text:
Kerkyra
- Ini nga barasahon mahitungod han isla han Kerkyra o Corfu. Para han prefektura ngan syudad nga amo gihapon han ngaran pakadto ha Kerkyra (prefektura) ngan Kerkyra (syudad).
An Kerkyra o Corfu (ha Griyego: Kέpkupa o Kérkyra; Kahadto nga Griyego: Kέpkupa o Kόpkupa; Linatin: Corcyra; Italian: Corfù; Kinatsila: Corfú; Ininglis: Corfu) amo in isla ha Gresya ha Dagat Ionico. Amo ini an ikaduha nga gidako-i han mga Islas Ionicas ngan nahamutang ini tikang han labnasan han Sarandë, Albanya, nga tikang diin nahabulag ini hin mga estrecho o mga kasuokan nga nag-iiba-iba hin kahaluag tikang hin 3 tubtob 23 ka km (2 tubtob 15 ka milya), upod hin usa nga harani han kahadto nga Butrint ngan usa nga harulaba ha katundan han Thesprotia. An isla kabahin han prefektura han Kerkyra, ngan naglalakip ini hin napulo kag duha han napulo kag unom nga mga munisipyo o komuna han prefektura ngan labaw han mga komunidad han Ereikoussa, Mathraki, Othonoi, ngan an munisipalidad han Paxoi, nga mga bublag nga mga isla o puro.
An prinsipal nga bungto (nga mayda populasyon hin 28,185) han isla tinatawag gihapon nga Corfu, o Kérkyra ha Griyego, sugad han munisipalidad hini (populasyon nga 39,487). An Corfu amo liwat an lugar han Unibersidad Ionica.


c: text/html

text:
Ayam
An Ayam o idó (Iningles:Dog) (Pambansa:Aso) [2] (Canis lupus familiaris) amo an usa ka klase nga mammal nga kauropod ha pamilya Canidae. Gin-iinalagaan ini nga hayop han mga tawo ha maiha na nga matahon. An mga ayam nagagamitan han katawhan ha damo nga butang sugad ha trabaho, pagbantay ha panimalay nga alaga. Damo naayon pag-alaga hin ayam kay makisasangkayon hira nga namamati ha tawo.
An bata nga ayam amo an gintatawag nga tiyô o idô.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Macdonald, David; Claudio Sillero-Zubiri (2004). The Biology and Conservation of Wild Canids. Oxford: Oxford University Press. pp. 45–46. ISBN 0198515561.
- ↑ Ha pira nga dapit ha Leyte, Biliran, ug Samar, an pulong nga idó o bis pangani idô amo in ginagamit nga pulong imbes nga ayam. Kitaa pananglitan an Waray-English Dictionary ni George Dewey Tramp pakli 203 Dunwoody Press, Maryland, USA 1996

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Website Analysis
Yandex TCY
Title:
Hi5 - Imagenes para Hi5 - Comentarios para Hi5 - Mensajes para Hi5Description:
Hi5 - Imagenes para Hi5 - Comentarios para Hi5 - Mensajes para Hi5 - Cursores para Hi5 - Imagenenes Animados Hi5- Comentarios Animados Hi5 - Mensajes Animdados Hi5 - Todo para Hi5Keywords:
hi5 - imagenes para hi5 - comentarios para hi5 - cursores para hi5 - mensajes para hi5 - animadas para hi5Hi5 - Imagenes para Hi5 - Comentarios para Hi5 - Mensajes para Hi5 - Cursores para Hi5 - Imagenenes Animados Hi5- Comentarios Animados Hi5 - Mensajes Animdados Hi5 - Todo para Hi5


text:
Perú
An Peru (ha Kinatsila ngan pormal nga Winaray; Perú; ha Quechua ngan Aymara: Piruw) nga an opisyal nga pagtawag Republika han Peru (ha Kinatsila: República del Perú) usa nga nasod ha katundan nga Salatan nga Amerika. An syudad han Lima an kapital han nasod. Ginsasapitan ini ha amihanan han Ecuador ngan Colombia, han Brasil ha sidlangan, han Bolivia ha timugan, han Chile ha salatan, ngan han Kalawdan Pacifico ha katundan. Mayda ini komplehado nga heyograpiya tikang han kahitasan han Cordillera de los Andes ngan han mga sulog han Pacífico, nga nagdangat hin mga klima ngan kiritaon nga magdirudilain sugad han desierto nga mga dapit, an mga kahitas-an han Andes o an selva tropical han katubigan amazónica, nga naghahatag han nasod hin teritoryo nga dako hin pagkadirudilain hin mga natural nga katig-ayunan.
An teritoryo Peruano amo an lugar han Norte Chico mga sibilisasyon, usa han gima-ihai ha kalibutan, ngan han Imperyo Inca, an gidako-i nga estado ha Pre-Columbina nga Amerika. An Imperyo Espanyol nagsakop han rehiyon dida han ika-16 nga siglo ngan an nagtukod hin virreinato, nga naglakip han kadam-an han mga kolonya Espanyola ha Salatan nga Amerika. Katapos han pagkaada hin independensya dida han 1821, an Peru nagkaada hin mga panahon hin kasamokan ha politika ngan ha finansya pati gihapon hin mga panahon hin estabilidad ngan pagdukwag han ekonomiya.
An populasyon han Peru gin-estimar nga 28 ka milyon ngan ini multi-etniko nga naglalakip hin mga Tuminongnong o Lumad, mga Europeo hin katulinan, mga Asyan ngbp. Bisan man kon Kinatsila an opisyal nga yinaknan, damo nga mga tawo nayakan hin Quechua, Aymara o iba pa nga mga lumadnon nga mga yinaknan.
Sulod
Administratibo nga pagbahinbahin[igliwat | edit source]
An Peru ginbahin ngadto hin mga 25 ka rehiyon ngan an probinsya han Lima. An tagsa rehiyon mayda na-elehido nga gobyerno nga mayda mangulo ngan konseho nga nasirbe hin upat-ka-tuig.[1] An mga yana nga rehiyon han Peru amo an mga han una tinatawag nga departamento ngan agsob pa gamiton an daan nga pagtawag kondi an opisyal nga designasyon ha ira mga rehiyon ngan mayda hira mga gobierno regional. Ini kabahin han proseso hin pagdesentralisar ngan pagrehiyonalisar han Peru.
An mga gobyerno rehiyonal naplano han pagpadukwag han rehiyon, nagbubuhat hin mga proyekto hin public investment ngan nagpapanguna hin mga buruhaton ha ekonomya ngan nagdudumara han tinatag-iyahan han publiko.[2] An probinsya han Lima gindudumara hin konseho hin syudad.[3]
Mga rehiyon[igliwat | edit source]
Mga lalawigan ha Peru[igliwat | edit source]
Mga probinsya nga mayda ispisyal nga status[igliwat | edit source]
Mga reperensya[igliwat | edit source]


text:
Sosyolohiya
An sosyolohiya o sosyolehiya[1] (tikang ha Linatin: socitus, "kaupod"; ngan an pagdugtong-ha-kataposan -olohiya, "an pag-aram han", tikang han Griyego λόYoς, lógos, "kaaram") amo an sistematiko ngan siyentipiko nga pag-aram han sosyudad ngan pamatasan han sosyudad. An research ha sosyolohiya naglalakip tikang han pag-analisar hin magdali nga mga pagkita hin mga diri-magkilala nga mga tawo ha dalan ngadto han pag-aram han pankalibotan nga mga sosyal nga proseso. Dadamo nga mga larangan ha sakob hini nga disiplina nanginginlabot han mga paki-ana han unan-o ngan kay-ano in mga tawo naha-organisa ha sosyudad, komo mga indibidwal o mga api hin mga katig-uban, mga grupo, ngan mga institusyon. Komo akademiko nga disiplina, it sosyolohiya ginkikita nga usa nga sanga hin siyensya sosyal.
Durudilain nga Gobyerno
1. Kahadian/Dinastiya (Iningles:Kingdom/Dynasty) (Pambansa:Kaharian/Dinastiya)
2. Estadu (Iningles:States) (Pambansa:Estado)
3. Republika (Iningles:Republic) (Pambansa:Republika)
4. Komunismo (Iningles:Communism) (Pambansa:Komunismo)
5. Parliyaminti (Iningles:Parliament) (Pambansa:Parliyamente)
6. Ug ibba pa
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 345.


text:
Tyatro
An tyatro o teatro (tikang han Kinatsila "teatro", nga tikang han Griyego "theatron", θέatpov, nga nangangahulogan "lugar hin pagkita") amo in sanga han pagpasundayag nga mga arte nga ginhuhubad nga ano an "nahihinabo kon in usa o damo pa nga mga tawo, nga nahibulag ha taknan ngan/o lugar, nagpapasundayag han ira kalugaringon ha iba o mga iba."[1] Ha hini nga haluag nga kahubad, an tyatro nakada tikang han kahadto nga mga panahon, komo resulta han pagkaruyag hin tawo hin pagsumat hin istorya. Tikang han pagtikang hini, nagkaada hin damo nga forma an tyatro, nga agsob maggamit hin mga elemento sugad hin pagyakan, pagsinyal, musika, sayaw, ngan ispektakulo, nga ginkombina han iba nga mga pagpasundayag nga mga arte, pati gihapon han visual nga gma arte, ngadto hin usa nga artistiko nga forma.
Mga reperensya[igliwat | edit source]
- ↑ Bernard Beckerman, head of Hofstra University's department of drama, in his book, Dynamics of Drama


text:
Kapuropod-an Balear
An Kapuropod-an Balear o Kapuropod-an Baleares (ha Kinatsila ngan alternatibo nga pagtawag nga Winaray: Islas Baleares o Baleares; ha Kinatalan ngan opisyal nga pagtawag: Illes Balears[1]) usa nga komunidad autonoma han Espanya nga nahimo han mga puro o isla han kapuropod-an balear, nga nahamutang ha Dagat Mediterraneo, tapad han sinirangan nga baybayon han Peninsula Iberika. An kapital hini amo an Palma de Mallorca.
Pag-ngaran[igliwat | edit source]
- Kapuropod-an Balear an ngaran hini nga lugar ha pormal nga Winaray.
- Kapuropod-an Baleares usa nga alternatibo nga pagtawag hini nga lugar ha Winaray.
- Islas Baleares an ngaran ha Kinatsila ngan agsob gamiton han mga nagamit hin Kinatsila. Ini nga porma agsob gihapon nga ginagamit ha Winaray.
- Illes Balears an ngaran ha Kinatalan ngan sumala han balaod amo an opisyal nga ngaran.
An kapuropod-an[igliwat | edit source]
An kapuropod-an nahimo hin duha nga grupo hin mga isla ngan damolaay nga mga islote:
- An mga Gimnesias: Menorca, Mallorca ngan Cabrera ngan pira nga mga hagrani nga isla o puro (sugad han Dragonera, Conejera o an Isla del Aire).
- An mga Pitiusas: Ibiza (Eivissa en Kinatalan) ngan Formentera ngan mga distinto nga mga islahay nga nagpapalibot hini.
Mga reperensya[igliwat | edit source]
- ↑ Estatuto de Autonomía de las Islas Baleares. Ginkita dida han 5 han Septyembre han 2007.


text:
TACLOBAN CITY - Nanawagan hin pagka-urusa ngan pagburubligay hi Ilocos Norte Gov. Imee Marcos para ha utro nga pagtindog han Eastern Visayas, ini in ha butnga han away ni Department of Interior and Local Government o DILG Sec. Mar Roxas ngan Tacloban City Mayor Alfred Romualdez.
Ha pagbisita ni Gov. Marcos ha Leyte, guinpahayag hini nga pabay-an la anay an politika agud mas damu nga mga bulig an ma-ipadangat ha mga biktima han Bagyong Yolanda.
Guinbisita guihapon han mao nga opisyal an ira mga kasangkayan, kapamilya nga pira pa nga mga kababayan ha bungto han Tolosa, Leyte kun diin usa han mga propyedad nira nga guinpa-ilarum ha PCGG an naruba ha Brgy. Olot.
Nanhatag guihapon hin bulig hi Gov. Marcos ha Tolosa ngan nagdara guihapon hin mga enhenyero agud mag-ayad an mga eskwelahan nga nagkaruruba.


text:
François Hollande
Hi François Gérard Georges Nicolas Hollande (Frinanses nga pagluwas: [fʁɑ̃swa ʔɔlɑ̃d]; natawo 12 han Agosto 1954) amo an ika-24 ngan yanâ nga Mangulo han Fransya ngan ex-officio nga Igkasi-Prinsipe han Andorra tikang han 15 han Mayo 2012. Nag-alagad anay hiya nga Syahan nga Maghirilom han Partido Sosyalista Franses tikang han 1997 kutob 2008 ngan komo Deputado han Katitirok Nasodnon han Fransya para han Syahan nga Constituency han Corrèze tikang 1988 tubtob 1993 ngan dida na liwat tiakng han 1997 tubtob 2012. Nag-alagad gihapon hiya nga Alkalde han Tulle, ngan han Mangulo han Konseho nga Kasahiran han Corrèze.
Api hi Hollande han Partido Sosyalista Franses. Napili hiya nga Mangulo han Fransya dida han 6 han Mayo 2012, nga diin ginlupig niya hi Nicolas Sarkozy, ngan gin-inagurar hiya dida han 15 han Mayo.[1][2] Hiya an syahan nga Sosyalista nga Mangulo han Ikalima nga Republika Fransesa tikang kan François Mitterrand.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Socialist Hollande triumphs in French presidential poll – FRENCH ELECTIONS 2012. FRANCE 24. Ginkità dida han 6 May 2012.
- ↑ Francois Hollande, the new French President. RookPost. Ginkità dida han 6 May 2012.
- Mga natawo han 1954
- Mga búhì nga tawo
- Mga taga-Rouen
- Lycée Pasteur nga alumni
- Alumni han HEC School of Management
- Alumni han Sciences Po
- Alumni han École Nationale d'Administration
- Mga kandidto para han pinili-ay hin pagkamangulo Franses, 2012
- Mangulo han Partido Sosyalista (Fransya)
- Mga yana nga namuno hin nasod
- Mga abogado nga Franses
- François Hollande
- Kagamhanan han Andorra
- Mga alkalde hin mga lugar ha Fransya
- Mga mangulo han Fransya
- Mga naghahadi nga monarka
- Mga politiko han Partido Sosyalista (Fransya)
- Grand Croix han Légion d'honneur
- Grand Croix han Ordre national du Mérite


text:
TACLOBAN CITY - Mashut down an mga government services han city government han Tacloban kun deri madugangan an pundo han syudad para
yana nga tuig.
Ini an naguin pamahayag ni Tacloban City Vice Mayor Jerry Sambo Yaokasin kataliwan han sesyon regular han Sangguniang Panlungsod dida han miyerkules nga adlaw.
Sumala kan Yaokasin, bisan kun maipapadayon an pansweldo han mga empleyado, guintawag hini nga deri dida natatapos an trabaho hin usa nga
gobyerno.
Manunumduman nga dako an na-iban ha pundo han syudad tungod han paglasurbo han super typhoon Yolanda magtutulo na ka bulan an nakakalabay.


text:
Komunidad Autonoma han Espanya
An komunidad autonoma han Espanya (ha Kinatsila: comunidad autónoma) amo in usa nga entidad ha teritoryo nga, pinaagi han sugo han batakan-balaod han Estado espanyol, in gintaga-an hin autonomiya lehislatiba ngan mga ehekutiba nga gahom, agod magmadali an pagdumara han mga ginrerepresenta hini.
Sulod
Istruktura[igliwat | edit source]
An istruktura han Estado Espanyol ha mga Komunidad Autonoma ginkilala ngan gin-garantiya dida han Konstitusyon Espanyola han 1978. An artículo 2 hini nakilala ngan nagarantiya han katungod han autonomiya han mga nasyonalidad ngan mga rehiyon nga amo an nakompone han Estado. Ini nga disposisyon nahibase dida han premisa han diri-mawawara nga kahiusa han nasod espanyola, patria han ngatanan nga espanyol.
An texto dida han Konstitusyon nag-establisar han mga gahom nga puyde gamiton han mga Komunidad Autonoma ngan han mga poder nga nahapabilin han Estado.
An pagbahin ha politika ngan administratiba han Espanya ada hin forma hin napulo kag pito (17) nga komunidad autonoma, ug dugang han Ceuta ngan Melilla, nga diin an mga estatuto hin autonomiya naghahatag hini nga mga syudad han ranggo nga mga syudad autonoma.
An pagpromulgar han Konstitusyon Espanyola han 1978, nga naghatag hin katungod ha autonomiya han mga nasyonalidad ngan mga rehiyon nga nakompone han nasod espanyola, nag-implementa hin pagbalhin hin 180 ka grados tikang han patakaran han naha-una nga rehimen, nga nahibase ha mga tradisyonal nga plano ha pag-sentralisar. Ini naghatag hin solusyon hin problema nga pirme nagbabalik-balik ha kaagi han Espanya komo resulta han mga dirudilain nga identidad nga diin ginhimo an kahiusa han nasod espanyola.
Katapos han pagratifika han Konstitusyon, ngan komo resulta han pag-implementa han mga prinsipiyo nga nahimutang han Título VIII hini, dida han paglabay hin pira la ka mga tuig, natapos an proseso han pag-instaurar han mga 17 ka komunidad autonoma ngan nahi-aprobado an mga Estatuto hin autonomiya. Ginpanaga-an gihapon ini hin mga ira kalugarinon nga mga organo hin gobyerno ngan mga institusyon representatiba. Usa nga importante nga detalye han proseso nga nahabutang han Konstitusyon Espanyola, amo nga an diri ini gin-oobliga ha mga rehiyon, pero, ini, usa nga katungod para han mga rehiyon.
Tikang han tuig 2003 ngan para hin mga panuyo estadístiko, nga nahabase dida han mga normativa europea ngan gin-determina pinaagi han EUROSTAT, mabibilngan an mga unidad NUTS ha kabaskog ha Unyon Europeo. An 17 nga komunidad autonoma espanyola mabibilngan nga nahiklasipika dida han mga handana nga NUTS-2.
Mga Precedente ha Balaodnon Espanyol[igliwat | edit source]
Waray mga precedente han mga Komunidad Autonoma ha iba nga mga ordenamiento nga huridiko, usa ini nga bag-o nga formula huridika.
Tabla han mga Komunidad[igliwat | edit source]
An mga napulo kag pito (17) nga komunidad autonoma, upod an ira mga probinsya ngan an ira mga tagsa-tagsa nga kapital, amo an:
Mga Syudad Autonoma[igliwat | edit source]
An mga Syudad Autonoma (Ciudad autónoma) mga syudad nga mayda mga katungod nga harutaas kaysa hin munisipyo (ini puyde magpagawas hin mga regulasyon nga ehektutiba, upod hin dugang pa nga mga katungdanan) pero diri sugad hin usa nga komunidad autonoma (waray ini mga kalugaringon nga kamara lehislatiba).
Kitaa gihapon[igliwat | edit source]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]


text:
Category:Iran
Mga ubos-nga-kaarangay
Ini nga kaarangay mayda han mga nasunod nga 24 nga mga ubos-nga-kaarangay, tikang hin 24 nga kabug-osan.
Mga pakli ha kaarangay nga "Iran"
An mga nasunod nga 2 ka mga pakli aada hini nga kaarangay, tikang hin 2 nga kabug-osan.
Media ha kaarangay nga "Iran"
An mga nasunod nga 4 ka mga fayl aada han hini nga kaarangay, tikang hin 4 nga kabug-osan.
- Badal-Bou garden, Urmi...
629 nga KB
- Embelem for National S...
25 nga KB
- Kerman Graduate Univer...
71 nga KB
- Persian 4 provinces an...
18 nga KB


text:
Tsinino nga Bag-o nga Tuig
An Tsinino nga Bag-o nga Tuig in pinakamahinungdanon ha mga nahigaraan nga Tsinino nga pista. Ha Tsina, ini in kilala nga "Pista han Kathuraw," an literal nga paghubad han Tsinino nga ngaran 春節 (Pinyin: Chūnjié), tungod nga an panahon han kathuraw ha kalendaryo Tsino in nagtitikang lakip an lichun, an syahan nga pan-adlaw nga termino han Tsinino nga kalendaryo nga tuig. Ini in nagtitigaman han kahuman han panahon han kathagkot, pareho ha karnabal ha Katundan. An pista in nagtitikang ha syahan nga adlaw han syahan nga bulan (Tsinino: 正月; pinyin: Zhēngyuè) ha nahigaraan nga Tsinino nga kalendaryo nga natitima ha Pista han lampara nga aada ha ika-15 nga adlaw. An Bisperas han Tsinino nga Bag-o nga Tuig, an adlaw kun diin an mga banay nga Tsino in nagkatitirok para han ira tinuig nga pagkakaurusa nga paniklop, nga kilala nga Chúxī (除夕) o "Bisperas han naglalabay nga tuig.


text:
Tiringgan
Ha fonetika, an tiringgan[1][2] usa nga tunog nga ginyayakan nga ginluluwas nga buklad an trakto vocal, nga waray pagdugang hin pangusog hin hangin hin bis ano nga bahin han glotis. Ha Kinatsila tinatawag ini nga vocal ngan ha Ininglis, vowel.
Ha Winaray[igliwat | edit source]
Sumala kanda Vicente I. de Veyra, Norberto Romuáldez, Sr. ngan han iba nga mga manunurat nga api han Sanghiran san Binisaya, tulo an mga tiringgan ugsa han pag-ulpot han mga Espanyol: a, i, u. Kundi, katapos han pag-ulpot han mga Espanyol ngan katapos hin damo nga tuig, an mga tiringgan nga e, ngan o nahilakip han mga ginagamit nga tiringgan.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Vicente I. de Veyra "Ortograpiya Han Binisaya". Bahin nga kinuha tikang han Mga Lagda Han Pagsurat Han Aton Pinulongan ni Vicente I. de Veyra nga ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.
- ↑ Agustin El O'Mora "Kasurat diri Sinukol". Ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.


text:
MIMAROPA
An MIMAROPA, nga tinatawag gihapon Rehiyon IV-B, usa nga rehiyon han Pilipinas nga nahamutanga ha Luzon. Mayda ini upat nga lalawigan nga amo an : Occidental Mindoro, Oriental Mindoro, Marinduque, ngan Romblon. It ngaran usa nga acronym han Mindoro, Marinduque, Romblon ngan Palawan. Duha an syudad han bug-os nga rehiyon: an Syudad han Calapan ha Oriental Mindoro ngan an Syudad han Puerto Princesa ha Palawan.
Kaagi[igliwat | edit source]
An Ehekutibo nga Sugo No. 103 , han Mayo 17, 2002, nagbahin han Rehiyon IV (Salatan nga Katag-alogan) ngadto han MIMAROPA ngan Rehiyon IV-A (CALABARZON). An Ehekutibo nga Sugo No. 429, han Mayo 23, 2005, nagbalhin han Palawan ngadto han Rehiyon VI
Ginpagawas an Administratibo nga Sugo No. 129 han Agosto 19, 2005, agod ma-resolvar an negativo nga diri pag-uyon han pagbalhin han Palawan ngan kabahin han pagdumara han pagsubay han pagbalhin han Palawan tikang han MIMAROPA ngadto ha Katundan nga Kabisay-an.
Politikanhon nga Pagbahinbahin[igliwat | edit source]
Kabahin nga Syudad[igliwat | edit source]
Mga Yinaknan[igliwat | edit source]
An Tinag-alog gingagamit ha probinsya han Marinduque pati gihapon ha dumagsaon o amihanan-sidlangan ngan habagatan o salatan-katundan nga mga dapit han Mindoro.
Ha iraya han Mindoro, magkadirudilain nga mga yinaknan an ginagamit han mga Mangyan. Ini amo an Iraya, Alangan, Tawbuid, Hanunoo, Tadyawan, Buhid, ngan Ratagnon. An Ratagnon nga yinaknan usa nga Binisaya nga yinaknan nga gamay pa hin tulo na la an mga nayakan.
Ha Romblon, mayda tulo nga mga yinaknan: Romblomanon, Asi, ngan Inonhan. Ini nga mga yinaknan lakip han mga Binisaya nga mga yinaknan.


text:
Mga munisipalidad han Pilipinas
An munisipalidad, munisipyo o bungto, (Espanyol: pueblo) usa ka lokal nga pan-gobyernuhan han Pilipinas. An mga lalawigan o probinsya ginbubug-os hin mga syudad ug mga bungto. An mga bungto ginbubug-os hin mga baranggay.
Klasipikasyon han Pagpakabuhi[igliwat | edit source]
An mga bungto ginklaspika hin mga klasipikasyon han pagpakabuhi o income classes sumala han ira average nga kada tuig nga income han naglabay pa la nga tulo nga tuig ha kalendaryo:
Batakan:Mga pobinsya han Pilipinas
See also[igliwat | edit source]
- Sangguniang Bayan
- Lista hin mga syudad ngan bungto ha Pilipinas
- Lista han mga ginbag-ohan ngaran nga syudad ug bungto han Pilipinas


text:
Polonya
An Polonya (ha Kinatsila: Polonia, ha Iningles: Poland, ha Polako: Polska) usa nga nasod nga nahamutang ha Butnga nga Europa, ha butnga han Alemanya ha katundan, han Republika Tseka ngan Eslovakya ha salatan, Ukranya ngan Bielorrusya ha sinirangan, ngan han Dagat Baltic, Lituanya, ngan Rusya (pinaagi han Kaliningrad Oblast exclave) ha amihanan. Iton Polonya nagsasaro hin katubtoban ha kadagatan upod han Dinamarka ha Dagat Baltic. Warsovya an kapital han nasod. An Polonya nagin api han Unyon Europeo tikang han Mayo 1 2004.
An estado Polako gintukod hin sobra 1,000 ka tuig hadto ha ilarom han Dinastiya Piast, ngan nakaabot han bulawanon nga panahon dida han harani han kataposan han ika-16 nga siglo ha ilarom han Dinastiya Jagielloniano, han panahon nga an Polonya usa han mga gidako-i, girikohi, ngan pinakagamhanan nga mga nasod ha Europa. Han 1791 an Sejm han Polako-Lituano nga Mankomunidad nagpailarom han Batakan-Balaod han Mayo 3 o Konstitusyon han Mayo 3, an syahan nga moderno nga nakodipikar nga konstitusyon, ngan ikaduha ha kalibotan sunod han Konstitusyon han Estados Unidos. Waray la mag-iha nga nagsunod, an nasod nawara katapos han pagbahin-bahin hini han mga hagrani nga nasod nga amo an Rusya, Austrya, ngan Prusya. Nahibalik an paglugaring hini dida han 1918 han pagkatapos han Syahan nga Pankalibotan nga Gyera komo an Ikaduha nga Republika Polaka. Pagkatapos han Ikaduha nga Pankalibotan nga Gyera nahimo ini nga komunista nga satellite nga estado han Unyon Sovietika nga tinatawag nga Republika han Katawhan han Polonya. Han 1989 an syahan nga gawasnon-hin-bahin nga mga pinili-ay han kaagi han Polonya katapos han Gyera Pankalibotan II nagtapos han Solidaridad (Solidarność) nga pakigbisog para hin kagawasan ngan nagresulta han kapirde han mga namumuno nga komunista han Polonya. An yana nga Ikatulo nga Republika Polaka gintukod, ngan ginsundan pagkatapos hin pira ka tuig han pagsurat hin bag-o nga konstitusyon dida han 1997. Han 1999 an Polonya nag-accede ha NATO, ngan han 2004 inmapi ini han Unyon Europeo.
Ha opisyal nga pagtawag, iton nasod kilalado nga Republika han Polonya, ha Polako Rzeczpospolita Polska. An pulong nga Rzeczpospolita amo an ngaran ha kaagi ngan kasaysayan nga padayon an paggamit tikang han ika-16 nga siglo dida han Polako-Lithuanian nga Mancomunidad, nga usa nga pinili-ay nga monarkiya. An pulong nga Rzeczpospolita puyde mangahulogan nga "mancomunidad" o commonwealth o puyde gihapon "republika", samtang an kahubad ngadto ha Polako han pulong nga "republika", republika. Dida han pamuno han komunista tikang han 1952 tubtob 1989 an opisyal nga ngaran han nasod amo an Republika han Katawhan han Polonya (Polska Rzeczpospolita Ludowa), nga amo la an panahon nga waray gamita an opisyal nga pagtawag tikang ha kaagi ngan kasaysayan.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Eurostat: Country Profiles: Poland. Statistical Office of the European Communities: (2009). Ginkità dida han 2009-02-28.
- ↑ 2.0 2.1 Concise Statistical Yearbook of Poland, 2008. (PDF) Central Statistical Office (Poland): (28 July 2008). Ginkità dida han 2008-08-12.
- ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 Poland. International Monetary Fund. Ginkità dida han 2009-10-01.
- ↑ [1]. The United Nations. Ginkúhà 05 han Oktubre 2009.


text:
Bulawan
An bulawan[1] in usa ka elemento kimikal nga may-ada tigaman nga Au (tikang ha Linatin nga: aurum "bulawan") ngan ihap atomica nga 79. An bulawan in suok, mahumok, mainggat, napupukpok, ngan madali mahorma nga metal. Iton puro nga bulawan in malamrag nga darag it kolor ngan nainggat nga nahigaraan nga kinokonsidera nga nakakaanyag, ngan kaya maimentenar bisan diri naooxidizar ha hangin o tubig. Ha pagiging kimikal, an bulawan in usa ka transition metal ngan usa ha hugpo 11 nga elemento. Usa ini ha mga makuri magreak nga solido nga elemento kimikal. Usa ini nga ginkakaruyag nga metal ha paghimo hin mga alahas, skultur ngan rayandayan tikang-katikang hit kaagi.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 51.


text:
Papa León VI
An Romano nga hi León VI nagsunod kan Juan X komo papa han 928, ngan naghadi hiya hin mga pito ka bulan ngan pira ka adlaw -- waray masabtan an mga eksakto nga petsa. Ginsundan hiya ni Esteban VIII. Hi León VI anak han primicerius nga hi Cristobal ngan nagkapot hiya han titulo nga Kardinal-Presbitero han Santa Susanna ugsa hiya ma-elihir nga papa.
Mga Reperensya[igliwat | edit source]
- Ika-9 nga edisyon (1880s) han Encyclopædia Britannica
- Basahon mahitungod kan León VI han Catholic Encyclopedia


text:
Asin
Asin (Iningles:Salt) (Pambansa:Asin) , in uska molekula nga sodium chloride NACl nakukuha ini ha tubig dagat pina-agi hit pag eliminar han tubig, ka eliminar han tubig mapabilin an asin. Ini in kinahanglanon ha kinabuhi han mga hayop ha taragudti nga kadamo, pero nakakaraot ha mga hayup ngan mga tanum kon nasobra. Ini in usa ha gidadaani ngan gingiginamit nga panakot ha pagkaun.
Asin (Iningles:Salt) (Pambansa:Asin) (Cebuano:Asin) uska molekula nga pag-urusa han atomiko Sodyum (Na) ngan Klorin (Cl) (SodyumChloride); diri matam-is, diri maharang, diri maaslum, diri mapait (Pambansa: Maalat). Ini in uska karaonon u guin sasagul ha irimnun u pagkaun


text:
Agrikultura
An pag-uma o agrikultura amo an paghimo hin pagkaon, tubong, paybiru ngan iba pa nga mga butang ha sistematiko nga pagbuhî hin kahayupan ngan pagpatubo hin mga tanum. An pulong nga agrikultura tikang han Linatin nga agri o ager nga nangangahulugan hagna ngan cultura nga nangangahulugan pagmangno. An literal nga kahubad han pulong amo an pagmangno han tuna hin hagna. Ha yana nga kagamit, an pulung nga agrikultura naglalakip han ngatangan nga buruhaton nga nanginginlabot han paghimo hin pagkaon/tubong/fiber, pati an mga tekniko hin pagbuhî ngan "pagproseso" hin kahayopan. An agrikultura amo gihapon an halipot nga pamulong han pag-aram han pagbuhat han agrikultura — nga kilalado ha pormal nga siyensya hin agrikultura.
(Bug-os 1 (ihap)) amo in (2 (ihap) ka tigkapatan)
(Tungga 1/2 (ihap) amo in ([[1 (ihap) ka tigkapatan)
(Tungga han tungga) amo in ([[1/4 (ihap) sikupat)
(Tungga han tungga han tunga) amo in ([[1/8 (ihap) sikwalu)
An paghimu hit Sukul
Kun yaun ka tona yaun ka pirmi takin, kun usa an imu takin ngan karuyag niyu mag-sukul san iyu tona, gamita an iyu mga palad an dangaw, dugtunga an iyu tagsa nga dangaw, ma-himu nga dangaw mu dugngan iya dangaw, sunud tunga-a ha duha kay duha man la kam, ansya an iyu pag-titikangan pag sukul-sukul.
Kun duha an imu takin, dugtung-dugtunga an iyu tulu nga dangawan, usa la nga kamut, usa nga dangaw han kada tagsa, mahi-himu niyu nga tulu ka dangaw, tunga-tunga ha tulu an iyu nahimu nga dangaw nga gin-durudugtung. Ibutang ha tona an iyu mga kamut dugtung-dugtunga an dangaw ngan butangi marka, itun nga marka ha tinikangan mawala u matuu ngan matuu man u mawala, ma-isti man u ma-wisti, ma-nurti man u ma-sur, pirmi may tubtuban, tikang ha tinikangan ngadtu han tubtuban tunga-a hin tulu ka iksaktu nga sukul, diri niyu ini mahihimu hin dali-dali la kinahangalan utruhun niyu kanan napulu ka utru ngadtu kamu maging siguradu na.
Kun tulu an imu takin, dugtung-dugtunga niyu nga upat an iyu mga dangaw ngan tunga-a ha upat nga iksaktu nga sukul, ini an iyu taramdan pag sukul.
Kun upat an imu takin, dugtung-dugtunga niyu nga lima an iyu tagsa-tagsa nga dangaw ha usa nga kamut ngan tunga-tunga-a hin lima nga iksaktu nga sukul.
Kun lima an imu takin, dugtung-dugtunga niyu nga unum an iyu tagsa-tagsa nga dangaw ha usa nga kamut ngan tunga-tunga-a hin unum nga iksaktu nga sukul.
Kun unum, durugtunga an dangaw han tagsa nga usa nga kamut ngan tunga-a iksaktu hin pitu ka sukul.
Kun pitu, durugtunga ngan tunga-tunga-un hin walu nga iksaktu nga sukul. Ini nga sukul nga nakuha niyu han pagtunga-tunga ansya in iyu taramdan nga walu.
Kun an imu takin yaun liwat takin nga diri mu takin, hira nga duha an magdudugtung dugtung an dangaw han ira kada tagsa nga usa nga kamut ngan tunga-tunga-un nira hin duha, diri ka api hira la kay adtu nga takin han takin mu diri mu naman takin.
Kun an takin mu may takin ngan an takin han takin mu may takin, an ikatulu ngan ika-upat nga katunga-an an mag-susukulay, diri na kam api nga magtakin.
An TUBU
Guin uutud an punu/tanum nga tubu diri dara an iya ugat para pagkusug han túbu nala han tanum, ha dapit ha igbaw han tubu ngaran durhu/patdan ansya an gin-uutud dara an dahon, kinahanglan yaun dahon para ma-itanum utru.


text:
Costa Rica
An Costa Rica, nga gintatawag ha opisyal nga Republika han Costa Rica (ha Kinatsila: República de Costa Rica) usa nga nasod ha Butnga nga Amerika o Centroamérica. Ginsasapitan ini ha amihanan han Nicaragua, han Panama ha timugan o salatan-sidlangan ngan han Dagat Caribe ha sidlangan ngan han Kalawdan Pacifico ha katundan. An kapital hini amo an syudad han San José. Kinatsila an opisyal nga yinaknan hini.
An Costa Rica, nga usa han mga demokrasya nga konsolidada ha mga Amerika, nakamantener hin usa nga maupay nga establisado nga politika bisan pa han kakurian hin ekonomiya ngan sosyudad han naglabay nga mga dekada. Nakikala an Costa Rica nga amo an syahan nga nasod nga nag-abolir han ehersito o puwersa nga armado hini dida han Disyembre 1 han 1948. An indise hin desarrolyo humano hini usa han mga gimaupayi ha Latinoamérica, nga nakakuha han ika-upat ka puwesto sunod han Argentina, Chile ngan Uruguay. An Costa Rica amo an ikalima ha kalibutan dida han klasipikasyon han indise han desempenyo ambiental han 2008. Ha mga kanasuran han Amerika Latina, an Costa Rica amo an syahan nga lugar dida han klasipikasyon han kompetitividad turistika ngan ika44 ha kalibutan.
Mga probinsya ngan kanton[igliwat | edit source]
An Costa Rica mayda pito nga mga lalawigan o probinsya, ngan ini nga mga probinsya ginbahin ngadto hin kawaloan kag usa nga mga kanton ("cantón" ha Kinatsila, nga an plural "cantones"), nga an kada tagsa gindudumara hin alkalde. An mga alkalde ginpipili ha tagsa upat ka tuig han katawhan han tagsa kanton. Waray ini mga lehislatura probinsyal.
Mga reperensya[igliwat | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Costa Rica. International Monetary Fund. Ginkità dida han 2009-04-22.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]


text:
City Government, guinsiguro nga talwas an magigin permanente nga relocation site han mga survivor han yolanda
TACLOBAN CITY- Guinsigurado yana han City Government han Tacloban nga talwas an magigin relocation site han mga survivor han yolanda nga maapektuhan han 40m no build zone.
Ini in ha luyo nga namumutang an temporary dumpsite ha Barangay Santo NiƱo han syudad kon diin ini an guintudlok nga lugar komo pagbubutangan han mao nga mga pamilya.
Sumala hiton syudad, guinsigurado nira nga talwas an kahimtang panlawas han mga igbabalhin ha mao ng lugar basi na guihapon han guindumara nga panginano han City Environment Natural Resources Office.
Kasumpay hini, guin-huhuna hunaan pa liwat han city government kon diin igbubutang an permanente nga dumpsite.
Una na nga guinpasabot han syudad nga an permanent relocation site nga yana titikangan na han National Housing Authority in makasadang hin maabot 7,000 nga mga pamilya ha Tacloban samtang an iba naman in igdodonar han magkadilian nga organisasyon.
Mababaruan nga may-ada maabot 20,000 an mga displaced families dinhi ha tacloban


text:
Wikimedia Commons
An Wikimedia Commons (tinatawag gihapon nga "Commons" o "Wikicommons") usa nga burutangan o repositoryo hin gawasnon nga sulod nga mga ladawan o image, sound ug iba pa nga mga multimedia nga file. Usa ini nga proyekto han Wikimedia Foundation. It mga file nga ginkakarga dinhi nga burutangan puyde magamit sugad in mga ginkarga lokal nga mga file ha iba nga mga proyekto han mga Wikimedia nga server, sugad han Wikipedia, Wikibooks ug Wikinews.
An proyekto gin-propose dida han Marso 2004 ug gintikang dida han Septyembre 7, 2004. Usa nga rason hini nga pagtukod hin usa nga burutangan o repositoryo amo an hingyap nga diri gud magdamo an pagdurudoble hin mga pagbuhat ha mga dirudilain nga mga Wikimedia nga proyekto ug yinaknan, nga nahihinabo kay an amo la gihapon nga file kinahangalan igkarga ha tagsatagsa mga dirudilain nga mga wiki ugsa han pagkamay-ada han Commons.
Iton posibilidad hin mga lokal nga pagkarga dida hiton mga server aada pa, pero ini angay gamiton ha kaurugoan para hin mga materyales nga iton mga polisiya han lokal nga proyekto natugot nga diri matutugotan ha ilarom han pag-lisensya nga polisya han Commons sugad hiton fair use content. Tikang han 2005, an Wikimedia Commons mismo diri natugot hin mga fair use o mga pagkarga ha ilarom hin diri-gawasnon nga mga lisensya, upod an mga lisensya nga naglilimita han pan-negosyo nga paggamit han materyales. Iton mga lisensya hin mga buhat nga puyde ha Commons upod an GNU Gawasnon nga Dokumentasyon nga Lisensya o GNU Free Documentation License, Creative Commons nga mga lisensya nga waray paggaud o paglimita han paggamit, ug an public domain.
Kitaa Gihapon[igliwat | edit source]
- Creative Commons - usa nga proyekto nga nahatag hin gawasnon nga sulod nga mga lisensya ug usa nga direktoryo hin gawasnon nga ginlisensya nga mga buhat
- Internet Archive - an gidako-i nga gawasnon ug libre hin akses nga online nga pagtitirok hin mga video
- Project Gutenberg - an gidako-i nga gawasnon ug libre hin akses nga pagtitirok hin online nga mga dokumento (upod in mga libro ug sheet music)
- Ourmedia - usa nga community media archive
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Wikimedia Commons
- Wikimedia Commonplace, in Windows nga garamiton para hin pagkarga hin mga file ngadto han Wikimedia Commons


text:
Danaw Urmia
An Danaw Urmia (Pinersiyano: دریاچه ارومیه Daryâcheh-ye Orumiyeh; Kinurdo: زه ریاچه ی ورمێ; Inazeri: ارومیه گولو , ارومیه گولی, Inarmenyo: Ուրմիա լիճ or Կապուտան լիճ; hadto nga ngaran: Danaw Matiene usa nga mapag-ad nga danaw ha amihanan-katundan nga Iran harani ha Turkiya. An danaw aada ha kabutngaan han mga lalawigan han Sinirangan nga Azerbaihan ngan Katundan nga Azerbaijan, katundan han salatan nga bahin han harani ha itsura nga Dagat Caspio. Gidadakoi ini nga danaw ha sulod han Butnga nga Sinirangan, ngan ikatulo ha gidadakoi nga mapag-ad nga danaw ha kalibotan nga mayda kahaluag nga ginbabanabanahan 5,200 km² (2,000 milya²). Ha iya gihahaluagi nga kadako, mayda ini 140 km (87 milya) kahilaba, ngan 55 km (34 milya) kahaluag. An iya gihahalarumi nga punto mayda 16 m (52 ft) nga kahalarom.


text:
Aga
An aga (Iningles:Morning) (Pambansa:Umaga) (Cebuano:Aga) (Minuslim:Luhor) [1] amo ini nauuna ha udto, kulop, ngan gab-i ha pagkasunodsunod han usa ka adlaw. Kinabuwasan lain na liwat nga aga.
usa nga uras nga an dagaw tipakadtu ha katundan/wisti tikang ha wara u guti-ayay nga dagaw nga nahimu han bulan nga bisan la hain tikang ha sinirangan ngadtu ha katundan.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 4.


text:
Prosa
Iton prosa in pinakaagsob nga porma hin linggwahe, nga aplikano ha ordinaryo nga istruktura pan-grammatika ngan natural nga pag-agos hin panyakan, igkumpara han paggamit hin istruktura ritmika (sugad han minat-an nga siday). Bisan may-ada mga mahugot nga debate han pagkahimo hin mga prosa, an iya pagkayano ngan hukal nga kahimo nga istruktura in nagpakadto ha paggamit hin mayorya han yinaknan nga dialogo, paktuwal nga kurukayakan sugad liwad han mga himangrawon ngan himo-himo nga susmatanon nga mga sinurat. Agsob ini gingagamit, pananglitan, ha literatura, peryodiko, magasin, mga ensayklopedya, pag-broadkast, pelikula, kasaysayan, pilosopiya, balaod ngan iba pa nga dirudilain nga porma hin komunikasyon.


text:
Probinsya han Valencia
An Valencia (ha Kinatsila: Valencia /ba'lenθja/, ha Catalan: València /va'łensia/) usa nga probinsya han Comunidad Valenciana, Espanya, ha butnga nga bahin han Katunaan han Valencia.
Ginsasapitan ini han mga probinsya han Alicante, Albacete, Cuenca, Castellón, ngan han Dagat Mediterraneo. Kabahin han teritoryo hini, an Rincón de Ademuz, amo in exclave nga nahamutnga han mga probinsya han Cuenca ngan Teruel.
Han 2,267,503 ka tawo han probinsya, mga usa nga ika-tulo nga bahin hini nangungukoy didto han kapital nga an ngaran gihapon Valencia, nga amo gihapon an kapital han komunidad autonoma. An probinsya mayda 265 ka munisipyo. Kitaa an Lista han mga munisipyo ha Valencia.
An probinsya ginbahin-bahin ha mga comarca o comarque:
- El Camp de Túria
- El Camp de Morvedre
- La Canal de Navarrés
- La Costera
- La Foia de Bunyol / La Hoya de Buñol
- L'Horta de València
- La Plana de Utiel
- El Racó d'Ademús / El Rincón de Ademuz
- La Ribera Alta
- La Ribera Baixa
- La Safor
- Els Serrans / Los Serranos
- La Vall d'Albaida
- La Vall de Cofrents-Aiora / El Valle de Cofrentes-Ayora


text:
Berlin
An Berlin (Iningles nga kaluwas: /bɝːˈlɪn/; Inaleman nga kaluwas: [bɛɐˈliːn]) amo an ulohan nga siyudad ngan usa ha napulo kag-unom ha mga estado han Alemanya. Tungod ini nga may-ada kadamo nga 3.4 milyones nga katawhan, an Berlin amo in mayayakan nga gidadako-i nga syudad han Alemanya. Ikaduha ini ha kadamo hin popyulasyon nga syudad ngan ikawalo ha kadamo hin popyulasyon ha lugar urbano ha Unyon Europeo. Nahamutangan ha amihan-sinirangan han Alemanya, ini an nahimo nga sentro han Berlin-Brandenburg nga lugar Metropolitano, nga may-ada 5 milyones nga tawo tikang ha labaw han 190 ka mga nasod. An katunaan han Berlin aada ha Kapatagan han Europa nga naghahatag hin isaktuhay nga klima. Ginpapalibutan han mga kagurangan, kaparkehan, kahardinan, kasalogan ngan kalanawan, an katulo (1/3) han katunaan hini nga siyudad.
Siyahan nga naipatik han ika-13 siglo , an Berlin amo an sagunson nga naging ulohan han Ginhadian han Prusya (1701-1918), an Imperyo han Alemanya(1871–1918), an Republika han Weimar (1919–1933) ngan an Ikatulo nga Reich (1933–1945). Han mga 1920, an Berlin amo an ikatulo ha gidadako-i nga munisipyo ha kalibutan. Kahuman han Ikaduha nga Gyera Pankalibutan, natunga an syudad ha duduha ka bahin; Sinirangan nga Berlin nga naging ulohan han Sinirangan nga Alemanya ngan an Natondan nga Berlin nga naging exclabo han Natondan nga Aleman nga ginpalibutan han Bungbong han Berlin (1961–1989). Kahuman han Utro nga pag-urusa han Alemanya han 1990, an syudad nahibalik an pagiging ulohan han kabug-osan nga Alemanya ngan hini kumarawat hin 147 ka mga langyaw nga embahada.
Usa ini ha gidadako-i nga sentro han kultura, politika, medya, ngan syensya ha Europa. An ekonomiya pangunahon nga nakabase ha sektor han serbisyo, nga lakip an dirudilain nga industriya sugad han industriya creatiba, korporasyon hit mga medya, congreso ngan konbensyonan. An Berlin amo an sentro han panakayan han kontinente han mga idro ngan tren, ngan usa ha gibibisita nga destinasyon han torismo ha Unyon Europea. Upod dinhi an iba nga industriya sugad han optoelectronika, inhenyeriya han trapiko, Impormasyon teknolohiya, tambal, biomediko nga inhenyeriya, ngan biyoteknolohiya.
Balay ini nga metropolis ha ginkikilala han bug-os nga kalibutan nga mga unibersidad, mga institusyon han panhahalikwat, paugnatay-hin-kusog nga mga panhitabo, mga orkestra, mga museo ngan mga personalidad.
Kaagi[igliwat | edit source]
An ngaran Berlin waray kasabti kun diin nagtikang, pero poydi nakuha ha kadaan nga yinaknan Polabo berl-/birl - "katunggan".
Mga Kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Berlin-Brandenburg, Amt fuer Statistik (2008-12-31). Pressemitteilung vom 31.07.2009 – Nr. 248 (ha German). Amt fuer Statistik Berlin-Brandenburg. Amt fuer Statistik Berlin-Brandenburg. Ginkità dida han 2009-07-31.


text:
Alabama
An Alabama (i /ˌæləˈbæmə/) usa nga estado nga nahamutang ha timugan o salatan-sinirangan nga rehiyon han Estados Unidos han Amerika. Ginsasapitan ini han Tennessee ha amihanan, han Georgia ha sinirangan, han Florida ngan han Golfo han Mexico ha salatan, ngan han Mississippi ha katundan. An Alabama ika-30 ha pagranggo ha bug-os nga kahaluag hin katunaan ngan ika-duha ha kadako han sulod nga mga katubigan hini. Ika-23 an estado ha katawhan nga mayda 4.7 ka ribo o milyon nga mga molupyo han 2009.[1]
Tikang han Amerikano nga Gyera Sibil tubtob han Gyera Pangkalibotan II, an Alabama, sugad hin damo nga mga estado ha Salatan, nag-antos hin kakurian ha ekonomiya, parte kay tungod hin padayon nga pagdepende ha pag-uma. Bisan man ha pagdukwag hin mga dagko nga industriya ngan mga sentro nga urbano, an mga interes nga mga rural hin busag nagdominar han mga magbabalaod han estado tubtob han mga 1960s, an mga interes nga urban ngan mga Afrikano-nga-Amerikano kulang hin representasyon.[2] Katapos han Gyera Pangkalibotan II, nakatagamtam an Alabama hin pagpadukawag pinaagi han pagbalhin han ekonomiya han estado tikang ha pag-uma ngadto hin dirudialin nga mga interes ha pag-manufacture nga magbug-at, ha pagkuha hin mineral, ha pag-aram, ngan ha teknolohiya. Dugang pa, an pagtukod o an pagpadukwag hin mga damolaay nga mga instalasyoon militar, labi na an kanan U.S. Army ngan U.S. Air Force, nakadugang ha mga trabahon han estado.
Gin-agnayan an Alabama hin diri-opisyal nga agnay nga Yellowhammer State (Estado han Yellowhammer), tungod han tamsi han estado hini. Kilalado liwat an Alabama nga "Heart of Dixie" (Kasingkasing han Dixie). An kahoy han estado amo an Pino hin halaba-hin-dahon, an bukad han estado amo an Camellia. An ulohan han Alabama amo an Montgomery. An gidako-i nga syudad ha katawhan amo an Birmingham. An gidako-i nga syudad ha kahaluag hin tuna amo an Huntsville. An gima-ihai nga syudad amo an Mobile, nga gintukod hin mga Franses nga mga kolonista.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Alabama Quick Facts. State and County Quick Facts. U.S. Census Bureau. Ginkità dida han Disyembre 30, 2010.
- ↑ George Mason University, United States Election Project: Alabama Redistricting Summary, ginkita Marso 10, 2008. Web.archive.org. ginhipos tikang ha an orihinal dida han 2007-10-17 Ginkità dida han 2010-10-24.


text:
Martin Van Buren
Hi Martin Van Buren (Disyembre 5, 1782 – Hulyo 24, 1862) amo an ikawalo nga Mangulo han Estados Unidos (1837 - 1841). Hiya gihapon an ika-walo nga Sugbong-Mangulo han Estados Unidos (1833-1837) ngan ika-napulo nga Maghirilom han Estado ha ilarom ni Andrew Jackson. Hiya an syahan nga mangulo nga diri-Britaniko (Ingles, Eskosya, Wales) an katulinan--an iya katulinan Nederlandes. Hiya an syahan nga mangulo tikang ha New York ngan an syahan nga mangulo nga diri Ininglis and tuminongnong nga yinaknan--nagtubo hiya nga Inolandes and iya yinaknan.


text:
Camarines Norte
An Camarines Norte usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha Bicol nga Rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Daet ngan an lalawigan sapit han Quezon ha katundan ngan han Camarines Sur ha salatan.
Demograpiko[igliwat | edit source]
An Camarines Norte mayda populasyon nga 458,840, nga amo nga ini an ika-37 nga pinakadako hin populasyon han nasod. An mga yinaknan dinhe amo an Bikol ngan han Tinag-alog.
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Camarines Norte ginbahin ngadto hin napulo kag duha (12) nga mga bungto.


text:
Etiká
An etiká[1] (danay liwat igtawag nga pilosopiya moral) amo an sanga han pilosopiya nga nabibiling baton mahitungod han moralidad. Amo ini an bahin han pilosopiya nga ginhiruhimangrawan mahitungod han kaupayan ngan karaotan. An etiko innabiling hin baton ha mga pakianan sugad han:
- Ano it mga buruhaton it maupay? Ano it mga kiwa it malain?
- Ginpapaano makakasabot it ira pagkakaiba?
- It kaupayan ngan karaotan parehas ba para ha ngatanan?
- Ginpapaano ba paghimo hin desisyon nga puydi makabulig o makaraot ha iba nga tawo?
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Abuyen, Tomas A. DICTIONARY English Waray-Waray/Tagalog. National Book Store. Mandaluyong City. ISBN 971-08-6529-3 Pakli Ihap 111.


text:
Enero
An Enero (tikang ha Linatin: ianuarius ngan sinurat ha Kinatsila komo enero) amo an syahan nga bulan han tuig ha Kalendaryo Gregoriano ngan usa han mga pito nga bulan Gregoriano nga mayda katloan kag usa (31) nga mga adlaw. Tinatawag liwat ini nga bulan ha Winaray nga Paniniyahan.
Nagtitikang it Enero (ha astrolohiya) kon an adlaw dida hit senyas han Capricorn ngan natatapos dida hiton senyas han Aquarius. Ha astronomiya, it adlaw natikang dida hit constellation hiton Sagittarius ngan natatapos dida hit constellation hiton Capricornus.
An ngaran nga Enero (tikang ha Linatin: ianuarius) gingaranan tikang kan Jano (o Janus), an diyos Roman hin mga purtahan ug ganghaan.
An orihinal nga kalendaryo Romano mayda napulo (10) ka months (304 nga adlaw). An mga Romano ginlalantaw nira an winter nga waray bulan. Dida han mga harani 700 BC an nagsunod kan Romulo (Romulus), hi Hadi Numa Pompilius, nagdugang han mga bulan han Enero ug Pebrero nga nagresulta han kalendaryo nga mahasugad hin tuig nga nakabase ha bulan o standard lunar year (354 nga adlaw). Tungod hin pagtuo han mga Romano nga nadiri hin mga even number, gindugngan an kalendaryo hin sua pa nga adlaw nga nagresulta hin 355 days. Bisan pa kon Marso amo an orihinal nga syahan nga bulan, ginsalyo-an ini han Enero kay amo ini an bulan han pagpili han mga consul.
It syahan nga adlaw han bulan kinikilala nga Adlaw han Bag-o nga Tuig o New Year's Day ha Iningles.
Upod hiton mga ngaran ha kasaysayan para hiton Enero an orihinal nga ngaran Romano, Ianuarius, an Saxon nga pulong Wulf-monath (buot sidngon wolf month o bulan han wolf o loba) ngan an kan Carlomagno (Charlemagne) pagtawag nga Wintarmanoth (winter / mahagkot nga bulan). Ha daan nga Hinapon nga kalendaryo, an bulan tinatawag nga Mutsuki (睦月). Iton ika-duha nga adlaw han bulan tinatawag nga Hatsuyume (初夢) ngan iton ika-7 nga adlaw Nanakusa (七草). Ha yinaknan nga Finnish, an bulan tinatawag nga tammikuu, nga nanangahulogan "month of the oak" o bulan han roble.
An syahan nga Lunes ha Enero tinatawag nga Handsel Monday ha Scotland ngan amihanan nga Inglaterra (northern England). Ha Inglaterra, an tuig ha pag-uma nagtikang dida han Plough Sunday dida hit Dominggo katapos hit Epiphany.
Iton Coming of age nga adlaw ha Hapon amo an ika-duha nga Lunes han Enero, para han mga nagiging 20 an edad dida hiton bag-o nga tuig kalendaryo. Usa ini nga national holiday. Dida ini nga adlaw tikang han 1948, pero ha pagtikang ginsasaurog ini ha Enero 15 hangtod 1999, nga kon diin ginbalhin ini han gobyerno Hapon tungod hin mga rason ha ekonomiya pinaagi ha paghimo hin durudamo nga holiday nga magsunod.
Dida hiton pagano nga kaliding han tuig, an Enero natatapos dida hiton o harani hiton Imbolc ha amihanan nga hemisferya ug Lughnasadh ha salatan nga hemisferya.


text:
Mehiko
- Para han lain nga kagamit han Mexico, kitaa an Mexico (pansayod).
An Mehiko (puyde liwat igsurat ha Winaray nga Méhiko o Mexico; kasurat ha Kinatsila ngan pormal nga Winaray: México, puyde liwat igsurat nga Méjico) usa nga nasod ha Amihanan nga Amerika. Usa ini nga konsitutusyonal nga federasyon hin katloan kag duha nga mga entidad federativa. An opisyal nga ngaran han nasod Estados Unidos Mehikanos (ha Kinatsila: Estados Unidos Mexicanos). Ginsasapitan ini han Estados Unidos ha amihanan, han Dagat Caribe ngan Golfo han Mehiko ha sidlangan, han Belize, Guatemala ha timugan o salatan-sidlangan ngan han Kalawdan Pacifico ha katundan.
Pagbahin nga politiko-administratibo[igliwat | edit source]
An Estados Unidos Mehikanos usa nga federasyon hin katloan kag usa (31) nga gawasnon ngan soberano nga mga estado nga nahimo hin Paghiusa o Unyon nga may-ada yakanbalaod han Distrito Federal ngan iba nga mga teritoryo. An tagsa estado mayda kalugaringon nga batakan balaod ngan kongreso pati poder judicial ngan an mga bungtohanon hin nan-eelehir o namimili ha direkta nga pagpili o pagbotos hin gobernador para hin unom-ka-tuig nga panahon hin serbisyo, pati liwat hin mga representante (diputados locales) ngado han ira mga tagsa-tagsa nga mga kongreso hin estado, para hin tulo-ka-tuig nga panahon hin serbisyo.[5] An 31 nga mga estado ngan an Distrito Federal tinatawag nga mga "entidades federativas", ngan ini ngatanan patas hin representasyon dida han Kongreso han Paghiusa o Kongreso han Unyon.
It mga estado Mehikano ginbahin liwat ngadto hin mga munisipyo (municipios), an giguti-ayi nga opisyal nga politikal nga entidad dida han nasod, nga gindudumara hin alkalde o "presidente han munisipyo" (presidente municipal), nga na-iilihir han mga nangungukoy hin pluralidad.[6] It mga munisipyo puyde pa igbahin ngadto hin mga diri-autonomo nga mga delegasyon (delegaciones) o ha mga semi-autonomo nga mga presidensya auxilyar (presidencia auxiliar).
Ha batakan balaod, an Syudad han Mehiko, komo kapital o ulohan han federasyon ngan lingkoranan han mga gahom han Paghiusa o Unyon, amo an Distrito Federal, usa nga ispisyal nga pagbahin ha politika ha Mehiko nga gintatag-iyahan han federasyon hin bug-os ngan diri ngadto hin partikular nga estado, ngan sugad man, mas limitado an lokal nga pagdumara hini kaysa han mga iba nga mga estado han nasod.[7] Bisan pa man, tikang han 1987 nagkaada ini hin sunod-sunod nga pagtikadako nga grado hin autonomiya ngan yana, an mga nangungukoy hini naka-elihir hin mangulo han gobyerno (Jefe de Gobierno) ngan hin mga representante hin Asablea Lehislatiba hin direkta. Kondi an pagkaiba tikang han iba nga mga estado amo nga an Distrito Federal waray konstitusyon kundi balaod hin pan-gobyerno. An Syudad han Mehiko conterminous ngan coextensive han Distrito Federal.
An mga ngaran han katloan kag usa nga mga estado ngan han Distrito Fderal ngan an ira mga opisyal nga mga pagpahalipot nga postal ha parentesis ginpapakita ha nasunod nga tabla, upod an mga agsob gamiton nga mga bandira han estado:
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Waray opisyal nga yinaknan nga ginpahayag ha batakan-balaod. Kondi, an Kasahiran nga Balaod hin Katungdanan nga Lingguwistiko para han mga Lumadnon nga mga Katawhan nagkikilala han ngatanan nga mga Amerindianhon nga mga yinaknan hin minoridad, upod han Espanyol o Kinatsila nga mga nasodnon nga yinaknan ngan patas ini nga valido ha mga teritoryo nga diin ginyayakan ini. Ginkikilala han gobyerno in 62 nga mga lumadnon nga mga yinaknan, ngan damo pa nga mga variant nga diri nagkaka-intindihan.[1]
- ↑ INEGI,Consulta de resultados. Numeralia (Publicaciones de contenido general sobre el país), http://www.inegi.gob.mx/est/contenidos/espanol/proyectos/integracion/inegi324.asp?s=est&c=11722#tres, retrieved on June 23, 2008
- ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 Mexico. International Monetary Fund. Ginkità dida han 2008-10-09.
- ↑ untitled
- ↑ Article 116. Political Constitution of the United Mexican States. Congress of the Union of the United Mexican States. Ginkità dida han 2007-10-07.
- ↑ Article 115. Political Constitution of the United Mexican States. Congress of the Union of the United Mexican States. Ginkità dida han 2007-10-07.
- ↑ Article 112. Political Constitution of the United Mexican States. Congress of the Union of the United Mexican States. Ginkità dida han 2007-10-07.


text:
TACLOBAN CITY – Maabot hin 10 mil nga mga baluto an nakatalaan ipanhatag han pira nga mga grupo nga nagburoblig para makahikay hin pondo ngadto han mga mangirisda ha Eastern Visayas nga nabiktima han nag-agi nga super typhoon yolanda.
Ha pagkayana maabot na ha sobra 6000 nga mga pump boat an naihatag han mga mangirisda tikang ha ha iba-iba nga mga lugar sugad han Guiuan Hernani ha Eastern Samar, Marabut, Basey ha Samar, Palo, Tanauan nga Tacloban City ha Leyte.
Pira ha mga grupo nga nagburoblig para makahikay hin pondo amo naman an pira nga private company, NGO tikang ha Thailand, Bureau of Fisheries and Aquatic Resources, sugad man Rotary Club han Makati City.


text:
Cadaber Team, magpapadayon an operasyon samtang dire pa naglilimpyo an syudad
TACLOBAN CITY- Dire pa maudang an task force cadaber ha ira guinbubuhat nga retrieval operation samtang dire pa nalilimpyuhan an bug-os nga tacloban.
Ini an guinsiguro ni SSupt Pablito Cordeta, Reg. Dir. han BFP ngan head hiton task force cadaber han makahimangraw han Bombo Radyo Tacloban.
Sumala kan Cordeta samtang dire pa nalilimpyuhan an bug-os nga syudad, ngan padayon pa an guinbubuhat nga panlimpyo han mga molopyo ngadto han mga nawash out nira nga mga balay in nagtotoo hira nga damu pa an mga patay na lawas nga natabunan han mao nga mga basura.
Kasumpay hini, nagsusunod-sunod guihapon an ira grupo ha guinbubuhat nga clearing operation para han mga patay nga lawas nga makukuha tikang dinhi.
Samtang, nakigsumpayan na guipon an TF cadaber ha mga molopyo nga dayon igpasabot ha ira an makukuha nga mga patay nga lawas nga narerekober tikang ha ira lugar.


text:
Puerto Rico
An Puerto Rico, nga an opisyal nga ngaran han Kinatsila Estado Libre Asociado de Puerto Rico, ngan ha Iningles Commonwealth of Puerto Rico, usa nga teritoryo nga diri incorporado nga gindudumara han Estados Unidos nga mayda status hin autogobyerno o paglugaring hin pagdumara. Nahamutang ini ha dumagsaan o amihanan-sidlangan han Dagat Caribe ha sidlangan tikang han Republika Dominicana ngan katundan tikang han Islas Virgenes.
An mga Puertorriqueño sumala han Balaod Jones han 1917 mga bungtohanon o ciudadano han Estados Unidos.
Mga munisipyo han Puerto Rico[igliwat | edit source]
An Puerto Rico mayda 78 ka munisipyo (municipio). An mga ini na-elihir hin alkalde (alcalde) ngan lehislatura munisipal (legislatura municipal).


text:
Disenyo
An disenyo, usa nga pulong nga agsob gamiton ha kontexto han mga aplikado nga mga arte, inheyeriya, arkitektura ngan iba pa nga mga panhimo nga mga panuyo. Amo ini an tawag han proseso han pagtikang ngan pagpadukwag hin plano para hin produkto, istruktura, o komponente. Gin-gagamit liwat ini para han kataposan nga solusyon nga plano (sugad hin proyekto o modelo) o han resulta han pag-implementa hini nga plano (sugad han butang nga ginhimo o proyekto nga gin-implementa). Ha bag-o la nga kagamit, an mga proseso ginkita liwat nga mga resulta hin disenyo ngan ini naghatag hin bag-o nga kahulogan han pulong nga "disenyo hin proseso".
An pagdisenyo nakinalanglan hin disenyador nga magkikita han aestetiko, paggamit ngan iba pa nga mga aspeto hin butang o proseso ngan ini makinahanglan hin research, panhunahuna, pagmodelo, interactive adjustment, ngan pag-otro-hin-disenyo.


text:
Frantz Fanon
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Frantz Fanon (Hulyo 20, 1925 – Disyembre 6, 1961) usa nga manunurat tikang ha Martinique, ensayista, psikoanalista, ngan rebolusyonaryo. Hiya adâ an pinakapreeminente nga teoretista han ika-20 nga siglo han himangrawon han dekolonyalisasyon ngan han psikopatolohiya han kolonisasyon. An iya mga sinurat nag-aghat hin mga anti-kolonyal nga mga movimiento hin liberasyon ha sobra upat ka dekada.[1]
Mga reperensya[igliwat | edit source]
- ↑ Benjamin Graves. Frantz Fanon: an Introduction. Political Discourse - Theories of Colonialism and Postcolonialism. National University of Singapore. Ginkità dida han 2007-02-14.


text:
André Rieu
Hi André Léon Marie Nicolas Rieu (natawo Oktubre 1, 1949 ha Maastricht, ha Nederlandes) usa nga Holandes nga violinista ngan konduktor. Sikat hiya tungod kay nakabuhat hiya hin internasyonal nga revival ha waltz o balse nga musika ngan tungod han iya damo nga mga damo-in-namalit nga mga recording upod han iya "Johann Strauss nga Orchestra."
Sulod
Sayo nga Bahin han Kinabuhi[igliwat | edit source]
Natawo hi André Rieu ngadto hin Kristyano nga panimalay (nga Huguenot an katulinan) ha Maastricht. Hi Rieu nagtikáng pag-aram han violin han lima ka tuig an iya edad. Nagtubo hiya hin usa nga dako nga pamilya nga mahilig hin musika ngan an iya amay usa nga konduktor. Tikang hin bata pa nga edad nagkamay-ada hiya hin hilig han orchestra. Nag-aram hiya hin violin didto han akademiya musika ha Liège ngan ha Conservatorium Maastricht, (1968 - 1973). Lakip han iya mga manurutdo o maestro hira Jo Juda ngan Herman Krebbers. Tikang han 1974 tubtob 1977 didto hiya nagtambong han akademiya musika ha Bruselas, nga diin hiya nag-aram upod kan André Gertler. Didto hini nga akademiya nakadaog hiya han Premier Prix.
Hi Rieu nagkamay-ada experyensya ha klasikal nga musika orchestral la hangtod han iya pag-iskwela ha unibersidad nga diin naghatag hiya hin pasundayag han "Bulawan ngan Salapi" nga waltz ni Franz Lehár. Naupayan hiya han reaksyon han mga nananambong han waltz nga musika ngan nagdesidir hiya pagporsegir han waltz nga forma. Naghimo hiya han Maastricht Salon Orchestra ngan naghatag hin pasundayag komo usa nga violinista upod han Limburg Symphony Orchestra. Han 1987 naghimo hiya han "Johann Strauss Orchestra" ngan han iya kalugaringon nga produksyon nga kompanyiya.
Mayda niya asawa nga an ngaran hi Marjorie, ngan duha nga anak: hira Marc ngan Pierre Rieu.
Johann Strauss nga Orchestra[igliwat | edit source]
An orchestra nagtikang han 1987 nga mayda napulo kag duha nga mga api pero yana naghahatag ini hin mga pasundayag nga mayda kap-atan o kwarenta ngan tubtob kalim-an o singkwenta nga mga musikero. Han sugad liwat nga panahon nga an orchestra nagtikang pag-tour han Europa, nagkamay-ada ini bag-o nga pagbalik hin interes ha musika hin waltz o balse. Ini nga pagbalik hin interes didto kasagaran ha Paises Bajos ngan nagtikang han ira pag-record han "Ikaduha nga Waltz" tikang han kan Shostakovich mga Jazz Suite. Komo resulta, hi Rieu gintawag nga amo "an Hadi hin Waltz."
Hi Rieu ngan an "Johann Strauss Orchestra" naghatag hin mga pasundayag ha Europa, ha Amihanan nga America, ngan ha Hapon. Nakadaog na hira hin pira nga mga premyo upod in duha nga mga World Music Award ngan mayda hira mga recording nga nakaabot na hin gold ngan platinum ha damo nga mga nasod ha bug-os nga kalibutan, upod in 8-ka-beses nga platinum ha Nederlands. Hi Rieu nagrerekord ha iya kalugaringon nga recording studio in haluag nga pagpipili-an hin klasikal nga musika pati gihapon hin popular ngan folk nga musika pati gihapon in musika tikang hin mga sikat nga mga sound track hin mga sine ngan musikal ha teatro. An iya marisyo ngan dirudilain nga mga orchestral nga mga pasundayag nakagpakada in mga mananambong nga ha ordinaryo waray hilig hin klasikal nga musika.
Hi Rieu nagtrabaho anay upod han iya bugto nga hi Jean Philippe hin pira ka tuig, pero hi Jean-Philippe nagtikang na yana han iya kalugaringon ga produksyon nga kompanyiya. Pero an Rieu anak nga hi Pierre Rieu natrabaho pa upod han iya amay. Hi Andre Rieu nagtotokar nga nagamit hin 1667 nga Stradivarius nga violin. In pira han mga pasundayag han iya orchestra iginpasalida ha Reino Unido ngan ha Estados Unidos dida han PBS nga telebisyon nga network sugad an 2003 nga pagpasalida han Andre Rieu - Live in Dublin, nga ginfilm ha Dublin, Irlanda ngan an 2005 nga André Rieu: Live in Tuscany nga ginfilm ha Piazza della Republica ha baryo han Cortona ha Toscana, Italya.
Diskograpiya[igliwat | edit source]
(Diri ini nga lista o talaan kumpleto)
- Songs from my Heart (2005)
- Christmas Around the World (2005)
- Live in Tuscany (2004)
- The Flying Dutchman (2004)
- New Year's Eve in Vienna (2003)
- André Rieu at the Movies (2003)
- Live in Dublin (2003)
- Romantic Paradise (2003)
- Love around the world (2002)
- Dreaming (2002)
- Live at the Royal Albert Hall (2001)
- Musik zum träumen (2001)
- La vie est belle (2000)
- Fiesta! (1999)
- Romantic Moments (1998)
- In Concert (1996)


text:
Papa Pío V
Hi Pio V (17 Enero 1504 – 1 Mayo 1572), nga natawo ha ngaran nga Antonio Ghislieri (tikang han 1518 gintawag nga Michele Ghislieri, O.P.), amo in papa tikang han 1566 tubtob 1572 ngan usa nga santo han Singbahan Katolika.[1] Kilalado hiya tungod han iya papel dida han Konsilyo han Trento, an Kontrareporma, ngan an pag-estandardisar han Romano nga rito ha sulod han Singbahan Latino. Gindeklara ni Pío V hi Tomás han Aquino nga Doktor han Singbahan ngan iya ginpatronisar an sikat nga kompositor hin sagrado nga musika nga hi Giovanni Pierluigi da Palestrina.
Komo kardinal, nagin-kilalado hi Ghislieri nga nagpanguna hin pagtuo ugsa hin mga katawohan, iya ginporseguir in walo nga mga Franses nga obispo hin pagka-erehe. Nagtindog gihapon hiya patok han nepotismo, ngan nagbusa hiya han nanguna ha iya nga Papa Pío IV ha iya atubangan han pagkaruyag hini nga himuon an iya 13-nga-pangidaron nga api han iya pamilya nga kardinal ngan pagsuporta hin umangkon tikang han panalapi han Papado.
Ha mga butang ha estado, gin-excomulgar ni Pío V hi Elizabeth I han Inglaterra tungod hin schismo ngan pagporseguir hin mga Ingles nga Katoliko han iya paghada. Gin-areglo gihapon niya an pagtukod han Baraan nga Liga, usa nga alyansa hin mga Katoliko nga estado. Bisan man kun gindamo-an hira han ira kabangga, nagdaog an Baraan nga Liga patok han Imperyo Ottoman, nga naningkamot pagsakop han Europa, dida han Pag-awayan ha Lepanto. Ini nga pagdaog ginpasidunggan ni Pío V nga tikang han pag-ampo han Birhen Maria ngan gintikang an fiesta han Birhen han Pagdaog.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Durant, Will and Ariel Durant, Age of Reason Begins, Vol.7, (Simon & Schuster, 1961), 238–239.


text:
Andorra
An Andorra nga an opisyal nga ngaran Prinsipado han Andorra (Kinatalan: Principat d'Andorra, Kinatsila: Principado de Andorra;Frinanses: Principauté d’Andorre) tinatawag gihapon nga Prinsipado han mga Siong han Andorra (Kinatalan: Principat de les Valls d'Andorra) usa nga guti-ay nga, ginpalibotan hin tuna nga prinsipado ha habagatan o salatan-katundan nga Europa, nahamutangan ha sinirangan nga Pirineos nga kabugkiran ngan ginsasapitan han Fransya ngan Espanya. Ha una isolated, yana iton nasod malinamposon nga nasod tungod han turismo ngan iton status hini komo tax haven. Iton Andorra diri angay iglipat hiton Comune di Andora.
Ginhimo ini ha ilarom hin karta dida han 988, ngan an yana nga Prinsipado nahimo dida han 1278. Kilalado ini nga usa nga prinsipado kay usa ini nga diarka o monarka nga pinamunoan hin duha nga igkasi-prinsipe - an Obispo han Urgell ngan an Mangulo han Fransya.
Pagtikang ngan kaagi han ngaran[igliwat | edit source]
An ngaran nga "Andorra" posible nagtikang tikang hin Navarro nga pulong andurrial, nga kon ighubad tuna nga banwa-on.
Mga parokya han Andorra[igliwat | edit source]
* Kapital han Andorra
Kitaa gihapon[igliwat | edit source]
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Estadísticas de población de Andorra. Ministerio de Justicia e Interior de Andorra
- ↑ Girard P & Gomez P (2009), Lacs des Pyrénées: Andorre. (Frinanses)
- ↑ World Gazetteer
- ↑ Human Development Report 2009. The United Nations. Ginkuhà 5 han Oktubre 2009


text:
Louvre
Louvre (Musée du Louvre) Paris
An Museo kan Louvre (Pranses: Musée du Louvre) sa Paris, Pransya, sarong monumento historiko asin ini sarong museo nasyonal kan nasyon na ini. Namumugtak an museo sa Walang Pampang kan Seine na sakop kan enot na arrondissement (Enot na distrito administratibo). Haros 35,000 na mga obheto gikan pa periodong ika-6 na B.K. hanggan ika-19 na siglo A.D. an nakaeksibit. Ikinaag an museo kan taon 1793, nagookupar nin hiwas na 60,000 m² asin labi nang 8,300,000 katawo an nagdalaw igdi kan taon 2007.
Igdi sa Palasyo nin Louvre (Palais du Louvre) an museo nahaharong. An palasyong ini dati sarong kota na pinatindog ni Felipe II. Mala ta igwa pang mga tada' kan kota na ini an nahihiling. Pirang beses na pigpadakula an edipisyo. Kan taon 1674, si Louis XIV pinili na erokan an Palasyo nin Versailles asin an Louvre ginibong primeramente sarayan kan mga gamit kan hade. Kan Rebulosyon sa Pranses, ipinagboot na kan Asamblea Nasyonal na an Louvre tuyo nang sarong museo na kun saen i-eksibit an mga pamanang yaman kan nasyon.
Sa museo kan Louvre nasasaray asin makikita an kwadro kan Mona Lisa, an Kodigo ni Hammurabi, Benus nin Milo, An Birhen asin an Aki Kasaro si Sta. Ana, an Pinakpakan na Victoria kan Samothrace.
Mga Panluwas na Takod[liwatón | liwaton an gikanan]
- An Opisyal na Websayt kan Louvre- http://www.louvre.fr/llv/commun/home.jsp?bmLocale=en


text:
TACLOBAN CITY- Patay na han makita an usa nga 65 anyos nga lalaki ha sulod mismo han iya balay ha Brgy. 38 dinhi ha syudad han Tacloban.
An mao nga lalaki nga guinkilala nga hi Mario Padua in urhi nga nakita nga sumulod han iya balay han Biyernes banda alas 12 han udto.
Naukoy daw ini ha 2nd floor han usa nga building ngan waray kaupod.
Subay ha nakaukoy ha ubos han mao nga building nga hi Maliton Albios, natigdaan daw hira han makakita hin turo hin dugo tikang han ira igbaw han balay.
Dayon naman daw nira nga guinkadto an bugto hini ngan guinsulod na guihapon an panimalay han biktima kon diin nakita nala nira ini nga nakatumba ha salog ngan duguan.
Ha pagkayana in guin-iimbestigaran pa han mga otoridad an mao nga insidente.


text:
An Bulan amo an naguusa nga natural nga satelayt han kalibutan.
Ha Pilipinas an urbitu/subayanan han bulan nakiling tipawala guti la o tipatuu guti la liwat
An pagsirang adi guihapon ha sinirangan/isti.
An iba-iba nga nawung han BULANEdit
1. Kadayaw: (Full Moon)
2. Tika Tungga nga Bulan
3. Tungga nga Bulan: (Half Moon)
4. Tika bag-u nga Bulan: (Wanning Gibbous)
5. Kresin nga Bulan: (Crescent Moon)
6. Bag-u nga Bulan: (New Moon)
7. Sunud han bag-u nga Bulan an Kresin nga Bulan, Tika Bag-u nga Bulan, Tungga nga Bulan, Tika Tungga nga Bulan, ngan Kadayaw tapos mabalik naman liwat an una (1) ngadtu numiru unum (6)


text:
José de San Martín
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi José Francisco de San Martín y Matorras (Pebrero 25 1778 – Agosto 17 1850) usa nga Argentino nga heneral ngan primer nga namuno han malinamposon nga pakigbisog para hin independensya han mga salatan nga kanasoran han Salatan nga Amerika tikang han Espanya.
Upod kan Simón Bolívar ha amihanan, hi San Martín iginkikita nga usa han mga Libertadores han Hispano nga Salatan nga Amerika. Nasudnon nga bayani hiya han Argentina.
Iya Pamilya[igliwat | edit source]
Natawo hi San Martín ha bungto han Yapeyú ha probinsya ha daplin han Salog Uruguay han Corrientes, Arhentina, nga hadto kolonya Espanyol (lakip han Virreinato han Río de la Plata). An iya amay hi don Juan de San Martín y Gómez natawo ha Villa de Cervatos de la Cueza, ha probinsya han Palencia, ha Espanya ngan amo an tenyente gobernador han departamento. Han iya nanay nga hi doña Gregoria Matorras, amo an umangkon hin conquistador han Chaco. Hi José de San Martín amo an manghod hin lima nga magburugto: María Elena, Manuel Tadeo, Juan Fermín Rafael ngan Justo Rufino.
Biyahe ngadto ha Espanya[igliwat | edit source]
Han 1781, han 3 an edad ni San Martín, an iya pamilya nagbalhin tikang ha Yapeyú ngadto ha Buenos Aires. Sunod namalhin hira ngadto ha Espanya, pangadto ha Cádiz han Disyembre 6 han 1783. Hi San Martín nagtikang han iya pag-aram didto han Real Seminario de Nobles de Madrid y en la Escuela de Temporalidades de Málaga han 1786. Didto, nagtuon hiya hin Linatin, Pranses, Kinatsila, sayaw, dibujo, siday, esgrima, retórika, matemátika, kaagi ngan kasaysayan ug heyograpiya.
Ginkomisyon nga Ika-Duha nga Tenyente han 1793, ngan inmabot han ranggo nga Tenyente Koronel han 1808. Nag-away hiya upod han Espanyol nga army patok han Portugal, ha mga kolonya Africano, ngan patok gihapon han inbasyon han mga puwersa ni Napoleon I. Han 1812 nag-resign hiya tikang han Espanyol nga army ngan inmuli ha Argentina, nga diin iya ginhalad an iya mga serbisyo han mga puwersa rebolusyonaryo.
Rebolusyonaryo[igliwat | edit source]
An gobyerno probisyonal nagtukod han Granaderos nga cavalry unit, nga amo an nagin gimaupayi-nga-natrain nga kusog militar han rebolusyon.
Hi San Martín namuno han mga rebelde patok han mga puwersa Espanyol ha ilarom ni Heneral José Zavala ha Pakig-away han San Lorenzo han Pebrero 3 1813, nga amo an nagin syahan nga pagdaog han Gyera Arhentino hin Independensya. Gintaga-an hiya han ranggo nga Heneral han gobyerno rebolusyonaryo. Ha sunod nga tuig, hiya an namuno han amihanan nga army nga nag-aandam hin bag-o nga invasyon han Alta Perú (yana Bolivya), in posisyon nga iya ginbiyaan agod magin gobernador han probinsya han Cuyo (nga yana amo an mga probinsya han Mendoza, San Juan, ngan San Luis), nga tikang diin, tinmabok hiya han Andes ngan ginsalakay an mga Royalista ha Chile ha pagtikang han 1817. Upod kan Bernardo O'Higgins, nagsulod hiya komo nagdaog han naliberar nga syudad han Santiago de Chile han Marso 17 1818.
Ha sunod, hi San Martín nag-atupag han mga buruhaton patok han Espanyol nga kusog ha Peru. Nag-andam hiya hin sobra duha ka tuig para hin pagsalakay pinaagi ha dagat. Katapos hin mga bulan hin mahinay nga pag-abante, nagdaog hiya dida han Pakig-away ha Pisco han Disyembre 6 1820. An Katsila nga Virrey nagprobar pag-negociar, pero kay tungod nga nadiri hiya hin kumpleto nga independensya, ginbaribad hiya ni San Martín.
Han Hulyo 9, 1821, Na-okupa ni San Martín an Lima, nga kapital han Peru Dako ini nga pagkawad-an para han mga Katsila nga puwersa. Han Hulyo 28 ginbotos hiya nga "Protector" han bag-o nga na-librar nga nasod. Han hini mismo nga tuig, gintukod niya an Biblioteca Nacional de Peru, nga iya gin-donar an iya mga koleksyon hin mga libro, ngan iya gindayaw an bag-o nga biblioteca o library nga "... usa han mga madali nga pamaagi han pagpasamwak han aton mga intelektwal nga mga kapulsanan". Gindeklara ni San Martín an independensya para han Peru tikang han Espanya han Disyembre 9 1824. Katapos han pagkatitirok han parliament han Peru, nag-iwas hiya han iya pamuno ha militar.
Han Hulyo 26 1822 nakigkita hiya kan Simón Bolívar ha Guayaquil agod magplano para han kabubwason han America Latina. An kadam-an han mga detalye hini nga pakigkita sekreto hini nga panahon, ngan ini amo in butang nga gindedebatehan han mga historiador. Mayda mga natuo nga an kan Bolívar diri pagkaruyag pakigsaro hin pamuno han mga gindugtong nga mga puwersa amo an nakapa-iwas kan San Martín tikang ha Perú ngan mag-ukoy komo mag-uruma ha Mendoza, Argentina. Mayda liwat lain nga teorya nga hi San Martín nag-uyon han kan Bolívar kusog ngan naglikay hin konfrontasyon.
Han 1824, katapos han kamatay han iya asawa nga hi Remedios de Escalada, nagbalhin iya ha Fransya upod han iya anak nga babaye nga hi Mercedes, nga diin inmukoy hiya han mga tuig nga nahabilin ha iya nga nagretiro ha Boulogne-sur-Mer.
An iya kataposan nga buhat ha Arhentina amo in pagkarawat hin hatag tikang han gobernador han Buenos Aires nga hi Juan Manuel de Rosas ngan pagbaribad hin pag-away dida han mga gyera sibil nga nakasamok han nasod.
Han 1880 gindara an iya mga nahabilin ngadto ha Buenos Aires ngan ginlubong ha Katedral han Buenos Aires.
Kitaa Gihapon[igliwat | edit source]
- ΦIA – Usa nga fraternidad hin unibersidad ha Estados Unidos nga nagamit kan José de San Martín komo usa han mga "lima nga pillar" hini.
- Libertadores


text:
Panuratan
An panuratan[1] o literatura[2] nga an literal nga kahulogan "pagkilala hin mga letra o agi" (tikang han Linatin littera letra o agi) amo an tawag han pagtutdo o pag-aram hin pagsurat ngan pagbasa hin maupay. Tawag liwat ini ha mga buhat hin arte, nga ha kultura han Katundan mga prose, naglalakip han fiksyon ngan diri-fiksyon, drama ngan siday. Ha kadam-an han kalibutan, an mga teksto puyde diri-sinurat gihapon ngan naglalakip hin mga genre sugad han epiko, leyenda, mito, ballad ngan iba pa nga mga forma hin yinakan-la-nga-siday ngan istorya.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Abuyen, Tomas A. DICTIONARY English Waray-Waray/Tagalog. National Book Store. Mandaluyong City. ISBN 971-08-6529-3. Tuig 2005. Pakli Ihap 204.
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 203.


text:
Themistokles
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Themistokles (ha Griyego: Θeuισtokλῆς; ha Linatin: Themistocles; ha Kinatsila: Temístocles; c. 524–459 UkK[1]) usa nga namuno dida han Atenanhon nga demokrasya dida han Persyano nga mga Gyera. Nagpabor hiya han pagpadukwag han puwersa kadagatan agod maatubang an peligro tikang ha Persya ngan ginkombinse niya an mga Ateniense nga iggasto an sobra nga ganansya nga nahalin han ira mga mina hin salapi ha paghimo hin mga bag-o nga mga sakayan - an Atenianhon nga puwersa panagat nagdamo tikang hin 70 ngadto hin 200 ka mga barko.
Hi Themistokles anak ni Neocles, usa nga Atenianhon nga diri kilalado ngan igo-igo an pagpakabuhi, an iya nanay usa nga taga-Caria o kondi man usa nga Thracian, o Abrotonum ha pira nga mga sumat. Diri gud damo it nahisabtan han mga panahon han syahan nga bahin han iya kinabuhi, pero damo nga mga manunurat an nagsurat han mito nga istorya nga maraot an batasan niya han bata pa hiya ngan ginbiyaan hiya han iya amay (e.g. Libanius Declamasyon 9 ngan 10; Aelian; Cornelius Nepos "Themistocles"). Posible hi Themistokes amo an strategos han iya tribo didto ha Marathon ngan ginsisiring nga naawa daw hiya han mga pagdaog ni Miltiades, ngan nagyinakan hiya ha iya kalugaringon, "Diri ak ginpapakaturog hit daog ni Miltiades" (ha Griyego: Oὐk ἐᾷ ue kaθeύδeιv tὸ toῦ Mιλtιάδou tpόπaιov).
Hi Themistokles amo an namuno han puwersa panagat han mga Griyego dida han Pag-awayan ha Atemisium ngan dida han Pag-awayan ha Salamis. Didto ha Salamis niya ginpirde an mga Persyano.
Ha popular nga kultura[igliwat | edit source]
- Dida han salida nga The 300 Spartans (1962), an nagkapot han papel ni Themistokles amo an aktor nga hi Ralph Richardson
Mga reperensya[igliwat | edit source]
- ↑ Hornblower and Spawforth (1998) s.v. Themistocles. Mga sekondarya nga mga ginkuhaan nagiiba han mga pitsa han katawo ngan kamatay. Iba nga mga pitsa ginhaatag amo an 525/523 - 460 BC.


text:
George Frideric Handel
Hi George Frideric Handel (ha Inaleman: Georg Friedrich Händel (Inaleman nga kaluwas: [ˈhɛndəl])) (Pebrero 23 1685 – Abril 14 1759) usa nga Aleman-Ingles nga Barroco nga kompositor, nga kilalado tungod han iya mga opera, oratorio, ngan concerti grossi. An iya kinabuhi ngan musika puyde masiring nga "cosmopolitano": natawo hiya ha Alemanya, nag-aram ha Italya, ngan han dako nga bahin han iya kinabuhi nag-ukoy ha Inglaterra. Natawo hiya ha Halle ha Dukado han Magdeburg, ngan nag-ukoy hiya ha Inglaterra han 1712, ngan gin-naturalisar hiya nga suheto han korona Britanika han Enero 22 1727.[1] Upod han iya mga sinurat amo an Messiah, Water Music, ngan Music for the Royal Fireworks. Dako an pagdara ha iya han mga tekniko han mga harangdon nga kompositor han Italyano nga Barroco nga panahon, pati gihapon han Ingles nga kompositor nga hi Henry Purcell. An musika ni Handel nagin kilalado hin damo nga mga kompositor, ngan upod ha ira amo hira Haydn, Mozart, ngan Beethoven.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]


text:
Wikipedia:¡Uswag ha mga bag-o nga abot!
An Wikipedya usa nga ensayklopedya nga pintakasi nga ginsurat han iya mga magbarasa. Tinawag ini nga Wiki kay bisan hin-o, pati IKAW NGAHAW, maka-edit han haros bisan ano nga artikulo yana ngahaw pinaagi hiton pag-klik hiton #igliwat nga sumpay nga aada hiton igbaw hini nga pahina. Pero, ugsa ka magbuhat hito, bangin karuyag mo anay magbasa hini nga pahina
Sulod
- 1 Pagdalikyat Ha Wikipedia
- 2 Pag-Edit o Pag-Liwat
- 3 Mga Patakaran Ha Wikipedia
- 4 Ayaw Kahulop
- 5 ¿Karuyag Mo Bumulig?
- 6 Kitaa Gihapon Ha
Pagdalikyat Ha Wikipedia[igliwat | edit source]
An Wikipedya mayda damo ug magkadirudilain nga impormasyon--tikang ha politika, siyensya, kaagi ngan kasaysayan, musika, relihiyon, popular nga kultura, paugnat-ha-kusog, ug tubtob ha ngatan ngan bisan ano man nga nahihisakop ha mga hini. Sarihi pagdalikyat ha mga magkadirudilain nga mga kategorya ha ubos
Kultura | Heyograpiya | Kaagi ngan Kasaysayan | Kinabuhi | Matematika | Siyensya | Sosyudad | Teknolohiya
Dalikyati an Wikipedia · Pansubay hin mga artikulo · Tudlokan_nga_Alpabetiko · Iba_nga_mga_Tudlokan
Pwede ka gihapon magbiling hin mga sinurat ha sakob hit mga artikulo. Kadto la iton "search" field ha imo wala, ibutang iton imo pulong nga karuyag bilngon ngan ig-klik iton "search" . Tigamni nga iton ada-na-nga-daan nga search function bangin diri dumara kon mayda server overload; kon masugad igkakadto ka hin kanan-Google nga search hiton Wikipedya nga database. Mayda liwat iba nga mga paagi pagbiling ha Wikipedya.
Pananglitan, mayda ka nabasahan ka naruyagan mo, pwede ka magbilin hin mensahe ha talk page han artikulo. Agod mahingato ka ha talk page, syahan, pili-a iton discussion nga sumpay (makikit-an mo iton dida hiton mga tab nga ada ha igbaw hiton pahina). Katapos, pili-a iton edit this page dida ha talk page, o ig-klik iton + ha tuo hiton edit this page para pagdugang la hin bag-o nga komentaryo. Naruruyag kami han mga mag-upay nga mga balos tikang ha iyo.
Kon mayda butang nga diri namon mahilakip, o kondi man nakukurian ka pagbiling hiton imo ginbibiniling, pakianha la ha reference desk o igdugang iton topic ha amon lista han mga iginhangyo nga artikulo. Pagbiling hin iba nga paagi pagsudoy ha Wikipedya o kondi man...pagsurat ikaw mismo hin artikulo.
Pag-Edit o Pag-Liwat[igliwat | edit source]
Bisan hin-o maka-edit hin mga pahina ha Wikipedia:--bisan ini nga pahina! Ig-klik la iton edit this page nga sumpay ha igbaw hit bisan ano nga pahina (labot la hiton igin-protektahan nga mga pahina) kon ha imo paghunahuna nakinahanglan hin pagpaopay o bag-o nga impormasyon. Waray ginkikinahanglan nga butang nga ispesyal: diri ka ngani kinahanglan mag-log-in. Kon karuyag mo anay mag-eksperimento nga diri magwasak hin aktuwal nga artikulo, kadto ha sandbox, nga kon diin ikaw puwede makagpatakas hit pagprinaktis. Para pagpraktis hin pag-editar hin daan-na-nahatukod nga pahina sugad hini, i-copy and paste ngadto ha sandbox tikang hiton edit page hit artikulo. Kon karuyag ka nga maghibaro pa, kadto hiton Tutorial Wikipedya agod mahibaroan iton batikan nga hibaroan o basic info nga angay mo masabtan komo miembro han amon proyekto.
Bangin ka maalang hini nga pamaagi, kita-a iton mga baton han agsob nga mga pagtipa basi ka masayod kon kay-ano nagpapadayon iton sistema.
Mga Patakaran Ha Wikipedia[igliwat | edit source]
Mayda namon mga patakaran ngan surundon nga angay nimo hibaroan. An pinaka-importante nga mga prinsipyo amo an NPOV, GFDL, ngan pagrespetohay. Ano iton karuyag sidngon hini?
1. NPOV o neutral point of view (Ininglis para hiton "waray dinadapigan") nangangahulogan nga iton mga artikulo patas an pagpahayag han mga magkadirudilain nga mga panlantaw ngan waray kinikilingan.
2. Ngatanan nga mga kontribusyon ha Wikipedya iginpagawas nga sakop han GNU Free Documentation License (GFDL) o GNU nga Lisensya han Gawasnon nga Dokumentasyon. Sinisiguro hini nga iton Wikipedya magigin abre ngan libre bisan san-o pa man. Ayaw pagsumite hin mga sinurat nga gintatag-iyahan hin iba (copyrighted) nga waray katugotan han tag-iya. (Kitaa iton Mga Copyright para han kadugangan nga impormasyon).
3. Pagrespetohay. Nagpapadayon iton Wikipedya matungod han pagburoblig hiton mga miyembro, asya nga angay magparerurespeto kita, likayi ta an mga pan-insulto ngan higugmaon an aton mga igkasi dinhi ha Wiki. Ayaw pagmaraota kon diri ka nauyon o natipa ka bisan kan kanay, kalma la ikaw ngan paghimangraw hin maupay ngan ayaw pan-insulto. Maupay nga buruhaton a maghatag hin edit summary kun diin nipapahayag an imo mga liniwat. An edit summary nakakabulig nga malamragan iton pagkulaw iton iba ngan ha pagkarawat hiton imo mga liniwat. Kon masabtan mo nga an imo mga inedit kinuha o binalyoan, hulathulat anay ugsa mo igbalik. Kitaa anay iton "page history" , an imo "talk page" ,o an " talk page" han artikulo agod mahimangrawan. Kitaa gihapon an Wikiquette.
Ayaw Kahulop[igliwat | edit source]
Kon igkadilito ka dida hiton imo syahan nga pagsari pag-edit hin usa nga artikulo, ayaw kahulop. Natural ini ha mga pintakasi nga mga proyekto nga sugad hini. Kitaa an mga ginsusunod hiton mga manunurat ha pakig-asdang, upod na gihapon iton iba nga mga artikulo ha tutorial nga dapit ha ubos. Gamita ini agod mabuligan ka pagsolbar han mga problema ngan mabaro magin aktibo ug produktibo nga kontribyutor.
¿Karuyag Mo Bumulig?[igliwat | edit source]
May higayon an bisan hin-o hin pag-edit, pero mayda mga bentaha kon maghimo ka hin account kon karuyag mo pirme nga mag-amot. Para makaapi, '''paghimo hin account''' ngan igpakilala an imo kalugaringon ha komunidad ha '''new user log''' .
Kitaa Gihapon Ha[igliwat | edit source]
Tanan nga Impormasyon, Mga Giya ngan Pangaro hin Bulig[igliwat | edit source]
- Mahitungod han proyekto
- Mga pahina bahin hin pangaro hin bulig--pagbulig hiton pag-edit, pagtikang hin mga bag-o nga artikulo, ngan iba pa nga mga himangrawon
- Wikipedia FAQs -- mga kasagaran nga ginpapakiana mahitungod hiton site
- Glossary -- usa nga agsob gamiton nga mga pulong Wikipedya
- Ano an Wikipedya
- Ano an diri Wikipedya.
- Mga Patakaran ngan Surundon para hit mga kontribyutor
- Manwal hin Estilo
Wikicivics[igliwat | edit source]
Tutorial nga bahin[igliwat | edit source]
- Wikiquette
- Waray Dinadapigan
- Mga surundon han mga manunurat -- pagresolbar hit mga diri pakigsabot
- Mga angay likayan
Departamento hin Hiruhilarom nga mga Paki-ana[igliwat | edit source]
An Wikipedya nga Komunidad[igliwat | edit source]
- Pagkontak ha amon
- Mga taga-Wikipedya --dirudilain nga mga listahan han mga talagsaon nga mga kontribyutor, pwede ka magdugang han imo kalugaringon kon karuyag mo.
- Wikifun
Mailing list[igliwat | edit source]
- Pwede liwat kamo bumulig hit Yahoo mailing list para hini nga Wikipedia ha http://asia.groups.yahoo.com/group/winaraywiki


text:
Isabela (lalawigan)
- Para han lain nga kagamit, kitaa an Isabela (pansayod).
An Isabela usa nga probinsya han Pilipinas ha Siong han Cagayan nga rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Ilagan ngan ginsasapitan ini, hin palibot tipatu-o tikang ha salatan, han Aurora, Quirino, Nueva Vizcaya, Ifugao, Mountain Province, Kalinga, ngan han Cagayan. Ginngaranan ini ha dungog ni Reyna Isabel II han Espanya (iton ngaran nga "Isabela" ngan "Isabel" mga magkalainlain nga bersyon han amo la gihapon nga ngaran) Ini nga lalawigan nga an kaurugan nga pagpakabuhi amo an pag-uma, amo an ikaduha nga gidako-i han Pilipinas, ngan amo ini an gidako-i nga lalawigan ha isla han Luzon. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 1,287,575 ka tawo.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | edit source]
Heyograpiya[igliwat | edit source]
An Isabela mayda bug-os nga kahaluag nga 10,665 ka kwadrado nga kilometro (1,066,440 ka hektarya), nga amo in haros 40 ka porsyento han teritoryo han rehiyon. Amo ini an gidako-i nga lalawigan han isla han Luzon ngan amo an ikaduha nga gidako-i nga lalawigan han nasod ha kahaluag hin katunaan.
Politikal[igliwat | edit source]
An Isabela ginbahin ngadto hin katloan kag lima (35) nga mga bungto ngan duha (2) ka mga syudad.
Mga Syudad[igliwat | edit source]
Mga Bungto[igliwat | edit source]
Pisikal[igliwat | edit source]
Politika[igliwat | edit source]
Hin sobra 30 ka tuig, an lalawigan nailarom han pagdumara han pamilya Dy. Han 2004 nga pinili-ay hin pagkagobernador, an pinili han mga botante amo an lokal nga radio broadcaster nga hi Grace Padaca patok han nahapuwesto nga gobernador nga hi Faustino Dy Jr. Bisan pa nga may sakit hin polio, hi Padaca nagbutang hin mga dagko nga pagbag-o dida han probinsya lakip an pagpuypoy han ilegal nga paghuygo, labi na an jueteng.


text:
Tokugawa Ieyasu
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Tokugawa Ieyasu (nga puyde liwat igsurat nga Iyeyasu); 徳川 家康 (Enero 31, 1543 – Hunyo 1, 1616) amo an nagtukod ngan syahan nga shogun han Tokugawa nga shogunato han Hapon nga namuno tikang han Pakig-away ha Sekigahara han 1600 hangtod han Meiji nga Pagbalik han 1868. Hi Ieyasu kinmuha hin poder dida han 1600, nakakarawat hin pagpapuwesto nga shogun han 1603, binmiya han iya puwesto dida han 1605, pero nagpabilin ha poder hangtod han iya kamatayon han tuig 1616.


text:
Occidental Mindoro
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Occidental Mindoro (ha Winaray: Katundan nga Mindoro o Kalondan nga Mindoro) usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha MIMARO nga rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Mamburao ngan ini naglalakip han katundan nga katunga han isla han Mindoro; samtang an lalawigan han Oriental Mindoro nahamutang ha sidlangan nga bahin. An Dagat Tsina Salatan ada ha katundan han lalawigan ngan an Palawan nahamutang ha habagatan o salatan-katundan, tabok han Estrecho han Mindoro. An Batangas nahamutang ha amihanan, bulag tikang han lalawigan han Verde Island Passage o Agi-anan han Isla Verde.
Sulod
Politikal nga Pagbahinbahin[igliwat | edit source]
An Occidental Mindoro ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga bungto.


text:
TGV
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An TGV amo an kanan Fransya train à grande vitesse; kon ha literal "tren nga dako an kalaksi". Gindebelop ini han Alstom ngan SNCF, ngan ginpapalakad han SNCF, an companyiya nasyonal nga riles han Fransya, ini nadugtong hin mga syudad ha Fransya, labi na an Paris, ug ha pipira nga mga hagrani nga kanasoran, sugad han Belhika ug Suisa. Mga TGV ha ilarom hin iba nga mga ngaran nandudugtong hiton Fransya ngadto ha Alemanya ug ha Paises Bajos (Thalys) ug ha Reino Unido (Eurostar). Mga tren nga nagsubad han TGV nga disenyo ginpapadalagan gihapon ha Salatan nga Korea (Korea Train Express o KTX), ha Espanya (AVE) ug ha Estados Unidos (Acela Express). It mga TGV nga tren ginhihimo ha kasagaran han Alstom, ha yana talagsa upod han bulig han Bombardier.
Iton TGV tren hin pasahero, labot la hiton mga pipira nga mga TGV nga ginagamit para hin mga postal nga karga tingadto ngan balik han mga syudad han Paris ug Lyon ha Fransya.
Sulod
Kasaysayan[igliwat | edit source]
An ideya nga magkamayada hin TGV una ginsuhestyon dida han mga 1960. An syahan nga prototype, kinikilala nga TGV 001, ginpapaandar hin mga gas turbine ngan nakuha han iya kalugaringon nga elektrisidad tikang han lana, pero katapos han 1973 nga krisis enerhiya ngan han sinmunod nga paghataas han presyo han lana, nahimo na ini nga diri-praktikal.
An syahan nga hingpit nga elektrikal nga prototype nakumpleto dida han 1974, ug an final nga bersyon napadara dida han 1980 ngan nagtikang an serbisyo ha publiko dida han ruta nga nadugtong han Paris ngan Lyon ha Septyembre 27 1981. An mga syahan nga mga pinili nga mga mamaralit hin tiket amo an mga negosyante nga nabiyahe hini nga ruta; an TGV para ha ira madurudali nga solusyon kaysa han mga regular nga tren, mga auto, o mga idro. Waray la mag-iha an paghalu-ag han client base ngadto han mga iba dida han populyason, nga naruyag hin praktikal ngan malaksi nga paagi pagbiyahe tikang ha syudad ngadto hin lain nga syudad.
Tikang hini, mga dedicated nga linea ha mga ruta Tours/Le Mans, Calais, Bruselas ngan Marsella gin-abrehan. Mayda linea ngadto ha Estrasburgo nga ginhihimo, pati gihapon in mga dedicated nga linea hin hagtaas-nga-kalaksi ngadto ha Colonia ngan Amsterdam. Mayda pa mga plano ha mga sumurunod nga nga magdugang hin mga ekstensyon han linea ngadto ha Espanya ngan Italya. Usa nga hataas-kalaksi nga linea ngadto ha Londres tikang ha Folkestone ginhihimo gihapon, nga ginagamitan han engineering expertise han SNCF.
Diri an TGV an syahan nga pan-negosyo nga hataas-in-kalaksi nga serbisyo hin tren, kay an Hapon nga Shinkansen nagdugtong han Tokyo ngan Osaka tikang han Oktubre 1 1964, mga haros napulo kag pito (17) ka tuig ugsa igpadalagan an syahan nga mga TGV.
An TGV usa han mga gimalaksihi nga mga komersyal nga ginpapadalagan nga mga konbensyonal nga tren han kalibotan, pero amo ini an gimalaksi ha kalibutan kon ada ini ha ilarom han test condition: han 1990 nakaabot ini hin mga kalaksi nga 515.3 ka kilometros ha tagsa oras (320.2 ka milyas ha tagsa oras) nga ginamit hin pinahalipot nga tren (duha nga power car ngan tulo nga pasahero nga carro).
Dida han Nobyembre 28 2003 an TGV nagdara han ika-usa ka bilyon nga pasahero tikang han pagtikang han pagpadalagan han 1981. An ika-duha ka bilyon maabtan daw dida hiton tuig 2010.
Network[igliwat | edit source]
An Fransya mayda mga 1,200 ka kilometro hin LGV nga ginhimo han naglabay nga karuhaan (20) ka years, ngan mayda upat nga bag-o nga linea nga kondi man ginsuhestyon, ginhihimo.
Mga Aada nga Linea[igliwat | edit source]
- LGV Sud-Est (Paris Gare de Lyon ngadto ha Lyon-Perrache), an syahan nga LGV (nag-abre dida han 1981)
- LGV Atlantique (Paris Gare Montparnasse ngadto ha Tours ngan Le Mans) (nag-abre dida han 1990)
- LGV Nord Europe (Paris Gare du Nord ngadto ha Lille ngan Bruselas ngan padayon ngadto ha Londres, Amsterdam ngan Colonia) (nag-abre dida han 1993)
- LGV Méditerranée (Pagdugang nga pagpahalaba han LGV Sud-Est: Lyon ngadto ha Marsella Saint-Charles) (nag-abre dida han 2001)
- LGV Interconnexion (LGV Sud-Est ngadto ha LGV Nord Europe, sinirangan han Paris)
Mga Ginplano nga Linea[igliwat | edit source]
- LGV Est (Paris Gare de l'Est-Estrasburgo) (ginhihimo pa, maabrihan dida hit 2007)
- LGV Rhin-Rhône (Estrasburgo-Lyon)
- Barcelona-Perpinyan-Montpellier, nga masumpay hiton TGV ngadto han Espanyol nga AVE network
- Lyon-Chambéry-Torino, nga masumpay han TGV ngadto ha Italya
- LGV Sud-Ouest Tours-Burdeos ngan LGV Bretanya-Pays de la Loire Le Mans-Rennes, nga pagdugang han kahalaba han LGV Atlantique
- Burdeos-Tolosa-Narbona
- Poitiers-Limoges
An Amsterdam ngan an Colonia daan na ginsisirbisyoan han Thalys nga mga TGV nga tren nga nadalagan hin ordinaryo na riles, ngaran ini nga mga pagsumpay gin-upgrade ngadto hin riles para hin hataas-in-kalaksi. It London ha yana ginsisirbisyoan han Eurostar nga mga TGV nga tren nga nadalagan hin hagtaas nga kalaksi pinaagi han mayda-na-nakumpleto nga Channel Tunnel Rail Link ngan ha ordinaryo nga kalaksi ha mga regular nga riles ha mga suburb han London, bisan kon iton Eurostar magamit hin kumpleto-nga-bulag nga linea pagkatapos hiton Section 2 han sumpay makumpleto.
Kitaa Gihapon[igliwat | edit source]
Mga Reperensya[igliwat | edit source]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Iningles nga bersyon han SNCF nga opisyal nga TGV websayt
- An Kasaysayan han TGV
- TGV - The French High-speed Train Service ha h2g2
- LGV2030: diri-opisyal nga websayt han TGV Network ha 2030


text:
Wikipedia:Tamboan
An tamboan sarong halìputon na artikulo, normalmente sarong talodtod sana o mas halìpot pa na nangangaipo nin atensyon halì sa mga taga-ambag kan Wikipidya. Ginibo an mga ini alagad dai pa sapar an impormasyon tangarig magin sarong totoong artikulo. Minatobod an komunidad na kun tatawan sana ini nin atensyon makokompleto asin magigin may kamanongdanan an mga tamboan. Ini an enot na tangga tangarig magin kompletong artikulo an sarong topic na makakatabang sa pagpaorog kan laog kan Wikipidia, an Talingkas na Ensayklopidya.


text:
Singbahan Katoliko Romano
An Singbahan Katoliko Romano amo an gidadako-i nga singbahan han kalibutan Kristiyanismo, nga an mga nagtotoo mayda katunga han ngatanan nga singbahan nga Kristiyano ngan kat-unom (1/6) han popyulasyon han katawhan. An gihahataasi nga katuna-on nga tagboot ha butang han pagsarig, moralidad ngan tagdumara han singbahan amo an Santo Papa, yana hi Papa Benedicto XVI, nga nagkakapot han gihahataasi nga otoridad, kaupod an kolehiyo han mga obispo, nga hiya liwat an ulohan.
- Taramdan hin mga papa
- Mga lubnganan
- Antipapa
- Pagbul-iw ha papado
- Papa emeritus


text:
Ilocos Sur
An Ilocos Sur usa nga lalawigan han Pilipinas nga nahimutang ha Ilocos nga Region ha Luzon. An kapital hini amo an Syudad han Vigan ngan ginsasapitan ini han Ilocos Norte ngan Abra ha amihanan, Mountain Province ha sidlangan, ngan La Union ngan Benguet ha salatan. Ha kalondan han Ilocos Sur amo an Dagat Salatan Tsina.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | edit source]
Ilokano an lumad nga yinaknan ha Ilocos Sur
Ekonomiya[igliwat | edit source]
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
Ginbahinbahin an Ilocos Sur ngadto hin katloan kag duha (32) nga mga bungto ngan duha (2) nga mga syudad.
Mga Syudad[igliwat | edit source]
Mga Bungto[igliwat | edit source]
Pisikal[igliwat | edit source]
Nahimutang an Ilocos Sur ha ligid han kalondan nga labnasan han Amihanan nga Luzon. Ginsasapitan ini han lalawigan han Ilocos Norte ha amihanan, han Abra ha dumagsaon o amihanan-sidlangan, han Mountain Province ha sidlangan, han Benguet ha habagatan o salatan-katundan, han La Union ha salatan, ngan han Dagat Salatan Tsina ha katundan. An kahaluag hini nga 2,579.58 ka kwadrado nga kilometro mga 20.11% han bug-os nga kahaluag hin katunaan han Rehiyon 1.
Kaagi[igliwat | edit source]
An Ilocos Sur gintukod han Espanyol nga conquistador, nga hi Juan de Salcedo han 1572.


text:
Irlanda
An Irlanda (ha Iningles: Ireland; ha Irish nga Gaelic: Éire, ha Ulster Scots: Airlann, ha Linatin: Hibernia) amo an ikatulo nga gidako-i nga puro o isla ha Europa, ngan an ika-karuhaan nga gidako-i nga isla ha kalibutan. Nahamutang ini ha kanawayan o amihanan-katundan han kontinental nga Europa ngan ginpapalibutan ini hin mga gatos-gatos nga mga puro ngan mga gudti-gudti nga mga islahay. Ha sidlangan han Irlanda, nahabulag han Dagat Irlandes, amo an isla han Gran Bretanya. Ha politika, an estado han Irlanda (nga tinatawag nga Republika han Irlanda)[1] nalakip hin mga lima nga pan-unom nga bahin han isla, samtang an Amihanan nga Irlanda, nga kabahin han Reino Unido, amo an naglalakip han nahabilin ha dumagsaan o amihanan-sidlangan.
Mga reperensya[igliwat | edit source]
- ↑ Republic of Ireland Act 1948. Section 2. Government of Ireland: (1948). Ginkità dida han 2008-10-23.


text:
Dominica
- Diri ini angay iglipat han Republika Dominicana
An Dominica (Frinanses: Dominique), nga an opisyal nga pagtawag Komunwelt han Dominica o Mankomunidad han Dominica (Ininglis: Commonwealth of Dominica; Kinatsila: Mancomunidad de Dominica; Frinanses: Communauté de la Dominique) usa nga isla-nga-nasod ha Dagat Caribe. Ha amihanan ngan kanawayan nahamutang an Guadeloupe, ha timugan nahamutang an Martinique. An kadako hini mga 754 ka kwadrado nga kilometro (291 ka kwadrado nga milya) ngan an gihataasi nga punto han nasod amo an Morne Diablotins, nga mayda ka-igbawan nga 1,447 ka metro (4,750 ka pie). An Mankomunidad han Dominica mayda ginbanabana nga populasyon nga 72,500. An kapital hini nga nasod amo an Roseau.
Mga parokya han Dominica[igliwat | edit source]
An Dominica ginbahin ngadto hin mga napulo nga mga parokya (parish kon ha Ininglis).


text:
Ifugao
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Ifugao usa nga ginpalibutan hin katunaan nga probinsya han Pilipinas ha Administratibo nga Rehiyon han Cordillera ha Luzon. An kapital hini amo an Lagawe ngan ginsasapitan ini han Benguet ha katundan, han Mountain Province ha amihanan, han Isabela ha sidlangan, ngan han Nueva Vizcaya ha salatan.
Ginngaranan ini hira tikang han pulong nga "i-pugo" o "i-fugo" (nga buot sidngon i-tikang/tawo ngan pugo-tuna o "mga tawo han tuna"). Iton ngaran nga "Ifugao" amo gihapon an ngaran hin lumad nga mga tawo nga naukoy dinhe.
An Hagdan hin Humayan han Banaue amo an dako nga kiritaon han mga turista han lalawigan. Ini nga mga 2000-nga-tuig-hin-kadaan nga mga hagdan ginhimo dida han mga bukid nga waray paggamit hin mga makina nga maghimo hin mga patag nga mga handana nga diin makag-uma an mga lumad hin humay. Han 1995, gindeklara ini nga UNESCO World Heritage Site.
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Ifugao ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga bungto.


text:
Albay
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Albay usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha Bicol nga Rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Syudad han Legazpi ngan an probinsya sapit han Camarines Sur ha amihanan ngan Sorsogon ha salatan. Ha kanawayon o amihanan-sidlangan gihapon amo an Golfo han Lagonoy nga nagawas ngadto han Dagat Pilipinhon, ngan ha salatan-katundan o habagatan amo an Paso Burias.
An Bulkan Mayon amo an tigaman nga kilalado nga nahahanungod han probinsya. Ini nga hapit-perfekto-an-kahimo nga aktibo nga bulkan naghihimo hin mahusay nga paglantaw han kapital nga syudad han Legazpi nga napulo kag lima (15) ka kilometro ha salatan hini.
Geography[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Albay ginbahin ngadto hin napulo kag lima (15) nga mga bungto ngan tulo (3) nga mga syudad. Tulo sini, Tiwi, Daraga, ngan an Syudad han Legazpi ginklasipika nga syahan nga klase nga mga syudad/bungto. Ugsa himo-a ini nga syudad didad han Marso 2001, an Syudad han Tabaco ginklasipika nga syahan nga klase nga bungto.
Mga Syudad[igliwat | edit source]
Mga Bungto[igliwat | edit source]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Albay.com.ph: An Komunidad nga Online han Albayano
- Opisyal nga Websayt han Syudad han Legazpi
- www.bicolanoes.com


text:
Nueva Ecija
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Nueva Ecija (kon ha literal nga Winaray: Bag-o nga Écija; ha Kinatsila: Nueva Écija) usa nga ginpalibutan nga probinsya han Pilipinas nga nahimutang ha Butnga nga Luzon nga rehiyon. An kapital hini amo an syudad han Palayan. Ginsasapitan han Nueva Ecija, tikang ha salatan tipawala, an mga lalawigan han Bulacan, Pampanga, Tarlac, Pangasinan, Nueva Vizcaya, ngan Aurora.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | edit source]
Ekonomiya[igliwat | edit source]
Mga Industriya[igliwat | edit source]
Heyograpiya[igliwat | edit source]
An lalawigan amo an gidako-i ha Butnga nga Luzon. An katunaan hini natikang dida han mga habagatan nga mga tubigon harani han pag-ultan han Pampanga. Napatag ini ngan nagtitikadako hin kahataas ngadto hin mga pungtod ha pagtikaharani hini han mga kabugkiran han Sierra Madre ha sinirangan, ngan han mga kabugkiran han Caraballo ngan Cordillera ha amihanan.
Politikal[igliwat | edit source]
An gobyerno amo hi Tomas N. Joson III, nga nahapuwesto katapos han pagdaog niya han 1992 nga pinili-ay.
An lalawigan ginbahin ngadto hin upat nga mga distrito kongresyonal ngan an lalawigan mayda karuhaan kag pito (27) nga mga bungto ngan lima (5) nga mga syudad.
Mga Syudad[igliwat | edit source]
- Syudad han Cabanatuan
- Syudad han Gapan
- Syudad han Palayan
- Syudad han San Jose
- Syudad hin Siyensya han Muñoz