text:
Komunidad han Madrid
An Comunidad de Madrid o Komunidad han Madrid usa nga komunidad autonoma han Espanya nga nahamutang dida han butnga han Península Ibérica ngan, ha sakob hini, ha butnga han Meseta Central. Ginsasapitan ini han mga lalawigan han Guadalajara, Cuenca, Toledo (Castilla-La Mancha), Ávila ngan Segovia (Castilla y León). An Comunidad de Madrid uusa la an lalawigan--an Probinsya han Madrid. An kapital hini amo an Madrid, nga amo gihapon an kapital han Espanya. An mga tawo hini ginbanabana nga mga 6,271,638 ka molupyo (INE 2008), ngan an kadam-an hini kaurugan nahatirok didto han area metropolitana han Madrid.
Ini nga komunidad, nga kabahin han teritoryo ha kaagi han rehiyon han Castilla, mayda kabutngaan nga kabutang ha pagkakani-kanit hin mga paagi hin panakayan ha Espanya. Mayda ini usa han mga ekonomiya nga pinaka-importante han nasod, nga an dako nga rason tungod han pagin-balayan ini han kapital han nasod.[1] Sugad man, mayda ini manggad nga patrimonyo artistiko ngan natural.
An paghimo han yana nga komunidad autonoma gin-unahan hin makusug nga lantugi ha politika ha kontexto ugsa-han-autonomiya ha mga kataposa nga tuig han dekada han mga 1970. Ha pagtikang, ginpahayag anay an posibilidad nga an lalawigan magin parte han komunidad han Castilla-La Mancha, nga diin mayda ini estatuto nga espesyal, nga ighahatag tungod han ispisyal nga kamutangan hini komo lingkoranan han kapitalidad han estado. Han tuig 1981,[2] ginpili ha kataposan an pagkabulag hini tikang han nasabi nga rehiyon, nga sinmunod han daan nga Castilla la Nueva, nga diin kabahin an Madrid tikang han siglo XIX; ngan, dida han 1983, nahimo an yana nga komunidad autonoma.
An Villa de Madrid napili nga kapital han rehiyon, bisan man kon mayda mga ginproponer nga iba nga syudad amo an himoon nga lingkoranan han kapitalidad. Upod hini nga mga ginproponer amo an Alcalá de Henares, nga nagpresenta hin opisyal an kandidatura hini dida han mga syahan nga mga tuig han dekada 1980 ngan ha dipala naiha, an Getafe, nga dida han 2006 nagpasamwak han ira ungara nga ini nga syudad amo an magkaada han titulo han kapital han komunidad.[3]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kitaa gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]


c: text/html

text:
Hiruhimangaw hiton gumaramit:Alexbot
Maupay![Igliwat an wikitext]
Maupay...
Kumusta, Alexbot, ngan dayon ha Wikipedia! Salamat han im mga amot. Hinaot unta nga maruyag ngan magbuot ka nga pumirmi dinhi. Igpapabilin ko ini nga mga pakli kay bangin mo mahigamitan:
- Pahiuna
- Lima nga mga Harigi han Wikipedia
- Paunan-o aydon it uska pakli
- Mga pakli nga nabulig
- Paunan-o magsurat hin maupay nga artikulo
Welcome to Waray-Waray Wikipedia Alexbot! Feel free to leave a message at my talk page should you need my assistance. You may also post your message or request at the Waray-Waray embassy if you cannot speak Waray-Waray.
Alayon pagpirma hit im ngaran ha mga hiruhimangraw-nga-pakli pinaagi han pagbutang han upat nga giritinggiting (~~~~); ini in kalugaringon nga mahatag hit im agnay ngan an petsa. Kun kinahanglan mo hin bulig, panginanoa an Wikipedia:Mga Pakiana, pakiana ha akon hiruhimangraw-nga-pakli o magbutang hin {{buligi}} ha imo hiruhimangraw-nga-pakli ngan didto ka magpakiana. Utro, maupay! --JinJian 05:20, 29 Nobyembre 2010 (UTC)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Waray-Waray News: Malakanyang, abre han suhestyon nga magpadara hin observers an US ha pinili-ay
Manila (15 March) -- Diri daw magpupugong an Malakanyang han suhestyon hin usa nga grupo hin Filipino-Americans nga magpadara an gobyerno han Amerika hin mga grupo nga magmomonitor kon mag oobserbar han pinili-ay han Mayo a-10.
Segun kan Deputy Presidential Spokesperson Gary Olivar maiha na ini nga ginbubuhat han Pilipinas an pagkamay-ada mga foreign observers nga nagbabantay han mga nahitatabo durante an eleksyon ha nasud.
Nakakabulig daw ini nga foreign monitoring groups segun kan Olivar nga makita han mga tawo an kamatu-uran nga resulta han pinili-ay.
Ugaring segun kan Olivar angay la nga sumubay an mga monitoring groups han mga guidelines han gobyerno han Pilipinas bahin ha foreign observers.
Ginhingadayan gihapon ni Olivar an desisyon han Amerika kun mapadara ini hin election observer team ha primera nga automated election ha Pilipinas.
Nag ungara na daw hadi an National Federation of Filipino-American Associations han State Department han Amerika nga magpadara an nasud America hin observer team nga magmomonitor han pinili-ay han Mayo.
Sumala naman kan Loida Nicolas Lewis, lider han grupo, nababaraka hira nga magkamay-ada failure of election, ngan maging palpak an precinct count optical count machine. (trans PIA-Samar) [top]


text:
Negros Occidental
An Negros Occidental (kon ha Winaray: Katundan nga Negros o Kalondan nga Negros) usa nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Bacolod ngan an lalawigan ada nahamutangan han kanawayon o amihanan-katundan nga katunga han isla han Negros; an lalawigan han Negros Oriental ada hiton timugan o habagatan-sinirangan nga dapit han isla. Ha tabok han Golfo han Panay ngan han Estrecho han Guimaras ha kanawayon o amihanan-katundan amo an isla-nga-probinsya han Guimaras ngan an probinsya han Iloilo ha Isla han Panay.
2000 nga census—2,565,723 (ika-2 nga gidako-i)
Densidad—324 ha tagsa km² (ika-15 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—1
Mga Komponent nga Syudad—12
Mga Bungto—19
Mga Baranggay—661
Mga Distrito ha Kongreso—7†
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ha Negros Occidental, Hiligaynon an lumad nga yinaknan han mayoriya. Kondi, ha sinirangan nga dapit han probinsya nga naatubang han Isla han Cebu o Sugbo, mayda mga pipira nga mga bungto ngan syudad nga Sinugboanon an ira yinaknan. Ini hira amo an
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Negros Occidental mayda napulo kag siyam (19) nga bungto ngan napulo kag tulo (13) nga syudad. An Negros Occidental amo an mayda gidadamo-i nga mga syudad ha ngatanan nga probinsya ha Pilipinas.
Mga Syudad[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Bungto[igliwat | Igliwat an wikitext]
Physical[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han Nobyembre 5, 1898, nagtikang in usa nga rebelyon nga pinamunoan nira Juan Araneta ngan Aniceto Lacson nga natapos han pagkapirde han mga Katsila. Katapos han ira pagdaog, an mga rebolusyonaryo nagtukod han Republika han Negros nga ha pagtika-iha naglakip han lalawigan han Negros Oriental.
An probinsya han Negros del Norte igihimo tikang han Negros Occidental han Enero 3, 1986. Pero an pagtukod hini igindeklara dida han Hulyo 11, 1986 nga diri-konstitusyonal o nagtalapas han Batakang-Balaod. Han Agosto 18, 1986, iginbale waray an ginplano nga probinsya han Negros del Norte.
Kitaa Gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Probinsya han Negros Occidental


text:
Sinugboanon
An Sinugboanon (o Cebuano o Sebwano) usa nga Binisaya nga yinaknan. Lumad ini nga yinaknan ha Butnga nga Kabisay-an ngan mga bahin han Mindanao. Sugad hiton Winaray, may ada gihapon iton iba-iba nga Sinugboanon: Sinugboanon han Cebu, han Leyte (Kana), han Salatan nga Leyte, han Bohol, han Biliran, ngan han Mindanao. An Sinugboanon han Salatan nga Leyte ngan han Bohol may ada mga kaibahan kun ikukumpara ha Sinugboanon han Cebu tungod ha ira paggamit hiton j imbis nga y:
- Siya [Cebu] → Sija [Leyte ngan Bohol]
- Pinya [Cebu] → Pinja [Leyte ngan Bohol]


text:
Arkeyolohiya
An arkeyolohiya (tikang han Griyego nga mga pulong apxaίoς = kadaan ngan λόYoς = pulong/yakan/discurso) amo an pag-aram hin katawhan nga mga kultura pinaagi han pagkuha, dokumentasyon, ngan pag-analisar han mga materyal nga nahabilin ngan data ha libong (environmental data), upod an arkitektura, mga artifact, mga biofact, mga kabilin hin tawo, ngan lantaw han katunaan (landscape).
An mga ungara han arkeyolohiya amo an pagdokumento ngan pag-esplikar han katinikangan ngan pagpadukwag han kultura hin katawhan, pag-entyende han kaagi kultural, pagsaysay han ebolusyon kultural, ngan pag-aram hin pamatasan han katawhan ngan ekolohiya, para han mga sosyudad prehistoriko ngan sosyudad hin kaagi ngan kasaysayan.


text:
Cigeľka
An Cigeľka (puyde liwat Cigeľka, Rusyn Циreлka) usa nga barrio ngan munisipalidad ha distrito han Bardejov. Mga Ruthenyo ngan Roma an mga molupyo. Nahamutang hini ha siong han Oľchovec ha ubos han pungtod han Busov (1002 ka metro hin kahitaas tikang han nivel han dagat) nga harani han Eslovakya-Polonya nga katubtuban. Mayda usa nga Griyego nga Katoliko nga singbahan han mga Santo Cosmas ngan Damian nga natikang han tuig 1816, nga diin nag-alagad an syahan nga liturgiya nga hi Prešov nga ha urhe nagin Obispo nga hi Paul Peter Gojdič.
Kaagi[igliwat | Igliwat an wikitext]
An syahan nga nahasurat mahiunong han Cigeľka dida han 1414. Ha mga sumuronod nga siglo, gintag-iyahan ini han Makovica. Han ika-19 nga siglo naapektuhan an baryo tungod hin pamalhin ngadto ha Amihanan nga Amerika tungod hin mga ekonomiko nga rason, han 1947 an proporsyon han katawhan ginbalhin han Sovyetika nga mga awtoridad ngadto ha Ukranya (ha partikular ngadto han baryo han Chomut, nga ha yana tinatawag nga Zelenyj Haj - ЗeлeHий Гaй), tikang han ika-20 ngadto han ika-60 nga dekada ngadto han kaadlawan han ika-21 nga siglo, an kadam-an han mga tawo nanmalik ha Eslovakya.
Mayda paghinumdom han baryo ha mga biktima han Ikaduha nga Gyera Pangkalibotan nga mga taga Cigeľka - labi na an pito nga mga lalaki nga batan-on nga ginpakadto ha panggubat nga waray sakto nga pagtuon, ngan pira nga mga Hudeo nga pamilya nga an mga api namatay ha mga konsentrasyon nga kampo. An paghinumdom ginpagasa han Oktubre 1989. An naghimo amo an pintor nga hi Nicholas Lovacký.
Burabod hin mineral nga tubig[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mayda burabod hin mineral nga tubig nga amo gihapon an ngaran. An Almanake nga "Mga Spa han Republika Tsekoslovako han 1949" nasiring nga an Cigeľka nga spa amo an lugar hin pagtambal hin gastric nga mga sakit, mga sakit hin igbaw nga respiratory tract, mga ugat hin kasingkasing ngan dugo, ngan mga sakit ha panit. Ha yana, an Cigeľka diri spa.


text:
Hiruhimangraw:Astrochelys radiata
Mabibilngan dinhi - nagkikinahanglan hin paghubad[Igliwat an wikitext]
Sumala ha Catalogue of life, mabibilngan ini nga species ha "Madagascar (Antandroy Territory in the south between the Mandrare and Menarandra waterways). Endemic. Terra typica: "Madagascar"; restricted by Bour 1978 to "Soalara (Baie de Saint-Augustin) sud-ouest de Madagascar".". Alayon pagbulig hiton paghubad o paghatag hin kadugangan nga kasayoran hinin nga artikulo.:  [1] Lsjbot (talk) 14:27, 9 Marso 2013 (UTC)


text:
Escalante, Pilipinas
An Syudad han Escalante usa nga ika-lima nga klase nga syudad ha lalawigan o probinsya han Negros Occidental ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 79,098 nga tawo ha 16,160 nga panimalay.
An alkalde han syudad ha yana hi Santiago Barcelona Jr. ngan an bise-alkalde hi Gilda Crisme
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han Escalante ginbahin ngadto hin karuhaan kag usa (21) nga baranggay.


text:
Jipapad
An Jipapad usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Eastern Samar ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 6,596 ka tawo ha 1,206 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Jipapad mayda napulo kag tulo (13) nga baranggay.
- Agsaman
- Cagmanaba
- Dorillo
- Jewaran
- Mabuhay
- Magsaysay
- Barangay 1 (Pob.)
- Barangay 2 (Pob.)
- Barangay 3 (Pob.)
- Barangay 4 (Pob.)
- Recare
- Roxas
- San Roque


text:
Demaratus
Hi Demaratus (puyde liwat Demaratos, ha Kinatsila: Demarato) usa nga hadi han Sparta tikang han 515 tubtob 491 BC, han Eurypontida nga linea, nagsunod han iya amay nga hi Ariston. Komo hadi, kilalado hiya tungod han iya pagkadilito han iya igkasi-Hadi han Sparta nga hi Cleomenes I.
Hi Cleomenes naningkamot nga maghimo kan Isagoras nga tirano ha Atenas, ngan hi Demaratus naningkamot liwat nga ini nga mga plano diri magmalinamposon. Han 501 BC, an Aegina usa han mga estado nga naghatag han mga tigaman hin pagpahiilarom (tuna ngan tubig) ngadto han Persia. An Atenas dayon nangaro hin bulig ha Sparta nga igsirot ini nga buhat hin medismo, ngan hi Cleomenes I tinmabok ngadto han isla agod dakpon an mga nagbuhat hini. An iya syahan nga paningkamot waray magmalinamposon tungod han pagsamok tikang kan Demaratus, nga nagbuhat han iya mahihimo nga hi Cleomenes mawarayan hin suporta ha ira.
Ha pagbulos, hi Cleomenes nag-aghat kan Leotychidas, usa nga urupod ngan kaaway ni Demaratus, nga mag-angkon han trono ha rason nga hi Demaratus diri amo an anak ni Ariston, kondi anak ni Agetus, an syahan nga bana han iya nanay. Ginbaydan ni Cleomenes an orakulo han Delphi, nga maghatag hin maupay nga pulong para kan Leotychidas, nga amo an nagin hadi han 491 BC.
Katapos han pagpaiwas kan Demaratus, binmalik hi Cleomenes han isla han Aegina, upod han iya bag-o nga igkasi-hadi nga hi Leotychidas, gindakop in napulo han mga namumuno nga mga bungtohanon ngan gindara hira ngadto ha Atenas nga mga bihag.
Napiritan pagkalagiw hi Demaratus han pagpa-iwas ha iya tikang han trono. Kinmadto hiya han Persiano nga hadi nga hi Darius I, nga naghatag ha iya han mga syudad han Pergamum, Teuthrania ngan Halisarna, nga diin an mga nagsunod ha iya amo pa gihapon an namumuno ha pagtikang han ika-upat nga siglo.
Inmupod hiya kan Xerxes I dida han pagsalakay ni Xerxes han Gresya han 480 BC ngan ginsiring nga nagsagdon daw hiya kan Xerxes nga diri igbaliwaray an abilidad han mga Spartano ugsa han Pag-awayan han Thermopylai.
Han salida nga The 300 Spartans, hi Ivan Triesault an nagpaka-Demaratus.
Kitaa gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga reperensya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Xenophon Anabasis, ii. j. 3, vii. 8. 17; Hellenica, iii. I. 6
- Athenaeus i. 29 f
- Herodotus v. 75, vi. 50-70, vii ;
- Pausanias iii. 4, 3-5, 7, 7-8;
- Diodorus xi. 6;
- Polyaenus ii. 20;
- Seneca nga Manghod, De benefici-is, Vi. 31, 4-12


text:
Catarman, Northern Samar – Nakab-ot san Provincial Government of Northern Samar (PGNS) an pagigin Program to Institutionalize Meritocracy on Human Resource Management (PRIME-HRM) Maturity Level 2 Compliant sa bug-os nga Rehiyon 08 durante san ginbuhat nga on-site assessment san Civil Service Commission (CSC) Regional Office 08 san Oktubre 18-19, 2018 nga gintambungan san mga department heads ngan rank and file employees san nasabi nga buhatan. Mao ini an nahibaroan kan Jocelyn Addun, hepe san Provincial Human Resource and Development Office (PHRMDO) san gobyerno probinsiyal.
Segun kan Addun, an PGNS pala an siyahan nga provincial local government unit (PLGU) sa bug-os nga Rehiyon 08 an nakakuha san nasabi nga pagkilala diin gin-imdan san CSC ini pinaagi sin tulo nga lente o lens nga mao an systems lens o ‘show me’ part san assessment, practices lens, ngan competencies lens. Pira liwat san PRIME-HRM indicators nga gin-assess san CSC mao Recruitment Selection and Placement, Learning and Development, Performance Management, ngan Rewards and Recognition.
Komo maturity level 2 compliant, hugot nga ginpapatuman san PGNS an equal employment opportunity principles o EEOP kaparte san recruitment, selection and placement ngan iba pa nga aspeto san human resources (HR) magin nano man an race, gender, religious affiliation sin sayo nga indibidwal kaapi adton person with disabilities (PWD) .
Kon mahinunumduman, una na nga nagkarawat sin pasidungog an PGNS tumikang sa CSC yana pala nga tuig didto sa Cebu City sa pagkakapili sini komo 2018 Best Non-Competency Based Merit Selection Plan.
Bahin sini, nagpapaabot sin pagpasalamat si Gob. Jose Ong Jr. sa mga department heads ngan mga empleyado nga nagbulig agud makab-ot san PGNS an nasabi nga pagkilala ngan sa CSC evaluators nga mao sira Ms. Lucille Lepasana ngan Ms. Maria Victoria Arevalo.
An PGNS in nakatalaan nga magkarawat sin pagkilala komo PRIME-HR Maturity Level 2 Compliant yana nga Miyerkules, Oktubre 24, 2018 didto sa Summit Hotel sa siyudad san Tacloban.


text:
Narvacan
An Narvacan usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han Ilocos Sur, Pilipinas. Nahimutang ini harani han katundan nga labnasan han isla han Luzon. An Narvacan nahimutang dida hin usa nga siong o walog nga ginpalibutan hin mga kabugkiran. Usa ini nga rehiyon nga maupay tamnan ngan mayda mahalayahay nga tropikal nga klima, ngan an importante nga mga gintatanom ha Narvacan amo an mais, gapas, indigo, humay, tubo hin asukar ngan tabako. An mga nangungukoy dinhe kaurugan mga Katoliko Romano ngan Methodist nga mga Kristohanon nga nayakan hin Ilokano.
Sumala han census han tuig 2000, ini mayda populasyon nga 38,435 ka tawo ha 7,803 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Narvacan ginbahin ngadto hin katloan kag upat (34) nga mga baranggay.
Kaagi[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Narvacan nabilngan hin Espanyol nga puwersa expedisyonaryo nga ginpadara tikang ha Vigan han opisyal militar ngan maglalalayag nga conquistador nga hi Capitan Juan de Salcedo. An mga Espanyol nalunuran han ira sakayan ha daplin han baybayon han bungtot. Han pagbuliga ha ira han mga taga-dida, nagpakiana an mga Espanyol han ngaran han lugar. An namumuno han mga tagadida nagbaton ha Ilokano nga yinaknan ha pagpakiana ha ira nga "Nalbakan?" (Nalunuran ba kamo hin sakayan?). Gasi han mga Espanyol nga amo ini an baton han ira paki-ana ngan tikang hadto an ngaran han bungto Narvacan.
Ginsangkay ni Salcedo in gamay nga tribo hin mga lumad nga mga katawhan hin walog nga nangungukoy dida hini nga lugar samtang mga Espanyol nga mga pamilya nagtukod hin bungto han 1576. Komo kabahin bag-o nga bungto, usa nga Katoliko Romano nga parroko gintukod han Augustiniano nga orden relihiyoso han Abril 25, 1587. An parokya han Narvacan amo an nagin usa han mga syahan nga Katoliko Romano nga mga parroko han yana nga Ilocos Sur.
Gin-organisa an Narvacan ha ilarom han mga pagdumara han gobyerno han ginhadi-an han Espanya. An Habsburgo nga dinastiya han Espanya amo an nangulo han estado nga amo an nagpili kan Santiago de Vera ngan Presidente han Real Audiencia — gobernador han rehiyon nga diin an Narvacan nahamutang. Han 1589, hi Gobernador Vera nagpili kan Nicolas de Figueroa nga amo an syahan nga Encomendero de Narvacan — labaw nga nagdudumara han bungto ngan han mga hagrani nga bungto dida han sistema nga encomienda. An iya puwesto ha pagtika-iha nahimo ngadto han ofisyo han alkalde han Narvacan.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Pakli han Bungto han Narvacan
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Muhammad Ali Jinnah
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Si Muhammad Ali Jinnah (ha Urdu: محمد على جناح) (Disyembre 25 1876 – Septyembre 11 1948) usa nga Musulman o Muslim nga politiko ngan namuno han All India Muslim League (Liga Musulmana Tanan nga India) nga nagtukod han Pakistan ngan nagsirbe nga syahan nga Gobernador-Heneral. Opisyal hiya nga ginkikilala ha Pakistan nga Quaid-e-Azam (ha Urdu: قائد اعظم — "Dako nga Namumuno") ngan Baba-e-Qaum ("Amay han Nasod"). An iya kaadlawan usa nga nasodnon nga adlaw hin pagsaurog ha Pakistan.


text:
San Pascual, Batangas
An San Pascual usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han Batangas, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 49,041 ka tawo ha 9,744 nga mga panimalay.
An San Pascual mayda kahaluag nga 38.22 ka kilometro nga kwadrado.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An San Pascual ginbahin ngadto hin karuhaan kag siyam (29) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information
- Website of the Municipality of San Pascual


text:
Waray-Waray News: Teacher-BEIs angay dugngan an suhol - DepEd
Manila (17 May) -- Nagpahayag suporta an Department of Education (DepEd) han nakalabay nga Sabado ha panawagan han mga maestra nga nagserbe han binuhat nga eleksyon nga dugangan an ira allowance, kay ine daw in naangay nga pagkilala han kanan mga maestra nagin papel nga importante kaupay ha pagpapatuman han primero pala nga automated election.
Dida han pahayag ni Education Secretary Mona Valisno iya ginsering nga dire harumamay an nagin sakripisyo han mga maestra, tungod kay kinarawat nira hin pagserbehe an madakmol nga kadamo han mga botante, labot nga ira ginsolbar an problema teknikal kun danay, ngin wara ha sulod han presinto an taga Smartmatic technician.
Kundi an gindadakui daw nga gamit han mga maestra amo an ira pakabulig nga nga magin matood-tood an piniliay, salit, natoo hi Valisno nga dire ine gidakui nga hangyo han mga maestra ha COMELEC.
Gin-aaro daw hin damo nga mga organisasyon hin mga maestra nga dugngan hin 50% an ira allowance tikang han P4,300 nga una nga iginsaad ha ira han COMELEC. (PIA-Eastern Samar) [top]


text:
TACLOBAN CITY – Naghahangyo hi San Sebastian, Samar Vice Mayor Mark Lester Lorenzo ha mga otoridad nga laksion an imbistigasyon para makuha nira an hustisya han pagkamatay han iya bugto.
“Ma fast track an investigation ngan magkamayada justice an akon bugto. Diri naman mababalik an kinabuhi han akon bugto, an amon la karuyag na makuha namon an justice.” – Ha exclusive interview han RMN kan Mark Lorenzo.
Ginpusil-patay hi PSSg. Kirk Walter Lorenzo ha sakob han iya panimalay ha Calachuchi St., Brgy. Muñoz, Catbalogan City, Samar kanina han alas 3:00 han kaagahon, April 11, 2019.
Ginsakob mismo an panimalay han biktima han diri pa makilal-an nga suspek ngan didto ginpusil an biktima samtang nakaturog ini ha sofa.
Sumala kan Vice Mayor Lorenzo, waray hiya nababaruan nga kaaway o death threats nga nakarawat han iya bugto.
“Waray hiya may nababanggit nga mayada hiya death threat or kaaway dida han magka-istorya kami.”
“Mahulat ako hit ighahatag nga copy report hit investigation han mga kapulisan.”
Ginkulba hi VM Lorenzo han mahiaram hiya nga ginpatay an iya bugto ilabi na nga releectionist hiya ha bungto han San Sebastian ha Samar.
Urhi nga nagka istorya hi VM Lorenzo ngan hi PSSg. Lorenzo dida han nakalabay nga semana.


text:
Southern Leyte
An Southern Leyte (Sinugboanon: Habagatang Leyte; Winaray: Habagatan nga Leyte o Salatan nga Leyte) usa nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga nahimutangan ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Maasin ngan nahimutangan an probinsya ha habagatan nga ika-upat nga dapit han isla han Leyte. Ha amihanan han lalawigan mabibilngan an probinsya han Leyte an Estrecho han Surigao ha sidlangan. An Dagat Bohol ada ha habagatan, ngan an Canigao Channel, nga tubtob ha Bohol, ha katundan.
Iton Southern Leyte usa nga importante nga kabahin han sistema hin transportasyon han mga isla han nasod, nga mayda mga ferry nga nandadara hin mga tawo ug karga tikang ha Liloan ngadto ha Surigao del Norte ha Mindanao ngan balik.
Ha pagtikang, an Southern Leyte kabahin han Probinsya han Leyte. Tungod hin mga kakurian hin pagdumarah han bug-os nga isla tikang ha Tacloban, an kapital han Leyte, igin-suhestyon nga igbulag an isla ngadto hin duha nga probinsya. Han 1959 gin-aprobahan in balaod nga naghimo han probinsya han Southern Leyte ug an probinsya gin-inagurar dida han 1960.
Iton Limasawa, usa nga isla-nga-bungto ha habagatan gintutuohan nga amo an lugar kon diin ginsaurog an syahan nga misa Katolika han nasod, han pag-abot dida ni Fernando Magallanes han 1521. Pero mayda natuo nga didto ini ginbuhat ha Butuan.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | Igliwat an wikitext]
Sinugboanon an lumad nga yinaknan han Southern Leyte.
Ekonomiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Southern Leyte mayda napulo kag walo (18) nga bungto ngan usa (1) nga syudad.
Syudad[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Bungto[igliwat | Igliwat an wikitext]
Pisikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ginhimo nga lain nga probinsya pinaagi han Republic Act 2227.
Kitaa Gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga Websayt han Southern Leyte
- Philippine Information Agency nga webpage mahitungod han Southern Leyte
- Southern Leyte Online


text:
Waray-Waray News: PGMA ipapatapos an Star-SLEX ngada hit Abril
Manila (10 February) -- Naghatag hin kamanduan hi President Gloria Macapagal-Arroyo nga tapuson an pagkasurompay han Sounthern Tagalog Arterial Road-South Luzon Expressway) STAR-SLEX ngada hit bulan hit Abril.
Sumala daw han Presidente, gusto ine niya matapos nga kalsada nga dako daw gud nga proyekto para magmahimyang an pagbiyahe han mga tawo ngadto han ira mga lugar tikang ha eskoylahan ug mga trabaho.
Ha iya paginspeksyon han lugar, ginsidngan han Presidente hi Isaac David, presidente han South Luzon Tollway Corporation, nga kun pwede, himoon nga mag-aga iton trabaho, ngan bahin-bahinon an oras han mga trabahante agud matapos ine nga kalsada antis pa magbakasyon it eskoyla.
Nagbaton naman daw hi David, nga iimpormaran niya an kontraktor han proyekto ngan igipatapod daman niya nga matatapos an kalsada sugad nga panahon nga gusto han Presidente.
Oras daw nga makumpleto an STARLEX nga kalsada nga nagsusumpay han Batangas ug Makati, magigin mas madali na daw an pagbiyahe ngadto ha Makati hin usa nga oras. (PIA-Eastern Samar) [top]


text:
Waray-Waray News: PGMA nagmando han DOLE pagpadarudagmit mga negosasyon pagpahataas han sweldo
Manila (5 May) -- Ginmanduhan ni Pangulo Gloria Macapagal-Arroyo dida han Mayo 1 an Labor and Employment Secretary Marianito Roque nga darudagmiton an ha pagkayana sige nga negosasyon han tagsa-tagsa nga Regional Wage Boards (RWB) parti han kanan mga magtratrabaho gin-aaro nga P75 nga tubo han ha kada adlaw nga sweldo.
Dida han iya pormal nga pagyakan han pagselebrar han Labor Day nga gindumara didto ha SMX Convention Center ha Mall of Asia, ginklaro gihapon ni Pangulo Arroyo nga ha ilarum han iya 9 ½ katuig nga administrasyon, an populasyon han mga nagpakatrabaho in humitaas tikang ha 27 milyones ngadto ha 36 milyones, nga may average job creation nga usa ka milyon nga mga trabaho ha kada tuig.
Ginpasalamatan han Pangulo an damo nga mga pederasyon hin magtratrabaho ngan mga union ngan an iba nga mga sektor han paghimo han Labor Agenda 2010-2015, kun diin nakapahamtang an mga ekspektasyon han iba-iba nga mga sektor han ekonomiya ha tiarabot nga lima ka-tuig.
Ha kabug-usan, an mga ekspektasyon in nag-uupod hin pagpahitaas han sweldo, mas protektado nga gintratrabahuan (an ira pagdiri han ka-contractual), paghatag hin rekognasyon ha mga labor union ngan mga organisasyon han impormal nga sektor, kababayen-an, kabataan ngan iba pa; ngan usa nga turotuhay nga systema han hustisya para han mga magtratrabaho.
Nagsering an Pangulo nga "maniniguro kami nga mahimo ini nga mga ekspektasyon ha sulod han akon termino."
Dugang pa han Pangulo nga an iya mga programa panreporma in nakasalbar han nasud han nakakaubos nga epekto han kanan kalibutan gin-abat nga krisis pinansyal ngan han anay krisis parti pagkaon nga "makakatapo han mga aatubangon pa nga mga pag-ayat."
Sering niya nga han kanan nakalabay nga tuig nga krisis pinansyal han kalibutan, an kuoperasyon han magtratrabaho nga sektor in nakabulig han gobyerno nga maghinga-upay han iya emergency employment initiatives sugad han Comprehensive Livelihood Emergency Employment Program (CLEEP), an Out of School Youth Serving Toward Economic Resiliency (OYSTER), Nurses Assigned in the Rural Sector (NARS) ngan an Youth Information Technology Opportunities (YOUTH-ITO), ngan iba pa.
"Nag-alutaga kami hin P1 kabilyon para hini nga mga programa pero an nagamit pala namon ha pagkayana in P200 milyones ngan an balansi in gagamiton yana para paghag-id han mga waray trabaho, ha mga batan-on, ha impormal nga mga sektor para magkaada hin abilidad para hira in magpakatrabaho ha may kalabutan han BPO (business process outsourcing) ngan IT (information technology)," sering han Pangulo.
Iginpasabot han Pangulo nga an kanan Pilipinas minimum nga sweldo in nadalagan ha P148 ngadto ha P256 "nga haruhataas kuntra didto ha Vietnam, China, Indonesia ngan Thailand, nga mas riko kuntra ha aton."
Nagsering gihapon an Pangulo nga an mga industrial strike in dako an gin-ubusan tikang ha 300 dida han 1998 ngadto ha upat ha 2009 ngan zero para han 2010 ngan "ini in nakapahitaas o nagpadarudamo han mga negosyante o kapitalista, darudamo nga mga trabaho, harohitaas nga produksyon ngan sugad man han sweldo."
Sering niya nga an mga sweldo ha mga ada ha gobyerno in humitaas ngan padayon pa nga mahitaas ha 2010 ngadto ha 2012 ha ilarum han balaud han salary standardization.
Parti han kanan Labor Agenda reklamo parti han kakulangan han labor justice system, nagsering an Pangulo nga ha pagkayana an nasud in mayda 46 nga mga labor arbiter nga magseseguro hin mas madarodagmit nga progproseso han mga kaso parti kanan magtratrabaho nga nakapending ha National Labor Relations Commission. (Translated by: PIA8/maa) [top]


text:
Komunidad Autonoma han Espanya
An komunidad autonoma han Espanya (Kinatsila: comunidad autónoma, Vinasko: autonomia erkidegoa, Kinatalan: comunitat autònoma, Ginalyego: comunidade autónoma)[lower-alpha 1] amo in usa nga entidad ha teritoryo nga, pinaagi han sugo han batakan-balaod han Estado espanyol, in gintaga-an hin autonomiya lehislatiba ngan mga ehekutiba nga gahom, agod magmadali an pagdumara han mga ginrerepresenta hini.
Sulod
Istruktura[igliwat | Igliwat an wikitext]
An istruktura han Estado Espanyol ha mga Komunidad Autonoma ginkilala ngan gin-garantiya dida han Konstitusyon Espanyola han 1978. An artículo 2 hini nakilala ngan nagarantiya han katungod han autonomiya han mga nasyonalidad ngan mga rehiyon nga amo an nakompone han Estado. Ini nga disposisyon nahibase dida han premisa han diri-mawawara nga kahiusa han nasod espanyola, patria han ngatanan nga espanyol.
An texto dida han Konstitusyon nag-establisar han mga gahom nga puyde gamiton han mga Komunidad Autonoma ngan han mga poder nga nahapabilin han Estado.
An pagbahin ha politika ngan administratiba han Espanya ada hin forma hin napulo kag pito (17) nga komunidad autonoma, ug dugang han Ceuta ngan Melilla, nga diin an mga estatuto hin autonomiya naghahatag hini nga mga syudad han ranggo nga mga syudad autonoma.
An pagpromulgar han Konstitusyon Espanyola han 1978, nga naghatag hin katungod ha autonomiya han mga nasyonalidad ngan mga rehiyon nga nakompone han nasod espanyola, nag-implementa hin pagbalhin hin 180 ka grados tikang han patakaran han naha-una nga rehimen, nga nahibase ha mga tradisyonal nga plano ha pag-sentralisar. Ini naghatag hin solusyon hin problema nga pirme nagbabalik-balik ha kaagi han Espanya komo resulta han mga dirudilain nga identidad nga diin ginhimo an kahiusa han nasod espanyola.
Katapos han pagratifika han Konstitusyon, ngan komo resulta han pag-implementa han mga prinsipiyo nga nahimutang han Título VIII hini, dida han paglabay hin pira la ka mga tuig, natapos an proseso han pag-instaurar han mga 17 ka komunidad autonoma ngan nahi-aprobado an mga Estatuto hin autonomiya. Ginpanaga-an gihapon ini hin mga ira kalugarinon nga mga organo hin gobyerno ngan mga institusyon representatiba. Usa nga importante nga detalye han proseso nga nahabutang han Konstitusyon Espanyola, amo nga an diri ini gin-oobliga ha mga rehiyon, pero, ini, usa nga katungod para han mga rehiyon.
Tikang han tuig 2003 ngan para hin mga panuyo estadístiko, nga nahabase dida han mga normativa europea ngan gin-determina pinaagi han EUROSTAT, mabibilngan an mga unidad NUTS ha kabaskog ha Unyon Europeo. An 17 nga komunidad autonoma espanyola mabibilngan nga nahiklasipika dida han mga handana nga NUTS-2.
Mga Precedente ha Balaodnon Espanyol[igliwat | Igliwat an wikitext]
Waray mga precedente han mga Komunidad Autonoma ha iba nga mga ordenamiento nga huridiko, usa ini nga bag-o nga formula huridika.
Tabla han mga Komunidad[igliwat | Igliwat an wikitext]
An mga napulo kag pito (17) nga komunidad autonoma, upod an ira mga probinsya ngan an ira mga tagsa-tagsa nga kapital, amo an:
Mga Syudad Autonoma[igliwat | Igliwat an wikitext]
An mga Syudad Autonoma (Ciudad autónoma) mga syudad nga mayda mga katungod nga harutaas kaysa hin munisipyo (ini puyde magpagawas hin mga regulasyon nga ehektutiba, upod hin dugang pa nga mga katungdanan) pero diri sugad hin usa nga komunidad autonoma (waray ini mga kalugaringon nga kamara lehislatiba).
Mga tigaman[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Pagluwás ha mga pinulongan han Espanya:
- Kinatsila: Comunidad autónoma [komuniˈðað auˈtonoma],
- Vinasco: Autonomia erkidego [autonomia erkiðeɣo],
- Kinatalan: Comunitat autònoma [kumuniˈtat əwˈtɔnumə]
- [komuniˈtat awˈtɔnoma] (ha Vinalensya)
- [komuniˈtat əwˈtɔnomə] (ha Minallorca),
- Ginalyego: Comunidade autónoma [komuniˈðaðe auˈtɔnoma].
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kitaa gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]


text:
Waray-Waray News: PGMA gindubli an pundo ha edukasyon ngadto ha P180-B kada tuig
Manila (10 February) -- Pagbutang hin pundo para edukasyon in nagin dubli ha ilarum han yana nga administrasyon.
Dida han iya pagyakan kakulop han aga ha Real Elementary School ha siyudad han Calamba, nakita ni Pangulo Gloria Macapagal-Arroyo nga dida han 2001, paglingkod niya ha katungdanan, an gin-alutaga nga pundo para han state colleges, Department of Education (DepEd), Commission on Higher Education (CHED), ngan Technical Education and Skills Development Authority (TESDA) in P90 bilyones la.
An gin-alutaga nga pundo para edukasyon yana nga tuig in P180 bilyones.
An Pangulo in nakada han eskwelahan para ipasabot an panuyo han iya administrasyon nga amo an pagpauroupay han sistema han edukasyon ngan para magkaada hin zero nga drop-out nga rate para han mga primer grado.
Sering han Pangulo, an gobyerno, tikang dida han 2001, in naghimo hin maabot 100,000 nga mga eskwelahan, nangempleyo hin maabot 60,000 nga mga magturotdo, ngan ginpahitas-an an ira binulan nga sweldo tikang ha P9,000 ngadto ha P14,000 kada bulan. Nag-alutaga gihapon hin P1.5 bilyones para paghag-id han mga magturotdo ha English.
Ngan mahitungod hini nga paghingaupay han sistema han edukasyon, nagsering an Pangulo nga an mga resulta ha mga eksamin in nagharohataas han nakalabay nga upat katuig tikang ha 44 pursyento ngadto ha 65 pursyento ha elementarya ngan 36 pursyento ngadto ha 47 pursyento ha mga high school.
Pero ha luyo hini, kinahanglan pa nga igpauroupay an kalidad han sestema han edukasyon. Ngan ini in mas kinahanglan nga magtikang ha haruhamobo nga pangidaron han kabataan.
Mahitungod hini nga rason nga an Pangulo in pumirma han Executive Order 685 ha 2008 ha pagsunod han RA 8980, kun diin nagmamando hin state-sponsored childhood care para ha mga maidad hin singko anyos tubtub ngadto ha pre-schoolers.
Sering niya nga ginpakita dida ha paghikay nga "an pre-school in usa nga dako nga elemento ha pagpakita han kaaradman han Grade I nga mga estudyante ha sestema han pormal nga edukasyon."
Dida han iya State-of-the-Nation Address (SONA) han nakalabay nga tuig, nagsering an Pangulo nga mahitungod nga hiya in nagin magturotdo, naugop gud hiya han propesyon han pagtutdo. Amo ini nga rason nga mas gintatagan niya hin darodako nga pundo an edukasyon ngan an paghag-id.
Nagadmiter an Pangulo nga an paghatag hin edukasyon para han ngatanan in usa han pinakamakuri nga panuyo han Millennium Development Goals (MDG) nga sering niya haros waray pa nasud nga nakatuman. (PIA-8/maa) [top]


text:
Anda, Pangasinan
An Anda usa nga isla-nga-bungto ha lalawigan han Pangasinan, Pilipinas. An mga mulupyo han Anda nayakan hit Binolinao. It isla harani han Gatos nga Kapurupod'an o Hundred Islands, usa nga kilalado nga karadtoan hin mga turista tungod han mga lungib ngan mga baybayon hini. An yana nga alkalde han bungto amo hi Nestor Pulido, nga bana han kasanhi nga alkalde han bungto nga hi Alicia Pulido. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 25,077 ka tawo ha 32,833 ka tawo ha 6,546 nga mga panimalay.
Ekonomiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
It pagpakabuhi hit bungto kaurugan ha pag-uma ngan panagat ha halarom-nga-kalawdan.
Han una, mahinay an pagpadukwag han bungto tungod kay an bungto nahasumpay ngadto ha Bolinao ngan ha Luzon pinaagi la hin pagtabok hin barge han Catubig Channel. Han 1992, nagdukwag an negosyo tungod hin tulay nga nasumpay han bungto ngadto han Luzon. Ini nga tulay nga tinatawag nga Tulay han Anda, ginpaluyo ngan ginpatikang ni anay Pangulo nga hi Fidel V. Ramos, nga usa nga mulupyo han lalawigan han Pangasinan. Ginsiminto in mga kakarsadahan para hin malurulaksi nga pagkadto han mga baranggay, labi na an mga lugar nga kiritaon ha turista.
mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Anda ginbahin ngadto hin napulo kag walo (18) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]


text:
Malvar
An Malvar usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Batangas, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 32,691 ka tawo ha 6,310 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Malvar ginbahin ngadto hin napulo kag lima (15) nga mga baranggay.
- Bagong Pook
- Bilucao (San Isidro West)
- Bulihan
- San Gregorio
- Luta Del Norte
- Luta Del Sur
- Poblacion
- San Andres
- San Fernando
- San Isidro East
- San Juan
- San Pedro I (East)
- San Pedro II (West)
- San Pioquinto
- Santiago


text:
Waray-Waray News: Dire mapapakyas an Mayo nga piniliay, dire maawil hi PGMA
Manila (10 February) -- Waray hasiha ni Atty. Romulo Macalintal, abogado ni President Gloria Macapagal-Arroyo an pagkabaraka han oposisyon nga daw hi Pres. Arroyo la gihapon an mapuroko ha Malacanang, pananglitan dire matuhay iton eleksyon yana nga Mayo.
Reaksyon ine ni Macalintal han pahayag ni Cong. Edno Joson han Nueva Ecija nga hi Mrs. Arroyo la gihap it matindog komo Presidente hin nasud kun mag-iha iton pagproklamar hit bag-o nga Presidente ug Bise Presidente.
Sumala kan Macalintal, ura-ura ine hin ka hurab nga komento ni Joson. Angay daw maklaro nga iton eleksyon in ha kamatooran, mano-mano la, nga hin-aaraan ha nasud tikang han primero pala nga eleksyon.
An ungod nga automated, dugang pa ni Macalintal in amo an pag-isip ug pag-eksklotenyo han mga resulta.
Kunsugad, sering pa han abogado, kun mayda man kapakyasan han mga PCOS, 30 percent la iton ug an 70 percent hine in magigin mas madagmit kontra han mano-mano.
Karuyag sidngon daw, pulong ni Macalintal, dire gad mapapakyas an eleksyon kay bisan pa man ngani dire gumana it nga mga PCOS, mas madagmit la gihap it panmutos kay dire naman igsusurat han tibutos an ngaran han iya bobotosan kundi mamarkahan la an mga ligid han ngaran han iya pipilion nga kandidato. (PIA-Eastern Samar) [top]


text:
San Fernando, Pampanga
- Para han syudad ha La Union, kitaa an Syudad han San Fernando, La Union.
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Syudad han San Fernando, (ha Kapampangan: Lakanbalen ning San Fernando/Ciudad ning San Fernando) usa nga ikaduha nga klase nga syudad ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Amo ini an kapital nga syudad han Pampanga ngan sentro han rehiyon han Butnga nga Luzon (Rehiyon III). Kilalado an syudad tungod han mga dagko nga parol hini ngan tinatawag liwat ini nga "Kapital hin Pasko han Pilipinas." Ha tagsa Disyembre, mayda Festival hin Dako nga Parol dida hini nga syudad.
Sumala han census han 2000, mayda ini populasyon nga 221,857 ka tawo ha 43,649 nga mga panimalay. Nahamutang ini hin 67 ka kilometro ha amihanan tikang ha Manila, mga 50 ka kilometro ha sidlangan tikang ha Bahia han Subic ha Zambales, ngan mga 16 ka kilometro ha salatan tikang han Clark Field ha Syudad han Angeles. Nahamutang an syudad dida han pag-ultan han Butnga nga Luzon. Ginngaranan an syudad ha dungog ni Fernando VI ngan ginbutang ini han patronahe ni San Fernando, Hadi han Castilla y León, nga iton fiesta hini ginsasarog dida hit Mayo 30.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han San Fernando ginbahin ngadto hin katloan kag lima (35) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga websayt han Syudad han San Fernando
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information
- Opisyal nga Websayt han Philippine Tourism Authority
- Profile of Mayor Oscar Rodriguez
- eK! - electronic Kabalen: a Pampanga-based Kapampangan journal of ideas


text:
Castilla y León
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Castilla y León o Castilla ngan León usa nag komunidad autonoma han Espanya. Nahimo ini han 1983 ngan an teritoryo hini nahamutang ha amihanan nga dapit han meselta han península Ibérica ngan ini nahanunungod ha kadam-an han dapit han Espanya ha natutubigan nga patag han Duero. Nahimo ini tikang han mga lalawigan han Ávila, Burgos, León, Palencia, Salamanca, Segovia, Soria, Valladolid ngan Zamora.Amo ini an komunidad autonoma nga gidako-i hin kahaluag ha Espanya ngan ikatulo nga rehiyon nga gihaluagi ha Unyon Europea.[1] Tal ngan sugad han gindeklara han Estatuto de Autonomía de Castilla y León dida han preambulo (2007):
Waray mag-estableser hin explisito hin kapital an estatuto han autonomiya. Ha syahan, an Cortes didto anay na-instalar hin probisyonal ha Burgos; ginhimangraw gihapon an posibilidad nga igbutang an kapitalidad ha Tordesillas, bisan man kon an kataposan nga desisyon nagbutang han Cortes ha probisyonal nga menera didto han castillo han Fuensaldaña. Ha kataposan, pinaagi han Balaod Orgánica nga gin-aprobahan han 1987, nagpili hin pag-estableser nga an Junta de Castilla y León —an gobyerno han Komunidad— ngan an Cortes —an organo lehislatibo— magkaada han ira mga lingkoranan nga definitiba didto han syudad han Valladolid. Parehas han iba nga mga komunidad autonoma Espanyola, sugad han País Vasco, ginkonsidera nga kapital an syudad nga diin gin-estableser an mga institusyon basika han komunidad.
Mga pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]


text:
Pinulongan Hebreo
An Hinebreo amo an usa ka Norte-Katundan pinulognan Semitiko nga tuminongnong ha Israel, nga ginluluwas sobra 9 milyones ka tawo ka bug-os nga kalibutan.[1][2] Ha kaagi, ini in senesering nga lingguwahe han mga Israelita ngan an ira kaapuy-apuyan, bisan ini nga ngaran han lingguwahe in waray nakasurat ha Tanakh.[note 1] An gisyahani nga ehemplo han sinurat nga Paleo-Hebreo in nagtitikang ha ika-10 siglo BCE.[5] An Hebreo in nalalakip ha Katundan Semitiko nga sanga han Afroasiatico nga banay hin mga pinulongan. An Hebreo amo nala an nabubuhi nga nasalin han lingguwahe Cananeas, ngan amo la an tinuod nga malinampuson nga napabanhaw nga namatay nga pinulongan.
An Hebreo naundang magin pan-adlaw-adlaw nga linuluwas nga lingguwahe didto ha butnga han 200 ngan 400 CE, nga nagtipalusad an paggamit kahuman la han mga rebelyon Bar Kokhba. An Aramaic ngan an Griyego in gingagamit na hadin panahon komo mga pinulongan internasyunal, labi na ha mga elite ngan immigrante. nabuhi la ini ngadto ha Kapanahonan han Kabutngaan nga pinulongan han lituhiya han mga Hudyo, literatura han mga Rabino, ha pakikipagnegosyohan han mga Hudyo ha ira kalugaringon, ngan ha mga siday. Han ika-19 siglo, ini in ginbuhi komo usa nga linuluwas ngan pinulongan pan-literatura. Ini nagin lingua franca han mga Palestino nga Hudyo, ngan sinmunod liwat an Estado han Israel. Sumala han Ethnologue, han 1998, ini an pinulongan han 5 ka milyon katawo ha bug-os nga kalibutan. Masunod la ha Israel, an Estados Unidos an ikaduha ha may gidamoi nga naggamit hin Pinulongan Hebreo nga populasyon, nga may-ada mga 220,000 nga tadong manluwas.
An Moderno nga Hebreo usa ha duha nga opisyal nga lingguwahe han Estado han Israel ( an usa pa amo an Moderno nga Istandarte nga Arabiko), samtang an Pre-moderno nga Hebreo in gingamit han pangadi ngan pag-aram ha mga komunidad Hudyo ha bug-os nga kalibutan ha yana. An Samaritan nga dialecto in gingagamit liwat nga liturhikal nga dila han mga Samaritano, samtang an moderno nga Hebreo o Arabica an ira ginluluwas ha pan-adlaw-adlaw. Komo usa nga langyaw nga pinulongan, ini in gin-aaram kasagaran han mga Hunyo ngan mga mag-aaram han Judaismo ngan Israel, ngan an mga archaeolohita ngan lingguistika nga espesyalsta ha Butnga nga Sinirangan ngan an ira mga sibilisasyon, sugad liwat han mga theolohiko ha mga seminaryo han Kristiyano.
An Torah (an syahan nga lima nga libro), ngan an kadam-an han nasasalin nga Hebreo nga Bibliya in sinurat ha Hebreo nga Biblica, nga an kadam-an ha pagkayana nga porma tikang ha mga dialecto nga an mga mag-aaram natuo nga nagrabong ha mga ika-6 siglo BCE, ha mga oras han pagdakop ha mga Babilonia. Tungod hini nga rason, an Hebreo tinatawag liwat han mga Hudyo nga Leshon Hakodesh (לשון הקדש), "an Baraan nga Pinulongan", tikang ha hadto nga panahon.
Mga tigamnan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Ha Tanakh (Bibliya han mga Hudyo), an pinulongan in tinututdo nga Yehudit "an pinulongan han Judah" o səpaṯ kəna'an "pinulongan han Canaan".[3][4] An uruurhi nga mga manunurat Hellenistico sugad kan Josephus ngan Ebanghelyo ni Juan naggamit han termino nga Hebraisti ha pagtutdo ha Hebreo ngan Armaico.[3]
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Gur, Nachman; Haredim, Behadrey. "'Kometz Aleph – Au': How many Hebrew speakers are there in the world?". Ginkuhà 2 November 2013.
- ↑ Thompson, Irene (June 15, 2016). "Hebrew". About World Languages.
- ↑ 3.0 3.1 Sáenz-Badillos, Angel (1993). A History of the Hebrew Language. Cambridge University Press. ISBN 9780521556347. https://books.google.com/books?id=EZCgpaTgLm0C&pg=PA1.
- ↑ "Rick Aschmann, "Hebrew" in Genesis".
- ↑ "Most ancient Hebrew biblical inscription deciphered". Physorg.com. January 7, 2010. Ginkuhà 2013-04-25.
- Zuckermann, Ghil'ad, 2003. Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew. Palgrave Macmillan. (ISBN 9781403917232 / ISBN 9781403938695)


text:
Rafael Merry del Val
Hi Rafael Merry del Val y de Zulueta (10 Oktubre 1865 – 26 Pebrero 1930), Siervo han Dios, nga natawo han bug-os nga ngaran nga Rafael María José Pedro Francisco Borja Domingo Gerardo de la Santíssima Trinidad Merry del Val y Zulueta usa nga natawo-ha-Britanya nga Espanyol nga Katoliko Romano nga kardinal. Ugsa hiya magin-kardinal, hiya an maghirilom han konklave nga nagpili kan San Pío X, nga nagkarawat daw han pagkapili ha iya nga Papa tungod han pag-aghat ni Merry del Val. Ginpili hiya ni Pío X nga Kardinal nga Maghirilom han Estado. Ginkumposo ni Merry del Val an Litaniya han Humildad. Mayda causa para han pagkanonisar ha iya nga ginbuklad dida han 1953.
Mga sumpay ha gawas ngan mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Pakli mahinungod ha iya ha Catholic-Hierarchy.org nga websayt
- Biyograpiya ha The Cardinals of the Holy Roman Church nga websayt
- Cardinal Merry del Val


text:
TACLOBAN CITY – Tulo an kompirmado nga namatay ha nahitabo nga ambush ha Barangay Tagbubunga, Villaba Leyte kakulop, April 16.
Duha an namatay nga jail guard han Palompon Leyte Sub Provincial Jail ngan usa nga sibilyan.
Ginkilala an mga namatay nga jail guard nga hira Leo Gonzales, residente ha Tabango Leyte ngan Genesis Piamonte, residente ha San Isidro, Leyte.
Ginkilala naman liwat an namatay nga sibilyan nga hi Apolinario Escoton, residente ha Palompon Leyte.
Talwas naman an lima nga inmates nga hira Ramonito Tahanlangit; Ronnel Tahanlangit; Ronnie Pagatpat; Jeremy Dabacol ngan Renan Dawaton.
Subay ha inisyal nga imbistigasyon, sakay hin traysikol an mga jail guards upod an lima nga inmate tikang ha Villaba pauli na ha Palompon, Leyte.
Pag-abot ha Tagbunganga, tigda nga nagpakita an mga riding-in-tandem ngan ginpamumusil an duha nga jail guard.
Naigo hin bala han pusil an drayber han traysikol nga dayon niya nga iginkamatay.
Nakalukso naman an nakaposas nga lima nga inmates.
Ha report han Villaba PNP, ruba an service vehicle han mao nga sub provincial jail amu gumamit nala hira hin pampasahero nga traysikol.
Waray naman maka-eskapo an mga inmates ha nahinabo nga ambush.
Nagpapadayon naman an imbistigasyon hini nga insidente.


text:
Mangarabay
Ha fonetika, an mangarabay[1][2] usa nga tunog ha yakan nga ginluluwas hin bug-os nga pagsira o pagsira-hin-bahin han igbaw nga trakto vocal, nga diin iton igbaw nga trakto vokal amo an kabahin nga igbaw han larynx. Tinatawag ini nga consonante ha Kinatsila ngan consonant ha Iningles.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Vicente I. de Veyra "Ortograpiya Han Binisaya". Bahin nga kinuha tikang han Mga Lagda Han Pagsurat Han Aton Pinulongan ni Vicente I. de Veyra nga ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.
- ↑ Agustin El O'Mora "Kasurat diri Sinukol". Ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.


text:
Enero
An Enero (tikang ha Linatin: ianuarius ngan sinurat ha Kinatsila komo enero) amo an syahan nga bulan han tuig ha Kalendaryo Gregoriano ngan usa han mga pito nga bulan Gregoriano nga mayda katloan kag usa (31) nga mga adlaw. Tinatawag liwat ini nga bulan ha Winaray nga Paniniyahan.
Nagtitikang it Enero (ha astrolohiya) kon an adlaw dida hit senyas han Capricorn ngan natatapos dida hiton senyas han Aquarius. Ha astronomiya, it adlaw natikang dida hit constellation hiton Sagittarius ngan natatapos dida hit constellation hiton Capricornus.
An ngaran nga Enero (tikang ha Linatin: ianuarius) gingaranan tikang kan Jano (o Janus), an diyos Roman hin mga purtahan ug ganghaan.
An orihinal nga kalendaryo Romano mayda napulo (10) ka months (304 nga adlaw). An mga Romano ginlalantaw nira an winter nga waray bulan. Dida han mga harani 700 BC an nagsunod kan Romulo (Romulus), hi Hadi Numa Pompilius, nagdugang han mga bulan han Enero ug Pebrero nga nagresulta han kalendaryo nga mahasugad hin tuig nga nakabase ha bulan o standard lunar year (354 nga adlaw). Tungod hin pagtuo han mga Romano nga nadiri hin mga even number, gindugngan an kalendaryo hin sua pa nga adlaw nga nagresulta hin 355 days. Bisan pa kon Marso amo an orihinal nga syahan nga bulan, ginsalyo-an ini han Enero kay amo ini an bulan han pagpili han mga consul.
It syahan nga adlaw han bulan kinikilala nga Adlaw han Bag-o nga Tuig o New Year's Day ha Iningles.
Upod hiton mga ngaran ha kasaysayan para hiton Enero an orihinal nga ngaran Romano, Ianuarius, an Saxon nga pulong Wulf-monath (buot sidngon wolf month o bulan han wolf o loba) ngan an kan Carlomagno (Charlemagne) pagtawag nga Wintarmanoth (winter / mahagkot nga bulan). Ha daan nga Hinapon nga kalendaryo, an bulan tinatawag nga Mutsuki (睦月). Iton ika-duha nga adlaw han bulan tinatawag nga Hatsuyume (初夢) ngan iton ika-7 nga adlaw Nanakusa (七草). Ha yinaknan nga Finnish, an bulan tinatawag nga tammikuu, nga nanangahulogan "month of the oak" o bulan han roble.
An syahan nga Lunes ha Enero tinatawag nga Handsel Monday ha Scotland ngan amihanan nga Inglaterra (northern England). Ha Inglaterra, an tuig ha pag-uma nagtikang dida han Plough Sunday dida hit Dominggo katapos hit Epiphany.
Iton Coming of age nga adlaw ha Hapon amo an ika-duha nga Lunes han Enero, para han mga nagiging 20 an edad dida hiton bag-o nga tuig kalendaryo. Usa ini nga national holiday. Dida ini nga adlaw tikang han 1948, pero ha pagtikang ginsasaurog ini ha Enero 15 hangtod 1999, nga kon diin ginbalhin ini han gobyerno Hapon tungod hin mga rason ha ekonomiya pinaagi ha paghimo hin durudamo nga holiday nga magsunod.
Dida hiton pagano nga kaliding han tuig, an Enero natatapos dida hiton o harani hiton Imbolc ha amihanan nga hemisferya ug Lughnasadh ha salatan nga hemisferya.


text:
Iligan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Syudad han Iligan usa nga syahan nga klase nga syudad han lalawigan o probinsya han Lanao del Norte ha Pilipinas. Amo ini an kasanhi nga kapital han probinsya. Nahamutangan ini mga 800 ka kilometros ha timugan o salatan-sinirangan tikang ha Manila. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 285,061 ka tawo ha 57,179 nga panimalay.
An Syudad han Iligan ginsasapitan ha amihanan han bungto han Lugait, Misamis Oriental, ha salatan han mga bungto han Baloi ngan Linamon han Lanao del Norte, ha sinirangan han mga probinsya han Lanao del Sur ngan Bukidnon, ngan ha katundan han Baybayon han Iligan.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han Iligan ginbahin ngadto hin kap-atan kag upat (44) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Ganghaan o Portal han Gobyerno han Syudad han Iligan
- Iligan City Online Travel Guide
- 2000 Philippine Census Information


text:
An fayl in tikang ha Wikimedia Commons ngan puydi mahigamitan para han iba nga mga proyekto.
An paglaladawan han iya fayl han paglaladawan nga pakli didto in ginpapakita ha sirong.
Dalikyat nga pulong
Palilisensya:
Add a one-line explanation of what this file represents
Kaagi han paypay
Pidlita an adlaw/oras para makit-an an fayl nga naggawas hito nga oras.
Mga Sumpay
An mga nasunod nga mga pakli nasumpay hini nga paypay:
Global file usage
An masunod nga iba nga mga wiki in nagamit hini nga file:
- Paggamit ha az.wikipedia.org
- Paggamit ha ceb.wikipedia.org
- Paggamit ha cs.wikipedia.org
- Paggamit ha es.wikipedia.org
- Paggamit ha eu.wikipedia.org
- Paggamit ha fa.wikipedia.org
- Paggamit ha fi.wikipedia.org
- Paggamit ha it.wikipedia.org
- Paggamit ha ko.wikipedia.org
- Paggamit ha la.wikipedia.org
- Paggamit ha lt.wikipedia.org
- Paggamit ha nl.wikipedia.org
- Paggamit ha pl.wikipedia.org
- Paggamit ha pt.wikipedia.org
- Paggamit ha species.wikimedia.org
- Paggamit ha sv.wikipedia.org
- Paggamit ha vi.wikipedia.org
- Paggamit ha www.wikidata.org
- Paggamit ha zh.wikipedia.org
Iní nga paypay mayda dugang nga pagpasabot, nga bangin gindugáng tikang han digital nga camera o iskaner nga gin-gamit paghimo o pag-digitar hini.
Kon an paypay ginliwat tikang han orihinal nga kamutangan, mayda mga detalye nga bangin diri magpakita han ginliwat nga paypay


text:
San Juan, Ilocos Sur
An San Juan, nga an ngaran han una Lapog, usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Ilocos Sur, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini mayda populasyon nga 23,146 ka tawo ha 4,866 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An San Juan ginbahin ngadto hin katloan kag duha (32) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information
- Websayt mahitungod han Lapog (San Juan)
- Mga Paglantaw hin Lapoquenio


text:
TACLOBAN CITY – Dayon nga ginpanhimuwa han Tacloban PNP an nagcirculate online nga post nga mayada na daw resulta han autopsy report tikang ha PNP Crime lab nga ginrape daw an maistra nga nakit-an nga namatay ha sakob han Leyte National High School.
Harani 1, 000 an share han mao nga post nga iginkabaraka han mga otoridad.
Sumala kan PCInsp. Rex Cantillep, Information Officer han Tacloban City Police Office, naghuhulat pa hira hin resulta tikang ha SOCO ngan PNP Crime laboratory agud mahibaruan kun ano an cause an nahinabo antis mamatay hi teacher Romela.
“So far, basi han amon record waray o gindedeny namon ito hano nga sinisiring nira nga mayada sumurrender ngan ito nga mga tawo nga sinisiring pa nga nag-rape. Base han amon record ha station 2 ngan ngadi ha central, waray gud kita hito impormasyon.”
Ginkabarak-an liwat han mga otoridad kay nag-aakusa na an nag-post hin mga suspetsado nga suspek han pagkamatay han maistra, mga construction worker daw an nagrape.
Abiso han Tacloban City Police Office ngan RMN Tacloban ha publiko nga diri magpasamwak hin sayop nga balita o mga espekulasyon kay kairo iton pamilya ni teacher Romela.
Man ngani, nagpapadayon pa iton imbistigasyon han mga kapulisan ngan ginhuhulat pa an autopsy report tikang ha PNP Crime lab ngan an SOCO report.


text:
Purô han Negros
- An pulong nga negros ha Kinatsila ngan Iningles puyde gihapon plural han negro o maitom.
An Negros usa nga isla han Pilipinas nga nahamutangan ha Kabisay-an. Ini amo an ika-upat nga gidako-i nga isla han nasod, nga mayda kahaluag hin tuna nga 12,706 kwadrado nga kilometros (4,905 nga kwadrado nga milyas.). An mga tawo nga taga-Negros tinatawag nga mga Negrense.
Ha politika ngan ha kultura, an Negros ginbabahin ngada hin duha nga mga probinsya: Negros Oriental ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon, ngan Negros Occidental, nga kabahin han Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon. Ini nga pagtunga han isla, nga baga hin nasunod han kabugkiran ha butnga han isla, nahatungod gihapon han duha nga mga etnolingguwistiko nga grupo hini nga dapit han nasod. An katundan nga bahin (Occidental kon ha Kinatsila) amo an urukyan han mga Bisaya nga Ilonggo o mga nayakan hin Hiligaynon nga Negrense ngan an sinirangan nga dapit (Oriental kon ha Kinatsila) amo an urukyan han mga tawo nga nayakan hin Sinugboanon nga Binisaya.
An importante nga mga syudad han isla amo an Syudad han Bacolod ha Negros Occidental ug an Syudad han Dumaguete ha Negros Oriental.
An Negros kilalado nga amo an pinaka-importante nga producer hin asukar han nasod. Mga taramnan hin tubo damo dida hiton gin-uuma nga mga dapit han isla.
An Bulkan Canlaon, ha amihanan nga dapit han isla, usa nga semi-aktibo nga bulkan ngan nahataas han Syudad han Bacolod.
Han Mayo 29, 2015, hi Mangulo Benigno Aquino III in nagpagawas hin Ehekutibo nga Sugo No. 183, nga pormal nga naghihimo han rehiyon.[1][2]
Han Agosto 9, 2017, pinirmahan ni Mangulo Rodrigo Duterte an Ehekutibo nga Sugo Ihap 38 nga nagpapabaliwaray han Rehiyon nga Isla Negros.[3]
Kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Isla han Negros gintatawag han una nga "Buglas" - usa nga daan nga lumad nga pulong nga ginhuhunahuaan nga nangangahulonga nga "gin-utod". Gintutu-ohan nga an Negros han una, kabahin hin darudako nga pundok hin tuna pero naha-utod han sinisiring han mga heyolohista nga continental drift o kondi man han mga nagtikahataas nga mga tubig hadton sinisiring nga glacial age. Han mga pinakasyahan nga mga umurukoy dinhe nga isla amo in mga magsirom-an-panit nga mga lumad nga kabahin han Agta o Negrito nga grupo etniko nga mayda kalugaringon nga kultura. Amo nga an mga Katsila gintawag an lugar nga "Negros" (nga nangangahulugan ha Kinatsila nga mag-itom) tungod han mga mag-itom in panit nga mga lumad nga ira syahan nakit-an han ira pag-abot dida han isla han Abril 1565. Duha han pinakadaan nga mga urukyan han mga lumad amo an Binalbagan ngan Ilog nga nahimo nga mga bungto. An Binalbagan nahimo nga bungto dida han tuig 1573 ug an Ilog nahimo nga bungto dida han 1584. An iba nga mga urukyan amo an Hinigaran, Bago, Marayo (nga yana Pontevedra), Mamalan (nga yana Himamaylan) ug Candaguit (usa nga sitio ha San Enrique).
Katapos hin pagpili hin mga encomienderos han island, hi Miguel Lopez de Legaspi nagbutang han Negros ha ilarom han yakan-balaod han Gobernador han Oton ha Panay. Pero han 1734, an isla nahimo nga distrito militar ngan an syahan nga kapital amo an Ilog. An lingkoranan han gobyerno ginbalhin ngadto ha Himamaylan ngan katapos hini an Bacolod amo an nahimo nga kapital dida han 1849.
Han 1890, gintunga han mga Katsila an isla ngadto han Negros Occidental ug Negros Oriental.
Han Nobyembre 5, 1898, an mga Negrense nanrebelde patok han mga Katsila nga mga awtoridad han probinsya nga pinamunoan han gobernador politico-militar nga hi Coronel Isidro de Castro. An mga Espanyol nag-surender pakakita nira hin mga armado nga mga kasundalohan nga tikadto ha Bacolod. An mga rebolusyonaryo nga pinamunoan nira Heneral Juan Araneta tikang ha Bago ug Heneral Aniceto Lacson tikang ha Silay, ha kamatuoran nandadara hin mga peke o diri-tinuod nga mga armas nga mga riple o pusil nga mga kadahonan hin palma ug mga kanyon nga mga banig nga ginpalikid ug ginpintaran hin itom. Han kulop han Nobyembre 6, hi Coronel de Castro nagpirma han Acta han Capitulacion, ngan natapos an gobyerno han Espanyol ha Negros Occidental. Ini nga panhinabo ginsasaurog ha Negros Occidental kada Cinco de Noviembre nga amo an adlaw nga an mga Negrense nag-uwat han mga Katsila nga nga makuha an ira kagawasan. An Nobyembre 5 gin-deklara nga ispesyal nga waray-trabaho nga adlaw hin pagsaurog han lalawigan pinaagi han Republic Act. No. 6709 nga ginpirma ni Corazon Aquino dida han Pebrero 10, 1989.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Probinsya han Negros Oriental
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Probinsya han Negros Occidental
- ↑ "Aquino OKs creation of Negros Island Region". Philippine Daily Inquirer. June 5, 2015. Ginkuhà June 5, 2015.
- ↑ "PNoy joins 2 Negros provinces into one region". ABS-CBNnews.com. June 5, 2015. Ginkuhà June 21, 2015.
- ↑ n/a (August 9, 2017). "BREAKING: President Rodrigo Duterte issues E.O. 38, which revokes the creation of Negros Island Region". CNN Philippines. https://twitter.com/cnnphilippines/status/895115929373126656. Ginkúhà dida han August 9, 2017.


text:
Santa Rita, Samar
An Santa Rita usa nga ika-upat nga klase nga bungto han lalawigan han Samar ha Sinirangan nga Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 30,118 ka tawo ha 5,797 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Santa Rita mayda katloan kag walo (38) nga baranggay.
Pangiskwelahan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Santa Rita in may 43 nga pampubliko na eskwelahan pan-elementarya:
Ngan may-ada ini singko na pampubliko na eskwelahan pansekundarya:


text:
Provincia de Salamanca
An Salamanca usa nga probinsya ha katundan nga Espanya, ha katundan nga bahin han komunidad autonoma han Castilla y León. Ginsasapitan ini han mga probinsya han Zamora, Valladolid, Ávila, ngan Cáceres, ngan han Portugal.
Mga 347,120 ka tawo (2002) naukoy dida hini nga probinsya, ngan 45% hini nangungukoy didto han kapital nga an ngaran gihapon Salamanca. Mayda 362 ka munisipyo an probinsya, ngan labaw hin katunga hini mga barrio nga mayda diri maabot hin 300 ka tawo.
Mayda mga katederal nga Katoliko Romano ha Salamanca ngan ha Ciudad Rodrigo.
Kitaa Gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]


text:
Bokod, Benguet
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Bokod usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Benguet, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 11,705 ka tawo ha 2,242 nga mga panimalay.
Ginsasapitan it bungto ha amihanan han Kabayan, ha salatan han Itogon, ha katundan han Atok, ngan ha sinirangan han Kayapa, Nueva Vizcaya. It Bokod amo iton ikaduha nga gidako-i nga bungto han Benguet nga mayda kahaluag hin katunaan nga 396.40 ka kwadrado nga kilometro o 13.40% han bug-os nga kahaluag hin katunaan han Benguet.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Bokod ginbahin ngadto hin napulo (10) nga mga baranggay.
- Ambuclao
- Bila
- Bobok-Bisal
- Daclan
- Ekip
- Karao
- Nawal
- Pito
- Poblacion
- Tikey


text:
Pampanga
- Para han salog nga mayda hini nga ngaran, kitaa an Salog han Pampanga.
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Pampanga (kapampangan: Lalauígan ning Kapampángan) usa nga probinsya han Pilipinas nga nahimutang ha Butnga nga Luzon nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han San Fernando. An Pampanga ginsasapitan han mga lalawigan han Bataan ngan Zambales ha katundan, han Tarlac ngan Nueva Ecija ha amihanan, ngan han Bulacan ha timugan o salatan-sidlangan. An Pampanga nahimutang gihapon ha amihanan nga labnasan han Bahia han Manila. An ngaran nga "Pampanga" ginngaran han mga Espanyol han lugar, han pakabiling nira han mga nanguna nga mga taga-dida nga naukoy harani han mga pangpang han salog. An ngaran nga "Pampanga" tikang han pulong nga "pangpang". An kahimo han lalawigan dida han 1571 amo iton rason nga ini nga lalawigan usa han mga gimaiha-i nga mga lalawigan han pito nga lalawigan han Butnga nga Luzon. Kilalado gihapon an lalawigan han Pampanga nga amo an Sentro hin Kulinarya o Pagluto han Pilipinas.
Ginsisirbisyo-an an Pampanga han Aeropuerto Panlangyaw han Diosdado Macapagal, nga nahimutang ha Clark Field mga 16 ka kilometro ha amihanan tikang han kapital han lalawigan.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ekonomiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Pampanga ginbahin ngadto hin karuhaan (20) nga mga bungto ngan duha (2) nga mga syudad.
Mga Syudad[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Bungto[igliwat | Igliwat an wikitext]
Pisikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Gobyerno han Probinsya han Pampanga
- Diosdado Macapagal International Airport (DMIA)
- Pampanga and Philippine News Stories


text:
Castilla-La Mancha
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Castilla-La Mancha usa nga komunidad autonoma han Espanya. Nahimo ini tikang han mga lalawigan o probinsya han Albacete, Ciudad Real, Cuenca, Guadalajara ngan Toledo. Ginsasapitan ini han Castilla y León, Comunidad de Madrid, Aragón, Comunidad Valenciana, Región de Murcia, Andalucía ngan Extremadura.
Amo ini an heredera o nagsunod han rehiyon ha kaagi han Castilla la Nueva, gawas la han probinsya han Madrid, nga nagpili nga maghimo hin kalugaringon nga komunidad autonoma nga uusa la hin probinsya nga bulag tikang han Castilla-La Mancha nga waray referendum sugad han kaso ha iba nga mga komunidad. Ha pagsunod han teritoryal nga pagbahinbahin han Espanya katapos han pagpromulgar han Konstitusyon han 1978, naglakip ini han bug-os han La Mancha, ha paglakip han lalawigan han Albacete (nga kabahin han una han Murcia).[1]
Mga reperensya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "e-elecciones.net - En 1981 se resuelve que Madrid no forme parte de Castilla-La Mancha y en 1983 se aprueba su Estatuto de Autonomía". Ginkuhà 12 de mayo. Unknown parameter
|accessyear=ignored (help)


text:
Bise Presidente kan Estados Unidos
An Bise Presidente kan Estados Unidos iyo na nagkakapot kan sarong panpublikong opisina na pigbilog kan Kostitusyon kan Estados Unidos. An Bise Presidente, sagkod an Presidente kan Estados Unidos dai-direktang pig-eeliher kan tawo sa paagi kan Kolehiyo nin Paraboto sa sarong apat-na-taon na termino. An Bise Presidente iyo an enot na tawo sa linyada nin masalida pagkapresidente sa panahon nin kagadanan, paghilig, o pagkatanggal kan Presidente.
Si Joe Biden an presenteng Bise Presidente kan nacion.


text:
San Jose de Buan
An San Jose De Buan usa nga ikalima nga klase nga bungto ha probinsya han Samar ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon han Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 6,438 ka tawo ha 1,269 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An San Jose De Buan mayda napulo kag upat (14) nga baranggay.
- Aguingayan
- Babaclayon
- Can-aponte
- Cataydongan
- Gusa
- Hagbay
- Hiduroma
- Hilumot
- Barangay 1 (Pob.)
- Barangay 2 (Pob.)
- Barangay 3 (Pob.)
- Barangay 4 (Pob.)
- San Nicolas
- Hibaca-an
Pangiskwelahan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An San Jose de Buan in may 14 nga pampubliko na eskwelahan pan-elementarya:
Ngan may-ada ini uusa na pampubliko na eskwelahan pansekundarya - an San Jose de Buan National High School.


text:
Robert nga Bruce
Hi Robert I (11 Hulyo 1274 – 7 Hunyo 1329),o Roberto I nga tinatawag nga Robert nga Bruce o Roberto nga Bruce (Iningles: Robert the Bruce; Medieval Gaelic: Roibert a Briuis; moderno nga Scottish Gaelic: Raibeart Bruis; Norman French: Robert de Brus o Robert de Bruys; Early Scots: Robert Brus; Linatin: Robertus Brussius), amo an Hadi han mga Scot tikang 1306 tubtob han iya kamatayan han 1329. Hi Robert usa han mga gisikati nga mga man-gugubat han iya henerasyon, ngan hiya an nanguna han Scotland dida han Syahan nga Pan-gubat hin Independensya han Escosya patok han Ingglatera. Malinamposon hiya nga nag-away dida han iya paghadi nga mahibalik an kamutangan han Scotland komo naglulugaring nga nasod ngan ha yana ginpasidunggan hiya nga usa nga nasodnon nga bayani.


text:
Datu Piang, Maguindanao
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Datu Piang (nga an ngaran han una Dulawan) usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Maguindanao ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 67,303 ka tawo ha 10,793 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Datu Piang ginbahin ngadto hin katloan kag upat (34) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
[[en:Datu Piang, Maguindanao]


text:
Ceuta
An Ceuta usa nga syudad autonoma han Espanya, nga nahamutang ha mga labnasan han Dagat Mediterraneo. Nahamutang ini ha labnasan han Afrika ha may sinirangan nga ganghaan han estrecho han Gibraltar. Ginsasapitan ini ha amihanan, sidlangan, ngan ha salatan han Dagat Mediterraneo ngan ha katundan han Marruecos. An nasod han Marruecos nagbanhaw han pag-angkon hini komo kabahin han teritoryo hini ngan tungod han kaharani ha heyograpiya (upod han Melilla ngan iba nga mga Espanyol nga teritoryo nga gudti nga mga entidad ha amihanan han Afrika). An Gobyerno han Espanya waray makignegosyar hin bisan ano nga tipo mahitungod han istatus hini, ngan ini kabahin han ginhadi-an iberiko tikang han siglo XV, konkretamente tikang han 1415 upod han pagconquistar han Ceuta komo kabahin han Ginhadi-an han Portugal.
An syudad han Ceuta nakakuha hin kalugaringon nga autonomiya han 1995, bisan man kon ini ginkilala nga syudad autonoma dida han Konstitusyon Espanyola han 1978. An katawhan hini han tuig 2008 mga 78,320 ka molupyo , ngan mayda densidad hin 4,101 ka molupyo ha tagsa km², hin teritoryo nga 19.3 ka km2 hin kahaluag nga diin nangungukoy mga Kristohanon, Muslim, Hudiyo, ngan mga Pakistani ngan Indio. An mga nangungukoy nahamutang dida han istmo ngan kabahin han Campo Exterior. An nukleo han sentro nahamutang harani han puerto ngan harani han Bukid Hacho. Tungod han estratehika nga kamutang han puerto han Ceuta, mayda ini importante nga papel dida hit agi-an han Estrecho, komo ha pagdugtong han Dagat Mediterraneo ngan han Kalawdan Atlantico.
Etimolohiya ngan toponomiyaPagliwat
An katinikangan han ngaran nga Ceuta puyde makita han pagtawag nga ginhatag han mga Romano han pito nga mga bukid han rehiyon (Septem Fratres). De Septem > Septa > Ceita > Ceupta > Ceuta.
An mga heyografo ngan historyador han Kahadto waray magkutlo han toponimo han populasyon kundi usa ha ira, hi Pomponio Mela, naghatag hin pagpahibaro han pekulyaridad nga orografika han Katundan han Almina upod han pito nga mga montikulo nga simetriko nga tinawag nga mga Pito nga Magbugto. Tungod han kaharani ha fonetika, mayda nasiring nga an ngaran tikang han ihap nga Septem (Linatin para hit pito) nga ginkuha an toponimo nga Ceuta.


text:
Waray-Waray News: Gindeklarar ni PGMA an state of calamity ha NCR ngan ha 27 pa nga mga probinsya
Manila (1 October) -- Igindeklarar ni Pangulo Gloria Macapagal-Arroyo an state of calamity ha National Capital Region (NCR) ngan ha 27 nga mga probinsya ha Luzon tungod han destruso nga durot han bagyo "Ondoy."
Iginpagawas han Pangulo an Proklamasyon 1891 hadton Septiembre 26, an adlaw nga ginrombo ni Ondoy an damo nga parte han Luzon ngan Metro Manila, agud ma-otororisaran an paggamit han national calamity fund ilarum han General Appropriations Act.
Nasasakop hini nga proklamasyon an National Capital Region; Pangasinan, Ilocos Sur ngan La Union ha Region 1; Quirino, Nueva Vizcaya ngan Isabela ha Region 2; ngatanan han pito nga mga probinsya ha Region 3; Batangas, Cavite, Laguna, Rizal ngan Quezon ha Region 4 A; Marinduque, Oriental Mindoro ngan Occidental Mindoro ha Region 4B; Camarines Sur, Camarines Norte ngan Catanduanes ha Region 5; Mountain Province, Benguet ngan Ifugao ha Cordillera Autonomous Region.
Igintatagana han Local Government Code nga an local government units (LGUs) en may-ada gahum pagdeklarar hin state of calamity ha ira tagsa-tagsa mga lugar kondi kon waray Proklamasyon han Pangulo, diri mahipapagawas an pondo nga gin-alutaga para han kalamidad.
Tungod han makusog ngan waray hunong nga uuran, halu-ag an pagbabaha nga nagin hinungdan hin makalilisang nga danyos ha mga propiedad labot la han mga nagkamamatay ngan nahimaruydoy.
Tungod hini ginmando-an han Pangulo an ngatanan nga natutungdan nga mga departamento ngan iba pa nga mga ahensya han gobyerno nga mag-implimentar ngan magpahamtang hin ayuda medikal, tambulig ngan rehabilitasyon.
Sumala han National Disaster Coordinating Council (NDCC), basar han mga report nga nakadangat ha ira han alas-6 han aga han Septiembre 30, maabot 373,675 nga mga pamilya o kon 2,254,915 nga katawhan na an apektado han babaha. Naabot na hin 246 an nagkamamatay, lima nga nagkasasamaran ngan 42 pa nga iba an waray pa hitatad-i.
Ginbabana-bana nga P4,792,309,020 an kantidad han danyos kon diin P1.59 bilyon an kantidad han destruso ha imprastraktura ngan P3.20 bilyon an ha agrikultura. (PIA-Eastern Samar) [top]


text:
Iginhuhubad pa ini nga pakli. Kon makabulig kamo paghubad hini, ayaw pag-alang.
WikiWiki an Wikipedya, buot sidngon hini nga bisan hin-o makaliwat hin bisan ano nga waray protektaha nga artikulo ngan mahipaskin dayon iton nga mga ginliwat ngadto hit pakli o pahina.
Iton pag-edit o pagliwat hin Wiki nga pakli masayon gad la. Ig-klik la iton "igliwat" nga tab nga aada ha igbaw (o ito sumpay nga igliwat ha tuo o ha ubos) hit Wiki nga pakli. Mahihingadto ka hin pahina nga mayda text box nga aada iton pwede maliwat nga sinurat hiton nga pahina. Kon karuyag mo la mag-eksperimento o magprobar, alayon nga buhata iton ha Sandbox; diri dinhe. Maupay nga magsurat ka hin halipot nga edit summary ha ubos hit edit box. Pwede ka gumamit hin shorthand pag-esplikar hit imo mga liwat, sugad hit nahabutang dida hit surubdan, ngan kon tapos ka na, pidlita o igklik iton preview agod makita kon ano iton itsura han imo mga liniwat. Makakita ka liwat kon ano nga mga pag-iba nga imo nahimo nga kinumpara han naha-una nga bersyon pinaagi hiton pagpidlit hit "Show changes". Kon naruyag ka han im nakita, pidlita na iton "Save" agod mahipaskin hin dayon an imo mga liwat. Ayaw "pagpirma" hin mga edit nga imo ginhimo ha mga regular nga mga artikulo (kay gintitigamnan han software kon hin-o an nagliliwat).
Pwede ka liwat magklik hiton 'Discussion' nga tab agod makita an nahaupod nga talk page, nga aada iton mga komentaryo mahitungod hit pahina tikang han iba nga nan-gagamit hit Wikipedya. Ig-klik iton "+" nga tab agod mag dugang hin bag-o nga bahin, o ig-edit iton pahina ha sugad nga paaagi nga pag-edit hin pahina nga artikulo. Kon nagliliwat ka hit mga talkpage, alayon pagpirma hiton imo mga ginliwat, (kitaa iton Wikipedya:Pirmahe an imo mga ginpaskin) ha mga talk page.
Angay nga agsob gamiton iton paglantaw nga waray dinadapigan, kay it Wikipedya diri lugar para hiton pagwale hin mga ano-ano la nga panlantaw.
Igcite o igtalaan iton imo mga source agod makita ngan maipadukwag hiton mga iba an imo trabaho. Kasagaran nga mga artikulo ha Wikipedya ha yana, kulang hin mga mag-upay nga reference, ngan amo ini iton nagpapadako hiton gidako-i nga pagtipa hit Wikipedya--nga diri ini taporan nga source. Alayon pagbulig pinaagi hin pag-research hin mga online ngan pinamantalaan nga mga resource agod makabiling hin mga reference han artikulo nga imo gintatrabahoan, ngan ig-cite an mga ini ha asya nga porma, ngan ig-consider iton in-text nga citation par hin mga butang nga masukot iton debate. Waray pagkasarabot ha yana kon ano it gimaupayi nga paagi nga pagbuhat hini, pero mauruupay na la in bisan ano kaysa waray gud. Pwede ka gumamit hin in-text nga citation hin porma nga akademiko pananglitan hiton (Example, 2004 pp 22-23) o komo superscript hin footnote nga igkakada mo ha kataposan hin artikulo.
Samtang naka-display iton imo pahina, gamiton mo iton What links here pagbiling han mga artikulo nga daan nahadugtong o nahasumpay, ngan siguroon nga ngatanan hini naangay han buot sidngon nga imo ginhatag.
Gamiton mo iton Search nga button pagbiling ha Wikipedya han imo topic title (ngan posible nga mga variant), pagbiling hin mga artikulo nga nag-mensyonar hiton, ngan paghimo hin mga sumpay tikang ha ira kon naangay
Kon mag-edit hin pahina, iton logged-in nga nagamit pwede maghatag hin tigaman nga iton edit, "minor". Iton mga gagmay la nga edit buot sidngon nga pagbalhin ha tama hiton mga ispeling, pag-format ngan guti-ay la nga pagbalhin hin text. Posible nga tago-on iton minor edit kon kinikita ha Wikipedya:Recent Changes. Kanan waray batasan iton pag-indicar hin dako nga pagliwat nga minor edit, labi na kon mayda ginpara nga sinurat. Kon mayda diri tinuyo nga na-indicar nga minor edit, angay ig-edit iton source hin makausa pa, ig-indikar nga major (o siguro-a nga iton check-box para hiton "This is a minor edit" waray ma-tsek), ngan dida hit summary, igbutang nga an pagliwat, major change.
An wiki markup amo iton syntax nga sistema nga pwede nim gamiton pagliwat hin Wikipedya nga pakli.
Ha wala nga column hit table ha ubos, makakita ka kon ano iton mga posible nga epekto. Ha tuo nga column, makakita ka kon unanhon an paghimo hini nga mga epekto. Buot sidngon, agod mahasugad iton text han itsura ha wala, igmakinilya o igtype iton ha porma nga imo nakikita ha tuo nga column.
Bangin mo karuyag nga abrehon ini nga pahina hin lain nga dalikyatan nga tambuan (o browser window) komo reference. Kon karuyag ka magprobar nga diri ka makawasak, pwede ka mageksperimento didto ha Sandbox. Igabre iton Sandbox ha lain nga tambuan (window) o tab ngan ig-abre la ini nga pakli nga reference.
Pag-ayad han imo pagsurat -- mga bahin, mga parrafo, mga lista ngan mga linya[Igliwat an wikitext]


text:
Tugaya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Tugaya (ha iba nga kasurat: Togaya) usa nga bungto ha lalawigan han Lanao del Sur ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 20,139 ka tawo ha 2,391 nga mga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Tugaya ginbahin ngadto hin karuhaan kag tulo (23) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga websayt han Tugaya
- Genealogy nga websayt han pamilya Tamano han Tugaya
- Muslim Mindanao nga websayt
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Waray-Waray News: PGMA, 9 nga lederes san ASEAN nagpahamtang san kakinahanglan sin reserba nga bugas
ni Ailene N. Diaz
Manila (28 October) -- Si Presidente Gloria Macapagal-Arroyo ngan an siyam nga mga lederes sa ASEAN karuyag magbutang sin permanente nga regional emergency rice reserve tungod san sigida ngan tikakusog nga kalamidad nga naabot sa rehiyon.
ASEAN ngan China, Japan ngan South Korea o ASEAN Plus 3, nag diskusyon san isyu didto san ika 12 nga ASEAN Plus 3 Summit Saturday sa Dusit Thai Hotel sa Cha-am, Hua Hin Thailand.
Naimdan san ASEAN lederes nga an East Asia Emergency Rice Reserve (EAERR) Pilot Project in maexpire na sa Pebrero 2010. Kaya kinahanglan mabalhin an proyekto ngadto sin permanente nga mekanismo pagbulig sa ilarum san ASEAN Plus 3 Emergency Rice Reserve (APTERR).
Gin-aghat nira an tagsa nga mga agriculture ngan foreign ministers, nga magtatarapo sa Brunie Darussalam sa sunod nga bulan nga suok nga makig trabaho para san temprano nga katumanan sa APTERR para mapaseguro nga maipadayon san regional food security mechanism matapos mag expire an EARR Pilot Project.
Ginpasarig nira an ira pagkomiter para mapaseguro an seguridad san pagkaun ngan enerhiya bilang bawbaw nga prayoridad kasumpay san ginpahayag ni Cha-am Hua Hin dida san ASEAN Plus 3 Cooperation Food Security and Bio-energy Development nga gin angkon durante san summit.
An ASEAN Plus 3 nagpahayag liwat san ira kaabrido san mga inisyatibo ngan buruhaton para mai undong an kooperasyon dida san civilian nuclear energy san ira pagtarapo san 2nd ASEAN Plus 3 Forum mahitungod san Nuclear Energy Safety sa China sa naglabay ngan Hunyo kaupod liwat an gin proponer sa Korea para san kooperasyon san civilian nuclear energy.
An lederes nagpahimatngon san progreso nga nahimo sa linya san energy cooperation labi na san pagtika upay san Oil Stockpiling Roadmap ngan pagtapos san 2nd ASEAN Plus 3 Energy Outlook, an pag reaktibar san ASEAN Plus 3 Energy Communication System ngan pagpaupay san Joint Oil Data Initiative. (PIA-Northern Samar) [top]


text:
Nangklao
Hi Nangklao (o Rama III) o Hadi Jessadabodindra (bug-os nga panhadi nga ngaran niya Prabath Somdej Pra Paramadhiwarasetha Maha Jessadabodindra Siammintarawirodom Borommadhammikkarajadhirat Boromanathbopitra Phra Nangklao Chaoyuhua o kon ha Thai nga kasurat: พระบาทสมเด็จพระปรมาธิวรเสรฐ มหาเจษฎาบดินทร์ สยามินทรวิโรดม บรมธรรมิกมหาราชาธิราช บรมนารถบพิตร พระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว); Marso 31, 1788 - Abril 2, 1851) ikatulo han Chakri nga Dinastiya, amo an hadi han Siam tikang 1824 tubtob 1851.
Hi Rama III amo an kataposan nga tradisyonal nga monarka han Siam. Bisan kon an mga nagsunod ha iya mga tradisyonalista, ira ginmodernisar an ginhadi-an hin mayda katubtoban.
Sulod
Ugsa han pagin-hadi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Hi Hadi Nangklao natawao dida han paghadi ni Hadi Buddha Yodfa Chulalok o Rama I. Komo suhag nga apó, ginngaranan hiya nga Tub ("buhi"). Hiya an suhag nga anak ni Prinsipe Issarasundhorn (nga amo an nagin Hadi Buddha Loetla Nabhalai o Rama II) ngan Chao Chom Manda Riam (nga nagin KromSomdej Phra Srisulalai).
Hi Prinsipe Tub inmapi han army han paggyera han iya amay ngan apoy han Burma. Samtang dida hiya ha militar gintutdoan hiya han mga paagi han Hadi. Katapos han pagin-hadi han iya amay, an nahabilin nga anak nga lalaki ni Hadi Taksin, hi Prinsipe Kasutranuchit nagrebelde. Hi Prinsipe Tub namuno han Royal nga Polisiya patok kan Prinsipe Kasutranuchit. Katapos han pagbitay kan Prinsipe Kasutranuchit hi Prinsipe Tub nagkaada han ngaran nga Krommhean Jessadabodindra.
Pagin-Hadi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han 37 an iya edad, hi Hadi Rama II nasakit ngan namatay, nga waray magpili kon hin-o an masunod ha iya nga hadi. Sumala han balaod han pagsunod, hi Prinsipe Mongkut (nga amo an nagin Hadi Mongkut ha urhe nga panahon) amo unta an angay mahimo nga hadi. Pero an magurang nga Prinsipe Jessadabodindra ginkitâ nga mas naangay nga hadi, kay hiya an namuno han Departamento han Royal nga Panimalay, Departamento han Treasury, Departamento hin mga Buruhaton ha Langyaw, Supremo nga Judicature, ngan amo an namuno han nasod dida han panahon nga hapit na mamatay hi Hadi Rama II. Katapos hin pagtitirok an katig-uban han nobilidad nagpili kan Prinsipe Jessadabodindra nga amo an magigin ika-tulo nga Hadi. Hi Mongkut ginpili nga kumuha hin pag-aram komo mongha agod maiwas hiya ha politika.
Pagngaran han iya takna hin paghadi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Hi Hadi Rama I amo an syahan nga hadi han Bangkok nga takna han kaagi han Thailand, ngan amo gintawag hiya nga "an syahan nga hadi". An nagsunod ha iya nga hi Hadi Rama II gintawag nga "an namumutnga nga hadi". Hini nga paagi nga pagngaran hi Rama III amo daw an tatawagon nga "an kataposan nga hadi", nga sinisiring nga usa nga de malas amo nga waray ini gamita. Lugod, hi Rama III nagngaran han mga nanguna ha iya nga Buddha Yodfa Chulalok ngan Buddha Loetla Nabhalai. An ngaran nga Nangklao ginhatag kan Rama III katapos han iya kamatay. An nagngaran ha iya nga Nangklao amo an nagsunod ha iya nga hadi nga hi Mongkut.
An Manggaranon o Riko nga Hadi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Dida han 27-ka-tuig nga paghadi ni Hadi Nangklao, an negosyo han Siam ngadto ha Tsina nagin malinamposon hin duro. An iya mga sakayan napakadto ha Tsina hin pirme ngan nagkaada hin dako nga ganansya. Hi Hadi Nangklao naghihipos han mga iya ganansya dida hin mga pula nga supot sapit han iya higdaan amo nga ini nga salapi tinawag nga Pula nga Supot nga Salapi. Hi Hadi Nangklao nagsiring nga an Pula nga Supot nga Kwarta dida agod nga an Siam puyde makapalit han tuna kon magkaaway hira hin langyawanon nga nasod.
An Gamhanan nga Hadi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Dida han paghadi ni Rama III, nagin makusug nga nasod ha militar an Siam. Nakapirde ini hin mga Vietnamese nga mga pagsalakay, ngan dida han panahon han iya paghadi nga diin an Burma ginpirde han British hin makapira ka beses. Nakakuha gihapon hiya hin teritoryo ha Camboya - ngan ini nga nasod ginbahinbahin han Vietnam ngan Siam. Ginsalakay gihapon ni Rama III an Laos ngan iya ginpabungkag an Vientiane han 1827-1828.
An Masunoron nga Hadi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Hi Hadi Nangklao kilalado tungod han iya pagsunod han Buddhismo. Iya ginpakaon an mga kablas ha tagsa adlaw katapos han iya pagin-prinsipe, ngan iya ginbuhi-an in mga hayop kada adlaw han monasteryo. Sobra 50 nga mga templo an ginhimo ngan gin-ayad dida han iya paghadi, upod an syahan nga Intsek-hin-estilo nga templo ha Rajaorasa, an gihataasi nga stupa ha Wat Arun, an Bulawan nga Bukid ha Wat Sraket, an metal nga templo ha Wat Ratchanadda, ngan an Templo Chetupol Temple o Wat Pho. An Wat Pho amo an nahamutangan han syahan nga universidad ha Thailand.
Katapos hin paghadi hin karuhaan kag unom (26) ka tuig, hi Hadi Nangklao ginsundan han iya bugto nga hi Prinsipe Mongkut.


text:
Kibungan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Kibungan usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Benguet, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 15,036 ka tawo ha 2,949 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Kibungan ginbahin ngadto hin pito (7) nga mga baranggay.
- Badeo
- Lubo
- Madaymen
- Palina
- Poblacion
- Sagpat
- Tacadang
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga websayt han Bungto han Kibungan
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Alfonso Castañeda
An Alfonso Castaneda (tinatawag liwat nga Alfonso Castañeda ha Kinatsila) usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Nueva Vizcaya, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 4,808 ka tawo ha 873 nga mga panimalay.
Mga barangay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Alfonso Castaneda ginbahin ngadto hin unom (6) nga mga baranggay.
- Abuyo
- Galintuja
- Cauayan
- Lipuga
- Lublub (Pob.)
- Pelaway
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Blogsayt para hin mga Novo Vizcayano
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Fransya
An Fransya (ha Ininggles ngan Frinanses: France (Franses nga IPA: [fʁɑ̃s]); ginsusurat liwat ha Winaray nga Pransya, Pransyá[2], Pransiya, o Fransiya o kundi man han Kinatsila nga bersyon han ngaran nga Francia), nga kilalado ha opisyal nga Repúblika Fransesa (Frinanses: République française [ʁepyblik fʁɑ̃sɛz]), usa nga nasod nga an teritoryo hini nahihimo han metropolitano nga Fransya ha katundan nga Europa, pati gihapon hin pipira nga mga rehiyon ngan teritoryo nga tabok-han-dagat.[upper-roman 1] An metropolitano nga teritoryo hini nahamutang ha Katundan nga Europa ngan lakip gihapon han nasod in mga dirudilain nga mga puro o isla ha langyaw ngan mga teritoryo ha iba nga mga kontinente. It Metropolitano nga Fransya tikang hiton Dagat Mediterraneo tubtob han English Channel ngan han Dagat Amihanan, ngan tikang han Salog Rhin tubtob han Dagat Atlantiko. It mga Franses nga mga tawo masurong nga natawag hit Metropolitano nga Fransya nga L'Hexagone (An "Hexagon") tungod han heometriko nga kahimo han teritoryo hini.
Mga rehiyon ngan departamento han Fransya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga tigaman ha ubós[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ An Guyana Fransesa nahamutang ha Súdamerika; an Guadeloupe ngan Martinique adto ha Dagat Caribe; ngan an Réunion ngan Mayotte adto ha Kalawdan Indyano, tikang han labnasan han Afrika. Tanan nga limá ginkikitâ nga integral nga mga bahín han repúblika. Lakip gihapon han Fransya an Saint Pierre ngan Miquelon ha Amihanan nga Amerika; an Saint Barthélemy ngan an Saint Martin ha Caribe; an French Polynesia, New Caledonia, Wallis and Futuna ngan Clipperton Island ha Kalawdan Pasipiko; ngan ha kataposan an Katunaan nga Australes ngan Antarticas Fransesas.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Ministère de la culture et de la communication - Délégation générale à la langue française et aux langues de France. "DGLF - Langues régionales et " trans-régionales " de France". Culture.gouv.fr. Ginkuhà 2010-01-27.
- ↑ 2.0 2.1 Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 292.
- ↑ 3.0 3.1 Bug-os nga teritoryo han Republika Fransesa, nga naglalakip han ngatanan nga mga departamento ha tabok-han-dagat ngan mga teritoryo, kundi diri naglalakip han Franses nga teritoryo han Terre Adélie ha Antarctica nga diin ginsuspendir an soberaniya tikang han pagpirma han Tratado Antartico han 1959.
- ↑ French National Geographic Institute data.
- ↑ Data han Franses nga Land Register, nga diri naglalakip hin mga danaw, pond ngan mga glacier nga darudagko hin 1 km² (0.386 sq mi o kundi man 247 nga acre) ngan mga estuaryo hin mga salog.
- ↑ INSEE, Government of France. "Population totale par sexe et âge au 1er janvier 2010, France métropolitaine". Ginkuhà 2010-01-19. (Frinanses)
- ↑ INSEE, Government of France. "Bilan démographique 2009". Ginkuhà 2010-01-19. (Frinanses)
- ↑ 8.0 8.1 8.2 Metropolitan France only.
- ↑ 9.0 9.1 9.2 9.3 "France". International Monetary Fund. Ginkuhà 2009-10-01.
- ↑ "2016 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2016. Ginkuhà 23 Marso 2017.
- ↑ Whole of the French Republic except the overseas territories in the Pacific Ocean.
- ↑ French overseas territories in the Pacific Ocean only.
- ↑ Upod hit .fr, mga pipira nga iba nga mga Internet nga TLD ginagamit ha mga Franses nga tabok-han-dagat nga mga département ngan mga teritoryo: .re, .mq, .gp, .tf, .nc, .pf, .wf, .pm, .gf and .yt. Nágámit gihapon it Fransya hit .eu, nga ginsasaroan hit iba nga mga api han Unyon Europeo. An .cat nga domain ginagámit ha mga teritoryo nga nayakan hin Kinatalan.


text:
Paglupad ha kalarakan
An paglupad ha kalarakan in usa ka buhat nga pakadto o pag-agi ha gawas nga kalarakan. Iton paglupad ha kalarakan in poyde mahitabo pinaagi han sarakyan pankalarakan nga poyde maysulod o waray tawo. Pananglitan han paglupad ha kalarakan nga may tawo an Soyuz program han Ruso, an Space shuttle program han Estados Unidos, ngan upod liwat an International Space Station nga napadayon yana. Pananglitan han paglupad ha kalarakan nga waray upod nga tawo amo an mga space probes nga nagbaya ha tuyok han Kalibutan, upod liwat an mga satelyt nga natuyok palibot ha kalibutan, sugad han mga communication satelayt. Ini in ginpapadalagan kun diri man an telerobotic control, in bug-os nga naglulugaring.
An paglupad ha kalarakan in gingagamit han pamiling hin panginsayod ha kalarakan, ngan mga aktibidades komersyal sugad han turismo ha kalarakan ngan mga satellite telecommunication. Dugang nga mga diri-komersyal nga paggamit in naupod an mga space observatory, mga reconnaissance satellites og iba nga pagobservar han kalibutan nga mga satelayt.
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
Wiktionary, an gawasnon nga pagpurulongan o diksyunaryu.