text:
San Marino
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An San Marino (Initalyano: [san maˈriːno]) nga an opisyal nga ngaran Republika han San Marino[1][2] (Initalyano: Repubblica di San Marino) nga agsob liwat tawagon nga Serenissima nga Republika han San Marino[2] (Initalyano: Serenissima Repubblica di San Marino) usá nga gin-enklave nga mikrostate nga ginpalibotan han Italya, nga nahamutang ha Italyano nga Peninsula ha dumagsaan nga dapit han Kabugkiran Apenino. An kadako hiní mga 61 km2 (24 sq mi) là, nga mayda kamolupyohan nga 33,562.[6] An pamunuan o kapital hini an Syudad han San Marino ngan an gidako-i nga syudad hini Serravalle. An San Marino amo an mayda gigamayi nga kamolupyohan han tanan nga api han Konseho han Europa.
An nasod nagkuha han ngaran tikang kan Marino, usá nga herrero (stonemason) nga tikang han Romano nga kolonya ha purô han Rab, nga nahamutang han yanâ-nga-adlaw nga Croatia. Han A.D. 257, binmulig hi Marino han pagtukod hin utro han mga muralya o bungbong han syudad han Rimini katapos han paggub'a hini han mga Liburniano nga mga pirata. Nagpadayon hi Marino pagtukod han naglulugaríng nga monastiko nga komunidad ha Bukid Titano han A.D. 301; amo nga, an San Marino mayda pag-angkon nga amo an gima-iha-i nga soberano nga estado ngan amo gihapon an gima-iha-i nga konstitusyonal nga republika.[7]
Gindudumara an San Marino han Batakan-Balaod han San Marino (Leges Statutae Republicae Sancti Marini), usá nga serye hin unom nga libro nga ginsurat ha Linatin han urhe nga ika-16 nga gatostuig, nga nagtutugon han sistema politika han nasod, ha iba nga mga butang. An nasod ginkikitâ nga amo an mayda gisayohi nga sinurat nga mga dokumento hin pan-gobyernohan, o batakan-balaod, nga ginagamit pa yanâ.[8]
Natapos an ekonomiya han nasod ha pananalapî, industriya, mga serbisyo ngan turismo. Usá iní han mga girikohi nga nasod ha kalibutan kun sukdon an GDP (per capita), nga mayda ihap nga maikukumpara han pinakamadukwag nga mga Europeo nga mga rehiyon. Ginkikita an San Marino nga mayda hataas in kamadig-on nga ekonomiya, upod hin usá nga gihamubo-i nga mga ihap hin pagkadesempleado o pagkawaray-trabaho ha Europa, waray nasodnon nga utang ngan in surplus ha budget.[1] Amo ini an nag-uusá nga nasod nga darudamo hin mga sarakyan kaysa hin katawhan. Ha ilarom hin paglantaw nga diplomátiko, sunod han pag-uná han Italya, usá ini han mga namumutnga nga api han grupo nga Uniting for Consensus[9].
Kaagi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Binmiya hi San Marino han purô han Arba nga nahamutang ha yanâ-nga-adlaw nga Croatia upod han iya sangkay ha iya kinabuhi nga hi Leo, ngan kinmadto han syudad han Rimini nga herrero o stonemason. Katapos han Diocletianohanon nga Persekusyon nga sinmunod han iya mga Cristohanon nga mga pagwali, kinmalagiw hiyá ngadto han harani nga Bukid Titano, nga diín nagtukod hiyá hin guti-ay nga singbahan ngan tungod hiní nagtukod han yanâ nga syudad ngan estado han San Marino, nga agsob tinatawag pa gihapon nga "Titánico nga Repúblika".[10] An opisyal nga pitsa han pagtukod han yanâ nga Republika ginhahatag nga 3 Septyembre 301.
Ginkilala han Papado an paglugaríng han nasod han tuig 1631.
An pag-abante han ehersito ni Napoleon han 1797 nagdara hin madalî nga kataragman han paglugaríng han San Marino, kundi natalwas an nasod tikang hin kawara hin kagawasan tungod han usa nga mga Rehente hini, hi Antonio Onofri, nga ginkarespeto ngan ginkasangkay kan Napoleon. Tungod han iya pag-intervenir, hi Napoleon dida hin surat nga ginpadara kan Gaspard Monge, usá nga siyetista ngan komisaryo han Kagamhanan Franses para hin Siyensya ngan Arte, nagsaad nga igagarantiya ngan dadapigon an independensya han Repúblika. Hi Napoleon nag-offer pa ngani nga pahaluagon an teritoryo han repúblika sumala han mga panginahanglanon hiní. Waray iní nga kataposan nga offer karawti han mga Rehente, tungod hin kahadlok hin pagbulos ha urhe tikang han revanchismo han iba nga mga estado.[11][12]
Didâ han urhe nga bahin han proseso hin paghiusá han Italya han ika-19 nga gatostuig, nagsirbe an San Marino nga tagoan ngan sirungan para hin damo nga mga tawo nga ginperseguir tungod han ira pagsuporta han paghiusa han Italya. Ha pagkilala hini nga suporta, ginkaráwat ni Giuseppe Garibaldi an hangyo han San Marino nga diri mahilakip han bag-o nga Italyano nga estado.
Ginhimo an Mangulo han Estados Unidos nga hi Abraham Lincoln nga usá nga bungtohanon ha dungog (honorary citizen) han gobyerno han San Marino. Nagsurat hiyá hin pagbaton nga diin nagsiring hiyá nga an repúblika nagpamatuod nga "an gobyerno nga nahitukod ha mga prinsipyo nga repúblikano mahihimo nga maidudumara nga maginmadig-on ngan magmaiha."[13][14]
Didâ han Syahan nga Gera han Kalibotan, pagdeklara han Italya hin gera ha Austria-Hungarya han 23 Mayo 1915, nagpabilin nga neutral o waray-inuugupan an San Marino ngan an Italya nagkaada hin pangontra nga paglantaw han Sammarinese nga pagwaray-pag-ugop, nga diin nagsuspetso hirá nga an San Marino bangin nagpapanimalay hin mga Austriyano nga mga espiya nga matatagaan hin akseso han bag-o nga estasyon hin radiotelegrama hini. Naningkamot an Italya nga pumirit hin pagtukod hin grupo hin Carabinieri didâ han repúblika ngan utdon an mga linea hin telephon han waray ini sumigi. Duha ka grupo hin tagnapulò ka boluntaryo inmapi han mga Italyano nga puwersa ha pag-away didto han Italyano nga frente, an syahan nga grupo mga na-kombate ngan an ikaduha usá nga medical nga corps nga nagpapadalagan hin Pula nga Krus nga hospital ha kampo. An pagkaada hiní nga hospital nagdangat nga an Austriya-Hungarya nagsuspinde hin mga diplomátiko nga mga relasyon hiní han repúblika.[15]
Tikang han 1923 tubtub 1943, nailarom an San Marino han pagdumara han Partido Fascista Sammarinese (PFS).
Didâ han Ikaduha nga Gera han Kalibotan, nagpabilin nga waray-inuugopan an San Marino, bisan pa nga sayop nga ginsumat hin reporte nga barasahon didâ han The New York Times nga nagdeklara iní hin gera han Reino Unido han 17 Septyembre 1940.[16] Nagpadará hin mensahe an gobyerno nga Sammarinese ngadto han Britániko nga gobyerno nga diin nagsiring hirá nga waray magdeklara hin gera an San Marino han Reino Unido.[17]
Tuló ka adlaw katapos han kahulog tikang ha poder ni Benito Mussolini ha Italy, nahulog an pagdumara han PFS ngan an bag-o nga kagamhanan nagpasamwak hin waray-pag-ugop han pag-awayan. Nahibalik ha poder an mga Fascista han 1 Abril 1944 kundi ginpabilin an neutralidad o an pagwaraypag-ugop. Bisan pa, han 26 Hunyo 1944 ginbombahan an San Marino han Royal Air Force, ha pagtuo nga an San Marino ginsakop han mga Aleman nga mga puwersa ngan gin-gamit pag tirok hin mga hinipos ngan mga bala. Nagdeklara hiton ngahaw nga adlaw an Sammarinese nga gobyerno nga waray mga militar nga instalasyon o kagamiton nahamutang ha teritoryo hiní ngan waray nakig-away nga puwersa gintugotan pagsulod.[18] Ginkarawat han San Marino in pira ka yukot nga mga sibilyan nga mga refugee han pagtabok han mga puwersa Alyada han Linea nga Gothi.[19] Han Septyembre 1944, gin-okupahan ini hin madalî han mga Aleman nga puwersa, nga ginlupig han mga Alyado nga puwersa han Pag-awayan han San Marino.
Nagkaada an San Marino han syahan nga komunista nga gobyerno han kalibotan nga napilì nga demoktratiko – usa nga koalisyon han Partido Komunista Sammarinese ngan han Partido Sosyalista Sammarinese, nga nagkapot hin poder han panahon tikang han 1945 tubtub 1957.[20][21]
An San Marino amo an giguti-ayi nga republika han kalibotan, bisan pa man kun gintipa ini nga pagkangkon han Nauru han pakakuha han Nauru hin paglugaring han 1968, kay an kanan Nauru katunaan nga masa mga 21 km2 (8.1 sq mi) là. Kundi an yakan-balaod han Nauru nga naglalakip han mga nagpapalibot nga katubigan naglalakip hin 431,000 km2 (166,000 sq mi), usá nga langyab nga pira ka yukot nga darudako kaysa han teritoryo han San Marino.[22]
Nagin api han Konseho han Europa an San Marino han 1988 ngan han Nasyones Unidas han 1992. Diri ini api han Unyon Europeo, diri liwat api han Eurozone pero nagamit ini han euro nga salapî hiní.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 San Marino nga entrada ha The World Factbook
- ↑ 2.0 2.1 2.2 "San Marino". Encyclopædia Britannica. 2012. Ginkuhà 1 Marso 2011.
- ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 San Marino. Imf.org.
- ↑ Filling Gaps in the Human Development Index Archived 5 October 2011[Date mismatch] at the Wayback Machine., United Nations ESCAP, Pebrero 2009
- ↑ "San Marino". UNECE Statistics Programme. UNECE. 2009. Ginkuhà 13 Marso 2010.
- ↑ "Informazioni sulla popolazione – Repubblica di San Marino, portale ufficiale". Sanmarino.sm. Ginkuhà 11 Nobyembre 2016.
- ↑ "Europe's Micro-States: (04) San Marino". Deutsche Welle. 24 Hulyo 2014. http://www.dw.de/europes-micro-states-04-san-marino/av-17804426. Ginkúhà dida han 28 Hulyo 2014.
- ↑ "The United States has "the longest surviving constitution."". PolitiFact.com. Ginkuhà 26 Septyembre 2012.
- ↑ "‘UNITING FOR CONSENSUS’ GROUP OF STATES INTRODUCES TEXT ON SECURITY COUNCIL REFORM TO GENERAL ASSEMBLY - Meetings Coverage and Press Releases". Un.org. Ginkuhà 3 Agosto 2017.
- ↑ Charles, comte de Bruc, The Republic of San Marino (Cambridge: 1880).
- ↑ "From 1500 to beginning 1800, Napoleon in San Marino". Sanmarinosite.com. Ginhipos tikang ha an orihinal han 18 May 2009. Ginkuhà 24 Oktubre 2009. Unknown parameter
|df=ignored (help)
- ↑ Histoire abrégée des traités de paix entre les puissances de l'Europe depuis la Paix de Westphalie, Christophe-Guillaume Koch, ed., Paris, 1817, vol. V, p. 19.
- ↑ "San Marino". United States Diplomatic History (ha Ininggles). U. S. Department of State. Ginkuhà 29 Mayo 2011.
- ↑ Irving Wallace, The Book of Lists 3
- ↑ "San Marino e la Prima Guerra Mondiale". Educazione.sm. Ginkuhà 24 October 2009.
- ↑ "GALES SCATTER NAZI CHANNEL FLEETS; ITALIANS THRUST DEEPER INTO EGYPT (9/18/40)" (ha Ininggles). 209.157.64.200. 18 Septyembre 2010. Ginkuhà 16 Septyembre 2013.
- ↑ Diplomatic papers, 1944, p. 292
- ↑ Diplomatic papers, 1944, p. 291
- ↑ "Guerre Mondiali e Fascismo nella storia di San Marino". Sanmarinosite.com. Ginhipos tikang ha an orihinal han 10 Abril 2014. Ginkuhà 24 Oktubre 2009. Unknown parameter
|df=ignored (help)
- ↑ Manali Desai (27 Nobyembre 2006). State Formation and Radical Democracy in India. Taylor & Francis. p. 142. ISBN 978-0-203-96774-4. https://books.google.com/books?id=60m9znJQmmkC&pg=PA142. Ginkúhà dida han 31 Agosto 2013.
- ↑ Alan James Mayne (1 Enero 1999). From Politics Past to Politics Future: An Integrated Analysis of Current and Emergent Paradigms. Greenwood Publishing Group. p. 59. ISBN 978-0-275-96151-0. https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&pg=PA59. Ginkúhà dida han 31 Agosto 2013.
- ↑ "Fishery and Aquaculture Country Profiles: Nauru". Food and Agriculture Organization of the United Nations. Ginkuhà 27 May 2010.
- Webarchive template wayback links
- Webarchive template warnings
- Pages with citations using unsupported parameters
- Angay ighubad
- Mga barasahon nga mayda Initalyano-nga-pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Linatin-nga-pinulongan nga sinurat
- Pages using infobox country or infobox former country with the symbol caption or type parameters
- San Marino
- Nasod


c: text/html

text:
Distance
distance calculator for the cities begins with an- in iq.
An Naqib Imam 'Abbas, An Nu'maniyah, An Nu'amaniyah, An Nawa'yyr, An Nu'mani, An Nu'maniyah, An Nabi Shit, An Nabi Yunus, An Nabi Yunus, An Nada, An Nadawat, An Naddas, An Naddas, An Naelah, An Naft, An Naft, An Naghshuraydisiyah, An Nagrah, An Nahar, An Nahdah, An Nahdah, An Nahidayn, An Nahir, An Nahiyah, An Nahrawan, An Nahrawan, An Najabi, An Najaf, An Najagh, An Najah, An Najamiyah, An Najjar, An Najmah, An Najmi, An Najmi, An Nakarah, An Nakarah, An Nakarah, An Nakarah, An Nakhil, An Namaylah, An Naml, An Namsiyah, An Namufiyah, An Nashwah, An Nasih, An Nasir, An Nasiriyah, An Nasiriyah, An Nasr, An Nasr, An Nasr, An Nasr wa as Salam, An Nasri, An Nasri, An Nattan, An Nawfali, An Nayliyah, An Nida', An Nida', An Nijmiyah, An Nil, An Nughayniyah, An Nuhaydayn, An Nukhayb, An Nur, An Nur, An Nuriyah, An Nuwarah al Kubra, An Nuwarah al Ula, An Nuwasirah,
ADS

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Polonya
An Polonya (ha Kinatsila: Polonia, ha Iningles: Poland, ha Polako: Polska) usa nga nasod nga nahamutang ha Butnga nga Europa, ha butnga han Alemanya ha katundan, han Republika Tseka ngan Eslovakya ha salatan, Ukranya ngan Bielorrusya ha sinirangan, ngan han Dagat Baltic, Lituanya, ngan Rusya (pinaagi han Kaliningrad Oblast exclave) ha amihanan. Iton Polonya nagsasaro hin katubtoban ha kadagatan upod han Dinamarka ha Dagat Baltic. Warsovya an kapital han nasod. An Polonya nagin api han Unyon Europeo tikang han Mayo 1 2004.
An estado Polako gintukod hin sobra 1,000 ka tuig hadto ha ilarom han Dinastiya Piast, ngan nakaabot han bulawanon nga panahon dida han harani han kataposan han ika-16 nga siglo ha ilarom han Dinastiya Jagielloniano, han panahon nga an Polonya usa han mga gidako-i, girikohi, ngan pinakagamhanan nga mga nasod ha Europa. Han 1791 an Sejm han Polako-Lituano nga Mankomunidad nagpailarom han Batakan-Balaod han Mayo 3 o Konstitusyon han Mayo 3, an syahan nga moderno nga nakodipikar nga konstitusyon, ngan ikaduha ha kalibotan sunod han Konstitusyon han Estados Unidos. Waray la mag-iha nga nagsunod, an nasod nawara katapos han pagbahin-bahin hini han mga hagrani nga nasod nga amo an Rusya, Austrya, ngan Prusya. Nahibalik an paglugaring hini dida han 1918 han pagkatapos han Syahan nga Pankalibotan nga Gyera komo an Ikaduha nga Republika Polaka. Pagkatapos han Ikaduha nga Pankalibotan nga Gyera nahimo ini nga komunista nga satellite nga estado han Unyon Sovietika nga tinatawag nga Republika han Katawhan han Polonya. Han 1989 an syahan nga gawasnon-hin-bahin nga mga pinili-ay han kaagi han Polonya katapos han Gyera Pankalibotan II nagtapos han Solidaridad (Solidarność) nga pakigbisog para hin kagawasan ngan nagresulta han kapirde han mga namumuno nga komunista han Polonya. An yana nga Ikatulo nga Republika Polaka gintukod, ngan ginsundan pagkatapos hin pira ka tuig han pagsurat hin bag-o nga konstitusyon dida han 1997. Han 1999 an Polonya nag-accede ha NATO, ngan han 2004 inmapi ini han Unyon Europeo.
Ha opisyal nga pagtawag, iton nasod kilalado nga Republika han Polonya, ha Polako Rzeczpospolita Polska. An pulong nga Rzeczpospolita amo an ngaran ha kaagi ngan kasaysayan nga padayon an paggamit tikang han ika-16 nga siglo dida han Polako-Lithuanian nga Mancomunidad, nga usa nga pinili-ay nga monarkiya. An pulong nga Rzeczpospolita puyde mangahulogan nga "mancomunidad" o commonwealth o puyde gihapon "republika", samtang an kahubad ngadto ha Polako han pulong nga "republika", republika. Dida han pamuno han komunista tikang han 1952 tubtob 1989 an opisyal nga ngaran han nasod amo an Republika han Katawhan han Polonya (Polska Rzeczpospolita Ludowa), nga amo la an panahon nga waray gamita an opisyal nga pagtawag tikang ha kaagi ngan kasaysayan.
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Główny Urząd Statystyczny. Baza Demografia. Ludność. Stan, ruch naturalny i wędrówki ludności w I kwartale 2014 r., stan na 31.03.2014. [1]
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 "Poland". International Monetary Fund. Ginkuhà 2009-10-01.
- ↑ GINI Index for Poland. 17 Oktubre 2016. Ginkuhà 25 Abril 2017.
- ↑ "2015 Human Development Report". United Nations Development Programme. 2015. Ginkuhà 14 Disyembre 2015.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Pasalida (aada-ha-linya)
- Animated history of Poland, (PARP, Expo 2010 Shanghai China) ha YouTube
- Borders of Poland, AD. 990–2008 ha YouTube
- Poland under German occupation 1939–1945 ha YouTube
- Kasahiran
- Poland.gov.en – Polish national portal
- Polish Information
- Ministry of Foreign Affairs
- Chief of State and Cabinet Members
- Poland nga entrada ha The World Factbook
- Poland at UCB Libraries GovPubs
- History of Ancient Poland
- Polonya ngada ha Open Directory Project
- Poland profile from the BBC News
- Poland OECD
- Poland EU
- Poland Encyclopædia Britannica entry
- Wikimedia Atlas han Poland
- Datos Heyograpiko nga may pagkahisumpay han Polonya ha OpenStreetMap
- Key Development Forecasts for Poland from International Futures
- Kultura
- Biyahe
- Poland's Official Travel Website
- About Poland
- Photos from Poland
- Poland Travel Guide - An English language tourist site on Poland


text:
Sevilla
- Para han iba nga kagamit, kitaa Sevilla (pansayod).
An Sevilla (nga tinatawag ha Ininglis nga Seville) amo an usa ka syudad ha Andalucía, Espanya nga amo an sentro hin arte, kultura ngan panalapi ha salatan nga dapit han Espanya. Amo ini an kapital han komunidad autonoma han Andalucía ngan han lalawigan han Sevilla. Nahimutang ini ha patag han Salog han Guadalquivir nga mayda average nga kahitaas hin 7 ka metros ha igbaw han nivel han dagat. An mga nangungukoy tinatawag nga mga Sevillanos (kon kababayin-an Sevillanas) o Hispalensis. An populasyon han syudad han Sevilla mga 703,206 han 2009 (INE), ngan amo an nakahimo han Sevilla nga ika-upat nga gidako-i nga syudad han Espanya. An katawhan han metropolitano nga kahaluag (urban nga kahaluag upod an mga hagrani nga kabungtoan) mga 1,493,416 dida han 2009 (INE nga pag-estimar).


text:
Republika han Irlanda
- Ini nga barasahon mahitungod han Repulika han Irlanda. Para han isla, kadto-a an Irlanda
An Republika han Irlanda (ha Ininglis: Republic of Ireland; ha Irlandes nga Gaelic: Poblacht na h'Eireann) usa nga nasod ha Europa.
Mga kondado[igliwat | Igliwat an wikitext]
An estado han Irlanda nahimo hin karuhaan kag unom (26) nga tradisyonal nga mga kondado (Iningles: county) nga ginagamit pa ha kultural ngan pan-isports nga kontexto, ngan ha postal nga kagamit. Ini diri pirme parehas han mga administratibo nga pagbahinbahin. Pira nga mga tradisyonal nga kondado gin-restruktura ngadto hin mga bag-o nga administratiba nga mga pagbahinbahin. An Kondado Dublin ginbahin ngadto hin tulo nga bulag nga administratibo nga kondado dida han dekada han mga 1990 ngan an Kondado Tipperary ginbahin ngadto hin duha dida han mga dekada han 1890. Ini naghahatag ha yana hin karuhaan kag siyam nga administratibo nga kondado ngan lima nga syudad. An lima nga syudad — Dublin, Cork, Limerick, Galway, ngan Waterford — lain an pagdumara tikang han iba nga dapit han ira tagsa-tagsa nga mga kondado. Lima nga munisipyo (Iningles: borough) — Clonmel, Drogheda, Kilkenny, Sligo ngan Wexford — mayda autonomiya ha sulod han kondado. Samtang an Kilkenny usa nga munisipyo, nagpabilin dinhi an katungod ha balaod nga magtawag hit kalugaringon nga syudad.[7]
An mga konstituyente o distrito elektoral han Dáil sumala han balaod kinahanglan magsunod han mga linea han kondado, tubtob han mahimo. Amo nga an mga kondado nga darudamo hin populasyon daro damo in mga distrito elektoral (e.g. Limerick Sidlangan/Katundan) ngan mayda mga distrito elektoral nga nahimo tikang hin sobra usa nga kondado (e.g. Sligo-North Leitrim), kondi, diri tinatabok an mga linea han kondado.
An mga kondado gintampo ngadto hin mga rehiyon para hin estadistika nga mga gamit.
Mga tigaman[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Official Languages Act 2003". Office of the Attorney-General. Ginkuhà 18 Pebrero 2012.
- ↑ "CSO 2006 Census – Volume 5 – Ethnic or Cultural Background (including the Irish Traveller Community)" (PDF). 2006. Ginkuhà 9 Hulyo 2009.
- ↑ "Census 2016 Summary Results". Government of Ireland. Ginkuhà 30 /01/2018.
- ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 "Ireland". International Monetary Fund. Ginkuhà 18 Abril 2012.
- ↑ "Human Development Report 2011". United Nations. Ginkuhà 2 Nobyembre 2011.
- ↑ John Coakley (20 Agosto 2009). Politics in the Republic of Ireland. Taylor & Francis. p. 76. ISBN 978-0-415-47672-0. http://books.google.com/books?id=fzFPQ2pZgd0C&pg=PA76. Ginkúhà dida han 2 Mayo 2011.
- ↑ Kitaa an section 10(7) han Local Government Act 2001


text:
Psikolohiya
An psikolohiya o sikolohiya (kinadaan nga Griyego: psyche = "kalag" or "hunahuna", logos/-lohiya = "pag-aram") amo in akademiko ngan apliyado nga pagtirok hin kinaadman nga nahanunungod han pag-aram han hunahunan ngan gi-os. An pulong nga "Psikolohiya" gingagamit gihapon ha pagtawag han aplikasyon han hini nga kinaadman ha mga dirudilain nga bahin han buruhaton han tawo, upod an mga problem han mga indibidwal pan-adlaw-adlaw nga kinabuhi ngan an pagtratar han sakit ha panhunahuna.
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Psychoworld.sk - Mga Sumat mahitungod han Psikolohiya hin tawo
- In-Mind, Pan-ikatulo nga Bulan nga Periodiko para hin Sosyal nga Psikolohiya


text:
Souvenirs and Gifts from Republika han Butnga nga Aprika
World > Central African Republic > Republika han Butnga nga Aprika
T-Shirts
Caps & Hats
Phone & Tablet Cases
Buttons
Mugs & Drinkware
Mouse Pads
Global Souvenir ShopFind Souvenirs and Gifts from Republika han Butnga nga Aprika
World > Central African Republic > Republika han Butnga nga Aprika
Republika han Butnga nga Aprika is the waray (philippines) name of Central African Republic
Other points of interest in waray (philippines) language:Condado han Sarpy Condado han York Gmina Stara Biała Condado han Montgomery Unibersidad Duke Condado han Garrett Condado han Worth Condado han Kay Condado han Chaves Belhika Gmina Przodkowo Gmina Ryczywół Condado han Grimes Condado han Grundy Condado han Iron Condado han Grays Harbor Condado han Jones Condado han Highlands Condado han Floyd Condado han Marshall


text:
Sur-subangan na Asya
An Sur-subangan na Asya sarong sub-rehiyon kan Asya na kompwesto kan mga nasyon na namumugtak sa sur kan Tsina, subangan kan Indya asin norte kan Australya.
Bangâ[liwaton | liwaton an gikanan]
An Sur-Subangan na Asya iyo an kahiwasan na binibilog kan mga nasyon na:
- Brunei
- Kambodya
- Indonesya
- Laos
- Malaysia
- Myanmar
- Filipinas
- Singapura
- Tailandia
- Subangan na Timor
- Bietnam
Heograpiya[liwaton | liwaton an gikanan]
Nababangâ an Sur-subangan na Asya sa duwang rehiyon, an Kadagaan na Sur-Subangan na Asya asin an Kadagatan na Sur-Subangan na Asya.


text:
Guyane
An Guyane (tawag ha Ininglis: French Guiana; Kinatsila ngan daan nga Winaray: Guyana Francesa; alternatibo nga kasurat ha Winaray: Guyana Fransesa) amo an usa ka departamento ha tabok-han-dagat ngan rehiyon ha nasod han Fransya. An prefektura o kapital hini amo an Cayenne.
An opisyal nga ngaran ha Frinanses Guyane kundi ha kadaan nga kagamit, gindugngan ini han adhetibo nga française. Ini nga daan nga kagamit tikang han kolonyal nga panahon nga diin tulo an lugar nga tinatawag nga Guyana o Guyane kon ha Frinanses. Ini nga tulo nga lugar amo an sinisiring nga Guyana (Guyana Britanika), Surinam (Guyana neerlandesa) ngan an Guyana Fransesa nga amo yana an departamento han Guyane.
Mga pagbahinbahin ha pagdumara[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Guyane ginbahin ngadto hin 2 ka mga arrondissement, mga 19 ka mga kanton (waray ginpakita dinhe), ngan 22 ka mga komyun:
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]


text:
Perú
An Peru (ha Kinatsila ngan pormal nga Winaray; Perú; ha Quechua ngan Aymara: Piruw) nga an opisyal nga pagtawag Republika han Peru (ha Kinatsila: República del Perú) usa nga nasod ha katundan nga Salatan nga Amerika. An syudad han Lima an kapital han nasod. Ginsasapitan ini ha amihanan han Ecuador ngan Colombia, han Brasil ha sidlangan, han Bolivia ha timugan, han Chile ha salatan, ngan han Kalawdan Pacifico ha katundan. Mayda ini komplehado nga heyograpiya tikang han kahitasan han Cordillera de los Andes ngan han mga sulog han Pacífico, nga nagdangat hin mga klima ngan kiritaon nga magdirudilain sugad han desierto nga mga dapit, an mga kahitas-an han Andes o an selva tropical han katubigan amazónica, nga naghahatag han nasod hin teritoryo nga dako hin pagkadirudilain hin mga natural nga katig-ayunan.
An teritoryo Peruano amo an lugar han Norte Chico mga sibilisasyon, usa han gima-ihai ha kalibutan, ngan han Imperyo Inca, an gidako-i nga estado ha Pre-Columbina nga Amerika. An Imperyo Espanyol nagsakop han rehiyon dida han ika-16 nga siglo ngan an nagtukod hin virreinato, nga naglakip han kadam-an han mga kolonya Espanyola ha Salatan nga Amerika. Katapos han pagkaada hin independensya dida han 1821, an Peru nagkaada hin mga panahon hin kasamokan ha politika ngan ha finansya pati gihapon hin mga panahon hin estabilidad ngan pagdukwag han ekonomiya.
An populasyon han Peru gin-estimar nga 28 ka milyon ngan ini multi-etniko nga naglalakip hin mga Tuminongnong o Lumad, mga Europeo hin katulinan, mga Asyan ngbp. Bisan man kon Kinatsila an opisyal nga yinaknan, damo nga mga tawo nayakan hin Quechua, Aymara o iba pa nga mga lumadnon nga mga yinaknan.
- Mangulo: Martín Vizcarra (2018-2021)
- Premier: Salvador del Solar (2019-).
Sulod
Administratibo nga pagbahinbahin[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Peru ginbahin ngadto hin mga 25 ka rehiyon ngan an probinsya han Lima. An tagsa rehiyon mayda na-elehido nga gobyerno nga mayda mangulo ngan konseho nga nasirbe hin upat-ka-tuig.[1] An mga yana nga rehiyon han Peru amo an mga han una tinatawag nga departamento ngan agsob pa gamiton an daan nga pagtawag kondi an opisyal nga designasyon ha ira mga rehiyon ngan mayda hira mga gobierno regional. Ini kabahin han proseso hin pagdesentralisar ngan pagrehiyonalisar han Peru.
An mga gobyerno rehiyonal naplano han pagpadukwag han rehiyon, nagbubuhat hin mga proyekto hin public investment ngan nagpapanguna hin mga buruhaton ha ekonomya ngan nagdudumara han tinatag-iyahan han publiko.[2] An probinsya han Lima gindudumara hin konseho hin syudad.[3]
Mga rehiyon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga lalawigan ha Peru[igliwat | Igliwat an wikitext]


text:
Tacloban City – Andam na iton Commission on Elections-8 hiton pag bubuhaton nga barangay ngan SK eleksyon hiton Mayo katorse.
Sumala kan Comelec Director Atty. Nick Mendros nga haros ngatanan na nga mga opisina han comelec ha bug-os nga rehiyon in nakag dumara na hin pag pa pirma han “peace covenant” ngan pag pahibaro ha mga kandidato han mga balaud may
kalabutan an barangay election.
Parti naman han mga lugar nga posible may matabo nga mga kasamok ha panahon hiton kampanya ngan hiton adlaw han eleksyon, iya guin sumat nga iton tutulo nga probinsiya han samar amo iton ira binabantayan.
Pamati han iya pahayag kaparti hini.


text:
José de San Martín
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi José Francisco de San Martín y Matorras (Pebrero 25 1778 – Agosto 17 1850) usa nga Argentino nga heneral ngan primer nga namuno han malinamposon nga pakigbisog para hin independensya han mga salatan nga kanasoran han Salatan nga Amerika tikang han Espanya.
Upod kan Simón Bolívar ha amihanan, hi San Martín iginkikita nga usa han mga Libertadores han Hispano nga Salatan nga Amerika. Nasudnon nga bayani hiya han Argentina.
Iya Pamilya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Natawo hi San Martín ha bungto han Yapeyú ha probinsya ha daplin han Salog Uruguay han Corrientes, Arhentina, nga hadto kolonya Espanyol (lakip han Virreinato han Río de la Plata). An iya amay hi don Juan de San Martín y Gómez natawo ha Villa de Cervatos de la Cueza, ha probinsya han Palencia, ha Espanya ngan amo an tenyente gobernador han departamento. Han iya nanay nga hi doña Gregoria Matorras, amo an umangkon hin conquistador han Chaco. Hi José de San Martín amo an manghod hin lima nga magburugto: María Elena, Manuel Tadeo, Juan Fermín Rafael ngan Justo Rufino.
Biyahe ngadto ha Espanya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han 1781, han 3 an edad ni San Martín, an iya pamilya nagbalhin tikang ha Yapeyú ngadto ha Buenos Aires. Sunod namalhin hira ngadto ha Espanya, pangadto ha Cádiz han Disyembre 6 han 1783. Hi San Martín nagtikang han iya pag-aram didto han Real Seminario de Nobles de Madrid y en la Escuela de Temporalidades de Málaga han 1786. Didto, nagtuon hiya hin Linatin, Pranses, Kinatsila, sayaw, dibujo, siday, esgrima, retórika, matemátika, kaagi ngan kasaysayan ug heyograpiya.
Ginkomisyon nga Ika-Duha nga Tenyente han 1793, ngan inmabot han ranggo nga Tenyente Koronel han 1808. Nag-away hiya upod han Espanyol nga army patok han Portugal, ha mga kolonya Africano, ngan patok gihapon han inbasyon han mga puwersa ni Napoleon I. Han 1812 nag-resign hiya tikang han Espanyol nga army ngan inmuli ha Argentina, nga diin iya ginhalad an iya mga serbisyo han mga puwersa rebolusyonaryo.
Rebolusyonaryo[igliwat | Igliwat an wikitext]
An gobyerno probisyonal nagtukod han Granaderos nga cavalry unit, nga amo an nagin gimaupayi-nga-natrain nga kusog militar han rebolusyon.
Hi San Martín namuno han mga rebelde patok han mga puwersa Espanyol ha ilarom ni Heneral José Zavala ha Pakig-away han San Lorenzo han Pebrero 3 1813, nga amo an nagin syahan nga pagdaog han Gyera Arhentino hin Independensya. Gintaga-an hiya han ranggo nga Heneral han gobyerno rebolusyonaryo. Ha sunod nga tuig, hiya an namuno han amihanan nga army nga nag-aandam hin bag-o nga invasyon han Alta Perú (yana Bolivya), in posisyon nga iya ginbiyaan agod magin gobernador han probinsya han Cuyo (nga yana amo an mga probinsya han Mendoza, San Juan, ngan San Luis), nga tikang diin, tinmabok hiya han Andes ngan ginsalakay an mga Royalista ha Chile ha pagtikang han 1817. Upod kan Bernardo O'Higgins, nagsulod hiya komo nagdaog han naliberar nga syudad han Santiago de Chile han Marso 17 1818.
Ha sunod, hi San Martín nag-atupag han mga buruhaton patok han Espanyol nga kusog ha Peru. Nag-andam hiya hin sobra duha ka tuig para hin pagsalakay pinaagi ha dagat. Katapos hin mga bulan hin mahinay nga pag-abante, nagdaog hiya dida han Pakig-away ha Pisco han Disyembre 6 1820. An Katsila nga Virrey nagprobar pag-negociar, pero kay tungod nga nadiri hiya hin kumpleto nga independensya, ginbaribad hiya ni San Martín.
Han Hulyo 9, 1821, Na-okupa ni San Martín an Lima, nga kapital han Peru Dako ini nga pagkawad-an para han mga Katsila nga puwersa. Han Hulyo 28 ginbotos hiya nga "Protector" han bag-o nga na-librar nga nasod. Han hini mismo nga tuig, gintukod niya an Biblioteca Nacional de Peru, nga iya gin-donar an iya mga koleksyon hin mga libro, ngan iya gindayaw an bag-o nga biblioteca o library nga "... usa han mga madali nga pamaagi han pagpasamwak han aton mga intelektwal nga mga kapulsanan". Gindeklara ni San Martín an independensya para han Peru tikang han Espanya han Disyembre 9 1824. Katapos han pagkatitirok han parliament han Peru, nag-iwas hiya han iya pamuno ha militar.
Han Hulyo 26 1822 nakigkita hiya kan Simón Bolívar ha Guayaquil agod magplano para han kabubwason han America Latina. An kadam-an han mga detalye hini nga pakigkita sekreto hini nga panahon, ngan ini amo in butang nga gindedebatehan han mga historiador. Mayda mga natuo nga an kan Bolívar diri pagkaruyag pakigsaro hin pamuno han mga gindugtong nga mga puwersa amo an nakapa-iwas kan San Martín tikang ha Perú ngan mag-ukoy komo mag-uruma ha Mendoza, Argentina. Mayda liwat lain nga teorya nga hi San Martín nag-uyon han kan Bolívar kusog ngan naglikay hin konfrontasyon.
Han 1824, katapos han kamatay han iya asawa nga hi Remedios de Escalada, nagbalhin iya ha Fransya upod han iya anak nga babaye nga hi Mercedes, nga diin inmukoy hiya han mga tuig nga nahabilin ha iya nga nagretiro ha Boulogne-sur-Mer.
An iya kataposan nga buhat ha Arhentina amo in pagkarawat hin hatag tikang han gobernador han Buenos Aires nga hi Juan Manuel de Rosas ngan pagbaribad hin pag-away dida han mga gyera sibil nga nakasamok han nasod.
Han 1880 gindara an iya mga nahabilin ngadto ha Buenos Aires ngan ginlubong ha Katedral han Buenos Aires.
Kitaa Gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ΦIA – Usa nga fraternidad hin unibersidad ha Estados Unidos nga nagamit kan José de San Martín komo usa han mga "lima nga pillar" hini.
- Libertadores


text:
Siyensya han komputasyon
An siyensya han komputasyon (ha Iningles: computer science o computing science; ha Kinatsila: ciencias de la computación) , amo an pag-aram han teoretiko nga mga batikan han impormasyon ngan computasyon ngan an pag-implementa hini ngan pag-aplikar hini ha mga sistema hin kompyuter.[1][2][3] An siyensya han komputasyon mayda damo nga mga naha-ilarom-nga-mga-larangan; mayda mga naghahatag hin enfasis han komputasyon hin mga ispisipiko nga mga resulta (sugad hin kompyuter grafiks), samtang mayda liwat iba nga mga larangan nga nahanunungod hiton mga kaangayan hin mga computational problem (sugad han teorya hin computational complexity). Mayda liwat mga larangan hini nga siyensya nga nahanunungod hiton mga aratupagon ha pag-implementa hin mga komputasyon. Pananglitan, an programming language nga yinaknan nanginginlabot han pagpahayag han mga komputasyon, samtang ha computer programming, mga ispisipiko nga computer language gin-aaplika pagsolbar hin mga ispisipko nga mga computational problem. Usa pa nga nahailarom-nga-larangan, an human-computer interaction, nanginginlabot han mga aratopagon han paghimo han mga kompyuter ngan computation nga magamitan han kadam-an.
Mga reperensya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Computer science is the study of information" Department of Computer and Information Science, Guttenberg Information Technologies
- ↑ "Computer science is the study of computation." Computer Science Department, College of Saint Benedict, Saint John's University
- ↑ "Computer Science is the study of all aspects of computer systems, from the theoretical foundations to the very practical aspects of managing large software projects." Massey University


text:
Camboya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Camboya o Cambodia ( /kæmˈboʊdiə/;[7] Khmer: កម្ពុជា, o Kampuchea IPA: [kɑmpuˈciə]), nga opisyal nga tinatawag nga Ginhadi-an han Camboya o Ginhadi-an han Cambodia (Khmer: ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, Preăh Réachéanachâk Kâmpŭchéa, IPA: [ˈprĕəh riəciənaːˈcɑk kɑmpuˈciə]), usá nga nasod nga nahamutang ha salatan nga dapit han Indochina nga Peninsula ha Timugan nga Asya. An kahaluag han nasod 181,035 square kilometres (69,898 square miles), nga ginsasapitan han Thailand ha kanawayan, han Laos ha dumagsaan, han Vietnam ha sinirangan, ngan han Gulpo han Thailand ha habagatan.
An Camboya mayda kamolupyohan hin labaw 15 ka milyon. An opisyal nga relihiyon Theravada nga Buddhismo, nga ginbubuhat hin mga 95 ka porsyento han kamolupyohan. Lakip han mga minoridad nga mga grupo han nasod an mga Vietnames, Tsino, mga Cham, ngan 30 ka mga tribo ha bukid.[8] An pamunuan o kapital ngan an gidako-i nga syudad Phnom Penh, an sentro ha politika, ekonomiya, ngan kultura han Cambodia. An ginhadi-an usá nga elehido nga konstitusyonal nga monarkiya nga diin hi Norodom Sihamoni, usá nga monarka nga ginpili han Konseho han Trono nga Kanan-Hadi, komo mangulo hin estado. An mangulo han kagamhanan hi Hun Sen, nga yanâ amo an Primer ministro ngan an gima-iha-i nga nagsisirbe nga diri-royal nga namumuno ha Timugan nga Asya ngan nagdumara han Camboya hin labaw 30 ka tuig.
Han 802 AD, hi Jayavarman II nagdeklara han iya kalugaringon nga hadì, nga gin-usá an mga mag-away nga mga Khmer nga prinsipe han Chenla ha ilarom han ngaran nga "Kambuja".[9] Iní an katikangan han Imperyo Khmer nga nagmalinamposon hin gahom hin labaw 600 ka tuig, nga nagdangat han mga sumurunod nga hadi nga mag dumara ngan maghatag hin impluwensya han dako nga bahin han Timugan nga Asya ngan makakuha hin dako nga gahom ngan karikohan. An gin-Indyanisar nga ginhadi-an nagtukod hin mga dagko nga mga templo upod hiní an Angkor Wat, nga yanâ World Heritage Site, ngan nagpadalî han pagpahilawig han Hinduismo anay, sunod han Buddhismo ha dako nga bahin han Timugan nga Asya. Katapos han paglupig han Angkor nga nabuhat han Ayutthaya han ika-15 nga gatostuig, gindumara in gingamyan ngan naluya nga Camboya nga vassal nga estado han mga silingan nga nasod. Han 1863 an Camboya nagin protektorado han Fransya nga nagdoble han kadako han nasod ha pagkabalik han amihan ngan katundan tikang ha Thailand.
Nakakuhâ hin paglugaríng an Camboya han 1953. An Gera ha Vietnam inmabot ngadto han nasod han ginbombahan han Estados Unidos an Camboya didâ han 1969 kutub 1973. Sunod han Camboyano nga golpe han 1970, an napaiwas-ha-poder nga hadì naghatag han iya suporta han iya mga kasanhi nga kaaway, an Khmer Rouge. Ginmawas an Khmer Rouge nga dako nga gahom, ngan nakuha nira an Phnom Penh han 1975 ngan ha urhe ginbuhat nira an Genocidio ha Camboya tikang 1975 tubtub 1979, nga diin ginpatalsik hirá tikang ha poder han Vietnam ngan han gin-ugopan-han-Vietnames nga Kanan Katawhan Republika han Kampuchea didâ han Camboyano-Vietnames nga Gera (1979–91).
Sunod han 1991 nga mga Kasabotan hin Kamurayaw ha Paris, gindumara hin madalî anay an Camboya in Nasyones Unidas nga misyon (1992–93). Binmiya an UN katapos hin pagbuhat hin mga pinili-ay nga diin 90 ka porsyento han mga rehistrado nga botante nanbotos. An 1997 nga golpe de estado nagbutang hin gahom dida ha kamot han Primer Ministro nga hi Hun Sen ngan han Partido han Katawhan han Camboya, nga nagpapabilin ha poder hadton 2017[update].
Damo it aratubangon han nasod. Upod han mga importante nga mga padayag an masurong nga pagkakablas,[10] masurong nga pangurakot,[11] kakulangan hin mga kagawasan ha politika,[12] hamubo nga pagpadukwag han katawhan,[13] ngan in hataas nga ihap hin kagutom.[14][15][16] Gin-asoy an Cambodia han Southeast Asian Director han Human Rights Watch nga hi David Roberts, nga "madaparap nga komunista nga gawasnon-nga-merkado nga estado nga mayda maitatanding nga autoritaryano nga koalisyon nga nagdudumara hin bagabaga lâ nga demokrasya."[lower-alpha 1] [17]
Samtang an per capita income nagpapabilin nga hamubo kun igtanding han kadam'an nga mga hagrani nga mga kanasoran, an Camboya mayda han usá han mga gimalaksihi nga natubo nga mga ekonomiya ha Asya nga an promedyo han pagtubo mga 6 ka porsyento han naglabay nga dekada. It pag-uma nagpapabilin nga amo an dominante nga sektor ha ekonomiya nga mayda makusog nga pagtubo ha mga tela, konstruksyon, mga panapton, ngan turismo nga nagdangat hin tikadamo nga investment tikang ha langyaw ngan internasyonal nga komersyo.[18] Hamubo an ihap han Camboya dida hin panuigon nga index (2015) ha pagranggo han pagdumara ha balaod hin 102 ka nasod, nga an ranggo ika-99 ha tanan ngan gimarauti ha rehiyon.[19]
Gin-aatubang gihapon han Camboya an pagkadaot han kalibungan nga tiarabot nga problema. An pinaka grabe nga buruhaton hini nga larangan amo an pagkawara han kagurangan han nasod, nga naglalakip gihapon hin mga nasodnon nga parke ngan mga santuaryo hin mga mananap. Ha pagsubay an pagkadaot han kalibungan ha Camboya naglalakip hin mga damo nga dirudilain nga mga ginbuhat, upod an ilegal nga pamulod hin kakahoyan, mga pamatay hin mga ginkakataragman nga mga endemiko nga mga espesiye, ngan pagkadaot hin mga importante nga habitat hin mananap tikang hin mga dagko nga mga proyekto hin konstruksyon ngan mga negosyo ha pag-uma. An napadaot nga mga buruhaton naglalakip han lokal nga kamolupyohan, an mga Camboyano nga mga negosyo ngan mga namumuno ha gobyerno, pati gihapon an mga taga langyaw nga sindikato hin krimen ngan mga transnasyonal nga mga korporasyon tikang han tanan nga dapit han kalibutan.
Ngaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
An ngaran nga "Kahadi-an" o "Ginhadi-an han Camboya" o "Ginhadi-an han Cambodia" amo an opisyal nga ngaran han nasod. Ha Ininggles "Kingdom of Cambodia" ngan ha Kinatsila "Reino de Camboya". An Ininggles nga "Cambodia" ngan an Kinatsila nga "Camboya" tikang han Frinanses nga "Cambodge", nga amo an Frinanses nga pagsurat han Khmer nga Kampuchea. An Kampuchea amo an ginpahalipot nga alternatibo han opisyal nga ngaran han nasod ha Khmer, Preah Reacheanachak Kampuchea (Khmer: ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា). An Khmer nga endonimo nga Kampuchea ginkuha tikang han Sanskrit nga ngaran Kambojadeśa (कम्बोजदेश), nga nahimo tikang han देश, desa ("tuna han" o "nasod han") ngan कम्बोज, Kambojas, nga nagpapaaliday han mga mito han pagtukod han syahan nga kahadto nga ginhadi-an nga Khmer.[20]
Ha diri pormal, an mga Camboyano natawag hit ira nasod nga Srok Khmer (Khmer nga pagluwás: [srok kʰmae]), nga buot sidngong "Tuna ni Khmer", o kundi man an puropormal nga Prateh Kampuchea (ប្រទេសកម្ពុជា), nga ha literal "Nasod han Kampuchea". An ngaran nga "Camboya" o "Cambodia" gin-gagamit hin agsob ha Katundan nga kalibotan samtang an "Kampuchea" masurong gamiton ha Sidlangan.[21][22][23]
Mga lalawigan nga syudad ha Cambodia[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga tigaman[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ An orihinal nga darahonon ha Ininggles: "vaguely communist free-market state with a relatively authoritarian coalition ruling over a superficial democracy."
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Cambodia. CIA World FactBook.
- ↑ "World Population Prospects: The 2017 Revision". ESA.UN.org (custom data acquired via website). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Ginkuhà 10 Septyembre 2017.
- ↑ Cambodian National Institute of Statistics, ginkuhà 6 Hunyo 2012.
- ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 "Cambodia". International Monetary Fund.
- ↑ "GINI Index". Gini Index. World Bank. Ginkuhà 29 Agosto 2015.
- ↑ "2016 Human Development Report". United Nations. Ginkuhà 21 March 2017.
- ↑ "Cambodia". Dictionary.reference.com. Ginkuhà 16 Marso 2013.
- ↑ "Cambodia to celebrate day for indigenous people near Angkor Wat". News.xinhuanet.com. Ginhipos tikang ha an orihinal han 25 Agosto 2013. Ginkuhà 15 Marso 2013. Unknown parameter
|df=ignored (help)
- ↑ Chandler, David P. (1992) History of Cambodia. Boulder, CO: Westview Press, ISBN 0813335116.
- ↑ "Consumerism booms as Cambodia embraces once-forbidden capitalism". Reuters (ha Ininggles). Ginkuhà 28 Oktubre 2014.
- ↑ "2013 Freedom House". Freedom House (ha Ininggles). 2013. Ginkuhà 6 Abril 2014.
- ↑ "2013 Corruption Perceptions Index". Transparency International (ha Ininggles). 2013. Ginkuhà 6 Abril 2014.
- ↑ "The 2013 Human Development Report – "The Rise of the South: Human Progress in a Diverse World"" (ha Ininggles). HDRO (Human Development Report Office) United Nations Development Programme. pp. 144–147. Ginkuhà 2 Marso 2013.
- ↑ Welthungerhilfe, IFPRI, and Concern Worldwide: 2013 Global Hunger Index – The challenge of hunger: Building Resilience to Achieve Food and Nutrition Security. Bonn, Washington D. C., Dublin. Oktubre 2013.
- ↑ "Cambodia's opposition leader says Australian asylum seeker deal will fund corruption" (ha Ininggles). Ginkuhà 28 Oktubre 2014.
- ↑ Chueyprasit, Orapa; Naasiri, Chaite (27 Marso 2014). "Thailand ranks 2nd in ASEAN for the best quality of life". National News Bureau of Thailand. Archived on 28 Marso 2014. Error: If you specify
|archivedate=, you must also specify
|archiveurl=. https://web.archive.org/web/20140328130706/http://thainews.prd.go.th/centerweb/newsen/NewsDetail?NT01_NewsID=WNSOC5703270010003.
- ↑ David Roberts (29 April 2016). Political Transition in Cambodia 1991-99: Power, Elitism and Democracy. Taylor & Francis. ISBN 978-1-136-85054-7. https://books.google.com/books?id=SnYWDAAAQBAJ&pg=PR9&lpg=PR9&focus=viewport&vq=%22vaguely+communist%22&dq=roberts+2001+%22Political+Transition+in+Cambodia%22. (section XI, "Recreating Elite Stability, July 1997 to July 1998")
- ↑ Cambodia to outgrow LDC status by 2020 | Business | The Phnom Penh Post – Cambodia's Newspaper of Record. The Phnom Penh Post (18 Mayo 2011). Ginkuhà han 20 Hunyo 2011.
- ↑ Cuddy, Alice (2 June 2015). "Rule of law rank near bottom". Phnom Penh Post. http://www.phnompenhpost.com/national/rule-law-rank-near-bottom. Ginkúhà dida han 7 Pebrero 2016. "The World Justice Project's Rule of Law Index, which is based on surveys with ordinary people and in-country experts, ranks countries based on eight key indicators including constraints on government powers, an absence of corruption, and regulatory enforcement...In every factor measured, Cambodia scored the worst in the East Asia and Pacific region, where other ranked nations include Myanmar, Vietnam and Mongolia....[w]here the rule of law is weak, medicines fail to reach health facilities, criminal violence goes unchecked, laws are applied unequally across societies, and foreign investments are held back. [An Rule of Law Index han World Justice Project, nga nahibase ha mga survey ha mga sahid nga katawhan ngan mga experto ha sakob-han-nasod, nagraranggo hin mga nasod hin walo nga mga prinsipal nga tigaman upod in mga pagpugong ha mga gahom han gobyerno, an pagkawaray hin pangurakot, ngan pag-implementa hin mga regla...Ha tanan nga mga faktor nga ginsukol, gimarauti an ihap han Camboya ha Sinirangan nga Asya ngan han Pasipiko nga rehiyon, nga diin an iba nga mga ginranggo nga mga nasod upod an Myanmar, Vietnam ngan Mongolia...nga diin an pagdumara ha balaod maluya, diri nakakaabot an mga medisina ha mga lugar hin salud, diri napupugngan an violensya hin krimen, diri patas an pag-aplikar hin mga balaod ha mga katiringban, ngan ginpupugngan an mga investment tikang ha langyaw."
- ↑ Chad, Raymond (1 Abril 2005). "Regional Geographic Influence on Two Khmer Polities". Salve Regina University, Faculty and Staff: Articles and Papers: 137. Ginkuhà 1 Nobyembre 2015.
- ↑ "kampuchea. (n.d.). Collins English Dictionary – Complete & Unabridged 10th Edition." (ha Ininggles). Dictionary.com. Ginkuhà 31 Oktubre 2015.
- ↑ "Cambodia" (ha Ininggles). Google Books. Ginkuhà 31 Oktubre 2015.
- ↑ ""On some Cambodian Words," Thai-Yunnan Project Newsletter No. 20., Department of Anthropology, Research School of Pacific Studies Australian National University by Serge Thion" (ha Ininggles). Nectec. Ginkuhà 31 Oktubre 2015.
- ↑ Cahoon, Ben. "Cambodia". www.worldstatesmen.org. Ginkuhà 18 Agosto 2017.
- ↑ "3 Unlikely Cambodian Allies Map War on Vietnam". The New York Times (ha Ininggles). 9 Hulyo 1982. Ginkuhà 18 Agosto 2017.
- Pages with citations using unsupported parameters
- Articles with incorrect citation syntax
- Angay ighubad
- Mga barasahon nga mayda Khmer-nga-pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Frinanses-nga-pinulongan nga sinurat
- Pages using infobox country or infobox former country with the symbol caption or type parameters
- Articles containing potentially dated statements from 2017
- Articles with invalid date parameter in template
- All articles containing potentially dated statements
- Mga nasod ha Timugan nga Asya
- Cambodia
- Nasod


text:
O-ONANHON KO MALUWAS?
By: Romeo B. Macale, BSEd, LLB, MEd, DD
Sangkay, ini nga pakiana amo an pinakamatam-is pamati-on tikang ha imo. Maaram ka, unob nga butang nga kada usa ha aton dinhi ha bawbaw hini nga tuna matalikod ha kadayonan. Kondi, san-o pa umabot iton nga takna han kamatayon, andam ka ba kon ngain nga lugar ikaw makadto?
Sangkay, siring han Diyos, waray bisan usa ha aton nga diri makasasala. “Sigon han nahisurat, Waray matadong, waray bisan usa,” Mga Taga Roma 3:10. Ngatanan an tawo, lagas o bata, lalaki o babaye, makasasala. “Kay an ngatanan nagpakasala, ngan nawarayan han himaya han Diyos,” Mga Taga Roma 3:23. Salit, klaro kaupay nga waray ha aton matadong. Lagas o bata, riko o pobre, mahusay o maraksot, anuman nga kolor an aton panit, anuman an aton relihiyon o toloohan, ngatanan kita makasasala. Tungod hini, an mapait nga aton makakarawat amo an sirot nga waray katapusan han Ginoo didto ha Impierno. “Kay an kabayaran han sala amo an kamatayon; kondi an regalo han Diyos amo an kinabuhi nga waray katapusan pinaagi kan Cristo Jesus nga aton Ginoo,” Mga Taga Roma 6:23. Hinigugma ko nga sangkay, bisan kon may sirot ha kada usa ha aton, an Ginoo Jesus Cristo nag-andam hin regalo – an kinabuhi nga waray katapusan. Karuyag mo ba karawaton ini nga regalo? Kon karuyag mo matagamtaman ini nga regalo, simple la an imo pagbubuhaton. Alayon pagsunod hini nga primero nga tulo ka puntos ha ubos:
- Karawata nga ikaw usa nga makasasala.”Kay an ngatanan nagpakasala, ngan nawarayan han himaya han Dios,” Mga Taga Roma 3:23.
- Pagbasoli an imo mga sala.”Ginsusumatan ko ikaw, Diri: kondi, labot la kon kamo magbasol, kamo ngatanan liwat mamamatay,” Lukas 13:3, 5.
- Sarig kan Ginoo Jesus Cristo, nga amola an personal nga Ginoo ngan Manluluwas han imo kinabuhi.”Ngan hira nagsiring, sarig kan Ginoo Jesus Cristo, ngan ikaw maluluwas, ngan an imo panimalay,” Mga Buhat 16:31. Kon karuyag mo maluwas tikang han imo mga sala yana, kinahanglan ka yana mismo sumarig kan Ginoo Jesus Cristo ha imo kasingkasing nga imo personal Manluluwas. Kon imo ini buhaton, alayon pagyukbo ha atubangan ha Ginoo Jesus Cristo, ngan pag-ampo pagpasalamat ha Iya sugad hiton hadi ha ubos nga mga pulong:
“Ginoo Jesus Cristo, inaamkon ug kinakarawat ko nga usa ako nga makasasala. Sadang ako han sirot han kamatayon nga Imo gin-andam didto ha Impiyerno nga waray katapusan. Kondi, nagpakamatay Ka ha Krus pagbayad han akon mga kasal-anan. Yana mismo ginbabasolan ko an akon mga sala. O Diyos, pasayloa ako han akon mga pagtatalapas ha imo. Hugasi ako han Imo birilhon nga dugo tikang han akon mga kasal-anan. Luwasa ako tikang han sirot han akon mga sala ngan han Impierno nga waray katapusan. Ginoo Jesus Cristo, ginsasarigan ug ginkakarawat ko Ikaw nga Ikaw gud la an akon Diyos ug personal nga Manluluwas, ngan Ginoo ha akon kinabuhi tikang yana ngadto ha kadayonan. Ha ngaran ni Ginoo Jesus Cristo, Amen.”
Kon sinsero mo ginsarigan hi Ginoo Jesus Cristo ug ginbasolan mo an imo mga sala, yana mismo, ginluwas ka na han Ginoo Jesus Cristo tikang han sirot han sala didto ha Impyerno nga waray katapusan. “Kay an Diyos ginhigugma gud an kalibutan, nga iya ginhatag an iya bugtong nga Anak, nga kon hin-o man an nasarig ha iya diri mamamatay, kondi magkakamay-ada hin kinabuhi nga waray katapusan,” Juan 3:16. Yana, poydi mo na buhaton an salin nga tulo pa nga puntos ha ubos. Kondi, akon la kakaklarohon nga diri mo kinahanglan buhaton ini nga salin nga tulo ka puntos kon diri nimo anay pagsarigan ug karawaton hi Cristo Jesus nga imo personal nga Manluluwas. An rason, an pagpabunyag, pag-ampo, pagpamembro hin usa nga singbahan, o pagkinabuhi para madara an iba ngadto kan Cristo, diri nakakaluwas han makasasala (Markos 16:16; Mga Buhat 4:10-12).
- Magpabawtismo (magpabunyag) ka. Nagsiring hi Jesus Cristo, “Hiya nga nasarig ngan napabawtismo maluluwas; kondi hiya nga diri nasarig pagkokondinahan,” Markos 16:16.
- Pagpamembro hin Singbahan nga diin an Pulong han Diyos hul-os nga igintututdo ug iginlalaygay han mga membro ug mga bisita.”Ayaw pagpabay-i an pagkatitirok naton, sugad han batasan han pipira, kondi maglinaygayay ha kada usa: ngan mas pa dugangi, samtang iyo nakikita an adlaw nagtitika harani,” Mga Hebreohanon 10:25.
- Pagkinabuhi para madara an iba ngadto kan Ginoo Jesus Cristo.”Tugoti an imo lamrag nga sumiwak gud ha atubangan han katawhan, nga diin ira kitaon an imo mga binuhatan, ngan para pagdayawon an imo Amay nga aadto ha langit,” Mateo 5:16.
Kon waray Singbahan nga imo nahi-aagian sugad han sinisiring dinhi, poydi mo bisitahon ini nga paypay hiton akon Webpage ha http://mbbc.av1611.info, o parad-i ako hin email pinaagi hit pastor hit Metropolitan Bible Baptist Church.


text:
Paraguay
An Paraguay (ha Guarani: Paraguái), nga an opisyal nga pagtawag Republika han Paraguay (Kinatsila: República del Paraguay ; Guaraní: Tetã Paraguái), amo han usa han mga duduha la nga ginpalibutan hin tuna nga nasod ha Salatan nga Amerika (upod han Bolivia). Nahamutang ini han duha nga mga pangpang o dapit han Salog Paraguay ngan ginsasapitan ini han Argentina ha salatan ngan ha habagatan, han Brasil ha sidlangan ngan ha dumagsaan, ngan han Bolivia ha kanawayan. Tungod han pagkabutnga hini nga kahamutang ha Salatan nga Amerika, an nasod agsob tawagon nga Corazón de América — Kasingkasing han Amerika.[1]
Ngaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
An nasod gin-ngaranan tungod han Salog han Paraguay nga naagi hin pagsulog ha butnga han nasod tikang ha amihanan ngadto ha salatan. Mayda mga upat ka bersyon para han gintikangan han ngaran han salog. An literal nga kahubad tikang ha Guaraní amo an Para = ha damo nga mga kolor; Gua = tikang ha o tinatag-iyahan han o lugar; Y = tubig o salog o danaw. Ini puyde magresulta hin:
Damo nga mga kolor tikang han tubig (posible tungod han pagkita han adlaw dida han tubig o an mga pikoy ha daplin han tubig)
Administratibo nga pagbahinbahin[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Paraguay mayda napulo kag pito nga mga departamento ngan usa nga distrito capital. Ini, upod han ira mga kapital amo an:
- I - Concepción - (Concepción)
- II - San Pedro - (San Pedro)
- III - Cordillera - (Caacupé)
- IV - Guairá - (Villarrica)
- V - Caaguazú - (Coronel Oviedo)
- VI - Caazapá - (Caazapá)
- VII - Itapúa - (Encarnación)
- VIII - Misiones - (San Juan Bautista)
- IX - Paraguarí - (Paraguarí)
- X - Alto Paraná - (Ciudad del Este)
- XI - Central - (Areguá)
- XII - Ñeembucú - (Pilar)
- XIII - Amambay - (Pedro Juan Caballero)
- XIV - Canindeyú - (Salto del Guairá)
- XV - Presidente Hayes - (Villa Hayes)
- XVI - Alto Paraguay - (Fuerte Olimpo)
- XVII - Boquerón - (Filadelfia)
An mga departamento ginbahinbahin ngadto hin mga distrito.


text:
Panamá
An Panamá (puyde liwat igsurat nga Panama) nga ha opisyal nga pagtawag Republika han Panamá (ha Kinatsila: República de Panamá) amo an usa ka nasod ha Butnga nga Amerika. Nahamutang ini hin istmo nga nadugtong han Amihanan ngan Salatan nga Amerika, mayda nasiring nga ini usa nga transkontinental nga nasod. Ginsasapitan ini han Costa Rica ha kanawayan, han Colombia ha timugan, han Dagat Caribe ha amihanan ngan han Kalawdan Pacifico ha salatan. An kadako hini 75,000 ka km² nga mayda populasyon hin mga 3,300,000. An kapital amo an syudad han Panama.
Mga probinsya ngan mga rehiyon[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Panamá ginbahin ngadto hin siyam nga mga probinsya o lalawigan ngan tulo nga mga lumadnon nga rehiyon nga tinatawag ha Kinatsila: comarca indígenas, nga agsob ginpapahalipot nga comarca.
Mayda pa duha nga mga comarca ha sakob hin mga probinsya nga gintatratar nga baga hin corregimiento o munisipyo.
An siyam nga mga lalawigan o probinsya amo an:
An tulo nga nivel-hin-lalawigan nga mga comarca (nga gin-indikar ha mapa) amo an:
An duha nga mga ubos-hin-probinsya nga mga comarca amo an:
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Gobierno ngan diplomasya
- (Kinatsila) An Mangulo han Panama
- (Kinatsila) Talaan hin mga Ahesya han Kagamhanan han Panamá
- (Kinatsila) Ministro ha External nga mga Relasyon


text:
Ihap
An ihap (agsob liwat tawagon ha Winaray nga numero tikang han Kinatsila nga número) usa nga abstrakto nga ideya nga ginagamit ha pag-ihap ngan pagsukol. Iton simbolo o tigaman nga ginagamit pagtigaman o pagrepresenta hin ihap tinatawag liwat nga ihap o numero.
[igliwat] Ihap
[igliwat] 1662 (Ezguerra)
Sumala han Arte de la lengua bisaya de la provincia de Leyte (Arte han Binisaya nga yinaknan han probinsya han Leyte) ni Padre Domingo Ezguerra nga ginsurat han tuig 1662, amo ini an mga ihap ha Winaray.
[igliwat] 1908 (Romuáldez)
Han 1908 ginsurat ni Norberto Romuáldez an iya barasahon nga Bisayan Grammar. Ini an iya talaan han mga ihap ha Winaray. Ginhahatag ha ubos an daan nga ortograpiya sumala han ginbutang ni Romualdez ngan han ortograpiya nga iya ginproponer ngan gagamiton han Sanghiran san Binisaya.
[igliwat] Yana
[igliwat] Ihap nga susrunod
- 1st ikausa, siyahan, igsiyapa
- 2nd ikaduha
- 3rd ikatulo
- 4th ikaupat
- 5th ikalima
- 6th ikaunom
- 7th ikapito
- 8th ikawalo
- 9th ikasiyam
- 10th ikanapulo
[igliwat] Ihap nga diri bugos
- 1/2 katunga
- 1/3 kat-tulo
- 1/4 kat-upat
- 1/5 katlima
- 1/6 kat-unom
- 1/7 katpito
- 1/8 katwalo
- 1/9 katsiyam
- 1/10 katpulo
- 1/100 katgatos
- 1/1000 katyukot
[igliwat] Dugang nga barasahon


text:
Diperensya ha panhunahuna
Iton diperensya ha panhunahuna o sakit ha panhunahuna in sikolohikal nga pagsunodsunod, nga posible makit-an ha pamatasa, nga agsob nahisusumpay ha pagkakuri han kahimtang o disabilidad, nga diri lakip han normal nga pagdukwag han kultura han usa ka tawo. An diperensya ha panhunahuna in agsob sinisiring nga pagtampo kun unanhon umaabat, kumiwa, maghunahuna. Ini in mahisusumpay ha partikular nga rehiyon o mga buruhaton han utok o an salin han sistem nerbosa, agsob ha sosyal nga konteksto. Ini in pagkilala nga pagintende han kahimtang han kaupayan han panhunahuna nga nagliliwan-liwan han panahon ngan ha dirudilain nga kultura, ngan may-ada liwat pagkakaiba ha depinisyon, pan-panginano ngan pag-arangay, bisan may-ada istandarte nga taramdan nga kriterya nga haluag nga paggamit. Sumala han Kalibutanon Katig-uban hin Kalibsogan, haros kattulo han tawo ha kadam-an nga nasod, in nasumat hin problema ha danay nga panahon ha ira kinabuhi nga natuman han mga kriterya han diyagnosis han usa o labaw pa nga absob nga tipo hin diperensya ha panhunahuna.


text:
Imperyo Mongol
An Imperyo Mongol amo an imperyo ha ika 13 ngan ika 14 siglo nga it teritoryo naunat tikang ha Asya pakadto ha Sidlangan Europa. Amo ini an gidadakoi nga sunodsunod nga imperyo ha kaagi han kalibutan; nga nagtikang ha pagtarampo han mga tribo Mongol ngan Turkiya ha kabag-ohan nga Mongolia, nga dumako tungod hin mga pagsakop, kahuman hi Genghis Khan natawag nga tagapamuno han tanan nga Mongo ha 1206. Ha gihahataasi nga ginabut han mga Mongol, naunat ini tikang ha Danube ngado ha Dagat han Hapoon ngan tikang ha Artiko pakadto ha Camboja, nga ha tanan mayda 33.0 ka ribo o milyones km² (ha 1279), katlima (1/5) han tuna han Kalibutan, nga nasakop han 100 ka ribo adto nga panahon.


text:
Guyane
An Guyane (tawag ha Ininglis: French Guiana; Kinatsila ngan daan nga Winaray: Guyana Francesa; alternatibo nga kasurat ha Winaray: Guyana Fransesa) amo an usa ka departamento ha tabok-han-dagat ngan rehiyon ha nasod han Fransya. An prefektura o kapital hini amo an Cayenne.
An opisyal nga ngaran ha Frinanses Guyane kundi ha kadaan nga kagamit, gindugngan ini han adhetibo nga française. Ini nga daan nga kagamit tikang han kolonyal nga panahon nga diin tulo an lugar nga tinatawag nga Guyana o Guyane kon ha Frinanses. Ini nga tulo nga lugar amo an sinisiring nga Guyana (Guyana Britanika), Surinam (Guyana neerlandesa) ngan an Guyana Fransesa nga amo yana an departamento han Guyane.
[igliwat] Mga pagbahinbahin ha pagdumara
An Guyane ginbahin ngadto hin 2 ka mga arrondissement, mga 19 ka mga kanton (waray ginpakita dinhe), ngan 22 ka mga komyun:
[igliwat] Mga kasarigan


text:
Syudad han Vaticano
An Syudad han Vaticano nga ha opisyal nga pagtawag Estado han Syudad han Vaticano (ha Initalyano: Stato della Città del Vaticano ; ha Linatin: Status Civitatis Vaticanæ) usa nga ginpalibotan hin tuna nga soberano nga syudad-nga-estado. An teritoryo hini amo in ginpalibotan hin bungbung nga enclave ha sakob han syudad han Roma. Ha kadako nga 44 ka hektarya (108.7 nga acre) amo ini an giguti-ayi nga naglulugaring nga estado han kalibutan.[5]
Ginhimo ini pinaagi han Kasabotan han Letran (puyde liwat tawagon nga Pacto de Letrán o Lateran Treaty) han 1929 nga bag-o nga entidad. An kataposan nga nahabilin han kasanhi (756 tubtob 1870) nga mga Estados Pontificios ginbug-os nga ginlakip ngadto han Italyano nga estado, nga han una usa nga ginhadi-an, dida han 1870, nga amo gihapon an naglakip hin iba nga mga estado nga Italyano sugad han Duha nga Sicilias, nga nagin nagsunod-nga-estado han ngatanan hini nga mga estado ha mga katungod ngan mga obligasyon.
An Syudad han Vaticano usa nga diri-gin-ereder, nga gin-eelihir nga monarkiya nga ginpapamunoan han Obispo han Roma — an Papa Katolika. An gihataasi nga mga funsyonaryo han estado hini mga kapadi-an han Simbahan Katolika. Amo ini an soberano nga teritoryo han Santa Sede (ha Linatin: Sancta Sedes; ha literal nga Winaray: Baraan nga Lingkoranan o Baraan nga Lingkoran) ngan dinhe nahimutang an Palasyo Apostoliko — an opisyal nga urukyan han Papa — ngan han Curia Romana. Amo nga, samtang an lingkoranan han simbahan (katedral) han Papa komo Obispo han Roma (an Basilika han San Juan Letrán) nahamutang ha gawas han mga bungbong hini, ha Roma, an Syudad han Vaticano amo an sinisiring nga kapital hin gobyerno han Simbahan Katolika.
[igliwat] Mga tigaman
- ↑ It mga bisita nga mga turista diri gintutugotan pagmanehar ha sakob han Vaticano nga waray ispisyal nga pagtugot, nga agsob ginhahatag la ha mayda mga panuyo hin trabaho hin opisina ha Vaticano.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Tratado ha butnga han Santa Sede ngan Italya, article 26.
- ↑ An Syudad han Vaticano usa nga syudad-nga-estado
- ↑ Ha pagsunod han parrafo 2 han Legge sulle fonti del diritto han 7 Hunyo 1929, an ngatanan nga mga balaod ngan mga surundon han estado ginmamantala ha Initalyano nga Supplemento per le leggi e disposizioni dello Stato della Città del Vaticano nga ginkakanit han Acta Apostolicae Sedis. An nahasurat han syahan nga pito nga mga butang nga ginmantala hiton nga supplemento ginhahatag didi. Samtang an estado ngahaw nagamit hin Initalyano là, damo pa nga mga pinulongan an ginagamit han mga institusyon nga nahamutang ha sakob han estado sugad han Santa Sede, an Pontifisyo nga Gwardya Swisa, ngan an Sanghiran nga Pontifisyo hin mga Siyensya. An Santa Sede nagamit hit Linatin nga opisyal nga pinulongan ngan han Frinanses nga diplomatiko nga pinulongan; dugang pa, an Secretariat han Estado nagamit hin Ininglis, Inaleman, Initalyano, Pinolako, Pinortuges ngan Kinatsila. An Gwardya Swisa, nga diin an mga sugo ha martsa ginhahatag ha Inaleman, nagamit gihapon hin Frinanses ngan Initalyano ha ngatanan nga opisyal nga mga seremonyas. An semi-opisyal nga peryodiko han Santa Sede nga L'Osservatore Romano nagamit hin Ininglis, Frinanses, Inaleman, Initalyano Malayalam, Pinolako, Pinortuges ngan Kinatsila. An Radyo Vaticano nagamit hin Inalbano, Amharic, Inarabo, Inarmenya, Byeloruso, Binulgarya, Inintsek, Krinoatyano, Tseka, Esperanto, Iningles, Tinag-alog, Frinanses, Inaleman, Hindi, Hinungaryano, Initalyano, Kiswahili, Latvyano, Lithuanyano, Malayalam, Pinolako, Pinortuges, Rumanyano, Rinuso, Slovak, Slovenyano, Somali, Kinatsila, Tamil, Tigringna, Ukranyano, ngan Vinyetnames.
- ↑ CIA - The World Factbook - Holy See (Vatican City). Cia.gov. Ginkità dida han 2009-10-10.
- ↑ 5.0 5.1 Holy See (Vatican City). CIA — The World Factbook. Ginkità dida han 2007-02-22.
- ↑ catholic-pages.com
- ↑ Holy See (Vatican City), The World Factbook, CIA. Retrieved 14 April 2009.
- ↑ Since 2002-01-01. www.vatican.va Holy See Press office — General Information. Retrieved 2009-10-23
- ↑ ugsa han 2002, an Vaticano nga lira (nga patas upod han Italyano nga lira)
- ↑ An ITU-T nagdesignar han kodigo nga 379 ngadto han Syudad han Vaticano. Bisan pa, an Syudad han Vaticano lakip dida han Italyano nga plano hin mga ihap ha telepono ngan nagamit han Italyano nga kodigo hin nasod nga 39, nga ginsusundan hin 06 (para han Roma) ngan 698.


text:
Syudad han Mehiko
An Syudad han Mehiko (ha Kinatsila: Ciudad de México) amo an Distrito Federal, kapital han Mehiko ngan lingkoranan han mga gahom nga federal han Paghiusa o Unyon[1]. Amo ini an pinaka-importante nga sentro hin ekonomiya, industriya ngan kultura han nasod; an syudad nga gidamo-i hin mga tawo nga mayda 8,836,045 nga mga nangungukoy dida han 2008.[2] Usa ini han mga entidad federativa han Mehiko. Ha Kinatsila an opisyal nga pagtawag hini amo an Ciudad de México, Distrito Federal nga agsob ginhahalipot nga México, D.F. o D.F. o México.
[igliwat] Mga reperensya
- ↑ Artículo 44 de la Constitución Política de los Estados Unidos Mexicanos.
- ↑ Consejo Nacional de Población, México; Proyecciones de la Población de México 2005-2050 Ginkita dida han 2008-09-27.


text:
Laos
An Laos o Lao (nga an opisyal nga ngaran Republika Demokratika Popular han Lao o kon ha literal nga Winaray: Republika nga Demokratika han Katawhan han Lao; ha Lao nga yinaknan: ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ nga ha Romano nga kasurat amo an Sathalanalat Pasathipatai Pasason Lao) usa nga ginpalibotan hin tuna nga nasod ha Timugan nga Asya, nga ginsasapitan han Burma (Myanmar) ngan Tsina ha kanawayan, han Vietnam ha sidlanan, han Camboya ha salatan, ngan Thailand ha katundan. An kaagi han Laos natikang han Ginhadian han Lan Xang o Tuna hin Ribo nga mga Gadya o Tuna hin Milyon nga mga Elepante, nga dida tikang han ika-14 nga siglo tubtob han ika-18 nga siglo.
Katapos hin kolonyal nga panahon ha ilarom han Fransya, nagkaaada ini hin paglugaring dida han 1949. Nagkaada hin maiha nga gyera sibil nga natapos hin opisyal han pagdaog han komunista nga Pathet Lao ngan an ira pakaabot ha poder dida han 1975, kondi an mga pag-aragway han mga durudilain nga mga hugpong nagpadayon pa hin pira pa ka tuig.
[igliwat] Etimolohiya
Ha Lao nga yinaknan, an ngaran han nasod Meuang Lao. an Imperyal nga Franses nga amo an naghimo han nasod nga kabahin han Franses nga Indotsina han 1893, ginsurat an ngaran hin diri-ginluluwas nga "s", i.e. "Laos" (An Lao nga yinaknan mismo waray kataposan nga 's' nga tunog, amo nga it mga Lao nga tawo ginluluwas nira ini sugad han ira tuminongnong nga yinaknan). An agsob nga ginagamit nga porma nga adhetibo amo an "Lao", e.g. "an Lao nga ekonomiya", diri an "Laotianhon" nga ekonomiya - bisan man kon an "Laotian" gin-gagamit ha Iningles pag-indikar han mga tawo han Laos nga diri malipat han Lao nga etniko nga grupo.
[igliwat] Mga Lalawigan ngan mga Distrito
An Lao ginbahin ngadto hin mga 16 nga mga lalawigan (qwang) ngan an Vientiane nga Kapital (Nakon Luang Vientiane):
- Attapeu
- Bokeo
- Bolikhamsai
- Champasak
- Hua Phan
- Khammuan
- Luang Nam Tha
- Luang Prabang
- Udomxai
- Phongsali
- Salavan
- Savannakhet
- Prefektura han Vientiane
- Lalawigan han Vientiane
- Sainyabuli
- Saisombun Khetphiset (ispisyal nga administratibo nga zona, nga gin-disolver dida han 2006)
- Sekong
- Xieng Khuang
An nasod ginbahin-bahin pa ngadto hin mga distrito (muang).


text:
Vigan
An Syudad han Vigan usa nga ikatulo nga klase nga syudad ha lalawigan han Ilocos Sur, Pilipinas. Amo ini an kapital nga syudad han Ilocos Sur. Nahamutang an syudad ha katundan nga labnasan han isla han Luzon, nga naatubang han Dagat Salatan Tsina.
Usa ini nga World Heritage Site tungod kay amo ini an pinakamaupay nga nahabilin nga pananglitan hin bungto kolonyal nga Espanyol ha Asya, ngan kilalado ini tungod han cobblestone nga kakarsadahan hini ngan hin arkitektura nga nagdudugtong hin Asyano nga disenyo hin paghimo ngan in Europeo nga kolonyal nga arkitektura ngan pagplano.
Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 45,143 ka tawo ha 9,193 nga mga panimalay.
Hi Elpidio Quirino, an ika-unom nga presidente han Pilipinas, natawo ha Vigan.
[igliwat] Mga Baranggay
An Syudad han Vigan ginbahin ngadto hin katloan kag siyam (39) nga mga baranggay.


text:
Rai - Vo Tuong Ngan Ha 2 tv, Rai - Vo Tuong Ngan Ha Chap 2 tv Next 3, 4, 5, 6
Các tập Truyen tranh, truyen hentai sắp xuất xưởng : Rai - Vo Tuong Ngan Ha 3 , Rai - Vo Tuong Ngan Ha 4 , Rai - Vo Tuong Ngan Ha 5 , Rai - Vo Tuong Ngan Ha 6 , Rai - Vo Tuong Ngan Ha 7 Rai - Vo Tuong Ngan Ha Chap 3 , Rai - Vo Tuong Ngan Ha Chap 4 , Rai - Vo Tuong Ngan Ha Chap 5 , Rai - Vo Tuong Ngan Ha Chap 6 , Rai - Vo Tuong Ngan Ha Chap 7 Rai - Vo Tuong Ngan Ha Chap 3 tv, Rai - Vo Tuong Ngan Ha Chap 4 tv, Rai - Vo Tuong Ngan Ha Chap 5 tv, Rai - Vo Tuong Ngan Ha Chap 6 tv, Rai - Vo Tuong Ngan Ha Chap 7 tv


text:
Unyon Europea
An Unyon Europea (Iningles: European Union) amo an usa ka unyon pan-ekonomiya ngan pan-politikal han karuhaan kag-pito (27) ka mga bumulig nga estado nga nakabutang ha Europa. Mahitungod nga gusto magkamayda hin pagurusa nga rehiyon, an Unyon Europeo gintukod tikang ha Tratado han Maastricht han 1 Nobyembre 1993 tikang ha pundasyon han aada na nga Comunidad panekonomiya han Europa. Mayda haros 500 ribo o milyones nga munopyo an Unyon ngan ha pagtarampo, mayda ini 30% nga bahin (US$18.4 trilyon ha 2008) han nominal gross world product.
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas
- European Union delegation to the Philippines (Iningles)


text:
Pangasinan News
Testigo han depensa, may nahibubulig ha prosekusyon - Tañada
Waray News
TACLOBAN CITY - Iguin-duon ni Cong. Eren Tañada han prosekusyon nga nakakabulig guihapon ha ira an mga testigo han defense team ha nagpapadayon nga impeachment trial alakontra kan Chief Justice Renato Corona.
Sumala kan Cong. Tañada, ha pakikipaghimangraw han Bombo Radyo Tacloban, may nahibubulig guihapon an testimony han mga testigo han depensa tungod nga diri naman hira maaram nga may iba nga sources of income an punong mahistrado.
Guinsiring ni Cong. Tañada, nga hini nga paagi, mahisusulod an hurohimangrawon maypaghisumpay ha illgottenwealth ni Corona tungod nga diri naman nakabutang ha iya SALN an iba hini nga sources of income.
Dugang pa han mao nga opisyal nga diri ini nahieesplikar han depensa ngan inkaso nga mahiesplikar man, igkukwestiyon la guihapon nira kon kay ano waray ini igbutang han SALN.
- Balyu-ay hin buto ha butnga han NPA ngan militar - iimbestiran na
- Usa nga pampasahero nga van han Granados, nakaligis-patay
- Recall election ha Samar, diri na madadayon
- Prosekusyon, kumpiyansa nga diri matestigo hi CJ Corona ha Korte
- 22-anyos nga misis nag-bigti gamit an straw, kritikal
- Sen-judges, tutukan an mga nabayaan nga balaud mahuman an 1 kasemana nga pahuway ha trial
- Guinness world book han nakatalaan nga nationwide buntis day, guinhihingita
- Pamiya han 10-anyos nga bata nga naligis patay, reguloso magpasaka hin kaso
- 8 anyos nga bata, nakuryente, patay!
- Lalaki, guinuno-samaran
- Impeachment trial, posible umabot pa ha Mayo
- MGB 8, aminado nga nakukurian dakpon an mga illegal miners
- Pag drop han 5 nga Articles of Impeachment kan Corona, stratihiya la han prosec
- 1 sundalo nabutan hin landmine patay
- Leyte provincial Engineer guin-ambush-samaran
- Lalaki nga nagmamaneho hin nakainom, naaksidente, patay; 2 nga iba pa samaran
- Imelda ngan Bongbong adi ha Tacloban para ha lamay ni Kokoy Romualdez
- Catbalogan LGU nagdumara hin mass weddings
- Depensa, utro nakapuntos ha impeachment trial kakulop - Sen. Maceda
- Pag-atubang ha korte ni De Lima, dako an maibubulig ha Corona Impeachment - Colmenares


text:
Puerto Rico
An Puerto Rico, nga an opisyal nga ngaran han Kinatsila Estado Libre Asociado de Puerto Rico, ngan ha Iningles Commonwealth of Puerto Rico, usa nga teritoryo nga diri incorporado nga gindudumara han Estados Unidos nga mayda status hin autogobyerno o paglugaring hin pagdumara. Nahamutang ini ha dumagsaan o amihanan-sidlangan han Dagat Caribe ha sidlangan tikang han Republika Dominicana ngan katundan tikang han Islas Virgenes.
An mga Puertorriqueño sumala han Balaod Jones han 1917 mga bungtohanon o ciudadano han Estados Unidos.
[igliwat] Mga munisipyo han Puerto Rico
An Puerto Rico mayda 78 ka munisipyo (municipio). An mga ini na-elihir hin alkalde (alcalde) ngan lehislatura munisipal (legislatura municipal).


text:
Toulon
Mga Koordinada: 43°08′N 5°55′E / 43.13°N 5.92°E
An Toulon (ha Provençal nga Inocsitan: Tolon ha klasikal nga surundon hin pagsurat o Touloun ha Mistraliano nga surundon hin pagsurat; ha Initalyano: Tolone; ha Kinatsila: Tolón) usa nga syudad ha salatan nga Fransya ngan in dako nga puerto militar ha labnasan han Mediterraneo, nga mayda dako nga Franses nga base hin puwersa ha kadagatan. Nahamutang ini ha rehiyon han Provence-Alpes-Côte-d'Azur, ngan amo ini an prefektura o kapital ha departamento han Var han kasanhi nga lalawigan han Provence.
An syudad han Toulon importante nga sentro para hin paghimo hin mga sakayan hin puwersa ha kadagatan, ha panagat o pangisda, ha paghimo hin vino, ngan an paghimo hin mga garamiton nga aeronotiko, mga armamento, mga mapa, papel, tabako, pagpatik, sapatos, ngan garamiton nga elektroniko.
An militar nga puerto han Toulon amo an dako nga sentro naval han Fransya ha labnasan hini ha Mediterraneo. Amo ini an balayan han Franses nga dara-hin-idro nga barko o aircraft carrier nga Charles De Gaulle ngan an grupo-para-hin-pag-away hini. An Mediterraneo nga Flotilya han Fransya nahabase ha Toulon.


text:
Mikhail Lomonosov
Hi Mikhail (Mikhaylo) Vasilyevich Lomonosov (Rinusyan: Mиxaи́л Bacи́лbeBич ЛoMoHócoB; Nobyembre 19, 1711– Abril 15, 1765), hiya an usa ka makarit nga Rusyano, syentipiko, manunurat, nga dako an naging contribyusyon ha literatura, pag-aram ngan syensya. Upod an iya mga nadiskubre amo an atmospera han Benus. An iya nababaroan ha syensya amo an syensya naturales, kimika, pisika, mineralohiya, kaagi, arte, philolohiya, gamit optikal ngan iba pa. Usa liwat hiya nga magsiriday, nga naging basehan han kabag-ohan nga literatura lingwahe han Rusya.


text:
Lincoln Diaz-Balart
Hi Lincoln Diaz-Balart (natawo han Agosto 13, 1954), Amerikano nga politiko, usa nga Republikano miyembro han Kamara han Representante han Estados Unidos tikang han 1993, nga narepresentar han ika-21 nga Distrito han Florida (mapa).
Natawo hiya ha Havana, Cuba ngan anak hiya han tinmalikod na nga Cubano nga politiko nga hi Rafael Diaz-Balart ngan kasanhi nga umangkon ni Fidel Castro. Nag-iskwila hiya ha American School of Madrid, Madrid, Espanya, New College of Florida, Cambridge University, ngan Case Western Reserve University. Usa hiya nga abogado ngan lehislador han estado ugsa hiya inmapi han Kamara han Representante han Estados Unidos. Han 2000 ngan 2002, nagdalagan hiya hin pagreelihir nga waray kabangga. Dida han 2004 ngan yana han 2006, iginkabangga hiya ni Frank J. Gonzalez[1], usa nga libertarian nga Demokrata. Miyembro hiya han House Rules Committee ngan House Committee on Homeland Security, ngan usa hiya nga sponsor han Homeland Security Act. Hi Diaz-Balart kasal kan Cristina Diaz-Balart, ngan mayda hira duha nga anak: hira Lincoln ngan Daniel. An iya bugto nga hi Mario Diaz-Balart, usa gihapon nga kongresista, nga amo an narepresenta han ika-25 nga distrito han Florida.


text:
Turismo
An turismo amo in pagbiyahe para hin pagli-aw o paghayahay nga mga buruhaton o an paghatag hin mga serbisyo nga nasuporta hini nga hayahay nga biyahe. An World Tourism Organization naghuhubad han pulong nga turista nga mga tawo nga "nabiyahe ngadto ngan na-istar hin mga lugar ha gawas han ira kalibungan hin diri masobra hin usa nga nasunod nga tuig para hin pagli-aw, negosyo ngan iba nga mga panuyo nga diri nahanunungod han pagbuhat hin buruhuaton nga ginbaydan tikang han lugar nga ginbisita". An turismo nagin sikat nga pagpaliaw nga buruhaton ha kalibutan. Han tuig 2006, mayda mga labaw hin 842 ka ribo (o milyon) nga mga langyawanon nga mga nangabot nga mga turista.[1]
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ UNWTO World Tourism Barometer. World Tourism Organization: (2007).


text:
Sabah
An Sabah usa nga negeri o estado ha Malaysia nga nahamutang ha dumagsaan o amihanan-sidlangan nga dapit han isla o puro han Borneo (kitaa an mapa). Amo ini an ikaduha nga gidako-i nga estado ha Malaysia sunod han Sarawak, nga sapit hini dida ha habagatan o salatan-katundan. Mayda liwat ini linea upod han lalawigan han Sinirangan nga Kalimantan han Indonesya ha salatan. Bisan man ha status hini nga usa nga negeri o estado han Malaysia, an Sabah nagpapabilin nga gin-aagawan nga teritoryo; an Pilipinas mayda waray-gin-porsegir nga pag-angkon han kadam-an nga bahin han sidlangan nga dapit han teritoryo. An kapital han Sabah amo an Kota Kinabalu, nga kilalado han una nga Jesselton. An Sabah kilalado ha pagtawag nga "Sabah, negeri di bawah bayu", nga buot sidngon "Sabah, an tuna ha ubos han mga kahanginan", tungod kay an kahamutang hini ha salatan o ubos han masurong ig-bagyo nga rehiyon nga palibot han Pilipinas.


text:
Kalawdan Pacifico
An Kalawdan Pacifico in gidadakoi ha ngatanan ha pagbahinbahin han kanan Kalibutan kadagatan. Naunat ini tikang ha Artico ha amihanan ngadto ha Kalawdan Salatan ha salatan, natubtob ha Asya ngan Australya ha katundan, ngan ha an mga America ha sinirangan.
Mayda 165.2 milyones nga mga kilometro kwadrado (63.8 milyones nga mga milya kwadrado), ha kahaluag, ini an gidadakoi nga bahin han Kalawdan Kalibutan - ngan, samtang, an hydrosphero liwat, in nataklop harani han 46% han kanan Kalibutan panbawbaw nga tubig, ngan kat-tulo han iya panngatanan nga bawbaw nga kahaluag, nga nahimo nga mas dako kaysa ha ngatanan han kanan Kalibutan katunaan nga gintarampo. Ini in natutunga han ekwador ha Amihanan Kalawdan Pacifico ngan Salatan Kalawdan Pacifico, labot la hini han duduha: an Galápagos ngan Kapuropod-an Gilbert, nga bisan aada ha may ekwador in nahahalakip ha kabug-osan ha sulod han Salatan Pacifico. An Mariana Trench ha katundan Amihanan Pacifico in gihahalaromi nga punto ha kalibutan, nga naabot ha kahilarom nga 10,911 mga metro (35,797 piye).
An Kalawdan Pacifico in nakit-an han mga Europeo ha unhan han ika 16 siglo, siyahan ni Katsila explorador Vasco Núñez de Balboa nga gintabok an Istmo han Panama han 1513 ngan ginngaranan ini nga Mar del Sur (Dagat Salatan). An iya ngaran ha kayanaan in ginhatag ni Portuges nga Explorador Fernando de Magallanes ha kapanahonan han expedisyon han mga Katsila nga pagtuyok ha kalibutan ha 1521, nga nakatapo hin maupay nga kahanginanha pag-abot niya ha kalawdan ngan gintawag ini nga Mar Pacifico ha Pinortuges, may-ada kasirigngon nga "puno hin kamurayaw nga dagat".


text:
Oda Nobunaga
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Oda Nobunaga (ha Hinapon: 織田 信長 Oda Nobunaga, Hunyo 23, 1534–Hunyo 21, 1582) usa nga importante nga daimyo dida han Sengoku nga panahon han kaagi ngan kasaysayan han Hapon. Anak hiya ni Oda Nobuhide, usa nga menor nga warlord mga mayda gamay nga mga tinatag-iyahan nga katunaan ha Owari nga probinsya. Usa nga kinabuhi hin nagpipinadayon nga conquista militar an kinabuhi ni Nobunaga, nga ha urhe nagresulta han pagconquista han kadam-an nga bahin han Hapon ugsa han iya kamatayon dida han 1582.


text:
Pebrero
An Pebrero amo an ika-duha nga bulan han Kalendaryo Gregoriano. Hurawbisbis iton alternatibo nga ngaran hini nga bulan ha Winaray. Amo ini an gihaliputi nga bulan Gregoriano ngan amo la ini nga bulan nga iton kahalaba karuhaan kag walo (28) o karuhaan kag siyam (29). Iton bulan mayda 29 ka adlaw basta leap year, kon iton ihap o numero hiton tuig puyde matunga ha upat (labot la hiton mga tuig nga puyde matunga hiton 100 ngan diri hiton 400). Ha iba nga mga tuig, an bulan mayda 28 ka adlaw.
Natikang iton Pebrero, kon ha astronomiya nga pag-istorya, pag-aada iton adlaw dida hiton constellation han Capricornus ngan natatapos an bulan kon an adlaw aada hiton constellation han Aquarius. Kon ha astrolohiya, iton Pebrero natikang kon iton adlaw aada hiton senyal han Aquarius ngan natatapos dida hiton senyal han Pisces.
[igliwat] Ngaran
An bulan nga Pebrero ginngaranan tikang han diyos Romano nga hi Februus, an diyos han purifikasyon. An Enero ug an Pebrero amo an kataposan ngan mga bulan nga gindugang dida han kalendaryo Romano, tungod kay an mga Romano han una, ginlalantaw nira an winter nga takna hin waray bulan. Ini nga pagbalhin (ha pagdugang han mga bulan han Enero ug Pebrero) ginhimo hi Numa Pompilius ha mga 700 BC agod mahatungod an kalendaryo hin standard lunar year. An kan Numa Februarius mayda 29 ka adlaw (30 kon leap year). Hi Cesar Augusto kuno, nagtanggal hin usa nga adlaw tikang han Pebrero ngan gindugang ini ngadto han bulan han Agosto, (nga ginbalyo-an an ngaran tikang ha Sextilis ha dungog han iya kalugaringon), agod nga an kan Julio Cesar (Julius Caesar) bulan nga Hulyo diri magkakamay-ada hin darudamo nga adlaw. Pero diri gud dako iton prueba ha kasaysayan nga nasuporta hini.
An Pebrero amo an katapusan (ha ngaran) nga bulan han kalendaryo Romano, kay an tuig han una, nagtikang dida han Marso. Mayda mga regular nga panahon nga an mga sacerdote o kapadi-an Romano namumutang hin intercalary month, nga an ngaran Mercedonius, katapos han Pebrero agod mahatungod an tuig han mga season.
[igliwat] Mga Ngaran ha Kasaysayan
Ha mga ngaran han Pebrero ha kasaysayan, upod dinhi an Anglo-Saxon nga mga pulong Solmoneth (sun month o bulan han adlaw) ug Kale-monath (ginngaranan para han cabbage) pati gihapon an kan Carlomagno (Charlemagne) pagtawag hini nga bulan nga Hornung. Ha daan nga Hinapon nga kalendaryo, it ngaran han bulan Kisaragi (如月, 絹更月 or 衣更月). Tinatawag gihapon ini ha panalagsa Mumetsuki (梅見月) o Konometsuki (木目月). Ha yinaknan nga Finnish, an ngaran han bulan helmikuu, nga nangangahulogan "bulan han perla".
[igliwat] Kaluwas han Iningles nga ngaran
Iton Iningles nga ngaran han bulan "February" ginluluwas nga diri ginpapatingog it syahan nga r, ("Febuary"), hin damo nga mga nayakan hit Iningles. Bangin ini tungod hiton dissimilation o analogical change nga na-impluwensya han "January" (ngaran ha Iningles para hit Enero).
[igliwat] Mga Ngaran ha Iba nga Yinaknan
- Ha Kinatsila febrero
- Ha Iningles February
- Ha Irish nga Kalendaryo Feabhra
[igliwat] Mga Panhinabo ha Pebrero
- Dida hiton pagano nga kaliding han tuig, it Pebrero natikang dida hiton o harani hiton Imbolc ha amihanan nga hemisfera ngan Lughnasadh dida ha salatan nga hemisfera.
- Ha Irlandia (Ireland), iton Pebrero 1 amo an Imbolc, an fiesta ni St. Brigid (an Secondarya nga Patron han Irlandia) ug syahan nga adlaw han Spring. Ha Irish Calendar it ngaran han bulan Feabhra.
- Pebrero 2 an pitsa hiton Candlemas ngan Groundhog Day
- Pebrero 3 Setsubun (節分) ha Hinapon nga kalendaryo.
- Pebrero 4 Risshun (立春) ha Hinapon nga Kalendaryo.
- Pebrero 12 amo an Lord Faust Birthday (Kaadlawan ni Señor Faust)
- Pebrero 14 amo an Adlaw ni San Valentín (St. Valentine's Day)
- Pebrero 21 is Language Martyrs' Day (Adlaw han mga Martires han Yinaknan), nga ginsasaurog han mga nayakan hin Bengali nga katawhan.
- Pebrero 21 amo an International Mother Language Day
- Ha Estados Unidos, iton Pebrero amo an Black History Month.
[igliwat] Trivia
- Naka-tulo mahinabo an Pebrero 30 ha kasaysayan.
- Ha mga common nga tuig iton Pebrero natikang hiton parehos nga adlaw sugad hit Marso ngan Nobyembre. Ha mga leap year iton Pebrero natikang hiton parehos nga adlaw sugad hit Agosto.
- Iton bukad hiton Pebrero amo an carnation.
- Iton birthstone hiton Pebrero amo an amethyst.


text:
Enero 1
An Enero 1 an ika-1 nga adlaw han tuig han Kalendaryo Juliano ug kalendaryo Gregoriano. Ha alternatibo nga pagngaran ha Winaray, Paniniyahan 1. Iton pulong nga tuig han kalendaryo o calendar year amo an kabutang han mga bulan, tikang Enero tubtob Disyembre. An syahan nga adlaw han medieval nga Juliano nga tuig ha kasagaran dida hin adlaw nga diri Enero 1. Ini nga adlaw ginpili nga syahan nga adlaw han tuig Juliano han tanan nga Katundan nga Europa nga mga kanasuran labot la han Inglaterra dida han mga 1450 ug 1600. An kalendaryo Gregoriano nga ginpagawas dida han 1582 waray magmando nga an Enero 1 amo an New Year's Day o an syahan nga adlaw han ihap hini nga tuig. Bisan man kon an Inglaterra nagtikang han ihap han iya tuig dida han Marso 20 (Lady Day o Adlaw han Annunciacion), dida han butnga han ika-13 nga siglo ug 1752, an Enero 1 gintawag nga New Year's Day, ngan kaupod han Pasko ngan ha panalagsaon, Twelfth Night (Ika-Napulo kag Duha nga Gab-i), usa nga holiday nga mahinhatag hin mga hatag o regalo. Mayda pa 364 nga adlaw (365 kon leap year) nga nahabilin hit tuig.


text:
Karlsruhe
An Karlsruhe amo in uska syudad ha salatan-katundan han Alemanya, ha estado han Baden-Württemberg nga nahamutang harani ha mga katubtuban han Fransya ngan Alemanya.
An Karlsruhe in gintukod ha 1715 komo Palasyo Karlsruhe, ha panahon nga an Alemanya in sagunson nga mga syudad-estado. An bungto nga nagpapalibot han Palasyo in nahimo nga lingkuran han duha ha gihahataasi nga hukmanan ha Alemanya, an Federal nga Hukmanan han Batakan Balaod han Alemanya (Bundesverfassungsgericht) nga an pagbuot in mayda kusog han balaod, ngan an Federal nga Hukmanan han Katadungan han Alemanya (Bundesgerichtshof), an gihahataasi nga hukmanan han pamalandong ha mga butang han balaod sibil ngan balaod kriminal.


text:
Biyograpiya
An Biyograpiya (tikang han Griyego nga mga pulong bios nga nangangahulogan kinabuhi, ngan graphein nga nangangahulogan surat) usa nga genre hin literatura ngan iba nga paagi hin media sugad hin film, nga naha-batakan han mga sinurat nga mga pagsaysay hin mga indibidwal nga mga kinabuhi. Iton biyograpiya puyde nga mahitungod hin tawo nga fiction o non-fiction, ini nga pulong ha kaurogan ginagamit ha pagtawag hin non-fiction. Nalain ini hiton profile o curriculum vitae nga kon diin iton biyograpiya mayda paglantaw hin kumplexidad ngan mayda ginhighlight nga mga dirudilain nga bahin han personalidad upod in mga detalye hin mga nahinabo. It biyograpiya diri la kay lista hin mga butang sugad hin pagkatawo, pag-aram, trabaho, mga relasyon ngan kamatayon. Naghihisgot gihapon ini hiton mga gin-aabat han pag-agi ngan pagtilaw hini nga mga panhinabo.


text:
Aung San Suu Kyi
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Aung San Suu Kyi (ha Burmese: ); natawo dida han Hunyo 19 1945 ha Yangon (Rangoon), usa nga pro-demokrasya nga aktibista ngan namumuno han Nasodnon nga Liga para han Demokrasya ha Myanmar (Burma), ngan kilalado nga priso ha konsyensya ngan nagbandilo han waray-biyolensya nga pag-away. Hi Aung San Suu Kyi an ikatulo nga anak ha iya pamilya. An iya ngaran nga "Aung San" tikang han iya amay, an "Kyi" tikang han iya nanay ngan an "Suu" tikang han iya lola.[1] Hi Suu Kyi usa nga Buddhista nakadaog han Premyo Rafto ngan han Premyo Sakharov para han Kagawasan hin Panhunahuna dida han 1990 ngan dida han 1991 ginpremyohan han Premyo Nobel hin Kamurayaw ngan han 1992 ginpremyohan hiya han Jawaharlal Nehru nga premyo hin kamurayaw han Gobyerno han India tungod han iya pakibisog hin diri-biyolente nga paagi ha ilarom han diktatoriya militar. Gindetenir hiya yana, ngan an gobyerno han Myanmar balik-balik nga nagpaiha han pagdetenir ha iya. Sumala han mga resulta han 1990 nga heneral nga pinili-ay, hi Suu Kyi nakadaog han katungod nga magin Primer Ministro, komo namumuno han nagdaog nga Nasodnon nga Liga para han Demokrasya, pero an pagdetenir ha iya han militar nga junta nagpugong ha iya nga makasaka hini nga puwesto.
[igliwat] Mga reperensya
- ↑ Nobel Prize.org Bio Details. Quote: 1945: June 19. Aung San Suu Kyi born in Rangoon, third child in family. "Aung San" for father, "Kyi" for mother, "Suu" for grandmother, also day of week of birth. Favourite brother is to drown tragically at an early age. The older brother, will settle in San Diego, California, becoming United States citizen.


text:
Oops I didn't look to see how to play I just thought that you put HA HAs all over the post. Sorry about that!
I'm
!
Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha ha ha ha ha ha ha ha ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha Ha!!


text:
Ayam
An Ayam o idó[2] (Canis lupus familiaris) amo an usa ka klase nga mammal nga kauropod ha pamilya Canidae. Gin-iinalagaan ini nga hayop han mga tawo ha maiha na nga matahon. An mga ayam nagagamitan han katawhan ha damo nga butang sugad ha trabaho, pagbantay ha panimalay nga alaga. Damo naayon pag-alaga hin ayam kay makisasangkayon hira nga namamati ha tawo.
An bata nga ayam amo an gintatawag nga tiyô o idô.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Macdonald, David; Claudio Sillero-Zubiri (2004). The Biology and Conservation of Wild Canids. Oxford: Oxford University Press. pp. 45–46. ISBN 0198515561.
- ↑ Ha pira nga dapit ha Leyte, Biliran, ug Samar, an pulong nga idó o bis pangani idô amo in ginagamit nga pulong imbes nga ayam. Kitaa pananglitan an Waray-English Dictionary ni George Dewey Tramp pakli 203 Dunwoody Press, Maryland, USA 1996


text:
Alsace
An Alsace (kaluwas ha Frinanses: al-zas; Alsaciano ngan Aleman: Elsass, kasurat ha Aleman ugsa han 1996: Elsaß; Linatin: Alsatia; Kinatsila ngan daan nga Winaray: Alsacia; alternatibo nga kasurat ha Winaray: Alsasya) amo an ikaupat ha giguguti-ayi ha karuhaan kag unom (26) nga rehiyon han Fransya. Mayda ini kahaluag nga 8,280 km2. Ini nga rehiyon amo an may gigugutiayi nga katunaan ha Metropolitana Fransya. Amo gihap ini an gisusuoki ha Fransya (ika tulo ha gihuhuro-oti ha metropolitana Fransya) nga may 222 munopyo kada kilometro kwadrado (Ihap han popyulasyon ha Enero 2008: 1,836,000). An Alsace nahamutang ha sidlangan Fransya ha may katundan salog han Rhine, nga sapit han Alemanya ngan Switzerland. An kapital han politika, ekonomiya ngan kahiaraan (kultura) ngan an gidadako-i nga syudad amo an Strasbourg. An syudad amo an linkuran han dose-dosena nga mga katig-uban ngan kalawasan han kanasoran. Ha larangan politika, an Alsace amo an usa ha pinakaimportante nga rehiyon ha bug-os nga Unyon Europeo.
An ngaran nga "Alsace" tikan ha yinaknan Aleman nga "Ell-sass", kasirigngon, "nakalingkod ha Ill". An Ill amo an usa nga salog ha Alsace. An rehiyon kaupod han mga inagian han Baraan nga Imperyo Romano. Ginhinay-hinay ini pag-agaw han Fransya ha ika-17 siglo ha ilarom nira Hadi Louis XIII ngan Hadi Louis XIV. Ha ira pamumuno nahimo ini nga usa ka lalawigan han Fransya. Agsob bati-on nga an Alsace nadudugtong ha Lorraine tungod an Aleman ginkaptan an mga kaparte hini nga duha nga rehiyon. Gintawag han mga Aleman an ira ginkaptan nga tuna nga lalawigan han Reichsland Elsaß-Lothringen (1871–1918), nga ginpag-aaragawan ha butnga han ika 19 ngan ika 20 siglo han duha ka nasod. Hinin nga mga panahon, upat ka beses nga an Alsace, nagburubalhin ha kamot han Fransya ngan Aleman ha sulod han kapitoan kag liwa (75) ka tuig.
Biskan an Alsace usa ka rehiyon nga dati nagamit han yinakanan Aleman, yana an mga taga Alsace nayakan na hin Frinanses o Fransesa nga yinkanan, nga amo an nasodnon nga yinaknan han nasod Fransya, nga kaparte hira ha umagi nga tulo (3) ka siglo. Mga 39% han lokal nga popyulasyon han kadagko-an ngan posible ubos ha 10% han kabatan-an, an nahibilin nga mag-upay manyakan hin Alsaciano nga yinaknan.
[igliwat] Inagihan
[igliwat] Alsace Romano
Ha panahon nga waray pa nasusurat nga mga inagihan, an Alsace ginsisinudoyan na han mga parapanganop nga mga nomado. Pero han 1500 BC, an mga Celta na an nagukoy dida ha Alsace. Nanhawan ngan gintam-nan nira an mga katunaan. Han 58 BC, an mga Romano naman an umabot ngan ginsulong an Alsace. Kahuman nira agawi, ginhimo nira an lugar nga sentro han paghimo han irimnon nga vino. Tungod nga gusto nira maprotektaran an maupay mira nga pakabuhi, an mga Romano ginpadig-on an depensa ngan nagtindog hin kampo militar ha paligid. Nahimo ini nga mga komunidad nga hasta yana ada la gihap napadayon. Han kaparte pa han Imperyo Romano, nahiupod an Alsace ha Germania Superior.
[igliwat] Alsace Franko
Han nagluya an Imperyo Romano, naging kaparte an Alsace ha teritoryo han Alamanni. Mag-uruma an mga Alamanni. An ira yinaknan amo an naging basehan ha yana nga yinakan han taga Alsace. Ginpirdi an Alamanni han mga Clovis ngan mga Franko han ika-5 siglo nga nagtapos ha Aragway ha Tolbiac. Kahuman, an Alsace naging kaparte na ha kahadian han Austrasia. Ha ubos han pamamalakad han mga Merovingian han Clovis, naging kristiyano an mga molupyo hini nga lugar. An Alsace nahibilin ha ilarom han puder han mga Franko kutob an Kahadian han Franko, pagkatapos han Pagsaad han Strasbourg han 842, pormal nga nawara ha pagkamayda han Tratado han Verdun. An mga kaapo-apohan ni Charlemagne, nga kinilala nga nagtindog han Kahadian Franko, an nagtunga han rehiyon ngadto ha tulo ka parte. An Alsace naging upod han Butnga Francia, nga ginhahadian han pinakabata nga apo na hi Lothar I. Pagkatapos namatay hi Lothar han timprano nga 855, an iya kahadian, ginbahin liwat ha tulo ka parte. An parte nga tinatawag nga Lotharingia o Lorraine amo an ginhatag ngadto ha anak nga lalaki ni Lothar. An salin ginturunga ha duha nga bugto ni Lothar, na hira Charles an Kalbo (an naghahadi han Katundan Kahadian Franko), ngan hi Ludwig an Aleman (nga naghahadi ha Sidlangan Kahadian Franko). Waray la nag-iha an Kahadian han Lotharingia. Pero an rehiyon, nga uruurhi naging Alsace, nahulog ha kamot han Baraan Imperyo Romano ha sulod han sakop han Duke han Swabia, ha pamaagi han Tratado han Meerson ha tuig 870.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Insee - Résultats du recensement de la population - 2006 - Alsace (ha (Frinanses)). Recensement.insee.fr. Ginkità dida han 2010-04-16.


text:
Pagdugang-dugang
An Pagdugang-dugang[1] amo an usa ha upat nga pangunahon nga paagi ha aritmetika. Nagtatampo ini hin duha o labaw pa nga ihap para mabilngan an kabug-usan.
An tigaman nga ginagamit amo an +.
Sugad:
Makikit-an an tigaman nga + ha butnga hit duha o labaw pa nga ihap nga gindudugngan. Ginagamit liwat an tigaman na = para makit-an an resulta ha pagdugang-dugang.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 441.


text:
Mass media
An mass media usa nga pulong nga gin-gamit pagtawag hin seksyon han media nga ispisipiko nga ginplano ngan ginhimo nga makaabot hin damo nga mga mananambong sugad hin populasyon hin nasod-nga-estado. Gintikang ini paggamit ha Iningles nga yinaknan dida han dekada han mga 1920 han pagtikang hin nasodnon nga mga network hin radio, mass-circulation nga mga peryodiko ngan mga revista, bisan pa kon an mass media nakada na ugsa nagin masurong ini nga pulong. An pulong nga media publiko o public media mayda baga hin sugad nga kahubad: ini amo an bug-os nga mga public mass distributor hin mga sumat ngan pagpaliaw ha mga media sugad hin mga peryodiko, telebisyon, radyo, pagpasamwak, nga nakinahanglan hin pag-api hin unyon sugad ha Newspaper Guild ngan AFTRA, ngan mga text publisher o mga nagmamantala hin teksto. An konsepto hin mass media komplikado ha pira nga internet nga media kay ha yana mga indibidwal nga mga tawo mayda na paagi hin potential nga maginkilalado hin sugad ka klase han mga han una para la hin mga pinili nga grupo hin mass media nga mga producer. Upod hini nga mga internet media an mga personal nga websayt, podcast ngan blog.


text:
Irlanda
An Irlanda (ha Iningles: Ireland; ha Irish nga Gaelic: Éire, ha Ulster Scots: Airlann, ha Linatin: Hibernia) amo an ikatulo nga gidako-i nga puro o isla ha Europa, ngan an ika-karuhaan nga gidako-i nga isla ha kalibutan. Nahamutang ini ha kanawayan o amihanan-katundan han kontinental nga Europa ngan ginpapalibutan ini hin mga gatos-gatos nga mga puro ngan mga gudti-gudti nga mga islahay. Ha sidlangan han Irlanda, nahabulag han Dagat Irlandes, amo an isla han Gran Bretanya. Ha politika, an estado han Irlanda (nga tinatawag nga Republika han Irlanda)[1] nalakip hin mga lima nga pan-unom nga bahin han isla, samtang an Amihanan nga Irlanda, nga kabahin han Reino Unido, amo an naglalakip han nahabilin ha dumagsaan o amihanan-sidlangan.
[igliwat] Mga reperensya
- ↑ Republic of Ireland Act 1948. Section 2. Government of Ireland: (1948). Ginkità dida han 2008-10-23.


text:
Región de Murcia
An Región de Murcia o Rehiyon han Murcia usa nga komunidad autonoma han Espanya, nga nahamutang ha habagatan nga dapit han Península Ibérica, butnga han Andalucía (mga lalawigan han Granada ngan Almería) ngan han Comunidad Valenciana (lalawigan han Alicante), ngan butnga han labnasan Mediterranea ngan Castilla-La Mancha (lalawigan han Albacete). Uusa la an probinsya hini, an Probinsya han Murcia. An kapital hini amo an syudad han Murcia, nga amo an lingkoranan han mga institusyonal nga mga organo han rehiyon, gawas han Asamblea Regional, nga an lingkoranan adto nahamutang ha Cartagena.[1]
[igliwat] Mga reperensya
- ↑ Estatuto Autonomía Artículo V Estatuto Autonomía Región de Murcia Wikisource (consultado en diciembre de 2007)


text:
An Andorra nga an opisyal nga ngaran Prinsipado han Andorra (Catalan: Principat d'Andorra, Kinatsila: Principado de Andorra) usa nga guti-ay nga, ginpalibotan hin tuna nga prinsipalidad ha habagatan o salatan-katundan nga Europa, nahamutangan ha sinirangan nga Pirineos nga kabugkiran ngan ginsasapitan han Fransya ngan Espanya. Ha una isolated, yana iton nasod malinamposon nga nasod tungod han turismo ngan iton status hini komo tax haven. Iton Andorra diri angay iglipat hiton Comune di Andora.
[igliwat] Pagtikang ngan kaagi han ngaran
An ngaran nga "Andorra" posible nagtikang tikang hin Navarro nga pulong andurrial, nga kon ighubad tuna nga banwa-on.
[igliwat] Mga parokya han Andorra
* Kapital han Andorra
[igliwat] Kitaa gihapon
[igliwat] Mga kasarigan


text:
Avignon
Mga Koordinada: 43°57′00″N 4°49′01″E / 43.95°N 4.817°E
An Avignon (Frinanses nga pagluwas: [aviɲɔ̃]; ha Provençal: Avinhon ha klasikal nga surundon hin pagsurat o Avignoun ha Mistraliano nga surundon hin pagsurat; ha Kinatsila: Aviñón) usa nga komyun ngan syudad ha timugan o salatan-sidlangan nga dapit han Fransya. Amo ini an prefektura o kapital ha departamento han Vaucluse.
Kilalado ini nga syudad tungod han Palais des Papes (Palasyo han mga Papa) hini, nga diin in pira nga mga Papa ngan mga Antipapa nangag-ukoy tikang han syahan nga bahin han ika-14 nga siglo tubtob ngadto han syahan nga bahin han ika-15 nga siglo.


text:
Pasismo
An Pasismo amo an radikal ngan otoritaryan nga nasyonalista politikal nga idelohiya ngan usa ka corporatista ekonomiya nga idelohiya. An mga pasista natuo nga an nasod o lahi pirmi diri nagkakaarasya nga dun diin an makusog la an mabubuhi ha pagiging makusog, may gamit, ngan pagtindog han ira kalugaringon kontra ha mga magluya. Ginduduso han mga pasista an pagtukod han usa-ka-partido nga estado. Gindidiri han mga gobyerno pasista ngan ginpupugngan an mga pagtipa ha gobyerno ngan kiwa pasista.


text:
Aragón
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Aragón usa nga komunidad autonoma han Espanya, nga tikang han ginhadi-an ha kaagi nga amo gihapon an ngaran ngan han butnga nga tramo han siong han Ebro. Ini nahamutang ha amihanan ngan ginsasapitan ini han Fransya ngan han mga komunidad autonoma han Castilla-La Mancha, Castilla y León, Cataluña, La Rioja, Navarra ngan Comunidad Valenciana. Ginkilala ini dida han Estatuto han autonomiya hini nga usa nga nasyonalidad ha kaagi.
An Ginhadi-an han Aragón upod han Kondado han Barcelona (Cataluña), an Ginhadi-an han Valencia ngan an Ginhadi-an han Mallorca amo an api han Korona han Aragón ha kaagi. Tikang han 1978 usa ini nga komunidad autonoma nga espanyola, nga nahimo tikang han mga probinsya han Huesca, Teruel ngan Zaragoza, ngan mayda 32 nga mga comarca nga usa nga delimitasyon hin comarca. An kapital hini amo an syudad han Zaragoza. An 23 han Abril ginsasaorog an fiesta ni San Jorge, adlaw han Aragón.
Tikang han 2 han Agosto han 1999, hi Marcelino Iglesias Ricou (PSOE) amo an presidente autonomiko han Aragón upod hin koalisyon han PAR (Partido Aragonés).


text:
Lech Wałęsa
Hi Lech Wałęsa (giharanii nga kaluwas ha Winaray: lekh va-WEN-sa}; natawo han Septyembre 29 1943, Popowo, Poland) usa nga Polako nga politiko, usa nga anay trade union ngan katungod hin katawhan nga aktibista, ngan anay nga elektrisyan. Nagbulig hiya pagtukod han Solidaridad (Solidarność), an syahan nga independiente nga trade union ha Sovietika nga bloc, nagdaog han Premio Nobel ha Kamurayaw han 1983, ngan nagsirbe nga Presidente han Polonya tikang han 1990 tubtub 1995 (ngan ginsundan ni Aleksander Kwaśniewski).