text:
Barugo
An Barugo usa nga bungto ha lalawigan han Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Pilipinas. Ha katundan han Barugo an bungto han Carigara, ha sidlangan, an bungto han San Miguel. Ha amihanan han bungto matatad-an an Baybayon han Carigara o Carigara Bay. Ha salatan o habagatan han Barugo, amo an mga bungto han Tunga ngan San Miguel.
An Tuna[igliwat | Igliwat an wikitext]
An katunaan hin Barugo may kahaluag nga 84.65 kilometro kwadrado. Basi ha kahaluag han teritoryo o tuna, ika-katloan kag tulo ini nga bungto ha ngatanan nga bungto hin Leyte o 1.48 porsyento han kabug-usan nga tuna hin Leyte. An mga klase hin tuna nga may-ada an Barugo amo an San Manuel silt loam (alluvial deposits), Palo clay loam (alluvial deposits), ngan Luisiana clay (alluvial deposits). 51.67 kilometro an kaharayo hin Barugo tikang o tikadto ha Syudad han Tacloban, 58.68 kilometro tikang o tikadto ha Syudad han Ormoc.
An mga Tawo[igliwat | Igliwat an wikitext]
Sumala han 2000 census, mayda populasyon an Barugo nga 26,920 ka tawo ha 5,108 nga mga panimalay. Ika-duhaan kag usa ini nga pinakadako nga populasyon ha mga bungto hin Leyte o 1.7 porsyento han kabug-usan nga populasyon hin Leyte. Nadako ini nga populasyon hin Barugo hin 0.08 porsyento kada tuig. May-ada 318 katawo ha kada usa ka kilometro kwadrado nga tuna hin Barugo. 23.3 porsyento hin mga tawo ha Barugo nangukoy ha urban na lugar o poblasyon, 76.7 porsyento ha rural na lugar o kaumahan. Winaray an lumad nga yinaknan han Barugo.
Ekonomiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Barugo usa nga pang-agrikultura nga bungto. Kaurugan nga pakabuhi ha Barugo amo an food processing (bulad ngan tuba), pangisda, turismo(mga pangarigoan), pagluto hin mga delicacies (torta, roscas, suman, moron, ngan iba pa), paghupot hin hayop, pagtanom (humay, lubi, mais, kamote, palawan ngan balanghoy) ngan aqua farming.
Edukasyon ngan Panlawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han tuig 2003, 98 porsyento ha mga tawo mga tawo ha Barugo an literate, o maaram magbasa o magsurat. An Barugo in may 33 nga pampubliko na eskwelahan pan-elementarya:
Ngan may-ada ini upat na pampubliko na eskwelahan pansekundarya:
Sumala gihapon han tuig 2003, naabot ha 5.3 porsyento an crude death rate, 22 porsyento an crude birth rate,1.6 porsyento an infant mortality ngan 0.81 porsyento an mortality rate.
Gobyerno[igliwat | Igliwat an wikitext]
Usa ka ika-upat nga klase nga munisipalidad an bungto hin Barugo. May-ada ini 37 ka baranggay nga kun diin 6 an urban o nahimo han poblasyon ngan 31 rural o kaumahan. An lokal nga gobyerno hin Barugo pinangungunahan yana han mayor nga hi Juliana Villasin ngan han bise mayor nga hi Alden Avestruz kabulig han 8 ka miyembro han Sangguniang Bayan (SB), presidente han Association of Barangay Captains (ABC) ngan presidente han Sangguniang Kabataan (SK).
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mayda katloan kag pito (37) nga baranggay an Barugo.
Kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Damo ka bersyon an ginbabasehan kun ano gud an kinatikangan han bungto hin Barugo. An pinakapopular, an mga istorya han mga kalagsan nga tuminungnong hin Barugo. Pero ini nga mga istorya ginkwestiyon ni anay Joelter Aruta na nagbuhat hin iya kalugaringon nga pagtuon ha kinatikangan han Barugo, na detalyado na ginsurat naman niya ha iya artikulo nga "Barugo: Its Fabled History" tikang ha "Barugo Town Fiesta '93", usa ka souvenir program para ha kapyestahan han bungto han Barugo han tuig 1993. .
Hadton dekada 1950, mayda na gintitinutdo ha mga estudyante hin elementarya ha Barugo na istorya han kinatikangan han nasiring nga bungto. Hadton una daw nga panahon, mayda usa ka tawo na an ngaran Cassadok. Usa ka adlaw, samtang nagpapahuway inin hi Cassadok ha ubos hin usa ka dako nga puno, mayda nangagi nga mga Katsila. Ini na mga nangagi nagpakiana kan Cassadok kun ano an ngaran han lugar. Kay di man hiya nakaintende hin Kinatsila nga yinaknan, gasi niya an ginpapakiana han mga Katsila kun ano an ngaran han puno na iya ginpapahuwayan salit an ginbaton niya "balugo" kay amo man an ngaran han puno. Tikang hadto, tinawag na an lugar hiton na ngaran hasta han nangabot an mga Amerikano. Han panahon naman na kolonya an Pilipinas han Amerika, tungod kay nangunguyit an mga Amerikano ha pagyakan han ngaran han bungto, ginbalyuan nira an letra nga "L" ha Balugo hin letra nga "R", amo nga naging "Barugo" na ini yana.
May iba naman nga istorya nga nasiring na an Barugo in gintindog nira Datu Sikatuna, Datu Kasadok ngan Datu Pangilawon. Kinuha an ngaran hini nga bungto tikang han kahoy nga balugo. Una hira nga umokoy hirani han ganghaan han salog han Himanglos. Tungod han agsob nga panikas han mga Moro, napiritan hira pag-isol tipahirayo ha baybayon.
Dida han 1780s o han tirotimprano pa, an adto nga bungto in utro nga pinanikasan ngan sinunog han mga Moro.Tinatawag nga "Nasunugan" ini nga lugar yana. Mahitungod hadto nga hitabo, napiritan na liwat an nangungukoy hini nga dapit nga bumalhin ngada han kinamumutangan yana hini nga bungto.
Base naman ha pagpinanbasa ni Aruta ha mga daan na mga libro ngan mga kasuratan (nga kaurugan ginsurat han mga Espanyol nga mga kapadian han panahon pa na kolonya han Espanya an Pilipinas), an Barugo naging encomienda han mga Katsila hadton ika-3 han Nobyembre, 1571. An una naman na naging encomiendero hin Barugo amo hi Rodrigo de Vargas.
An Barugo una nga gintindog han mga Heswita nga mga kapadian ngan ginpamahalaan han mga Agostino nga mga padi hasta nabalhin ini ha mga Pransiskano nga mga padi. Ha una, dati la ini nga visita han parokya han Carigara ha ilarom hin pagtitimangno ni Padre Mateo Sanchez, usa ka Heswita nga padi, nga amo an naging una nga kura paroko han Carigara.
Hadton tuig 1865, an simbahan han Barugo ginngaran ha patron nga hi San Jose (nga hasta yana amo la gihapon an patron han Barugo). Hinimo la ini ha nipa ngan gintitimangnuan ni Padre Bernardino Rebolledo (kitaa an lista han mga nagpadi ha Barugo). Hadton naging usa ka parokya na an Barugo (kitaa an Parokya ni San Jose ha Barugo), naging mga visita anay hini an mga bungto han Alangalang, Jaro, Babangon (Babatngon na yana) ngan Malibago hasta han naging mga independente na gihapon ini hira nga parokya.
Waray pa kasabti kun ano gud an karugsig-ngon hin ngaran nga "barugo" ngan kun diin ini kakuha nga ngaran, pero ha kadugangan pa na pagpinanmiling ni Aruta hin mga karaan nga kasuratan, nasabtan niya na ini nga ngaran dati na na ginagagamit han mga kadaan nga mga padi nga historyador ngan mga chronicler para patungkol hini nga bungto. Mayda pa ngani kadaan nga mapa hin Pilipinas na ginhimo pa han tuig 1699 nga nagpapakita han lokasyon hini nga bungto ngan naka-spell an ngaran hini nga B-A-R-U-G-O. Karugsigngon, dati pa ini nga bungto gin-ngaranan nga "Barugo" san-o pa man an Pilipinas naging kolonya han Amerika.
San-o pa nangukoy an mga Barugon-on ha poblasyon han yana nga panahon, han una, an mga urukyan han Barugo harayo pa ha baybayon hin Carigara Bay ngan baba han Salog han Himanglos. Hadton una, an mga urukyan harayo pa ha baybayon hin Carigara Bay ngan nakadto pa ha hirani ha ganghaan han hataas nga parte han Salog han Himanglos (nga han una, han panahon han conquistadores, gintatawag pa na "Salog han Barugo").
Posible nga an una nga bungto ha Barugo nakadto ha lugar na tinatawag na yana nga "Nasunugan" (karugsigngon, nasunog na lugar), nga sitio yana hin Baranggay Tutug-an. Didto hini nga lugar makikit-an an kadaan na Espanyol nga kalsada nga kadaan nga aragian tipakadto ha Tunga ngan Jaro. Dinhi ha ligid hini nga kalsada makit-an an mga nagkakasalin han naguba nga kadaan nga Espanyol nga simbahan. Ha ligid liwat hini nga guba nga simbahan an ganghaan han hitaas nga parte han Salog han Himanglos.
Napansin ni Aruta na ini nga mga ebidensya ha Nasunugan naayon ha mga detalye nga nakasurat ha mga kadaan nga mga libro han mga nauna nga mga Heswita na kapadian nga nangabot ha Leyte. Una kay ha "Relaciones de las Islas Filipinas", usa ka libro ni Padre Pedro Chirino, usa ka Heswita, gin-istorya niya an ira paglinakat han iya mga kaupod tikadto ha Barugo ngan ginsiniring niya an tungkol ha lugar ha la orilla, nga karugsigngon "ha ganghaan hin salog, diri ha baba hin salog". Ikaduha, gin-istorya liwat ni Padre Chirino ha iya libro an pagbiyahe ni Padre Mateo Sanchez "gamit an usa ka gutiay nga baluto" tikang ha bungto hin Barugo tikadto ha "usa ka may sakit nga naukoy ha Horon, nga harayo ha bungto ngan harani ha baybayon".
Tikang ha Nasunugan, pagkatapos masunog han una nga mga urukyan, namalhin an mga tawo ha lain nga lugar nga yana tinatawag na "Binongto-an" - nga karugsigngon usa ka lugar nga bungto nga binayaan - nga sitio yana hin Baranggay Pikas. Kay waray man nasalin nga ebidensya han ira pangukoy hadto nga lugar, ginsisiring na waray la mag-iha an mga mangurukoy ha Binongto-an kay namalhin dayon hira ha lokasyon yana han poblasyon.
Mga kilalado nga tawo tikang ha Barugo[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Rodrigo de Vargas, an Katsila nga encomendiero nga gintagaan han encomienda nga diin nagtikáng an bungto han Barugo.
- Padre Mateo Sánchez usá nga Espanyol nga Heswita nga padì nga nagsirbe ha Barugo nga syahan nga Katoliko nga padì han bungto han Barugo ngan amo gihapon an nagsurat han syahan nga pagpurulongan o diksyonaryo han Binisayâ nga Waray-Waray nga pamulong
- Florentino Peñaranda, komandante-en-hepe ha Leyte ngan representante tikang ha Ikatuló nga Distrito han Leyte
Turismo[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kitaa gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Lista han mga Lokal nga Gintoinan han Barugo
- Mga Nagsirbe nga Opisyales han Munisipyo han Barugo han Tuig 2004-2007
- Mga Nagsirbe nga Opisyales han Munisipyo han Barugo han Tuig 2007-2010
- Mga Napili nga Opisyales han Munisipyo han Barugo ha Tuig 2010-2013
- Waraynon na mga Pagkaon
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga Websayt han Barugo Archived 2005-04-07 at the Wayback Machine.
- Standard nga Kodigo Heyograpiko nga Pilipinhon Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- Impormasyon mahitungod han tuig 2000 Census ha Pilipinas Archived 2013-10-04 at the Wayback Machine.
- Barugo eCommunity Center


c: text/html

text: 15 Hi Jehova nakiistorya pa kan Moises, nga nasiring:2 “Pakiistorya ha mga Israelita ngan sumati hira, ‘Kon umabot na kamo ha tuna nga akon iginhahatag ha iyo basi ukyan,+3 ngan maghalad kamo kan Jehova hin halad nga sinunog ha kalayo nga tikang ha mga baka o ha mga karnero—halad nga sinunog+ man ito o halad ha pagtuman hin espesyal nga saad o boluntaryo nga halad+ o halad durante han iyo mga piyesta,+ basi maghimo hin nakakapalipay* nga hamot para kan Jehova+—4 an tawo nga naghahalad kinahanglan maghalad liwat kan Jehova hin halad nga tikang ha lugas nga pino nga harina,+ ikanapulo nga bahin han usa ka epah,* nga ginsalaktan hin ikaupat nga bahin han usa ka hin* nga lana.5 Sadang ka liwat maghalad hin bino sugad nga halad nga irimnon, nga ikaupat nga bahin han usa ka hin, upod han halad nga sinunog+ o han halad nga nati nga karnero nga lalakí.6 O upod han halad nga karnero nga lalakí, maghihimo ka hin halad nga tikang ha lugas nga duha ka ikanapulo nga bahin han usa ka epah han pino nga harina nga ginsalaktan hin ikatulo nga bahin han usa ka hin nga lana.7 Ngan sadang ka maghalad hin bino sugad nga halad nga irimnon, nga ikatulo nga bahin han usa ka hin, sugad nga nakakapalipay* nga hamot para kan Jehova.8 “‘Pero kon maghahalad ka hin baka nga lalakí sugad nga halad nga sinunog+ o hin halad ha pagtuman hin espesyal nga saad,+ o hin halad kan Jehova sugad nga mga halad nga ginsasarosaroan,+9 sadang ka liwat maghalad kaupod han baka nga lalakí hin halad nga tikang ha lugas+ nga tulo ka ikanapulo nga bahin han usa ka epah nga pino nga harina nga ginsalaktan hin katunga han usa ka hin nga lana.10 Sadang ka liwat maghalad hin bino sugad nga halad nga irimnon,+ nga katunga han usa ka hin, sugad nga halad nga ginsunog ha kalayo, sugad nga nakakapalipay* nga hamot para kan Jehova.11 Ito an sadang pagbuhaton ha tagsa nga baka nga lalakí o ha tagsa nga karnero nga lalakí o ha tagsa han nati nga mga karnero nga lalakí o han mga kanding.12 Anoman kadamu an iyo ighalad, ito an iyo sadang buhaton ha kada tagsa, uyon ha kadamu hito.13 Sugad hito sadang ighalad han tagsa nga Israelita an halad nga ginsunog ha kalayo, sugad nga nakakapalipay* nga hamot para kan Jehova.14 “‘Kon may usa nga dayo nga naukoy kaupod niyo o may tawo nga kaupod niyo hin maiha na nga panahon sadang liwat hiya maghalad hin halad nga ginsunog ha kalayo, sugad nga nakakapalipay* nga hamot para kan Jehova, sadang niya buhaton an sugad han iyo ginbubuhat.+15 Kamo nga bahin han kongregasyon ngan an dayo nga naukoy kaupod niyo magkakaada usa nga surundon. Ito an magigin nagpapadayon nga surundon para ha ngatanan niyo nga henerasyon. An dayo nga residente ngan kamo sadang magin pariho la ha atubangan ni Jehova.+16 Pariho nga balaud ngan pariho nga hudisyal nga desisyon an ipapatuman ha iyo ngan ha dayo nga naukoy kaupod niyo.’”17 Hi Jehova nagsiring pa kan Moises:18 “Pakiistorya ha mga Israelita ngan sumati hira, ‘Pag-abot niyo ha tuna nga akon pagdadad-an ha iyo19 ngan kumaon kamo han bisan ano han tinapay* hito nga tuna,+ sadang kamo maghatag hin kontribusyon para kan Jehova.20 Sadang kamo maghatag hin kontribusyon han bahol nga harina nga tikang ha iyo siyahan nga mga bunga+ nga ginhimo nga mga tinapay nga singsing an kurti. Ihahatag niyo ito nga kontribusyon pariho han iyo paghatag han kontribusyon nga tikang ha giriokan.21 An iba han iyo siyahan nga bahol nga harina iyo ihahatag sugad nga kontribusyon para kan Jehova ha ngatanan niyo nga henerasyon.22 “‘Yana kon makasayop kamo ngan diri magsunod hini ngatanan nga sugo nga ginyakan ni Jehova kan Moises,23 an ngatanan nga iginsugo ni Jehova ha iyo pinaagi kan Moises tikang ha adlaw nga nagsugo hi Jehova tubtob ha iyo tiarabot nga mga henerasyon,24 ngan kon diri tinuyo nga ginbuhat ito ngan an komunidad diri maaram hito, an bug-os nga komunidad kinahanglan maghalad hin turilyo nga baka sugad nga halad nga sinunog nga nakakapalipay* nga hamot para kan Jehova, kaupod hito an halad nga tikang ha lugas ngan an halad nga irimnon uyon ha regular nga proseso,+ ngan hin usa nga nati nga kanding sugad nga halad tungod han sala.+25 Hihimoon han saserdote an pagpara han sala para ha bug-os nga komunidad han mga Israelita, ngan papasayloon hira,+ kay diri ito tinuyo, ngan nagdara hira sugad nga ira halad hin halad nga ginsunog ha kalayo para kan Jehova ngan han ira halad tungod han sala ha atubangan ni Jehova para ha ira sayop.26 Papasayloon an bug-os nga komunidad han mga Israelita ngan an dayo nga naukoy kaupod nira, kay diri ito tinuyo han ngatanan nga katawohan.27 “‘Kon an bisan hin-o nga tawo* makasala hin diri tinuyo, kinahanglan maghalad hiya hin kanding nga babayé nga diri malahos ha usa ka tuig an edad para ha halad tungod han sala.+28 Ngan hihimoon han saserdote an pagpara han sala para ha tawo* nga nakasayop tungod hin diri tinuyo nga sala ha atubangan ni Jehova, basi himoon an pagpara hito nga sala, ngan papasayloon hiya.+29 Mahitungod han mga Israelita ngan han dayo nga naukoy kaupod nira, pariho nga balaud an iyo susundon may kalabotan han diri tinuyo nga mga sala.+30 “‘Pero an tawo* nga nagbubuhat hin tinuyo nga sala,+ Israelita man hiya o dayo nga residente, nagpapasipara kan Jehova ngan kinahanglan patayon.*31 Tungod kay iya gintamay an pulong ni Jehova ngan gintalapas an iya sugo, ito nga tawo* kinahanglan gud patayon.*+ Hiya an may baratunon han iya sayop.’”+32 Samtang an mga Israelita nakadto ha kamingawan, nakakita hira hin tawo nga nangangahoy ha adlaw han Sabbath.+33 Gindara hiya han mga nakakita ha iya nga nangangahoy ngadto kanda Moises ngan Aaron ngan ha bug-os nga komunidad.34 Ira gin-aresto hiya ngan ginpabantayan+ kay waray pa ipahayag kon ano an sadang buhaton ha iya.35 Ngan hi Jehova nagsiring kan Moises: “Kinahanglan gud patayon an tawo,+ ngan sadang hiya batuhon han bug-os nga komunidad ha gawas han kampo.”+36 Salit gindara hiya han bug-os nga komunidad ha gawas han kampo ngan ginbato hiya salit namatay hiya, sugad han iginsugo ni Jehova kan Moises.37 Hi Jehova nagsiring pa hini kan Moises:38 “Pakiistorya ha mga Israelita ngan sumati hira nga kinahanglan himoan nira hin mga burlas an sidsid han ira mga bado ha ngatanan nira nga henerasyon, ngan bubutangan nira hin lubid nga asul an bawbaw han burlas ha sidsid han bado.+39 ‘Kinahanglan may-ada kamo hini nga burlas ha sidsid basi makita niyo ito ngan hinumdoman an ngatanan nga sugo ni Jehova ngan sundon ito.+ Ayaw niyo sunda an iyo kalugaringon nga kasingkasing ngan mga mata, nga nagdadani ha iyo nga magin diri matinumanon ha akon.*+40 Makakabulig ini ha iyo nga mahinumdom, ngan susundon niyo an ngatanan nga akon sugo ngan magigin baraan kamo ha iyo Dios.+41 Ako hi Jehova nga iyo Dios, nga naggawas ha iyo ha tuna han Ehipto basi pamatud-an nga ako an iyo Dios.+ Ako hi Jehova nga iyo Dios.’”+

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
TACLOBAN CITY – Dead on the spot an usa nga mangirisda kahuman nga pag pamumusilon han waray pa makilal-i nga Suspek ha Brgy Tarusan, Laoang, Northern Samar.
Ginkilala an biktima nga hi Agustin Acedera Adora, 53 anyos ngan residente han mao nga lugar.
Ginpahayag han asawa han biktima nga hi Juanita Adora, nga tikaturog na unta hira kaupod han iya asawa han tigda la nga mayda tumok-tok ha ira panimalay.
Dayun naman nga gumawas an biktima ngan pira ka minutos an naglabay in nakabati ini hin mga pabuto-buto.
Didto na niya nga nakit-an nga napusil an iya asawa.
Guin-dara naman an biktima ha Dr. G.B. Tan Memorial Hospital pero gin deklara ini nga dead-on-arrival.
Waray pa matudlok an mga kapulisan nga motibo han mao nga insidente.
Ha pagkayana in padayun pa an gin bubuhat nga follow-up investigation han mga kapulisan ha mao nga Krimen.


text:
Alfred Romualdez
Hi Alfred Sison Romualdez (natawo 1962 ha San Juan, Metro Manila) us nga Pilipino nga polítiko. Hiyá an nagsirbe nga Alkalde han Tacloban tikang 2007 kutob 2016. Anak hiya ni Alfredo Romualdez nga usá gihapon nga alkalde han Syudad han Tacloban ngan umangkon ni Imelda Marcos an kasanhi nga Primera Dama han Pilipinas.
Hi Alfred Romuadez nag-api anay ha politika han 1998 han pagkandidato niya nga Kongresista han Syahan nga Distrito han Leyte. Dinmaog hiya han pinili-ay ngan nagsirbe hiya nga Kongresista tikang 1998 kutob 2001. Han 2007 dinmalagan hiya pagka-kandidato han pagka-Alkalde han Tacloban, usa han mga nagkandidato nga sumaliwan han naretiro nga alkalde nga hi Alfredo Romualdez nga amay ni Alfred. Nagdaog hi Alfred Romualdez ngan nahurar hiya hin pagka-alkalde han 2007. Han iya panahon hin pagka-alkalde, han 2008 nagkampanya hiya nga an Syudad han Tacloban ma-klasipika tikang hin usa nga komponente nga syudad han lalawigan han Leyte ngadto hin Urbanizado-hin-Dako-nga-Syudad (Highly Urbanized City). Na-aprobahan ini hin usá nga referendum nga ginbúhat ha Tacloban han 2008.
Hi Romuáldez an alkalde han Tacloban han mahinabô an Bagyo Yolanda han Nobyembre 8, 2013.
Ginsundan hi Alfred han pagka-Alkalde han Tacloban han iya asawa nga hi Cristina Romualdez nga konsehal han Tacloban. Hi Cristina nagsirbe nga Alkalde han Tacloban kutub han 2019 kundi waray dumalagan hin utro ha pagka-alkalde. Hi Alfred nagkandidato hin pagka-Alkalde han 2019 ngan nagdaog. Sinumunod hiyá kan Cristina hin pagka-alkalde han 2019.


text:
Tsai Ing-wen
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Tsai Ing-wen (Tsinino: 蔡英文; pinyin: Cài Yīngwén; Pe̍h-ōe-jī: Chhoà Eng-bûn; natawo 31 Agosto 1956) usá nga Taiwanes nga polítiko ngan yanâ nga Mangulo han Republika han Tsina (中華民國總統), nga kilalado ha kasahiran nga Taiwan. Hi Tsai an ikaduhá nga mangulo tikang han Democratic Progressive Party (DPP), ngan an syahan nga babaye nga napilì ngadto han puwesto. Hiyá gihapon an syahan nga mangulo nga an katulinan Hakka ngan tuminongnong (in sagipat nga Paiwan ha iya apoy nga babaye),[1] an syahan nga waray-inasaw-an nga mangulo, an syahan nga waray anay magkapot hin elehido nga puwesto nga ehekutibo ugsa han pagkamangulo, ngan an syahan nga napili hin pinili-ay han katawhan nga waray anay mag-alagad nga Alkalde han Taipei (an pamunuan nga syudad han Taiwan). Hiyá an yanâ nga nalingkod nga Manguna han Democratic Progressive Party (DPP), ngan amo an kandidato ha partido hin pagkamangulo didâ han 2012 ngan 2016 nga mga pinili-ay hin pagkamangulo. Nag-alagad anay hi Tsai nga mangulo han partido tikang 2008 tubtub 2012.
Nag-aram hi Tsai hin balaod ngan internasyonal nga komersyo, ngan ha urhe nagin propesor hin pamalaod ha Soochow University School of Law ngan National Chengchi University katapos han pakatapos niya han iya LLB nga degree tikang han National Taiwan University, han iya LLM nga degree tikang Cornell Law School ngan han iya Ph.D. ha pamalaod tikang han London School of Economics and Political Science. Han 1993, komo usá nga independiente (waray pag-api hin partido), ginbutang hiyá hin mga sunodsunod nga mga puwesto ha gobyerno, upod hiní an parag-entro hin kontrata hin komersyo para hin WTO nga mga butang, han nagdudumara-hadto-nga-panahon nga Kuomintang (KMT) ngan usá hiya han mga prinsipal nga mga nagsurat han espesyal nga estado-ha-estado nga mga relasyon nga doktrina han hadto nga Mangulo nga hi Lee Teng-hui.
Katapos han pag-asumir hin puwesto han DPP nga Mangulo nga hi Chen Shui-bian han 2000, nagsirbe hi Tsai nga Ministro han Konseho han mga Butang han Kontinente han bug-os nga panahaon ni Chen nga diri-partisan. Inmapi hiyá han DPP han 2004 ngan nag-alagad hin madalî nga panahon nga usá nga ginnominar-han-DPP nga sahid (at-large) nga api han Lehislatibo nga Yuan. Tikang didâ, ginhimo hiyá nga Bise Premier ha ilarom ni Premier Su Tseng-chang tubtub han mass nga pagbiya hin puwesto han gabinete didâ han 2007. Napili hiyá ngan nagkapot han pamunuan han DPP han 2008, katapos han kapirde han iya partido dida han 2008 nga pinili-ay hin pagkamangulo. Nagbiya hiyá nga pagkamangulo han partido katapos han kapirde niya han pagkandidato niya han 2012 nga pinili-ay hin pagkamangulo.
Dinmalagan hi Tsai hin pagka-alkalde han Syudad han Bag-o nga Taipei dida han Nobyembre 2010 nga pinili-ay ha mga munisipyo kundi napirde hiyá hin usá gihapon nga kasanhi nga bise premier, hi Eric Chu (KMT). Han Abril 2011, hi Tsai nagin syahan nga babaye nga kandidato hin pagkamangulo hin usá nga dako nga partido dida han kaagi han Republika han Tsina katapos han pagdaog niya han iya kasanhe nga namuno nga hi Su Tseng-chang, dida han primary han DPP hin gutiayay la nga paglatak. Napirde hiyá han nalingkod-hadto nga kandidato han Kuomintang nga hi Ma Ying-jeou han ika-5 nga direkta nga pinili-ay hin pagkamangulo han 2012, kundi mga upat ka tuig sunod, napili hiyá hin landslide dida han ika-6 nga direkta nga pinili-ay hin pagkamangulo han 2016.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Ministry of Foreign Affairs nga mga brochure MOFA-EN-FO-105-011-I-1 (dida gihapon han Taiwan Review, Mayo/Hunyo 2016) ngan -004-I-1.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- President Tsai, Office of the President, Taiwan
- Official website
- Tsai Ing-wen ha Facebook
- 蔡英文 Tsai Ing-wen ha Twitter


text:
Isumat.com/12:32PM, Pebrero 18, 2021
Mayda na liwat nahidugang han mga biktima han waray kasosolbar nga mga pamatay ha Sinirangan Bisayas ug an gibabag-uhi nga insidente in natabo ha Calbayog City.
Dida han report tikang ha Samar PNP, natabo an insidente pasado alas 7 han gab-i hadton Martes, Pebrero 16, 2021. Ginkilala an biktima nga hi Michael Alenio, 40 anyos, ngan residente han Brgy Cagmanipes, Tinambacan District, Calbayog.
Hadto nga takna, an biktima an nagbabantay han iya tindahan han tigda la umabot an duha nga suspetsado sakay hin motorsiklo. Ginpa-arakan dayon hin bala an biktima hinungdan han iya kamatay.
Kumalagiw naman dayon an nagbuhat han krimen.
Temprano pa han aga hadto nga adlaw, usa nga empleyado han DENR_CENRO Palo an pinusil ngan namatay ha Brgy Apitong, Tacloban City.
Han Biernes han una nga semana, usa nga pulis nakadestino Leyte Provincial Office an gin-ambush ngan namatay ha Palo, Leyte.
Parehas han natabo nga mga panmatay han nag-agi nga pira ka bulan, ini nga tulo nga bag-o nga insidente in waray gihapon kadakop an mga suspetsado ngan waray natutudlok nga motibo han krimen. #


text:
Papa Francisco
Hi Papa Francisco, (Linatin: Franciscus; Initalyano: Francesco; Kinatsila: Francisco nga natawo ha ngaran nga Jorge Mario Bergoglio Disyembre 17, 1936) amo yana an papa han Singbahan Katoliko, nga napili han Marso 13, 2013. Ugsa han iya kapili ha pagkapapa, api hiya han Katiringban ni Hesus o mga Heswita. Nag-alagad hiya nga Arsobispo han Buenos Aires tikang han 1998. Nahimo hiya nga kardinal han 2001. Hiya an syahan nga papa nga pinmili hin "Francisco" komo iya ngaran. Hiya in syahan nga tuminongnong ha Amerikas nga napili nga papa. Hiya liwat in nagin syahan nga diri-Europeo nga papa tikang han ika-8 gatostuig.
Hadin burubata[igliwat | Igliwat an wikitext]
Hi Jorge Mario Bergoglio in natawo ha Buenos Aires, usa ha lima nga anak han Italyano nga imigrante na hi Mario José Bergoglio, usa nga trabahador, ngan iya asawa Regina María Sívori, usa nga tagbalay. Han batan-on pa, gintanggal an usa nga baga ni Bergoglio tungod hin impeksyon. Hiya in nag-aram ngan kinmarawat hin master's degree hin kimika ha University of Buenos Aires san-o hiya nagdesisyon nga pumadayon ha eklesyastiko nga kinabuhi. Sumala liwat ha iba nga reperensya, hiya in nag-gradwar ha uska eskoylahan teknikal komo kimikal teknisyan ngan ha edad nga 21 in nagdesisyon nga magin padi.
San-o magin papa[igliwat | Igliwat an wikitext]
Heswita[igliwat | Igliwat an wikitext]
Hi Bergoglio in inmapi ha Katiringban ni Hesus hadton 11 Marso 1958 ngan nag-aram para magin padi ha seminaryo Heswita ha Villa Devoto. Han 1960, hi Bergoglio in kinwarat hin pagkalisesya hin pilosopiya tikang ha Colegio Máximo San José ha San Miguel; han 1964 ngan 1965, hiya in tinmutdo hin literatura ngan psikolohiya ha Colegio de la Inmaculada, uska segundarya nga eskoylahan ha lalawigan han Santa Fe, Argentina, ngan hadton 1966 hiya in tinmutdo hin pareho nga kurso ha Colegio del Salvador ha Buenos Aires.[4]
Han 1967, hi Bergoglio in nakatima han iya pag-aram teyolohiko ngan naordinar ha pagkapadi hadton 13 Disyembre 1969, ni Arsobispo Ramón José Castellano. Hiya in inmatender ha Facultades de Filosofía y Teología de San Miguel (Pilosopikal ngan Teyolohikal nga Facultad han San Miguel)[5], uska seminaryo ha San Miguel, lalawigan han Buenos Aires. Hi Bergoglio in kinmarawat hin novice master dida ngan nagin propesor hin teyolohiya.
Pinasaka hi Bergoglio han Katiringban ni Hesus ngan hiya in nagserbe komo probinsyal para han Arhentina tikang 1973 ngada 1979. Hiya in nabalhin ha 1980 ngan nagin rektor han seminaryo ha San Miguel, ngan nagserbi ha ngada nga kapasidad tutob 1986. Hiya in nagbuhat han iya nagbuhat han doctoral dissertation ha Sankt Georgen ha Alemanya ngan binmalik ha Arhentina para magserbi komo manngongompisal ngan espirituwal direktor ha Córdoba.[6]
Pagka-obispo[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ginhimo hi Bergoglio nga Auxiliary nga Obispo han Buenos Aires han 1992 ngan gin-ordenar hiya dida han 27 Hunyo 1992 komo Titulado nga Obispo han Auca,[7] nga diin hi Kardinal Antonio Quarracino, Arsobispo han Buenos Aires, amo an nangunguna nga nagkonsagrar.[2] Han 3 Hunyo 1997, ginhimo hi Bergoglio nga Coadjutor nga Arsobispo han Buenos Aires nga mayda katungod hin automatiko nga pagsunod hin pagin-arsobispo.[8] Han kamatay ni Quarracino dida han 28 Pebrero 1998, hi Bergoglio nagin Arsobispo ngan dungan nga nahimo nga ordinaryo para hin mga Sinirangan nga Katoliko ha Argentina, nga waray kalugaringon nga prelado.[2] Komo Arsobispo han Buenos Aires, naghimo hi Bergoglio hin mga bag-o nga parokya ngan ginliwat an istruktura han mga lingkoranan hin pagdumara han arkidiosesis, nanguna hin ugop-hin-kinabuhi nga mga pan-gi-os, ngan naghimo hin komisyon para han mga butang ha divorsyo.[9]
Kardinal[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han konsistoryo hadton 21 Pebrero 2001, hi Arsobispo Bergoglio in hinimo nga kardinal ni Papa Juan Pablo II nga may titulo nga kardinal-padi han San Roberto Bellarmino. Han pagbiyahi niya ha Roma para han seremonya, hiya ngan an iya bugto nga babaye Maria Elena in nagbisita ha baryo ha amihanan Italya kun diin natawo an ira amay.
Komo kardinal, hi Bergoglio in ginkapakot hin lima nga mga posisyon administratibo ha Curia Romano:
- Api han Kongregasyon para han Baraan nga Pag-ampo ngan an mga Disiplina han mga Sakramento
- Api han Kongregasyon para han Kapadian
- Api han Kongregasyon para han mga Instituto han Konsegrado nga Pankinabuhi ngan mga Sosyudad han Kinabuhi Apostoliko
- Api han Konseho Pontifico para han Pamilya
- Api han Komisyon para han Amerika Latina
Han uruurhi hiton nga tuig, han hi Kardinal Edward Egan binmalik ha New York kahuman han mga pag-atake hadin Septyembre 11, hi Bergoglio in nagsaliwan ha iya komo relator (nagrerekord nga maghirilom) han Konislyo han mga Obispo ngan, sumala han The Catholic Herald, in naghimo hin "uska naayunan nga impresyon komo uska tawo nga buklad han komunyon ngan dialogo.
Hi Kardinal Bergoglio in nakilala han iya personal nga pagpaubos, konserbatismo ha doktrina ngan panalimbasug ha hustisya pankatiringban. Uska yano nga pankinabuhi in naghatag hin iya reputasyon han pagkamaubos. Naukoy hiya ha uska gutiay nga apartment, imbes ha magarbo nga urukyan han obispo ha may Olivos. Hiya in nasakay hin panakayan publiko ngan naluto hin iya kalugaringon pagkaon. Iya ginlilimitahan an iya oras ha Roma para hin "bagakidlat nga mga pagbisita".
Han pagkamatay ni Papa Juan Pablo II, hi Bergoglio in kinonsidera nga usa ha mga papabile nga kardinal. Hiya in tinmambong komo usa namimili nga kardinal han 2005 konklave Papa nga nagpili kan Papa Benedicto XVI. Ha National Catholic Reporter, hi John L. Allen, Jr. in nagsumat nga hi Bergoglio in usa ha nangunguna han 2005 nga Konklave. Han Septyembre 2005, an Italyano nga magasin in nagsumat nga hi Bergoglio in nasunod la kan Kardinal Ratzinger ha Konklave ngan hiya in kinmarawat hin 40 nga botos ha ikatulo nga balota, pero inmubos ha 26 ha ikaupat nga balota. Ini daw in nakabasi ha uska diary nga gintatag-iyahan hin uska waray nagpakilala nga kardinal nga ada ha konklave. An La Stampa in nagsumat nga hi Bergoglio ngan hi Ratzinger in magkadukot hadton nga piniliay, tubtob naghangyo hiya ha mga kardinal nga diri hiya botoson. Han turutimprano, dida hiya han paglubong kan Papa Juan Pablo II.
Hadton 2005 Konsilyo han mga Obispo, hiya in napili komo uska api han kahuhuman-nga-konsilyo.
Komo uska kardinal, hi Bergoglio in nahisusumpay ha Komunyon ngan Liberasyon, uska konserbatibo nga katig-uban han mga Katoliko han mga nanonoo. Hiya in danay nayakan han ira tinuig nga katitirok panmasa ha Rimini, Italya.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Ini nga darahonon tikang hin homily ni Bede: "Vidit ergo Iesus publicanum, et quia miserando atque eligendo vidit, ait illi, Sequere me." "Hi Jesus kinmita han publikano, ngan tungod kinmita hiya upod hin pagkamauloy ngan pagpili, sinmiring ha iya, 'Sunod ha akon.'" preso da: Miserando atque eligendo: il motto di Papa Francesco.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 (Kinatsila) "Bergoglio, Jorge Mario". Breve biografía de obispos. La Agencia Informativa Católica Argentina. Ginhipos tikang han orihinal han 2013-09-30. Ginkuhà 15 Marso 2013.
- ↑ "Pope Francis, Jorge Mario Bergoglio, S.J." Catholic Hierarchy. Ginkuhà 18 March 2013.
- ↑ "Pope Francis : Cardinal Jorge Mario Bergoglio named new Pope". Baltimore News Journal. 13 Marso 2013. Ginhipos tikang han orihinal han 2013-03-16. Ginkuhà 13 Marso 2013.
- ↑ Juan Manuel Jaime – José Luis Rolón. "Official Website, Facultades de Filosofía y Teología de San Miguel". Facultades-smiguel.org.ar. Ginhipos tikang han orihinal han 2013-03-16. Ginkuhà 2013-03-14.
- ↑ (Kinatsila) "Biografía de Jorge Bergoglio". El Litoral. 14 Marso 2013. Ginkuhà 14 Marso 2013.
- ↑ An titulado nga sede han Auca, gintukod han 1969, nahamutang han Villafranca Montes de Oca, Espanya: Titulado nga Sede han Auca, Espanya.
- ↑ http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bbergj.html
- ↑ "Jesuit Argentine Cardinal Bergoglio elected pope, takes name Francis". jesuit.org. Ginkuhà 16 Marso 2013.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- An Wikimedia Commons mayda media nga nahahanungod han: Franciscus
- Vatican: an Santa Sede – Vaticano nga websayt (Archived 2013-03-13 at WebCite)
- Francisco Video ha YouTube (Opisyal nga Vaticano nga YouTube nga pakli, nga nagpapahayag mahitungod han Papa ngan han mga nahanunungod nga mga butang)


text:
Isumat.com/9:12PM, May 25, 2020
Tungod han alegasyon nga nanginlabot hiya han panhatag han Social Amelioration Program (SAP) cash assistance, ginsampaan hin kaso hi Mayor Thelma Nicart han San Policarpo, Eastern Samar.
Sumala han report han Criminal Investigation and detection Group (CIDG) Region-8, hi Rudy Picardal, barangay captain han Tanauan ha San Policarpo in nagreklamo nga waray nahi-agom han SAP nga ayuda an mga residente han iya barangay. Nagsering hi Picardal nga nanginlabot hi Nicart nga deri tagan an iya barangay kay waray hira magsuporta han alkalde dida han nag-agi nga eleksyon.
Naghimo daw hin paagi hi Nicart nga ighatag ha iba nga barangay an hinabang imbes nga para unta adto han mga benefeciario nga nag-uukoy han nasasakupan ni Picardal nga barangay.
An CIDG in nagsalawad kontra kan Nicart hin kaso nga pagtalapas han Republica Acta 11469 o tinatawag nga Bayanihan to Heal as One Act ha Provincial Prosecutor’s Office han Sinirangan Samar.
Kun aton manunumduman, makarawat unta hin tag singko mil nga ayuda an kwalipikado nga mga pamilya ha ilarum hini nga programa komo tambulig han kablas nga mga pamilya nga grabe an epekto han corona virus pandemic.
An bungto han San Policarpo in nag-aantos gihapon yana han duro nga distroso ni bagyo Ambo kun diin 70 porsyento han kabablayan an nagkaruruba ngan duha ka tawo an namatay. Dida hini nga munisipalidad syahan nga igin-umpag an pwersa han nasabi nga bagyo sobra na usa ka semana an nakalabay. # (KEVIN SIOSANA)


text:
Isumat.com/7:15AM, July 4, 2020
Katorse ka tawo an bag-o nga natapnan han COVID-19 ha Sinirangan Bisayas. Ini in subay han report han DOH Regional Office nga ginpagawas kakulop (Hulyo 3). Tungod hini, umabot na ha 577 an nagpositibo han virus ha aton rehiyon. Nagpapabilin naman nga 321 an naka-recover.
An syudad han Tacloban in nadugangan hin duha nga Positive Cases. Hira in mga Locally Stranded Individuals tikang ha Cebu ngan aadto ha Isolation Facility ngan maupay an kahimtang han panlawas. 56 na an natapnan ha Tacloban ngan 26 na an naka-recover.
An bungto han Palo in mayda tulo nga bag-o nga kaso. Duha an mga LSI tikang ha Paranaque ug an usa in OFW nga tikang ha Kuwait.
Mayda liwat bag-o nga kaso ha Tolosa, Leyte pinaagi hin 33 anyos nga LSI tikang ha Cebu. Didto naman ha Albuera, Leyte nahipatik an ira syahan nga kaso ngan ini in LSI tikang ha Cebu. Usa gihapon nga kaso an nahidugang ha Carigara. Hiya in 25 anyos nga babaye tikang ha Cebu.
An Villaba, Leyte in may bag-o nga pasyente nga LSI tikang ha Manila. Mayda gihapon duha nga bag-o nga kaso han corona virus an Bato, Leyte. Samtang nadugangan hin usa nga kaso an Leyte, Leyte ngan hiya in LSI tikang ha Quezon City.
Duha nga Positive Cases an nahidugang ha Bontoc, Southern Leyte. An usa in LSI tikang ha Cebu ug an usa empleyado han Rural Health Unit. Tungod hini, temporaryo nga waray operasyon an RHU-Bontoc kay naka-kwarentina an ngatanan nga ira trabahante. #


text:
Basta gud man pangita hin salapi, bisan delikado ngan naatubang hin krisis ha panlawas, waray gud makakabalabag.
Kanina han pasado alas 9 han aga, Marso 21, nakalasan ini nga tagsurat hini nga artikulo han makit-an ha telebisyon an “live” nga mga oyag han Smackdown Wrestling ha Estados Unidos. Na-obserbaran gihapon nga waray nagkikita nga mga fans dida han venue.
An mga litrato nga aton gin-grab dida han “live coverage” in magpapamatood nga natabo ini bisan kun mayda na lockdown ha Amerika, sobra na 200 ka tawo an nagkamamatay dara han COVID-19, suspendido na an iba nga liga pero an professional wrestling nagpadayon la gihapon.
Iginsasagdon an SOCIAL DISTANCING….mayda ba hini dida han event? Posible ba nga nagpapabarubalyo hira hin laway? Ano it iyo masesering?#


text:
Isumat.com/8:10AM, November 12, 2020
Waray pa iginpagawas nga resolusyon an Tacloban City Prosecutors Office mahitungod han reklamo nga Sexual Harassment o pakatalapas han mga probisyon han Republika Acta 7877 kontra kan Department of Labor Regional Director Yayah Centi.
Ini an nasabutan han pagpaki-ana han iFM-RMN Tacloban han nasabi nga buhatan kakulop, Nobyembre 11, 2020. Sumala han usa nga empleyado han City Prosecutors Office, hadton Oktubre 8 pa iginsalawad an nasabi nga reklamo.
An mao nga reklamo in aadto na yana ha usa nga fiscal, ngan gintitirutimbang pa kun ano an magigin resolosyon. Aada ha mga kamot ha piskaliya kun igsasampa ini ha korte o igdi-dismiss, depende han mga argumento nga igpapahayag han magkaluyo nga panig.
An surok han impormasyon in waray na maghatag hin kadugangan nga detalye kay deri hiya otorisado pagsumat ha publiko o ha media kasumpay han mga impormasyon hini nga insidente.
Hinsabutan han Isumat.com nga an tagreklamo in 23-anyos nga empleyada han DOLE-Region 8.
An iFM-RMN Tacloban in naningkamot pagtawag kan Centi pero pirmi busy an linya han iya telepono. Mayda impormasyon nga pira na ka semana nga waray mag-report ha ira opisina hi Centi. Waray liwat masabti kun official travel o naka official leave of absence an director.
Hi Centi an lumingkod komo mangulo han nasabi nga buhatan hadton 2018. #


text:
Isumat.com/7:09AM, Abril 12, 2021
Para kan Catbalogan City Councilor Alma Uy, dako nga paki-ana kun kay-ano igpapailarum hiya hiya hin pagmanman o surveillance han militar.
Iginbuyagyag ni Uy nga kumpirmado nga mga kaapi han Military Intelligence han Philippine Army an upat nga kalalakin-an nga pira na ka adlaw nga nagliliyong-liyong ngan nagmomonitor han iya gin-uukyan ha Catbalogan City. Nagsering an City Councilor nga an pamunuan han Philippine Army an nag-angkon nga ira mga tauhan an gintutudlok han magbabalaud.
Nagpahayag daw an militar nga an ira mga tauhan in nagdudumara hin “practical exercises on casing and surveillance.”
Dara hini, nagpapaki-ana hi Uy kun kay-ano nga hiya an napili nga manmanan han militar. Sumala pa ha iya, nagpinanhinumdom hiya kun mayda ba niya nagin kliyente nga mga suspetsado nga rebelde o miembero han NPA dida han iya propesyon komo abogado, sanglit nagin intresado an militar pagmonitor ha iya.
Nagsumat hi Uy nga deri makatadungan nga igpapailarum hiya hin surveillance kay sangkay man niya an militar, ngan waray niya atraso ha militar nga angay niya kahadlukan. Iya pa ngani iginpahayag nga naghimo hiya hin pagtutdo han Anti-VAWCI Law ha Camp Lucban, Catbalogan hadto nga panahon.
Nagpapaki-ana yana hi Uy kun ano an hihimoon han MIB Trainees han mga litrato ngan impormasyon nga ira nahikay dida han surveillance.
Nabuksot han kampo ni Uy an aktibidadis han MIB Trainees kay kumpleto hin CCTV Cameras an iya panimalay ug an iya security personnel in nagsumat han gi-os han mga kaapi han militar.
Tungod hini, nangaro hin bulig ha PNP hi Uy ngan ginsitar han kapulisan an upat nga kalalakin-an. Nagkaplag an upat nga kalalakin-an pero usa ha ira an waray maka-ikyas ngan nagpakita hin Identification Card nga miembro hiya han MIB, pero dida han pag-imbestigar, peke an ngaran han lalaki dida han ID.
Iginsaysay pa ni Uy nga nagpahugot hiya hin seguridad katapos la nga ig-post han Gobernador ha social media an sarakyan ni Uy. Para kan Uy an ginbuhat han gobernador in delikado para han iya kinabuhi.
Hi Uy in nagpahayag nga peligroso an iya sitwasyon labi na nga nagtikang na paghimo hin aksyon an Ombudsman han iya ginpadangat nga surat mahitungod han kontrobersyal nga 3 bilyones pesos nga utang han probinsya.
Ginhihingyap gihapon ni Uy nga mapukan na paghadihadi hin pira nga pamilya ha Samar, an pagsalbar han Samar Athletic Field, an pagbalabag han 3 bilyones pesos nga utang sugad man an pagtalwas han gindidistroso nga kabakhawan ha Buri.
Hi Uy in pira ka beses nga nagin Board Member han probinsya han Samar antis hiya nagin konsehal han Catbalogan.#


text:
Isumat.com/4:25PM,May 19, 2020
Titikangan na an panhatag hin tag Dos Mil Pesos para han mga panimalay ha Eastern Samar nga waray makatagamtam han cash assistance ha ilarum han Social Amelioration Program han National Government.
Kakulop nga adlaw, an Sangguniang Panlalawigan ha panguna ni Vice-Governor ngan Presiding Officer Maricar Sison-Goteesan in nag-aprubar han hangyo ni Governor Ben Evardone nga pondo para han waray makakarawat han SAP.
Ngatanan han mga Board Members nga presente dida han sesyon in umabuyon pagtangdo han resolusyon nga nag-aalotaga hin 60 Milyones pesos para han 30 Mil nga panimalay. An kada panimalay in makarawat hin Dos Mil pesos.
Deri na makakatagamtam hini an mga benefeciario han SAP nga nakakuha han tag Singko Mil pesos. Deri gihapon upod hini an miembro han 4Ps, TUPAD, ngan SURE Aid.
An mga Barangay Health Workers ngan Tanods in makarawat hin kadugangan nga 500 pesos kay natagan naman hira hin 1,500 pesos hanhadi. Sugad man gihapon an Barangay Nutrition Scholars in tag 800 pesos an makakarawat kay mayda naman hira 1,200 pesos nga naha-una.
Iginkalipay naman ini han mga residente han probinsya labi na nga naghihimakuri yana hira dara han grabe nga epekto ni bagyo Ambo. Antis pa an bagyo, iginpatapod na ni Evardone ini nga ayuda nga Dos Mil para han waray maka-agom han SAP, ug kakulop gin-aprobaran na ini han Sangguniang Panlalawigan.
Gintangduan gihapon dida han sesyon an pagdeklarar han State of Calamity ha mga bungto han Arteche, San Policarpo, Oras, Jipapad, Maslog, Dolores, Can-Avid, Taft nga Sulat dara han distroso han bagyo. Pinaagi hini, makakagbukalas hin pondo an Provincial Government tikang han Calamity Fund para han apektado nga mga bungto han kalamidad. # (KEVIN SIOSANA)


text:
Emperador Romano
An Emperador romano iyo an namomoon sa estado Romano, sa periodo napoon kan 27 BK. An mga Romano mayong saro sanang termino para sa siring na katongdan. An mga terminong Latin arog kan imperator, augustus, caesar, asin princeps puro tinotomoy an nasabing pwesto. Sa aktwal na praktis, an emperador iyo an namomoon na supremo kan Roma asin kumander supremo kan lehiyon Romano.
Mga panluwas na takodLiwaton
- Cervantes Virtual - Antigua Seremonya sa pagpaorog kan mga emperador romano
- Pilum Digital An pasurunodsunod kan mga emperador sa Alto Imperio
- Emérita augusta An mga emperador Romano nakaag sa kwartang takal


text:
You are here
Hini Nitula' an HAPIT APO JOS
- Hapit Apo Jos para pfu-un android an cpDownload480.31 KB
- Hapit Apo Jos app para hana android an cpDownload2.72 MB
- Hini Kompleto an Mayoyao NT
- Hini libju an Matthew
- Hini libju an Mark
- Hini libju an Luke
- Hini libju an John
- Hini libju an Acts
- Hini libju an Romans
- Hini libju an 1 Korinto
- Hini libju an 2 Korinto
- Hini libju an Galatia
- Hini libju an Efesus
- Hini Libju an Filipos
- Hini libju an Kolosas
- Hini libju an 1 Tesalonika
- Hini libju an 2 Tesalonika
- Hini libju an 1 Timothy
- Hini libju an 2 Timoti
- Hini libju an Titus
- Hini libju an Filemon
- Hini libju an Hebrews
- Hini libju an James
- Hini libju an 1 Peter
- Hini libju an 2 Peter
- Hini libju an 1 John
- Hini libju an 2 john
- Hini libju an 3 John
- Hini libju an Jude
- Hini libju an Apokalipsis
- Hini Penhod na an Hapiton
Hini Nitula' an HAPIT APO JOS para hana eMajawjaw. Mapfalin an buyaom hini Hapit Apo Jos ad ugwani wenno alam hini kopia na ta usarom piggwana. Gwacha hini kompleto an kopian chi Baro an Tulag ay tay Hapit Apo Jos, ja gwacha khu hini na-ohha-ohha an libju ay ni Baro an Tulag. Nu podhon ju an allan hay kopia hi audio an Hapit Apo Jos ja ipindut ju hitay ja filapan ju hi Mayoyao Ifugao.


text:
Marktl
An Marktl nga agsbob tinatawag nga Marktl am Inn ("Gutiay nga taboan o merkado ha daplin han salog nga Inn"), amo in usa ka baranggay ngan munisipalidad ha distrito han Altötting, ha estado han Bavaria, Alemanya harani han linea han Austriya. Altötting an pinakahirani nga importante nga bungto. Mayda mga 2,800 ka molupyo an Marktl.
An Marktl amo an lugar nga diin natawo hi Papa Benedicto XVI (nga kasanhi nga Kardinal Joseph Aloisius Ratzinger), nga nagsunod kan Papa Juan Pablo II nga ika-265 nga nanguna han Singbahan Katoliko Romano. Han 2013, nagretiro hiyá ngan ginsundan hiyá ni Papa Francisco.
Mga ginkambal nga bungto — bugto nga mga syudad[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ginkambal an Marktl upod han:
- Gönnheim, Alemanya
- Sotto il Monte Giovanni XXIII, Italya (2009)
- Wadowice, Polonya (2006)


text:
Baybay
An Baybay usa nga syudad ha lalawigan han Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 95,630 ka tawo ha 19,517 nga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Baybay ginbahin ngadto hin kasiaman kag duha (92) nga baranggay.
Kaagi ngan kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Baybay nahimo nga syudad dida han tuig 2007. Nahinabo ini katapos han pagkahimo nga balaod han Buhat han Republika No. 9389 o Republic Act No. 9389 nga nagbalhin han Baybay tikang hin bungto ngadto hin syudad. Ginratipika ini han mga bungtohanon han Baybay dida hin plebisito nga ginhimo dida han Hunyo 16, 2007. Kondi, nawara an pagkasyudad hini upod hin 15 nga iba nga mga syudad, katapos han paghatag han Korte Suprema han Pilipinas hin petisyon nga gindara han Liga hin mga Syudad han Pilipinas, ngan nagdeklara nga an balaod nga naghimo hin syudad (RA 9394) nga nagtugot han bungto nga magin syudad, nga natalapas han Batakan-Balaod. An mga nasabi nga syudad, siring han korte, waray kuno makatuman han mga panginahanglanon agod magin syudad ini.[1]
Medya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- D___-AM 918 kHz (Audiovisual Communicators)
- DYOY-AM 1332 kHz Radyo Modyan (Audiovisual Communicators, Inc. Universal Broadcasting Corporation)
- DYLB-AM 1449 kHz (Luis Mari V. Barreiro and Sons Inc.)
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Archived copy". Ginhipos tikang han orihinal han 2012-02-20. Ginkuhà 2009-05-26.CS1 maint: archived copy as title (link)


text:
Isumat.com/8:15AM,June 26, 2020
Pag-iimbestigaron han LGU-Sogod, Southern Leyte an insidente ha ira lugar kun diin nakagawas ha Quarantine Unit in usa nga COVID Positive nga tawo.
Hi Mayor Imelda Tan an nagsumat nga kakulop (Hunyo 25), ini nga lalaki in nakagawas tikang dida han facilidad ngan iginka-urusa hin pira nga mulopyo. Karuyag hisabutan ni Tan kun hin-o an tumugot nga makagawas ini nga Locally Stranded Individual (LSI).
Ha bungto han Sogod, 21 ka adlaw an kwarentina han mga nagkakauli tikang ha iba nga lugar. Kakulop, nakumpleto hini nga LSI an quarantine period, pero waray pa go-signal nga puede na hiya gumawas. Nalutaw ha inisyal nga impormasyon nga nakagawas hiya tungod kay tulo na hiya ka semana nga kwarentina ngan waray man sintomas han virus nga iya gin-aabat.
Sumala han report, ini nga tawo in ginkuhaan hin swab sample ngan iginpadara ha Regional Testing Center an sample hadton Hunyo 18. Kasering seguro han LSI nga negatibo an resulta kay madugay naman ngan maupay man an iya panlawas.
Pero kagab-i, gumawas an resulta nga positibo hiya han virus upod in siyam pa nga iba nga residente han bungto. Kadagmitan pinanmiling ini nga LSI ngan iginkadto ha Isolation Facility. Dara hini, nagmando hin istrikto nga kwarentina hi Mayor Tan ha tulo nga mga barangay han bungto kun diin may posibilidad nga may mga residente didto nga iginka-urusa hini nga LSI, sanglit maghihimo yana hin contact tracing.
May nasagap nga impormasyon an Isumat.com nga ini nga lalaki in nakig-irignom na han iya mga kasangkayan ngan kakilala han iya pakagawas.
Hapagkayana, an Sogod in mayda napulo nga natapnan han virus. Maabot hin 200 nga LSI an aadto yana ha ira Quarantine Unit. Mayda pa hira ginhuhulat nga resulta hin 34 nga swab samples tikang ha Regional Testing Center. # (KEVIN SIOSANA)


text:
70 anyos nagradwar ha Moderno nga pag-uma
70 anyos nagradwar ha Moderno nga pag-umaDecember 20, 2021 No Comments on 70 anyos nagradwar ha Moderno nga pag-uma
Tacloban City (Dec. 20, 2021)—Waray ha edad o ka lagas an pag-aram, kundi aada ha ka determinado ngan kamaduruto.
Ini in napamatud-an ni Felipe Agero, Sr., 70 anyos, nga osa han mga nag gradwar yana nga adlaw han kurso nga Organic Agriculture Production NCII. Hira han ika Batch 15 hini.
Siring ni Felipe, bisan kun hiya in edaran na waray niya ikaawod nga mag-eskwela para han moderno nga pamaagi han pag-uma kay iya ini magagamit samtang hiya nag-uuma ngan iya pa maitututdo ngadto han iya mga anak ngan mga apo.
Dida han 20 nga mga estudyante nga nag gradwar yana nga adlaw, hi Edmar D. Sedillo an pinaka bata ha edad nga 18 anyos, siring niya hirayo pa an dadalaganan han iya nahibaroan ha moderno nga pag-uma mahitungod nga bata pa hiya, ngan dako ini nga bulig haiya kalugaringon ngan haira pamilya.
Ini nga padayon nga pagturun-an hin moderno ha pag-uma in osa nga proyekto han TESDA ipinaagi han Pitahaya Farm ha Brgy. Salvacion ngan ha pakigbinuligay han City Government of Tacloban ha liderato ni Mayor Alfred S. Romualdez.
Sumala kan Mrs. Ruth Ramairez, In Charge han North Tacloban City Hall Extension, iginduduso gud ha Norte Tacloban ni Mayor Alfred an Modern Farming, sanglit an mga estudyante hini nga kurso in puros mga taga Norte Tacloban nga mga kaapi han Farmers Association.
May 13.8 hectares nga EcoFarm an City Government ha Norte Tacloban para pag-uumahan hini nga mga namag gradwar han moderno nga pag-uma.
Nagin bisita dida hini nga gradwasyon hira, TESDA Leyte Provincial Director Renato De la Cruz, Jr.; Tacloban City Agriculturist Romelo T. Anade; Carlo Magno Valle tikang ha buhatan ni Sen. Cynthia Villar, ngan Pitahaya Farm School Administrator Joselito “Boyen” Castillejos, Jr.
M. Padernos/CIO


text:
Bethlehem
An Bethlehem (Arabe: بيت لحم Bayt Laḥm o, Bēt Laḥm, literal na kahulogan, "Harong nin Tinapay"; Hebreo: בֵּית לֶחֶם Bēt Leḥm, Moderno: Bet Leḥem, IPA: [bet ˈlexem], literal, "Harong nin Tinapay;" Griyego: Bnθλeέu Bethleém) sarong Palestinong syudad sa tanga' na gayo kan sa Pampang na Solnopan (West Bank), mga 8 kilometro (5.0 mi) an rayo' subangan kan Jerusalem,[1] na may populasyon nin lumabi kumulang 30,000 katawo. Ini an kabesera kan Bethlehem Governorate sakop kan Palestinian National Authority asin sentro nin kultura asin turismo kan mga Palestino. An Biblia kan Hebreo binibisto an Beit Lehem komo iyo an syudad na ginikanan ni David asin kun saen siya pigputongan bilang hade kan Israel. An Ebanhelyo kan Bagong Tipan ni Markos asin Lukas sinasabi na an Bethlehem iyo an kinamundagan ni Hesukristong Nazaret. An banwang ini eneerokan kan pinakagurang na Krsitiyanong komunidad sa kinaban, dawa ngane totoo nagparasadit na an komunidad huli sa paghurubo' kan kadaklan sa ibang lugar. Mala' ta sa dating 90% Kristiyano igdi, ngonyan an mga Kristiyano 30% na sana kan kabilogan kan populasyon. Ini huli ta an kahiwasan kan kadagaan kaini, na dati rogaring kan mga pamilyang Kristiyano, pagsasadiri na kan mga Israelitang nagbaranwa igdi.[2]
Toltolan[baguhon | baguhon an source]
- ↑ "Places to Visit In & Around Bethlehem - Bethlehem Hotel -". Retrieved 2008-01-22.
- ↑ The Pope must tell the truth about Bethlehem. The Gardian, 13 May 2009.


text:
Rio de Janeiro
An syudad han Rio de Janeiro (lokal nga Pinortuges nga pagluwas: [ˈʁiu dʒi ʒaˈnɛjɾu],[1] Salog han Enero), nga an bug-os nga ngaran ha pagtikang São Sebastião do Rio de Janeiro (San Sebastian han Salog han Enero), amo an kapital han estado han Rio de Janeiro ngan amo an ikaduha nga gidako-i nga syudad han nasod Brasil. Ini amo gihapon an ikatulo nga gidako-i nga metropolitana nga kahaluag ngan aglomerasyon ha Salatan nga Amerika[2][3] ika-6 nga gidako-i ha mga Amerika, ngan ika-26 ha kalibutan.[4]
An syudad amo an ulohan o kapital han Brasil hin haros duha ka siglo, tikang han 1763 tubtob han 1815 han panahon nga kolonyahanon nga Portuges, tikang han 1815 tubtob han 1821 komo ulohan han Gin-usa nga Ginhadi-an han Portugal, Brasil ngan han Algarves, ngan tikang han 1822 tubtob 1960 komo ulohan hin naglulugaring nga nasod. Gin-agnayan an Rio nga Cidade Maravilhosa o "Urusahon nga Syudad".
An Rio de Janeiro in nagrerepresentar han ikaduha nga gidakoi nga GDP han nasod (ngan ika-30 nga gidakoi ha kalibutan, nga ginbabanabanahan nga may-ada 343 bilyones reais (IBGE/2008), ngan ini in mga ulobuhatan han duha nga mga dagko nga Brasilhanon nga companya - Petrobras ngan Vale, ngan mga dagko nga companya han lana ngan teleponyo ha Brasil, labot la han mga gidakoi nga conglomerato han medya ngan companya han communicasyon ha Salatan nga America, an Mga Katig-uban Globo. Balay hin damo nga mga unibersidad ngan mga instituto, ini an ikaduha ha gidakoi nga pamumutnga han panhalikat ngan panpadukwag ha Brasil, nga may-ada 17% han nasodnon nga produksyon syentifico - sumala han 2005 nga datos.
An Rio de Janeiro in ginkakadtoan nga dagkonbungto ha salatan nga hemisfero ngan in bantog ha natural nga kalibungan, mga karisyuhan carnival, samba, Bossa Nova, ngan mga dagat balneario sugad han Barra da Tijuca, Copacabana, Ipanema, ngan Leblon. An iba nga gibantogi nga tigaman ha pagdugang han mga dagat in naglalakip an higante nga estatuwa han Cristo nga Manurubos ('Cristo Redentor') ha bawbaw han Bukid Corcovado, nga ginngaranan nga usa ha Pito ha Bag-o nga Makalilisang ha Kalibutan; bukid Tinapay hin Asukar (Pão de Açúcar) lakip an iya de cable nga kotse; an Sambódromo, ngan Estadio Maracanã, usa ha gidakoi nga estadio panfotbol ha kalibutan. An 2016 Katpaso nga Olimpico in mahihitabo ha Rio de Janeiro, kun diin matitigamnan nga syahan nga makapot an usa nga Salatan Americanhon nga dagkonbungto hini nga panhitabo. Igdudumara liwat an kataposan nga mulay han 2014 FIFA World Cup ha kanan Rio Estadio Maracanã.
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Rio de Janeiro in nahamutang ha kanan Brasil Atlantico baybayon nga dapit, harani ha Tropico han Capricorn, kun diin an baybayon hin naatubang pasinirangan-katundan. Kadak-an naatubang pasalatan, an syudad in nahitukod ha sabang hini nga bagis nga baybayon, Bahia han Guanabara, ngan an iya pasakob in gintitigamnan hin usa nga katungtungan hin tuna nga gintatawag nga Tinapay hin Asukar (Pão de Açúcar) – usa nga nakikilal-an ha syudad.
An Sentro, an kabutngaan han Rio, in natungtong ha mga patag han katundan nga baybayon han Bahia han Guanabara. An durudako nga bahin han syudad, agsob gintatawag nga Sona Amihanan, in naunat pakadto ha dumagsaan han mga patag nga naglalakip han pandagat ngan pantuna nga mga sedimento ngan mga bukid-bukid ngan pipita nga batoon nga mga bukid. An Salatan nga Sona han syudad, nga naabot han mga kadagatan, in mayda katubtuban tikang ha Sentro ngan tikang ha Amihanan nga Sona pinaagi hann baybayonon nga mga bukid. Ini nga mga bukid ngan mga pungtod in mga lapos han Serra do Mar ha kanawayan, an daan nga gneis-granito nga kadena hin kabugkiran nga nagpoporma han mga salatan nga mga pakiling nga katunaan han Brasilhanon nga mga Hitaas nga Katunaan. An kadak-an han Katundan nga Sona, in nauutod han bukidnon nga mga katunaan, nga maaabot pinaagi han mga bag-o nga dalan ngan tunel ka kataposan han ika 20 nga gatostuig.
An popyulasyon han syudad han Rio de Janeiro, nga aada ha kahaluag nga 1,182.3 kilometro kwadrado (456.4 milya kwadrado), in ginbabanabanahan nga aada ha 6,100,000. An popyulasyon han durudako nga lugar metropolitana in ginbabanabanahan nga aada ha 11-13.5 milyones. Ini an kanan Brasil ulohan tubtob 1960, kun diin ginsaliwanan han Brasilia. An mga monupyo han syudad hin ginkikilala nga Cariocas. An buhatanon nga awit han Rio amo an "Cidade Maravilhosa".
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Ha kalain nga Brasilenyo nga Pinortuges nga ginyayakan ha Rio de Janeiro, sumala han Larousse Concise Dictionary: Portuguese-English, 2008, p. 339 (nga diin an mga pagluwas "refletem a língua falada no Rio de Janeiro"). An Europeo nga Pinortuges nga pagluwas amo an: [ˈʁiu dɨ ʒɐˈnɐjɾu]
- ↑ R.L. Forstall, R.P. Greene, and J.B. Pick, "Which are the largest? Why published populations for major world urban areas vary so greatly" Archived 2010-05-31 at the Wayback Machine., City Futures Conference, (University of Illinois at Chicago, July 2004) – Table 5 (p.34)
- ↑ City Population agglomeration list. City Population. Ginkuhà dida han Hulyo 30, 2009.
- ↑ "Rio 2016". Rio 2016. Ginhipos tikang han orihinal han 2010-12-27. Ginkuhà Marso 14, 2010.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
Rio de Janeiro pagtugway hit paglakat tikang ha Wikivoyage
- Rio de Janeiro Photo Gallery - Year of Brazil at Queens College, CUNY Archived 2014-04-28 at the Wayback Machine.
- Images of Rio—Hundreds of images from the 1920s to the present Archived 2005-12-21 at the Wayback Machine.
- Rio de Janeiro | Places to Go and Tourist Attractions Archived 2012-06-21 at the Wayback Machine.
- AboutBrasil/Rio de Janeiro - The Marvellous City Archived 2013-02-13 at the Wayback Machine.
- Pages using duplicate arguments in template calls
- Webarchive template wayback links
- Pages with script errors
- Articles with short description
- Pages using infobox settlement with unknown parameters
- Commons category with local link different than on Wikidata
- Mga munisipalidad han Rio de Janeiro
- Mga syudad han Brasil
- Rio de Janeiro (dagkonbungto)


text:
Isumat.com/Nobyembre 30, 2021
Nasamad in usa nga pulis ngan usa nga sundalo dida hin magkalain nga asdangay kontra han kumunista nga New Peoples’ Army ha Northern Samar.
Hadin Sabado, Nobyembre 27, 2021, an PNP-Special Action Force an iginkasurapo han mga terorista nga rebelde samtang nagpapatrolya ha Brgy Magsaysay, Mapanas,Northern Samar.
Ginkilala an samaran nga hi Patrolman Ben Liwen Saclangan nga nadara ha hospital ngan gintatambal hapagkayana. Waray matudlok kun pira an casualty ha panig han mga rebelde.
Samtang, kakulop, Nobyembre 29, 2021, nagkaada gihapon hin balyu-ay hin bala ha butnga han Philippine Army ngan NPA ha Las Navas, Northern Samar.
An mga sundalo in nagdudumara hin Community Support Service han pagsulungon han mga rebelde.
Nasamad hi PFC Darell Besanes nga kadagmitan gindara ha Catarman Doctors Hospital ngan talwas na yana an kabutangan.
Nahitabo ini nga engkwentro pasado alas 10 han aga kun diin tigda la nga gin-atake han mga rebelde an mga tropa han gobyerno nga naghihimo han mga aktibidadis dida hin tulo nga barangay ha Las Navas.
Subay han report, an grupo han mga rebelde in ginpangunahan ni Kumander Gimo nga amo an responsable pagsunog hin construction equipment ngan pagpatay hin usa nga barangay kapitan ha Las Navas hadin Hulyo 2021.
Kun manunumduman, sobra pala usa ka semana an nakalabay han pag-ambuson han mga NPA an mga PNP-SAF Troopers ha Gamay, Northern Samar kun diin duha nga kapulisan an namatay.
Dida hini nga insidente, an mga kumunista nga rebelde in gumamit pa hin mga landmines nga bomba nga mahugot igindederi ha mga aragway.
Iginsaad naman han liderato han PNP nga magbabaton ha balaud an mga grupo han rebelde nga nagbuhat hini nga patraydor nga mga pagsulong. #


text:
Carcar
An Syudad han Carcar (ha Sinugboanon: Dakbayan sa Carcar) usa nga ikaduha nga klase nga syudad ha lalawigan o probinsya han Sugbo o Cebu ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 89,199 ka tawo ha 17,312 nga panimalay.
Mga BaranggayIgliwat
An Syudad han Carcar mayda napulo kag lima (15) nga baranggay.
- Bolinawan
- Buenavista
- Calidngan
- Can-asujan
- Guadalupe
- Liburon
- Napo
- Ocana
- Perrelos
- Valencia
- Valladolid
- Poblacion I
- Poblacion II
- Poblacion III
- Tuyom
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Nagpabakuna hi Father Antonio Alconaba han iya 1st dose gamit an Astrazeneca Vaccine han igin pahigayon nga vaccination didto ha Brgy Sulangan Covered Court.
Usa hiya han mga nabakunahan sulod han purlominus sobra 80 nga mga Sulanganganon nga nag pabakuna agud makalikay han virus nga durot han Covid-19.
Sanglit tungod nga nabakunahan hi Fr Alconaba, gin lalauman nga mas madako iton kompyansa hiton mga Sulanganganon nga magpapabakuna ha ano man nga klase nga bakuna nga e oopreser ngada ha ira Brgy.
Police Station
09173498833
Fire Station
09269921534
09469382458


text:
Isumat.com/7:27AM, Abril 15, 2021
Ginlalauman nga mapapakurukusog pagdukwag an edukasyon han out-of-school youth ha Sinirangan Bisayas pinaagi han pagtukod han Girls Education Center (GEC).
An nasabi nga facilidad in titindugon ha compound han Deped Regional Office 8 ha Candahug, Palo, Leyte ngan ginbabanabana matatapos yana nga tuig. Panuyo hini nga proyekto an pagpa-uswag han kina-adman han mga out-of-school nga kabataan labi na an kababayen-an nga nag-aaram ha ilarum han Alternative Learning System (ALS).
An GEC in paglalakipan hin library, life-skills training room, exhibition gallery, wellness room, ngan mga laboratoryo ha pan-kusina, ICT, Mathematics ngan Science.
Panguna nga makakatagamtam hini nga proyekto an mga estudyante ha Tacloban, Palo ngan paghagrani nga munisipalidad.
Ini nga facilidad amo an gisasyahani ha bug-os nga Pilipinas ngan ini in ginpondohan hin 1 Million US Dollars tikang ha Korean International Cooperation Agency (KOICA) ug an mag-iimplementar amo an UNESCO ngan DepEd. An GEC in kaparte han mga hinabang ha Region 8 tikang ha International Community tungod na gihapon han danyos han Bagyo Yolanda.
Gindumara kakulop, Abril 14, an groundbreaking ceremonies han proyekto ngan gin-atenderan ini nira UNESCO Jakarta National Project Officer Remegio Alquitran, Leyte Governor Mic Petilla, DepED Regional Director Gemma Ledesma ngan kadam-an nga mga opisyales. #


text:
Zhou Enlai
Hi Zhou Enlai ([tʂóʊ ə́n.lǎɪ]; Tsinino: 周恩来; Wade–Giles: Chou En-lai ; 5 Marso 1898 – 8 Enero 1976), kilado gihapon ha ngaran nga Zhou Xiangyu (ngaran hin katalahuran), amo an syahan nga Premier han Kanan Katawhan Republika han Tsina. Hi Zhou amo an namuno han kagamhanan han Tsina, nga nag-alagad tikang han Oktubre 1949 kutob han iya kamatayan han Enero 1976. Nagsirbe hi Zhou ha ilarom ni Chairman Mao Zedong ngan amo an nagin-paagi han pagsaká ha poder han Partido Komunista, ngan ha urhe nga panahon han pagpayubos han pagdumara hiní, nga diin hiyá an naghimo han polisiya panlangyaw, ngan pagpadukwag han Tsino nga ekonomiya.
Usá nga makarit ngan takos nga diplomata hi Zhou nga nagsirbe komo ministro hin panlangyaw tikang 1949 kutob 1958. Nagbandilyo hiyá hin mamurayaw nga ko-existensya ngan han Katundan katapos han Gera Koreano, tinmambong hiyá han 1954 nga Komperensya ha Ginebra ngan han 1955 nga Komperensya ha Bandung, ngan nagbúlig hiyá han pag-arreglar han kan Richard Nixon bisita han 1972 ha Tsina. Nagbúlig hiyá paghímò hin mga polisiya mahiunong han mga mapait nga mga pagkabangga han Estados Unidos, han Taiwan, han Unyon Sovyetika (katapos han 1960), han India ngan han Vietnam.
Waray mahiapil hi Zhou han pagpurga han iba nga mga igbaw nga mga opisyal dida han Rebolusyon Kultural. Samtang hi Mao nagbuhos han kadam-an han iya mga urhe nga tuig ha lantugi nga politika ngan buhat hin ideyolohiya, hi Zhou amo an dako nga nagpapadalagan han mga buruhaton han estado han dako nga panahon han Rebolusyon Kultural. An iya mga paningkamot hin pag-iban han mga pagbungkag han mga Pulá nga Bantay ngan an iya mga panlimbasog nga salipdan in iba tikang han ira kasina naghimo ha iya nga duro hin ka-popular han mga urhe nga bahin han Rebolusyon Kultural.
Han pagtikang hin paglain hin pamati hin kalawasan ni Mao dida han 1971 ngan 1972 ngan sunod han kamatay han nahulog-tikang-hin-pabor nga Lin Biao, napili hi Zhou ngadto han bakante nga posisyon han Syahan nga Sugbong Mangulo han Partido Komunista han ika-10 nga Namumutnga nga Komite han 1973 ngan sugad man napili nga masunod kan Mao (an ikatuló nga tawo sunod kanda Liu Shaoqi ngan Lin), kundi naglantugi hiya patok han Gang hin Upat ha sulod han nasod para han pagdumara han Tsina. An iya kataposan nga paggawás ha publiko amo an syahan nga pagkirigta han ika-4 nga Nasodnon nga Kongreso han Katawhan han 13 Enero 1975, nga diin hiya an nagpresenta han report han buhat han kagamhanan. Nawara hiya tikang han publiko basi maatamanan hiya hin medikal ngan namatay hiya han sunod nga tuig. An dako nga pagpagawas han publiko hin kasubo ha Beijing nagbalhin ngadto hin kasina han Gang hin Upat, nga nagdangat han 1976 nga Insidente ha Tiananmen. Bisan man kun hi Zhou ginsundan ni Hua Guofeng ha pagin Syahan nga Sugbong Mangulo ngan ginpili nga masunod, an aliado ni Zhou nga hi Deng Xiaoping nakalupig hin pagmaneobra patok han Gang hin Upat ha politika ngan nagkuha han lugar ni Hua ha pagka-labaw nga manguna han mga 1978.
Mga pinambasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "周恩來的一個鮮為人知的義子王戍". Ginhipos tikang han orihinal han 2016-03-03. Ginkuhà 2019-11-22.
- ↑ "李鵬新書:有人傳我是周總理養子這不正確". Ginhipos tikang han orihinal han 2014-07-09.


text:
COMMUNITY TRANSMISSION HA BUNGTO HAN GUIUAN GIN PALUSAD HAN PHO
Bisan kun nag palusad na adton Provincial Health Office hin impormasyon nga may ada na local transmission an bungto, padayon pa gihapon an pag damo hin tawo ha mga nag una nga katindahan ha merkado agud pag pamalit han ira mga konsumo ug lakip na adton pag haharampangan hini yana nga Pasko.Ha nakuha nga impormasyon yana la nga adlaw nagkamay-ada an bungto hin kadugangan nga 12 nga bag-o nga kaso han sakit nga Covid-19.
Suma total may-ada yana 59 nga active case an bungto, nga kundiin naka issolate na ini purya nala han 7 hini nga aadto ha mga nagkalain-lain nga Hospital ha Tacloban.
Padayon an gin bubuhat nga Contact Tracing hadton mga nagin close contact han mga nag positibo hini nga virus ngan hangyo gihapon han buhatan han RHU LGU-Guiuan pina agi kan Mayor Annaliz Gonzales Kwan ug Dra. Marichu Flores nga hagilayon mag-isolate an hin-o man nga mayda gin-aabat nga sintomas sugad han hiranat, ubo, sipon, kamaluya han panlawas ngan dayon magpahibaro ngadto han lokal nga mga awtoridad ha panlawas.
Samtang makikita ha mga hulagway an kuha yana la nga aga an damo nga mga Katawhan ha merkado ug nag una nga dalan bisan kun aada na ha Local Transmission an bungto.
Police Station
09173498833
Fire Station
09269921534
09469382458


text:
Kumpuwesto kimikal
An Kumpuwesto kimikal amo an puro nga sustansiya kemikal nga mayda duha o labaw pa nga dirudilain nga elemento kimikal nga puydi mapabulag ha mas yano nga sustansya ha pamaagi hit reaksyon kemikal ngan mayda kalugaringon nga kinaiya ngan istruktura kemikal.
Padugang nga barasahon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Robert Siegfried (2002), From elements to atoms: a history of chemical composition, American Philosophical Society, ISBN 978-0-87169-924-4
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
Wiktionary, an gawasnon nga pagpurulongan o diksyunaryu.


text:
Shōgun
An Shogun iyo an pigbibistong diktador militar kan Hapon kaidtong panahaon sa tahaw kan mga taon na 1185 hasta 1868. Sinda ipiglalaag sa pwesto kan mga Emperador, na pirmi ngani sindang naipapamugtak bilang mga de facto na tagapagpadalagan kan nasyon. Alagad kan panahon na kan Kamakura, sinda igwa nin kapangyarihan sa estado. Lain man igdi an kapangyarihan sa gobyerno. An pwestong ini haros pirmi na ipigpapasa sa paagi nin pagpapamana kan mas gurang na henerasyon nin pamilya. Alagad, sa lawig kan nag aging panahon, nagkaigwa naman nin pagkakataon na makakapot nin pwesto an ibang mga pamilya.
An Shogun, halipot na termino para sa tataramon na Sei-i Taishōgun (征夷大将軍, "Commander-in-Chief of the Expeditionary Force Against the Barbarians"), sarong halangkaw na titulong militar hali sa peryodong Heian. Kan si Minamoto no Yoritomo nagkaigwa nin politikal na kapangyarihan sa Hapon kan 1185, an titulo ipigbwelta tangani magin regular an posisyon. Iyo man idto an nagin basehan tangani na magin pormal na posisyon an pagigin shogun.
An mga opisyal na shogun kolektibong pigmimidbid bilang bakufu o tent government. Sinda an minagibo kan aktwal na mga trabaho kan administrasyon mantang an Imperyal na korte iyo man giraray an igwang nominal nin autoridad. An tent iyo an minasimbolo kan parte kan shogun bilang sarong komander pangmilitar. Alagad ini ngani temporalmente man sana. Anupaman, an institusyon na ini pigbibisto bilang shogunate. Naglawig ini nin 700 sana asin narumpag kan panahon na pigtao ni Tokugawa Yoshinobu ki Emperador Meiji kan 1867 bilang parte kan restorasyon sa peryodo kan Meiji.


text:
Napoles
Mga koordinado: 40°50′42″N 14°15′30″E / 40.84500°N 14.25833°E
An Syudad han Napoles (ha Initalyano: Napoli; ha Napulitano: Napule; ha Kinatsila: Nápoles; ha Iningles: Naples; Linatin Neapolis) amo an kapital han lalawigan han Napoles ngan han rehiyon han Campania ha Nasod han Italya. An syudad kilalado tungod han dako nga kaagi, arte, kultura ngan gastronomiya hini, nga diin dako an importansya hini han kaurogan nga bahin han existensya hini; mga labaw hin 2,800 ka tuig na ini kaiha. An Napoles nahamutang hin mga nahamutnga hin duha nga lugar nga volcaniko, an bulkan nga Bukid Vesuvius ngan an Flegreiano nga mga kahaluagan, nahamutang ha labnasan ha ligid han Golfo han Napoles.
Gintukod ini han mga Kahadto nga Griyego ha ngaran nga "Neάπoλις", Neápolis (nga buot signon "Bag-o nga Syudad"), ngan importante ini ha Magna Graecia ngan sunod nga kabahin han Republika Romana ha butnga nga lalawigan han Imperyo. An syudad nahailarom na hin damo nga mga sibilisasyon nga kinmada ngan inmiwas. nga diin an tagsa nagbilin hin impluwensya ngan ha yana, an sentro han syudad ha kaagi ginlista han UNESCO nga World Heritage Site o Patrimonio de la Humanidad.
An Napoles amo an kapital nga syudad hin ginhadi-an nga amo gihapon an ngaran tikang han 1282 tubtob 1816, nga ha una amo an Ginhadi-an han Napoles ngan sunod han paghiusa upod han Sicilia amo ini an kapital han Duha nga Sicilia tubtob han paghiusa han Italya.
Mga kasariganIgliwat
- ↑ Molupyo han han ‘City’ (i.e. an kanan comune o munisipyo). Syudad han Napoles. Comuni-italiani.it. 2012. Ginkuhà 11 Abril 2012.
- ↑ Principal Agglomerations of the World. Citypopulation.de. 1 October 2011. Retrieved 1 April 2012.


text:
Kapuropod-an Balear
An Kapuropod-an Balear o Kapuropod-an Baleares (ha Kinatsila ngan alternatibo nga pagtawag nga Winaray: Islas Baleares o Baleares; ha Kinatalan ngan opisyal nga pagtawag: Illes Balears[1]) usa nga komunidad autonoma han Espanya nga nahimo han mga puro o isla han kapuropod-an balear, nga nahamutang ha Dagat Mediterraneo, tapad han sinirangan nga baybayon han Peninsula Iberika. An kapital hini amo an Palma de Mallorca.
Pag-ngaranIgliwat
- Kapuropod-an Balear an ngaran hini nga lugar ha pormal nga Winaray.
- Kapuropod-an Baleares usa nga alternatibo nga pagtawag hini nga lugar ha Winaray.
- Islas Baleares an ngaran ha Kinatsila ngan agsob gamiton han mga nagamit hin Kinatsila. Ini nga porma agsob gihapon nga ginagamit ha Winaray.
- Illes Balears an ngaran ha Kinatalan ngan sumala han balaod amo an opisyal nga ngaran.
An kapuropod-anIgliwat
An kapuropod-an nahimo hin duha nga grupo hin mga isla ngan damolaay nga mga islote:
Mga pinanbasaranIgliwat
- ↑ Estatuto de Autonomía de las Islas Baleares Archived 2021-03-01 at the Wayback Machine.. Ginkita dida han 5 han Septyembre han 2007.


text:
Lisboa, Portugal
An Lisboa (Ingles: Lisbon, IPA: [liʒ'boɐ]) )iyo an kapitolyo asin pinakadakulang syudad kan Portugal. Iyo man ini an sentro kan distrito kan Lisboa asin kapitolyo kan rehiyon nin Lisboa. An inaapod na munisipyo kaini, na kaagid sa sentro kan syudad, dai kaiba an kahiwasan kan pagtaraid, igwang populasyon na 564,477 sa laog kan hiwas niyang 84.8 km² (33 sq mi) manta an Lisbon Metropolitan Area igwa nin kag-erok na naabot 2.8 milyon katawo, orawang sa pagkakorompol kan inaapod na Lisbon Metropolitan Region, na kaayon na igdi an mga ciudad kan Leiria abot Setúbal, igwang kag-erok na 3.34 milyon na katawo.
An rehiyon Lisboa iyo an pinakamayaman sa Portugal. Nagpropoducir ini nin 45% kan enterong Gross Domestic Product (GDP) kan nasabing nasyon, asin ini man an sentro kan gobyerno asin erokan kan pamayo kan Portugal.
Uusipon[baguhon | baguhon an source]
An Lisboa sakop kan mga Romano poon kan 205 B.C., mala ta si Julius Caesar ginibo ining municipium na inapod niyang Felictas Julia. Poon ika-5 Siglo, iba-ibang mga mga tribung Aleman an nagsakop kan lugar asin pagtongtong ika-8 siglo, mga Moro an nagsakop naman kaini. Kan taon 1147, an mga Cruzado sa pamamayo ni Afonso Henriques nabawi an lugar para sa mga Kristiyano. Poon kadto abot ngonyan, nagin an Lisboa saro sa sentro pulitikal, ekonomiko asin kultural na lugar kan Portugal. sinasabi na an pagka-kapitolyo kan Lisboa dai man konpirmado opisyalmente, magin man sa dekreto o sa surat.
An Lisboa pinatutukaw an magkapirang ahensya kan Bunyog Europa: an European Maritime Safety Agency (EMSA), asin an European Monitoring Centre for Drugs and Drugs Addiction(EMCDDA).
An alkalde kan Lisboa ngonyan iyo si Alfonso Costa. elegido kan Partido Sosyalista asin an kapyestahan kaini natama sa Hunyo 13, Aldaw ni San Antonio.
Panluwas na Takod[baguhon | baguhon an source]
1. Ingles Wikipedia [1]


text:
Pomerania
An Pomerania o kundi man Pomeranya (Pinolako: Pomorze; Inaleman: Pommern; Swedish: Pommern; Kashubian: Pòmòrskô) amo an usa ha kasaysayan nga rehiyon han amihanan nga Dagat Baltiko ha Butnga han Europa nga nahibahín han mga nasod han Alemanya ngan Polonya. An katundan nga bahin hiní amo an mga estado han Mecklenburg-Vorpommern ngan Brandenburg ha Alemanya, ngan an sinirangan nga dapit, kabahin han mga voivodato o lalawigan han Katundan nga Pomeranya, Pomeranya ngan Kuyavya-Pomeranya ha Polonya.


text:
Papa León VI
An Romano nga hi León VI nagsunod kan Juan X komo papa han 928, ngan naghadi hiya hin mga pito ka bulan ngan pira ka adlaw—waray masabtan an mga eksakto nga petsa. Ginsundan hiya ni Esteban VIII. Hi León VI anak han primicerius nga hi Cristobal ngan nagkapot hiya han titulo nga Kardinal-Presbitero han Santa Susanna ugsa hiya ma-elihir nga papa.
Mga Reperensya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Ika-9 nga edisyon (1880s) han Encyclopædia Britannica
- Basahon mahitungod kan León VI han Catholic Encyclopedia


text:
Isabelle de Charrière
Hi Isabelle de Charrière (20 Oktubre 1740 – 27 Disyembre 1805), kilalado ha ngaran nga Belle van Zuylen ha Nederlandes, née Isabella Agneta Elisabeth van Tuyll van Serooskerken, ngan [Madame] Isabelle de Charrière ha iba nga lugar, usá nga Olandes ngan Swisa nga manunurat han Enlightenment nga nag-ukoy ha urhe nga bahin han iya kinabuhi ha Colombier, Neuchâtel. Kilalado hiyá yanâ tungod han iya mga surat ngan mga nobela, bisan pa man nagsurat hiyá hin mga pamahayag, musika, ngan drama. Nagkaada hiyá hin dako nga interes ha katiringban ngan politika han iya panahon, ngan an iya buhat han panahon han Rebolusyon Franses ginkikita nga nga usá nga partikular nga interes.
Mga tigaman[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]


text: Ginpapahibaro ngadto han ngatanan nga mga nasud, mga katulinan, mga pinulungan, ngan katawhan, ngan ngadto han igkakahibalag hine nga libro: Nga kami, pinaagi han grasya han Diyos Amay, ngan han aton Ginoo nga hi Jesucristo, nagpakakita han mga lamina nga ginkuhaan hine nga sinurat, nga sinurat mahitungod han katawhan nira Nephi, ngan han mga Lamanite liwat, nga ira kabugtoan, ngan an mga tawo liwat ni Jared, nga tikang didto han tore nga nahidabihan hine dinhe. Ngan kami liwat maaram nga ine ginhubad pinaagi han gasa ngan gahum han Diyos, kay an iya tingog in nagsiring ha amon; salit maaram kami ngan sigurado nga ine nga libro tinuod. Ngan kami liwat nagpapamatuod nga amon nakita an mga gin-ukit dida han mga lamina; nga ine iginpakita ha amon pinaagi han gahum han Diyos, ngan dire han tawo. Ngan amon ginpapahayag ha mahimurayaw nga mga pulong, nga an anghel han Diyos linusad tikang ha langit, ngan iya gindara ngan ginpakita ha atubangan han amon mga mata, ngan amon gintan-aw ngan nakita an mga lamina, ngan an mga inukit dida hito; ngan kami maaram nga dara han grasya han Diyos Amay, ngan han Ginoo Jesucristo, nga amon nakit-an ngan nagsusumat nga ine nga mga butang tinuod. Nga ine in urusahon ha amon mga mata. Pero, an tingog han Ginoo nagsugo ha amon nga igsumat ine; salit, dara han pagkamasugot han mga sugo han Diyos, kami nagpapamatuod hine nga mga butang. Ngan maaram kami nga kun magmamatinumanon kami kan Cristo, malilimpyohan an amon mga panapton han dugo han ngatanan nga tawo, ngan mahiaagian nga waray mantsa dida han linkuranan nga paghurukman ni Cristo, ngan makag-ukoy upod ha iya hin waray katapusan ha kalangitan. Ngan an dungog mahingadto han Amay, ngan han Anak, ngan han Espiritu Santo nga uusa la nga Diyos. Amen.


text:
Ilocos Sur
An Ilocos Sur (ha literal nga Winaray: Salatan nga Ilocos) usa nga lalawigan han Pilipinas nga nahimutang ha Ilocos nga Region ha Luzon. An kapital hini amo an Syudad han Vigan ngan ginsasapitan ini han Ilocos Norte ngan Abra ha amihanan, Mountain Province ha sidlangan, ngan La Union ngan Benguet ha salatan. Ha kalondan han Ilocos Sur amo an Dagat Salatan Tsina.
Katawhan ngan KulturaIgliwat
Ilokano an lumad nga yinaknan ha Ilocos Sur
EkonomiyaIgliwat
HeyograpiyaIgliwat
PolitikalIgliwat
Ginbahinbahin an Ilocos Sur ngadto hin katloan kag duha (32) nga mga bungto ngan duha (2) nga mga syudad.
Mga SyudadIgliwat
Mga BungtoIgliwat
PisikalIgliwat
Nahimutang an Ilocos Sur ha ligid han kalondan nga labnasan han Amihanan nga Luzon. Ginsasapitan ini han lalawigan han Ilocos Norte ha amihanan, han Abra ha dumagsaon o amihanan-sidlangan, han Mountain Province ha sidlangan, han Benguet ha habagatan o salatan-katundan, han La Union ha salatan, ngan han Dagat Salatan Tsina ha katundan. An kahaluag hini nga 2,579.58 ka kwadrado nga kilometro mga 20.11% han bug-os nga kahaluag hin katunaan han Rehiyon 1.
KaagiIgliwat
An Ilocos Sur gintukod han Espanyol nga conquistador, nga hi Juan de Salcedo han 1572.