text:
Komunidad Autonoma han Espanya
An komunidad autonoma han Espanya (ha Kinatsila: comunidad autónoma) amo in usa nga entidad ha teritoryo nga, pinaagi han sugo han batakan-balaod han Estado espanyol, in gintaga-an hin autonomiya lehislatiba ngan mga ehekutiba nga gahom, agod magmadali an pagdumara han mga ginrerepresenta hini.
Sulod
Istruktura[igliwat | edit source]
An istruktura han Estado Espanyol ha mga Komunidad Autonoma ginkilala ngan gin-garantiya dida han Konstitusyon Espanyola han 1978. An artículo 2 hini nakilala ngan nagarantiya han katungod han autonomiya han mga nasyonalidad ngan mga rehiyon nga amo an nakompone han Estado. Ini nga disposisyon nahibase dida han premisa han diri-mawawara nga kahiusa han nasod espanyola, patria han ngatanan nga espanyol.
An texto dida han Konstitusyon nag-establisar han mga gahom nga puyde gamiton han mga Komunidad Autonoma ngan han mga poder nga nahapabilin han Estado.
An pagbahin ha politika ngan administratiba han Espanya ada hin forma hin napulo kag pito (17) nga komunidad autonoma, ug dugang han Ceuta ngan Melilla, nga diin an mga estatuto hin autonomiya naghahatag hini nga mga syudad han ranggo nga mga syudad autonoma.
An pagpromulgar han Konstitusyon Espanyola han 1978, nga naghatag hin katungod ha autonomiya han mga nasyonalidad ngan mga rehiyon nga nakompone han nasod espanyola, nag-implementa hin pagbalhin hin 180 ka grados tikang han patakaran han naha-una nga rehimen, nga nahibase ha mga tradisyonal nga plano ha pag-sentralisar. Ini naghatag hin solusyon hin problema nga pirme nagbabalik-balik ha kaagi han Espanya komo resulta han mga dirudilain nga identidad nga diin ginhimo an kahiusa han nasod espanyola.
Katapos han pagratifika han Konstitusyon, ngan komo resulta han pag-implementa han mga prinsipiyo nga nahimutang han Título VIII hini, dida han paglabay hin pira la ka mga tuig, natapos an proseso han pag-instaurar han mga 17 ka komunidad autonoma ngan nahi-aprobado an mga Estatuto hin autonomiya. Ginpanaga-an gihapon ini hin mga ira kalugarinon nga mga organo hin gobyerno ngan mga institusyon representatiba. Usa nga importante nga detalye han proseso nga nahabutang han Konstitusyon Espanyola, amo nga an diri ini gin-oobliga ha mga rehiyon, pero, ini, usa nga katungod para han mga rehiyon.
Tikang han tuig 2003 ngan para hin mga panuyo estadístiko, nga nahabase dida han mga normativa europea ngan gin-determina pinaagi han EUROSTAT, mabibilngan an mga unidad NUTS ha kabaskog ha Unyon Europeo. An 17 nga komunidad autonoma espanyola mabibilngan nga nahiklasipika dida han mga handana nga NUTS-2.
Mga Precedente ha Balaodnon Espanyol[igliwat | edit source]
Waray mga precedente han mga Komunidad Autonoma ha iba nga mga ordenamiento nga huridiko, usa ini nga bag-o nga formula huridika.
Tabla han mga Komunidad[igliwat | edit source]
An mga napulo kag pito (17) nga komunidad autonoma, upod an ira mga probinsya ngan an ira mga tagsa-tagsa nga kapital, amo an:
Mga Syudad Autonoma[igliwat | edit source]
An mga Syudad Autonoma (Ciudad autónoma) mga syudad nga mayda mga katungod nga harutaas kaysa hin munisipyo (ini puyde magpagawas hin mga regulasyon nga ehektutiba, upod hin dugang pa nga mga katungdanan) pero diri sugad hin usa nga komunidad autonoma (waray ini mga kalugaringon nga kamara lehislatiba).
Kitaa gihapon[igliwat | edit source]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]


c: text/html

text:
Tarcisio Bertone
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Tarcisio Pietro Evasio Bertone, S.D.B. (natawo 2 Disyembre 1934) usa nga Italyano nga padi ngan Vaticano nga diplomat. Usa hiya nga kardinal han Singbahan Katoliko, ngan hiya yana an Kardinal nga Maghirilom han Estado ngan Camerlengo. Ugsa hini, nagsirbe anay hiya nga Arsobispo han Vercelli tikang 1991 tubtob 1995, Maghirilom han Kongregasyon para han Doktrina han Pagtu-o, han panahon nga hi Kardinal Joseph Ratzinger (nga nagin Papa Benedicto XVI) amo an Prefekto, ngan Arsobispo han Genova tikang 2002 tubtob 2006. Ginhimo hi Bertone nga kardinal han 2003. Han 10 Mayo 2008, ginhimo hiya nga Kardinal-Obispo han Frascati.
Komo Kardinal Camerlengo, katapos han pagrenunsya ni Papa Benedicto dida han 28 Pebrero 2013 ngan tubtob han pagpili han sunod nga Santo Papa, hi Bertone an temporaryo nga nagdudumara han Santa Sede ngan acting nga mangulo han estado han Syudad han Vaticano.
Dugang han hiya tuminongnong nga pinulongan nga Initalyano, nakayakan hi Bertone hin fluwides nga Frinanses, Kinatsila,Inaleman, ngan Pinortuges. Maaaram hiya hin Iningles bisan man kun diri gud hiya fluwido hini, ngan nakabasa hiya hin Pinolako, Linatin, Griniyego ngan Hinebreo.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Biyograpiya ha catholic-pages.com
- Pakli ha Catholic-Hierarchy.org
- Tarcisio Bertone, Salesiano nga Kardinal
- Bertone interview
- Thomas P. Doyle – Surat kan Kardinal Bertone
- God's bankers – Economist

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Borongan
An Borongan usa nga syudad ha lalawigan o probinsya han Eastern Samar ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Kabisay-an ha Pilipinas. Amo ini an kapital han Eastern Samar. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 55,141 ka tawo ha 10,699 nga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Borongan ginbahin ngadto hin kaunman kag usa (61) nga mga baranggay.
Kasaysayan[igliwat | edit source]
Han Pebrero 5, 2007 nahimo nga balaod an Buhat han Republika 9394 (o Republic Act 9394) nga nagbabalhin han Borongan tikang hin bungto ngadto hin syudad. Ginratipika ini han mga bungtohanon dida hin plebisito nga ginhimo dida han Hunyo 20, 2007. Kondi, nawara an pagkasyudad hini upod hin 15 nga iba nga mga syudad, katapos han paghatag han Korte Suprema han Pilipinas hin petisyon nga gindara han Liga hin mga Syudad han Pilipinas, ngan nagdeklara nga an balaod nga naghimo hin syudad (RA 9394) nga nagtugot han bungto nga magin syudad, nga natalapas han Batakan-Balaod. An mga nasabi nga syudad, siring han korte, waray kuno makatuman han mga panginahanglanon agod magin syudad ini.[1]
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
Kitaa gihapon[igliwat | edit source]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Opisyal nga Websayt han Borongan
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information
- iborongan.com


text: 1Hinigugma ko nga kasangkayan, ginhimo para ha aton ini ngatanan nga mga saad! Sanglit paglinis kita ha aton kalugaringon tikang han ngatanan nga nakakahugaw han lawas o han kalag, ngan hingpita an pagbaraan, aton pagkabaraan pinaagi hin pag-ukoy dida hin mahadlokon nga pagtahod han Dyos. 2Tagi kami hin dapit ha iyo mga kasingkasing. Waray kami makasayop bisan kan kanay, waray kami makadaot hin bisan hin-o, o magpahimulos bisan kan kanay. 3Diri ako nasiring hini hin paghukom ha karat-an ha iyo; kay sugad han iginsiring ko na hadto, mahal kamo namon kaupay, nga bisan kita buhi o patay, urosa kita gihapon. 4Dako gud an pagsarig ko ha iyo ngan ipinaparayaw ko kamo! Ha ngatanan namon nga mga kakurian, bug-os pa gihapon an akon kadasig, naglalapwas an akon kalipay. 5Bisan han pag-abot namon ha Macedonia, waray gud kami makapahuway. May mga kasamokan ha ngatanan nga dapit, mga pagkabirobingkil han iba, ngan mga kahadlok ha amon mga kasingkasing. 6Kundi gindasig kami han Dyos nga paralipay han mga mabidoon pinaagi han pag-abot ni Tito. 7Diri la han iya pag-abot, kundi han iya sumat liwat kon ginpaunan-o niyo pagdasig ha iya. Ginsumatan kami niya han iyo duro nga kahidlaw ha akon, han iyo pagkabido, ngan han iyo kaandam hin pag-ugop ha akon. Sanglit dinmugang pa gud an akon kamalipayon yana. 8Kay bisan kon nakabido ha iyo adto nga akon surat, diri ako nagbabasol nga ginsurat ko adto. Nagbabasol unta ako han pakasabot ko nga nakabido ha iyo an surat sulod hin halipot nga panahon. 9Kundi yana nalilipay ako—diri tungod nga nakabido ako ha iyo, kundi tungod nga an iyo kabidoan nakapabalhin han iyo mga panggawi. Ginggamit han Dyos adto nga kabidoan, sanglit waray kami makagbuhat hin karat-an ha iyo. 10Kay an kabido ginagamit han Dyos pagbalhin han kasingkasing nga nagdadalan ngadto ha katalwasan—ngan waray hito kabasolan! Kundi nakakamatay an kabido nga kalibutanon. 11Tan-awa daw niyo kon ano an ginbuhat han Dyos hini nga iyo kabidoan: nakapasindak ini ha iyo, nakagpamatuod nga waray kamo sala! Ini nga iyo kasina, ini nga iyo kabaraka ini nga iyo kahidlaw, ini nga iyo pag-ampo, ngan ini nga iyo kaandam hin pagsirot han maraot nga buhat, iginpakita niyo nga waray kamo sayop hini nga mga butang. 12Sanglit bisan kon ginsurat ko adto nga surat, ginbuhat ko adto diri tungod han nakasala, o hadton ginbuhatan hin maraot. Kundi ginsurat ko adto basi makita ha atubangan han Dyos kon ano gud an iyo paghigugma ha amon. 13Amo ini an hinungdan nga nadasig gud kami. Diri la nga nadasig kami kundi ginlipay kami ni Tito tungod han iya kalipay nga nakabulig kamo ngatanan pagliaw ha iya. 14Iginparayaw ko kamo ha iya ngan waray ako pagpakaalohi niyo. Dayuday nagyakan kami ha iyo han kamatuoran. Ha sugad man nga paagi, hinkit-an nga matuod an amon iginparayaw kan Tito. 15Sanglit nagtitikarig-on la an gugma niya ha iyo kon nahinunumdom hiya han pagkamatinumanon niyo ngatanan, nga ginkarawat niyo hiya upod in kahadlok ngan pagtahod. 16Malipayon gud ako nga hingpit an akon pagsarig ha iyo!


text:
Antonio Gramsci
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Antonio Gramsci (Enero 22, 1891 – Abril 27, 1937) usa nga Italyano nga manunurat, politiko, ngan teorista hin politika. Usa hiya nga nagtukod nga api han Partido Komunista han Italya ngan usa han mga anay namuno hini, ginpriso hiya han Fascista nga rehimen ni Benito Mussolini. An mga sinurat ni Gramsci nanginginlabot hin dako mahitungod han pag-analisar han kultura ngan pamuno ha politika ngan kilalado hiya nga usa nga orihinal hin duro nga naghuhunahuna ha sulod han Marxista nga tradisyon. Kilalado hiya mahitungod han iya panhunahuna o konsepto han hegemoniya ha kultura o cultural hegemony nga usa nga paagi pagmantener han estado ha kapitalista nga sosyudad.


text:
Santa Marcela
An Santa Marcela usa nga ikalima nga klase nga bungto han lalawigan han Apayao, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 9,856 ka tawo ha 1,995 nga mga panimalay.
An Santa Marcela ngan Pudtol, Apayao mga teritoryo anay han Luna ugsa ini mga nahimo nga bungto.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Santa Marcela ginbahin ngadto hin napulo kag tulo (13) nga mga baranggay.
- Barocboc
- Consuelo
- Imelda (Sipa Annex)
- Malekkeg
- Marcela (Pob.)
- Nueva
- Panay
- San Antonio
- Sipa Proper
- Emiliana
- San Carlos
- San Juan
- San Mariano


text:
Vo Nguyen Giap
Hi Heneral Vo Nguyen Giap (Vinyetnames: Võ Nguyên Giáp) (natawo Agosto 25, 1911) usa nga nagretiro nga Vietnames nga opisyal militar ha Kasundalohan han Katawhan han Vietnam ngan politiko. Usa hiya nga nangunguna nga namuno ha militar ha duha nga gyera: Syahan nga Indotsina nga Gyera (1946–1954) ngan Gyera ha Vietnam (1960–1975). Nagtambong hiya ha mga nasunod nga mga importante nga pag-awayan ha kaagi: Lang Son (1950); Hoa Binh (1951–1952); Dien Bien Phu (1954); an Pagsalakay nga Tet (1968); an Nguyen Hue nga Pagsalakay (nga tinatawag ha Katundan nga Pagsalakay ha Dominggo han Pagkabanhaw) (1972); ngan an kataposan nga Kampanya nga Ho Chi Minh (1975). Usa gihapon hiya nga peryodista, usa nga ministro ha interior han Viet Minh nga gobyerno ni Mangulo Ho Chi Minh, an namumuno nga miltar han Viet Minh, an namuno han Kanan Katawhan nga Kasundalohan han Vietnam (KKKVN), ngan ministro ha pagpanalipod. Nagsirbe gihapon hiya nga api han Politburo han Partido Lao Dong.
Hi Vo Nguyen Giap amo an pinakakilalado nga namumuno ha militar gawas kan Ho Chi Minh dida han gyera ngan hiya an responsable para han mga dagko nga operasyon ngan pagpamuno tubtob han kataposan han gyera.
Kilalado liwat hi Giap nga waray pa mamatay kaysa han mga Mangulo han Estados Unidos ngan han ngatanan nga mga opisyales ngan mga heneral nga nagtambong dida han Gyera ha Vietnam han nga duha nga bahin.


text:
Mati
An Syudad han Mati usa nga syudad ha lalawigan han Davao Oriental ha Pilipinas. Amo ini an kapital nga syudad han Davao Oriental. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 105,908 ka tawo ha 21,293 nga panimalay.
Nahimo nga syudad an Mati dida han tuig 2007. Nahimo nga balaod an Buhat han Republika No. 9408 o Republic Act No. 9408 nga nagbalhin han Mati tikang hin bungto ngadto hin syudad. Ginratipika ini han mga bungtohanon han Mati dida hin plebisito nga ginbuhat han Hunyo 18, 2007.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Syudad han Mati ginbahin ngadto hin karuhaan kag unom (26) nga mga baranggay.


text:
Republika han Irlanda
- Ini nga barasahon mahitungod han Repulika han Irlanda. Para han isla, kadto-a an Irlanda
An Republika han Irlanda (ha Ininglis: Republic of Ireland; ha Irlandes nga Gaelic: Poblacht na h'Eireann) usa nga nasod ha Europa.
Mga kondado[igliwat | edit source]
An estado han Irlanda nahimo hin karuhaan kag unom (26) nga tradisyonal nga mga kondado (Iningles: county) nga ginagamit pa ha kultural ngan pan-isports nga kontexto, ngan ha postal nga kagamit. Ini diri pirme parehas han mga administratibo nga pagbahinbahin. Pira nga mga tradisyonal nga kondado gin-restruktura ngadto hin mga bag-o nga administratiba nga mga pagbahinbahin. An Kondado Dublin ginbahin ngadto hin tulo nga bulag nga administratibo nga kondado dida han dekada han mga 1990 ngan an Kondado Tipperary ginbahin ngadto hin duha dida han mga dekada han 1890. Ini naghahatag ha yana hin karuhaan kag siyam nga administratibo nga kondado ngan lima nga syudad. An lima nga syudad — Dublin, Cork, Limerick, Galway, ngan Waterford — lain an pagdumara tikang han iba nga dapit han ira tagsa-tagsa nga mga kondado. Lima nga munisipyo (Iningles: borough) — Clonmel, Drogheda, Kilkenny, Sligo ngan Wexford — mayda autonomiya ha sulod han kondado. Samtang an Kilkenny usa nga munisipyo, nagpabilin dinhi an katungod ha balaod nga magtawag hit kalugaringon nga syudad.[7]
An mga konstituyente o distrito elektoral han Dáil sumala han balaod kinahanglan magsunod han mga linea han kondado, tubtob han mahimo. Amo nga an mga kondado nga darudamo hin populasyon daro damo in mga distrito elektoral (e.g. Limerick Sidlangan/Katundan) ngan mayda mga distrito elektoral nga nahimo tikang hin sobra usa nga kondado (e.g. Sligo-North Leitrim), kondi, diri tinatabok an mga linea han kondado.
An mga kondado gintampo ngadto hin mga rehiyon para hin estadistika nga mga gamit.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Official Languages Act 2003. Office of the Attorney-General. Ginkità dida han 18 Pebrero 2012.
- ↑ Cite error: Invalid
tag; no text was provided for refs named
CIA
- ↑ CSO 2006 Census – Volume 5 – Ethnic or Cultural Background (including the Irish Traveller Community). (PDF) (2006). Ginkità dida han 9 Hulyo 2009.
- ↑ Cite error: Invalid
tag; no text was provided for refs named
pop2011
- ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 Ireland. International Monetary Fund. Ginkità dida han 18 Abril 2012.
- ↑ Human Development Report 2011. United Nations. Ginkità dida han 2 Nobyembre 2011.
- ↑ Kitaa an section 10(7) han Local Government Act 2001
Cite error:
tags exist for a group named "note", but no corresponding
tag was found, or a closing
is missing


text:
Colmar
Mga koordinado: 48°04′54″N 7°21′20″E / 48.0817°N 7.3556°E
An Colmar (Frinanses: Colmar, ginluluwas nga: [kɔlmaʁ]; Inalsas: Colmer [ˈkolməʁ]; Inaleman: Colmar, dida han 1871–1918 ngan 1940–1945: Kolmar) usa nga komyun ha departamento han Haut-Rhin ha Alsace ha dumagsaan nga Fransya.
Amo ini an prefektura o kapital ha departamento han Haut-Rhin ha nasod han Fransya.
Nahamutang ini dida han Alsace nga Ruta hin Vino ngan nagtatagad ini nga komyun nga amo ini ngahaw an "Ulohan han Vino Alsace" (capitale des vins d'Alsace).
Han 2006, an syuad han Colmar mayda katawhan nga 65,713[1] ngan an metropolitano nga kahaluag han Colmar mayda katawhan nga 120,367.[2] An Colmar amo an kamutngaan han arrondissement han Colmar, nga mayda 144,700 ka molupyo dida han 2006.[3]
An Colmar amo an bungto nga gin-ukyan ni Martin Schongauer an pintor ug grabador ngan ni Frédéric Bartholdi, an iskultor nga nagdisenyo han Statue of Liberty (Estatuwa han Libertad). Kilalado an syudad tungod han maupay nga nagpabilin nga daan nga bungto, an damo nga mga kiritaon ha arkitektura ngan han mga museo hini, nga diin upod an Unterlinden nga Museo.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Commune : Colmar (68066) ha INSEE
- ↑ Aire urbaine 1999 : Colmar (067) ha INSEE
- ↑ Arrondissement : Colmar (682) ha INSEE


text:
Kalibo
An Kalibo usa nga ika-syahan nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Aklan ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Nahamutangan ha amihanan-katundan nga dapit han Isla han Panay, amo ini an kapital nga bungto han Aklan. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 62,438 ka tawo ha 12,628 nga panimalay. An giharani-i nga syudad ha Kalibo amo an Syudad han Roxas ha Capiz, ngan an Syudad han Iloilo ha Iloilo. Inin duha nga syudad makakadtoan pinaagi hin bus ug minivan.
An Kalibo kilalado nga amo an lugar han Ati-atihan nga festival. Amo gihapon ini an ganghaan ngadto ha isla han Boracay, nga mga kap-atan kag lima (45) ka minutos la an kaharayo pinaagi ha panakayan ha tuna tikang ha giharani-i nga puerto, ha Caticlan. Sentro han rehiyon gihapon ini para han amihanan-katundan nga bahin han isla han Panay, nga naghahatag hin pan-komersyo, pan-aradman, ngan pantambal nga serbisyo nga waray didto han mga gurugudti-ay nga mga bungto ngan baranggay nga hagrani.
An ngaran nga Kalibo tikang han lokal nga yinaknan nga "sangka libo", nga nangangahulogan nga "usa ka yukot", an ihap han mga nangungukoy kuno dida han panahon han sinisiring nga pag-abot han mga Datu tikang ha Borneo.
An Kalibo maabtan tikang ha Manila pinaagi hin idro ngadto ha Kalibo nga Aeropuerto, mga napulo ka minutos kaharayo tikang han main nga plaza, o pinaagi hin barko nga naagi ha Dumaguit ug New Washington nga mga puerto ha amihanan nga dapit han Aklan. It panakayan publiko ha bungto pinaagi hin traysikol.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Kalibo ginbahin ngadto hin napulo kag unom (16) nga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information
- google.com Satellite Image han KALIBO


text:
Mangarabay
Ha fonetika, an mangarabay[1][2] usa nga tunog ha yakan nga ginluluwas hin bug-os nga pagsira o pagsira-hin-bahin han igbaw nga trakto vocal, nga diin iton igbaw nga trakto vokal amo an kabahin nga igbaw han larynx. Tinatawag ini nga consonante ha Kinatsila ngan consonant ha Iningles.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Vicente I. de Veyra "Ortograpiya Han Binisaya". Bahin nga kinuha tikang han Mga Lagda Han Pagsurat Han Aton Pinulongan ni Vicente I. de Veyra nga ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.
- ↑ Agustin El O'Mora "Kasurat diri Sinukol". Ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.


text:
Biyograpiya
An Biyograpiya (tikang han Griyego nga mga pulong bios nga nangangahulogan kinabuhi, ngan graphein nga nangangahulogan surat) usa nga genre hin literatura ngan iba nga paagi hin media sugad hin film, nga naha-batakan han mga sinurat nga mga pagsaysay hin mga indibidwal nga mga kinabuhi. Iton biyograpiya puyde nga mahitungod hin tawo nga fiction o non-fiction, ini nga pulong ha kaurogan ginagamit ha pagtawag hin non-fiction. Nalain ini hiton profile o curriculum vitae nga kon diin iton biyograpiya mayda paglantaw hin kumplexidad ngan mayda ginhighlight nga mga dirudilain nga bahin han personalidad upod in mga detalye hin mga nahinabo. It biyograpiya diri la kay lista hin mga butang sugad hin pagkatawo, pag-aram, trabaho, mga relasyon ngan kamatayon. Naghihisgot gihapon ini hiton mga gin-aabat han pag-agi ngan pagtilaw hini nga mga panhinabo.


text:
Nikel
An Nikel amo an elemento kimikal nga may ihap atomika nga 28. An tigaman hini amo an agi nga Ni.
kinaiya[igliwat | edit source]
May ada an nikel melting point o an temperatura san pagtunaw na 1455°C ngan ngan boiling point o an temperatura san pagkaladkad na 2730°C. May'ada density an nikel na 8.908 g·cm−3.
Metal na silvery-white ngan mainggat an nickel. Usa ini san upat na elemento na namamagnet sa normal na temperatura, an iba mao an puthaw, cobalt ngan gadolinium. An iya Curie temperature aada sa 355 °C (671 °F), karuyag-sidngun na an nikel diri mamamagnet labaw sini na temperatura.[1] sakob ini san mga transition metals ngan matugas ngan ductile.
- ↑ Kittel, Charles (1996). Introduction to Solid State Physics. Wiley. p. 449. ISBN 0-471-14286-7.


text: 1Sa kataposan, mga tugang, nakikimaherak kami saindo asin sinasadol mi kamo sa ngaran ni Jesus na Kagurangnan, na mamuhay kamo nin orog pa kan pamumuhay nindo ngunyan—pamumuhay na sosog sa nanodan nindo samo—nganing mapaogma nindo an Dios. 2Aram na nindo an mga katukdoan na itinao mi saindo huli ki Jesus na Kagurangnan. 3Kabotan nin Dios na kamo magin banal; na dai nanggad kamo makidorog sa bakong agom. 4Dapat manodan kan lambang lalaki an tamang pakikiiba sa agom niya, sa paagi na banal asin may paggalang, 5bakong sa karigsokan arog kan mga pagano na dai nakakamidbid sa Dios. 6Sa bagay na ini mayo nin siisay man na magdigta o magraot sa saiyang tugang, huli ta makuri an padusa nin Kagurangnan sa gabos na maggibo kan mga bagay na ini, siring sa ipinatanid mi na saindo kaidto. 7Inapod kita nin Dios sa buhay na may kabanalan, bakong sa karigsokan. 8Kaya an siisay man na minasikwal kan katukdoan na ini, minasikwal bakong sa tawo kundi sa Dios na iyo an nagtao saindo kan saiyang Espiritu Santo. 9Dai na kaipuhan na suratan pa kamo dapit sa pagkamoot sa kapwa nindo paratubod, huli ta an Dios na an nagtukdo saindo kun paano kamo magkaminorootan. 10Totoong namomotan nindo an gabos na tugang sa bilog na Macedonia. Alagad sinasadol mi kamo, mga tugang, na mag-orog pa logod an saindong pagkamoot. 11Hingowahon nindo na mamuhay kamo na matoninong; atoman sana nindo an sadiri nindong buhay, asin magkaigwa kamo nin sadiring hanap-buhay, siring sa hatol mi saindo kaidto. 12Sa paaging ini, gagalangan kamo kan mga bakong paratubod, asin dai kamo magsasarig sa kiisay man. 13Mga tugang, boot ming maaraman nindo an katotoohan dapit sa mga nagkagaradan na, tanganing dai kamo magmondo, arog kan mga mayo nin paglaom. 14Nagtutubod kita na si Jesus nagadan saka nabuhay liwat. Kaya nagtutubod kita na bubuhayon liwat nin Dios ki Jesus an gabos na nagkagaradan nganing makaiba niya. 15Itinutukdo mi saindo ngunyan an itinukdo nin Kagurangnan na kitang nabubuhay pagdatong nin Kagurangnan, dai maeenot duman sa mga nagkagaradan na. 16Ikukurahaw an pagboot, madadangog an tingog kan arkanghel, matanog an trompeta nin Dios asin kadungan kaiyan, mahilig hale sa langit an Kagurangnan. An mga nagkagaradan ki Cristo an enot na bubuhayon liwat. 17Dangan kita na mga buhay pa pag-abot kan panahon na iyan, dadarahon paitaas kaiba ninda sa mga panganoron tanganing sabaton sa itaas an Kagurangnan. Asin magdadanay na kitang kaiba kan Kagurangnan. 18Kaya magparinanga-rangahan kamo kan mga tataramon na ini.


text:
Eduardo di Capua
Hi Eduardo di Capua (1865 - 1917) usa nga Italyano nga magkaranta ngan kompositor hin kanta. Natawo hiya ha Napoles, Italya.
Upod han maniniday nga hi Giovanni Capurro, hi di Capua nagsurat han kanta nga "O Sole Mio" (an syahan nga linea ha Napolitano nga yinaknan: Che bella cosa è na jurnata ‘e sole) nga gin-record hin damo nga magkaranta, ha klasikal ngan ha popular nga musica: Enrico Caruso, Plácido Domingo, The Beatles, Paul McCartney, Royal Philharmonic, Nat King Cole ngan George Harrison.
Hi Eduardo di Capua namatay han 1917 ha Napoles, Italya.


text:
Tito Livio
Hi Titus Livius Patavinus (59 UC – AD 17), kilala gihap komo Tito Livio o Livy, in uska Romano nga historyano. Nagsurat hiya hin dako nga kasaysayan han Roma ngan han Romano nga katawhan nga an titulo Ab Urbe Condita Libri, "Mga Libro tikang han Pagtukod han Syudad," nga nagpapahayag han panahon tikang han gisayohi nga mga leyenda han Roma han panahon ugsa han nahig-araan nga pitsa han pagtukod han Roma han 753 BC ngadto han paghadi ni Augustus han panahon ni Livio. Kilala hiya han pamilya nga Julio-Claudio, nagsagdon han apo-nga-umangkon ni Augustus, an magigin emperador nga hi Claudius, han batan-on pa ini nga diri maiha ugsa han 14 AD dida hin surat ha pagkuha han pagsurat mahiunong hin kaagi.[1] Hi Livio ngan an asawa ni Augustus nga hi Livia, tikang han amo gihapon nga clan ha iba nga mga lugar, bisan man kun diri hira magkadugo.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Foster 1874, p. xii, citing Suetonius, Claudius, xli.


text:
Malvar
An Malvar usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Batangas, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 32,691 ka tawo ha 6,310 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Malvar ginbahin ngadto hin napulo kag lima (15) nga mga baranggay.
- Bagong Pook
- Bilucao (San Isidro West)
- Bulihan
- San Gregorio
- Luta Del Norte
- Luta Del Sur
- Poblacion
- San Andres
- San Fernando
- San Isidro East
- San Juan
- San Pedro I (East)
- San Pedro II (West)
- San Pioquinto
- Santiago


text:
Aklan
An Aklan usa nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon. An kapital hini amo an Kalibo ngan an probinsya nahamutangan ha kanawayon o amihanan-katundan nga dapit han isla han Panay, nasapit hiton probinsya han Antique ha katundan ngan Capiz ha timugan o habagatan-sinirangan. An Aklan naatubang hiton Dagat Sibuyan ngan han probinsya han Romblon ha amihanan.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | edit source]
Aklanon o Akeanon iton tawag hiton mga tawo nga taga-Aklan, ira yinaknan ngan ira kultura. Sumala han pagtuo han mga katawhan, an Aklan ginngaran tungod han salog nga an ngaran Akean.
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Aklan mayda napulo kag pito (17) nga bungto.
Mga Bungto[igliwat | edit source]
Pisikal[igliwat | edit source]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- An Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Probinsya han Aklan
- An Opisyal nga Websayt han Bungto han Malinao, Aklan
- An Opisyal nga Websayt han Kalibo Ati-atihan Festival
- An Opisyal nga Websayt han Pilipinhon nga Departamento han Turismo


text:
Maldibas
An Maldibas (sa Ingles: Maldives) sarong nasyon sa Osyano Indiko sa parteng sur-solnopan kan Sri Lanka na binibilang nin 19 atoll na an mga siring binibilog man nin 2,000 na islang koral. An mga ini pinagbanwa nin mga tawo haleng Habagatan kan Asya. Kan taon 1153, nadara igdi an relihiyon na Islam. Nagin kolonya ini kan mga Portuges (1558), kan OLandes (1654) asin kan mga Ingles (1887). Kan taon 1965, nakamit niya an saiyang katalingkasan komo sarong sultanato alagad nagin sarong republika kan 1968.
An mga atoll kaini toro-tarapok sa teritoryo na lakop sa 90,000 na kilometro kwadrado mala ta huli kaini, ini na an warak na maray na nasyon. Ini may populasyon na 369,000. An kabesera niya iyo an Male. Inaapod man ini na Mga Isla nin Maldiba (Ingles, Maldive Islands).


text:
Maastricht
An Maastricht (ha Linimburges: Mestreech; ha Frinanses Maëstricht (kadaan); ha Kinatsila: Mastrique (kadaan)) usa nga syudad ngan munisipyo ha salatan nga bahin han lalawigan han Limburg ha nasod han Nederlandes. Amo ini an kapital nga syudad ha Limburg.
Ha Inolandes, in molupyo han Maastricht tinatawag nga Maastrichtenaar samtang ha lokal nga yinaknan tinatawag an molupyo nga Mestreechteneer o kundi man, ha pag-agnay, Sjeng (tikang han sikat han una nga Franses nga ngaran nga Jean).
Kilalado an Maastricht nga syudad ha kaagi, kultura, lokal nga fokloriko ngan pag-aram. Kilalado an bungto ha mga turista tungod ha pamalit ngan pagpahayahay[1]. Mayda dako nga internasyonal nga populasyon hin mga istudyante an syudad.
Kahamutang[igliwat | edit source]
Nahamutang an Maastricht han duha nga daplin han salog han Meuse (Inolandes: Maas) ha timugan nga dapit han Nederlandes, ha linea han Belhika (nga diin an nayakan-hin-Inolandes nga Flandes ngan nayakan-hin-Frinanses nga Walonya nga Rehiyon madali maabtan tikang han sawang han syudad) ngan harani han Aleman nga linea. Kabahin an syudad han Meuse-Rhine nga Eurorehiyon, an Euregio nga naglalakip han Aachen, Hasselt ngan Liège ha Alemanya ngan Belhika.


text:
Dinagat Islands
An Dinagat Islands (kon ha Winaray: Dinagat nga Kapuropod-an) usa nga kapuropod-an nga probinsya ha Pillipinas, nga nahamutang ha salatan nga dapit han Golfo han Leyte harani han lalawigan han Surigao del Norte. An Isla han Leyte nahamutang ha katundan, tabok han Estrecho han Surigao, ngan an Mindanao nahamutang ha salatan. It Dinagat mga 60 ka km tikang ha amihanan tubtob salatan. Pero, han Pebrero 11, 2010, an Korte Suprema han Pilipinas nagdeklara nga waray pagtalab an pagtukod han lalawigan han Dinagat Islands kay kulang han kinahanglanon nga lugar ngan popyulasyon nga ginmamando han Kodigo han lokal nga pangobyernohan para makatukod han lalawigan.[1]
Politikal nga pagbahinbahin[igliwat | edit source]
An Dinagat Islands ginbahin ngadto hin pito (7) nga mga bungto.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
Mga Kasarigan[igliwat | edit source]
- Charter han Lalawigan han Dinagat Islands (Republic Act No. 9355)
- Dinagat isles land provincehood status


text:
Johor
An Johor (nga agsob liwat ginsusurat ha Iningles nga Johore, ha Jawi mga kasurat:جوهر) usa nga estado o negeri han Malaysia ha butnga han 1°20" ha Amihanan ngan 2°35" ha Amihanan. Usa ini han mga nadukwag nga mga negeri ha Malaysia. An kapital nga syudad ngan lingkoranan han hadi han Johor amo an Johor Bahru, nga tinatawag han kasanhi nga Tanjung Puteri (Winaray: Pangpang han Prinsesa). An daan nga kapital han negeri amo an Johor Lama. An Arabo nga pahidungong nga ngaran han estado amo an Darul Ta'zim ("Puy-anan hin Pagtahod'). Ginpalibutan ini han Pahang ha amihanan, Melaka ngan Negeri Sembilan ha kanawayan, ngan han Mga Estrecho han Johor ha salatan nga gintunga han pag-ultan han Malaysia ngan han Republika han Singapur. An Tanjung Piai, ha distrito han Pontian, amo an pinakasalatan nga dapit han mainland nga Asya.
An mga taga-Malaysia ngan taga-Singapur nagamit han pagpahalipot nga JB ha pagtawag han syudad han Johor Bahru.


text:
Zhao Ziyang
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Zhao Ziyang (17 Oktubre 1919 – 17 Enero 2005) usa nga hataas-hin-ranggo nga politiko ha Kanan Katawhan nga Republika han Tsina (KKRT). Hiya an ikatulo nga Premier han Kanan Katawhan Republika han Tsina tikang 1980 tubtob 1987, ngan Maghirilom nga Kasahiran han Partido Komunista han Tsina tikang 1987 tubtob 1989. Hi Zhao natanggal ha poder tungod han pagkita nga naugop hiya han mga estudyante dida han 1989 nga mga protesta ha Plaza Tiananmen.


text:
Arayat
- Ini nga artikulo mahitungod han Bungto han Arayat. Para han bukid nga amo gihapon an ngaran, kitaa an Bukid Arayat.
An Arayat usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 101,792 ka tawo ha 18,571 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Arayat ginbahin ngadto hin katloan (30) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Opisyal nga websayt han Bungto han Arayat
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information
- eK! (electronic Kabalen) Pampanga-based Kapampangan journal of ideas


text:
Papa Gregorio XIII
Hi Papa Gregorio XIII (7 Enero 1502 – 10 Abril 1585), natawo nga Ugo Boncompagni, amo an Papa tikang han 1572 tubtob 1585. Kilalado hiya han pagkomisyonar ngan an ginkuhaan hin ngaran han Gregoriano nga kalendaryo, nga nagpapabilin ha yana nga amo an ginkarawat ha kanasoran nga sibil nga kalendaryo kutob yana.
Han panahon han iya pagkapapa, nagpadukwag hi Gregorio hin mga kultural nga pagpatronar nga nahanungod ha iya pagkapapa. Ginpakusog niya in damo nga mga envoy hin singbahan ngan diplomatiko ha Asya, ha mga kapurupod-an han Hapon ngan han Pilipinas. Hiya gihapon an syahan nga Papa nga naghatag han Inmakulada nga Konsepsyon komo Patrona han Kapurupod'an Pilipinhon dida han 9 han Pebrero 1579.


text:
Souvanna Phouma
Hi Prinsipe Souvanna Phouma (Oktubre 7 1901-Enero 10, 1984) amo an namuno han neutralista nga faction ngan Primer Ministro han Ginhadi-an han Laos hin makapira ka beses, tikang 1951 - 1952, 1956 - 1957, 1960 ngan 1962 - 1975.
Hi Souvanna Phouma natawo ha bise-reyal nga pamilya han Luang Prabang, ngan gintagaan hin Pranses nga edukasyon ha Hanoi, Paris ngan Grenoble, nga diin hiya nakakuha han iya degree ha arkitektura ngan inhenyeriya. Binmalik hiya ha Laos han 1931, ngan nag-asawa kan Aline Claire Allard, nga anak hin Franses nga amay ngan Lao nga nanay.
Hi Souvanna Phouma, upod han iya bugto nga hi Prinsipe Phetsarath (1891-1959) ngan an iya katunga-nga-bugto nga hi Prinsipe Souphanouvong (1909-1995), nahibulig ha politika han Laos dida han mga katapusan han Gyera-Pankalibotan II (World War II), nga kon diin an Lao Issara gin-establisar agod makig-away han okupasyon Franses.


text:
Kitcharao
An Kitcharao usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Agusan del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 14,604 ka tawo ha 2,623 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Kitcharao ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga baranggay.
- Bangayan
- Canaway
- Hinimbangan
- Jaliobong
- Mahayahay
- Poblacion
- San Isidro
- San Roque
- Sangay
- Crossing
- Songkoy
Kaagi[igliwat | edit source]
Han 2005, an mga baranggay han Crossing ngan Songkoy ginhimo. [1]
Mga Reperensya[igliwat | edit source]
- ↑ National Statistical Coordination Board (2006-02-27). 2006 Factsheet. Ginkità dida han 2006-06-24.


text: 1Hadto anay mga patay kamo ha espiritu tungod han iyo mga pagtalapas ngan mga sala. 2Ginsunod niyo hadto an maraot nga paagi han kalibutan; nagsugot kamo han punoan han espirituhanon nga mga gahom ha kahiluagan ha kahitas-an, an espiritu nga naghahadi han mga tawo nga nalaris han Dyos. 3Sugad kita ngatanan ha ira hadto anay, ngan nag-ukoy kita sumala han aton lawasnon nga mga karuyagon ngan asay naton ginbuhat an naangay han mga karuyagon han aton kalugaringon nga mga lawas ngan hunahuna. Sugad han iba, dida hini nga aton hin-aaraan nga kamutangan, aton kapalaran an pag-antos han kapungot han Dyos. 4Kundi labis an pagkalooy han Dyos ha aton, ngan labi na an iya paghigugma ha aton, 5nga samtang mga patay pa kita ha espiritu tungod han aton mga pagtalapas, ginbanhaw kita niya upod kan Cristo. Natalwas kamo tungod han grasya han Dyos. 6Ha aton pakig-usa kan Cristo Jesus, ginbanhaw kita upod ha iya basi maghadi kita kaupod niya didto ha langit. 7Ginbuhat ini niya ha pagpakita ha ngatanan nga tiarabot nga panahon han labi nga pagkadako han iya grasya, dida han gugma nga iginpakita niya ha aton pinaagi kan Cristo Jesus. 8Kay pinaagi hin pagtoo, natalwas kamo tungod han grasya han Dyos. Diri ini iyo kalugaringon nga buhat, kundi hatag gud la ini han Dyos. 9Waray gud niyo dinhe sadang ipanhambog, tungod nga diri ini bunga han iyo kalugaringon nga mga buhat. 10An Dyos amo an aton Magburuhat, ngan ha aton pakig-usa kan Cristo Jesus, ginhimo kita niya para hin kinabuhi nga mag-upay an mga binuhatan, nga gin-aandam na niya nga aton pagtutumanon. 11Kamo nga mga Hentil ha pagkatawo—siring pa han mga Judiyo “an diri mga tinori”—ngan nasiring nga mga tinori hira, panumdoma niyo kon ano an iyo kahimtang hadto anay. (An ha lawas la ini nga buhat.) 12Bulag kamo kan Cristo hadto nga panahon. Mga lumalangyaw la kamo ngan diri kamo sakop han pinili nga mga tawo han Dyos. Waray kamo labot han mga ginsaaran nga natikang han mga saad han Dyos han iya mga tawo. Nag-ukoy kamo dinhe hini nga kalibutan hin waray paglaom ngan waray Dyos. 13Kundi yana ha pakig-usa kan Cristo Jesus, kamo nga hadto anay nahirayo han Dyos, nahirani na pinaagi han kamatayon ni Cristo. 14Kay hi Cristo ngahaw an nagdara nganhi ha aton han kalinaw pinaagi hin paghimoa han mga Judiyo ngan han mga Hentil nga usa la nga mga tawo han Dyos. Pinaagi han iya kalugaringon nga lawas ginbungkag niya an bungbong nga nagbulag ngan naghimo ha ira nga magkaaway. 15Ginpara niya an Balaod han mga Judiyo, upod an mga sugo ngan mga turumanon basi maghimo tikang han mga Judiyo ngan mga Hentil hin usa nga bag-o nga mga tawo nga kausa niya ngahaw, ngan tungod hini ihahatag an kalinaw. 16Pinaagi han iya kamatayon ha kros ginbungkag ni Cristo an ira pagkaaway; pinaagi han kros gintig-ob niya an duha nga katawhan ngadto hin usa la nga lawas, ngan iginpahioli hira ngadto sa Dyos. 17Sanglit inmabot hi Cristo ngan nagwali han Maupay nga Sumat han kalinaw ha ngatanan—ha iyo nga mga Hentil nga hirayo ha Dyos ngan ha iyo nga mga Judiyo nga hirani ha iya. 18Pinaagi kan Cristo kita ngatanan, an mga Judiyo ngan mga Hentil, makakadangop na kita, dida hin usa la nga Espiritu, ha atubangan han Amay. 19Sanglit diri na mga lumalangyaw o mga dumuruong kamo nga mga Hentil; mga igkasi mga tuminungnong na kamo han mga tawo han Dyos, ngan mga kaapi na han panimalay han Dyos. 20Gintukod na liwat kamo ha patukoranan nga iginpahimutang han mga apostoles ngan mga manaragna, nga hi Cristo Jesus ngahaw amo an puno nga patukoranan. 21Amo hiya an nahawid han bug-os nga balay, ngan nagpapadako ngadto hin usa nga templo nga baraan han Ginoo. 22Ha pakig-usa ha iya, kaupod an ngatanan nga mga magtinuohon, gintitindog liwat kamo nga usa nga balay diin nag-uokoy an Dyos pinaagi han iya Espiritu.


text:
Quark
Iton Quark in uska elementarya nga partikulo ngan uska panguna nga sakop han materya. Nagkokombinar an mga quark para mabug'os an composite particle na gintatawag na hadron, ngan an pinaka-stable na hadron amo an mga proton ngan neutron, mga sangkap san atomic nuclei.[1]
May'ada unom na klase an quark, amo an flavors: up, down, strange, charm, bottom, and top.[2] an Up ngan down na quark an may pinakahabubo na mass sa mga quark.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Quark (subatomic particle). Encyclopædia Britannica. Ginkità dida han 2008-06-29.
- ↑ R. Nave. Quarks. HyperPhysics. Georgia State University, Department of Physics and Astronomy. Ginkità dida han 2008-06-29.


text:
Simunul
An Simunul usa nga bungto ha lalawigan han Tawi-Tawi ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 31,962 ka tawo ha 4,910 nga panimalay. An yinaknan hini nga lugar amo an Sama. An syahan nga mga Muslim ha Pilipinas ginsisiring nga inmabot anay ha Simunul.
Unom iton mga beach ha Simunul. An kadam-an han mga tawo dinhe mga Muslim.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Simunul ginbahin ngadto hin napulo kag lima (15) nga mga baranggay.
- Bakong
- Manuk Mangkaw
- Mongkay
- Tampakan (Pob.)
- Tonggosong
- Tubig Indangan
- Ubol
- Doh-Tong
- Luuk Datan
- Maruwa
- Pagasinan
- Panglima Mastul
- Sukah-Bulan
- Timundon
- Bagid


text:
Libertadores
An mga Libertadores (Kinatsila para hiton "Mga Libertador") amo an tawag han mga namuno han mga rebolusyon nga naghatag han mga kanasoran han Latin America hin independensya tikang han Espanya. Kaurugan ha ira mga burgis nga kriolyo o mestizo nga na-impluwensya han Liberalismo ngan, ha iba nga mga kaso, hin militar nga ekpersyensya han metropolis.
Han mga prominente nga mga Libertadores lakip hira:
- Simón Bolívar
- Vicente Guerrero
- Miguel Hidalgo
- José María Morelos
- Francisco de Miranda
- Bernardo O'Higgins
- José de San Martín
- Antonio José de Sucre
- José Martí
An Copa Libertadores usa nga futbol nga torneo ha mga team han Amerika del Sur ngan Mexico.


text:
Papa León XIII
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Papa León XIII (ha Linatin: Leo PP. XIII), natawo nga Vincenzo Gioacchino Raffaele Luigi Pecci (Marso 2, 1810 – Hulyo 20, 1903), amo an Papa han Singbahan Katoliko Romano, nga naghadi tikang han 1878 kutub 1903. Hiya an gilagasi nga papa (naghadi tubtob han edad 93), ngan iya an ikatulo nga gima-ihai nga pontificado, sunod han iya direkta nga nanguna ha iya nga hi Pío IX ngan Juan Pablo II.
Kilalado hiya han iya intelektwalismo, an pagpadukwag han mga gintutod mahiunong han sosyudad upod han iya ensiklika nga Rerum Novarum ngan an iya mga paningkamot hin paghubad han kamutangan han Singbahan ha bahin han moderno nga panhunahuna. Naka-impluwensya hiya han Katoliko Romano nga Mariolohiya ngan iya ginbandilyo an rosaryo ngan an eskapularyo. Nagpagawas hiya hin napulo kag usa nga mga ensiklika han rosaryo, nag-aproba hin duha nga bag-o nga eskapularyo ni Maria ngan amo an syahan nga Papa nga bug-os in pagkarawat han konsepto kan Maria nga medianera.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Mga sinurat ngan biyograpiya ni Papa León XIII tikang han Vaticano
- Papa León XIII, pagsubay han iya pontificado (ha Iningles)
- Mga etext han iya mga ensiklika ngan iba nga mga dokumento
- Papa León XIII: texto upod in mga concordance ngan talaan hin mga kaurugan
- Kinabuhi ngan mga Buhat ni Papa León XIII (1883)
- Papa León XIII at Find a Grave


text: 1Tikang han usa nga Tigurang han singbahan— Ngadto han minahal nga Ginang ngan han iya mga anak nga akon hinihigugma hin tinuod, ngan hinihigugma liwat han ngatanan nga nakilala han kamatuoran, 2kay magpapabilin ha aton an kamatuoran ngan mag-uupod ha aton ha kadayonan. 3Tagan unta kita han Dyos nga Amay ngan ni Jesu-Cristo nga anak han Amay, han grasya, kalooy, ngan kamurayaw ngan maaton unta ini dida han kamatuoran ug gugma. 4Dako an akon kalipay han paghibaro ko nga nag-uokoy dida han kamatuoran an pira han imo mga anak, sugad han iginsugo ha aton han Amay. 5Sanglit, hinigugma ko nga Ginang, nangangamuyo ako ha imo nga maghigugmaay kita ngatanan. Diri ini bag-o nga sugo nga akon ginsusurat ha imo; kundi dinhe na ini ha aton tikang pa ha tinikangan. 6Amo ini an sugo nga akon hinnanabihan nga kinahanglan magmasinugtanon kita han mga sugo han Dyos. Amo ini an sugo, sugad han iyo ngatanan hinbatian tikang pa ha tinikangan: kinahanglan maghigugmaay kamo ha iyo kinabuhi. 7Nakaluob na han bug-os nga kalibutan in damo nga mga buwaon nga magturutdo nga diri nagtutug-an nga hi Jesu-Cristo nahimo nga tawo ngan kinmanhi ha kalibutan. Malimbong ngan kaaway ni Cristo in sugad nga tawo. 8Sanglit pagbantay kamo basi diri mawara ha iyo an iyo ginkabudlayan, kundi makarawat niyo an bug-os nga balos ha iyo. 9An Dyos waray dida han tawo nga diri nagsusunod han pagturon-an ni Cristo, kundi nagsosobra hin pagtutdo hini nga pagturon-an. Kundi an Amay ngan an Anak aada ha iya nga nasunod han pagturon-an ni Cristo. 10Sanglit kon may makada ha iyo, nga diri magtutdo hini nga pagturon-an, ayaw hiya karawata ha iyo balay; ayaw ngani paghatag ha iya hin katahoran. 11Kay an maghatag ha iya hin katalahoran, nahihimo nga kabulig han iya magraot nga mga buhat. 12Damo pa unta an akon isurumat ha iyo, kundi gabay ko ini diri ipaagi hin pagsurat, lugod naglalaom ako nga makaduaw ngan makaghimangraw ako ha iyo, basi mahingpit an aton kalipay. 13Nangungumosta ha imo an mga anak han imo hinigugma nga bugto nga babaye.


text:
Jönköping
An Jönköping in uska syudad ha salatan hit Suecia nga may-ada 89,396 nga mga molupyo. Ini an ika-9 may gidadamoi nga syudad ha Suecia. An Jönköping in nahimumutang ha salatan nga katapusan han kanan Suecia ikaduha nga gidakoi nga danaw, an Vättern. An orihinal nga bungto han Jönköping in tinmubo kaupod an Huskvarna ngan Norrahammar nga nagporma hin usa nga magsurugnod nga lugar urbano, tikang 1971 nabug-os ha usa nga pareho nga munisipyo.
An syudad in lingkuran han Munisipyo han Jönköping nga may-ada populasyon nga 128,305 (2011), ngan amo gihapon an lingkuran han Condado han Jönköping nga may-ada populasyon nga 331,539 (2006). An Jönköping in lingkuran han uska korte han distro ngan uska korte hin apela sugad liwat an Suecianon Nasodnon nga Pagdudumara han mga Hukmanan. Ini liwat an lingkuran han Suecianon Konseho han Pag-uma.
Kaagi[igliwat | edit source]
Jönköping in kadaan nga sentro hin pan-negosyohan, tungod nga namumutang ini nga pagtapo han mga dalan pakadto ha mga salog Nissan ngan Lagan, ngan an dalan nga namumutnga ha mga lalawigan han Östergötland ngan Västergötland. Ini in natural la tungod hit posisyon heyograpikal han syudad ha kataposan nga salatan han danao Vättern, nga nagtutunga han duha nga condado. Han Mayo 18, 1284, Jönköping in kinmarawat hin mga katungod komo uska syudad han Suecia komo usa ha mga syudad nga katiringban han nasod, ni Hadi Magnus Ladulås, nga hiya an namumuno han nasod tikang ha kanan Vättern gidadakoi nga puro Visingsö. Ha ngaran han syudad "Jön-" ini in nakuha ha uska salog, "Junebäcken", nga namumutang ha pagkayana katundadn nga bahin han syudad, Talavid. Ini an lokasyon han syahan nga ginkikilala nga ginukyan hini nga lugar. An ikaduha nga bahin han ngaran "-köping", in kadaan nga pulong para han uska sentro han pannegosyohan o merkado nga lugar.
Ugaring la, an posisyon heyograpikal han syudad in madali sulongon han mga langyawanon, panguna tikang ha mga taga-Dinamarka, nga nakanhi tikang ha salatan nga naagi ha mga dalan salog; an hini nga panahon, an mga lalawigan han pagkayana nga salatan nga Suecia — Scania, Halland ngan Blekinge — in gintatag-iyahan han Dinamarka. Tungod hini, an syudad in makapira nga ginkawatan ngan ginsunog, tubtob natukod an uska portipikasyon ha ika-16 ngan ika-17 nga gatostuig.
Jönköping in kilala tungod han iya industriya hin posporo 1845-1970. Hasta yana, ini liwat in mahinungdanon nga sentro panlohistika, nga may-ada damo nga kanan mga kompanya sentral nga bodega nga namumutang dinhi (sugad han IKEA, Electrolux ngan Husqvarna).
Klima[igliwat | edit source]
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 Localities 2010, area, population and density in localities 2005 and 2010 and change in area and population. Statistics Sweden: (29 May 2012). ginhipos tikang ha an orihinal dida han 17 December 2012
- ↑ Climatological Normals of Jonkoping. Hong Kong SAR Government. Ginkità dida han 2011-01-06.


text:
Silago
An Silago usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Southern Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Pilipinas. Ini nga bungto ada nahamutangan ha tapad han dagat ha sinirangan nga dapit han lalawigan nga naatubang han Kalawdan Pacifico. Sumala han 2000 census, an Silago mayda populasyon nga 10,486 ka tawo ha 2,286 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Silago mayda napulo kag lima (15) nga baranggay.
- Balagawan
- Catmon
- Pob. District I
- Pob. District II
- Hingatungan
- Katipunan
- Laguma
- Mercedes
- Puntana
- Salvacion
- Sap-ang
- Sudmon
- Tuba-on
- Tubod
- Imelda


text:
Danao
An Danao sarong ikatulong klase syudad na namumugtak sa probinsya nin Cebu, Filipinas.
Igwa ining sukol na 107.30 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikalimang distrito. Sosog sa sensus kan 2010, igwa ining 119,252 katawo. An designadong zip code kaini iyo 6004.
An Syudad kan Danao iyo na an magigin sunod na kabesera nin industriya sa enterong Cebu o kan entero pa nganing Habagatan kan Filipinas.
Kan 2005, an Metro Cebu hinira an pagdolonan asin pinagpasakop na an Syudad kan Danao sa amihanan asin an banwaan kan San Fernando saka syudad kan Carcar sa ibaba kan habagatan.[1].
Industriya sa Badil sa Danao[liwaton | liwaton an gikanan]
An Syudad kan Danao bantog na gayo kan saiyang industriya sa paggibo nin iba-ibang klaseng badil. Nagpoon an industriya kan mga taon 1905-1906.[1]
Kan Ika-2 Giyerang Pangkinaban, an mga panday sa badil kan Danao nagtabang sa mga gerilya o nagbali na padagos sa USAFFE asin an mayor nindang trabaho iyo an pagpanday nin badil, paghirahay kan mga nararaot o pagsadya sa mga badil kan mga nasisikop na badil nin Hapon, an Arisaka ngani makasulot an mga bala kan badil kalibre .30 kan mga Amerikano igdi.
Pakaguerra, medyo nagluya an paggiribong badil ta dakul an surplus kaini. Alagad nagpasige ini maski patago an paggibo ta ilegal, asin inaapod na mga paltik an siring na mga badil. Kaamayan kan 1990, an gobyerno ginibong legal logod an industriya. Mga kooperatiba pinagmukna sa pag-andorog kan industriya asin ngunyan an may permiso sa paggibong badil iyo an Workers League of Danao Multi-purpose Cooperative (World MPC), sa Dungduan, sa Syudad kan Danao.
Mga Barangay[liwaton | liwaton an gikanan]
An Syudad kan Danao nababanga sa 43 barangay.
Hilnga Man[liwaton | liwaton an gikanan]
Mga panluwas na Takod[liwaton | liwaton an gikanan]
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information
- Danao City Community Website
- Danao Association USA, Inc.
- ↑ http://www.dausa.org/index.php?topic=history, accessed Oct. 6, 2007.


text: 1Tinaynan Pabloy Athens ot umed Corinth 2ot hidiy nanamuwana nah himbalen Judyu an da Aquila ke Prisila an iPontus, mu ka-alpu dad Roma ad Italy te in-olden nan patul an hi Klaudius an am-in di Judyu ya makaan da kediyen boble. 3Immeh Pabloh baleda ya tinibo na an hay ngunuda ya umat hi ngununa handi an mangapyah tulda. Nakihkihdi ya nakingunngunnun dida. 4Kasabasabadu on immeh Pablo nah simbaan di Judyu an e muntuttudu hanadah Judyu ya bokon Judyu ta mangulug dan Jesu Kristo. 5Handih dimmatong da Silas ke Timothy an nalpud Macedonia ya dinatngan dah Pablo an ihapohapot nan muntuttudu hanadah Judyu an hi Jesus di tinuddun Apu Dios an Kristo an mangipaptok hi tagu. 6Mu hanadan Judyu ya kahingon dah Pablo ta tagan day padngol ke hiya. Kinali inalanay bulwatina ot yagyagana ta pangipatib-anan naliwat nadan tataguh di. Ot kananan diday "Nangamung kayu hin adi kayu mibaliw te dakayuy kon bahul, bokon ha-on. Mipalpu mod uwani ya hanadan bokon Judyuy ek tuttuduwan." 7Ot tayanana dida an immeh balen nan ohan bokon Judyu an nungngadan hi Titius Justus an ohan mundayaw ke Apu Dios. Nihaad hi Pablo kediyen bale an nihag-on nah simbaan di Judyu. 8Hi Crispus an ohan ap-apu kediyen simbaan ya hanadan mihaad hi baleda ya nangulug dan am-in ke Jesu Kristo an Apu taku. Ya wadaday udum kediyen boble an nangulug ot mumpabonyag da. 9Waday ohan hilong an numpatiboh Apu taku ke Pablo an kananay "Adi ka tumakut. Ituluy mu ot ya abun muntuttudu 10ot maid di gaga-ihon maat ke he-a te wadaak ke he-a ta nangamung ya dakol da ketuwen bobley pinilik an tataguk." 11Kinali nihaad moh Pabloh di hi hintoon ta kagodwa ot itanuttudu nay mipanggep hi kalin Apu Dios. 12Nihannot hi Gallio an gobernador ad Greece. Kediyey naamungan nadan Judyu ot eda dopapon hi Pablo ot iedah kad-ana ta mahumalya. 13Kanan day "Hituwen tagu ya tanuttuduwana nadan tatagu ta hinnatkon di aton dan mundayaw ke Apu Dios. Hidiyen intuttuduna ya adi miunnud nah pundayaw an miabulut hi linteg di Roma." 14Kumali ot hi Pablo, mu kimmalih Gallio an kananay "Deket numbahul te uggena inun-unud di linteg di gubilnu taku ya mabalin an ha-oy di nangamung an munhumalyan hiya. 15Mu deket hay numbahulana ya mipanggep hi pangi-eyun Judyu ya nangamung kayun diye. Bokon ha-oy di munhumalyah mipanggep hi athina." 16Ot palah-unona dida nah punhumalyaan. 17Na-ala mo ot hi Sostenes an ap-apun nan simbaan hidiy nangimal-iyan dah bungot da ot punhoplat dah hinangngab nan punhumalyaan ya pamagan Gallioy op-opya. 18Nakihkihdi ni-an hi Pablo ad Corinth ot ahi mumbapor an immed Syria an ibbana da Prisila ke Aquila. Indalan dad Cencrea ot hidiy numpapu-litan Pablo te hidiyey kitib-anan waday hinamad nan kinali ke Apu Dios ot ahida mumbapor an umed Syria. 19Dimmatong dad Ephesus ot ipayun Pablon nah simbaan hidi ot e makihumhummangan hanadah Judyu. Pinhod dan makiha-ad hi Pablo ni-an ke dida, mu adina pinhod. Ot kananan diday "Deket pinhod Apu Dios ya ahiyak bo mibangngad hitu." Ot tayananad Ephesus an numbapor ot umed Cesarea ya nabati da Aquila ke Pricila. 22Dimmatong ad Cesarea ot umed Jerusalem an e makiap-apnga hanadah mangulug hidi ot ahi umed Antioch. 23Ugge nabayag di niha-adanah di ot ume hanadah bobled Galatia ya ad Paligya ot tugunona nadan mangulug an ihamad day pangulug da. 24Waday ohan Judyun nungngadan hi Apolos an iAlexandria an immalid Ephesus. Hiya ya nalaing an muntuttudu ya dakol di inila nah impitudok Apu Dios. 25Ya inilana bo nan intuttudun Juan mipanggep ke Apu takun hi Jesus ya nan pumbonyag Juan. Namahig di hinlu nan muntuttudu ke datuwen inilana, mu makudang di inilanah mipanggep ke Jesus. 26Hiya ya ugge timmakut ot ilappunan muntuttudu nah simbaan di Judyu hidid Ephesus. Handih dingngol da Prisila ke Aquilay ituttuduna ya nainnilaan dan makudang di inilan Apolos. Kinali ingkuyug dah baleda ot ituttudu dan hiyan am-in di mipanggep ke Jesu Kristo. 27Indani ya ninomnom Apolos an umed Greece ot baddangan mon nadan mangulug ke Jesus hidid Ephesus an impamangulu day tudok hanadah ibba dan mangulug ad Greece ta maapnga dan hiya hi datngana. Handih dimmatong hidi ya ongal di baddang na hanadah tatagun mangulug ke Jesu Kristo gapuh hayudut Apu Dios 28te inapput na nadan Judyu hi nunhahannuwan da mipanggep ke Jesus. Impatibo nan dida nan nitudok an kalin Apu Dios an hi Jesus di tinuddun Apu Dios an Kristo an mangibaliw hi tagu.


text:
Sugbo
An Sugbo (kon ha Kinatsila Cebu) usa nga isla-nga-probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Sugbo o Cebu City. Iton Sugbo halaba nga diri-haluag nga isla nga mga 225 ka kim iton kahalaba tikang ha amihanan ngadto ha salatan ngan ginpapalibotan in mga 167 nga gudtigudti nga mga hagrani nga isla, sugad han Isla han Mactan, Bantayan, Daanbantayan, an mga Isla han Camotes, nbp.
Iton Sugbo usa han mga pinakamainuswagon nga mga lalawigan han nasod. An metropolitan nga area han Syudan han Sugbo o Cebu City (nga upod hini nga metropolitan nga area an mga syudad han Mandaue ug Lapu-Lapu) ika-duha la hiton Metro Manila ha kadamo hiton populasyon ha bug-os nga nasod.
Lalawigan han Sugbo
2000 nga census—3,356,137 (gidako-i)
Densidad—660 ha tagsa km² (ika-6 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—3
Mga Komponent nga Syudad—8
Mga Bungto—44
Mga Baranggay—1,203
Mga Distrito ha Kongreso—8†
An Sugbo nahamutangan ha sinirangan han Isla han Negros; ha sinirangan han Sugbo amo an Isla han Leyte ngan ha timugan o habagatan-sinirangan amo an isla ngan probinsya han Bohol. Ginsasapitan an Sugbo han Estrecho han Sugbo ha sinirangan (nahabutnga ini han Sugbo ngan Bohol) ug han Estrecho han Tañon ha katundan (nahabutnga han Sugbo ngan Negros).
An Sugbo ginsisirbisyo-an han Mactan-Cebu International Airport, nga nahamutangan ha Syudad han Lapu-Lapu, mga treinta minutos nga drive tikang ha sentro han Syudad han Sugbo.
Sulod
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Nahamutangan an Sugbo ha may butnga han 9°25'N ug 11°15'N nga latitude ngan ha may butnga han 123°13'E ug 124°5'E nga longitude dida ha butnga han kapurupud'an Pilipinhon.
Politikal[igliwat | edit source]
An Sugbo mayda kap-atan kag upat (44) ka bungto ngan siyam (9) ka syudad.
Mga Syudad[igliwat | edit source]
Mga bungto[igliwat | edit source]
Mga Pipira nga Kirita-on[igliwat | edit source]
- Krus ni Magallanes
- Fort San Pedro
- Basilica Minore del Santo Niño
- Magellan shrine
- Lapu-Lapu shrine
- Kapitolyo han Sugbo
- Tulay Marcelo Fernan
Kitaa Gihapon[igliwat | edit source]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Probinsya han Sugbo
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Syudad han Sugbo
- Sun.Star Cebu Online
- The Freeman News
- Cebu Portal and Visitors Guide
- Dazzling Cebu - What it is now
- VirtualCebu.com - Cebu QTVR and Photos
- LakbayPilipinas.com - Cebu Photos and Travel Guide
- CeBu CeBoom CeBlog - Upbeat on Cebu's Blog
- Cebu Photo Gallery


text:
Selangor
An Selangor (ha Jawi nga kasurat: سلاڠور; kilalado liwat han Arabo nga pahidungog nga Darul Ehsan, o "Puy-anan hin Sinceridad") usa han mga napulo kag tulo (13) nga mga estado han Malaysia. Nahamutang ini ha katundan nga labnasan han Peninsular nga Malaysia ngan ginsasapitan ini han Perak ha amihanan, han Pahang ha sidlangan, han Negeri Sembilan ha salatan ngan han Estrecho han Malacca ha katundan. Nagpapalibot ini han mga federal nga teritoryo han Kuala Lumpur ngan Putrajaya.
An estado usa nga hereditaryo nga monarkiya konstitusyonal, nga diin an naghahadi nga Sultan (tikang han 2001) amo hi Sultan Sharafuddin Idris Shah. An Menteri Besar (mangulo nga ehekutibo han gobyerno han estado) ha yana hi Tan Sri Abdul Khalid Ibrahim, han Parti Keadilan Rakyat (PKR) (Partido han Hustisya han Katawhan) nga bahin han Pakatan Rakyat, tikang han Marso 10, 2008. An yana nga namumuno han oposisyon ha Katitirok han Estado han Selangor (Asamblea Estatal han Selangor) amo hi Dato Seri Dr. Mohd Khir Toyo, nga api han United Malays National Organisation (UMNO) nga partido ha Barisan Nasional, nga amo liwat an ika-13 nga Menteri Besar han Selangor.
An kapital han estado amo an syudad han Shah Alam, nga amo liwat an syahan nga syudad ha Selangor ngan an kapital-han-sultan amo an Klang, nga diri syudad. In ikatulo nga dako nga sentro urbano amo an Petaling Jaya nga ginhimo nga syudad han Hunyo 20, 2006. Amo nga an Selangor usa han duduha la nga mga estado han Malaysia nga mayda sobra pa hin usa nga syudad; an ikaduha nga estado nga sugad gihapon an Sarawak.


text:
Santo Tomas, Pangasinan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Santo Tomas usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Pangasinan, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 12,304 ka tawo ha 2,716 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Santo Tomas ginbahin ngadto hin napulo (10) nga mga baranggay.
- La Luna
- Poblacion East
- Poblacion West
- Salvacion
- San Agustin
- San Antonio
- San Jose
- San Marcos
- Santo Domingo
- Santo Niño


text:
Xerxes I han Persia
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Xerxes I o Jerjes I (ha Persiano: خشایارشاه, 'Khashâyâr Shâh'), usa nga Persiano nga Emperador (Shahanshah) (naghadi 485 - 465 BC) han Dinastiya Akhaemenida. Iton "Xerxēs" o "Jerjes" tikang han Griyego nga EepEnς nga amo an Griyego nga pagbalhin hin kasurat han Persiano nga ngaran ha trono nga Khashayarsha o Khashayar-shah, nga nangangahulogan nga "Hadi hin mga bayani". Dida han Barasahon han Ezra ngan ha Barasahon han Esther, an Persiano nga hadi nga hi Axašweroš (אֲחַשְׁוֵרוֹשׁ) (Ahasuerus o Ahasuero) amo daw kuno hi Xerxes I.
Hi Xerxes anak ni Darius nga Harangdon ngan ni Atossa. Sinmunod hiya han iya amay komo Emperador han Persiano nga Imperyo ngan inmaway hiya han mga Griyego.


text:
Saint-Dié-des-Vosges
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Mga koordinado: 48°17′02″N 6°56′56″E / 48.284°N 6.949°E
An Saint-Dié-des-Vosges usa nga syudad ha Francia
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Nahamutang an Saint-Dié ha kabugiran nga Vosgeshanon 80 km (50 mi) ha timugan o salatan-sinirangan tikang ha Nancy ngan 45 km (28 mi) tikang ha Lunéville. Ini nga agi-an nga an dako nga bahin nahamutang ha siong han Meurthe amo an agsob gamiton, ngan syahan ginamitan hin riles dida han 1864, nga yana an prinsipal nga dalan ada gihapon.
An Saint-Dié-des-Vosges, amo an ulohan hin arrondissement nga amo gihapon an ngaran, nalalakip han departamento han Vosges han Fransya. Ini nga komyun nga mayda guti-ay nga bungto ha iya kamutngaan mga 50 km (31 mi) ha dumagsaan tikang han ulohan nga Épinal, nga gindudugtong hin duha nga dalan, ha salatan an mga paso han Haut-Jacques ngan Bruyères o kundi man ha amihanan an paso han Haut-du-Bois ngan an kahadto nga tuna han mga Rambervillers. Ha riles, an Épinal mga 61 km (38 mi) hin kahirayo tikang ha Saint-Dié.
An salog nga Meurthe naagi dida han Permian nga basin han Saint-Dié nga ginpapalibotan hin mga bukid nga damo hin kagurangan nga tinatawag nga Ormont, Kemberg ngan La Madeleine. An igbaw nga bahin han hini nga mga kabugkiran mga 550 ka metro hin kahitas'an nahimo hin mga Triassic nga mga kahimo, labi na an sinisiring nga "vosgiahanon nga sandstone", nga usa nga klase hin pula nga sandstone.
Kultura[igliwat | edit source]
- Simbahán San Martín
- Museo Pierre-Noël
Edukasyon[igliwat | edit source]
Kolehiya (Institut universitaire de technologie) :


text:
Principado de Asturias
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Principado de Asturias (ha literal nga Winaray: Prinsipado han Asturias; ha asturiano Principáu d'Asturies) usa nga komunidad autonoma nga usa la hin probinsya ha España. An lalawigan han Asturias amo la gihapon an Principado de Asturias ngan an komunidad autonoma ngan lalawigan amo la gihapon nga entidad. Nakakarawat ini han pagtawag nga Principado tungod hin mga rason ha kaagi, ngan an heredero han Korona han Espanya amo an nakapot han titulo han Prinsipe han Asturias. An kapital hini an syudad han Oviedo, ngan an Gijón amo an syudad nga pinakadamo hin tawo.
Organisasyon nga teritoryal[igliwat | edit source]
Sumala han Estatuto hin Autonomía han Asturias, ha administrasyon, an Komunidad ginbahinbahin ngadto hin 78 nga konseho, nga ha yana sugad an pagtratar ha balaod nga munisipyo. An entidad nga ubos pa han konseho amo an parokya, nga diri pirme na-coincidir han parokya han simbahan. Ha sakob han tagsa parokya mayda mga barrio.
An Estatuto nagmensyonar gihapon han posibilidadn han pag-ordenar han mga komarka, bisan man kon ha legal, waray pa ini ma-desarrollar pa.


text:
Uyag
An mulay o uyag (Iningles:Play) (Pambansa:Laro) (sa pira nga mga Winaray nga diyalekto: uyas) usa nga gin-istruktura o semi-istruktura nga aktibidad, nga agsob buhaton para hin pagliaw ngan panalagsa gamiton liwat nga paagi hin pag-aram. Iton mga uyag, nag-iiba tikang han buruhaton nga trabaho nga diin an ginbubuhat an aktibidad tungod hin sweldo, ngan nag-iiba iton mulay tikang hit arte, nga diin an ginpanginginlabot amo an pag-expresar hin mga idiya. Pero diri pirme klaro ini nga pagka-iba ngan damo nga mga uyag puyde sidngon nga trabaho ngan/o arte. An uyagan.
It mga elemento hin mulay amo an mga panuyo, mga ginsusunod, ngan challenge ngan interactivity. Iton mga uyag mayda mental o pisikal nga stimulation, ngan agsob dungan ka pisikal ngan mental. Damo nga mga uyag nakabulig hit pagpadukwag hin mga abilidad, nagsisirbe komo paagi hin pag-ehersisyo, o mayda papel ha edukasyon, simulation ngan psikolohiya.
Tikang
1. Napulu nga Bola dara an patu nga bilyar. (10-Ball Billiards)
- 1.A Ig set an bola pa tatsuluk. An mga kantu 2 ngan 3, an printi 1. Didtu ha katunga han tunga pahilaba nga lamesa sentru an 1(dulaw). Imahi han pag set. 10ball_SET
- 1.B Kuha taku kamu nga duha.
- 1.C Pagkuha hin 1 ka takup han butilya.
- 1.D Pagpili kam nga duha kun kulub imu u huyang iya baliktad huyang imu kulub iya.
- 1.D1 Pagpili kun kulub u huyang an Bad Shot u Good Shot
- 1.D2 Pagpili kun kulub u huyang an Spot u Tutuk
- 1.E Igpa-itsa an takup. Para kumulub u humuyang.
- 1.F An magdaug ansya an ma-sargu.
- 1.G Kun pagsargu/pagtira may sumulud nga bola. Puydi ka humabul, imuhon an nasulud. (pakadtu 1.H ngan 1.I)
- 1.G1 Kun pagsargu mu gumawas ha lamesa an madir/patu, itsa takup kun Bad u Good, Kun Good imu tira, itsa kun tutuk u spot, kun bad iya na tira itsa liwat kun tutuk u spot.
- 1.G2 Kun pagsargu mu gumawas an ibba nga bola o an 1, itsa takup kun Good u Bad, kun Good dugang ha imu an ihap han gumawas nga bola diri na api ha lamesa, kun Bad iya na tira iya na an bola dugang ha iya an ihap.
- 1.H Kun malanat/habol igpa-itsa an takup. Kun Good Shot diri ka makakahabol. Kun Bad Shot puydi ka makahabol. Imu na tira.
- 1.I Igpa-itsa kun tutuk u spot an imu magiging tira.
- 1.I1 Kun maka syut ka imu la guihapon tira kun diri ka maka syut iya na tira.
- 1.J Kun imu tira nga diri ka naayun tumira, puydi mu ig-bad shot an una nga tira.
- 1.K Igpa-itsa an takup. Para kumulub u humuyang.
- 1.L Kun Good Shot wara ka mahihimu matira ka gud. Kun Bad Shot kuhaa an patu (Madir)
- 1.M Igpa-itsa an takup kun tutuk u spot.
- 1.N Tutuk ngani mahirani ka han sunud nga bola (kun nasyut an 2 an titirahan 3) ngadtu tadung ha bulsa/luhu. Kun spot adtu ka ha kahilab-an katunga nga tunga han lamesa an titirahan adtu ha luyu nga katunga han tunga sentru han lamesa.
- 1.O Kun pagtira mu sumulud an madir an guin titira wara. Itsa takup kun Bad u Good, kun Good imu la gihap tira. Kapti an madir. Itsa takup kun tutuk u spot.
- 1.P Kun pagtira mu sumulud nga duha an madir ngan an guin titirahan. Itsa takun kun Good u Bad, kun Bad iya na tira, Itsa liwat takup kun tutuk u spot. An titirahan adtu kahilab-an katunga-tunga han lamesa sentru. Kun Good imu tira, itsa takup kun tutuk u spot.
- 1.Q Kun pagtira mu han madir ngadtu han bola nga tinitira may-ada sumulud nga ibba nga bola. Itsa takup kun imu u iya an sumulud nga ibba(tsamba) nga bola. Diri na api ha lamesa han sumulud nga ibba nga bola. Dugang na ihap.
- 1.R Kun pagtira mu gumawas ha lamesa an madir, itsa takup kun bad u good an imu tira, kun good itsa takup liwat kun tutuk u spot an imu tira. Kun Bad iya na tira itsa takup kun tutuk u spot an iya tira.
- 1.S Kun pagtira mu gumawas ha lamesa an gintitira/ibba nga bola, itsa takup kun bad u good, kun good imu na an bola dugang ihap, kun bad iya an bola dugang ihap ha iya.
Ini nga uyag ansya in padakuay hin ihap, an maka abut karuhaan kag walo 28 tipa igbaw ansya an daug. Bisan sanu an referee u spotter diri makaka badshot han nauyag. Kun pagtira mu nabantad han spotter an usa u damu nga bola imu la gihap tira. Kun tira mu nga mabantad han imu kauyag bilyar (diri an spotter) an makabantad itsa takup kun good u bad. Kun good padayun an imu pagtira. Kun bad itsa takup kun tutuk o spot an imu tira.
Pag-ihap
1 dugang 2 batun iii
iii dugang 3 batun iiiii i
iiiii i dugang 4 batun iiiii iiiii
iiiii iiiii dugang 5 batun iiiii iiiii iiiii
iiiii iiiii iiiii dugang 6 batun iiiii iiiii iiiii iiiii i
iiiii iiiii iiiii iiiii i dugang 7 batun iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iii
iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iii dugang 8 batun iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii i
iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii i dugang 9 batun iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii
iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii dugang 10 batun iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii
an ngatanan nga bola an ihap 55 tungaun 27 ngan tunga. Salit an maka 28 an usa han duha nga manguruyag ansya an daug kay mahihimu nga 27 iksaktu la an kaluyu. Kun 29 ka, 26 la siya/hiya, kun 30 ka, 25 ka hiya/siya.
PaHINUMDUM: para ha punsuy.....
AYAW PAG GAMIT HIN SINSILYU NGA KUWARTA PAGBALYU HAN TAKUP NGA KARAHAN.
Puydi DYAK en POY, u Diyang. Good and usa nga nauyag an kaluyu Bad. Sugad man han tutuk ngan spot. Pati pag sargu.
Puydi takup han kaldiru/CD/DVD, TARALETS!
PaSIGURUHAN: hinay hinay la kita....
Kun natira an imu kauyag pakadtu iya luyu sigurua la nga diri ka mabubungkul han taku. Ini in pagsiguru nga diri tumalsik an bola ngada ha imu.
An spatter/manguruyag diri maatubang kun diin an natira tipakada ha iya an katadungan han taku. Adi la ha hiya/siya ha ligid/tabi.
Padugang nga barasahon[igliwat | edit source]
- Avedon, Elliot; Sutton-Smith, Brian, The Study of Games. (Philadelphia: Wiley, 1971), reprinted Krieger, 1979. ISBN 0-89874-045-2


text:
Calayan
An Calayan usa nga puro o isla ngan ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Cagayan, Pilipinas. Usa ini han mga Kapuropod-an Babuyan ha Estrecho han Luzon ha amihanan han isla han Luzon. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 14,309 ka tawo ha 2,654 nga mga panimalay.
Amo ini an urukyan han Calayan nga Rail, usa nga diri-nalupad nga tamsi nga ginkilala nga lain nga specie dida han 2004.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Calayan ginbahin ngadto hin napulo kag duha (12) nga mga baranggay.
- Cabudadan
- Balatubat
- Dadao
- Dibay
- Dilam
- Magsidel
- Naguilian
- Poblacion/Centro I
- Babuyan Claro
- Centro II
- Dalupiri
- Minabel


text:
Castel Gandolfo
An Castel Gandolfo (Initalyano nga kaluwas: [kaˈstɛl ɡanˈdɔlfo],[1] Linatin: Castrum Gandulphi, nga tinatawag hin inagnay nga Castello ha Castelli Romani nga mga diyalekto) usa nga gutiay nga Italyano nga bungto o comune ha Lazio nga nahamutang hin usa nga kahitas-an nga diin nakikit-an tikang ha igbaw an Danaw Albano mga 15 ka milyas ha timugan tikang ha Roma, dida han Kapungtodan Albano. Kilalado ini nga amo an balay ha katsirak o verano han Santo Papa. Usa ini nga Italyano nga bungto nga mayda katawhan nga 8834. Ginpili an bungto nga usa han mga gimahusayi nga bungto ha Italya.[2]
An resort nga komunidad naglalakip han haros an bug-os nga labnasan han Danaw Albano nga ginpapalibutan hin mga urukyan-ha-katsirak o uruykan ha verano, mga villa ngan mga payag-payag nga ginhimo dida han ika-17 nga siglo. Anhi an Stadio Olimpico nga diin ginbuhat an mga pagremo nga buruhaton dida han Roma nga Olimpico.
Mayda liwat mga pipira nga lugar in mga interes ha arkeyolohiya, upod an Emissario del Lago Albano ngan an mga nahabilin han Villa ni Domitian. An lugar nahalakip han mga katubtuban han Parco Regionale dei Castelli Romani (Rehiyonal nga Parke han Castelli Romani). Mayda liwat mga lugar hin interes ha arte, sugad han Kolehiya nga Singbanan ni Santo Tomas han Villanova, nga gindisenyo ni Gian Lorenzo Bernini.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Migliorini, Bruno; Tagliavini, Carlo; Fiorelli, Piero; Bórri, Tommaso Francesco (31 January 2008). Castel Gandolfo (ha Italiano). Dizionario d'ortografia e di pronunzia (DOP). Rai Eri. Ginkità dida han 26 Pebrero 2010.
- ↑ I borghi più belli d'Italia: Castel Gandolfo


text:
Gutógutó
Ha anatomiya han tawo, an gutógutó[1] (puydi liwat igsurat nga gutó-gutó[2]) usa ka kolumna nga agsob mayda 33 ka mga vertebrae, an sacrum, an intervertebral discs, an coccyx nga nahamutang ha dorsal nga aspeto han torso, nga ginbubulagang han mga spinal discs.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Abuyen, Tomas A. DICTIONARY English Waray-Waray/Tagalog. National Book Store. Mandaluyong City. ISBN 971-08-6529-3. Tuig 2005. Pakli Ihap 371. Spine -> Gutógutó
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 103.


text:
Benguet
An Benguet usa nga ginpalibotan hin katunaan nga probinsya han Pilipinas ha Administratibo nga Rehiyon han Cordillera ha Luzon. An kapital hini amo an bungto han La Trinidad ngan sapit ini, tipa-tuo tikang ha salatan, han Pangasinan, La Union, Ilocos Sur, Mountain Province, Ifugao, ngan Nueva Vizcaya.
An Syudad han Baguio, usa nga kilalado nga karadto-an hin mga turista han nasod, nahamutang ha súlod han lalawigan, pero an syudad mismo naglulugaring tikang han lalawigan.
2000 nga census—330,129 (ika-43 nga gidako-i)
Densidad—219 ha tagsa km² (ika-36 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—1
Mga Komponent nga Syudad—1
Mga Bungto—13
Mga Baranggay—140
Mga Distrito ha Kongreso—1
Sulod
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Benguet ginbahin ngadto hin napulo kag tulo (13) nga mga bungto ngan nahamutang dinhe an Syudad han Baguio. An Syudad han Baguio lakip han una han lalawigan, pero nahimo ini nga naglulugaring o independiente, dida han paghimoa han charter han syudad. Bisan pa, para hin madali nga pagkuha hin istadistika, it Syudad han Baguio gin-uupod han Benguet, labi na ha data han census o kon iton Syudad han Baguio gingagamit nga lingkoranan hin mga opisina nga kanan probinsya ha Benguet.


text:
Gerald Ford
Hi Gerald Rudolph Ford, Jr. (natawo nga Leslie Lynch King, Jr.) (Hulyo 14, 1913 – Disyembre 26, 2006) amo an ikakatloan kag-walo nga Mangulo han Estados Unidos (Agosto 9, 1974 – Enero 20, 1977). Hiya gihapon an ika-kap-atan nga Sugbong-Mangulo han Estados Unidos ha ilarom ni Mangulo Richard Nixon tikang han 1973 kutob 1974. Komo syahan nga tawo nga nahimo nga Sugbong-Mangulo ha ilarom han tugon han ika-Kap-atan-kag-Lima nga Pagliwat han Batakan-Balaod, hi Ford, han iya pagin-Mangulo han pagbiya ni Mangulo Nixon han Agosto 9, 1974, amo la an tawo nga nahimo nga Mangulo nga waray ma-elihir nga Mangulo o Sugbong-Mangulo.


text:
Cirilo han Moscow
Hi Kirill o Cirilo (Rinuso: Kиpилл, sekular nga ngaran Vladimir Mikhailovich Gundyayev, Rinuso: BлaдиMиp MиxaйлoBич ГyHдяeB; natawo 1946) amo in usa ka Ortodoxo Ruso nga obispo nga tikang han1 han Pebrero 2009 amo an Patriarka han Moscow ngan tanan nga Rus' ngan Primado han Singbahan Ortodoxo Ruso.
Ugsa magin-Patriarka, hi Cirilo amo an Arsobispo (ha urhe Metropolitano) han Smolensk ngan Kaliningrad nga nagtikáng han 26 Disyembre 1984; ngan amo gihapon an Mangulo han Departamento hin mga Relasyon ha Gawas han Singbahan han Singbahan Ortodoxo Ruso ngan usa nga permanente nga api han Baraan nga Sinodo tikang han Nobyembre 1989.


text:
Arkohol
An mga arkohol o alkohól[1] amo an mga organic compound nga hinimo tikang ha grupo alkyl nga may usa o labaw ha usa nga mga grupo hydroxyl (-OH) nga nakadukot ha mga atoma karbon.
Mga Alkohol[igliwat | edit source]
Mga Gamit[igliwat | edit source]
Daramo an pinaggagamitan san alkohol. Mahihiagian ini sa mga irimnun (alak), gamit bilang fuel, ngan daramo na mga seyentipiko, medikal ngan indutriyal na gamit.
Alkoholik na irimnun
May ada 1–50% ethanol by volume an mga alkoholik na irimnun, ngan ginkukunsumo ini sa tawo tikang pa sadton pre-historic time. An iba na alkohol sugad san 2-methyl-2-butanol ngan Y-hydroxybutyric acid ginkukunsumo liwat san ira psychoactive na epekto.
Antifreeze
An 50% v/v (by volume) na solusyon san ethylene glycol sa tubig ginagamit bilang antifreeze.
Antiseptics
Ginagamit an ethanol na antiseptic para pag-disinfect sa panit antes turokan sa injection, kaupod an iodine. Nauuso liwat an mga ethanol-based na sabon sa mga restaurant ngan alcohol-based na hand sanitizers.
Fuel
An mga alkohol sugad san ethanol ngan methanol ginagamit bilang fuel, ug ginhahalo san gasolina na tinatawag naman na gasohol.
Preservative
Ginagamit an alkohol bilang preservative para sa mga specimens sa syensya ngan medisina.
Solvent
Daramo an pinaggagamitan san alkohol sa industriya ngan syensya bilang reagent ngan solvent. Gamit an alkohol bilang sangkap san paghimo sin daramo na produkto sugad san mga bulong, pahumot, vegetable essences sugad san vanilla.
Pinanbasaran[igliwat | edit source]
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 9.
Mga reperensya[igliwat | edit source]
- Metcalf, Allan A. (1999). The World in So Many Words. Houghton Mifflin. ISBN 0-395-95920-9.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Alcohol (Ethanol) at The Periodic Table of Videos (University of Nottingham)


text: 1Niyan tinagan ako hin isurukol nga kahoy sugad hin tungkod, ngan ginsiring ako, “Pakadto ngan sukla an templo han Dyos, ngan an altar, ngan ihapa adton naniningba ha templo. 2Kundi ayaw pagsukla an bungsaran ha gawas han templo, kay ginhatag na ini hira ha mga Hentil nga magpapasipara han Baraan nga Syudad sulod hini nga kuarenta y dos ka bulan. 3Ipadadara ko an akon duha nga mga saksi nga magbabado hin sako; ngan igpapasangyaw nira an mensahe han Dyos sulod hito nga mil dos syintos saysenta ka adlaw.” 4Ini nga duha nga mga saksi amo an duha nga mga kahoy nga olibo, ngan an duha nga mga suga nga ibinutang ha atubangan han Ginoo han tuna. 5Kon may-ada magpasipara hin paghuka ha ira, maguwa in kalayo tikang ha ira mga baba, ngan pupuohon an ira mga kaaway; ngan dida hini nga paagi papatayon adton magpasipara hin paghuka ha ira. 6May-ada nira gahom hin pagsada han langit basi diri makauran ha panahon nga magpapasangyaw hira han mensahe han Dyos. May-ada liwat nira gahom hin paghimo nga dugo han mga burabod han tubig; may-ada liwat nira gahom hin pagdara han bisan ano nga peste nganhi ha tuna, hin sugad ka agsob han ira karuyag. 7Kahuman nira pagpasangyaw han ira mensahe, an mananap nga naguwa tikang han kahiladman makikig-away ha ira. Pagdadag-on hira niya ngan pamamatayon hira, 8ngan an ira patay nga mga lawas magsasarang dida ha dalan han dako nga syudad diin iginraysang ha kros an ira Ginoo. Sodoma o Ehipto an panigamnan nga ngaran hito nga syudad. 9Magtatan-aw han ira mga lawas sulod hin tulo ka adlaw ngan tunga an mga tawo tikang han ngatanan nga mga nasod, mga tribo, mga pinulongan, ngan mga katawhan, ngan diri hira matugot nga iglubong hira. 10Malilipay an mga tawo ha tuna tungod han pagkamatay hini nga duha. Magsasaurog hira ngan maggigihataghatag hin mga regalo, kay nagdara adto nga duha nga mga manaragna hin damo nga mga pag-antos ha mga tawo. 11Katapos hin tulo ka adlaw ngan tunga, inmabot tikang han Dyos an ginhawa nga nahatag hin kinabuhi, ngan sinmulod ini ha ira, ngan nanindog hira. Duro gud an kahadlok hadton mga nagpakakita ha ira. 12Niyan hinbatian han duha nga mga manaragna in dako nga tingog tikang ha langit nga nasiring ha ira, “Saka kamo ngadi!” Samtang nagkikita an ira mga kaaway, kinmayab hira ngadto ha langit ha usa nga dampog. 13Dida dayon nagkamay-ada makusog nga linog; naruba an ikanapulo ka bahin han syudad ngan pito ka yukot nga mga tawo in nagkamatay. Nagkahadlok hin duro an nanhibilin nga mga tawo ngan gindayaw nira an pagkagamhanan han Dyos han langit. 14Tapos na an ikaduha nga makaharadlok, kundi diri maiha maabot na an ikatulo nga makaharadlok. 15Niyan nagpatunog han iya trompeta an ikapito nga anghel, ngan nagka may-ada dagko nga mga tingog ha langit nga nasiring, “An gahom hin paghadi han kalibutan iya na yana han aton Ginoo ngan han iya Cristo, ngan maghahadi hiya ha kadayonan!” 16Ngan nanhapa nga nagsingba han Dyos an 24 nga mga katigurangan nga nalingkod dida han ira mga trono ha atubangan han Dyos, 17nga nasiring, “Ginoo nga Dyos nga Labi Kamakagarahum han yana ngan han naglabay! Nagpapasalamat kami ha imo nga imo ginamit an imo dako nga gahom, ngan nagtikang ka na hin paghadi! 18Nagkasisina an mga Hentil, kay inmabot na an panahon han imo kapungot, an panahon hin paghukom han mga patay. Panahon na hin pagbalos han imo mga surugoon, an mga manaragna, ngan han ngatanan nga imo mga tawo, an ngatanan nga may pagtahod ha imo, an dagko ngan sugad man an gudti. Panahon na hin pagpuo hadton mga nagpupuo han tuna!” 19Nabuksan an templo han Dyos didto ha langit, ngan hinkit-an didto an Kahon han Ginsaaran. Ngan nagkamay-ada mga kikidlat, mga dinalugdog, mga lilinti, linog ngan uranos hin mga yelo.


text:
Camarines Sur
An Camarines Sur (ha literal nga Winaray: Salatan nga Camarines o Habagatan nga Camarines) usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha Bicol nga Rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an bungto han Pili ngan an lalawigan sapit han Camarines Norte ngan Quezon ha amihanan, ngan han Albay ha salatan. Ha sidlangan hini nahamutang an isla-nga-probinsya han Catanduanes tabok han Maqueda Channel.
It Camarines Sur amo an gidako-i han unom nga mga lalawigan ha Bicol ha populasyon ngan ha kahaluag hin katunaan. An Syudad han Naga amo an sentro hin komersyo ngan kultura han lalawigan. An Danaw Buhi amo an lugar nga diin mabibilngan an giguti-ayi nga ginpapanagat-hin-komersyo nga isda, an Sinarapan (Mistichthys luzonensis).
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Camarines Sur ginbahin ngadto hin katloan kag lima (35) nga mga bungto ngan duha (2) nga mga syudad.


text:
Palauig
An Palauig usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Zambales, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 29,983 ka tawo ha 5,945 nga mga panimalay.
An bungto han Palauig amo an giharani-i nga tuna han gin-angkon han Pilipinas nga EEZ, Scarborough Shoal (Panatag Shoal). Ginsisiring nga ini kabahin han bungto..
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Palauig ginbahin ngadto hin napulo kag siyam (19) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information
- Barangay Level Classifieds for Palauig


text:
Sofronio Española
An Sofronio Española usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Palawan ha Pilipinas. Amo ini an gibag-ohi nga bungto han probinsya, nahimo pinaagi hin plebisito han Mayo 22, 1994, tikang hin katunaan nga bahin han una han Brooke's Point. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 26,801 nga tawo ha 5,479 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Sofronio Española ginbahin ngadto hin siyam (9) nga baranggay.
- Abo-abo
- Iraray
- Isumbo
- Labog
- Panitian
- Pulot Center
- Pulot Interior (Pulot II)
- Pulot Shore (Pulot I)
- Punang
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Philippines Election Commission List of 1990s Plebiscites
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Agusan del Sur
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Agusan del Sur (literal nga Winaray: Agusan han Salatan) amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Caraga nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Prosperidad ngan ginsasapitan ini, tikang han amihanan nga nalibot ha patu-o o clockwise, han mga probinsya han Agusan del Norte, Surigao del Sur, Davao Oriental, Compostela Valley, Davao del Norte, Bukidnon, ngan Misamis Oriental.
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Agusan del Sur ginbahin ngadto hin usa (1) nga syudad ngan napulo kag tulo (13) nga mga bungto:


text:
Crazy Horse
HI Crazy Horse (Winaray: Kabayo Buang o Kabayo Lurong; Kinatsila: Caballo Loco; ha Linakota: Tȟašúŋke Witkó (ha Standard nga Linakota nga kasurat), ha literal "Iya-Kabayo-Buang";[1] ca. 1840 – Septyembre 5, 1877) usa nga tahuran nga manguna ha panggubat o panggyera han Oglala Lakota. Inmaway hiya patok han gobyerno federal han Estados Unidos basi mapabilin an katunaan ngan mga nahig-araan o tradisyon han Lakota nga panginabuhi, ngan inmapi hiya han Pag-awayan han Little Bighorn han Hunyo 1876. Katapos han iya pagsurender ngadto hin mga sundalo han Estados Unidos ha ilarom ni Heneral Crook han 1877, hi Crazy Horse namatay tikang hin pagsamad hin gwardya militar samtang nag-ato hiya nga diri mabilanggo ha Camp Robinson nga nahamutang ha yana-nga-lugar han Nebraska.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Bright, William (2004). Native American Place Names in the United States. Normandy: University of Oklahoma Press, p. 125


text:
Clark Air Base
An Clark Air Base (ha literal nga Winaray: Base Pan-kalangitan han Clark) usa nga kasanhi nga United States Air Force nga base ha Isla han Luzon ha Pilipinas, nga nahamutang hin 3 ka milyas ha katundan tikang ha Syudad han Angeles, mga 40 ka milyas ha kanawayan tikang ha Metro Manila. An Clark Air Base usa nga lugar militar han Amerikan tikang han 1903 tubtob 1991. An base mga 14.3 ka kwadrado nga milyas (37 ka km²) nga mayda reserbasyon militar nga natubtob ha amihanan nga nalakip hin 230 ka kwadrado nga milyas (596 ka km²). An base usa nga istasyon hin mga pwersa Amerikano dida han katapos han Gyera Pankalibotan II, ngan tubtob han 1975, usa nga gindadapigan hin suporta lohistika dida han Gyera ha Vietnam. Katapos han pag-iwas han mga Amerikano nga puwersa dida han 1991, an base amo an nagin lugar han Luparan Panlangyaw han Diosdado Macapagal ngan han Clark Freeport Zone.


text:
Wikipedia:Ortograpiya
Ini nga pakli amo iton gagamiton pagpahayag kon ano nga estilo hin pagsurat it angay gamiton ha Winaray nga Wikipedia. Ha yana amo ini an mga suhestyon o rekomendasyon.
- Bisan ano nga diyalekto han linggwahe nga Winaray puyde gamiton.
- Ha mga sururaton mahitungod ha Leyte ug Samar, an naagay nga diyalekto it angay gamiton. Pananglitan, iton artikulo mahitungod han Tacloban angay igsurat ha Tinaklobanon kondi an artikulo han Calbayog angay igsurat ha Kinalbayognon.
- Puyde subdon an mga surundon ha Sinugboanon mahitungod han paggamit han "o" ngan "u".
- Puyde liwat sundon an ortograpiya nga ginrekomenda han Sanghiran san Binisaya
- Puyde liwat sundon an ortograpiya nga ginkasabotan han 2011
Ortograpiya han Sanghiran (1908)[igliwat | edit source]
An ortograpiya han Sanghiran san Binisaya ginpagawas katapos han pagmantala ni Norberto Romuáldez han iya libro nga Bisayan Grammar han 1908. Ginsunod dinhi an mga rekomendasyon ni Romuáldez dida han iya libro.
Ortograpiya han 2011[igliwat | edit source]
An ortograpiya han 2011 ginkaarubuyonan han dida han Mayo 2011 ha Leyte Normal University.


text:
Narvacan
An Narvacan usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han Ilocos Sur, Pilipinas. Nahimutang ini harani han katundan nga labnasan han isla han Luzon. An Narvacan nahimutang dida hin usa nga siong o walog nga ginpalibutan hin mga kabugkiran. Usa ini nga rehiyon nga maupay tamnan ngan mayda mahalayahay nga tropikal nga klima, ngan an importante nga mga gintatanom ha Narvacan amo an mais, gapas, indigo, humay, tubo hin asukar ngan tabako. An mga nangungukoy dinhe kaurugan mga Katoliko Romano ngan Methodist nga mga Kristohanon nga nayakan hin Ilokano.
Sumala han census han tuig 2000, ini mayda populasyon nga 38,435 ka tawo ha 7,803 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Narvacan ginbahin ngadto hin katloan kag upat (34) nga mga baranggay.
Kaagi[igliwat | edit source]
An Narvacan nabilngan hin Espanyol nga puwersa expedisyonaryo nga ginpadara tikang ha Vigan han opisyal militar ngan maglalalayag nga conquistador nga hi Capitan Juan de Salcedo. An mga Espanyol nalunuran han ira sakayan ha daplin han baybayon han bungtot. Han pagbuliga ha ira han mga taga-dida, nagpakiana an mga Espanyol han ngaran han lugar. An namumuno han mga tagadida nagbaton ha Ilokano nga yinaknan ha pagpakiana ha ira nga "Nalbakan?" (Nalunuran ba kamo hin sakayan?). Gasi han mga Espanyol nga amo ini an baton han ira paki-ana ngan tikang hadto an ngaran han bungto Narvacan.
Ginsangkay ni Salcedo in gamay nga tribo hin mga lumad nga mga katawhan hin walog nga nangungukoy dida hini nga lugar samtang mga Espanyol nga mga pamilya nagtukod hin bungto han 1576. Komo kabahin bag-o nga bungto, usa nga Katoliko Romano nga parroko gintukod han Augustiniano nga orden relihiyoso han Abril 25, 1587. An parokya han Narvacan amo an nagin usa han mga syahan nga Katoliko Romano nga mga parroko han yana nga Ilocos Sur.
Gin-organisa an Narvacan ha ilarom han mga pagdumara han gobyerno han ginhadi-an han Espanya. An Habsburgo nga dinastiya han Espanya amo an nangulo han estado nga amo an nagpili kan Santiago de Vera ngan Presidente han Real Audiencia — gobernador han rehiyon nga diin an Narvacan nahamutang. Han 1589, hi Gobernador Vera nagpili kan Nicolas de Figueroa nga amo an syahan nga Encomendero de Narvacan — labaw nga nagdudumara han bungto ngan han mga hagrani nga bungto dida han sistema nga encomienda. An iya puwesto ha pagtika-iha nahimo ngadto han ofisyo han alkalde han Narvacan.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Pakli han Bungto han Narvacan
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Banguingui, Sulu
An Tongkil sarong ikalimang klaseng banwaan kan probinsya nin Sulu, Filipinas. Susog sa senso kan 2007, igwang 22,502 katawo na nageerok igdi. An banwaan na ini pighira an pangaran kan Enero 29, 2006 asin "Banguingui" na inapod sa pagbisto kan dominanteng tribu igdi na iyo an Banguingui
Mga Barangay[liwaton | liwaton an gikanan]
An Tongkil nababanga sa 14 barangay.
- Bakkaan
- Bangalaw
- Danao
- Dungon
- Kahikukuk
- Luuk (Pob.)
- North Paarol
- Sigumbal
- South Paarol
- Tabialan
- Tainga-Bakkao or (Talinga-bakau)
- Tambun-bubu
- Tattalan
- Tinutungan


text:
Hua Guofeng
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Su Zhu (Yinano nga Tsinino: 苏铸; Minat-an nga Tsinino: 蘇鑄; pinyin: Sū Zhù) (16 Pebrero 1921 – 20 Agosto 2008), nga mas kilalado ha nom de guerre nga Hua Guofeng (Yinano nga Tsinino: 华国锋; Minat-an nga Tsinino: 華國鋒; pinyin: Huà Guófēng; Wade-Giles: Hua Kuo-feng), amo an ginpili ni Mao Zedong nga masunod ha iya nga labaw nga manguna han Partido Komunista han Tsina ngan han Kanan Katawhan Republika han Tsina. Han kamatay ni Zhou Enlai han 1976, nagsunod hi Hua kan Zhou nga ikaduha nga Premier han Kanan Katawhan Republika han Tsina. Katapos hin pira ka bulan, namatay hi Mao ngan sinmunod hi Hua kan Mao nga Chairman o Mangulo han Partido Komunista han Tsina, nga diin nahiusa ngan nahiubos hi Jiang Qing ngan an mga iba nga kaapi han sinisiring nga Gang hin Upat. Gintapos ni Hua an Rebolusyon Kultural ngan nagpaiwas han Gang hin Upat tikang ha poder, kundi tungod han iya pag-insistir han pagpadayon han Maoista nga linya, hiya ngahaw nalupig hin maneobra katapos hin pira ka tuig ni Deng Xiaoping, nga nakapirit kan Hua nga magretiro hin sayó.. Gin-agnayan hi Hua Guofeng nga "para-ihaw han Hunan" o "parapamatay han Hunan" tungod han iya paggamit han PLA ha pagsuprimir han mga Pula nga Gwardya han 1968, nga nagdangat hin labaw hin 140,000 nga mga namatay.


text:
Bălţi
An Bălţi amo an ikatulo nga gidako-i nga syudad han Moldova, ngan amo ini an importante nga syudad ha amihanan nga dapit han nasod. Han panahon han Imperyo Ruso (1812-1917), ngan ha urhe han panahon Sovietika (1940-1990) an ngaran ginsurat gihapon nga Beltsy, tikang han kasurat hini ha Ruso. Nahamutang it syudad hin mga 135 ka km ha amihanan tikang han kapital Chişinău, ngan nahimutang ini han gamay nga salog Răut, kabahin han Dniester (Nistru), hin bukidnon nga lugar, nga han panahon Medieval gintabonan hin kagurangan pero yana haros napulod na.


text:
Villareal, Samar
An Villareal usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Samar ha Sinirangan nga Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 23,604 ka tawo ha 4,473 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Villareal mayda katloan kag walo (38) nga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Opisyal nga Websayt han Villareal
- Websayt Mahitungod han Villareal, Samar
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
El Nido, Palawan
An El Nido usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Palawan ha Pilipinas. An ngaran hini tikang ha Kinatsila, ngan buot sidngon "an salag". Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 27,029 nga tawo ha 5,191 nga panimalay.
An bungto naglalakip hin amihanan nga bahin han Palawan. An importante nga mga industriya han El Nido amo an pangisda o panagat ngan turismo, tungod kay sikat ini nga lugar hin panlurop.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An El Nido ginbahin ngadto hin napulo kag walo (18) nga mga baranggay.


text:
Charles G. Dawes
Hi Charles Gates Dawes (Agosto 27, 1865 – Abril 23, 1951) amo in Amerikano nga finansyero ngan politko nga amo an ika-katloan nga Sugbong-Mangulo han Estados Unidos. Tungod han hiya buhat dida han Plano Dawes para han mga reparasyon han Gyera Pankalibotan I usa hiya han mga ginpasidunggan han Pasidungog Nobel para hin Kamurayaw. Nagsirbe hiya han Syahan nga Gyera Pankalibutan, hiya an Comptroller han Salapi han Estados Unidos, an syahan nga direktor han Bureau han Budget, ngan ha urhe nga bahin han kinabuhi, an Embahador han Estados Unidos ngadto han Reino Unido.
Inasaw-an hi Dawes kan Caro Blymyer han Enero 24, 1889, ngan an mag-asawa mayda duha nga mga biyolohikal nga mga anak, nga hira Rufus Fearing Dawes ngan Carolyn Dawes, ug duha pa nga mga gin-adopt nga mga anak nga hira Dana McCutcheon ngan Virginia Dawes (Waller 1998: 273).
Nagkumposo gihapon hi Dawas han Melodya ha A major nga ginhimo nga pop nga kanta nga It's All in the Game ha pagdugnga hini hin mga laray.


text:
Pozorrubio, Pangasinan
An Pozorrubio (an ngaran masurong nga ginsurat gihapon nga Pozzorubio) usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Pangasinan, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 58,252 ka tawo ha 11,288 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Pozorrubio ginbahin ngadto hin katloan kag upat (34) nga mga baranggay.
Trivia[igliwat | edit source]
- Didto ha Pozorrubio ginhimo an mga espada nga gin-gamit han mga pelikula nga Lord of the Rings, Braveheart, ngan Gladiator.[1]


text:
John C. Breckinridge
Hi John Cabell Breckinridge (Enero 16, 1821 – Mayo 17, 1875) usa nga Amerikano nga abogado ngan politiko. Nagsirbe hiya komo Representante han Estados Unidos ngan Senador tikang ha Kentucky ngan amo hiya an ika-napulo-kag-upat nga Sugbong-Mangulo han Estados Unidos, ngan ha yana an gimanghuri nga sugbong-mangulo ha kaagi han Estados Unidos, nga na-inagurar ha idad nga 36.
Han 1860 nga pinili-ay hin pagka-mangulo, kinmandidato hiya komo usa han duha nga kandidato han nagkabublag nga Partido Demokrata, nga nag-representa han mga taga-Salatan nga mga Demokrata. Hi Breckinridge amo an nakakuha han ikatulo nga gidamo-i hin botos han katawhan, sunod han nagdaog nga hi Abraham Lincoln, nga Republikano, ngan kan Stephen Douglas, usa nga taga-Amihanan nga Demokrata, kundi hiya an ikaduha dida han Kolehiyo Elektoral nga pagbotos.
Ha pagsunod han pagtikang han Amerikano nga Gyera Sibil, nagsirbe hiya dida han Army han Estados Konfederados komo heneral ngan kumander han puwersa Konfederato, nga naglalakip hin mga batan-on nga Virginia Military Institute nga mga cadet, dida han Pag-awayan han New Market. Nagsirbe gihapon hiya nga amo an ikalima ngan kataposan nga Konfederado nga Maghirilom hin Gyera.
Hi Breckinridge usa nga api han kilalado nga pamilya Breckinridge han Kentucky, ngan hiya an apo ni John Breckinridge (1760-1806), nga nagsirbe komo Senador ngan Attorney General; hiya an amay han kongresista ngan diplomata nga hi Clifton Rodes Breckinridge; ngan an lolo ha tuhod han aktor nga hi John Cabell "Bunny" Breckinridge.


text:
Syudad han Batangas
An Syudad han Batangas usa nga syahan nga klase nga syudad ha lalawigan han Batangas, ha Pilipinas. Amo ini an kapital o ulohan han lalawigan. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 247,588 ka tawo ha 50,223 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Syudad han Batangas ginbahin ngadto hin usa ka gatos kag lima (105) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Proyekto Azneita | Batangas City at its best!
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Syudad han Batangas
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Davao del Norte
An Davao del Norte, nga gintawag hin una nga panahon nga Davao la, amo ini usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha Davao nga Rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Tagum. Ginsasapitan ini han Agusan del Sur ha amihanan, Bukidnon ha katundan, Compostela Valley ha sinirangan, ngan han Syudad han Davao ha salatan. Lakip ha Davao gihapon an Isla han Samal ha salatan ha Golfo han Davao. An probinsya han Compostela Valley kalakip han una ha Davao hangtod han paghimo-a hini nga bulag nga probinsya han 1998. Ugsa han 1967, an upat nga mga lalawigan o probinsya—Davao (del Norte), Davao Oriental, Davao del Sur, ngan Compostela Valley—usa nga probinsya nga an ngaran Davao. An Davao nga Rehiyon naglalakip hini nga probinsya ha kasaysayan.
Sulod
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Davao del Norte ginbahin ngadto hin walo (8) nga bungto ngan tulo (3) nga syudad. An Island Garden City of Samal amo la an bungto o syudad han Davao del Norte nga diri nahamutangan ha Isla han Mindanao. Ini nga syudad naglalakip han kabug-osan han Isla han Samal ngan Isla han Talikud ha Golfo han Davao.


text:
Matanog
An Matanog usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Maguindanao ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 19,006 ka tawo ha 3,125 nga panimalay.
Kabahin an bungto han lalawigan han Shariff Kabunsuan tikang han Oktubre 2006 tubtob han pag-nulifikar hini han Korte Suprema dida han Hulyo 2008.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Matanog ginbahin ngadto hin walo (8) nga mga baranggay.
- Bayanga Norte
- Bayanga Sur
- Bugasan Norte
- Bugasan Sur (Pob.)
- Kidama
- Sapad
- Langco
- Langkong


text:
Kelantan
An Kelantan usa nga estado o negeri han Malaysia. An kapital ngan lingkoranan-hadi-anon amo an Kota Bharu. An Arabo nga ngaran ha pahidungog amo an Darul Naim, ("An Malipayon nga Puy-anan").
Nahamutang an Kelantan ha dumagsaan han Peninsular nga Malaysia. Ginsasapitan ini han lalawigan han Narathiwat han Thailand ha amihanan, han Terengganu ha timugan, han Perak ha katundan, ngan han Pahang ha salatan. Ha dumagsaan han Kelantan amo an Dagat Salatan Tsina.
Nahamutang an Kelantan ha dumagsaan nga pag-ultan han peninsula. An Kelantan, nga usa han mga teorya mahitungod han ngaran amo an "Tuna hin Kidlat" (kitaa an mga alternatibo nga mga teorya ha ubos), usa nga agrario nga estado nga damo in mga humayan, mga barrio hin panagat ngan puno hin casuarina nga mga baybayon. An Kelantan amo an lugar han pinaka-hadto nga mga nabilngan ha arkeolohiya ha Malaysia, pati in pira nga mga prehistoriko nga mga urukyan hin lumad.
An Parti Islam Se-Malaysia (PAS) amo an dida ha poder han estado hin damo na ka tuig ngan an Kelantan usa gihapon han pinaka-konserbador ngan Islamico nga estado.


text:
Córdoba
Iton Córdoba in poyde tinmudlok ha:
- Argentina
- Córdoba, Argentina, kapital han Lalawigan han Córdoba
- Provincia de Córdoba, lalawigan han nasod han Argentina.
- Colombia
- Córdoba, Bolívar, bungto ngan munisipalidad ha departamento han Bolívar
- Córdoba, Quindío, bungto ngan munisipalidad ha departamento han Quindío
- Espanya
- Córdoba, Espanya, bungto ha Provincia de Córdoba, Cataluña, Espanya.
- Provincia de Córdoba, probinsya ha sidlangan nga Espanya.
- Mehiko
- Córdoba, Veracruz, syudad ha nasod han Mehiko.


text:
Probinsya han Espanya
An probinsya (ha Kinatsila: provincia) o lalawigan usa nga pagbahin ha teritoryo han Espanya, ha ilarom han Konstitusyon Espanyola.
Ha yana, ha Espanya mayda kalim-an (50) nga mga probinysa, nga amo an nahimo han kabug-osan han teritoryo espanyol. Komo eksepsyon, iton mga syudad han Ceuta ngan Melilla, sugad hin iba nga mga teritoryo han soberanya espanyola ha Afrika (plazas de soberanía), diri lakip han sistema probinsya.
Tabla han mga Probinsya[igliwat | edit source]
Ha ubos nga tabla, iginlista ha alpabeto ngatanan nga mga probinsya, mga kapital nira, an komunidad autonoma nga diin kabahin, ug an lista ha mga munisipyo.
An mga syudad han Ceuta ngan Melilla diri lakip hin bisan ano nga lalawigan kundi mga syudad autonoma ini.