text:
Agrikultura
An pag-uma o agrikultura amo an paghimo hin pagkaon, tubong, paybiru ngan iba pa nga mga butang ha sistematiko nga pagbuhî hin kahayupan ngan pagpatubo hin mga tanum. An pulong nga agrikultura tikang han Linatin nga agri o ager nga nangangahulugan hagna ngan cultura nga nangangahulugan pagmangno. An literal nga kahubad han pulong amo an pagmangno han tuna hin hagna. Ha yana nga kagamit, an pulung nga agrikultura naglalakip han ngatangan nga buruhaton nga nanginginlabot han paghimo hin pagkaon/tubong/fiber, pati an mga tekniko hin pagbuhî ngan "pagproseso" hin kahayopan. An agrikultura amo gihapon an halipot nga pamulong han pag-aram han pagbuhat han agrikultura — nga kilalado ha pormal nga siyensya hin agrikultura.
(Bug-os 1 (ihap)) amo in (2 (ihap) ka tigkapatan)
(Tungga 1/2 (ihap) amo in ([[1 (ihap) ka tigkapatan)
(Tungga han tungga) amo in (1/2 (ihap) Kahati)
(Tungga han tungga han tunga) amo in ([[1/4 (ihap) sikaupat)
(Tungga han tungga han tungga han tungga amo in ([[1/8 (Ihap) sikawalu)
An paghimu hit Sukul
Kun yaun ka tona yaun ka pirmi takin, kun usa an imu takin ngan karuyag niyu mag-sukul san iyu tona, gamita an iyu mga palad an dangaw, dugtunga an iyu tagsa nga dangaw, ma-himu nga dangaw mu dugngan iya dangaw, sunud tunga-a ha duha kay duha man la kam, ansya an iyu pag-titikangan pag sukul-sukul.
Kun duha an imu takin, dugtung-dugtunga an iyu tulu nga dangawan, usa la nga kamut, usa nga dangaw han kada tagsa, mahi-himu niyu nga tulu ka dangaw, tunga-tunga ha tulu an iyu nahimu nga dangaw nga gin-durudugtung. Ibutang ha tona an iyu mga kamut dugtung-dugtunga an dangaw ngan butangi marka, itun nga marka ha tinikangan mawala u matuu ngan matuu man u mawala, ma-isti man u ma-wisti, ma-nurti man u ma-sur, pirmi may tubtuban, tikang ha tinikangan ngadtu han tubtuban tunga-a hin tulu ka iksaktu nga sukul, diri niyu ini mahihimu hin dali-dali la kinahangalan utruhun niyu kanan napulu ka utru ngadtu kamu maging siguradu na.
Kun tulu an imu takin, dugtung-dugtunga niyu nga upat an iyu mga dangaw ngan tunga-a ha upat nga iksaktu nga sukul, ini an iyu taramdan pag sukul.
Kun upat an imu takin, dugtung-dugtunga niyu nga lima an iyu tagsa-tagsa nga dangaw ha usa nga kamut ngan tunga-tunga-a hin lima nga iksaktu nga sukul.
Kun lima an imu takin, dugtung-dugtunga niyu nga unum an iyu tagsa-tagsa nga dangaw ha usa nga kamut ngan tunga-tunga-a hin unum nga iksaktu nga sukul.
Kun unum, durugtunga an dangaw han tagsa nga usa nga kamut ngan tunga-a iksaktu hin pitu ka sukul.
Kun pitu, durugtunga ngan tunga-tunga-un hin walu nga iksaktu nga sukul. Ini nga sukul nga nakuha niyu han pagtunga-tunga ansya in iyu taramdan nga walu.
Kun an imu takin yaun liwat takin nga diri mu takin, hira nga duha an magdudugtung dugtung an dangaw han ira kada tagsa nga usa nga kamut ngan tunga-tunga-un nira hin duha, diri ka api hira la kay adtu nga takin han takin mu diri mu naman takin.
Kun an takin mu may takin ngan an takin han takin mu may takin, an ikatulu ngan ika-upat nga katunga-an an mag-susukulay, diri na kam api nga magtakin.
An TUBU
Guin uutud an punu/tanum nga tubu diri dara an iya ugat para pagkusug han túbu nala han tanum, ha dapit ha igbaw han tubu ngaran durhu/patdan ansya an gin-uutud dara an dahon, kinahanglan yaun dahon para ma-itanum utru.
Pinanbasaran[igliwat | edit source]
Padugang nga barasahon[igliwat | edit source]
- Alvarez, Robert A. (2007). "The March of Empire: Mangos, Avocados, and the Politics of Transfer". Gastronomica, Vol. 7, No. 3, 28–33. Retrieved on 12 November 2008.
- Bolens, L. (1997). "Agriculture" in Selin, Helaine (ed.), Encyclopedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht/Boston/London, pp. 20–22.
- Collinson, M. (ed.) A History of Farming Systems Research. CABI Publishing, 2000. ISBN 978-0-85199-405-5
- Jared Diamond, Guns, germs and steel. A short history of everybody for the last 13,000 years, 1997.
- Mazoyer, Marcel; Roudart, Laurence (2006). A history of world agriculture: from the Neolithic Age to the current crisis. Monthly Review Press, New York. ISBN 978-1-58367-121-4
- Watson, A.M. (1983). Agricultural Innovation in the Early Islamic World, Cambridge University Press.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- U.S. Department of Agriculture
- Agriculture from UCB Libraries GovPubs
- Agriculture and Rural development from the World Bank
- The World Bank on Agricultural water management
- Gender in agriculture and rural development (FAO)
- The American Society of Agronomy (ASA)
- UKAgriculture.com – Advance the education of the public in all aspects of agriculture, the countryside and the rural economy
- Collection of Agriculture Dictionaries
- Peace Palace Library – Research Guide
- Farmer Power: The Continuing Confrontation between Subsistence Farmers and Development Bureaucrats by Tony Waters at Ethnography.com
- Agritrade articles and reports on agricultural trade


c: text/html

text:
Spiro Agnew
Hi Spiro Theodore Agnew (Nobyemre 9, 1918 - Septyembre 17, 1996) amo an ika-39 nga Sugbong-Mangulo han Estados Unidos (ngan syahan nga Griyego-Amerikano nga nagsirbe hini nga puwesto), ha ilarom ni Mangulo Richard Nixon, ngan hiya liwat an ika-55 nga Gobernador han Maryland. Hiya gihapon an syahan nga Griyego Amerikano nga gobernador ha kaagi han Estados Unidos.
Han iya ika-lima nga tuig komo Sugbong-Mangulo, han urhe nga verano han 1973, gin-imbestiga hi Agnew han ofisyo han Manlalalaban han Estados Unidos ha Baltimore, Maryland, hin mga kiha hin extorsyon, panlimbong ha buwis, pangurakot nga bayad ngan kriminal nga pakigsabot o conspiracy. Han Oktubre, formal hiya nga gintahapan nga kinmarawat hin kurakot nga bayad nga nalabaw hin $100,000, samtanga nakapot hiya hin puwesto komo Ehekutibo han Kondado ha Baltimore, Gobernador han Maryland, ngan Sugbong-Mangulo han Estados Unidos. Han Oktubre 10, 1973, gintugotan hi Agnew ngan mag-entra ha korte hin yakan nga nolo contendere hin usa nga pagtahap nga waray niya ginpahayag hin $29,500 nga ganansya nga nakarawat han 1967, upod han kondisyon nga bumiya hiya han puwesto han Sugbong-Mangulo.
Hi Agnew la an Sugbong-Manuglo ha kaagi han Estaod Unidos nga binmiya tungod hin pagtahap hin kriminal ngan an ikaduha nga nagbiya han puwesto. Mga napulo ka tuig katapos hin pagbiya han puwesto, han Enero 1983, binmayad hi Agnew ngadto han estado han Maryland hin haros $270,000 komo resulta hin sibil nga pagkiha nga ginmawas tikang han mga pagtahap hin binaydan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kapampangan nga yinaknan
An Kapampangan, nga puyde liwat igsurat nga Capampan͠gan, usa han mga nangunguna nga mga yinaknan han Pilipinas. Amo ini an nangunguna nga lumad o tuminongnong nga yinaknan ha lalawigan han Pampanga. Tinatawag gihapon an yinaknan nga Pampango, Capampan͠gan, Pampangueño, ngan Amanung Sisuan.
Sulod
Heyograpiya[igliwat | edit source]
An Kapampangan amo an tuminongnong nga yinaknan ha bug-os o mga dapit hin upat nga lalawigan: Pampanga, Tarlac, Nueva Ecija, Bataan
Pampanga[igliwat | edit source]
Kapampangan an tuminongnong nga yinaknan han bug-os nga lalawigan ngan tanan nga mga bungto ngan syudad nga sakop hini.
Tarlac[igliwat | edit source]
An Kapampangan amo an lumad o tuminongnong nga yinaknan han mga nasunod nga mga bungto
Bataan[igliwat | edit source]
Kapampangan an lumad nga yinaknan han mga nasunod nga mga bungto ha Bataan
Nueva Ecija[igliwat | edit source]
Usa nga bungto ha Nueva Ecija an nagamit hit Kapampangan
Mga pananglitan[igliwat | edit source]
In pira nga agsob gamiton nga mga frase[igliwat | edit source]
- Comusta ca? - ¿Kumusta ka?
- Masalese cu pu. - Maupay man ako.
- Mayap cu pu. - Maupay ako.
- Nanung lagyu mu? - ¿Ano iton imo ngaran?
- Malagu cang talaga. - Mahusay ka gud man.
- Casanting mo! - Kagwapo mo!
- Wa - Oo
- Ali - Diri
- Me queni. (tikang han 'Ume ca queni'). - Kadi ngadi.
- Caluguran da ca. - Sangkay ko hi ikaw.
- Tabalu queca- ha literal "Ambot la ha imo." (expression)
- Ecu balu.- Diri hi ako maaram.
- Maco na cu. - Makadi na hi ako.
- Mangan ta na, mangan tamu. - Pangaon na kita, pangaon na kita.


text:
Merkado
An merkado[1] amo an usa ha dirudilain nga sistema, institusyon, pamaagi, relasyon sosyal ngan infrastruktura kun diin puydi mamaligya ngan magbalyo hin paninda ngan serbisyo, nga nauupod ha ekonomiya. Usa ini nga pag-ayos kun diin an mga mamamaligya ug magparalit puydi magbalyo hin mga butang.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 270.


text:
Francesco Paolo Tosti
Hi Sir Francesco Paolo Tosti (Abril 9, 1846 – Disyembre 2, 1916) usa nga Italyano nga kompositor ngan magturutdo hin musika.
Hi Tosti nakakuha han kadam-an han iya pag-aram hin musika didto han iya bungto nga Ortona, Italya, patik gihapon didto ha konserbatoryo ha Napoles. Katapos hin pagtikang nga karera komo magkaranta ngan magturutdo hin boses ha pagkanta, linmakat hiya pangadto ha London, Inglaterra, ngan ha pagtika-iha didto hiya inmukoy hini nga syudad. Han 1880, ginhimo hiya nga maestro hin pagkanta han pamilya nga panhadi-anon ngan han 1894 inmapi hiya han Royal Academy of Music komo usa nga propesor. Han 1906, hi Tosti nahimo nga citizen han Britanyna ngan ginhimo hiya nga knight katapos hin duha ka tuig han iya sangkay nga hi Edward VII. Binmalik hiya ha Italya han 1910, ngan nag-ukoy hiya han iya mga nahabilin nga tuig ha Roma.
Ginhihinumdom hi Tosti tungod han iya yano nga mga expresivo nga mga kanta. An iya istilo nagin sikat dida han sinisiring nga belle epoque ngan ginhihinumdo nga musika hin sala. An iya pinakasikat nga kanta amo an Serenata (mga laray ni: Cesareo), Addio (mga laray ni: Rizzelli) ngan an sikat nga Napolitano nga kanta, Marechiare, nga an mga laray hini ginsurat han kilalado nga maniniday ha Napolitano nga yinaknan nga hi Salvatore Di Giacomo.


text: 1May usa nga tawo nga hi Lazaro an ngaran. Nag-ukoy hiya ha Betania upod an iya kabugtoan nga kababayen-an, hira Maria ug Marta. ( 2Amo ini nga Maria an nagbubo hin pahamot ha mga tiil han Ginoo ngan ginpahiran han iya buhok. Nasakit hi Lazaro nga iya bugto.) 3Nagpatugon ini nga magbugto nga kababayen-an ngadto kan Jesus nga sidngon hiya, “Ginoo, masakit an imo suok nga sangkay.” 4Han pakabati ni Jesus hini, nagsiring hiya, “Diri ikamamatay ni Lazaro ini nga sakit. Nahinabo ini basi pasidunggan an Dyos, ngan pinaagi hito, pasidunggan man liwat an Anak han Dyos.” 5Hinigugma ni Jesus hira Marta, Maria, ug Lazaro. 6Han pakabati niya nga masakit hi Lazaro, duha anay ka adlaw an iya ginpalabay san-o hiya kumadto. 7Katapos, nagsiring hiya ngadto han iya mga tinun-an, “Tana, balik kita ha Judea.” 8Nagbaton an mga tinun-an, “Magturutdo, diri pa la maiha nga gin-iibarato ka didto han mga Judiyo, ngan karuyag mo na liwat hin pagkadto?” 9Nagsiring hi Jesus, “Di ba may dose ka oras an usa ka adlaw? Sanglit diri mahipapakdol an tawo nga maglalakat ha kapaw-an, kay nakita hiya han kapawa hini nga kalibutan. 10Kundi mahipapakdol hiya kon maglakat hiya ha gab-i, kay masirom man.” 11Ginsiring ini ni Jesus ngan sinumpayan pa niya pagsiring, “Nakaturog hi Lazaro nga aton sangkay, kundi makadto ako hin pagpukaw ha iya.” 12Nagbaton an mga tinun-an, “Ginoo, mag-uupay hiya kon nakaturog la hiya.” 13Karuyag sidngon ni Jesus nga patay na hi Lazaro; kundi naghunahuna an mga tinun-an nga nagsiring hi Jesus nga nakaturog la hiya. 14Sanglit ginsumatan hira ni Jesus hin waray lipodlipod, “Patay na hi Lazaro; 15kundi tungod ha iyo nalilipay ako nga waray ako didto upod ha iya, basi tumoo kamo. Kadtoa ta hiya.” 16Nagsiring ngadto han iya mga igkasi tinun-an hi Tomas, an ginngangaranan nga Karuha, “Tana, bunyog kita ngatanan han Magturutdo, basi mamatay kita upod ha iya!” 17Pag-abot ni Jesus, nasayran niya nga upat na ka adlaw nga iginlubong hi Lazaro. 18Mga tulo la ka kilometro an Betania tikang ha Jerusalem, 19ngan damo nga mga Judiyo an kinmadto hin pagliaw kanda Marta ug Maria mahitungod han kamatay han ira bugto. 20Han pakabati ni Marta nga tiarabot hi Jesus, kinmadto hiya hin pagtapo, samtang hi Maria nagpabilin ha balay. 21Nagsiring hi Marta kan Jesus, “Ginoo, diri unta napatay an akon bugto kon nakanhi ka pa! 22Kundi maaram ako nga bisan yana, ihahatag ha imo han Dyos an bisan ano nga imo pangaroon ha iya.” 23Ginsumatan hiya ni Jesus, “Mababanhaw an imo bugto.” 24Nagbaton hi Maria, “Maaram ako nga mababanhaw hiya ha kataposan nga adlaw.” 25Nagsiring hi Jesus ha iya, “Hi ako an pagkabanhaw ngan an kinabuhi. Mabubuhi an bisan hin-o nga natoo ha akon, bisan kon mamatay hiya; 26ngan diri na gud mamamatay an bisan hin-o nga buhi nga natoo ha akon. Natuod ka ba hini?” 27Nagbaton hiya, “Oo, Ginoo, natoo ako nga amo ka an Mesiyas, an Anak han Dyos, nga makanhi ha kalibutan.” 28- 30Katapos pagsiring hini ni Marta, binmalik hiya ngan gintawag hi Maria nga iya bugto. (Waray pa abot hi Jesus ha baryo, kundi nakadto pa han dapit nga ginkatapoan niya ngan hi Marta.) Ginhuringan niya hi Maria, “Hahani an Magturutdo ngan nagpipinakiana ha imo.” Pakabati ni Maria hini, binmuhat hiya ngan nagdagmit hin paggawas pagtapo kan Jesus. 31Hinkit-an ngan ginsunod hiya han mga Judiyo nga nakadto ha ira balay hin pagliaw ha iya. Naghunahuna hira nga tikadto hiya ha lubnganan hin pagtangis didto. 32Inmabot hi Maria ha dapit diin nakadto hi Jesus. Pakakita niya kan Jesus, hinmapa hiya ha atubangan niya ngan nagsiring, “Ginoo, diri unta napatay an akon bugto kon nakanhi ka pa!” 33Hinkit-an hiya ni Jesus nga nagtatangis, sugad man an mga Judiyo nga upod niya; nabantad an iya kasingkasing ngan inalpan hiya hin kalooy. 34Nagpakiana hiya ha ira, “Diin niyo iglubong hiya?” Nagbaton hira, “Kadi, Ginoo, ngan kitaa.” 35Nagtangis hi Jesus. 36Sanglit nagsiring an mga Judiyo, “Kitaa, pagkadako han iya paghigugma kan Lazaro!” 37Kundi an iba ha ira nagsiring, “Hiya nga nakapakita han mga mata han buta, diri ba hiya takos makapugong han kamatayon ni Lazaro?” 38Kinmadto hi Jesus ha lubnganan kay inalpan na liwat hiya hin kabido. Usa adto nga lungib nga sinadhan hin bato. 39Nagsugo hi Jesus, “Kuhaa niyo an bato!” Nagbaton hi Marta nga bugto han minatay, “Naninimaho na hiya yana, Ginoo, kay upat na ka adlaw tikang hiya iginlubong.” 40Nagsiring hi Jesus ha iya, “Diri ba nagsiring ako ha imo nga hikikit-an mo an gahom han Dyos kon tumoo ka?” 41Ginkuha nira an bato. Hinmangad hi Jesus ngan nagsiring, “Nagpapasalamat ako ha imo, Amay ko, nga pinamamatian mo ako. 42Maaram ako nga dayuday ka namamati ha akon, kundi iginyakan ko ini tungod hini nga mga tawo nga aanhi yana, basi tumoo hira nga ginsugo mo ako.” 43Katapos niya magsiring hini, ginmoliat hiya, “Lazaro! Gawas ngadi!” 44Ginmawas an minatay nga inalikosan pa an iya mga tiil han mga dugnit hin paglubong, pati an iya nawong. Nagsiring hi Jesus ha ira, “Hubari niyo ngan palakta hiya.” 45Nakakita han ginbuhat ni Jesus in damo han mga Judiyo nga nagduaw kan Maria, ngan tinmoo hira ha iya. 46Kundi kinmadto han mga Parisiyo an iba ha ira hin pagsumat ha ira han ginbuhat ni Jesus. 47Sanglit nakigkita han Labaw nga Hukmanan an mga puno han kapadian ngan mga Parisiyo ngan nagsiring, “Ano an aton bubuhaton? Nagbubuhat ini nga tawo hin damo nga mga orosahon! 48Kon pabay-an ta la hiya, matoo an ngatanan ha iya, ngan maabot an mga punoan nga Romano ngan bubungkagon an Templo ngan an aton bug-os nga nasod!” 49Nagsiring an usa ha ira, nga Caifas an ngaran, nga amo an Labaw nga Padi hadto nga tuig, “Waray gud kamo makasabot! 50Diri ba kamo maaram nga mas maupay para ha iyo nga gabay usa la ka tawo an mamatay tungod han bungto, kay nga mabungkag an bug-os nga nasod?” 51Ginsiring ini niya diri ha iya kalugaringon nga pagbuot. Kundi tungod nga hiya an Labaw nga Padi hadto nga tuig, ginpanagna niya nga kinahanglan mamatay hi Jesus para han mga Judiyo, 52ngan diri la para ha ira, kundi pagtirok liwat ngan pag-urosa han ngatanan nga nagkakaburublag nga mga anak han Dyos. 53Tikang hadto nga adlaw, nagkasarabot an mga punoan nga Judiyo hin pagpatay kan Jesus. 54Sanglit waray na hiya magsudoy hin dayag ha Judea, kundi binmaya hiya ngan napakadto hin dapit nga hirani han kamingawan, ngadto hin bungto nga ginngangaranan nga Efraim. Nagpabilin hiya didto upod an iya mga tinun-an. 55Hiraniay na an Pyesta han Paglabay han mga Judiyo. Napakadto ha Jerusalem, san-o magpyesta, in damo nga mga tawo nga tikang ha kahuronan, pagtuman han seremonyas han paglinis sumala han Balaod. 56Nagpinamiling kan Jesus an mga tawo. Han katirok na nira didto han Templo, naggiparupakiana hira, “Ano an iyo hunahuna? Diri ba hiya mapakanhi ha Pyesta?” 57Nagsugo na an mga puno han kapadian ngan mga Parisiyo nga adton maaram kon hain hi Jesus, kinahanglan magpahibaro dayon ha ira basi dakpon nira.


text:
Flash Elorde
Hi Gabriel "Flash" Elorde (Marso 25, 1935 - Enero 2, 1985) usa nga boxingero tikang ha Pilipinas.
Hi Elorde amo an WBC Junior lightweight (Super Featherweight) nga kampeon tikang han Marso 20, 1960 tubtob Hunyo 15, 1967 ngan WBA Super featherweight nga kampeon tikang han Pebrero 16, 1963 hangtod Hunyo 15, 1967 nga amo nga hiya an gima-iha-i nga nagkapot han titulo nga world junior lightweight nga kampeon (pito ka tuig ngan tulo ka bulan). Nakalabaw gihapon hiya hin puntos han makarit nga featherweight kampeon nga hi Sandy Saddler han 1955 hin usa nga pag-atubang nga non-title bout. Han 1956 inmatubang hin otro hiya kan Saddler, ngan hini nga panahon an ira pag-atubang para han kan Saddler featherweight nga titulo, pero hi Elorde napilasan in mata ngan napirde dida han away dida han ika-13 nga ronda nga TKO.
Hi Elorde nakig-atubang gihapon han lightweight nga kampeon nga hi Carlos Ortiz para han iya titulo hin makaduha ka beses. Ginpirde hiya hinin duha ka okasyon ni Ortiz han ika-napulo-kag-upat (ika-14) nga ronda.
Nagretiro hi Elorde mga mayda record hin 87 ka daog (33 nga KO), 27 nga pirde ngan 2 ka tabla ngan ginngaranan hiya nga amo an "the greatest world junior lightweight boxing champion in WBC history" (an pinakaharangdon nga world junior lightweight boxeo nga kampeon han kaagi han WBC) han 1974.
Tinmalikod hin kadayonan hi Flash Elorde han Enero 2, 1985.
Han 1993, hiya an nagin-syahan nga Asyano nga gin-induct ngadto han nahibase-ha-Nueva York nga International Boxing Hall of Fame. Iginkilala gihapon hiya ngadto han World Boxing Hall of Fame.
Kitaa Gihapon[igliwat | edit source]
- Lista hin mga lalake nga boxingero
- Lista hin mga WBC world champion
- Lista hin mga waray kaduda nga kampeon ha boxeo


text:
Themistokles
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Themistokles (ha Griyego: Θeuισtokλῆς; ha Linatin: Themistocles; ha Kinatsila: Temístocles; c. 524–459 UkK[1]) usa nga namuno dida han Atenanhon nga demokrasya dida han Persyano nga mga Gyera. Nagpabor hiya han pagpadukwag han puwersa kadagatan agod maatubang an peligro tikang ha Persya ngan ginkombinse niya an mga Ateniense nga iggasto an sobra nga ganansya nga nahalin han ira mga mina hin salapi ha paghimo hin mga bag-o nga mga sakayan - an Atenianhon nga puwersa panagat nagdamo tikang hin 70 ngadto hin 200 ka mga barko.
Hi Themistokles anak ni Neocles, usa nga Atenianhon nga diri kilalado ngan igo-igo an pagpakabuhi, an iya nanay usa nga taga-Caria o kondi man usa nga Thracian, o Abrotonum ha pira nga mga sumat. Diri gud damo it nahisabtan han mga panahon han syahan nga bahin han iya kinabuhi, pero damo nga mga manunurat an nagsurat han mito nga istorya nga maraot an batasan niya han bata pa hiya ngan ginbiyaan hiya han iya amay (e.g. Libanius Declamasyon 9 ngan 10; Aelian; Cornelius Nepos "Themistocles"). Posible hi Themistokes amo an strategos han iya tribo didto ha Marathon ngan ginsisiring nga naawa daw hiya han mga pagdaog ni Miltiades, ngan nagyinakan hiya ha iya kalugaringon, "Diri ak ginpapakaturog hit daog ni Miltiades" (ha Griyego: Oὐk ἐᾷ ue kaθeύδeιv tὸ toῦ Mιλtιάδou tpόπaιov).
Hi Themistokles amo an namuno han puwersa panagat han mga Griyego dida han Pag-awayan ha Atemisium ngan dida han Pag-awayan ha Salamis. Didto ha Salamis niya ginpirde an mga Persyano.
Ha popular nga kultura[igliwat | edit source]
- Dida han salida nga The 300 Spartans (1962), an nagkapot han papel ni Themistokles amo an aktor nga hi Ralph Richardson
Mga reperensya[igliwat | edit source]
- ↑ Hornblower and Spawforth (1998) s.v. Themistocles. Mga sekondarya nga mga ginkuhaan nagiiba han mga pitsa han katawo ngan kamatay. Iba nga mga pitsa ginhaatag amo an 525/523 - 460 BC.


text: 1Niyan nagbilin ha aton an Dyos han saad nga masulod ngan mapahuway kita upod ha iya. Sanglit pagbantay kita nga diri mapakyas an aton pakasulod ngadto hito nga ginsaad nga pagpahuway. 2Kay sugad ha ira hinbatian ta an Maupay nga Sumat, kundi waray hira magpulos han mensahe nga hinbatian nira, kay waray man hira tumoo. 3Sanglit kita nga natoo makasulod ngan makakapahuway gud upod han Dyos. Sumala han iya ginsiring, “Napungot ngan nanumpa ako: ‘Diri gud hira makakasulod ngan makakapahuway upod ha akon!’” Ginsiring ini niya bisan kon human na an iya buruhaton tikang pa han paghimo niya han kalibutan. 4Kay ha lain nga bahin hin kasuratan, iginsiring ini mahitungod han ikapito ka adlaw, “Pinmahuway an Dyos han ngatanan niya nga mga buhat ha ikapito ka adlaw.” 5Amo man gihapon ini an ginsiring: “Diri gud hira makasulod ngan makakapahuway upod ha akon.” 6An syahan nga nakabati han Maupay nga Sumat, waray makasulod ngan makapahuway upod han Dyos, kay waray man hira tumoo. May-ada ngay-an iba nga makakahimo hin pagsulod ngan pagpahuway upod han Dyos. 7Iginpapasabot ini niya pinaagi han pagtalaan han Dyos hin lain nga adlaw nga gintatawag “Yana nga adlaw.” Paglabay hin damo nga katuigan, naghimangraw hiya mahitungod hini pinaagi kan David, sumala han hinnabihan na han kasuratan, “Kon hibatian niyo an tingog han Dyos yana nga adlaw, ayaw patig-aha an iyo kasingkasing.” 8Kon ni Josue nakahatag pa han mga tawo han pahuway nga ginsaad han Dyos, diri na unta an Dyos maghihimangraw hin lain nga adlaw. 9Kundi may-ada adlaw nga pagpahuway para han mga tawo han Dyos sugad han pagpahuway han Dyos ha ikapito ka adlaw. 10Kay bisan hin-o nga nasulod ngan napahuway upod han Dyos, napahuway han iya kalugaringon nga mga buhat, sugad nga pinmahuway man an Dyos han iya buhat. 11Sanglit talinguhaa ta nga makarawat ta ito nga pagpahuway, basi waray usa ha aton nga mapakyas sugad ha ira, tungod han ira kakulang hin pagtoo. 12Buhi ngan maabtik an pulong han Dyos. Matarutarom pa kay hin espada nga paluyo in katadman. Nakakadulot ini ngadto han ginkakausaan han kalag ngan han espiritu, ngadto han dapit diin nagkakatapo an mga kaluluthan ngan mga katutul-anan. Nakakatugkad ini han mga panhunahuna ngan mga tinguha ngan pagbati han kasingkasing. 13Waray gud butang nga makakatago tikang han Dyos. Bukas ngan dayag an ngatanan nga mga butang ha atubangan han iya mga mata; ngan kinahanglan humatag kita ngatanan ha iya hin kasayoran han aton kalugaringon. 14Sanglit kapti naton hin maupay an aton pagtoo, kay hi Jesus nga Anak han Dyos, an aton gilalabawi nga padi, aadto na ha atubangan han Dyos. 15Napaid han aton kamaluya ini nga aton gilalabawi nga padi, kay ginsulay liwat hiya ha ngatanan nga paagi, sugad ha aton, kundi waray hiya makasala. 16Sanglit pagmadasigon ngan dangop kita han trono han Dyos, diin aadto an grasya basi karawaton naton an kaluoy ngan hiagian naton an grasya nga makakabulig ha panahon han aton pagkinahanglan.


text:
Caraga
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Caraga usa nga Rehiyon Administratibo han Pilipinas, ha dumagsaan o amihanan-sinirangan nga dapit han isla han Mindanao. Amo ini an gibag-ohi nga rehiyon ha Pilipinas, ngan tinatawag gihapon ini nga Rehiyon XIII. An Caraga nga Rehiyon ginhimo pinaagi han Republic Act Numero 7901 han Pebrero 25 1995. An rehiyon mayda lima (5) nga probinsya: Agusan del Norte, Agusan del Sur, Dinagat Islands, Surigao del Norte ngan Surigao del Sur; lima (5) nga syudad: Bayugan, Bislig, Butuan, Surigao ngan Tandag; kaunman kag walo (68) nga mga bungto ngan 1,346 nga mga baranggay. An Syudad han Butuan amo an sentro han rehiyon.


text:
Palasyo han Moncloa
An Palasyo han Moncloa o Moncloa nga Palasyo (Kinatsila: Palacio de la Moncloa), nga nahamutang han Ciudad Universitaria (Syudad hin Unibersidad) nga baranggay han Madrid (kabahin han Moncloa-Aravaca nga distrito), amo an opisyal nga urukyan para han Mangulo han Kagamhanan han Espanya (o Primer Ministro han Espanya) tikang han 1977, dida han pagbalhin ni Adolfo Suárez han urukyan ngada tikang han Palasyo han Villamejor ha Paseo de la Castellana (nga yana amo an ginlilingkoran han Ministro han Polisiya Teritoryal). Ginpapalibutan an urukyan hin pira ka mga edifisyo nga nahimo han Complex han La Moncloa. An Ministro han Pagkamangulo, an Syahan nga Opisina han Syahan nga Sugbong-Mangulo, ngan an Sentro han Prensa nahamutang dinhi nga komplex. An tagsemana nga pagkirigta han Konseho han mga Ministro dida gihapon ginbubuhat ha La Moncloa.
Kaagi[igliwat | edit source]
Nabungkag hin hingpit an Palasyo dida han Pagpalibot han Madrid han Gyera Sibil Espanyola. Gin-otro ini pagtukod nga amo an magsirbe komo urukyan hin mga liderato tikang ha langyaw ngan iba pa nga mga tauhan. Nagsirbe ini nga opisyal nga urukyan han mga Mangulo han Kagamhanan han Espanya ngan han ira mga pamilya tikang han Espanyol nga pagbalhin ngadto ha demokrasya.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
Mga koordinado: 40°26′39″N 3°44′09″W / 40.44417°N 3.73583°W


text:
Perú
An Peru (ha Kinatsila ngan pormal nga Winaray; Perú; ha Quechua ngan Aymara: Piruw) nga an opisyal nga pagtawag Republika han Peru (ha Kinatsila: República del Perú) usa nga nasod ha katundan nga Salatan nga Amerika. An syudad han Lima an kapital han nasod. Ginsasapitan ini ha amihanan han Ecuador ngan Colombia, han Brasil ha sidlangan, han Bolivia ha timugan, han Chile ha salatan, ngan han Kalawdan Pacifico ha katundan. Mayda ini komplehado nga heyograpiya tikang han kahitasan han Cordillera de los Andes ngan han mga sulog han Pacífico, nga nagdangat hin mga klima ngan kiritaon nga magdirudilain sugad han desierto nga mga dapit, an mga kahitas-an han Andes o an selva tropical han katubigan amazónica, nga naghahatag han nasod hin teritoryo nga dako hin pagkadirudilain hin mga natural nga katig-ayunan.
An teritoryo Peruano amo an lugar han Norte Chico mga sibilisasyon, usa han gima-ihai ha kalibutan, ngan han Imperyo Inca, an gidako-i nga estado ha Pre-Columbina nga Amerika. An Imperyo Espanyol nagsakop han rehiyon dida han ika-16 nga siglo ngan an nagtukod hin virreinato, nga naglakip han kadam-an han mga kolonya Espanyola ha Salatan nga Amerika. Katapos han pagkaada hin independensya dida han 1821, an Peru nagkaada hin mga panahon hin kasamokan ha politika ngan ha finansya pati gihapon hin mga panahon hin estabilidad ngan pagdukwag han ekonomiya.
An populasyon han Peru gin-estimar nga 28 ka milyon ngan ini multi-etniko nga naglalakip hin mga Tuminongnong o Lumad, mga Europeo hin katulinan, mga Asyan ngbp. Bisan man kon Kinatsila an opisyal nga yinaknan, damo nga mga tawo nayakan hin Quechua, Aymara o iba pa nga mga lumadnon nga mga yinaknan.
Sulod
Administratibo nga pagbahinbahin[igliwat | edit source]
An Peru ginbahin ngadto hin mga 25 ka rehiyon ngan an probinsya han Lima. An tagsa rehiyon mayda na-elehido nga gobyerno nga mayda mangulo ngan konseho nga nasirbe hin upat-ka-tuig.[1] An mga yana nga rehiyon han Peru amo an mga han una tinatawag nga departamento ngan agsob pa gamiton an daan nga pagtawag kondi an opisyal nga designasyon ha ira mga rehiyon ngan mayda hira mga gobierno regional. Ini kabahin han proseso hin pagdesentralisar ngan pagrehiyonalisar han Peru.
An mga gobyerno rehiyonal naplano han pagpadukwag han rehiyon, nagbubuhat hin mga proyekto hin public investment ngan nagpapanguna hin mga buruhaton ha ekonomya ngan nagdudumara han tinatag-iyahan han publiko.[2] An probinsya han Lima gindudumara hin konseho hin syudad.[3]


text:
Hiligaynon
An Hiligaynon o Ilonggo usa nga Austronesyano nga yinaknan nga ginagamit ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. It Hiligaynon didto kaurugan ginagamit ha mga lalawigan han Iloilo ngan Negros Occidental. Gingagamit gihapon ini ha iba nga mga probinsya han mga kapuropod-an nga lakip han Panay, sugad han Capiz, Antique, Aklan, Guimaras, ngan damo nga mga dapit han Mindanao sugad han Syudad han Koronadal ha South Cotabato ngan ha probinsya han Sultan Kudarat. Mayda mga 7,000,000 ka tawo ha Pilipinas ngan ha langyaw han Pilipinas nga mga lumadnon nga nayakan hit Hiligaynon, ngan dugang nga 4,000,000 nga nakayakan hini hin hataas nga pagkakabisado hini. It Ilonggo amo gihapon it tawag han mga tawo nga naukoy ha Panay ngan han kultura nga nahanunungod han mga tawo nga nayakan hit Hiligaynon.
It Hiligaynon kaapi han mga Binisaya nga mga yinaknan nga banay.


text:
Bataan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Bataan usa nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga naglalakip han bug-os nga Peninsula han Bataan ha Luzon. An lalawigan lakip han Butnga nga Luzon nga rehiyon. An kapital han Bataan amo an Syudad han Balanga ngan ginsasapitan ini han mga lalawigan han Zambales ngan Pampanga ha amihanan. An peninsula naatubang han Dagat Tsina Salatan ha katundan ngan nagtatak-op han Bahia han Manila, ha sidlangan.
An Pakig-away ha Bataan kilalado ha kaagi ngan kasaysayan nga usa han mga kataposan nga pag-ato han Amerikano ngan Pilipino nga mga sundalo ugsa hira napirde han mga Hapon nga mga puwersa dida han Gyera Pankalibotan II. Ginngaran an Bataan Death March (Pagbaktas hin Kamatayan han Bataan) tikang hini nga lalawigan nga diin nagtikang ini nga pagpabaktas.
Politikal[igliwat | edit source]
An Bataan ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad.
Syudad[igliwat | edit source]
Mga Bungto[igliwat | edit source]
Pisikal[igliwat | edit source]
An Peninsula han Bataan usa nga bato-on nga pagpahalaba han Kabugkiran Zambales, ha Luzon ha Pilipinas. Amo ini an nagbubulag han Bahia han Manila tikang han Dagat Tsina Salatan. Dinhe nga peninsula an Bukid Natib (1,253 ka metro) ha amihanan ngan han Kabugkiran Mariveles ha salatan, nga naglalakip han Bukid Samat, nga diin nahamutang an tigaman hin kasaysayan para han Bataan Death March (Pagbaktas hin Kamatayan han Bataan).
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Bataan photos and Death March route
- Bataan Photo Gallery
- Community Info
- United Abukenos Worldwide
- Bataan USA
- Discover Bataan Peninsula


text:
Eleanor Roosevelt
Hi Anna Eleanor Roosevelt (Oktubre 11, 1884–Nobyembre 7, 1962) amo an Primera Dama han Estados Unidos tikang 1933 tubtob 1945. Hiya in nagsuporta han Bag-o nga Ginsarabotan nga mga polisiya han iya bana, harayo nga patod nga hi Franklin Delano Roosevelt, ngan nagin manduruso han mga katungod sibil. Katima namatay an iya bana han tuig 1945, hi Roosevelt in nagpadayon pagin pankanasoran nga manunurat, manyarakan, politiko, ngan aktibista han Bag-o nga Ginsarabotan nga kowalisyon. Hiya in nagtrabaho para mapaupay an kahimtang han mga trabahor nga babaye, bisan natipa hiya an Patas nga mga Katungod nga pag-amyendar tungod nga natoo hiya nga maraot it epekto hini ha kababayen-an.
Ha mga tuig 1940, hi Roosevelt in usa ha mga igkasi-nagtukod han Balay Katalwasan ngan nagsuporta hiya han paghimo han Nagkaurusa nga mga Nasod. Hi Roosevelt in nagtukod han Katig-uban Nagkaurusa nga mga Nasod han Estados Unidos han tuig 1943 ngan naniguro pagsuporta han pagtukod han Nagkaurusa nga mga Nasod. Hiya in nagin delegado han Kasahiran nga Katitirok han Nagkaurusa nga mga Nasod tikang 1945 tubtob 1952, usa nga trabaho nga hiya an pinili ni Mangulo Harry S. Truman ngan ginkompirma han Senado han Estados Unidos. Han iya panahon ha Nagkaurusa nga mga Nasod, hiya an namuno han komite han nagsurat ngan nagpadig-on han Sangkalibutan Nga Pag-Asoy Bahin Han Kanan Tawo Mga Katungod. Tinawag hiya ni Mangulo Truman nga "Primera Dama han Kalibutan" komo dungog han iya mga ginbuhat para han Kanan Tawo mga Katungod.
Nagios ha pulitika han nasasalin nga iya kinabuhi, hi Roosevelt in namuno han padumarahan ni John F. Kennedy syahan nga komite nga nakabulig pagtikang han ikaduha-nga-balud han feminismo, an Mangulohan Komisyon para han Kahimtang han Kababayen-an. Ha tuig 1999, hiya in nakaranggo nga nangunguna nga napulo ha kanan Gallup Taramdan para ha Haluag nga Pagkilala nga Gindadayawan nga mga Tawo han ika-20 nga Gatostuig.


text:
Espanya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Ginhadi-an han Espanya (Kinatsila ngan Gallego: Reino de España; Aragones: Reino d'España; Asturianu: Reinu d´España; Kinatalan: Regne d'Espanya; Vascongado: Espainiako Erresuma; Aranes: Regne d'Espanha) usa nga nasod nga nahamutangan ha salatan-habagatan Europa. Ha katundan (ngan, ha Galicia, salatan), sapit an Portugal. Ha salatan, sapit ini han Hibraltar ngan Marrueko. Ha dumagsaan o amihanan-sinirangan, ha daplin han kabugkiran han Pirineos, sapit iton Fransya ngan an guti-ay nga prinsipado han Andorra. Lakip hini an mga Islas Baleares ha Dagat Mediterraneo, an Islas Canarias ha Kalawdan Atlantico, an mga syudad han Ceuta ngan Melilla ha amihanan nga Africa, ngan in pipira nga mga isla nga waray may na-ukoy ha Mediterraneo nga dapit han Estrecho han Gibraltar nga tinatawag nga Plazas de soberanía, sugad han Islas Chafarinas, an mga "kabato-an" (peñones) han Vélez ngan Alhucemas, ngan an guti-ay nga Isla Perejil (gin-awayan). Ha dumagsaan o amihanan-sinirangan ha daplin han Pirineos, usa nga gamay nga exclave nga bungto nga it ngaran Llívia ha Catalunya ginpapalibotan hin teritoryo han Franses.
Kitaa Gihapon[igliwat | edit source]
Mga tigaman[igliwat | edit source]
- ↑ Amo gihapon an Hadianon nga awit
- ↑ Ha pira nga mga komunidad autonoma, an Inaranes (Inocsitan), Vinascongado, Kinatalan/Vinalensya, ngan Ginalego mga igkasi-opisyal nga mga pinulongan. An Bable ngan Lineones ginkikilala nga opisyal
- ↑ Ugsa han 1999 (ha balaod, 2002) : Peseta Espanyola.
- ↑ Gawas han Islas Canarias, nga aada han WET nga zona hin oras (UTC, UTC+1 ha katsirak).
- ↑ Ginagamit gihapon an.eu nga dominio, kay ginsasaro ini upod hin iba nga mga estado nga api han Unyon Europeo. An dominio nga .cat ginagamit gihapon ha mga teritoryo nga nayakan-hin-Kinatalan.
Pinanbasaran[igliwat | edit source]
- ↑ Spain. www.focus-migration.de: (2009-01-01). Ginkità dida han 2009-09-22.
- ↑ Official Population Figures of Spain. Population on the 1 January 2009. Instituto Nacional de Estadística de España. Ginkità dida han 2009-06-03.
- ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 Spain. International Monetary Fund. Ginkità dida han 2009-10-01.
- ↑ CIA World Factbook. Ginkità dida han 2008-08-13.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Spain entry at The World Factbook
- Spain from UCB Libraries GovPubs
- Espanya at the Open Directory Project
- Spain from the BBC News
- Key Development Forecasts for Spain from International Futures
- Gobyerno
- Mga mapa
- Wikimedia Atlas of Spain
- Datos Heyograpiko nga may pagkahisumpay han Espanya ha OpenStreetMap
- Turismo


text:
Henry Wilson
Hi Henry Wilson (Pebrero 16, 1812 – Nobyembre 22, 1875) amo in Senador tikang ha Massachusetts . Han Amerikano nga Gyera Sibil, usa hiya nga nangunguna nga Republikano nga naningkamot pagbungkag han iya tinatawag nga Gahom han Maguuripon, nga iya ginhatagan hin kahulogan nga usa nga pakigsabot hin mga tag-iya hin uripon nga magdumara han gobyerno federal ngan magpugong han pagpadukwag han kagawasan.
Katapos han Gyera Sibil, an mga igkasi-Republikano ni Wilson nagnominar ha iya nga magin Sugbong-Mangulo han Estados Unidos. Napili hiya dida han 1872 nga magin ika-napulo-kag-walo nga Sugbong-Mangulo han Estados Unidos; nagsirbe hiya dinhe nga puwesto tikang Marso 4, 1873 kutob han Nobyembre 22, 1875, ha kamatay niya.


text:
Nasir al-Din al-Tusi
Hi Khawaja Muhammad ibn Muhammad ibn Hasan Tūsī (Pinersyano: محمد بن محمد بن الحسن طوسی) (natawo hadin 18 Pebrero 1201 ha Ṭūs, Khorasan – namatay hadin 26 Hunyo 1274 ha distrito han al-Kāżimiyyah han metropolitano Baghdad), mas kilalado ha ngaran nga Nasīr al-Dīn Tūsī (Pinersyano: نصیر الدین طوسی; o mas yano nga Tusi ha Katundanm), in uska makaritay nga Persyano ngan maupay nga manunurat: uska arkitekto, astronomo, biyologo, kimiko, matematiko, pilosopo, magtarambal, pisiko, sayantista, teyologo ngan Marja Taqleed.


text:
Bukaw
An mga bukaw[1] amo in mga tamsi ha orden Strigiformes. Kadam-an hini amo in mapagusahan ngan pangab-i nga hayop labot la han mga pipira (sugad han Northern Hawk Owl). An mga bukaw nananakop hin agsob gudti nga mga mamalya, mga mananap, iba nga mga tamsi ngan mga isda.
May'ada duha na pamilya han bukaw: an Strigidae; ngan an Tytonidae.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 50.


text:
Olimpikong Konseho kan Asya
An Olimpikong Konseho kan Asya, sa Ingles, Olympic Council of Asia (OCA), iyo an nagpapadalagan kan mga karawat sa Asya. Ngonyan, igwa ining miembrong 45 Nasyunal na Olimpikong Komite (NOC). An presenteng pamayo kaini iyo si Sheikh Fahad Al-Sabah. An pinakagurangan na NOC iyo an sa Hapon na pigbisto kan Internasyunal na Olimpikong Komite (IOC) kan 1912, kun sain an Subangan na Timor iyo man an pinakabàgo, kan 2003. An headquarter kan OCA nyaon sa Ciudad nin Kuwait.
Mga kaapil na nasyon[liwaton | liwaton an gikanan]
Sa minasunod na table iyo an taon na pigbisto an NOC kan Internasyunal na Olimpikong Komite (IOC) pigtao man kun iba man ini sa taon kun suarin pigbilog an NOC. An NOC kan Macau, Tsina pigbisto kan OCA alagad dai pigbisto kan IOC asin dai nagbabali sa Olimpikong Karawat.
Mga dating miembro[liwaton | liwaton an gikanan]
An Israel pighalì sa Olimpikong Konseho kan Asya kan liwat na inkorporasyon kaini kan 1981. Miembro na an Israel kan Europeanong Olimpikong mga Komitiba (EOC).


text:
Larry Bird
Hi Larry Joe Bird (natawo Disyembre 7, 1956) usa nga nagretiro nga Amerikano nga NBA nga basketbolista, nga ginsiring ni coach Red Auerbach nga amo an gimakarit nga basketbolista ha ngatanan nga panahon.[1] Gin-draft hi Bird ngadto han NBA nga ika-unom nga overall han Boston Celtics han 1978, ngan hiya nagtikang ha small forward ngan power forward hin napulo kag tulo nga season, upod han center nga hi Robert Parish ngan forward nga hi Kevin McHale. Tungod hin problema han iya bungkog, nagretiro hiya nga basketbolista tikang han NBA han 1992. Ginbotar hi Bird ngadto han NBA's 50th Anniversary All-Time Team[2] han 1996 ngan gin-api ngadto han Naismith Memorial Basketball Hall of Fame[3] han 1998. Nagsirbe hiya nga head coach han Indiana Pacers tikang han 1997 kutob 2000. Han 2003, hiya an nagin mangulo han basketbol nga operation para han Pacers.


text:
Urdaneta, Pilipinas
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Syudad han Urdaneta usa nga ikaduha nga klase nga syudad ha lalawigan han Pangasinan, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon ng 111,582 ka tawo ha 22,908 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Syudad han Urdaneta ginbahin ngadto hin katloan kag upat (34) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Opisyal nga websayt han Syudad han Urdaneta
- Halipot nga Kasaysayan han Syudad han Urdaneta
- Urdaneta City Web Portal (ha Iningles)
- Urdaneta City Online (ha Iningles)
- Urdaneta City Blog (ha Iningles)
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
La Union
- It "La Union," nga waray tigaman nga "o," amo an probinsya ha Pilipinas. Para hin mga lugar ha Latin America ngan Espanya, kitaa an La Unión.
An lalawigan han La Union usa nga lalawigan han Pilipinas nga nahimutang ha Ilocos nga Rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Syudad han San Fernando ngan ginsasapitan ini han Ilocos Sur ha amihanan, han Benguet ha sidlangan, ngan han Pangasinan ha salatan. Ha katundan han La Union amo an Dagat Salatan Tsina.
Sulod
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An La Union ginbahin ngadto hin napulo kag siyam (19) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad.
Syudad[igliwat | edit source]
Mga Bungto[igliwat | edit source]
Pisikal[igliwat | edit source]
Sugad han kaurugan nga mga dapit han rehiyon, it lalawigan nahamutnga han Cordillera nga kabugkiran ha sidlangan ngan han Dagat Salatan Tsina ha katundan.
Kaagi[igliwat | edit source]
Nahimo an lalawigan han La Union, (tikang han la unión nga nangangahulogan nga "an paghiusa" o "an nahiusa" ha Kinatsila) han tuig 1850, dida han pagtirok han gobyerno han mga salatan nga bungto han Ilocos Sur, han amihanan nga mga bungto han Pangasinan,ngan han salatan nga bungto han Benguet ha sidlangan.


text:
Nouhak Phoumsavanh
Hi Nouhak Phoumsavanh o Phoumsavan (natawo Abril 9, 1914) usa nga maiha na nga Pathet Lao nga rebolusyonaryo ngan opisyal han partido komunista nga nagsunod kan Kaysone Phomvihane komo presidente han Laos han kamatay ni Kaysone dida han Nobyembre 1992. Ugsa hini, hi Nouhak an Syahan nga Deputy Primer Ministro han panahon nga hi Kaysone an Primer Ministro tubtob 1991.
Bisan man kon nahimo nga ehekutibo nga posisyon an pagin-presidente, hi primer ministro Khamtai Siphandon amo an nagkuha han gigamhani nga posisyon han nasod, nga amo an pamuno han Partido Rebolusyonaryo han Katawhan Lao, ngan han pagbalhin niya tikang han pwesto nga primer ministro ngadto han pagkapresidente han 1998, hi Nouhak Phoumsavanh, nga usa han mga gilalagasi nga mga nangungulo hin estado ha kalibutan, nag-retiro.


text:
Dagat san Samar
An Dagat han Samar o Dagat san Samar usa nga dagat ha sakob han Kapuropod-an Pilipinhon, nga nahamutang ha butnga han Sinirangan nga Kabisay-an ngan Luzon.
Ginsasapitan ini han mga puro o isla han Samar ha sidlangan, han Leyte ha salatan, han Masbate ha katundan, ngan han Luzon ha amihanan. Nahasumpay it dagat ha Dagat Pilipinhon ha amihanan pinaagi han Estrecho han San Bernardino, ha Golfo han Leyte ha timugan pinaagi han Estrecho han San Juanico, han Dagat Bisaya ha habagatan, ngan han Dagat Sibuyan ha dumagsaan pinaagi han Paso han Masbate ngan Paso han Ticao. Dinhe nahimutang an Isla han Biliran.
Ini an pinakasentro nga dagat sa Sinirangan nga Kabisay-an nga gigagamit san mga taga-Samar, taga-Leyte, taga-Biliran, taga-Masbate ug mga taga-Cebu. Damo dinhi in isda ngan mga klase san isda.


text:
Provincia de Teruel
An Teruel usa nga probinsya han komunidad autonoma han Aragón, han butnga nga Espanya.
Ginsasapitan ini han mga probinsya han Tarragona, Castellón, Valencia (upod han exclave hini nga amo an Rincón de Ademuz), Cuenca, Guadalajara, and Zaragoza.
An kapital hini Teruel gihapon an ngaran.
An kahaluag han probinsya 14,809 ka km². An populasyon hini 138,686 (2003), ngan tikang hini mga ika-upat nga bahin hini naukoy didto han kapital ngan an densidad han populasyon 9.36/km². Mayda ini 236 nga mga munisipyo, ngan labaw katunga hini nga mga munisipyo mga barrio nga mayda gurugamay hin 200 ka tawo. Kitaa an Lista han mga munisipyo ha Teruel.
Kitaa gihapon an Lista hin mga Aragones nga comarcas.


text:
Boro nga diri organisado, Alaska
An Boro nga diri organisado in kabahin han estado han Alaska han Estados Unidos nga diri lakip ha bisan diin han iya 18 nga organisado nga mga boro. Ini in naglalakip hin labaw katunga han kanan Alaska lugar, 323,440 square miles (837,700 km2), uska lugar nga mas dako kaysa ha bisan hain ha iba nga estado han Estados Unidos. Sumala han senso han 2000, ini in may-ada populasyon nga 81,803, 13% han populasyon han estado.
Naiiba ha Estados Unidos, iton Alaska in diri bug-os nga nababahin ha organisado ha kapatas nga condado. para makabulig han pagkuha hin senso ha dako nga diri organisado nga lugar, an United States Census Bureau, nga bulig han estado, in ginbahin an Boro nga diri organisado ngadto ha 11 lugar pansenso tikang han 1970 senso han Estados Unidos. An lista yana han lugar pansenso in nasunod:
- Aleutians West Census Area
- Bethel Census Area
- Dillingham Census Area
- Hoonah-Angoon Census Area
- Nome Census Area
- Petersburg Census Area
- Prince of Wales-Hyder Census Area
- Southeast Fairbanks Census Area
- Valdez-Cordova Census Area
- Wade Hampton Census Area
- Yukon-Koyukuk Census Area


text:
Andorra
An Andorra nga an opisyal nga ngaran Prinsipado han Andorra (Kinatalan: Principat d'Andorra, Kinatsila: Principado de Andorra;Frinanses: Principauté d’Andorre) tinatawag gihapon nga Prinsipado han mga Siong han Andorra (Kinatalan: Principat de les Valls d'Andorra) usa nga guti-ay nga, ginpalibotan hin tuna nga prinsipado ha habagatan o salatan-katundan nga Europa, nahamutangan ha sinirangan nga Pirineos nga kabugkiran ngan ginsasapitan han Fransya ngan Espanya. Ha una isolated, yana iton nasod malinamposon nga nasod tungod han turismo ngan iton status hini komo tax haven. Iton Andorra diri angay iglipat hiton Comune di Andora.
Ginhimo ini ha ilarom hin karta dida han 988, ngan an yana nga Prinsipado nahimo dida han 1278. Kilalado ini nga usa nga prinsipado kay usa ini nga diarka o monarka nga pinamunoan hin duha nga igkasi-prinsipe - an Obispo han Urgell ngan an Mangulo han Fransya.
Pagtikang ngan kaagi han ngaran[igliwat | edit source]
An ngaran nga "Andorra" posible nagtikang tikang hin Navarro nga pulong andurrial, nga kon ighubad tuna nga banwa-on.
Mga parokya han Andorra[igliwat | edit source]
* Kapital han Andorra
Kitaa gihapon[igliwat | edit source]
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Estadísticas de población de Andorra. Ministerio de Justicia e Interior de Andorra
- ↑ Girard P & Gomez P (2009), Lacs des Pyrénées: Andorre. (Frinanses)
- ↑ World Gazetteer
- ↑ Human Development Report 2009. The United Nations. Ginkuhà 5 han Oktubre 2009


text:
Michael Collins (astronot)
Hi Michael Collins (natawo Oktubre 31, 1930) usa nga kasanhi nga Amerikano nga astronot ngan test nga piloto. Napili hiya nga api han ikatulo nga grupo hin napulo kag upat nga mga astronot han 1963, nakaduha hiya linmupad ngadto ha kalarakan. An iya syahan nga paglupad ha kalarakan dida han Gemini 10, nga diin hiya ngan an command nga piloto nga hi John Young nagbuhat hin duha nga rendezvous hin magkadilain nga mga sarakyan pankalarakan ngan hi Collins nagprobar hin duha nga EVA (extra-vehicular activity o gawas-han-sarakyan nga buruhaton). An iya ikaduha nga paglupad ha kalarakan amo an diin hiya an piloto han command nga module han Apollo 11. Samtang nag-orbit hiya han Bulan, hira Neil Armstrong ngan Buzz Aldrin amo an nagbuhat han syahan nga ginmanehar nga paglugsong dida han bulan. Hiya in usa han 24 ka tawo nga nakalupad ngadto han Bulan.
Ugsa magin-astronot hiya, nag-iskwela hiya didto ha United States Military Academy, ngan tikang didto, inmapi hiya han United States Air Force ngan naglupad hiya hin mga F-86 ha Chambley-Bussieres Air Base, Fransya. Ginkarawat hiya ngadto han USAF Experimental Flight Test Pilot School ha Edwards Air Force Base han 1960. Nag-aplikar hiya para han ikaduha nga grupo hin mga astronot pero waray hiya magmalinamposon. Ginkarawat hiya dida han ikatulo nga grupo.
Katapos han pagretiro tikang ha NASA han 1970 kinmuha hiya hin trabaho dida han Departamento han Estado komo Assistant nga Maghirilom han Estado para han mga Buruhaton Publiko. Katapos hin usa ka tuig, hiya an nagin direkor han National Air and Space Museum. Dinhi hiya nga puwesto tubtob 1978 han iya pagbiya basi magin ubos-nga-maghirilom han Smithsonian Institution. Han 1980 kinmuha hiya han trabaho komo Sugbong-Mangulo han LTV Aerospace. Nagbiya hiya hini han 1985 basi magtukod han iya kalugaringon nga negosyo.
Nag-asawa hiya kan Patricia Collins, ngan mayda nira tulo nga anak: Kate, Ann, ngan Michael.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Michael Collins (BGEN, USAF, Ret.). NASA. Ginkità dida han 29 Enero 2011.


text:
Barack Obama
Hi Barack Hussein Obama II (natawo Agosto 4, 1961) amo an ika-kap-atan kag upat nga mangulo o presidente han Estados Unidos. Napili hiya dida han pinili-ay han 2008. Ugsa hini hiya an junior nga U.S. nga Senador tikang ha Illinois nga diin nag-alagad hiya tikang han 2004 tubtob 2008 nga diin nagbiya hiya katapos han iya kapili nga Presidente han Estados Unidos. Hiya an syahan nga African-American nga tawo tikang han Partido Democrata nga napili ha Senado han Estados Unidos (United States Senate) ngan amo an syahan nga Africano-Amerikano nga napili nga mangulo han Estados Unidos. Nakakuha hiya hin internasyonal nga media coverage tungod han iya keynote address han 2004 Democratic National Convention, nga iya ginhimo samtang Illinois state senator pa hiya.
Hi Obama kasal kan Michelle Obama, usa nga taga-Chicago. Duha it ira anak nga babaye: hi Malia Ann (natawo han 1999) ngan Natasha (natawo han 2001).
Hi Obama amo an syahan nga Mangulo han Estados Unidos nga Afrikano-Amerikano an katulinan.


text:
Busuanga
An Busuanga usa nga bungto ha lalawigan han Palawan ha Pilipinas. An teritoryo han Busuanga naglalakip han katundan nga ika-tulo nga bahin han Isla han Busuanga, nga kaupod han Calamian nga Grupo hin mga Isla nga nahamutangan ha butnga han Mindoro ngan han Palawan. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 16,287 nga tawo ha 3,047 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Busuanga ginbahin ngadto hin napulo kag lima (15) nga mga baranggay.
- Bugtong
- Bulwang
- Cheey
- Concepcion
- Maglalambay
- New Busuanga (Pob.)
- Old Busuanga
- Panlaytan
- Sagrada
- Salvacion
- San Isidro
- San Rafael
- Santo Niño
- Burabod
- Halsey


text:
Chen Shui-bian
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Chen Shui-bian (nahig-araan nga Tsinino: 陳水扁; pinyin: Chén Shuǐbiǎn; Tinaiwanes: Tân Chúi-píⁿ) (natawo Oktubre 12, 1950) usa nga kasanhi nga Taiwanes nga politiko nga amo an ika-10 ngan ika-11-nga-panahon nga Mangulo han Republika han Tsina tikang 2000 tubtob 2008. Hi Chen, nga api han Partido Progresibo Demokratiko (PPD) nga ha kahi-araan nasuporta hin independensya han Taiwan, nagtapos hin labaw hin kalim'an nga tuig hin pagdumara han Kuomintang (KMT) ha Taiwan. Ha pag-agnay, tinatawag hi Chen nga A-Bian (阿扁; Ābiǎn; Tinaiwanes: 阿扁仔 A-píⁿ-à).
Inmapi ha politika hi Chen han 1980 komo usa nga abogado ngan nakilala hiya tungod han iya magkusog nga mga argumento; tungod han iya panginano mahiunong han reporma para han sistema nga politikanhon, inmapi hi Chen ha politika nga api han kagiusan nga Tangwai ngan na-elihido hiya ngadto han Konseho han Syudad han Taipei han 1981. Ginbilanggo hi Chen han 1985 tungod hin libel komo editor han tagsemana nga naugop-hin-demokrasya nga revista nga Neo-Formosa. Nahinabo ini katapos han pagmantala hin barasahon nga nagkritikar kan Elmer Feng,usa nga propesor hin pilosopiya ha unibersidad nga ha urhe napili nga magbabalaod ha ilarom han Kuomintang. Katapos han pagpagawas ha iya tikang ha bilanggoan, hi Chen napili nga api han Magbabalaod nga Yuan han 1989, ngan Alkalde han Taipei han 1994.
Nagdaog hi Chen han 2000 nga pinili-ay hin mangulo dida han Marso 18 nga diin nakakuha hiya hin 39% là han botos komo resulta hin pagkabublag hin mga faksyon ha sakob han Kuomintang, han pagdalagan ni James Soong ha pagka-mangulo komo usa nga independente o naglulugaring nga kandidato patko han ginpili han partido nga hi Lien Chan. Hi Chien amo an nagin syahan ngan ha yana an amo la nga diri-Kuomintang nga nagkapot han paglingkod hin mangulo. Bisan kon hi Chen nakakarawat hin hagtaas nga pagranggo hin pag-uyon ha mga survey han syahan nga mga semana han iya panahon-hin-pag-alagad, an iya pagkapopular nahulog tungod hin mga pagtahap hin pangurakot ha sakob han administrasyon ni Chen ngan han diri paka-pasa hin pamalaod ha Magbabalaod nga Yuan nga kontrolado han oposisyon nga KMT. Han 2004, han iya kampanya hin pagpareelihir, napusil hi Chen samtang nangangampanya.
Han Septyembre 11, 2009, ginsirotan hi Chen hin pagkabilanggo hin panginabuhi ngan ginmultahan hiya hin NT$200 ka milyon[2] (US$6.13 ka milyon) ha mga pagtahap hin pagdesfalko (embezzlement), pagkarawat hin bayad nga coecho o suborno (bribe), ngan bunak hin salapi o lavado hin salapi (money laundering), nga nanginlabot hin kabug-osan nga US$15 ka milyon (NT$490 ka milyon) samtang dida hiya ha paglingkod tikang han 2000 tubtob 2008.[3] Sumala han mga naugop kan Chen, ini nga pagprosegir gindara tungod hin panmulitika.[4][5] Hi Chen amo an syahan nga RT nga mangulo nga ginsirotan hin pagkabilanggo.[6]
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Kuo, Cheng-Tian (2008). Religion and Democracy in Taiwan. Albany, New York: State University of New York Press. p. 13. ISBN 978-0-7914-7445-7. "Api-nga-gin-initiate hi Chen Shui-bian han Yiguandao. Bisan pa, waray hiya mag-angkon ha publiko han iya relihiyoso nga pagtuo. Bangin tungod han sinkretistiko nga kinaiya han Yiguandao, naghatag hin pagtahod hi Chen han tanan nga mga relihiyon han ira mga importante nga baraan nga adlaw."
- ↑ Weiyi Lim, Janet Ong "Taiwan Ex-President Chen Sentenced to Life for Graft", Bloomberg News9/11/2009
- ↑ No byline. "Taiwan ex-leader jailed for life", BBC News, 9/11/2009
- ↑ Taiwan ex-president Chen given life term for graft
- ↑ Taiwan's Chen Won't Appeal His Detention
- ↑ Taipei Times - Chen Shui-bian gets life
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Diri-opisyal nga websayt hin pag-ugop
- Bug-os nga texto han Yakan ha Pag-Inagurar ni Chen han 2004
- Opisyal nga websayt han Partido Progresibo Demokratiko ha Tsinino
- America ngan Taiwan, 1943-2004
- Chinataiwan.org, Mga importante nga panhinabo ha karera
- Kasanhi nga Mangulo han Republika han Tsina (Taiwan) Chen Shui Bian nga ginhurar ha paglingkod


text:
Kiangan, Ifugao
An Kiangan sarong ika-apat na klaseng banwaan kan probinsya nin Ifugao, Filipinas. Susog sa senso kan 2007, igwang 15,448 katawo na nag'eerok igdi sa 2,692 na pagharongon.
An mga tinataram na mga lenggwahe igdi iyo an Tuwali, Ilokano, Ayangan, Tagalog, asin Ingles.
An Kiangan iyo an pinakalumang banwaan sa probinsya. Naggikan an saiyang pangaran sa "kiyyangan", sarong antigong baryo sa may kamping pampang kan Salog Ibulao kahampang kan Wadi nin Lagawe. An pangaran na Kiyyangan naririmpos sa mitolohiya kan mga Ifugao asin tinutubod na iyo ini an erokan ni Wigan asin ni Bugan, an mga ginikanan na kaapoapoi kan mga Ifugao.
An Santuario sa Kiangan[liwaton | liwaton an gikanan]
Igdi sa Kiangan yaon an Home Economics Building kan eskwelahan na Kiangan Central School. Importanteng maray ini ta igdi nagsuko si Heneral Tomoyuki Yamashita (binansagan man na "Tigre kan Malaya"), an pinakahalangkaw na Kumander kan Hokbong Imperial kan Hapon kan Septyembre 2, 1945.
Mga Barangay[liwaton | liwaton an gikanan]
An Kiangan nababanga sa 15 barangay.
- Ambabag
- Baguinge
- Bolog
- Bokiawan
- Dalligan
- Duit
- Hucab
- Julongan
- Lingay
- Mungayang
- Nagacadan
- Pindongan
- Poblacion
- Tuplac
Mga panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]
- More photos and information on Kiangan, Ifugao
- Philippine Standard Geographic Code
- 1995 Philippine Census Information
- 2000 Philippine Census Information
- 2007 Philippine Census Information


text:
Idro
An Idro[1] o edro, danay tinatawag nga idroplano[1] o eroplano, usa ka sarakyan nga may kapas lumupad, bisan mas mabug-at ito kaysa ha hangin, diri tungod han pagkiwa han iya mga pako, kundi pinaagi an malaksi nga paabanti nga kiwa, para umalsa tikang ha tuna ug lumutaw ha langit.
Kitaa Gihapon[igliwat | edit source]
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 134.


text:
Mangaldan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Mangaldan usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han Pangasinan, Pilipinas. Ada ini han ika-upat nga distrito kongresyonal han Pangasinan. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 82,142 ka tawo ha 15,356 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Mangaldan ginbahin ngadto hin katloan (30) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Websayt han Bungto han Mangaldan
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information
- Rural nga Banco han Mangaldan


text: 1Dangan nahiling ko an sarong hayop na nagbubutwa sa dagat. May sampolong sungay idto saka pitong payo. Igwa nin korona an lambang sungay; asin sa lambang payo may nakasurat na ngaran na naglalanghad sa Dios. 2An nahiling kong hayop garo leopardo, an bitis garo sa oso, an ngoso garo sa leon. Itinao kan dragon sa hayop na ini an sadiri niyang kapangyarihan, trono saka an dakula niyang awtoridad. 3Saro kan mga payo kaiyan garo may lugad na ikakagadan, alagad an lugad na ini narahay. Nagngalas an gabos na tawo sa daga dangan nagsunod sinda sa hayop. 4Sinamba ninda an dragon huli ta itinao niya an saiyang awtoridad sa hayop. Sinamba man ninda an hayop dangan nagsabi sinda, “Siisay an kabaing kan hayop? Siisay an malaban saiya?” 5Tinugotan an hayop na mag-orgulyo saka maglanghad sa Dios, asin magkaigwa nin awtoridad sa laog nin kwarenta y dos na bulan. 6Naglanghad mananggad siya sa Dios asin sa ngaran saka erokan nin Dios sagkod sa gabos na yaon sa langit. 7Tinugotan man siyang makilaban sa mga banal sagkod na madaog niya sinda; tinawan siya nin awtoridad sa gabos na tribu, nasyon, lengwahe saka rasa. 8Sasambahon an hayop na iyan kan gabos na tawo sa daga, pwera kan mga tawo na an ngaran nasusurat, bago pa lalangon an kinaban, sa libro nin buhay na sadiri kan Kordero na ginadan. 9”Kaya, an may talinga magdangog! 10An para sa pagkabihag, mabibihag mananggad; an para sa espada, magagadan sa espada. Kaya an mga banal dapat na magkaigwa nin pakatagal saka pagtubod.” 11Dangan nahiling ko an saro pang hayop na nagluluwas hale sa daga. Igwa ini nin duwang sungay na garo sungay nin kordero, alagad nagtataram arog kan dragon. 12Ginamit niya an gabos na awtoridad kan enot na hayop. Pinirit niya an daga asin an gabos na nag-eerok diyan na magsamba sa enot na hayop na an lugad na ikakagadan narahay na. 13Ining ikaduwang hayop naggibo nin makangangalas na mga milagro; nagpahulog siya nin kalayo sa daga hale sa langit sa atubang nin mga tawo. 14Kaya nadaya niya an gabos na tawo sa daga huli kan mga ngangalasan na itinugot na gibohon niya sa atubang kan enot na hayop. Pinagbotan niya an mga tawo sa kinaban na maggibo nin sarong ladawan bilang pag-omaw sa hayop na nalugadan sa espada alagad buhay pa. 15Tinugotan an ikaduwang hayop na tawan nin hinangos an ladawan kan enot na hayop tanganing makapagtaram iyan asin gadanon kaiyan an gabos na dai minasamba diyan. 16Pinirit man kan hayop an gabos na tawo, sadit man o dakula, mayaman o dukha, oripon o talingkas, na markahan an saindang toong kamot o an saindang angog. 17Mayo nin siisay man na makakabakal o makakapabakal kun mayo siya kan markang ini na iyo an ngaran kan hayop o an numero kan ngaran kan hayop. 18Nangangaipo ini nin kadonongan. An siisay man na madonong, masasabotan an kahulogan kan numero kan hayop, huli ta numero iyan nin sarong tawo. An numero kaiyan seis syentos sesenta y seis.


text:
Daniel Z. Romuáldez
Hi Daniel Romuáldez y Zialcita o Daniel Zialcita Romualdez (Septyembre 11, 1907 – Marso 22, 1965) nga gin-agnayan nga Danieling, usa nga Pilipino nga politiko nga nag-alagad komo Speaker han Balayan hin mga Representante han Pilipinas tikang han 1957 tubtob 1962.
Gin-ngaranan hiya ha dungog han iya apoy ha amay nga hi Daniel Romuáldez, nga taga-Pandacan, Manila ngan kasanhe nga tag-iya han Taramnan han Malacañang, an dako nga katunaan nga gin-gagamit ha pagpahayahay han mga bisita han mga Mangulo han Pilipinas. Usa pa nga amo gihapon an ngaran amo an iya umangkon nga hi Daniel Gomez Romualdez, an arkitekto ha New York ngan anak han kasanhe nga embahador ngan gobernador nga hi Benjamin "Kokoy" Trinidad Romualdez (nga bugto ni Imelda Marcos).


text:
Banaue, Ifugao
An Banaue (pwede man isurat, Banawe) sarong ika-apat na klaseng banwaan sa probinsya nin Ifugao, Filipinas. Susog sa senso kan 2007, igwang 21,448 katawo nag'eerok igdi sa 3,952 na pagharongon. Ini bistong gayo na iyo an nalulugaran kan UNESCO World Heritage Site, an Tangga-tanggang Paroyan nin Batad asin an Tangga-tanggang Paroyan nin Bangaan.
Mga laog
Mga Barangay[liwaton | liwaton an gikanan]
An Banaue nababanga sa 18 distrito.
An mga Tangga-tanggang Paroyan kan Ifugao[liwaton | liwaton an gikanan]
Kun minsan inaapod ini kan mga tagaduman mansana na "Ikawalong Ngangalasan kan Kinaban" asin an mga ini nalampas pirang ribong piye an taas poon sa pamitisan pataas. An mga paroyan sa Bangaan asin sa Batad iyo an kaparte kan nasabing World Heritage Site kan UNESCO. Kun ini daa pagsumpayon poro sa poro nalikos sa kabanga kan kinaban. Natogdok mga 2,000 ribong taon na nakaagi, an mga paroyan na ini nagpapaheling kan higos, tibay sa inhenyero asin paghingoa kan mga Ifugao. An pagpapatubig kaini huli sa ginibo mga pasakil na dinurugtong hale sa mga burabod asin mga sapa sa bukid pasiring an bulos paibaba.
Alagad, luway-luway binabayaan na kan mga paraomang Ifugao an pagtanom igdi ta halawig an pagtalubo kan mga paroy na angay igdi na may malipot an temperatura. Mas ginugusto na ninda magtanom sa kapatagan kun saen may mga paroy na madale sanang magburunga.
Galeriya[liwaton | liwaton an gikanan]
Hilingon man[liwaton | liwaton an gikanan]
Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]
Mga panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]
- Ifugao Rice Terraces - Photographs
- Banaue Local Government
- Philippine Standard Geographic Code
- 1995 Philippine Census Information
- 2000 Philippine Census Information
- 2007 Philippine Census Information


text:
Caibiran
An Caibiran usa nga ikalima nga klase nga munisipalidad o bungto ha lalawigan han Biliran ha Sinirangan nga Kabisay-an ha Pilipinas. Ha amihanan han bungto mabibilngan an bungto han Culaba. Ha salatan o habagatan han bungto matatad-an an bungto han Cabucgayan. Ha katundan han Caibiran mabibilngan an mga bungto han Biliran ngan Naval. Sumala han 2000 census, an bungto mayda populasyon nga 19,606 ka tawo ha 3,597 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Caibiran mayda mga napulo kag pito (17) nga mga baranggay.


text:
Bayugan
An Bungto han Bayugan usa nga bungto ha lalawigan han Agusan del Sur ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 93,623 ka tawo ha 17,222 nga panimalay.
An Bayugan nahimo nga syudad han tuig 2007. Nahimo nga balaod an Buhat han Republika No. 9405 o Republic Act No. 9405 nga nagbalhin han Bayugan tikang hin bungto ngadto hin syudad. Ginratipika ini han mga bungtohanon han Bayugan dida hin plebisito nga ginbuhat han Hunyo 20, 2007.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Bungto han Bayugan ginbahin ngadto hin kap-atan kag tulo (43) nga mga baranggay.


text:
Amália Rodrigues
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Amália Rodrigues, (giharani-i nga kaluwas ha Winaray: a-MA-lia ro-DRI-gesh) (Hulyo 1920 – Oktubre 6 1999) amo in Portugues nga magkaranta ngan actriz. Natawo hiya ha Lisbon. In mga dokumento opisyal nagbutang han petsa han iya katawo nga Hulyo 23, pero hi Amália nagsiring pirme nga an iya kaadlawan dida han Hulyo 1 1920. Natawo hiya ha Rua Martim Vaz (Martim Vaz nga Kalsada), ha Pena Freguesia han Lisbon.
Kilalado hiya nga an "Reyna han Fado" ngan pinaka-impluwensyal hiya ha pagpakilala han fado ha kalibotan ha gawas han Portugal. Hiya an pinaka-importante nga persona han pagpadukwag hini nga genre, pinaagi hin unob nga talento ha pag-interpreta nga maupay an pagpadukwag ha bug-os hin 40-ka-tuig nga pagrekord ngan ha entablado nga karera. An mga pasundayag ni Amália ngan an iya pagpili hin repertoire nagpadukwag han katubtuban han Fado ngan nagbulig han pagbalhin (o pag-redefine) hini ngan pag-reconfigure hini para ha iya ngan han mga sumurunod nga mga henerasyon. Ha resulta, hi Amália amo an sinisiring nga nagsurat han mga surondon kon amo ba iton angay ha Fado ngan unan-o an pagpasundayag hini hin babaye nga magkaranta — o Fadista —, hangtod nga tubtob ha yana hi Amália nagpapabilin nga diri-malalabwan nga modela ngan waray kataposan nga kuruhaon hin repertoire para han ngatanan nga mga sinmunod. Hi Amália amo gihapon iton nagpapabilin nga amo la an tinuod nga internasyonal nga star nga tikang ha Portugal, nga mayda halu-ag in karera internasyonal ha butnga han mga 1950 ngan han mga 1970, bisan man kon ini dida hin takna nga ini mga mga paningkamot diri masayon in pag-quantify sugad ha yana. Pero mga iba nga mga sikat nga internasyonal nga mga artista sugad kanda Madredeus, Dulce Pontes o Mariza nakaharani hini nga status.
Katapos hin pira ka tuig hin mga amateur nga pasundayag, an syahan nga profesyonal nga buhat ni Amália hin fado nga lugar nahinabo dida han 1939, ngan madali hiya nahimo nga regular nga guest star hin mga revue ha entablado. Didto ginkakilala hiya kan Frederico Valério, usa nga klasikal-nga-musika-nga-nagtuon nga kompositor, nga nakakilala han potential han kan Amália tingog, nagsurat hin mga expansivo nga mga tuno nga gin-custom-design para han boses ni Amália, nga nagbuka han mga daan nga surondon ha Fado ha pagdugang hin pag-upod hin orchestra.
An iya kasikat ha Portugal nagtikang pagdukwag ha langyaw pinaagi hin mga biyahe ha Espanya ngan in maiha nga pag-ukoy ha Brasil nga diin, dida han 1945, naghimo hiya han iya syahan mga mga pan-rekord ha Brasilenyo nga label Continental. Sinmunod an iya trabaho ha Paris, han 1949. Han 1950, samtang nagperform hiya ha mga Marshall Plan international benefit show, ginpagawas niya an "April in Portugal" ha mga internasyonal nga magkirita (ha ilarom han orihinal nga titulo hini nga "Coimbra").
Han mga syahan nga bahin han mga '50, an pag-patronahe han sikat nga maniniday nga Portuges nga hi David Mourão-Ferreira nagtigaman han pagtikang hin bag-o nga takna: kinmanta hi Amália hin mga sinurat han pinakaharangdon mga mga maniniday han nasod, ngan mayda pira ha ira nga nagsurat hin mga liriko para ha iya.
Han Oktubre 6 1999, namatay hi Amália Rodrigues ha edad nga 79 ha iya balay ha Lisbon. Museo na yana an iya balay (ha Rua de São Bento).
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Amália: uma estranha forma de vida (ha Portuges)


text:
Paulino Alcántara
Hi Paulino Alcántara Riestrá (7 Oktubre 1896—13 Pebrero 1964) usá nga Pilipino–Espanyol nga futbolista ngan magdudumara. An dákò nga bahin ha iya karera ha pagmulay didâ han Barcelona ngan hiyá an syahan nga Pilipino ngan Asyano nga nagmumulay nga nagmulay para hin Europeo nga klub. Nagmulay gihapon hiya para han Catalunya, han Pilipinas ngan Espanya. Nagtikang hi Alcántara para han Barcelona ha panuigon nga 15 ngan hiya an gibatan-on nga magmurúlay nga nagmulay o nakapuntos para han klub. Nakapuntos gihapon hiya hin 357 nga gol hin 357 nga mulay, ngan ini amo an naghimo ha iya nga gidamoi hin punto ha paghimo hin gol han club (kun ig-ihap an mga gol nga nahimo ha opisyal nga mga uyag ngan ha mga friendly). Katapos han iya pagretiro komo paragmúlay han 1927 ha edad nga 31, hiya nagin doktor. Han 5 han Hulyo 1927, nagmulay an Barcelona ngan an Espanya hin usa nga uyag nga pasidungog ha iya ngan ha urhe nga bahin, nag-alágad hiya komo direktor han klub ha mga tikang han 1931 kutob 1934. Han 1951, nahimo hi Alcántara nga coach ngan hiya an nagdumara han team han Espanya para hin tuló nga mulay.


text: 1Sanglit, kabugtoan ko, tungod han dako nga kalooy han Dyos ha aton, nanginginyupo ako ha iyo; ighalad niyo ngadto sa Dyos an iyo kalugaringon sugad hin buhi nga halad nga tinubyan ha pag-alagad ha iya, ngan nakakalipay ha iya. Amo ini an matuod nga pagsingba nga angay niyo ighalad. 2Ayaw na kamo pag-uyon han mga paagi hini nga kalibutan, kundi tugoti niyo an Dyos hin pagbag-o ha iyo pinaagi han hingpit nga pagkabalhin han iyo hunahuna. Ngan mahibabaro na kamo han kaburot-on han Dyos—kon ano an maupay, an hingpit, ngan nakakalipay ha iya. 3Ngan tungod han grasya nga hatag han Dyos ha akon, nasiring ako ha iyo ngatanan: ayaw paghunahunaa an iyo kalugaringon nga labaw han iyo tinuod nga kahimtang. Lugod magmananong kamo ha iyo panhunahuna ngan maghukom han iya kalugaringon an kada usa ha iyo sugad han kadako han pagtoo nga iginhatag han Dyos ha iyo. 4May damo nga bahin an usa ta nga lawas, ngan magkalainlain an mga buruhaton hini ngatanan nga mga bahin. 5Ha sugad nga kaagi, bisan kon damo kita, usa la kita nga lawas ha pakigkausa kan Cristo, ngan urosa kita ngatanan nga magkalainlain nga mga bahin hin usa nga lawas. 6Sanglit angay ta gamiton an aton magkalainlain nga mga upa, sumala han maupay nga kaburut-on nga iginhatag ha aton han Dyos. Kon paghimangraw han mensahe han Dyos amo an upa ha aton, kinahanglan buhaton ta ito sumala han aton pagtoo. 7Kon pag-alagad, kinahanglan mag-alagad kita. Kon pagtutdo, kinahanglan magtutdo kita. 8Kon pagdasig han iba, kinahanglan buhaton ta ini. An nagpapaangbit han iya mga butang ha iba nga mga tawo, kinahanglan nga kinasingkasing an iya pagbuhat; an nagdudumara, kinahanglan nga magmaduruto; an nagbubuhat hin kalooy ha iba, kinahanglan nga malipayon an iya pagbuhat hini. 9Kinahanglan kinasingkasing gud an iya paghigugma. Pagdumti niyo an maraot, ngan pagpadayon kamo hin pagbuhat han maupay. 10Magmapaso an paghigugma niyo sugad hin magburugto dida kan Cristo, ngan pagtinahoray kamo. 11Pagmaduruto kamo ngan ayaw kahubya. Pag-alagad kamo han Ginoo nga madasigon. 12Pagmalipayon kamo ha iyo paglaom, pagmapinailobon ha iyo mga kakurian, ngan pag-ampo kamo ha ngatanan nga panahon. 13Paangbita niyo han iyo mga butang an kabugtoan nga nagkikinahanglan, ngan karawata niyo adton mga nadangop ha iyo. 14Hangyoa niyo an Dyos nga pakaupayon niya adton mga nagpapakuri ha iyo; tinuod, hangyoa niyo nga pakaupayon niya, ngan diri niya panhimaraoton. 15Duyogi hin kalipay adton mga malipayon; duyogi pagtangis adton mga nagtatangis. 16Pagpakita kamo hin pareho nga panginlabot ha ngatanan. Ayaw pagpalabilabi, kundi karawata niyo an ubos nga mga katungdanan. Ayaw kamo pagpakamaaram ha iyo kalugaringon. 17Kon may magbuhat hin maraot ha iyo, ayaw niyo bulsa hiya hin maraot. Tinguhaa niyo hin pagbuhat an ginhuhunahuna nga maupay han ngatanan. 18Buhata an ngatanan nga mahihimo niyo hin pakigsangkay han ngatanan nga mga tawo. 19Ayaw gud kamo pagbulos, kasangkayan ko, kundi lugod an Dyos an papagbuhata hini, kay nasiring an Kasuratan, “Ako an mabulos, ako an mabayad, nasiring an Ginoo.” 20Lugod, sumala han siring han Kasuratan: “Kon gutomon an imo kaaway, pakaona hiya; kon uhawon, paimna hiya; kay ha pagbuhat mo hini, maaawod hiya han iya ginbuhat ha imo.” 21Ayaw kamo pagpadaog han maraot; lugod dag-a niyo an maraot pinaagi han maupay.


text:
Tagum
An Syudad han Tagum usa nga ikatulo nga klase nga syudad ha lalawigan han Davao del Norte ha Pilipinas. Amo ini an kapital han probinsya han Davao del Norte. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 179,531 ka tawo ha 36,560 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Syudad han Tagum ginbahin ngadto hin karuhaan kag tulo (23) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Opisyal nga Websayt han Syudad han Tagum
- Lain nga opisyal nga websayt han Syudad han Tagum
- Tagum City travel guide
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Ceuta
An Ceuta usa nga syudad autonoma han Espanya, nga nahamutang ha mga labnasan han Dagat Mediterraneo. Nahamutang ini ha labnasan han Afrika ha may sinirangan nga ganghaan han estrecho han Gibraltar. Ginsasapitan ini ha amihanan, sidlangan, ngan ha salatan han Dagat Mediterraneo ngan ha katundan han Marruecos. An nasod han Marruecos nagbanhaw han pag-angkon hini komo kabahin han teritoryo hini ngan tungod han kaharani ha heyograpiya (upod han Melilla ngan iba nga mga Espanyol nga teritoryo nga gudti nga mga entidad ha amihanan han Afrika). An Gobyerno han Espanya waray makignegosyar hin bisan ano nga tipo mahitungod han istatus hini, ngan ini kabahin han ginhadi-an iberiko tikang han siglo XV, konkretamente tikang han 1415 upod han pagconquistar han Ceuta komo kabahin han Ginhadi-an han Portugal.
An syudad han Ceuta nakakuha hin kalugaringon nga autonomiya han 1995, bisan man kon ini ginkilala nga syudad autonoma dida han Konstitusyon Espanyola han 1978. An katawhan hini han tuig 2008 mga 78,320 ka molupyo , ngan mayda densidad hin 4,101 ka molupyo ha tagsa km², hin teritoryo nga 19.3 ka km2 hin kahaluag nga diin nangungukoy mga Kristohanon, Muslim, Hudiyo, ngan mga Pakistani ngan Indio. An mga nangungukoy nahamutang dida han istmo ngan kabahin han Campo Exterior. An nukleo han sentro nahamutang harani han puerto ngan harani han Bukid Hacho. Tungod han estratehika nga kamutang han puerto han Ceuta, mayda ini importante nga papel dida hit agi-an han Estrecho, komo ha pagdugtong han Dagat Mediterraneo ngan han Kalawdan Atlantico.
Etimolohiya ngan toponomiya[igliwat | edit source]
An katinikangan han ngaran nga Ceuta puyde makita han pagtawag nga ginhatag han mga Romano han pito nga mga bukid han rehiyon (Septem Fratres). De Septem > Septa > Ceita > Ceupta > Ceuta.
An mga heyografo ngan historyador han Kahadto waray magkutlo han toponimo han populasyon kundi usa ha ira, hi Pomponio Mela, naghatag hin pagpahibaro han pekulyaridad nga orografika han Katundan han Almina upod han pito nga mga montikulo nga simetriko nga tinawag nga mga Pito nga Magbugto. Tungod han kaharani ha fonetika, mayda nasiring nga an ngaran tikang han ihap nga Septem (Linatin para hit pito) nga ginkuha an toponimo nga Ceuta.


text:
Kugit
An kugit o kugit ha pagsurat amo ini pandugang nga tigaman hin agi o letra. Agsob liwat tinatawag ini nga diakritiko nga tigaman. Ini gin-gagamit basi hatagan hin ispisyal nga kahulogan in mga agi o sinurat.
Gamit hin kugit ha Winaray[igliwat | edit source]
Ha Winaray mayda tulo nga kugit nga ginagamit ha pagsurat[1][2]. Agsob ini gamiton ha daan ngan pormal nga Winaray. Ginagamit ini pagtigaman han kaluwas hin pulong ha Winaray. Ini nga mga kugit amo an.
- ( ´ ) kugit nga matarom (Kinatsila: acento agudo; Iningles: acute accent)
- ( ˋ ) kugit nga pagpasangko (Kinatsila: acento grave; Iningles: grave accent)
- ( ˆ ) kugit nga bari (Kinatsila: acento circumflejo; Iningles circumflex accent o angular accent).
Dida han iya Mga Lagda Han Pagsurat Han Aton Pinulongan, hi Vicente I. de Veyra nagpahayag han paggamit han mga dirudilain nga kugit. Mahiunong han kugit nga matarom, ini daw "aada babawbawan hadton laton nga nahulogan han kusog ha pagluwas han usa ka pulong"[3]. An kugit nga pagpasangko ngan kugit nga bari ginagamit la ha kataposan nga laton (sílaba o syllable). Mahiunong han kugit nga pagpasangko, ini "aadto gagamita ha mga tiringgan nga pinasangko ha but-ol an pagluwas"[4]. Ngan han kugit nga bari, siring ni de Veyra, aadto ine nga kugit gagamita kon nagkakatagpo ha usa ngahaw nga laton an kusog han pagluwas ug an pagpasangko han tiringgan"[5]. Siring pa ni de Veyra nga kinahanglan gamiton an mga kugit kay kon diri gamiton ini ha pagsurat hin pamulong "magkakasrandag la an kusog ha pagluwas han tagsa nga iya laton"[6]
An ginhatag nga pananglitan ni de Veyra hini nga kagamit amo an pulong nga "suso" nga gintalaan niya ha nasunod.
- suso (bahin han lawas han tawo);
- susó (dire kamatuuran nga pagsuso)'
- susò (padot)
- susô (pangtion)
An pananglitan ha igbaw kinuha tikang han "Ortograpiya Han Binisaya" ni Vicente I. de Veyra.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Norberto Romualdez Bisayan Grammar and Notes on Bisayan Rhetoric and Poetics and Filipino Dialectology. Pagpahayag. Tacloban City. 1908
- ↑ Vicente I. de Veyra "Ortograpiya Han Binisaya". Bahin nga kinuha tikang han Mga Lagda Han Pagsurat Han Aton Pinulongan ni Vicente I. de Veyra nga ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.
- ↑ de Veyra
- ↑ de Veyra
- ↑ de Veyra
- ↑ de Veyra


text:
Misamis Occidental
An Misamis Occidental usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Amihanan nga Mindanao nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Oroquieta. An probinsya ginsasapitan han Zamboanga del Norte ngan Zamboanga del Sur ha katundan ngan nahibulag tikang han Lanao del Norte han Baybayon han Iligan.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | edit source]
Ekonomiya[igliwat | edit source]
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Misamis Occidental ginbahin ngadto hin napulo kag upat (14) nga mga bungto ngan tulo (3) ka syudad.


text:
Toyotomi Hideyoshi
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Toyotomi Hideyoshi (ha Shinjitai (moderno nga Hinapon) nga kasurat: 豊臣秀吉; ha Kyūjitai (kaagi) nga kasurat: 豐臣秀吉; natawo nga Hiyoshi-maru 日吉丸; ha pag-abot ha pangidaron (gempuku) nga Kinoshita Tōkichirō 木下藤吉郎 ngan ha urhe ginhimo nga Hashiba ngan nobilidad militar ha estilo nga Hashiba Chikuzen no Kami Hideyoshi 羽柴筑前守秀吉; 1536 - Septyembre 18, 1598), usa nga Sengoku nga daimyo nga amo an naghimo nga usa han Hapon. Sinmunod hiya han iya anay nga agaron nga hi Oda Nobunaga, ngan gintapos niya an Sengoku nga panahon. Kilalado gihapon hiya nga amo an nagplano han mga pagsulong ha Korea. Kilalado hiya hin pira nga mga nahabilin ha kultura, upod han sugo nga an mga miyembro la han samurai nga klase an puyde magdara hin armas.
An panahon han iya pamuno tinatawag gihapon nga Momoyama nga panahon, ngan ini nga ngaran tikang han kastilya ni Toyotomi. Nag-iha ini tikang han 1582 tubtub han iya kamatayon dida han tuig 1598, o (sumala hin pipira nga mga iskolar) tubtob han pagkuha hin poder ni Tokugawa Ieyasu katapos han Pakig-away ha Sekigahara han 1600.


text:
San Juan, Ilocos Sur
An San Juan, nga an ngaran han una Lapog, usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Ilocos Sur, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini mayda populasyon nga 23,146 ka tawo ha 4,866 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An San Juan ginbahin ngadto hin katloan kag duha (32) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information
- Websayt mahitungod han Lapog (San Juan)
- Mga Paglantaw hin Lapoquenio


text: 1Tinutokan ni Pablo an Labaw nga Hukmanan ngan nagsiring hiya, “Kabugtoan ko, murayaw an akon hunahuna mahitungod han bug-os ko nga kinabuhi ha atubangan han Dyos ngada yana nga adlaw.” 2Ginsugo ni Ananias nga Labaw nga Padi adton mga natukdaw hirani kan Pablo nga tampalohon hiya. 3Nagsiring hi Pablo, “Waray ruhaduha an Dyos an mabulos ha imo—ikaw nga napakamalabyaw! Nalingkod ka ba hin paghukom ha akon sumala han Balaod, kundi gintatalapas mo ngahaw ini nga Balaod pinaagi hin pagsugo mo ha ira hin pagtampalo ha akon?” 4An mga tawo nga hirani kan Pablo nagsiring ha iya, “Ginpapanamastamasan mo an Labaw nga Padi han Dyos!” 5Binmaton hi Pablo, “Kabugtoan ko, waray ako sabot nga amo hiya an Labaw nga Padi. Kay nasiring an Kasuratan, ‘Ayaw pagyakan hin maraot kontra han pangulo han iyo katawhan!’ ” 6Han pakakita ni Pablo nga may-ada mga Sadusiyo dida han hugpo, ngan an iba nga Parisiyo, ginmoliat hiya, “Kabugtoan ko, usa ako nga Parisiyo nga anak hin usa nga Parisiyo. Ginhuhukman ako yana dinhe kay naglalaom ako nga an mga minatay mababanhaw!” 7Han pagsiring niya hini, nagkalantugi an mga Parisiyo ngan mga Sadusiyo, ngan nabahin an hugpo. ( 8Kay nasiring an mga Sadusiyo nga waray pagkabanhaw an mga minatay, waray mga anghel ngan mga espiritu; kundi natoo an mga Parisiyo hini ngatanan.) 9Nagtikadako an ira paggisirusinggit, ngan may-ada mga magturutdo han Balaod dida han hugpo han mga Parisiyo nga tinmindog ngan rinmiwa gud hin pagsiring, “Waray kami hin-agian nga sala dida hini nga tawo! Bangin manggud nagyakan ha iya in usa nga espiritu o usa ba nga anghel!” 10Nagtikakusog an ira lantugi nga nahadlok na an kapitan han mga sondalo nga paghunothunoton hi Pablo. Sanglit ginpalusad niya an iya mga sondalo hin pagkuha kan Pablo ngan pagdara ha iya ngadto ha kwartel. 11Han pagkagab-i tinmupad an Ginoo kan Pablo ngan nagsiring, “Ayaw kahadlok! Sugad nga nagsaksi ka ha akon dinhe ha Jerusalem, magigin saksi ko liwat ikaw didto ha Roma.” 12Han pagkaaga nagkatirok in mga Judiyo ngan nagkasarabot hira. Nagsumpa hira nga diri hira makaon o mainom hin bisan ano kon diri nira mamatay hi Pablo. 13Kapin 40 hira nga nagkasarabot. 14Niyan kinmadto hira han mga puno han kapadian ngan katigurangan ngan nagsiring, “Nagsumpa kami nga diri kami makaon hin bisan ano kon diri namon mamatay hi Pablo. 15Sanglit yana, upod an Labaw nga Hukmanan, pahibaroa niyo an kapitan nga Romano nga ipadara niya hi Pablo nganhi ha iyo, nga daw sugad hin karuyag niyo nga masayod pa gud kamo mahitungod ha iya. Kundi papatayon namon hiya nga diri pa hiya maabot dinhe.” 16Kundi an anak nga lalake han bugto nga babaye ni Pablo nakabati hini nga sarabot hin paggama. Sanglit kinmadto hiya ha kwartel ngan ginsumatan niya hi Pablo. 17Niyan gintawag ni Pablo in usa han mga opisyal ngan ginsiring niya, “Dad-a ini nga batan-on nga lalake ngadto han kapitan, kay may-ada niya igsusumat ha iya.” 18Sanglit gindara hiya han opisyal ngadto han kapitan ngan nagsiring, “Gintawag ako han priso nga hi Pablo ngan ginhangyo ako nga dad-on ko ini nga batan-on nganhi ha imo kay may-ada niya igsusumat ha imo.” 19Kinaptan han kapitan an kamot han batan-on, nagkagawas hira nga duha, ngan ginpakianhan hiya hin sekreto, “Ano an igsusumat mo ha akon?” 20Nagsiring an batan-on, “Nagkasarabot an mga punoan nga Judiyo hin paghangyo ha imo nga imo ipadara buwas hi Pablo ngadto han Labaw nga Hukmanan nga daw sugad hin karuyag nira masayod pa gud mahitungod ha iya. 21Kundi ayaw hira pagtuora, kay may-ada kapin hin 40 ka tawo nga natago hin paggama kan Pablo. Nagsumpa hira ngatanan nga diri hira makaon o mainom kon diri nira mamatay hi Pablo. Andam na hira hin pagbuhat hini, ngan naghuhulat na la han imo pagtangdo.” 22Nagsiring an kapitan, “Ayaw pagsumat bisan kan kanay nga iginsumat mo ini ha akon.” Katapos ginpalakat niya an batan-on. 23Niyan gintawag han kapitan in duha han iya mga opisyal ngan ginsiring, “Pag-andam kamo hin 200 nga mga sondalo upod in 70 nga mga dikabayo ngan 200 nga mga bangkawan, ngan mapakadto kamo ha Cesarea niyan nga mga alas 9:00 ha gab-i. 24Pag-andam liwat kamo hin mga kabayo ngan sasakyan ni Pablo, ngan dad-a hiya niyo ngadto kan Gobernador Felix. Bantayi niyo hiya hin maupay!” 25Ngan nagsurat an kapitan hin alid-agid hini: 26“Mga pangumosta tikang kan Claudio Lisias ngadto han Iya Kaharangdon nga Gobernador Felix. 27Gindakop ini nga tawo han mga Judiyo ngan ira na unta ini hiya papatayon. Kundi nahibaro ako nga usa hiya nga tuminungnong nga Romano, sanglit upod an akon mga sondalo, gintalwas ko hiya. 28Karuyag ko mahibaroan an sumbong nira kontra ha iya, sanglit gindara ko hiya ngadto han ira Labaw nga Hukmanan. 29Nasayoran ko nga waray gud hiya nabuhat nga angay pasikaran hin pagpatay o pagpriso ha iya. Ginsumbong hiya mahitungod la ha ira kalugaringon nga balaod. 30Ngan han pagsumati ha akon nga may-ada maraot nga sarabot an mga Judiyo kontra ha iya, ginpadara ko dayon hiya ngada ha imo. Ginsiring ko an mga magsurumbong kontra ha iya nga dad-on liwat nira ngada ha imo an ira mga sumbong.” 31Gintuman han mga sondalo an sugo ha ira. Gindara nira hi Pablo hito nga gab-i tubtob ha Antipatris. 32Han pagkabuwas binmalik ha kwartel an mga sondalo, kundi nagpadayon an mga sondalo nga dikabayo hin pag-upod ha iya. 33Han pag-abot nira ha Cesarea, iginhatag nira an surat han gobernador ngan igintubyan nira hi Pablo ha iya. 34Ginbasa han gobernador an surat ngan ginpakianhan niya hi Pablo kon taga diin hiya nga lalawigan. Han paghibaro niya nga taga-Cilicia hiya, 35nagsiring an gobernador, “Pamamatian ko an imo kaso kon magkaabot na an mga magsurumbong ha imo.” Ngan ginpabantayan hi Pablo didto han palasyo ni Herodes.


text:
Gumaramit:WikiDreamer
Maupay![igliwat | edit source]
Maupay...
Kumusta, WikiDreamer, ngan dayon ha Wikipedia! Salamat han im mga amot. Hinaot unta nga maruyag ngan magbuot ka nga pumirmi dinhi. Igpapabilin ko ini nga mga pakli kay bangin mo mahigamitan:
- Pahiuna
- Lima nga mga Harigi han Wikipedia
- Paunan-o aydon it uska pakli
- Mga pakli nga nabulig
- Paunan-o magsurat hin maupay nga artikulo
Welcome to Waray-Waray Wikipedia WikiDreamer! Feel free to leave a message at my talk page should you need my assistance. You may also post your message or request at the Waray-Waray embassy if you cannot speak Waray-Waray.
Alayon igpirma it im mga sinurat ha mga hiruhimangraw-nga-pakli pinaagi han pagbutang han upat nga giritinggiting (~~~~); ini in kalugaringon nga mahatag hit im agnay ngan an petsa. Kun kinahanglan mo hin bulig, panginanoa an Wikipedia:Mga Pakiana, pakiana ha akon hiruhimangraw-nga-pakli o magbutang hin {{buligi}} ha imo hiruhimangraw-nga-pakli ngan didto ka magpakiana. Utro, maupay! --JinJian 08:21, 29 Nobyembre 2010 (UTC)


text: 1Hito manta nga adlaw nagtikang hin pag-antos hin mabangis nga pagpakurii an singbahan ha Jerusalem. Nagkaburublag an ngatanan nga mga magtinuohon, labot han mga apostoles, ngadto han mga lalawigan ha Judea ug ha Samaria. 2Ginlubong hi Esteban hin pira nga mga tawo nga mag-inampoon, ngan nagmasulub-on gud hira tungod hin dako nga pagkabido nira ha iya. 3Kundi gintinguha ni Saulo hin pagpukan han singbahan; ginbalaybalay niya hin pagsiksik han mga magtinuohon nga lalake ug babaye, ngan iya ini hira gindanas ngan ginsulod ha prisohan. 4An nagkaburublag nga mga magtinuohon napakadto ha magkalainlain nga dapit ngan nagpasangyaw han mensahe. 5Kinmadto hi Felipe ha syudad ha Samaria ngan didto iginwali niya ha mga tawo an Mesiyas. 6Namati hin maupay an mga tawo han iginsiring ni Felipe. Namati hira ha iya, ngan nakakita hira han mga milagro nga iya ginbuhat. 7Nagkagawas nga naggogoliat an magraot nga mga espiritu tikang hin damo nga mga tawo. Damo nga mga paralitiko ngan mga piay in nagkauupay. 8Sanglit nagkamay-ada dako nga kalipay ha bug-os nga Samaria. 9Nag-ukoy didto hadto nga syudad in usa ka tawo nga ginngaranan nga Simon. Nakapahiburong hiya han mga Samaritano sulod hin pira ka panahon tungod han iya salamangka. Nagpatoo hiya nga gamhanan hiya, 10ngan pinamatian gud hiya han ngatanan nga mga tawo han katilingban. Nagsiring hira, “Amo hiya an gahom han Dyos nga ginngangaranan, ‘An Dako nga Gahom’.” 11Sulod hin maiha nga panahon nakapahiburong hiya ha ira tungod han iya salamangka, sanglit pinamatian gud hiya nira. 12Kundi han pagtoo na nira han iginsangyaw ni Felipe mahitungod han Maupay nga Sumat han Ginhadian han Dyos ngan han ngaran ni Jesu-Cristo, ginbunyagan hira, kalalaken-an ngan kababayen-an. 13Tinmoo man liwat hi Simon, ngan kahuman pagbunyagi ha iya, nag-upodupod hiya kan Felipe. Ngan nahipausa hiya han pakakita niya han mga urosahon ngan mga milagro nga ginbuhat. 14Han pakabati han mga apostoles ha Jerusalem nga kinmarawat han pulong han Dyos an mga tawo ha Samaria, iginpadara nira hi Pedro ug Juan ngadto ha ira. 15Han pag-abot nira, nag-ampo hira para han mga magtinuohon basi makarawat nira han Espiritu Santo. 16Kay waray pa man kumunsad an Espiritu Santo ha bisan usa ha ira; ginbunyagan la hira ha ngaran han Ginoo nga Jesus. 17Niyan iginpandong nira Pedro ug Juan an ira mga kamot ha ira, ngan kinarawat nira an Espiritu Santo. 18Hinkit-an ni Simon nga iginhatag ha mga tawo an Espiritu Santo dida han pagpandongi ha ira han mga kamot han mga apostoles. Sanglit ginhugay niya hin salapi hira Pedro ug Juan, 19ngan ginsiring, “Tagi man ako niyo hini nga gahom, basi bisan hin-o an akon pagpandongan, makarawat liwat han Espiritu Santo.” 20Kundi ginbaton hiya ni Pedro, “Maghikaraot unta ikaw upod an imo kwarta tungod han imo paghunahuna nga mapapalit mo hin kwarta an hatag han Dyos! 21Waray ka bahin o labot han amon buruhaton kay diri matadong an imo kasingkasing ha atubangan han Dyos. 22Sanglit pagbasoli ini nga maraot mo nga panuyo, ngan pag-ampo ha Ginoo nga pasayloon ka tungod han imo pakahunahuna hin sugad hini. 23Kay kinikita ko nga duro gud an imo kaawa ngan napripriso ka han sala.” 24Nagsiring hi Simon kanda Pedro ug Juan, “Alayon hin pag-ampo ha akon ngadto ha Ginoo basi an mga butang nga ginyakan niyo diri mahinabo ha akon!” 25Katapos nira pagpamatuod ngan pagsangyaw han mensahe han Ginoo, binmalik ha Jerusalem hira Pedro ug Juan. Iginwali liwat nira an Maupay nga Sumat ha damo nga mga baryo han Samaria nga ira inagian. 26Nagsiring kan Felipe in usa nga anghel han Ginoo, “Pag-andam ngan kadto ha timogan, ha dalan nga tikang ha Jerusalem tipakadto ha Gaza.” (Diri na ginagamit ini nga dalan.) 27- 28Sanglit nag-andam hi Felipe ngan kinmadto. Niyan may usa nga yunuko nga taga-Etiopia nga tipauli na. Usa hiya nga importante nga opisyal ug tisurero ni Candace o Rayna han Etiopia. Kinmadto hiya ha Jerusalem hin pagsingba han Dyos, ngan nagtitipauli na nga sakay han iya karuwahe. Samtang nagsasakay hiya, nagbibinasa hiya han basahan nga sinurat ni Isaias nga manaragna. 29Nagsiring kan Felipe an Espiritu Santo, “Kadtoa ngan duoka ito nga karuwahe.” 30Dinmalagan hin paghirani hi Felipe ngan hinbatian niya nga nagbabasa an yunuko han basahan ni manaragna Isaias. Niyan nagpakiana hi Felipe ha iya, “Nakakasabot ka ba han imo ginbabasa?” 31Nagbaton an opisyal, “Uunanhon ko hin pakasabot kon waray magtutdo hini ha akon?” Ngan ginhangyo niya hi Felipe nga sumakay han karuwahe sapit ha iya. 32Amo ini an bahin han Kasuratan nga iya ginbabasa: “Sugad hiya hin karnero nga gindara basi pag-ihawon. Sugad hiya hin nati nga karnero nga waray aringasa kon gin-aarotan. 33Ginpakaalohan hiya ngan waray tagi hin katadongan. Waray makakagsumat mahitungod han iya katulinan, kay natapos na man an iya kinabuhi dinhe ha tuna.” 34Nagsiring kan Felipe an opisyal, “Sumati ako kon hin-o an hinnanabihan hini han manaragna. Hiya ba, o lain ba nga tawo?” 35Sanglit gin-asoyan hiya ni Felipe han Maupay nga Sumat mahitungod kan Jesus tikang gud dinhe hini nga bahin han Kasuratan. 36Samtang nagpapadayon hira ha dalan, inmabot hira hin dapit nga may-ada tubig, ngan nagsiring an opisyal, “Iini na in tubig; ano pa man in nakakaulang hin pagbunyag ha akon?” ( 37Nagsiring ha iya hi Felipe, “Mabubunyagan ka kon kinasingkasing gud an imo pagtoo.” Binmaton hiya, “Oo, natoo ako nga hi Jesu-Cristo amo an Anak han Dyos.”) 38Ginpaukoy han opisyal an karuwahe, linmugsong hira Felipe ngan an opisyal ngadto han tubig, ngan ginbunyagan hiya ni Felipe. 39Han paghaw-as nira han tubig, gindara hi Felipe han Espiritu han Ginoo ngan waray na hiya hikit-i han opisyal. Kundi nagpadayon hin pagsakay nga malipayon an opisyal. 40Nakasabot na la hi Felipe nga nakadto na hiya ha Azoto. Nagpadayon hiya ngadto ha Cesarea ngan nagwali hiya han Maupay nga Sumat ha kada bungto nga iya inagian.


text:
Catbalogan
An Syudad han Catbalogan usa nga syudad ha lalawigan han Samar ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Amo ini an kapital han lalawigan. Sumala han 2000 nga senso, mayda ini populasyon nga 84,180 ka tawo ha 16,100 nga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Catbalogan mayda kalim-an kag pito (57) nga baranggay.
Kaagi ngan kasaysayan[igliwat | edit source]
Han Pebrero 5, 2007 nahimo nga balaod an Buhat han Republika 9391 (o Republic Act 9391) nga nagbabalhin han Catbalogan ngadto hin syudad. Han Hunyo 16, 2007 ginbuhat an plebisito nga diin gin-aprobahan han mga Catbaloganon an pagbalhin han Catbalogan tikang hin bungto ngadto hin syudad. Kondi, nawara an pagkasyudad hini upod hin 15 nga iba nga mga syudad, katapos han paghatag han Korte Suprema han Pilipinas hin petisyon nga gindara han Liga hin mga Syudad han Pilipinas, ngan nagdeklara nga an balaod nga naghimo hin syudad (RA 9391) nga nagtugot han bungto nga magin syudad, nga natalapas han Batakan-Balaod. An mga nasabi nga syudad, siring han korte, waray kuno makatuman han mga panginahanglanon agod magin syudad ini.[1]
Han Disyembre 10, 2008, nagsumite hin motion for reconsideration an Catbalogan ngan an 15 nga iba nga mga syudad nga na-apektohan ngadto han Korte Suprema. Katapos hin usa ka tuig, han Disyembre 22, 2009, ha pagbúhat hini nga appeal, ginbalik han Corte an una nga paghukom hini ha paghukom hini hin bag-o nga
(kun ha Winaray: "ha kataposan han adlaw, an pag-aproba han pagliwat nga balaod (mahiunong han mga surondon para hin pagin-syudad nga ginbutang han Kongreso) diri nag-iiba tikang han pagpagawas hin balaod, i.e., an mga balaod mahiunong han pagin-syudad nga nag-espesipikar nga diri kinahanglan sumunod in partikular nga usa nga ubos-nga-kabahin nga politika tikang han nasabi nga mga surondon. Ha paghimo han mga nag-exemptar nga mga balaod an Kongreso nagpaguti-ay han mga daan na nga nahabutang nga mga na-indikar").
Komo sugad, nahibalik an pagin-syudad han Catbalogan.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
Kitaa Gihapon[igliwat | edit source]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Opisyal nga Websayt han Catbalogan
- Web Portal mahitungod han Catbalogan ngan han Samar
- Websayt mahitungod han Catbalogan, Samar
- Catbalogan, Samar bag-o nga mga litarato
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Cagayan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Cagayan usa nga probinsya han Pilipinas ha Siong han Cagayan nga rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Syudad han Tuguegarao ngan nahimutang ini ha dumagsaon o amihanan-sidlangan nga pag-ultan han isla han Luzon. Lakip gihapon han Cagayan an Kapuropod-an Babuyan ha amihanan. An lalawigan ginsasapitan han Ilocos Norte ngan Apayao ha katundan, ngan han Kalinga ngan Isabela ha salatan. An lalawigan han Cagayan iba tikang han syudad ha Mindanao nga an ngaran Cagayan de Oro, ngan hirayo ini tikang han Kapuropod-an Cagayan han Palawan.
An mga yana nga historiador nasiring nga an ngaran nga Cagayan tikang daw han pulong nga “tagay,” usa nga klase hin tanom nga damo dida han amihanan nga bahin han probinsya. Amo nga an pulong nga “Catagayan” nga buot sidngon usa nga lugar nga diin damo an tagay ginpahalipot ngadto hin “Cagayan,” nga amo an ngaran yana han probinsya.
Sulod
Demograpiko[igliwat | edit source]
An kadam-an han mga tawo ha Cagayan mga Ilokano an katulinan, kasagaran tikang hin mga namalhin ngada tikang han Ilocos nga Rehiyon. Han syahan, an pinakadamo nga mga tawo amo an mga Ybanag (o Ibanag), nga syahan nabilingan han mga Espanyol nga mga explorador ngan ginkonvertir anay ini nga mga tawo ngadto hin Katolisismo han mga misyonero. Amo ini nga ugsa han pag-abot han mga Ilocano, an Ibanag nga yinaknan amo an gingagamit han lugar.
Gawas han mga Ilokano ngan mga Ibanag, an mga Malauegs, mga Itawit, mga Gaddang, mga grupo hin mga nagbabalhibalhin nga mga Aetas, ngan mga pamilya hin Ivatan nga na-assimilado ngadto han Ybanag-Ilocano nga kultura nangungukoy ha Cagayan.
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Cagayan mayda karuhaan kag walo (28) nga mga bungto ngan usa nga syudad ngan ginbahin ini ngadto hin tulo nga distrito ha Kongreso.. Mayda ini 816 ka baranggay. An Syudad han Tuguegarao (tikang han Disyembre 18, 1999) amo an kapital han lalawigan, sentro han rehiyon, ngan sentro hin negosyo, komersyo, ngan edukasyon. Mayda ini kahaluag hin katunaan nga 144.80 ka kwadrado nga kilometro ngan populasyon nga 120,645 tikang han 2000.
Syudad[igliwat | edit source]
Mga Bungto[igliwat | edit source]
Pisikal[igliwat | edit source]
Ginsasapitan an lalawigan han Kalawdan Pacifico ha sidlangan; ha salatan han lalawigan han Isabela; ha katundan han Cordillera nga kabugkiran; ngan ha amihanan han Balintang Channel ngan han Babuyan nga Kapuropod-an. Mga duha ka kilometro tikang ha dumagsaon o amihanan-sidlangan nga punto han lalawigan amo an isla han Palaui; nga pira ka kilometro ha katundan amo an Isla han Fuga. An Babuyan nga Kapuropod-an, nga naglalakip han Calayan, Dalupiri, Camiguin, ngan Babuyan Claro, mga 60 ka nautical nga milyas ha amihanan tikang ha Luzon.
An lalawigan mayda bug-os nga kahaluag hin katunaan nga 9,002.70 ka kwadrado nga kiloemtro, nga amo in tulo ka porsyento han bug-os nga kahaluag han nasod, ngan amo ini nga an lalawigan an ikaduha nga gidako-i nga lalawigan hini nga rehiyon.


text:
Turtle Islands, Tawi-Tawi
An Turtle Islands us nga bungto nga amo in kapurupod'an ha lalawigan han Tawi-Tawi ha Pilipinas. Nahamutang an mga isla ha habagatan nga daplin han nasod, ha ligid han katubtuban han internasyonal nga tratado nga nagbubulag hiton Pilipinas ngan Malaysia.
Sumala han census han tuig 2000, an populasyon han 5 nga mga isla nga mayda mga nangungukoy 3,600 ka tawo ha 646 nga panimalay. Upod in kahaluag hin katunaan nga 3.08 ka kwadrado nga kilometro la, iton mga isla mayda densidad hin populasyon nga 1168 ka tawo ha tagsa km². – haruhataas pa kaysa han nasodnon nga average nga 276 ka tawo ha tagsa km².
Makuri it pagkadto ha Turtle Islands, tungod kay waray agsob nga paagi hin panakayan ngadto hini nga lugar. Iton Turtle Islands ginbahin ngadto hin duha (2) nga mga baranggay: Taganak Poblacion ngan Likud Bakkao.
An mayor o alkalde han Turtle Islands amo hi Hadji Mibaral M. Tang, nga nagdaog hin tulo nga sunod-sunod nga mga pinili-ay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Ocean Ambassador's Track a Turtle
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Aveiro (distrito)
An Distrito han Aveiro usa nga distrito han Portugal. Nahamutang ini ha butnga nga daplin han dagat nga rehiyon han Portugal. An kapital han distrito amo an syudad han Aveiro.
An distrito han Aveiro ginsasapitan ha amihanan han distrito han Porto, han distrito han Viseu ha sidlangan, han distrito han Coimbra ha salatan ngan han Kalawdan Atlantico ha katundan.
Mga munisipyo[igliwat | edit source]
An distrito nahimo hin napulo kag siyam (19) nga mga munisipyo:
- Águeda
- Albergaria-a-Velha
- Anadia
- Arouca
- Aveiro
- Castelo de Paiva
- Espinho
- Estarreja
- Ílhavo
- Mealhada
- Murtosa
- Oliveira de Azeméis
- Oliveira do Bairro
- Ovar
- Santa Maria da Feira
- São João da Madeira
- Sever do Vouga
- Vagos
- Vale de Cambra


text:
Bukidnon
An Bukidnon usa nga ginpapalibotan-hin-tuna nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Amihanan nga Mindanao nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Malaybalay. Ginsasapitan an probinsya, kon iglibot tipa-tuo tikang ha amihanan, han Misamis Oriental, Agusan del Sur, Davao del Norte, Cotabato, Lanao del Sur, ngan Lanao del Norte.
An Bukidnon sinisiring hin mga Pilipino nga amo an food basket han Mindanao. Mga plantation dinhe nga probinsya na-producir, labot la hin iba nga produkto, hin pinya.
Sulod
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Bukidnon ginbahin ngadto hin karuhaan (20) nga bungto ngan duha (2) nga syudad.