text:
Ali Khamenei
- Diri angay igkalipat kan Ruhollah Khomeini
Hi Sayyid Ali Hosseini Khamenei[6] (Pinersyano: سید علی حسینی خامنهای, ginluluwas [ʔæˈliː hosejˈniː xɒːmeneˈʔiː] ( pamati-a); puyde liwat igsurat it ngaran nga Alí Hoseiní Jameneí; natawo 19 Abril 1939)[13][14] usá nga Imamista nga Shia nga Marja' ngan an ikaduha ngan yanâ nga nálíngkod nga Supremo nga Namumuno han Iran, ha puwesto tikang han 1989.[15][16] Hiya anay an Mangulo han Iran tikang 1981 kutob 1989. Hi Khamenei amo an ikaduha-nga-gimaihai nga nag-alagad nga namumuno hin estado ha Butnga nga Sinirangan (sunod kan Sultan Qaboos han Oman), pati gihapon an ikaduha-nga-gimaihai nga nag-alagad nga namuno han Iran han naglabay nga gatostuig, sunod kan Shah Mohammed Reza Pahlavi.[17]
Sumala han iya opisyal nga websayt, gin-arresto hi Khamenei hin maka-unom ugsa mahingadto hin exilyo hin tuló ka tuig han paghadi ni Mohammed Reza Pahlavi.[18] Hiyá an target hin usá nga pagsari hin pag-asasinar dida han Hunyo 1981 nga nagdangat han iya tuo nga butkon nga ma-paralisar.[19][20]
Hi Khamenei usá han mga namuno han Iran dida han Iran–Iraq nga Gera han dekada han mga 1980, ngan ginpadukwag niya an iya pagkaharani han yana nga gamhanan nga Rebolusyonaryo nga mga Bantay nga iya gindudumara, ngan an mga komandante hiní hiyá it napili ngan nátánggal. Gingámit an mga Rebolusyonaryo nga mga Bantay hin pagsuprimir hin oposisyon ha iya.[21][22] Nagpadayon hi Khamenei pagsirbe nga ikatulo nga Mangulo han Iran tikang 1981 kutob 1989, samtang nagin hirani nga ka-alyado hiyá han syahan nga Supremo nga Namumuno nga hi Ruhollah Khomeini. Ha urhe, katapos hin pagkadelito ni Khomeini han iya pinamumulat nga masunod han hadto nga hi Hussein Ali Montazeri, nagsiring hi Akbar Hashemi Rafsanjani nga ginpili ni Khomeini hi Khamenei nga amo an masunod ha iya samtang nagharampangan an Katitirok hin mga Experto han pagpili han masunod nga Supremo nga Namumuno. Katapos han kamatay ni Khomeini, ginpili hi Khameini han Katitirok hin mga Experto nga amo an magin bag-o nga Supremo nga Namumuno dida han 4 Hunyo 1989, ha edad nga 49. Hiya an nangulo han mga surugoon han Astan Quds Razavi tikang han 14 Abril 1979.[23]
Mga footnote[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Entekhab.ir, پایگاه خبری تحلیلی انتخاب. "توضیحات مجلس خبرگان درباره جلسه انتخاب آیتالله خامنهای به عنوان رهبر در سال 68/ آیتالله گلپایگانی فقط 14 رای داشت". پایگاه خبری تحلیلی انتخاب - Entekhab.ir.
- ↑ "letter to Hashemi Rafsanjani and resignation from presidency" (ha Persian). Khamenei.ir. 16 Agosto 1989. Ginkuhà 17 Hulyo 2018.
- ↑ "1982 Assembly of Experts Election", The Iran Social Science Data Portal, Princeton University, ginhipos tikang han orihinal han 19 Oktubre 2015, ginkuhà 10 Agosto 2015
- ↑ "چه کسی در نخستین انتخابات خبرگان اول شد؟ +جدول". 7 Enero 2014. Ginhipos tikang han orihinal han 10 Oktubre 2017.
- ↑ "Parliament members" (ha Persian). Iranian Majlis. Ginhipos tikang han orihinal han 7 Hulyo 2014. Ginkuhà 28 Oktubre 2014.
- ↑ 6.0 6.1 6.2 "A photo of Identity document of Ayatollah Khamenei" (ha Persian). Khamenei.ir. 1 Pebrero 2010. Ginhipos tikang han orihinal han 14 Agosto 2017. Ginkuhà 14 Enero 2018.
- ↑ روایتی از تاریخ دقیق تولد رهبر انقلاب از زبان معظمله+عکس
- ↑ "جامعه روحانيت مبارز جوان ميشود" [Combatant Clergy Association gets younger] (ha Persian). Fararu. 8 Hulyo 2012. 118101. Ginhipos tikang han orihinal han 2 Septyembre 2016. Ginkuhà 25 Hunyo 2016.
- ↑ Kazemzadeh, Masoud (n.d.). "Ayatollah Khamenei's Foreign Policy Orientation". Comparative Strategy. 32 (5): 443–458. doi:10.1080/01495933.2013.840208. eISSN 1521-0448. ISSN 0149-5933.
- ↑ 10.0 10.1 10.2 10.3 Ipakita an sayop: Invalid
tag; no text was provided for refs named
cgie
- ↑ 11.0 11.1 Raee, Sajjad (Winter 2008). Ardestani, Hussein (ed.). "Archived copy" نقش آیتالله خامنهای در دفاع مقدس: سال اول جنگ [Ayatollah Khamanei's Role in the Sacred Defense: During the First Year] (PDF). Negin-e Iran: Quarterly for Studies of Iran–Iraq War (ha Persian). 7 (26): 9–24. Ginhipos tikang han orihinal (PDF) han 28 Abril 2016. Ginkuhà 15 Enero 2018.CS1 maint: archived copy as title (link)
- ↑ Detailed biography of Ayatollah Khamenei, Leader of Islamic Revolution, Khamenei.ir, ginhipos tikang han orihinal han 10 Abril 2016, ginkuhà 17 Marso 2016
- ↑ "Ali Khamenei". CGIE (fa).
- ↑ "taking look at the biography of Ali Khamenei". khamenei (fa). Ginkuhà 21 Marso 2014.
- ↑ "Iran". State. 23 July 2010. Ginkuhà 21 Agosto 2010.
The government monitored meetings, movements, and communications of its citizens and often charged persons with crimes against national security and insulting the regime based on letters, e-mails, and other public and private communications. (Winaray: An gobyerno nagkinitakita hin mga katitirok, mga pangiwa, ngan mga komunikasyon han mga bungtohanon hini ngan agsob nga nagpinantahap hin mga tawo hin mga krimen patok han nasodnon nga seguridad ngan pag-insulto han rehimen nga binasehan ha mga surat, mga email ngan iba nga mga publiko ngan pribado nga mga komunikason.)
- ↑ "Profile: Ayatollah Seyed Ali Khamenei". BBC News. 17 Hunyo 2009. Ginhipos tikang han orihinal han 26 Marso 2009. Ginkuhà 28 Hulyo 2009.
- ↑ "The Supreme Leader – The Iran Primer". Ginhipos tikang han orihinal han 30 Hunyo 2016. Ginkuhà 1 Hulyo 2016.
- ↑ "Khamenei.ir". Ginhipos tikang han orihinal han 12 Nobyembre 2013.
- ↑ Hi Khamenei nag-iban han iya pagpakita[dead link] Agence France Presse, 20 Hunyo 2009. Ginkuhà 24 Septyembre 2009.[dead link]
- ↑ Maziar Bahari (6 Abril 2007). "How Khamenei Keeps Control". Newsweek. Ginhipos tikang han orihinal han 25 Oktubre 2010. Ginkuhà 29 Septyembre 2010.
- ↑ "Khamenei Will Be Iran's Last Supreme Leader". Newsweek. 17 Nobyembre 2009. Ginhipos tikang han orihinal han 16 Septyembre 2017.
referring to the enormous power Khamenei has given Iran's Islamic Revolutionary Guards Corps, which, under Khamenei's direct control, has brutally repressed demonstrators, human rights activists, and opposition journalists. (nahanunungod han dako nga gahom nga ginhatag ni Khamenei han Corps hin Islamico nga Rebolusyonaryo nga mga Bantay nga ha ilarom hin direkta nga pagtugon ni Khamenei, brutal nga nagrepremir hin mga nagdemonstrar, mga aktibista hin katungdanan hin katawhan ngan mga oposisyon nga mga peryodista.)
- ↑ Jamsheed K. Choksy. "Tehran Politics: Are the Mullahs Losing Their Grip?". World Affairs Journal. Ginhipos tikang han orihinal han 22 Hulyo 2017.
Khamenei has strengthened alliances with militant commanders, especially within the Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC), in the hope that all opposition to his authority will continue to be suppressed—as it was during the protests of 2009. (Ginpadig-on ni Khamenei in mga alyansa hin mga militante nga komandante, labi na ha sakob han mga Corps hin Islamico nga mga Bantay Rebolusyonary ha paglaom nga tanan nga opisisyon patok han iya pagdumara mapadayon hin ka suprimir - sugad han mga protesta han 2009.)
- ↑ "انتصاب آیتالله خامنهای به عنوان رئیس خدمهی آستان قدس رضوی". farsi.khamenei.ir. khamenei.ir. Ginhipos tikang han orihinal han 19 Agosto 2017. Ginkuhà 19 Agosto 2017.
Mga pinambasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Sadiki, Larbi (2014). Routledge Handbook of the Arab Spring: Rethinking Democratization. Routledge. ISBN 978-1-317-65004-1.
- Pages with reference errors
- CS1 Persian-language sources (fa)
- CS1 maint: archived copy as title
- CS1 uses Persian-language script (fa)
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links from Nobyembre 2016
- Articles with invalid date parameter in template
- Articles with dead external links from Pebrero 2013
- Waray lokal nga hulagway kundi mayda hulagway ha Wikidata
- Mga barasahon nga mayda Pinersyano-nga-pinulongan nga kasurat
- Mga turók
- Iran
- Politika
- Biyograpiya
- Mga natawo han 1939


c: text/html

text:
Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao
An Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao (kon ha literal nga Winaray: Naglulugaring nga Rehiyon ha Muslim nga Mindanao; ha Iningles:Autonomous Region in Muslim Mindanao o ARMM) han Pilipinas amo in lima nga probinsya ngan usa nga syudad nga amo an: Basilan, Lanao del Sur, Maguindanao, Shariff Kabunsuan, Sulu, Tawi-Tawi ngan an Syudad han Marawi. An Syudad han Cotabato amo an sentro han rehiyon ngan lingkoranan han gobyerno rehiyonal han ARMM, pero iton syudad mismo kabahin han Rehiyon XII.
An Executive Order No. 36 nagbalhin han Basilan tikang ha Rehiyon IX ngan an Syudad han Marawi tikang han Rehiyon XII.
Kaagi ngan Kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ginhimo anay an rehiyon dida han Agosto 1, 1989 pinaagi han Republic Act No. 6734 nga tinatawag gihapon nga Organic Act. Gin-opisyal nga pag-inagurar an ARMM han Nobyembre 6, 1990 ha Syudad han Cotabato.
Politika[igliwat | Igliwat an wikitext]
An rehiyon pinangungulohan hin Rehiyonal nga Gobernador. An Rehiyonal nga Gobernador ngan ah Rehiyonal Bise-Gobernador gin-eelihir ha direkta nga pagbutos ngan pinaagi hin block nga butos sugad han Presidente han Estados Unidos (gawas la hiton Kolehiyo Elektoral). An mga ordinansa rehiyonal ginpapasa han Asamblea Rehiyonal nga an mga miyembro hini mga Asembleyista nga pinili gihapon hin direkta nga pagbutos. An mga rehiyonal nga pinili-ay ginbubuhat ha kaurogan mga usa ka tuig katapos hiton heneral nga pinili-ay (nasyonal ngan lokal) depende kon ano an naipasa nga balaodnon han Kongreso Pilipinhon. An mga rehiyonal nga opisyales mayda term hin tulo ka tuig; puyde ini igpauru-iha pinaagi han balaod.
Tikang han Septyembre 30, 2005, hira Zaldy Ampatuan ngan Hooky Alonto Adiong amo an gobernador ngan bise-gobernador.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Phongsali (lalawigan)
An Phongsali o Phôngsali (ha Lao ຜົ້ງສາລີ) usa nga lalawigan han Laos, nga nahamutang ha amihanan nga dapit han nasod. An kapital han lalawigan amo an syudad han Phôngsali. Nahamutang an Phôngsali ha butnga han Yunnan (Tsina), ngan Điện Biên ha Vietnam , usa nga bag-o nga lalawigan nga nahimo han pagtunga han lalawigan han Lai Chau han syahan nga parte han. An kultura hini na-impluwensya ha kaagi hin duro han Tsina.
Administratibo nga pagbahinbahin[igliwat | Igliwat an wikitext]
An lalawgian nahimo han mga nasunod nga mga distrito:
- Boun Nua (2-05)
- Boun Tai (2-07)
- Khoa (2-03)
- Mai (2-02)
- Gnot-Ou (2-06)
- Phongsali (2-01)
- Samphan (2-04)


text:
Iginhuhubad pa ini nga pakli. Kon makabulig kamo paghubad hini, ayaw pag-alang.
WikiWiki an Wikipedya, buot sidngon hini nga bisan hin-o makaliwat hin bisan ano nga waray protektaha nga artikulo ngan mahipaskin dayon iton nga mga ginliwat ngadto hit pakli o pahina.
Iton pag-edit o pagliwat hin Wiki nga pakli masayon gad la. Ig-klik la iton "igliwat" nga tab nga aada ha igbaw (o ito sumpay nga igliwat ha tuo o ha ubos) hit Wiki nga pakli. Mahihingadto ka hin pahina nga mayda text box nga aada iton pwede maliwat nga sinurat hiton nga pahina. Kon karuyag mo la mag-eksperimento o magprobar, alayon nga buhata iton ha Sandbox; diri dinhe. Maupay nga magsurat ka hin halipot nga edit summary ha ubos hit edit box. Pwede ka gumamit hin shorthand pag-esplikar hit imo mga liwat, sugad hit nahabutang dida hit surubdan, ngan kon tapos ka na, pidlita o igklik iton preview agod makita kon ano iton itsura han imo mga liniwat. Makakita ka liwat kon ano nga mga pag-iba nga imo nahimo nga kinumpara han naha-una nga bersyon pinaagi hiton pagpidlit hit "Show changes". Kon naruyag ka han im nakita, pidlita na iton "Save" agod mahipaskin hin dayon an imo mga liwat. Ayaw "pagpirma" hin mga edit nga imo ginhimo ha mga regular nga mga artikulo (kay gintitigamnan han software kon hin-o an nagliliwat).
Pwede ka liwat magklik hiton 'Discussion' nga tab agod makita an nahaupod nga talk page, nga aada iton mga komentaryo mahitungod hit pahina tikang han iba nga nan-gagamit hit Wikipedya. Ig-klik iton "+" nga tab agod mag dugang hin bag-o nga bahin, o ig-edit iton pahina ha sugad nga paaagi nga pag-edit hin pahina nga artikulo. Kon nagliliwat ka hit mga talkpage, alayon pagpirma hiton imo mga ginliwat, (kitaa iton Wikipedya:Pirmahe an imo mga ginpaskin) ha mga talk page.
Mga Pagbulig (Tips) hin Pagliwat hin mga artikulo ha WikipediaPagliwat
Angay nga agsob gamiton iton paglantaw nga waray dinadapigan, kay it Wikipedya diri lugar para hiton pagwale hin mga ano-ano la nga panlantaw.
Igcite o igtalaan iton imo mga source agod makita ngan maipadukwag hiton mga iba an imo trabaho. Kasagaran nga mga artikulo ha Wikipedya ha yana, kulang hin mga mag-upay nga reference, ngan amo ini iton nagpapadako hiton gidako-i nga pagtipa hit Wikipedya--nga diri ini taporan nga source. Alayon pagbulig pinaagi hin pag-research hin mga online ngan pinamantalaan nga mga resource agod makabiling hin mga reference han artikulo nga imo gintatrabahoan, ngan ig-cite an mga ini ha asya nga porma, ngan ig-consider iton in-text nga citation par hin mga butang nga masukot iton debate. Waray pagkasarabot ha yana kon ano it gimaupayi nga paagi nga pagbuhat hini, pero mauruupay na la in bisan ano kaysa waray gud. Pwede ka gumamit hin in-text nga citation hin porma nga akademiko pananglitan hiton (Example, 2004 pp 22-23) o komo superscript hin footnote nga igkakada mo ha kataposan hin artikulo.
Samtang naka-display iton imo pahina, gamiton mo iton What links here pagbiling han mga artikulo nga daan nahadugtong o nahasumpay, ngan siguroon nga ngatanan hini naangay han buot sidngon nga imo ginhatag.
Gamiton mo iton Search nga button pagbiling ha Wikipedya han imo topic title (ngan posible nga mga variant), pagbiling hin mga artikulo nga nag-mensyonar hiton, ngan paghimo hin mga sumpay tikang ha ira kon naangay
Kon mag-edit hin pahina, iton logged-in nga nagamit pwede maghatag hin tigaman nga iton edit, "minor". Iton mga gagmay la nga edit buot sidngon nga pagbalhin ha tama hiton mga ispeling, pag-format ngan guti-ay la nga pagbalhin hin text. Posible nga tago-on iton minor edit kon kinikita ha Wikipedya:Recent Changes. Kanan waray batasan iton pag-indicar hin dako nga pagliwat nga minor edit, labi na kon mayda ginpara nga sinurat. Kon mayda diri tinuyo nga na-indicar nga minor edit, angay ig-edit iton source hin makausa pa, ig-indikar nga major (o siguro-a nga iton check-box para hiton "This is a minor edit" waray ma-tsek), ngan dida hit summary, igbutang nga an pagliwat, major change.
An wiki markup amo iton syntax nga sistema nga pwede nim gamiton pagliwat hin Wikipedya nga pakli.
Ha wala nga column hit table ha ubos, makakita ka kon ano iton mga posible nga epekto. Ha tuo nga column, makakita ka kon unanhon an paghimo hini nga mga epekto. Buot sidngon, agod mahasugad iton text han itsura ha wala, igmakinilya o igtype iton ha porma nga imo nakikita ha tuo nga column.
Bangin mo karuyag nga abrehon ini nga pahina hin lain nga dalikyatan nga tambuan (o browser window) komo reference. Kon karuyag ka magprobar nga diri ka makawasak, pwede ka mageksperimento didto ha Sandbox. Igabre iton Sandbox ha lain nga tambuan (window) o tab ngan ig-abre la ini nga pakli nga reference.
Pag-ayad han imo pagsurat -- mga bahin, mga parrafo, mga lista ngan mga linyaPagliwat


text:
Rizal
- Ini nga artikulo mahiunong han lalawigan han Pilipinas. Para ha lain nga kasirigngon, kitaa Rizal (pansayod). Para han nasodnon nga bayani han Pilipinas, kitaa José Rizal.
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Rizal usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha rehiyon han CALABARZON mga 20 ka kilometro ha sinirangan tikang ha Manila. Ginngaranan ini nga lalawigan ha dungog han nasodnon nga bayani han nasod nga hi José Rizal. An kapital han lalawigan han Rizal amo an Syudad han Antipolo, bisan man kon an kapitolyo nahimutang ha Syudad han Pasig ha Metro Manila, nga amo an anay kapital han lalawigan.
2000 nga census—1,707,218 (ika-11 nga gidako-i)
Densidad—1,304 ha tagsa km² (ika-2 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—1
Mga Bungto—13
Mga Baranggay—187
Mga Distrito ha Kongreso—4‡
‡ Lakip hini an duha nga mga distrito han Syudad han Antipolo.
Ginsasapitan an Rizal han Metro Manila ha katundan, han lalawigan han Bulacan ha amihanan, han Quezon ha sidlangan ngan han Laguna ha salatan. Nahamutang gihapon an lalawigan ha amihanan nga mga labnasan han Laguna de Bay, an gidako-i nga danaw han nasod.
An Rizal usa nga bugkiron nga lalawigan nga nahabawbaw han katundan nga mga bahin han salatan nga bahin han Sierra Madre nga kabugkiran. An Syudad han Antipolo mayda mahusay nga paglantaw han Metro Manila ngan dinhe mabibilngan an Hinulugang Taktak, usa nga busay nga sikat hit mga turista.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | Igliwat an wikitext]
Tinag-alog an yinaknan dinhe nga lalawigan.
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Rizal ginbahin ngadto hin napulo kag tulo (13) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad.


text:
Papa
- Ini nga barasahon mahitungod han nangunguna han Singbahan Katoliko Romano. Para han yana nga nalingkod nga Papa, pakadto hit barasahon nga Papa Francisco. Para han mga Papa hin lain nga mga singbahan ngan lain nga kagamit hini nga pulong pakadto hit Papa (pansayod).
An papa o santo papa (literal nga Winaray: baraan nga papa o baraan nga amay o baraan nga tatay; an pulong nga papa nangangahulogan nga amay o tatay, tikang han Linatin: papa nga tikang liwat han Griniyego: πάππaς pappas,[1]usá nga Griniyego nga pulong hin bata para hin "amay" o "tatay"),[2] nga tinatawag gihapon nga sumo pontifice (tikang han Linatin pontifex maximus "gidako-i nga naghihimo-hin-tulay") amo an Obispo han Roma, ngan tungod hito, ex officio amo hiyá an tagamangulo han Singbahan Katoliko han bug-os nga kalibutan.[3]An pagkaprimado han Romano nga obispo ginkuha hin dako nga parte tikang han iya papel nga sinisiring nga apostolico nga sumurunod kan San Pedro, nga amo an ginsiring nga gintagaan ni Jesus han Mga Yawi han Langit ngan an gahom hin "paggapos ngan paghubad", ngan nagngaran ha iya nga an "bato" nga diin igtutukod an singbahan. An papa amo gihapon an mangulo han estado han Syudad han Vaticano,[4] usá nga soberenya nga syudad-estado nga ginpapalibutan ngatanan han Roma. An nakapot han buhatan yanâ amo hi Francisco, nga napilì han ika-13 han Marso 2013, pagsunod kan Benedicto XVI.[5]
An opisyo han papa amo an papado. An iya yakan-balaod nga pansingbahan, an Diosesis han Roma, agsob nga tinatawag nga "an Santa Sede"(ha literal "Baraan nga Lingkoran" o kun ha Ininggles "the Holy See")[6] o kundi man "an Apostolico nga Sede" (ha literal nga Winaray: An Apostolico nga Lingkoran), iní nga urhe nga ngaran nahibase han pagtuo nga an Obispo han Roma amo an apostolico nga sinmunod kan San Pedro.[7] Ginkikita an papa nga usá han mga pinakagamhanan nga tawo han kalibotan tungod han iya impluwensya ha diplomasya ngan kultura.[8][9][10]
Mga kasariganPagliwat
- ↑ "American Heritage Dictionary of the English Language". Education.yahoo.com. Ginhipos tikang han orihinal han 6 June 2011. Ginkuhà 11 Agosto 2010. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)
- ↑ "Liddell and Scott". Oxford University Press. Ginkuhà 18 February 2013.
- ↑ "Christ's Faithful – Hierarchy, Laity, Consecrated Life: The episcopal college and its head, the pope". Catechism of the Catholic Church. Vatican City: Libreria Editrice Vaticana. 1993. Ginkuhà 14 April 2013.
- ↑ "Vatican City State – State and Government". Vaticanstate.va. Ginhipos tikang han orihinal han 22 July 2010. Ginkuhà 11 August 2010. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)
- ↑ "News from The Associated Press". Ginhipos tikang han orihinal han 15 Marso 2013. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)
- ↑ "Definition of HOLY SEE".
- ↑ "Apostolic See - Definition, meaning & more - Collins Dictionary".
- ↑ "THE ROLE OF THE VATICAN IN THE MODERN WORLD".
- ↑ "The World's Most Powerful People". Forbes. Nobyembre 2014. Ginkuhà 6 Nobyembre 2014.
- ↑ "The World's Most Powerful People". Forbes. Enero 2013. Ginkuhà 21 Enero 2013.


text:
Wikipedia:Ortograpiya
Ini nga pakli amo iton gagamiton pagpahayag kon ano nga estilo hin pagsurat it angay gamiton ha Winaray nga Wikipedia. Ha yana amo ini an mga suhestyon o rekomendasyon.
- Bisan ano nga diyalekto han linggwahe nga Winaray puyde gamiton.
- Ha mga sururaton mahitungod ha Leyte ug Samar, an naagay nga diyalekto it angay gamiton. Pananglitan, iton artikulo mahitungod han Tacloban angay igsurat ha Tinaklobanon kondi an artikulo han Calbayog angay igsurat ha Kinalbayognon.
- Puyde subdon an mga surundon ha Sinugboanon mahitungod han paggamit han "o" ngan "u".
- Puyde liwat sundon an ortograpiya nga ginrekomenda han Sanghiran san Binisaya
- Puyde liwat sundon an ortograpiya nga ginkasabotan han 2011
Ortograpiya han Sanghiran (1908)[Igliwat an wikitext]
An ortograpiya han Sanghiran san Binisaya ginpagawas katapos han pagmantala ni Norberto Romuáldez han iya libro nga Bisayan Grammar han 1908. Ginsunod dinhi an mga rekomendasyon ni Romuáldez dida han iya libro.
Ortograpiya han 2011[Igliwat an wikitext]
An ortograpiya han 2011 ginkaarubuyonan han dida han Mayo 2011 ha Leyte Normal University.


text:
Syudad han Batangas
An Syudad han Batangas usa nga syahan nga klase nga syudad ha lalawigan han Batangas, ha Pilipinas. Amo ini an kapital o ulohan han lalawigan. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 247,588 ka tawo ha 50,223 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han Batangas ginbahin ngadto hin usa ka gatos kag lima (105) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Proyekto Azneita | Batangas City at its best!
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Syudad han Batangas
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Mga may kalabotan nga binag-o
Ibutang an ngaran han pakli basi maipakita an mga pakli nga nakasumapy pakadto o pakadi hinin nga pakli. (Basi makit-an an mga api hini nga kaarangay, ibutang an Kaarangay:Ngaran han kaarangay). An mga binalyuan ha mga pakli ha your Watchlist nakasurat nga madakmol.
- B
- Ini nga pagliwat hin naghimo hin bag-o nga pakli (kitaa gihapon talaan han mga bag-o nga pakli)
- g
- Gutiay ini nga pagliwat
- b
- Ini nga pagliwat in ginbuhat han bot
- D
- Wikidata nga pagliwat
- (±123)
- An kadako han pakli in nabag-o hin ini nga numero nga mga byte
21 Enero 2020
- Vertebrata 05:39 +597 Rores2 Hiruhimangraw mga ámot


text:
Camboya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Camboya o Cambodia (/kæmˈboʊdiə/ ( pamati-a);[7] Khmer: កម្ពុជា, o Kampuchea IPA: [kɑmpuˈciə]), nga opisyal nga tinatawag nga Ginhadi-an han Camboya o Ginhadi-an han Cambodia (Khmer: ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, Preăh Réachéanachâk Kâmpŭchéa, IPA: [ˈprĕəh riəciənaːˈcɑk kɑmpuˈciə]), usá nga nasod nga nahamutang ha salatan nga dapit han Indochina nga Peninsula ha Timugan nga Asya. An kahaluag han nasod 181,035 square kilometres (69,898 kwadrado nga milyas), nga ginsasapitan han Thailand ha kanawayan, han Laos ha dumagsaan, han Vietnam ha sinirangan, ngan han Gulpo han Thailand ha habagatan.
An Camboya mayda kamolupyohan hin labaw 15 ka milyon. An opisyal nga relihiyon Theravada nga Buddhismo, nga ginbubuhat hin mga 95 ka porsyento han kamolupyohan. Lakip han mga minoridad nga mga grupo han nasod an mga Vietnames, Tsino, mga Cham, ngan 30 ka mga tribo ha bukid.[8] An pamunuan o kapital ngan an gidako-i nga syudad Phnom Penh, an sentro ha politika, ekonomiya, ngan kultura han Cambodia. An ginhadi-an usá nga elehido nga konstitusyonal nga monarkiya nga diin hi Norodom Sihamoni, usá nga monarka nga ginpili han Konseho han Trono nga Kanan-Hadi, komo mangulo hin estado. An mangulo han kagamhanan hi Hun Sen, nga yanâ amo an Primer ministro ngan an gima-iha-i nga nagsisirbe nga diri-royal nga namumuno ha Timugan nga Asya ngan nagdumara han Camboya hin labaw 30 ka tuig.
Han 802 AD, hi Jayavarman II nagdeklara han iya kalugaringon nga hadì, nga gin-usá an mga mag-away nga mga Khmer nga prinsipe han Chenla ha ilarom han ngaran nga "Kambuja".[9] Iní an katikangan han Imperyo Khmer nga nagmalinamposon hin gahom hin labaw 600 ka tuig, nga nagdangat han mga sumurunod nga hadi nga mag dumara ngan maghatag hin impluwensya han dako nga bahin han Timugan nga Asya ngan makakuha hin dako nga gahom ngan karikohan. An gin-Indyanisar nga ginhadi-an nagtukod hin mga dagko nga mga templo upod hiní an Angkor Wat, nga yanâ World Heritage Site, ngan nagpadalî han pagpahilawig han Hinduismo anay, sunod han Buddhismo ha dako nga bahin han Timugan nga Asya. Katapos han paglupig han Angkor nga nabuhat han Ayutthaya han ika-15 nga gatostuig, gindumara in gingamyan ngan naluya nga Camboya nga vassal nga estado han mga silingan nga nasod. Han 1863 an Camboya nagin protektorado han Fransya nga nagdoble han kadako han nasod ha pagkabalik han amihan ngan katundan tikang ha Thailand.
Nakakuhâ hin paglugaríng an Camboya han 1953. An Gera ha Vietnam inmabot ngadto han nasod han ginbombahan han Estados Unidos an Camboya didâ han 1969 kutub 1973. Sunod han Camboyano nga golpe han 1970, an napaiwas-ha-poder nga hadì naghatag han iya suporta han iya mga kasanhi nga kaaway, an Khmer Rouge. Ginmawas an Khmer Rouge nga dako nga gahom, ngan nakuha nira an Phnom Penh han 1975 ngan ha urhe ginbuhat nira an Genocidio ha Camboya tikang 1975 tubtub 1979, nga diin ginpatalsik hirá tikang ha poder han Vietnam ngan han gin-ugopan-han-Vietnames nga Kanan Katawhan Republika han Kampuchea didâ han Camboyano-Vietnames nga Gera (1979–91).
Sunod han 1991 nga mga Kasabotan hin Kamurayaw ha Paris, gindumara hin madalî anay an Camboya in Nasyones Unidas nga misyon (1992–93). Binmiya an UN katapos hin pagbuhat hin mga pinili-ay nga diin 90 ka porsyento han mga rehistrado nga botante nanbotos. An 1997 nga golpe de estado nagbutang hin gahom dida ha kamot han Primer Ministro nga hi Hun Sen ngan han Partido han Katawhan han Camboya, nga nagpapabilin ha poder hadton 2017[update].
Damo it aratubangon han nasod. Upod han mga importante nga mga padayag an masurong nga pagkakablas,[10] masurong nga pangurakot,[11] kakulangan hin mga kagawasan ha politika,[12] hamubo nga pagpadukwag han katawhan,[13] ngan in hataas nga ihap hin kagutom.[14][15][16] Gin-asoy an Cambodia han Southeast Asian Director han Human Rights Watch nga hi David Roberts, nga "madaparap nga komunista nga gawasnon-nga-merkado nga estado nga mayda maitatanding nga autoritaryano nga koalisyon nga nagdudumara hin bagabaga lâ nga demokrasya."[lower-alpha 1] [17]
Samtang an per capita income nagpapabilin nga hamubo kun igtanding han kadam'an nga mga hagrani nga mga kanasoran, an Camboya mayda han usá han mga gimalaksihi nga natubo nga mga ekonomiya ha Asya nga an promedyo han pagtubo mga 6 ka porsyento han naglabay nga dekada. It pag-uma nagpapabilin nga amo an dominante nga sektor ha ekonomiya nga mayda makusog nga pagtubo ha mga tela, konstruksyon, mga panapton, ngan turismo nga nagdangat hin tikadamo nga investment tikang ha langyaw ngan internasyonal nga komersyo.[18] Hamubo an ihap han Camboya dida hin panuigon nga index (2015) ha pagranggo han pagdumara ha balaod hin 102 ka nasod, nga an ranggo ika-99 ha tanan ngan gimarauti ha rehiyon.[19]
Gin-aatubang gihapon han Camboya an pagkadaot han kalibungan nga tiarabot nga problema. An pinaka grabe nga buruhaton hini nga larangan amo an pagkawara han kagurangan han nasod, nga naglalakip gihapon hin mga nasodnon nga parke ngan mga santuaryo hin mga mananap. Ha pagsubay an pagkadaot han kalibungan ha Camboya naglalakip hin mga damo nga dirudilain nga mga ginbuhat, upod an ilegal nga pamulod hin kakahoyan, mga pamatay hin mga ginkakataragman nga mga endemiko nga mga espesiye, ngan pagkadaot hin mga importante nga habitat hin mananap tikang hin mga dagko nga mga proyekto hin konstruksyon ngan mga negosyo ha pag-uma. An napadaot nga mga buruhaton naglalakip han lokal nga kamolupyohan, an mga Camboyano nga mga negosyo ngan mga namumuno ha gobyerno, pati gihapon an mga taga langyaw nga sindikato hin krimen ngan mga transnasyonal nga mga korporasyon tikang han tanan nga dapit han kalibutan.
Ngaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
An ngaran nga "Kahadi-an" o "Ginhadi-an han Camboya" o "Ginhadi-an han Cambodia" amo an opisyal nga ngaran han nasod. Ha Ininggles "Kingdom of Cambodia" ngan ha Kinatsila "Reino de Camboya". An Ininggles nga "Cambodia" ngan an Kinatsila nga "Camboya" tikang han Frinanses nga "Cambodge", nga amo an Frinanses nga pagsurat han Khmer nga Kampuchea. An Kampuchea amo an ginpahalipot nga alternatibo han opisyal nga ngaran han nasod ha Khmer, Preah Reacheanachak Kampuchea (Khmer: ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា). An Khmer nga endonimo nga Kampuchea ginkuha tikang han Sanskrit nga ngaran Kambojadeśa (कम्बोजदेश), nga nahimo tikang han देश, desa ("tuna han" o "nasod han") ngan कम्बोज, Kambojas, nga nagpapaaliday han mga mito han pagtukod han syahan nga kahadto nga ginhadi-an nga Khmer.[20]
Ha diri pormal, an mga Camboyano natawag hit ira nasod nga Srok Khmer (Khmer nga pagluwás: [srok kʰmae]), nga buot sidngong "Tuna ni Khmer", o kundi man an puropormal nga Prateh Kampuchea (ប្រទេសកម្ពុជា), nga ha literal "Nasod han Kampuchea". An ngaran nga "Camboya" o "Cambodia" gin-gagamit hin agsob ha Katundan nga kalibotan samtang an "Kampuchea" masurong gamiton ha Sidlangan.[21][22][23]
Mga lalawigan nga syudad ha Cambodia[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga tigaman[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ An orihinal nga darahonon ha Ininggles: "vaguely communist free-market state with a relatively authoritarian coalition ruling over a superficial democracy."
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Cambodia. CIA World FactBook.
- ↑ "World Population Prospects: The 2017 Revision". ESA.UN.org (custom data acquired via website). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Ginkuhà 10 Septyembre 2017.
- ↑ Cambodian National Institute of Statistics, ginkuhà 6 Hunyo 2012.
- ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 "Cambodia". International Monetary Fund.
- ↑ "GINI Index". Gini Index. World Bank. Ginkuhà 29 Agosto 2015.
- ↑ "2016 Human Development Report" (PDF). United Nations. Ginkuhà 21 March 2017.
- ↑ "Cambodia". Dictionary.reference.com. Ginkuhà 16 Marso 2013.
- ↑ "Cambodia to celebrate day for indigenous people near Angkor Wat". News.xinhuanet.com. Ginhipos tikang han orihinal han 25 Agosto 2013. Ginkuhà 15 Marso 2013. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)
- ↑ Chandler, David P. (1992) History of Cambodia. Boulder, CO: Westview Press, ISBN 0813335116.
- ↑ "Consumerism booms as Cambodia embraces once-forbidden capitalism". Reuters (ha Ininggles). Ginkuhà 28 Oktubre 2014.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ "2013 Freedom House". Freedom House (ha Ininggles). 2013. Ginkuhà 6 Abril 2014.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ "2013 Corruption Perceptions Index". Transparency International (ha Ininggles). 2013. Ginkuhà 6 Abril 2014.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ "The 2013 Human Development Report – "The Rise of the South: Human Progress in a Diverse World"" (ha Ininggles). HDRO (Human Development Report Office) United Nations Development Programme. pp. 144–147. Ginkuhà 2 Marso 2013.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ Welthungerhilfe, IFPRI, and Concern Worldwide: 2013 Global Hunger Index – The challenge of hunger: Building Resilience to Achieve Food and Nutrition Security. Bonn, Washington D. C., Dublin. Oktubre 2013.
- ↑ "Cambodia's opposition leader says Australian asylum seeker deal will fund corruption" (ha Ininggles). Ginkuhà 28 Oktubre 2014.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ Chueyprasit, Orapa; Naasiri, Chaite (27 Marso 2014). "Thailand ranks 2nd in ASEAN for the best quality of life". National News Bureau of Thailand. Archived from the original on 28 Marso 2014. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)CS1 maint: BOT: original-url status unknown (link)
- ↑ David Roberts (29 April 2016). Political Transition in Cambodia 1991-99: Power, Elitism and Democracy. Taylor & Francis. ISBN 978-1-136-85054-7. https://books.google.com/books?id=SnYWDAAAQBAJ&pg=PR9&lpg=PR9&focus=viewport&vq=%22vaguely+communist%22&dq=roberts+2001+%22Political+Transition+in+Cambodia%22. (section XI, "Recreating Elite Stability, July 1997 to July 1998")
- ↑ Cambodia to outgrow LDC status by 2020 | Business | The Phnom Penh Post – Cambodia's Newspaper of Record. The Phnom Penh Post (18 Mayo 2011). Ginkuhà han 20 Hunyo 2011.
- ↑ Cuddy, Alice (2 June 2015). "Rule of law rank near bottom". Phnom Penh Post. Ginkuhà 7 Pebrero 2016.
The World Justice Project's Rule of Law Index, which is based on surveys with ordinary people and in-country experts, ranks countries based on eight key indicators including constraints on government powers, an absence of corruption, and regulatory enforcement...In every factor measured, Cambodia scored the worst in the East Asia and Pacific region, where other ranked nations include Myanmar, Vietnam and Mongolia....[w]here the rule of law is weak, medicines fail to reach health facilities, criminal violence goes unchecked, laws are applied unequally across societies, and foreign investments are held back. [An Rule of Law Index han World Justice Project, nga nahibase ha mga survey ha mga sahid nga katawhan ngan mga experto ha sakob-han-nasod, nagraranggo hin mga nasod hin walo nga mga prinsipal nga tigaman upod in mga pagpugong ha mga gahom han gobyerno, an pagkawaray hin pangurakot, ngan pag-implementa hin mga regla...Ha tanan nga mga faktor nga ginsukol, gimarauti an ihap han Camboya ha Sinirangan nga Asya ngan han Pasipiko nga rehiyon, nga diin an iba nga mga ginranggo nga mga nasod upod an Myanmar, Vietnam ngan Mongolia...nga diin an pagdumara ha balaod maluya, diri nakakaabot an mga medisina ha mga lugar hin salud, diri napupugngan an violensya hin krimen, diri patas an pag-aplikar hin mga balaod ha mga katiringban, ngan ginpupugngan an mga investment tikang ha langyaw.
- ↑ Chad, Raymond (1 Abril 2005). "Regional Geographic Influence on Two Khmer Polities". Salve Regina University, Faculty and Staff: Articles and Papers: 137. Ginkuhà 1 Nobyembre 2015.
- ↑ "kampuchea. (n.d.). Collins English Dictionary – Complete & Unabridged 10th Edition" (ha Ininggles). Dictionary.com. Ginkuhà 31 Oktubre 2015.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ "Cambodia" (ha Ininggles). Google Books. Ginkuhà 31 Oktubre 2015.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ ""On some Cambodian Words," Thai-Yunnan Project Newsletter No. 20., Department of Anthropology, Research School of Pacific Studies Australian National University by Serge Thion" (ha Ininggles). Nectec. Ginkuhà 31 Oktubre 2015.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ Cahoon, Ben. "Cambodia". www.worldstatesmen.org. Ginkuhà 18 Agosto 2017.
- ↑ "3 Unlikely Cambodian Allies Map War on Vietnam". The New York Times (ha Ininggles). 9 Hulyo 1982. Ginkuhà 18 Agosto 2017.CS1 maint: unrecognized language (link)
- CS1 errors: deprecated parameters
- CS1 maint: unrecognized language
- CS1 maint: BOT: original-url status unknown
- Angay ighubad
- Mga barasahon nga mayda Khmer-nga-pinulongan nga kasurat
- Mga barasahon nga mayda Frinanses-nga-pinulongan nga kasurat
- Pages using infobox country or infobox former country with the symbol caption or type parameters
- Pages including recorded pronunciations (English)
- Articles containing potentially dated statements from 2017
- Articles with invalid date parameter in template
- All articles containing potentially dated statements
- Mga nasod ha Timugan nga Asya
- Cambodia
- Nasod


text:
Kerkyra
- Ini nga barasahon mahitungod han isla han Kerkyra o Corfu. Para han prefektura ngan syudad nga amo gihapon han ngaran pakadto ha Kerkyra (prefektura) ngan Kerkyra (syudad).
An Kerkyra o Corfu (ha Griyego: Kέpkupa o Kérkyra; Kahadto nga Griyego: Kέpkupa o Kόpkupa; Linatin: Corcyra; Italian: Corfù; Kinatsila: Corfú; Ininglis: Corfu) amo in isla ha Gresya ha Dagat Ionico. Amo ini an ikaduha nga gidako-i han mga Islas Ionicas ngan nahamutang ini tikang han labnasan han Sarandë, Albanya, nga tikang diin nahabulag ini hin mga estrecho o mga kasuokan nga nag-iiba-iba hin kahaluag tikang hin 3 tubtob 23 ka km (2 tubtob 15 ka milya), upod hin usa nga harani han kahadto nga Butrint ngan usa nga harulaba ha katundan han Thesprotia. An isla kabahin han prefektura han Kerkyra, ngan naglalakip ini hin napulo kag duha han napulo kag unom nga mga munisipyo o komuna han prefektura ngan labaw han mga komunidad han Ereikoussa, Mathraki, Othonoi, ngan an munisipalidad han Paxoi, nga mga bublag nga mga isla o puro.
An prinsipal nga bungto (nga mayda populasyon hin 28,185) han isla tinatawag gihapon nga Corfu, o Kérkyra ha Griyego, sugad han munisipalidad hini (populasyon nga 39,487). An Corfu amo liwat an lugar han Unibersidad Ionica.


text:
Errenteria
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Errenteria (ha Kinatsila: Rentería) usa nga bungto ha probinsya han Guipúzcoa, ha komunidad autonoma han País Vasco, ha amihanan han Espanya, harani han Franses nga linea o katubtuban. Han 2003 an Errenteria mayda populasyon nga 38,397. An bug-os nga kahaluag hini 31 ka km².
Mga Sumpay ha GawasPagliwat
- Opisyal nga Websayt.
- ERRENTERIA ha Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa) ha Kintasila


text:
Kaarangay:Panakayan
[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ini in usa ka pag-lakat pag nabigar ngadtu durudilain nga dapit gamit in sarakyan. Pag transportar.
Mga ubos-nga-kaarangay
Ini nga kaarangay mayda han mga nasunod nga 5 nga mga ubos-nga-kaarangay, tikang hin 5 nga kabug-osan.
L
- ► Luparan (1 K, 1 P)
P
- ► Panakayan ha Shanghai (2 P)
- ► Panakayan ha Suiza (1 K, 1 P)
S
- ► Shinkansen (2 P)
T
- ► Tren (1 K, 6 P, 1 F)
Mga pakli ha kaarangay nga "Panakayan"
An mga nasunod nga 11 ka mga pakli aada hini nga kaarangay, tikang hin 11 nga kabug-osan.


text:
Kuneiporme
An kyuniporm o kundi man kuneiporme (ha Kinatsila: cuneiforme; ha Iningles: cuneiform) o kundi man Sumero-Akkadiano nga kuneiporme (Iningles: Sumero-Akkadian cuneiform[lower-alpha 1]) usá han mga syahan nga sistema hin pagsurat, nga gin-imbento han mga Sumeriano.[3][4] Naiiba ini tungod han kahimo nga sisip o kalso nga mga tigaman dida hin lutak nga tablea, nga ginhimo hin mangarol nga reed nga stylus.[5][6][7][8] An ngaran nga kuneiporme o kyuneiform ngahaw nangahulogan la nga "kahimo hin sisip o kalso".[9][10]
Ginmawas iní ha Sumer ha urhe nga ikaupat nga millenium UC (an Uruk IV nga panahon) nga mamahayag han Sumeriano nga pinulungan, nga usá nga pinulungan nga isolate, an pagsurat nga kuneiporme nagtikang komo usá nga sistema hin mga pictogram o baga hin hulagway, nga nagtikang hin sarusayo nga sistema hin ginhimo nga mga token nga gingamit ha pag-ihap. Han ikatulo nga millennium, an mga representasyon nga baga hin hulagway naginyano ngan nagin mas abstract nga diin an mga ihap hin mga agi nga gin-gamit nagtikaguti (Hittite nga kuneiporme). An sistema nahihimo hin kombinasyon hin mga logophonetic, kanan-mangarabay nga abakadahan ngan kanan-laton nga mga tigaman.
Mga tigaman[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ /kjuːˈniːɪfɔːrm/ kew-nee-i-form o kundi man /kjuːˈneɪ.ɪfɔːrm/[1][2] kew-nay-i-form o kundi man /ˈkjuːnɪfɔːrm/[1] kew-ni-form
Mga pinambasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ 1.0 1.1 "Definition of cuneiform in English". Oxford Dictionaries. Ginhipos tikang han orihinal han Septyembre 25, 2016. Ginkuhà Hulyo 30, 2017.
- ↑ Cuneiform: Irving Finkel & Jonathan Taylor bring ancient inscriptions to life. The British Museum. Hunyo 4, 2014. Ginhipos tikang han orihinal han Oktubre 17, 2015. Ginkuhà Hulyo 30, 2017.
- ↑ Egyptian hieroglyphs date to about the same period, and it is unsettled which system began first. See Visible Language. Inventions of Writing in the Ancient Middle East and Beyond, Oriental Institute Museum Publications, 32, Chicago: University of Chicago, p. 13, ISBN 978-1-885923-76-9
- ↑ Ipakita an sayop: Invalid
tag; no text was provided for refs named
web_sumerianshakespeare
- ↑ Cammarosano, Michele (2017–2018). "Cuneiform Writing Techniques". cuneiform.neocities.org. Ginkuhà Hulyo 18, 2018.CS1 maint: date format (link)
- ↑ Cammarosano, Michele (2014). "The Cuneiform Stylus". Mesopotamia. XLIX: 53–90 – via https://osf.io/dfng4/.
- ↑ Bramanti, Armando (2015). "The Cuneiform Stylus. Some Addenda". Cuneiform Digital Library Notes. 2015 (12).
- ↑ Taylor, Jonathan. "Wedge Order in Cuneiform: a Preliminary Survey" (ha English). Cite journal requires
|journal=(help)
- ↑ tikang hin Bag-o nga Linatin cuneiformis, nga nahimo hin cuneus "sisip" o "kalso" ngan forma "kahimo" (ika-17 nga gatostuig) han kasurat dida han ika-19 nga gatostuig (Henry Creswicke Rawlinson, The Persian Cuneiform Inscription at Behistun, Decyphered and Tr.; with a Memoir on Persian Cuneiform Inscriptions in General, and on that of Behistun in Particular (1846). Iba nga mga ngran nga tikang-hin-kahimo aada ha iba nga mga pinulongan sugad han Finnish nuolenpääkirjoitus "arrowhead nga pagsurat", Hebrew כתב יתדות "stake nga pagsurat", ngan Persian میخی ngan Dutch spijkerschrift, nga duha nangangahulogan nga "raysang nga pagsurat".
- ↑ An pulong nga "cuneiform" ha Ininglis ginhunahuna han 1700 han Ingles nga orientalista nga hi Thomas Hyde (1663–1703):
- Thomas Hyde, Historia Religionis Veterum Persarum, ... [History of religion of the ancient Persians ... ] (Oxford, England: Sheldonian Theater, 1700), p. 526. [ha Linatin] Ha mga pagkli 526–527, ginpapahayag ni Hyde an kuneiporme nga natad-an ha Persepolis. Tikang han p. 526: "Istiusmodi enim ductuli pyramidales seu Cuneiformes non veniunt in Gavrorum literis, nec in Telesmaticis, nec in Hieroglyphicis Ægypti; sed tales ductus (tam inter seinvicem juxta positi quam per seinvicem transmissi) sunt peculiares Persepoli ..." (Tungod mga sugad nga magnipis nga piramide o sisip nga mga kahimo waray dida han mga agi han mga Gavres [ginsusurat hin dirudilain sugad han Gabres, Guebers, Ghebers, o kundi man Chebers, usá nga daan nga Ingles nga ngaran para han mga Zoroastrianista, usá nga kahadto nga kulto hin nasingba hin kalayo; an pulong nga Gavres ginkuha tikang han Pinersyano nga pulong gaur nga nangangahulogan "infidel"], diri liwat ha mga dagon, diri liwat ha Ehiptohanon nga mga hierogliph; pero ini nga mga drawing (nga hagrani an kabutang ha butnga han tagsa nga [gintuyo nga] igpadara pinaagi hin tagsa) naiiba ha Persepolis, ... )
- (Meade, 1974), p. 5. Archived December 19, 2016, at the Wayback Machine.
- Kaempfer, Engelbert, Amoenitatum Exoticarum ... [Of Foreign Charms ... ] (Lippe (Lemgoviae), (Germany): Heinrich Wilhelm Meyer, 1712), p. 331. On p. 331 Kaempfer describes cuneiform as: " ... formam habentibus cuneolorum; ... " ( ... having the form of wedges; ... ). [Note: A sample of the cuneiform from Persepolis appears on the plate following p. 332. ]
- From pp. 317–318: "Cl. Thomas Hyde, Anglus, Vir in linguis & rebus exoticis præclare doctus, in Hist. Relig. vet. Pers. & Med. ... " (The famous Thomas Hyde, an Englishman, a man well trained in languages and in exotic things, in [his] Historia Religionis Veterum Persarum ... )


text:
Tigris
An Salog Tigris[1] (Sumerian: 𒁇𒄘𒃼 Idigna or Idigina; Akkadian: 𒁇𒄘𒃼 Idiqlat; Inarabo: دجلة Dijlah [didʒlah]; Syriac: ܕܹܩܠܵܬ Deqlaṯ; Armenyo: Տիգրիս Tigris; Դգլաթ Dglatʿ; Inebreo: חידקל Ḥîddeqel, ha Bibliya Hiddekel[2]; Tinurkiya: Dicle; Kinurdish: Dîcle, Dîjla دیجلە) in sinirangan nga api han duha nga dumagko nga mga salog nga naghahatag kasirigngon ha Mesopotamia, an usa amo an Eufrates. Nasúlog an salog pa-salatan tikang han mga kabugkiran han timugan nga dapit han Turkiya naagi ha Iraq ngan nagawas ha Gulpo han Persia.
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Tigris 1,750 ka km hin kahalaba, nagawas ha Kabugkiran Taurus ha sinirangan nga Turkiya mga 25 ka km ha timugan han syudad han Elazig nga mga 30 ka km tikang han ulohan nga katubigan han Eufrates. Nasulog an salog hin mga 400 ka km pinaagi hin Turkiya nga teritoryo ugsa magin katubtuban nga butnga han Sirya ngan Turkiya. Ini nga bahin hin 44 ka km amo la nga bahin han salog nga nahamutang ha Sirya.[3]
Harani han pag-ultan han Eufrates, nagbubulag an Tigris hin pipira nga mga kanal. Syahan, an hinimo nga Shatt al-Hayy nasanga pangadto han Eufrates harani ha Nasiriyah. Ikaduha, an Shatt al-Muminah ngan Majar al-Kabir nansasanga ha pagtubig han Central Marshes. Ha iruilawod, duha pa nga natubig nga mga kanal nasanga hin paggawas (an Al-Musharrah ngan Al-Kahla), nga nagtubig han Hawizeh Marshes. Napadayon tipailawod an dako nga pagsulog ha pasalatan ngan gindudugtongan han Al-Kassarah, nga nahubas han Hawizeh Marshes. Ha kataposan, nadugtong an Tigris han Eufrates harani ha al-Qurnah ngan naghihimo han Shatt-al-Arab. Sumala kan Plinio ngan iba nga mga kahadto nga magsaraysay, an Euprates han una mayda iya kalugaringon nga paggawas ngadto han lawod nga bulag tikang han Tigris.[4]
An Baghdad, nga pamunuan han Iraq, nahamutang ha mga pangpang han Tigris. An duruungan nga syudad han Basra nabalabag han Shatt al-Arab. Han kahadto nga mga panahon, damo han mga dagko nga syudad han Mesopotamia nahamutang dida han o harani han Tigris, nga nanhuhubas hin tubig tikang hin basi tubigon an sibilisasyon han mga Sumernon. Upod han mga kilalado nga mga syudad ha mga hubasan han Tigris an Nineveh, Ctesiphon, ngan Seleucia, samtang an syudad han Lagash gintubigan han Tigris pinaagi hin kanal nga ginhukab han mga 2900 B.C.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Baraan nga Biblia: An Maupay nga Sumat Para ha Imo (Biblia nga Ginhubad ha Pinulongan nga Samarenyo) Samarenyo Popular Version SPV 050 P PBS 2003-1 Philippine Bible Society 1978
- ↑ An Baraan nga Kasuratan Samarenyo Bible SAM 054 PBS 2000-1 Philippine Bible Society 1983
- ↑ Ipakita an sayop: Invalid
tag; no text was provided for refs named
Isaev
- ↑ Pliny: Natural History, VI, XXVI, 128-131
- Pages with reference errors
- Geobox usage tracking for other type
- Mga barasahon nga mayda Akkadian-nga-pinulongan nga kasurat
- Mga barasahon nga mayda Inarabo-nga-pinulongan nga kasurat
- Mga barasahon nga mayda Syriac-nga-pinulongan nga kasurat
- Mga barasahon nga mayda Inebreo nga pagsurat
- Mga barasahon nga mayda Turkish-nga-pinulongan nga kasurat
- Mga turók
- Mga salog
- Heyograpiya
- Mesopotamia
- Irak


text:
Matanog
An Matanog usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Maguindanao ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 19,006 ka tawo ha 3,125 nga panimalay.
Kabahin an bungto han lalawigan han Shariff Kabunsuan tikang han Oktubre 2006 tubtob han pag-nulifikar hini han Korte Suprema dida han Hulyo 2008.
Mga BaranggayPagliwat
An Matanog ginbahin ngadto hin walo (8) nga mga baranggay.
- Bayanga Norte
- Bayanga Sur
- Bugasan Norte
- Bugasan Sur (Pob.)
- Kidama
- Sapad
- Langco
- Langkong


text:
Dapitan
An Syudad han Dapitan usa nga ikaduha nga klase nga syudad ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 68,178 ka tawo ha 13,560 nga panimalay. Importante ini ha kaagi ngan kasaysayan han Pilipinas tungod kay amo ini an lugar nga diin an nasodnon nga bayani han Pilipinas nga hi Jose Rizal gin-exilio o gindesterrado ngadto han mga Katsila.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han Dapitan ginbahin ngadto hin kalim-an (50) ka baranggay.


text:
Sugbo
An Sugbo (kon ha Kinatsila Cebu) usa nga isla-nga-probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Sugbo o Cebu City. Iton Sugbo halaba nga diri-haluag nga isla nga mga 225 ka kim iton kahalaba tikang ha amihanan ngadto ha salatan ngan ginpapalibotan in mga 167 nga gudtigudti nga mga hagrani nga isla, sugad han Isla han Mactan, Bantayan, Daanbantayan, an mga Isla han Camotes, nbp.
Iton Sugbo usa han mga pinakamainuswagon nga mga lalawigan han nasod. An metropolitan nga area han Syudan han Sugbo o Cebu City (nga upod hini nga metropolitan nga area an mga syudad han Mandaue ug Lapu-Lapu) ika-duha la hiton Metro Manila ha kadamo hiton populasyon ha bug-os nga nasod.
Lalawigan han Sugbo
2000 nga census—3,356,137 (gidako-i)
Densidad—660 ha tagsa km² (ika-6 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—3
Mga Komponent nga Syudad—8
Mga Bungto—44
Mga Baranggay—1,203
Mga Distrito ha Kongreso—8†
An Sugbo nahamutangan ha sinirangan han Isla han Negros; ha sinirangan han Sugbo amo an Isla han Leyte ngan ha timugan o habagatan-sinirangan amo an isla ngan probinsya han Bohol. Ginsasapitan an Sugbo han Estrecho han Sugbo ha sinirangan (nahabutnga ini han Sugbo ngan Bohol) ug han Estrecho han Tañon ha katundan (nahabutnga han Sugbo ngan Negros).
An Sugbo ginsisirbisyo-an han Mactan-Cebu International Airport, nga nahamutangan ha Syudad han Lapu-Lapu, mga treinta minutos nga drive tikang ha sentro han Syudad han Sugbo.
HeyograpiyaPagliwat
Nahamutangan an Sugbo ha may butnga han 9°25'N ug 11°15'N nga latitude ngan ha may butnga han 123°13'E ug 124°5'E nga longitude dida ha butnga han kapurupud'an Pilipinhon.
PolitikalPagliwat
An Sugbo mayda kap-atan kag upat (44) ka bungto ngan siyam (9) ka syudad.
Mga SyudadPagliwat
Mga bungtoPagliwat
Mga Pipira nga Kirita-onPagliwat
Kitaa GihaponPagliwat
Mga Sumpay ha GawasPagliwat
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Probinsya han Sugbo
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Syudad han Sugbo
- Sun.Star Cebu Online
- The Freeman News
- Cebu Portal and Visitors Guide
- Dazzling Cebu - What it is now
- VirtualCebu.com - Cebu QTVR and Photos
- LakbayPilipinas.com - Cebu Photos and Travel Guide
- CeBu CeBoom CeBlog - Upbeat on Cebu's Blog
- Cebu Photo Gallery


text:
Beersheba
An Be'er Shewa (bulig·info) in gidakoi nga syudad ha desyerto Negev ha salatan Israel. Agsob makilal-an komo "Ulohan han Negev", ini an ika pito nga gidakoi nga syudad ha Israel nga may-ada 194,300 nga katawhan.
An Beersheva in dinmako an hinungdan ha ika-19 nga gatustuig han nagtukod an mga Turko Ottomano hin rehiyonal nga estasyon han pulisya didto. An Aragway ha Beersheeva in bahin han mas huruhaluag nga opensiba han mga Britanico ha Syahan nga Gera Pangkalibutan nga may-ada panuyuan nga igruba an depensa han mga Turko tikang ha Gaza ngadto ha Beersheva. Ha 1947, Bir Seb'a (Inarabo: بيئر شيبع), amo an pagkakilala, in ginplanohan nga maging bahin han Arabo nga estado han Plano han pagturunga han United Nations para han Palestino. Han waray karawta han mga Arabo han kanan United Nations resolusyon nga nag-aasoy han Israel komo usa ka naglulugaring nga nasod, an kasundalohan han Ehipto in nagbutanghan iya pwersa ha Beersheeva komo usa ka stratehico ngan logistico nga campo. Han Oktubre han 1948, an syudad in nakuha han Israel Defense Force.


text:
Sultan Kudarat, Maguindanao
- Ini nga artikulo mahitungod han bungto, para han probinsya nga paggamit pakadto ha Sultan Kudarat (lalawigan), ngan para ha iba pa nga paggamit pakadto ha Sultan Kudarat (pansayod).
An Sultan Kudarat usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han Maguindanao ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 94,861 ka tawo ha 16,996 nga panimalay.
Kabahin an bungto han lalawigan han Shariff Kabunsuan tikang han Oktubre 2006 tubtob han pag-nulifikar hini han Korte Suprema dida han Hulyo 2008.
Mga BaranggayPagliwat
An Sultan Kudarat ginbahin ngadto hin kalim-an kag duha (52) nga mga baranggay.


text:
Colmar
An Colmar (Frinanses: Colmar, ginluluwas nga: [kɔlmaʁ]; Inalsas: Colmer [ˈkolməʁ]; Inaleman: Colmar, dida han 1871–1918 ngan 1940–1945: Kolmar) usa nga komyun ha departamento han Haut-Rhin ha Alsace ha dumagsaan nga Fransya.
Amo ini an prefektura o kapital ha departamento han Haut-Rhin ha nasod han Fransya.
Nahamutang ini dida han Alsace nga Ruta hin Vino ngan nagtatagad ini nga komyun nga amo ini ngahaw an "Ulohan han Vino Alsace" (capitale des vins d'Alsace).
Han 2006, an syuad han Colmar mayda katawhan nga 65,713[1] ngan an metropolitano nga kahaluag han Colmar mayda katawhan nga 120,367.[2] An Colmar amo an kamutngaan han arrondissement han Colmar, nga mayda 144,700 ka molupyo dida han 2006.[3]
An Colmar amo an bungto nga gin-ukyan ni Martin Schongauer an pintor ug grabador ngan ni Frédéric Bartholdi, an iskultor nga nagdisenyo han Statue of Liberty (Estatuwa han Libertad). Kilalado an syudad tungod han maupay nga nagpabilin nga daan nga bungto, an damo nga mga kiritaon ha arkitektura ngan han mga museo hini, nga diin upod an Unterlinden nga Museo.
Mga kasariganPagliwat
- ↑ Commune : Colmar (68066) ha INSEE
- ↑ Aire urbaine 1999 : Colmar (067) ha INSEE
- ↑ Arrondissement : Colmar (682) ha INSEE


text:
Waray-Waray News: PGMA nag-aghat pananom hin kawayan ha mga ligid han salog
Barangay Sta. Catalina, Lubao, Pampanga (PND) (6 October) -- Hi Presidente Gloria Macapagal-Arroyo nag-agda kakulop nga adlaw ha mga mulopyo hini nga first class nga bungto nga mananon hin mga kawayan ha ligid han mga salog agud makabulig pagpugong han epekto han bagbalyo han klima ngan magserbi liwat nga surok han pakabuhi.
Binisita ni Presidente an G. Paule Elementary School paghatag hin mga puruk-anan nga hinimo ha kawayan tikang ha Department of Trade and Industry.
An Lubao ngan an kaudgan nga parte han Pampanga in binabaha kon kat-uran
"Maupay nga alternatibo an mga kawayan han nagtitikaguti na nga suplay han kahoy kay mas maarakos ngan environment-friendly," an siring han Presidente ha local nga pinulungan.
Siring pa niya nga an mga kawayan in sobra pa 40 ka pilo ka environment-friendly kon itatanding ha kahoy, ika-upat la kaparte it gasto kontra hit kahoy ngan upat la ka tuig nga tikang hit pagtanom poydi na higamitan.
"Pagpadamo kita hin mga kawayan kay hira in napugong han pagtuno o pagparik han tuna," gintagan niya hin duon bisan kon iya ginsagda an Department of Education (DepEd) nga gumamit hin mga puruk-anan nga kawayan ha bug-os nga nasud.
Ginkikita han DTI an industriya han kawayan komo usa han mga nangunguna nga mga proyekto pinaagi han ira regional opertions and development group.
An DTI nanguna han pagpatuman han engineered bamboo project kanay gin-endorso han Presidente agud makabulig pagkultibar ngan pagpadamo hin kawayan igo nga makakasuplay hin mga 25 porsiento han P10-bilyones nga resikitos paghimo hin mga puruk-anan han DepEd.
Nagsiring an President nga an kawayan in nakakaamot pareho ha pagpaupay han kalibungan sugad man ha socio-economic growth.
An kawayan in ginkokonsidera nga pinakadako nga armas pag-ato han pagbalyo han klima ngan ginkikilala komo paglaum kontra han nalalangpusan na nga away han epekto han green gas.
Dugang pa, an nagdidinako nga merkado han kawayan ha bug-os nga kalibutan US$7 bilyones in dako nga oportunidad para ha rural nga mga komunidad kanay dako it kapas pagpadamo hin kawayan. (Neil D. Lopido/PIA-8) [top]


text:
Agusan del Norte
An Agusan del Norte amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Caraga nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Cabadbaran ngan ginsasapitan ini han Surigao del Norte ha amihanan, Surigao del Sur ha sidlangan, Agusan del Sur ha salatan, ngan Misamis Oriental ha katundan. Naatubang ini han Baybayon han Butuan, nga kabahin han Dagat Bohol, ha kanawayon o amihanan-katundan.
Katawhan ngan kulturaIgliwat
EkonomiyaIgliwat
HeyograpiyaIgliwat
PolitkalIgliwat
An Agusan del Norte ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga bungto. An Syudad han Butuan nahamutang ha sulod han lalawigan pero usa ini nga independent city o naglulugaring nga syudad ngan diri ini lakip han lalawigan. An Syudad han Butuan amo an kapital han lalawigan han una.
SyudadIgliwat
Mga BungtoIgliwat
PisikalIgliwat
Kaagi ngan KasaysayanIgliwat
Ginhimo an probinsya pinaagi han Republic Act 4979 tikang han probinsya han Agusan. Han Agosto 16, 2000 an lingkoranan han gobyerno han probinsya ginbalhin tikang han Syudad han Butuan ngadto ha Cabadbaran pinaagi han Republic Act 8811.


text:
Parlamento
Ha moderno nga politika ngan kasaysayan, an parlamento (Iningles: parliament) usa nga lehislatibo nga lawas hin kagamhanan. Ha kasahiran, an moderno nga parlamento may-ada tulo nga ginbubuhat: tinaglawas han mamimili, nahihimo hin balaud, ngan nagbabantay han gobyerno pinaagi hin mga hearing ngan pampangutana.
Ini nga termino pareho ha ideya han senado, synod o kongreso, ngan agsob gingagamit ha mga nasud nga may-ada monarkiya anay o ha pagkayana, usa nga porma hin gobyerno kun diin an monarkiya amo an ulo. Ha iba nga konteksto, an paggamit hini in nakarestrikto ha pulong nga parlamentaryo nga sistema, bisan gingagamit liwat ini ha pagtulidong han lehislatura han pipira nga sistema presidensyal (sugad han parlemento ha Fransya), bisan diri ini amo an opisyal nga ngaran.
Ka kasaysayan, ito mga parlamento naglalakip han dirudilain nga klase hin deliberasyon, konsultasyon, ngan mga assembliya panhudikatura, sugad han mga parlemento medieval.


text:
Probinsya han Alicante
An Alicante o Alacant (ha Vinalensya) usa nga lalawigan ha sinirangan nga Comunidad Valenciana, Espanya, ha salatan nga bahin han Katunaan han Valencia. Ginsasapitan ini han mga probinsya han Murcia ha habagatan, Albacete ha katundan, Valencia ha amihanan, ngan han Dagat Mediterraneo ha sinirangan. An kapital hini amo an syudad han Alicante.
Teritoryo nga mga Katigayunan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Sumala han 2005 nga census, an Alicante amo an ika-lima han mga gidamo-i hin katawhan ha Espanya, nga mayda 1,732,389 nga nangungukoy. An mga syudad nga mayda labaw hin 50,000 nga mga nangungukoy ha probinsya amo an Alicante (319,380), Elche (215,137), Torrevieja (84,348), Orihuela (75,009), Benidorm (67,492), Alcoy (60,931), ngan Elda (55,571). Mayda ini kahaluag nga 5.863 ka km2, ngan sugad man, mayda ini densidad hin populasyon nga 295.5 nga nangungukoy ha tagsa km2.
Kitaa Gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Excma. Diputación Provincial de Alicante
- Alicante Directo
- Alicante, Impormasyon mahitungod han Syudad ngan Rehiyon
- Alicante, Giya ha Alicante Espanya
- Alicante, Impormasyon han Syudad para han Turista


text:
Asuncion, Davao del Norte
An Asuncion usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han Davao del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 60,383 ka tawo ha 11,975 nga panimalay.
Mga BaranggayIgliwat
An Asuncion ginbahin ngadto hin karuhaan (20) nga mga baranggay.
KaagiIgliwat
Han 2004, an mga baranggay han Igangon, Kipalili, Sabangan, Sawata, Santo Niño, ngan Mamangan ginpamalhin ngadto han bag-o nga ginhimo nga bungto han San Isidro, Davao del Norte.[1]
Mga ReperensyaIgliwat
- ↑ National Statistical Coordination Board (2004-08-22). "2004 Factsheet (Enero tubtob Hulyo 2004)". Ginkuhà 2006-06-24.


text:
Juan Carlos I han Espanya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Juan Carlos I (Kinatsila: [xwaŋˈkaɾlos];[lower-alpha 1] bug-os nga ngaran Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias, natawo 5 Enero 1938) naghadi nga Hadì han Espanya tikang 1975 kutob han iya pag-abdikar han 2014.
Hi Juan Carlos amo an apó ni Alfonso XIII, an kataposán nga hadì han Espanya ugsa han pag-abolir han monarkiya han 1931 ngan han sumurunod nga pagdeklara han Ikaduhá nga Repúblika Espanyola. Natawo hi Juan Carlos ha Roma, Italya, han panahon han ka-exilyo han iya pamilya. Katapos han Falangista nga pagdaog dida han Espanyol nga Gera Sibil han 1939, hi Generalísimo Francisco Franco, an Espanyol nga dictador, kinmapot han gobyerno han Espanya ngan han 1947, an status han Espanya nga usá nga monarkiya gin-afirma ngan naipasa in usá nga balaod nga nagtugot kan Franco nga magngaran han masunod ha iya. An amay ni Juan Carlos, hi Juan, amo an ika-upat nga anak ni Alfonso, nga nagrenunsya han iya mga pag-angkon han trono han Enero 1941. Ginkitâ hi Juan ni Franco nga sobra hin pagka-liberal ngan han 1969, ginlaktawan ha pabor ni Juan Carlos nga amo an masunod kan Franco ngan sunod nga mangulo hin estado.[3]
Didto ha Italya nag-ukoy hi Juan Carlos han iya syahan nga mga panuigon ngan kinmadto hiyá ha Espanya han 1947 basi padayonon an iya mga pag-aram. Katapos han iya pagtapos han iya edukasyon nga sekondariya han 1955, nagtikang hiyá han iya pagbatid ha militar ngan sinmulod hiya han Akademya Heneral Militar han Zaragoza. Ha urhe, tinmambong hiya han Eskwela Naval Militar, an Akademiya Heneral Militar han Kahanginan, ngan nagtapós hiya han iya tertyaryo nga edukasyon ha Unibersidad han Madrid. Han 1962, nag-asawa hi Juan Carlos kan Prinsesa Sophia han Gresya ngan Dinamarka ha Atenas. An mag-asawa nagkaada hin duhá nga anak-nga-babaye ngan usá nga anak-nga-lalake: hira Elena, Cristina, ngan Felipe. Tungod han pagluya hin kabaskog hin lawas ni Franco, syahan nga nagtikang pagbuhat hin pagka-mangulo-hin-estado han Espanya dida han verano han 1974 ha mga dirudilain nga panahonn. Namatay hi Franco didâ han Nobyembre han sumunod nga tuig ngan nagin-hadì hi Juan Carlos didâ han 22 Nobyembre 1975, duhá ka adlaw katapos han kamatay ni Franco, an syahan nga naghadì nga monarka tikang han 1931; bisan pa man kun an iya na-exilyo nga amay waray magbul-iw hin pormal han iya mga pag-angkon han trono ha pabor han iya anak kutob 1977.
Ginpamulat nga papadayonon niya an ginbilin ni Franco, kundi hi Juan Carlos, hin madalî nga panahon katapos han iya pagsaka han trono nagpagawas hin mga reporma nga tanggalon an Franquista nga rehimen ngan nagtikang han Espanyol nga pagbalhin ngadto ha demokrasya. Nagdangat hiní han pag-aprobar han Espanyol nga Konstitusyon han 1978 hin usá nga referendum, nga diin gintukod-pagbalik in konstitusyonal nga monarka. Han 1981, dako nga papel an gindara ni Juan Carlos nga pagpugong hin golpe nga nagtalinguha nga balikon an Espanya ngadto hin Franquista nga gobyerno ha ngaran han Hadì. Han 2008, ginkitâ hiyá nga amo an pinaka-popular nga namuno ha tanan nga Ibero-America.[4] Gindayaw hiyá han iya papel ha pagbalhin han Espanya ngadto ha demokrasya, kundi an kadayawan han Hadì ngan han monarkiya na-igo tungod hin mga ginmawas nga mga kontrobersiya mahinungod han iya pamilya, nga dinmako tungod hin biyahe para hin kaseriya-hin-mga-elepante nga ginbuhat hin panahon hin krisis hin panalapî ha Espanya. Han 2014, nag-abdikar hi Juan Carlos han trono nga naghihinabi hin personal nga mga rason ha pabor han iya anak-nga-lalaki. An iya anak nga lalaki nga hi Prinsipe Felipe sinmaká han trono ha ngaran nga Felipe VI.
Mga tigaman[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Ha iba nga mga yinaknan han Espanya, an ngaran ni Hadi Juan Carlos ginhahatag nga:
- Inaragonés: Chuan-Carlos I, IPA: [tʃwaŋˈkaɾlos]
- Inasturyano: Xuan Carlos I, IPA: [ʃuˈaŋ ˈkaɾlos]
- Vinasco: Jon Karlos Ia, IPA: [joŋ karlos]
- Kinatalan: Joan Carles I, IPA: [ʒuˈaŋ ˈkarləs], [(d)ʒuˈaŋ ˈkaɾles]
- Ginalyego: Xoán Carlos I, IPA: [ʃoˈaŋ ˈkaɾlos]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "His Majesty the King Juan Carlos". The Royal Household of His Majesty the King!. Ginhipos tikang han orihinal han 22 Agosto 2012. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)
- ↑ Ha Ininggles nga bersyon han Opisyal nga websayt han Pamilya han Hadi ginhahatag an ngaran nga Borbon, samtang ha Kinatsila ginhahatag ini nga Borbón
- ↑ "Those Apprentice Kings and Queens Who May – One Day – Ascend a Throne," New York Times. 14 Nobyembre 1971.
- ↑ "Juan Carlos most popular leader in Ibero-America (Kinatsila)" (ha Kinatsila). Elmundo.es. Ginkuhà 2 Hunyo 2014.CS1 maint: unrecognized language (link)
- Mga barasahon nga mayda Inaragonés-nga-pinulongan nga kasurat
- Mga barasahon nga mayda Inasturyano-nga-pinulongan nga kasurat
- Mga barasahon nga mayda Vinasco-nga-pinulongan nga kasurat
- Mga barasahon nga mayda Kinatalan-nga-pinulongan nga kasurat
- Mga barasahon nga mayda Ginalyego-nga-pinulongan nga kasurat
- CS1 errors: deprecated parameters
- CS1 maint: unrecognized language
- Angay ighubad
- Mga barasahon nga mayda Kinatsila-nga-pinulongan nga kasurat
- Biyograpiya
- Mga natawo han 1938
- Politika
- Espanya
- Mga monarka han Espanya


text:
LEGAZPI CITY - Apwera kan pagtao nin ayudang pagkakan, panluto, maray na facilidades arog kan kubeta asin karigusan, kaipuhan nin pagkakasibutan an mga tawo sa evacuation centers.
Ini ngani malikayan na magpaburubwelta an mga ini sa saindang residensiya na peligroso sa pagtuga kan bulkan.
Segun kay Dr. Cedric Daep, mapabugtak sinda nin mga cable TV ngani may mapanoodan mga aki asin maimbitar man nin mga musikero o banda ngani may mag entertain sa mga gurang.
Sisiguruhon man na bako masyado piot sa classroom an mga occupants ngani magkaigwa man nin privacy lalo na an mga mag agom.
Segun kay Daep, may mga biological needs man an mga mag agom alagad dae man pwede na umuli pa an mga ini ngani matawan an pangangaipo.
Dapat suboot na 8 sagkod 10 pamilya sana, depende sa size kan pamilya, an yaon sa laog kan sarung kwarto. (Vince Villar)


text:
Valladolid
An syudad han Valladolid (Kinatsila: [baʎaðoˈlið] ( pamati-a)) amo an ulohan han Provincia de Valladolid, Castilla y León ha nasod han Espanya. Mayda iní kamolupyohan nga 309,714 ka tawo (han 2013 nga banabana),[1] nga naghihimo hiní nga ika-13 nga gidamo-i hin molupyo ha Espanya ngan an gidako-i nga syudad ha kanawayan o amihan-katundan nga dapit han Espanya. An metropolitano nga kahaluag hiní ika-20 ha Espanya nga mayda kamolupyohan nga 414,244 ka tawo hin 23 nga mga munisipalidad.
Nahamutáng an syudad ha pag-ultan han mga salog han Pisuerga ngan Esgueva mga 15 ka km ugsa iní nga mga salog na-ulpot ngadto han Duero, ngan nahamutang ha limá nga mga rehiyon hin vitikultura: Ribera del Duero, Rueda, Toro, Tierra de León, ngan Cigales.
Syahan nga ginpanimungto an Valladolid ha ugsa-han-Romano nga mga panahon han Keltiko nga Vaccaei nga katawhan, ngan ha urhe han mga Romano ngahaw. Nagpabilin iní nga gamay nga panimungto kutob han utro nga pagtukod hini ni Hadi Alfonso VI han Castilla komo Senyoriya para han Konde nga hi Pedro Ansúrez han 1072. Nagtubo iní hin pagkaprominente ha Namumutnga nga mga Panahón komo lingkoranan han Korte han Castilla ngan hin pagkaada dinhi hin mga perya ngan dirudilain nga mga institusyon sugad hin singbahan hin kolehiyo, Unibersidad (1241), Korte han Hadi ngan Kansilyeriya ngan han Real Casa de la Moneda. An Mga Katoliko nga Monarka nga hira Isabel I han Castilla ngan Fernando II han Aragon, nag-asawa ha Valladolid han 1469 ngan nagtukod hiní nga pamunuan han Ginhadi-an han Castilla ngan ha urhe han nahiusa nga Espanya. Namatay hi Cristobal Colón ha Valladolid han 1506, samtang an mga manunurat nga hira José Zorrilla, Miguel de Cervantes ngan Francisco de Quevedo nangukoy ngan nagtrabaho dida han syudad. An syudad madali nga nagin pamunuan han Habsburgo nga Espanya ha ilarom ni Felipe III ha mga butnga han 1601 ngan 1606, ugsa bumalik ngadto ha Madrid. Ginmuti-ay an pagka-importante han syduad kutob han pag-ulpot han ferrocariles han ika-19 nga gatostuig, ngan han pag-industriyalisar hiní ngadto han ika-20 nga gatostuig.
Nahihimo an daan nga sawang hin mga dirudilain nga mga balay tikang hin kaagi mga palasyo, mga singbahan, mga plaza, mga avenida ngan mga parke, ngan naglalakip iní han Nasodnon nga Museo hin Iskultura, an Museo hin Kontemporaneo nga Arte Patio Herreriano o kundi man an Museo Oriental, patí gihapon an mga balay nira Zorrilla ngan Cervantes nga mga buklad komo museo. Upod han mga panhinabo nga ginbubuhat hin tinuig dida hit syudad amo an kilalado nga Semana Santa, an Semana Internasyonal hin Sine ha Valladolid (Seminci), ngan an Festival hin Teatro ngan Arte ha Kalsada (TAC).
Mga pinambasaranIgliwat
- ↑ "Instituto Nacional de Estadística, Padrón 2013". Ginhipos tikang han orihinal han 21 Marso 2014. Ginkuhà 5 Abril 2014. Mga ihap hin kamolupyohan tikang 1 Enero 2013.


text:
Wi-fi
An Wi-Fi in pinahalipot nga termino han Wireless Fidelity. Ini hiya in usa nga klase hin teknolohiya para ha wireless local area networking nga base ha IEEE 802.11 standard. Ini nga 802.11 an kinahanglan nga radio frequency para maipasa an Wi-Fi ha mga gumaramit. Ginhimo ini ni Vic Hayes nga asya gihapon an nagtindog han kumite han IEEE 802.11.
Mayda durudilain nga butang nga puydi gumamit hin Wi-Fi. Upod na nganhi an mga kompyuter, video game console, smartphone, digital nga camera, tablet nga kompyuter, ngan pati gihap mga kinabag-uhan nga mga printer.


text:
Republika han Bohol
An Republika han Bohol usa nga kagamhanan o gobyerno nga ginsiring nga amo an nagdumara han isla han Bohol tikang han Hunyo 11, 1899 hangtod han Disyembre 23, 1901.
Mga Pagtikang nga PanhitaboIgliwat
Federal nga Republika han Kabisay-anIgliwat
Dida han Disyembre 20, 1898, usa ka piniliay ha Tagbilaran ginhimo ha ilarom han pagdumara ni Tenyente Heneral Emilio Verdeflor nga tikang ha Sugbo. Ini nga kagamhanan o gobyerno lakip han Gobierno de Canton de Visayas o Federal nga Republika han Kabisay-an. Pagka-Disyembre 25, 1898, an mga napili nga opisyales nahabutang han ira mga puesto ha gobyerno.
Pipira nga mga Bol-anon nagsurat kan Presidente Emilio Aguinaldo nga igbale waray an nahitabo nga piniliay. Han Enero 8, 1899, nagpagawas hin dekreto hi Aguinaldo ngan ini nakarawat dida han kataposan nga semana han bulan. An mga Presidente Munisipal han Bohol nagpili hin mga bag-o nga mga opisyales. Amo ini an mga napili:
- Gobernador: Bernabe Reyes
- Sugbong-Gobernador: Salustino Borja
- Ministro o Paragsagdon ha Pinansiyal nga mga Butang: Rafael Reyes
- Ministro o Paragsagdon ha Hustiya: Eduardo Calceta
- Ministro o Paragsagdon kabahin ha Polisya: Macario Sarmiento
- Heneral han Kusog nga Armado han Bohol: Braulio Flores
Kataposan han Federal nga Republika han Kabisay-anIgliwat
Han Pebrero 11, 1899, ginsulong han mga Amerikano an kapital han Federal nga Republika han Kabisay-an didto ha Santa Barbara, Iloilo. Tungod hini an mga Bol-anon naghunahuna hin paghimo hin ira kalugaringon nga republika.
An RepublikaIgliwat
Pagpatay kan Hen. FloresIgliwat
An una nga ginplano han mga opisyal han kagamhanan ha Bohol amo an pagpatawag hin usa ka kombensyon para hin pagsurat hin usa nga konstitusyon o batakan-balaod. Hi Flores ngan hi Reyes nagkadilito kon hin-o an angay magdumara han pinili-ay han mga delegado han kombensyon. Ginsugo ni Reyes an Sugboanon nga hi Pedro Samson nga patayon hi Flores. Han Mayo 20 han amo la gihapon nga tuig, ginpatay hi Hen. Flores ngan an iya duha nga anak ha Kapitolyo han Lalawigan.
An Kombensyon KonstitusyonalIgliwat
Han Hunyo 11 han amo la gihapon nga tuig, nagtikang an kombensyon konstitusyonal. Gin-aprobahan ini han amo la gihapon nga mga tawo nga mga opisyales han probinsya ngan hi Reyes an napili nga presidente o mangulo. Waray mahinabo an plebisito kabahin han pag-ratipikar hini nga batakan-balaod.
Pagsurender ni Hen. SamsonIgliwat
Hi Pedro Samson nahimo nga heneral han republika. Nagsurender la hiya ha mga Amerikano dida han Disyembre 23, 1901.


text:
Oganeson
An Oganeson (ha Iningles: Oganesson) usa nga sintetiko nga elemento kimikal nga may-ada simbolo nga Og ngan ihap atomiko nga 118. Syahan ini gin-sintesado han 2002 ha Joint Institute for Nuclear Research (JINR) ha Dubna, harani ha Moscow ha Rusya, hin usa nga nagsumpayan nga hugpo han mga Ruso ngan Amerikano nga sayantista. Han Disyembre 2015, ini ginkilala nga sa han upat nga bag-o nga elemento han Joint Working Party han mga tinaglawas sayantifico internasyonal nga IUPAC ngan IUPAP. Ini pormal nga ginngaranan han ika-28 han Nobyembre 2016.


text:
Ceuta
An Ceuta usa nga syudad autonoma han Espanya, nga nahamutang ha mga labnasan han Dagat Mediterraneo. Nahamutang ini ha labnasan han Afrika ha may sinirangan nga ganghaan han estrecho han Gibraltar. Ginsasapitan ini ha amihanan, sidlangan, ngan ha salatan han Dagat Mediterraneo ngan ha katundan han Marruecos. An nasod han Marruecos nagbanhaw han pag-angkon hini komo kabahin han teritoryo hini ngan tungod han kaharani ha heyograpiya (upod han Melilla ngan iba nga mga Espanyol nga teritoryo nga gudti nga mga entidad ha amihanan han Afrika). An Gobyerno han Espanya waray makignegosyar hin bisan ano nga tipo mahitungod han istatus hini, ngan ini kabahin han ginhadi-an iberiko tikang han siglo XV, konkretamente tikang han 1415 upod han pagconquistar han Ceuta komo kabahin han Ginhadi-an han Portugal.
An syudad han Ceuta nakakuha hin kalugaringon nga autonomiya han 1995, bisan man kon ini ginkilala nga syudad autonoma dida han Konstitusyon Espanyola han 1978. An katawhan hini han tuig 2008 mga 78,320 ka molupyo , ngan mayda densidad hin 4,101 ka molupyo ha tagsa km², hin teritoryo nga 19.3 ka km2 hin kahaluag nga diin nangungukoy mga Kristohanon, Muslim, Hudiyo, ngan mga Pakistani ngan Indio. An mga nangungukoy nahamutang dida han istmo ngan kabahin han Campo Exterior. An nukleo han sentro nahamutang harani han puerto ngan harani han Bukid Hacho. Tungod han estratehika nga kamutang han puerto han Ceuta, mayda ini importante nga papel dida hit agi-an han Estrecho, komo ha pagdugtong han Dagat Mediterraneo ngan han Kalawdan Atlantico.
Etimolohiya ngan toponomiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
An katinikangan han ngaran nga Ceuta puyde makita han pagtawag nga ginhatag han mga Romano han pito nga mga bukid han rehiyon (Septem Fratres). De Septem > Septa > Ceita > Ceupta > Ceuta.
An mga heyografo ngan historyador han Kahadto waray magkutlo han toponimo han populasyon kundi usa ha ira, hi Pomponio Mela, naghatag hin pagpahibaro han pekulyaridad nga orografika han Katundan han Almina upod han pito nga mga montikulo nga simetriko nga tinawag nga mga Pito nga Magbugto. Tungod han kaharani ha fonetika, mayda nasiring nga an ngaran tikang han ihap nga Septem (Linatin para hit pito) nga ginkuha an toponimo nga Ceuta.


text:
Ika-21 nga gatostuig
An Ika-21 nga gatostuig in usa ka gatos nga mga tuig nga nagtikang han 2001 tubtob 2100.
Mga NanaboIgliwat
2000 nga dekadaIgliwat
- 2001 – Hi Gloria Macapagal-Arroyo nagin ikaduha nga babaye nga Mangulo han Pilipinas ngan nagin syahan nga anak han usa ka anay Mangulo, Diosdado Macapagal.
- 2004 – Napili utro hi Gloria Macapagal-Arroyo nga magin Mangulo han Pilipinas, ginmarkahan nga syahan nga beses nga usa nga babaye nga makaduha mapili ha gihataasi nga posisyon han nasod.
- 2005 – Namatay hi Pope John Paul II ngan Joseph Ratzinger han Alemanya napili komo Papa Benedicto XVI.
- 2009 – Pilipina nga politiko ngan syahan nga babaye nga Mangulo han Pilipinas ngan ha Asia, hi Corazon Aquino namatay ha edad nga 76.
2010 nga dekadaIgliwat
- 2010 – Hi Benigno Simeon Aquino III (NoyNoy it iya agnay) nagin syahan nga ulitawo nga Mangulo han Pilipinas ngan ikaduha nga anak han anay mangulo.
- 2013 – Hi Papa Benedicto XVI nagbul-iw ha pwesto han Pebrero 28, syahan nga papa nga naglusad tikang han tuig. Hi Benedicto ginkarawat an titulo nga pope emeritus. Hi Cardinal Jorge Mario Bergoglio han Argentina an napili nga papa han Marso 13, nahimo nga syahan nga Latino nga santo papa. Hi Bergoglio ginhkuha an ngaran nga Papa Francisco.
- 2016 – Hi Rodrigo Roa Duterte (kilala ha agnay nga Digong) nagin syahan nga taga-Mindanao nga Mangulo han Pilipinas, an syahan nga lokal nga ehekutibo nga dinmeritso ha pagigin mangulo, ika-upat nga nagin Mangulo katima la nira Sergio Osmeña, Manuel Roxas ngan Carlos P. Garcia.


text:
Baja California
An Baja California usa han mga katloan kag usa (31) nga estado ngan upod han Distrito Federal usa han mga 32 nga mga entidad federativa han Mehiko.
Nahamutang an Baja California ha pinakakanawayon o pinaka-amihanan-katundan han Mehiko. Ini amo an nahimo han península han Baja California con el estado mexicano de Baja California Sur upod han estado Mehikano han Baja California Sur. Ugsa ini mahimo nga estado han 1953, an ngaran hini amo an Amihanan nga Teritoryo han Baja California (ha Kinatsila: Territorio Norte de Baja California). Mayda ini kahaluag nga 71.576 km², nga amo in 3,57% han nasod. Ginsasapitan ini ha katundan han Kalawdan Pacífico, ha sidlangan han Dagat han Cortés o Golfo han California, han estado han Sonora ngan han estado estadounidense han Arizona, ha salatan han estado han Baja California Sur ngan ha amihanan han estado estadounidense han California.
Mexicali an kapital hini nga estado, ngan ini nga syudad, upod han Tijuana, amo an mga syudad nga gidamo-i hin tawo han estado, ngan ini nga duha nahamutang dida han frontera upod han Estados Unidos. Iba nga mga syudad nga importante gihapon amo an Ensenada, Tecate, Playas de Rosarito, San Felipe, San Quintín, Ciudad Guadalupe Victoria , Los Algodones ngan La Rumorosa. An estado mayda mga sobra hin 2.8 ka milyon nga mga nangungukoy (2005). An kodigo hini ISO 3166-2 amo an MX-BCN.
Pagbahin-bahin nga politiko-administratiba[igliwat | Igliwat an wikitext]
An estado ginbahin ngadto hin lima (5) nga munisipyo. Ngan ini liwat ginbahin-bahin ngadto hin mga delegasyon, damo hin mga pueblo, rancho ngan iba pa nga mga gudti nga mga pagbahin hin teritoryo.
Mga Munisipyo[igliwat | Igliwat an wikitext]
(An syudad han San Quintin pira na ka tuig nga nangaruyag magin munisipyo pero waray pa ini makatapos han ngatanan nga mga requisito para mahimo ini nga munisipyo).
Prinsipal nga mga syudad[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Mexicali
- Tijuana
- Ensenada
- Tecate
- Rosarito
- Ciudad Guadalupe Victoria
- San Felipe
- San Quintín
- Los Algodones
- La Rumorosa
- Cataviña
- Colonet
Mayda pa mga damo nga mga puro o isla ngan upod hini amo an Islas Coronado, Guadalupe, Cedros, Ángel de la Guarda.


text:
Karlsruhe
An Karlsruhe amo in uska syudad ha salatan-katundan han Alemanya, ha estado han Baden-Württemberg nga nahamutang harani ha mga katubtuban han Fransya ngan Alemanya.
An Karlsruhe in gintukod ha 1715 komo Palasyo Karlsruhe, ha panahon nga an Alemanya in sagunson nga mga syudad-estado. An bungto nga nagpapalibot han Palasyo in nahimo nga lingkuran han duha ha gihahataasi nga hukmanan ha Alemanya, an Federal nga Hukmanan han Batakan Balaod han Alemanya (Bundesverfassungsgericht) nga an pagbuot in mayda kusog han balaod, ngan an Federal nga Hukmanan han Katadungan han Alemanya (Bundesgerichtshof), an gihahataasi nga hukmanan han pamalandong ha mga butang han balaod sibil ngan balaod kriminal.


text:
Narvacan
An Narvacan usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han Ilocos Sur, Pilipinas. Nahimutang ini harani han katundan nga labnasan han isla han Luzon. An Narvacan nahimutang dida hin usa nga siong o walog nga ginpalibutan hin mga kabugkiran. Usa ini nga rehiyon nga maupay tamnan ngan mayda mahalayahay nga tropikal nga klima, ngan an importante nga mga gintatanom ha Narvacan amo an mais, gapas, indigo, humay, tubo hin asukar ngan tabako. An mga nangungukoy dinhe kaurugan mga Katoliko Romano ngan Methodist nga mga Kristohanon nga nayakan hin Ilokano.
Sumala han census han tuig 2000, ini mayda populasyon nga 38,435 ka tawo ha 7,803 nga mga panimalay.
Mga baranggayIgliwat
An Narvacan ginbahin ngadto hin katloan kag upat (34) nga mga baranggay.
KaagiIgliwat
An Narvacan nabilngan hin Espanyol nga puwersa expedisyonaryo nga ginpadara tikang ha Vigan han opisyal militar ngan maglalalayag nga conquistador nga hi Capitan Juan de Salcedo. An mga Espanyol nalunuran han ira sakayan ha daplin han baybayon han bungtot. Han pagbuliga ha ira han mga taga-dida, nagpakiana an mga Espanyol han ngaran han lugar. An namumuno han mga tagadida nagbaton ha Ilokano nga yinaknan ha pagpakiana ha ira nga "Nalbakan?" (Nalunuran ba kamo hin sakayan?). Gasi han mga Espanyol nga amo ini an baton han ira paki-ana ngan tikang hadto an ngaran han bungto Narvacan.
Ginsangkay ni Salcedo in gamay nga tribo hin mga lumad nga mga katawhan hin walog nga nangungukoy dida hini nga lugar samtang mga Espanyol nga mga pamilya nagtukod hin bungto han 1576. Komo kabahin bag-o nga bungto, usa nga Katoliko Romano nga parroko gintukod han Augustiniano nga orden relihiyoso han Abril 25, 1587. An parokya han Narvacan amo an nagin usa han mga syahan nga Katoliko Romano nga mga parroko han yana nga Ilocos Sur.
Gin-organisa an Narvacan ha ilarom han mga pagdumara han gobyerno han ginhadi-an han Espanya. An Habsburgo nga dinastiya han Espanya amo an nangulo han estado nga amo an nagpili kan Santiago de Vera ngan Presidente han Real Audiencia — gobernador han rehiyon nga diin an Narvacan nahamutang. Han 1589, hi Gobernador Vera nagpili kan Nicolas de Figueroa nga amo an syahan nga Encomendero de Narvacan — labaw nga nagdudumara han bungto ngan han mga hagrani nga bungto dida han sistema nga encomienda. An iya puwesto ha pagtika-iha nahimo ngadto han ofisyo han alkalde han Narvacan.
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- Pakli han Bungto han Narvacan
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Familia (biyolohiya)
Ha biyolohikal nga pag-arangay, iton familia in usa ha walo nga mayor pagraranggo ha taxonomico; ini ginkaklasipikar ha butnga han orden ngan genus. An familia o banay ginbabahin ngadto ha ubos-banay o subfamilia, kun diin an mga namumutnga nga mga ranggo huruhitaas ha ranggo han genus. Ha bernakular nga paggamit, iton familia, puydi ig-ngaran nadto ha usa han iya sukot mahigamitan nga myembro; pananglitan, iton walnut ngan puno hickory nalalakip ha familia Juglandaceae, nga agsob tawagon nga familia walnut.


text:
Dáan nga Ginsabutan
An Dáan nga Ginsabutan amo an syahan nga bahin han Kristiyano nga Bibliya nga panguna nga nakabase tikang ha Ebreo nga Bibliya (o Tanakh), usa ka katitirok hin kadaan nga mga panurat panrelihiyon han mga Israelita nga gintutuohan han kadam-an nga mga Kristiyano ngan relihiyoso nga Hudyo han pagigin baraan nga Pulong han Diyos. An kalingit hini amo an Bag-o nga Ginsabutan, an ikaduha nga bahin han Kristiyano nga Bibliya. An mga libro nga nagbubug-os han canon nga Dáan nga Ginsabutan in nagkakadurudilain ha mga Singbahan Kristiyano pati liwat an ira pagkasunodsunod ngan mga ngaran. An kasagaran canon han Protestante in may-ada 39 ka mga libro, an canon han Katoliko may-ada 46 ka mga libro, ngan an mga canon han mga Singbahan nga Sinirangan Ortodoxo ngan Oriental Ortodoxo in maabot hin 51 ka mga libro.


text:
인기 상위 벨소리Solito [feat. Nicky Jam & Akon] - - Messiah; Akon; Nicky Jam - Akon ft BIG 2pac - Ghetto - Akon Feat Biggie and 2 Pac Akon - Solo Tu (Feat. Farruko) - Akon - Solo Tu (Feat. Farruko) Akon - Solo Tu ft. Farruko - Akon - Solo Tu ft. Farruko Akon - Right Now - AkonVEVO Akon - Don't Matter - AkonVEVO Akon Holla Holla ft T-Pain.mp3 - ]_Akon Holla Holla ft T-Pain.mp3 Akon Sorry, Put The Blame On Me - Akon/Akon Body On Me (Feat. Akon & Nelly) - Body On Me (Feat. Akon & Nelly) (Produced By Akon) Hypnotized (feat. Akon) - Plies, Akon & Plies featuring Akon
Akon 과 비슷한 벨소리들


text:
Pagpurulongan nga Winaray-Inenglis para han mga Magturutdo ha MTBMLE
(First One Thousand Commonly Used Words in Waray
A Waray-English Dictionary for MTBMLE Educators)
[Click here to link to the interactive online Waray Language Database]
By Voltaire Q. Oyzon, John Mark Fullmer, Evelyn C. Cruzada
.
.
.
.
.
.
.
Pahiuna/Pasiuna
An Enhanced Basic Education Act of 2013 (R.A. 10533) ngan Department Order 74, s. 2009 han Department of Education nagmamando han paggamit han kalugaringon pinulongan han mga eskwela tikang ha Kindergarten ngadto ha Grade 6. Dako ini nga ayat ha mga komunidad kun diin waray pa tul-id nga ortograpiya, materyales ha pagtutdo, mga barasahon ug iba pa.
Ha kaso han aton pinulongan, nakahimo na kita hin ortograpiya nga ginagamit na yana han DepEd Region 8 (Oyzon, Ramos & Nolasco 2012). Ini gihapon nga ortograpiya an ginamit hini dinhi nga libro.
Panuyo hini nga libro nga makabaton han panginahanglan han mga eskwelahan ha Leyte, Samar ug Biliran kun diin Winaray an ira yinaknan.
Sinisiring subay han mga pag-arám, nga masayunay para han usa nga bata an pag-intindi kun an mga pulong ha iya binabasa agsob niya mahibatian. Nangangahulogan ini para hadto’n magsusurat hin mga barasahon para ha MTBMLE nga kinahanglan pamilyar ha bata an ira mga pulong nga gagamiton ha mga istorya ug barasahon.
Para liwat han mga magturutdo, labi na an mga syahan nga mapatuman hini nga MTBMLE ngan program han DepEd, problema nira an kakulangan ha Winaray nga pinulongan. Damo ha mga magturutdo an diri na pamilyar han mga Winaray nga pulong. Basi makabulig, ini nga libro ginhimo namon para hini nga kakulangan.


text:
Leyte (lalawigan)
An Leyte usa nga lalawigan han Pilipinas nga nahimutang ha rehiyon han Sinirangan nga Kabisay-an. An kapital han probinsya amo an Syudad han Tacloban ngan nalalakip han probinsya an tulo nga ika-upat nga amihanan nga bahin han isla han Leyte. An Leyte nahamutang ha katundan han Lalawigan han Samar, ha amihanan han Southern Leyte ngan ha habagatan o salatan han Biliran. Ha katundan han Leyte ha tabok han Dagat han Camotes mabibilngan an isla ngan probinsya han Sugbo.
Katawhan ngan KulturaIgliwat
Duha an yinaknan ha lalawigan han Leyte. Ha amihanan nga sidlangan han lalawigan, Binisaya nga Winaray an lumad nga yinaknan, samtang ha katundan ngan salatan han lalawigan, Binisaya nga Sinugboanon an ira yinaknan. An mga Sugboanon ha Leyte tinatawag liwat nga Kana.
Mga Bungto ngan Syudad WaraynonIgliwat
Mga Bungto ngan Syudad nga Kana/SugboanonIgliwat
EkonomiyaIgliwat
Agrikultura an importante nga bahin han ekonomiya. Humay an gin-uuma labi na ha mga patag nga bahin han lalawigan, ha mga napalibot han Tacloban, samtang an pag-uma hin mga lubi, para hin coconut oil, amo iton masurong nga pagpakabuhi ha mga kabugkiran. An panagat o pangisda dako liwat nga pagpakabuhi han mga taga-Leyte.
HeyograpiyaIgliwat
PolitikalIgliwat
Kap-atan kag usa (41) an mga bungto ngan duha (2) an mga syudad.
An Syudad han Ormoc independent component city (o naglulugaring nga nalalakip nga syudad) han Leyte. Naglulugaring an panggobiernohan han Ormoc tikang han probinsya ngan diri hira upod han mga pinili-ay han mga opisyales han probinsya.


text:
Bicol nga Rehiyon
An Bicol nga Rehiyon (iton Bicol puyde liwat igsurat nga Bikol) o Bicolandia o Kabicolan usa han mga rehiyon han Pilipinas ngan ini ada ha Bicol nga Peninsula ha timugan o salatan-sinirangan nga dapit han isla han Luzon. Mayda ini unom nga probinsya, nga amo an, Albay, Camarines Norte, Camarines Sur, Catanduanes, Masbate, ngan Sorsogon. Bikol an lumad nga yinaknan han mga taga-Bikol ngan an mga sentro komersyal/finansyal ngan mga pag-ultan hin panakayan amo an Syudad han Naga ngan an Syudad han Legazpi, nga amo gihapon an sentro han rehiyon.


text:
Waray-Waray News: Bulig han mga Mayor han mga ciudad ha pagkontra ha pankalibotan nga krisis ha ekonomiya, ginhangyo ni PGMA
Manila (PNA) (20 February) -- Dida han Miyerkoles nga adlaw, hi Presidente Gloria Macapagal Arroyo an nanawagan ha mga Mayor han mga Ciudad, nga makig-urosa ngan magburublig ha pag atubang pagsulbar hiton pankalibotan nga krisis ha ekonomiya nga nakahatag hin kataragman ha mga katawhan ha bug-os nga kalibutan.
Han iya pagyakan dida han 2nd National Convention of the League of Cities in the Philippines (LCP) didto ha Edsa Shangrila Hotel, Mandaluyong City, an Presidente nagsiring nga yana an tama nga panahon nga an nacional ug lokal nga mga lider an magka-urusa hin panuyo nga mabaton ini nga panhitabo pan ekonomiya ha bug-os nga kalibotan.
"Amo ini an krisis nga 2/3 nga lugar han at kalibutan an naapektuhan, pero an Pilipinas an diri pa upod hini nga 2/3 nga mga nasud, salit angay la kita mag-urusa pagpanalipod nga diri ini mahinabo ha aton nasod an sugad nga krisis ha mga katawhan Pilipino", an pahayag ni Presidente.
Ha paggi-os hini, an Presidente nagpahamtang ha mga lokal nga mga Mayores nga diri pasibay-an nga umabot an sugad hini nga panhinabo nga krisis nga gin-aabat han iba nga lugar han kalibotan.
Ginkilala niya an mga ginbuhat ngan mga buruhaton han LCP para makabulig han nasod ngan para maginmabaskog ngan mabasog.
Ha pakig-usa han lokal nga pamalakat, an Presidente nagsiring nga an gobyerno an nakahimo pag establisar hin pundo para ha edukasyon, inprastraktura, ngan 'healthcare' ngan iba pa nga mga serbisyo ha sociedad.
"Ha pagtindog hin madig-on ngan mabaskog nga pamuno-an o "strong republic" an usa nga dako nga responsabilidad ha ngatanan nga mga aspeto, an pagpamuno han gobyerno", an Presidente nagsiring dida han iya pasasalamat ha mga Mayor han Ciudad "ha pagpasimuno o paghimo hin pitad para ha maupay ngan seryoso nga pama-agi am nagpapadukwag han ekonomiya".
Gintagan niya hin pasidungog an lokal nga pamalakat ha pagpakita nira han hul-os nga tinguha ma implementar an kaupayan han ekonomiya nga pareho han pag-atiman nga diri magka-ada hin krisis o kakurian sugad dida han panahon nga nagkaada han sakit nga SARs, avian flu ngan iba pa nga dirudilain nga mga hinabo ug kalamidad.
An pinaka importante nga an Presidente naghatag hin pasidungog han LCP han ira paghimo hin mga pitad para mas masayon ig-implementar an pag-ulsa han ekonomiya ha kada tagsa nga ciudad.
Iya gihap ginsiring nga an pagkuha han permiso ug lisensya para pan negosyo ha usa kapama-agi, amo an 'one-stop-shop', gintagan hin duon nga an mas masayon nga mga pamaagi.
"Amo ini kay ano nga an Pilipinas naisangyaw nga maupay nga pagbutangan hin mga negosyo, nga an mga tawo an amo gud an nakakabenrpisyo hini, ha pagnegosyo o ha panarabahoan" an kan Presidente pagsiring.
"Ha usa pa nga bahin, ginpahamatang ni Presidente nga an pakig-usa han kapulungan han Metro Manila Mayors an " usa katu-od nga paninguha ngan paglarang" nga naghihingita para maibanan an "red tape" ngan maibanan an garastohon ha pagtindog han negosyo ha mga dagko nga mga ciudad.
Ha panguna han DILG Secretary Ronaldo Puno, DTI Secretary Peter Favila ngan han LCP Presidente Mayor Benjamin Abalos Jr. han Mandaluyong City, an mga Mayor han kada ciudad nagpresentar ha kan Presidente han ira gin pirmahan nga mga sarabot para mapadukwag an negosyo han kada ciudad ha pamaagi nga simple ug parapreho nga pagsunod o pagtinguha hin masayon nga pagkuha hin lisensya ha negosyo labi na ha mga bag-o nga magneregosyo.
Ha kabug-usan, an Presidente nagsaysay ha mga lokal nga mga Mayor nga igpadayon nira an ira maupay nga mga tinguha para makab-ot han Pilipinas magin- siyahan ha kaangayan nga dungog para ha mga tidaraun pa nga 20 anyos. (PIA-8/DMS) [top]


text:
Koronadal
An Syudad han Koronadal nga kilalado liwat ha ngaran nga Marbel usa nga syudad ha lalawigan han South Cotabato ha Pilipinas. Amo ini an kapital nga syudad han South Cotabato. Amo gihapon ini an sentro han edukasyon, administrasyon, komersyo, ngan pagbaligya ha South Cotabato, ngan han harani nga probinsya han Sultan Kudarat.
Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 133,786 ka tawo ha 27,623 nga panimalay.
An Koronadal nahimo nga kabahin nga syudad han South Cotabato dida han 1998. Han 2003, ginkilala ini nga "Most Competitive City" o Syudad nga Pinakamakusog an Pagkumpetensya dida han gamay-nga-syudad nga kategorya. Pinaagi han Executive Order No. 304, han petsa nga Marso 30, 2004, an Syudad han Koronadal nahimo nga sentro han rehiyon han SOCCSKSARGEN nga rehiyon, nga amo an mga probinsya han North Cotabato, Sultan Kudarat, ngan han mga syudad han Kidapawan, Tacurong, ngan Cotabato tikang han Butnga nga Mindanao nga Rehiyon, ngan han mga probinsya han South Cotabato ngan Sarangani ug an mga syudad han Koronadal ngan General Santos nga han una tikang han Rehiyon XI.
Mga BaranggayIgliwat
An Syudad han Koronadal ginbahin ngadto hin karuhaan kag pito (27) nga mga baranggay.


text:
Mga munisipalidad han Pilipinas
An munisipalidad, munisipyo o bungto, (Espanyol: pueblo) usa ka lokal nga pan-gobyernuhan han Pilipinas. An mga lalawigan o probinsya ginbubug-os hin mga syudad ug mga bungto. An mga bungto ginbubug-os hin mga baranggay.
Klasipikasyon han Pagpakabuhi[igliwat | Igliwat an wikitext]
An mga bungto ginklaspika hin mga klasipikasyon han pagpakabuhi o income classes sumala han ira average nga kada tuig nga income han naglabay pa la nga tulo nga tuig ha kalendaryo:
Batakan:Mga pobinsya han Pilipinas
See also[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Sangguniang Bayan
- Lista hin mga syudad ngan bungto ha Pilipinas
- Lista han mga ginbag-ohan ngaran nga syudad ug bungto han Pilipinas


text:
Almagro, Samar
An Almagro usa nga ikalima nga klase nga bungto han probinsya han Samar ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon han Pilipinas. It Almagro usa nga isla-nga-bungto. Binisaya nga Sinugboanon iton yinaknan nga lumad ha Almagro. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 10,619 ka tawo ha 2,192 nga panimalay.
Mga BaranggayIgliwat
An Almagro mayda karuhaan kag upat (24) nga baranggay.
PangiskwelahanIgliwat
An Almagro in may 15 nga pampubliko na eskwelahan pan-elementarya:
Ngan may-ada ini duwa? na pampubliko na eskwelahan pansekundarya:


text:
Caibiran
An Caibiran usa nga ikalima nga klase nga munisipalidad o bungto ha lalawigan han Biliran ha Sinirangan nga Kabisay-an ha Pilipinas. Ha amihanan han bungto mabibilngan an bungto han Culaba. Ha salatan o habagatan han bungto matatad-an an bungto han Cabucgayan. Ha katundan han Caibiran mabibilngan an mga bungto han Biliran ngan Naval. Aadto ha census han tuig na 2015 nga an Caibiran may-ada populasyon nga 22,524. An kabug-at han populasyon kay 270 nga mangurukoy kada kilometro kwadrado.
Etimolohiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Gin-ngaranan an bungto han ngaran nga Caibiran tungod han kadamo han mga “ibid” (an gintikangan nga pulong) nga aadto. An kadaan nga pagluwas hini kay Ca-ibiran (damo na mga ibid) pero han paglabay han panahon, gindidiretso nala ini pagluwas.
Tinikangan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Hadto na bag-o pala nga bungto an Caibiran, nakagtukod an mga nangungukoy han singbahan ngan usa nga lantawan. Usa ka adlaw, tungod han mga subasko nga uran, tumaob an salog nga aadto han bungto ngan nagbaha. Naguba hini nga baha an bungto upod an iba nga mga tawo nga aadto. Dara ngay-an han salog an peligro ha mangurukoy han bungto.
Ha tuig nga 1882, gin-upod ni Kapitan Bebiano Maderazo an mangurukoy han Caibiran ha bag-o nga katunaan ngan didto na nahimo na bungto an Caibiran samtang an daan nira nga katunaan nahimo na usa nga barangay hini na bungto nga gin-ngaran na "Binohangan" tungod han kabuhang didto hadtun pagbaha.
Heograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Nakahimutang an Caibiran ha 11°34′N 124°35′E.
Aadto ha Philippine Statistics Authority nga an bungto may-ada kahiluag han tuna na 83.55 kilometro kwadrado ginkukompuwestuan an 15.59% ha 536.01-kilometro-kwadrado- (206.95 sq mi) nga kabug-usan na kahiluag han Biliran.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
Natutunga an Caibiran ha 17 nga mga baranggay. Hadtun 1948, nabalhin an mga barangay nga Ungale, Tuo, and Inasuyan ha Kawayan, Biliran.
Kinuhaan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- "Municipality". Quezon City, Philippines: Department of the Interior and Local Government. Retrieved 31 May 2013
- "Province: Biliran". PSGC Interactive. Quezon City, Philippines: Philippine Statistics Authority. Retrieved 12 November 2016.
- Census of Population (2015). "Region VIII (Eastern Visayas)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. PSA. Retrieved 20 June 2016.
- "Municipal: Caibiran, Biliran". PSGC Interactive. Quezon City, Philippines: Philippine Statistics Authority. Retrieved 8 January 2016.
- "An act to separate the barrios of Ungale, Tuo, and Inasuyan from the municipality of Caibiran, province of Leyte, and to merge these barrios with the municipality of Kawayan, of the same province". LawPH.com. Retrieved 2011-04-08.


text:
Guinobatan
An Guinobatan usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han Albay ha Pilipinas.
Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 71,071 ka tawo ha 14,154 nga mga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Guinobatan ginbahin ngadto hin kap-atan kag upat (44) nga mga baranggay.
Kaagi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Amo ini an lugar nga natawohan ni Heneral Simeon Arboleda Ola, usa han mga kataposan nga mga heneral nga Pilipino nga nagsurender ngadto han mga Amerikano katapos han Gyera Pilipinhon-Americano. Han pag-igo han Bagyo Reming ha Guinobatan, nagkaada hin kahulog-hin-tuna ngan hapit mga 500 ka tawo nagkamatay ngan haros 70 an nawara.


text:
Waray-Waray News: PGMA nanginginano han agribusiness ha Mindanao
Davao City (18 February) -- Matapos han iya Cyber Corridor Legacy Tour, hi Pangulo Gloria Macapagal-Arroyo in utro nga namimisita han pipira nga mga parti han Mindanao kakulop nga adlaw para manginano han ginhihinimo nga mga proyekto ha ilarum han Mindanao Agribusiness Super Region.
An Mindanao Super Region in nakumponi han Rehiyon IX, X (pwera Camiguin), XI, XII, Cagara (pwera Siargao), ngan han Autonomous nga Rehiyon han Muslim Mindanao. Ginpili han Pangulo ini nga lugar para ha agribusiness nga mga aktibidades mahitungod han iya mabinungahon nga katunaan, an maupay nga dalagan han mga sapa, klima nga harayon bisitahon hin bagyo, ngan han kadesidido han panhunahuna han mga residente parti ha agribusiness.
Hi Deputy Presidential Spokesperson Ricardo Saludo, dida han iya pakigharampang han mga taga media dida han Lunes (Pebrero 15), in naghisgot parti hin pipira nga mga nahimo ha Mindanao.
Mga barato nga mga fertilizer in gindistribwer ngadto han mga mag-uroma pinaagi han 322 nga composting nga mga pasilidad ha bug-os han Mindanao. Ini nga mga composting nga mga pasilidad in nakabulig pagpaubos han pagtinapod han mga mag-uroma han mga mamahalon nga mga inorganic fertilizer ngan pagpasarang han organic nga pag-uma dida ha Super Region.
Ha irigasyon, maabot 43,224 kaektarya han mga katunaan para ha pag-uma in ginpailarum hin irigasyon mentras 315,756 kaektarya in ginrestore/ginrehabilitar kun din nagigin produktibo an pag-uma pinaagi hin pagseguro nga pag-uma nga multi-cropping ngan pagpauroupay han seasonal farming nga mga trabaho ngadto hin tinuig nga trabaho.
Sering pa ni Saludo nga maabot P8.96 bilyones an nagasto tikang han 2001 ngadto ha 2009 pagkumpleto han pag-ayad ngan pagrehabilitar han 4,427.62 km. nga Farm-to-Market Roads (FMRs), kun diin napauroupay an pagdadara han mga pan-agrikultura nga mga produkto ha rason nga madali na makadtuan an mga kaumahan ngan an presyo han pagkarga han mga produkto in napauroubosan.
"Maabot 1,000 kakilometro han national figures in naayad ngan nahimo ha Rehiyon XI", sering niya.
Tikang ha 2008 ngadto ha 2009, P4.77 bilyones in ginpagawas ngadto han 154,536 nga mga farmer-beneficiaries pinaagi ha Land Bank ngan Agro-Industry Modernization Credit and Financing Program (AMCFP) para maenganyo ngan mapauroupay an kapasidad han mga mag-uroma nga gumasto ha agribusiness.
Sering niya nga an gobyerno in naniguro nga mapauroupay an agribusiness ha Mindanao pinaagi han FIELDS Program nga nagkukultibar hin mga pundo para produksyon ngan pagpauroupay han agribusiness supply chain nga ginpapaluyohan han mga kinahanglanon nga pag-estudyo ngan pagpauroupay. (PIA-8/maa) [top]