text:
Sangkalibutan Nga Pag-Asoy Bahin Han Kanan Tawo Mga Katungod
An Sangkalibutan Nga Pag-Asoy Bahin Han Kanan Tawo Mga Katungod[1] amo an usa nga ginpasamwak han Nagkaurusa nga mga Nasod General Assembly. An sulod hini nga pagpasabot amo an katungod pantawo, katungod nga mayda ngatanan nga tawo. Ginpadig-on ini han Nagkaurusa nga mga Nasod han Disyembre 10, 1948. An UNHR (acronym han Universal Declaration of Human Rights) ginhubad ha labaw 300 nga yinaknan.
Sulod
Pahiuna[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An pahiuna amo an:
- Tungod han pagkilal-a nga an tiunay nga dignidad ug katpong ngan diri-maiwasan nga mga katungod hadton mga kaapihan kanan tawo pamilya amo an pinatatamakan han katalwasan, hustisya kalinawan han kalibutan;
- Tungod han pagpasibaya ug pagbiay-biaya han kanan mga tawo katungod nga nahingadto hin mga magpakarima-dima nga mga buhat ug nakapahangit han katawhan, ug dumangat han pag-abot hin bag-o nga panahaon diin an mga katawhan magpapahimulos han ira katadungan pagyakan ug pagtuo hin waray ikahahadlok ug an katalwas tikang hin mga kabaraka ug pahingulang iginsaysay nga amo an pinakahitaas nga hingyap han mga molupyo;
- Tungod nga kinahanglan gud, agud an tawo diri mapiritan paggapil, ha iya katapusan nga paningkamot, pag-ato pagraugdauga ha iya, igan an mga katadungan han tawo panalipdan gud ha balaud;
- Tungod nga kinahanglanon gud an pagpaudway han nagtutubo nga pagkasarangkay han mga nasud;
- Tungod kay an mga katawhan han un nagotco pagtangdo han ira tuluohan bahin han kanan tawo panguna nga mga katungod, sugad man han iya pagkatawo ug dignidad, an pareho nga mga katadungan han lalake ug babaye, ug naguuungara hin mauro-upay nga kinabuhi ubos han katalwasan;
- Tungod nga an mga kaapi han hini nga kapunungan, nagsaad man han ira pag-urusa paningkamot kaupod han UN, pagpasamwak agud respetohan hin mahugot an kanan tawo panguna nga mga katungod;
- Tungod nga an paggisinabtanay hini nga mga katungod importante gud kaupay basi matuman ini nga panaad;
- Sanglit, an ASSEMBLEYA HENERAL nag-aasoy hin pagsering; KANAN KALIBUTAN DEKLARASYON BAHIN HAN KANAN TAWO MGA KATUNGOD nga an ngatanan nga mga nasud ug katawhan magkakau-urusa agud matuman ini nga panuyo, nga diin kada tagsa-tagsa nga kaapihan katilingban, magtatalinguha pagtutdo basi dumukwag ini nga mga katungod, pinaagi hin mga mapinulsanon nga mga buhat, ha nasyonal ug internasyonal nga mga kalibungan, nga ini kilal-on ngan tumanon hadton mga katawhan nga ira nasasakupan.
Kanan Tawo Mga Katungod[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Artikulo 1
- Nga an ngatanan nga mga tawo, nahimugso talwas ug katpong ha ira dignidad ug katdungan. Hira natawo dinhi ha tuna mayda konsensya ug isip ug kaangayan gud la nga an ira pagtagad ha tagsatagsa sugad hin magburugto.
- Artikulo 2
- Nga kada osa may-ada katadungan ngada hini nga mga katungod ug mga katalwasan nga nahiaasoy dida hini nga Deklarasyon ha waray bale han iya kolor ha panit, yinaknan, tuluohan, mababaye man o lalake, kori amo man an iya isip-politikal, an iya gintikangan nga nasud, an iya mga bahandi, kon ano hiya o ano pa dida nga mga suklanan. Labut hini, an pagtagad diri hihimuon pinaagi han politikal, tuna o tindog pagkalibutan han nasud, o kon taga diin ito nga tawo, o sino kon ito nga nasyon independiente, may tag-mangno, o may kakulangan han ira pangobyerno.
- Artikulo 3
- An kada tagsa may katadungan ngada ha kinabuhi, ngada ha katalwasan ug hin kinabuhi nga waray kahadlokan.
- Artikulo 4
- Waray hin-o man nga magigin uripon. An paguripon ug an pamaligya o pagpalit hin mga uripon ha bisan ano nga paagi igindidiri gud.
- Artikulo 5
- Waray tawo nga igpapailarum hin pagpakuri-i o hin diri tinawo o sobra hin kamaka-aalo riga pagkastiguha.
- Artikulo 6
- An kada tagsa may katadungan kilal-on nga usa nga tawo, ha stubangan han balaud, bisan biin hiya makadto.
- Artikulo 7
- Papreho an tawo ha stuban-gan han belaud ug an bisan hin-o mahihimo pangaro han bulig ug pananlipud han balaud. An usa ka fawo nga gin-iiba o nakakasering nga gintutuyo hiya pag-ibaha makakahimo peghangyo han bulig han balaud.
- Artikulo 8
- Pinaagi han mga nasyonal nga mga buhatan, an kada usa may katadungan pamiling hin hingpit nga katalwasan ngadto hin mga pagsupak han iya mga katadungan pamiling hin hingpit nga katalwasan ngadto hin mga pagsupan ha iya mga katadungan nga hatag ha iya han batakan balaud.
- Artikulo 9
- Iguin didiri an waray ha rason nga pagdakop, pagpreso ug pagpagawas han nasud.
- Artikulo 10
- Dida han pagturotimbang han iya mga katadungan ug mga obligasyon, ug mga kiha kriminal kontra ha iya, an kada usa may katadungan ngadto hin waray trampa ug ha publiko nga pamati han iya kaso pinaagi hin independyente ug waray inu-ugupan nga buhatan.
- Artikulo 11
- In himo-an nga nakasala may katadungan nga diri sidngon nga salaan tubtob nga diri pa hiya naproybahan nga salaan dida hin ha publiko nga pamati diin hiya gintagan han nga tanan nga mga habulig para han iya depensa.
- Diri pagsasalaon in usa mahitungod hin sala o binuhatan o waray buhata, nga dire pasinisering nga sala ubos in nasyonal o internasyonal nga balaud, badton panahon han pagbuhata hito. Sugad man liwat, diri mahihimo ipatong in maburobug-at nga patok kay nga pena han buhatan into nga sala.
- Artikulo 12
- Waray hin-o man nga igpapailarum nga diri nahalulugar nga paghimasok ha pamilya, panimalay, han pribado nga kalugaringon, ha mga sinurat o paghugaw han iya ngaran o honor. An kada usa may katadungan pagpanalipdi han balaud supak hini nga mga pagsamuk-samok o pagtamaya.
- Artikulo 13
- Ha sakob han iya nasud nga ginpupuy-an, an kada usa may katadungan hin paglakat-lakat kon pagpuyo hain man hiya maruyag;
- An kada usa may katadungan pagbaya han iya nasud, upod an iya kalugaringon ug pagbalik ngada hito.
- Artikulo 14
- An kada usa may katadungan pangaro hin panalipod kontra hin pagraugdauga tikang ha iba nga nasud;
- Ini nga katadungan diri mahihimo igrason dumata hin mga pagkiha gumikan hin mga krimen nga diripolitikali o mga buhat dupak hari mga prinsipyo ug mga panuyo han UN.
- Artikulo 15
- An kada usa may katadungan ngada han iya nasyonalidad;
- In usa nga tawo diri mahihimo kahukasan han iya paggka nasudnon hin waray ha rason ug waray liwat maka-agpugong ha iya pagbalhin han iya pagka nasudnon.
- Artikulo 16
- An mga lalake o babaye nga aada na ha igo nga panuigon an may katadungan ag-awawa ngan magka-ada hin familya ha waray bale han iya kolor ha panit, nasyonalidad o tuluohan. Hira an mayada purupareho nga mga katadungan mahi-unong ha pag-awawa, samtang nga mag-asawa ngan han pagpawaray bale hito nga ira pag-asawa;
- An kasal an pagbobohaton la ha talwas ug tim-os nga pag-ayon han mga pagkakasion;
- An familya an unob ngan panguna nga hupo han katilingban ngan may katadungan nga panalipdan han katilingban ngan han gobyerno.
- Artikulo 17
- An kada usa may katadungan pagtag-iya hin bagay ha iya kalugarinhon o kaupod an iba;
- Waray hin-o man nga tawo nga kukuhaan han iya pag-tagiya hin waray-ha-rason.
- Artikulo 18
- An kada usa may katadungan hin ha iya pag-isip, konsensya ug relihiyon; kaupod hin an katadungan pagbalhin han iya relihiyon, pagtuo ug katal-wasan, mahiya la nga usa o kaupod in iba, ha publiko o pribado agud igpasamwak an iya tuluohan ha pagtutdo, paghalad o pagsingba.
- Artikulo 19
- An kada tagsa may katadungan pag-isip o pagsaysay; ini nga katadungan naglalakip han iya pagpasamwak han iya mga opinyon nga diri pagsasamukon sugad man pagpamiling, pagkara-wat ug paghatag hin mga impormasyon o mga ideya pinaagi ha media hin waray pinili.
- Artikulo 20
- An kada tagsa may katadungan hin mamingawon nga pagtitirok ug paguurosa;
- Diri mapipirit in usa ka tawo pagpiriton pagbulig hin usa nga kapunungan.
- Artikulo 21
- An kada tagsa may katadungan pag-api dida han pan-gobyernohan, ha directa o pinaagi han mga pinili nga mga tumindog;
- An kada usa may katadungan kumarawat han mga serbisyo publiko ha iya nasud;
- An ungara han mga tawo amo an pinatatamakan han gahum han gobyerno; Ini tutumanon pinaagi hin tunay ug pinanahon nga pinilay bubuhaton hin sekreto nga butosay o puropareho nga paagi hin panmutos.
- Artikulo 22
- Kada usa, tungod han hiya kaapi han katilingban, may katadungan han iya seguridad nga sosyal, tubtob han kaya han nasyonal ug internasyonal nga pagkaurosa subay han mga organisasyon ug mga bahandi han kada gobyerno, mga katadungan nga sosyal, kultural ug sosyal nga dir-gud-maiiwasan dida han talwas nga pagtubo han iya pagatawo.
- Artikulo 23
- An kada tagsa may katadungan pagtrabaho, pagpili hin trabahu-an ngadto hin mga-makatawo-nga-kahimtang-hin panarabahuan ug panalipdi hin kawaray trabaho;
- An tagsa-tagsa, may katadungan ngada hin eksakto nga suho para hin eksakto nga trabaho; hin diri hiya pag-iibahan;
- An hin-o man nga natrabaho may katadungan kumarawat hin eksakto ug may-bintaha nga bayad, agud magseguro para ha iya ug han iya pamilya hin kinabuhi kaangayan hin tawo, ngan kon kinahanglan madudugangan pa hin iba nga mga paagi hin sosyal nga mga panalipud;
- An kada tagsa may katadungan pagtindog o pagbulig hin mga unyon agud maproteheran an iya mga intereses.
- Artikulo 24
- An kada tagsa may katadungan hin pagpahuway ug pagpahalibway, kaupod in pagtakon han iya mga oras hin pagtrabaho ug ha mga panahon nga adlaw nga mga lu-an nga binaydan.
- Artikulo 25
- An kada tagsa may katadungan ngada hin igo ug kaangayan nga panginabuhi para ha iya kalugaringon ug han kanan iya pamilya panlawas, sugad man han pamanapton, balay, urokyan ug mga pagataman nga sosyal ngan medical, ug katadungan ngada hin kaseguro ha panahon hin paghi-iwas han trabaho, kasakit, kabaldado, ka balo kalagas o kawar-ayan o ano la nga remalaso;
- An pagin iroy ug pagin bata nahipapailarum hin espesyal nga pagtimangno. An ngatanan nga mga bata, natawo sakub o gawas ha kasal, nahasisirong gihapon hini nga sosyal nga panalipud.
- Artikulo 26
- An kada tagsa mayda katadungan ngada hin edukasyon. An edukasyon amo in libre, por los menos, ha elementarya ug ha syahan nga mga balitang. An edukasyon ha elementarya kinahanglan piriton gud. An pag-aram han teknolohiya ug profesyonal nga edukasyon abyerto para han ngatanan ug man an huro-hitaas nga pag-aradman maarabut hin usa sugad han iya maakos;
- An panuyo han edukasyon amo an bug-os nga pagtubo han kanan tawo personalidad ug an pagpabaskug han pagrespeto han kanan stawo mga katungod ngan han mga unob nga mga katalwasan, lgpapadukwag an paggisi-nabtanay, paggipuro- paasensyan ug an pagsarangkay han mga nasud, mga hugpo sugad han relihoyoso ug magkadugo nga mga hugpo, ug maniningkamot nga magpabilin an kanurayaw;
- An mga kag-anak may katungod pagpili han klase nga edukasyon para han ira mga anak.
- Artikulo 27
- An kada tagsa may katadungan pagbulig dida han mga buruhaton nga kultural han katilngban, pagpulos han mga artes ug pakigsasaro han mga siyentipiko-nga-mga-bintaha sugad man han mga iba nga kaupayan.
- An kada tagsa mayda katadungan magpanalipud han mga bintaha tikang han mga siyentipiko nga imbento, mga sinurat o producksyon n mga aristiko nga iya.
- Artikulo 28
- An kada tagsa may katadungan ngada hin kahimtang nga sosyal of internasyonal diin an mga katadungan ug katal-wasa dida hin nga Deklarasyon mahihimo katuman.
- Artikulo 29
- An kada tagsa may mga turumanon ngada han katiling-ban diin aada gud la an bug-os nga pagtubo han iya pagkatawo matutuman.
- Dida han iya pagtuman han iya mga katalwasan ug mga katadungan, an kada tagsa matataknan subay han mga aludayday han balaud, kanay tiunay nga panuyo amo la an pagpakilala ug pagparespeto han mga katadungan ug mga katawasan han iba ug pagtuman han mga kinahanglanon han moralidad, an kahimyangan han publiko ug an kaupayan ha katilingban nga demokratiko.
- Waray hini dinhi ngamga katadungan ug mga katalwasan bubuhaton supak han mga panuyo ug mga prinsipyo han UN.
- Artikulo 30
- Waray hini dinhi nga Deklarasyon in intyendihon nga naghahatag ngada hin bisan ano nga Gobyerno, hugpo o tawo hin katadungan pagbuhat hin bisan ano nga makakabungkag hin ano dida nga katadungan ug katalwasan nga nailagda dinhi
Kitaa Gihapon[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Pinanbasaran[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Mga pagkukuhaan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Glendon, Mary Ann (2002). A world made new: Eleanor Roosevelt and the Universal Declaration of Human Rights. Random House. ISBN 978-0-375-76046-4. http://books.google.com/books?id=2-vaZkbca2sC.
- Hashmi, Sohail H. (2002). Islamic political ethics: civil society, pluralism, and conflict. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-11310-4. http://books.google.com/books?id=5LmXFpnp_bMC.
- Morsink, Johannes (1999). The Universal Declaration of Human Rights: origins, drafting, and intent. University of Pennsylvania Press. ISBN 978-0-8122-1747-6. http://books.google.com/books?id=w8OapwltI3YC.
- Price, Daniel E. (1999). Islamic political culture, democracy, and human rights: a comparative study. Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-275-96187-9. http://books.google.com/books?id=YgF58rl4tCkC.
- Williams, Paul; United Nations General Assembly (1981). The International bill of human rights. Entwhistle Books. ISBN 978-0-934558-07-5. http://books.google.com/books?id=bpV5QgAACAAJ.
Padugang nga barasahon[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Feldman, Jean-Philippe. "Hayek's Critique Of The Universal Declaration Of Human Rights". Journal des Economistes et des Etudes Humaines, Volume 9, Issue 4 (December 1999): 1145-6396.
- Nurser, John. "For All Peoples and All Nations. Christian Churches and Human Rights.". (Geneva: WCC Publications, 2005).
- Universal Declaration of Human Rights pages at Columbia University (Centre for the Study of Human Rights), including article by article commentary, video interviews, discussion of meaning, drafting and history.
- Introductory note by Antônio Augusto Cançado Trindade and procedural history on the Universal Declaration of Human Rights in the Historic Archives of the United Nations Audiovisual Library of International Law
Mga sumpay ha gawas[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Text of the UDHR
- Official translations of the UDHR
- Resource Guide on the Universal Declaration of Human Rights at the UN Library, Geneva.
- Questions and answers about the Universal Declaration
- Text, Audio, and Video excerpt of Eleanor Roosevelt's Address to the United Nations on the Universal Declaration of Human Rights
- UDHR – Education
- Revista Envío – A Declaration of Human Rights For the 21st Century
- Introductory note by Antônio Augusto Cançado Trindade and procedural history note on the Universal Declaration of Human Rights in the Historic Archives of the United Nations Audiovisual Library of International Law
- DHpedia: Universal Declaration of Human Rights
- [http://blogs.loc.gov/law/2012/12/the-laws-of-burgos-500-years-of-human-rights/ The Laws of Burgos: 500 Years of Human Rights from the Law Library of Congress blog.
Mga materyales Audiovisual[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Librivox: Human-read audio recordings in several Languages
- Text, Audio, and Video excerpt of Eleanor Roosevelt's Address to the United Nations on the Universal Declaration of Human Rights
- Animated presentation of the Universal Declaration of Human Rights by Amnesty International on YouTube (in English duration 20 minutes and 23 seconds).
- Audio: Statement by Charles Malik as Representative of Lebanon to the Third Committee of the UN General Assembly on the Universal Declaration, 6 November 1948
- UN Department of Public Information introduction to the drafters of the Declaration
- Audiovisual material on the Universal Declaration of Human Rights in the Historic Archives of the United Nations Audiovisual Library of International Law


c: text/html

text:
Jiang Zemin
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Jiang Zemin (Yinano nga Tsinino: 江泽民; Minat-an nga Tsinino: 江澤民; pinyin: Jiāng Zémín; Wade-Giles: Chiang Tse-min; natawo 17 Agosto 1926) amo an "namumutnga han ikatulo nga henerasyon" han mga manguna han Partido Komunista han Tsina, nga nag-alagad nga Maghirilom nga Kasahiran han Partido Komunista han Tsina tikang han 1989 tubtob 2002, nga Mangulo han Kanan Katawhan Republika han Tsina tikang han 1993 tubtob 2003, ngan amo an Mangulo (Chairman) han Namumutnga nga Komisyon nga Militar tikang 1989 tubtob 2004.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sistema Metriko
An sistema metriko in kanasoran ninapulo nga sistema hin panukol nga nagtikang base han mètre des archives ngan an kilogramme des archives nga ginpakikila han Fransya ha in 1799. Ha paglabay han mga tuig, an pankasayoran han metro ngan an kilogramo in ginpino ngan an sistema metriko in nahisumpay ha paglalakip han damo pa nga mga sukol. Bisan pipira nga kaibhan han sistema metriko an gumawas ha urhi nga ika 20 ngan unhan nga ika 20 gatostuig, an termino in yana agsob gingagamit nga sinonimo han "Kanasodnon Sistema han mga Panukol" - an buhatanon nga sistema han panukol han haros ngatanan nga nasod ha kalibutan.
An Estados Unidos nala an nabibilin nga industriyalisado nga nasod nga diri nagamit han sistema metriko han iya buhatanon nga sistema han panukol, bisan an paggamit han sistema metriko in binuhatanon nga ginduduso para han paggamit tikang pa han 1866. Bisan an Reino Unido in nagpatapod nga binuhatanon nga paggamit han sistema metriko para han kadam-an nga paggamit nga panukol, diri pa ito kalat nga paggamit didto ngan an nahigaraan nga sistema imperyal pa an kadam-an ngan nakasarang nga paggamit.
Bisan an mga nagpatikang in may-ada panuyuan nga pagkamay-ada hin sistema nga patas-patas nga mahihigamitan han tanan, nasabtan nga kinahanglanon maggamit hin batakan nga yunit ha ilarom han kustodiya han punuan o iba nga ginpadig-onan nga otoridad komo istandarte. Tubtob 1875, an nakapot hini nga batakan yunit han panukol in ginmimintinar han punuan han Fransya han ginparsa ini ha kapunuan nga katig-uban - am Conférence générale des poids et mesures (CGPM). Ginhihingyap yana nga an mga katapusan hini nga mga batakan in igreretiro ha 2014.


text:
Dagat Salatan Tsina
An Dagat han Salatan nga Tsina usa nga dagat marginal kun diin aada ini han salatan han Tsina ngan Taiwan, katundan han Pilipinas, amihanan-katundan han Sabah, Sarawak, ngan Brunei, amihanan han Indonesya, amihanan-sinirangan han rawis Malay ngan Singapore, ngan sinirangan han Vietnam.
Kalakip ini han Kalawdan Pasipiko nga may kahaluag tikang ha Singapore ngadto ha Estrecho han Taiwan nga 3,500,000 km². Usa ini nga gidadako- nga lawas katubigan kahuman han lilima nga mga kalawdan. An gudtiay nga mga puro ha Dagat han Salatan nga Tsina, kun gintatampo nagiging kapuropod-an, naabot ha ihap nga gatos-gatos. An dagat ngan agsob waray naukoy nga mga puro an ginaangkonan han pipira nga mga nasod. Ini nga mga pagangkon in nagresulta ha lain-lain nga ngaran nga gingagamit ha mga puro ngan dagat.


text:
Luparan
An luparan (puyde liwat tugpahan) amo it paradahan hit mga sarakyan na nalupad sugad hit eroplano ngan iba pa. Kasagaran mayda ito hiya kalsada na poydi gamiton paglupad ug pagdaung hit mga eroplano. An mga eroplano nagbabalhin hin mga tawo ug mga karga tikang ngan pakadto ha iba nga lugar.
Pagkaiba-iba hit mga luparan:[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Luparan nga pansakob han nasod (Domestic Airport)[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Nakarawat hit mga eroplano nga tikang ngan pakadto ha iba nga luparan ha sulod hit usa la ka nasod.
Luparan nga palangyaw (International Airport)[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Nakarawat hit mga eroplano nga tikang ngan pakadto ha iba nga luparan biskan ha sulod ngan gawas hit nasod.


text:
Jackie Chan
Hi Jackie Chan SBS, (natawo han Abril 7, 1954), kilalado gihapon nga Sing Lung ha Kantones nga Inintsek (tradisyonal nga Inintsek: 成龍; ginyano nga Inintsek: 成龙; pinyin: Chéng Lóng), natawo ha ngaran nga Chan Kong Sang (tradisyonal nga Inintsek: 陳港生; ginyano nga Inintsek: 陈港生; pinyin: Chén Gǎngshēng), usa nga Intsek nga aktor, koreograper hin aksyon, direktor hin sine, producer, martial artist, manunurat para hin sine, magkaranta ngan paraghimo hin stunt.
Usa hi Chan han mga kilalado nga ngaran ha kung fu ngan aksyon nga mga salida ha bug-os nga kalibutan tungod han iya acrobatic nga istilo hin pakig-away, kinomedya nga pag-timing, paggamit hin hinimo-himo nga mga gamit hin pan-away ngan mga stunt. Dida hiya hin sobra 100 nga mga sine ngan nakakarawat na hiya hin mga bituon dida han Hong Kong Avenue of Stars ngan ha Hollywood Walk of Fame. Usa hiya nga Cantopop nga artista, ngan nagpagawas na hiya hin 20 nga album tikang han 1984 ngan nagkanta hiya hin damo han mga tema nga mga kanta para han mga salida nga diin hiya an star.


text:
Cape Town
An Cape Town (ha literal nga Winaray: Bungto han Cabo o Syudad han Cabo; ha Afrikaans: Kaapstad; ha Xhosa: iKapa; ha Kinatsila: Ciudad del Cabo) amo an usa ka syudad han Salatan nga Aprika. Amo liwat ini an lehislatibo nga kapital han nasod ngan usa han tulo nga kapital han nasod upod han Pretoria (an ehekutibo nga kapital) ngan Bloemfontein (an kapital han hukmanan o judikatura).
Pinanbasaran[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Gobyerno
- Iba
Cape Town pagtugway hit paglakat tikang ha Wikivoyage
- Official Cape Town Tourism website
- Cape Town Routes Unlimited (official Western Cape Tourism website)


text:
Leksyon 3
Tikang Gud ba ha Dios an Maopay nga Sumat?
1. Hin-o an Awtor han Biblia?
Iginsurat ha Biblia an maopay nga sumat nga an mga tawo mabubuhi ha waray kataposan dinhi ha tuna. (Salmo 37:29) An Biblia ginkukompwesto hin 66 gudtiay nga libro. Mga 40 nga magtinumanon nga kalalakin-an an gin-gamit han Dios ha pagsurat hito. An siyahan nga lima nga libro iginsurat ni Moises mga 3,500 ka tuig na an naglabay. An ultimo nga libro iginsurat ni apostol Juan sobra 1,900 ka tuig na an naglabay. Kan kanay panhunahuna an iginsurat ha Biblia? Nakigkomunikar an Dios ha mga parasurat han Biblia pinaagi han iya baraan nga espiritu. (2 Samuel 23:2) Ira iginsurat an panhunahuna han Dios, diri an ira panhunahuna. Salit hi Jehova an Awtor han Biblia.
2. Paonan-o kita makakasiguro nga an Biblia tikang ha Dios?
Maaram kita nga an Biblia tikang ha Dios tungod kay husto ngan detalyado nga igintatagna hito an mahitatabo ha tidaraon. Waray tawo nga makakahimo hito. (Josue 23:14) An Dios la nga Makagarahum ha ngatanan an husto nga makakagtagna han tidaraon han katawohan.
Naiiba gud an libro nga tikang ha Dios. Binilyon na nga kopya han Biblia an naipanaltag ha ginatos nga yinaknan. Bisan kon maiha na ito nga iginsurat, nauyon ito ha syensya. Waray liwat magkasumpaki an 40 nga parasurat hito. * Dugang pa, nagsusumat ito mahitungod han gugma han Dios, ngan may-ada ito gahum nga makagbag-o han kinabuhi han mga tawo. Tungod hito, minilyon an kombinsido nga an Biblia Pulong han Dios.
3. Ano an sulod han Biblia?
An usa han nangunguna nga tema han Biblia amo an maopay nga sumat nga an Dios may mahigugmaon nga katuyoan ha katawohan. Iginsusumat han Biblia kon paonan-o nawara han siyahan nga mag-asawa an higayon nga mabuhi ha paraiso nga tuna ngan kon paonan-o ipapahiuli an paraiso.
May mababasa liwat ha Biblia nga mga balaud, prinsipyo, ngan mga sagdon. Dugang pa, mababasa dida hito kon paonan-o gintratar han Dios an mga tawo. Pinaagi hito, mahibabaroan naton an personalidad han Dios. Salit mabubuligan ka han Biblia nga makilala hiya. Iginsusumat hito kon paonan-o ka niya magigin sangkay.
4. Paonan-o mo masasabtan an Biblia?
Ini nga brosyur mabulig ha imo nga masabtan an Biblia pinaagi ha pagsubad han ginhimo ni Jesus. Nag-unabi hiya hin mga teksto ngan iginsaysay an kahulogan hito.
Makapainteres gud an maopay nga sumat nga tikang ha Dios. Kondi may mga tawo nga diri interesado hito, ngan an iba nadiri ngani mamati hito. Pero ayaw panluya. An imo paglaom nga mabuhi ha waray kataposan nadepende ha imo pagkuha hin kahibaro mahitungod ha Dios.
^ par. 3 Kitaa an brosyur nga Usa nga Libro Para ha Ngatanan nga Katawohan.
MAHIBARO HIN DUGANG PA
MAOPAY NGA SUMAT TIKANG HA DIOS!
Paonan-o Kita Makakasiguro nga Tinuod an Ginsisiring han Biblia?
Kon an Dios an awtor han Biblia, sigurado nga waray gud ito kapariho.
Ano Gud ba an Igintututdo han Biblia?
An Biblia—Usa nga Libro Tikang ha Dios
Paonan-o makakabulig ha imo an Biblia ha pag-atubang han imo personal nga mga problema? Kay ano nga makakasarig ka ha mga tagna hito?
Ano Gud ba an Igintututdo han Biblia?
Ano an Kamatuoran Mahitungod ha Dios?
Para ha imo, nagtatagad ba ha imo an Dios sugad nga indibiduwal? Hibaroi an mahitungod han iya personalidad ngan kon paonan-o ka mahimo magin duok ha iya


text:
Pablo Neruda
Hi Pablo Neruda (Hulyo 12, 1904 – Septyembre 23, 1973) amo an dagan-ngaran o pen name, ngan ha urhe, an legal nga ngaran han Chileno nga magsusurat ngan politiko nga hi Neftalí Ricardo Reyes Basoalto. Ginkuha ni Neruda an iya dagan-ngaran han mga 10-20 nga pangidaron ha iya pagkabatan-on, tungod matago an iya siday tikang han iya amay, usa nga istrikto nga tawo ng karuyag han iya anak nga magkaada hin "praktikal" nga pagpakabuhi. An iya dagan-ngaran kinuha tikang han Czekh nga magsusurat ngan magsisiday nga hi Jan Neruda; an Pablo ginsisiring nga kihuha tikang kan Paul Verlaine. An mga sinurat ni Neruda ginhubad ha damo nga mga yinaknan ngan sinisiring hiya nga usa han mga dako ngan duro hin impluwensiya nga mga magsisiday han ika-20 nga siglo.


text:
ini na upat na pidaso na banda hali sa uk, sa greenrock, scotland. nag bukas dini and oasis tapos nag suporta sira sa stone roses sadto na panahon. isipon baya yo-un pagkatapos mag-suporta mas maurag na lugod an gallagher na magkamanghod sa kanira. magayunon baya ini na kanta nira, mapagalun hanapon ini atog mamuroypdoy ka mun-a pero di mo pa ini maimod, badi diyo lang an kupya sini. magayunon liwat and tunog, ma-u pa ini an promiruhon na luwas san banda kaya mag-ugma ka na kun makuha ka sini.
whiteout - orange overdrive...


text:
Tokaido Shinkansen
An Tōkaidō Shinkansen (東海道新幹線) amo an syahan ngan orihinal nga Shinkansen nga linea nga nag-abre han 1964 nga nagdugtong han Tokyo ngan Shin-Osaka. Ginpapadalagan ini han Central Japan Railway Company.
Kasaysayan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An Tokaido Shinkansen nga linea syahan ginplano han 1940 komo usa nga 150 ka kilometros ha tagsa oras nga dedicated nga riles nga masumpay han Tokyo ngan Shimonoseki, nga magreresulta hin 50% ka malurulaksi kaysa han gimalaksihi nga express nga tren hadto nga panahon. An pagtikang han Gyera-Pankalibutan II naghunong han proyekto anay dida han mga syahan nga mga pagplano, bisan pa mayda mga ginbuho nga mga tunnel nga nagamitan ha pagtika-iha han ruta han Shinkansen nga ruta.
An aktwal nga paghimo han linea nagtikang han 1959 ngan natapos han 1964, ngan an syahan nga tren nagbiyahe tikang ha Tokyo ngadto ha Shin-Osaka han Oktubre 1 hadto nga tuig. An pag-abre han linea gin-igo nga mahaabot han 1964 Summer Olympics ha Tokyo, nga naghatag na nga daan hin internasyonal nga pagpakita han nasod. Ha orihinal an linea gintawag nga Bag-o nga Tokaido nga Linea.
An linea nagdara han ika-100 ka milyon nga pasahero han 1967, ug an ika-bilyon dida han 1976.
Mga Tren[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Mayda tulo ka klase hin tren hiton linea: tikang ha gilalaksihi tubtob hit gimahinayi, an mga ini amo an Nozomi, Hikari, ngan Kodama. Damo nga mga tren napadayon pagbiyahe ngadto ha Sanyo Shinkansen, tubtob ha Hakata Station han Fukuoka.
TUpod han mga tren nga set hini nga linea an:
- 300 Series Kodama/Hikari
- 500 Series Nozomi
- 700 Series Nozomi/Kodama/Hikari Rail Star
Mga Estasyon[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Tokyo (東京)
- Shinagawa (品川)
- Shin-Yokohama (新横浜)
- Odawara (小田原)
- Atami (熱海)
- Mishima (三島)
- Shin-Fuji (新富士)
- Shizuoka (静岡)
- Kakegawa (掛川)
- Hamamatsu (浜松)
- Toyohashi (豊橋)
- Mikawa-Anjo (三河安城)
- Nagoya (名古屋)
- Gifu-Hashima (岐阜羽島)
- Maibara (米原)
- Kyoto (京都)
- Shin-Osaka (新大阪)


text:
Medisina
An medisina amo an siyensya ngan "arte" han pagmantener ngan/o pagbalik han pamati han kalawasan han katawhan pinaagi han pag-aram, diagnosis, ngan pagtambal han pasyente. An pulong tikang han Linatin nga ars medicina nga nangangahulogan an arte han pagtambal o pag-upáy.[1][2]
An yana nga pagtrabaho ha medisina nahihinabo ha mga damo nga mga pag-ultan han arte han pag-upáy ngan mga dirudilain nga mga siyensya. Direktado nga nahasumpay an medisina ha mga siyensya han health ngan biomedicine. Ha haluag nga pagyakan, an pulong nga 'medisina' ha yana nahanunungod han mga larangan han clinical nga medisina, medical research ngan pag-opera, nga diin naglalakip ini han mga aratupagon han sakit ngan kasamad.
Mga Sanga san Siyensya sa Medisina[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Anatomiya an pag'aram san pisikal na struktura san organismo.
- Biochemistry an pag'aram san chemistry san mga organismo, kaupod an struktura ngan kiwa san mga kemikal na sangkap.
- Biomechanics an pag'aram san struktura ngan function san biolohikal na sistema pinaagi han mga methods san Mechanics.
- Biostatistics an aplikasyon san statistics ngadto han biolohikal na larangan.
- Biophysics an siyensya na gininagamit an mga metodohiya san physics ngan physical chemistry para araman an mga biolohikal na sistema.
- Cytology an microscopic na pag'aram han mga biolohikal na cell.
- Embryology an pag'aram san una na development san mga organismo.
- Endocrinology an pag'aram san mga hormones ngan an ira epekto sa bug'os na lawas san mga hayop.
- Epidemiology an pag'aram san demographics san mga sakit ngan epidemya.
- Genetics
- Histology
- Immunology
- Medical physics
- Microbiology
- Molecular biology
- Neuroscience
- Nutrition science
- Pathology as a science an pag'aram san mga sakit.
- Pharmacology an pag'aram san mga bulong
- Photobiology
- Physiology
- Radiobiology
- Toxicology an pa'aram san delikado na epekto san mga bulong.
Mga kasarigan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ Etymology: Latin: medicina, tikang han ars medicina "an mediko nga arte," tikang han medicus "magtarambal."(Etym.Online) Cf. mederi "pagtambal," etym. "paghibaro han gimaupayi nga surondon para han," tikang ha PIE nga base *med- "pagsukol, paglimitar. Cf. Griyego medos "sagdon, plano," Avestan vi-mad "magtarambal")
- ↑ http://www.etymonline.com/index.php?term=medicine


text:
Venezuela
An Venezuela, nga an opisyal nga pagtawag an Republika Bolivaryana han Venezuela (ha Kinatsila: República Bolivariana de Venezuela), usa nga nasod ha amihanan nga labnasan han Salatan nga Amerika.
An nasod amo in kontinental nga mainland ngan damola-ay nga mga isla o puro nga nahamutang tikang han labnasan han Venezuela ha Dagat Caribe. An nasod ginsasapitan han Guyana ha sidlangan, han Brasil ha salatan, ngan han Colombia ha katundan. An Trinidad ngan Tobago, Grenada, St. Lucia, Barbados, Curaçao, Bonaire, Aruba, San Vicente ngan an Grenadinas ngan an Leeward Antilles nahamutang ha amihanan, ha lawod tikang han Venezolano nga labnasan. An kadako hini 916,445 ka km² nga mayda populasyon hin mga 28,200,000. An kapital hini amo an Caracas. Nahamutang ini ha tropika ngan harani han ekuator ha Amihanan nga Hemisfero.
An Venezuela usa nga kasanhi nga kolonya Espanyola, nga naglugaring tikang han 1821. Mayda ini ginkakaagawan han Guyana nga teritoryo, ngan an kaurog hini nahanungod han Essequibo nga lugar, ngan ginkakaagan liwat an Venezuela han Colombia mahitungod han Golfo han Venezuela. Han 1895, katapos han pagkabaton han linea upod han Guyana, ginsumite ini hin waray gindadapigan nga komisyon, nga dida han 1899 naghimo hin desisyon nga kaurogan nahaupay han Guyana.[4] An Venezuela sinisirng nga usa han mga 17 nga mga pinaka-biodiverso nga mga nasod.[5]
An Venezuela upod han mga pinakaurbanisado nga mga nasod ha Latinoamerica;[6][7] an kadam-an han mga Venezolano naukoy dida han mga syudad ha amihanan, labi na dida ha Caracas an kapital nga syudad nga amo liwat an gidako-i nga syudad han nasod. Mga iba nga dagko nga mga syudad amo an Maracaibo, Valencia, Maracay, Barquisimeto ngan Syudad Guayana. An Venezuela amo liwat in mabiblingan hin magkadirudilain nga kamananapan ha dirudilain nga protektado nga mga habitat.
Mga pagbahinbahin[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An Venezuela ginbahin ngadto hin mga karuhaan kag tulo (23) nga mga estado, usa nga distrito hin kapital (distrito capital) nga naglalakip han syudad han Caracas, an mga Dependensya Federal (Dependencia Federal kon ha Kinatsila, usa nga ispisyal nga teritoryo), ngan an Guayana Esequiba (nga ginkakaagawan upod han Guyana). An Venezuela ginbahinbahin pa ngadto hin 335 nga mga munisipyo (municipio); ini liwat ginbahinbahin ngadto hin sobra usa ka yukot nga mga parokya (parroquia). An mga estado gintirok ngadto hin siyam nga mga admininistratiba nga rehiyon (region administrativa), nga gin-establecer hin decreto hin mangulo. Ha kaagi, an Venezuela nag-angkon liwat han tanan nga teritoryo han Guyana nga katundan han Salog Essequibo; ini nga 159,500 ka kwadrado nga kilometro (61,583 nga kwadrado ng milyas) nga katunaan gintawag nga Guyana Esequiba o an Zona en Reclamación (an "zona nga ginbabawi").[8]
- Mga Estado
- Mga Dependensya
- Mga Administratibo nga rehiyon
Pinanbasaran[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Venezuela. International Monetary Fund. Retrieved on 1 October 2009.
- ↑ Ipakita an sayop: Invalid
tag; no text was provided for refs named
CIA
- ↑ Human Development Report 2009. The United Nations. Retrieved 5 October 2009
- ↑ Venezuela Boundary Dispute, 1895–1899.
- ↑ "South America Banks on Regional Strategy to Safeguard Quarter of Earth's Biodiversity". Conservation International. http://www.conservation.org/xp/news/press_releases/2003/091603_andean_eng.xml. Ginkúhà dida han 2007-06-29.
- ↑ South America. Encarta. Retrieved on 2007-03-13.
- ↑ Annex tables (pdf). World Urbanization Prospects: The 1999 Revision. United Nations. Retrieved on 2007-03-13.
- ↑ El acuerdo de Ginebra del 17 Feb 1996. Ministerio del Poder Popular para Relaciones Exteriores. Retrieved on 2007-12-01.(Kinatsila)
Mga sumpay ha gawas[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- (Kinatsila) E-Government
- (Iningles) Chief of State and Cabinet Members[dead link]
- (Iningles) Venezuela nga entrada ha The World Factbook
- (Iningles) Venezuela at UCB Libraries GovPubs
- (Iningles) Venezuela ngada ha Open Directory Project
- (Iningles) Venezuela from the Library of Congress Country Studies (1990)
- (Iningles) Venezuela profile from the BBC News
- (Batakan:ISO 639 name sv) Datos Heyograpiko nga may pagkahisumpay han Venezuela ha OpenStreetMap
- (Iningles) Maps on Venezuela – Cartographic features
- (Iningles) Key Development Forecasts for Venezuela from International Futures
- (Inarabo) Venezuela and Tourism from Sky Immigration
- Wikimedia Atlas of Venezuela
- Pages with reference errors
- Tanan nga mga barasahon nga waray-masabtan kon diin ginkuha nga mga yakan
- Mga barasahon nga waray-masabtan kon diin ginkuha nga mga yakan from November 2009
- Articles with invalid date parameter in template
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links from December 2013
- Venezuela
- Mga nasod ha Salatan nga Amerika
- Nasod


text:
Kapuropod-an Balear
An Kapuropod-an Balear o Kapuropod-an Baleares (ha Kinatsila ngan alternatibo nga pagtawag nga Winaray: Islas Baleares o Baleares; ha Kinatalan ngan opisyal nga pagtawag: Illes Balears[1]) usa nga komunidad autonoma han Espanya nga nahimo han mga puro o isla han kapuropod-an balear, nga nahamutang ha Dagat Mediterraneo, tapad han sinirangan nga baybayon han Peninsula Iberika. An kapital hini amo an Palma de Mallorca.
Pag-ngaran[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Kapuropod-an Balear an ngaran hini nga lugar ha pormal nga Winaray.
- Kapuropod-an Baleares usa nga alternatibo nga pagtawag hini nga lugar ha Winaray.
- Islas Baleares an ngaran ha Kinatsila ngan agsob gamiton han mga nagamit hin Kinatsila. Ini nga porma agsob gihapon nga ginagamit ha Winaray.
- Illes Balears an ngaran ha Kinatalan ngan sumala han balaod amo an opisyal nga ngaran.
An kapuropod-an[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An kapuropod-an nahimo hin duha nga grupo hin mga isla ngan damolaay nga mga islote:
- An mga Gimnesias: Menorca, Mallorca ngan Cabrera ngan pira nga mga hagrani nga isla o puro (sugad han Dragonera, Conejera o an Isla del Aire).
- An mga Pitiusas: Ibiza (Eivissa en Kinatalan) ngan Formentera ngan mga distinto nga mga islahay nga nagpapalibot hini.
Mga reperensya[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ Estatuto de Autonomía de las Islas Baleares. Ginkita dida han 5 han Septyembre han 2007.


text:
AN BARANTAYAN NUM. 5 2016
Diin Ka Makakabiling hin Pagliaw?
Nagkikinahanglan kita hin pagliaw, labi na ha panahon han kakurian. Ini nga gowa naghihisgot kon paonan-o igintatagana han Dios an pagliaw kon naatubang kita hin mga problema ngan pagsari.
Nagkikinahanglan Kita Ngatanan hin Pagliaw
Diin ka makakabiling hin pagliaw kon naabat ka hin kasakit tungod ha kamatyi hin hinigugma o seryoso nga problema ha kahimsog, pag-asawa, o trabaho?
Kon Paonan-o Igintatagana han Dios an Pagliaw
Upat nga makukuhaan hin bulig han mga naatubang hin kasakit.
Pagliaw ha Panahon han Kakurian
Kon paonan-o nakakakarawat hin bulig an mga tawo ha panahon nga ginkikinahanglan gud nira ito.
“An Pakiaway kan Jehova”
Kay ano nga napirde ni David hi Goliat? Ano nga leksyon an aton mahibabaroan tikang kan David?
Away Nira David Ngan Goliat—Nahitabo Gud ba Ito?
Ginruruhaduhaan han iba nga kritiko kon tinuod ba ini nga asoy. May basihan ba an ira pagruhaduha?
Madumot Ako Hadto Ngan Bayolente
Kay ano nga an usa nga bayolente nangalimbasog nga magbag-o?
Ano an Ginsisiring han Biblia?
Damu an ideya han mga tawo mahitungod ha Ginhadian han Dios. Pero ano gud an ginsisiring han Biblia mahitungod hito? Bangin mahipausa ka han ginsisiring hito.


text: Sa nanok kan banggi mapapagimata ka, magios dangan tibaad dai na mapaturog pa. Sa kauntukan kan mga bagay, marurumduman mo an mga nakaagi. Sa daing girong na palibot, mapapanumdum mo an mga dai pa nangyayari. Tibaad dai ka winarasan kaidto nin grasya na masadiri an mga yaon sa palibot mo. Bisan ngonyan mayo ka nin kapas na sadirihon an mga bagay na dai pa naarabot. Ta nganing sa mga oras na arog kaini, magrumdum ka o panumdumon mo sinda dangan ihiras sa iba. An saimong pagrumdom, ining kanigoan na makapanumdom sarong balaog saimo na mayo nin kaagid. Nadudumanan mo an mga lugar na gustong kadtohan. Nabubuweltahan mo idtong mga tiempong inirokan. Nakakaulay mo an mga tawong marayo na, naiistorya mo an mga tinugang maarabot pa sana. Masasabat mo an gabat kan dai napapamugtak na kaisipan, dangan kun kun ini malampasan, kanigoan na gian sa daghan.


text:
Hinabang para han mga nabagyohan ha Hernani nagpapadayon tubtub yana
Sugad hit panahon nga ha iya kamauran, may ada man paghuraw. Amo man liwat an unos han kinabuhi han tawo may pagkawara. Hinay-hinay nga nabalik o binabalik han katawhan han Hernani an normal nga kahimtang o an mga nahiaraan nga mga buruhaton. Perwisyo nga masisiring an dara ni Yolanda han pipira nga bungto han probinsya. Han Sinirangan Samar lakip an bungto han Hernani ha pagkayana temporaryo nga nagpupuyo an pipira nga mga pamilya ha mga tent, tinatawag ini nga “tent city”. Sugad man an iba nagtikang na bumalhinha mga bunkhouses puwera la han iba nga barangay nga may lain nga isyu mahitungod han istraktura o kahimtang hine nga mga bunkhouses. Binalik na an pangisda nga usa nga pakabuhi han mga residente pagkatapos han pira kaadlaw nga waray hunong nga uuran.
Enero sais, dos mil katorse nagtikang an eskwela ha elementarya ngan sekondarya. Dara hit kapursigido hine nga mga kabataan nga magaram ngan panalimbasog han mga maestro ug maistra nga matagan hin maupay nga pagaradman an mga kabataan diri nakakabalaong. An kawaray classrooms labi na han iba nga barangay nga dako an perwesyo han bagyo Yolanda.
An mga opsiyalis han bungto in padayon nga naniningkamot matagan hin bulig ngan suporta an molopyo han Hernani kabulig an mga Government and Non-Government Organization ma ha international ngan national man. Pinaagi han bulig han MSF (Medicines Sans Frontiers) pati gihapon han Cash for Work, napadali an paglimpyo ngan pagkumpuni han Rural Health Unit. Kun aton mahihinumduman, pagkatapos han bagyo ha municipyo la anay temporaryo nagha- hatag hin Health Services an aton waray mga pagkabutlaw nga mga health workers labi nagud an mga nurses nga nagtratrabaho ha ilarum han sinisiring nga RN Heals – usa nga programa han Department of Health kaupod an pipira nga mga volunteers.
An bungto han Hernani in padayon pa nga nakakakarawat hin mga reliefs tikang han magkadurudilain nga mga organisasyon. Pinaagi hine, natatagamtaman han mga tawo an ira mga panginginahanglan ngan nakakabulig gud para makapagtikang pagpapadayon ngan pagtindog han ira tagsa-tagsa nga panginabuhi. Ine nga krisis nga nahihinabo, nakapagpabag- o diri la han pisikal nga hitsura han bungto kundi nakapagpabag- o liwat han ispiritwal nga aspeto nga kinabuhi han tawo. Makasusubo gud an nahitabo hadto nga adlaw Nobyembre otso tuig dos mil trese. Diri la puruy-anan an nawara kundi lakip an kinabuhi igin-anod han kasina
ngan kaisog ni Yolanda.


text:
Batlang
An batlang[1] o Bagis Panugtong[2] ( - ) amo an usa ka tigaman ha panurat.
Mga kasarigan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ Vicente I. de Veyra "Ortograpiya Han Binisaya". Bahin nga kinuha tikang han Mga Lagda Han Pagsurat Han Aton Pinulongan ni Vicente I. de Veyra nga ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 441.


text:
Kumpuwesto kimikal
An Kumpuwesto kimikal amo an puro nga sustansiya kemikal nga mayda duha o labaw pa nga dirudilain nga elemento kimikal nga puydi mapabulag ha mas yano nga sustansya ha pamaagi hit reaksyon kemikal ngan mayda kalugaringon nga kinaiya ngan istruktura kemikal.
Padugang nga barasahon[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Robert Siegfried (2002), From elements to atoms: a history of chemical composition, American Philosophical Society, ISBN 978-0-87169-924-4
Mga sumpay ha gawas[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Wiktionary, an gawasnon nga pagpurulongan o diksyunaryu.


text:
2006
An 2006 (MMVI) usa nga common nga tuig nga nagtikang han Dominggo dida han Gregoryano nga kalendaryo han ika-21 nga siglo.
Gindesignar ini nga:
- An tuig han Aquarius, an Nagdadara-hin-Tubig ha Katundan nga astrolohiya. It sunod nga tuig para hit Aquarius amo iton tuig 2018.
- An Tuig han Ayam ha Intsek nga kalendaryo. It sunod nga tuig han ayam amo iton tuig 2018.
- International nga Tuig hin mga Disyerto ngan paghimo-hin-disyerto.
- An Internasyonal nga Tuig ni Asperger, nga nagsasaurog han ika-100 nga anibersaryo han katawo ni Dr Hans Asperger, an nakadiskubre han Syndrome ni Asperger.
- An Tuig ni Mozart, ha pagsaurog han ika-250 nga anibersaryo han katawo ni Wolfgang AmadeusMozart.


text:
Polonya
An Polonya (ha Kinatsila: Polonia, ha Iningles: Poland, ha Polako: Polska) usa nga nasod nga nahamutang ha Butnga nga Europa, ha butnga han Alemanya ha katundan, han Republika Tseka ngan Eslovakya ha salatan, Ukranya ngan Bielorrusya ha sinirangan, ngan han Dagat Baltic, Lituanya, ngan Rusya (pinaagi han Kaliningrad Oblast exclave) ha amihanan. Iton Polonya nagsasaro hin katubtoban ha kadagatan upod han Dinamarka ha Dagat Baltic. Warsovya an kapital han nasod. An Polonya nagin api han Unyon Europeo tikang han Mayo 1 2004.
An estado Polako gintukod hin sobra 1,000 ka tuig hadto ha ilarom han Dinastiya Piast, ngan nakaabot han bulawanon nga panahon dida han harani han kataposan han ika-16 nga siglo ha ilarom han Dinastiya Jagielloniano, han panahon nga an Polonya usa han mga gidako-i, girikohi, ngan pinakagamhanan nga mga nasod ha Europa. Han 1791 an Sejm han Polako-Lituano nga Mankomunidad nagpailarom han Batakan-Balaod han Mayo 3 o Konstitusyon han Mayo 3, an syahan nga moderno nga nakodipikar nga konstitusyon, ngan ikaduha ha kalibotan sunod han Konstitusyon han Estados Unidos. Waray la mag-iha nga nagsunod, an nasod nawara katapos han pagbahin-bahin hini han mga hagrani nga nasod nga amo an Rusya, Austrya, ngan Prusya. Nahibalik an paglugaring hini dida han 1918 han pagkatapos han Syahan nga Pankalibotan nga Gyera komo an Ikaduha nga Republika Polaka. Pagkatapos han Ikaduha nga Pankalibotan nga Gyera nahimo ini nga komunista nga satellite nga estado han Unyon Sovietika nga tinatawag nga Republika han Katawhan han Polonya. Han 1989 an syahan nga gawasnon-hin-bahin nga mga pinili-ay han kaagi han Polonya katapos han Gyera Pankalibotan II nagtapos han Solidaridad (Solidarność) nga pakigbisog para hin kagawasan ngan nagresulta han kapirde han mga namumuno nga komunista han Polonya. An yana nga Ikatulo nga Republika Polaka gintukod, ngan ginsundan pagkatapos hin pira ka tuig han pagsurat hin bag-o nga konstitusyon dida han 1997. Han 1999 an Polonya nag-accede ha NATO, ngan han 2004 inmapi ini han Unyon Europeo.
Ha opisyal nga pagtawag, iton nasod kilalado nga Republika han Polonya, ha Polako Rzeczpospolita Polska. An pulong nga Rzeczpospolita amo an ngaran ha kaagi ngan kasaysayan nga padayon an paggamit tikang han ika-16 nga siglo dida han Polako-Lithuanian nga Mancomunidad, nga usa nga pinili-ay nga monarkiya. An pulong nga Rzeczpospolita puyde mangahulogan nga "mancomunidad" o commonwealth o puyde gihapon "republika", samtang an kahubad ngadto ha Polako han pulong nga "republika", republika. Dida han pamuno han komunista tikang han 1952 tubtob 1989 an opisyal nga ngaran han nasod amo an Republika han Katawhan han Polonya (Polska Rzeczpospolita Ludowa), nga amo la an panahon nga waray gamita an opisyal nga pagtawag tikang ha kaagi ngan kasaysayan.
Pinanbasaran[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Pasalida (aada-ha-linya)
- Animated history of Poland, (PARP, Expo 2010 Shanghai China) ha YouTube<
- Borders of Poland, AD. 990–2008 ha YouTube<
- Poland under German occupation 1939–1945 ha YouTube<
- Kasahiran
- Poland.gov.en – Polish national portal
- Polish Information
- Ministry of Foreign Affairs
- Chief of State and Cabinet Members
- Poland nga entrada ha The World Factbook
- Poland at UCB Libraries GovPubs
- History of Ancient Poland
- Polonya ngada ha Open Directory Project
- Poland profile from the BBC News
- Poland OECD
- Poland EU
- Poland Encyclopædia Britannica entry
- Wikimedia Atlas of Poland
- Datos Heyograpiko nga may pagkahisumpay han Polonya ha OpenStreetMap
- Key Development Forecasts for Poland from International Futures
- Kultura
- Biyahe
- Poland's Official Travel Website
- About Poland
- Photos from Poland
- Poland Travel Guide - An English language tourist site on Poland


text:
Moai
An mga Moai in monolotico nga hitsura hin tawo nga ginsinsil han mga Rapa Nui nga katawhan tikang ha bato ha Chileno Polinesico nga puro han Isla de Pascua ha kabutngaan han mga tuig 1250 ngan 1500. Haros katunga pa in aada pa ha Rano Raraku, an panguna nga moai kwari, pero gatos-gatos in ginbalhin na tikang dida ngan ginbutang ha bato nga mga plataporma nga kun tawagon in ahu ha palibot han kanan isla perimetro. Haros ngatanan nga moai in may-ada dagko hin duro nga mga ulo tulo kat-walo kadako han bug-os nga estatuwa. An mga moai in mga buhi nga mga nawong (aringa ora) han gindidiyos nga mga kaapoy-apoyan (aringa ora ata tepuna). An mga estatuwa in nasiplat pasakob ha katunaan ha tabok han ira pamilya-pamilya nga katunaan kun diin an mga Europeano in syahan nga nagbisita han isla, pero an kadam-an in nabalhin tungod an nansunod nga mga saragmok ha kabutngaan han mga pamilya-pamilya.


text:
Hingowahon mong mahanapan ki gayon an dawa anong lugar. Ini ngayang kwartong ini, na dai pa napinturahan, an kudal sa luwas kan bintana na garo dai lamang ki muyang maghiling, ta yaon ini para tahuban an pahubas nang salog buda an mga harong na iyo an guminadan kaini sa gilid--ano an kinaiba kaini sa sanktwaryo mo na iyo an pighihidaw mo ngonian na dumanan? Dai man bagang ligtas na lugar. Gabos na lugar pagrugaring kan ngonian, ngonian na pano ki posibilidad--kun sain naghahalat sana an oras kan pagpundo kan saimong puso o an ika sanggatos mong kamundagan.
hapon, Agosto 7, 2010. BUTC.
HUROP-HUROP NU. 3
Hingowahon mong mahanapan ki gayon an dawa anong lugar. Ini ngayang kwartong ini, na dai pa napinturahan, an kudal sa luwas kan bintana na garo dai lamang ki muyang maghiling, ta yaon ini para tahuban an pahubas nang salog buda an mga harong na iyo an guminadan kaini sa gilid--ano an kinaiba kaini sa sanktwaryo mo na iyo an pighihidaw mo ngonian na dumanan? Dai man bagang ligtas na lugar. Gabos na lugar pagrugaring kan ngonian, ngonian na pano ki posibilidad--kun sain naghahalat sana an oras kan pagpundo kan saimong puso o an ika sanggatos mong kamundagan.


text:
Dmitri Mendeleev
Hi Dmitri Ivanovich Mendeleyev (ginrinoman liwat nga Mendeleev o Mendeleef; Rinuso: ДMи́Tpий ИBáHoBич MeHдeлéeB (8 Pebrero 1834 – 2 Pebrero 1907), in usa ka Rusyano nga kimiko ngan imbentor. Hiya an gindudunggan komo an naghimo han syahan nga bersyon han Taramdan Peryodiko han mga Elemento. Ha paggamit han tabla, iya gintigo an mga kinaiya han mga elemento nga waray pa katatad-i.
Sulod
Unhan nga bahin han kinabuhi[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Hi Mendeleev in natawo ha baryo han Verhnie Aremzyani, harani ha Tobolsk, kanda Ivan Pavlovich Mendeleev ngan Maria Dmitrievna Mendeleeva (née Kornilieva). An iya lolo na hi Pavel Maximovich Sokolov, in usa ka padi han Singbahan Ortodoxo Ruso tikang ha rehiyon Tver. Hi Ivan, lakip an iya mga kabugtoan, in kinmarawat hin bag-o nga apelyido samtang nagaattender ha semininaryo panteyolohico.
Hi Mendeleev in gintatahapan nga puto ha mga 11, 13, 14 o 17 nga magburugto; nagdidirudilain base han mga hurobhurob. Ha edad nga 13, hi Mendeleev in nagattender han Gymnasium ha Tobolsk.
Han 1849, ha panahon han nagkukuri an pamilya ni Mendeleev, binmalhin hira ha San Petersburgo, kun diin sinmulod hiya ha Panguna nga Instituto han Panutduan ha 1850. Kahuman makagradwar, an sakit nga tuberculosis in hinungdan han pagbalhin niya ngadto ha Rawis Crimea ha amihanan nga baybayon han Itom nga Dagat ha 1855. Samtang didto, hiya in naging maestro han syensya ha Gymnasium Simferopol №1. Binmalik hiya nga mayda maupay nga kalibsogan ha San Petersburgo han 1857.
Urhi nga bahin han kinabuhi[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Taramdan peryodiko[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Komemorasyon[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Iba nga naabot[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Pinanbasaran[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Padugang nga barasahon[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Gordin, Michael (2004). A Well-Ordered Thing: Dmitrii Mendeleev and the Shadow of the Periodic Table. New York: Basic Books. ISBN 0-465-02775-X.
- Mendeleyev, Dmitry Ivanovich; Jensen, William B. (2005). Mendeleev on the Periodic Law: Selected Writings, 1869–1905. Mineola, New York: Dover Publications. ISBN 0-486-44571-2.
- Strathern, Paul (2001). Mendeleyev's Dream: The Quest For the Elements. New York: St Martins Press. ISBN 0-241-14065-X.
- Mendeleev, Dmitrii Ivanovich (1901). Principles of Chemistry. New York: Collier. http://www.archive.org/details/principlesofchem00menduoft.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Original Periodic Table, annotated.
- Mendeleev's first draft version of the Periodic Table, 17 February 1869.
- "Everything in its Place", essay by Oliver Sacks
- Works by or about Dmitri Mendeleev in libraries (WorldCat catalog)


text:
Kahuman paggraduate hit highschool, kinabuhi daw kuno hit college it masunod sanglit daw kinahanglan karawton. Pareha it iba nga mga freshmen nga studyante, usa ako it nga naiikag nga kumita tak bag-o nga eskwelahan, bag-o nga classmates, bag-o nga sangkay, bag-o nga lugar sanglit bag-o nga adventure nga pag-aagian.
It pagiging usa ka freshman dinhi nga unibersidad kay dire masayon, usa ini ka challenge ha akon especially kun about it pkikigstorya hit mga tawo ngan pag-adjust hit usa nga lugar. It pakikigstorya hit iba nga taw okay usa nakon ka greatest fear dinhi ha Visayas State University. Makuri gad udog it pag-adjust kun na ukoy ka it usa ka lugar nga ‘di ka hiara. Bag-o nga mga nawong, bag-o nga mga abilidad, ngan iba-iba ka klase nga tawo. It pagiging waray kay dire la masayon asay pa kun it lingwahe hit in eskwelahan ngan lugar nga gin-uukyan ngan gin-eskwelahan kay Bisaya. Maaram kita nga tanan nga it Baybay nga usa na nga syudad yana kay uukyan hin mga Bisaya.
An pagbaya nakun han akon native town, mayda usa ka pakiana nga permi adi ha kon huna-huna. Makaya ko ba ngan magsurvive han Unibersidad nga ak ginpili? Maaram kamo, mayda ko schoolmate han hayskul nga nagsurrender hin tulo la ka adlaw dinhi ha VSU? An la sireng ha akon mabalik nala daw hiya ngadto tam lugar ngan adto it Waray nga igkakaarasya niya. An akon pag-ukoy ha dorm hin usa ka bulan, usa ka semana ngan usa ka adlaw kay usa an pinakaadventurous nakon ha bug-os ko nga kinabuhi, nakaadjust na gad man ako, pero mayda gihap mga adlaw nga di naton malilikayan it kamingaw it at pamilya ngan mga kasangkayan didto it at lugar, pero akon man ini pinili sanglit kinahanglan tindugan para it ak pamilya nga hirayo ha ak. It pagiging waray nga unibersidad kay marisyo asay pa kun mayda nim igkakakirigta nga igkasi nim waray, magkakarasya gud kamo kay pareho it lingwahe.
Speaking it pag-ukoy ha dormitory, it challenges me also. Kay ano? Mayday ko mga bag-o nga ginkasangkay ngan bag-o nga mga ates. Nalilipay ako kun gintatawag nira ako nga waray, nakasanayan man gud nira iton ha ak. Naayon ako it mga rules and regulations nira ha dorm pero mayda mga oras nga makuri pagsunod. Kun an una nga nakadto ha am magastos ako, yana dire na. Kun an una nga ginbabaliwara ko la it mga trabahoon hit nga oras yana always on time na it pagtrabaho.
An kanganhi ko dinhe nga unibersidad kay usa nakon ka maupay nga desisyon. Naayon ako hin duro it eskwelahan, it estado it pagtutdo ngan tanan nga bumubuo ini nga eskwelahan. Sana maging maupay ako nga estudyante it mga umarabot nga mga tuig ngan magsurvive ako dinhi nga unibersidad.


text:
Leksyon 5
Ano an Katuyoan han Dios Para ha Tuna?
1. Kay ano nga ginlarang han Dios an tuna?
Iginhatag ni Jehova ha mga tawo an tuna. Ito an aton urukyan. Salit an siyahan nga mag-asawa, hira Adan ngan Eva, waray laranga basi umukoy ha langit ngan magkaanak didto, kay naglarang na an Dios hin mga anghel basi umukoy didto. (Job 38:4, 7) Lugod, ginpaukoy han Dios hi Adan ha makaruruyag nga paraiso nga gintawag nga hardin han Eden. (Genesis 2:15-17) Gintagan hiya ni Jehova ngan an iya magigin mga anak hin paglaom nga mabuhi ha waray kataposan dinhi ha tuna.
Ha tinikangan, an hardin han Eden la an paraiso. Kinahanglan magkaanak hira Adan ngan Eva basi mapuno an tuna. Maabot an panahon, ira ‘pagtatag-iyahon’ an bug-os nga tuna ngan hihimoon ito nga paraiso. (Genesis 1:28) An tuna diri gud mabubungkag. Ito an urukyan han tawo ha kadayonan.
2. Kay ano nga an tuna diri paraiso yana?
Gintalapas nira Adan ngan Eva an Dios, salit ginpaiwas niya hira ha hardin. Tungod hito nawara an paraiso, ngan waray tawo nga nakagpahiuli hito. Tikang hadto, an tuna ginmandoan na hin magraot nga tawo.
Napakyas ba hi Jehova ha pagtuman han iya orihinal nga katuyoan ha katawohan? Waray! Hiya an makagarahum ha ngatanan. Diri hiya napapakyas. (Isaias 45:18) Iya ipapahiuli an kahimtang han tawo uyon ha iya katuyoan.
3. Paonan-o magigin paraiso utro an tuna?
Magigin paraiso utro an tuna durante han pagmando ni Jesus sugad nga Hadi nga ginpili han Dios. Ha girra ha Armagedon, pangungunahan niya an mga anghel basi poohon an ngatanan nga nakontra ha Dios. Katapos, iya piprisuhon hi Satanas ha sulod hin 1,000 ka tuig. Pero matatalwas an katawohan han Dios tungod kay gigiyahan ngan papanalipdan hira ni Jesus. Mabubuhi hira ha waray kataposan ha Paraiso nga tuna.
4. San-o matatapos an pag-antos?
San-o tatapuson han Dios an karaotan? Hi Jesus naghatag hin “tigaman” nga nagpapakita nga hirani na an kataposan. Tungod han kahimtang han kalibotan yana, namimeligro an kinabuhi han tawo ngan nagpapakita ito nga nagkikinabuhi na kita ha ikatarapos hini nga sistema.
Tikang ha langit, mamandoan ni Jesus an tuna ha sulod hin 1,000 ka tuig. Durante hito, wawad-on niya an ngatanan nga pag-antos. (Isaias 9:6, 7; 11:9) Labot pa ha pagin Hadi, magios hiya sugad nga Hitaas nga Saserdote ngan iya paparaon an ngatanan nga sala han mga nahigugma ha Dios. Salit pinaagi kan Jesus, wawad-on han Dios an sakit, kalagas, ngan kamatayon.
5. Hin-o an maukoy ha tiarabot nga Paraiso?
An mga tawo nga masinugtanon ha Dios an maukoy ha Paraiso. (1 Juan 2:17) Ginsugo ni Jesus an iya mga sumurunod nga pamilngon an mag-aghop ngan tutdoan hira kon paonan-o makakarawat an pag-uyon han Dios. Yana, igin-aandam ni Jehova an minilyon nga tawo para mabuhi ha tiarabot nga Paraiso dinhi ha tuna. (Sepania 2:3) Ha Kingdom Hall han mga Saksi ni Jehova, gintututdoan an mga tawo basi magin maopay nga bana ngan amay, asawa ngan iroy. An mga anak ngan mga kag-anak urosa nga nagsisingba ngan nahibabaro kon paonan-o makakapahimulos ha kahibaro nga tikang ha Biblia.
MAHIBARO HIN DUGANG PA
Ano an Katuyoan han Dios Para ha Tuna?
Matutuman daw la an katuyoan han Dios nga paraiso nga tuna? Kon oo, san-o?


text:
Dagat Okhotsk
An Dagat Okhotsk (Rinusyan: OxóTckoe Mópe; Iningles nga Transliterasyon: Okhotskoye More) kalakip han katundan kalawdan Pasipiko, nga nahamutang ha kabutngaan han Rawis han kamchatka ha sinirangan, an kapuropod-an Kuril ha salatan-sinirangan, an puro han Hokkaidō ha harayo nga salata, an puro han Sakhalin ha katundan, ngan halaba nga estrecho han sinirangan nga baybayon han Siberia (upon an kapuropod-an han Shantar) ha katundan ngan amihanan. An amihanan-sinirangan nga eskina amo an Golpo han Shelikhov.


text:
Moscow
An Moscow (Iniggles nga kaluwas: /ˈmɒskaʊ/ o /ˈmɒskoʊ/; Rinuso: MockBá, tr. Moskva, IPA: [mɐˈskva] in ulohan, gidamoi popyulasyon nga syudad, gidamoi nga popyulasyon ha suhito federal han Rusya. An syudad in usa ka dagko nga pagkabutnga hin politika, ekonomika, kultura, syentifica, relihiyosa, pananalapian, pag-aram ngan panakayan ha Rusya ngan han kontinente. Moscow in giaamihani nga syudad han Kalibutan nga may-ada popyulasyon nga labaw han 10,000,000, an gidamoi nga popyulasyon nga syudad ha kontinente han Europa, nga ika unom nga gidakoi nga sawang han syudad ha kalibutan. An iya popyulasyon sumala han pahiuna nga resulta han 2010 nga senso in 11,514,300. Sumala han Forbes 2011, an Moscow in may-ada 79 nga mga bilyonaryo, nga ginsaliwanan an New York komo an syudad nga may-ada gidamoi nga ihap hin mga bilyonaryo.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Travel2moscow.com – Official Moscow Guide
- Moscow.ru – Official Moscow Site
- Official Moscow Administration Site


text:
Bise Presidente kan Estados Unidos
An Bise Presidente kan Estados Unidos iyo na nagkakapot kan sarong panpublikong opisina na pigbilog kan Kostitusyon kan Estados Unidos. An Bise Presidente, sagkod an Presidente kan Estados Unidos dai-direktang pig-eeliher kan tawo sa paagi kan Kolehiyo nin Paraboto sa sarong apat-na-taon na termino. An Bise Presidente iyo an enot na tawo sa linyada nin masalida pagkapresidente sa panahon nin kagadanan, paghilig, o pagkatanggal kan Presidente.
Si Joe Biden an presenteng Bise Presidente kan nacion.


text:
TACLOBAN CITY - Basag an bungo han usa nga sinko anyos kahuman nga nga lugoson ngan patayon dida han pasko denhi ha Mc. Arthur Leyte han guin huhurob-hurob nga kalalaya la tikang ha presuhan.
Sumala pa han nanay han biktima, nag-sarit manla daw an ira anak agud magkita hin TV ha ira amyaw, pero dida han banda alas-sais na han gab-i waray pa ini uuli.
Samtang an tatay naman hini in malipayun nga nag-iinum ira amyaw. Guin tutudlok yana han kag-anak han biktima, an usa nga lalaki nga kagagawas la tikang ha presuhan an nagpapaluyo han karumaldumal nga pan-rape - patay han ira anak, tungod nga dida han mawara an bata, nawara gihapon ha atubangan an suspect.
Naabilingan nala han mga kaurupdan han biktima an patay nga lawas didto han mga kasiutan kun diin basag na an bungo hini.
Sumala pa ha Mc. Arthur PNP, kalalakaya pala han suspect tikang ha presuhan dida pala han Nobyembre yana nga tuig pinaagi han probation.
Samtang, nagpapadayun naman yana an guin dudumara nga hot pursuit operation han mga agaud matagan hin hustisya ang pagkamatay han bikitma.Source : Bombo Radyo


text:
Negros Oriental
An Negros Oriental (kon ha literal nga Winaray: Sinirangan nga Negros o Sidlangan nga Negros) usa nga probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon. Amo ini an timugan o salatan-sidlangan nga katunga han isla han Negros, samtang an Negros Occidental amo iton katundan nga bahin. Iton Negros Oriental naatubang hiton Sugbo ha sinirangan tabok hiton Tañon Strait ngan hiton Siquijor ha timugan o habagatan-sidlangan. An kapital hini amo an Syudad han Dumaguete.
Sulod
Katawhan nga Kultura[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An bug-os nga populasyon han Negros Oriental sumala han 2000 nga census 1,126,061 ka tawo, ngan amo ini an ika-20 han mga gidadamo-i hin tawo nga probinsya han nasod. 34.5% hiton populasyon aada nangungukoy hiton mga lima nga syudad han Dumaguete, Bayawan, Tanjay, Bais, ngan Canlaon.
Iton Sinugboanon lumad nga yinaknan hiton 95% han populasyon samtang Hiligaynon iton yinaknan han nahabilin nga 5%.
Ekonomiya[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Iton agrikultura o pag-uma an importante nga industrya ha Negros Oriental. Iton importante nga mga produkto pinaagi hini amo an tubo, mais, lubi ngan humay. Dida hiton daplin hit kadagatan, iton pangisda o panagat amo an importante nga paagi han pagpakabuhi. Iton iba liwat nga mga industriya dinhi amo an pagtukod hin mga rancho hin kabakahan, mga fish pond ngan logging. Mayda liwat mga deposito mineral sugad hiton bulawan, salapi (silver) ngan tumbaga.
Heyograpiya[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Politikal[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An Negros Oriental mayda napulo kag siyam (19) nga bungto ug unom (6) nga syudad.
Mga Bungto[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Mga Bungto[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Pisikal[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An Negros Oriental mga 5,402.30 ka kwadrado nga kilometros. Ini amo an timugan o habagatan-sinirangan nga katunga han isla han Negros, ug iton Negros Occidental amo an katundan nga bahin han isla. Mga kabugkiran iton nabulag hiton Negros Oriental tikang ha Negros Occidental. Samtang iton Negros Occidental kabahin han Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon, iton Negros Oriental nahaupod hiton Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon. Iton Negros Oriental naatubang hiton isla han Sugbo ha sinirangan nga tabok hiton Tañon Strait ngan hiton Siquijor ha timugan o salatan-sinirangan. Iton Dagat Sulu mabibilngan ha habagatan han probinsya.
An topografiya han probinsya mga hagmumbo nga mga kabugkiran nga kaurugan harani ha kadagatan. Ha salatan nga dapit han lalawigan amo an Cuernos de Negros (Mga Sungay han Negros) nga stratovolcano nga nahataas ngadto hin 1864 ka metros. Ha amihanan nga daplin han probinsya amo an Bukid Canlaon, an gihatataasi nga bukid han isla nga mayda kahataas nga 2465 ka metros.
Kasaysayan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An isla han Negros, nga amo an ika-upat nga gidako-i nga isla ha Pilipinas, gintawag han una nga "Buglas". Ugsa han pag-abot han mga Katsila nga conquistadores, an mga Negrito ug an mga Bukidnon amo an mga naukoy han isla. An ira relihiyon o mga pagtuo, paghalad han mga anito nga ginbubuhat hin mga kababayen-an nga mga babaylan. Mayda negosyo hin pagbinalyo-ay han mga taga-dida ngan han mga Intsek ug iba nga mga Asyano nga negosyante tikang pa han mga takna ugsa han ika-12 nga siglo.
Han panahon han Katsila nga pagconquista han Pilipinas, ginngaranan han mga Espanyol an isla nga "Negros" tungod han mga mag-itom hin panit nga mga tawo nga ira natad-an dida (iton negro ha Kinatsila nangangahulogan nga ma-itom). An Negros igindumara han mga Katsila tikang ha Sugbo hangtod han mga 1734. Han 1734, ginhimo ini nga bulag nga distrito militar. An isla han Negros gintunga ngadto han mga probinsya han Negros Oriental ug Negros Occidental dida han Enero 1, 1890. Dida han 1898 tubtob 1899, katapos han kapirde han mga Katsila, an Negros Oriental binmulig han Negros Occidental nga magtukod han Republika han Negros nga usa nga gobyerno nga iba tikang han Malolos nga republika. An Negros Oriental nahimo nga probinsya ha ilarom han gobyerno civil Americano dida han Marso 10, 1917.
Han 1892, an Siquijor nahimo nga bahin han Negros Oriental. Ugsa hini, an Siquijor igindumara han Espanya ha ilarom han politico-militar nga probinsya han Bohol. Ginhimo han gobyerno Americano an Siquijor nga "sub-probinsya" han Negros Oriental dida han 1901. Ha Septyembre 17, 1971, an Siquijor nahimo nga bulag nga probinsya pinaagi han Republic Act No. 6396.


text:
Martin Van Buren
Hi Martin Van Buren (Disyembre 5, 1782 – Hulyo 24, 1862) amo an ikawalo nga Mangulo han Estados Unidos (1837 - 1841). Hiya gihapon an ika-walo nga Sugbong-Mangulo han Estados Unidos (1833-1837) ngan ika-napulo nga Maghirilom han Estado ha ilarom ni Andrew Jackson. Hiya an syahan nga mangulo nga diri-Britaniko (Ingles, Eskosya, Wales) an katulinan--an iya katulinan Nederlandes. Hiya an syahan nga mangulo tikang ha New York ngan an syahan nga mangulo nga diri Ininglis and tuminongnong nga yinaknan--nagtubo hiya nga Inolandes and iya yinaknan.


text:
Enero
An Enero (tikang ha Linatin: ianuarius ngan sinurat ha Kinatsila komo enero) amo an syahan nga bulan han tuig ha Kalendaryo Gregoriano ngan usa han mga pito nga bulan Gregoriano nga mayda katloan kag usa (31) nga mga adlaw. Tinatawag liwat ini nga bulan ha Winaray nga Paniniyahan.
Nagtitikang it Enero (ha astrolohiya) kon an adlaw dida hit senyas han Capricorn ngan natatapos dida hiton senyas han Aquarius. Ha astronomiya, it adlaw natikang dida hit constellation hiton Sagittarius ngan natatapos dida hit constellation hiton Capricornus.
An ngaran nga Enero (tikang ha Linatin: ianuarius) gingaranan tikang kan Jano (o Janus), an diyos Roman hin mga purtahan ug ganghaan.
An orihinal nga kalendaryo Romano mayda napulo (10) ka months (304 nga adlaw). An mga Romano ginlalantaw nira an winter nga waray bulan. Dida han mga harani 700 BC an nagsunod kan Romulo (Romulus), hi Hadi Numa Pompilius, nagdugang han mga bulan han Enero ug Pebrero nga nagresulta han kalendaryo nga mahasugad hin tuig nga nakabase ha bulan o standard lunar year (354 nga adlaw). Tungod hin pagtuo han mga Romano nga nadiri hin mga even number, gindugngan an kalendaryo hin sua pa nga adlaw nga nagresulta hin 355 days. Bisan pa kon Marso amo an orihinal nga syahan nga bulan, ginsalyo-an ini han Enero kay amo ini an bulan han pagpili han mga consul.
It syahan nga adlaw han bulan kinikilala nga Adlaw han Bag-o nga Tuig o New Year's Day ha Iningles.
Upod hiton mga ngaran ha kasaysayan para hiton Enero an orihinal nga ngaran Romano, Ianuarius, an Saxon nga pulong Wulf-monath (buot sidngon wolf month o bulan han wolf o loba) ngan an kan Carlomagno (Charlemagne) pagtawag nga Wintarmanoth (winter / mahagkot nga bulan). Ha daan nga Hinapon nga kalendaryo, an bulan tinatawag nga Mutsuki (睦月). Iton ika-duha nga adlaw han bulan tinatawag nga Hatsuyume (初夢) ngan iton ika-7 nga adlaw Nanakusa (七草). Ha yinaknan nga Finnish, an bulan tinatawag nga tammikuu, nga nanangahulogan "month of the oak" o bulan han roble.
An syahan nga Lunes ha Enero tinatawag nga Handsel Monday ha Scotland ngan amihanan nga Inglaterra (northern England). Ha Inglaterra, an tuig ha pag-uma nagtikang dida han Plough Sunday dida hit Dominggo katapos hit Epiphany.
Iton Coming of age nga adlaw ha Hapon amo an ika-duha nga Lunes han Enero, para han mga nagiging 20 an edad dida hiton bag-o nga tuig kalendaryo. Usa ini nga national holiday. Dida ini nga adlaw tikang han 1948, pero ha pagtikang ginsasaurog ini ha Enero 15 hangtod 1999, nga kon diin ginbalhin ini han gobyerno Hapon tungod hin mga rason ha ekonomiya pinaagi ha paghimo hin durudamo nga holiday nga magsunod.
Dida hiton pagano nga kaliding han tuig, an Enero natatapos dida hiton o harani hiton Imbolc ha amihanan nga hemisferya ug Lughnasadh ha salatan nga hemisferya.


text:
Thursday, June 23, 2005
mga tawo, mga pato, ngan mga isda
zenibuchi park, muikamachi, june 22, 2005
pagkatapos han akon pinakalast nga exam ha iuj, nadesisyonan namon lumakat ngan kumadto ha muikamachi, pasyada la. usa na naman ini nga kabatunan han akon hingyap nga pumara hini nga park ngan magpicture picture. sobra tulo na ini kabulan nga akon hingyap. kada miyerkules, gin-aagian ini namon everytime nakadto ak ha shiozawa, kaso waray time pag-undang dinhi kay may appointment ko man, ngan an pagbalik ko ha dorm, gab-i na liwat. salit kada agi ko hini nga lugar, pirme ko ginsisigngan ak kalugaringon, "someday..." timing gud duro ini nga amon kalakat, natuman na it akon pangarap.
(it ak title marisyo, ambot kon paano ko ini irelate ha akon pangarap hehehe)
by bo at 12:32 AM 1 comment:
Wednesday, June 22, 2005
an bukatkat
bukatkat iton, pero an right pix mga lanterns iton ha may mga bukatkat
gindul-ong ak yana ni sekiya san pag-uli kay busy hi sensei para iya meeting yana nga weekend ha tokyo. pero kay nakaschedule man ha am kalendaryo it pagkita hit mga bukatkat ha kabukiran yana nga gab-i, tapos di man maaram hi sekiya san kon hain ito, so drive ghap hi sensei iya sarakyan pagguide ha amon kadto hini nga mga bukatkat. 2 cars, just to see these bukatkat. bisan hya busy. (hayy pinas, kay ano ba nga dire man sugad ini ak life...)
masirom na it paligid. harani gad la udog ha balay nira sensei ini nga lugar kon hain may bukatkat. nasurprise pa ngani ako pag abot nam hini nga lugar kon hain may bukatkat kay napulo la siguro nga bukatkat it ak nakit-an. dire pa gud nagpurondok. waray ko nala hira sumati hit mga bukatkat didto ha culaba hadton bata pa ako. salit hi sekiya san nala ak ginpicturan ngan ini nga mga lanterns (bagan dagko nga bukatkat). pero marisyo ghap ini nga experience yana nga gab-i. nakakadto ak ha kabukiran han japan.
by bo at 10:22 PM No comments:
Tuesday, June 21, 2005
journal ko
journal ko to ngayon araw na to, linggo. galing ako ng yokohama. mapalad akong naimbitahan ng program coordinator ng trip na to ni isayaha san na may anak na magandang dalaga, cute ang mukha, simple manamit (pero wow), ang ganda ng legs, kahit parang nakatsinelas lang sya, swabe pa rin tingnan at inggles speaking. sayang lang di kami nkapapicture na dalawa, busy kasi sya sa pgguide sa kin sa loob ng hall, pgkuha ng tiket, at inihatid pa ako sa special na upuan for nonjapanese speakers. Bago kami nghiwalay, sinabihan ko sya na maganda sya. at sabi nya gwapo rin daw ako. ngiti sya. ouch. banat uli ako. you look simply stunning today. sabi nya: you have a nice polo. wow, iba na to. hirit pa ako. everytime i see you, you look more beautiful. iba na ang sagot nya...iniba na ang usapan. nahalata na. hehehe
yon lang....
yon lang....
by bo at 9:26 AM No comments:
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Amália Rodrigues
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Amália Rodrigues, (giharani-i nga kaluwas ha Winaray: a-MA-lia ro-DRI-gesh) (Hulyo 1920 – Oktubre 6 1999) amo in Portugues nga magkaranta ngan actriz. Natawo hiya ha Lisbon. In mga dokumento opisyal nagbutang han petsa han iya katawo nga Hulyo 23, pero hi Amália nagsiring pirme nga an iya kaadlawan dida han Hulyo 1 1920. Natawo hiya ha Rua Martim Vaz (Martim Vaz nga Kalsada), ha Pena Freguesia han Lisbon.
Kilalado hiya nga an "Reyna han Fado" ngan pinaka-impluwensyal hiya ha pagpakilala han fado ha kalibotan ha gawas han Portugal. Hiya an pinaka-importante nga persona han pagpadukwag hini nga genre, pinaagi hin unob nga talento ha pag-interpreta nga maupay an pagpadukwag ha bug-os hin 40-ka-tuig nga pagrekord ngan ha entablado nga karera. An mga pasundayag ni Amália ngan an iya pagpili hin repertoire nagpadukwag han katubtuban han Fado ngan nagbulig han pagbalhin (o pag-redefine) hini ngan pag-reconfigure hini para ha iya ngan han mga sumurunod nga mga henerasyon. Ha resulta, hi Amália amo an sinisiring nga nagsurat han mga surondon kon amo ba iton angay ha Fado ngan unan-o an pagpasundayag hini hin babaye nga magkaranta — o Fadista —, hangtod nga tubtob ha yana hi Amália nagpapabilin nga diri-malalabwan nga modela ngan waray kataposan nga kuruhaon hin repertoire para han ngatanan nga mga sinmunod. Hi Amália amo gihapon iton nagpapabilin nga amo la an tinuod nga internasyonal nga star nga tikang ha Portugal, nga mayda halu-ag in karera internasyonal ha butnga han mga 1950 ngan han mga 1970, bisan man kon ini dida hin takna nga ini mga mga paningkamot diri masayon in pag-quantify sugad ha yana. Pero mga iba nga mga sikat nga internasyonal nga mga artista sugad kanda Madredeus, Dulce Pontes o Mariza nakaharani hini nga status.
Katapos hin pira ka tuig hin mga amateur nga pasundayag, an syahan nga profesyonal nga buhat ni Amália hin fado nga lugar nahinabo dida han 1939, ngan madali hiya nahimo nga regular nga guest star hin mga revue ha entablado. Didto ginkakilala hiya kan Frederico Valério, usa nga klasikal-nga-musika-nga-nagtuon nga kompositor, nga nakakilala han potential han kan Amália tingog, nagsurat hin mga expansivo nga mga tuno nga gin-custom-design para han boses ni Amália, nga nagbuka han mga daan nga surondon ha Fado ha pagdugang hin pag-upod hin orchestra.
An iya kasikat ha Portugal nagtikang pagdukwag ha langyaw pinaagi hin mga biyahe ha Espanya ngan in maiha nga pag-ukoy ha Brasil nga diin, dida han 1945, naghimo hiya han iya syahan mga mga pan-rekord ha Brasilenyo nga label Continental. Sinmunod an iya trabaho ha Paris, han 1949. Han 1950, samtang nagperform hiya ha mga Marshall Plan international benefit show, ginpagawas niya an "April in Portugal" ha mga internasyonal nga magkirita (ha ilarom han orihinal nga titulo hini nga "Coimbra").
Han mga syahan nga bahin han mga '50, an pag-patronahe han sikat nga maniniday nga Portuges nga hi David Mourão-Ferreira nagtigaman han pagtikang hin bag-o nga takna: kinmanta hi Amália hin mga sinurat han pinakaharangdon mga mga maniniday han nasod, ngan mayda pira ha ira nga nagsurat hin mga liriko para ha iya.
Han Oktubre 6 1999, namatay hi Amália Rodrigues ha edad nga 79 ha iya balay ha Lisbon. Museo na yana an iya balay (ha Rua de São Bento).
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Amália: uma estranha forma de vida (ha Portuges)


text:
Cambrian explosion
Cambrian explosion, o Cambrian radiation, amo an medyo malaksi na pagkaguwa san kadam'an san mga mayor na mga phyla sa hayop, sadton mga 542 milyones katuig an nakalabay, sigun san mga fossil record.[1][2] Gindunganan ini san daramo na pagdurudilain san iba pa na mga organismo. Kaupod sini an mga hayop, phytoplankton ngan calcimicrobe.[3] Antes an Cambrian explosion, mga 610 milyones katuig an nakalbay, ginuwa an Aspidella disk, kudi diri in klaro na nagrepresentar san complex life forms, ngan simple an kadam'an san mga organismo, nabubug'os an kada individual na cell ngan danay maorganiza ngan magbug'os koloniya.
Mga Kasarigan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ The Cambrian Period
- ↑ The Cambrian Explosion – Timing
- ↑ Ipakita an sayop: Invalid
tag; no text was provided for refs named
Butterfield2001ECR


text:
Dagat Caribe
An Dagat Caribe o Dagat Caribbean usa nga dagat han Kalawdan Atlantico nga nahamutang ha mga tropiko han Katundan nga hemisfero, nga ginsasapitan ha salatan ngan katundan han Amerikano nga kapundokan hin tuna, ngan an Amihanan nga Kalawdan Atlantico nga amo-ngahaw ha dumagsaan ngan an Golfo han Mehiko ha kanawayan. Ha dugang ka ispisipiko, ini nagtutubig (ha orden sugad hin reloj tikang ha salatan), an mga nasod han Venezuela ngan Colombia ha Salatan nga Amerika ha salatan; an Amihanan nga Amerika nga mga nasod han Panama ha habagatan, ngan Costa Rica, Nicaragua, Honduras, Guatemala, Belize, ngan Mehiko ha katundan; an Antillas Mayores (Cuba, Jamaica, Hispaniola, ngan Puerto Rico) ha amihanan, ngan an Antillas Menores ha sidlangan.[1] An bug-os nga kahaluag han Dagat Caribe, an mga dadamo nga mga puro o isla dinhe, ngan an mga tagpad nga mga labnasan, tinatawag hin bug-os nga Caribe o Caribbean.
Pinanbasaran[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ The Caribbean Sea World Wildlife Fund. An websayt kataposan ginkadto dida han 5 han Disyembre 2008
Padugang nga barasahon[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Snyderman, Marty (1996) Guide to Marine Life: Caribbean-Bahamas-Florida; page 13-14, 19. Aqua Quest Publications, Inc. ISBN 1-881652-06-8
- Glover K., Linda (2004) Defying Ocean's End: An Agenda For Action; page 9. Island Press. ISBN 1-55963-755-2
- Peters, Philip Dickenson (2003) Caribbean WOW 2.0; page 100. Islandguru Media. ISBN 1-929970-04-8
- Reefs at Risk in the Caribbean: Economic Valuation Methodology, World Resources Institute 2007.


text: Tugon ha petsa Nobyembre 25, 2016 "Hinigugma ko na mga anak! Yana liwat nga adlaw, tinatawag ko kamo na bumalik ha pag-ampo. Hi-nen panahon hin grasya, tinugotan ako han Diyos na tugwayan kamo ngadto ha pagka-santohanon ngan ha sim-ple nga kinabuhi - nga dida ha talagudti na butang ma-diskubre niyo an Diyos an Taga-Himo; na higugma-on niyo Hiya; ngan iton iyo kinabuhi mahimo nga usa ka pasalamat ha ka Hitas-on para han ngatanan na hinahatag Niya ha iyo. Mga anak, dida ha pag-higugma, hina-ut unta na iton iyo kinabuhi mahimo nga regalo para hadton mga iba ngan bebendisyunan kamo han Diyos; pero, mag-testigo kamo hin waray iba nga interes - kundi iton pag-hihigugma para ha Diyos. Upod ako niyo ngan taga-hangyo para ha iyo ngatanan atbang han Anak ko. Salamat han iyo pag-responde hi-ne nga tawag ko." 11/25/2016


text:
Sabah
An Sabah usa nga negeri o estado ha Malaysia nga nahamutang ha dumagsaan o amihanan-sidlangan nga dapit han isla o puro han Borneo (kitaa an mapa). Amo ini an ikaduha nga gidako-i nga estado ha Malaysia sunod han Sarawak, nga sapit hini dida ha habagatan o salatan-katundan. Mayda liwat ini linea upod han lalawigan han Sinirangan nga Kalimantan han Indonesya ha salatan. Bisan man ha status hini nga usa nga negeri o estado han Malaysia, an Sabah nagpapabilin nga gin-aagawan nga teritoryo; an Pilipinas mayda waray-gin-porsegir nga pag-angkon han kadam-an nga bahin han sidlangan nga dapit han teritoryo. An kapital han Sabah amo an Kota Kinabalu, nga kilalado han una nga Jesselton. An Sabah kilalado ha pagtawag nga "Sabah, negeri di bawah bayu", nga buot sidngon "Sabah, an tuna ha ubos han mga kahanginan", tungod kay an kahamutang hini ha salatan o ubos han masurong ig-bagyo nga rehiyon nga palibot han Pilipinas.


text:
Organismo
Ha biyolohiya, an organismo amo an sistema han biskan ano nga may kinabuhi (sugad han hayop, tanom, fungus, o micro-organismo).
Organisasyon[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Ginkaklasipika an natanan na organismo ilarum san siyensya san alpha taxonomy ngadto sa taxa o clade.
An Taxa amo an mga may rango na grupo san mga organismo, tikang san general (domain) pakadto sa specific (specie). An pagkasunodsunod san rangao amo an masunod:
Struktura[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Natanan na organismo may'ada monomeric unit na gintatawag na cells; An iba na organismo may'ada usa la na cell (unicellular) ngan an iba naman may'ada daramo na cells (multicellular).
Cell[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
May'ada duha na klase an cells; an eukaryotic ngan prokaryotic. An Prokaryotic cell makiimud sa mga unicellular, ngan an eukaryotic cell naman mahihiagian sa mga multicellular na organismo. Wara nuclear membrane an prokaryotic cell sanglit diri nakakulong an DNA sa sulod san cell; An eukaryotic cell may ada nuclear membrane.


text:
Pakighilawas
An pakighilawas amo an buhat kun diin an organo panreproduktibo han kanan lalaki nasulod ha organo han kanan babaye.
An "Talang" ug "Putik" (Iningles:Fuck/Sex/Intercourse) (Pambansa:Kantot) ansya in pagka urusa hit silingguy ug puday. Ini in iksaktu kun an puday dako na.
Kun ini iyayakan > Buyayaw na ini labi kun may nabati ha iyu pagisturya
An"Talang" ug "Putik" kun magyagid u mag asawa (Iningles:Love Making) pagka urusa gugma hit mga urganu diri la an ripruduktibu ngatanan iksaktu
Iksampulu:
Babayi: >>>>>>>>>babayi "ambut" diri ak idiya


text:
Beersheba
An Be'er Shewa (bulig·info) in gidakoi nga syudad ha desyerto Negev ha salatan Israel. Agsob makilal-an komo "Ulohan han Negev", ini an ika pito nga gidakoi nga syudad ha Israel nga may-ada 194,300 nga katawhan.
An Beersheva in dinmako an hinungdan ha ika-19 nga gatustuig han nagtukod an mga Turko Ottomano hin rehiyonal nga estasyon han pulisya didto. An Aragway ha Beersheeva in bahin han mas huruhaluag nga opensiba han mga Britanico ha Syahan nga Gera Pangkalibutan nga may-ada panuyuan nga igruba an depensa han mga Turko tikang ha Gaza ngadto ha Beersheva. Ha 1947, Bir Seb'a (Inarabo: بيئر شيبع), amo an pagkakilala, in ginplanohan nga maging bahin han Arabo nga estado han Plano han pagturunga han United Nations para han Palestino. Han waray karawta han mga Arabo han kanan United Nations resolusyon nga nag-aasoy han Israel komo usa ka naglulugaring nga nasod, an kasundalohan han Ehipto in nagbutanghan iya pwersa ha Beersheeva komo usa ka stratehico ngan logistico nga campo. Han Oktubre han 1948, an syudad in nakuha han Israel Defense Force.


text:
Ecuador
- Ini nga artikulo mahitungod han Nasod han Ecuador. Para han linea han ecuador o equator kitaa an ecuador terrestre
An Ecuador nga an opisyal nga pagtawag Republika han Ecuador (ha Kinatsila: República del Ecuador), usa nga nasod nga nahamutang ha kanawayan o amihanan-katundan nga dapit han Salatan nga Amerika. Usa ini nga representatiba nga demokratiko nga republika. Ginsasapitan ini han Colombia ha amihanan, han Peru ha sidlangan ngan ha salatan, ngan han Kalawdan Pacifico ha katundan. Usa ini han duha nga nasod ha Salatan nga Amerika (upod han Chile) nga waray linea upod han Brasil. Lakip liwat han nasod an Islas Galápagos ha Pacifico, mga 965 ka kilometro (600 ka milyas) ha katundan tikang han mainland. An Ecuador natabok han linea nga ecuador, ngan tikang hini ginkuha an ngaran, ngan mayda ini kahaluag nga 25,6371 ka kwadrado nga kilometro (98,985 nga kwadrado nga milyas). An kapital hini amo an Quito; an gidako-i nga syudad hini amo an Guayaquil.
Administratiba nga pagbahinbahin[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An Ecuador ginbahin ngadto hin karuhaan kag upat (24) nga mga lalawigan o probinsya, ngan ini ginbahinbahin ngadto hin mga kanton (ha Kinatsila canton). An mga kanton liwat ginbahin ngadto hin mga parokya (parroquia). An mga parokya puyde mga urbana (sugad han kapital han lalawigan) o mga rural (an nahabilin nga teritoryo han mga lalawigan).
Mga kasarigan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ 1.0 1.1 Ipakita an sayop: Invalid
tag; no text was provided for refs named
CIA
- ↑ Ipakita an sayop: Invalid
tag; no text was provided for refs named
ethn
- ↑ Ecuatoriano nga census nga ginbuhat dida han Nobyembre 28, 2010. inec.gob.ec.
- ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 Ecuador. International Monetary Fund. Retrieved on 2012-04-18.


text:
Gerald Ford
Hi Gerald Rudolph Ford, Jr. (natawo nga Leslie Lynch King, Jr.) (Hulyo 14, 1913 – Disyembre 26, 2006) amo an ikakatloan kag-walo nga Mangulo han Estados Unidos (Agosto 9, 1974 – Enero 20, 1977). Hiya gihapon an ika-kap-atan nga Sugbong-Mangulo han Estados Unidos ha ilarom ni Mangulo Richard Nixon tikang han 1973 kutob 1974. Komo syahan nga tawo nga nahimo nga Sugbong-Mangulo ha ilarom han tugon han ika-Kap-atan-kag-Lima nga Pagliwat han Batakan-Balaod, hi Ford, han iya pagin-Mangulo han pagbiya ni Mangulo Nixon han Agosto 9, 1974, amo la an tawo nga nahimo nga Mangulo nga waray ma-elihir nga Mangulo o Sugbong-Mangulo.


text:
Gyera Sibil Espanyol
An Gyera Sibil Espanyol amo an usa ka dako nga diri pagkaarasya nga nagguba han Espanya tikang 17 Hulyo 1936 ngadto ha 1 Abril 1939. Nagtikang ini han waray kadayon nga kudeta kontra han gobyerno han ikaduha nga Republika Espanyol, nga gindadara ni Mangulo Manuel Azaña, han usa ka grupo nga Espanyol nga heneral, suportado han conserbatibo nga Confederación Española de Derechas Autónomas, Carlisto nga grupo, ngan Falange Española de las J.O.N.S. Nagtapos an giyera ha pagdaog han kusog han rebelde, ha pagpatalsik han gobyero republikano, ngan pagtukod han diktadorya ni Heneral Francisco Franco.


text:
Turismo
An turismo amo in pagbiyahe para hin pagli-aw o paghayahay nga mga buruhaton o an paghatag hin mga serbisyo nga nasuporta hini nga hayahay nga biyahe. An World Tourism Organization naghuhubad han pulong nga turista nga mga tawo nga "nabiyahe ngadto ngan na-istar hin mga lugar ha gawas han ira kalibungan hin diri masobra hin usa nga nasunod nga tuig para hin pagli-aw, negosyo ngan iba nga mga panuyo nga diri nahanunungod han pagbuhat hin buruhuaton nga ginbaydan tikang han lugar nga ginbisita". An turismo nagin sikat nga pagpaliaw nga buruhaton ha kalibutan. Han tuig 2006, mayda mga labaw hin 842 ka ribo (o milyon) nga mga langyawanon nga mga nangabot nga mga turista.[1]
Mga kasarigan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ UNWTO World Tourism Barometer. World Tourism Organization (2007).


text:
Sur-subangan na Asya
An Sur-subangan na Asya sarong sub-rehiyon kan Asya na kompwesto kan mga nacion na namomogtak sa sur kan Tsina, subangan kan Indya asin norte kan Australya.
Bangâ[liwaton | liwaton an gikanan]
An Sur-Subangan na Asya iyo an kahiwasan na binibilog kan mga nacion na:
- Brunei
- Kambodya
- Indonesya
- Laos
- Malaysia
- Myanmar
- Filipinas
- Singapura
- Tailandia
- Subangan na Timor
- Bietnam
Heograpiya[liwaton | liwaton an gikanan]
Nababangâ an Sur-subangan na Asya sa duwang rehiyon, an Kadagaan na Sur-Subangan na Asya asin an Kadagatan na Sur-Subangan na Asya.


text:
Lisboa, Portugal
An Lisboa (Ingles: Lisbon, IPA: [liʒ'boɐ]) )iyo an kapitolyo asin pinakadakulang ciudad kan Portugal. Iyo man ini an sentro kan distrito kan Lisboa asin kapitolyo kan rehiyon nin Lisboa. An inaapod na munisipyo kaini, na kaagid sa sentro kan syudad, dai kaiba an kahiwasan kan pagtaraid, igwang populasyon na 564,477 sa laog kan hiwas niyang 84.8 km² (33 sq mi) manta an Lisbon Metropolitan Area igwa nin kag-erok na naabot 2.8 milyon katawo, orawang sa pagkakorompol kan inaapod na Lisbon Metropolitan Region, na kaayon na igdi an mga ciudad kan Leiria abot Setúbal, igwang kag-erok na 3.34 milyon na katawo.
An rehiyon Lisboa iyo an pinakamayaman sa Portugal. Nagpropoducir ini nin 45% kan enterong Gross Domestic Product (GDP) kan nasabing nasyon, asin ini man an sentro kan gobyerno asin erokan kan pamayo kan Portugal.
Uusipon[liwaton | liwaton an gikanan]
An Lisboa sakop kan mga Romano poon kan 205 B.C., mala ta si Julius Caesar ginibo ining municipium na inapod niyang Felictas Julia. Poon ika-5 Siglo, iba-ibang mga mga tribung Aleman an nagsakop kan lugar asin pagtongtong ika-8 siglo, mga Moro an nagsakop naman kaini. Kan taon 1147, an mga Cruzado sa pamamayo ni Afonso Henriques nabawi an lugar para sa mga Kristiyano. Poon kadto abot ngonyan, nagin an Lisboa saro sa sentro pulitikal, ekonomiko asin kultural na lugar kan Portugal. sinasabi na an pagka-kapitolyo kan Lisboa dai man konpirmado opisyalmente, magin man sa dekreto o sa surat.
An Lisboa pinatutukaw an magkapirang ahensya kan Bunyog Europa: an European Maritime Safety Agency (EMSA), asin an European Monitoring Centre for Drugs and Drugs Addiction(EMCDDA).
An alkalde kan Lisboa ngonyan iyo si Alfonso Costa. elegido kan Partido Sosyalista asin an kapyestahan kaini natama sa Hunyo 13, Aldaw ni San Antonio.
Panluwas na Takod[liwaton | liwaton an gikanan]
1. Ingles Wikipedia [1]


text:
TACLOBAN CITY - Nagpagawas hin derektiba an Police Regional Office 8 (PRO-8) nga nagbabawal ha mga kapulisan nga gumamit hin mga firecrackers ha pagtapo han bag-o nga tuig.
Nahibaruan tikang kan Police Community Relations (PCR) officer han PRO-8 Supt. Elizar Egloso, an pagbawal ha mga pulis nga gumamit hin firecrackers in pagpakita nga kinahanglan an mga pulis gihapon in masunod ha kampanya nga guin papatuman.
Sumala pa kan Supt. Egloso, poydi maatubang ha kaso administratibo an pulis nga matalapas han mao nga derektiba.
Samtang, guin kalipay naman ni Supt. Egloso, an negative rate ha kaso han mga layaw nga bala denhi ha rehiyon otso.
Source : Bombo Radyo


text:
Hollywood Walk of Fame
An Lakawan nin Kabantogan sa Hollywood binibilog nin 2,500ng bitoon, lima an mga panas, na hinaman sa terrazzo asin tanso' asin ini idinukot sa kalabaan kan bangketa kan 15ng bloke kan Hollywood Boulevard asin 3 bloke kan Vine Street, namomogtak sa Hollywood, California. An mga bitoon mga permanenteng monumento publiko sa pag'omaw kan mga naginibohan kan mga yaon sa industriya nin alingan, dara an mga pangaran kan manlaen-laen na mga aktor, musiko, direktor, prodyuser, mga grupo musikal asin sa teatro, mga karakter na fictional, asin iba pang hinuhuna dapat pag'omawon dawa totoo medyo harayo na an koneksyon sa industriya. Ini administrado kan Hollywood Chamber of Commerce asin mantenido kan Hollywood Historic Trust. Popular na gayong destinasyon kan mga turista, ini naghakot nin mga bisita uminabot 10 milyon na kan 2003.
Galeriya[liwaton | liwaton an gikanan]
Mga panluwaws na takod[liwaton | liwaton an gikanan]
- [1] Opisyal na website


text:
Arizona
An Arizona (i /ærɪˈzoʊnə/; Ninavaho: Hoozdo Hahoodzo; O'odham: Alĭ ṣonak); usa nga estado nga nahamutang ha habagatan o salatan-katundan nga rehiyon han Estados Unidos. Kabahin gihapon ini han katundan nga Estados Unidos ngan han bukid nga katundan. An ulohan ngan gidako-i nga syudad han estado amo an Phoenix. An ikaduha nga gidako-i nga syudad amo an Tucson, ngan ini ginsusundan ha kadako hin walo nga syudad ha metropolitano nga kahaluag han Phoenix: Mesa, Glendale, Chandler, Scottsdale, Gilbert, Tempe, Peoria, Surprise ngan han Yuma ha Kondado han Yuma.
An Arizona amo an ika-48 nga estado ngan kataposan han magsarapit nga mga estado nga ginpasulod han Union, nga nakakuha hin pagka-estado dida han Pebrero 14, 1912. Kilalado an Arizona tungod han disyerto nga klima hini, mga magpaso nga mga katsirak o verano, ngan di-gud-duro nga mga kathagkot o winter, kundi mayda liwat ini mga kagurangan hin pino ngan mga kabugkidan ha hitaas nga kahagnaan, nga mayda mas mahagkotay nga panahon kaysa ha ubos nga mga disyerto.
An Arizona usa han mga estado nga Upat ka Eskina. Sapit ini han New Mexico, Utah, Nevada, ngan California, mayda pagkadugtong ha Colorado, ngan mayda 389-mile (626 km) nga internasyonal nga pag-ultan ha mga estado han Sonora ngan Baja California ha Mehiko. Amo ini an gidako-i nga ginpalibotan hin tuna nga estado han Estados Unidos ha kadamo hin katawhan. Dugang pa han Grand Canyon, mayda damo pa nga iba nga mga nasodnon nga kagurangan, mga parke, ngan mga monumento nahamutang ha sakob han estado, samtang labaw hin ika-upat nga bahin[1] han teritoryo hini mga Federal Trust Land (Tuna nga Gin-entrega nga Federal) nga amo an gin-uukyan han Nasod Navajo, han Hopi nga tribo, han Tohono O'odham, Apache ngan Yaqui nga mga katawhan ngan iba pa nga mga dirudialin nga Yuman nga mga tribo, sugad han Yavapai, Quechan ngan Hualapai.
Mga kasarigan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ All about Arizona. http://www.sheppardsoftware.com. Ginkità 2010-09-21.


text:
Disenyo
An disenyo, usa nga pulong nga agsob gamiton ha kontexto han mga aplikado nga mga arte, inheyeriya, arkitektura ngan iba pa nga mga panhimo nga mga panuyo. Amo ini an tawag han proseso han pagtikang ngan pagpadukwag hin plano para hin produkto, istruktura, o komponente. Gin-gagamit liwat ini para han kataposan nga solusyon nga plano (sugad hin proyekto o modelo) o han resulta han pag-implementa hini nga plano (sugad han butang nga ginhimo o proyekto nga gin-implementa). Ha bag-o la nga kagamit, an mga proseso ginkita liwat nga mga resulta hin disenyo ngan ini naghatag hin bag-o nga kahulogan han pulong nga "disenyo hin proseso".
An pagdisenyo nakinalanglan hin disenyador nga magkikita han aestetiko, paggamit ngan iba pa nga mga aspeto hin butang o proseso ngan ini makinahanglan hin research, panhunahuna, pagmodelo, interactive adjustment, ngan pag-otro-hin-disenyo.