text:
Iginhuhubad pa ini nga pakli. Kon makabulig kamo paghubad hini, ayaw pag-alang.
WikiWiki an Wikipedya, buot sidngon hini nga bisan hin-o makaliwat hin bisan ano nga waray protektaha nga artikulo ngan mahipaskin dayon iton nga mga ginliwat ngadto hit pakli o pahina.
Iton pag-edit o pagliwat hin Wiki nga pakli masayon gad la. Ig-klik la iton "igliwat" nga tab nga aada ha igbaw (o ito sumpay nga igliwat ha tuo o ha ubos) hit Wiki nga pakli. Mahihingadto ka hin pahina nga mayda text box nga aada iton pwede maliwat nga sinurat hiton nga pahina. Kon karuyag mo la mag-eksperimento o magprobar, alayon nga buhata iton ha Sandbox; diri dinhe. Maupay nga magsurat ka hin halipot nga edit summary ha ubos hit edit box. Pwede ka gumamit hin shorthand pag-esplikar hit imo mga liwat, sugad hit nahabutang dida hit surubdan, ngan kon tapos ka na, pidlita o igklik iton preview agod makita kon ano iton itsura han imo mga liniwat. Makakita ka liwat kon ano nga mga pag-iba nga imo nahimo nga kinumpara han naha-una nga bersyon pinaagi hiton pagpidlit hit "Show changes". Kon naruyag ka han im nakita, pidlita na iton "Save" agod mahipaskin hin dayon an imo mga liwat. Ayaw "pagpirma" hin mga edit nga imo ginhimo ha mga regular nga mga artikulo (kay gintitigamnan han software kon hin-o an nagliliwat).
Pwede ka liwat magklik hiton 'Discussion' nga tab agod makita an nahaupod nga talk page, nga aada iton mga komentaryo mahitungod hit pahina tikang han iba nga nan-gagamit hit Wikipedya. Ig-klik iton "+" nga tab agod mag dugang hin bag-o nga bahin, o ig-edit iton pahina ha sugad nga paaagi nga pag-edit hin pahina nga artikulo. Kon nagliliwat ka hit mga talkpage, alayon pagpirma hiton imo mga ginliwat, (kitaa iton Wikipedya:Pirmahe an imo mga ginpaskin) ha mga talk page.
Angay nga agsob gamiton iton paglantaw nga waray dinadapigan, kay it Wikipedya diri lugar para hiton pagwale hin mga ano-ano la nga panlantaw.
Igcite o igtalaan iton imo mga source agod makita ngan maipadukwag hiton mga iba an imo trabaho. Kasagaran nga mga artikulo ha Wikipedya ha yana, kulang hin mga mag-upay nga reference, ngan amo ini iton nagpapadako hiton gidako-i nga pagtipa hit Wikipedya--nga diri ini taporan nga source. Alayon pagbulig pinaagi hin pag-research hin mga online ngan pinamantalaan nga mga resource agod makabiling hin mga reference han artikulo nga imo gintatrabahoan, ngan ig-cite an mga ini ha asya nga porma, ngan ig-consider iton in-text nga citation par hin mga butang nga masukot iton debate. Waray pagkasarabot ha yana kon ano it gimaupayi nga paagi nga pagbuhat hini, pero mauruupay na la in bisan ano kaysa waray gud. Pwede ka gumamit hin in-text nga citation hin porma nga akademiko pananglitan hiton (Example, 2004 pp 22-23) o komo superscript hin footnote nga igkakada mo ha kataposan hin artikulo.
Samtang naka-display iton imo pahina, gamiton mo iton What links here pagbiling han mga artikulo nga daan nahadugtong o nahasumpay, ngan siguroon nga ngatanan hini naangay han buot sidngon nga imo ginhatag.
Gamiton mo iton Search nga button pagbiling ha Wikipedya han imo topic title (ngan posible nga mga variant), pagbiling hin mga artikulo nga nag-mensyonar hiton, ngan paghimo hin mga sumpay tikang ha ira kon naangay
Kon mag-edit hin pahina, iton logged-in nga nagamit pwede maghatag hin tigaman nga iton edit, "minor". Iton mga gagmay la nga edit buot sidngon nga pagbalhin ha tama hiton mga ispeling, pag-format ngan guti-ay la nga pagbalhin hin text. Posible nga tago-on iton minor edit kon kinikita ha Wikipedya:Recent Changes. Kanan waray batasan iton pag-indicar hin dako nga pagliwat nga minor edit, labi na kon mayda ginpara nga sinurat. Kon mayda diri tinuyo nga na-indicar nga minor edit, angay ig-edit iton source hin makausa pa, ig-indikar nga major (o siguro-a nga iton check-box para hiton "This is a minor edit" waray ma-tsek), ngan dida hit summary, igbutang nga an pagliwat, major change.
An wiki markup amo iton syntax nga sistema nga pwede nim gamiton pagliwat hin Wikipedya nga pakli.
Ha wala nga column hit table ha ubos, makakita ka kon ano iton mga posible nga epekto. Ha tuo nga column, makakita ka kon unanhon an paghimo hini nga mga epekto. Buot sidngon, agod mahasugad iton text han itsura ha wala, igmakinilya o igtype iton ha porma nga imo nakikita ha tuo nga column.
Bangin mo karuyag nga abrehon ini nga pahina hin lain nga dalikyatan nga tambuan (o browser window) komo reference. Kon karuyag ka magprobar nga diri ka makawasak, pwede ka mageksperimento didto ha Sandbox. Igabre iton Sandbox ha lain nga tambuan (window) o tab ngan ig-abre la ini nga pakli nga reference.
Pag-ayad han imo pagsurat -- mga bahin, mga parrafo, mga lista ngan mga linya[Igliwat an wikitext]


c: text/html

text:
by: Simplicio Solis
(The Author is a retired Head Teacher of the Bureau of Public Schools (now Department of Education) after 40 years of government service. After retirement, he ran for public office and won a seat in the Municipal Council, Villareal, Samar for three (3) consecutive terms (1992-2001). He is also a 4th Degree member of the Knights of columbus, Villareal Council 5847.)
May gin mamahal ko nga usa nga bungto
Bungto Villareal nga natawhan ko
Katundan han Samar an iya hinmotangan
“Real village” ha English, matahum nga ngaran
Igin paparayaw ko it Villa ha iyo
May naturalisa nga kinaiya hine nga ak bungto
May ada panayoran higluag nga taramnan
Hiluag nga kadagatan hora hin kaisdaan.
May ada kahagnaan nga it Villa ginpalibutan
May mga hagna ha timogan ug dapit sinirangan
May ada ha amihanan sugad man ha katundan
Taramnan hiya hin mga homay kanan parag-uma kahuraan
Ako naglalaum it Villa ma asenso
Dire mapaorhi hit iba nga bungto
Kay hi Mayor boy Latorre buhatan maduruto
Buotan ug tangkud hit iya serbisyo.
May ada mga bus para Catbalogan Tacloban
May dako nga motorboat para kadagatan
May ada ha Manila mga pansarakyan
Kanan taga Villa gintatag-iyahan.
Para ha Manila di kana magkokori
Kay kada semana it ira biyahe
Lunes ug Huybes, Miyerkoles ug Sabado
Di ka na magkokori, barato pa it pasahi.
Hingangandayan ko naman parte pag aradman
May gobierno ug pribado, High School nga kakadtuan
May Barangay High Schools kumpleto hin kagamitan
Waray nagud iiliwon hit mga nag aaram.
May mga produkto hin mga liburan
Mga professionals nga mga bantugan
Mga ahensiya han gobierno, pribado ginpangaptan
Higtaas nga posisyon, hira gintaporan.
Idinadasig ko ine nga ak bungto
Kay nagkakaurosa mga taghimongto
Waray mga krimen pagperde hin tawo
Kay an panuyo gudla bungto umasenso.
Yana nga panahon it Villa tikadto
Pag-gios, paguswag hin ka progresibo
Hi Mayor Latorre may ada proyekto
Bayanihan nga kalsada hiya’n nagmangulo.
Ine nga kalsada tikadto ha Kasang-an
Gin ngaranan ine “Kalsada Bayanihan”
Mga taghimunghto pati baryo
Gin buburubligan ine para la mahimo.
Mga Villahanon ha iba nga nasyon
Dagko nga kantidad an ira donasyon
Kay ira panuyo kalsada humanon
Para masayon na it at transportasyon.
Bungto Villareal hi ikaw palaran
An mga anak mo di ka ginpabay-an
Ha mga kasakit pati kakurian
Ngatanan burublig imo katalwasan.
An naturalisa ug kinaiya han bungto hit Villa
Puros ginpulsan in nga mga grasya
Hatag han Makagarahum pati ni Santa Rosa
Hiya man an amon Patrona ha Villa
Kami nagdadayaw an mga Villahanon
Kan Santa Rosa gugma ug bulig ha amon
Kadam-an nga grasya amon nakarawat
Salamat, Santa Rosa, Salamat! Salamat!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tenerife
An Tenerife nga mayda kahaluag nga 2,034.38 ka km², amo an gihaloagi nga isla han Canarias. Dugang pa, an mga 886,033 nga nangungkoy ngan mayda densidad nga 435 nga nangungkoy ha tagsa km² amo nga ini an isla nga gidamo-i hin tawo ha Espanya. Mabiblingan dinhe an duha han mga prinsipal nga syudad han kapuropod-an: Santa Cruz de Tenerife ngan San Cristóbal de La Laguna. An Santa Cruz de Tenerife amo an lingkoranan han Parlamento de Canarias ngan han Cabildo de Tenerife. Amo ini an syudad nga gidamo-i hin tawo han lalawigan ngan kapital han isla, han lalawigan, ngan han Kapuropod-an Canario upod han Las Palmas de Gran Canaria. An La Laguna gindeklara nga Patrimonio han Katawhan han Unesco, ngan dinhe an lingkoranan han Universidad de La Laguna (primera nga unibersidad han Canarias). Napili liwat tungod han ira importansya ha turista, in tulo pa nga mga syudad: Puerto de la Cruz ha amihanan ngan Arona ug Adeje ha salatan. Ada pa an Villa Mariana de Candelaria, nga diin mabilingan an ladawan han Virgen han Candelaria, nga amo an patrona ha isla ngan Patrona General han Canarias. An patrona han Diócesis Nivariense amo an Virgen de los Remedios, ha La Laguna. An Tenerife kilalado tungod han klima hini nga "la isla de la eterna primavera" (an isla han dayon nga primavera). Upod han mga protehido nga espasyo natural an Parque Nacional del Teide, nga gindeklara han UNESCO nga Patrimonio han Katawhan: nga diin mabibilngan an tarimpungayan han Teide, nga mayda altitud nga 3,718 ka metros amo an sinisiring nga atop han Espanya.


text:
Colombia
An Colombia nga ha opisyal nga pagtawag Republika han Colombia (ha Kinatsila: República de Colombia), usa nga nasod ha kanawayan o amihanan-katundan nga Salatan nga Amerika o América del Sur. Ginsasapitan an Colombia ha sidlangan han Venezuela[1] ngan Brasil;[2] han Ecuador ngan Peru ha salatan ;[3] han Dagat Caribe ha amihanan; ha kanawayan han Panama; ngan han Kalawdan Pacifico ha katundan. An Colombia mayda liwat mga pag-ultan ha dagat upod han Jamaica, Haiti, an Republika Dominicana, Honduras, Nicaragua ngan Costa Rica.[4][5] An amo an ika-26 nga gidako-i nga nasod ha kalibutan ngan an ika-upat nga gidako-i ha Salatan nga Amerika (sunod han Brasil, Argentina, ngan Peru). Amo ini an ika-29 nga gidako-i hin populasyon nga nasod ha kalibutan ngan an ikaduha nga gidako-i ha Salatan nga Amerika, sunod han Brasil. An Colombia amo an mayda han ikatulo nga gidako-i nga populasyon nga nayakan hin Inespanyol o Kinatsila ha kalibutan sunod han Mehiko ngan Espanya.
Mga administratibo nga pagbahin-bahin[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Colombia ginbahin ngadto hin katloan kag duha (32) nga mga departamento ngan usa nga distrito hin kapital, nga gintatratar komo usa nga departamento (an Bogotá amo liwat an kapital han departamento han Cundinamarca). An mga departamento ginbahin-bahin pa ngadto hin mga munisipyo, nga an tagsa hini mayda lingkoranan hin munisipyo, ngan an mga munisipyo liwat ginbahin ngadto hin mga corregimiento. An tagsa departamento mayda lokal nga kagamhanan o gobyerno upod hin gobernador ngan asamblea nga direkta nga na-elihido hin upat-ka-tuig nga pagsirbe. An tagsa munisipyo pinamunoan hin alkalde ngan konseho, ngan an tagsa corregimiento hin elehido nga corregidor.
Dugang han kapital, siyam nga mga syudad gindesignar nga mga distrito (baga hin mga ispisyal nga munisipyo), tungod hin mga ispisyal nga nagpapaiba nga kinaiya hinin nga mga syudad. Ini nga mga syudad amo an Barranquilla, Cartagena, Santa Marta, Cúcuta, Popayán, Tunja, Turbo, Buenaventura ngan Tumaco. Mayda mga departamento nga mayda mga lokal nga administratibo nga mga ubos nga pagbahin, nga diin an mga bungto nga damo hin tawo ngan mga munisipyo mga hagrani (sugad pananglitan ha Antioquia ngan Cundinamarca). Kon diin an mga departamento mayda gamay nga populasyon ngan mayda mga problema hin seguridad (sugad pananglitan han Amazonas, Vaupés ngan Vichada), mga ispisyal nga adminstratibo nga pagbahin ginagamit, sugad hin "departamento ngacorregimientos", nga baga hin sagol hin munisipyo ngan hin corregimiento.
Mga reperensya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Gerhar Sandner, Beate Ratter, Wolf Dietrich Sahr and Karsten Horsx (1993). "Conflictos Territoriales en el Mar Caribe: El conflicto fronterizo en el Golfo de Venezuela". Biblioteca Luis Angel Arango (ha Spanish). Ginkuhà 2008-01-05.
- ↑ The Geographer Office of the Geographer Bureau of Intelligence and Research (1985-04-15). "Brazil-Colombia boundary" (PDF). International Boundary Study (ha English). Ginkuhà 2008-01-05.
- ↑ CIA (2007-12-13). "Ecuador". World Fact Book. Ginkuhà 2008-01-05.
- ↑ (Kinatsila) Tratados Internacionales limítrofes de Colombia
- ↑ (Kinatsila) Colombia - Limites territoriales


text:
Tacloban City – Mag dudumara hin inspection an Land Transportation Office ha region 8 ha mga terminal agud sitahon an mga public buses, jeepneys ngan van for hire nga waray eksakto nga mga dokumento o kon colorum ha panahon han pag tigaman han semana santa.
An mga sarakyan nga deri nasunod han safety requirements in sisitahon gihapon han LTO Sumala kan Director Edgar Catatungan han mao nga buhatan.
May mga bag-0o nga mga enforcer an LTO nga amo an ililiwan han mga may edad na labi na adton guin aalegar nga mga kurakot nga mga empleyado han LTO.
Pamati han interview kan LTO Regional Director Egar Catarungan han programa “Straight to the Point” ni Eduard Sañagan han 99.1 RMN Tacloban.


text:
Kleinbösingen
An Kleinbösingen amo in usa ka munisipalidad ha distrito han See han canton han Fribourg ha nasod han Swiza. An kasanhi nga ngaran hini ha Frinanses Petit-Basens. Usa ini han mga munisipalidad nga may-ada dako nga kadam-an hin mga nayakan hin Inaleman dida han nayakan-hin-Frinanses nga Kanton han Fribourg.
Kaagi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Syahan nga ginmencionar an Kleinbösingen han 1264 ha ngaran nga Balsingen lo pitet. Han 1264-65 gintawag ini nga Besingen, han 1584 gintawag ini nga Zänerbösingen ngan tubtob han ika-18 nga siglo Welschbösingen.[1]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Ipakita an sayop: Invalid
tag; no text was provided for refs named
HDS
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga websayt (Inaleman)
- Kleinbösingen in German, French and Italian in the online Historical Dictionary of Switzerland.


text:
Dagat Baltiko
An Dagat Baltiko in uska dagat ha Kalawdan Atlantiko, nga pinapalibotan han Rawis Eskandinabya, Finlandya, mga nasod Baltiko, ngan an Kapatagan Norte han Europa. Naglalakip hini an Gulpo han Boithnia, an Bahia han Bothnia, an Gulpo han Finlandya ngan an Gulpo han Riga. An dagat in nagtitikang ha 53°N padkadto ha 66°N latitud ngan tikang ha 10°E to 30°E longitud. An dagat Mediterrano han Atlantiko, ngan an limitado nga surusalyo han tubig ha butnga han duha nga kalawasam, an Dagat Baltiko in naawas pakadto ha kapurupod-an Daniko pakadto ha Kattegat pinaagi han mga estrecho han Øresund, an Dako nga Paha, ngan an Gutiay nbga Paha.
An Baltiko mismo in natutubtoban ha iya norte nga bahin, ha latitude 60°N, han kapurupod-an Åland ngan an Gulpo han Bothnia, ha iya norte-sinirangan nga bahin han Gulpo han Finlandya, ha iya sinirangan nga bahin ha Gulpo han Riga, ngan an iya Katundan nga bahin han Salatan-Swediko nga bahin han Rawis Eskandinabya.
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Coalition Clean Baltic". Ginkuhà 5 July 2013.
- ↑ Oceanographic data
Padugang nga barasahon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Ojaveer H., Jaanus A., MacKenzie B. R., Martin G., Olenin S., et al. (2010). "Status of Biodiversity in the Baltic Sea". PLoS ONE 5(9): e12467. doi:10.1371/journal.pone.0012467
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
Wiktionary, an gawasnon nga pagpurulongan o diksyunaryu.
- Dagat Baltiko mapipidlitan nga mapa ngan mga detalye.
- Panalipdi an Dagat Baltiko san-o ini magin urhi na.
- Ganghaan han an Dagat Baltiko – uska sityo nga minimintinar han Finnish Institute of Marine Research ada ha Wayback Machine (archived Pebrero 14, 2008) (FIMR) (ha Iningles, Fininlanya, Swenidiko ngan Inestonya)
- www.balticnest.org
- Ensayklopedya han Kasaysayan han Baltiko
- Mga daan nga nagkaruruba nga barko ha Baltiko
- Paunan-o nagbabag-o an Dagat Baltiko – Prehistorya han Baltiko tikang ha Polish Geological Institute
- Urhi nga Weichselyano ngan and Holoseno nga kasaysayan han pagbalhin han baybayon ha Dagat Baltiko ha Finlanya – damo pa nga prehistorya han Baltiko tikang ha Departamento han Heyograpiya ha University of Helsinki
- Atlas han Libong Baltiko: Interaktibo nga mapa han rehiyon Dagat Baltiko
- Masasalbar ba an Dagat han Bag-o nga Plano hin Panlimpyo? – spiegel.de
- Talaan han ngatanan nga mga Aragian han sarakyan pandagat ha Dagat Baltiko
- An Komisyon Helsinki The Helsinki Commission (HELCOM) An HELCOM in uska nagdudumara nga lawas han "Kasabutan hiunong han Pagpanalipod han Libong Marino ha Lugar han Dagat Baltiko"
- Baltice.org – pananabutan nga may pagkahisumpay ha kathagkot nga paglayag ha Dagat Baltiko.
- Baltic Sea Wind – Mga sumat panahon marino
- Ostseeflug – Uska halipot nga pelikula (55'), nga nagpapakita han baybayon ngan an dumagko nga mga Aleman nga syudad ha Dagat Baltiko.


text:
Imperyo Inca
An Imperyo Inca (Quechua: Tawantinsuyu, literal nga kasirigngon "An Upat nga mga Rehiyon"[1]), amo an gidadako-i nga imperyo ha san-o umabot hi Columbus nga Amerika,[2] ngan bangin an gidadakoi nga imperyo han kalibutan ha temprano nga ika-16 gatostuig.[3] An sentro pan-administratibo, politikal ngan militar han imperyo in namutangan ha Cusco ha moderno nga panahon Peru. An sibilisasyon Inca in tumubo tikang ha mga kabugkiran han Peru han mga ika-13 siglo. An giuurhii nga pagtindog han mga Inca in ginsakop han mga Espanyol han 1572.
Tikang 1438 tubtob 1533, an mga Inca in gin-sakop an haluag nga bahin han katundan Salatan America, nga nakasentro ha Kabugkiran Andes, gamit an konkista ngan makamurayaw nga assimilasyon, ngan iba pa nga mga paagi. Han iya pinakadako, ini nga imperyo in dagdudugtong han Peru, ngan dako nga bahin han moderno nga Ecuador, katundan ngan salatan nga Bolivia, norte katundan han Arhentina, norte ngan butnga nga Chile ngan gutiay nga bahin han salatan katundan Colombia ha uusa nga estado nga maikokompara ha mga makasaysayan nga mga emperyo han Eurasia. An opisyal nga pinulongan amo an Quecha. Damo nga lokal nga porma hin pag-singba in nagpapadayon ha imperyo, kasagaran nanginginlabot han lokal nga sagrado nga mga Huaca, pero an pamunuan han Inca in nag-aghat pagsingba han Inti-ira diyos han Adlaw- ngan ginpapatuman an soberanya labaw ha iba nga mga kulto sugad han Pachamama.[4] An mga Inca, ginkokonsiderar an ira hadi, an Sapa Inca, nga an "anak han adlaw".[5]
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ McEwan 2008, p. 221.
- ↑ Schwartz, Glenn M.; Nichols, John J. (15 August 2010). After Collapse: The Regeneration of Complex Societies. University of Arizona Press. ISBN 978-0-8165-2936-0. https://books.google.com/books?id=_gsFrnn9RzQC.
- ↑ Moseley, Michael E. (2001), The Incas and their Ancestors, London: Thames and Hudson, p. 7
- ↑ "The Inca - All Empires".
- ↑ "The Inca." The National Foreign Language Center at the University of Maryland. 29 May 2007. Retrieved 10 Sept 2013.


text:
Etyopya
An Etiopia, na may opisiál na pangaran na Repúblika Demokrátikan Pederal nin Etiopia (sa Amáriko, Ityop'iya) sarong banwá' na yaon sa Sungay nin Aprika. Ini an ikatolóng pinakamatawong nasión sa kontinente nin Aprika, kasunód kan Niheria asin Ehipto.
An Etiopia saro' sa mga pinakagurang na nasión sa enterong kina'ban. Ini man an ikaduwang nasión na naggibo kan Kristianismo bilang saiyang relihiyón na opisiál, hulí ta' an Armenia an pinakanaenot. Saká ini an saro sa mga 51 miembrong pinakagurang kan Nasiones Unidas.
An dating pangarang istóriko kan Etiopia iyo an Abisinia o sa Latín, Alta Ætiopia.
Heograpiya[liwaton | liwaton an gikanan]
An sukol kan banwa' naabot sa 1.127.127km2, muya sabihón, ini an ika-27 na pinakadakulang banwa' sa kina'ban, kasunod kan Kolombia.


text:
Tacloban City – Na recover na han Tacloban Police Office an service firearm ni SPO4 Dennis Ruben Diaz an nag suicide nga miemro han PNP.
Duha nga Pedicab Driver nga nakilala nga hira Rolando Malate ngan Benidicto Dillo nga mga taga San Jose han siyudad han Tacloban an nakita ha CCTV footage nga kumuha han Pusil ni SPO4 Diaz nga kahuman ini mag pakamatay dida han ma agahon han November 14, 2017 harani han panimalay han iya bugto ha marasbaras nga dapit han Tacloban.
Sumala han Imbestigasyon han mga kapulisan nga an pusil la an guin interesan han mga suspetsado mahitungod nga waray labti an personal nga mga gamit hini.
Sumala kan Chief Inspector Rex Cantillep Waray mag diwara an duha nga mga suspetsado han ira pag kuha han pusil han hira in kumprontahon han mga pulis.
Guin aandam na an kaso nga ipapasaka han mga suspetsado.
Pamati han interview kan Chief Inspector Rex B. Cantillep han programa nga “Straight to the point” ni Eduard Sañagan han 99.1 RMN Tacloban . isumat.com


text:
Category Archives: Waray-Waray Jokes
Vaccum cleaner (waray-waray joke)
Mayda ahente nga nagtoktok ngan sumulod han balay ngan ginsaburak an tae han kabayo dida han salug ngan sumiring: Ahente: Misis di ko ngani inin mahamisan tak VACCUM CLEANER na baligya, kakaunon
Trip trip la (waray-waray joke)
Killer: Padre mangumpisal ak ke nakasala ak. Padre: Anu man tim sala anak? Killer: Parapamatay ako padre.
Doc joke la (waray-waray joke)
GF: Doc kumusta na tak uyab? Doc: Bari na an kamot ngan tiil. GF: (tinuok) Di ko ito matatanggap Doc!
Kabit 18 anyos (waray-waray joke)
Prudencia: Hoy Maximo! Anu ito nga nabatian konga may kabit ka nga 18 anyos? Maximo: Agidaw Prudencia, urhi ka na hit balita. 23 anyos na hiya yana. Hehe
Nakapatay Halot (waray-waray joke)
Bornok: “Oy, kadamo em Tarong, Tage daw ako.” Pedro: Tage? Hain ka han nagpepeko ako han tuna ha ilarum han paso han adlaw? Hain ka ha nagtanum ako mitras nagdadalugdog, nagkikidlat ngan
Pinoy Henyo (waray-waray joke)
PEDRO: Pagkaon ba ine? MARIA: Oo PEDRO: Marasa ba ine? MARIA: Oo PEDRO: Natig-a ba hiya? MARIA: Oo PEDRO: Nahumok liwat? MARIA: Oo PEDRO: Hmmm. dako? MARIA: mmmmm, pwede! PEDRO: Gusto hit


text:
Mapa kun diin makikit-an an nasod han Haiti
An
Haiti (ha Frinanses Haïti; kaluwas ha Frinanses aiti; Haitiano nga Kreyol: Ayiti), nga tinatawag hin opisyal nga Repubika han Haiti (Frinanses: République d'Haïti ; Haitiano nga Kreyol: Repiblik Ayiti), usa nga nasod nga nayakan hin Kreyol ngan Frinanses ha Caribe. Upod han Republika Dominicana, na-okupa ini han isla han La Espanyola ( Hispaniola), dida han Antillas Mayores nga kapuropod-an. An ngaran nga Ayiti (Tuna ha hitaas) amo an tuminongnong o lumad nga ngaran ha Taíno o Amerindiano para han isla. An gihataasi nga punto han nasod amo an point is Pic la Selle, ha 2680 ka metro (8793 ka pie). An bug-os nga kahaluag han Haiti mga 27,750 ka kwadrado nga kilometro (10,714 ka kw nga mly) ngan an kapital hini amo an Port-au-Prince.
An kabutang han Haiti ha rehiyon, kaagi, ngan ethnolingguwistiko nag-iiba tungod hin damo nga mga rason. Amo ini an syahan nga independyente o naglulugaring nga nasod ha
Latinoamérica, an syahan nga post-kolonyal nga independyente nga nasod nga pinamunoan hin itom ha kalibutan ngan amo la nga nasod nga diin an independensya nakuha komo kabahin hin malinamposon nga rebelyon hin uripon. An Haiti amo la liwat an independyente nga nasod ha mga Amerika nga diin an kasagaran nayakan hin Frinanses, ngan usa upod hin duduha la (upod han Kanada) nga nagdesignar han Frinanses nga opisyal nga yinaknan; an iba nga mga nayakan-hin-Frinanses nga mga kanasoran mga tabok-han-dagat nga mga departamento o kolektibidad han Fransya.
An Republika han Haiti ginbahinbahin ha administratiba ngadto hin napulo nga mga departamento (
département ha Frinanses). An mga departamento ginbahin pa ngadto hin kap-atan kag usa (41) nga mga arrondissement, ngan 133 nga mga commune.
Mga departamento han Haiti
An mga nasunod usa nga tabla han mga departamento ngan an ira mga nahanungod nga mga kapital nga syudad.
Departamento
Kapital
Kahaluag (km²)
Katawhan
Densidad
Mapa
Artibonite
Gonaïves
&0000000000004984.0000004,984
&0000000001168800.0000001,168,800
& Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator.-1.000000 1
Centre (Butnga)
Hinche
&0000000000003675.0000003,675
&0000000000564200.000000564,200
& Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator.-1.000000 2
Grand'Anse
Jérémie
&099999999999800-1.10000001,500-2,000
&733,000 Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br".. Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". (ugsa ha pagbulag han Nippes)
& Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator.-1.000000 3
Nippes
Miragoâne
&099999999999800-1.10000001,500-2,000
&?? Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?".. Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?".
& Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator.-1.000000 4
Nord (Amihanan)
Cap-Haïtien
&0000000000002106.0000002,106
&0000000000872200.000000872,200
& Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator.-1.000000 5
Nord-Est (Dumagsaan)
Fort-Liberté
&0000000000001805.0000001,805
&0000000000283800.000000283,800
& Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator.-1.000000 6
Nord-Ouest (Kanawayan)
Port-de-Paix
&0000000000002176.0000002,176
&0000000000488500.000000488,500
& Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator.-1.000000 7
Ouest (Katundan)
Port-au-Prince
&0000000000004827.0000004,827
&0000000002943200.0000002,943,200
& Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator.-1.000000 8
Sud-Est (Timugan)
Jacmel
&0000000000002023.0000002,023
&0000000000518200.000000518,200
& Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator.-1.000000 9
Sud (Salatan)
Les Cayes
&0000000000002794.0000002,794
&0000000000745000.000000745,000
& Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator.-1.000000 10


text:
Papa León XIII
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Papa León XIII (ha Linatin: Leo PP. XIII), natawo nga Vincenzo Gioacchino Raffaele Luigi Pecci (Marso 2, 1810 – Hulyo 20, 1903), amo an Papa han Singbahan Katoliko Romano, nga naghadi tikang han 1878 kutub 1903. Hiya an gilagasi nga papa (naghadi tubtob han edad 93), ngan iya an ikatulo nga gima-ihai nga pontificado, sunod han iya direkta nga nanguna ha iya nga hi Pío IX ngan Juan Pablo II.
Kilalado hiya han iya intelektwalismo, an pagpadukwag han mga gintutod mahiunong han sosyudad upod han iya ensiklika nga Rerum Novarum ngan an iya mga paningkamot hin paghubad han kamutangan han Singbahan ha bahin han moderno nga panhunahuna. Naka-impluwensya hiya han Katoliko Romano nga Mariolohiya ngan iya ginbandilyo an rosaryo ngan an eskapularyo. Nagpagawas hiya hin napulo kag usa nga mga ensiklika han rosaryo, nag-aproba hin duha nga bag-o nga eskapularyo ni Maria ngan amo an syahan nga Papa nga bug-os in pagkarawat han konsepto kan Maria nga medianera.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Mga sinurat ngan biyograpiya ni Papa León XIII tikang han Vaticano
- Papa León XIII, pagsubay han iya pontificado (ha Iningles)
- Mga etext han iya mga ensiklika ngan iba nga mga dokumento
- Papa León XIII: texto upod in mga concordance ngan talaan hin mga kaurugan
- Kinabuhi ngan mga Buhat ni Papa León XIII (1883)
- Papa León XIII at Find a Grave


text:
Finanza
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An finanza (o pangwarta o panalapi) amo an siyensya nga nangingilabot han padalagan han salapi o kwarta hin mga tawo, mga negosyo o estado. Usa ini nga sanga han ekonomiya nga nag-aaram han pagkuha, ngan pagpatubo, hin usa nga kompanyiya, individuo o hin estado, hin mga fondo nga kinahanglan para hiton mga obhetibo hini ngan han mga kriteryo nga diin gin-gagamit ini ha mga buruhaton. Ha lain nga mga pulong, nag-aaram ini nga siyensya han pagkaiba han pagkuha ngan pagpadukwag hin kwarta ngan hin iba nga mga valor sugad hiton titulo, bonos, ngan iba pa.
Tikang:
An SALAPI/KUWARTA han kalibutan/mga Nasud:
Pinduta Ak


text:
Beijing
An Beijing (kaluwas /beɪˈdʒɪŋ/ o /beɪˈʒɪŋ/ han Iningles; Tsinino: 北京; pinyin: Běijīng, IPA: [pèɪtɕíŋ] ; Wade-Giles: Pei3ching1 o Pei3-ching1) (ginkikilala gihapon ha ngaran nga Peking (/piːˈkɪŋ/ o /peɪˈkɪŋ/) ngan agsob ginsusurat gihapon nga Pekin) amo in uska metropolis ha Amihanan Tsina ngan amo an ulohan han Kanan Katawhan Republika han Tsina. Gindudumara komo uska munisipyo ha ilarom han direkta nga pamumuno han sentro nga kagamhanan, an Beijing in ginsasapitan han lalawigan han Hebei ha amihanan, katundan ngan salatan ngan gutiay nga bahin ha sinirangan, ngan ginsasapitan liwat han munisipyo han Tianjin ha salatan-sinirangan. An Beijing in usa ha uupat nga hinungdanon nga hadton-ulohan han Tsina.
An Beijing in ginbahin ngadto ha 16 nga urbano ngan suburbano nga mga distrito ngan duha nga rural nga mga condado. Ini in sentro han panakayan, ngan dosedosena nga mga riles, dalan ngan agianan hin mga awto in naagi ha syudad. Ini liwat an karadtoan han dirudilain nga mga langyawanon nga nanlulupad nga mga sarakyan nga naabot ha Tsina. An Beijing ginkikilala nga sentro han politika, pag-aram ngan kultura han Kanan Katawhan Republika han Tsina, samtang an Shanghai ngan Hong Kong liwat an nangunguna ha ekonomiya. Ini nga dakonbungto in nagpamulay han 2008 Pauyag Olimpiko.
Gutiay la nga mga syudad ha kalibutan labot la han Beijing in nahimo komo sentro han politika ngan kultura han lugar nga sugad kadako han Tsina, nga sugad kahilaba nga panahon. An Encyclopædia Britannica in nag-asoy ha Iningles nga ini in "uska giuupayi nga syudad han kalibutan" ngan nag-asoy nga an syudad in kalakip han kasaysayan han Tsina ha linmabay nga mga siglo; gutiayay la nga mga dagko nga balay o istruktura ha Beijing an waray bisan guti nga nasodnon nga pakahinongdanon. An Beijing in ginkikilala han iya mga palasyo, mga templo, ngan dagko nga mga bato nga bungbong ngan ganghaan. An iya mga bahandi nga arte ngan mga unibersidad in naghihimo ha syudad nga sentro han kultura ngan arte ha Tsina.
Sulod
Mga Ngaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
It "Beijing" may kasirigngon nga "Ulohan ha Amihanan", nga amo gihapon an nahigaraan ha Sinirangan Asya kun diin an mga ulohan nga syudad in gintatawag ha sugad nga pagngaran. Sugad liwat an pagngaran ha syudad han "Nanjing, Tsina", nga may kasirigngon nga "ulohan ha salatan"; Tokyo, Hapon, ngan Đông Kinh, nga ha pagkayana amo an Hanoi, Vietnam na, ini nga duha may kasirigngon nga "ulohan ha sinirangan"; sugad liwat han Kyoto, Hapon, ngan Gyeongseong (京城; nga ha pagkayana amo an Seoul, Korea, nga duha may pagkayano nga kasirigngon nga "ulohan".
Peking an ngaran han syudad sumala han romanisasyon han mapa han kanan Tsina dangatan han surat , ngan amo gihap ini an nahigaraan nga ngaran han Beijing ha Iningles. An pulong nga Peking in nagtikang ha mga Franses nga mga misyonaryo han lumabay nga upat ka gatos nga tuig ngan nagpabilin nga kadaan nga kaluwas san-o ginliwan an tunog ha Minandarin tikang ha [kʲ] pakadto ha [tɕ] (An [tɕ] in ginsusurat ha pinyin nga j, sugad han Beijing). Gingagamit la gihap ini nga pulong ha damo nga mga yinaknan.
An kaluwas nga "Peking" in mas harani gihapon ha Finujian nga kayakan hit Amoy o Min Nan nga ginluluwas ha syudad han Xiamen, uska duungan kun diin an mga Europeo syahan nga tinmamak ha 16th siglo, samtang an "Beijing" mas harani ngan mas alagidagid ha kaluwas nga Minandarin nga yinaknan.
An syudad in makadamo kaliwani hin ngaran. Han panahon han Dinastiya Jin, an syudad in ginkilala nga Zhongdu (中都, ngan ha ilarom han Yuan Dinastiya han Mongol, gintawag ini nga Dadu (大都) ha Tsinino ngan Daidu han mga Mongol (ginngaran liwat ini nga Cambuluc ni Marco Polo sumala han mga karig-onan). Makaduha ha kasaysayan han syudad, an ngaran in ginbalyo tikang ha Beijing (Peking) ngadto Beiping (Peiping) (北平 Pinyin: Beiping; Wade-Giles: Pei-p'ing), pinulong nga may kasirigngon nga "Amihanan nga Kalinawan". Nahitabo ini syahan ha ilarom ni Emperador Hongwu han Dinastiya Ming, ngan nautro liwat han tuig 1928 ha ilarom han kagamhanan Kuomintang (KMT) han Republika han Tsina. Ha kada pagbalyo han ngaran, nga gintanggal an bahin nga may kasirigngon nga "ulohan (jing o king, Tsinino: 京) in may buot igpasabot nga an nasodnon nga ulohan in ginbalhin ngadto ha Nanjing, ha lalawigan han Jiangsu.
Yanjing (燕京; Pinyin: Yānjīng; Wade-Giles: Yen-ching) in gingagamit liwat nga impormal nga ngaran ha pagtawag han Beijing, pagpakita nga han hadton estado han Yan in aadi nahimutang han hadto nga kapanahonan han Dinastiya Zhou. Ini nga ngaran ginsubad han ngaran han Yanjing Ber sugad liwat han Unibersidad han Yenching, uska insituto han mas hitaas nga kaaradman nga gintampo ngadto ha Unibersidad han Peking.
Kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Unhan nga kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An uruunhan nga mga nabilin nga ginbayaan han pagukoy han mga tawo ha munisipyo han Beijing in nabilngan ha mga lungib han bukidbukid han Tul-an han Dragon harani ha baryo han Zhoukoudian ha distrito han Fangshan, kun diin nag-ukoy an mga Tawo-Peking. An mga baya han Homo erectus tikang ha mga lungib in nagpapakita nga mayda 230,000 ngadto 250,000 nga katuigan na an naglabay. An mga Paleoliticohon nga mga homo sapien in nag-ukoy didto nga mayda ginbabanabanahan nga 27,000 nga mga tuig an naglabay. May-ada na mga syudad ha palibot han Beijing han syahan nga milenyo BC, ngan an ulohan han Estado han Yan, usa ha mga kusog han Panahon han Nag-aaragway nga mga estado (473-221 BC), Ji (薊/蓟), in gintukod ha pagkayana nga Beijing.
Kahuman natumba an Yan, an sinmunod nga mga Dinastiya Qin, Han, ngan Jin in nagtukod hin mga lokal nga mga prefectura ngada nga dapit. Hadtonpanahon han pagkatumba han Han, ini in naging lingkuran han pinuno nga gerero na hi Gongsun Zan. Ha panahon han Dinastiya Tang, ini in naging ulohan ni Fanyang jiedushi, an namumunomuno nga gobernador militar ha pagkayana nga Amihanan nga Hebei nga dapit. Dinhi gintikangan an An Shi Rebelyon han tuig AD 755.
Butnga nga Panahon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han tuig 936, an mas urhi nga Dinastiya Jin (936-947) han amihanan Tsina in ginhatag an dako nga bahin han iya amihanan nga katunaan, lakip hini an yana nga Beijing, nga ginhatag ha Dinastiya Khitan Liao. Han tuig 936, an Dinastiya Liao in nagtukod hin ikaduha nga ulohan nga ha pagkayana amo ini an Beijing, ngan gintawag ini nga Nanjing (an "Salatan nga Ulohan"). Han tuig 1125, an dinastiya Jurchen Jin in ginsakop an Liao, ngan han tuig 1153 ginbalhin an ira ulohan ngadto kan Liao Nanjing, ngan gintawag ini nga Zhongdu (中都), an "butnga nga ulohan." Nahamutang an Zhongdu ha pagkayana nga lugar nga pinamumutngaan han Tianningsi, tipakadto ha salatan-natondan han butnga nga Beijing. An iba nga mga gidadaani nga ginbayaan ha Beijing, sugad han Templo han Tianning, in tikang ha kapanahonan han Liao.
Ginsunog an Zhongdu han mga Mongol han tuig 1215 nga kun tawagon yana nga Aragway han Beijing. Kahuman ha tuig 1264, han pag-andam han pagsakop han ngatanan nga Tsina para makatukod han Dinastiya Yuan, hi Kublai Khan in nagdesider nga utrohon pagayad ini uruamihanan ha butnga han ulohan han Jin, ngan han tuig 1272, iya ginhimo ini nga syudad nga iya ulohan ha ngaran nga Dadu (大都, Tsinino han "dako nga ulohan"), o Daidu para han mga Mongol, nga ginbaybay nga Cambaluc o Cambuluc ha mga kasuratan ni Marco Polo. Natima pag-ayad an Dadu han tuig 1293. An pagbuot ni Kublai Khan in nagpaupay an kahimtang han syudad nga nahamutang ha amihanan nga dapit han Tsina. An kabutngaan han Dadu in nahamutang ha amihanan nga dapit han kabag-ohan nga butnga han Beijing. Mayda mga nagpabilin nga mga panahon han Yuan nga mga bungbong nga ha pagkayana natindog la gihapon, ngan ginkikiala hira nga Tucheng (土城 literal nga kasirigngon, an 'tuna nga bungbong').
Kapanahonan han Ming ngan Qing[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ha tuig 1368, hi Zhu Yuanzhang, kahuman pag-asoy nga hiya an syahan nga emperador han Dinastiya Ming, in nagpadara hin kasundalohan ha Dadu, nga ginkakaptan la gihapon han mga Yuan. An giuurhii nga emperador han Yuan in pumalagiw paamihanan ha Shangdu, ngan ginruba ni Zhu an mga palasyo ni Yuan ha Dadu. An syudad in ginngaran nga Beiping (北平) ha kapareho nga tuig,[23] ngan an prefectura han Shuntian (順天) in gintukod ha dapit nga palibot han syudad. Han tuig 1403, an bag-o (ngan ikatulo) nga emperador Ming - Emperador Yongle - in ginngaranan liwat ini nga syudad nga 'Beijing', ngan gindesigner an Beijing nga usa ha duduha nga mga ulohan nga na kalingit nga ha pagkahadto nga panahon nga ulohan nga Nanjing. An Beijing in napamutnga ha dako nga pag-ayad nga proyekto para han bag-o nga urokyan han Imperyo, an gindidiri nga syudad nga nahuman harani han 15 ka tuig (1406 ngadto ha 1420). Han nahuman an palasyo, hi Emperador Yongle in nagukoy didto. Tikang 1421 ngan sinmunod nga mga panahon, an Beijing, nga ginkikilala gihap nga Jingshi (京师), in naging "opisyal" nga ulohan han Dinastiya Ming, samtang, an Nanjing, naging "panduha" nala nga ulohan. Ini nga pasikaran han duduha nga ulohan (nga an Beijing mas mahinungdan), nagpadayon ha sakob han Dinastiya Ming. Napulo kag-tulo ha Napulo kag-unom nga mga emperador Ming in ginlubong ha mga maghusay nga mga lubnganan harani ha Beijing.
Han ika 15 siglo, an Beijing in nahihimo na ha pagkayana nga hitsura, ngan an panahon han Ming nga bungbong han syudad in nagserbi komo bungbong han syudad han Beijing kutob ha kabag-ohan nga panahon, kun diin ginruba ini ngan an gintukod ha pagsaliwan an ikaduha nga Dalan Libot. Gintotoohan nga an Beijing in gidadakoi nga syudad han kalibutan tikang 1425 hangtod 1650 ngan tikang 1710 ngadto ha 1825. An iba nga nakakaaghat nga mga balay nga gintukod han kapanahon han Ming amo an Templo han Kalangitan (gintindog ha 1420). Tiananmen,nga ha pagkayana amo an tigaman han estado han Kanan Katawhan Republika han Tsina ngan ginpapakita han iya tigaman, in syahan nga gintukod ha 1420, ngan makapira nga inutro pag-ayad kahuman. An kwadrado han Tiananmen, in gintukod ha 1651 ngan ginpadako han 1958. An mga heswita nahuman pag-ayad an syahan nga dapit-han-Beijing nga Singbahan Romano Katoliko ha 1652 ha Ganghaan Xuanwu, kun diin inmukoy an Italyano nga Heswita nga hi Matteo Ricci (1552-1610); an kabag-ohan nga Nantang (南堂, Salatan nga Katedral) in gintukod ha lugar nga gintindogan han orihinal nga katedral.
Natima an Ming ha tuig 1644, nga kahuman han 40 ka adlaw, kan Li Zicheng kasundalohan nga mga kablasanon, in nakuha an Beijing ngan napatalsik an goberno Ming. Han tikaharani an makusog nga kasundalohan han Manchu ha syudad, hi Li ngan iya mga sumurunod in ginbaya an syudad, ngan an resulta, an kusog han Manchu ha ilarom ni Prinsipe Dorgon, in nakuha an Beijing nga waray aragway.
Hi Prinsipe Dorgon in nagtukod han Dinastiya Qing nga naging direkta nga sumunod han Ming, ngan an Beijing in nagpabilin la gihap nga ulohan han Tsina. An mga emperador han Qing in ginpaupay an balay imperyal, pero ha kadamoan, an mga balay han Ming ngan an panngatanan nga pagkaayos in nagpabilin nga waray pagbag-o. An Beijing hinin nga panahon in ginkikilala ha ngaran nga Jingshi, nga igkasiringon nga Gemun Hecen han Manchu, an klasiko nga Tsinino nga nobela Inop han Pula nga Kwarto in nagpapadayag nga aada ha Beijing han unhan nga mga tuig han pamumuno han Qing (kataposan han mga 1600 nga katuigan).
Han ikaduha nga gyera Opyo, an mga kusog han Inglatera ngan Fransya in nakuha an syudad, ginkawatan ngan ginsunog an Palasyo han Katpaso ngan Daan nga Palasyo han Katpaso ha 1860. Ha ilarom han Ginsarabutan han Peking nga nagpatima han gyera, an mga kusog han Katundan in nagkamayda katungod hin pagtukod hin diplomatiko nga presensya ha Beijing Legation Quarter. Han tuig 1900, an Beijing in ginsudlan naliwat han mga langyawanon nga kusog para humanon an Rebelyn Boxer. An pipira nag mahinungdan nga mga balay imperyo han syudad in naruba han aragway, upod an Akademiya Hanlin ngan Palasyo han Katpaso.
Panahon han Republika[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Rebolusyon Xinhai han tuig 1911, nga may panuyuan nga ginsaliwan an pamumuno Qing hin uska republika, in may orihinal nga panuyuan nga pagtukod han iya ulohan ha Nanjing. Kahuman an uska hataas nga ranggo nga opisyal han Qing nga hi Yuan Shikai igpirit igpagbaya an emperador Qing ha Beijing ngan ginpasigurado an pagkadaog han rebolusyon, ginkarawat han mga rebolusyonaryo ha Nanjing hi Yuan nga maging mangulo han bag-o nga Republika han Tsina, pero namatay hiya pagkahuman han waray pa maguska tuig ha pamumuno. Kinmusog an mga rehiyonal nga pinuno-guerrero ngan an mga magkusog nga hugpo in sige la paginaragway (an gyera Zhili-Anhui, an syahan nga gyera Zhili-Fengtian, an ikaduha nga gyera Zhili-Fengtian) para makuha an ulohan ha Beijing. Kahuman han pagdaog han kanan Kuomintang (KMT) Paguswag paamihanan, nga nagpugong han mga gerero-inuno ha amihanan, an Nanjing in opisyal nga naging ulohan han Republika han Rsina ha tuig 1928, ngan an Beijing in ginliwan an ngaran nga naging Beiping (Peip'ing) (北平) ha 28 Hunyo han tuig, nga may kasirigngon nga "amihanan nga kalinawan". Han ikaduha nga gyera han Tsina ngan Hapon , an Beiping in ginsakop han Hapon han 29 Hulyo 1937, ngan ginhimo nga lingkuran han goberno probisyonal han Republika han Tsina, uska sunod-sunoran nga estado nga namumuno han mga tuminongnong nga mga Tsino ha dapit han ginsakopan han mga Hapones nga amihanan Tsina; an goberno ha kaurhian in gintampo ha masdurudako nga Wang Jingwei nga goberno nga nakabase ha Nanjing.
Kanan Katawhan Republika[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han 31 Enero 1949, hadton panahon han Gera Sibil han Tsina, an kusog han komunista in sinmulod ha Beijing hin waray inmato. Han 1 Oktubre han pareho nga tuig, an Partido komunista han Tsina, ha ilarom han liderato ni Mao Zedong, in nag-asoy ha Tiananmen an pagkahimo han Kanan Katawhan Republika han Tsina ngan ginbalik pagngaran an syudad ngadto ha Beijing. Han pipira nga adlaw nga nahiuna, an Chinese People;s Political Consultative Conference in nagdesider nga an Beijing in magiging ulohan han bag-o nga goberno.
Han panahon han pagtukod han Kanan Katawhan Republika, an munisipyo han Beijing in lakip la an iya kasawangan ngan mga hagrani nga dapit. An kasawangan in ginbahinbahin ngadto ha damo nga gudti nga distrito ha sulod nga ha yana amo an ikaduha nga libot nga dalan. An bungbong han Syudad han Beijing in ginruba para makaayad han ikaduha nga libot nga dalan, nga nahuman ha 1981 han pagsunod han 1982 nga plano han syudad. Adto nga dalan in syahan ha mga sagunson nga mga bag-o nga libot nga dalan nga maypanuyuan magpaagi han mga sarakayan kaysa ha mga bisikleta.
Ha pagsunod han reporma panekonomiya ni Deng Xiaoping, an mga kasawangan han Beijing in mas humaluag. An hadto nga aada ha sulod han ikaduha nga libot nga dalan ngan ikatulo nga libot nga dalan, an kasawangan han Beijing in dinmuso tubtog ha pagtukod pala nga ikalima nga libot nga dalan ngan ikaunom nga libot nga dalam, nga an damo nga dapit nga anay hagna in nahimo hin distrito han mga panimalay ngan pannegosyohan. Sumala han 2005 nga sumat han peryodiko, an kadako han pinauswag pala nga katunaan han Beijing, in usa ngan katunga nga mas halapad kaysa ha mga katunaaan han daan nga Beijing ha sulod han ikaduha nga libot nga dalan. An Wangfujing ngan Xidan in nahimo nga labi nga mauswagon nga distrito han mga papliton, samtang an Zhongguancun in naging dako nga sentro han electronika ha Tsina. Ha mga yana nga katuigan, an paguswag han Beijing in naghatag hin mga problema han urbanisasyon, sugad han mabug-at nga trapiko, malain nga kalidad han hangin, an pagkawara han makasaysayan nga mga magkaaranyaw nga distrito, an damo nga pagsulod han mga migrante tikang ha dirudilain nga rehiyon han nasod labi na kahoronan.
Han 13 Hulyo 2001, an kanasoran nga komite han Olimpiko in ginpili an Beijing, nga magpamulay han 2008 Katpaso nga Olimpiko.
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
Dugang nga barasahon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Cotterell, Arthur. (2007). The Imperial Capitals of China: An Inside View of the Celestial Empire. London: Pimlico. pp. 304 pages.. ISBN 978-1-84595-009-5.
- Elliott, Mark C. (2001). The Manchu Way: The Eight Banners and Ethnic Identity in Late Imperial China. Palo Alto, California, United States: Stanford University Press. ISBN 0-8047-4684-2. http://books.google.com/?id=_qtgoTIAiKUC&printsec=frontcover. Ginkúhà dida han 22 July 2009.
- Li, Lillian; Dray-Novey, Alison; Kong, Haili (2007). Beijing: From Imperial Capital to Olympic City. New York City, United States: Palgrave Macmillan. ISBN 1-4039-6473-4.
- Cammelli, Stefano Storia di Pechino e di come divenne capitale della Cina, Bologna, Il Mulino, 2004. ISBN 978-88-15-09910-5
- Chen, Gaohua: The Capital of the Yuan Dynasty. [Dadu or Khanbaliq]. Silkroad Press, 2015. ISBN 978-981-4332-44-6 (Print); ISBN 978-981-4339-55-1 (eBook)
- Harper, Damian, Beijing: City Guide, 7th Edition, Oakland, California: Lonely Planet Publications, 2007.
- Harper, Damian, Beijing: City Guide, 6th Edition, Oakland, California : Lonely Planet Publications, 2005. ISBN 1-74059-782-6.
- MacKerras, Colin; Yorke, Amanda (1991). The Cambridge Handbook of Contemporary China. Cambridge, England, United Kingdom: Cambridge University Press. ISBN 0-521-38755-8. http://books.google.com/?id=yiq_f71uXboC&printsec=frontcover&dq=beiping+beijing. Ginkúhà dida han 22 July 2009.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Websayt han Goberno han Beijing (Tsinino) ngan (Ininggles)
- Beijing pagtugway hit paglakat tikang ha Wikivoyage
- Pangilal-an han Ekonomiya han Beijing ha HKTDC
- Pages using duplicate arguments in template calls
- Mga barasahon nga mayda Tsino-nga-pinulongan nga sinurat
- Pages using infobox settlement with unknown parameters
- Beijing
- Mga munisipyo han Kanan Katawhan Republika han Tsina
- Mga syudad nga nagpamulay han Katpaso nga Pauyag Olimpiko
- Naglulugaring nga mga syudad
- Mga ulohan ha Asya


text:
Tacloban City – Yana nga guin balik na an gahum ha Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) ha kampanya kontra han illegal nga droga, iton pakiana, ano dawla liwat iton ira magigin sistema hiton anti illegal drugs operation?
Pira daw la liwat iton mag kakamatay? Akos ba hiton PDEA ini nga dako nga responsabilidad ha luyo hiton ka kulang hin mga personnel ngan higamit han mao nga opisina.
Pamati han interview ni Eduard Sanagan kan PDEA Regional Director Edgar Jubay han programa nga “Straight To The Point” han 99.1 RMN Tacloban.


text:
Turismo
An turismo amo in pagbiyahe para hin pagli-aw o paghayahay nga mga buruhaton o an paghatag hin mga serbisyo nga nasuporta hini nga hayahay nga biyahe. An World Tourism Organization naghuhubad han pulong nga turista nga mga tawo nga "nabiyahe ngadto ngan na-istar hin mga lugar ha gawas han ira kalibungan hin diri masobra hin usa nga nasunod nga tuig para hin pagli-aw, negosyo ngan iba nga mga panuyo nga diri nahanunungod han pagbuhat hin buruhuaton nga ginbaydan tikang han lugar nga ginbisita". An turismo nagin sikat nga pagpaliaw nga buruhaton ha kalibutan. Han tuig 2006, mayda mga labaw hin 842 ka ribo (o milyon) nga mga langyawanon nga mga nangabot nga mga turista.[1]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "UNWTO World Tourism Barometer". World Tourism Organization. 2007.


text:
Imbes nga pag pulsan, ilulubong nala han Bureau Of viagra online usa Customs an ma sobra 900 ka sako hin bugas nga na rikupo han ira buhatan hadton 2014 mahitungod nga deri na ini pwede makaon hin tawo bisan ngani an mga hayop.
Sumala kan Diogenes Cenita an Acting Deputy Director ha interview han RMN Tacloban nga an rason hini mahitungod nga waray aksyon nga guin himo an mga opisyal han Bureau of Customs ha central office han ira naguin rekomendasyon nga e dispose an mga bugas kahuman nga waray na may nag interes pag claim hini ngan agud pag pulsan han mga tawo labi na ha panahon han kalamidad.
Sumala pa kan Cenita nga mahitungod han pabal-balyo han liderato han customs ha Manila waray na matagi hin aksyon an ira recomendasyon.
An mao nga mga bugas nga nag kakantidad hin porlo menos 2 milyones ka pesos in naka stock la ha NFA warehouse ha may port area han Tacloban.
Pamati han interview han programa nga “straight to the point” ni Eduard Sanagan han 99.1 RMN Tacloban ka parti hini.


text:
Initalyano
An Italyano nga pinulongan o Italyano nga yinaknan o Initalyano (lumad ngan tuminongnong nga ngaran: Italiano o lingua italiana) usa nga Romanse nga yinaknan. Mga 60 ka ribo o milyon ka tawo an nayakan hin Initalyano ha Italya ngan 61.5 ka ribo o milyon ha iba nga dapit han kalibutan. [1] Ha Swiza, it Initalyano, usa han upat nga mga opisyal nga yinaknan. Amo gihapon ini an opisyal nga yinaknan han San Marino, ngan amo gihapon an nangunguna nga pinulongan ha Syudad han Vaticano.[2]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Ethnologue report for language code:ita (Italy) - Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Onlayn nga bersyon
- ↑ Legge sulle fonti del diritto han 7 han Hunyo 1929, mga balaod ngan mga lagda ginmamantala ha Initalyano nga mga Supplemento per le leggi e disposizioni dello Stato della Città del Vaticano nga nahadugtong han Acta Apostolicae Sedis. Kitaa gihapon Mga yinaknan han Syudad han Vaticano


text:
Bolivia
An Bolivia (nga an opisyal nga pagtawag Plurinasyonal nga Estado han Bolivia[12][13] (Quechua: Bulivya Mamallaqta, Kinatsila: Estado Plurinacional de Bolivia, IPA: [esˈtaðo pluɾinasjoˈnal de BoˈliBja] Aymara: "Wuliwya Suyu"), usa nga ginpalibutan hin tuna nga nasod ha butnga nga Salatan nga America. Amo ini an gipobrihi o gikablasi nga nasod ha Salatan nga Amerika. Ginsasapitan ini han Brasil ha amihanan ngan ha sinirangan, han Paraguay ngan Argentina ha salatan, han Chile ha habagatan o salatan-katundan, ngan han Peru ha katundan.
Ugsa han Europeo nga pagkolonisar, an Andeano nga rehiyon han Bolivia kabahin han Imperyo Inca – an gidako-i nga estado han Ugsa-kan-Colon nga Amerika. An Imperyo Espanyol naglupig han rehiyon dida han ika-16 nga siglo. Han dako nga bahin han panahon han pagkolonisar han Espanyol, ini nga teritoryo gintawag nga Igbaw nga Peru ngan ilarom ini han Virreinato han Peru, nga naglakip han kadam-an han mga kolonya han Espanya ha Salatan nga Amerika. Katapos han pagpasamwak hin paglugaring han 1809, nagsunod in 16 ka tuig hin panggubat o gyera ugsa han pagtukod han Republika, nga ginngaran ha dungog ni Simón Bolívar, han 6 han Agosto 1825. Nag-agi an Bolivia hin mga panahon hin instabilidad ha politika, mga diktadura ngan mga kakurian ha ekonomiya.
An Bolivia usa nga demokratiko nga republika nga ginbahin ngadto hin siyam nga mga departamento. An heyograpiya hini nagkakadirudilain tikang han mga bugkid han Andes ha Katundan, ngadto han Sinirangan nga mga Ubos-nga-Katunaan, nga nahamutang ha Amazon nga Basin. Usa ini nga nagpapadukwag nga nasod, nga mayda Namumutnga nga Human Development Index nga score, ngan hin nivel hin pagkakablas nga mga 60%. An dagko nga mga buruhaton ha ekonomiya hini naglakakip han pag-uma, forestry, panagat, pagmina, ngan paghimo hin mga butang sugad hin mga textile, mga panapton, mga gin-refine nga mga metal, ngan hin refined petroleum. Damo hin mineral an Bolivia, labi na ha tin.
An populasyon han Bolivia, nga ginbanabana ha 10 ka milyon o 10 ka ribo, multietniko, nga naglakakip hin mga Amerindyo, Mestizo, Europeo, ngan mga Afrikano. An pinulongan nga ginagamit hin kasagaran Kinatsila, bisan man kon an Aymara ngan an Quechua nga mga pinulongan agsob gihapon gamiton ngan ini nga tulo, pati in 34 nga iba pa nga mga tuminongnong nga pinulongan opisyal. An damo nga ihap in dirudilain nga mga kultura ha sakob han Bolivia nagpadako ha pagkadirudilain ha arte, panluto, literatura ngan musika.
Etimolohiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ginngaranan an Bolivia ha dungog ni Simón Bolívar, usa nga manguna dida han Espanyol nga Amerika nga mga gyera hin panlugaring.[14] Hi Antonio José de Sucre ginpapili ni Bolívar nga mag-angkon han Igbaw nga Peru (an yana-nga-adlaw nga Bolivia) ha ilarom han bag-o nga Republika han Peru, o kundi man paghiusa han Naghiusa nga mga Lalawigan han Rio de la Plata, o pagdeklara nga formal hin paglugaring tikang han Virreinato han Peru nga nagdominar han dako nga bahin han rehiyon. Pinmili hi Sucre nga maghimo hin bag-o nga nasod, ngan, ha pagbulig han mga lokal nga katawhan, ginngaranan ini ha dungog ni Simón Bolívar.[15]
Kundi, an orihinal nga ngaran han bag-o nga nasod Republika han Bolívar. An ngaran waray anay magbalhin ngadto hin Bolivia tubtob hin pira ka adlaw ha urhe nga diin hi konggresista Manuel Martín Cruz nagproponer: "Kon tikang kan Romulus an Roma, tikang kan Bolívar an Bolivia" (Kinatsila: Si de Rómulo Roma, de Bolívar Bolivia). Kinmagat an ngaran ngan gin-aprobahan ini han Republika dida han 3 han Oktubre 1825.[16]
Han 2009, in bag-o nga konstitusyon nagbalhin han ngaran han nasod tikang han "Republic of Bolivia" ngadto han "Plurinasyonal nga Estado han Bolivia" ha pagkilala han multi-etniko nga kinaiha han nasod ngan han ginpahitaas nga kamutang han mga tuminongnong ngan lumad nga katawhan han Bolivia ha ilarom han bag-o nga konstitusyon.[17][18][19]
Teritoryal nga pag-organisa[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Bolivia ginbahin ngadto hin 9 nga mga departamento, 112 nga mga probinsya, 327 nga mga munisipyo ngan 1,384 nga mga kanton (cantón), nga nakakuha hin dako nga autonomiya ha ilarom han Balaod hin Desentralisasyon (ha Kinasila: Ley de Descentralización Administrativa) han 1995.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ An Artikulo 6, seksyon II han bag-o nga konstitusyon han Bolivian constitution nagtukod han Wiphala nga amo an nasodnon nga tigaman han Bolivia (upod han bandera, nasodnon nga awit ngan eskudo). Kitaa an "Bandera indígena boliviana es incluida como símbolo patrio en nueva Constitución", Oktubre 21, 2008, United Press International.
- ↑ "Artículo 6. I. Sucre es la Capital de Bolivia." (Article 6. I. An Sucre amo an ulohan han Bolivia.) Constitution of Bolivia
- ↑ CIA - The World Factbook
- ↑ CIA - The World Factbook
- ↑ Bolivian Constitution, Article 5-I: Son idiomas oficiales del Estado el castellano y todos los idiomas de las naciones y pueblos indígena originario campesinos, que son el aymara, araona, baure, bésiro, canichana, cavineño, cayubaba, chácobo, chimán, ese ejja, Guaraní, guarasu'we, guarayu, itonama, leco, machajuyai-kallawaya, machineri, maropa, mojeño-trinitario, mojeño-ignaciano, moré, mosetén, movima, pacawara, puquina, quechua, sirionó, tacana, tapieté, toromona, uru-chipaya, weenhayek, yawanawa, yuki, yuracaré y zamuco.
- ↑ "Kids Encyclopedia". Kids.britannica.com. 8 February 2009. Ginkuhà 30 han Agosto 2010.
- ↑ "The World Factbook – Bolivia". CIA. Ginkuhà 30 han Marso 2010.
- ↑ "Bolivia". World Gazetteer. Ginhipos tikang ha an orihinal han 19 January 2013. Ginkuhà 7 January 2010.
- ↑ 9.0 9.1 9.2 9.3 "Bolivia". International Monetary Fund. Ginkuhà 21 han Abril 2011.
- ↑ "Distribution of family income – Gini index". The World Factbook. CIA. Ginkuhà 1 han Septyembre 2009.
- ↑ "Human Development Report 2010". United Nations. 2010. Ginkuhà 5 han Nobyembre 2010.
- ↑ "WHO | Bolivia (Plurinational State of)". Who.int. 11 han Mayo 2010. Ginkuhà 30 han Agosto 2010.
- ↑ "UNdata | country profile | Bolivia (Plurinational State of)". United Nations. 14 han Nobyembre 1945. Ginkuhà 30 han agosto 2010.
- ↑ Simón Bolívar Salem Press
- ↑ 6 de Agosto: Independencia de Bolivia
- ↑ [1] What countries are named after individuals or families?
- ↑ Morales highly favoured for re-election in Bolivia Truth Out/Associated Press 6 December [2009
- ↑ Can Bolivia’s indigenous groups dance in harmony? BBC 10 June 2010
- ↑ Bolivia poll won’t end opposition BBC 24 January 2009


text:
Busan
An Metropolitan nga Syudad han Busan(부산광역시), nga kilalado gihapon nga Pusan(부산)[1] (ginluluwas nga ˈpuˈsɑn) amo an gidako-i nga puerto o daungan hin barko nga syudad ha Salatan nga Korea. An Busan mayda populasyon nga 3.65 ka milyon ngan amo ini an ikaduha nga gidako-i nga metropolis ha Salatan nga Korea, sunod han Seoul. Nahamutang an syudad ha pinakatimugan nga dapit han Peninsula han Korea ngan naatubang han Estrecho han Korea. An pinaka-damo hin tawo nga mga dapit han syudad nahamutang hin pipira nga mga siong ha butnga han Salog Nakdong ngan Salog Suyeong, nga mayda mga bukid nga nagbubulag hin pira han mga distrito. Ha pagdumara, gindesignar ini nga metropolitano nga syudad. An metropolitano nga kahaluag han Busan ginbahin ngadto hin napulo kag lima nga mga administratibo nga mga distrito ngan usa nga kondado.
Mga administratibo nga pagbahinbahin[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han 1957 an Busan nagtikang hin paggamit hin pagbahinbahin nga sistema ha paghijmo hin 6 nga gu: Busanjin-gu, Dong-gu, Dongnae-gu, Jung-gu, Seo-gu, ngan Yeongdo-gu.
Ha yana, an Busan ginbahinbahin ngadto hin 15 nga gu (mga distrito) ngan 1 nga gun (kondado).
- Buk-gu (북구; 北區)
- Busanjin-gu (부산진구; 釜山鎭區)
- Dong-gu (동구; 東區)
- Dongnae-gu (동래구; 東萊區)
- Gangseo-gu (강서구; 江西區)
- Geumjeong-gu (금정구; 金井區)
- Haeundae-gu (해운대구; 海雲臺區)
- Jung-gu (중구; 中區)
- Nam-gu (남구; 南區)
- Saha-gu (사하구; 沙下區)
- Sasang-gu (사상구; 沙上區)
- Seo-gu (서구; 西區)
- Suyeong-gu (수영구; 水營區)
- Yeongdo-gu (영도구; 影島區)
- Yeonje-gu (연제구; 蓮堤區)
- Gijang-gun (기장군; 機張郡)
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Ini nga pagromanisar han ngaran han syudad amo an McCune-Reischauer. Gin-gamit ini ugsa han opisyal nga paggamit han Ginliwat nga pag-Romanisar han Kagamhanan han Salatan nga Korea han 2000.


text:
Eastern Samar is one of the poorest province of the Philippines according to Department of Social Welfare and Development (DSWD) data as of 2013. Hence, there are a lot of programs from different agencies of the government to alleviate poverty. There are from Agriculture, Fisheries, and from Department of Labor and Employment (DOLE) etc.
One of the part of DOE-NEA there are Sitio Electrification Projects (SEP), this programs which until now are implemented by Electric Cooperatives (ECs), aside from Sitio Electrification Projects, Electric Cooperatives wants to help poor families to improve their quality of life through adopt a family program.
An ESAMELCO in pinalit hin bag-o nga Program para han Accounting System para maguin madali pero eksakto nga trabaho ha Finance Department, sugad han paghihimo hin voucher, book keeping, cashiering ngan iba pa, an ESAMELCO Mngt. in kinuha hin ECCAS o Electric Cooperative Computerized Accounting System ini nga software in guin design ni Mr. Brian han DORELCO pinaagi han RENAGMEC para aber mapa-upay pa an pag serbisyo ngadto han mga miembro kosumedor han ESAMELCO.
Padayon nga iguin papatuman ini nga mga programa an Brgy. Line Enhancement Program (BLEP) ngan Sitio Electrification Project (SEP) nga programa elektripikasyon han National Electrification Administration (NEA) ha mga brgy., sitios ngan island brgys. nga mga benipisyaryo.
Mayda trenta y sais (36) nga mga sitio nga gintagan hin pundo tikang han 2015 Gen. Appropriation Act (GAA) nga nabalor hin Php37,645,895.65 lima nga brgy.
FRECOR 8 NAGDUMARA HIN FRECORLYMPICS 2017 HA BORONGAN CITY
Naguin malinampuson adton guin dumara nga FRECORLYMPICS 2017 hadton nakalabay nga Mayo 9-12, 2017 dinhi han syudad han Borongan nga pinangungunahan han ESAMELCO.
Porlominos mga quinientos (500) nga mga empleyado, atleta nga nagtikang hin iba-iba nga mga Electric Cooperatives dinhe ha rehiyon 8 adton nagpartisipar hini nga nasabi nga paug-nat ha kusog.
Adton mga Eelctric Cooperatives han rehiyon 8 nga nagpartisipar amo an LEYECO I (DORELCO) han Tolosa Leyte, LEYECO II han Tacloban City, LEYECO III han Tunga, LEYECO IV han Ormoc City, SOLECO han Southern Leyte, ngan BILECO han Biliran. Ha Samar naman amo an NORSAMELCO han Catarman, SAMELCO I han Calbayog City, SAMELCO II han Catbalogan, ngan an ESAMELCO dinhe ha Borongan City.
Guintikangan adton una nga adlaw han Mayo 9 hin motorcade han ala una han kulop ha palibot han syudad han Borongan ngan senundan hin Misa ha Capitol Gym nga pinangunahan han aton tinahud nga Obispo hi Bishop Crispen B. Varquez, DD.
Sumunod amo an programa kun diin naguin bisita hira Board Member Byron Suyot, Hon. Victor Franco, ngan Rowena Amosco.
Tikang han Mayo 10, ngan 11 amo an mahugot nga urugyas han magka deru-delain nga mulay sugad hin Basketball, Volleyball, Badminton, Table Tennis, Chess, Dama, Billiard, ngan iba pa, naguin highlight nn nasabi nga FRECORLYMPICS adton Linemans Rodeo nga kon diin nagpakita adton mga Linemen han ira kapas kamadagmit pagsaka han poste, kamag ilob han stamina, ngan safety ha pag-instolar hin usa nga estraktura, tulo ini nga klase an ira uyas, una an tinatawag nga Pole Climbing, sunod an Pole Climbing Relay, ngan an ikatulo ang installation han C2 Structure. Han gab-i naman guindumara an Search for Ms. FRECORLYMPICS 2017 nga kon diin nagpakita hadton kabaysay ngan ka ismarte han mga kandidata han onse nga mga Electric Cooperatives. An igindeklara nga Ms. FRECORLYMPICS 2017 amo an SAMELCO II, 1st Runner Up naman an LEYECO III ngan 2nd Runner Up an NORSAMELCO.


text:
Tacloban City – Multa nga ka prisohan an penalty han mga ma talapas han curfew ordinance han Tacloban.
Ini an warning nga guin hatag ni Tacloban City Police Office Chief Senior Supt. Domingo Cabillan ha mga menor de edad ngan han mga kag anak hini nga ma talapas han mao nga ordinansa.
Tikang 10:00 PM ngadto ha 5:00 AM an curfew hours han mga menor de edad sumala pa kan Cabillan.
Hadton 2001 pa nahimo an curfew ordinace pero yana pala mahugot nga ipapatuman han mga otoridad kon deri pa nag pre presidente hi Mayor Duterte. isumat.com
Pamati han interview han isumat.com kan Tacloban Police Office Chief Sr. Supt.Domingo Cabillan.


text:
Syudad han Vaticano
An Syudad han Vaticano nga ha opisyal nga pagtawag Estado han Syudad han Vaticano (ha Initalyano: Stato della Città del Vaticano ; ha Linatin: Status Civitatis Vaticanæ) [tʃitˈta del vatiˈkaːno] usa nga ginpalibotan hin tuna nga soberano nga syudad-nga-estado. An teritoryo hini amo in ginpalibotan hin bungbung nga enclave ha sakob han syudad han Roma. Ha kadako nga 44 ka hektarya (108.7 nga acre) amo ini an giguti-ayi nga naglulugaring nga estado han kalibutan.[5]
Ginhimo ini pinaagi han Kasabotan han Letran (puyde liwat tawagon nga Pacto de Letrán o Lateran Treaty) han 1929 nga bag-o nga entidad. An kataposan nga nahabilin han kasanhi (756 tubtob 1870) nga mga Estados Pontificios ginbug-os nga ginlakip ngadto han Italyano nga estado, nga han una usa nga ginhadi-an, dida han 1870, nga amo gihapon an naglakip hin iba nga mga estado nga Italyano sugad han Duha nga Sicilias, nga nagin nagsunod-nga-estado han ngatanan hini nga mga estado ha mga katungod ngan mga obligasyon.
An Syudad han Vaticano usa nga diri-gin-ereder, nga gin-eelihir nga kanan-kapadi-an nga monarkiya nga ginpapamunoan han Obispo han Roma — an Papa Katoliko. An gihataasi nga mga funsyonaryo han estado hini mga kapadi-an han Singbahan Katoliko. Amo ini an soberano nga teritoryo han Santa Sede (ha Linatin: Sancta Sedes; ha literal nga Winaray: Baraan nga Lingkoranan o Baraan nga Lingkoran) ngan dinhe nahimutang an Palasyo Apostoliko — an opisyal nga urukyan han Papa — ngan han Curia Romana. Amo nga, samtang an lingkoranan han simbahan (katedral) han Papa komo Obispo han Roma (an Basilika han San Juan Letrán) nahamutang ha gawas han mga bungbong hini, ha Roma, an Syudad han Vaticano amo an sinisiring nga kapital hin gobyerno han Simbahan Katolika.
Ngaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
An ngaran nga Syudad han Vaticano syahan nga gin-gamit dida han Kasabotan han Letrán, nga ginpirma dida han 11 han Pebrero 1929, nga nagtúkod han yana nga syudad-nga-estado. Ginkuha an ngaran tikang han Pungtod han Vaticano, an heyograpiko nga kahamutangan han estado. An "Vaticano" ginkúhà tikang hin ngaran hin Etruscano nga gin-ukyan, Vatica o Vaticum nga buot sidngon taramnan, nga nahamutang dida han kahaluag nga gintawag han mga Romano nga vaticanus ager, "Vaticano nga teritoryo".
An opisyal nga Initalyano nga ngaran han syudad Città del Vaticano o, kun poropormal, Stato della Città del Vaticano, buot sidngon "Estado han Syudad han Vaticano". Bisan kun an Santa Sede (nga laín tikang han Syudad han Vaticano) ngan an Singbahan Katolika nagamit hin Pansingbahan nga Linatin ha opisyal nga mga dokumento, nagamit an Syudad han Vaticano han Initalyano komo opisyal nga yinaknan. Status Civitatis Vaticanæ an Linatin nga ngaran;[13][14] gin-gagamit ini ha mga opisyal nga dokumento, diri la han Santa Sede kundi han kadam'an nga mga opisyal nga dokumento han Singbahan ngan han Papa.
Mga tigaman[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ It mga bisita nga mga turista diri gintutugotan pagmanehar ha sakob han Vaticano nga waray ispisyal nga pagtugot, nga agsob ginhahatag la ha mayda mga panuyo hin trabaho hin opisina ha Vaticano.
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Tratado ha butnga han Santa Sede ngan Italya, article 26.
- ↑ An Syudad han Vaticano usa nga syudad-nga-estado
- ↑ Ha pagsunod han parrafo 2 han Legge sulle fonti del diritto han 7 Hunyo 1929, an ngatanan nga mga balaod ngan mga surundon han estado ginmamantala ha Initalyano nga Supplemento per le leggi e disposizioni dello Stato della Città del Vaticano nga ginkakanit han Acta Apostolicae Sedis. An nahasurat han syahan nga pito nga mga butang nga ginmantala hiton nga supplemento ginhahatag didi. Samtang an estado ngahaw nagamit hin Initalyano là, damo pa nga mga pinulongan an ginagamit han mga institusyon nga nahamutang ha sakob han estado sugad han Santa Sede, an Pontifisyo nga Gwardya Swisa, ngan an Sanghiran nga Pontifisyo hin mga Siyensya. An Santa Sede nagamit hit Linatin nga opisyal nga pinulongan ngan han Frinanses nga diplomatiko nga pinulongan; dugang pa, an Secretariat han Estado nagamit hin Ininglis, Inaleman, Initalyano, Pinolako, Pinortuges ngan Kinatsila. An Gwardya Swisa, nga diin an mga sugo ha martsa ginhahatag ha Inaleman, nagamit gihapon hin Frinanses ngan Initalyano ha ngatanan nga opisyal nga mga seremonyas. An semi-opisyal nga peryodiko han Santa Sede nga L'Osservatore Romano nagamit hin Ininglis, Frinanses, Inaleman, Initalyano Malayalam, Pinolako, Pinortuges ngan Kinatsila. An Radyo Vaticano nagamit hin Inalbano, Amharic, Inarabo, Inarmenya, Byeloruso, Binulgarya, Inintsek, Krinoatyano, Tseka, Esperanto, Iningles, Tinag-alog, Frinanses, Inaleman, Hindi, Hinungaryano, Initalyano, Kiswahili, Latvyano, Lithuanyano, Malayalam, Pinolako, Pinortuges, Rumanyano, Rinuso, Slovak, Slovenyano, Somali, Kinatsila, Tamil, Tigringna, Ukranyano, ngan Vinyetnames.
- ↑ "CIA - The World Factbook - Holy See (Vatican City)". Cia.gov. Ginkuhà 2009-10-10.
- ↑ 5.0 5.1 "Holy See (Vatican City)". CIA — The World Factbook. Ginkuhà 2007-02-22.
- ↑ catholic-pages.com
- ↑ http://www.vaticanstate.va/content/vaticanstate/en/stato-e-governo/struttura-del-governatorato/organigramma/governatorato.html
- ↑ Holy See (Vatican City), The World Factbook, CIA. Ginkuhà 14 Abril 2009.
- ↑ Tikang han 2002-01-01. www.vatican.va Holy See Press office — General Information. Ginkuhà 2009-10-23
- ↑ ugsa han 2002, an Vaticano nga lira (nga patas upod han Italyano nga lira)
- ↑ An ITU-T nagdesignar han kodigo nga 379 ngadto han Syudad han Vaticano. Bisan pa, an Syudad han Vaticano lakip dida han Italyano nga plano hin mga ihap ha telepono ngan nagamit han Italyano nga kodigo hin nasod nga 39, nga ginsusundan hin 06 (para han Roma) ngan 698.
- ↑ www.vatican.va Holy See Press office — General Information. Retrieved 2009-10-23
- ↑ "Apostolic Constitution" (ha Latin).
- ↑ Papa Francisco (8 Septyembre 2014). "Surat kan Giovanni Kardinal Lajolo" (ha Linatin). The Vatican. Ginkuhà 28 May 2015.
Bibliograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Chadwick, Owen (1988). Britain and the Vatican During the Second World War. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-36825-1.
- Kent, Peter C. (2002). The Lonely Cold War of Pope Pius XII: The Roman Catholic Church and the Division of Europe, 1943–1950. Montreal: McGill-Queen's University Press. ISBN 0-7735-2326-X.
- Morley, John F. (1980). Vatican Diplomacy and the Jews During the Holocaust, 1939–1943. New York: Ktav Pub. House. ISBN 0-87068-701-8.
- Nichols, Fiona (2006). Rome and the Vatican. London: New Holland. pp. 85–96. ISBN 978-1-84537-500-3. http://books.google.com/books?id=S-TekVnvyx4C&pg=PA85.
- Ricci, Corrado; Begni, Ernesto (2003) [1914]. The Vatican: Its History, Its Treasures. Kessinger Publishing. ISBN 0-7661-3941-7.
- This article incorporates text from a publication now in the public domain: Herbermann, Charles, ed. (1913). "The Vatican". Catholic Encyclopedia. Robert Appleton Company.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
The Vatican pagtugway hit paglakat tikang ha Wikivoyage
- Opisyal nga websayt
- Official website of the Holy See
- Inside the Vatican on National Geographic YouTube channel
- Vatican Chief of State and Cabinet Members
- Holy See (Vatican City) nga entrada ha The World Factbook
- Holy See (Vatican City) from UCB Libraries GovPubs
- Syudad han Vaticano ngada ha Open Directory Project
- Vatican from the BBC News
- Wikimedia Atlas han Vatican City
- Datos Heyograpiko nga may pagkahisumpay han Syudad han Vaticano ha OpenStreetMap
- The Vatican: spirit and art of Christian Rome, a book from The Metropolitan Museum of Art Libraries (fully available online as PDF)
- Mga barasahon nga mayda Linatin-nga-pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Initalyano-nga-pinulongan nga sinurat
- Pages using infobox country with unknown parameters
- Pages using infobox country or infobox former country with the symbol caption or type parameters
- Articles incorporating text from the 1913 Catholic Encyclopedia with Wikisource reference
- Opisyal nga websayt mag-iba ha Wikidata ngan Wikipedia
- Syudad han Vaticano
- Nasod


text:
Organismo
Ha biyolohiya, an organismo amo an sistema han biskan ano nga may kinabuhi (sugad han hayop, tanom, fungus, o micro-organismo).
Organisasyon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ginkaklasipika an natanan na organismo ilarum san siyensya san alpha taxonomy ngadto sa taxa o clade.
An Taxa amo an mga may rango na grupo san mga organismo, tikang san general (domain) pakadto sa specific (specie). An pagkasunodsunod san rangao amo an masunod:
Struktura[igliwat | Igliwat an wikitext]
Natanan na organismo may'ada monomeric unit na gintatawag na cells; An iba na organismo may'ada usa la na cell (unicellular) ngan an iba naman may'ada daramo na cells (multicellular).
Cell[igliwat | Igliwat an wikitext]
May'ada duha na klase an cells; an eukaryotic ngan prokaryotic. An Prokaryotic cell makiimud sa mga unicellular, ngan an eukaryotic cell naman mahihiagian sa mga multicellular na organismo. Wara nuclear membrane an prokaryotic cell sanglit diri nakakulong an DNA sa sulod san cell; An eukaryotic cell may ada nuclear membrane.


text:
Distance
distance calculator for the cities begins with an- in sy.
An Na`amah, An Na`amiyah, An Na`asat, An Na`im, An Na`isiyah, An Na`miyah, An Na`ur, An Na`urah, An Nab`ah, An Nab`ayn, An Nabatiyah, An Nabi Sadiq, An Nabi Shit, An Nabi Yunus, An Nabk, An Nabu`ah, An Nafaq, An Nafi`ah, An Naftiyah, An Nahdah, An Nahdah, An Nahl, An Nahr, An Najarisah, An Najd, An Najih, An Najmah, An Nakrurah, An Namliyah, An Namliyah, An Nammurah, An Namurajiyah, An Naq`ah, An Naqashliyah, An Naqb, An Naqib, An Naqshabandi, An Nashabiyah, An Nashmi, An Nashshabiyah, An Nasihiyah, An Nasirah, An Nasirah, An Nasirah, An Nasiriyah, An Nasiriyah, An Nasiriyah, An Nasiriyah, An Nasiriyah, An Nasiriyah, An Nasiriyah, An Nasiriyah, An Nasiriyah, An Nasiriyah, An Nasiriyah, An Nasiriyah, An Nasiriyah, An Nasiriyah ash Sharqiyah, An Nasiriyat, An Nasr, An Nasraniyah, An Nawaqir, An Nawras, An Nayhah, An Nayrab, An Nayrab, An Nayrabiyah, An Nayriyah, An Nazimiyah, An Nidal, An Nihah, An Nisani, An Nu`aymah, An Numaysah, An Nur, An Nusayr, An Nuzhah, An Nuzhah, An Nuzhah,
ADS


text:
Tacloban City – Nakuhaan han CCTV Camera an pag pusil han iya kalugaringon ni SPO4 Dennis Ruben Diaz Y Valle nga naguin hinungdan han iya dayon nga kamatayon dida han ma agahon han November 14, 2017 ha lugar harani han panimalay han iya bugto ha Marasbaras nga dapit han Tacloban.
Sumala kan Chief Inspector Rex B. Cantillep an spokesperson han Tacloban City Police Office nga “considered as closed case” na an pag kamatay ni SPO4 Diaz mahitungod han CCTV footage nga ira nakuha han mao nga pan hitabo.
Hi SPO4 Diaz in presente nga naka assign ha San Isidro Leyte Police Station kumo Deputy Chief Of Police pero hiya ngan han iya pamilya in nag uukoy ha siyudad han Tacloban.
Waray pa mahisabuti an mga rason han iya pagka matay.
An asawa ni SPO4 Diaz in usa liwat nga police nga naka assign ha station 2 han Tacloban City Police Office in waray mag hatag hin anuman nga pahayag parti han pag pakamatay han iya asawa.
Pamati han interview kan Police Chief Inspector Rex B. Cantillep han programa nga “Straight to the point” ni Eduard Sañagan han 99.1 RMN Tacloban . isumat.com


text:
Chile
An Chile usa nga nasod ha Salatan nga Amerika. An opisyal nga ngaran hini Republika han Chile (ha Kinastila: República de Chile) ngan an kapital hini am an Santiago de Chile.
Naglalakip an Chile hin halaba ngan halipot-hin-kahaluag nga franha hin tuna nga kilalado nga Chile continental, ha butnga han Kalawdan Pacifico ngan han Cordillera de los Andes, nga nahamutang ha butnga han 17º29'57' ha Salatan ngan 56º32'S hin latitud (Islas Diego Ramírez), ginsasapitan ha amihanan han Perú, han Bolivia ngan Argentina ha sidlangan, ngan han Paso Drake ha salatan. Dugang pa, an Chile mayda teritoryo hin mga isla-isla ha Kalawdan Pacífico, sugad han Archipiélago Juan Fernández, Sala y Gómez, Islas Desventuradas ngan an Isla de Pascua (nga nahamutang ha Polinesia), nga nabug-os hin kahaluag nga 755,838.7 ka km².
Ha lain nga bahin, an Chile nag-aangkon hin soberaniya hin zona han Antarctica nga 1,250,257.6 ka km², nga tinatawag nga Territorio Chileno Antártico ngan naglalakip ha butnga han mga meridiano 90º ngan 53º ha Katundan nga pinahalaba an limite meridional tubtob han Salatan nga Polo. Inin nga pag-angkon ginsuspendir han pakigsabot nga ginestableser han Tratado Antártico, bisan man waray igrenunsyar han nasod ini nga pag-angkon. Tungod han presensya han nasod ha Salatan nga Amerika, Oceanía ngan ha Antártida, an Chile puyde sidngon nga usa nga nasod nga trikontinental.[1]
Teritoryal nga pag-organisa[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han 1979, an Chile ginbahin ha politika ngadto hin napulo kag tulo nga mga rehiyon nga ginbahinbahin ngadto hin mga probinsya ngan ini liwat ginbahin bahin ngadto hin mga comuna. Ha yana, an nasod mayda 15 nga mga rehiyon, 53 nga mga probinsya ngan 346 nga mga comuna ha bug-os. An tagsa usa hini nga mga rehiyon mayda ihap o numero nga romano nga gin-asignar ha pagtikang kon ika-ano hira ha orden tikang ha amihanan ngadto ha salatan, gawas la han Región Metropolitana de Santiago. Dida han 2007 han paghimo hin duha nga bag-o nga mga rehiyon, an pag-ihap nawara hin kagamat ngan mayda yana proyekto ha balaod nga nagpaplano hin pagkuha hini nga tipo hin pagdemoninar.
- (1) Kon iglakip an Territorio Chileno Antártico, an kahaluag naabot ngadto hin 1,382,291.1 km²
- (2) Gin-estimar han 30 han Hunyo han 2006 - INE Compendio Estadístico Año 2006
Mga area metropolitana[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga reperensya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Presidencia de la República, Ministerio Secretaría General de Gobierno (2007). "Geografía nacional: Situación, superficie y extensión". Ginkuhà 2007-11-29.
- ↑ Observatorio Urbano MINVU (2008). "Listado de ciudades de Chile". Ginkuhà 2008-09-03.


text:
Disenyo
An disenyo, usa nga pulong nga agsob gamiton ha kontexto han mga aplikado nga mga arte, inheyeriya, arkitektura ngan iba pa nga mga panhimo nga mga panuyo. Amo ini an tawag han proseso han pagtikang ngan pagpadukwag hin plano para hin produkto, istruktura, o komponente. Gin-gagamit liwat ini para han kataposan nga solusyon nga plano (sugad hin proyekto o modelo) o han resulta han pag-implementa hini nga plano (sugad han butang nga ginhimo o proyekto nga gin-implementa). Ha bag-o la nga kagamit, an mga proseso ginkita liwat nga mga resulta hin disenyo ngan ini naghatag hin bag-o nga kahulogan han pulong nga "disenyo hin proseso".
An pagdisenyo nakinalanglan hin disenyador nga magkikita han aestetiko, paggamit ngan iba pa nga mga aspeto hin butang o proseso ngan ini makinahanglan hin research, panhunahuna, pagmodelo, interactive adjustment, ngan pag-otro-hin-disenyo.


text:
Andalucía
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Andalucía (puyde liwat igsurat ha Winaray nga Andalusiya; ha Iningles: Andalusia) usa nga komunidad autonoma han Espanya nga nahimot tikang han mga lalawigan han Almería, Cádiz, Córdoba, Granada, Huelva, Jaén, Málaga ngan Sevilla, nga diin nahamutang an kapital nga dida an lingkoranan han Junta de Andalucía. Didto ha syudad han Granada an lingkoranan han Tribunal Superior de Justicia de la comunidad.
Amo ini an komunidad autonoma nga gidako-i hin populasyon ha Espanya (8,202,220 nga molupyo han 2008)[1] ngan an ikaduha nga gihaluagi, nga nahiusa han iya kaagi ngan kultura nga naghatag hin dako nga impluwensya han kahimo hini nga bahin han Espanya. Nahamutang ini ha habagatan o salatan-katundan han Europa, nga ginsasapitan ha katundan han Republika han Portugal, han Kalawdan Atlantico, han Dagat Mediterraneo ngan han gawas nga teritoryo Britaniko han Gibraltar ha salatan, han Extremadura ha amihanan ngan han Castilla-La Mancha ngan han Región de Murcia ha sidlangan.
Teritoryal nga pag-organisar[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Mga Probinsya
An Andalucía ginbahin ngadto hin walo nga mga probinsya, nga nahimo ni Javier de Burgos pinaagi han Real Decreto de 30 de noviembre de 1833, nga amo an mga sunod:[2]
Mga reperensya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Cifras de población referidas al 01/01/2008 Real Decreto 2124/2008, de 26 de diciembre. Resumen por Comunidades Autónomas. Instituto Nacional de Estadística. España. Consultado el 2 de febrero de 2009.
- ↑ Junta de Andalucía. Consejería de Gobernación. "Directorio de Entidades Locales". Ginkuhà 8 han Oktubre han 2008.


text:
Sosyolohiya
An sosyolohiya o sosyolehiya[1] (tikang ha Linatin: socitus, "kaupod"; ngan an pagdugtong-ha-kataposan -olohiya, "an pag-aram han", tikang han Griyego λόYoς, lógos, "kaaram") amo an sistematiko ngan siyentipiko nga pag-aram han sosyudad ngan pamatasan han sosyudad. An research ha sosyolohiya naglalakip tikang han pag-analisar hin magdali nga mga pagkita hin mga diri-magkilala nga mga tawo ha dalan ngadto han pag-aram han pankalibotan nga mga sosyal nga proseso. Dadamo nga mga larangan ha sakob hini nga disiplina nanginginlabot han mga paki-ana han unan-o ngan kay-ano in mga tawo naha-organisa ha sosyudad, komo mga indibidwal o mga api hin mga katig-uban, mga grupo, ngan mga institusyon. Komo akademiko nga disiplina, it sosyolohiya ginkikita nga usa nga sanga hin siyensya sosyal.
Durudilain nga Gobyerno
1. Kahadian/Dinastiya (Iningles:Kingdom/Dynasty) (Pambansa:Kaharian/Dinastiya)
2. Estadu (Iningles:States) (Pambansa:Estado)
3. Republika (Iningles:Republic) (Pambansa:Republika)
4. Komunismo (Iningles:Communism) (Pambansa:Komunismo)
5. Parliyaminti (Iningles:Parliament) (Pambansa:Parliyamente)
6. Kalidungan (Iningles:Kaleidescope) (Pambansa:Kabilugan)
7. Ug ibba pa
An Pamilya[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Ína ngan an Áma (an Iruy ngan an Amay)
An Manu ngan Mana ha magbugtu nga anak
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 345.


text:
Ecuador
- Ini nga artikulo mahitungod han Nasod han Ecuador. Para han linea han ecuador o equator kitaa an ecuador terrestre
An Ecuador nga an opisyal nga pagtawag Republika han Ecuador (ha Kinatsila: República del Ecuador), usa nga nasod nga nahamutang ha kanawayan o amihanan-katundan nga dapit han Salatan nga Amerika. Usa ini nga representatiba nga demokratiko nga republika. Ginsasapitan ini han Colombia ha amihanan, han Peru ha sidlangan ngan ha salatan, ngan han Kalawdan Pacifico ha katundan. Usa ini han duha nga nasod ha Salatan nga Amerika (upod han Chile) nga waray linea upod han Brasil. Lakip liwat han nasod an Islas Galápagos ha Pacifico, mga 965 ka kilometro (600 ka milyas) ha katundan tikang han mainland. An Ecuador natabok han linea nga ecuador, ngan tikang hini ginkuha an ngaran, ngan mayda ini kahaluag nga 25,6371 ka kwadrado nga kilometro (98,985 nga kwadrado nga milyas). An kapital hini amo an Quito; an gidako-i nga syudad hini amo an Guayaquil.
Administratiba nga pagbahinbahin[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Ecuador ginbahin ngadto hin karuhaan kag upat (24) nga mga lalawigan o probinsya, ngan ini ginbahinbahin ngadto hin mga kanton (ha Kinatsila canton). An mga kanton liwat ginbahin ngadto hin mga parokya (parroquia). An mga parokya puyde mga urbana (sugad han kapital han lalawigan) o mga rural (an nahabilin nga teritoryo han mga lalawigan).
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ 1.0 1.1 Ipakita an sayop: Invalid
tag; no text was provided for refs named
CIA
- ↑ Ipakita an sayop: Invalid
tag; no text was provided for refs named
ethn
- ↑ Ecuatoriano nga census nga ginbuhat dida han Nobyembre 28, 2010. inec.gob.ec.
- ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 "Ecuador". International Monetary Fund. Ginkuhà 2012-04-18.
- ↑ "Gini Index". World Bank. Ginkuhà Marso 2, 2011.
- ↑ Ipakita an sayop: Invalid
tag; no text was provided for refs named
HDI


text:
Pinanmusil patay hin waray pa makilal-i nga mga suspetsado an barangay kapitan han barangay Malaga Calbayog City ngan han upod hini dida han mga banda alas sais han Gab-i han hulyo singko.
Sumala han impormasyon nga nahikay han isumat.com tikang sa Samar Provincial Police Office, nakilala an mga biktima nga hira barangay kapitan Anthony Giray ngan an upod hini nga nakilala ha ngaran nga Boyet Dora han barangay cagmanipis calbayog city.
An duha nga mga biktima in sakay hin single nga motorsiklo in tiuli na unta ngadto han ira panimalay han pan mumusilon ini hin upat nga mga kalalakin-an hinungdan han ira kamatay.
Guin sumat ni Samar Provincial Police Office Director Senior Supt. Nicholas Torre nga ika tulo na ini nga kapitan nga pinatay ha samar kahuman han naglabay nga barangay election.
Sumala kan Torre nga it pag sarang hit damo nga layaw nga mga armas iton usa nga hinungdan hiton mga nahinanabo nga pan matay ha calbayog labot la nga pira liwat nga mga politiko iton nakaka benipisyo hini nga mga panhitabo.
Padayon an imbestigasyon nga guin dudumara han mga kapulisan han Calbayog han mao nga panhitabo.


text:
Guin huhulat nala ni Land Transportation Office Director Edgar Catarungan an kopya han kaso nga guin file han PDEA kontra han duha nga mga empleyado han LTO nga na dakop ha usa nga buy bust operation han PDEA san-o hira mag dumara hin administrative investigation.
Sumala pa kan Director Catarungan nga an mga suspetsado nga hira Roberto Muertegui ngan Francisco Cahayag in ipapa – ilarom ha summary dismissal proceedings han iya opisina ngan dako an posibilidad nga an mga ini in ma dismiss ha serbisyo.
Pamati han interview han isumat.com kan Director Catarungan


text:
TACLOBAN CITY – Durungan nga nagka sasakit an Vice Mayor ngan Upat nga Konsehal ha bungto han Sta.Fe, Leyte.
Ini an gin pahayag ni Sta. Fe, Leyte Councilor Rindo Lagonoy.
Sumala kan Lagonoy, nga waray kadayun an ira sesyon regular o kun waray Quorum dida han lunes tungod nga lima la nga mga konsehal an presente.
Mahitungod hini, ira gin manduhan an Municipal Health Officer nga panginanuon kun ano an sakit han mga ini.
Ha ira sesyon regular ngada han lunes, waray mag atinder han sesyon hira Sta. Fe, Leyte Vice-Mayor Esmael Lantajo, Councilor Eduardo Toreros, Edgardo Salceda, Agnes Chuca ngan Belen Chuca.
Upod naman nga naka tambong han ira sesyon regular, an bag-o nga gin appoint ni Leyte Governor Leopoldo Dominico “MIC” Petilla nga he Bong Echague/isumat.com


text:
Partido Independentista Puertorriqueño
An Partido Independentista Puertorriqueño o PIP (ha literal nga Winaray: Partido hin Puertorriqueño nga Paglugaríng o Partido hin Paglugaring han Puerto Rico; ha Iningles: Puerto Rican Independence Party) usa nga Puertorriqueño nga partido ha politika nga nagkakampanya para han paglugaring o independensya han Puerto Rico tikang han Estados Unidos. Amo ini an usa han tulo nga mga dako nga partido ha politika ha Puerto Rico ngan amo ini an ikaduha nga pinakamaiha na han ngatanan nga mga rehistrado nga mga partido ha politika.
An mga nasunod han pagtu-o o ideyolohiya han PIP tinatawag nga mga independentista, pipiolo, o kundi man mga pro-independence activist (o "mga aktibista nga uyon hin paglugaríng") han mga nag-Iiningles.
Sulod
Kaagi ngan kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Nagtikáng an partido nga amo an elektoral nga bahin han Puertorriqueño nga pakigbisog independentista. Amo ini an gidako-i han mga independentista nga mga partido, ngan amo la ini nga partido independentista nga aada han balota ha mga pinili-ay (an iba nga mga kandidato kinahalanglan igsurat).
Pagtukod[igliwat | Igliwat an wikitext]
Gintukod an partido dida han Oktubre 20, 1946 ni Gilberto Concepción de Gracia (namatay han 1968). An iya pamati nga an independentista nga pakigbisog "gintraydoran" han Partido Popular Democrático, nga han una nagkapot han kataposan nga panuyo han independensya.
Mga 1970 nga dekada[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han 1971, an bag-o nga na-elihir nga kandidato han PIP hin pagkagobernador nga hi Rubén Berríos, nga an pangidaron 31, namuno hin protesta patok han U.S. Navy ha Culebra. Hadto nga panahon, ginhukman hiya nga salaan han korte hin pagtalapas ngadto hin mga katunaan federales ngan ginpriso hiya hin tulo ka bulan ha Fox River State Penitentiary. Dida han mga pinili-ay han 1972 nagkaada han gidako-i nga pagtubo an PIP han kaagi hini ha pagkampanya hin sosyalista, ugop-hin-trabahante, ngan ugop-hin-kablas nga kampanya. Katapos hin usa nga tuig, dida hin katitirok hin mga delegado, nagdeklara hi Ruben Berrios nga waray lugar para hin Marxismo an partido, ngan tungod hini, iya ginpa-iwas an ngatanan nga mga api hin grupo nga an tawag mga "tercerista". Ini nga grupo, ha urhe nga panahon, nagtukod han Movimiento Socialista Popular, an nag-una han Movimiento Socialista de Trabajadores.
Mga 1990 nga dekada[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han 1999, an mga namuno han PIP, labi na hi Rubén Berríos, nahi-apil han mga protesta patok han Navy ha Vieques nga gintikang han mga bungtohanon han Vieques patok han presensya han militar Estadounidense dida han isla-nga-bungto.
2004 nga pinili-ay[igliwat | Igliwat an wikitext]
Dida han pinili-ay han 2004, nadilikado hin kawara an PIP tikang han balota kay nakakuha la ini hin 2.4% kan botos han katawhan (Sumala han mga balaod hin pinli-ay han Estado Libre Asociado han Puerto Rico, in partido nga makakarawat hin guruguti-ay hin 3% han botos igkikita nga nawarâ). An suporta ha isla para han PIP mga 10% ngan an PIP naka-elihir hin usa nga Senador ngan usa nga Representante nga amo an mga nayakan para han Partido Independentista Puertorriqueño ha Senado han Puerto Rico ngan ha Balay hin Representante han Puerto Rico. Bisan pa kon sugad, an namuno han partido nga hi Rubén Berríos, nagpasamwak nga kon mahinabo ini, an mga namumuno han partido ngan an mga nasuporta hini maniniguro nga igbabalik an partido ha balota. Gintuman ini nga saad, ha waray pa maglabay hin duha ka semana, an liderato han PIP ngan an mga api hini nakakuha hin sobra usa ka gatos kag lima ka yukot nga mga gin-notaryo nga mga pirma (105,000) tikang han mga botante han Puerto Rico. Ha iba nga sumat, hi María De Lourdes Santiago amo an nagin syahan nga babaye nga api han PIP nga na-elihir ha Senado han Puerto Rico. Hi Victor Garcia San Inocencio, na-elihir hin ikatulo nga term ha Balay han Reperesentante han Puerto Rico nga diin usa hiya nga Representante ngan nayakan para han PIP tikang han Enero 1997.
Kitaa gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ CIA The World Fact Book, Ginkuha han Oktubre 21, 2007


text:
Lista hin mga rehiyon han Peru
An mga rehiyon han Peru (ha Kinatsila: Regiones del Perú) amo an syahan-nga-nivel nga mga administratibo nga pagbahinbabain han Perú. Tikang han 1821 nga independensya, an Peru ginbahin ngadto hin mga departamento pero inmatubang an nasod han problema hin nagtitikadao nga pagsentralisar hin gahom ha politika ngan ekonomiya didto han kapital hini ha Lima. Katapos hin pra nga waray magmalinamposon nga pagtalinguha hin pagdesentralisar, an mga departamento ginsaliwanan hin mga rehiyon ngan mga gobreyno rehiyonal nagka-elihidod doda han Nobyembre 20, 2002.
Ha ilarom han bag-o nga kaareglo, an mga kasanhi nga 24 nga mga departamento han Peru upod an lalawigan han Callao nahimo nga mga rehiyon. An lalawigan han Lima waray gin-upod hini nga proseso ngan diri ini api hin bisan ano nga rehiyon. An pagka-iba hini kaysa han mga daan nga departamento, an mga rehiyon mayda mga elehido nga gobyerno ngan mayda nira damo nga mga reponsabilidad ha sakob han ira mga teritoryo. Ha ilarom han 2002 nga Balaod Organiko hin Mga Gobyerno Rehiyoal (ha Kinatsila: Ley Orgánica de Gobiernos Regionales), mayda nagpapadayon nga proseso hin pagbalhin han mga funsyon tikang han gobyerno sentral ngadto han mga rehiyon. Mayda 2005 nga referendum para han pag-usa hin pira nga mga rehiyon nga waray makakuha han kinahanglanon nga suporta elektoral.
An mga rehiyon han Peru ginbahin ngadto hin mga lalawigan ngan mga distrito.
Mga rehiyon[igliwat | Igliwat an wikitext]
An impormasyon han kahaluag ngan populasyon ha ubos nga lista o talaan ginkuha tikang han opisyal nga data han Peruano nga Instituto nga Nasodnon hin Estadistika ngan Informatika (ha Kinatsila: Instituto Nacional de Estadística e Informática, INEI).[1] An mga numero hin kahaluag ginkado han giharanii nga bug-os nga unidad. An demograpiko nga data nahibase dida han 2005 nga census ngan ginbuhat tikang han Hulyo 18 tubtob Agosto 20, 2005. An densidad hin populasyon gintagaan hin usa nga decimal nga puwesto ha mga tawo ha tagsa kwadrado nga kilometro. An mga UBIGEO nga ihap o numero amo an mga kodigo nga ginagamit han INEI pag-indikar han gma nasodnon nga mga administratibo nga pagbahinbahin.
Mga tigamnan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Instituto Nacional de Estadística e Informática. Banco de Información Distrital. Ginkuha dida han Nobyembre 30, 2007.


text:
Souvenirs and Gifts from Teritoryo han Britanya ha Kalawdan Indyano
World > British Indian Ocean Territory > Teritoryo han Britanya ha Kalawdan Indyano
T-Shirts
Caps & Hats
Phone & Tablet Cases
Buttons
Mugs & Drinkware
Mouse Pads
Global Souvenir ShopFind Souvenirs and Gifts from Teritoryo han Britanya ha Kalawdan Indyano
World > British Indian Ocean Territory > Teritoryo han Britanya ha Kalawdan Indyano
Teritoryo han Britanya ha Kalawdan Indyano is the waray (philippines) name of British Indian Ocean Territory
Other points of interest in waray (philippines) language:Condado han Solano Condado han Mecklenburg Condado han Elk Condado han Licking Condado han Hutchinson Condado han Isle of Wight Condado han Pasquotank Gmina Kalisz Pomorski Condado han Dawes Gmina Magnuszew Condado han Livingston Condado han Arlington Condado han Pueblo Condado han Deuel Condado han Sioux Condado han Scott Condado han Llano Condado han Dickinson Condado han Randolph Condado han Anderson