text:
Bismarck, North Dakota
An syudad han Bismarck (kaluwas ha Iningles: /ˈbɪzmɑːrk/) amo an pamunuan o kapital han estado han North Dakota ngan an lingkoran han kondado han Condado han Burleigh.[1] Amo iní an ikaduha nga gidamo-i hin molupyo nga syudad ha North Dakota sunod han Fargo. Ginbanabana an kamolupyohan han syudad han 2019 nga 73,529, samtang an metropolitano nga kamolupyohan 128,949. Han 2019, ginranggo han Forbes an Bismarck nga amo an ikapitó nga gimalaksihi-nga-natubo nga gutiay nga syudad ha Estados Unidos.[2][3]
Gintukod an Bismarck hin mga Europeo-Amerikano han 1872 ha sinirangan nga pangpang han Salog Missouri. Amo ini an syudad nga pamunuan han North Dakota tikang han 1889, han paghimoa han estado tikang han Dakota nga Teritoryo ngan ginpasakob ngada han Unyon.
An Bismarck tabok han salog tikang ha Mandan, nga ginngaranan tikang hin Tuminongnong nga Amerikano nga tribo nga taga-dida nga dapit han kaagi.[4] Iní nga duha nga syudad amo an naghihimo han sentro han Bismarck–Mandan nga Metropolitano nga Langyab hin Estadistika.
An Kapitolyo han Estado han North Dakota, an gihataasi nga edifisyo han estado, nahamutang ha butnga nga dapit han Bismarck. An kagamhanan o gobyerno han estado nagpapatrabaho hin labaw 4,600 dida han syudad. Komo usá nga hub hin retail ngan pag-ataman han kalawasan, an Bismarck amo an sentro han ekonomiya han salatan-ngan-butnga nga North Dakota ngan amihanan-ngan-butnga nga South Dakota.
Mga ginkuhaan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Find a County". National Association of Counties. Ginhipos tikang han orihinal han Mayo 31, 2011. Ginkuhà Hunyo 7, 2011.
- ↑ Kotkin, Joel (Septyembre 3, 2014). "America's Fastest-Growing Small Cities". Forbes. Ginhipos tikang han orihinal han Septyembre 4, 2014. Ginkuhà Septyembre 3, 2014.
- ↑ "Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas Population Totals and Components of Change: 2010-2019". Ginkuhà Septyembre 3, 2020.
- ↑ Murphy, Edward C.; Groenewold, Gerald H. "Geology of the Bismarck-Mandan Area" (PDF). Geologic Investigations No. 3. North Dakota Geological Survey. Ginhipos (PDF) tikang han orihinal han March 14, 2012. Ginkuhà Pebrero 28, 2012.


c: text/html

text:
Albay
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Albay usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha Bicol nga Rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Syudad han Legazpi ngan an probinsya sapit han Camarines Sur ha amihanan ngan Sorsogon ha salatan. Ha kanawayon o amihanan-sidlangan gihapon amo an Golfo han Lagonoy nga nagawas ngadto han Dagat Pilipinhon, ngan ha salatan-katundan o habagatan amo an Paso Burias.
An Bulkan Mayon amo an tigaman nga kilalado nga nahahanungod han probinsya. Ini nga hapit-perfekto-an-kahimo nga aktibo nga bulkan naghihimo hin mahusay nga paglantaw han kapital nga syudad han Legazpi nga napulo kag lima (15) ka kilometro ha salatan hini.
GeographyIgliwat
PolitikalIgliwat
An Albay ginbahin ngadto hin napulo kag lima (15) nga mga bungto ngan tulo (3) nga mga syudad. Tulo sini, Tiwi, Daraga, ngan an Syudad han Legazpi ginklasipika nga syahan nga klase nga mga syudad/bungto. Ugsa himo-a ini nga syudad didad han Marso 2001, an Syudad han Tabaco ginklasipika nga syahan nga klase nga bungto.
Mga SyudadIgliwat
Mga BungtoIgliwat
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Albay.com.ph: An Komunidad nga Online han Albayano Archived 2020-11-26 at the Wayback Machine.
- Opisyal nga Websayt han Syudad han Legazpi Archived 2005-03-11 at the Wayback Machine.
- www.bicolanoes.com Archived 2014-12-17 at the Wayback Machine.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Aveiro (distrito)
An Distrito han Aveiro usa nga distrito han Portugal. Nahamutang ini ha butnga nga daplin han dagat nga rehiyon han Portugal. An kapital han distrito amo an syudad han Aveiro.
An distrito han Aveiro ginsasapitan ha amihanan han distrito han Porto, han distrito han Viseu ha sidlangan, han distrito han Coimbra ha salatan ngan han Kalawdan Atlantico ha katundan.
Mga munisipyo[igliwat | Igliwat an wikitext]
An distrito nahimo hin napulo kag siyam (19) nga mga munisipyo:
- Águeda
- Albergaria-a-Velha
- Anadia
- Arouca
- Aveiro
- Castelo de Paiva
- Espinho
- Estarreja
- Ílhavo
- Mealhada
- Murtosa
- Oliveira de Azeméis
- Oliveira do Bairro
- Ovar
- Santa Maria da Feira
- São João da Madeira
- Sever do Vouga
- Vagos
- Vale de Cambra


text:
Somalia
An Republika han Somalia amo an usa ka nasod han Africa, opisyal nga ngaran Republika Federal han Somalia, usa nga estado soverano nga iton iya teritorya aada ha Sungay han Africá. Ini ginsasapitan han Ethiopia ha katundan, Djibouti ha norte-katundan, an Gulf of Aden ha norte, an Canal Guardafui ngan Kalawdan Indiano ha sinirangan, ngan Kenya ha sur-katundan. Ini nabubulag tikang ha Soqotra pinaagi han Canal Guardafui ha norte-sinirangan. An Somalia may-ada gihalabai nga baybayon ha puno-lawas nga katunaan ha Africa, ngan kasagaran han katunaan kapatagan ngan kabugkiran. Ha klima, kasagaran mapaso iton panahon haros bug-os nga tuig, nga may periodico nga hangin monsoon ngan diri regular nga pag-uran.


text:
Shinjuku
An Shinjuku (ha Hinapon: 新宿区 nga ha Linatin nga kasurat Shinjuku-ku) usa han mga karuhaan kag tulo (23) nga mga ispisyal nga baryo han Tokyo, Hapon. Usa ini nga dako nga sentro hin komersyo ngan administrasyon, ngan anhe an pinakadamo hin buhat nga istasyon hin tren ha kalibutan (Istasyon han Shinjuku), ngan an Edifisyo han Metropolitano nga Gobyerno han Tokyo, an sentro hin administrasyon para han kagamhanan o gobyerno han Tokyo.
Nagpapalibot han Istasyon han Shinjuku in mga tindahan nga almasen, mga tindahan para hin mga ispisyalista hin electronika ngan camera, mga sinehan, mga restaurante ngan mga bar. Damo nga mga internasyonal nga hotel anhi nahamutang.
Dida han 2008, an baryo mayda populasyon nga mga 312,418 ngan densidad hin 17,140 ka tawo ha tagsa km². An bug-os nga kahaluag 18.23 ka km².[1]
Mga reperensya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Shinjuku City". Ginhipos tikang han orihinal han 2008-02-09. Ginkuhà 2009-03-28.


text:
TACLOBAN CITY – Arestado an Number 3 Most Wanted Person ha lugar han Arteche, Samar ha gindumara nga manhunt operation han mga otoridad ha Barangay Kan-isak, Barugo, Leyte.
Guinkilala an suspek nga hi Jun-jun Sergento Oria, 23 anyos ngan residente han Brgy. Tangbo, Arteche, Eastern Samar.
Hi Oria in mayda kaso nga rape nga nadakop mahuman nga igserbi an Warrant of Arrest CC.No. 2016-111 nga gin-isyu han Regional Trial Court, Branch 5, han Oras, Eastern Samar.
Ha pagkayana in nakapaslak na an mao nga Suspek ha Barugo PNP./isumat.com


text:
Merkado
An merkado[1] amo an usa ha dirudilain nga sistema, institusyon, pamaagi, relasyon sosyal ngan infrastruktura kun diin puydi mamaligya ngan magbalyo hin paninda ngan serbisyo, nga nauupod ha ekonomiya. Usa ini nga pag-ayos kun diin an mga mamamaligya ug magparalit puydi magbalyo hin mga butang.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 270.


text:
TACLOBAN CITY — Ginkatay han usa nga seloso nga traynta-dos (32) anyos nga bana an iya kalugaringon nga asawa kahuman nga madakpan nga nakikipagchat hine ha iba ha ira balay ha Bayambang, Pangasinan ngadan Nobyembre tres (3) nga adlaw.
Ha report han Bayambang Police, hubog nga umuli hi Ronmel de Guzman ha ira balay ngan tigda ine nga ginkompronta an iya baynti-singko (25) anyos nga asawa nga hi Geneva kun kay-anu nakikipagchat ine ha iba nga lalaki nga amu naman an ira pinag-awayan.
Tungod ha kahubugan, nagdaros ine hi Ronmel kutob nga iya na ginkuha an kutsilyo ngan ginbuno makadamu an iya asawa ha iba-iba nga parte han iya lawas kun diin kumarigo ine ha iya kalugaringon nga dugo.
Gindara naman dayun ine ha hospital hi Geneva han mga bumulig ha iya pero “dead-on-arrival” na ine nga umabot. Nadakop naman ha follow-up operation hi Ronmel nga nagmaan ha iya nabuhat tungod ha kahubugan. iTacloban Reports in Winaray


text:
Panglao, Bohol
An Panglao usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Bohol ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon ha Kabisay-an ha Pilipinas. Nahamutangan ini ha katundan nga bahin han isla nga ginngaranan gihapon nga Panglao. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 21,337 ka tawo ha 3,890 nga panimalay.
An Panglao sikat tungod hiton mga lugar hin panlurop dida ngan damo dinhi in mga resort para hin mga turista.
Mga BaranggayIgliwat
An Panglao mayda napulo (10) nga baranggay.
- Bil-isan
- Bolod
- Danao
- Doljo
- Libaong
- Looc
- Lourdes
- Poblacion
- Tangnan
- Tawala
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Neauphle-le-Château
An Neauphle-le-Château amo in usa ka komyun ha departamento han Yvelines ngan ha rehiyon han Île-de-France ha butnga-nga-amihan nga dapit han nasod han Fransya.
Kaagi[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Neauphle-le-Château nagkaada hin pagkakila ha langyawanon nga larangan han 1978 dida han Oktubre 8, han pagplite ngan pag-ukoy hin balay dida han Iraniano nga Islamico nga namumuno nga hi Ayatollah Ruhollah Khomeini han panahon han iya exilio tikang han rehimen ni Shah Mohammed Reza Pahlavi ha kamutngaan han Iraniano nga Rebolusyon, ngan katapos han pagpag-iwas tikang ha Irak nga diin hiya nag-ukoy ha kamutngaan han komunidad nga Shi'a didto. Nagpadayon an Ayatollah pag-ukoy ha Neuphle-le-Chatêau kutob han sunod nga tuig, han pagbalik niya ha Iran sunod han pagkahulog tikang ha poder han rehimen han Shah, ngan ha urhe nagin Supremo nga Namumuno han Iran. Tungod han panahon han pag-ukoy han Ayatollah ha Neauphle-le-Château, an dalan ha Tehran nga diin nahamutang an Embahada Franses ha Iran ngan gintawaga anay nga dalan Faranseh (Fransya), yana ginbag-o na an ngaran han kanan komyun.[2] An tuna nga diin hiyá nag-ukoy, ha pag-ultan han Dalan Chevreuse ngan Agi-anan Jardins maiha na nga ginkudalan ngan ginkandadohan ngan an balay dida ginguba.
An Neuphle-le-Château amo gihapon an urukyan ni Deanna Durbin, Hollywood actress kutob han iya kamatay han Abril 2013.
Mga pinambasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ https://www.insee.fr/fr/statistiques/3681328?geo=COM-78442. Ginkuhà 25 Abril 2019. Missing or empty
|title=(help)
- ↑ Majd, Hooman. The Ayatollah Begs to Differ. 2008. Doubleday. ISBN 978-0-385-52334-9. 157.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Websayt han konseho han Neauphle-le-Château (ha Frinanses)
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- Pages with citations lacking titles
- Pages with citations having bare URLs
- Pages with script errors
- Articles with short description
- Coordinates on Wikidata
- Mga pakli nga nagamit han Batakan:Fransya metadata Wikidata nga waray mga pinanbasaran
- Mga pakli nga nagamit han infobox Franses komyun hin mga waray masabtan nga mga parameter
- Mga barasahon han Fransya nga nakinahanglan hin pagmantener
- Commons category with local link different than on Wikidata
- Mga turók
- Mga komyun han Yvelines


text:
Daet
An Daet usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han Camarines Norte, Pilipinas. Amo ini an kapital nga bungto han Camarines Norte. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 80,632 ka tawo ha 16,267 nga mga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Daet ginbahin ngadto hin karuhaan kag lima (25) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Almagro, Samar
An Almagro usa nga ikalima nga klase nga bungto han probinsya han Samar ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon han Pilipinas. It Almagro usa nga isla-nga-bungto. Binisaya nga Sinugboanon iton yinaknan nga lumad ha Almagro. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 10,619 ka tawo ha 2,192 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Almagro mayda karuhaan kag upat (24) nga baranggay.
Pangiskwelahan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Almagro in may 15 nga pampubliko na eskwelahan pan-elementarya:
Ngan may-ada ini duwa? na pampubliko na eskwelahan pansekundarya:
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Organismo
Ha biyolohiya, an organismo amo an sistema han biskan ano nga may kinabuhi (sugad han hayop, tanom, fungus, o micro-organismo).
OrganisasyonIgliwat
Ginkaklasipika an natanan na organismo ilarum san siyensya san alpha taxonomy ngadto sa taxa o clade.
An Taxa amo an mga may rango na grupo san mga organismo, tikang san general (domain) pakadto sa specific (specie). An pagkasunodsunod san rangao amo an masunod:
StrukturaIgliwat
Natanan na organismo may'ada monomeric unit na gintatawag na cells; An iba na organismo may'ada usa la na cell (unicellular) ngan an iba naman may'ada daramo na cells (multicellular).
CellIgliwat
May'ada duha na klase an cells; an eukaryotic ngan prokaryotic. An Prokaryotic cell makiimud sa mga unicellular, ngan an eukaryotic cell naman mahihiagian sa mga multicellular na organismo. Wara nuclear membrane an prokaryotic cell sanglit diri nakakulong an DNA sa sulod san cell; An eukaryotic cell may ada nuclear membrane.


text:
Ilocos nga Rehiyon
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Rehiyon 1 han Pilipinas nga tinatawag gihapon nga Ilocos nga Rehiyon nahamutang ha kanawayon o amihanan-katundan nga dapit han Luzon. Ginsasapitan ini han Administratibo nga Rehiyon han Cordillera ngan Siong han Cagayan ha sidlangan, han Butnga nga Luzon ha salatan ngan han Dagat han Tsina Salatan ha katundan.
An rehiyon mayda upat nga mga probinsya, nga amo an: Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union ngan Pangasinan. An sentro han rehiyon amo an Syudad han San Fernando, La Union. An demograpiko han rehiyon amo in mga 70% nga Ilocano ngan 28% nga mga Pangasinense.
Bisan kon gindesignar han gobyerno an Rehiyon I nga Ilocos nga Rehiyon, damo nga tawo nagkikita hini nga ngaran nga etnosentriko hin duro. Damo nga mga tawo nakaruyag han ngaran nga Kanawayan nga Luzon nga Rehiyon (o Aminahan-Katundan nga Luzon nga Rehiyon) nga mas naangay kon ha heyograpiya.
Politikal nga PagbahinIgliwat
An Rehiyon 1 mayda upat (4) nga mga provinces ngan mga siyam (9) nga mga syudad.
Mga Nalalakip nga mga SyudadIgliwat
- Syudad han Alaminos, Pangasinan
- Syudad han Batac, Ilocos Norte
- Syudad han Candon, Ilocos Sur
- Syudad han Dagupan, Pangasinan
- Syudad han Laoag, Ilocos Norte
- Syudad han Urdaneta, Pangasinan
- Syudad han San Carlos, Pangasinan
- Syudad han San Fernando, La Union
- Syudad han Vigan, Ilocos Sur


text:
Misamis Oriental
An Misamis Oriental usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Amihanan nga Mindanao nga rehiyon. An kapital hini ngan an sentro han rehiyon amo an Cagayan de Oro. Ginsasapitan an probinsya han Lanao del Norte ngan Bukidnon ha salatan, han Agusan del Norte ngan Agusan del Sur ha sidlangan, ngan ha amihanan amo an Dagat Bohol upod han isla-probinsya han Camiguin tikang han amihanan nga labnasan hini.
Katawhan ngan Kultura[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ekonomiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Misamis Oriental ginbahin ngadto hin karuhaan kag tulo (23) nga mga bungto ngan tulo (3) nga mga syudad.


text:
Isumat.com/2:54PM, June 1, 2020
Nagapabati hin pagkabaraka an publiko tungod han nabisto han mga otoridad han Tacloban City Government nga usa nga Balik-Taclobanon in nakig-tagaytagay han iya mga paryente ngan kasangkayan kakulop, Mayo 31, han iya pag-abot tikang ha Iloilo.
Sumala han mga katawhan, deri gud angay igpatuman an Home Quatrantine kay deri segurado nga magsusunod hini an mga Returning Residents sugad man an mga ka-urusa niya ha balay ngan mga kasangkayan.
Ira iginsuhestyon ha City Government nga kinahanglan didto gud ha Quarantine Facilities han syudad temporaryo pa-ukyon an mga nagkakabalik nga residente tikang ha iba nga lugar ngan kun mahihimo, igpailarum hin laboratory test an swab samples basi masegurado nga negatibo han corona virus ugsa pa-uli-on ha ira tagsatagsa nga panimalay.
Kanina han aga, ginkuha han mga personales tikang ha City Hall an 38-anyos nga lalaki tikang ha iya panimalay ha New Hope Village, Brgy Sta Elena ngan iginbalhin ha Abucay Quarantine Facility basi didto tapuson an duha ka semana nga kwarentina.
Hinsabutan nga kakulop, dida mismo han iya pag-abot nakig-irignom hiya ha pira niya nga kasangkayan ngan paryente, ug ini in klaro nga pakasupak han “No Visitors Policy” para han Home Quarantine. Nagrason pa ini nga lalaki nga ira daw gintuman an health protocols samtang nagtataragay an iya grupo. Pero bisan kun aminado hiya han iya kasaypanan, iginbalhin na hiya ha Quarantine Facility.
Ha ilarum han Bayanihan Heal as One Act nga balaud, an mga makakatalapas hini in mumultahan hin 20 tobtob 50 Mil pesos o puede mapreso hin usa tobtob unom ka bulan. Waray liwat mahisumat kun kakasuhan ini nga Balik-Taclobanon.
Ini nga lalaki in usa nga driver hin pribado nga kompaniya ngan na-abtan han lockdown ha Iloilo.
Denhi ha syudad han Tacloban, an mga nagkakabalik nga residente in gintutugutan nga mag kwarentina la ha ira balay basta may espasyo ngan makakaksunod han mga aludayday; samtang an deri makakasunod hini in dadad-on ha Quarantine Facilities. # (KEVIN SIOSANA)


text:
Ha padayon nga pag damo han bag-o nga mga kaso han covid-19 ha rehiyon otso okupado na an mga kuarto para han mga pasyente han covid ug sugad man an mga Intensive Care Units (ICU) bedsd ha Eastern Visayas Regional Medical Center (EVRMC).
Ini an gin sumat ni Atty. Rodolfo Penalosa an tag yakan han EVRMC ha interview ni Eduard Sanagan han 99.1 RMN Tacloban ha programa nga “Asenso Rehiyon Ko”. Pero gin klaro ni Atty. Penalosa deri karuyag sidngon nga deri na makarawat hin pasyente nga mayda covid an hospital kon ini in kinahanglan nga ma admit labi na kon grabe iton kabutangan hiton pasyente.
Mahitungod hini magdudugang hin 18 nga ICU beds iton hospital ug sugad man mga contractual nga nurses nga amo iton mag babantay hiton mga pasyente hit covid nga kinahaglan isulod ha ICU sumala pa kan Atty. Penalosa.
Yana nga adlaw han sabado June 6, 2021 mayda 219 nga mga bag-o nga kaso han covid-2019 an gin report han Department of Health dinhe ha rehiyon otso.


text:
Isumat.com/7:23AM, October 27, 2020
Arestado an usa nga maestro han Polompon Institute of Technology dida han gindumara nga buy-bust operation han kapulisan hadin nag-agi nga adlaw.
Ginkilala an suspetsado nga hi Daryll Capuras, 28-anyos, inasaw-an, College Instructor ha PIT, ngan nag-uukoy ha Brgy Taberna, Palompon, Leyte.
Hi Capuras in nadakop dida han operasyon han mga elemento han Palompon PNP ngan Drug Enforcement Unit han Leyte Provincial PNP Office didto han lugar kun diin residente an suspetsado.
Nakumpiskar tikang kan Capuras in upat ka sachet hin gin-aalegar nga shabu ug an kwarta kantidad hin 500 pesos nga gingamit dida han buy-bust.
Nakaspalak yana ha Palompon PNP an suspetsado ngan nakatalaan umatubang han mga kaso nga iginsalawad kontra ha iya. #


text:
Kahuman ipa samwak ni Department of Social Welfare and Development (DSWD) Secretary Erwin Tulfo nga may ma abot dos milyones nga mga beneficiaries han Pantawid Pamilyang Pilipino nga programa ha gobyerno an tatangalon ha listahan han DSWD, nagpa gawas hin datos an DSWD ha rehiyon otso kon pira an matikang ha Eastern Visayas nga paparaon dida han mao nga listahan.
Gin sumat ni Paula Unay han DSWD-8 nga maabot hin 69,000 nga mga benipisyaryo han 4P’s ha rehiyon an tatangalon han mao nga programa ini in nag lalakip han mga nahisabutan nga deri na mga pobre subay han gin dumara nga survey han National Household Targeting System (NHTS) o kon an “listahanan” hadton 2019 , ngan sugad man hadton mga ma gradwar na nga mga pamilya han mao nga programa ngan adton mga banipisyaryo nga deri na na kokontak han DSWD o adton mga nag balhin na hin mga urokyan.
Ha pagka yana padayon an gin dudumara nga panginano han DSWD san-o pormal nga paraon na ha listahan an mao nga mga miemro han 4Ps ngan agud ma siguro nga padayon an mga ini nga bubuligan han gobyeno ipinaagi han mga local government units kon diin ini hira nan ngungukoy sumala pa kan Unay.
Mayda pinirmahan nga Memorandum of Understanding an mga Mayors ngan han DSWD nga itutubyan na ha mga lokal nga pan gobyernohan lokal an padayon nga pag bulig han mga benipisyaryo kon ma higawas na hira ha 4Ps. Mayda 291, 354 nga mga benipisyaryo han 4Ps ha bug-os nga rehiyon otso.
291,354


text:
Iriga
An Syudad han Iriga (Bikol: Ciudad nin Iriga) usa nga ikatulo nga klase nga syudad ha lalawigan han Camarines Sur ha Pilipinas. Nahamutang ini hin mga 400 ka kilometro ha salatan han Manila, 37 ka kilometro ha salatan tikang ha Naga, ngan mga 61 ka kilometro ha amihanan tikang ha Syudad han Legazpi. Ginsasapitan ini han bungto han Buhi ha sidlangan, han mga bungto han Baao, Nabua ngan Bato ha katundan, han lalawigan han Albay ha salatan, ngan han mga bungto han Ocampo ngan Sangay ha amihanan.
Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 88,893 ka tawo ha 17,061 nga mga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han Iriga ginbahin ngadto hin katloan kag unom (36) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- uGat: Iriga Community Blog
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information
- Websayt Mahitungod han Syudad han Iriga
- Websayt Mahitungod han Syudad han Iriga
- Opisyal nga Websayt han Syudad han Iriga Archived 2007-03-11 at the Wayback Machine.
- Mga Sumat Tikang ha Iriga


text:
Industriya
An industria (nga tikang han Linatin: industrius, "maduruto, mauyatom, mabuhaton") amo an kabahin han ekonomiya nga nahanunungod han paghimo hin mga baraligyaon. Amo ini an pagtápò han mga proseso ngan mga buruhaton nga may-ada komo ira panuyo an pagtransformar han mga materya prima ngadto hin mga produkto nga elaborado. Damo an magkadirudilain nga mga tipo hin mga industriya, segun han mga produkto nga ginhihimo. Pananglitan, an industriya hin pagkaon nahanunungod han mga paghimo han produkto nga karaonon sugad han keso, embutido, linata, mga irimnon ngbp. Para hiton funsyon hini, an industriya kinahanglan hin mga materya prima ngan kinukuhaan hin enerhiya para han pagtransformar hini nga mga materya.
Tikang:
An pagUring (Pangunguling) (Charcoal)
1. Pagbiling hin mga kahoy han mga namumunga nga Puno.
2. Utda an mga sanga u an puno kun namunga na.
3. Lutu-a an kahoy ha bawbaw/sulud han puthau/lata nga surudlan nga may takup, waray tubig nga ibubutang, butangi luhu an takup ngan pakalayuhi ha ilarum. Samtang nag kakalayu an ilarum han surudlan may-ada magawas nga asu ha luhu, dagkuti an mga luhu han takup, ini in magkakalayu nga luhu. Diri na ngani magkalayu an mga luhu puydi na haunun kay uring na an sulud.
An pagCopras:
1. Saka ngan pud-a an hinug nga lubi u mga lubi.
2. Bunuti ngan buka-a an lubi u mga lubi.
3. Palibuti an lubi u mga lubi hin uring.
4. Hulta nga magtig-a an unud han lubi. Sigurua nga an sulud nga likidu han lubi nga ginsun-ad diri magmara kay ini an ginhihimu hin aciete.
5. Lukara an unud han lubi. Ini in puydi na himuun nga aciete. Kupras na.
An Aciete: (Mantika) (Coconut Oil)
1. Pagpamolino u pagtadtad hin kupras.
2. Butangi u hulusa an kupras nga pinu hin tubig.
3. Pug-a an mahulus nga pinu nga kopras.
4. Mayda ini magawas nga likidu.
5. An likidu nga gumawas mayda mapabawbaw nga midyu malapuyut nga butang.
6. Ini nga malapuyut nga butang ansya in guin sasaruk.
7. Paka saruk mo hini nga malapuyut igbutang ka karaha u bisan anu nga surudlan pan lutu.
8. Lutu-a ini nga butang ayaw pag butangi tubig ngadtu iya katubud.
9. Pagtinubud ngadtu katubud hini nga butang mayda madalunut nga likidu an magawas. Ini nga ansya na an aciete.
10. Saruka ini nga likidu ansya na ini an puydi pan pritu hin bisan annu.
An Suka (Suka) (Vinegar)
1. Kuha hin lubi u mga lubi.
2. Buka-a an lubi.
3. Tiruka an sabaw.
4. Pakaladkara an sabaw han lubi.
5. Pagkaladkad hauna an lubi.
6. Kuha hin surudlan ngan takpi.
7. Tagu-a ngan hulat ngadtu iya pag aslum.
8. Dipindi ha imu kun karuyag mu an ma-aslum ura ura maiha man nga pag hulat.
An Asin (Asin) (Salt)
1. Kuha hin tubig dagat.
Pamiling hin puthau nga surudlan, abri an bawbaw, pakadtu ha tabi han dagat ngan basyahi ansurudlan him tubig dagat, pagharing him kalayu u bangga, pagmapasu na hinaring iglugar ha bawbaw han kalayu an puthau nga surudlan (may tulu nga bangil para midyu natukal an surudlan) , pagkaladkad han tubig-dagat pasagdi la ngadtu humubas. An mahisasalin amu in it stun Asin.
Mga reperensyaIgliwat
BibliograpiyaIgliwat
- Krahn, Harvey J., and Graham S. Lowe. Work, Industry, and Canadian Society. Second ed. Scarborough, Ont.: Nelson Canada, 1993. xii, 430 p. ISBN 0-17-603540-0
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- An Wiktionary nga entrada para han industry
- An Wikimedia Commons mayda media nga nahahanungod han: Industries


text:
Katundan Alemanya
An Katundan Alemanya (Inaleman: Westdeutschland) amo an impormal nga natondanan nga ngaran han Republika Pederal han Alemanya (Inaleman: Bundesrepublik Deutschland) ha panahon han kabutngaan han iya pagtukod ha Mayo 1949 kutob ha Utro nga Pag-urusa han Alemanya han Oktubre 1990, kun diin natumba an Sinirangan nga Alemanya ngan an lilima nga mga estado han teritoryo binmulig ha Republika Pederal han Alemanya, ginhumanan an labaw ha 40-ka-tuig nga pagburublag han Alemanya ngan Berlin.


text:
Catanduanes
An Catanduanes usa nga isla nga probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha Bicol nga Rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an bungto han Virac ngan an probinsya nahamutang ha sidlangan han Camarines Sur tabok han Maqueda Channel.
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Catanduanes ginabahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga bungto.
Mga Bungto[igliwat | Igliwat an wikitext]
Pisikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Lalawigan han Catanduanes Archived 2005-08-04 at the Wayback Machine.
- Websayt mahitungod han Catanduanes
- Catandugan.com Archived 2021-01-24 at the Wayback Machine.


text:
Golfo han Vizcaya
An Golfo han Vizcaya (Iningles: Bay of Biscay; Kinatsila: Golfo de Vizcaya ngan Mar Cantábrico; Frinanses: Golfe de Gascogne; Basque: Bizkaiko Golkoa; Gascon: Golf de Gascougne) o Golfo han Vizcaya o Dagat Cantábrico usa nga golpo ha amihan sinirangan han kalawdan Atlantiko nga nahamutang ha salatan han Dagat Celtic. Nahamutang ini ha katundan nga baybayon han Fransiya tikang ha Brest pakadto ha salatan han katubtuban han Espanya, ngan an amihan nga baybayon han Espanya pakatundan ha Punta de Estaca de Bares, ngan ginngaran ini tikang ha lalawigan han Biscay han Espanya.


text:
Mobile Vaccination magbabakuna na ha iba nga naruruyag
Mobile Vaccination magbabakuna na ha iba nga naruruyagNovember 2, 2021 No Comments on Mobile Vaccination magbabakuna na ha iba nga naruruyag
Diri nala limitado ha mga senior citizens o mga bedridden an pagtatagdon han mobile vaccination, kundi upod na an hin-o man nga madaop ha ira ngan karuyag magpabakuna.
Ini in sumala kan Dr. Joedina B. Gumagay, Chief of Hospital hanTacloban City Hospital nga asya man liwat an Team Leader han Mobile Vaccination han City Government of Tacloban.
Pero gin klaro ini Dr. Gumagay nga ira liwat anay pinanginginano an kahimtang han panlawas hini kun kaangayan gud mabakunahan para likay hin anuman nga problema ha panlawas.
An pagkarawat na hin iba nga mga babakunahan ipinaagi han mobile vaccination in komo suporta han kan Mayor Alfred S. Romualdez ginhihingita nga humitaas an ihap han mga mababakunahan agud masiguro nga protektado an mga molupyo kontra COVID-19, siring ni Dr. Gumagay.
Ini nga mobile vaccination nakadto gud ha mga barangay para didto na mismo bakunahan an mga senior citizens nga diri na nakaka kadto ha vaccination center, labi na kon bedridden na ini- o di man ngani an iba nga waray paagi nga makakadto ha mga bakunahan.
Samtang, nanawagan hi Mayor Alfred S. Romualdez ha mga molupyo han Tacloban nga kumadto na ha Mega Vaccination Center ha Astrodome ngan magpa bakuna kay damo an vaccine yana ngan bangin lugod ighatag ngadto ha iba nga lugar kun diri magagamit dinhi ha aton siyudad.
Dida hiton Nobyembre 05, 2021 (Biyernes) upod na nga babakunahan an mga kabataan nga nag eedad 12 ngadto ha 17 anyos, siring ni Mayor Romualdez.
M. Padernos/CIO


text:
Carl XVI Gustaf
Hi Carl XVI Gustaf (bug-os nga ngaran: Carl Gustaf Folke Hubertus; natawo Abril 30 1946) amo an Hadì han Suwesya. Sinmaka hiyá han trono han kamatay han iya apoy nga hi Hadi Gustaf VI Adolf, didâ han Septyembre 15, 1973.
Hiyá an putó nga anak ngan amo la nga anak nga lalaki nira Prinsipe Gustaf Adolf, Duke han Västerbotten, ngan Prinsesa Sibylla han Saxe-Coburg ngan Gotha. Namatay an iya amay han 26 Enero 1947 dida hin pag-crash hin idro ha Dinamarka han siyam pa la ka bulan an panuigon ni Carl Gustaf. Han kamatay han iya amay, hiyá an nagin ikaduhá nga masunod dida han trono, sunod han iya apoy, nga han hadí an Prinsipe Heredero nga hi Gustaf Adolf. Sunod han kamatay han iya apoy ha tuhod nga hi Hadi Gustaf V han 1950, sinmaka hi Gustaf Adolf han trono ngan sugad man hi Carl Gustaf an nagin bag-o nga prinsipe han korona o prinsipe heredero ngan pinamumulat nga masunod han trono ha edad hin upat ka tuig.


text:
Luparan
An luparan (puyde liwat tugpahan) amo it paradahan hit mga sarakyan na nalupad sugad hit eroplano ngan iba pa. Kasagaran mayda ito hiya kalsada na poydi gamiton paglupad ug pagdaung hit mga eroplano. An mga eroplano nagbabalhin hin mga tawo ug mga karga tikang ngan pakadto ha iba nga lugar.
Pagkaiba-iba hit mga luparan:Igliwat
Luparan nga pansakob han nasod (Domestic Airport)Igliwat
Nakarawat hit mga eroplano nga tikang ngan pakadto ha iba nga luparan ha sulod hit usa la ka nasod.
Luparan nga palangyaw (International Airport)Igliwat
Nakarawat hit mga eroplano nga tikang ngan pakadto ha iba nga luparan biskan ha sulod ngan gawas hit nasod.


text:
Isumat.com/9:05AM, June 2, 2020
Duha na ka tawo an nag positibo han COVID-19 ha Baybay City. Ini an iginbuyagyag ni Mayor Jose Carlos Cari ha social media pira pala ka minutos an nakalabay.
Sumala kan Mayor Cari, ini nga tawo in iginkadungan ha pagbyahe han OFW nga taga Baybay nga syahan nga nag positibo han virus. Dara hini, nagdumara hin contact tracing ngan ginkuhaan hin swab sample ngan nag positibo gihapon han kagaw.
Usa liwat hiya nga OFW nga iginkadurungan han syahan nga batch nga naka-uli hadton Mayo 25, 2020.
Ginpatapod ni Cari nga naka-isolate ini nga tawo ngan waray pa ini igka-urusa ha iya pamilya.
An duha ka tawo nga COVID Positive ha Baybay in maupay an panlawas ngan waray ginpapakita nga sintomas han sakit.
An mga health workers nga iginkahibalag hini nga mga tawo in nagpapa-ilarum gihapon hin kwarentina, pahayag pa ni Cari. # (KEVIN SIOSANA)


text:
Provincia de Almería
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Almería usa nga probinsya o lalawigan han komunidad autonoma han Andalucía ha Espanya. Nahamutang ini ha dumagsaaan nga dapit han Espanya. Ginsasapitan ini han mga lalawigan han Granada ngan Murcia. An kapital han lalawigan amo an syudad han Almería, nga nahamutang ha daplin han butnga han bahia han Almería.
An gobyerno o kagamhanan ngan pagdumara han lalawigan nahabutang han Diputación Provincial de Almería.
Kitaa gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Mga Ritrato han Almería ni Dleiva
- Mga mapa han Almería Archived 2016-03-10 at the Wayback Machine.
- (Kinatsila) Diputación Provincial de Almería (Kagamhanan han lalawigan)
- (Kinatsila) Cabo de Gata - Níjar Natural Park
- (Kinatsila) Sierra María - Los Vélez Natural Park
- (Kinatsila) Sierra Nevada Natural Park
- Symbol of Almería Archived 2010-01-31 at the Wayback Machine.


text:
West Bank
An West Bank (ha literal nga Winaray: Katundan nga Pangpang; Inarabo: الضفة الغربية aḍ-Ḍiffah l-Ġarbiyyah; Hinebreo: הגדה המערבית HaGadah HaMa'aravit o kundi man יהודה ושומרון Yehuda VeShomron literal: Judea ngan Samaria)[1][2] o kundi man Cisjordania (literal nga kahulogan: Dinhi-nga-dapit-han-Jordania) o Cisjordan (Dinhi-nga-dapit-han-Jordan) in usa nga waray dagat nga tuna harani ha baybayon han Dagat Mediteraneo ha Katundan nga Asya, ginsasapitan han Hordanya ha sidlangan ngan han Verde nga Linea nga nagbubulag hiní ngan han Israel ha salatan, katundan ngan amihan. Dida gihapon ha West Bank in dako nga bahin han katundan nga baybayon han Patay nga Dagat.[3] An ngaran nga “West Bank” amo an ginhatag nga ngaran han teritoryo nga nakuha han Hordanya han katapos han 1948 Arabo–Israeli nga Gera, ngan gin-anexar han 1950 kutob han 1967 han pag-okupar han Israel didâ han 1967 nga Unom-ka-Adlaw nga Gera.
An Mga Kasabotan ha Oslo, nga ginpirmahan han Palestine Liberation Organization ngan Israel, naghimo hin mga administratibo nga mga distrito nga mayda dirudilain nga mga level hin Palestino nga autonomiya ha sakob han tagsa langyab. An Area C, nga diin nagpapabilin ha Israel hin kumpleto nga pagkontrolar hin sibil ngan seguridad, naghihimo hin labaw 60% han teritoryo han West Bank.[4]
EtimolohiyaIgliwat
West BankIgliwat
An ngaran nga West Bank paghubad han Inarabo nga pamulong ad-Diffah I-Garbiyyah, nga ginhatag han teritoryo ha katundan han Salog Jordan nga han 1948, nakuha, gin-okupar ngan gindumara han Hordanya, nga ha sunod nag-anexar hiní han 1950. Iní ng pag-anexar ginkita nga diri-legal ngan ginkilala laà han Britanya, Iraq ngan Pakistan.[5] Ginpili an pamulong basi maklaro an katundan nga pangpang han Salog Jordan tikang han "sidlangan nga pangpang" han salog.
CisjordanIgliwat
An neo-Linatin nga ngaran Cisjordan o kundi man Cis-Jordan (ha literal "dinhi nga dapit han Salog Jordan") amo it nahig-araan nga ngaran han teritoryo ha mga Romanse nga mga pinulongan ngan Hinungaryo. An ngaran nga West Bank, bisan pa, amo an nagin standard nga ginagamit hini nga geopolitical nga entidad ha Ininggles ngan hin pira nga iba nga mga Germanico nga mga pinulongan tikang han pagkahimo hini sunod han pagsakop han Hordanyano nga army.
Ha Ininggles, an ngaran nga Cisjordan agsob ginagamit pagtawag han bug-os nga rehiyon nga nahamutnga han Salog Jordan ngan han Mediteraneo, labi na han makasaysayan nga kontexto han Mandato Britaniko ngan han mga sarusayo nga mga panahon. An analogous nga Transjordan (ha literal "ha tabok nga dapit han Salog Jordan") gingamit ha kasaysayan pagtawag han rehiyon nga yana kasagaran naghihimo han estado han Hordanya, nga nahamutang ha sidlangan han Salog Jordan.
Mga pinambasaranIgliwat
- ↑ רוזנפלד, שאול; אופנהיימר, יריב. "המהפך של נתניהו". ynet.
ההיסטוריים והאידיאולוגיים שנכרכו עם השנים במונחים גדה מערבית ויהודה ושומרון
- ↑ Ginges, Jeremy, and Scott Atran. "Sacred values and cultural conflict." Advances in culture and psychology 4 (2013): 278–279. quote: Notwithstanding its abstractness, to religious settlers many of the more significant places that they lay claim to—from the old city of Jerusalem to the “Cave of the Patriarchs” (Me’arat ha-Machpela)—are in what the rest of the world calls the West Bank but what they refer to as Yehuda VeShomron.
- ↑ "The World Factbook – Middle East: West Bank". Central Intelligence Agency. 26 Septyembre 2018. Ginhipos tikang han orihinal han 6 Mayo 2014. Ginkuhà 3 Oktubre 2018.
- ↑ "Area C and the future of Palestinian economy" (PDF). World Bank. Ginkuhà 7 Septyembre 2015.
- ↑ Eyal Benvenisti, The International Law of Occupation, Oxford University Press 2012 p. 204:"The so-called West Bank (of the Jordan river), including the eastern part of Jerusalem, has been since 1948 under Jordanian administration, and Jordan claimed to have annexed it in 1950. This purported annexation of parts of the former Mandatory Palestine was, however, widely regarded, including by the Arab League, as illegal and void, and was recognized only by Britain, Iraq and Pakistan."


text:
Isumat.com/8:47AM, May 26, 2020
Padayon nga nagdudumara hin imbestigasyon an Bureau of Fire Protection mahitungod han natabo kakulop nga kasunog hin magkalainlain nga parte han kabubkiran nga nakakapalibot han Oras, Eastern Samar.
Nagin dako nga paki-ana yana para han mga imbestigador kun hin-o an nagpapaluyo han kalayo ngan kun kay-ano nga nagbuburublag an nasunog nga kabubkiran.
Sumala han katatapuran nga mga surok han Isumat.com, kakulop pa han mga alas 10 han aga nagtikang an kalayo ug naparong han katutnga na han kagab-ihon. Na obserbaran han mga residente nga tulo nga magkalainlain nga lugar an nagkaada hin paglalahinggab. An syahan an didto ha Brgy Pangudtan nga sobra la hin dos kilometros an kahirayo ha town proper. Dida hini nga parte, dako na nga paki-ana kun kay-ano nga nakatabok han national highway an kalayo. An syahan nga nagdukot an parte han ligid han highway sapit han bukid, pero nakatabok an kalayo tikadto han may baybayon nga kalubi-an. Ini nga parte in ha sinirangan han bungto.
Gintotoohan nga an kalayo ha Pangudtan in nagkanap tikadto han kabubkiran ha luyo han Brgy Tiguib nga kaparte na han poblacion.
Nahisumat gihapon nga nagkaada hin pagkalayo an kabubkiran ngan kakugnan ha luyo han Brgy Camanga ngan ini nga parte in norte han municipalidad.
An ikatulo nga kalayo in didto han kabubkiran harani han Brgy Calawit ngan ini in norte-katungdan nga dapit han bungto.
An mga imbestigador in deri pa nakakagkumpirmar tobtob yana kun naglakat la an kalayo o nagdurungan an kasunog han magkalainlain nga parte. Nagin madagmit an paglarab han kalayo dara han nagmamamara nga mga puno, dahon ngan kaban-waan nga gintubal ni bagyo Ambo.
Nagpahayag pa an surok han impormasyon nga mayda anggulo nga ginkikita yana han mga otoridad nga posible binuhatan ini han mga rebelde nga komunista. Pira ka adlaw antis an sunog ngan kakulop mismo, may mga mulopyo ha Pangudtan an nakakita hin deri kilalado nga lalaki dida han lugar han nasunugan.
May mga teyoriya nga bangin may plano hin pag-atake an mga NPA han bungto ngan diversionary tactics an sunog. Gumawas ini nga anggulo kay an BFP han sapit nga bungto han Dolores in waray makabiyahe ngadto ha Oras kay mayda liwat wildfire nga iginkadungan didto ha Dolores. An BFP Station tikang ha San Policarpo ngan mga residente an umayuda han BFP-Oras ha pagparong han kalayo.
Nagpahayag in pira han mga nagparong han kalayo nga nakabati hira hin mga tingog didto han kabagwakan nga iba an pinulungan sanglit umatras hira kay bangin mabutang ha peligro an ira kinabuhi.
Kun may paghilambigit an mga walhon nga grupo hini nga panhitabo, ano daw la an ira panuyu-anan? Pagsarang ba hin kasamok tungod kay ginkukuri-an hira han delihensya tungod han pandemic o nagpapakita hin pwersa basi deri hira hikalimtan labi na hadton nanhahatag ha ira?
Aada liwat an posibilidad nga bangin may residente han apektado nga mga lugar nga aksidente nga nagpatikang han kalayo.
Kun ano man an hilarom nga rason hini nga wildfire ha Oras, amo ini yana an tutumbokon han mga imbestigador.
Kagab-i durante han kalayo, an mga residente han bungto in duro na an panginyupo ha Makagarahum nga buligan an katawhan dara han nagkakadungan nga krisis durot han corona virus ngan bagyo, nga gindunganan pa gud han paglalahinggab nga sobra la usa ka kilometros an distansya ngan magdidila na unta han bungto kun waray kapaparong.
An bungto han Oras in usa han grabe an epekto ni bagyo Ambo labi na ha mga barangay ha ligid han salog nga nag-antos han baha ngan kusog han hangin. # (KEVIN SIOSANA)


text:
MAY HERBAL SOAP NA HA NORTE TACLOBAN, 31 NAG GRADWAR HA SOAP MAKING
MAY HERBAL SOAP NA HA NORTE TACLOBAN, 31 NAG GRADWAR HA SOAP MAKINGSeptember 28, 2021 No Comments on MAY HERBAL SOAP NA HA NORTE TACLOBAN, 31 NAG GRADWAR HA SOAP MAKING
Direktiba ni Mayor Alfred S. Romualdez nga pakusgon ngan damoon pa an mga livelihood oppurtunities ha mga tawo labi na ha mga relocation sites ha Norte Tacloban.
Ini an nagin pahayag ni Mrs. Ruena M. Mate, mangulo han City Cooperative Development and Livelihood Asssitance Office (CCDLAO) haiya pagyakan han binuhat nga Closing Ceremony han Livelihood Skills Training parte hin ‘Herbal Soap Making, Ear Acupuncture And Basic Tuina Massage’ ha Brgy. 106 Sto. Niño kanina han aga.
Treinta y Uno (31) nga mga Youth Leaders, mga nanay ngan usa nga Tatay an nagtapos ngan kumarawat han ira certificate of Training nga gindumara dida pa han Agusto 24-25, 2021 kundi nagpabalay pa hira hin usa aka bulan tikang mahuman an training para makab-ot an Curing Period han ira pinanhimo nga mga Herbal Soap- nga ira pinakadamo nga produkto dida han ira Training- sanglit han yana pala nga adlaw gindumara an ira closing program.
Ngatanan han mga Pabahay ha Norte Tacloban may partisipante dida han Training ipinaagi han mga Youth Leaders- nga yana may-ada na baligya nga mga Herbal Soap haira tagsa tagsa nga lugar nga maitatanding na ha mga commercial beauty soap.
An 66 anyos nga hi mana Lucena S. Coritana, ngan hi Valeriano A. Arguelles, an mga pinaka edaran na nga nag pahimulos han training- nga sumala pa haira basta parte ha pakabuhi maningkamot gud hira kay kinahanglan.
Sumala pa han mangulo han CCDLAO, diri natatapos dida hini nga Closing program an pag ayuda han siyudad ngada hini nga mga nagmagtapos han paghag-id kay tatagan pa hira hin libre nga mga materyales para magpadayon panhimo han Herbal Soap- ngan ha maabot nga Oktubre 21, 2021, Packaging ngan Labelling Training naman liwat an bubuhaton- samtang an CCDLAO in mabulig ha marketing o pag baligya han mga produkto para mas makilala ngan damo an pumalit.
Kasugbong han City government dida hini nga Training an Team tikang ha Philippine Institute of Traditional and Alternative Health Care (PITAHC) nga gin mamangulohan ni Miss Evelina M. Juaban, ngan han Tacloban City Hall North Extension nga gin mamangulohan han Coordinator Mrs. Ruth Ramirez.
An mga representante han kada sector han kabataan ngan mga nanay, dako gud an pasalamat nga hira in nakag training kay sumala pa haira dako ini nga bagay para han ira pagpakabuhi- diin ira ginhihinaot nga umusenso ini yana nga ira gintitikangan nga nesgosyo.Ha dayuday, siring ni Mrs. Mate, ini nga grupo nga namag gradwar yana in ig oorganisar komo osa nga Kooperatiba basi mas makakuha hin dako nga pundo tikang ha gobyerno para han ira mga livelihood projects.
M. Padernos/CIO


text:
Budapest
An Budapest an ulohan ngan syudad nga mayda gidadamoi nga katawhan ha Hungary. Ini an ika-napulo ha gidadakoi nga syudad ha sulod han European Union ha populasyon ha sulod han katubtuban han syudad. Ini nga syudad ginbabanabanahan nga may-ada populasyon nga 1,752,704 ha 2016 nga nakasarang ha kadako han tuna nga 525 kilometro kwadrado (203 milya kwadrado). Usa nga syudad ngan condado an Budapest, ngan naghihimo han sentro han Budapest metropolitan area, nga may-ada kahaluag nga 7,626 kilometro kwadrado (2,944 milya kwadrado) ngan populasyon nga 3,303,786, nga nagbubug-os hin 33 porsyento han populasyon han Hungary.[1][2]
PinanbasaranIgliwat
- ↑ "About Budapest Transport Association". Ginhipos tikang han orihinal han 14 October 2008. Ginkuhà 1 June 2016. "About Budapest Transport Association". Ginhipos tikang han orihinal han 14 October 2008. Ginkuhà 1 June 2016.
- ↑ "telep lista" (PDF). Ginhipos tikang han orihinal (PDF) han 25 November 2006. Ginkuhà 1 June 2016. "telep lista" (PDF). Ginhipos tikang han orihinal (PDF) han 25 November 2006. Ginkuhà 1 June 2016.


text:
Uthong
Hi Hadi U-thong'[1] (Thai: พระเจ้าอู่ทอง) o kundi man Hadi Ramathibodi I (Thai: สมเด็จพระรามาธิบดีที่ ๑; 1314–1369) amo an syahan nga hadi han ginhadi-an han Ayutthaya (yana kabahin han Thailand),[2]:222 nga naghadi tikang 1350 kutob1369. Gintáwag hiyá nga Prinsipe U Thong (nga nangangahulogan "Bulawan nga Puyot") ugsa hiya linmingkod han trono han 1350. Sinisiring nga hiya usá han katulinan nga sumunod kan Mangrai.:27
Nagtukod ni Ramathibodi I hin upat nga Dagko nga mga Opisyal hin Estado. Ini hirá amo an Ministro han Interior (Wieng), an Ministro han Salapi (Klang), an Ministro para han Panimalay han Hadi (Wang), ngan an Ministro hin Pag-uma (Na). Gintirok hin pagsurat gihapon niya an mga balaod han T'ai. Ha kataposan, naghimo hiyá hin alyansa upod han Dinastiya Ming.:28
Nagtukod hiyá han iya kalugaringon nga pamunuan o kapital dida han bag-o nga syudad han Ayutthaya. An paghadi ni Hadi Ramathabodi naglakip han Korat, Chantaburi, Tavoy, Tenasserim, ngan mga dagko nga bahin han Malaya.:28
Sumala hin mas kilalado nga kinuhaan hin impormasyon, usá nga sumat ha ika-napulo-kag-pito nga gatostuig han Olandes nga hi Jeremias Van Vliet, usa nga Renowned Legend nagsiring nga hi Ramatibodi usá nga ethniko nga Tsino nga naglayag tikang ha Tsina. Katapos hin pagkamalinamposon ha negosyo, nagkaada hiyá hin impluwensya nga mamuno han syudad han Phetchaburi, usá nga bungto ha baybayon han Golfo han Thailand, ugsa kumadto ha Ayutthaya.
Han 1352 ginsalakay ngan ginpalibotan niya an Yasodharapura. Nagin malinamposon hiyá han sunod nga tuig ngan ginbutáng niya an usá han iya mga anak nga lalake didâ han trono.. Kundi, an trono nakaptan la nira kutob han 1357, nga diin an mga Khmer nakabawi hini.[3]:236
An kamatay ni Hadi Ramathibodi's nagdangat hin pagkadilito kun hin-o an masunod ha iya hin paghadi. Ha pagtikang, an iya anak nga lalaki nga hi Hadi Ramesuan mo an nagin hadi han Ayutthaya, kundi hi Hadi Ramesuan ha urhe nag-abdikar para han bayaw ni Hadi Ramathibodi nga hi hadi Borommaracha I. Ini nga pagkaribal para han trono posible mahurawon o kundi man madugo.:29
Mga pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ The Royal Institute. List of monarchs Ayutthaya Archived December 3, 2013, at the Wayback Machine..(ha Thai)
- ↑ Coedès, George (1968). Walter F. Vella. ed. The Indianized States of Southeast Asia. trans.Susan Brown Cowing. University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-0368-1.
- ↑ Cœdès, George (1968). The Indianized states of Southeast Asia. University of Hawaii Press. ISBN 9780824803681. https://books.google.com/books?id=iDyJBFTdiwoC.
Bibliyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Wyatt, David K., Thailand: A Short History, New Haven (Yale University), 2003. ISBN 0-300-08475-7
- Srisak Vallipodom, Sheikh Ahmad Qomi and the History of Siam, Cultural Center of the Islamic City, Republic of Iran, Bangkok 1995, page 209
- Plubplung Kongchana, The Persians in Ayutthaya, Institute of Asia Pacific Studies, Srinakharinwirot University.


text:
Khammuan
An Khammuan (puyde liwat igsurat nga Khammouane o Khammouan; ha Lao ຄໍາມ່ວນ) usa nga lalawigan han Laos, nga nahamutang ha butnga han nasod. Ha amihanan, ginsasapitan ini han Bolikhamsai; ha salatan ginsasapitan ini han lalawigan han Savannakhet. Ha katundan amo an Salog han Mekong ngan an lalawigan han Nakhon Phanom, Thailand; ha sidlangan an Annamita nga Kabugkiran nagbubulag han Khammuan tikang han Vietnam. An kapital han lalawigan amo an syudad han Thakhek.
Mga administratibo nga pagbahinbahin[igliwat | Igliwat an wikitext]
An lalawigan ginbahin-bahin ngadto han mga nasunod nga mga distrito:
- Bualapha (12-06)
- Hinboun (12-04)
- Mahaxay (12-02)
- Nakai (12-07)
- Nhommalath (12-05)
- Nongbok (12-03)
- Thakhek (12-01)
- Xaybuathong (12-09)
- Xebangfay (12-08)


text:
TACLOBAN CITY- Ginpamumusil-patay an usa nga pulis ha Cong. Mate Avenue, Tacloban City alas 11:45 han aga yana nga adlaw, January 24.
Subay ha report han Police Regional Office 8, ginkilala an biktima nga hi P/CMS Renato Singcol, PNP member nga naka-assign ha Basey, Samar ngan residente ha Brgy. Tambulilid, Ormoc City.
Nagawas ha inisyal nga imbistigasyon han mga ototidad, tisakay na hi Singcol han iya sarakyan tikang ha Philippine Statistics Authority (PSA) han pauranan hiya han bala han diri pa makilal-an nga suspek nga nakasakay naman han ford everest nga sarakyan.
Nagdudumara naman yana hin manhunt operation an mga otoridad para madakop an suspek.


text:
Jan III Sobieski
Hi Jan III Sobieski, (kaluwas ha Polako, Yan Sobyeski) o Juan III Sobieski (Agosto 17 1629 - Hunyo 17 1696) usa han mga kilalado nga monarka han Polako Lituaniano nga Mankomunidad, tikang han 1674 tubtob han iya kamatay, hiya an Hadi han Polonya ngan Gran Duke han Lituanya. An 22-ka-tuig nga paghadi ni Sobieski kilalado hin panahon han pagstabilisar han Mankomunidad, nga kinahanglanon katapos han samok han Bahâ ngan han Rebelyon ni Chmielnicki. Popular hiya han iya mga tawo, usa liwat hiya nga baltok nga kumander militar, kilalado tungod han iya pagdaog han mga Turko dida han 1683 nga Pag-awayan han Vienna didto han mga ganghaan han Vienna. Tungod han iya mga pagdaog han Imperyo Ottoman, gintawag hiya han mga Turko nga "Leon han Lehistan."
Ha Kinatsila, it iya ngaran Juan III Sobieski ngan ha Iningles John III Sobieski.
Mga titulo hin paghadi[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga titulo (ha Linatin): Joannes III, Dei Gratia rex Poloniae, magnus dux Lithuaniae, Russie, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Livoniae, Smolenscie, Kijoviae, Volhyniae, Podlachiae, Severiae, Czernichoviaeque, etc.


text:
Zamboanga Sibugay
An Zamboanga Sibugay usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Peninsula han Zamboanga nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Ipil ngan ginsasapitan ini han Zamboanga del Norte ha amihanan, han Zamboanga del Sur ha sidlangan ngan han Syudad han Zamboanga ha habagatan o salatan-katundan. Ha salatan nahamutangan an Baybayon han Sibuguey ha Golfo Moro. An Zamboanga Sibugay amo an gibag-ohi nga probinsya ha Pilipinas, ginhimo han 2001, dida han pagbulag han ika-tulo nga distrito han Zamboanga del Sur.
Katawhan ngan Kultura[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ekonomiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Zamboanga Sibugay ginbahin ngadto hin napulo kag unom (16) nga bungto.
Mga Bungto[igliwat | Igliwat an wikitext]
Physical[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kaagi ngan Kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Nahimo pinaagi han Republic Act No. 8973 han Pebrero 22, 2001.


text:
Kinatalan
An Catalan o Katalan nga yinaknan o Kinatalan (lumad ngan tuminongnong nga ngaran Català) usa nga Romanses nga yinaknan. Amo ini an nasodnon ngan opisyal nga yinaknan han Andorra, ngan usa nga igkasi-opisyal nga yinaknan han mga komunidad autonoma han Islas Baleares, Catalunya ngan Komunidad Valenciana. Ha Komunidad Valenciana, tinatawag an yinaknan nga Valencià (Vinalensya) ngan ha syudad han Alghero ha Italyano nga isla han Sardinya. Gin-gagamit liwat ini, bisan waray ini opisyal nga pagkilala, didto han mga komunidad autonoma han Aragón (ha La Franja) ngan Murcia (ha Carche) ha Espanya, ngan gintaga-an hin opisyal nga pagkilala nga may katubtoban, ha rehiyon-ha-kaagi han Roussillon ha salatan nga Fransya, nga nahahanungod yana han département han Pyrénées-Orientales (Amihanan nga Catalunya).


text:
Hiruhimangraw:Hapsidophrys smaragdina
Mabibilngan dinhi - nagkikinahanglan hin paghubad[Igliwat an wikitext]
Sumala ha Catalogue of life, mabibilngan ini nga species ha "Uganda (DOUCET 1963), Zaire, Angola, Democratic Republic of the Congo (Zaire), Congo, Gabon, Equatorial Guinea, Cameroon, Central African Republic (JOGER 1990), Nigeria, Togo, Benin, Ghana, Ivory Coast, Liberia, Sierra Leone, Guinea, Guinea-Bissau, Gambia". Alayon pagbulig hiton paghubad o paghatag hin kadugangan nga kasayoran hinin nga artikulo.:  [1] Lsjbot (talk) 15:13, 10 Marso 2013 (UTC)


text:
Historikal na konstruksyon an “Bikol.” Sa paglihis nin panahon, pirang beses nagbago an pagsabot, pag-imahinar, pag-organisa, sagkod pagbaranga-banga kaini bilang sarong pulitiko-administratibong yunit. Arbitraryo ini, kaya manlainlain an kahulugan sa kasaysayan. Kun babasahon ta an mga primaryang burabod na isinurat sagkod ipinublikar kan panahon nin mga Kastila, Amerikano, siring na kan mga inot na taon kan Pilipinas bilang sarong matalingkas na nasyon puon 1946, maoobserbahan ta na manlainlain an gamit o pagkasabot kan tataramon na ini. Alagad, mahalagang girumdumon na kolonyal an siring na konstruksyon nin huli ta mas hinihiling kan mga Bikolnon kaidto an mga pueblo o probinsya bilang mga organikong komunidad kisa mga heyograpikong espasyo na igwang mga dai nahihirong mga linderos (o fixed boundaries).
Kan panahon nin mga Kastila, mayo pa nin konsepto nin Bikol bilang sarong rehiyon. Igwa saná kaidto nin mga provincia, partido, alcaldia, pueblo, visita, aspb. An “Bicol” (riparuhon na c an ginamit ko sa pagbaybay kan siring na tataramon asin bakong k) saro saná sa walong partido (o distrito) kan Kabikolan kaidto. Mas sadit sana na espasyo o yunit ini kisa Bikol na aram ta ngunyan.
Sagkod na binanga an Camarines sa duwa kan 1829, igwa saná nin duwang probinsya an Kabikolan: an Albay sagkod an Camarines. Patindog an linderos na nagbabanga sa duwa, dangan igwa nin tig-apat na distrito an mga probinsyang nasambit. An mga partido kan Albay iyo an Partido de Lagonoy, Catanduanes, Sorsogon, sagkod Tabaco, dangan Iraya, Rinconada, Camarines Norte, sagkod Bicol an mga Partido kan Camarines. Riparuhon na an Partido de Lagonoy, kun yaon sain an Caramoan, Goa, San Jose, Sangay, Tigaon, asbp., parte pa kan Albay kaidto, siring man an Iraya, kun yaon sain an Camalig, Guinobatan, Libon, Ligao, asbp, parte pa kan Camarines.
An mga munisipalidad na nakapalibot sa Bay kan San Miguel arog kan Libmanan, Calabanga, dangan an pira sa mga munisipalidad na inaagihan kan salog Bicol arog kan Milaor, Camaligan, Gainza, dangan an syudad kan Nueva Caceres iyo an mga na nakapalaog sa Partido de Bicol. (Bako daw ini an sityo kun sain inadal ni Marcos de Lisboa an tataramon na Bicol? O kaya man, bako daw ini an kinokosiderar tang Bikol Sentral ngunyan?)
Kan nasabing taon, binanga an Camarines sa duwa sagkod an dating Partido nin Camarines Norte dagos na nagin sarong probinsya na man. Susog ki Alfredo Ruiz Puya, an Daet, Paracale, Mambulao (Jose Panganiban), Capalonga, Indan (Vinzons), Talisay, Labo, dangan an Ragay, Sipocot, sagkod Lupi an mga pueblo na pig-ayon sa bagong muknang probinsya. Pinagsarô giraray ini kan 1845, pinagsuhay liwat kan 1857, dangan pinagsaro giraray kan 1893, bago dagos nang sinuhay kan 1917.
Kan 1846, binago ni Gobernador-Heneral Narciso Claveria an patindog na linderos na nagbabanga sa Albay sagkod sa Camarines Sur. An Partido de Iraya itinao na sa Albay, dangan an Partido de Lagonoy itinao na sa Camarines Sur. Kan parehong taon, ginibo man na sarong politiko-militar na komandansya an Masbate asin Ticao. Dagos naman nagsuhay an Sorsogon sa Albay para maging sarong bagong probinsya kan 1894.
Panahon na nin mga Amerikano kan kolektibong binisto an mga probinsya nin Albay, Ambos Camarines, sagkod Sorsogon bilang the “Bicol provinces.” Sa ibang primaryang burabod, inapod man na “Bikolandia” an mga probinsyang nasambit. Bako na sanáng sarong partido an pagsabot sa “Bicol” kaidto kundi saro nang grupo nin mga probinsya. Kaya dawa su mga Tagalog na parte kan Camarines Norte arog kan Mambulao, Paracale, asbp., o si parte kan Masbate na Bisaya na an tataramon, nagin parte ipso facto kan “Bicol.” An konseptong ini kan “Bicol” nakabase sa etnolingwistikong kategorya—sa tataramon na Bicol sagkod sa mga tawong nag-iirok digdi: an mga Bikolnon.
Kan Agosto 29, 1916, inaprubahan kan kongreso kan Estados Unidos an Philippine Autonomy Act o an Jones Law. Katakod kan pagpawarang-bisa kan Philippine Organic Act of 1902 asin an pagmukna nin sarong elihidong lehislatura, pig-reorganisar kan batas na ini an mga probinsya kan Pilipinas, dangan, grinupo ini sa doseng distrito senatoryal. Napabilang an mga probinsya nin Albay, Ambos Camarines, sagkod Sorsogon sa ika-anom na distrito. Arbitraryo an siring na paggrupo asin tuninong an mga primaryang burabod kun pàno binaranga an mga probinsya. Alagad, pwede tang sabihon na ini an nagsirbing painot na pagbilog kan mga rehiyon kan Pilipinas ngunyan.
Kan Marso 10, 1917, inaprubahan man ni Gobernador-Heneral Francis Burton Harrison an Act 2711 na nag-amyenda sa administrative code kan Pilipinas. Inorganisa asin nginaranan kaini an mga syudad asin mga munisipalidad na nakapalaog sa lambang probinsya sa Pilipinas.
Susog sa Artikulo II, Seksyon 38, an mga minasunod an mga probinsyang nakapalaog sa ika-anom na distritong senatoryal sagkod hudisyal dangan an saindang lambang na mga munisipalidad:
1. An probinsya kan Albay, kaiba an mga isla kan San Miguel, Cagraray, Batan, Rapu-Rapu, sagkod an subprobinsya kan Catanduanes. An mga munisipalidad kan Albay iyo an mga minasunod: Albay, Bacacay, Baras, Bato, Calolbon, Camalig, Daraga, Guinobatan, Jovellar, Legazpi, an kabisera kan probinsya, Libog (Sto. Domingo na ngunyan), Libon, Malilipot, Malinao, Manito, Oas, Pandan, Panganiban, Polangui, Rapu-Rapu, Tabaco, Tiwi, Viga, sagkod Virac;
2. An probinsya kan Camarines Norte. An mga munisipalidad iyo an minasunod: Basud, Capalonga, Daet, an kabisera nin probinsya, Indan, Jose Panganiban, Labo, Paracale, San Vicente, sagkod Talisay;
3. An probinsya kan Camarines Sur, kun sain nakapalaog an mga munisipalidad kan Baao, Bato, Buhi, Bula, Cabusao, Calabanga, Camaligan, Canaman, Caramoan, Del Gallego, Gainza, Goa, Iriga, Lagonoy, Libmanan, Lupi, Magarao, Milaor, Minalabac, Nabua, Naga, an kabisera kan probinsya, Pamplona, Pasacao, Pili, Ragay, Sagnay, San Fernando, San Jose, Sipocot, Siruma, Tigaon, Tinambac;
4. An probinsya kan Masbate, kaiba an Ticao, Burias, sagkod an mga sararadit na isla sa palibot kaini, dangan an mga munisipalidad nakapalaog sa siring na probinsya: Aroroy, Cataingan, Dimasalang, Masbate, an kabisera, Milagros, San Fernando, San Jacinto, sagkod San Pascual;
5. An probinsya kan Sorsogon, kun sain nakapalaog an munisipalidad kan Bacon, Barcelona, Bulan, Bulusan, Casiguran, Castilla, Donsol, Gubat, Irosin, Juban, Magallanes, Matnog, Pilar, Prieto-Diaz, Santa Magdalena, sagkod Sorsogon, an kabisera kan probinsya.
Maririparo ta na an mga munisipalidad kan Lupi, Ragay, sagkod Sipocot na dating parte nin Camarines Norte kan panahon nin Kastila, ilinipat na sa Camarines Sur. Dagos naman na nagsuhay an Masbate asin an mga munisipalidad kaini sa Sorsogon para magin sarong lain na probinsya. An Ambos Camarines na pinagsaro kan 1893, binanga giraray sa duwa. Apwera sa pagsuhay kan mga munisipalidad kan Catanduanes sa Albay, haros mayo nang nabago sa siring na organisasyon kan mga munisipalidad kan inaapod na “Bicol” provinces sagkod ngunyan.
Kan Oktubre 24, 1945, inaprubahan ni dating presidente Sergio Osmena an Commonwealth Act No. 687 na nagdeklara sa Catanduanes bilang sarong independenteng probinsya.
An pagsabot ta kan Bikol ngunyan sa politiko-administratibong kahulugan kan tataramon iyo an rehiyon na igwa nin anom na probinsya: Albay, Camarines Norte, Camarines Sur, Catanduanes, Masbate, Sorsogon. Sa prosa na mayong romansa, sabi ngani kaiyan ni Fr. Raul Bonoan, SJ, inaapod ta ining Rehiyon 5. Sa ngunyan, igwa na ini nin pitong syduad: Iriga, Ligao, Masbate, Naga, Sorsogon, Tabaco, asin Legazpi sagkod labi sanggatos na mga munisipalidad (107). Kundi sain ini gikan?
Kun babalikan ta an mga legal na mga dokumento kan administrasyon kan diktador asin dating presidente Ferdinand Marcos, urog na Presidential Decree No. 1, maaaraman ta na dai pa saná nahahaloy an siring na konstruksyon kan Bikol. Septyembre 24, 1972, pirang aldaw sana pakalihis kan deklarasyon nin Martial Law sa interong Pilipinas, pinirmahan ni Marcos an nasabing decree na nag-organisa kan eksekusibong sanga nin gobyerno. Sa paagi kan saiyang Integrated Reorganization Plan, inorganisa kaini an mga rehiyon sa Pilipinas, dangan an mga sentro kaini kun sain yaon an mga rehiyunal na opisina kan mga manlainlain na ahensya kan gobyerno. Pormal man na nginaranan kaini an mga rehiyon kan Pilipinas. Inapod na Bikol Region an Rehiyon 5, dangan an syudad nin Legazpi an minidbid na sentro kan rehiyon. Dai na kaini hinira kun pano grinupo kan Act 2711 an mga probinsya sagkod mga munisipalidad kan Kabikolan.
An pagsabot ta ngunyan kan “Bikol” bilang sarong pulitiko-administratibong yunit gikan digdi. Kun kaya dai dapat hilingon an “Bikol” kan panahon kan Kastila, Amerikano, o Hapon, o dawa pa kan mga taon bago an 1972 sa lente kan siring na kategorya. Ta kun dai, anakronistiko—suhay sa panahon—an magigin naratibo sagkod interpretasyon ta nin huli ta hinihiling ta an nakaagi gamit an presenteng kategorya, o kaya gamit an sarong kategorya na mayo pa man sa agimadmad kan mga tawo kaidto.
Sa paagi kan halipot na heneyalohiyang o pagsunud-sunod na sakong iprinisinta sa artikulong ini, nahiling ta na an Bikol sarong historikal na konstruksyon, dangan arbitraryo, kaya, kun siring, nagbabago. Kaya kun tutukaron ta o isusurat an kasaysayan kan Bikol, maninigo asin mahalagang ihapot ta muna kun Sain an “Bikol”? Arin na “Bikol”? o kaya man “Bikol” kan anong taon, siglo, o panahon?
.


text:
Senado kan Filipinas
An Senado kan Filipinas iyo an halangkaw na kamara kan lehislaturang bikameral kan Filipinas, an Kongreso kan Filipinas. An Pilipinong Senado binibilog nin 24 senador an pinipili kan bilog na paraboto.
An mga senador igwa nin terminong 6 na taon, an kabangâ kan mga ini pinipilì lambang tulong taon tanganing mapadanay na dagosdagos ini. Kan an Senado ipigbalik kan Konstitusyon 1987, an 24 senador na nagkapirilì nagtukaw sagkod 1992. Kan 1992, an mga kandidato para senador na nakagunò kan 12 pinakahalangkaw na bilang nin boto nagtukaw sagkod 1998, mantang an sunod na 12 nagtukaw sagkod kan 1995. Sagkod kaini, lambang senador nagtutukaw nin 6 nang taon.
Mga myembro ngunyan[baguhon | baguhon an source]
Komposisyon nin partido[baguhon | baguhon an source]
Mga kwalipikasyon[baguhon | baguhon an source]
An mga kwalipikasyon sa pagigin myembro kan Senado nakakaag sa Ika-3ng Seksyon, Artikulo VI kan Konstitusyon 1987 siring kan minasunod:
- Daing siisay man an magigin Senador kun sya bakong namamanwaan na natural na namundag kan Filipinas, asin sa aldaw kan eleksyon, dai mababâ an edad nin 35 taon, nakakabasa asin nakakasurat, sarong rehistradong botante, asin residente kan Filipinas nin dai mababâ sa duwang taon bàgo an aldaw kan eleksyon.
- An edad sa aldaw kan eleksyon yaon sa 35 taon, asin bakô sa aldaw kan proklamasyon kan nanggarana.
- An residensya iyo idtong iniirokan kun sain siya minapulìpulì.
- An mga nakasaysay sa Konstitusyon 1987 eksklusibo sosog sa prinsipyong Latin na expressio unius est exclusio alterius na nangangahulogan na an Kongreso kan Filipinas dai na makakadugang nin dagdag na mga kwalipikasyon alagad idto sanang yaon sa Konstitusyon.
Mga panluwas na takod[baguhon | baguhon an source]


text:
Psikolohiya
An psikolohiya o sikolohiya (kinadaan nga Griyego: psyche = "kalag" or "hunahuna", logos/-lohiya = "pag-aram") amo in akademiko ngan apliyado nga pagtirok hin kinaadman nga nahanunungod han pag-aram han hunahunan ngan gi-os. An pulong nga "Psikolohiya" gingagamit gihapon ha pagtawag han aplikasyon han hini nga kinaadman ha mga dirudilain nga bahin han buruhaton han tawo, upod an mga problem han mga indibidwal pan-adlaw-adlaw nga kinabuhi ngan an pagtratar han sakit ha panhunahuna.
PinanbasaranIgliwat
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- Psychoworld.sk - Mga Sumat mahitungod han Psikolohiya hin tawo Archived 2006-08-21 at the Wayback Machine.
- In-Mind, Pan-ikatulo nga Bulan nga Periodiko para hin Sosyal nga Psikolohiya


text:
Galon
Iton galon in in usa ka yunit hin panukol hit bolyum ngan kapasidad hin pluwido han US customary units ngan han British imperial sistema hin panukol. Tulo nga mahinungdanon nga dirudilain nga kadako an gingagamit yana: an imperial gallon nga may-aada 4.54609 litro, nga gingagamit ha Reino Unido, Canada, ngan pipira nga mga nasod Caribe; an US gallon nga may-ada 231 cubic pulgada kubiko nga may-ada sugad harani hin 3.785 L, nga gingagamit ha Estados Unidos ngan pipira nga Amerikano Latino ngan Caribe nga mga nasod, ngan an gigugutiayi nga nagamit nga US dry gallon nga may-ada 1/8 US bushel (4.405 L).
An IEEE panupungan nga simbolo para han galon amo in gal.[1]
Mga kasariganIgliwat
- ↑ IEEE Std 260.1-2014


text:
Isabel I han Castilla
Hi Isabel I (ha daan nga Kinatsila: Ysabel I, 22 Abril 1451 - 26 Nobyembre 1504) usa nga Hadá o Reyna han Castilla ngan León tikang han 1474 kutob han iya kamatayan han 1504. An iya pag-asawa kan Fernando II han 1469 amo an nagin batakan han de facto nga paghiusa han Espanya. Katapos hin paniguro nga maka-angkon han iya katungod han trono, gin-reorganisar niýa an sistema hin kagamhanan, ginpahamubo an rata hin krimen ngadto han gihamob-i hin pira ka tuig, ngan gintanggal tikang han ginhadi-an an dako nga utang nga ginbilin han iya bugto. An iya mga reporma ngan an mga reporma nga iya gindangat upod han iya bana mayda impluwensya nga nag-abot labaw han mga pag-ultan han ira gin-usa nga mga ginhadi-an. Kilalado hi Isabel ngan Fernando han pagtima han Reconquista, han pagsugo han pag-konverso o destierro han ira mga Hudeo ngan Muslim nga mga sakop, ngan han pagsuporta ngan paghatag hin panalapi para han kan Cristóbal Colón 1492 nga biyahe nga nagdangat han pagbuklad han Bag-o nga Kalibotan ngan han pagtukod han Espanya nga dako nga poder ha Europa ngan ha dako nga bahin han kalibotan hin labaw hin gatostuig.[1] Hi Isabel, nga gintaga-an upod han iya bana han titulo nga "an Katoliko" o "nga Katoliko" ni Papa Alejandro VI, ginkilala nga Siervo han Dios han Singbahan Katoliko han 1974.
Mga pinambasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Palos, Joan-Lluís (28 March 2019). "To seize power in Spain, Queen Isabella had to play it smart: Bold, strategic, and steady, Isabella of Castile navigated an unlikely rise to the throne and ushered in a golden age for Spain". National Geographic History Magazine. Ginhipos tikang han orihinal han 20 April 2019. Ginkuhà 20 Abril 2019.


text:
Catalunya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Catalunya (an ngaran ha Kinatalan) o Cataluña (an ngaran ha Kinatsila) nga ha Aranes Catalonha; Ininglis: Catalonia; nga puyde liwat igsurat ha Winaray nga Katalunya, usa nga komunidad autonoma han Espanya nga nahamutang ha dumagsaan nga dapit han Península Ibérica ngan nahimo ini han mga lalawigan o probinsya han Barcelona, Girona, Lleida ngan Tarragona. Na-okupa ini hin teritoryo nga mga 32,000 km² nga ginsasapitan ini ha amihanan han Francia (Mediodía-Pirineos ngan Languedoc-Rosellón) ngan Andorra, hn Dagat Mediterraneo ha sidlangan nga diin mayda ini labnasan hin mga 580 ka kilometro. Ginsasapitan ini ha salatan han Comunidad Valenciana (Castellón), ngan ha katundan, ginsasapitan ini han Aragón (Zaragoza, Teruel ngan Huesca). Nahamutang an Catalunya hin estratehika nga kamutangan nga naghahatag hin kaupayan nga pagkadugtong han mga teritoryo han natutubigan nga patag han Mediterraneo ngan han kontinental nga Europa. An kapital han Catalunya amo an syudad han Barcelona.
Ha Catalan nga teritoryo mayda naukoy ha yana nga mga 7,364,078 ka persona[1] hin mga 946 ka munisipyo nga diin 63 mayda labaw hin 20,000 ka molupyo (nga diin naukoy in mga 70 ka porsyento han Catalanan nga katawhan). Duha nga ikatulo nga bahin han katawhan naukoy ha Rehiyon Metropolitana han Barcelona. Ini usa nga teritoryo nga denso ngan hataas nga na-industriyalisado, namumuno hini nga sektor ha Espanya tikang han siglo XIX ngan an ekonomiya hini amo an pinaka-importante ha mga komunidad autonoma, nga na-henerar hin 18,7% han PIB/GDP han Espanya,[2] ngan amo an ika-upat ha PIB per cápita, sunod han País Vasco, Navarra ngan Comunidad de Madrid.
An Catalunya dida han Butnga nag Panahon usa han mga prinsipal nga teritoryo han Corona de Aragón. Upod han pag-ubos han Corona nag-ubos liwat an Catalunya, nga diin waray ini makabalik tubtob han pag-industrialisar. An kaagi hini ngan an yinaknan hini gintatagad nga birilhon han mga molupyo hini ngan para hin kadam-an amo an basehan han ira identidad kolektiba.
Mga reperensyaIgliwat
- ↑ Avance del Padrón Municipal a 1 de enero de 2008, Instituto Nacional de Estadística
- ↑ Instituto Nacional de Estadística, Contabilidad Regional de España Archived 2009-04-23 at the Wayback Machine. (principales resultados) Estructura porcentual del PIB a precios de mercado, según dato a fecha de 2007


text:
Andorra la Vella
An Andorra la Vella (Kinatalan nga kaluwas: [ənˈdorə lə ˈBeʎə], Kinatsila: Andorra la Vieja, Frinanses: Andorre-la-Vieille) amo an pamunuan o kapital han Prinsipalidad han Andorra. Nahamutang iní hin hitaas ha sidlangan nga Pirineos, ha butnga han Fransya ngan Espanya. Amo gihapon iní an ngaran han parokya nga nagpapalibot han pamunuan.
Sumala han impormasyon tikang han 2015, an syudad mayda kamolupyohan nga 22,886, ngan an kasawangan nga langyab o kahaluag, nga naglalakip han Escaldes-Engordany ngan mga nalalakip nga mga baranggay, mayda mga 40,000 ka molupyo.
An prinsipal nga industriya turismo, bisan pa man kun an nasod nakakatirok gihapon hin panalapi tikang ha langyaw tungod han pagka-tax haven hiní.
Ngaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
An ngaran nga Andorra la Vella nangangahulogan nga "Andorra nga Bungto" (ha literal "Andorra an Bungto"), basí maipahayag iní tikang han Prinsipalidad han Andorra.[1] Bisan man kon ha Kinatalan an pulong nga vella (sugad han Frinanses nga vieille) tikang han Linatin nga pulong nga vetula nga nangangahulongan nga "dáan", an Vella dinhi (sugad han Frinanses nga ville ngan Kinatalan nga vila) tikang han Linatin nga pulong nga villa ngan nangangahulogan nga "bungto".[2]
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Andorra la Vella | enciclopèdia.cat". www.enciclopedia.cat (ha Catalan). Ginkuhà 2018-09-23.
"El sobrenom la Vella, és a dir, la vila, li fou afegit posteriorment per tal de distingir la vila del conjunt del territori homònim i potser també per a subratllar-ne la capitalitat" Waray: "An agnay nga La Vella, nga nangangahulogan, an bungto, gindugang ha urhe basí maipaklaro an bungto tikang han bug-os nga teritoryo [han Andorra] ngan posible gihapon para maipahayag an papel hiní nga pagin pamunuan.
- ↑ Carrick, Noel (1988) (in en). Andorra. Chelsea House Publishers. ISBN 9780791000991. https://books.google.com/books?id=QUIsAAAAMAAJ&dq=9780791000991&focus=searchwithinvolume&q=%22in+name%22. "The word vella has been translated into both English and Spanish as meaning 'old'. In fact, vella is a corruption of the Latin word villa, meaning 'city'. Thus Andorra la Vella merely means 'the city of Andorra' Waray: An pulong nga vella ginhubad ha Iningles ngan Inespanyol nga nangangahulongan nga 'daan'. Ha matuod, vella usá nga pagbalhin han Linatin nga pulong nga villa, nga nangangahulogan nga 'syudad' o 'bungto'. Amo nga an Andorra la Vella nangangahulogan là nga 'an bungto han Andorra'."


text:
Ilagan
An Ilagan usa nga syahan nga klase nga syudad ha lalawigan han Isabela, Pilipinas. Amo ini an kapital nga bungto ngan an gidako-i nga bungto han Isabela (ha kahaluag hin katunaan ngan bug-os nga populasyon). Nahamutang ini dida han pag-ultan han mga Salog han Cagayan ngan Salog han Pinacanauan. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 119,990 ka tawo ha 24,085 nga mga panimalay.
Dida han Pebrero 2, 1998 nahimo nga balaod an RA 8474 nga unta nagbabalhin han Ilagan tikang hin bungto ngadto hin syudad. Kondi dida han plebisito nga ginhimo dida han Marso 14, 1999, waray ini aprobahi han mga tawo amo nga an Ilagan nagpabilin nga bungto.
Mga baranggayIgliwat
An Ilagan ginbahin ngadto hin kasiaman kag usa (91) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Papa Clemente VIII
Hi Papa Clemente VIII (Linatin: Clemens VIII; 24 Pebrero 1536 – 5 Marso 1605), natawo nga Ippolito Aldobrandini, amo an nangulo han Singbahan Katoliko ngan naghadi han Estados Pontifisyos tikang han 2 Pebrero 1592 kutob han iya kamatayan han 1605. Natawo ha Fano, Italya[1] hin usá nga prominente nga Florentino nga pamilya, syahan anay hiyá nakilala nga usá nga abogado hin balaod pansingbahan ugsa magin usá nga Kardinal-Presbitero han 1585. Han 1592 napili hiyá nga Papa ngan nagkuha hiyá han ngaran nga Clemente. Didâ han iya papado, naipadangat niya an pagkabalik ni Henri IV han Fransya ngadto han Katoliko nga pagtuo ngan nagkapot hiyá hin papel hin pagtukod hin alyansa hin mga Kristyano nga nasod nga tumipa han Imperyo Ottoman dida han sinisiring nga Maiha nga Gera. Malinamposon gihapon niya nasolbad in mapait nga pag-inaway han mga Dominico ngan mga Heswita han paghisgutan hin maypulos nga grasya ngan gawasnon nga pagbuot. Han 1600 nagdumara hiyá hin jubilee nga nagdangat hin damo nga mga peregrinahe ngadto ha Roma. Waray niya kaluoy han iya mga kaaway, ngan nagdumara hiya han paghukom ngan pagbitay kan Giordano Bruno ngan pag-implementa hin mga istrikto nga mga pamalaod patok han mga Hudeyo nga nangungukoy han Estados Pontifisyos. Posible hiyá an syahan nga santo papa nga nainm hin kape. Namatay hi Clemente VIII ha edad nga 69 han 1605 ngan an iya lawas ginlubong ha Santa Maria Maggiore.
Mga pinambasaranIgliwat
- ↑ "Clement VIII". w2.vatican.va.


text:
Waray-Waray News: Mga langyawanon nga retirees iingganyaron ngahi ha nasud
Manila (25 June) -- Iinganyaron han Philippine Retirement Authority (PRA) in mga nan-retire nga mga empleyado tikang ha gawas nga mga nasud nga kumanhi ug mage star sugad nga ira-ika duha nga panimalay an Pilipinas.
Amo ine an nasabtan han report tikang ha Cebu pinaagi kan Fernando Francisco an Acting General Manager han PRA. Sumala kan Francisco nakikigsumpayan na hira ha mga non-government organization ha iba nga mga nasud agud mahimo nga an Pilipinas in makilala han mga retirees nga nangunguna nga lugar nga tatargiton han mga retirees nga ira bibisitahon o barakasyunan daw gud.
Nagsiring pa daw gud hi Francisco nga an US Healthcare Coalition Institute in mayday record nga han tuig 2006 an mga retirees daw ha bug-os nga kalibutan in inabot hin 870M, ug 400M ha ira in mga barubata pa an pangidaron ug dire man gud susugaron nga magsinakitnon.
Bisan kun akos daw han Pilipinas atindiran in 3M han mga retirees, lilimitaran la daw hin un milyon an iimbiraron ngahi ha nasud kada tuig kontra han kanan Thailand ug Malaysia nga naabot daw hin 20 thousand.
Idinugang pa han sumat nga ine nga mge tourist-retirees in kadak-an nagpapakunsulta ug usa an Pilipinas han ginkilala nga may industryia ha medical tourism. An Thailand daw ug Malaysia in naka tirok hin 280M dollars tikang han 308thousand nga mga pasyente nga mga turista.
Kinahanglan la daw nga sigurohon nga an mga pasilidad dinhe ha aton, labi na ha mga hospital in maupay, ha mga klinika ug ha mga home cares. Bisan pa an goberno in kinahanglan daw daman nga mag hurma hin mga palisiya para han mga tourist retirees.
Igindasig liwat ni Francisco nga an klima ha nasud in aarbolan han mga katigurangan nga mga langyawanon, lakip na an mga Pinoy nga mag-inatamanon ug mga karinyoso nga mga kabulig ngan an mga natural ug man-made nga mga lugar ha Pilipinas in maruruyagan daw gihapon han mga langyawanon. (PIA Borongan) [top]


text:
Miguel López de Legazpi
Hi Miguel López de Legazpi (Kinatsila nga kaluwas: [miˈɣel ˈlopeθ ðe leˈɣaθpi]; c. 1502 – Agosto 20, 1572), nga kilalado gihapon nga El Adelantado ngan El Viejo (An Lagás o kundi man An Maguráng), usá nga Espanyol nga maglalayag ngan gobernador nga nagtúkod han syahan nga panimungto nga Espanyol ha Sinirangan nga Indyas han pagtabok han iya expedisyon han Kalawdan Pacifico tikang han Virreinato han Nueva Espanya ha yana nga adlaw nga Mehiko, ngan inmulpot ha Sugbo han Kapurupod-an Pilipinhon, 1565. Hiyá an syahan nga Gobernador-Heneral han Espanyol nga Sinirangan nga mga Indyas nga naglakip han Pilipinas ngan iba nga mga kapurupod-an ha Pacifico, nga amo an mga kapurupod-an han Guam ngan han Marianas Islands. Katapos hin makakuha hiya hin pagkamurayaw ha mga dirudilain nga mga tuminongnong nga mga kanasoran ngan mga ginhadi-an, ginhimo niya an Sugbo nga pamunuan han Espanyol nga Sinirangan nga mga Indyas han 1565 ngan ha urhe binmalhin ha Manila han 1571.[1] An pamunuan nga syudad han lalawigan han Albay nagdadara han iya ngaran.
Mga pinambasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ 1.0 1.1 Karnow, Stanley (1989). "Miguel López de Legazpi". In Our Image: America's Empire in the Philippines. Random House. ISBN 978-0394549750. – Dida han Miguel Lopez de Legazpi vs Manuel de Legazpi: nagsayop hin paggamit hi Stanley Karnow han ngaran nga "Manuel de Legazpi" ha pagtawag kan Miguel Lopez de Legazpi dida han Cast of Principal Characters, The Spanish nga bahin han iya libro dida han pakli 446, kundi an Index ngan an kabug-osan han libro nágámit là han ngaran nga "Miguel Lopez de Legazpi"; Nagsayop liwat hi Karnow hin paggamit han tuig nga "1871" (ha pagtudlok han tuig hin pagtukod han Manila nga pamunuan) dida han Cast of Principal Characters, The Spanish nga seksyon, kundi an lain nga mga bahin ha libro nagamit han "1571", espesipikamente ha mga pakli 43–47, 49, ngan 485


text:
Kaarangay:Mga namatay han 340 nga dekada UC
Mga tawo nga namatay han 340 nga dekada UC.
Kitaa gihapon: Mga natawo han 340 nga dekada UC.
Mga ubos-nga-kaarangay
Ini nga kaarangay mayda han mga nasunod nga 10 nga mga ubos-nga-kaarangay, tikang hin 10 nga kabug-osan.
#
- Mga namatay han 340 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 341 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 342 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 343 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 344 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 345 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 346 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 347 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 348 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 349 UC (waray sulod)
Mga pakli ha kaarangay nga "Mga namatay han 340 nga dekada UC"
Ini nga kaarangay mayda han amo la nga nasunod nga pakli.


text:
Yano nga agi Tsinino
An yano nga agi Tsinino amo an kasurat nga Tsino nga ginpapatuman ha Taramdan han Kasahiran nga Istandarte nga Kasurat Tsino pan-gamit ha sulod han panguna-nga-tuna han Tsina. Upod an Minat-an nga agi Tsinino, ini nga an usa ha duha nga istandarte nga kasurat han pagkayana nga kasurat han Tsino nga pinulongan. An gobyerno han Kanan Katawhan Republika han Tsina ginpapadukwag han paggamit hini ha pamatik tikang pa han dekada 1950 ngan 1960 para makaaghat hin pag-aram. Ini an opisyal nga ginagamit ha sulod han Kanan Katawhan Republika han Tsina ngan Singapore.


text:
Misamis Occidental
An Misamis Occidental usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Amihanan nga Mindanao nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Oroquieta. An probinsya ginsasapitan han Zamboanga del Norte ngan Zamboanga del Sur ha katundan ngan nahibulag tikang han Lanao del Norte han Baybayon han Iligan.
Katawhan ngan KulturaIgliwat
EkonomiyaIgliwat
HeyograpiyaIgliwat
PolitikalIgliwat
An Misamis Occidental ginbahin ngadto hin napulo kag upat (14) nga mga bungto ngan tulo (3) ka syudad.


text:
Labuan
An Labuan (ha Jawi nga kasurat: لابوان) amo an dako nga isla han Teritoryo Federal han Labuan (ha Melayu: Wilayah Persekutuan Labuan; ha Jawi: ولايه ڤرسکوتوان لابوان). An Labuan kilalado nga offshore nga sentro hin finansya nga naghahatag hin panlangyawanon nga serbisyo ha finansya ngan negosyp pinaagi han Labuan IBFC tikang han 1990 ngan usa liwat ini nga karadtoan hin turista para han mga taga-Brunei ngan mga nanlulurop-ha-scuba. An ngaran nga Labuan tikang han Malay nga pulong nga labuhan nga buot sidngon "purunduhan" o "angklahan".
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Teritoryo Federal han Labuan amo an Isla o Puro han Labuan (75 ka km²) ngan unom nga mga gurugudti nga mga puro (Pulau Burung, Pulau Daat, Pulau Kuraman, Pulau Papan, Pulau Rusukan Kecil, ngan Pulau Rusukan Besar), nga mayda ginkombinar nga bug-os nga kahaluag hin 92 ka km². An mga isla nahamutang hin mga 8 ka km tikang han lapyahan han Borneo, tapad han estado han Sabah han Malaysia ngan han naglulugaring nga estado han Brunei Darussalam, ha amihanan nga ligid han Bahia han Brunei nga naatubang han Dagat Tsina Salatan. An Isla han Labuan haros patag ngan an ginhataasi nga punto 85 la ka metros. Mga sobra 70% han isla natabuhan pa hin kabanwa-an. An Bandar Labuan, nga kilalado han una nga Victoria, amo an importante nga bungto ngan daungan hin sakayan ngan naatubang han Bahia han Brunei.


text:
Budlo
An Budlo (English:mole cricket) amo an mga mananap san pamilya Gryllotalpidae, ilarum sa order Orthoptera (apan, balang ngan ngiyangiya). May'ada 3–5 centimetro (1.2–2.0 pulgada) an kahilaba an budlo.
An Gryllotalpidae[1] in uska familia han Orthoptera. An Gryllotalpidae in nahilalakip ha familia nga Grylloidea, ordo nga Orthoptera, classis nga Insecta, punoan nga Arthropoda, ngan regnum nga Animalia.[1] An familia nga Gryllotalpidae in naglalakip hin 97 ka mga species, sumala ha Catalogue of Life[1].
Biolohiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kadam'an san budlo makusog lumupad. Nalupad sira kun nahanap bag'o nga teritoryo, o kun an babaye naghahanap san nagliniya na lalaki. May'ada mga klase sin budlo na nakalupad 8 kilometro (5.0 milya) an kahirayo labi na kun mating season. Aktibo sa bug'os na tuig an mga budlo. May'ada ini sira makusog na siki sa atubangan na ginagamit nira pan'ukad. May'ada an mga lalaki forewings ngan scraper na ginagamit nira pahimu sin tunog. May mga budlo na naingun san apan ug oraora kadako na tigasaw o anay.
Omnivore an mga budlo, nakaon ulod, wati, gamot san tanaman, ngan banwa. Ginkakaon naman an budlo san tamsi, yatot, skunks, armadillos, raccoons, foxes ngan blue ants.
Komon an mga budlo, kudi kay aktibo sira in gab'i ngan naistar sira pirmi sa ilarum sa tuna, bihira sira maimdan. Ginpapadako nira an kanra tunog pinaagi san mali torotot na korte san tuna na kanra ginluho. Naistar ini sira san mga uuma, hawan ngan golf courses mao na ginkokonsedria sira na peste. Sa Sirangan Asya, yaon mga kultura na ginpriprito an budlo para pagkaon.
An kladograma hini sumala ha Catalogue of Life[1]:
Mga genera san budlo[igliwat | Igliwat an wikitext]
An mga genera san budlo nga ginbahinbahin ngadto 3 nga tribu:
- tribus Gryllotalpini
- Gryllotalpa
- Gryllotalpella
- Neocurtilla
- Neocurtilla hexadactyla
- † Pterotriamescaptor
- tribus Scapteriscini
- Indioscaptor
- Scapteriscus
- Triamescaptor
- tribus Rogelio (fossil taxa)
- † Archaeogryllotalpoides
- † Cratotetraspinus
- † Marchandia
- † Palaeoscapteriscops
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.) (2011). "Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist". Species 2000: Reading, UK. Ginkuhà 24 september 2012. Check date values in:
|accessdate=(help)CS1 maint: multiple names: authors list (link)
Rey Gesite
Joshua Robridillo
CJ Pajares
Jude Madeja


text:
Nadugangan hin duha ka tawo an ihap han mga nag positibo han COVID-19 denhi ha Eastern Visayas. Ini an iginpahayag ni DOH-Region 8 Director Minerva Molon ha usa nga press conference yana nga alas 10;25 han aga, Abril 7, 2020.
An mga samples hini nga duha ka tawo in lakip han 35 nga samples nga iginpadara ha Cebu para han laboratory testing hadton abril 3. An 33 nga samples in negatibo han virus.
Nagsumat hi Molon nga ini nga bag-o nga positive cases in ngaduha tikang ha Tarangnan, Samar. An usa in babaye nga 56 anyos, samtang an usa in 32 anyos nga babaye nga taga Tarangnan gihapon.
Ini hira in iginka-urusa han lalaki nga 63 anyos nga taga Calbayog City nga nag positibo han una nga semana. Hira man gud ngatanan in nagtatrabaho ha Tarangnan Community Hospital. An usa hini in Administrative Officer samtang an usa in health worker han hospital. Hapagkayana, iginbabalhin na hira tikang ha Samar tipakadto han referral hospital nga amo an EVRMC.
Iginpahayag pa ni Molon nga stable an kahimtang yana han duha, pero kinahanglan igbalhin ha referral hospital basi matutukan an pagtambal ngan makalikay hin pagtapon ha iba. Ginbubuhat gihapon yana an contact tracing han iginka-urusa nga mga tawo hini nga bag-o nga duha nga nag positibo.
An bungto han Tarangnan in iginpa-ilarum na yana hin istrikto nga kwarentina ngan ngatanan nga tawo didto in ginkokonsiderar nga Persons Under Monitoring.
Tobtob yana, upat na ka tawo an nagpositibo han virus denhi ha Region 8. An syahan an taga Catarman nga babaye nga natambal na ngan nakagawas na ha hospital, an ikaduha an taga Calbayog nga lalaki nga aadto pa ha hospital ug ini nga duha nga bag-o nga tikang ha Tarangnan nga iginka-usa han taga Calbayog. #
(Posted 10:48 AM, April 7, 2020)


text:
Pyongyang
An Pyongyang, P'yŏngyang o kundi man Pyeongyang (평양직할시 Kinoreano: [pʰjʌŋ.jaŋ]; Ininglis nga pagluwas: US: /ˌpjɒŋˈjæŋ/, UK: /ˌpjʌŋˈjɑːŋ/,[1]) amo an pamunuan ngan gidako-i nga syudad ha nasod han Amihanan nga Korea. Nahamutang an Pyongyang ha Salog Taedong mga 109 ka kilometro (68 nga milyas) ha iraya tikang han ganghaan hiní ha Dagat Darag. Sumala han 2008 nga census hin kamolupyohan, mayda ini kamolupyohan nga 3,255,288.[2] An Pyongyang usá nga direkta-nga-gindudumara nga syudad (직할시; 直轄市; chikhalsi) nga mayda patas nga status ha lalawigan han Amihanan nga Korea.
Ginkikita an Pyongyang nga usá han mga gimaihai nga syudad ha Korea.[3] Amo iní an pamunuan hin duhá nga kahadto nga mga Koreano nga mga ginhadi-an, Gojoseon ngan Goguryeo, ngan nagsirbe iní nga ikaduhá nga pamunuan han Goryeo. Nabungkag in dako nga bahin han syudad dida han Syahan nga Sino-Hapon nga Gera, kundi nabalik iní ha ilarom han pagdumara han Hapones ngan nagin industriyal nga sentro. Sunod han pagtukod han Amihanan nga Korea han 1948, nahimo an Pyongyang nga de facto nga pamunuan hiní. Nagkaguba an syudad na liwat dida han Gera Koreano, kundi gintukod hin utro katapos han gera upod hin pagbulig han mga Sovyetika.
An Pyongyang amo an sentro hin politika, industriya ngan panakayan han Amihanan nga Korea. Amo iní an balayan han dagko nga mga institusyon han gobyerno han Amihanan nga Korea, pati gihapon han nagdudumara nga Partido hin Trabaho han Korea.
Mga pinambasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Wells, John C. (2008). Longman Pronunciation Dictionary (3rd ed.). Longman. ISBN 978-1-40588118-0.
- ↑ D P R Korea, 2008 Population Census, National Report (PDF file)] Archived 25 March 2009 at the Wayback Machine. Ginkuhà han 17 Pebrero 2018.
- ↑ Ipakita an sayop: Invalid
tag; no text was provided for refs named
EBPyongyang


text:
Carigara
An Carigara usa nga ikatulo nga klase nga bungto han lalawigan han Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 43,455 ka tawo ha 8,571 nga kabalayan.
An Tuna[igliwat | Igliwat an wikitext]
An mga Tawo[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ekonomiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Edukasyon ngan Kalusugan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Carigara in may 30 nga pampubliko na eskwelahan pan-elementarya:
Ngan may-ada ini upat na pampubliko na eskwelahan pansekundarya:
Gobyerno[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Carigara mayda kap-atan kag siyam (49) nga baranggay.
Kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Carigara kay ginngaranan nga Kangara ha katinikangan, karuyag sig-ngon nga "that of Gara" or pinasimple nga "Gara's". Ginyayakan nga hi Datu Gara kay nagtikang ha Borneo, usa ha mga waray gin-ngaranan nga mga upod han napulo nga datu nga umabot ha Panay ngan ginpalit ito nga isla kan Marikudo, lider hin usa nga grupo hin mga Aeta. Ha dire pag-iha nga panahon, para ha mas masayun nga pagyakan, an Kangara kay naging Kalgara. An pag-abot han mga Espanyol, gin-ngaranan nira an lugar nga Carigara.
An Carigara kay may sarili nga kasaysayan ha mga sapit na mga bungto. An Carigara an pinaka-una nga bungto nga gintindog ha Eastern Visayas. Iginsasa-urog ini nga bungto han ira piyesta kada ika-16 hin Hulyo han adlaw han una nga pag-abot han mga Espanyol. An piyesta kay gin-ngangaran nfa Fiesta of the Holy Cross.
Turismo[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kitaa Gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Lista han mga naging Lokal na Ehekutibo han Carigara
- Mga naboto na opisyales hin munisipyo hin Carigara ha tuig 2004-2007
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ELGU nga websayt han Carigara Archived 2004-11-02 at the Wayback Machine.
- Standard nga Kodigo Heyograpiko nga Pilipinhon Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- Impormasyon mahitungod han tuig 2000 Census ha Pilipinas Archived 2013-10-04 at the Wayback Machine.


text:
Charles Dickens
Hi Charles John Huffam Dickens (Pebrero 7, 1812 - Hunyo 9, 1870) usa nga Ingles nga manunurat ngan kritiko han katiringban. Hinimo niya an pipira nga sikat nga fictional characters ngan senesering nga hiya usa nga giuupayi nga nobelista han panahon Victoria. An iya mga ginbuhat waray makakalupig ha kasikatan samtang hiya nabubuhi pa, ngan an mga kritiko han ika-20 siglo ginkilala hiya nga usa nga henyo han literatura. An iya mga nobela ngan haglipot nga istorya ginbabasa la gihapon han kadam-an hasta yana.


text:
Provincia de Soria
An Soria usa nga probinsya ha butnga nga Espanya, ha sidlangan nga bahin han komunidad autonoma han Castilla y León.
Ginsasapitan ini han mga probinsya han La Rioja, Zaragoza, Guadalajara, Segovia, ngan Burgos.
An Soria amo an gigutiayi hin populasyon ha ngatanan han mga probinsya han Espanya, nga mayda densidad hin mga 9 nga nangungukoy ha tagsa km2 - usa han gihamubo-i ha Unyon Europeo. Tikang han populasyon han probinsya nga 91,487 (2002), hapit 40% naukoy ha kapital, nga Soria gihapon an ngaran. Mayda 183 ka munisipyo ha Soria, ngan haros katunga hini mga gagmay nga baranggay nga diri maabot hin 100 ka tawo ngan mga 12 la it labaw hin 1000 ka tawo. An katedral nga bungto han probinsya amo an El Burgo de Osma.


text:
Wikispecies
Iton Wikispecies in nakabase-ha-wiki nga aada-ha-linya nga proyekto nga suportado han Wikimedia Foundation. May panuyuan hini nga makahimo hin komprehensibo nga gawasnon nga sulod han taramdan han ngatanan nga species ngan nakadirekta ha mga syentipiko, imbes ha pankasahiran nga publiko. Jimmy Wales—chairman emeritus han Wikimedia Foundation— in nagsering nga an mga magliriwat in diri kinahanglan mag-fax han ira grado akademiko, pero an mga igsusumite in kinahanglan makapasar ha kakutihan han mga teknikal nga magbarasa. An Wikispecies in nagpapailarom han GNU Free Documentation License ngan CC-BY-SA 3.0.
Ha pagtikang han Septyembre 2004, nga an mga biyolohista palibot han kalibutan ginimbitaran nga inmamot, an proyekto in tinmubo hin framework nga naglalakip han Linnaean taxonomy, nga may mga sumpay ha artikulo han Wikipedia han tagsa species han Abril 2005.


text:
Barotac Viejo
An Barotac Viejo usa nga 4th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 36,314 ka tawo ha 6,979 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Barotac Viejo mayda karuhaan kag unom (26) nga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Biyograpiya
An Biyograpiya (tikang han Griyego nga mga pulong bios nga nangangahulogan kinabuhi, ngan graphein nga nangangahulogan surat) usa nga genre hin literatura ngan iba nga paagi hin media sugad hin film, nga naha-batakan han mga sinurat nga mga pagsaysay hin mga indibidwal nga mga kinabuhi. Iton biyograpiya puyde nga mahitungod hin tawo nga fiction o non-fiction, ini nga pulong ha kaurogan ginagamit ha pagtawag hin non-fiction. Nalain ini hiton profile o curriculum vitae nga kon diin iton biyograpiya mayda paglantaw hin kumplexidad ngan mayda ginhighlight nga mga dirudilain nga bahin han personalidad upod in mga detalye hin mga nahinabo. It biyograpiya diri la kay lista hin mga butang sugad hin pagkatawo, pag-aram, trabaho, mga relasyon ngan kamatayon. Naghihisgot gihapon ini hiton mga gin-aabat han pag-agi ngan pagtilaw hini nga mga panhinabo.


text:
Isumat.com/Enero 14, 2022
Usa nga sundalo an naawat an kinabuhi ngan nasamad in usa nga civilian informant dida hin enkwentro kontra han mga kaapi han New People’s Army ha Sitio Guinpunduan, Brgy Cogon, Basey, Samar hadin nag-agi nga adlaw.
An namatay in ginkilala nga hi Sgt Kim Ubayan Hadgi, miembro han Military Intelligence Group (MIG); samtang an nasamad amo in ginkilala kan alias Nel.
Sumala han report, an mga tropa han militar in pumakadto han nasabi nga lugar basi manginano han impormasyon nga mayda duha ka tawo nga pinanmatay ngan iginlubong didto.
Iginkahibalag an grupo hin porlomenos napulo nga mga kumunista nga terorista ngan nagkaada hin agway nga humagos hin 10 minutos.
Waray mahisumat dida han report kun nag-antos hin casualties an panig han mga rebelde. #


text:
Bitcoin
An bitcoin usa nga cryptocurrency nga naimbento han tuig 2008 han diri pa nakikilala nga tawo o grupo hin mga tawo nga nagamit ha ngaran nga Satoshi Nakamoto. Ini nga karensiya syahan nga gingamit ha tuig 2009 han pag-implementar hini han pagpagawas komo usa nga open-source software.
Ini nga bitcoin in usa nga desentralisado nga digital currency, nga waray bangko sentral o usa nga nagdudumara, ngan puydi igpadara tikang ha usa nga gumaramit ngadto liwat ha iba nga gumaramit pinaagi han peer-to-peer bitcoin network nga diri nagkikinahanglan hin mga intermedyaro. An mga transaksyon in ginpapamatuod han mga network node pinaagi han cryptography ngan minamantala ha public distributed ledger nga gintatawag nga blockchain. An mga bitcoin in nahihimo komo premyo han mga pamaagi nga gintatawag nga pagmimina. Ini puydi mabalyuan han iba nga mga currency, produkto ngan mga serbisyo. Han resulta han pagmimiling panginsayod han Unibersidad han Cambridge in may binabanabanahan ha tuig 2017 nga may-ada 2.9 ngadto ha 5.8 milyones nga mga gumaramit nga nagamit hin cryptocurrency wallet, kasagaran nagamit hira hin bitcoin.