text:
Birmania
An Birmania o Burma o kundi man Myanmar (မြန်မာBinirmano: [mjəmà][nb 1]) nga an buhatonon nga pagtawag Republika han Paghiusa han Myanmar usa nga nasod ha Timugan nga Asya. Ginsasapitan an Birmania han India ngan Bangladesh ha katundan, Thailand ngan Laos ha sinirangan ngan han Tsina ha amihan ngan ha dumagsaan. Ha salatan, mga hin ka-tulo nga bahin han bug-os nga perimeter han Birmania hin 5,876 km (3,651 mi) naghihimo hin durudiritso nga labnasan hin 1,930 km (1,200 mi) ha Bay han Bengal ngan han Dagat Andaman. An 2014 census han nasod nag-ihap han kamulopyohan han nasod nga 51 ka milyon nga tawo.[8] Han 2017, an kamolupyohan mga 54 ka milyon.[4] An Birmania 676,578 square kilometres (261,228 kwadrado nga milyas) hin kadako. An pamunoan nga syudad hini Naypyidaw, ngan an gidako-i nga syudad ngan kasanhi nga pamunoan Yangon (Rangoon).[1] An Birmania api han Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) tikang han 1997.
Upod han mga sayó nga mga sibilisasyon ha Birmania an nayakan-hin-Tibeto-Birmano nga mga Pyu nga syudad-nga-estado ha Igbaw nga Birmania ngan an mga Mon nga ginhadi-an ha Ubos nga Birmania.[9] Han ika-9 nga gatostuig, an Bamar nga katawhan kinmada ha igbaw nga siong han Irrawaddy ngan, sunod han pagtuod han Pagan nga Ginhadi-an han dekada han mga 1050, an Binirmano nga pinulungan, kultura ngan Theravada nga Buddhismo naghinayhinay nga nagin dominante han nasod. Nahulog tikang ha poder an Ginhadi-an han Pagan tungod han Mongol nga mga pagsulong ngan ginmawas in pipira nga mga estado nga naggigera. Han ika-16 nga gatostuig, an nasod nahiusa hin pagbalik han Taungoo nga dinastiya, ngan hin halipot nga panahon, amo an gidako-i nga imperyo ha kaagi han Kontinental nga Timugan nga Asya.[10] An Konbaung nga dinastiya han syahan nga bahin han ika-19 nga gatostuig naghadi hin kahaluag nga naglakip han yana nga Birmania ngan hin halipot nga panahon nagdumara han Manipur ngan Assam gihapon. An mga Britaniko nag-agaw han pagdumara han Birmania sunod hin tulo nga mga Gera nga Anglo-Birmano han ika-19 nga gatostuig ngan an nasod nahimo nga British nga kolonya. Gintagaan hin paglugaring an Birmania han 1948, komo usá nga demoktratiko nga nasod. Sunod hin kudeta han 1962, nahimo ini nga diktadura militar ha ilarom han Partido hin Programa Sosyalista han Burma.
Han kadam'an nga bahin han mga tuig hiní nga nasod hin paglugaríng, nahiapi ini nga nasod hin masurong nga pag-aragway hin ethniko nga mga grupo ngan an pipira nga mga grupo ethniko han nasod nahibulig ha usá han mga gimaihai nga mga nagpapadayon nga gera sibil ha kalibotan. Han hiní nga panahón, an Nasyones Unidas ngan pipira nga mga organisasyon nag sumat hin sunodsunod ngan sistematiko nga mga pagtalapas hin mga katungdanan hin katawhan didâ han nasod.[11] Han 2011, an junta militar opisyal nga ginpahunong ngan ginwara sunod han 2010 nga piniliay hin kasahiran, ngan usá nga nominal nga sibilyan nga kagamhanan ginbutáng ha poder. Iní upod han pagpagawás tikang hin pagkabihag ni Aung San Suu Kyi ngan mga bihag ha politika, nagpaupay han rekord han nasod ha katungdanan hin katawhan ngan mga relasyon ha langyaw, ngan nagdangat hin pag-iban hin mga sanction ha pagnegosyo ngan iba nga bahin han ekonomiya.[12] Bisan pa man, mayda pa nagpapadayon nga kritisismo han pamuhatan han kagamhanan ha mga ethniko nga mga grupo han nasod, ha pagbatón hini han ethniko nga insurekto, ngan mga pagkadelito ha relihiyon.[13] Dida han landmark nga 2015 nga piniliay, an partido ni Aung San Suu Kyi nakadaog hin mayoriya ha duha nga mga balayan hin magbabalaod. Bisan pa man, an Birmano nga militar nagpapabilin nga makusog nga puwersa ha politika.
An Birmania api han East Asia Summit, Non-Aligned Movement, ASEAN ngan BIMSTEC, kundi diri iní api han Commonwealth of Nations. Usá ini nga nasod nga riko hin jade ngan mamahalon nga mga bato, lana, natural gas ngan iba nga mga mineral nga katigayunan. Dako gihapon hin katigayunan an Birmania hin renewable nga enerhiya; an nasod amo an mayda gidakoi nga potential in solar nga koryente kun igtanding ha iba nga mga nasod han Dako nga Mekong nga Subrehiyon.[14] Han 2013, an GDP (nominal) hiní nahamutáng ha US$56.7 ka bilyon ngan an GDP (PPP) hiní nahamutáng ha US$221.5 ka bilyon.[15] An income gap ha Birmania usá han mga gidako-i ha kalibutang, tungod kay dako nga bahin han ekonomiya ginduduramahan hin mga nasuporta han kasanhi nga militar nga kagamhanan.[16] Han 2016, an Myanmar nahamutang hin 145 tikang hin 188 nga mga nasod han pagpadukwag hin katawhan, sumala han Human Development Index.[7]
Etimolohiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
An mga ngaran nga Birmania, Burma ngan Myanmar ginkuhà tikang han sarusayo nga Birmano nga ngaran Myanma, usá nga ethnonimo para han mayoriya nga Bamar nga ethniko nga grupo, nga diri sigurado an etimolohiya.[17] An mga pulong ginsisiring gihapon nga posible ginkuhà tikang ha Brahma Desha nga nahahanungod kan Brahma.[18]
Han 1989, an kagamhanan militar ginbalhin hin opisyal an mga paghubad ha Ininglis hin damo nga mga ngaran nga natikang han panahon nga kolonyal han Birmania o kundi man han panahon ugsa hini, upod han mga ginbalhin an ngaran han nasod mismo: an Burma nahimo nga Myanmar. An pagbag-o hin ngaran nagpapabilin nga kontrobersyal nga butang.[19] Damo nga mga politikal ngan ethniko nga mga oposisyon nga grupo ngan mga nasod nagpapadayon paggamit han Burma tungod kay diri nira ginkikila an pagkalehitimo han nagdudumara nga gobyerno militar o kundi man an katungod hiní pagbalhin han ngaran han nasod.[20]
Han Abril 2016, waray kaiha katapos paglingkod ha puwesto, nagsiríng hi Aung San Suu Kyi mahitungod han pakiana kun anó nga ngaran an angay gamiton nga, "adà la iton ha iyo, kay waray dida han konstitusyon han aton nasod nga nasiring nga kinahanglan kamo gumamit hin ano là nga pulong hin partikular". Nagpadayon hiyá, "Nágámit hi ako hin agsob hit Burma kay nahiara hi ako nga gumámit hiní. Kundi diri nanganghulogán nga nakinahanglan hi akó nga ibá nga mga tawo magsugad liwat. Ngan maniningkamot akó nga sumiríng hin Myanmar hin pira nga mga panahon basi kamo nga tanan magin kumportable".[21]
An opisyal nga bug-os nga ngaran han nasod "Repúblika han Paghiusá han Myanmar" (ha Ininglis: Republic of the Union of Myanmar; ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်, Pyihtaungsu Thamada Myanma Naingngantaw, ginluluwás [pjìdàʊɴzṵ θàɴməda̰ mjəmà nàɪɴŋàɴdɔ̀]). An mga nasod nga diri nakilala hiní nga ngaran nan-gagamit lugod han halaba nga porma nga "Paghiusa han Burma" o "Paghiusa han Birmania" (ha Iningles "Union of Burma").[1][22]
Ha Ininglis, an nasod tinatáwag nga Burma o kundi man Myanmar. Iní nga duhá nga mga ngaran ginkuhà tíkang han ngaran han mayoriya nga Birmano nga Bamar nga ethniko nga grupo. It ngaran nga Myanmar amo an sinísiring nga literaryo o kundi man pormal nga kahimo han ngaran han grupo, samtang an ngaran nga Burma ginkuha tikang han "Bamar", an diri pormal nga kahimo han ngaran han grupo.[19] Depende han register nga ginagamit, an pagluwás puyde Bama (ginluluwás [bəmà]) o kundi man Myamah (ginluluwás [mjəmà]).[19] An ngaran nga Burma gin-gamit ha Ininglis tíkang han ika-18 nga gatostuig.
Ginpapadayon an paggamit han ngaran nga Burma ha Ininglis han kagamhanan han Reino Unido.[23][24] An opisyal nga polisiya han Estados Unidos nagpapabilin han paggamit han ngaran nga Burma nga ngaran han nasod, bisan pa man kun an websayt han Departamento hin Estado naglilista han nasod nga Burma (Myanmar) ngan hi Barack Obama nagtáwag han nasod han duhá nga ngaran.[25] An CIA World Factbook naglilista han nasod nga Burma ha kataposan nga pagkita dida han Agosto 2019.[1] An kagamhanan han Canada han uná naggamit han Burma,[23] sugad dida han 2007 nga pamalaod hini nga nagbutang hin mga sanction,[26] kundi tikang dida han butnga han dekada han mga 2010 agsob nga ginmamit han Myanmar.[27] An Republika Czeka opisyal nga nagamit hit Myanmar, bisan man kun an Ministro hin Langyawanon nga mga Butang nagamit hin ngaduhá nga ngaran nga Myanmar ngan Burma didâ ha websayt hiní.[28] Nágámit hit Myanmar an Nasyones Unidas, pati gihapon an Association of Southeast Asian Nations, Australia,[29] Rusya, Alemanya,[30] Tsina, India, Bangladesh, Norway,[31] Hapon[23] ngan Swiza.[32]
Kadam'an han mga nayakan-hin-Ininglis nga mga internasyonal nga mga media hin sumat nátáwag han násod ha ngaran nga Myanmar, upod han BBC,[33] CNN,[34] Al Jazeera,[35] Reuters,[36] ngan an Australian Broadcasting Corporation (ABC)/Radio Australia.[37]
An Birmania tinatawag hin ngaran tikang han Burma imbes nga Myanmar ha Kinatsila, Initalyano, Rinomania, ngan Griniyego – pananglitan, an ngaran nga Birmania amo an lokal nga bersyon han Burma ha Kinatsila. An Birmania gintawag nga Birmânia ha Pinortuges, ngan Birmanie ha Frinanses.[38] Sugad han una, an media ha Frinanses-nga-pinulongan ha yanâ padayon nga nagamit hit Birmanie.[39][40]
Mga pagluwás han Myanmar ha Ininglis[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ginluluwás it Myanmar hin mga siyam nga paagi ha Ininglis: /ˌmjænˈmɑːr/, /ˈmiːənmɑːr/, /ˌmjɑːnˈmɑːr/ ( pamati-a), /ˈmjænmɑːr/, /miˈænmɑːr/, /ˈmjɑːnmɑːr/, /ˌmaɪ.ənˈmɑːr/, /maɪˈɑːnmɑːr/, /ˈmaɪænmɑːr/.[41]
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga pagbahinbahin hin pagdumárà[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ginbabahinbahin an Myanmar ngadto hin pitó nga mga estado (ပြည်နယ်) ngan pitó nga mga rehiyon (တိုင်းဒေသကြီး), nga gintáwag anay nga mga dibisyon o pagbahinbahin.[42] An mga rehiyon kasagaran mga Bamar (buot sidngon, gin-uukyan hin kadam'an han dominante nga ethniko nga grupo han Birmania). It mga estado, ha unob, mga rehiyon nga gin-uukyan hin mga partikular nga mga ethniko nga grupo. Ginbabahinbahin pa an ini nga pagbahinbahin ngadto hin mga distrito, nga mga ginbabahinbahin pa ngadto hin mga munisipyo, ward, ngan mga baranggay.
Ha ubós an ihap han mga distrito, munisipyo, syudad/bungto, katitirok hin mga baranggay, ngan mga baranggay ha tagsa pagbahinbahin ngan estado han Myanmar tikan ha 31 Disyembre 2001:[43]
Mga tigaman[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 "Burma". The World Factbook. U.S. Central Intelligence Agency. Ginhipos tikang han orihinal han 6 Oktubre 2010.
- ↑ "The 2014 Myanmar Population and Housing Census- The Union Report: Religion" (PDF). myanmar.unfpa.org. Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population MYANMAR. Ginhipos tikang han orihinal (PDF) han 29 March 2018. Ginkuhà 3 February 2019.
- ↑ "ACT Health Community Profile, pg. 1" (PDF). Multicultural Health Policy Unit. Ginhipos tikang han orihinal (PDF) han 11 Abril 2015. Ginkuhà 5 Agosto 2018.
- ↑ 4.0 4.1 "Myanmar Population (2018) – Worldometers". worldometers.info.
- ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 "World Economic Outlook Database, October 2018". IMF.org. International Monetary Fund. Ginkuhà 5 Marso 2019.
- ↑ "GINI index (World Bank estimate)". data.worldbank.org. World Bank. Ginkuhà 5 Marso 2019.
- ↑ 7.0 7.1 "Human Development Indices and Indicators: 2018 Statistical update" (PDF). United Nations Development Programme. 15 September 2018. Ginkuhà 15 Septyembre 2018.
- ↑ "Asian Development Bank and Myanmar: Fact Sheet" (PDF). Asian Development Bank. 30 Abril 2012. Ginhipos tikang han orihinal (PDF) han 26 Nobyembre 2011. Ginkuhà 20 Nobyembre 2012. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)
- ↑ O'Reilly, Dougald JW (2007). Early civilizations of Southeast Asia. United Kingdom: Altamira Press. ISBN 978-0-7591-0279-8. https://archive.org/details/earlycivilizatio0000orei.
- ↑ Lieberman, p. 152
- ↑ "Burma". Human Rights Watch. Ginkuhà 6 July 2013.
"Myanmar Human Rights". Amnesty International USA. Ginkuhà 6 Hulyo 2013.
"World Report 2012: Burma". Human Rights Watch. 22 Enero 2012. Ginhipos tikang han orihinal han 30 Hunyo 2013. Ginkuhà 6 Hulyo 2013.
- ↑ Madhani, Aamer (16 Nobyembre 2012). "Obama administration eases Burma sanctions before visit". USA Today.
Fuller, Thomas; Geitner, Paul (23 Abril 2012). "European Union Suspends Most Myanmar Sanctions". The New York Times.
- ↑ Greenwood, Faine (27 Mayo 2013). "The 8 Stages of Genocide Against Burma's Rohingya | UN DispatchUN Dispatch". Undispatch.com. Ginkuhà 13 Abril 2014.
"EU welcomes "measured" Myanmar response to rioting". Reuters. 11 Hunyo 2012. Ginhipos tikang han orihinal han 2012-08-06. Ginkuhà 2019-11-06.
"Q&A: Communal violence in Burma". BBC. Ginkuhà 14 Oktubre 2013.
- ↑ Vakulchuk, Roman; Kyaw Kyaw Hlaing; Edward Ziwa Naing; Indra Overland; Beni Suryadi and Sanjayan Velautham (2017). Myanmar’s Attractiveness for Investment in the Energy Sector. A Comparative International Perspective. Norwegian Institute of International Affairs (NUPI) ngan Myanmar Institute of Strategic and International Studies (MISIS) nga Report. p. 8.
- ↑ "Burma (Myanmar)". World Economic Outlook Database. International Monetary Fund.
- ↑ Eleven Media (4 Septyembre 2013). "Income Gap 'world's widest'". The Nation. Ginhipos tikang han orihinal han 15 Septyembre 2014. Ginkuhà 15 Septyembre 2014.
McCornac, Dennis (22 Oktubre 2013). "Income inequality in Burma". Democratic Voice of Burma. Ginhipos tikang han orihinal han 15 Septyembre 2014. Ginkuhà 15 Septyembre 2014.
- ↑ Hall, DGE (1960). "Pre-Pagan Burma". Burma (3 ed.). p. 13.
- ↑ Houtman, Gustaaf (1999). Mental Culture in Burmese Crisis Politics: Aung San Suu Kyi and the National League for Democracy. ILCAA. ISBN 9784872977486. https://books.google.com/books?id=bV3shLzx0B4C&pg=PA352.
- ↑ 19.0 19.1 19.2 Houtman, Gustaaf (1999). Mental culture in Burmese crisis politics. ILCAA Study of Languages and Cultures of Asia and Africa Monograph Series No. 33. Institute for the Study of Languages and Cultures of Asia and Africa. pp. 43–54. ISBN 978-4-87297-748-6. https://books.google.com/books?id=bV3shLzx0B4C&pg=PA45.
- ↑ Steinberg, David I. (2002). Burma: The State of Myanmar. Georgetown University Press. p. xi. ISBN 978-1-58901-285-1. https://books.google.com/books?id=CSTuWZ0BMmMC.
- ↑ South China Morning Post, "What's in a name? Not much, according to Aung San Suu Kyi, who tells diplomats they can use Myanmar or Burma", Sabado, 23 Abril 2016
- ↑ "NCGUB". National Coalition Government of the Union of Burma. Ginhipos tikang han orihinal han 9 Septyembre 2015. Ginkuhà 3 Mayo 2012.
- ↑ 23.0 23.1 23.2 Dittmer, Lowell (2010). Burma Or Myanmar? The Struggle for National Identity. World Scientific. p. 2. ISBN 9789814313643. https://books.google.com/?id=aoHP2Q2I1p4C&lpg=PA103&dq=9789814313643&pg=PA2.
- ↑ "UK and Burma". Foreign and Commonwealth Office. Ginkuhà 18 Enero 2015.
- ↑ "Burma or Myanmar? Obama calls it both on visit". Asian Correspondent. Bristol, England: Hybrid News Limited. Associated Press. 19 Nobyembre 2012. Ginhipos tikang han orihinal han 2012-11-21. Ginkuhà 19 Nobyembre 2012.
Yangon, Burma (AP) – Ha opisyal, tinatawag pa gihapon han America ini nga Timugan nga Asya nga nasod ha ngaran nga Burma, an ginpipili nga pagtawag hin mga disidente ngan mga pro-demokrasya nga mga aktibista nga nagtipa han kasanhi nga junta militar han pagbalhin han ngaran hini hin mga 23 ka tuig hadto.
"Hosting Burma's Leader, Obama Repeatedly Calls the Country 'Myanmar'". CNS News. 21 Mayo 2013. Ginkuhà 30 Hulyo 2013.
"Burma (Myanmar)". United States Department of State. Ginhipos tikang han orihinal han 20 October 2013. Ginkuhà 13 Abril 2014.
- ↑ "Special Economic Measures (Burma) Regulations". Government of Canada – Justice Laws Website. 25 Hunyo 2018. Ginkuhà 15 Nobyembre 2018.
- ↑ "Canada and Myanmar relations". Government of Canada – Global Affairs Canada. Ginhipos tikang han orihinal han 2018-11-20. Ginkuhà 2018-11-15.
- ↑ "The Ministry of Foreign Affairs of the Czech Republic provides CZK 2.5 million of immediate assistance to flood victims in Myanmar/Burma". Ministry of Foreign Affairs of the Czech Republic. 7 August 2015. Ginkuhà 8 November 2015.
- ↑ "Countries, economies and regions – Myanmar". Department of Foreign Affairs and Trade, Australian Government. Ginkuhà 14 Septyembre 2016.
- ↑ "Burma vs. Myanmar: What's in a Name". DW. 1 Septyembre 2007. Ginkuhà 2 Agosto 2013.
- ↑ Mudditt, Jassica (19 November 2012). "Burma or Myanmar: Will the US make the switch?". Ginhipos tikang han orihinal han 21 March 2013. Ginkuhà 2 Agosto 2013.
- ↑ "Representations and travel advice – Myanmar". Federal Department of Foreign Affairs. Ginkuhà 14 September 2016.
- ↑ "Myanmar profile". BBC News. 16 Hulyo 2013.
- ↑ "Myanmar Fast Facts". CNN. 30 Hulyo 2013.
- ↑ "Myanmar blast hits anti-Muslim monk's event – Asia-Pacific". Al Jazeera. 22 Hulyo 2013.
- ↑ "Myanmar". Reuters. 9 Pebrero 2009. Ginhipos tikang han orihinal han 2014-03-17. Ginkuhà 2019-11-06.
- ↑ Woodley, Naomi (12 Hulyo 2013). "Carr apprehensive about Rohingyas' future in Myanmar". AM. Australian Broadcasting Corporation. Ginkuhà 14 Sepyembre 2016. Check date values in:
|access-date=(help)
"Aung San Suu Kyi arrives in Thailand for official visit". Radio Australia. 23 Hunyo 2016. Ginkuhà 14 Septyembre 2016.
- ↑ "'Birmanie ou Myanmar ? Le vrai faux débat francophone' – La France en Birmanie". Ambafrance-mm.org. Ginhipos tikang han orihinal han 8 Abril 2014. Ginkuhà 13 Abril 2014.
- ↑ "Birmanie: 87.000 Rohingyas réfugiés au Bangladesh en dix jours, selon l'ONU". L'Obs. 4 September 2017. Ginkuhà 9 Septyembre 2017.
- ↑ "L'actualité sur Birmanie par L'Obs". L'Obs.
- ↑ Martha Figueroa-Clark (26 September 2007). "How to say Myanmar". Magazine Monitor. An occasional guide to the words and names in the news from Martha Figueroa-Clark of the BBC Pronunciation Unit. BBC.
"Definition of Myanmar – Oxford Dictionaries (British & World English)". Oxford Dictionaries. Ginhipos tikang han orihinal han 2018-12-26. Ginkuhà 1 Septyembre 2012.
"Myanmar". Thefreedictionary.com. Ginkuhà 6 Hulyo 2013.
Thackrah, J. R. "Definition of Myanmar". Collins English Dictionary. Ginkuhà 1 Septyembre 2012.
"Myanmar – Definition and More from the Free Merriam-Webster Dictionary". Merriam-webster.com. Ginkuhà 1 Septyembre 2012.
Ammon, Ulrich (2004). Sociolinguistics: An International Handbook of the Science of Language and Society. Volume 3/3 (2nd ed.). Walter de Gruyter. p. 2012. ISBN 978-3-11-018418-1. https://books.google.com/?id=LMZm0w0k1c4C&pg=PA2012.
- ↑ "Myanmar. States & Regions". Myanmar's NET. Ginhipos tikang han orihinal han 4 Nobyembre 2013.
- ↑ List of Districts, Townships, Cities/Towns, Wards, Village Groups and Villages in Union of Myanmar published by Ministry of Home Affairs, Government of Union of Myanmar on 31 December 2001
Bibliograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Lieberman, Victor B. (2003). Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830, volume 1, Integration on the Mainland. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-80496-7.
- Myint-U, Thant (2006). The River of Lost Footsteps—Histories of Burma. Farrar, Straus and Giroux. ISBN 978-0-374-16342-6. https://archive.org/details/riveroflostfoots0000than_d0r2.
- Charney, Michael W. (1999). History of Modern Burma. Cambridge University Press.
- Kemp, Hans (2013). [Burmese Light, Impressions of the Golden Land] (illustrated with text by Tom Vater ed.). Visionary World. ISBN 978-9628563708.
- "Burma's Western Border as Reported by the Diplomatic Correspondence(1947–1975)" by Aye Chan


c: text/html

text:
Leyte, Leyte
An bungto han Leyte usa nga ikalima nga klase nga bungto han probinsya han Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 35,241 ka tawo ha 6,889 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Leyte mayda katloan (30) nga baranggay.
Pangiskwelahan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Leyte, Leyte in may 30 nga pampubliko na eskwelahan pan-elementarya:
Ngan may-ada ini tulo na pampubliko na eskwelahan pansekundarya:

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Magô
- Para han hayop nga nan-uukab ha ilarom han tuna, pakadto han magò
An magô[1] (alternatibo nga kasurat: mago[2]) nga tinatawag gihapon nga maumag, mirô (Barugun-on) o tágkarô (Iningles: tarsier; Kinatsila: tarsero) amo in haplorrhine nga primate han genus nga Tarsius, usa nga monotipiko nga genus han banay nga Tarsiidae, nga ini liwat amo an nag-uusa nga ada nga banay ha sakob han infraorder nga Tarsiiformes. Bisan man kon ini nga grupo darudamo in nabibilngan nga kahaluag, ngatanan nga mga specia nga buhi yana mabibilngan ha mga isla o puro han Timugan nga Asya.
Sa Pilipinas, mahihiagihan an mago sa isla san Bohol ngan Samar.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Tramp, George Dewey Jr. Waray-English Dictionary Dunwoody Press Kensington, Maryland USA 1995 pakli 251
- ↑ Makabenta, Eduardo A. Sr. Pagpurulungan nga Binisaya (Waray) ha Leyte ug Samar (Binisaya-English English-Binisaya Dictionary) (ika-2 nga edisyon). Adbox Book Distributors and Eduardo A. Makabenta Sr. Foundation. Quezon City Tuig 2004. ISBN 971-92875-1-9 (clothbound) ISBN 971-92875-0-0. Syahan nga pagmantala Quezon City:Emandzsons 1979. Ikaduha nga edisyon gin-editar ni Eduardo T. Makabenta Jr. pakli 83


text:
Santa Fe, Sugbo
An Santa Fe usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 22,956 ka tawo ha 4,444 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Santa Fe ginbahin ngadto hin napulo (10) ka baranggay.
- Hagdan
- Hilantagaan
- Kinatarkan
- Langub
- Maricaban
- Okoy
- Poblacion
- Balidbid
- Pooc
- Talisay
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Strausberg
An Strausberg usa ka bungto ha Brandenburg, Alemanya, namumutang 30 km sinirangan han Berlin. Ini an gidadakoi nga bungto ha distrito han Märkisch-Oderland nga may-ada populasyon nga 25,594.
Kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Strausberg natukod han mga 1240 ngan han tuig 1333 naayad an syahan nga munisipyo. Ha pagkayana, usa nga makasaysayan nga nagpapanalipod nga bungbong an naghihimo hin katubtuban han daan nga bungto. Han ika-19 siglo, nahitabo dinhi an industrialisasyon ngan ini nga bungo nagkamay-ada hin lokal nga kagiusan han mga trabahador, nga naglalakip hin istruktura unyon ngan usa ka lokal nga sanga han Social Democratic ngan an Partido Komunista han Alemanya. Kahuman han 1945, ini nga bungto nahilakip ha Sinirangan Alemanya. An Strausberg nagin lingkuran pan-administratibo han distrito han Strausberg tubtob ha 1993 kun diin nagtampo an Bad Freienwalde ngan Seelow nga nahimo hin "Märkisch-Oderland" ngan an Seelow liwat an nagin bag-o nga lingkuran pan-administratibo han distrito.
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Populasyon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga reperensya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Berlin-Brandenburg, Amt fuer Statistik (2008-12-31). "Pressemitteilung vom 31.07.2009 – Nr. 248" (PDF). Amt fuer Statistik Berlin-Brandenburg (ha German). Amt fuer Statistik Berlin-Brandenburg. Ginkuhà 2009-07-31.


text:
Dagat Salatan Tsina
An Dagat han Salatan nga Tsina usa nga dagat marginal kun diin aada ini han salatan han Tsina ngan Taiwan, katundan han Pilipinas, amihanan-katundan han Sabah, Sarawak, ngan Brunei, amihanan han Indonesya, amihanan-sinirangan han rawis Malay ngan Singapore, ngan sinirangan han Vietnam.
Kalakip ini han Kalawdan Pasipiko nga may kahaluag tikang ha Singapore ngadto ha Estrecho han Taiwan nga 3,500,000 km². Usa ini nga gidadako- nga lawas katubigan kahuman han lilima nga mga kalawdan. An gudtiay nga mga puro ha Dagat han Salatan nga Tsina, kun gintatampo nagiging kapuropod-an, naabot ha ihap nga gatos-gatos. An dagat ngan agsob waray naukoy nga mga puro an ginaangkonan han pipira nga mga nasod. Ini nga mga pagangkon in nagresulta ha lain-lain nga ngaran nga gingagamit ha mga puro ngan dagat.


text:
Susilo Bambang Yudhoyono
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Susilo Bambang Yudhoyono, AC (kaluwas [/suːsiːlɵ bɑːmbɑːŋ juːdɒjɵnɵ/] (bulig·info)), (natawo 9 Septyembre 1949) usa nga nagretiro nga Indones nga Army nga heneral nga opisyal, ngan amo an yanâ nga Mangulo han Indonesia. Hi Yudhoyono nagdaog han 2004 nga pinili-ay hin mangulo ha Indonesia nga diin nalupig an mangulo hadto nga hi Megawati Sukarnoputri. Kilalado ha Indonesia han iya mga inisyal nga "SBY", ginhurar hiya ngadto ha paglingkod dida han 20 Oktubre 2004, upod kan Jusuf Kalla nga Sugbong-Mangulo, ngan dida gihapon han 20 Oktubre 2009, upod kan Boediono nga Sugbong-Mangulo. Dinmalagan hiya hin pagpareelihir han 2009 upod kan Boediono nga iya kapadis ha pagdalagan, ngan nagdaog hiya hin diritso han kadam'an han mga botos ha syahan nga bwelta han pinili-ay.


text:
Camarines Norte
An Camarines Norte (ha literal nga Winaray: Camarines nga Amihanan o Camarines ha Amihan usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha Bicol nga Rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Daet ngan an lalawigan sapit han Quezon ha katundan ngan han Camarines Sur ha salatan.
DemograpikoIgliwat
An Camarines Norte mayda populasyon nga 583,313 (2015), nga amo nga ini an ika-37 nga pinakadako hin populasyon han nasod. An mga yinaknan dinhe amo an Bikol ngan han Tinag-alog.
HeyograpiyaIgliwat
PolitikalIgliwat
An Camarines Norte ginbahin ngadto hin napulo kag duha (12) nga mga bungto.
Mga BungtoIgliwat
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- WowBicol.com Archived 2018-09-07 at the Wayback Machine.
- WOW Philippines - Camarines Norte Archived 2008-04-09 at the Wayback Machine.
- Bicolanoes.com Archived 2006-12-01 at the Wayback Machine.


text:
Relokasyon kan mga poste kan Casureco II, pinapundo
Liwat naman maabala an relokasyon kan mga electrical post kan Camarines Sur II Electric Cooperative (Casureco II) mantang nagpapadagos pa an krisis sa coronavirus disease (Covid-19) asin apektado an trabajador kan lockdown na pig-iimplementar kan mga lokal na gobierno.
Sinabi ni Rinner Bucay, opisyal na parataram kan Casureco II an saindang contratista dai na muna pinaralaog an mga trabajador huli kan Enhanced Community Quarantine (ECQ) sa Luzon.
Dati nang naabala an patrabajo mientras na an ibang babalyohan kan mga poste makakalaog sa pribadong propriedad asin an iba dai nagcocooperar.
Afuera pa kaini, abala man an pagpaluwas nin fondo kan Department of Public Works and Highways (DPWH), kasunod kan joint memorandum sa pag-ultanan kan ahencia kan Department of Energy na igwang obligasyon an obras publika na bayadan an relokasyon kan mga poste nin mga cooperativa nin electricidad.
An DPWH nag-iimplementar kan road widening project alagad kaipuhan halion an ulang na mga estraktura kabale na an mga poste.
Mabuelta an patrabajo kan contratista pakatapos kan ECQ.


text:
Naeskwela ako ha Visayas State University (VSU), usa ha mga tinahod nga skwelehan ha rehiyon otso ngan ha Pilipinas. Usa nga skwelehan nga nahabutnga han matayog nga Mt. Pangasugan ngan han mahusay nga Camotes Sea. It VSU kay matatad-an ha syudad han Baybay. Ngadto makabiling ka hin nagkadiklase-klase nga estudyante.Tungod han kasikatan han unibersidad, dire maiwasan nga damu nga estudyante tikang han iba-iba nga probinsya an nadayo para umeskwela didto. Mayda Bisaya, Waray-waray, Ilonggo, Tagalog, ngan iba pa.
Gin anak ako ngan nagdako ha waray-waray nga komunidad. Pero tungod han akon mama nga Bisaya, ha edad nga kwatro, nahibaro ngan naging makarit ako ha pagyakan han duha nga lenggwahe. Tungod hini, waray ako nagkuri han akon una nga pagtamak ha VSU. Pero diri karusigngon nga diri ko naiintindihan an inaabat han akon kumo Waraynon. Ha akon upat ka tuig ha VSU, damu na nga mga Waraynon an akon natutdu-an mag Bisaya.
“Diba Bisaya it kayakan ngadto? Abadaw kay dire ako maaram!”
Mga pulong han mga estudyante nga tikang ha sinirangan Norte han Leyte, an mga Waray-waray. Tood nga iba it kayakan ngadto. Tinuod geyap nga maagi ka hin pagkukuri pag abot ha komunikasyon. Kailangan gud naton magka mayada hin dako nga pasesnya kun diri kita danay nagkakasinabtanay.
Pero ayaw kahadlok ngan pag alang. It mga tawo ha VSU kay makisangkayon ngan pasensyoso. Kun interesado ka nga mahabaro dayun hin Bisaya, adi hin mga sagdon nga pwede nimo magamit para han mas masayon nga paghibaro.
Pag Tagalog kun naghihimakuri
Ha una nga mga semana, ayaw pag alang pag gamit hin Tagalog. Amo ini it lenggwahe na kita nga tanan nasabot. Ha sugad nga pamaagi, mayayakan naton an aton gusto ipasabot ngan makakaiwas ha dire pagkakaintindihay.
Usa gehap ini nga hinumduman kun waray-waray it usa nga estudyante. Kasagaran ha mga nagtatagalog ha VSU kay mga waray-waray nga freshmen nga nagtutuon pala mag Bisaya. Usa ini nga oportunidad para makipag sangkay ha mga igkasi waray-waray.
Pagtikang han mga ginudti nga Bisaya
It paghibaro hin bag-o nga lenggwahe kay diri masayon. Diri ini nahihibaruan ha usa la ka adlaw ngan ini naaro hin dedikasyon. Ginhihinay-hinayan ito para matiupay an paghibaro han usa nga tawo.
Tikangi pagtuon han mga ginudti nga “terms” ngan “expressions”. Ha sugad nga pamaagi, hinay-hinay nim nga makukuha an ira yinaknan. Maupay geap kun gagamiton mo ini hira ha mga ginudti nga istorya, sugad ha pagpalit o pagpakiana.
Ayaw kahadlok pakig istorya ha mga Bisaya
It pakikipag storya kay usa ha mga pinaka epektibo nga pamaagi para mahibaro han lenggwahe. It padayon nga pakikipag storya kay naghahatag hin oportunidad nga aton ma practice an aton nahihibaruan. Bisan limitado pa, ayaw kaawod pakigstorya ngan gamita an mga ginudti nga imo nahihinumduman.
Mas maupay gehap kun maaro ka han ira bulig. Masisigurado mo nga naasya an imo ginpapanyakan ngan makakatara ka geap hin mga sangkay hito nga proseso.
Pamati hin mga “Visayan popular songs” o Vispop
Matod pa han mga sayantepiko, it pagpamati hin mga kanta kay nakakabulig ha paghibaro hin bag-o nga lenggwahe. Madali sumulod ha aton utok it usa nga butang kun ini igindudungan hin usa nga tono, sugad hin kanta.
Damo na yana it mga Vispop artists nga nasikat sugad kanda TJ Monterde, Kurt Flick, Jewel Villaflore, ngan damo pa. Tistingi pamati han ira mga kanta ngan himua ini nga paagi para makuha mo an iba nga bisaya “terms.”
Paghiara hin pagyinakan han Bisaya
“Practice makes perfect,” halos kita ngan tanan maaram kun ano an buot pasabot hini nga linya. Ha imo pira ka semana ha VSU, sigurado ako nga mayda kana mahihibaruan. Pero para magpadayon an imo pagtuon, mas maupay kun imo gud titistingan an imo hibaro. Kun nakikipag storya, pag Bisaya ayaw pag Waray. Ha tikaiha nim nga pagyinakan, nakokondisyon mo an imo huna-huna nga mag-adjust han ira yinaknan. Kun adlaw-adlaw mo ini nga ginagamit, mas dako an posibilidad nga mahihibaro ka dayon pag-Bisaya.
Ini nga akon mga sagdon kay base han akon mga gin-agian. Kun nagduduha-duha ka pagsulod ha VSU, ako mismo it masiring ha imo nga ayaw pag alang. It VSU community kay makisangkayon, nagbuburublig, may respeto ha usat-usa, ngan may “diversity.” Dapat maging proud ka nga Waray-waray ka ha aton unibersidad, kay kita diri madali mawarayan hin paglaom. Madig-un an aton kasingkasing, dire madali matarhog.
Kun usa ka han mga Waray-waray nga nagbabasa hini,, hinumdumi an akon siring, Be Proud and Embrace your inner Waraynon!


text:
Isumat.com/7:55PM, May 6, 2020
Iginka-urusa ni Patient#14 ha usa nga meeting an pira nga mga Hepe hin hospital ngan mga alkalde ha probinsya han Samar, sanglit kukuhaan gihapon hira hin swab samples para han confirmatory test han COVID-19.
Iginpahayag han Department of Health Regional Office nga nasabtan dida han contact tracing kan Patient#14 nga umatender ini nga babaye hin meeting kaupod an nasabi nga mga opisyal han lalawigan.
Ini nga pasyente in taga-Catbalogan pero nagtatrabaho ha Tarangan Community Hospital kun diin pira na ka personales an natapnan han virus.
Dida han gindumara nga contact tracing, nakagtudlok an health authorities hin porlomenos 100 ka tawo nga iginkahibalag hini nga pasyente samtang waray pa masasabti nga positibo hiya han kagaw. Dida hini nga mga tawo, lakip na ini nga mga opisyales han mga hospital ngan pira nga mayor.
Kasumpay hini, ginsagdunan na han DOH ini nga mga tawo nga magpailarum hin istrikto nga home isolation ngan kun magpakita hin sintomas an virus, kinahanglan igreport dayon ini ha DOH.
An Brgy Mercedes ha Catbalogan kun diin residente ini nga babaye an iginbutang na ha Total Lockdown tulo na ka adlaw an nakalabay. # (KEVIN SIOSANA)


text:
Heyograpiya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
HeyograpiyaIgliwat
An heyograpiya (ha Griyego Yeιa, "tuna" ngan Ypaφeιv, "pagdeskribir" o "pagsurat" o "pagmapa") amo an siyensya nga nag-aaram han kalibutan ngan han mga kaangayan, mga sosyudad, ngan fenomena nga aada hini. Iton literal nga kahubad han Griyego amo iton "pagdeskribir o pagsurat mahitungod han Kalibutan". Hi Eratosthenes (275-195 B.C.) amo an syahan nga tawo nga naggamit han pulong nga "heyograpiya".
Usa ka iksampulu hin MAPA OSM
An pag MAPAIgliwat
Pagkuha hin usa nga sukulan para imu basihan han imu pitad. Ini nga sukulan in sidngun ta nga pitad. An imu pitad ansya an sukul han usa nga sukulan. Sukla an imu pitad kun nasagka ngan kun nalugsad. Gamit kompas paghimu han imu mapa.
Pagtikang mu paglakat kitaa kun diin an nurti. Kun atubangan mo an nurti lakat tipakadtu ha nurti. Ihapa an imu pitad kun ada ka man ha patag. Kun naka-ihap ka hin usa ka gatos (100) nga pitad ha patag tipakadtu ha nurti. Sumagka ka kalim-an kag upat (54) nga pitad. Lumugsad napulu kag walu (18) nga pitad. Pag abut mu ha tabi han dagat, itun an tutuban han tona. Igsurat 100 patag, 54 sagka ngan 18 lugsad tipanurti.
Adtu ka na ha nurti, talikud para umatubang ha imu an dagum. Pakadtu ikaw ha imu tuu o wala, hini nga atun liksiyun makadtu kita ha tuu. Tipakadtu kita ha katundan. Lakat tikadtu ha katundan mayda kita 30 nga pitad ha patag. Igsurat 30 patag tikang nurti atubang sur tipatuu katundan. Pakadtu ha imu wala para umatubang ka na liwat ha sur. Lakat nga nagkamayda ka 36 nga pitad sagka ngan 6 nga pitad lugsad. Midyu huruhimubu na an bukid nga guin agian. Lakat ngan nakahimu ka pitad ha patag hin kawaloan (80) nga pitad ha patag ngadtu ha tabi. Pakadtu ha imu wala ma-atubang ka han sinirangan. Lumakat ka ngan nakahimu hin katloan (30) nga pitad ha patag, pakadtu ha imu wala maatubang ka han sur, lumakat ka ngan nakahimu karuhaan (20) nga pitad ha patag.
An kabug-usan:
Iyu balay
100 pitad patag tipanurti
54 pitad sagka tipanurti ; 27 pitad patag
18 pitad lugsad tipanurti ; 27 pitad patag
ha nurti nagpa wala
30 pitad patag tipa katundan
nagpa wala
36 pitad sagka tipa sur ; 18 pitad patag
6 pitad lugsad tipa sur ; 18 pitad patag
80 pitad patag tipa sur
nagpa wala
30 pitad patag tipa sinirangan
nagpa tuu
20 pitad patag tipa sur
Iyu na balay.
An usa nga pitad pag nasagka ansya in katunga la han usa nga pitad ha patag. An usa nga pitad tipalugsad ansya in usa kag tunga nga pitad ha patag.
Kun susuklun an tona mayda iksaktu ngada subra guti tungud han tabi nga dagat nga na tipahiwi. Didi ha sur-katundan.
100 + 27 = 127, 127 + 27 = 144 pitad sur-nurti nga katadungan
18 + 18 = 36, 36 + 80 = 116, 116 + 20 = 136 pitad nurti-sur nga katadungan
an pagkakaibba nga 18 ansya an pagkakaibba han kahitas-un han bukid.
30 pitad sinirangan-katundan nga katadungan
30 pitad katundan-sinirangan nga katadungan
An pagsukul han BukidIgliwat
Tipa-nurti
54 pitad sagka han bukid (sur han bukid)
18 pitad lugsad han bukid (nurti han bukid)
Tipa-sur
36 pitad sagka han bukid (nurti han bukid)
6 pitad lugsad han bukid (sur han bukid)
Kun atun bana-banaun, pagsagka tipa nurti 54S ngan pag lugsad 18L tipasur, kun ha pagsagka katunga la han pitad ha patag bali 27 la an 54S ngan paglugsad usa ngan tunga han pitad ha patag bali 27 an 18L. An kahitas-un han bukid ha tuktuk in 54 pitad, ha ligid in 36 pitad.
Sukul han bukid:
Kahitas-un ha butnga: 54 pitad
Kahitas-un ha ligid: 36 pitad
Kahilapdun ha butnga: 27 pitad
Kahilapdun ha ligid: 18 pitad


text:
Habagatan Sudan
An Habagatan Sudan, opisyalmente Republika nin Habagatan Sudan, [1] sarong nasyon sa Subangan Aprika na nalilikosan entero nin daga asin dati parte kan Republika nin Sudan. Nagsuway ini bunga kan reperendum kan Enero, 2011 kun saen haros 99% nagpahayag na boot magin independiente asin suhay na sa Republika nin Sudan. Kan Hulyo 9, 2011 pinagpangyari an independensya niya asin an enot na presidenteng nagtutukaw iyo si Salva Kiir Mayardit.
An Juba iyo an kabesera kaini asin an mga kadolon niya iyo an Etopya sa subangan; Kenya, Uganda asin an Demokratikong Republika kan Kongo sa habagatan; an Sentral na Aprikanong Republika sa solnopan; asin kan Sudan sa amnayan. An Habagatan Sudan nasasakopan man an mahiwas na ronang katangyanan kan Sudd na binibilog kan Puting Nilo, inaapod kan mga tagaduman na Bahr al Jebel.
An estadong ini dati parte kan Anglo-Ehiptong Sudan, dangan nagin parte kan Republika nin Sudan kan an katalingkasan nakamtan kan taon 1956. Pakatapos kan Enot na Gera Sibil nin Sudan, ini nagin Ronang Autonomo kan Habagatan Sudan taon 1972, asin an siring nag'ayaw nin abot 1983. Alagad, nagputok an Ika-duwang Gera Sibil sa Sudan na natapos lamang kan pigpanday asin pigpirirmahan an inapod na Komprehensibong Pag'oroyon Sa Katoninongan. An autonomiya kan Habagatan Sudan nabalik kan an Autonomong Gobyerno nin Habagatan Sudan itinogdas. Kan Hulyo 9, 2011 alas dose y may sarong minuto nin aga, bunga kan reperendum ginibo kan Enero 2011, namundag an sarong independienteng Habagatan Sudan suway sa kaenterohan na nin Sudan.[2]
Agi-agi[baguhon | baguhon an source]
Ginagaom na an populasyon kan Habagatan Sudan na rona nag'aabot sa 8 milyon [3], totoo pwede ini kuldas na maray ta pira nang dekada dai nagsensus. An ekonomiya niya rural asin nagsasarig sa pag'ooma.[3] Kan katahawan nin 2000, nagkaigwa nin pagbabago asin an urbanisadong mga lugar niya nagprogresong maray, maski ngane apektadong maray an nasyon resulta kan duwang gera sibil ta an gobyerno sudan ginera an hokbong rebelde kan Anyanya poon 1955 abot 1972 sa enot na gera sibil, dangan naman an Sudang People's Liberation Army sa ika-duwang gera sibil na haros nagdurar nin 21 taon, poon 1983. Bunga kaining mga gera nagresulta sa pag'aliwalas kan ekonomiya, an dai pagtalubo kan mga infraestruktura, asin makuring pagkaraot kan mga estruktura asin pagsuruwayan y pagdurulugan (diaspora) kan mga habitantes. Sinasabing sobra sa 2.5 milyon katawo an nagkagaradan, labi sa 5 milyon an nagkaharalean nin mga estaran asin kun saensaen napaduman.
An reperendum na ginibo kan Enero 9-15, 2011 dawa ngane nagpatibay na kan pagboot kan mga taga-habagat na magsuway sa Sudan, na kun saen si mga yaon sa luwas kan nasyon asin si mga taga-norte nagboroto man, igwa pang mga puntos na bakong malinaw. Saro kaini iyo kun panong sistema an paghihiras kan kita sa asayte na susog sa estadistika, 80% naghahale sa ronang habagat. Ini bagay na dakulang potential ekonomiko para sa lugar na ining haloy nang ro'ro'. An rona nin Abyei dai pa determinado kun saen malaog, asin saro pang reperendum hahapoton an mga habitantes igdi kun saen sinda mapasakop, sa norte o sa sur.[4]
Gobyerno[baguhon | baguhon an source]
An Interim na Konstitusyon kan Habagatan Sudan 2005 iyo an supremong ley [5] kan estadong ini. An Konstitusyon nagtogdas nin sistema presidensyal na iyo an Pamayo kan Estado, Kumandanteng Poon kan Pwersa Armada asin Pamayo kan Gobyerno. Si John Garang, an kagmukna kan Sudan People's Liberation Army, iyo an nagin enot na Presidente kan autonomong gobyerno sagkod na siya nagadan kan Hulyo 30, 2005, bunga kan paglagpak kan eroplanong saiyang sinasakyan. Si Salva Kiir Mayardit, saiyang deputy, pigpasumpa kan Agosto 11, 2005 bilang kagsangle saiya. An poder lehislatibo yaon sa gobyerno asin sa unicameral na asamblea. An Konstitusyon nagtagama man nin independienteng hudikatura, na an pinakahalangkaw iyo an Korte Suprema.
Mga tataramon[baguhon | baguhon an source]
An Habagatan Sudan binibilog nin sobra sa 200 na grupong etniko asin saro ini sa may pinakadakul na mga tataramon sa Aprika, pero totoo kadaklan man kaini saradit asin may pirang ribong mga parataram sana.
An opisyal na lenggwahe Ingles. Tinataram man an Arabe pero an inapod na Arabeng Juba tinataram sa palibot kan kabesera. An lenggwaheng may pinakadakul na parataram iyo an Dinka, sarong dyalektong tinataram nin 2-3 milyon na tawo. An Dinka sarong lenggwaheng Nilotiko naharani sa ikaduwa sa pagkadakul nin parataram, an Nuer. Iba pang mga tataramon na mayor iyo an Bari asin Otubo
Mga panluwas na takod[baguhon | baguhon an source]
Gobyerno
- Government of Southern Sudan
- Government of Southern Sudan – USA and UN Mission
- Government of Southern Sudan – UK Mission
- Southern Sudan Legislative Assembly
Partido Pulitika
Toltolan[baguhon | baguhon an source]
- ↑ "South Sudan becomes world's newest nation". Forbes.com. Archived from the original on 12 July 2011. Retrieved 9 July 2011.
- ↑ Martell, Peter (2011 [last update]). "BBC News - South Sudan becomes an independent nation". BBC. Retrieved 9 July 2011. Check date values in:
|date=(help)
- ↑ 3.0 3.1 "Background Note: Sudan" U.S. Department of State 9 November 2010 Retrieved 8 December 2010
- ↑ News, BBC (30 January 2011). "99.57% of Southern Sudanese vote yes to independence". http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12317927. Retrieved on 30 January 2011.
- ↑ "Interim Constitution of Southern Sudan of 2005".


text:
Balaud
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An balaud (puyde gihapon igsurat nga balaod[1]) in sistema hin mga sosyal nga surundon nga may kusog pinaagi hin mga institusyon. It balaud nakaapekto hiton pan-adlaw-adlaw nga kinabuhi ngan ha sosyudad hin damo nga paagi. Iton balaod han kontrata amo iton naghahatag hit surundon hit mga butang tikang hiton pagpalit hin ticket hin pagsakay ha pagbaligya hin swaption ha derivatives market. Iton balaod han panag-iya (o property law) amo iton nagpapahayag hiton mga katungod ngan burhaton nga nanginginlabot hiton pamalit, pamaligya, o pamlite hiton real property sugad hit mga balay nga mga edifisyo.. Iton balaod han trust nanginginlabot hiton mga asset nga ginhihipos para hiton investment sugad hit mga pension fund. Iton balaod han tort nanginginlabot hiton pagbayad kon in tawo o an ira tinag-iyahan nahingaraot. Kon iton paghingaraot nacriminalisar hin kodigo pena, iton balaod han krimen naghahatag hiton paagi nga diin iton estado nga porseguir ngan nagsisirot han nagbuhat kan pakaraot. Iton batakan-balaod o balaod han konstitusyon naghahatag hin paagi han paghimo hin mga balaod, han panalipod han katungdanan han katawhan ngan han pamili han mga politikal nga representante, samtang an balaod han administrasyon nagtutugod htion mga bungtohanon o molupyo hin pagkita han paagi han pamalakad han gobyerno han ira gahom. An balaod han kanasoran (o balaod internasyonal) amo an nag-aareglo han mga butang han mga soberano nga mga nasod-estado ha ngatanan nga butang tikang ha negosyo, ha kalibongan ngan ha buhat militar.
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 28.


text:
Computer hardware
An computer hardware in naglalakip han pisikal, nakakaptan nga bahin o komponente hin usa nga computer, sugad han central processing unit (CPU), monitor, keyboard, computer data storage, graphics card, sound card, mga speaker ngan motherboard
Han kalingit liwat amo an software, nga naghahatag hin mga surundan nga matitipig ngan mapapadalagan han hardware. Gin-ngaranan ini nga hardware, tungod ha ingles an "hard" in kasirigngon matig-a o tiskig ha pagbalyo o modipikason; samtang an "soft" ha software, ha Ingles may kasirigngon nga mahumok, tungod nga masayon ini maliwanan o masalyuan.


text:
986 housing units nahidugang nga responsibilidad han City Government
986 housing units nahidugang nga responsibilidad han City GovernmentJuly 22, 2021 No Comments on 986 housing units nahidugang nga responsibilidad han City Government
Tacloban City—986 housing units han NHA ha KnightsRidge Residences ha Brgy. 98 Camansihay iton nahidugang nga responsibilidad yana han City Government ha ilarom hiton liderato ni Mayor Alfred S. Romualdez.
Ini in kahuman pormal nga karawaton ni Mayor Romualdez ini nga Yolanda pabahay panahon han binuhat nga formal turnover ha butnga han NHA ngan han City Government kanina han aga nga gindumara ha Pacific Point ha San Jose.
Mismo hi Sec. Karlo A.B. Nograles an nagturnover han mga housing Units pinaagi hin virtual turnover ngadto kan Mayor Alfred Romualdez, nga gintambongan gihapon han mga taga NHA Regional office 8 ha pagmangulo ni NHA Regional Manager, Engr. Constancio G. Antiniero.
M. Padernos/CIO


text:
Mga amot han gumaramit para ha Jsnueva1022
31 Oktubre 2020
- 04:2904:29, 31 Oktubre 2020 kaibhan kaagi −2,328 Democrata Rappers No edit summary waray pa kasasapawi mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
30 Hunyo 2020
- 14:5014:50, 30 Hunyo 2020 kaibhan kaagi +62 Gandara, Samar No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
22 Hunyo 2020
- 01:1401:14, 22 Hunyo 2020 kaibhan kaagi +10 Bangahon Church Ruins No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 01:1301:13, 22 Hunyo 2020 kaibhan kaagi +1 Bangahon Church Ruins No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 01:1301:13, 22 Hunyo 2020 kaibhan kaagi 0 Bangahon Church Ruins No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 01:1101:11, 22 Hunyo 2020 kaibhan kaagi −2 Karabaw Festival No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 01:1001:10, 22 Hunyo 2020 kaibhan kaagi +17 Karabaw Festival No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
25 Mayo 2020
- 16:2016:20, 25 Mayo 2020 kaibhan kaagi +75 José Rizal No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
29 Abril 2020
- 05:5305:53, 29 Abril 2020 kaibhan kaagi 0 Danreb Eran No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
27 Abril 2020
- 13:4013:40, 27 Abril 2020 kaibhan kaagi +206 Frankie Largo No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 13:3113:31, 27 Abril 2020 kaibhan kaagi +162 Democrata Rappers No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
26 Abril 2020
- 09:0009:00, 26 Abril 2020 kaibhan kaagi +18 Julan Shirwod Nueva No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 04:2104:21, 26 Abril 2020 kaibhan kaagi +28 Eli Soriano No edit summary waray pa kasasapawi mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 04:1804:18, 26 Abril 2020 kaibhan kaagi +1,569 B Eli Soriano Bag-o nga pakli:  {{Infobox person|background=blue|relatives=Daniel Razon (nephew)|previous_post=|present_post=Ministro, ebanghelista|birth_name=Eliseo Fernando Soriano|birth_date={{Birt... mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
25 Abril 2020
- 23:1423:14, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi −96 Correche Beach No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 23:0623:06, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +54 Julan Shirwod Nueva No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 23:0423:04, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +23 Julan Shirwod Nueva No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 23:0123:01, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi −6 Julan Shirwod Nueva No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 13:5013:50, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi 0 Waraynon nga literatura No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 13:4713:47, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +2 Gandara, Samar No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 13:4613:46, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +21 Kapilya ni Maria Diana No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 13:4513:45, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +21 Maria Diana Alvarez No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 13:4413:44, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +139 Maria Diana Alvarez No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 13:4413:44, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +174 Maria Diana Alvarez No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 13:4013:40, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi −1 Maria Diana Alvarez No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 13:2313:23, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +605 Maria Diana Alvarez No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 12:3512:35, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +376 B Maria Diana Alvarez Bag-o nga pakli: Hi '''Maria Diana Alvarez''' o mas kilala ha halipot nga tawag nga '''Ma. Diana''' amo an patay nga lawas nga bata nga sulod han Kapilya ni Maria Diana ''(Maria Diana’s Cha... mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 12:3112:31, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +2,108 B Bangahon Church Ruins Bag-o nga pakli: An '''Karub-an han Singbahan Bangahon''' ''(Ininglis: Bangahon Church Ruins)'' amo an muhon han kinahadto nga maaagian katugbang la han salug han Gandara. Ini in mauswag nga bung... mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 12:2712:27, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +1,660 B Karabaw Festival Bag-o nga pakli: An '''Pistá han Karabaw''' o mas bantog ha '''''Karabaw Festival''''' in selebrasyon han Gandara, Samar nga naghahatag han pagngaran ha mananap nga karabaw nga primero u... mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 12:1212:12, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +51 Gandara, Samar No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 12:0912:09, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +712 B Kapilya ni Maria Diana Naghimo han bag-o nga pakli. mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 12:0512:05, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +4 Gandara, Samar No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 11:5911:59, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +4 Democrata Rappers No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 11:5711:57, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi −16 Democrata Rappers No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 08:5208:52, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +2 Gandara, Samar No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 08:5108:51, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi −2 Gandara, Samar No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 07:4307:43, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi −55 Democrata Rappers No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 07:4107:41, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi −508 Democrata Rappers No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 07:4007:40, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +899 Democrata Rappers No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 07:2707:27, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +81 Democrata Rappers No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 07:0907:09, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +76 Danreb Eran No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 07:0907:09, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +76 Julan Shirwod Nueva No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 07:0807:08, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +76 Democrata Rappers No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 07:0207:02, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +116 Democrata Rappers No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 07:0107:01, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +8 Democrata Rappers No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 06:4506:45, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +206 Julan Shirwod Nueva No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 06:4406:44, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +4 Julan Shirwod Nueva No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 06:4206:42, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +11 Democrata Rappers No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 06:4106:41, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +290 Democrata Rappers No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web
- 06:3106:31, 25 Abril 2020 kaibhan kaagi +110 Democrata Rappers No edit summary mga tag: Visual nga pagliwat Pagliwat tikang ha mobile Pagliwat tikang ha mobile web


text:
Napoleon III
Hi Louis-Napoléon Bonaparte (natawo ha ngaran nga Charles-Louis Napoléon Bonaparte; 20 Abril 1808 – 9 Enero 1873) amo an Mangulo han Fransya tikang 1848 tubtob 1852 ngan, komo Napoleon III, an Emperador han Franses tikang 1852 tubtob 1870. Hiyá là nga usá an mangulo han Franses nga Ikaduha nga Republika ngan an namuno han Ikaduha nga Franses nga Imperyo.
Hiyá an umangkon ngan heredero ni Napoleon I. Hiyá an syahan nga Mangulo hin Estado han Fransya nga nagkapot han título hin Presidente o Mangulo, an syahan nga na-elihir o napilì hin direkta nga votos han katawhan, ngan an gimanghuri kutob han ka-elihir ni Emmanuel Macron han 2017. Ginpugngan hiyá han Konstitusyon ngan Parlamento hin pagdalagan para hin ikaduha nga panahón hin serbisyo, nag-organisa hiya hin coup d'état o golpe de estado han 1851 ngan nag-angkon hiyá han trono ha ngaran nga Napoleon III han 2 Disyembre 1852, an ika-kap-atan-kag-waló nga anibersaryo han pagkoronar han iya batâ o tío. Nagpapabilin hiyá nga amo an gima-iha-i nga nagsirbe nga Franses nga mangulo hin estado tikang han Rebolusyon Franses. An iya kahúlog tíkang ha poder dinangatan han Franco-Pruso nga gera nga diin napirdi hin dako an Fransya han Amihan nga Konfederasyon nga Aleman, nga pinangunahan han Prusya.


text:
Burgos, Ilocos Norte
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Burgos usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Ilocos Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 8,534 ka tawo ha 1,784 nga mga panimalay.
Mga BaranggayIgliwat
An Burgos ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga baranggay.
- Ablan Sarat
- Agaga
- Bayog
- Bobon
- Buduan (Malituek)
- Nagsurot
- Paayas
- Pagali
- Poblacion
- Saoit
- Tanap
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Sipalay
An Syudad han Sipalay usa nga ika-lima nga klase nga syudad ha lalawigan o probinsya han Negros Occidental ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 62,063 nga tawo ha 11,955 nga panimalay.
Mga BaranggayIgliwat
An Syudad han Sipalay ginbahin ngadto hin napulo kag pito (17) nga baranggay.
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Alajuela (probinsya)
An Alajuela usa nga probinsya o lalawigan han Costa Rica. Nahamutang ini dida han amihanan-nga-butnga nga dapit han nasod, nga nasapit han Nicaragua ha amihanan, ngan pa-tuo an mga lalawigan han Heredia, San José, Puntarenas ngan Guanacaste. An syudad han Alajuela amo an kapital han nasabi nga lalawigan. An probinsya naglalakip hin kahaluag nga 9,757.53 ka km², ngan mayda ini populasyon nga 767,143. Ginbahin ini ngadto hin napulo kag lima (15) nga mga kanton.
Administratibo nga pagbahin-bahin[igliwat | Igliwat an wikitext]
An probinsya han Alajuela ginbahin ngadto hin napulo kag lima (15) nga mga kanton ngan usa ka gatos ngan pito (107) nga mga distrito. An mga kanton ngan an ira mga tagsa nga mga kabesera amo an:
- Alajuela, Alajuela (1)
- San Ramón, San Ramón (2)
- Grecia, Grecia (3)
- San Mateo, San Mateo (4)
- Atenas, Atenas (5)
- Naranjo, Naranjo (6)
- Palmares, Palmares (7)
- Poás, San Pedro (8)
- Orotina, Orotina (9)
- San Carlos, Ciudad Quesada (10)
- Zarcero, Zarcero (11)
- Valverde Vega, Sarchí (12)
- Upala, Upala (13)
- Los Chiles, Los Chiles (14)
- Guatuso, San Rafael (15)


text:
REDTIDE, QUARANTINE FACILITY, INTERNET CONNECTION HA BRGY, INI AN PIRA HAN GIN HINGADAYAN HA LIGA MEETING
Regular nga Liga meeting han mga Punong Barangay’s an padayon yana nga gin papahigayon ha 3rd floor Municipal Building
Hi ABC President Mary Charmaine G. Villar an nangunguna hini nga nasabi nga liga meeting nga igin bubuhat nira ha kada katapusan nga meykules han bulan.
Usa hiton ira mga gin hihingadayan an may pag hisumpay han redtide nga nahisumat han BFAR.
Mga school quarantine facilities nga aada ha mga kabarangayan, nga posible matapos na an pag gamit.
Usa gihapon han ira nahingadayan an mahi-unong han internet connection ha kada Brgy hall para pag pangandam han online class han mga estudyante kun pwedi ba ini mahi patuman ha ira ug kun tutugotan ba hira han accounting office ngan COA.
An iba pa nga mga kinahanglanon pag hingadayan hini nga ira regular abc meeting an igin himangrawan.
Police Station
09173498833
Fire Station
09269921534
09469382458


text:
Lezo, Aklan
- Iton Lezo ngaran gihapon hin bungto ha probinsya han Gipuzkoa ha Espanya.
An Lezo usa nga ika-lima ka klase nga bungto ha lalawigan han Aklan ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 12,393 ka tawo ha 2,494 nga panimalay.
Mga BaranggayIgliwat
An Lezo ginbahin ngadto hin napulo kag duha (12) nga baranggay.
- Agcawilan
- Bagto
- Bugasongan
- Carugdog
- Cogon
- Ibao
- Mina
- Poblacion
- Santa Cruz
- Santa Cruz Bigaa
- Silakat-Nonok
- Tayhawan
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
TACLOBAN CITY – Namatay an usa nga 51-anyos nga lalaki ha usa nga hospital dinhi ha Tacloban kasangkulop, April 1 samtang naghuhulat han resulta han confirmatory test kun mayada hiya COVID19.
Sumala han interview han Inquirer.net kan Dr. Gloria Fabrigas, city health officer, an pasyente in namatay tungod han respiratory failure, basi ha death certificate tikang ha Eastern Visayas Regional Medical Center (EVRMC) kun diin namatay an pasyente.
Ginkuhaan hin swab an pasyente dida han March 31, pareho nga adlaw nga hiya in na-confine ha hospital.
Ginpadara na an samples ha Vicente Sotto Memorial Medical Center ha Cebu City para han confirmatory tests. Ginhuhulat pa ha pagka yana an result.
Sumala kan Fabrigas, ginlubong dayon an pasyente 9:00 AM thursday, April 2 basi na gihap ha protocol han DOH nga kinahanglan an COVID patient in ginlulubong dayon kun namamatay.
Ginsagdunan na gihapon han mga health officials an pamilya han namatay.
Ha advisory naman han EVRMC, ginsasagdunan an publiko nga mag stay at home.


text:
MacArthur, Leyte
An MacArthur usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 16,844 ka tawo ha 3,410 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An MacArthur mayda katloan kag usa (31) nga baranggay.
Pangiskwelahan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An MacArthur in may 28 nga pampubliko na eskwelahan pan-elementarya:
Ngan may-ada ini duwa na pampubliko na eskwelahan pansekundarya:


text:
Bălţi
An Bălţi amo an ikatulo nga gidako-i nga syudad han Moldova, ngan amo ini an importante nga syudad ha amihanan nga dapit han nasod. Han panahon han Imperyo Ruso (1812-1917), ngan ha urhe han panahon Sovietika (1940-1990) an ngaran ginsurat gihapon nga Beltsy, tikang han kasurat hini ha Ruso. Nahamutang it syudad hin mga 135 ka km ha amihanan tikang han kapital Chişinău, ngan nahimutang ini han gamay nga salog Răut, kabahin han Dniester (Nistru), hin bukidnon nga lugar, nga han panahon Medieval gintabonan hin kagurangan pero yana haros napulod na.


text:
Archibasílika ni San Juan de Letrán
An Archibasílika Papal ni San Juan de Letrán (puyde gihapon Archibasílika Papal ni San Juan ha Letrán o kundi man Archibasílika Papal han San Juan ha Letrán; Initalyano: Arcibasilica Papale di San Giovanni in Laterano; Kinatsila: Archibasílica Papal de San Juan de Letrán; Iningles: Papal Archbasilica of St. John Lateran) nga kilalado gihapon hin halipot nga Archibasílica ni San Juan de Letrán, Basílika ni San Juan de Letrán, Basílica Letrán o Basílica Laterano in katedral nga singbahan han Diyosesis han Roma ngan amo an opisyal nga lingkoranan pansingbahan han Obispo han Roma nga amo an Katoliko nga Santo Papa.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ An basílika, nga gintatag-iyahan han Santa Sede (artikulo 13 han Tratado han Letrán), "naghihimo nga bahin han teritoryo han Estado Italyano (kundi) mayda mga immunity nga ginhatag han Balaod Panlangyaw han lingkoranan hin mga diplomatiko nga mga ahente hin langyawanon nga mga Estado" (artikulo 15 han Tratado han Letrán).


text:
Riano, Italya
An Riano usa ka comune ha lalawigan han Roma ha rehiyon han Lazio ha nasod han Italya. Nahamutang ini hin mga 20 kilometr0s (12 mi) ha amihan tikang ha Roma, ha siong han Salog Tiber, diri harayo tikang ha Veio.
Ginsasapitan han Riano an mga nasunod nga mga munisipyo: Castelnuovo di Porto, Monterotondo, Roma, Sacrofano.
Demograpiko nga ebolusyon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- Pages using Timeline
- Articles with short description
- Mga barasahon nga mayda Initalyano-nga pinulongan nga sinurat
- Coordinates on Wikidata
- Mga barasahon hin Italyano nnga comune nga kulang hin mga parameter
- Mga pakli nga nagamit hin infobox Italyano nga comune nga mga parameter nga waray masabtan
- Mga syudad ngan bungto ha Lazio
- Mga comune ha Lalawigan han Roma
- Mga turók


text:
Iligan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Syudad han Iligan usa nga syahan nga klase nga syudad han lalawigan o probinsya han Lanao del Norte ha Pilipinas. Amo ini an kasanhi nga kapital han probinsya. Nahamutangan ini mga 800 ka kilometros ha timugan o salatan-sinirangan tikang ha Manila. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 285,061 ka tawo ha 57,179 nga panimalay.
An Syudad han Iligan ginsasapitan ha amihanan han bungto han Lugait, Misamis Oriental, ha salatan han mga bungto han Baloi ngan Linamon han Lanao del Norte, ha sinirangan han mga probinsya han Lanao del Sur ngan Bukidnon, ngan ha katundan han Baybayon han Iligan.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han Iligan ginbahin ngadto hin kap-atan kag upat (44) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Ganghaan o Portal han Gobyerno han Syudad han Iligan
- Iligan City Online Travel Guide
- 2000 Philippine Census Information


text:
Costa Rica
An Costa Rica, nga gintatawag ha opisyal nga Republika han Costa Rica (ha Kinatsila: República de Costa Rica) usa nga nasod ha Butnga nga Amerika o Centroamérica. Ginsasapitan ini ha amihanan han Nicaragua, han Panama ha timugan o salatan-sidlangan ngan han Dagat Caribe ha sidlangan ngan han Kalawdan Pacifico ha katundan. An kapital hini amo an syudad han San José. Kinatsila an opisyal nga yinaknan hini.
An Costa Rica, nga usa han mga demokrasya nga konsolidada ha mga Amerika, nakamantener hin usa nga maupay nga establisado nga politika bisan pa han kakurian hin ekonomiya ngan sosyudad han naglabay nga mga dekada. Nakikala an Costa Rica nga amo an syahan nga nasod nga nag-abolir han ehersito o puwersa nga armado hini dida han Disyembre 1 han 1948. An indise hin desarrolyo humano hini usa han mga gimaupayi ha Latinoamérica, nga nakakuha han ika-upat ka puwesto sunod han Argentina, Chile ngan Uruguay. An Costa Rica amo an ikalima ha kalibutan dida han klasipikasyon han indise han desempenyo ambiental han 2008. Ha mga kanasuran han Amerika Latina, an Costa Rica amo an syahan nga lugar dida han klasipikasyon han kompetitividad turistika ngan ika44 ha kalibutan.
Mga probinsya ngan kanton[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Costa Rica mayda pito nga mga lalawigan o probinsya, ngan ini nga mga probinsya ginbahin ngadto hin kawaloan kag usa nga mga kanton ("cantón" ha Kinatsila, nga an plural "cantones"), nga an kada tagsa gindudumara hin alkalde. An mga alkalde ginpipili ha tagsa upat ka tuig han katawhan han tagsa kanton. Waray ini mga lehislatura probinsyal.
Mga reperensya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 "Costa Rica". International Monetary Fund. Ginkuhà 2009-04-22.


text:
Papa Pío XI
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Papa Pío XI (ha Linatin: Pius PP. XI), natawo nga Ambrogio Damiano Achille Ratti (Mayo 31, 1857 – Pebrero 10, 1939), naghadi komo Papa tikang han Pebrero 6, 1922 ngan soberano han Syudad han Vaticano tikang han 1929 tubtob han iya kamatayon han Pebrero 10, 1939. Hiya an nagmantala han encyclical nga Quas Primas nga nag-establisar han piyesta ni Kristo nga Hadi, ngan nagkuha komo iya darahonon han papado o papal motto an darahonon nga Pax Christi in Regno Christi nga nanganghulogan: "Kamurayaw ni Kristo ha Ginhadi-an ni Kristo." Amo ini an sentral nga ideya han iya pontificado: ngan an Katoliko nga relihiyon angay magtugob han ngatanan nga bahin han pankinabuhi:: an panimalay, an syudad, ha politika, ha ekonomiya, ha arte nbp. Imbes nga an relihiyoso nga pagtuo tubtub la ha pribado nga butang, o pag-atras han Simbahan tikang hin pagbuhat ha gawas nga kalibutan, Hi Pío XI naghunahuna nga it mga Katoliko angay magbuhat agod maghimo hin tinuod nga Katoliko nga sosyudad: nga hi Kristo angay maghadi ha tanan nga aspeto han kinabuhi.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- An Kinabuhi ni Papa Pío XI, mahiunong gihapon han iya Katoliko nga Encyclical nga Quadragesimo anno Archived 2015-05-30 at the Wayback Machine.


text:
Hiruhimangaw hiton gumaramit:165.29.145.1
The thing that's up is that you are soon blocked here as well if you continue like this. -- Tegel (talk) 15:25, 28 Pebrero 2013 (UTC)
Ini in hiruhimangraw-nga-pakli para han waray magpakilala nga gumaramit, nga waray pa hinmimo hin akawnt. Magamit la kami hin IP address para makilal-an hira. Sugad hini nga IP address, in puydi sinmaro hiton pipira nga mga gumaramit. Kun ikaw in waray magpakilala nga gumaramit, ngan pag-abat mo in may mga diri naangay nga komento an ginpapadangat ha imo, alayon nala paghimo hin akawnt o pag-log in para malikyan an sumurunod nga mga pagkalipat nga dapat para ha iba nga waray magpakilala nga mga gumaramit.


text:
Davao Oriental
An Davao Oriental amo ini usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha Davao nga Rehiyon ha Mindanao. An Syudad han Mati amo an kapital hini, ngan ginsasapitan an lalawigan han Compostela Valley ha katundan, ngan Agusan del Sur ngan Surigao del Sur ha amihanan. An Davao Oriental amo an pinakasinirangan nga lalawigan han nasod ngan an Punto Pusan amo an pinakasidlangan nga lugar. An Dagat Pilipinhon, nga kabahin han Kalawdan Pacifico, naatubang han Davao Oriental ha sinirangan. Mayda bahin han probinsya nga nahamutang hin waray-pa-ngarani nga katarman o peninsula nga nagtatak-op han Golfo han Davao ha katundan.
Katawhan ngan KulturaIgliwat
EkonomiyaIgliwat
HeyograpiyaIgliwat
PolitikalIgliwat
An Davao Oriental ginbahin ngadto hin usa (1) nga syudad ngan napulo (10) nga mga bungto.


text:
La Paz, Abra
An La Paz usa nga ikalima nga klase nga bungto han lalawigan han Abra han Administratibo nga Rehiyon han Cordillera han Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 12,922 ka tawo ha 2,534 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An La Paz ginbahin ngadto hin napulo kag duha (12) nga mga baranggay.
- Benben
- Bulbulala
- Buli
- Canan
- Liguis
- Malabbaga
- Mudeng
- Pidipid
- Poblacion
- San Gregorio
- Toon
- Udangan
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Palompon
An Palompon usa nga ikatulo nga klase nga bungto o munisipyo ha lalawigan o probinsya han Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, an populasyon hini 50,754 ka tawo ha 10,790 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Palompon mayda kalim'an (50) nga baranggay.
Napulo (10) hini nga mga baranggay ada han sawang o poblacion han bungto samtang an mga iba nga mga baranggay ada ha daplin han dagat.
Ha Poblacion[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Guiwan I
- Guiwan II
- Central I
- Central III
- Ipil I (Panagdait)
- Ipil II (Panaghiusa)
- Ipil III (Bitaog)
- Mazawalo
Ha mga baranggay ha poblacion, an Baranggay Mazawalo amo an gidako-i.
Ha may dagat[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Lomonon
- Tinabilan
- Sabang
- San Juan
- San Isidro
- Cantandoy
- Rizal
- Cambinoy
- San Pedro
- Cangcosme
- San Guillermo
- Parrilla
- Baguinbin
- Cruz
- Cantuhaon
- Plaridel
- Canipaan
- Duljugan
- Buenavista.
Tres Marias[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ha amihanan nga bahin han bungto mabibilngan in tulo nga isla o puro nga tinatawag nga Tres Marias. Ini amo an
- Tabuk
- Gumalak
- Cabgan
Iba pa nga mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An giharayo-i nga baranggay amo an Belen, nga sumala han istorya ni Jek Sanchez, amo an dapit nga walay ingon, ug lugar nga walay sama (Winaray: dapit nga waray masisiring ngan lugar nga waray sugad) tungod hiton kahirayo hini. Iginsiring daw kuno hin mga tawo nga diyes na lay plete paingon sa langit (Winaray: dyes na la it plete pangadto ha langit). An iba pa nga mga upland nga baranggay amo an:
- San Pablo
- San Roque
- Katigahan
- Hiunagbuan
- San Joaquin
- Cambacbac
- Tambis
- Santiago
- Mabini
- Lat-osan
- Cangmoya
- Taberna
- Tabunok
- Magsaysay
- Tinago
- Liberty
- San Miguel
- Tinubdan
- Caduhaan
- Masaba
- Himarco.
Mga Pasyadahan han Palompon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- isla han Kalanggaman "White Sand"
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information
- websayt ini ni Papa-J ha Palompon Archived 2007-10-17 at the Wayback Machine.


text:
Syudad han San Marino
AnSyudad han San Marino (Initalyano: Città di San Marino), nga agsob kilalado là nga San Marino o ha lokal nga Città (Syudad), amo an pamunuan nga syudad han Republika han San Marino, Salatan nga Europa. Mayda populasyon nga 4,128 an syudad. Nahamutang ini ha katundan nga mga dapit han gihataasi nga punto han San Marino, Monte Titano.
Mga parokya[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han San Marino mayda han mga nasunod nga mga 7 ka parokya o ward (curazie):[1]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ (Initalyano) Barasahon nga mayda talaan hin mga curazie dida han opisyal nga San-Marinhon nga elektoral nga websayt Archived 2009-08-05 at the Wayback Machine.


text:
Batangas
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Ini nga artikulo mahitungod han probinsya. Para han syudad, kitaa an Syudad han Batangas.
- Para han bahia, kitaa an Bahia han Batangas.
- Para han kutsilyo, kitaa an Balisong (kutsilyo).
An Batangas usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha habagatan o salatan-katundan nga bahin han Luzon ha rehiyon han CALABARZON. An kapital hini amo an Syudad han Batangas. Ginsasapitan ini han mga lalawigan han Cavite ngan Laguna ha amihanan, ngan han Quezon ha sidlangan. Tabok han Verde Island Passage o Agi-anan han Isla Verde ha salatan amo an isla han Mindoro ngan ha katundan nahamutang an Dagat Tsina Salatan.
An Batangas usa han mga sikat nga mga karadto-an hin mga turista nga harani ha Metro Manila. It lalawigan mayda damo nga mga baybayon ngan kilalado tungod han mag-upay nga mga lugar hin panlurop nga pira la ka oras nga kaharayo tikang ha Manila. Lakip han mga kilalado nga mga lugar hin panulurop amo an Anilao ha Bungto han Mabini, Matabungkay ngan Punta Fuego ha Bungto han Nasugbu, an Bungto han Calatagan ngan an Laiya ha Bungto han San Juan. Ini nga mga lugar hin panlurop maupay nga paagi hin panlantaw hin kinabuhi ha ilarom han dagat, ngan maupay para hini macro nga panlitrato. .
Didto gihapon ha Batangas nahimutang an Bulkan Taal, usa han mga Dekada nga mga Bulkan. Ini nga bulkan mayda napuno-hin-tubig nga crater ngan nahimutang ini hin isla ha butnga han Danaw Taal, nga gintotoohan han mga heyolohista nga maiha na nga caldera.
It bungto han Taal kilalado tungod han mga embroidery hini nga kinamot an pagtahi, mga kutsilyo (o balisong), ngan mga salchicha; ngan usa ini han mga lugar nga napreserva in kultura han panahon kolonyal han Espanyol ha Pilipinas.
HeyograpiyaIgliwat
PolitikalIgliwat
An Batangas ginbahin ngadto hin katloag kag usa (31) nga mga bungt ngan tulo (3) nga syudad.
Mga SyudadIgliwat
Mga BungtoIgliwat
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Batangas Now Archived 2021-04-20 at the Wayback Machine.
- Batangas Chamber Archived 2016-10-03 at the Wayback Machine.


text:
Katakana
An Katakana (片仮名, カタカナ o かたかな) sarong Uri nin pagsurat sa nacion na Hapon. Piggagamit ini kaiba an iba pa nindang uri kan kana, an Hiragana asin Kanji. Parehas nagrambong an Katakana asin Hiragana sa mga karakter kan Tsina. Saro man ining pantigan na boot sabihon na an lambang karakter kaini minasimbolo sa sarong pantig. Karaniwang piggagamit ini sa pagsurat kan mga makadayuhang katagâ o taramon asin iyo pa man an pagsurat kan mga pangaran kan nacion, dayuhang lugar asin pansadiring pangaran.
Mga Toltolan[baguhon | baguhon an source]
- ↑ Thomas E. McAuley (2001) Language change in East Asia. Routledge. ISBN 0700713778. p. 90


text:
Isumat.com/3:10PM, July 9, 2020
Dako an paglaum ni Mayor Alfred Romualdez nga magigin produktibo ngan utro makakatindog an ekonomiya han Tacloban sugad man an Region 8 tikang han epekto han COVID-19. Ini an gintagan hin duon ni Romualdez dida han iya pakig-istorya han mga taga-media yana nga kulop (Hulyo 9).
Nagsering an alkalde han Tacloban nga haros ngatanan na nga klase han negosyo ngan mga establisemento an gintugutan pag-abri basta sumunod la han mga patakaran basi kalikyan an paglarab han kagaw. Kasumpay hini, pinasalamatan niya an mga taga Taclobanon ug an publiko han ira kooperasyon.
Igindugang pa ni Romualdez nga basta nagbuburublig an ngatanan nagigin mabinungahon an resulta, amo ini nga nagigin maribhong na an pan-negosyohan ngan iba pa nga pakabuhi. Kun waray disiplina ha aton deri ini matatabo, sering pa han amay han syudad.
Iya pa iginpahayag nga kinahanglan an pagburublig ngan pagsunod han mga aludayday kay deri akos han gobyerno nga maghinatag hin ayuda ha katawhan ha ngatanan nga panahon.
Iginpabati gihapon niya nga malipayon hiya nga nakatalwas na ngatanan an mga Positive Cases ha Tacloban. Pero nagpahimatngon hiya nga deri tumagya, labi na gud nga tutugutan na liwat nga maka-uli an mga na-stranded nga katawhan ha iba nga lugar.
Subay han nakalista ha Balik-Tacloban Program, haros 200 Locally Stranded Individuals an mabalik nganhi han syudad yana nga Hulyo.
Ini nga magkakabalik in deri ngatanan igpapailarum hin swab testing. Nagsering hi Romualdez nga an mga LSI la tikang han lugar nga damo an infection an kukuhaan han swab test sugad man kun mayda mga sintomas han virus. Pero igindig-on han alkalde nga igpapatuman para han ngatanan an istrikto nga pagsunod han porlomenos duha ka semana nga kwarentina. #


text:
TACLOBAN CITY – Patay an usa nga bombero matapos ma-aksidente sakay han passenger van kanina han aga ha kadalanan han Brgy. San Roque, Tolosa, Leyte.
Subay han report han Police Regional Office 8, ginkilala an biktima nga hi Neilmer Cedric Bibar, 27 anyos, naka-assign ha Mahaplag Fire Station, pero residente hiya ha Brgy. 1, Tabon-tabon, Leyte.
Nagawas ha imbistigasyon han mga kapulisan, nawarayan hin kontrol han sarakyan an driver hini nga hi Ryndiel Ruiz, 24 anyos, may asawa, residente han Mahaplag, Leyte. Nahilabog an van tipakadto ha mga alad han mga panimalay.
Tikang ha dalan han Tanauan, Leyte tikadto ha direksyon han Dulag, Leyte.
Nadara pa ha hospital Bibar pero dead on arrival na ini.
Duha pa nga pasahero an gintatambal ha pagka yana.
Mababaruan nga nag-inuran kanina han aga ngan madalunot an kalsada.


text:
Pilar, Abra
An Pilar usa nga ikalima nga klase nga bungto han lalawigan han Abra han Administratibo nga Rehiyon han Cordillera han Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 9,328 ka tawo ha 1,775 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Pilar ginbahin ngadto hin napulo kag siyam (19) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Groningen
An Groningen an panguna nga bungto ngan amo gihapon an ulohan nga syudad han kaparehos nga ngaran nga probinsya ha Nederlandes. Ini an gidadakli nga syudad ha norte han Netherlands ngan may-ada 231,037 nga mangurukoy (31 Enero 2019) ha may kahaluag nga 180.21 km2 (69.58 milya kwadrado) ngan may-ada kasuok han populasyon nga 1,367 kada kilometro kwadrado (3,540 kada milya kwadrado). Gintampo an mga bungto han Ten Boer ngan Haren hini nga syudad han 1 Enero 2019. An metropolitano han Groningen-Assen in may-ada mga katunga nga milyon nga bungtohanon. An Groningen usa nga kadaan nga syudad (may-ada na 950 ka tuig) ngan nagin kusog pan-rehiyon han norte han Netherlands, usa nga haros naglulugaring nga syudad-estado ngan kaapi han German Hanseatic League. An Groningen usa nga syudad-unibersidad, nga ginbabanabanahan nga may-ada 32,700 nga mag-aaram ha Unibersidad han Groningen (1 Oktubre 2019), ngan ginbabanabanahan liwat nga may-ada 28,432 ha Unibersidad han Aplikado nga Syensya ha Hanze (1 Pebrero 2020).


text:
Isumat.com/9:46PM, June 13, 2020
Lumanat pa an bungto han Palo, Leyte yana nga gab-i han mga lugar ha Eastern Visayas nga mayda positibo han corona virus.
An Divine Word Hospital Laboratory in nagpagawas hin resulta hin confirmatory tests ngan 1 an taga Palo, Leyte. Lalaki ini nga nag-eedad hin 24 anyos.
May nahidugang liwat nga usa nga pasyente ha Tanauan, Leyte. Tikang hiya ha Cebu nga na-stranded nga taga Tanauan.
Temprano pa yana nga gab-i, nagreport an DOH nga mayda 66 nga bag-o nga nagpositibo han virus dida han mga resulta tikang ha EV Regional Testing Center. Nagsumat gihapon an ahensya nga 35 na nga pasyente an naka-recover tikang han sakit.
Hinungdan hini, 200 na katawo ha Rehiyon Otso an kumpirmado nga natapnan han virus. #


text:
Helena han Constantinopla
Hi Flavia Julia Helena (Griniyego: ΦλaBίa Iouλίa Eλέvn; Linatin: Flavia Iulia Helena Augusta; ca. 246/248 - ca. 330), nga tinatawag gihapon nga Santa Elena, (Griniyego: ἉYίa Ἑλέvn, Hagía Helénē; Linatin:sancta Helena; Kinatsila: Santa Elena; Ininggles: Saint Helena), Elena Augusta, Helena han Constantinopla o kundi man Elena han Constantinopla usá nga emperatris Romana nga nanay o iroy ni Constantino nga Harangdon, ngan santa ha Singbahan Katoliko. Natawo hiyá ha gawas han mga noble nga klase,[1] usá nga Griyega, posible ha Griyego nga syudad han Drepana, Bithynia ha Asia Minor.
Usá nga importante nga tawo hi Helena ha kasaysayan han Kristyanidad ngan han kalibutan tungod han iya pag-impluwensya han iya anak. Han iya mga kataposán nga katuigan, nagbisita hiyá ha Syria Palaestina ngan Jerusalem, nga diin sumala han minat-an nga sumat han kahadto, ginsisiring nga nabilngan niya an Tinuod nga Krus. An Singbahan Ortodoxa ha Sinirangan, Oriental Ortodoxa nga mga Singbahan, Singbahan Katoliko, ngan an Anglican nga Komunyon nagkikita ha iya nga usá nga santo; an Singbahan Lutherano naghihinumdom ha iya.
Mga pinambasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Anonymus Valesianus 1.2, "Origo Constantini Imperatoris".


text:
Komentaryo: Matungod san pag umento san presyo san asyete
ni Ailene N. Diaz
Catarman, Northern Samar (7 November) -- Si Presidente Gloria Macapagal Arroyo in nag isyu sin direktiba ngadto san mga ahensya san gobyerno partikularmente an Department of Energy(DOE), Energy Regulatory Commission(ERC) ngan Department of Trade and Industry (DTI) para maghimo sin mga pitad nga maka iban ngan makapagaan san epekto san pankalibutan nga pag umento san presyo san asyete.
Si Presidente Arroyo diri natuyang nga an publiko magdara san kabug-at san epekto san paghitaas san presyo san asyete
An Department of Finance may gin proponer nga plano pagpagaan san epekto san naghihitaas nga presyo san krudo san local nga ekonomiya. An DOF in nagbutang sin presyo nga pagtikangan san pag ubos san taripa san imported nga produkto san asyete.
Base san 44 Pesos ngadto san Un Dolyar nga gin aasumer nga palit san dolyar, an taripa san imported nga krudo in mahamubo sin tres porsyento kon an pamresyohan san krudo san Dubai mag average sin 91.92 Dolyares kada baril san sayo ka bulan ngan an diesel nga presyo nga base san Mean of Platts Singapore mag average sin 94.1 Dolyares kada baril.. Kon an average nga presyo san krudo sa Dubai umabot sin 104.83 Dolyares, an taripa maghahamubo pa sin sayo ka porsyento.
An threshold in igpepenalisar pa san DOE para masiguro nga an gobyerno diri malugi san rentas san paghamubo sini san taripa.
An sestima san gin proponer nga paghamubo san taripa in magigin revenue neutral tikang san gin karkulo nga kapirdihan matungod san paghamubo san import duties san produkto san asyete pwede mabawi san hataas nga kita san Buraeu of Customs ngan Bureau of Internal Revenue.
Kada Un Dolyar nga umento kada baril san presyo san asyete nangangahulugan sin Sayo ka Bilyon nga pag umento san kita para san BOC ngan BIR. (PIA Northern Samar) [top]


text:
Mangulo han Fransya
An Mangulo han Repúblika Fransesa (Frinanses: Président de la République française, Frinanses nga pagluwas: [pʁezidɑ̃ də la ʁepyblik fʁɑ̃sɛz]) amo an ehekutibo nga mangulo hin estado han Fransya dida han Franses nga Ikalima nga Repúblika. Ha Franses nga mga pamúlong, an Pagkamangulo amo an supremo nga mahistratura han nasod.
An mga gahom, funsyon, ngan angay-buhaton han mga kasanhi nga mga opisyo han pagkamangulo ngan an ira relasyon han Primer Ministro ngan Gabinete, nagdirudilain ha paglabay han panahón ha dirudilain nga mga Franses nga batakan-balaod o konstitusyon tikang han 1848 (an katapostaposan han Monarkiya Franses).
An Mangulo han Repúblika Fransesa amo gihapon an ex officio nga Igkasi-Prinsipe han Andorra, Gran Maestro han Légion d'honneur ngan han Ordre national du Mérite, ngan honoraryo nga proto-canon han Basílika han San Juan Letrán ha Roma.
An yanâ nga mangulo amo hi Emmanuel Macron, nga sinmunod kan François Hollande dida han 14 Mayo 2017.[3]
Mga pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ United Nations Heads of State Protocol and Liaison Service Heads of Government - Public List Ministers For Foreign Affairs
- ↑ Président de la République : 14 910 € bruts par mois, Le Journal Du Net
- ↑ "Emmanuel Macron takes office as French president". www.aljazeera.com (ha Ininggles). Ginkuhà 2017-05-14.CS1 maint: unrecognized language (link)


text:
Ginaba na an Barangay Hall kan Mabolo na namumugtak sa gilid kan National Road asin pamitisan kan Mabolo Bridge para tawan dalan an road and widening kan Department of Public Works in Highways. Siring sa ginibo sa tulay kan Magsaysay, an Mabolo Bridge papahiwason pa na magin apat (4) na man an linya para mapagian an bulos sa trapiko sa lugar.
Sa ngonian, maopisina nguna an Barangay Mabolo sa saindang Alternative Learning System (ALS) Center sa Zona 5, Pagdaicon para dai maprakasar an saindang pagtao nin serbisyo sa saindang mga kabarangay. Susog man ki Kapitan Ramil Job, ipapadagos na an konstruksyon kan saindang Barangay Hall sa daga na pagsasadiri kan syudad antes matapos an taon 2022.


text:
Riyadh
An Riyadh (Inarabo: الرياض, ginromanisar: ar-Riyāḍ [ar.riˈjaːdˤ], Najdi nga pagluwás: [er.rɪˈjɑːðˤ]) amo an pamunuan o kapital han Saudi Arabia ngan amo an gidako-i nga syudad ha Rawis han Arabya. Upod hin kamolupyohan nga 6.9 ka milyon nga tawo, an Riyadh amo an ikatuló nga gidako-i nga syudad ha Arabo nga kalibotan ngan an ika-39 nga gidako-i ha Asya.[1] Nahamutang an Riyadh ha sinirangan nga dapit han Najd nga patag-hin-bukid o plateau ha 600 ka metro (2000 ka pye) igbaw han nivel han dagat.[2]
An Riyadh amo an sentro hin politika ngan pagdumara han Saudi Arabia ngan amo iní an lingkoranan han mga nakapot han sentral nga gobyerno, sugad han Saudi nga Korte han Hadi ngan an Konseho hin mga Ministro han Saudi Arabia. An Riyadh dako hin pagka-importante ha ekonomiya, kay dinhi an headquarters hin damo nga mga bangko ngan mga dagko nga kompanyiya. Dinhi gihapon nahamutang an King Abdullah Financial District, usá han mga gidako-i nga sentro hin panalapi han kalibutan. An Riyadh usá han mga madagmit-hin-pagtubo nga mga syudad ha kalibutan ha mga molupyo, upod hin damo nga mga inmigrante.
Ginbahinbahin an syudad hin 15 nga mga distrito hin munisipyo, nga gindudumara han Munisipyo han Riyadh nga ginpamunuan han alkalde han Riyadh, ngan han Komisyon han Hadi para han Riyadh nga ginpamunuan han gobernardor han Lalawigan nga hi Faisal bin Bandar Al Saud. Hi Tariq bin Abdul Aziz Al-Faris amo an alkalde yana. An Riyadh gindesignar nga usá nga global nga syudad.[3]
Mga pinambasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ 1.0 1.1 "هيئة تطوير مدينة الرياض توافق على طلبات مطورين لإنشاء 4 مشاريع سياحية وترفيهية" (ha Inarabo). Abril 4, 2019. Ginkuhà May 24, 2019.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ "Geographic Location of Riyadh". Riyadh Development Authority. Disyembre 8, 2018. Ginkuhà Mayo 24, 2019.
- ↑ "The World According to GaWC 2016".
- Pages with script errors
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- CS1 maint: unrecognized language
- Articles with short description
- Mga barasahon nga mayda Inarabo-nga pinulongan nga sinurat
- Mga pakli nga mayda utod nga mga sumpay hin paypay
- Coordinates on Wikidata
- Mga turók
- Riyadh
- Mga syudad, bungto ngan baryo ha Arabya Saudi
- Mga ulohan ha Asya


text:
Colmar
An Colmar (Frinanses: Colmar, ginluluwas nga: [kɔlmaʁ]; Inalsas: Colmer [ˈkolməʁ]; Inaleman: Colmar, dida han 1871–1918 ngan 1940–1945: Kolmar) usa nga komyun ha departamento han Haut-Rhin ha Alsace ha dumagsaan nga Fransya.
Amo ini an prefektura o kapital ha departamento han Haut-Rhin ha nasod han Fransya.
Nahamutang ini dida han Alsace nga Ruta hin Vino ngan nagtatagad ini nga komyun nga amo ini ngahaw an "Ulohan han Vino Alsace" (capitale des vins d'Alsace).
Han 2006, an syuad han Colmar mayda katawhan nga 65,713[1] ngan an metropolitano nga kahaluag han Colmar mayda katawhan nga 120,367.[2] An Colmar amo an kamutngaan han arrondissement han Colmar, nga mayda 144,700 ka molupyo dida han 2006.[3]
An Colmar amo an bungto nga gin-ukyan ni Martin Schongauer an pintor ug grabador ngan ni Frédéric Bartholdi, an iskultor nga nagdisenyo han Statue of Liberty (Estatuwa han Libertad). Kilalado an syudad tungod han maupay nga nagpabilin nga daan nga bungto, an damo nga mga kiritaon ha arkitektura ngan han mga museo hini, nga diin upod an Unterlinden nga Museo.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Commune : Colmar (68066) Archived 2013-02-05 at the Wayback Machine. ha INSEE
- ↑ Aire urbaine 1999 : Colmar (067)[dead link] ha INSEE
- ↑ Arrondissement : Colmar (682) Archived 2012-05-05 at the Wayback Machine. ha INSEE
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- Webarchive template wayback links
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links from December 2020
- Articles with invalid date parameter in template
- Articles with short description
- Mga pakli nga nagamit han infobox Franses komyun hin mga waray masabtan nga mga parameter
- Mga barasahon han Fransya nga nakinahanglan hin pagmantener
- Mga barasahon nga mayda Frinanses-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Inaleman-nga pinulongan nga sinurat
- Mga turók
- Mga komyun han Haut-Rhin
- Mga prefektura ha Fransya
- Colmar


text:
Seattle
An Seattle (/siˈætəl/ ( pamati-a)) usa nga Katundan nga Labnasan nga puerto hin kadagatan nga syudad ngan an lingkoranan han Kondado han King. Upod hin ginbanabana nga 684,451 ka molupyo hadton 2015[update],[1] an Seattle amo an gidako-i nga syudad ha estado han Washington ngan han Pasipiko nga Kanawayan nga rehiyon han Amihan nga Amerika. Han Hulyo 2013 amo ini an gimalaksihi-nga-natubo nga syudad han Estados Unidos,[2] ngan nagpabilin dida han igbaw nga lima han Mayo 2015 nga mayda panuigon nga pagtubo hin 2.1%.[3] An Seattle nga metropolitano nga kahaluag hin mga 3.7 ka milyon nga mulupyo amo an ika-15 nga gidako-i nga metropolitano nga kahaluag han Estados Unidos.[4] Nahamutang an syudad dida hin isthmus ha butnga han Puget Sound (usa nga inlet han Kalawdan Pasipiko) ngan Danaw Washington, mga 100 milyas (160 km) ha salatan tikang han Canada–United States border. Usa ini nga dako nga ganghaan hin negosyo ha Asya, an Seattle amo an ikatulo nga gidakoi nga puerto ha Amihan nga Amerika ha pagdumara hin kontainer hadton 2015[update].[5]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Ipakita an sayop: Invalid
tag; no text was provided for refs named
CensusEstimate
- ↑ Balk, Gene (Mayo 22, 2014). "Census: Seattle is the fastest-growing big city in the U.S." Seattle Times. FYI Guy. Ginhipos tikang han orihinal han 2018-02-22. Ginkuhà 2016-05-24.
- ↑ Balk, Gene (Mayo 21, 2015). "Seattle no longer America's fastest-growing big city". Seattle Times. FYI Guy. Ginkuhà Nobyembre 20, 2015.
- ↑ "Estimates of Population Change for Metropolitan Statistical Areas and Rankings: July 1, 2010 to July 1, 2013". United States Census Bureau. Ginkuhà Hunyo 14, 2013.
- ↑ "Seaport Statistics". Port of Seattle. Ginkuhà Enero 2016. Check date values in:
|accessdate=(help)


text:
An Pag-uswag o Pag-roro
Saro sa mga dahilan kan pag-raot kan mga kabukidan iyo an sinasabing “pag-uswag”. Garu sinasabi na kabali sa konsepto kan development and pag-hira kan hiro kan satong kalikasan. Kaya kadaklan sa sinasabing mauswag na lugar, mahihiling an mga supermall, dakul an mga tinampo, haralangkaw ang mga edificio, dakol na mga ilaw asin mga awto. Dawa na minsan mayo na nin mga tinanom asin mga gamgam sa lugar, iniisip pa giraray n aini sarong pag-uswag. Garu baga pwede sanang pasiparahon an ribok asin polusyon, ta garu baga parte sana man ini kan pag-uswag. Pag-uswag baga talaga ini o pag-roro?
Sa mga trahedya sa kapalibotan ta ngonian, dinadara kita sa kaisipan na an kauswagan bako manunungod sa pagpapasil kan buhay kan tawo sana. Ini dapat manunungod sa pag-parigon kan relasyon kan gabos na bagay asin may buhay digdi sa daga na inaapod tang ecology. An pag-pauswag na mayong pakilabot sa palibot bako man talagang pag-uswag kundi ini pag-roro. Aanohon kan tawo an magagayon na mga infrastractura na mabuhay sa ekonomiya kun an enot na mga kaipuhan kan tawo arog kan tubig, doros, kakanon mawawara sa saiya?
An kaipuhan ta tanganing mabirik an klase kan kaisipan na ini iyo an sinasabing ecological conversion. Ini an pag-babago kan pananaw, ugali, kaisipan asun gawe kan tawo na an saiyang buhay bakong tukal kundi parte kan dakulang realidad kan pagkasurugpon kan gabos na bagay. Anong klaseng development an naiisip ta para sa satong mga masurunod na kapag-arakian? Mas maogmang maisip na an an mga aki ngonian makakahiling pang mga salog, gamgam, kahoy, huli ta an mga tawo ngonian maisip na an kauswagan bako sa pag-manipular sana kan palibot, kundi kan pagiging parte kaini.
Sa bagay na ini, magiromdoman ta lugod na an gabos nagpopoon sa pagbabago kan kaisipan asin kan puso kan tawo. An tunay na kauswagan dai pinapadalagan kan kasakiman, kundi kan pagmakulog sa palibot asin kan mga tawo sa masunod na henerasyon.
anharongmi@gmail.com


text:
Michael Collins (astronot)
Hi Michael Collins (natawo Oktubre 31, 1930 - 2021) usa nga kasanhi nga Amerikano nga astronot ngan test nga piloto. Napili hiya nga api han ikatulo nga grupo hin napulo kag upat nga mga astronot han 1963, nakaduha hiya linmupad ngadto ha kalarakan. An iya syahan nga paglupad ha kalarakan dida han Gemini 10, nga diin hiya ngan an command nga piloto nga hi John Young nagbuhat hin duha nga rendezvous hin magkadilain nga mga sarakyan pankalarakan ngan hi Collins nagprobar hin duha nga EVA (extra-vehicular activity o gawas-han-sarakyan nga buruhaton). An iya ikaduha nga paglupad ha kalarakan amo an diin hiya an piloto han command nga module han Apollo 11. Samtang nag-orbit hiya han Bulan, hira Neil Armstrong ngan Buzz Aldrin amo an nagbuhat han syahan nga ginmanehar nga paglugsong dida han bulan. Hiya in usa han 24 ka tawo nga nakalupad ngadto han Bulan.
Ugsa magin-astronot hiya, nag-iskwela hiya didto ha United States Military Academy, ngan tikang didto, inmapi hiya han United States Air Force ngan naglupad hiya hin mga F-86 ha Chambley-Bussieres Air Base, Fransya. Ginkarawat hiya ngadto han USAF Experimental Flight Test Pilot School ha Edwards Air Force Base han 1960. Nag-aplikar hiya para han ikaduha nga grupo hin mga astronot pero waray hiya magmalinamposon. Ginkarawat hiya dida han ikatulo nga grupo.
Katapos han pagretiro tikang ha NASA han 1970 kinmuha hiya hin trabaho dida han Departamento han Estado komo Assistant nga Maghirilom han Estado para han mga Buruhaton Publiko. Katapos hin usa ka tuig, hiya an nagin direkor han National Air and Space Museum. Dinhi hiya nga puwesto tubtob 1978 han iya pagbiya basi magin ubos-nga-maghirilom han Smithsonian Institution. Han 1980 kinmuha hiya han trabaho komo Sugbong-Mangulo han LTV Aerospace. Nagbiya hiya hini han 1985 basi magtukod han iya kalugaringon nga negosyo.
Nag-asawa hiya kan Patricia Collins, ngan mayda nira tulo nga anak: Kate, Ann, ngan Michael.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Michael Collins (BGEN, USAF, Ret.)". NASA. Ginkuhà 29 Enero 2011.


text:
MAYOR ANNALIZA GONZALES KWAN IKINALIPAY NGA NAKAKARAWAT AN ASOSASYON NGA PDOA HIN PEDICAB TIKANG HA DOLE
Sumatotal 30 kabug-os nga mga bag-o nga pedicab in natagamtaman han Pedicab Driver Operators Association o kun PDOA nga iginhatag han Department of Labor and Employment (DOLE) pinaagi han opisina han Public Employment Service Office (PESO) kaupod hi Guiuan Municipal Mayor Annaliza Gonzales- Kwan kabakyang an bug-os nga pwersa han Sangguniang bayan members ha pangunguna ni Vice Mayor Veronica Cabacaba Ramirez hadton Aug. 19, 2020.
San-o pa man nira makarawat nga hinabang in ginpailarom anay hira hin usa nga basic business skill and orientation seminar nga kundiin ira nahibaruan an importansya han maupay pamatasan, eksakto nga pag-ataman han panlawas nga aspeto ngan tagan hin pagtagad iton ngatanan nga hinahatag nga suporta hit gobyerno. Ha kada topiko in ginhingdo hin tiupay agud maitanom ha ira mga hunahuna an kaimportansya hini nga training nga magagamit nira ha pagpakabuhi.
Sigon pa ni Aurora B. Delos Reyes, Resource Spreaker nga it malimpyo nga panlawas in dire la makakabulig para malikyan iton sakit nakakabulig gehapon ini agud magin mas maupay it serbisyo nga mahahatag ha mga customer ilabi na ha mga manarakay hit pedicab.
Samtang, dako gud an nagin pagpapasalamat han presidente han PDOA nga hi Joel Tangqui-on ha padayon nga paghatag hin suporta ha ira han local na panggobyernohan ilabi na ha DOLE ug PESO ha sugad ha ira nga mga pobre ngan guti la it income.
Sanglit, igin-aaghat ni,Municipal Mayor Annaliza Gonzales Kwan, PESO Head Maria Rina Vertulfo, ngan han tinaglawas han DOLE nga hi Cynthia Alicondo nga kinahanglan gud nira ini tagan hin pagtagad kay iton mga sugad nga higayon nga mga panalagsahon la.
An nakarawat nga mga pedicab in kaparte han iginpapatuman han DOLE nga Integrated Livelihood program.
ACO/JNS
Police Station
09173498833
Fire Station
09269921534
09469382458


text:
Cabusao
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Cabusao usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Camarines Sur, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 16,201 ka tawo ha 2,999 nga mga panimalay.
Mga BaranggayIgliwat
An Cabusao ginbahin ngadto hin siyam (9) nga mga baranggay.
- Barcelonita
- Biong
- Camagong
- Castillo
- New Poblacion (Pob.)
- Pandan
- San Pedro
- Santa Cruz
- Santa Lutgarda
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information