text:
Wikipedia:Mahitungod
An Wikipedia usa nga libre ug gawasnon nga ensayklopedya, nga an sulod sinurat pinaagi han pintakasi hin mga tawo ha bug-os nga kalibutoan. Wiki iton sayt, nga buot sidngon bisan hin-o makakagliwat o makakag-edit hin mga artikulo pinaagi hit pagklik hiton igliwat nga sumpay.
An Wikipedia usa nga trademark han Wikimedia Foundation, Inc.
Para han mga hirusgutan hin bulig, mga paki-ana ngan impormasyon mahitungod hin pagkontak, kitaa iton Help:Contents.
Kasaysayan han WikipediaIgliwat
An Wikipedia gintukod dida han Enero 2000 (Paniniyahan 2000 ha Winaray nga Kalendaryo), nira Jimmy Wales, Larry Sanger, ug pipira nga mga magsindak nga mga tig-amot. Paglabay hin tulo ka tuig, han Disyembre 2004, mayda 13,000 nga mga aktibo nga tig-amot nga nananrabaho hin mga 1,800,000 nga artikulo hin sobra 100 nga yinaknan. Ha yana, mayda 1,265,961 nga artikulo hit Winaray; ha tagsa nga adlaw mga gatos ka yukot nga mga bisita tikang ha bug-os nga kalibutan naghihimo hin mga tagnapulo ka yukot nga mga edit o pagliwat ngan nanhihimo hin mga yukot-yukot nga bag-o nga artikulo agod magpadukwag han kadamo han kinaadman nga nahbutang hit Wikipedia nga ensayklopedya. Waray kinahanglan hit mga bisita hin mga kalipikasyon nga espesyal agod makag-amot hin artikulo, ug mga tawo ha bisan ano nga pangidaron nabulig pagsurat hin mga artikulo.
Ngatanan nga sinurat ha Wikipedia, ug kaurugan hit mga ladawan o image ngan iba pa nga sulod, nalalakip han GNU Free Documentation License (GFDL) o GNU nga Lisensya han Gawasnon nga Dokumentasyon. An mga gin-amot napabilin nga gintatag-iyahan han mga naghimo hini, samtang it lisensya nga GFDL nasiguro nga it sulod mapabilin nga gawasnon nga maihatag ug mahimoan hin mga kopya (kitaa iton notisya hin copyright ug an content disclaimer para hin dugang nga kasayoran).
Pag-usisa ha WikipediaIgliwat
An kaurugan nga rason kon kay-ano it mga bisita napakanhi hini nga sayt agod magkaada hin kinaadman (aw!). An ika-duha nga rason agod magsaro hit kinaadman. Ha matuod, bisan yana ngahaw, pipira nga mga artikulo gin-uupay. Makakita ka hit mga pag-bag-o dida hit Recent changes nga pakli. Mga bag-o nga artikulo gintitigamnan liwat.
An Wikipedia mayda gihapon damo nga mga proyekto. An pagla-om hin bisan hin-o nga tig-amot amo an paghatag hin magagamit ngan tuptop nga impormasyon ha iba, ug an mga proyekto nabulig pag-usa talinguha. Kaurugan hit mga artikulo natikang komo mga stub o pinit, pero pagkatapos hin damo nga mga amot, puyde hira mahimo nga mga featured articles.
Kon namimiling ka hin libre ug gawasnon nga impormasyon mahitungod hin tema o subject nga diri mo nabibilngan ha Wikipedia, puyde ka maghangyo hin mga artikulo o magpaki-ana dida hit reference desk. Puyde ka liwat maglantaw hin random nga artikulo.
Pag-amot ha WikipediaIgliwat
Bisan hin-o maka-amot ha Wikipedia pinaagi hiton Igliwat ini nga pakli o edit this page nga tab hin artikulo. Ugsa ka magtikang pag-amot, bisitaha anay hin mga makabulig nga garamiton sugad hiton tutorial ug an mga polisiya ug surundon, pati gihapon an amon pagpauswag.
Nagpapaluyo hit WikipediaIgliwat
It Wikipedia nagamit hit MediaWiki nga software. Ini usa nga open-source nga program nga ginagamit ha ngatanan nga WikiMedia nga proyekto.
Iton hardware nga nasuporta hit magkadirudilain nga proyekto naha-base hin hapit usa ka gatos (100) nga server nga gin-hosted hin magkadirudilain nga hosting center ha bug-os nga kalibutan. Dugang nga mga katukiban mahitungod han mga dirudilain nga servers mabibilngan dinhi nga meta nga pakli.
Para hin teknikal nga impormasyon mahitungod hit Wikipedia puyde ka kumita dida hit Technical FAQ.
Unan-o pagkontak hit mga miyembro hit proyektoIgliwat
Kon nakinahanglan ka hin dugang nga mga katukiban, it syahan nga lugar nga angay kadto-an iton Help:Contents. Agod maka-kontak hit mga individual nga tig-amot, angay ka magbilin hin mensahe dida hit ira talk page. Iton mga lugar nga diin ka makapaki-ana mahitungod hit polisiya o mga paki-ana mahitungod han proyekto amo an village pump, online, ngan hiton mga Wikipedia mailing lists, pinaagi ha email. Puyde ka liwat maka-kontak hit mga Wikipedian pinaagi hit IRC ug instant messenger.
Mayda gihapon meta-Wikimedia, usa nga sayt agod mahiusa ngan pintakasi an mga dirudilain nga mga Wikipedia nga proyekto (ug mga abstract nga paghiruhimangraw mahitungod hit polisya ngan iton palakad), ngan damo iton mga lugar nga makagsumite hin mga bug report ngan feature request.
Para hin kumpleto nga lista hin contact option, kitaa iton: Wikipedia:Pagkontak ha amon.
Mga Opinyon ug Mga PagtipaIgliwat
Damo nga tawo naruruyag pagdalikyat o pag-amot ha Wikipedia. Mayda nga artikulo mahitungod hiton mga kusog han Wikipedia ngan mga pipira nga mga baton han agsob nga mga pagtipa aada.
Mga Bersyon ha Iba nga mga YinaknanIgliwat
- Mga Wikipedya ha mga Binisaya:Sinugboanon/Cebuano
- Mga Wikipedya ha mga lumad nga yinaknan han Pilipinas:Sinugboanon/Cebuano · Ilokano · Kapampangan · Tagalog (Tinag-alog)
- Mga Wikipedya nga mayda 50,000 nga artikulo:Deutsch (Aleman) · English (Iningles) · Español (Kinatsila/Espanyol) · Français (Pranses) · Italiano (Italyano) · 日本語 (Hinapon) · Nederlands (Dutch) · Polski (Polish) · Português (Portuges) · Svenska (Swedish)
- Mga Wikipedya nga mayda 10,000 nga artikulo: Бълrapckи (Bulgarian) · Català (Catalan) · Česká (Czech) · Dansk (Danish) · Eesti (Estonian) · Esperanto · Suomi (Finnish) · עברית (Hebreo) · Magyar (Hungarian) · Bahasa Indonesia · 한국어 (Koreano) · Norsk (Norwego) · Română (Romanian) ·Pycckий (Russian) · Slovenčina (Slovak) · Slovenščina (Slovenian) · Cpпckи (Serbian) · ykpaïHcbka (Ukrainian) · 中文 (Mandarin nga Inintsek)
- Mga Wikipedya nga mayda 1,000 nga artikulo:Afrikaans · العربية (Arabo) · Asturianu (Asturiano) · Bân-lâm-gú (Min Nan nga Inintsek) · Бeлapyckaя (Belarusian) · Bosanski (Bosnian) · Cymraeg (Welsh) · Eλλnvιkά (Griyego) · Euskara (Vascongado) · فارسی (Persian) · Frysk (Western Frisian) · Gaeilge (Irish) · Gàidhlig (Scots Gaelic) · Galego · हिन्दी (Hindi) · Hrvatski (Croatian) · Interlingua · Ido · Íslenska (Icelandic) · Basa Jawa (Javanese) · ქართული (Georgian) · Kurdî / كوردی (Kurdish) · Latina (Latin) · Lëtzebuergesch (Luxembourgish) · Lietuvių (Lithuanian) · Latviešu (Latvian) · मराठी (Marathi) · Bahasa Melayu · Plattdüütsch (Low Saxon) · Nynorsk · ИpoH (Ossetic) · संस्कृतम् (Sanskrit) · Sicilianu (Siciliano) · Simple English (Simple nga Iningles) · Shqip (Albanian) · Tagalog (Tinag-alog) · ภาษาไทย (Thai) · Türkçe (Turkish) · Tatarça (Tatar) · Tiếng Việt (Vietnamese) · Walon (Walloon)
Lista han ngatanan nga Wikipedya · Pagburublig o pintakasi ha mga dirudilain nga mga yinaknan · Paagi pagtikang hin bag-o nga Wikipedia


c: text/html

text:
Kaarangay:Mga natawo han 590 nga dekada UC
Mga tawo nga natawo han 590 nga dekada UC.
Kitaa gihapon: Mga namatay han 590 nga dekada UC.
Mga ubos-nga-kaarangay
Ini nga kaarangay mayda han mga nasunod nga 10 nga mga ubos-nga-kaarangay, tikang hin 10 nga kabug-osan.
#
- Mga natawo han 590 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 591 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 592 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 593 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 594 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 595 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 596 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 597 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 598 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 599 UC (waray sulod)
Mga pakli ha kaarangay nga "Mga natawo han 590 nga dekada UC"
Ini nga kaarangay mayda han amo la nga nasunod nga pakli.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Irlanda
An Irlanda (ha Iningles: Ireland; ha Irish nga Gaelic: Éire, ha Ulster Scots: Airlann, ha Linatin: Hibernia) amo an ikatulo nga gidako-i nga puro o isla ha Europa, ngan an ika-karuhaan nga gidako-i nga isla ha kalibutan. Nahamutang ini ha kanawayan o amihanan-katundan han kontinental nga Europa ngan ginpapalibutan ini hin mga gatos-gatos nga mga puro ngan mga gudti-gudti nga mga islahay. Ha sidlangan han Irlanda, nahabulag han Dagat Irlandes, amo an isla han Gran Bretanya. Ha politika, an estado han Irlanda (nga tinatawag nga Republika han Irlanda)[1] nalakip hin mga lima nga pan-unom nga bahin han isla, samtang an Amihanan nga Irlanda, nga kabahin han Reino Unido, amo an naglalakip han nahabilin ha dumagsaan o amihanan-sidlangan.
Mga reperensyaIgliwat
- ↑ "Republic of Ireland Act 1948". Section 2. Government of Ireland. 1948. Ginkuhà 2008-10-23.


text:
Corella, Bohol
An Corella usa nga ika-unom ka klase nga bungto ha lalawigan han Bohol ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Nahamutangan an bungto ha mga napulo (10) ka kilometro ha amihanan han kapital han probinsya, nga amo an Syudad han Tagbilaran. Ha salatan, mga lima ka kilometro ka harayo amo an mga beach o baybayon han Panglao. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 6,048 ka tawo ha 1,263 nga panimalay.
An Corella amo an kaurogan nga inuukyan han mga magô han Pilipinas o Philippine tarsier, an giguti-ayi nga primate han kalibotan. Kaurugan hini nga mga amo nga baga la kadako hin kumo hin kamot mabibilngan ha Baranggay Cancatac, mga tulo ka kilometro tikang han sawang han bungto.
An mga tawo han Corella kaurugan mga konserbatibo nga Katoliko Romano nga nahalakip han Parokya han Our Lady of the Village (Nuestra Señora del Villar) nga iton piyesta hini ginsasaurog hiton Abril 27 ha tagsa tuig, mga upat la ka adlaw ugsa hiton Fiesta ni San Jose nga ginsasaurog han Tagbilaran dida hiton Mayo 1.
Iton Corella waray dako nga industriya. Mayda ini dako nga supply hin tubig nga ada hiton tinatag-iyahan nga katuna-an han bungto, pero an mga nangungukoy ha Syudad han Tagbilaran an nahingaupay tikang han mga resource kay an infrastuktura gindisenyo para ha kaurugan han syudan. An bungto nagin utangan ngadto han tinatag-iyahan han gobyerno pero pinapamalakad hin pribado nga na-serbisyo hin tubig tungod han pagkonsumo han tubig han mga nangungukoy.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Corella mayda walo (8) nga baranggay.
- Anislag
- Canangca-an
- Canapnapan
- Cancatac
- Pandol
- Poblacion
- Sambog
- Tanday
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Bayawan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Syudad han Bayawan usa nga ikalima nga klase nga syudad ha lalawigan o probinsya han Negros Oriental ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 101,391 ka tawo ha 19,967 nga mga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han Bayawan ginbahin ngadto hin karuhaan kag walo (28) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Isumat.com/Agosto 10, 2022
Ginkoronahan komo Mutya han Samar 2022 hi Princess Nicole Penaranda Mabute nga amo an pambato han bungto han Pinabacdao.
An nasabi nga kompetisyon in gindumara kakulop, Agosto 9, 2022 ngan ini in kaparte han mga aktibidadis han pagsa-urog han Samar Day hiton Agosto 11.
Na-angkon gihapon ni Mabute an special awards han Best in Festival Costume ngan Best in Runway Walk.
Napili naman nga Mutya han Samar-Tourism an tinaglawas han Calbayog City; Mutya han Samar-Environment nahingadto han Miss Basey; Mutya han Samar-Heritage nadag-an ni Miss Gandara; ug an contestant han Catbalogan an napili nga Mutya han Samar-Youth.#


text:
Almazán
An Almazán, (tikang han Arabo nga yinaknan nga nangangahulogan nga "an lugar nga ginpadig-on" o "an lugar nga fortificado") usa nga munisipiyo ngan lokalidad ha probinsya han Soria, ha Komunidad Autonoma han Castilla y León, ha (Espanya).
KahamutangIgliwat
Nahamutang ini ha 32 ka km ha salatan tikang han kapital han lalawigan ngan mga 192 ka km. tikang ha Madrid. An Almazán amo an kabesera o ulohan han munisipyo nga amo gihapon an ngaran. Dugang pa, ini an butnga han mga serbisyo hin usa ka haluag nga rural nga komarka nga an batakan han pagpakabuhi ha pag-uma.
HeyograpiyaIgliwat
- Kahataas/Altitud: 940 msnm
- Latitud: 41º 28' 59" ha Amihanan
- Longitud: 002º 31' 59" ha Sidlangan
KatawhanIgliwat
- Sumala han INE mayda ini 5,727 nga mga nangungukoy dida han 2005. Dida han 2004, mayda naihap nga 5.786 nga nangungukoy nga diin an kadam-an hini mga nangungukoy ha Almazán, nga nagkaada hin mga barrio ha gawas han katubtuban hini nga igo-igo la nga mga mayda tawo.
Gawas han Almazán, mayda mga hagrani nga mga lokalidad nga gindudumara han gobyerno lokal nga diri nalabaw hin 30 nga mga nangungukoy. Ini amo an mga lokalidad han Almántiga, Balluncar, Cobertelada, Covarrubias, Fuentelcarro, Lodares del Monte y Tejerizas.
Sumala han editoryal han Heraldo de Soria han 29 han Agosto han 2007, mayda ini 6.004 nga nangungukoy.
EkonomiyaIgliwat
Kilalado an industriya hin paghimo hin mga kasangkapan. Mayda liwat poligono nga agro-industriyal nga ha yana ginpapadukwag.
KaagiIgliwat
Han tuig 1375, ginpirma ha Almazán an mga pagkasarabot hin kamurayaw han Castilla ngan Aragón, nira Pedro IV An Ceremonioso, hadi han Aragón, ngan ni Enrique II han Castilla, hadi han Castilla.
Dida han 1392 hi Juan Hurtado de Mendoza amo an labaw nga mayordomo ni Hadi Enrique III. Hi Hadi Enrique IV han Castilla naghatag ha iya han Villa ngan ginhimo hiya nga senyor hini.
Gintunga an comarca ha duha ka sexmo (usa nga pagtunga hin tuna nga naglakip hin cierto nga numero hin mga pueblo nga gintirok para hin pagdumara han ira urusa nga kaupayan). Mayda 40 ka pueblo hini nga duha nga sexmo; 24 ha kapatagan ngan 16 ha kabugkiran.
Gindumara an Villa hin Alcalde Mayor; nga ginbuligan hin unom nga mga rehidor (tulo tikang han hidalgo o noble nga klase ngan tulo nga tawo nga maupay tikang han katawhan)
An Almazán usa nga Marquesado han Konde han Altamira, ini nga titulo nahanungod han katulinan han mga Hurtado de Mendoza.
Usa nga taga-Almazán hi Diego Laínez,(1512-1565), usa nga relihiyoso nga espanyol nga heswita, upod ni san Ignacio de Loyola ngan nagsunod ha iya nga heneral han Compañía de Jesús. Usa hiya han mga teologo nga influyente didto han Konsilyo han Trento. Natawo hiya ha Almazán, nag-aram hin pilosopiya ha Universidad de Alcalá de Henares ngan hin teolohiya didto ha París, nga diin ginkakilala hiya kan San Ignacio. Nagdungan hiya paghimo han iya mga sumpa o panaad didto han simbahan ha Montmartre (Fransya) han 1534 ngan gin-ordenar nga padi dida han 1537 ha Roma. Han 1545 ginpadara hi Diego komo teologo pontifisyo ngadto han Konsilyo han Trento, nga diin tinmambong hiya han mga sesyon tubtob han katapos hini. Katapos han 1556 nagsunod hiya kan San Ignacio komo heneral han Compañía, ngan namuno hiya hini ha Roma nga diin hiya nag-ukoy hin permanente tubtob han iya pagtalikod hin kadayonan.
Mga monumentoIgliwat
An labaw nga gimaupayi han mga gintukod hin artistiko románico, kondi diri liwat mangangalimtan an mga kiritaon hin barroco, renacentista ngan gótico.
- An simbahan ni San Miguel,
- An daan nga simbahan nga románica han San Vicente, nga yana Aula Municipal de Cultura.
- An ermita han Jesús Nazareno.
- An simbahan han Santa María de Calatañazor.
- An simbahan han San Pedro.
- An simbahan han Nuestra Señora del Campanario.
- An plaza mayor.
- An mga bungbong hin panpadig-on han bungto.
- An relo han villa.
- An Ganghaan han Herreros (Puerta Herreros).
- An Ganghaan han Mercao (Puerta del Mercao).
Kitaa gihaponIgliwat
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- Opisyal nga websayt han Almazán
- An Romaniko han ribera han Duero
- Mga hulagway han San Miguel de Almazán


text:
Wikipedia:¡Uswag ha mga bag-o nga abot!
An Wikipedya usa nga ensayklopedya nga pintakasi nga ginsurat han iya mga magbarasa. Tinawag ini nga Wiki kay bisan hin-o, pati IKAW NGAHAW, maka-edit han haros bisan ano nga artikulo yana ngahaw pinaagi hiton pag-klik hiton #igliwat nga sumpay nga aada hiton igbaw hini nga pahina. Pero, ugsa ka magbuhat hito, bangin karuyag mo anay magbasa hini nga pahina
==Pagdalikyat Ha Wikipedia==wèweeeee
mga 2
Kultura | Heyograpiya | Kaagi ngan Kasaysayan | Kinabuhi | Matematika | Siyensya | Sosyudad | Teknolohiya
Dalikyati an Wikipedia · Pansubay hin mga artikulo · Tudlokan_nga_Alpabetiko · Iba_nga_mga_Tudlokan
w3è
Pwede ka gihapon magbiling hin makes sinurat ha sakob hit mga 3. Kawdto la iton "searce3h" field ha imo wala, ibutang iton imo pulong nga karuyag bilngon ngan ig-klik iton "search" . Tigamni nga iton ada-na-nga-daan nga search function bangin diri dumara kon mayda server 323w3overload; kon masugad eeeeeigkakadtoewwe eè2ka hin w3]] n2ga search Wikipedya nga database. Mayda liwat iba nga mga paagi pagbiling ha Wikipedya.
Pananglitan, mayda ka nabasahan ka naruyagan mo, pwede ka magbilin hin mensahe ha talk page han artikulo. Agod mahingato ka ha talk page, syahan, pili-a iton discussion nga sumpay (makikit-an mo iton dida hiton mga tab nga ada ha igbaw hiton pahina). Katapos, pili-a iton edit this page dida ha talk page, o ig-klik iton + ha tuo hiton edit this page para pagdugang la hin bag-o nga komentaryo. Naruruyag kami han mga mag-upay nga mga balos tikang ha iyo.
Kon mayda butang nga diri namon mahilakip, o kondi man nakukurian ka pagbiling hiton imo ginbibiniling, pakianha la ha reference desk o igdugang iton topic ha amon lista han mga iginhangyo nga artikulo. Pagbiling hin iba nga paagi pagsudoy ha Wikipedya o kondi man...pagsurat ikaw mismo hin artikulo.
Pag-Edit o Pag-LiwatIgliwat
Bisan hin-o maka-edit hin mga pahina ha Wikipedia:--bisan ini nga pahina! Ig-klik la iton edit this page nga sumpay ha igbaw hit bisan ano nga pahina (labot la hiton igin-protektahan nga mga pahina) kon ha imo paghunahuna nakinahanglan hin pagpaopay o bag-o nga impormasyon. Waray ginkikinahanglan nga butang nga ispesyal: diri ka ngani kinahanglan mag-log-in. Kon karuyag mo anay mag-eksperimento nga diri magwasak hin aktuwal nga artikulo, kadto ha sandbox, nga kon diin ikaw puwede makagpatakas hit pagprinaktis. Para pagpraktis hin pag-editar hin daan-na-nahatukod nga pahina sugad hini, i-copy and paste ngadto ha sandbox tikang hiton edit page hit artikulo. Kon karuyag ka nga maghibaro pa, kadto hiton Tutorial Wikipedya agod mahibaroan iton batikan nga hibaroan o basic info nga angay mo masabtan komo miembro han amon proyekto.
Bangin ka maalang hini nga pamaagi, kita-a iton mga baton han agsob nga mga pagtipa basi ka masayod kon kay-ano nagpapadayon iton sistema.
Mga Patakaran Ha WikipediaIgliwat
Mayda namon mga patakaran ngan surundon nga angay nimo hibaroan. An pinaka-importante nga mga prinsipyo amo an NPOV, GFDL, ngan pagrespetohay. Ano iton karuyag sidngon hini?
- NPOV o neutral point of view (Ininglis para hiton "waray dinadapigan") nangangahulogan nga iton mga artikulo patas an pagpahayag han mga magkadirudilain nga mga panlantaw ngan waray kinikilingan.
- Ngatanan nga mga kontribusyon ha Wikipedya iginpagawas nga sakop han GNU Free Documentation License (GFDL) o GNU nga Lisensya han Gawasnon nga Dokumentasyon. Sinisiguro hini nga iton Wikipedya magigin abre ngan libre bisan san-o pa man. Ayaw pagsumite hin mga sinurat nga gintatag-iyahan hin iba (copyrighted) nga waray katugotan han tag-iya. (Kitaa iton Mga Copyright para han kadugangan nga impormasyon).
- Pagrespetohay. Nagpapadayon iton Wikipedya matungod han pagburoblig hiton mga miyembro, asya nga angay magparerurespeto kita, likayi ta an mga pan-insulto ngan higugmaon an aton mga igkasi dinhi ha Wiki. Ayaw pagmaraota kon diri ka nauyon o natipa ka bisan kan kanay, kalma la ikaw ngan paghimangraw hin maupay ngan ayaw pan-insulto. Maupay nga buruhaton a maghatag hin edit summary kun diin nipapahayag an imo mga liniwat. An edit summary nakakabulig nga malamragan iton pagkulaw iton iba ngan ha pagkarawat hiton imo mga liniwat. Kon masabtan mo nga an imo mga inedit kinuha o binalyoan, hulathulat anay ugsa mo igbalik. Kitaa anay iton "page history" , an imo "talk page" ,o an " talk page" han artikulo agod mahimangrawan. Kitaa gihapon an Wikiquette.
Ayaw KahulopIgliwat
Kon igkadilito ka dida hiton imo syahan nga pagsari pag-edit hin usa nga artikulo, ayaw kahulop. Natural ini ha mga pintakasi nga mga proyekto nga sugad hini. Kitaa an mga ginsusunod hiton mga manunurat ha pakig-asdang, upod na gihapon iton iba nga mga artikulo ha tutorial nga dapit ha ubos. Gamita ini agod mabuligan ka pagsolbar han mga problema ngan mabaro magin aktibo ug produktibo nga kontribyutor.
¿Karuyag Mo Bumulig?Igliwat
May higayon an bisan hin-o hin pag-edit, pero mayda mga bentaha kon maghimo ka hin account kon karuyag mo pirme nga mag-amot. Para makaapi, paghimo hin account ngan igpakilala an imo kalugaringon ha komunidad ha new user log.
Kitaa Gihapon HaIgliwat
Tanan nga Impormasyon, Mga Giya ngan Pangaro hin BuligIgliwat
- Mahitungod han proyekto
- Mga pahina bahin hin pangaro hin bulig--pagbulig hiton pag-edit, pagtikang hin mga bag-o nga artikulo, ngan iba pa nga mga himangrawon
- Wikipedia FAQs -- mga kasagaran nga ginpapakiana mahitungod hiton site
- Glossary -- usa nga agsob gamiton nga mga pulong Wikipedya
- Ano an Wikipedya
- Ano an diri Wikipedya.
- Mga Patakaran ngan Surundon para hit mga kontribyutor
- Manwal hin Estilo
WikicivicsIgliwat
Tutorial nga bahinIgliwat
- Wikiquette
- Waray Dinadapigan
- Mga surundon han mga manunurat -- pagresolbar hit mga diri pakigsabot
- Mga angay likayan
Departamento hin Hiruhilarom nga mga Paki-anaIgliwat
An Wikipedya nga KomunidadIgliwat
- Pagkontak ha amon
- Mga taga-Wikipedya --dirudilain nga mga listahan han mga talagsaon nga mga kontribyutor, pwede ka magdugang han imo kalugaringon kon karuyag mo.
- Wikifun
Mailing listIgliwat
- Pwede liwat kamo bumulig hit Yahoo mailing list para hini nga Wikipedia ha groups.yahoo.com/neo/groups/winaraywiki


text:
Bopomofo
An Zhuyin fuhao (Tsinino: 注音符號; pinyin: Zhùyīn fúhào), Zhuyin (Tsinino: 注音), Bopomofo (ㄅㄆㄇㄈ) o kundi man Mandarin nga mga Simbolo Phonetiko (ha literal: Mandarin nga mga Tigaman hin Tunog) usa nga klase hin nakabase ha tunog nga panurat han pinulongan Tsino. Ini in mayor nga sistema han transliterasyon Tsino para han Taiwanese Mandarin. Gin-gagámit liwat ini pagsurat hin iba nga mga Tsino nga pinulongan, labi na in iba nga mga kalain hin Standard nga Tsino ngan mga nahahanungod nga mga diyalekto hin Minandarin, patik gihapon hin Taiwanés nga Hokkien.
An pagtáwag nga Zhuyin fuhao ngan Zhuyin mga minat-an nga mga pulong, samtang an pagtawag nga Bopomofo amo an sahid nga pamulong, nga ginagámit gihapon han ISO ngan Unicode. Nahihimo iní hin 37 nga mga agi ngan upat nga mga tigaman hin tono, nakakasurat iní han tanan nga mga posible nga tunog ha Minandarin. Ginpagawas an Zhuyin ha Tsina han Repúblikano nga Kagamhanan han dekada han mga 1910 ngan gin-gámit upod han sistema nga Wade-Giles, nga nag-gamit hin ginliwat nga Linatin nga abakadahan. An Wade nga sistema ginsaliwanan han Hanyu Pinyin han 1958 han Kagamhanan han Kanan Katawhan Republika han Tsina,[1] ngan ha International Organization for Standardization (ISO) han 1982.[2] Bisan pa man kun an Taiwan nagpili han Hanyu Pinyin nga amo an opisyal nga sistema hin pagromanisar hiní han 2009,[3] nagpapabilin pa gihapon an Bopomofo nga usá nga opisyal nga sistema hin pagtransliterar didto ngan nagpapabilin nga garamiton hin pag-aram hin kadam-an ngan para hin mga paagi hin elektroniko nga pag-input.
Ngaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
An diri-pormal nga ngaran nga "Bopomofo" ginkuha tikang han syahan nga upat nga mga laton ha nahig-araan nga pagsunodsunod han mga aada nga mga laton ha Minandarin nga Tsino. An upat nga Bopomofo nga mga agi (ㄅㄆㄇㄈ) nga nahahanungod hiní nga mga laton agsob ginbubutáng ha syahan hin talaan hin hiní nga mga agi.
An orihinal nga pormal nga ngaran han sistema Guóyīn Zìmǔ (minat-an 國音字母, yano 国音字母, ha lit. "Phonetiko nga Abakadahan han Nasodnon nga Pinulongan") ngan Zhùyīn Zìmǔ (minat-an 註音字母, yano 注音字母, ha lit. "Phonetiko nga Abakadahan" o "Gintigamnan nga mga Agi nga Phonetiko").[4] Ginbag-ohan iní hin ngaran nga Zhùyīn Fúhào (minat-an 注音符號, yano 注音符号), nga nangangahulogan nga "phonetiko nga mga tigaman".
Ha opisyal nga mga dokumento, agsob tinatawag an Zhuyin nga "Minandarin nga mga Tigaman Phonetiko I" o kundi man "Minandarin nga mga Phonetiko nga Símbolo"(國語注音符號第一式), ginpapahalipot nga "MPS I" (注音一式).
Ha mga paghubad ngadto ha Ininggles, tinatawag an sistema nga Chu-yin o kundi man the Mandarin Phonetic Symbols.[4][5] Mayda sistema nga phonetiko hin pagromanisar nga ginpagawas han 1984 nga Mandarin Phonetic Symbols II (MPS II).
Kaagi[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Komisyon hin Paghiusa hin Pagluwas, nga pinamunuan ni Wu Zhihui tikang han 1912 kutub 1913, naghimo hin sistema nga tinatawag nga Zhuyin Zimu,[4] nga nahibatakán dida han halipot-nga-pagsurat ni Zhang Binglin. Mayda draft nga ginpagawás han Hulyo 11, 1913, han Nasodnon nga Ministro hin Edukasyon han Republika han Tsina, kundi waray iní ginpasamwak hin opisyal tubtub han Nobyembre 23, 1928.[4] Ha urhe ginbag-ohan ini hin ngaran nga Guoyin Zimu nga sunod, han Abril 1930, Zhuyin Fuhao. An kataposan nga pagbag-o hin pagngaran amo an pagbaton hin mga kahadlok nga an abakadahan nga sistema bangin maglugaríng nga magsaliwan hin mga Tsino nga mga agi.[6]
Paggámit yanâ ha Taiwan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Nagpapabilin an Zhuyin nga amo an ginagamit hin kaurugan nga sistema phonetika hin pagtutdo hin pagbasa ngan pagsurat ha elementarya nga iskwelahan ha Taiwan. Amo gihapon iní an usá han mga pinaka-popular nga paagi hin pag-input hin Tsino nga mga agi ngadto hin mga komputadora ngan mga smartphone ngan pamiling hin mga agi hin pagpurupulongan o diksyunaryo.
Ha elementarya nga iskwelahan, labi ha ha mga uruubos nga tuig, an mga Tsino nga agi ha mga barasahon hin pag-aram agsob nga tinitigamnan hin Zhuyin nga mga ruby nga agi nga diin ginagamit iní nga pagbulig hin paghibaro. Dugang pa, usá nga peryodiko para hin kabataan ha Taiwan, an Mandarin Daily News, nantitigaman han tanan nga mga barasahon hiní hin Zhuyin nga mga ruby nga agi.
Ha pagtutdo hin Minandarin, it mga institusyon nga kanan Taiwan ngan mga pipira nga mga komunidad ha langyaw nagamit hin Zhuyin nga garamiton hin pag-aram.
Etimolohiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
An mga agi nga Zhuyin ginhimo ni Zhang Binglin, ngan kinuha an kadam'an hiní tikang han "gin-regular" nga mga kahimo hin kahadto nga mga Tsino nga agi, nga diin an mga moderno nga pagbasa hini aada an tunog nga ginrerepresenta han tagsa agi o letra. Angay tigamnan nga an mga syahan nga mangarabay ginluluwás tikang ha atubangan han babà ngadto ha luyó, /b/, /p/, /m/, /f/, /d/, /t/, /n/, /l/ etc.
Pagsurat[igliwat | Igliwat an wikitext]
Pagsunod hin pagkudlit[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ginsusurat an Zhuyin han amo gihapon nga pagsunod hin pagkudlit hin Tsino nga mga agi. Tigamni nga an ㄖ ginsusurat hin tuló ka pagkudlit, diri sugad han agi nga ginkuhaan hiní (日, Hanyu Pinyin: rì), nga uupat an pagkudlit.
Mga tigaman hin tono[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ginpapakita ha nasunod nga pagtala, an mga tigaman hin tono para han ikaduhá, ikatuló, ngan ika-upat nga mga tono ginsasaro han bopomofo ngan pinyin. Ha bopomofo, an pagkawaray tigaman gin-gagamit pagpakita han syahan nga tono samtang usá nga tulbok ha igbaw nagpapakita han ikalimá nga tono (kilalado gihapon nga neutral nga tono). Ha pinyin, an macron nagpapakita han syahan nga tono ngan an pagkawaray hin tigaman nagpapakita han ikalimá nga tono.
Diri sugad han Hanyu Pinyin, an Zhuyin nahiangay hin maupay han hanzi nga mga agi ha mga barasahon nga diin tipaubos o vertical an pagmantala han nahasurat, nga diin mauruupay an Zhuyin hin pagtigaman han pagluwás hin mga tipaubos o vertical nga ginsusurat ha Tsinino.
An Zhuyin, kun ginagamit upod hin mga Tsino nga agi, ginbubutang ha tuo han Tsino nga agi kun tipaubos o vertical o ha igbaw han Tsino nga agi hin tipatuo nga pagpatik (kitaa Ruby nga agi).
Ha ubós in pananglitan han pulong nga "botilya" (pinyin: píngzi):
Pagtanding[igliwat | Igliwat an wikitext]
Pinyin[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Zhuyin ngan pinyin nahibase han amo la gihapon nga mga pagluwás ha Minandarin, amo nga mayda usá-hin-usá nga pag-angay han duhá nga sistema:
(ㄭ) 1
-i
ㄚ
a
-a
ㄛ
o
-o
ㄜ
e
-e
ㄞ
ai
-ai
ㄟ
ei
-ei
ㄠ
ao
-ao
ㄡ
ou
-ou
ㄢ
an
-an
ㄣ
en
-en
ㄤ
ang
-ang
ㄥ
eng
-eng
ㄦ
er
丨
yi
-i
丨ㄚ
ya
-ia
丨ㄝ
ye
-ie
丨ㄠ
yao
-iao
丨ㄡ
you
-iu
丨ㄢ
yan
-ian
丨ㄣ
yin
-in
丨ㄤ
yang
-iang
丨ㄥ
ying
-ing
ㄨ
wu
-u
ㄨㄚ
wa
-ua
ㄨㄛ
wo
-uo
ㄨㄞ
wai
-uai
ㄨㄟ
wei
-ui
ㄨㄢ
wan
-uan
ㄨㄣ
wen
-un
ㄨㄤ
wang
-uang
ㄨㄥ
weng
-ong 4
ㄩ
yu
-ü 2
ㄩㄝ
yue
-üe 2
ㄩㄢ
yuan
-üan 2
ㄩㄣ
yun
-ün 2
ㄩㄥ
yong
-iong
1 Dirì ginsusurat. 2 An ü ginsusurat nga u pagsunod han j, q, x, o kundi man y. 4 An weng ginluluwás nga [oŋ] (ginsusurat nga ong) kun nasunod hin initial.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Pinyin celebrates 50th birthday" (ha Ininggles). Xinhua News Agency. 2008-02-11. Ginkuhà 2008-09-20.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ "ISO 7098:1982 – Documentation – Romanization of Chinese" (ha Ininggles). Ginkuhà 2009-03-01.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ Shih Hsiu-Chuan (18 Sep 2008). "Hanyu Pinyin to be standard system in 2009". Taipei Times (ha Ininggles). p. 2.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 The Republic of China government, Government Information Office. "Taiwan Yearbook 2006: The People & Languages" (ha Ininggles). Ginhipos tikang han orihinal han 2007-05-09. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)CS1 maint: unrecognized language (link) |Makikita gihapon ha
- ↑ Taiwan Headlines. "Taiwan Headlines: Society News: New Taiwanese dictionary unveiled" (ha Ininggles). Government Information Office, Taiwan(ROC). Ginhipos tikang han orihinal han 2007-10-31. Ginkuhà 2018-02-06.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ John DeFrancis. The Chinese Language: Fact and Fantasy. Honolulu, HI, USA: University of Hawaii Press, 1984. p. 242.
- ↑ Wenlin dictionary, entry 𠫓.
- ↑ "Unihan data for U+20000".
- ↑ Wenlin dictionary, entry 𠃉.
- ↑ "Unihan data for U+4E5A".
- ↑ Wenlin dictionary, entry 𠃋.
- ↑ Michael Everson, H. W. Ho, Andrew West, "Proposal to encode one Bopomofo character in the UCS", SC2 WG2 N3179.


text:
Tudlô
An tudlô[1] o kamóy[2] naulbo nga bahin han lawas han tawo, usa nga organo hin manipulasyon ngan panngabat nga mabibilngan ha kamot han katawhan ngan iba nga primates. Ha normal nga kahimtang, an tawo may-ada lima nga tudlo kada kamot. An syahan nga tudlo gintatawag nga tamuragkô, ngan sinundan han panudlô, talimutngâ, singsingan ngan tamuyingking.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 394.
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 157.


text:
TACLOBAN CITY – Nagdaros an usa nga tricycle driver ha opisina han LTO Regional Office 8 kakulop, January 16 tungod nga karuyag niya bawion an iya lisensya.
Ginkilala an tricycle driver nga hi Daniel Sebastian, taga Pawing, Palo, Leyte.
Nadakop hi Sebastian han LTO enforcer tungod nga umagi daw ini ha national highway han Palo.
Mababaruan nga mayada balaud nga bawal an mga tricycle ha national highway ngan may penalidad ini nga P2,077.63
Sumala kan Narcisa Tabarniro, LTO Chief Operation, ginkasuhan nira hin alarm and scandal hi Sebastian tungod nga ginbanyakan hini an mga lamesa ha sakob han LTO.
Paslak na hi Sebastian ha Tacloban PNP lock-up cell.


text:
Magkakayaon sin Medical-Surgical Mission for Cleft Lip Repair o libre nga pan-opera san mga bungi sa maabot nga Marso 18-20, 2022 sa Northern Samar Provincial Hospital.
Abrido ini sa ngatanan nga edad. Daraon la an birth certificate san ooperahan ngan kon menor de edad, updan san kag-anak o guardian.
Titikangan an screening yana nga adlaw, Marso 11 tubtob 17 diin an pasyente in igpapailarom sin laboratory tests, samtang an RT-PCR test in hihimuon duha kaadlaw antes an operasyon.
Ini nga libre nga operasyon in dara san Gobyerno Probinsyal pinaagi san paningkamot ni Gobernador Edwin Ongchuan, kaupod an Provincial Health Office ngan NSPH sa pakikipagbuligay kan Dr. Lutgardo Caparas Jr. ngan Dr. Willie Go.


text:
Wikipedia:Kirigta
Iton mga kirigta o meetup in mga mahinungdanon nga panhitabo kun diin iton mga Wikimedian (gumaramit han/san Wikipedia ngan an iya mga bugto nga proyekto) in aragtubangay nga naghaharampang. Kasagaran impormal la ini. Ini in nahihitabo pipira na katuig an naglabay ngan ha durudilain nga lugar han kalibutan. Bisan hino in puydi mag-organisar hini nga aktibidad ngan diri kinahanglan sumarit bisan kan hin-o para matuman ini. Damo nga pamaagi it pagbuhat hin meetup, it iba simple la (kay diri man gud kinahanglan magin komplikado) ngan it iba liwat inandaman gud hin tiupay. Kun diin may-ada sagunson nga kirigta ha usa ka lokalidad, agsob hira nagkakamay-ada hin ira kalugaringon nga kultura. Kitaa an pakli han naglabay nga mga kirigta, ha bisan ano nga lokasyon nga ginkakainteresan mo, para hin mas maupay nga pagkakaintindi ha ira.
Manhihitabo[Igliwat an wikitext]
Puydi igbutang dinhi an mga ginpaplano nga panbubuhaton.
An mga naglabay nga binuhat[Igliwat an wikitext]
Iton forum ginbubuhat an paghatag hin impormasyon ngan uruistorya ha pipira nga pinili nga Wikimedia (sugad han Wikipedia, Wiktionary, Wikibooks ngan iba pa nga mga bugto nga proyekto nira) topic. Iton edit-a-thon liwat, kasagaran labot la hin mayda na ini Wikimedia forum, naglalakip gihap ini hin aktuwal nga pag-eedit han mga magtarambong.
Mga hinumdoman[Igliwat an wikitext]
Mga makabubulig nga sumpay[Igliwat an wikitext]
- Wikipedia Tutorial (Ininggles)
- 2016 Waray Wiktionary Tutorial
- Tutorial hit pag-upload hin mga imahe, video ngan sound ha Wikimedia Commons
Kahimtang han mga magbugto nga proyekto ha Waray Wikimedia[Igliwat an wikitext]
Aktibo[Igliwat an wikitext]
- Waray Wikipedia - ensayklopedya
Aada na ha Incubator pala[Igliwat an wikitext]
- Waray Wiktionary - diksyunaryo
Mga diri pa aktibo[Igliwat an wikitext]
- Waray Wikibooks - manwal hit pagtutdo hin pag-aram (textbook)
- Waray Wikiquote - darahonon/ginsering (quotation)
- Waray Wikinews - sumat (news)
- Waray Wikivoyage - pagtugway hit pagbiyahe (travel guide)
- Multilingual Wikisource (upod dinhi an Waray Wikisource) - kuruhaon hin mga dokumento (library)
- Beta Wikiversity (upod dinhi an Waray Wikiversity) - materyales ngan buruhaton hin pagtuon (learning resources)
Mga sumpay ha gawas[Igliwat an wikitext]
- Meetup page han English Wikipedia
- Mga panhitabo ha Meta Wiki
- Mga panhitabo ha MediaWiki
- Impormasyon hiunong an pagigin usa ka Wikimedia user group
- Impormasyon hiunong hin paghangyo hin pondo o grant tikang ha Wikimedia Foundation
- Paghubad hin interface
- Best Practices in Public Outreach
- Improving Wikimedia Projects Content through Collaboration - Waray Wikipedia Experience, 2014-2017
- Conducting a successful edit-a-thon


text:
Vallehermoso, Negros Oriental
- Ini nga artikulo mahitungod han bungto ha Negros Oriental, para hin impormasyon mahitungod han bungto ha Islas Canarias, kitaa iton Vallehermoso, Espanya
An Vallehermoso usa nga 4th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Negros Oriental ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 33,914 ka tawo ha 6,753 nga panimalay.
Mga BaranggayIgliwat
An Vallehermoso mayda napulo kag lima (15) nga baranggay.
- Bagawines
- Bairan
- Don Espiridion Villegas
- Guba
- Cabulihan
- Macapso
- Malangsa
- Molobolo
- Maglahos
- Pinocawan
- Poblacion
- Puan
- Tabon
- Tagbino
- Ulay
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
San Miguel, Iloilo
An San Miguel usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 20,754 ka tawo ha 4,117 nga panimalay.
Mga BaranggayIgliwat
An San Miguel mayda karuhaan kag upat (24) nga baranggay.
An alkalde yana hit bungto hi Gregorio Villarico ngan an bise-alkalde yana hi Victor Saclauso.
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Bayombong
An Bayombong usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Nueva Vizcaya, Pilipinas. Amo ini an kapital nga bungto han Nueva Vizcaya. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 50,563 ka tawo ha 10,693 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Bayombong ginbahin ngadto hin karuhaan kag lima (25) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Guipúzcoa
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Guipúzcoa (ha Vascongado: Gipuzkoa) usa nga probinsya ha amihanan nga Espanya, ha dumagsaan nga dapit han komunidad autonoma han País Vasco. Ginsasapitan ini han mga probinsya han Vizcaya ngan Álava, han Komunidad Autonoma han Navarra, han Franses nga Department han Pyrénées-Atlantiques, ngan han Dagat Cantabrico (ha Kinatsila: Mar Cantábrico).
An kahaluag hini nga 1,980 ka sq.km.(1 980 km²) amo an naghihimo hini nga giguti-ayi nga probinsya ha Espanya.
An populasyon hini 694,944 (2007), ngan an ika-upat nga bahin hini naukoy ha kapital han probinsya nga amo an San Sebastián (ha Vascongado Donostia). Lakip han iba nga mga importante nga mga syudad amo an Irún, Errenteria, Zarautz, Arrasate, Eibar, Tolosa, Beasain.
Iton Guipuscoanon usa nga dialecto han Vascongado nga yinaknan nga ginagamit dinhe nga rehiyon.
Kitaa iton Lista han mga munisipyo ha Guipúzcoa.
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Opisyal nga websayt (Impormasyon ha Vascongado, Kinatsila, Franses ngan Iningles)


text:
San Marino
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An San Marino (Initalyano: [san maˈriːno]) nga an opisyal nga ngaran Republika han San Marino[1][2] (Initalyano: Repubblica di San Marino) nga agsob liwat tawagon nga Serenissima nga Republika han San Marino[2] (Initalyano: Serenissima Repubblica di San Marino) usá nga gin-enklave nga mikrostate nga ginpalibotan han Italya, nga nahamutang ha Italyano nga Peninsula ha dumagsaan nga dapit han Kabugkiran Apenino. An kadako hiní mga 61 km2 (24 sq mi) là, nga mayda kamolupyohan nga 33,562.[6] An pamunuan o kapital hini an Syudad han San Marino ngan an gidako-i nga syudad hini Serravalle. An San Marino amo an mayda gigamayi nga kamolupyohan han tanan nga api han Konseho han Europa.
An nasod nagkuha han ngaran tikang kan Marino, usá nga herrero (stonemason) nga tikang han Romano nga kolonya ha purô han Rab, nga nahamutang han yanâ-nga-adlaw nga Croatia. Han A.D. 257, binmulig hi Marino han pagtukod hin utro han mga muralya o bungbong han syudad han Rimini katapos han paggub'a hini han mga Liburniano nga mga pirata. Nagpadayon hi Marino pagtukod han naglulugaríng nga monastiko nga komunidad ha Bukid Titano han A.D. 301; amo nga, an San Marino mayda pag-angkon nga amo an gima-iha-i nga soberano nga estado ngan amo gihapon an gima-iha-i nga konstitusyonal nga republika.[7]
Gindudumara an San Marino han Batakan-Balaod han San Marino (Leges Statutae Republicae Sancti Marini), usá nga serye hin unom nga libro nga ginsurat ha Linatin han urhe nga ika-16 nga gatostuig, nga nagtutugon han sistema politika han nasod, ha iba nga mga butang. An nasod ginkikitâ nga amo an mayda gisayohi nga sinurat nga mga dokumento hin pan-gobyernohan, o batakan-balaod, nga ginagamit pa yanâ.[8]
Natapos an ekonomiya han nasod ha pananalapî, industriya, mga serbisyo ngan turismo. Usá iní han mga girikohi nga nasod ha kalibutan kun sukdon an GDP (per capita), nga mayda ihap nga maikukumpara han pinakamadukwag nga mga Europeo nga mga rehiyon. Ginkikita an San Marino nga mayda hataas in kamadig-on nga ekonomiya, upod hin usá nga gihamubo-i nga mga ihap hin pagkadesempleado o pagkawaray-trabaho ha Europa, waray nasodnon nga utang ngan in surplus ha budget.[1] Amo ini an nag-uusá nga nasod nga darudamo hin mga sarakyan kaysa hin katawhan. Ha ilarom hin paglantaw nga diplomátiko, sunod han pag-uná han Italya, usá ini han mga namumutnga nga api han grupo nga Uniting for Consensus[9].
Kaagi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Binmiya hi San Marino han purô han Arba nga nahamutang ha yanâ-nga-adlaw nga Croatia upod han iya sangkay ha iya kinabuhi nga hi Leo, ngan kinmadto han syudad han Rimini nga herrero o stonemason. Katapos han Diocletianohanon nga Persekusyon nga sinmunod han iya mga Cristohanon nga mga pagwali, kinmalagiw hiyá ngadto han harani nga Bukid Titano, nga diín nagtukod hiyá hin guti-ay nga singbahan ngan tungod hiní nagtukod han yanâ nga syudad ngan estado han San Marino, nga agsob tinatawag pa gihapon nga "Titánico nga Repúblika".[10] An opisyal nga pitsa han pagtukod han yanâ nga Republika ginhahatag nga 3 Septyembre 301.
Ginkilala han Papado an paglugaríng han nasod han tuig 1631.
An pag-abante han ehersito ni Napoleon han 1797 nagdara hin madalî nga kataragman han paglugaríng han San Marino, kundi natalwas an nasod tikang hin kawara hin kagawasan tungod han usa nga mga Rehente hini, hi Antonio Onofri, nga ginkarespeto ngan ginkasangkay kan Napoleon. Tungod han iya pag-intervenir, hi Napoleon dida hin surat nga ginpadara kan Gaspard Monge, usá nga siyetista ngan komisaryo han Kagamhanan Franses para hin Siyensya ngan Arte, nagsaad nga igagarantiya ngan dadapigon an independensya han Repúblika. Hi Napoleon nag-offer pa ngani nga pahaluagon an teritoryo han repúblika sumala han mga panginahanglanon hiní. Waray iní nga kataposan nga offer karawti han mga Rehente, tungod hin kahadlok hin pagbulos ha urhe tikang han revanchismo han iba nga mga estado.[11][12]
Didâ han urhe nga bahin han proseso hin paghiusá han Italya han ika-19 nga gatostuig, nagsirbe an San Marino nga tagoan ngan sirungan para hin damo nga mga tawo nga ginperseguir tungod han ira pagsuporta han paghiusa han Italya. Ha pagkilala hini nga suporta, ginkaráwat ni Giuseppe Garibaldi an hangyo han San Marino nga diri mahilakip han bag-o nga Italyano nga estado.
Ginhimo an Mangulo han Estados Unidos nga hi Abraham Lincoln nga usá nga bungtohanon ha dungog (honorary citizen) han gobyerno han San Marino. Nagsurat hiyá hin pagbaton nga diin nagsiring hiyá nga an repúblika nagpamatuod nga "an gobyerno nga nahitukod ha mga prinsipyo nga repúblikano mahihimo nga maidudumara nga maginmadig-on ngan magmaiha."[13][14]
Didâ han Syahan nga Gera han Kalibotan, pagdeklara han Italya hin gera ha Austria-Hungarya han 23 Mayo 1915, nagpabilin nga neutral o waray-inuugupan an San Marino ngan an Italya nagkaada hin pangontra nga paglantaw han Sammarinese nga pagwaray-pag-ugop, nga diin nagsuspetso hirá nga an San Marino bangin nagpapanimalay hin mga Austriyano nga mga espiya nga matatagaan hin akseso han bag-o nga estasyon hin radiotelegrama hini. Naningkamot an Italya nga pumirit hin pagtukod hin grupo hin Carabinieri didâ han repúblika ngan utdon an mga linea hin telephon han waray ini sumigi. Duha ka grupo hin tagnapulò ka boluntaryo inmapi han mga Italyano nga puwersa ha pag-away didto han Italyano nga frente, an syahan nga grupo mga na-kombate ngan an ikaduha usá nga medical nga corps nga nagpapadalagan hin Pula nga Krus nga hospital ha kampo. An pagkaada hiní nga hospital nagdangat nga an Austriya-Hungarya nagsuspinde hin mga diplomátiko nga mga relasyon hiní han repúblika.[15]
Tikang han 1923 tubtub 1943, nailarom an San Marino han pagdumara han Partido Fascista Sammarinese (PFS).
Didâ han Ikaduha nga Gera han Kalibotan, nagpabilin nga waray-inuugopan an San Marino, bisan pa nga sayop nga ginsumat hin reporte nga barasahon didâ han The New York Times nga nagdeklara iní hin gera han Reino Unido han 17 Septyembre 1940.[16] Nagpadará hin mensahe an gobyerno nga Sammarinese ngadto han Britániko nga gobyerno nga diin nagsiring hirá nga waray magdeklara hin gera an San Marino han Reino Unido.[17]
Tuló ka adlaw katapos han kahulog tikang ha poder ni Benito Mussolini ha Italy, nahulog an pagdumara han PFS ngan an bag-o nga kagamhanan nagpasamwak hin waray-pag-ugop han pag-awayan. Nahibalik ha poder an mga Fascista han 1 Abril 1944 kundi ginpabilin an neutralidad o an pagwaraypag-ugop. Bisan pa, han 26 Hunyo 1944 ginbombahan an San Marino han Royal Air Force, ha pagtuo nga an San Marino ginsakop han mga Aleman nga mga puwersa ngan gin-gamit pag tirok hin mga hinipos ngan mga bala. Nagdeklara hiton ngahaw nga adlaw an Sammarinese nga gobyerno nga waray mga militar nga instalasyon o kagamiton nahamutang ha teritoryo hiní ngan waray nakig-away nga puwersa gintugotan pagsulod.[18] Ginkarawat han San Marino in pira ka yukot nga mga sibilyan nga mga refugee han pagtabok han mga puwersa Alyada han Linea nga Gothi.[19] Han Septyembre 1944, gin-okupahan ini hin madalî han mga Aleman nga puwersa, nga ginlupig han mga Alyado nga puwersa han Pag-awayan han San Marino.
Nagkaada an San Marino han syahan nga komunista nga gobyerno han kalibotan nga napilì nga demoktratiko – usa nga koalisyon han Partido Komunista Sammarinese ngan han Partido Sosyalista Sammarinese, nga nagkapot hin poder han panahon tikang han 1945 tubtub 1957.[20][21]
An San Marino amo an giguti-ayi nga republika han kalibotan, bisan pa man kun gintipa ini nga pagkangkon han Nauru han pakakuha han Nauru hin paglugaring han 1968, kay an kanan Nauru katunaan nga masa mga 21 km2 (8.1 sq mi) là. Kundi an yakan-balaod han Nauru nga naglalakip han mga nagpapalibot nga katubigan naglalakip hin 431,000 km2 (166,000 sq mi), usá nga langyab nga pira ka yukot nga darudako kaysa han teritoryo han San Marino.[22]
Nagin api han Konseho han Europa an San Marino han 1988 ngan han Nasyones Unidas han 1992. Diri ini api han Unyon Europeo, diri liwat api han Eurozone pero nagamit ini han euro nga salapî hiní.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 San Marino nga entrada ha The World Factbook
- ↑ 2.0 2.1 2.2 "San Marino". Encyclopædia Britannica. 2012. Ginkuhà 1 Marso 2011.
- ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 San Marino. Imf.org.
- ↑ Filling Gaps in the Human Development Index Archived 5 October 2011[Date mismatch] at the Wayback Machine., United Nations ESCAP, Pebrero 2009
- ↑ "San Marino" (PDF). UNECE Statistics Programme. UNECE. 2009. Ginhipos tikang han orihinal (PDF) han 2017-06-30. Ginkuhà 13 Marso 2010.
- ↑ "Informazioni sulla popolazione – Repubblica di San Marino, portale ufficiale". Sanmarino.sm. Ginhipos tikang han orihinal han 2016-11-12. Ginkuhà 11 Nobyembre 2016.
- ↑ "Europe's Micro-States: (04) San Marino". Deutsche Welle. 24 Hulyo 2014. Ginkuhà 28 Hulyo 2014.
- ↑ "The United States has "the longest surviving constitution."". PolitiFact.com. Ginkuhà 26 Septyembre 2012.
- ↑ "'UNITING FOR CONSENSUS' GROUP OF STATES INTRODUCES TEXT ON SECURITY COUNCIL REFORM TO GENERAL ASSEMBLY - Meetings Coverage and Press Releases". Un.org. Ginkuhà 3 Agosto 2017.
- ↑ Charles, comte de Bruc, The Republic of San Marino (Cambridge: 1880).
- ↑ "From 1500 to beginning 1800, Napoleon in San Marino". Sanmarinosite.com. Ginhipos tikang han orihinal han 18 Mayo 2009. Ginkuhà 24 Oktubre 2009. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)
- ↑ Histoire abrégée des traités de paix entre les puissances de l'Europe depuis la Paix de Westphalie, Christophe-Guillaume Koch, ed., Paris, 1817, vol. V, p. 19.
- ↑ "San Marino". United States Diplomatic History (ha Ininggles). U. S. Department of State. Ginkuhà 29 Mayo 2011.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ Irving Wallace, The Book of Lists 3
- ↑ "San Marino e la Prima Guerra Mondiale". Educazione.sm. Ginkuhà 24 October 2009.
- ↑ "GALES SCATTER NAZI CHANNEL FLEETS; ITALIANS THRUST DEEPER INTO EGYPT (9/18/40)" (ha Ininggles). 209.157.64.200. 18 Septyembre 2010. Ginhipos tikang han orihinal han 2013-02-24. Ginkuhà 16 Septyembre 2013.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ Diplomatic papers, 1944, p. 292
- ↑ Diplomatic papers, 1944, p. 291
- ↑ "Guerre Mondiali e Fascismo nella storia di San Marino". Sanmarinosite.com. Ginhipos tikang han orihinal han 10 Abril 2014. Ginkuhà 24 Oktubre 2009. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)
- ↑ Manali Desai (27 Nobyembre 2006). State Formation and Radical Democracy in India. Taylor & Francis. p. 142. ISBN 978-0-203-96774-4. https://books.google.com/books?id=60m9znJQmmkC&pg=PA142. Ginkuhà 31 Agosto 2013.
- ↑ Alan James Mayne (1 Enero 1999). From Politics Past to Politics Future: An Integrated Analysis of Current and Emergent Paradigms. Greenwood Publishing Group. p. 59. ISBN 978-0-275-96151-0. https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&pg=PA59. Ginkuhà 31 Agosto 2013.
- ↑ "Fishery and Aquaculture Country Profiles: Nauru". Food and Agriculture Organization of the United Nations. Ginkuhà 27 May 2010.
- Webarchive template wayback links
- Webarchive template warnings
- CS1 errors: deprecated parameters
- CS1 maint: unrecognized language
- Angay ighubad
- Mga barasahon nga mayda Initalyano-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Linatin-nga pinulongan nga sinurat
- Pages using infobox country or infobox former country with the symbol caption or type parameters
- San Marino
- Nasod


text:
Carles Puigdemont i Casamajó
Hi Carles Puigdemont i Casamajó (Kinatalan nga kaluwas: [ˈkarɫəs pudʒdəˈmon i kazəməˈʒo] ( listen);[lower-alpha 1] 29 han Disyembre 1962) usá nga polítiko tikang ha Catalunya, nga amo an nagin Mangulo han Kagamhanan han Catalunya han 12 han Enero 2016. It iya yana nga status usa nga ginkakadebete katapos han unilateral nga pagdeklara hin paglugaring han Catalunya tikang han Ginhadi-an han Espanya han 27 han October 2017. Tikang han paglantaw han kasanhi nga Kagamhanan han Catalunya, nagpapabilin hiya nga Mangulo. Tikang han paglantaw han Kagamhanan han Espanya, an Espanyol nga Parlamento upod han mga nagdudumara ngan mga oposisyon nga partido, an mga Oposisyon nga partido ha Parlamento Catalan, ngan han mga korte nga Espanyol, gintanggal hiya tikang ha puwesto han Primer Ministro nga hi Mariano Rajoy han 28 han Oktubre 2017.[1] Waray ginkilala ni Puigdemont an pagtanggal ha iya tikang ha puwesto, nagsiring hiya nga "matrabaho paghimo hin gawasnon nga nasod" hiyá ngan naghangyo han mga Catalan nga "tumipa nga pagkademokratiko" han pag-implementa han Artikulo 155 han Espanyol nga Konstitusyon han 1978.[2] Han 30 han Oktubre, nahinabo nga hi Puigdemont ngan bahin han gintanggal nga iya gobyerno kinmalagiw ngadto ha Belgika hin usa nga gios nga paglikay hin pagbúhat tikang han mga korte nga Espanyol,[3] samtang an Espanyol nga Piskal-Heneral nga hi José Manuel Maza nagpasamwak hin kriminal nga pagkiha patok ha ira tungod hin rebelyon, sedisyon ngan pagdespalko.[4][5]
Natawo hiya ha Amer, Girona, ngan an iya syahan nga karera dida nahibase ha periodismo ha dirudilain nga mga lokal nga mga peryodiko. Ha urhe nga panahon hiya an nagin-direktor han Catalan News Agency, pati gihapon han pan-semana nga Catalonia Today. Usa hiya nga naugop han Convergencia i Unio (CiU) tikang han 1983 kutob 2016, ngan nagtikang hiya han iya karera ha politka han 2006, han kapili niya nga delegado ngadto ha Parlamento han CiU. Han 2011, napili hiya nga alkalde han Girona, nga diin nag-ukoy hiya hin pira ka tuig, katapos han pagdaog han mga piniliay han munispyo nga ginbuhat hiton ngahaw nga tuig.[6] Paglabay hin upat ka tuig, hiya an nagin bag-o nga mangulo han Associació de Municipis per la Independència (Asosasyon hin mga Munisipyo para hin Independensya).
Han 10 han Enero 2016, hiya an napili nga ika-130 nga Mangulo han Generalitat han Catalunya han Parlamento han Catalunya. Nagsunod ini hin kasabotan nga ginkaangay han naglabay nga adlaw han Junts pel Sì ngan han CUP, nga diin ginpasamwak nga masaliwan hiya kan Artur Mas nga mangulo han Generalitat para hin garantiya hin parlamentaryo nga kadig-on han iya Kagamhanan. Han 14 han Enero ginpresenta niya an iya bag-o nga Kagamhanan.[7][8]
Syahan nga bahin han kinabuhi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Natawo hi Puigdemont was han 29 han Disyembre 1962 ha Amer (Lalawigan han Girona).[9] Anak hiya nira Xavier Puigdemont i Oliveras ngan Núria Casamajó i Ruiz, ngan ikaduha hin walo nga magburogto nga kalalakin-an tikang hin pamilya hin tradisyon nga naghihimo hin pastilyas. Bisan man kun diri nananungod hin direkta ha politika an iya pamilya, an iya apoy ha tuhod ngan an iya tiyo o batà nga hi Josep Puigdemont (1979–1983) mga alkalde han Amer.
Nakakuha hiya hin basiko nga pag-aram ngan nag-iskwela hiya hin sekondariya nga pag-aram didto han iya tuminongnong nga bungto han Amer, katapos gin-edukar ha boarding school ha Santa Maria del Collell ha Girona. Ha edad nga 16, usa nga peryodista na hiya para han peryodiko nga Diari de Girona, nga nagsurat hin mga sumat hin futbol ngan iba pa nga mga sumat. Nag-aram hiya hin Kinatalan nga pilolohiya ha Unibersidad han Girona, nga diin binmiya hiya, hin waray paggradwar basi magtrabaho ha peryodismo.
Karera ha peryodismo[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han 1981, nagtikang hiya pagtrabaho para han peryodiko nga El Punt, nga diin nagtapos hiya nga editor-in-chief. Nagtrabaho gihapon hiya dida han peryodiko nga Presència.
Han 1988, nagbuhat hiya hin proyekto hin panirok hin mga reperensya tikang han prensa ha langyaw mahitungod han Catalunya, nga an basahon nga iya natirok nagdangat han pagmantala han 1994 nga libro Cata... què? Catalunya vista per la premsa internacional ("Cata...anó? An Catalonia ha pagkita han prensa ha langyaw").[10] Api hiya han Katitirok hin mga Catalan nga Peryodista. Dida han 1992 nga Olimpico nga mga Mulay ha Barcelona, inmapi hiya hin organisasyon nga nag-ugop hin mga nasyonalista nga Catalan nga gindetenir nga bahin han sinisiring nga "Operasyon Garzón".
Han dekada han mga 1990, nagbiyahe hiya ha iba nga mga dapit ha sakob han Europa ngan nagtikang hiya hin pagtrabaho ha pag-aplikar hin mga bag-o nga mga teknolohiya ha impormasyon, nga dinmangat han paghimo han Ahensya hin mga Sumat Catalan (ACN), nga gintugonan han Generalitat han 1999. Gindumara ni Puigdemont an ahensya kutob 2002, nga diin an mangulo-hadto han Diputació de Girona nga hi Carles Pàramo (CiU), nag-imbita ha iya nga kumuha han posisyon hin direktor han Balay hin Kultura han Girona. Hiya gihapon an nagtukod han Catalan nga peryodiko ha Ininggles nga Catalonia Today.
Karera ha politika[igliwat | Igliwat an wikitext]
Binmiya hiya ha peryodismo basi tumambong hin bug-os ha politika dida han 2006 han paghatag hin bag-o nga imbita han CiU ha iya: nga umapi dida han kandidatura para han Parlamento Catalan.[11] Han 2007, dinmalagan hi Puigdemont para han lokal nga mga piniliay nga kandidato han Convergencia i Unio, kundi waray hiya magmalinamposon ngan nagpabilin ha oposisyon. Kundi, dida han mga sumunod nga mga lokal nga piniliay (2011), nabungkag niya an 32-ka-tuig nga pagkapot hin poder han Partido Socialista han Catalunya ha Girona ngan nagin alkalde.[12]
Han Hulyo 2015, sinmunod hiya kan Josep Maria Vila d'Abadal nga Mangulo han Association of Municipalities for Independence ngan napili hiya nga usa nga MP para han Junts pel sì nga kandidatura han Girona ha mga pinili-ay para han Parlamento han Catalunya (27 han Septyembre 2015).[13] Napili hiya nga Mangulo han Catalunya han 10 han Enero 2016, sunod hin kataposan nga kasabotan han mga Catalan nga independentista nga partido Junts pel sì ngan CUP.[14][15] Han 11 han Enero 2016, binmiya hiya hin pagka-Alkalde han Girona kay diri hiya puyde magin-Mangulo ngan magin-Alkalde hin dungán.[16] Hiya an syahan nga Mangulo nga Catalan nga dinmiri paghurar hin pag-ugop ngadto han Espanyol nga konstitusyon ngan han yana nga monarka nga hi, Felipe VI.[kinahanglan hin kasarigan]
Krisis ha Catalunya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han 27 han Oktubre 2017, katapos hin pagdumara han gin-debate nga Catalan nga pagdeklara hin paglugaríng nga dangat han gin-debate gihapon nga pagpasa han referendum hin paglugaríng han 1 han Oktubre (nga diin an mga binmotos waray magkatunga han mga puyde binmotos bisan man kon pipira hini ginpugngan hin pagvotos han Espanyol nga Guardia Civil), gintanggal hi Puigdemont tikang ha puwesto ha ilarom han mga previso han Artikulo 155 han Espanyol nga Konstitusyon.[17][18]
Ginkiha hiya hin mga pagtahap hin sedisyon, rebelyon ngan pagdespalko hin publiko nga salapî nga ginsumite han Piskal Heneral nga hi José Manuel Maza ngadto han Audiencia Nacional.[19][20] Inmulpot hi Puigdemont ha Bruselas han 30 han Oktubre, siring nga diri hiya mabalik kun diri hiya magkaada hin garantiya hin matadong nga pagtul-id ha korte ha Espanya.[21] An Maghirilom han Estado para hin Asilo, Migrasyon ngan Pagyano hin Pagdumara nga hi Theo Francken nagsiring nga puyde hiya mamiling hin asylum dida han nasod.[22] Han 2 han Nobyembre, nagpagawas hin Europeo nga Sugo hin Pagpadakop ngadto han mga opisyales ha Belhika patok kan Puigdemont ngan upat nga mga api han gabinete.[23] Sunod hin duha ka adlaw, nagsumite hira ngadto han Belgika nga kapolisanan[24], ngan ginbuhi-an hira hadton ngahaw nga adlaw dida hin kondisyon nga diri hira gintutugotan nga lumakat tikang ha Belhika ngan ighatag an ira mga pasaporte ngadto han mga Belhika nga mga opisyales.[25]
Personal nga panginabuhi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kasal hi Puigdemont tikang han 2000 ngadto hin taga-Romania nga periodista nga hi Marcela Topor, ngan mayda nira duha nga anak-nga-babaye.[26] Nayakan hiya hin Kinatalan, Frinanses, Rinomano, Kinatsila ngan Ininggles.[27]
Mga tigaman[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Kinatsila nga kaluwas: [ˈkaɾles puɣðeˈmon(t) i kasamaˈxo]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Ponce de León, Rodrigo (27 Oktubre 2017). "Rajoy cesa a Puigdemont y su Govern y convoca elecciones para el 21 de diciembre". eldiario.es (ha Kinatsila). Ginkuhà 27 Oktubre 2017.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ "Catalan ex-leader Carles Puigdemont vows to resist takeover" (ha Ininggles). BBC News. 28 Oktubre 2017. Ginkuhà 29 Oktubre 2017.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ Cortizo, Gonzalo (30 Oktubre 2017). "Puigdemont y parte de su gobierno se refugian en Bélgica para evitar a la justicia española". eldiario.es (ha Kinatsila). Ginkuhà 30 Oktubre 2017.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ Guindal, Carlota (30 Oktubre 2017). "La Fiscalía se querella contra Puigdemont y el Govern por rebelión y sedición". La Vanguardia (ha Kinatsila). Ginkuhà 30 Oktubre 2017.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ Jones, Sam (30 Oktubre 2017). "Spanish prosecutor calls for rebellion charges against Catalan leaders". The Guardian (ha Ininggles). Barcelona. Ginkuhà 30 Oktubre 2017.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ "Carles Puigdemont personal blog – About me". Carlespuigdemont.cat. Ginkuhà 30 Oktubre 2017.
- ↑ "Junts pel Sí i la CUP tanquen un acord per a dur endavant la legislatura". VilaWeb.cat (ha Catalan). 9 Enero 2016. Ginkuhà 9 Enero 2016.
- ↑ "Acord entre Junts pel Sí i la CUP amb Carles Puigdemont de president i sense Mas". 324.cat (ha Catalan). 9 Enero 2016. Ginkuhà 9 Enero 2016.
- ↑ "Carles Puigdemont i Casamajó". Enciclopedia.cat. Grup Enciclopèdia Catalana. Ginkuhà 9 Enero 2016.
- ↑ "La Campana Editorial – Cata...què?". lacampanaeditorial.com (ha Spanish). Ginkuhà 27 Oktubre 2017.
- ↑ "Puigdemon'ts profile as a MP". Parlament de Catalunya (ha Catalan).
- ↑ "Carles Puigdemont (CiU) serà el nou alcalde de Girona i acaba amb 32 anys d'hegemonia del PSC". Ara.cat (ha Kinatalan). 22 Mayo 2011. Ginkuhà 9 Enero 2016.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ March, Oriol (27 Disyembre 2015). "La refundació de CDC passa pels alcaldes". Ara. p. 22.
|access-date=requires
|url=(help)
- ↑ "Carles Puigdemont, de alcalde de Girona a president de la Generalitat" [Carles Puigdemont, from mayor of Girona to president of the Generalitat]. La Vanguardia (ha Kinatsila). 9 Enero 2016. Ginkuhà 10 Enero 2016.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ "The parties in Catalonia have reached an agreement to form an independentist government". Vilaweb. 2016-01-09. Ginkuhà 2016-01-09.
- ↑ "Puigdemont renuncia a la alcaldía de Girona tras ser investido President". La Sexta (ha Kinatsila). 11 Enero 2016. Ginkuhà 11 Enero 2016.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ "Spanish PM dissolves Catalan parliament". BBC News. 2017-10-27. Ginkuhà 2017-10-27.
- ↑ "Real Decreto 942/2017, de 27 de octubre, por el que se dispone, en virtud de las medidas autorizadas con fecha 27 de octubre de 2017 por el Pleno del Senado respecto de la Generalitat de Cataluña en aplicación del artículo 155 de la Constitución, el cese del M.H. Sr. Presidente de la Generalitat de Cataluña, don Carles Puigdemont i Casamajó. Boletin Oficial del Estado núm. 261, de 28 de octubre de 2017, páginas 103562 a 103563" [Dekreto han kanan hadì 942/2017 han 27 Oktubre] (ha Kinatsila). 27 Oktubre 2017. Ginkuhà 29 Oktubre 2017.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ "La Fiscalía se querella contra Puigdemont y el Govern por rebelión y sedición". La Vanguardia. 2017-10-30.
- ↑ "El fiscal se querella por rebelión, sedición y malversación contra Puigdemont y Forcadell". El País. 2017-10-30.
- ↑ Stone, Jon (31 Oktubre 2017). "Carles Puigdemont says he can't return to Catalonia because Spain is intent on 'vengeance'". The Independent. Bruselas. Ginkuhà 31 Oktubre 2017.
- ↑ "Catalonia's ousted president just fled the country". Independent.co.uk. 30 Oktubre 2017. Ginkuhà 30 Oktubre 2017.
- ↑ "Spain issues warrant for Catalan ex-leader". BBC News (ha English). 2017-11-03. Ginkuhà 2017-11-04.
- ↑ Boffey, Daniel (2017-11-05). "Carles Puigdemont turns himself in to Belgian police". The Guardian (ha English). ISSN 0261-3077. Ginkuhà 2017-11-05.
- ↑ "Catalan ex-leader freed by Belgian judge". BBC News (ha English). 2017-11-06. Ginkuhà 2017-11-06.
- ↑ "Carles Puigdemont actress wife 'LEAVES family home' as Catalonia on brink of independence". Express.co.uk. 2017-10-27.
- ↑ "Carles Puigdemont: freedom fighter or the enemy within". Euronews.com. 2017-10-10. Ginkuhà 2017-10-11.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga websayt
- Ininggles nga paghubad han Espanyol nga Kodigo Penal, upod an artikulo 472 (Rebelyon): http://www.legislationline.org/documents/id/18769
- CS1 maint: unrecognized language
- CS1 Catalan-language sources (ca)
- CS1 Spanish-language sources (es)
- Pages using citations with accessdate and no URL
- CS1 English-language sources (en)
- Tanan nga mga barasahon nga waray-masabtan kon diin ginkuha nga mga yakan
- Mga barasahon nga waray-masabtan kon diin ginkuha nga mga yakan from Oktubre 2017
- Articles with invalid date parameter in template
- Mga natawo han 1962
- Mga buhi nga tawo
- Politika
- Biyograpiya


text:
Aga
An aga (Iningles:Morning) (Pambansa:Umaga) (Cebuano:Aga) (Minuslim:Luhor) [1] amo ini nauuna ha udto, kulop, ngan gab-i ha pagkasunodsunod han usa ka adlaw. Kinabuwasan lain na liwat nga aga.
usa nga uras nga an dagaw tipakadtu ha katundan/wisti tikang ha wara u guti-ayay nga dagaw nga nahimu han bulan nga bisan la hain tikang ha sinirangan ngadtu ha katundan.
Mga kasariganIgliwat
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 4.


text:
Kalawdan Indiano
An Kalawdan Indiano, puyde liwat igsurat nga Kalawdan Indyano o kundi man Kalawdan Indiko an ikatulo ha gidakoi ha kanan kalibutan pagbahinbahin hin kadagatan, nga natahob hin 70,560,000 km2 (27,240,000 mi kwadrado) (haros 20% han katubigan han kanan Kalibutan bawbaw. An Asya aada ha norte, Africa ha katundan, Australia ha sinirangan, ngan Kalawdan Salatan o depende ha depenisyon, Antartica ha salatan. Gin-ngaran ini tikang ha India.
Etimolohiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Kalawdan Indiano gintawag anay han una nga Kalawdan Sinirangan o Dagat Sinirangan. Ini nga termino gingamit tubtob ha butnga han ika-18 siglo.
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
An mga katubtuban han Kalawdan Indiano, sumala han delinasyon han International Hydrographic Organization han 1953 in naglalakip han Kalawdan Salatan pero diri lakip ano mga marginal seas ha may northern rim, pero han 2000, an IHO iginbulag an Kalawdan Salatan hini, nga gintanggal an katubigan salatan han 60°S tikang ha Kalawdan Indiano, pero gin-upod liwat an marginal seas han norte. Kun meridiano an pagbabasehan, an Kalawdan Indiano may delimitasyon tikang ha Kalawdan Atlantico ngada han 20° sinirangan meridiano, pakadto ha salatan han Cape Agulhas, ngan tikang ha Kalawdan Pacifico ngada ha meridiano nga 146°55'E, pakadto ha salatan tikang ha pinaka-sur han Tasmania. An pinaka-norte naman han Kalawdan Indiano in aada ha 30° norte ha Gulpo Persiano.


text:
Dumangas
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Dumangas usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Nahamutang an bungto ha dumagsaan o amihanan-sinirangan han Syudad han Iloilo ha Isla han Panay. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 56,291 ka tawo ha 11,262 nga mga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Dumangas ginbahin ngadto hin kap-atan kag lima (45) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Upi, Maguindanao
- Para han United Press International, nga kilalado gihapon nga UPI, pakadi hini nga sumpay.
An Upi usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Maguindanao ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 51,141 ka tawo ha 9,975 nga mga panimalay.
Kabahin an bungto han lalawigan han Shariff Kabunsuan tikang han Oktubre 2006 tubtob han pag-nulifikar hini han Korte Suprema dida han Hulyo 2008.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Upi ginbahin ngadto hin katloan kag lima (35) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Datu Blah T. Sinsuat
An Datu Blah T. Sinsuat usa nga bungto ha lalawigan han Maguindanao ha Mindanao ha Pilipinas. Han una, kabahin ini han bungto han Upi nga api han una han lalawigan han Maguindanao. An Datu Blah T. Sinsuat nahimo nga bag-o nga bungto han lalawigan han Maguindanao katapos hin plebisito dida han Septyembre 16, 2006 ngan ha ilarom han Muslim Mindanao Act No. 198 han ARMM. Mga kap-atan kag duha (42) ka adlaw in naglabay, dida han Oktubre 28, an bungto nahimo nga bag-o nga bungto han bag-o nga nahimo nga ika-80 nga lalawigan han Pilipinas nga amo an lalawigan han Shariff Kabunsuan, pinaagi han Republic Act No. 9054 pinaagi han ispisyal nga mga gahom administratibo han Asamblea Rehiyonal han ARMM. Ini nga republica act tinatawag gihapon nga Expanded ARMM Law.
An bungto ginngaranan ha dungog ni Datu Blah T. Sinsuat, an delegado han Maguindanao ngadto han 1935 nga Constitutional Convention ngan Representante han Nag-uusaan nga Distrito han Cotabato ngadto han Ikaduhan nga Kongreso han Pilipinas.
Kabahin an bungto han lalawigan han Shariff Kabunsuan tikang han Oktubre 2006 tubtob han pag-nulifikar hini han Korte Suprema dida han Hulyo 2008.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Datu Blah T. Sinsuat ginbahin ngadto hin napulo kag duha (12) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Lutayan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Lutayan usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Sultan Kudarat ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 40,881 ka tawo ha 7,110 nga panimalay.
Mga BaranggayIgliwat
An Lutayan ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga baranggay.
- Antong
- Bayasong
- Blingkong
- Lutayan Proper
- Maindang
- Mamali
- Manili
- Palavilla
- Sampao
- Sisiman
- Tamnag (Pob.)
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Ilocos Norte
An Ilocos Norte (literal nga Winaray: Amihan nga Ilocos) usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Ilocos nga Rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Syudad han Laoag ngan nahamutangan ini ha kanawayon o amihanan-katundan nga pag-ultan han isla han Luzon, nasapit han Cagayan ngan Apayao ha sinirangan, ngan Abra ngan Ilocos Sur ha salatan. An Ilocos Norte naatubang han Dagat Salatan Tsina ha katundan ngan an Estrecho han Luzon ha amihanan.
An Ilocos Norte kilalado nga amo an lugar nga natawhan ni kasanhi-nga-Presidente Ferdinand E. Marcos, nga namuno hin awtoritaryan nga pamuno han nasod dida han urhe nga katunga han iya pagka-presidente. An pamilya Marcos mayda popularidad dida han probinsya. An Ilocos Norte kilalado gihapon nga karadtuan hin turista ha amihanan, nga dinhe nahamutangan an Fort Ilocandia, usa nga kanan labaw-nga-klase nga beach resort nga sikat ha mga langyawanon, ngan Pagudpud.
Katawhan ngan KulturaIgliwat
EkonomiyaIgliwat
HeyograpiyaIgliwat
PolitikalIgliwat
An Ilocos Norte ginbahin ngadto hin karuhaan kag usa (21) nga mga bungto ngan duha (2) nga syudad.
Mga syudadIgliwat
Mga bungtoIgliwat
PisikalIgliwat
Kaagi ngan KasaysayanIgliwat
An Ilocos Norte amo an lugar nga natawhan ni presidente Ferdinand Marcos.


text:
Kaarangay:Mga namatay han 520 nga dekada
Mga tawo nga namatay han 520 nga dekada .
Kitaa gihapon: Mga natawo han 520 nga dekada.
Mga ubos-nga-kaarangay
Ini nga kaarangay mayda han mga nasunod nga 10 nga mga ubos-nga-kaarangay, tikang hin 10 nga kabug-osan.
#
- Mga namatay han 520 (waray sulod)
- Mga namatay han 521 (waray sulod)
- Mga namatay han 522 (waray sulod)
- Mga namatay han 523 (waray sulod)
- Mga namatay han 524 (waray sulod)
- Mga namatay han 525 (waray sulod)
- Mga namatay han 526 (waray sulod)
- Mga namatay han 527 (waray sulod)
- Mga namatay han 528 (waray sulod)
- Mga namatay han 529 (waray sulod)
Mga pakli ha kaarangay nga "Mga namatay han 520 nga dekada"
Ini nga kaarangay mayda han amo la nga nasunod nga pakli.


text:
Maguindanao
An Maguindanao amo an usa anay nga probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Autonomo nga Rehiyon han Bangsamoro ha Muslim Mindanao (BARMM). An kapital hini amo an Buluan ngan ginsasapitan ini han Lanao del Sur ha amihanan, Cotabato ha sidlangan, ngan Sultan Kudarat ha salatan. Ha katundan nahamutang an Golfo Moro.
Katawhan ngan KulturaIgliwat
EkonomiyaIgliwat
HeyograpiyaIgliwat
PolitikalIgliwat
An Maguindanao ginbahin ngadto hin katloan kag tulo (33) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad. Bisan kon an Syudad han Cotabato ada ha sulod han mga pag-ultan han Maguindanao, naglulugaring ini tikang han probinsya. Bisan kon amo ini an sentro han rehiyon han Autonomo nga Rehiyon han Bangsamoro ha Muslim Mindanao (BARMM).
SyudadIgliwat
Mga BungtoIgliwat
PisikalIgliwat
Mga Kiritaon hin TuristaIgliwat
Kaagi ngan KasaysayanIgliwat
Hi Shariff Mohammed Kabungsuwan han Johor nagdara han relihiyon Islam ngada han lugar dida han mga katapusan nga bahin han ika-15 nga siglo. Nag-asawa hiya hin lokal nga prinsesa ngan nag-establisar hiya han Sultanate han Maguindanao. An Siong han Cotabato amo an sentro han sultanate pero an impluwensya hini nagharayo tikang han Peninsula han Zamboanga ngadto ha Baybayon han Sarangani ngan Davao.
Han panahon kolonyal an mga Katsila naglansar hin mga expedisyon ngada hini nga lugar agod mahisakop ini pero waray nira makontrola an rehiyon hangtod han mga butnga han ika-19 bga siglo.
Dida han panahon han Americano, an Cotabato nahimo nga distrito han Probinsya Moro nga ginhimo han 1903 ngan usa nga probinsya han Departamento han Mindanao ngan Sulu dida han 1914.
An hadi-nga-probinsya han Cotabato ginbahin anay ngadto han Cotabato ngan South Cotabato han 1966. Han Nobyembre 22, 1973, an Cotabato ginbahin ngadto hin tulo (3) pa nga mga probinsya nga amo a Maguindanao, North Cotabato ngan Sultan Kudarat.
An Maguindanao amo la an Muslim nga lalawigan han upat nga ginhimo tikang han kasanhi nga Probinsya han Cotabato. Han 1989, an probinsya nagpili nga umapi han Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao pero an Syudad han Cotabato waray umapi. Pero an Syudad han Cotabato amo an kapital han Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao.
Han Oktubre 31, 2006, an mga botante han Maguindanao nag-aproba han kahimo hin bag-o nga probinsya nga mahihimo tikang hin napulo (10) nga mga bungto. Tikang han labaw hin 500,000 nga mga rehistrado nga botante han Maguindanao, 285,372 nag-uyon han paghimo han probinsya han Shariff Kabunsuan. Mga 8,802 la an binmotos patok hini.
An Shariff Kabunsuan amo an nagin ika-80 nga lalawigan han nasod ngan amo an ika-6 ha Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao. Kondi gindeklara ini nga diri-legal han Korte Suprema han Pilipinas han 2008.


text:
Sosyolohiya
An sosyolohiya o sosyolehiya[1] (tikang ha Linatin: socitus, "kaupod"; ngan an pagdugtong-ha-kataposan -olohiya, "an pag-aram han", tikang han Griyego λόYoς, lógos, "kaaram") amo an sistematiko ngan siyentipiko nga pag-aram han sosyudad ngan pamatasan han sosyudad. An research ha sosyolohiya naglalakip tikang han pag-analisar hin magdali nga mga pagkita hin mga diri-magkilala nga mga tawo ha dalan ngadto han pag-aram han pankalibotan nga mga sosyal nga proseso. Dadamo nga mga larangan ha sakob hini nga disiplina nanginginlabot han mga paki-ana han unan-o ngan kay-ano in mga tawo naha-organisa ha sosyudad, komo mga indibidwal o mga api hin mga katig-uban, mga grupo, ngan mga institusyon. Komo akademiko nga disiplina, it sosyolohiya ginkikita nga usa nga sanga hin siyensya sosyal.
Durudilain nga Gobyerno
1. Kahadian/Dinastiya (Iningles:Kingdom/Dynasty) (Pambansa:Kaharian/Dinastiya)
2. Estadu (Iningles:States) (Pambansa:Estado)
3. Republika (Iningles:Republic) (Pambansa:Republika)
4. Komunismo (Iningles:Communism) (Pambansa:Komunismo)
5. Parliyaminti (Iningles:Parliament) (Pambansa:Parliyamente)
6. Kalidungan (Iningles:Kaleidescope) (Pambansa:Kabilugan)
7. Ug ibba pa
An PamilyaIgliwat
An Ína ngan an Áma (an Iruy ngan an Amay)
Mga kasariganIgliwat
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 345.


text:
Misamis Oriental
An Misamis Oriental usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Amihanan nga Mindanao nga rehiyon. An kapital hini ngan an sentro han rehiyon amo an Cagayan de Oro. Ginsasapitan an probinsya han Lanao del Norte ngan Bukidnon ha salatan, han Agusan del Norte ngan Agusan del Sur ha sidlangan, ngan ha amihanan amo an Dagat Bohol upod han isla-probinsya han Camiguin tikang han amihanan nga labnasan hini.
Katawhan ngan KulturaIgliwat
EkonomiyaIgliwat
HeyograpiyaIgliwat
PolitikalIgliwat
An Misamis Oriental ginbahin ngadto hin karuhaan kag tulo (23) nga mga bungto ngan tulo (3) nga mga syudad.


text:
Lagayan
An Lagayan usa nga ika-unom nga klase nga bungto han lalawigan han Abra han Administratibo nga Rehiyon han Cordillera han Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 3,894 ka tawo ha 796 ng mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Lagayan ginbahin ngadto hin lima (5) nga mga baranggay.
- Ba-i
- Collago
- Pang-ot
- Poblacion
- Pulot
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Itogon
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Itogon usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han Benguet, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 46,705 ka tawo ha 8,588 nga mga panimalay.
Mga baranggayIgliwat
An Itogon ginbahin ngadto hin siyam (9) nga mga baranggay.
- Ampucao
- Dalupirip
- Gumatdang
- Loacan
- Poblacion (Central)
- Tinongdan
- Tuding
- Ucab
- Virac
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Kaarangay:Mga natawo han 960 nga dekada UC
Mga tawo nga natawo han 960 nga dekada UC.
Kitaa gihapon: Mga namatay han 960 nga dekada UC.
Mga ubos-nga-kaarangay
Ini nga kaarangay mayda han mga nasunod nga 10 nga mga ubos-nga-kaarangay, tikang hin 10 nga kabug-osan.
#
- Mga natawo han 960 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 961 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 962 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 963 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 964 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 965 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 966 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 967 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 968 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 969 UC (waray sulod)


text:
Ungkaya Pukan
An Ungkaya Pukan usa nga bungto ha lalawigan han Basilan ha Pilipinas. Nahimo ini pinaagi han Muslim Mindanao Autonomy Act No. 193, nga ginratipika ha plebisito dida han Mayo 22, 2006. Nahimo ini tikang hin napulo kag duha (12) nga mga baranggay nga kabahin han una han Tipo-Tipo.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Ungkaya Pukan ginbahin ngadto hin napulo kag duha (12) nga mga baranggay.
- Amaloy
- Bohe-Pahuh
- Bohe-Suyak
- Cabangalan
- Danit
- Kamamburingan
- Matata
- Materling
- Pipil
- Sungkayut
- Tongbato
- Ulitan
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.


text:
Otso syentos (800) pala an nag-renew han sobra 2,500 nga MCH ha Tacloban City
Otso syentos (800) pala an nag-renew han sobra 2,500 nga MCH ha Tacloban CityFebruary 18, 2021 No Comments on Otso syentos (800) pala an nag-renew han sobra 2,500 nga MCH ha Tacloban City
Tacloban City, Philippines (2.18.21)—Sobra 2,500 iton mga Motorcab for Hire (MCH) ha Tacloban nga naka rehistro han 2020.
Ini nga ihap iton ginlalauman nga magre-renew kunta yana nga 2021 han ira mga business permits. Kundi, ngada yana, Pebrero 18, 2021 na, sobrahay 800 pala nga MCH iton nakag-renew subay hiton record han Business Permit and Licensing Division (BPLD) han syudad han Tacloban.
Ini an rason nga an BPLD in nag-aro na hin bulig ha TOMECO nga manakop ha kadalanan han mga waray pa mag-renew kay matatawag na nga illegal o kulorom an ira operasyon.
Sanglit, siring ni Restituto A. Reglos, Chief Operations han TOMECO, sobra 40 na iton mga MCH nga naka-impound ha Tacloban City Convention Center compound nga nagkadadakop han TOMECO han naglabay nga pira pala ka adlaw, ngan magpapadayon pa ini.
“Makuri man gud iton panalapi yana dara hini nga pandemic. Kay bisan iton mga pasaheros pipira pira la, sanglit makuri gud an pagbiling han kwarta pan renew”, siring hin usa nga driver operator nga waray nala magpangaran.
Sumala naman kan Reglos, kinahanglan gud maningkamot an mga tag-iya han MCH nga makag-renew hira han ira business permit kay asya manla gihapon, pananakpon hira ha dalan kun magbiyahe nga kulorum pa hira. Delikado pa ha ira, pati han ira mga pasaheros.
Dugang pa ni Reglos, ha mga masunod nga mga adlaw, posible isunod liwat pandakop an mga Public Utility Jeepneys (PUJ) nga waray pa gihapon makapan-renew basé hiton talaan han City Licensing.
An sobra 40 nga MCH nga una nagkadadakop, yana naibanan na hin haros katunga, kay an mga nagtatag-iya nagbiling dayon hin paagi nga makag-renew para diri maulang an ira pagbiyahe ha kadalanan.
M. Padernos/CIO


text:
Hapot
Ano an sinasabi kan Biblia manongod sa Trinidad?
Simbag
An pinakamasakit na bagay manongod sa Kristyanong konsepto kan Trinidad iyo na mayong kompletong paliwanag para kan bagay na ini. An Trinidad sarong konsepto na imposibleng kompletong maintindihan, dangan maipaliwanag nin tawo. An Dios iba sa satuyang tawo. An Dios orog kadunong sa gabos kaya dai kita maghuna na kaya ta siyang kompletong intindihon. An Biblia nagtotokdo na Dios an Ama, na Dios si Hesus, asin Dios an Espiritu Santo. Nagtotokdo man an Biblia na igwa sana nin sarong Dios. Dawa ngani igwang mga bagay na kaya tang intindihon manongod sa relasyon kan magkakaibang Persona kan Dios, alagad, dai iyan kayang kompletong intindihon kan isip nin tawo. Dai man ini nangangahulugan na an Tolong Persona kan Dios bakong totoo asin ini bakong base sa katokdoan kan Biblia.
An Trinidad sarong Dios na nageeksister sa tolong Persona. Tandaan ta na dai ini nagtotokdo nin tolong Dios. Ilaag ta sa satuyang kaisipan na pag nagadal kita kan konseptong ini, an tataramon na “Trinidad” dai ta makukua o mababasa sa Biblia. Ini sarong tataramon na ginamit sa pagbalo na ipahiling an tolong Persona kan Dios – puro-parehong nageeksister, puro-parehong daeng kasakodan na Persona kan Dios. An mahalaga iyo na an konseptong ipinipresentar kan tataramon na “Trinidad” yaon asin itinotokdo kan Biblia. An mga minasonod iyo an sinasabi asin itinotokdo kan Biblia manongod sa Trinidad:
1) Igwa sanang Sarong Dios (Deuteronomio 6:4; 1 Corinto 8:4; Galacia 3:20; 1 Timoteo 2:5).
2) An Trinidad konsistido nin tolong Persona (Genesis 1:1, 26; 3:22; 11:7; Isaias 6:8, 48:16, 61:1; Mateo 3:16-17; 28:19; 2 Corinto 13:14). Sa Genesis 1:1, ginamit an Hebreong pandakolan na tataramon na Elohim. Sa Genesis 1:26, 3:22, 11:7 asin Isaias 6:8, an pandakolan na terminong “satuya” ginamit. An Hebreong tataramon na Elohim asin terminong “satuya” parehong pandakolan na tataramon, panduwahan na tawo o pataas an sinasambit sa tataramon na Hebreo. Ipinapahiling digdi an aspeto kan tolong Persona kan Dios. An Hebreong tataramon para sa Dios, Elohim, siguradong nagpapahiling kan Trinidad.
Sa Isaias 48:16 asin 61:1, an Dios Aki nagtataram manongod sa Dios Ama asin Dios Espiritu Santo. Ikumparar an Isaias 61:1 sa Lucas 4:14-19 tanganing mahiling na an Dios Aki an nagtataram. Ipinapahiling sa Mateo 3:16-17 an pagbunyag ki Hesus. Mahihiling sa tekstong ini na an Dios Espiritu Santo nagbaba sa Dios Aki asin an Dios Ama nagpoproklamar kan saiyang pagkamoot asin kan saiyang kaogmahan sa Dios Aki.
3) An tolong Persona kan Dios na iyong nagbibilog kan Trinidad binibistong iba sa lambang saro sa nagkapirang parte kan Biblia. Sa Lumang Tipan, an “JEHOVA” iba sa “Jehova” (Genesis 19:24; Hosea 1:4). Si JEHOVA igwang Aki (Mga Salmo 2:7, 12; Mga Talinhaga 30:2-4). Iba an Espiritu sa “JEHOVA” (Mga Bilang 27:18) asin sa “Dios” (Mga Salmo 51:10-12). Iba an Dios Aki sa Dios Ama (Mga Salmo 45:6-7; Hebreo 1:8-9). Sa Bagong Tipan, May sinasabi si Hesus sa Dios Ama manongod sa ipapadarang Pararanga, An Espiritu Santo (Juan 14:16-17). Ini nagpapahiling na dai kinokonsidera ni Hesus an saiyang sadiri bilang iyo an Ama o an Espiritu Santo. Ikonsidera ta pa an dakol pang parte sa Evanghelyo kun sain si Hesus nakikiolay sa Dios Ama. Kaolay niya an saiyang sadiri? Dai. Igwa siyang ibang kaolay – ibang Persona kan Trinidad – an Ama.
4) Dios an lambang miembro kan Trinidad. Dios an Ama (Juan 6:27; Roma 1:7; 1 Peter 1:2). Dios an Aki (Juan 1:1, 14; Roma 9:5; Colosas 2:9; Hebreo 1:8; Juan 5:20). Dios an Espiritu Santo (Mga Gibo 5:3-4; 1 Corinto 3:16).
5) Pagpapasakop sa lambang miembro kan Trinidad. An Biblia nagpapahiling na an Espiritu Santo nagpapasakop sa Ama asin sa Aki, asin an Aki nagpapasakop sa Ama. Ini an relasyon ninda asin dai ini nag ninigar kan saindang pagka Dios. Ini sarong bagay na dai kayang intindihon kan satuyang mga kaisipan. Manongod sa Aki, hilingon an Lucas 22:42, Juan 5:36, Juan 20:21, asin 1 Juan 4:14. Manongod man sa Espiritu Santo, hilingon an Juan 14:16, 14:26, 15:26, 16:7, asin lalao na an Juan 16:13-14.
6) An kada miembro kan Trinidad igwa nin kanya-kanyang gibo. An Ama an pinaghahalian asin kawsa kan bilog na kinaban (1 Corinto 8:6; Kapahayagan 4:11); banal na kapahayagan (Kapahayagan 1:1) kaligtasan ( Juan 3:16-17); asin mga ginibo ni Hesus kan siya nagpakang-tawo (Juan 5:17, 14:10). An Dios Ama an nag kawsa kan gabos na ini.
An Dios aki iyo an representante kan Ama sa pagibo niya kan saiyang trabaho: paglalang asin pagmantener kan kinaban (1 Corinto 8:6; Juan 1:3; Colosas 1:16-17); banal na kapahayagan (Juan 1:1, 1612-15; Mateo 11:27; Kapahayagan 1:1); asin kaligtasan (2 Corinto 5:19; Mateo 1:21; Juan 4:42). Gabos na ini ginigibo kan Ama sa paagi kan Aki, bilang saiyang representante.
An Espiritu Santo iyo an paagi kan Ama sa pagibo niya kan saiyang trabaho: paglalang asin pagmantener kan kinaban (Genesis 1:2; Job 26:13; Mga Salmo 104:30); banal na kapahayagan (Juan 16:12-15; Efeso 3:5; 2 Pedro 1:21); kaligtasan (John 3:6; Tito 3:5; 1 Pedro 1:2); asin an mga trabaho ni Hesus (Isaias 61:1; Acts 10:38). Gabos na ini ginigibo kan Ama sa paagi kan kapangyarihan kan Espiritu Santo.
An Ama, Aki, asin Espiritu Santo bakong parte kan Dios, lambang saro sa sainda Dios. An doctrina kan Trinidad nagin isyu na sa bilog na historya kan Kristyanong simbahan. Dawa na ngani an pinaka pundasyon na aspeto kan Trinidad malinaw na presente sa Tataramon kan Dios, dakul sa mga sadit na isyu an dai klarado. Dios an Ama, Dios an Aki, asin Dios an Espiritu Santo – alagad igwa sana nin sarong Dios. Iyo iyan an biblikal na katokdoan kan Trinidad. Maliban kaiyan, an ibang mga isyu na dai klarado dai na dapat na pag para debatehan. Imbes na mag para debate kan bagay na dai ta kayang kompletong intindihon, iyo tang tubodon an katotoohan na an Dios kadakula asin totoong pagkalangkaw kan naturalesa. “O an kahararoman kan mga kayamanan nin kadonongan asin nin pakaaram nin Dios! Dai nanggad marororop an saiyang mga paghokom , asin dai nanggad masososog an saiyang mga paagi! Huli ta siisay an nakatalastas kan kaisipan nin Kagurangnan? O siisay an nagin saiyang tagahatol?” (Roma 11:33-34).
English
Ano an sinasabi kan Biblia manongod sa Trinidad?


text:
Provincia de León
An León usa nga probinsya, han Castilla y León, ha kanawayon o amihanan-katundan nga Espanya, ha kanawayon o amihanan-katundan nga bahin hankomunidad autonoma han Castilla y León. Ginsasapita ini han mga probinsya han Zamora, Ourense, Lugo, Asturias, Cantabria, Palencia, ngan Valladolid.
Mga usa nga ika-upat nga bahin han populasyon han probinsya nga 496,655 (2002) naukoy dida han kapital, León.
Mayda movimiento nga natuo nga iton León angay mahimo nga iya kalugaringon nga komunidad autonoma.
Nasaro an probinsya han Parque Nacional Picos de Europa (ha may Picos de Europa nga kabugkiran) upod han Cantabria ngan Asturias.
HeyograpiyaIgliwat
Para han lista han mga munisipyo han León kitaa iton


text:
Banaue
An Banaue usa nga ika-upat nga klase nga bungto han lalawigan han Ifugao, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 20,563 ka tawo ha 3,952 nga mga panimalay. Kilalado ini nga amo an nahimutangan han Hagdan hin Humayan han Banaue.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Banaue ginbahin ngadto hin napulo kag walo (18) nga mga baranggay.
Kitaa gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Tiwi, Albay
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Tiwi usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han Albay ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 44,261 ka tawo ha 8,036 nga mga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Tiwi ginbahin ngadto hin karuhaan kag lima (25) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Napoles
Mga koordinado: 40°50′42″N 14°15′30″E / 40.84500°N 14.25833°E
An Syudad han Napoles (ha Initalyano: Napoli; ha Napulitano: Napule; ha Kinatsila: Nápoles; ha Iningles: Naples; Linatin Neapolis) amo an kapital han lalawigan han Napoles ngan han rehiyon han Campania ha Nasod han Italya. An syudad kilalado tungod han dako nga kaagi, arte, kultura ngan gastronomiya hini, nga diin dako an importansya hini han kaurogan nga bahin han existensya hini; mga labaw hin 2,800 ka tuig na ini kaiha. An Napoles nahamutang hin mga nahamutnga hin duha nga lugar nga volcaniko, an bulkan nga Bukid Vesuvius ngan an Flegreiano nga mga kahaluagan, nahamutang ha labnasan ha ligid han Golfo han Napoles.
Gintukod ini han mga Kahadto nga Griyego ha ngaran nga "Neάπoλις", Neápolis (nga buot signon "Bag-o nga Syudad"), ngan importante ini ha Magna Graecia ngan sunod nga kabahin han Republika Romana ha butnga nga lalawigan han Imperyo. An syudad nahailarom na hin damo nga mga sibilisasyon nga kinmada ngan inmiwas. nga diin an tagsa nagbilin hin impluwensya ngan ha yana, an sentro han syudad ha kaagi ginlista han UNESCO nga World Heritage Site o Patrimonio de la Humanidad.
An Napoles amo an kapital nga syudad hin ginhadi-an nga amo gihapon an ngaran tikang han 1282 tubtob 1816, nga ha una amo an Ginhadi-an han Napoles ngan sunod han paghiusa upod han Sicilia amo ini an kapital han Duha nga Sicilia tubtob han paghiusa han Italya.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Molupyo han han ‘City’ (i.e. an kanan comune o munisipyo). Syudad han Napoles. Comuni-italiani.it. 2012. Ginkuhà 11 Abril 2012.
- ↑ Principal Agglomerations of the World. Citypopulation.de. 1 October 2011. Retrieved 1 April 2012.
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- Coordinates on Wikidata
- Articles with short description
- Mga barasahon nga mayda Initalyano-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon hin Italyano nnga comune nga kulang hin mga parameter
- Mga pakli nga nagamit hin infobox Italyano nga comune nga mga parameter nga waray masabtan
- Mga syudad ngan bungto ha Campania
- Mga comune ha Lalawigan han Napoles
- Mga turók
- Napoles
- Mga syudad ha Italya