text:
This post is also available in: Bahasa Arab Bahasa Indonesia Bengali Bosnian Lannang, Sina Creole (Pidgin English) Croatian Czech Balanda Anggalis Bahasa Fransis Bahasa Jirman Hindi Bahasa Itali Bahasa Jipun Kazakh Bahasa Korea Bahasa Melayu Purtugis (Brazil) Bahasa Russia Serbian Sinhalese Kastila Tagalog Tamil Temne (Sierra Leone) Bahasa Turki Urdu Vietnamese
Kahaupuan Patumtum hi Maulana shaykh Nazim sin Jumaat
(tiyukbal pag-ubus sin Pardu’ Jumaat)
29th October 2010, Jumaat
Habuuk Hadees kiyalikusan in Katan Panghati
(Maulana dimihil duwa Suhbahs sin adlaw jumaat, hambuuk pag ubus sin sambahayang fajar, pag ubus in hambuuk sin puas Pardu’ Jumaat. Amu ini in hikaruwa Suhbah)
A’uzubillah himinash shaitan nirrajeem
Bismillah-hir Rahman-nir Raheem
Assalamu’alaikum wrh wbkt
- Maulana magtagna sin mga Suhbah ha Bismillahi ‘r-Rahmani ‘r-Raheem, in katan subay ha babaan sin panji sin Bismillahi ‘r-Rahmani ‘r-Raheem. Jumaat in pinaka sarayawrayaw’ adlaw, Dayindi sampay pa adlaw gana-gana. Bang kaw mabaya’ ha kasanyangan dayindi sampay pa adlaw ahirat, Subay kaw mag-addat/manglaggu’ ha Jumaat. In baran hi Maulana, ha kasiyaman tahun 90 na in pangummulan, hambuukun niya in tuyu’ humagdir sin Pardu’ Jumaat, hangkan biya’diin in kita makasay, bata’ ba’gu biya’ katu’? Ig na kamu daying ha shaitan, Suuk kamu pa Tuhan!
- In manusiya’ miyagad na ha kahunit sin kabuhianan ha waktu ini, kiyananaman nila in bu’gat duun kanila makusug. In mga Hunus iban ipu ipu, linug, paghibal pagkalubu sin lupa’, Alun panjang, Baha’, mga politik way katutugan, sakit makamatay, pagkalukalu sin magtiyaun, pangitaan na sin astul sin Allah pa Manusiya’naglamud na – Manusiya amu in landu’ nahaylan nautung ha pag ayad niya sin kasanyangan sin pamikil niya ha dunya biyaun sulangsaling.
- In kaybanan manusiya nangandul sila in hula’ nila ha guwa’ sin mga kugdanan linug, atawa di’ sila maghula ha kiyabutangan kugdanan sin ipu ipu, atawa bukun sila ha lugal kugdanan sin alun panjang. In aramala’ Tuhan in magparatung, bukun sila haunu-unu sadja dumatung sabab sin kariasali! Maulana namayta, in manga aramala’ jukup kaajaban daying ha Aayan,Hatiniya in mga sila kiyugdan daying ha Pagbaya’ sin Nagpapanjari, hangkan ayaw kamu mangandul ha malayu’ kamu pa lugal amun datungan alamara’, kamaumuhan in alamara’ kumugdan ha lugal ha bukun subay didtu? Ha waktu inTtuhan magparatung ipu’ ipu’ atawa alun panjang kumugdan ha kawman atawa daera, tartantu dumatung jukup saruu duun (biya’ sin piyapanduan missile), misan pa in kaawnan niya biya’diin in layu’ ha likusan sin datungan alamara’ npangadji. in katan dumatung ha waktu niya daying ha pagbaya’ sin Tuhan, “Kadtu kaw kawa-a sila!”. Misan pa in kusug sin ipu ipu atawa sin baha’ marayi lapisun sin amu in kiyabayta, sabunnal tuud Allah in nagbaya’ kusug sukuran, Asal in mga manusiya nabuhi ha kabuga ha kusug sin nuclear bomb, malaingkan in bagnet sin kusug sin ajab sin Allah kawasa siya magparatung, mahinang in nuclear bomb biya’ kahantang panayaman sin bata’bata’, ha bayta’ hi Maulana. In kitaniyu nakasakup nakita’ sin ipu ipu makausug duma lumubu, jagjagun panahutun in katan nuclear reactor.
- Wayruun tuud makaingat sin katutugan sin kabuhi niya, In mga manusiya nabubuhi sila bihayaun ha lawm sadja kabuga’. Ha lawmt sin kabubugaan ini, biya’diin in hikabatuk sin hambuuk manusiya kasajahitraan iban wayna kabugaan? In Rasulullah (saw) dimihil ubat ha Ummat niya. Daying ha hadees siyuysuy hi Sayyidina Abbas (ra), Nagsabda in Nabi, “Ya kaw pangtungud ku! Nangayu’ kaw makapasawum sin Rahmat sin Tuhan dayindi ha Dunya sampay pa adlawahirat.? Ahfizhillah yahfazhak, Duun kaw ha Allah, in Allah duun kaymu. Kullu ‘l-`uloom hunaak, ‘In katan sin panghati yari ri,” Pakitaan in Pagpatikupu mu pa Allah Salamatun kaw sin Allah daying ha Dunya sampay pa adlaw ahirat.
- Katan sin kitab si Tuhan ha waktu nakauna naghindu nagdara sibuh amanat. Ya kamu Manusiya, sulayi niyu magTuhan, hambuuk katan Tuhan sin Aayan in Tagmilik.
- Mawlana namayta’ nagpatumtum mahinunut, “Ya kamu manusiya! Duun kamu ha dan sabuntul buntul, dan way kahanggawan, dan malanu’. Subay niyu hibin in kabuhi bihaini (amu in mataas iban baldusa) sin in kamu yan yari na ha, pinaka mangi’.Bang kamu mangayu way kabugaan dayindi sampay pa adlaw mahuli, duun kamu ha pagpatikupu landu’ ha Tuhan, Allah Mahabassal. Ya kamu mga manusiya! Darani niyu in pagpatikupu iban pangahagad pa Nagpapanjari. Pangahagari pa Tuhan in hambuuk masalamat, ha mga sila di’ mangahagad, tartantu awn tuud sadja kabugaan nila dayindi sampay pa ahirat. Ya kamu manga Manusiya! Pangahagad kamu pagtagipun kamu pa Nagpapanjari kaniyu Tuhan sin Aayan in kamu makananam lanab sin kabuhi daying ha dunya sampay pa adlaw gana gana. Duun kamu ha pag patikupu pa Tuhan iban sulayi niyu mangahagari pa Tagipun, ayaw kamu tuud mahinang dih mangahagari! Katan sin kalingugan, katan sin kaajaban, katan sin alamara’, dumatung ha mga manusiya way pangahagad!”
- Bang kamu limiyu amu in di’ kamu mangahagari, duun sadja kamu ha kabubugaan kabuhi niyu. Ha waktu paratungun in ajab kaniyu, tartantu tuud in kamu landu’ datungan buga’, iban wayruun lanab sin kabuhi’ niyu. Sa’ in mga sila nagkakahagad makatug sila marayaw, di’ sila muga sin mga linug, atawa baha’, atawa kayu atawa ipu ipu, dumatung kanila, pasalan in mga ajab ini tantu di’ tuud sila kugdanan.
- Ayaw kamu magad ha pamandu’ sin di’ mangahagari. In mga sila mabuga sin paratungun, yan sila ha lima sin mga manglalaung (atawa amu in simusulay manglaungi pa pagTuhan.) Subay massa RabbunAllah Hasbunallah adlaw adlaw, ha ka’patan 40 adlaw, in sila makapaklus daying ha pagmahi sin shaytan, Pindahun sila sin Tuhan pa labi marayaw. Bayta’ hi Maulana, “Ya kamu manga Manusiya! Dihilan ta kamu kusug amun (ha pagbassa ini) amu in di ma angan angan sin katan! In kusug (daying ha pagbassa ini) mas malaggu daying ha nuclear power! Yaa Rabbee, shukur! Ya Nagparatung sin Sabab! Pakusuga in kalunuk namu’ sampay mahinang kami magtaat kami makusug ha pagpamaratsaya iban pagsumba.”
Fatihah.
Sahawi
- Subay ba kaw luusun hinaun atawa pahundungun’ ha pag taat mu pa Allah, ayaw kaw mamaus balik sin makasakit, hinanga magtuytuy bassa kaw Hasbunallah, Robbunallah, (atawa massa kaw ha ini Robbunallah, Hasbunallah) amun hati niya “Allah tumukbal (jukup) para kaku, iban in Allah Tuhanku, (Amu in piyagtawakkalanku)”. Bayta’ hi Maulana, in pagbassa mas labi makusug mahugut daying ha nuclear reactor, hangkan pangahagad kaw pag iman kaw! Biyayta niya ha awal Suhbah dihil ha 27th sin October 2010, amu in pagbassa ini, misan pa in nakura’ way sara amu malugay nagnakura’, mahulug makababa da’. Subay Katan sin nangangahagari manusiya amu in piyagkalaugan, bassa kamu ini ha lawm ka’patan 40 adlaw.
- Allah amu in Tuput Jukup Tuhan. In Kita niyu subay tuuud tuput jukup huminang sin pardaakan. Subay kitaniyu mamaratsaya Kaniya Jukup. Magpatikupu pa Allah, hati niya magpatikupu’ ha katan Diyaakan iban sin Liyangan, daying ha pinaka asibi sampay na pa pinaka malaggu’, wayruun pag pangasubu, wayruun pagduwa ruwa, way pagbati laul. Pattaa ba in ginhawa mu amu in tumukbal sin pardaakan ha Astana’ sin mahabassal makusug Sultan. Amu in tumukbal sin pardaakan niya, Subay kaw mangagari ha kabayaan sin Sultan mu. Subay kaw magbadju’, manaw, missara, limingkud, kumaun, manghimati, tumukku’ – ha katan sin pangaddatan’ ha lawm sin Astana’. In kabayaan mu di’ mu mahinang, In pagbaya’ sin Sultan mu nakasakup sin katan sin kabuhi mu. Bang siya mabaya’ kaw patindugun ha hambuuk dugu dugu ha pagkakaunan, in o mu timutukku sa lugay sila nagkakaun, iban sin siki mu, way hibuk, way pag atud pa lamisahan – amu tuud yadtu in subay hinangun mu. Bunnal niya, amu yadtu in jimajatu ha Royal court ha katilingkal dunya – in katan magad ha pangaddatan sin Royal protocol bilang pag addat pag patikupu’ ha Sultan, Manghihindu’ pangaddatan ha karuwansipak magkita’ mag liyulaung sambungsiyambungi sin sara’ iban panamung, nakadugaing jukup didtu, daying ha pakaniya pakaniya Royal Court, in katan nakura’ sin manga hula’ miyagad ha pangaddatan..
- Ha pagsapantun ini, kita-a in vdeo ha baba’, sin anak hi Maulana Shaykh Nazim, Shaykh Baha’uddeen, timabuk’ sin award daying ha Sultan sin Perak sin Tahun limabay, para kan ama’ niya. Jagahi in Royal pangaddatan!
(Bang wayruun masa mu kimita’ sin katan video hangpu’ minit video, subay mu kitaun in huli duwa minit, ha amu in hi Shaykh Baha’uddin nagpatampal timabuk sin award on behalf hi Mawlana Shaykh Nazim)
(Ha pag sa’bu sin Silver Jubilee sin Sultan sin Perak Darul Ridwan Malaysia, Sultan Aslan timukbal medal kan Haji Baha’uddin Adil Efendi timabuk’ sin medal para kan Ama’ niya, Shaykh Maulana Nazim al-Haqqani al-Kibrisi. In medal hipagdihil sadja pa mga lamud ha mga ahli sin Sultan, Hati niya hi shaykh Nazim tiyayma’ nila lamud ha Royal Family. Wayruun sa taas taas darajat, amura in medal sin Sultan piyapakay niya.
In anak sin Sultan, Shaykh Raja Ashman Shah, amu in Khalifa Naqshbandi hi Maulana Shaykh Nazim ha katilingkal Asia. Sin nakalabay Ramadhan, hi Maulana Shaykh Nazim namayta’ ha video kabakan ha Saltanat TV, “In mga sila (Shah Raja Ashman’s family) Nanghurmati katu’ Bang mayan, Hurmatun sila sin Allah.”
Ha waktu hi Shaykh Baha’uddin namisita pa Kuala Lumpur sin awal tahun yan, dimihil siya haupu Suhbah ha Zawiyah (Amu in didtu aku nakahagdir, hangkan diyungug sin baranku ini), namayta’ in hi Maulana Shaykh Nazim piyapandang niya in Malaysia, pasal sin Kasilasa niya kan Shaykh Raja Ashman Shah, iban hi Maulana makug tuud kan Shaykh Raja. Didtu ra ha pagtipuntipun yadtu, hi Shaykh Baha’uddin namyta’ kaku’ amu in hi Maulana tuud in nag daak, in kami (daying ha Singapore) dumaran mag bisita kan Shaykh Raja iban maghagdir sin Khatam Khwajagan didtu kaniya, iban mangayu’ kami kamulliyahan. Ha manga sila nakapagbalharap iban hi Shaykh Raja, hilabtik pa layu’ (biya’ na sin aku) sin akhlak pangaddatan niya, Ilmu panghati iban patibaba’. Kiyalasahan sila sin Tuhan iban na sin mga ahli niya.
*In video hi Maulana Shaykh Nazim nanghurmat kan Shaykh Raja Ashman iban sin Ahli nila kabakan ha Saltanat TV, dupuni in ‘Subtitled Videos’, ubus dupuni in ‘Anggalis’, pag ubus dupunan in ’18 September 2010, Wadin Naml’)
- In ini Court sadja Dunya, iban Sultan ha dunya, kita-a in pagpatikupu iban pangaddatan! Awn manga sila himinang sin ha pagbaya’ nila? In katan ha lawm sin ceremonial addat! Biya’diin na baha’ in ha Court ha Aayan? In kita Bisita niya daying ha dunya sampay pa adlaw gana gana, Biya’diin bang kita ha alupan sin Sultan sin katanSultan biya’diin na in pangaddatan, Malikul Mulk? In Nabi (saw) piyakita’ katu’ biya’diin in pangaddatan ha waktu pag sabda niya, “magkaun aku biya’ ipun, limingkud biya’ ipun, manaw biya’ ipun,” Hangkan in katan subay duun ha panghati niya in siya kiyasakupan sin Allah, subay kitaniyu ha lawm sin pagka ipun natu’, huminang sin sa taastaas taat Mahabassal – amu yadtu in ha lawm sin katan kitab Mulliya. (Bassaha in nakalabay Suhbah amu in hindu’ Sakup siya sin Allah). Ha waktu kitaniyu imiyan ipun, in baran ta bukun sadja amun tumukku’ Kaniya. In Kasuban ta, pagbaya’ ta, napsu ta – katan tumukku’ Kaniya. In Pangatayan tai ban sin Nyawa ta subay makananam’ sin dihil niya jukup na in yadtu. Subay kitaniyu masanyang sin in kitaniyu ipun niya, iban subay di’ kitaniyu mag complain ha bihayadtu.
- Rasulullah (saw) nagasabda in katan panghati nalikus sin hambuuk hadis ini. Hambuuk amu in dimihil sa taas taas pag taat patikupu’ pa Allah, sin in siya sakup Tuhan, Way pag sual ha katan sin Kabayaan Niya iban na sin liyangan Niya, Nanayma’ sin kasanyangan Kusug Niya, amuna in nagsusukul sadja sin Dihil kaniya sin Tuhan, mabuga tuud siya bang siya Di’ karidaan sin Tuhan, sila in daran nag aayad tuud sin suwara nila. Kakahinang iban in mahalga’ in niyat nila. Amuna in daran nanganagyu sin rida’ daing ha Tuhan, nagmabuga’ tuud siya bang in Tuhan manaykuri daying kaniya. Hangkan amu ini in Katan nakalikus ha katan panghati amu in piya sampay sin katan kitab Mulliya: Dihilan in sa taas taas pag taat iban patikupu’ pa Allah – Tumtuma, ha katan waktu sin kabuhi mu di ha dunya, Siya in tagdapu kaymu.
In Suhba ini kakitaan ha www.Saltanat.org, pi-a in menu ha tu-u, ‘Sohbat 29. Oct 2010’. Awn CC dupunan masuuk pa Volume control ha baba’ sin screen, magpi’ salinbahasa daying ha walu bahasa, pi-a in Arabic, Bahasa Indonesia/Melayu, German, English, Spanish, Italian, Russian iban Turkish. Sa’bu ha Live suhbahs, in pagdupunan ha taas magdihil live audio salin bahasa pa dugaing bahasa. Sawpma in video di’ na kabatukan didtu, andu’ kitaa ha archives sin Saltanat TV site. In Saltanat TV amuna in Official Site hi Maulana Shaykh Nazim amuna in iyaprubahan sin baran niya.
Lamud kamu pa halaman ini, hasupaya kaparahan namu’ kamu sulat email, skahaba awn hikabutang suhbah, Urul kamu pa Twitter namu’, kitaniyu SufiHub. Pag post kamu sin mga kiyalukis suhbahs misan ha unu kabayaan niyu, Malayingkan, andu’ lamuran niyu in puunan sin suhbah amu in recent.sufihub.com , para in mga mamamassa makajari ra isab nila baashun in kaybanan kahaupuan Suhbah dayindi. In mga Post subay hi post jukup. Di’ manjari usalun amu in ha Commercial in karahan niya ha wayruun panghati daying ha sufuHub.
All rights reserved.


c: text/html

text:
Rennes
An Rennes ([ʁɛn] ( pamati-a) Frinanses: Rennes, Gallo: Resnn, Brineton: [Roazhon] error: {{lang}}: text has italic markup (help), Linatin: Condate, Civitas Redonum) usa nga syudad ha sinirangan han Brittany ha kanawayan nga Fransya. An Rennes amo an ulohan han rehiyon han Brittany, ngan amo gihapon an ulohan han departamento han Ille-et-Vilaine .
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- Articles with short description
- Mga pakli nga nagamit han infobox Franses komyun hin mga waray masabtan nga mga parameter
- Mga barasahon han Fransya nga nakinahanglan hin pagmantener
- Mga barasahon nga mayda Frinanses-nga pinulongan nga sinurat
- Lang and lang-xx template errors
- Mga barasahon nga mayda Linatin-nga pinulongan nga sinurat
- Mga turók
- Rennes
- Mga komyun han Ille-et-Vilaine
- Mga prefektura ha Fransya

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ginkaruyag ni Marcos nga kuhaon an gahum para ha iya kalugaringon tungod nga nagtitika-harani an iya ika-duha ngan kataposan nga termino, sumala han Museo han Martial Law.
RATING: BUWA
An video han Facebook page nga “BBM SARA” han Hulyo 31 nagpost utro hin luma ngan buwa nga istorya nga hi dati diktador Ferdinand Marcos, Sr., nagdeklara han Balaud Militar para puy-puyon an nagtitikadako nga kumunista nga rebelyon.
“[I]toy upang mapigilan ang kaguluhan at ang pag dami ng mga makakaliwang grupo,” (Ini in para mapugngan an kasamok ngan pagdamo hin mga walhon nga grupo), sumala han caption hini nga video.
Pero, diri ini amo an tinuod nga rason.
Hi Marcos nagtalinguha hin “pagkuha han gahum” para ha iya kalugaringon tungod nga nagtitika-harani an iya ika-duha ngan urhi nga termino, sumala han Museo han Martial Law.
Manggud, an mga kumunista in waray kakayahan nga makontrol an nasud.
“[I]ndependent reports suggest that at the time, there were only about 1,000 NPA guerrillas, whose arms were old-fashioned. In the NPA’s own history, only 350 men with first-line rifles were documented at the time of Martial Law,” (an mga independente nga report nagsusumat nga hadto nga panahon, may-ada la maabot hin 1,000 NPA nga gerelya, diin an ira mga armas in mga luma na. Ha kasaysayan han NPA, may-ada la 350 nga tawo nga may-ada first-line rifle nga nadokumento han panahon han Batas Militar) sumala han Museo han Martial Law.
Ngan usa daman nga pinaka-harani nga paghatag hin katadungan han pagpatuman han batas militar, amo an hinimo-himo nga ambush han Defense.
An convoy ni Minister Juan Ponce Enrile, in usa la nga hoax o himo-himo.
Hi Enrile ha iya memoir nga gin-publish han 2012, nagdiwara nga ini nga ambush in usa la nga himo-himo.
Pero may-ada niya pipira na nga nauna nga pahayag nga nag-aamin nga ini in himo-himo la, labi na han 1986 nga EDSA People Power revolt.
Ngan may-ada daman testimonya ni businessman Oscar Lopez, nga nasiring nga kinita niya an sarakyan ni Enrile nga pinauranan hin bala, pero waray sulod ngan waray pangilal-an hin dugo.
An video han BBM SARA Tv may-ada na sobra 700 nga views tikang han ini ma-post. —Translated by Aboy Abayan
PressOne.PH is part of #FactsFirstPH which brings together various sectors that are committed to promoting truth in the public space, and exacting accountability on those who harm it with lies. For those interested to join the initiative, email info@factsfirst.ph
PressOne.PH has adopted Facebook’s ratings options for third-party fact checkers and is working toward accreditation with the International Fact-Checking Network (IFCN).
See our fact-checking policy here.
This piece is republished with permission from Press One.
Add a comment
There are no comments yet. Add your comment to start the conversation.


text:
EcoFarm access roads sementado na
EcoFarm access roads sementado naOctober 18, 2021 No Comments on EcoFarm access roads sementado na
Sementado na an pinaka hitaas, sagkahon ngan makuri agian nga parte han main road tikadto han 13.8 hektarya nga Ecological Farm (EcoFarm) ha Brgy. 106 Sto. Nino.
An EcoFarm an igin establisar han City Government of Tacloban ha liderato ni Mayor Alfred S. Romualdez nga lugar hin moderno nga pag-uma han mga farmers organization ha Norte Tacloban.
Komo usa nga livelihood o pakabuhi an pag-uma, aada an City Agriculturist Office ha pagmangulo ni Dr. Alfredo “Boy” Camposano, naghahatag hin technical support nga siguraduhon produktibo an magigin resulta han pag-uma.
Samtang, an Livelihood Cluster han City government ipinaagi han City Cooperative Development and Livelihood Assistance Office (CCDLAO), nga gin mamangulohan ni Mrs. Ruena R. Mate, padayon nga nabulig maiplastar an mga project proposal han kada Farmers Organization nga may tagsa tagsa lugar nga igin-aalutaga ha sulod han EcoFarm nga ira pagtatanuman han ira pinili nga klase hin tanum.
Sumala naman kan Mrs. Ruth Ramirez, Coordinator han City government ha Norte Tacloban, ipinaagi han pag sementoha han mga kalsada ha EcoFarm, madali na madadara ngadto an mga Farm Equipment ug iba pa nga mga kinahanglanon, ngan masayon na makakadto an mga karuyag mamasyada ngan kumita han lugar kay presko ngan mahangin ini nga dapit, nga ginlalantaw liwat magigin Eco Tourism area ha lakat han panahon.
Nahibaruan nga an sobra 20 nga mga Farmers Organizations ha Norte Tacloban in sige na iton paghag-id ha TESDA komo pangandaman han moderno nga pag -uma.
Siring ni Mayor Alfred Romualdez, ipinaagi hini, magkakaada hin pakabuhi an mga parag-uma ngan diri na an siyudad mag sisinarig nala han mga produkto tikang ha iba iba nga lugar, ngan magigin barato pa an mga produkto ha merkado.
An kalsada pag sulod ngadto han EcoFarm in aada ha talimutngaan han Northern Tacloban City National High School ngan Police Station 3 ha Brgy.106 Sto. Nino.
M. Padernos/CIO


text:
Luís Vaz de Camões
Hi Luís Vaz de Camões (Pinortuges nga pagluwas: [luˈiʃ vaʃ dɨ kaˈmõĩʃ]; nga agsob tawagon nga Camoens) (c. 1524–10 han Hunyo, 1580) amo an ginkikitâ nga gimakariti nga paragsiday han Portugal ngan ha Pinortuges nga pinulongan. An iya kamakarit ha garay ginkumpara ha kan Shakespeare, Homeros, Virgilio ngan Dante. Nagsurat hiya hin damolaay nga laraynon nga siday (ha Pinortuges ngan ha Kinatsila) ngan hin drama kundi an ginhihinumdoman ha iya amo an iya epiko nga ginsurat nga Os Lusíadas.[1] An iya tinirok nga siday nga An Parnasum ni Luís de Camões nawarâ ha iya kinabuhì. Halarom hin duro an impluwensya han iya obra maestra nga Os Lusíadas nga an Pinortuges nga pinulongan agsob nga tinatawag nga "an pamúlong ni Camões".
Kinabuhi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Damò nga mga detalye mahiunong han kinabuhì ni Camões nagpapabilin nga waray nahisabtan, kundi ginhuhunahuna nga natawo hiya han panahon han tuig 1524 o harani hini nga panahon. Hi Luís Vaz de Camões an uusá là nga anak nira Simão Vaz de Camões ngan han iya asawa nga hi Ana de Sá de Macedo.[2] Waray mahisabti kun diin hiyá natawo. Pipira han mga syudad o bungto nga agsob nga ginpepresenta nga lugar nga iya natawhan an mga syudad o bungto han Lisboa, Coimbra o Alenquer, bisan man kun an urhe nahibase hin gindedebate nga pag-interprete han usá han iya mga siday. Usá gihapon nga posibilidad an Constância nga amo an lugar nga diin hiyá natawo: usá nga estatwa niya mabibilngan dida hit bungto.
Hi Camões tikang hin panimalay nga nagtikang han amihan nga rehiyon han Chaves ha Portugal harani han Galicia. Ha sayó nga panuigon, binmiyà han pamilya an iya amay nga hi Simão Vaz basi mamiling hin pakabuhi hin karikohan ha Indya, pero namatay là ha Goa ha mga sumunod nga katuigan. Nag-otro pag-asawa an iya iroy.
An kinabuhi ni Camões usá nga maypagka-pribilehiyo ngan gin-edukar hiyá han mga Dominico ngan han mga Heswita. Tungod han iya mga kaurupod ha pamilya, mayda panahon nga tinmambong anay hiyá han Unibersidad han Coimbra, bisan man kun an mga rekord diri nagpapakità nga rehistrado hiyá (nagtambong hiyá hin mga kurso ha mga Humanidad). An iya batà o tiyo nga hi Bento de Camões, amo an sinisiring nga nakahatag ha iya hini nga edukasyon tungod han iya puwesto nga pagka-Prior didto han Monasteryo han Santa Cruz ngan Kansilyer ha Unibersidad han Coimbra. Masurong hiyá hin pagkaada hin akseso ngadto hin exclusiba na literatura, upod in mga buhat ha klasikal nga Griniyego, Romano, ngan Linatin, nagbasa hiyá hin Linatin, Initalyano ngan nagsurat hin siday ha Kinatsila.[3]
Nagpapakita ha iya gugma hin siday nga hi Camões, usá nga romantiko ngan idealista. Iginhuhurobhurob nga nahingaruyag hiyá kan Catarina de Ataíde, usa nga babaye-nga-kaupod han Reyna, nga patí gihapon kan Prinsesa Maria, an bugto ni Juan III han Portugal. Posible gihapon nga usa nga diri-gud-tinago nga paaliday han hadì dida han iya drama nga El-Rei Seleuco, pati gihapon in pipira pa nga mga panhinabo nga nakadangat han iya pagka-exilyo tikang ha Lisboa dida han 1548. Kinmadto hiyá ha Ribatejo nga diin nag-ukoy hiyá dida hin mga upod nga sangkay nga nagpaskob ngan nagpakaon ha iya. Nag-ukoy hiyá dida han lalawigan hin mga unom ka bulan.[3]
Nagpalista hiyá dida han militia ha panlangyaw, ngan kinmadto hiyá ha Ceuta ha otonyo han 1549. Didâ hin pag-awayan han mga Moro, nawad'an hiyá hin pangità han iya tuo nga matá. Binmalik hiyá ha urhe ngadto ha Lisboa ha 1551, nga nagbag-o, nga diin an iya panginabuhi kanan bohemyo. Han 1552, dida han relihiyoso nga fiesta han Corpus Christi, didto ha Largo do Rossio, nakasamad hiyá kan Gonçalo Borges, usá nga empleado ha palasyo ngan api han Kabalyerisa han Hadi. Nabilanggo hi Camões. An iya nanay nangaro han pagpagawas niya, namisita hin mga ministro han hadi ngan han Borges nga pamilya nga nangaro hin pasaylo. Ginpagawas hi Camões ngan gintugon nga bumayad hin 4,000 nga réis ngan magsirbe hin tuló ka tuig didto han militia ha Sinirangan.
Linmakat hiyá han 1553 patingadto ha Goa sakay han São Bento, nga pinamunoan ni Fernão Alves Cabral. Inmulpot an barko hin mga unom ka bulan tikang han paglakat. Ha Goa, nabilanggo hi Camões tungod hin utang. Nabilngan niya an Goa "usá nga pangiroyon han tanan nga mga matadong nga tawo" kundi nag-aram hiyá han mga lokal nga kostumbre ngan gin-aram niya an lokal nga heyograpiya ngan kasaysayan. Han iya syahan nga expedisyon, inmapi hiya hin usa nga pag-awayan dida han Malabar nga Labnasan. Ginsunod an pag-awan hin mga aragway ha mga ruta hin komersyo nga nahimutnga han Ehipto ngan India. Inmuli an plota ha Goa han mga Nobyembre 1554. Dida han iya panahon ha tuna, nagpadayon hiya pagsurat ha públiko, pati gihapon hin pagsurat hin mga surat para han mga diri-edukado nga mga tawo han plota.
Katapos han iya obligatoryo nga sirbisyo, gintaagan hiyá han posisyon hin hepe opisyal ha Macau. Gintubyan ha iya an pagdumara han mga tinatag-iyahan hin mga nagkawara o nagkamatay nga mga kasundalohan ha Sinirangan. Dinhi hini nga panahon, nagtrabaho hiya han iya epiko nga siday Os Lusíadas ("An mga Lusiada") dida hin lungib.
Gintahapan hiya hin paggasto han iya kalugaringon han mga salapi nga kanan gobyerno ngan binmiyahe hiyá ngadto ha Goa basi batonon an mga pantahap han tribunal. Didâ han iya pagbiyahe pagtibalik, harani han Salog Mekong harani han mga labnasan han Cambodia, nalunoran hiyá hin barko, natalwas niya an iya manuskrito kundi nawara an iya Tsina nga tig-ayonan nga hi Dinamene. An iya pakabuhi tikang han kalunod-hin-barko dida han Mekong nga Delta nagkaada hin lehendaryo nga detalye nga nakalangoy hiyá ha tuna nga kinakaptan ha igbaw an manuskrito han iya waray-pa-matapos nga epiko.[3]
Han 1570 nakabalik hi Camões ha Lisboa, nga diin duhá ka tuig an linmabay, nakapagmantala hiyá han Os Lusíadas, nga kun diin ginkita hiyá nga usá han mga bantugan nga Ibérico nga mga magsiriday hadto nga panahon.[4] Komo pagsuhol hini nga siday o bangin tungod han iya serbisyo ha Hirayo-nga-Sinirangan, gintagaan hiyá hin gamay nga pensyon (15000 ka réis) han batan-on ngan madedemalas nga Hadì Sebastian (naghadi 1557–1578).
Han 1578 nasumatan hiyá han makahuhulop nga kalupig ha Pag-awayan ha Alcácer Quibir, nga diin napátay hi Hadì Sebastian ngan narun-og an Portuges nga ehersito. Nagsurat hi Camões han Kapitan-Heneral han Lamego: "Tanan makakakita nga an mamaharalon ha akon amo an akon nasod nga kontento hi ako nga mamatay diri la dida hiton [ak nasod] kundi upod hiton [ak nasod]".
Namatay hi Camões ha Lisboa han 1580, ha panuigon nga 56. An adlaw han iya kamatay, 10 Hunyo DE, amo an nasodnon nga adlaw han Portugal. Ginlubong hiyá harani kan Vasco da Gama ha Jerónimo nga Monasteryo ha parokya han Belém ha Lisboa.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ The Lusiads
- ↑ "Luís Vaz de Camões". GeneAll.net. Ginkuhà 2013-10-21.
- ↑ 3.0 3.1 3.2 Chisholm 1911.
- ↑ Aguiar e Silva (2011, "Cânone literário português e Camões (O)"). An historyador nga hi Pero de Magalhães Gândavo nagsurat han 1574 nga "dirì makalupig an panahon han kasikat ni Camões" (idem, ibidem)
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Works by Luís de Camões at Project Gutenberg
- Works by or about Luís Vaz de Camões at Internet Archive
- Luís Vaz de Camões public domain nga mga audiobooks tikang ha LibriVox
- Luis Vaz de Camões – Catholic Encyclopedia nga barasahon
- Rimas ni Luís de Camões. Editor: Álvaro Júlio da Costa Pimpão. Coimbra: Acta Universitatis Conimbrigensis, 1953, 460 p.
- The Presence of Camoes: Influences on the Literature of England, America, and Southern Africa ni George Monteiro. Lexington: University Press of Kentucky, 1996, 189+10 pp.


text:
Alangalang
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Alangalang in segunda klase nga bungto ha lalawigan han Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon han Pilipinas. Ini nga bungto mayda kahalo-ag nga 151 kilometro kwadrado. Ha amihanan han bungto mabibilngan an mga bungto han Barugo ngan San Miguel, ha salatan o habagatan an bungto han Pastrana, ha amihanan-nga-sidlangan an Syudad han Tacloban, ha sidlangan sapit an Santa Fe nga ha katungdan, an sapit nga bungto amo an Jaro. An Alangalang, ma abot hin beynte noybe (29) kilometro an kahirayo tikang ha Tacloban ug sugad liwat an distancia hini tikang ha Carigara. Sumala han 2010 census, mayda ini populasyon nga 46,411 ka tawo.
Ngaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
Dida hit agi-an tipakadto ha Carigara mayda puthaw nga tulay nga natabok hiton Salog Mainit ha Baranggay Binongto-an. Ha sunod hini mayda guruguti-ay nga tulay. Sumala han opisyal nga ka-agi, an ngaran han bungto nagtikang han kadaan nga estorya hini nga salog. Mayda hadto panahon nga baraktasan la an ada hini nga lugar ngan mayda lugar nga kon diin halu-ag an salog nga kinahanglan anay luksohon ngan halarom hin duro nga paglulugsungon ha pagtabok, an nabiyahe nag-aalang kon ano an iya hihimo-on. Tungod han pag-alang han nabiyahe, amo nga an lugar (ug an bungto) gin-ngaranan nga Alangalang.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Alangalang mayda kalim'an kag upat (54) nga baranggay.
Pangiskwelahan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Alangalang in may 48 nga pampubliko na eskwelahan pan-elementarya:
Ngan may-ada ini 7 na pampubliko na eskwelahan pansekundarya:


text:
Anzio
An Anzio usa ka comune ha lalawigan han Roma ha rehiyon han Lazio ha nasod han Italya.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- Articles with short description
- Mga barasahon nga mayda Initalyano-nga pinulongan nga sinurat
- Official website different in Wikidata and Wikipedia
- Mga pakli nga nagamit hin infobox Italyano nga comune nga mga parameter nga waray masabtan
- Mga turók
- Mga syudad ngan bungto ha Lazio
- Mga comune ha Lalawigan han Roma


text:
TACLOBAN CITY – Naligis hin usa nga truck an usa nga lalaki nga nakamotor ha Maharlika highway Brgy. 91 Abucay, Tacloban City alas 10:30 yana nga adlaw, January 6.
Subay ha report han Police Regional Office 8, ginkilala an biktima nga driver han motor nga hi Joshua Jorda, 45 anyos, may asawa, empleyado han Pag-ibig fund, naukoy ha Tacloban pero residente ha Makati City.
Ginkilala naman an driver han truck nga hi Romark Reposo, 23 anyos, may asawa, residente han Brgy. Canmucat, Villareal, Samar.
Nagawas ha imbistigasyon han Tacloban PNP station 2 Abucay, nawarayan hin kontrol hi Jorda han iya motor amu nga sumemplang ini pero naligis naman hiya han nasunod nga truck.
Patay hi Jorda, samtang kapot na han mga otoridad hi Reposo.
Maatubang hi Reposo hin kaso nga reckless imprudence resulting in homicide and damage to property.


text:
Brunei
Mga koordinado: 4°30′N 114°40′E / 4.500°N 114.667°E
An Brunei, nga an opisyal nga pagtawag Nasod han Brunei, an Urukyan hin Kamurayaw[10] (Minalayo: Negara Brunei Darussalam, Jawi: نڬارا بروني دارالسلام), usá nga soberano nga estado nga nahamutang ha amihan nga labnasan han purô han Borneo ha Timugan nga Asya. Gawas han labnasan hini ngan han Dagat han Salatan nga Tsina, ginpalibotan an nasod han Malaysiano nga estado han Sarawak. Ginbahin iní hin duhá ka báhin han Sarawak nga distrito han Limbang. An Brunei amo la an soberano nga estado nga nahamutang hin bug-os ha purô han Borneo; an nahabilin han teritoryo han purô nabahinbahin han mga nasod han Malaysia ngan Indonesia. An kamolupyohan han Brunei 423,196 han 2016.[11]
Ha gihataasi nga pagkakusog han Imperyo Bruneihanon, hi Sultan Bolkiah (naghadì 1485–1528) ginsiríng nga amo an nagdumara han kadam-an nga mga rehiyon han Borneo, upod an yanâ-nga-adlaw nga Sarawak ngan Sabah, pati gihapon an Kapurupod'an Sulu nga naatubang han dumagsaan nga punto han Borneo, Seludong (an yanâ-nga-adlaw nga Manila), ngan an mga kapurupod'an nga naatubang tikang han kanawayan nga dapit han Borneo. An estado nga pandagat ginbisita han Expedisyon ni Magallanes han Espanya didâ han 1521 ngan nakig-away ini patok han Espanya didâ han 1578 nga Gera Katchila.
Didâ han ika-19 nga gatostuig, an Imperyo Bruneihanon nagtikang pagluya. Ginhatag han Sultanato an Sarawak (Kuching) kan James Brooke ngan ginhimò hiyá nga Busag nga Rajah, ngan ginhatag hiní an Sabah ngadto han Britániko nga North Borneo Chartered Company. Han 1888, an Brunei nagín usá nga Britániko nga protektorado ngan ginbutangan hin Britániko nga residente nga amo an kolonyal nga nagdudumara han 1906. Katapos han pag-okupar han mga Haponés han Ikaduha nga Gera han Kalibotan, han 1959 mayda bag-o nga konstitusyon nga ginsurat. Han 1962, usá nga armado nga rebelyon patok han monarkiya napirde pinaagi hin pagbulig han mga Britániko.[12]
Nakakuhà an Brunei han paglugaríng hiní tikang han Reino Unido didâ han 1 Enero 1984. An pagtubò ha ekonomiiya dida han mga dekada han mga 1990 ngan mga 2000, upod han pagtikahitaas han GDP hin 56% tikang 1999 tubtub 2008, nagbag-o han Brunei ngadto hin industrialisado nga nasod. Nagkaada ini hin karikohan tikang hin extensibo nga mga larangan hin petroleo ngan natural gas. An Brunei mayda han ikaduhá-nga-gihataasi nga Human Development Index ha mga nasod han Timugan nga Asya, sunod han Singgapura, ngan ginkaklasipika iní nga "napadukwag nga nasod".[13] Sumala han International Monetary Fund (IMF), ginranggo an Brunei nga ikalimá ha kalibutan ha gross domestic product per capita ha purchasing power parity. Ginbanabana han IMF han 2011 nga an Brunei usá hin duhá nga nasod (Libya an ikaduhá nga nasod) nga mayda utang-nga-públiko nga 0% han nasodnon nga GDP. Ginranggo gihapon han Forbes an Brunei nga ikalimá nga girikohi nga nasod tikang hin 182 ka nasod, nga nabatakán han mga larangan hin petroleo ngan natural gas hiní.[14]
Etimolohiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Sumala ha leyenda, gintúkod an Brunei ni Awang Alak Betatar, nga ha urhe nagin Sultan Muhammad Shah. Nagbalhin hiyá tikang ha Garang ha Distrito han Temburong[15] ngadto han estero han Salog Brunei, nga diín nadiskubre an Brunei. Sumala ha leyenda, ha paglugsong niya, sinmiríng hiyá, Baru nah (kun ighubad "¡ada na!" o "didâ"), nga diin nagtikang an ngaran nga "Brunei".[16] Hiyá an syahan nga Muslim nga namunò han Brunei.[17] Ugsa han paghataas han Imperyo Bruneihanon ha ilarom han Muslim nga Dinastiya Bolkiah, gintutuohan nga an Brunei nailarom anay hin mga Buddhista nga mga namuno.[18]
Ginbag-ohan iní hin ngaran nga "Barunai" han ika-14 ng gatostuig, posible nga naimpluwensya han Sanskrit nga pulong "varuṇ" (वरुण), nga nangangahulongan "mandarágat".[19] An pulong nga "Borneo" amo gihapon an gintikangan. Didâ han bug-os nga ngaran han nasod nga Negara Brunei Darussalam, an darussalam (Inarabo: دار السلام) nangangahulogan nga "urukyan hin kamurayaw", samtang an negara nangangahulohgan nga "nasod" ha Minalayo.
An gisayohi nga nahabutang nga pagdokumenta han Katundan mahitungod han Brunei an ginsurat han Italyano nga hi Ludovico di Varthema, nga nagsiríng gihapon nga an "Bruneihanon nga katawhan mayda maburubusag nga panit kaysa han mga katawhan nga iya ginkatapo ha Kapurupod'an Maluku". Didâ han iya pagdokumento han 1550;
Inmulpot kami ha purô han Bornei (Brunei o Borneo), nga hirayo tikang han Maluch mga duhá ka gatos ka milyas, ngan nasabtan gihapon namon nga iní baga hin darudako kaysa han usá ngan haruhamubo. Mga pagano an katawhan ngan mga tawo hin maupay an kaburut-on. An ira kapanit maburubusag kaysa han iba....dinhi hini nga purô maupay an pagdumara han pagkamatadong...[20]
Politika ngan kagamhanan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An sistema hin politika han Brunei ginpapamunuan han konstitusyon ngan han nasodnon nga tradisyon han Malayo nga Islamiko nga Monarkiya (Melayu Islam Beraja; MIB). An tuló nga bahin han MIB naglalakip hin Malayo nga kultura, Islamiko nga relihiyon, ngan an batakan ha politika ha ilarom han monarkiya.[21] Mayda ini sistema hin balaod nga nahibase ha Inglis nga common law, bisan man kun an Islamiko nga balaod (shariah) labaw hini hin pirá nga mga kaso.[22] Mayda parlamento an Brunei kundi waray piniliay, an kataposan nga piniliay ginbuhat han 1962.[23]
Ha ilarom han 1959 nga konstitusyon han Brunai, An Iya Mahestad nga hi Paduka Seri Baginda Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah amo an mangulo hin estado nga mayda bug-os nga ehekutibo nga awtoridad. Tikang han 1962, ini nga kagamhanan naglakip hin mga kagamhanan hin emerhensya, nga ginbabag-o hin tagduha ka tuig. An Brunei teknikal nga nailarom hin balaod militar tikang han Brunei nga Rebelyon han 1962.[24] Hi Hassanal Bolkiah amo gihapon an Primer Ministro han estado, an Ministro hin Finansya ngan Ministro hin Depensa.[25]
Mga Distrito han Brunei[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga tigaman[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Writing contest promotes usage, history of Jawi script Archived 12 June 2012[Date mismatch] at the Wayback Machine.. The Brunei Times (22 Oktubre 2010)
- ↑ "Brunei". Ethnologue. 19 Pebrero 1999. Ginkuhà 30 Disyembre 2013.
- ↑ "Call to add ethnic languages as optional subject in schools". Ginhipos tikang han orihinal han 19 Nobyembre 2013. Ginkuhà 19 Nobyembre 2013. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)
- ↑ "The World Factbook". CIA. Ginhipos tikang han orihinal han 2007-06-12. Ginkuhà 28 Enero 2018.
- ↑ 5.0 5.1 "National Statistics". depd.gov.bn. Ginhipos tikang han orihinal han 11 Nobyembre 2016. Ginkuhà 1 July Hulyo. Check date values in:
|accessdate=(help)
- ↑ 6.0 6.1 6.2 6.3 "World Economic Outlook Database, January 2019". IMF.org. International Monetary Fund. Ginkuhà 24 Pebrero 2019.
- ↑ "Human Development Indices and Indicators: 2018 Statistical update" (PDF). United Nations Development Programme. 15 September 2018. Ginkuhà 15 September 2018.
- ↑ "Delegation Record for .BN". IANA. Ginkuhà 6 November 2015.
- ↑ "Constitution of Brunei Darussalam" (PDF). Attorney General's Chambers Brunei Darussalam. Ginkuhà 15 Oktubre 2013.[dead link]
- ↑ Peter Haggett (ed). Encyclopedia of World Geography, Volume 1, Marshall Cavendish, 2001, p. 2913.
- ↑ "World Population Prospects: The 2017 Revision". ESA.UN.org (custom data acquired via website). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Ginkuhà 10 Septyembre 2017.
- ↑ Pocock, Tom (1973). Fighting General – The Public &Private Campaigns of General Sir Walter Walker (First ed.). London: Collins. ISBN 0-00-211295-7. https://archive.org/details/fightinggeneralp0000poco.
- ↑ "Human Development Reports". United Nations. Ginkuhà 5 Oktubre 2009.
- ↑ "Forbes ranks Brunei fifth richest nation". 25 Pebrero 2012. Ginhipos tikang han orihinal han 26 Pebrero 2012. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)
- ↑ History for Brunei, p. 26
- ↑ Marie-Sybille de Vienne (9 Marso 2015). Brunei: From the Age of Commerce to the 21st Century. NUS Press. pp. 27–. ISBN 978-9971-69-818-8. https://books.google.com/books?id=IfpIBwAAQBAJ&pg=PA27.
- ↑ "Treasuring Brunei's past". Southeast Asian Archaeology. 8 Marso 2007. Ginkuhà 19 Septyembre 2011.
- ↑ Robert Nicholl (1980). Notes on Some Controversial Issues in Brunei History. pp. 32–37. https://books.google.com/books?id=EN-hXwAACAAJ.
- ↑ James B. Minahan (30 Agosto 2012). Ethnic Groups of South Asia and the Pacific: An Encyclopedia: An Encyclopedia. ABC-CLIO. p. 75. ISBN 978-1-59884-660-7. https://books.google.com/books?id=fOQkpcVcd9AC&pg=PT75.
- ↑ Bilcher Bala (2005). Thalassocracy: a history of the medieval Sultanate of Brunei Darussalam. School of Social Sciences, Universiti Malaysia Sabah. ISBN 978-983-2643-74-6. https://books.google.com/books?id=-bQuAQAAIAAJ.
- ↑ Ipakita an sayop: Invalid
tag; no text was provided for refs named
bruneipress.com.bn
- ↑ Ipakita an sayop: Invalid
tag; no text was provided for refs named
cia
- ↑ "Brunei Darussalam : Constitution and politics". thecommonwealth.org. Ginhipos tikang han orihinal han 2016-03-11. Ginkuhà 2019-11-16.
- ↑ Ipakita an sayop: Invalid
tag; no text was provided for refs named
US DOS
- ↑ PMO Organisation Chart. "Organisation Chart at the Prime Minister's Office". Ginkuhà 14 Enero 2012.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kagamhanan
- Websayt han Opisyo han Primer Ministro han Brunei Darussalam
- Hepe hin Estado ngan mga Api han Gabinete Archived 2020-10-16 at the Wayback Machine.
Impormasyon ha kasahiran
- Brunei nga entrada ha The World Factbook
- Brunei profile tikang han BBC News
- Brunei ha Encyclopædia Britannica
- Wikimedia Atlas han Brunei
- Key Development Forecasts for Brunei tikang han International Futures
Biyahe
- Brunei Turismo nga websayt
- Pages with reference errors
- Webarchive template wayback links
- Webarchive template warnings
- CS1 errors: deprecated parameters
- CS1 errors: dates
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links from Agosto 2016
- Articles with invalid date parameter in template
- Coordinates on Wikidata
- Mga barasahon nga mayda Malay-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Inarabo-nga pinulongan nga sinurat
- Pages using infobox country or infobox former country with the symbol caption or type parameters
- Mga barasahon nga mayda Sanskrit-nga pinulongan nga sinurat
- Mga nasod ha Timugan nga Asya
- Brunei
- Nasod


text:
Udomsai
An Udomsai o Udomxai (puyde liwat igsurat nga Oudomxay o Oudômxai; ha Lao ອຸດົມໄຊ) usa nga lalawigan han Laos, nga nahamutang ha kanawayan nga dapit han nasod.
Nahimo an lalawigan han 1976, han pagbulaga hini tikang han lalawigan han Luang Prabang. Han mga 1987 an kapital han lalawigan ginbalhin tikang ha Ban Nahin ngato ha Muang Xai.
Administratibo nga pagbahinbahin[igliwat | Igliwat an wikitext]
An lalawigan nahimo han mga nasunod nga mga distrito:
- Beng (4-05)
- Houn (4-06)
- La (4-02)
- Namo (4-03)
- Nga (4-04)
- Pakbeng (4-07)
- Xai (4-01)


text:
Siong han Cagayan
An Siong han Cagayan (puyde liwat Walog han Cagayan) usa nga rehiyon han Pilipinas, nga gindesignar gihapon nga Rehiyon II or Rehiyon 02. Ini amo in lima nga mga probinsya, nga amo an: Batanes, Cagayan, Isabela, Nueva Vizcaya, ngan Quirino. An sentro han rehiyon amo an Syudad han Tuguegarao.
An dako nga bahin han rehiyon nahamutang hin usa nga haluag nga siong o walog ha dumagsaon o amihanan-sidlangan nga Luzon, ha butnga han Cordillera ngan han Sierra Madre nga mga kabugkiran. An Salog han Cagayan, an gihalabai nga salog han nasod nasulog dida hiton butnga hini ngan nagawas ngadto han Estrecho han Luzon ha amihanan, ha bungto han Aparri, Cagayan. An mga kapuropod-an han Babuyan ngan Batanes nga ada han Estrecho han Luzon lakip gihapon hini nga rehiyon.
Mga Pagbahin ha Politika[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Lakip nga Syudad[igliwat | Igliwat an wikitext]
¹ An Syudad han Santiago usa nga naglulugaring nga lakip nga syudad o independent component city.


text:
Adolfo Suárez
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Adolfo Suárez González, Syahan nga Duke han Suárez, Grande han España (Kinatsila: Adolfo Suárez González, I Duque de Suárez, Grande de España) (Cebrero, Espanya, 25 han September han 1932 – Madrid, Espanya, 23 han March han 2014) amo in politiko han Paghiusa han Butnga nga Demokratiko (Espanya). Hiya an Mangulo han Kagamhanan han Espanya tikang han 3 han Julio 1976 kutob han 25 han February 1981.


text:
Balagtas, Bulacan
An Balagtas (nga an ngaran han una Bigaa) usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han Bulacan, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 56,945 ka tawo ha 11,834 nga mga panimalay.
An ngaran hini nga bungto han una Bigaa. Ginbalhin an ngaran nga Balagtas ha dungog han maniniday nga hi Francisco Balagtas.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Balagtas ginbahin ngadto hin siyam (9) nga mga baranggay.
- Borol 2nd
- Borol 1st
- Dalig
- Longos
- Panginay
- Pulong Gubat
- San Juan
- Santol
- Wawa (Pob.)
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Naghahangyo an Rural Health Unit (RHU) han Javier, Leyte ha publiko nga deri magpinasarang hin mga sumat-sumat nga waray beripikasyon tikang ha mga otoridad.
Nagdig-on an RHU-Javier nga waray kamatuoran an mga nagsasarang nga impormasyon ha facebook nga mayda na daw tawo nga positibo han corona virus ha ira bungto. Igindugang pa han RHU nga deri gihapon tinood an mga hurob-hurob nga an COVID Positive ha Burauen in may bugto nga naukoy ha usa nga barangay ha Javier.
AN RHU ug an mga opisyales han barangay an naningkamot pagsusi hini nga mga isyu ug nagawas nga waray hini kamatuoran.
Kasumpay hini, nanawagan an opisina ha mga mulopyo nga kun may nasasagap nga mga impormasyon labi na kun mahitungod han virus, ig-beripikar anay ini ha LGU o ha RHU basi maseguro kun tinood ini. Kinahanglan tikang hin otorisado ngan katatapuran nga surok an impormasyon antis pa ini igpinasarang basi deri ini magin kawsa hin pag panic han mga residente, pahayag pa han RHU.
Nagpapadayon naman an panawagan han RHU-Javier ha ira nasasakupan nga deri mag ginawas-gawas han ira tagsatagsa nga panimalay ngan magsunod pirmi han mga kasalagdunan basi makalikay han corona virus.
An RHU-Javier an nagpagawas hini nga official statement pinaagi han ira facebook account kanina han pasado alas 12 han udto.
(Posted 2:40 PM, April 18, 2020)


text:
Hiligaynon
An Hiligaynon o Ilonggo usa nga Austronesyano nga yinaknan nga ginagamit ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. It Hiligaynon didto kaurugan ginagamit ha mga lalawigan han Iloilo ngan Negros Occidental. Gingagamit gihapon ini ha iba nga mga probinsya han mga kapuropod-an nga lakip han Panay, sugad han Capiz, Antique, Aklan, Guimaras, ngan damo nga mga dapit han Mindanao sugad han Syudad han Koronadal ha South Cotabato ngan ha probinsya han Sultan Kudarat. Mayda mga 7,000,000 ka tawo ha Pilipinas ngan ha langyaw han Pilipinas nga mga lumadnon nga nayakan hit Hiligaynon, ngan dugang nga 4,000,000 nga nakayakan hini hin hataas nga pagkakabisado hini. It Ilonggo amo gihapon it tawag han mga tawo nga naukoy ha Panay ngan han kultura nga nahanunungod han mga tawo nga nayakan hit Hiligaynon.
It Hiligaynon kaapi han mga Binisaya nga mga yinaknan nga banay.


text:
Malaysia
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Malaysia[lower-alpha 1] (puyde liwat igsurat nga Malasya o ha Kinatsila: Malasia) usá nga federal nga konstitusyonal nga monarkiya nga nahamutang ha Timugan nga Asya. Nahihimo ini hin napulo-kag-tulo nga mga estado ngan tulo nga federal nga mga teritoryo ngan mayda ini bug-os nga langyab hin tuna nga 330,803 square kilometres (127,720 sq mi) nga ginbulag han Salatan nga Tsina nga Dagat ngadto hin duhá nga paruparehos hin kadako nga mga rehiyon, Peninsular nga Malaysia ngan Sinirangan nga Malaysia (Malaysiano nga Borneo). An Peninsular nga Malaysia mayda tuna ngan dagat nga linea upod han Thailand ha amihan ngan linea ha dagat upod han Singgapura ha salatan, han Vietnam ha dumagsaan, ngan Indonesia ha katundan. An Sinirangan nga Malaysia nagsasaro hin linea ha tuna ngan dagat upod han Brunei ngan Indonesia ngan hin linea ha dagat upod han Pilipinas ngan Vietnam. An pamunuan nga syudad Kuala Lumpur, samtang an Putrajaya amo an lingkoran han gobyerno federal. Upod hin kamolupyohan nga labaw 30 ka ribo o 30 ka milyon, an Malaysia amo an ika-44 nga nasod hin gidamoi hin kamolupyohan. An pinakasalatan nga punto han kontinental nga Eurasia, Tanjung Piai, nahamutang ha Malaysia. Nahamutang ha tropics, an Malaysia usá han 17 nga mga megadiverso nga mga nasod ha kalibutan, ngan hin dako nga ihap hin mga endemico nga mga espesye.
An pagtikáng han Malaysia didâ han mga Malay nga mga ginhadi-an nga didâ han lugar nga, tikang han ika-18 nga gatostuig, nahiilarom han Imperyo Britaniko. An syahan nga mga teritoryo nga Britaniko gintawag nga Mga Panimungto han mga Estrecho, nga diin an pagtukod ginsundan han pagkahimo nga mga Britaniko nga protektorado han mga Malay nga mga ginhadi-an. An mga teritoryo ha Peninsular nga Malaysia nahiusa anay han Unyon Malayan han 1946. Ginliwat ha estruktura an Malaya nga Federasyon han Malaya han 1948, ngan nagkaada hin paglugaríng han 31 Agosto 1957. Naghiusa an Malaya ngan han Amihan nga Borneo, han Sarawak, ngan han Singgapura han 16 Septyembre 1963 nga magin Malaysia. Waray magduhá ka tuig han 1965, ginpaiwas an Singgapura tikang han federasyon.[9] An nasod multi-ethniko ngan multi-kultural, nga nagdadara hin dako nga papel ha politika. Mga katunga han kamolupyohan mga ethniko nga Malay, upod hin damo nga mga minoridad hin mga Malaysiano nga Tsino nga naghihimo gihapon han ikaduha nga gidako-i nga komunidad hin Tsino ha Gawas han kalibutan, mga Malaysiano nga Indyano, ngan mga tuminongnong nga mga tawo. Naghahatag an konstitusyon han kagawasan hin relihiyon, kundi nagkikilala han Islam nga amo an nahitukod nga relihiyon han estado. An sistema hin gobyerno ginharani hin pagmodelo han Westminster nga sistema parlamentaryo ngan han legal nga sistema nahibase ha kasahiran nga pamalaod (common law). An mangulo hin estado amo an hadì, nga tinatawag nga Yang di-Pertuan Agong. Usá hiya nga pinili nga monarka nga pinili tikang han mga hereditaryo nga mga manguna han siyam nga mga Malay nga estado ha tagsa limá ka tuig. An mangulo han kagamhanan amo an Primer Ministro. An opisyal nga pinulongan han nasod Bahasa Melayu nga tinatawag ha kasahiran nga Minalay o Minelayu o Malay nga pinulongan. Nagpapabilin an Ininggles nga baskog nga ikaduha nga pinulongan. An pagkakarit hin Ininggles ha Malaysia ginhataas nga pagranggo nga ikaduha hin gimaupayi ha Asya sunod han Singgapura ngan an ika-13 nga gimaupayi han kalibutan tikang han 2017.[10]
Tikang han paglugaríng hiní, an Malaysia nagkamay-ada hin usá han mga gimaupayi nga mga record ha ekonomiya ha Asya, nga diin an GDP hini nagtutubo hin average nga 6.5% per annum hin haros 50 ka tuig. An ekonomiya nahig-araan nga ginpadalagan han mga unob nga karikohan hini, kundi nagkikinadako ha mga sektor ha siyensya, turismo, komersyo ngan medical nga turismo. Usá gihapon iní han mga nagdudukwag nga mga nasod nga dako in subsidy ha edukasyon ngan ha healthcare. An mga bungtohanon hini mayda katungod nga makakarawat hin waray bayad nga edukasyon nga publiko kutub ha sekondarya nga level hin edukasyon ngan publiko nga tertyaryo nga bayad ha edukasyon gintatagaan hin subsidy tubtub hin kadako nga 90%.[11] An mga basic nga healthcare nga serbisyo ha mga clinic nga ginpapadalagan han gobyerno nga mayda prescription nga gasto RM1.[12] Mga disabled, mga lagas nga mga bungtohanon ngan mga estudyante ha eskwelehan nga publiko mayda katungod nga makakarawat hin waray bayad nga healthcare. An mga serbisyo hin healthcare hini ginhahataas in pagkita nga usa han mga gimaupayi han kalibutan ngan gintawag han UN Development Programme an sistema hin healthcare han Malaysia nga "usá nga modelo hin iba nga mga nagdudukwag nga mga nasod".[13][14]
An bag-o pa la nga nahinabo ngan bag-o nga malaksi hin pagpadukwag han Malaysia nagpamaupay hin lugar nga kinakadtoan hin mga ribo hin mga migrante nga trabahante tikang ha iba nga dapit han Asya ha mga diri pa la naiha nga mga tuig. An kadam-an hini mga diri dokumentado nga ginpapaningkamotan nga ibanan han gobyerno han Malaysia. An pagtratar ngan pag-crackdown hini han mga migrante nga trabahante agsob nga gin-critisar hin mga grupo hin internasyonal nga mga grupo-hin-pagbantay han mga katungdanan hin katawhan.[15] Yana, an Malaysia mayda bag-o nga na-industrialisar nga market nga ekonomiya, nga ginranggo hin ika-4 nga gidako-i ha Timugan nga Asya ngan ika-38 nga gidako-i ha kalibutan. Upod hin GDP per capita nga $9,766 ngan hin HDI nga 0.78 ha yanâ, gintawag an Malaysia uga usá nga tigawas nga ekonomiya (emerging economy) han World Bank. Gintatawag gihapon han International Monetary Fund (IMF) an Malaysia nga tigawas ngan nagdudukwag nga nasod (emerging and developing country).[16] Usá ini nga nagtukod nga api han Association of Southeast Asian Nations, han East Asia Summit, ngan han Organisation of Islamic Cooperation. An Malaysia api gihapon han Asia-Pacific Economic Cooperation, han Commonwealth of Nations, ngan han Non-Aligned Movement. Han 2017, an mga bungtohanon nga Malaysian mayda waray-kinahanglan-hin-visa o kundi man visa-ha-pag-ulpot nga pagkadto hin 164 ka mga nasod ngan teritoryo, nga diin an Malaysiano nga pasaporte an ika-5 nga gigamhani ha kalibotan.[17][18]
Mga administratiba nga pagbahin-bahin[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Malaysia mayda napulo kag tulo (13) nga mga estado o negeri (11 ha peninsula nga Malaysia ngan 2 ha Borneo nga Malaysia) ngan 3 nga mga teritoryo federal.
Mga Estado (Negeri) ha Katundan nga Malaysia, ha Peninsula han Malaya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Mga Estado (An mga kapital han mga estado ada ha parentesis):
- Sultanato han Johor (Johor Bahru)
- Sultanato han Kedah (Alor Setar)
- Sultanato han Kelantan (Kota Bharu)
- Sultanato han Pahang (Kuantan)
- Sultanato han Perak (Ipoh)
- Sultanato han Selangor (Shah Alam)
- Sultanato han Terengganu (Kuala Terengganu)
- Elehido nga Monarkiya han Negeri Sembilan (Seremban)
- Ginhadi-an han Perlis (Kangar)
- Melaka (Bandar Melaka)
- Pulau Pinang (Georgetown)
- Mga Teritoryo Federal:
- Federal nga Teritoryo han Putrajaya (federal nga kapital hin administrasyon)
- Federal nga Teritoryo han Kuala Lumpur (lehislatibo nga kapital)
Sinirangan nga Malaysia, ha Borneo[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Mga Estado (An mga kapital han Estado ha sakob han parentesis):
- Teritoryo Federal:
- Federal nga Teritoryo han Labuan (Bandar Labuan)
Tigamni: An Sabah gin-aawayan han Pilipinas ngan Malaysia kon hin-o an angay nga tag-iya hini.
Mga tigaman[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Ginluluwás:
- Ininggles:
/məˈleɪʒə/ ( pamati-a) mə-lay-zhə
/məˈleɪsiə/ ( pamati-a) mə-lay-see-ə
- Malay:
Malay nga pagluwás: [məlejsiə]
- Ininggles:
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Malaysian Flag and Coat of Arms". Malaysian Government. Ginhipos tikang han orihinal han 22 Oktubre 2013. Ginkuhà 9 Septyembre 2013. Cite uses deprecated parameter
|dead-url=(help)
- ↑ "Federal Constitution [As of 1 November 2010]" (PDF). Attorney General's Chamber of Malaysia. Ginhipos tikang han orihinal (PDF) han 10 October 2017. Ginkuhà 10 Nobyembre 2017.
- ↑ "Malaysia". CIA. Ginhipos tikang han orihinal han 7 January 2019. Ginkuhà 27 March 2014.
- ↑ Mackay, Derek (2005). Eastern Customs: The Customs Service in British Malaya and the Opium Trade. The Radcliffe Press. pp. 240–. ISBN 978-1-85043-844-1. https://books.google.com/books?id=QM5LImNbYusC&pg=PA240.
- ↑ "Malaysia Population Clock". Department of Statistics, Malaysia. Ginhipos tikang han orihinal han 5 Disyembre 2013. Ginkuhà 16 Marso 2014. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)
- ↑ "Population Distribution and Basic Demographic Characteristics" (PDF). Department of Statistics, Malaysia. p. 82. Ginhipos tikang han orihinal (PDF) han 22 Mayo 2014. Ginkuhà 4 Oktubre 2011.
- ↑ "Gini Index". World Bank. Ginkuhà 2 March 2011.
- ↑ "2015 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2015. Ginkuhà 15 Disyembre 2015.
- ↑ Baten, Jörg (2016). A History of the Global Economy. From 1500 to the Present.. Cambridge University Press. p. 290. ISBN 9781107507180.
- ↑ "EF English Proficiency Index – Malaysia". Education First. Ginhipos tikang han orihinal han 10 Nobyembre 2017. Ginkuhà 6 Septyembre 2017. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)
- ↑ "Cost of education in Malaysia almost free — Idris Jusoh". Bernama. The Borneo Post. 18 Oktubre 2016. Ginhipos tikang han orihinal han 10 Nobyembre 2017. Ginkuhà 6 Septyembre 2017. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)
- ↑ B. Khoo (24 Oktubre 2012). Policy Regimes and the Political Economy of Poverty Reduction in Malaysia. Springer. pp. 167–. ISBN 978-1-137-26701-6. https://books.google.com/books?id=781fYEPHSxAC&pg=PA167.
- ↑ "4 countries with the best health care in the world 2017". International Living. Yahoo! News. 6 Enero 2017. Ginhipos tikang han orihinal han 10 Nobyembre 2017. Ginkuhà 10 Nobyembre 2017. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)
- ↑ "Malaysia healthcare". The Economist. 11 Abril 2014. Ginhipos tikang han orihinal han 10 Nobyembre 2017. Ginkuhà 15 Septyembre 2017. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)
- ↑ "Malaysia criticised for migrant worker crackdown". Agence France-Presse. The Sun. 13 Hulyo 2017. Ginhipos tikang han orihinal han 10 Nobyembre 2017. Ginkuhà 11 Septyembre 2017. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)
- ↑ "Top 25 Developed and Developing Countries". Investopedia. 28 Septyembre 2016. Ginhipos tikang han orihinal han 10 Nobyembre 2017. Ginkuhà 10 Nobyembre 2017. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)
- ↑ Justina Lee (14 Septyembre 2017). "Singapore, Malaysia, Brunei top ASEAN citizenship quality ranking". Nikkei Asian Review. Ginhipos tikang han orihinal han 2018-03-26. Ginkuhà 15 Septyembre 2017.
- ↑ "Global Passport Power Rank". Passport Index. 2017. Ginhipos tikang han orihinal han 15 Septyembre 2017. Ginkuhà 15 Septyembre 2017. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)


text:
Salerno
An Salerno (Initalyano: [saˈlɛrno] ( listen); Ninapoles: Salierne, IPA: [saˈljərnə]) usá nga kahadto nga syudad ngan comune ha Campania (habagatan nga Italya) ngan amo an pamunuan han lalawigan nga amo gihapon an ngaran. Nahamutáng iní ha Gulfo han Salerno ha Dagat Tirreno. Ginbahinbahin an syudad ngadto hin tuló nga mga zona: an medieval nga sektor an ika-19 nga gatostuig nga sektor ngan an damo-hin-densidad nga lugar han katapos han gera, nga naglalakip hin pipira nga mga bloke hin apartamento.[1]
Mga pinambasaranIgliwat
- ↑ "Salerno – History, art and culture". Ginhipos tikang han orihinal han 21 August 2007.


text:
Democritus
Democritus (c. 460 –c. 370 BC) usa sa mga pinaka-inpluwensyal na Ancient Greek na pilosopo hitungud san iya kontribusyon san formulasyon san atomic theory.[3]
Pinanganak si Democritus sa Abdera, Thrace[4] sadton 460 BC. An iya eksakto na kontribusyons makuri mahilain san kanya mentor na si Leucippus, tungod kay pirmi sira magkaupod san mga sinurat o texts. An ira spekulasyon san atom, na ginkuha tikang kan Leucippus, nagpapareho san nineteenth-century na pagsabot san atomik na struktura ngan nagpapaimod na si Democritus usa nga siyentipiko kaysa san iba pa na mga Greek na mga pilosopo; bisan pa kun nagkakaiba-iba an basehan san kanra mga ideya.[5] Daramo an nagkokonsidera kan Democritus na "amay san moderno na siyensya".[6]


text:
TACLOBAN CITY – Nag-negatibo ha COVID19 an unom (6) samples nga ginpadara ha Research Institute of Tropical Medicine (RITM) para han confirmatory test, ini an gin-anunsyo han Department of Health (DoH) Regional Office 8.
Makakagawas na ha hospital an unom nga pasyente.
As of today, March 21 mayada 155 patient under investigation (PUIs) an Eastern Visayas, 115 dinhi in nakapa-ilarom ha strictly home quarantine, 12 an presente nga naka-admit ha hospital ngan 28 an nadischarge tungod nga maupay na an gin-aabat.
Sumala han DOH-8, an Region 8 in mayada na Universal Transport System (UTS) kun diin an mga samples in ginte-test ha Vicente Sotto Memorial Medical Center ha Cebu nga amu an naka-assign nga sub-national testing para han COVID19.
Nagpropose na gihap an DOH-8 nga regional testing center dinhi ha aton dapit kun diin mayada referral hospital nga ginpili han ahensya.


text:
Lee Kuan Yew
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Lee Kuan Yew, GCMG, CH (Tsinino: 李光耀; pinyin: Lǐ Guāngyào; natawo ha ngaran nga Harry Lee Kuan Yew Septyembre 16, 1923 – Marso 23, 2015; puyde liwat suraton nga Lee Kwan-Yew), nga kilalado gihapon han mga initial nga LKY amo an syahan nga Primer Ministro han Republika han Singapore tikang han 1959 tubtob 1990.
Tikang han iya paglusad tikang hini nga puwesto, nagpabilin hiya nga usa han mga pinaka-impluwensyal nga mga politiko ha Singapore. Ha ilarom han pagdumara han ikaduha nga primer ministro han Singapore nga hi Goh Chok Tong, nagsirbe hiya nga Senior nga Ministro. Ha yana, hiya an nakapot han ispisyal nga hinimo nga puwesto han Ministro nga Mentor ha ilarom han iya anak nga hi Lee Hsien Loong, nga amo an nagin ikatulo nga primer ministro han nasod ngan ikaduha tikang han amo la gihapon nga pamilya dida han Agosto 12, 2004.


text:
Igbaras
An Igbaras usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 27,878 ka tawo ha 5,559 nga panimalay. Lakip ha mga kiritaon dinhe an "Igbarasnon nga Ladawan", Bukid Napulak, an Busay Nadsadjan, ngan an "Pakuyang sa Tangyan" nga Festival.
Mga BaranggayIgliwat
An Igbaras mayda kap-atan kag unom (46) nga baranggay.
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Opisyal nga Websayt han Bungto han Igbaras Archived 2006-01-11 at the Wayback Machine.
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Papa Gregorio XVI
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Papa Gregorio XVI, OSB (Septyembre 18, 1765 – Hunyo 1, 1846) natawo nga Bartolomeo Alberto Cappellari amo an Papa han Simbahan Katolika tikang han 1831 tubtob 1846. Nagkuha hiya han ngaran nga Mauro komo usa nga api han orden han Camaldula o Camaldolese. Duro hiya ka-konserbador ngan tradisyonalista, gintipa niya an mga reporma nga demokratiko ngan pagmodernisar ha mga Estado Pontifisyo ngan ha bug-os nga Europa kay iya ini ginkita nga mga pasangil para hin mga rebolusyonaryo nga kanan wala, ngan naningkamot hiya pagpakusog han relihiyoso ngan politika nga kagamhanan han papado (kitaa Ultramontanismo).
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company. 1913. .


text:
Moalboal
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Moalboal usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 23,402 ka tawo ha 4,790 nga mga panimalay.
Mga BaranggayIgliwat
An Moalboal ginbahin ngadto hin napulo kag lima (15) nga mga baranggay.
- Agbalanga
- Bala
- Balabagon
- Basdiot
- Batadbatad
- Bugho
- Buguil
- Busay
- Lanao
- Poblacion East
- Poblacion West
- Saavedra
- Tomonoy
- Tuble
- Tunga
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Camiling
An Camiling usa nga syahan nga klase nga bungto han lalawigan han Tarlac, Pilipinas. Nahamutang ini hin mga 150 ka kilometro ha amihanan kanawayan tikang ha Manila, ngan mga 50 ka kilometro ha salatan-timugan han Syudad han Dagupan ha Pangasinan. Amo ini an sentro hin komersyo hin lugar nga nagsasakop hin 8 ka bungto ngan sapit han lalawigan han Pangasinan. Amo ini an ganghaan ngadto ha butnga ngan katundan nga Pangasinan pinaagi han Karsada Romulo (nga han una Karsada 13).
Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 71,598 ka tawo ha 15,324 nga mga panimalay. Mayda ini kahaluag hin katunaan nga 140.50 ka kwadrado nga kilometro. An densidad hin populasyon hini 509.6 ka tawo ha tagsa kwadrado nga kilometro.
Mga baranggayIgliwat
An Camiling ginbahin ngadto hin kaunman kag usa (61) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- Pasyalan Tarlac Archived 2009-10-17 at the Wayback Machine.
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information (Chinese)
- Bungto han Camiling Archived 2009-04-13 at the Wayback Machine.


text:
Anda, Pangasinan
An Anda usa nga isla-nga-bungto ha lalawigan han Pangasinan, Pilipinas. An mga mulupyo han Anda nayakan hit Binolinao. It isla harani han Gatos nga Kapurupod'an o Hundred Islands, usa nga kilalado nga karadtoan hin mga turista tungod han mga lungib ngan mga baybayon hini. An yana nga alkalde han bungto amo hi Nestor Pulido, nga bana han kasanhi nga alkalde han bungto nga hi Alicia Pulido. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 25,077 ka tawo ha 32,833 ka tawo ha 6,546 nga mga panimalay.
Ekonomiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
It pagpakabuhi hit bungto kaurugan ha pag-uma ngan panagat ha halarom-nga-kalawdan.
Han una, mahinay an pagpadukwag han bungto tungod kay an bungto nahasumpay ngadto ha Bolinao ngan ha Luzon pinaagi la hin pagtabok hin barge han Catubig Channel. Han 1992, nagdukwag an negosyo tungod hin tulay nga nasumpay han bungto ngadto han Luzon. Ini nga tulay nga tinatawag nga Tulay han Anda, ginpaluyo ngan ginpatikang ni anay Pangulo nga hi Fidel V. Ramos, nga usa nga mulupyo han lalawigan han Pangasinan. Ginsiminto in mga kakarsadahan para hin malurulaksi nga pagkadto han mga baranggay, labi na an mga lugar nga kiritaon ha turista.
mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Anda ginbahin ngadto hin napulo kag walo (18) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Boac
- Para han kasanhi nga gintatag-iyahan-han-estado nga British nga aerolinea kitaa an British Overseas Airways Corporation
An Boac usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han Marinduque ha Pilipinas. Amo ini an kapital nga bungto han Marinduque. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 48,504 ka tawo ha 9,836 nga mga panimalay.
Mga baranggayIgliwat
An Boac ginbahin ngadto hin kaunman kag usa (61) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Moai
An mga Moai in monolotico nga hitsura hin tawo nga ginsinsil han mga Rapa Nui nga katawhan tikang ha bato ha Chileno Polinesico nga puro han Isla de Pascua ha kabutngaan han mga tuig 1250 ngan 1500. Haros katunga pa in aada pa ha Rano Raraku, an panguna nga moai kwari, pero gatos-gatos in ginbalhin na tikang dida ngan ginbutang ha bato nga mga plataporma nga kun tawagon in ahu ha palibot han kanan isla perimetro. Haros ngatanan nga moai in may-ada dagko hin duro nga mga ulo tulo kat-walo kadako han bug-os nga estatuwa. An mga moai in mga buhi nga mga nawong (aringa ora) han gindidiyos nga mga kaapoy-apoyan (aringa ora ata tepuna). An mga estatuwa in nasiplat pasakob ha katunaan ha tabok han ira pamilya-pamilya nga katunaan kun diin an mga Europeano in syahan nga nagbisita han isla, pero an kadam-an in nabalhin tungod an nansunod nga mga saragmok ha kabutngaan han mga pamilya-pamilya.


text:
Maasin
- Para han bungto ha Iloilo, kitaa it Maasin, Iloilo.
An Syudad han Maasin usa nga ika-upatnga klase nga syudad han lalawigan han Southern Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an ha Pilipinas. Amo ini an kapital han Southern Leyte. Sumala han 2015 census, mayda ini populasyon nga 85,560 ka tawo.[1]
Mayda ini 70 ka barangay nga aada ha kasadpan nga parte han probinsya. Ini nga syudad mayda lugar nga 21,171 hectares (52,310 acres).
An Maasin City an commercial ngan relihiyoso nga sentro han probinsya han Southern Leyte. Han ika-10 han Agosto 2000, nahimo nga syudad an Maasin.[2] Natukod an Diocese han Maasin han ika-14 han Agosto, 1968.
History[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han 1521, usa ka Kastila nga Portugese-born an umabot ha probinsya han Southern Leyte para magselebrar han una nga Romano Katoliko nga misa.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han Maasin mayda kapitoan (70) nga baranggay.
Mga Demographics[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Kayakan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Cebuano nga kayakan an gamit han mga Maasinhons ngan han iba nga mga Southern Leyteños. Iba an ira kayakan han cebuano nga lingwahe kun ikumpara ha mga taga cebu, bohol, ngan mga nagamit hin cebuano ha Leyte.
Mga Medya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- DYOF 1494 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.)
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ELGU nga websayt han Syudad han Maasin Archived 2008-02-28 at the Wayback Machine.
- Maasin City Website
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
Referennce[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Census of Population (2015). "Region VIII (Eastern Visayas)".[1]
- ↑ NSCB - 2001 Factsheet - 12 New Cities Create Archived 2006-04-23 at the Wayback Machine.


text:
Yana nga adlaw nag papadayon pa gihapon an pag bakuna kontra Covid-19 nga kundiin adton aada ha category A1, A2 ug A3 nga priyoridad han departaminto ha panglawas.
Kaupod an Rural Health Unit of Guiuan padayon an pag bakuna #Resbakuna
didto ha Eastern Samar State University kumo aadto an vaccination area han RHU-Guiuan.
Tungod hini hi Mayor Annaliza Gonzales-Kwan an nagpabakuna kontra Covid-19 gamit an Sinovac Vaccine.
Usa ini hiton pagpakita hiton katawhan nga suportado ni Mayor Annaliz an programa ha gobyerno nga magin talwas an katawhan kontra hini nga pandemya.
Naglalaom hi mayor Annaliz nga hini nga iya pag pabakuna an makakahatag ini kompyansa ngadto han mga Guiuananon nga ma aghat an kadaman hiton pag pabakuna agud makab-ot an herd immunity ha umaabot ngam mahibalik kita ha normal.


text:
Isumat.com/7:41AM, November 24, 2020
Nakwelyuhan in usa nga anay konsehal hin bungto ha Eastern Samar samtang namatay naman an drug suspect ha Maasin City dida hin mga illegal drugs buy-bust operation han mga tinubyanan han balaud.
Didto ha Hernani, Eastern Samar, katapos hin pira ka bulan nga pagmanman nahilaprak ha kamot han balaud an suspetsado nga hi Marcos Abaloyan, anay konsehal han nasabi nga bungto. An 60-anyos nga suspetsado in usa han mga High-Value Targets dida han probinsya.
Dida han operasyon, nakumpiskar kan Abaloyan in lima ka sachet hin gintotoohan nga shabu kantidad hin sobra Mil Pesos. An mga operatiba han PDEA-Region 8 ngan PNP Provincial Drug Enforcement Unit an nagdumara han nasabi nga operasyon.
Ha luyo nga bahin, namatay an suspetsado nga hi Gerry Calunod han umato ini ha mga otoridad nga mag-aaresto na unta ha iya didto ha Brgy Pugaling, Maasin City.
Hi Calunod in naka-abat nga pulis an iya ka-transaksyon han droga sanglit iya ginbulnot an iya pusil pero naunahan hiya pagpabuto han mga tinubyanan han balaud ngan naigo hiya ha magkalainlain nga parte han lawas.
An mga elemento han PDEA-Region 8 ngan Maasin City PNP an naghimo han nasabi nga operasyon.#


text:
Ini an may paghisumpay hiton siguredad han mga Bus Terminal sulod han nasod ilabi na ha bungto han Guiuan nga usa hiton mga progresibo nga bungto ha Sinirangan Samar.
Gin partisiparan ini han mga Terminal Manager and staff lakip na adton mga bus company ug iba pa nga mga concern agency hiton gobyerno nga may ada kalabutan ha terminal.
Ini an pag siguro hiton talwas ngan progresibo nga terminal ha usa nga dapit sugad nala hiton Guiuan Integrated Bus Terminal.
Police Station
09173498833
Fire Station
09269921534
09469382458


text:
Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao
An Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao (kon ha literal nga Winaray: Naglulugaring nga Rehiyon ha Muslim nga Mindanao; ha Iningles:Autonomous Region in Muslim Mindanao o ARMM) han Pilipinas amo in lima nga probinsya ngan usa nga syudad nga amo an: Basilan, Lanao del Sur, Maguindanao, Shariff Kabunsuan, Sulu, Tawi-Tawi ngan an Syudad han Marawi. An Syudad han Cotabato amo an sentro han rehiyon ngan lingkoranan han gobyerno rehiyonal han ARMM, pero iton syudad mismo kabahin han Rehiyon XII.
An Executive Order No. 36 nagbalhin han Basilan tikang ha Rehiyon IX ngan an Syudad han Marawi tikang han Rehiyon XII.
Kaagi ngan KasaysayanIgliwat
Ginhimo anay an rehiyon dida han Agosto 1, 1989 pinaagi han Republic Act No. 6734 nga tinatawag gihapon nga Organic Act. Gin-opisyal nga pag-inagurar an ARMM han Nobyembre 6, 1990 ha Syudad han Cotabato.
PolitikaIgliwat
An rehiyon pinangungulohan hin Rehiyonal nga Gobernador. An Rehiyonal nga Gobernador ngan ah Rehiyonal Bise-Gobernador gin-eelihir ha direkta nga pagbutos ngan pinaagi hin block nga butos sugad han Presidente han Estados Unidos (gawas la hiton Kolehiyo Elektoral). An mga ordinansa rehiyonal ginpapasa han Asamblea Rehiyonal nga an mga miyembro hini mga Asembleyista nga pinili gihapon hin direkta nga pagbutos. An mga rehiyonal nga pinili-ay ginbubuhat ha kaurogan mga usa ka tuig katapos hiton heneral nga pinili-ay (nasyonal ngan lokal) depende kon ano an naipasa nga balaodnon han Kongreso Pilipinhon. An mga rehiyonal nga opisyales mayda term hin tulo ka tuig; puyde ini igpauru-iha pinaagi han balaod.
Tikang han Septyembre 30, 2005, hira Zaldy Ampatuan ngan Hooky Alonto Adiong amo an gobernador ngan bise-gobernador.


text:
Bolinao, Pangasinan
An Bolinao usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han Pangasinan, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 61,068 ka tawo ha 12,182 nga mga panimalay.
YinaknanIgliwat
An mga tawo dinhe maaram magyakan hin Pangasinan pero mayda nira kalugaringon nga yinaknan nga tinatawag nga Bolinao, nga gindara hin mga Sambal nga mga mangurukoy.
Mga baranggayIgliwat
An Bolinao ginbahin ngadto hin katloan (30) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- Official Website of the Provincial Government of Pangasinan


text:
Pato
An Pato (Iningles:Gander/Duck) (Pambansa:Itik)amo in usa nga tamsi ha pamilya Anatidae, na kaapi liwat an mga gansa, itik ngan swans. An mga pato ginbabahin hin mga subfamily ha pamilya Anatidae; Kadam'an ha pato makitubig, ngan mas digto ini ha ganso ngan swans, kudi mas dagko ini han itik. Ha toxonomiya, an itik nahiaapi san sayo nga subfamily han mga pato.
Danay naaalahan an pato sa iba na mga makitubig nga tamsi sugad san tamawtamaw.
Luri sa tigasaw an siwo san pato. Pagnakagat na an siwo sa tigasaw, darako na an tsansa na mamatay ini.


text:
Isumat.com/8:09AM Pebrero 18, 2021
An Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO) in nagpadangat hin komunikasyon ha PNP Region 8 sugad man ha buhatan han National Bureau of Investigation (NBI) nagpapasabot han opisyal nga pagbalik han operasyon han Small Town Lottery ha Tacloban ngan Leyte.
Hi PCSO Vice-Chairperson ngan General Manager Royina Garma in nagsurat kanda NBI Acting Regional Director Jerry Abiera ngan PNP-8 Chief Police BGeneral Ronaldo de Jesus nga an PCSO in nag-aprobar han pagbalik han operasyon han STL ha nasabi nga mga lugar kun diin an magdudumara amo an Victoria Development and Gaming Corporation komo Authorized Agent Corporation.
Dida han komunikasyon petsado Pebrero 15, iginpadangat ni Garma ngadto kanda De Jesus ngan Abiera an pagpasalamat han ira kooperasyon ha mga programa han PCSO.
Partikular nga gintudlok ni Garma an waray hunong nga panlimbasog han mga otoridad han ira kampanya kontra han iligal nga huruygo ha ira nasasakupan nga mga lugar.
An Small Town Lottery in pormal nagtikang pagbalik an pagpataya ngan pagbola ha Tacloban ngan Leyte hadin Pebrero 16, subay han kamanduan han PCSO.
An mga resulta han STL-Pares, STL Swer3 ngan STL-Swer2 in ginbolala ha PCSO-Cebu kada alas 10:30 han aga, alas 3 han kulop, ngan alas 7 ha gab-i kada adlaw. Makikit-an ini hin “live” ha facebook page han PCSO Cebu Branch STL Results. An resulta han bola amo an winning numbers para han manaraya han STL ha Central ngan Eastern Visayas.
Bisan kun adto ha Cebu an bola, mayda taga PCSO-Tacloban an napakadto ha opisina han Victoria Devt and Ventures Corp ha Diit, Tacloban basi mag-witness han proseso.
Kasumpay hini, an mga parokyano han STL in gin-aaghat nga didto la tumaya han otorisado nga mga Sales Agent kay amo ini hira an lehitimo nga nagpapataya. An PCSO in nagkakaada hin pondo pinaagi han legal nga mga korporasyon sugad hanVictoria. Ini nga pondo amo an iginpapahi-agom ngadto han mga katawhan nga naaro hin bulig ha PCSO.
Ha iligal nga pagpa-huygo, waray ini amot ngadto ha PCSO ngan gobyerno sanglit waray nabubulig ngadto han mga nagkikinahanglan hin ayuda. Amo ini an rason han kampanya kontra han illegal gambling. #


text:
Estokolmo
An Estokolmo (puyde liwat masurat nga Estocolmo) o kundi man Stockholm[lower-alpha 1][1] amo an pamunuan kapital nga syudad han Sweden o Suwesya. Dinhi an gidamo-i hin molupyo nga urbano nga langyab ha Sweden pati gihapon ha Scandinavia. 1 ka ribo (milyon) nga tawo naukoy dida han munisipalidad,[2] nga mga 1.6 ka ribo dida han urbano nga langyab,[3] ngan 2.4 ka ribo dida han metropolitano nga langyab.[3] Naglalakip an syudad hin mga napulo-kag-upat nga mga purô dida han dapit nga diin an Danaw Mälaren nasulog ngadto han Dagat Baltico. Ha gawás han syudad ha sinirangan, ngan ha daplin han baybayon, an sunod-sunod nga mga purô han kapurupod'an han Stockholm. Gin-ukyan iní nga dapit tikang pa han Panahon hin Bato, han ika-6 nga yukottuig BC, ngan gintukod ini nga syudad han 1252 ni Birger Jarl usá nga Suweko nga tawo-hin-estado. Iní gihapon an pamunuan han kondado han Condado han Stockholm.
Mga tigamanIgliwat
- ↑ Swedish: [ˈstɔ̂kː(h)ɔlm] ( pamati-a)
Mga pinambasaranIgliwat
- ↑ Hedelin, Per (1997). Norstedts svenska uttalslexikon. Stockholm: Norstedts.
- ↑ "Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2019 och befolkningsförändringar 1 januari–31 mars". SCB. Ginhipos tikang han orihinal han 9 Agosto 2016. Ginkuhà 2 Hulyo 2016.
- ↑ 3.0 3.1 "Folkmängd per tätort och småort 2010, per kommun" (XLS) (ha Swedish). Statistics Sweden. 20 Hunyo 2013. Ginkuhà 2 Pebrero 2014.


text:
Tingog
An tingog o boses (Ingles: voice) kan tawo iyo binibilog nin tanog na gibo nin sarong tawo na ginagamit an mga tuping pantinig o luping pamboses para sa pagtaram o pakikipag-usap, pagkanta, pag-ulok o pagngarakngak, paghibi, pagkurahaw o paghiyaw, asin iba pa. Kabtang ini nin pagibo o produksyon nin tanog gikan sa tawo kun saen an mga tuping pamboses o luping pantinig (kwerdas na pantingog o kwerdas na pamboses) iyo an pangenot na ginikanan kan tanog. Sa pangkagabsan, an mekanismo sa paggibo nin tingog nin tawo iyo mababanga sa tulong mga kabtang; an mga baga, mga tuping pantingog sa laog kan babagtingan, asin an mga artikulador o pang-artikula. An mga baga (pambomba) iyo dapat na makagibo nin sapat na bulos nin duros asin presyon nin duros nganing magtanog an mga luping pantingog (an presyon na ini kan duros iyo an panggatong kan tingog). An mga kwerdas kan boses o mga tupi nin tingog iyo an sarong balbulang nagpapakalog na nagtatadtad o nagtitilad kan bulos kan duros gikan sa mga baga nganing magin mga nadadangog na pulsong naghuhubog sa ginikanan na tanog sa babagtingan. An mga masel kan babagtingan an nag-papakarhay kan laba asin tensyon kan mga luping pantingog nganing mapino an tono asin an kasagsagan o kasidhian. An mga artikulador (mga kabtang kanbungkos na pantinig na nasa ibabaw o itaas kan babagtingan na binibilog kan dila, malumoy na ngaragngag, mga pisngi, mga labi, asin iba pa) an nag-aartikula asin nagsasara kan tanog na nagigikan sa babagtingan asin sa pirang antas iyo mapupwedeng makipag-ugnayan sa bulos kan duros sa babagtingan nganing mapakusog ini asin mapaluya ini bilang pinaggikanan kan tanog.
An mga tuping pantingog, kaiba nin mga artikulador, iyo may kakayahan na ginibo nin komplikado na mga hilera o hanay nin mga tanog.[1][2][3] An tono kan tingog iyo mapupwedeng ilapat nganing magsuherir nin namamatean siring kan anggot, pagkakigkig, o kaogmahan.[4][5] Ginagamit kan mga parakanta an tingog bilang sarong instrumento para sa paglikha nin tugtog o musika.[6]
Toltolan[baguhon | baguhon an source]
- ↑ Stevens, K.N.(2000), Acoustic Phonetics, MIT Press, ISBN 0-262-69250-3, 978-0-262-69250-2
- ↑ Titze, I.R. (1994). Principles of Voice Production, Prentice Hall (kasalukuyang nilathala ng NCVS.org), ISBN 978-0-13-717893-3.
- ↑ Titze, I. R. (2006).The Myoelatic Aerodynamic Theory of Phonation, Lungsod ng Iowa:National Center for Voice and Speech, 2006.
- ↑ Smith BL, Brown BL, Strong WJ, Rencher AC. (1975) Effects of speech rate on personality perception. Lang Speech. 18(2):145-52 PMID 1195957
- ↑ Williams CE, Stevens KN.(1972). Emotions and speech: some acoustical correlates. J Acoust Soc Am. 52(4):1238–1250 PMID 4638039
- ↑ I. R. Titze, S. Mapes, at B. Story. (1994) Acoustics of the Tenor High Voice. J.Acoust.Soc.Am. 95 (2):1133–1142. PMID 8132903


text:
Ako magtatanum lawiswis kawayan
Akon la kan pikoy palatay-latayan
Salbahis nga pikoy kawaray batasan
Sinmulod han kwarto kan inday higdaan.
An panyo an panyo nga may sigarilyo,
Ginpiksi ni Inday kay may sentimyento
An nasisinahan an nabi- an nabibidu-an
Tungod la han hadtona nga waray katuman.
An ini nga hugpo lawiswis kawayan
Diin an higugma nga may rayan-dayan
Magburugto gayud mga gin-angayan
Maglipay ngatanan mga kasangkayan.
An ino nga pikoy, nga pikoy paglupad murayaw
Natuntong han sanga dagus paparayaw
Binuklad an pako, an pako daw hilaw nga dahon
An iya pagrayhak nga ginkinantahon.
Hi Mano Palabyo mahal magbaligya
Adobo sitsaron upod an mantika
Ginpapadisan hin luyat nga tarun
Hi mano Palabyo mahal la gihapon.
SEE ALSO: Pamulinawen Lyrics


text:
Ma Ying-jeou
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Ma Ying-jeou (minat-an nga Tsinino: 馬英九; ginyano nga Tsinino: 马英九; pinyin: Mǎ Yīngjiǔ; natawo Hulyo 13, 1950) amo an ika-12 nga panahon ngan nalingkod ha yanâ nga Mangulo han Republka han Tsina (RT), nga kilalado hin agsob nga Taiwan, ngan hiya gihapon an Chairman o Mangulo han Partido Kuomintang, nga tinatawag gihapon nga Partido nga Tsino nga Nasyonalista. Nag-alagad anay hiya nga Ministro hin Hustisya tikang 1993 tubtob 1996, Alkalde han Taipei tikang 1998 tubtob 2006, ngan Chairman o Mangulo han Kuomintang (KMT) tikang han 2005 tubtob 2007. Hi Ma napili nga Alkalde han Taipei han 1998 ngan otro nga na-elhiri han 2002. Napili hiya nga Mangulo han Kuomintang han mga api han partido dida han Hulyo 16, 2005. Nag-anunsyar hiya han iya pagresignar dida han Pebrero 13, 2007, katapos hiya tahapan han Opisina han Labaw nga Fiscal han Taiwan hin mga pantahap hin sayop nga paggamit hin salapi nga kanan alkalde dida han iya panahon nga pagka-alkalde han Taipei;[1] an ngatanan nga mga pantahap nagresulta hin waray nabilingan nga sala ha iya. Hi Ma ha sunod nagdaog han pagin-mangulo han piniliay hin mangulo han RT han 2008. Ginhurar hiya ngadto ha puwesto dida han Mayo 20, 2008, ngan ginhurar hiya nga Chairman han Kuomintang dida han Oktubre 17, 2009.[2]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Chang, Rich; Yan-chih, Mo (Pebrero 13, 2007). Ma starts 2008 bid after indictment. Taipei Times.
- ↑ President takes over as KMT chair, says will punish mavericks. The China Post.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga websayt han Mangulo han Republika han Tsina Archived 2008-06-03 at the Wayback Machine.
- Opisyal nga websayt ni Ma Ying-jeou (Nahig-araan nga Tsinino)
- CityMayors nga barasahon
- Opisyal nga websayt han Kuomintang
- Opisyal nga Websayt han Kagamhanan han Syudad han Taipei
- Protesters say measures recall the martial law era
- DPP-incited disturbance condemned in Taiwan (Xinhua) 2008-11-06
- Taiwan DPP Chair leads the "anti-China" rally to besiege the city and Grand Hotel Archived 2013-08-11 at the Wayback Machine.
- Angay ighubad
- Mga barasahon nga mayda Tsinino-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda minat-an nga Tsinino-nga-pinulongan nga kasurat
- Mga barasahon mga mayda ginyano nga Tsinino-nga-pinulongan nga kasurat
- Webarchive template wayback links
- Mga Mangulo han Republika han Tsina
- Biyograpiya
- Politika
- Republika han Tsina
- Tsina


text:
Pozzuoli
An Pozzuoli (Initalyano nga kaluwas: [potˈtswɔːli]; Ninapoles: Pezzulo) nga an ngaran ha Linatin ngan ha 1978 nga Winaray nga Bibliya Puteoli[1] ngan ha 1983 nga Winaray nga Bibliya Puteolas[2], usa ka syudad ngan comune ha lalawigan han Napoles ha rehiyon han Campania ha nasod han Italya. Amo ini an dako nga syudad ha Campos Flegreos.
Kaagi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Nagtikáng an Pozzuoli nga usa nga Griyego nga kolonya nga an ngaran Dikaiarkhia (Griniyego: Aιkaιapxίa) nga nangangahulogan "lugar nga diin naghahadi an pagkamatadong". Usa nga Romano nga kolonya gintukod dida han 194 UC, ngan gin-ngaranan ini nga Puteoli nga ginkuha tikang han pulong nga 'puteus', nga buot sidngon bubón (ginamit gihapon han mga sibil ha panaragna han kabubwasan) ngan 'osco fistulus' (lungib).[3] Usa nga alternatibo nga etimolohiya han Puteoli tikang han Linatin nga puteo (panimáhò), nga nahahanungod han baho han sulpur dida hini nga lugar, labi na tikang han Solfatara.[4] Ini tungod kay an Pozzuoli nahamutang ha butnga han Campi Flegrei, usa nga kanan-bulkan nga caldera.
An Puteoli amo an dako nga emporium para hin mba barko tikang ha Alexandria nga nagdadara hin lugas o grano, ngan iba pa nga mga barko tikang han tanan nga dapit han Romano nga kalibotan. Amo gihapon ini an dako nga lugar hin pagtirok hin mga igbabaligya ha gawas tikang ha Campania, upod han hinimo hin bidriyo soplado, mga mosaico, nga ginbuhat hin put-haw, ngan marmol. Dida han Romano nga base naval didto han hirani nga syudad han Misenum an gidakoi nga armada ha panagat han kahadto nga kalibutan. Dinhi gihapon an villa ha huron han Romano nga dictador nga hi Sulla ngan dinhi gihapon hiya namatay dida han 78 BC.
An lokal nga barás nga bulkaniko nga tinatawag pozzolana (Latin: pulvis puteolanus, "pulbo han Puteoli" literal "tapotapo han Puteoli") amo an nahimo nga ginbasaran han syahan nga epektibo nga concrete, kay ini mayda reaksyon ha kimika upod hin tubig. Imbis nga ini ma-evaporar là hin hinayhinay, an tubig maghihimo hini nga barás/lime nga sagol ngadto hin mortar nga madig-on nga mag-usa hin mga pundok hin aggregate ngadto hin nakadaog nga unidad. Amo ini nga nagin-posible an cupola han Pantheon, nga ha yana amo pa gihapon an cupola nga gidako-i ha kalibutan nga hinimo hin diri-reinforced nga concrete.
Hi Pablo nga Apostol dinhi linmugsong han iya pag-agi tikadto ha Roma, nga tikang dinhi 170 milyas (274 kilometr0s) hin kahirayo. Dinhi hiya nagpabilin hin pito ka adlaw (Mga Buhat 28:13, 14) ngan sunod nag tikang upod han iya mga ka-upod han iya pagkadto ha Roma pinaagi han Dalan Appia.
An Puteoli amo an ginkikita nga pinakamakusog nga posibilidad han waray-ngarani nga syudad nga diin nahinabo an syahan-nga-siglo nga Romano nga novela Satyricon.
Han 37 AD an Puteoli amo an lugar hin buhat ha politika ni Emperador Gaius Caligula, nga dida han iya kahimo nga Emperador nagpahimo hin temporaryo nga nalutaw nga tulay nga nagamit hin mga sakayan pannegosyo nga tubtob hin duha ka milyas (3.2 km) tikang han bungto ngadto han kilalado nga harani nga resort han Baiae, ngan iya ini gintabok nga nagkakabayo, ha pagtamay hin tagna hin astrolohista nga hiya "waray daw higayon nga magin-Emperador sugad man hin pagkabayo tabok han Gulpo han Baiae".[5]
Ginmartiro hi San Procolo dinhi upod an iya mga kaupod han ika-upat nga gatostuig, ngan hiyá an santo patron han syudad. An pito nga ulo hin agila dida han eskudo para han bungto han Pozzuoli sinisiring nga narepresenta hin pitó han hini nga mga martir. An Nobyembre 16 amo an opisyal nga adlaw hin pamatron para kan San Procolo. Gin-agnayan hin pag-ugay-ugay hi San Procolo nga 'u pisciasotto ("an mayámang") tungod kay an Nobyembre 16 agsob usa nga adlaw hin pag-inuuran. An mga katawhan nagsasaurog gihapon han iya pista dida han ikaduha nga Dominggo hit Mayo.[6]
Nagbisita han Pozzuoli hi Charles Lyell han 1828 ngan iya gin-istudyohan an Macellum nga mga harigi.
Tikang han 1946 an bungto amo an balayan han Accademia Aeronautica, an Italyano nga Akademiya han Puwera Armada ha Kalangitan, nga nahumtang anay ha purô han Nisida, ngan tikang han 1962 didâ hin hinimo-gud-la nga campus ha bawbaw hin pungtod nga naha-igbaw han baybayon.
Tikang han Agosto 1982 tubtob Disyembre 1984 nakatagamtam an syudad hin pira ka mga gatos nga mga paglinoglinog o tremor ngan bradiseismico nga mga nanhinabo nga inmabot hin kadamo dida han Oktubre 4, 1983, nga nakaguba hin mga 8,000 ka edifisyo dida han butnga han syudad ngan nakapa-iwas hin mga 36,000 ka tawo, ngan damo hini permanente nga naipaiwas. An mga panhinabo nagpahitaas han ubos han dagat hin haros 2 ka metro, ngan naghimo hini han Baybayon han Pozzuoli nga hamabaw hin duro para hin dagko nga mga sakayan.
Panakayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Madali ini makadtoan tikang ha Roma pinaagi han Napoles nga Metro linea 2, ngan han mga tren han "Cumana" nga mga linea nga natikáng han estasyon han Montesanto, ha butnga han syudad.
Mga hagrani nga comuni[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga kilalado nga tawo[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Jenaro, Santo Patron han Napoles, ginpatay ha Solfatara c. 305
- Josephus naglugsong dida han tipakadto hiyá ha Roma. (An Kinabuhi ni Flavius Josephus; 3.16)
- William Jopling, British nga leprolohista, natawo dida
- Sophia Loren, aktris ha pelikula nagtubo dida
- Gilbert, Konde han Montpensier, Virrey han Napoles namatay dinhi han 15 Oktubre 1496
- Pablo nga Apostol naglugsong dinhi han iya pagkadto ha Roma. (Mga Buhat 28:13)
- Giovanni Battista Pergolesi, Baroque nga kompositor namatay dida
- Lucius Cornelius Sulla, Dictador han Roma, namatay han iya villa dida
Kitaa gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Baraan nga Biblia: An Maupay nga Sumat Para ha Imo (Biblia nga Ginhubad ha Pinulongan nga Samarenyo) Samarenyo Popular Version SPV 050 P PBS 2003-1 Philippine Bible Society 1978
- ↑ An Baraan nga Kasuratan Samarenyo Bible SAM 054 PBS 2000-1 Philippine Bible Society 1983
- ↑ "Comune di Pozzuoli (NA)".
- ↑ John Everett-Heath, ed. (2010). "Pozzuoli". Concise Dictionary of World Place-Names. Oxford University Press (Oxford Reference Online Premium Database).
- ↑ C. Suetonius Tranquillius. "Caius Caesar Caligula." The Lives of the Twelve Caesars.
- ↑ "Archived copy". Ginhipos tikang han orihinal han 2007-03-11. Ginkuhà 2017-12-24.CS1 maint: archived copy as title (link)
Bibliograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Amalfitano, Paolo, et al. (1990) I Campi Flegrei, Venezia
- Annecchino, Raimondo (1960) Storia di Pozzuoli e della zona flegrea. Pozzuoli: Arti Grafiche D. Conte
- Gianfrotta, Piero Alfredo & Maniscalco, Fabio (eds.) (1998) Forma Maris: Forum Internazionale di Archeologia Subacquea. Puteoli
- Gore, Rick (May 1984). "A Prayer For Pozzuoli". National Geographic. Vol. 165 no. 5. pp. 614–625. ISSN 0027-9358. OCLC 643483454.
- Puteoli: studi di storia Romana; no. 2; 4/5
- Sommella, Paolo (1978) Forma e urbanistica di Pozzuoli romana. Pozzuoli: Azienda Autonoma di Soggiorno, Cura e Turismo di Pozzuoli
- Atti del convegno Studi e ricerche su Puteoli romana: Napoli, Centre J. Bérard, 2-3 aprile 1979. Napoli, 1984
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Wikimedia Commons mayda media nga nahahanungod han: Pozzuoli
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- CS1 maint: archived copy as title
- Articles with short description
- Mga barasahon nga mayda Initalyano-nga pinulongan nga sinurat
- Coordinates on Wikidata
- Mga barasahon hin Italyano nnga comune nga kulang hin mga parameter
- Mga barasahon nga mayda Neapolitan-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Griniyego-nga pinulongan nga sinurat
- Mga syudad ngan bungto ha Campania
- Mga comune ha Lalawigan han Napoles


text:
Mangaldan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Mangaldan usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han Pangasinan, Pilipinas. Ada ini han ika-upat nga distrito kongresyonal han Pangasinan. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 82,142 ka tawo ha 15,356 nga mga panimalay.
Mga baranggayIgliwat
An Mangaldan ginbahin ngadto hin katloan (30) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- Websayt han Bungto han Mangaldan Archived 2006-01-05 at the Wayback Machine.
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information
- Rural nga Banco han Mangaldan


text:
Panahon han Bronse
An Kapanahonan han Bronse usa nga makasaysayan nga panahon nga ginkilala tungod han paggamit han bronse, ngan ha iba nga lugar an tinikangan han pagsurat, ngan iba pa nga mga mga pagkilala hin urbano nga sibilisasyon. An Kapanahonan han Bronse ikaduha han panguna nga kapanahonan han tutulo-nga-panahon nga Sistema Bato-Bronse-Puthaw, nga ginproposar ha moderno nga panahon ni Christian Jürgensen Thomsen, para han pagklasipikar ngan pag-aram han kadaan nga mga sosyudad.
An usa nga kadaan nga sibilisasyon senesering nga aada ha Kapanahonan han Bronse kun inin nakakahimo hin bronse pinaagi ha pagtunaw han iya kalugaringon nga copper ngan ginhahaluan hin tin, arsenic o iba pa nga mga metal, o pinaagi han pakigbalyuay hin bronse kalakip han mga lugar kun diin ginhihimo an bronse. An Bronse mas matig-a ngan mas mailob kaysa han iba nga mga metal nga mabibilngan han panahon, nga naghatag han mga sibilisasyon ha Kapanahonan han Bronse hin labaw ha teknolohiya.


text:
TACLOBAN CITY – Iginparayaw han pira nga mga yolanda survivors an Pope Francis Village, ini an housing project ha panguna han Catholic Church ha Tacloban City.
Siring han mga biktima han bagyo, magin modelo unta ini nga housing project para ha permanente nga pabalay ha mga nabibiktima hin kalamidad.
An Pope Francis Village in gin-establish han Non-Government Organizations ha Pilipinas pati na ha abroad sugad han Caritas Canada, Canadian Catholic for Development And Peace, Catholic Bishops’ Conference of the Philippines-National Secretariat for Social Action (CBCP-NASSA), Archdiocese Of Palo through Caritas-Palo, the Congregation of the Most Holy Redeemer, Urban Poor Associates, ngan magkadurudilain nga ahensya han gobyerno.
Sumala kan Jing Rey Henderson Communications and Partnership Development Coordinator han NASSA/CARITAS Philippines, hul-os nga pondo an gingamit nira para masigurado nga pulido an pag-ayad han pabalay.
Gin-abisuhan nira an mga benepisyaryo han pabalay nga upayon magin responsible ngan upayon pagtratar an housing nga ginhatag ha ira.
Diri la housing project an ginhatag han simbahan kundi pati livelihood, trainings ngan capacity-building initiatives para ha mga yolanda survivors.
Yana nga Nobyembre 21 igtuturn-over an mga pabalay.
Sumala kan Joli Torella han Urban Poor Associates nga an pabalay han simbahan katoliko in mayada average area nga 40 square meters.
An two-story housing design in nagkakantidad P300,000 apil na an labor ngan mga materyales.
Tikang ha 17 coastal areas an mga benepisyaryo han pabalay basi han criteria nga ginhatag han Tacloban City Government.
Abri gihapon an simbahan katoliko kun ha sitwasyon bisitahon han National Housing Authority (NHA) an pabalay.
Ha 566 housing units ha Pope Francis Village, 303 dinhi in tapos na.
Mayada gihapon private water concessionaire nga magsususpply habn tubog ha mga residente.
Ginhihimangrawan gihapon yana han simbahan nga magkamayada hin “hybrid” source han kuryente.
Ginlalauman nga matatapos an pag-ayad han iba pa nga pabalay yana nga December 2018.
(Photo by Roel Amazona)


text:
Sumba
An Sumba in uska puro ha sinirangan nga dapit han Indonesia. Usa ini ha mga isla han Lesser Sunda Islands ngan aada ini ha probinsya han East Nusa Tenggara. An Sumba mayda kahaluag nga 11,059.6 kilometro kwadrado (4,270.1 milya kwadrado), ngan an populasyon ginbabanabanahan nga 755,849 han tuig 2015. Pakadto ha norte-katundan tikang ha Sumba amo an Sumbawa, panorte-sinirangan, tabok han Sulang han Sumba amo an Flores, pasinirangan pagtabok han Dagat Savu makikit-an an Timor, ngan pasalatan pagtabok han Kalawdan Indyano mabibilgnan an Australia.


text:
Hassanal Bolkiah
Hi Hassanal Bolkiah, GCB GCMG (bug-os nga ngaran: Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah ibni Al-Marhum Sultan Haji Omar Ali Saifuddien Sa'adul Khairi Waddien Sultan ngan Yang Di-Pertuan han Brunei Darussalam; natawo 15 Hulyo 1946) amo an ika-29 ngan yanâ nga Sultan ngan Yang Di-Pertuan han Brunei. Hiyá gihapon an syahan ngan yanâ-nga-nalingkod nga Primer Ministro han Brunei. Hiyá an suhag nga anak-nga-lalaki ni Sultan Omar Ali Saifuddien III ngan Raja Isteri (Hada) Pengiran Anak Damit, nagsunod hiyá han trono nga Sultan han Brunei,, sunod han pag-abdikar han iya amay didâ han 5 Oktubre 1967.
Ginranggo an Sultan nga usá han mga girikohi nga mga tawo ha kalibotan; Ginbanabana han Forbes an bug-os nga kahitas-an nga net worth han Sultan nga US$20 ka bilyon han 2008. Sunod han kamatay han Thai nga Hadi nga hi Bhumibol Adulyadej han 2016, an Sultan amo an girikohi nga monarka ha kalibutan. Han 5 Oktubre 2017, ginsalin-urog han Sultan an iya Bulawanon nga Jubilee nga nagtigaman han ika-50 ka tuig han iya paghadì didâ han Trono.[1]
Syahan nga mga tuig ngan edukasyon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Natawo an Sultan han 15 Hulyo 1946 ha Brunei Town (nga yanâ Bandar Seri Begawan) ha ngaran nga Pengiran Muda (Prinsipe han Korona) Hassanal Bolkiah. Nakakuha an Sultan hin sekondarya nga edukasyon ha Victoria Institution ha Kuala Lumpur, ngan katapos hiní tinmambong hiyá han Royal Military Academy Sandhurst ha Reino Unido, ngan naggradwar hiyá han 1967.[2]
Pagsaka han trono[igliwat | Igliwat an wikitext]
Nagin Sultan han Brunei Darussalam hiyá han 5 Oktubre 1967, katapos mag-abdikar an iya amay. An pagkoronar ha iya ginbúhat didâ han 1 Agosto 1968, ngan naghimo ini ha iya nga Yang di-Pertuan (Mangulo hin Estado) han Brunei. Sugad han iya amay, ginhimo hiyá nga kabalyero ni Reyna Elizabeth II han Reino Unido, nga diin usá nga protectorado an Brunei tubtub 1984.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Sultan of Brunei's Golden Jubilee celebrated with chariot parade". CNN. 5 Oktubre 2017. Ginkuhà 23 Oktubre 2017.
- ↑ Leifer, Michael (13 Mayo 2013). Dictionary of the Modern Politics of Southeast Asia. Routledge. p. 76. https://books.google.com/books?id=7UCl7VE4VMIC&lpg=PA76&ots=u7s6MQkyx-&dq=sultan%20of%20brunei%201967%20sandhurst&pg=PA76#v=onepage&q=1967%20sandhurst&f=false.