text:
Florentino Peñaranda
Hi Florentino Peñaranda (Hunyo 18, 1876 – Septyembre 3, 1938) usá nga Pilipino nga magturutdo, magbabalaod, ngan polítiko ha lalawigan han Leyte. Usá gihapon hiyá nga opisyal han kapuwersahan nga rebolusyonaryo ha Samar ngan ha Leyte nga inmaway para han paglugaríng han Pilipinas patok han mga Ammericano. Ha panahón hin kamurayaw, nagdalagan hi Peñaranda ha mga pinili-ay ngan nakadaog hin lingkoran nga narepresenta han ika-3 nga distrito han Leyte didâ han Syahan nga Philippine Assembly tikang 1907-1909.
Halipot nga pagsubayIgliwat
Natawo hi Florentino Peñaranda han Hunyo 18, 1876 ha bungto han Barugo, ha lalawigan han Leyte. Nag-ara hiyá didto han Escuela Normal de San Francisco Xavier (nga nahamutáng ha Calle Padre Faura, Ermita, Manila)[1] nga ginpapadalagan han mga Espanyol nga Heswita. Sunod han pagtima han iya mga pag-aram, nagtúkod hi Peñaranda hin iskwelahan para hin mga kabataan ha iya bungto-nga-inuukyan ngan didâ naglunsad hiyá han iya karera ha pagtutdo.[2]
Kinabuhì hin rebolusyonaryoIgliwat
Ha panuigon nga 24, hiyá an komandante-en-hepe han mga kapuwersahan nga rebolusyonaryo ha Leyte, nga napalaran nga magpapahayag han madig-on nga pagpadayon han mga puwersa ha iya tugon nga tumindog han ira pagpadayon han pag-away patok han pag-okupar han mga Amerikano han Pilipinas ha pagbalhin han ika-19 nga Gatostuig.
An kataposan nga pag-ato nagtikang pag-ubos han kadakop ni Heneral Emilio Aguinaldo han mga Amerikano ha Palanan, Isabela in March 1901.
Nagtikang an pakigbisog han Leyte dida han Pilipino-Amerikano nga Gera han pag-uli ni Peñaranda ngadto ha Barugo han kahumán niya han iya mga pag-aram ha Manila.
Waray la mag-iha an paglarab han kahibulig han Leyte dida han kagiusan hin pag-away. Gintugon han Supremo nga Heneral hi Heneral Vicente Lukban nga mag-atupag han iya mga buruhaton ha Samar ngan ha amo gihapon nga panahon ginbutang hi Heneral Ambrosio Mojica nga komandante-en-hepe han Leyte nga Jefatura (Opisyo han Hepe nga Politiko-Militar).
Nakita ni Heneral Mojica an pagkakulang hin mga kasundalohan dida han iya bag-o nga ehersito, ngan tungod hini, ginsira han Heneral an tanan nga mga iskwelahan ha Leyte ngan gin-konscript an tanan nga mag-upay-hin-kalawasan nga mga lalake nga istudyante ngan maestro nga padig-onon an iya mga puwersa ngan upod ini an magturutdo nga hi Peñaranda. Naglunsad hi Mojica hin gerilya nga kampanya patok han makurukusog ngan mauruupay-hin-armas nga kaaway. Kaurugan hini atake-ngan-dalagan nga estratehiya. An kadakop ni Heneral Aguinaldo nagbalhin han mga plano hin para-hin-pagkamaiha nga panahon. Tungod hin mga tugod tikang ha Heneral nga Headquarters, nagsurender hi Heneral Mojica ha mga Amerikano han Mayo 18, 1901. Hiton gihapon nga adlaw, gin-entrega ni Heneral Mojica kan Peñaranda an mga opisyal nga papeles ngan mga panalapî han Jefatura.
Ha waray la mag-iha, nagpasangyaw hi Heneral Lukban nga hiyá an makuha han pagmando han mga kapuwersahan nga rebolusyonaryo ha Leyte. Ginpili ni Heneral Lukban hi Peñaranda nga bumulig ha iya.[3]
Kun ano man an mga bag-o nga plano nga ginhunahunaan ni Heneral Lukban patok han mga Amerikano, tanan nahunong han kadakop niya hin usá nga puwersa hin mga Amerikano han iya tago-an ha bukid ha Samar dida han Pebrero 19, 1902.
An kadakop ni Lukban ngan an nauna nga pagsurender ni Heneral Miguel Malvar, an kataposan nga Pilipino nga rebolusyonaryo nga heneral nga nagsurender, amo an duhá nga mga nakadaot nga nagresulta han Leyte nga amo an usa nga nagpabilin nga pagresistir han mga Pilipino patok han pag-okupar han mga Amerikano. Sumala han mga waray-gin-uugupan nga mga nag-obserba tikang ha langyaw nagbanabana nga an mga kinabuhi hin labaw hin usá ka ribo nga mga Pilpino nakarag ka ha kamatayan patok han US nga militar.
Napili hi Peñaranda han iya mga igkasi-rebolusyonaryo nga mag-asumir han pamuno han mga rebolusyonaryo ha lalawigan han Leyte. Komo komandante-en-hepe o hepe nga politiko-militar, an 24-nga-panuigon nga Komandante Peñaranda maaram han kabug-at han iya mando. Gintugonan niya an iya mga opisyal ngan mga tawo nga mapadayon an Leyte nga rebolusyonaryo nga mando pagpadayon han Pilipino nga pagtipa patok han pag-okupar han mga Amerikano han Pilipinas tubtob han diri pa matutuman an saad han Kongreso han Estados Unidos nga magpasa hin balaod nga maghahatag hin autonomiya han Pilipinas ngan han katungod han mga Pilipino ha paglugaring-hin-pangobyernohan.
An pamulong han Komandante-en-hepe,[4]:547 nga tinatawag gihapon nga Memorandum ni Peñaranda, ginpagawas basi an mga invasor mahinumdom nga “an mga superyor nga mga tawo diri maiha hin bisita.” Waray maruyagan han mga Amerikano an memorandum ni Peñaranda.
Samtang an mga Amerikano naghatag hin presyon han ira mga Pilipino nga kabulig nga makig-istorya kan Peñaranda para hin kasabotan mahitungod han sinaad nga pamalaod tikang han Estados Unidos, nagtugon liwat hira hin mga asesino ngan mga sniper nga patayon hi Peñaranda, nga natighan han komandante-en-hepe.
Hi Peñaranda ngan an iya mga tawo ngan in bantay hin 60 nga mga magkarit-hin riple binmalhin na dayon ngadto ha mga bukid han Baybay ngan nagbutang hin mga magbarantay hin mga mag-upay hin katago nga mga bantayan.
Nagbantay hira para han mga puwersa han Amerikano nga mawara dida han sekreto nga hardin han kagurangan nga diin puyde hira mabuhi han mga makukuha tikang hini.
Han Hunyo 19, 1902, ginkuha hi Komandante Peñaranda ngan an iya mga tawo tikang han ira tago-an ha bukid han iya tinapuran nga kaupod nga hi Kapitan de Veyra upod han sinurat nga kasabutan ngan nagtirok hira ngan an yukot-ka-yukot han ira mga igkas-rebolusyonaryo.
Dida hin seremonya ha públiko, naghatag hin pamulong hi Komandante Peñaranda ha iya mga opisyal ngan han nasod. Katapos hiní nagsurender hi Komandante Peñaranda ngan an iya mga igkasi sundalo. An halipot nga pamulong ni Peñaranda ha Kinatsila gintalaan dida han Reseña de la Provincia de Leyte han historyador-ngan-magsusurat-hin-biyograpiya nga hi Manuel C. Artigas.[5]
Mga amotIgliwat
Mga buruhaton ha Syahan nga Pilipino nga Katitirok o Pilipino nga LehislaturaIgliwat
Ha pagsunod han pagpasipikar[6] ngan han dagko nga mga pagbabag-o nga inmabot upod hiní, sugad han pagtukod han Syahan nga Pilipino nga Katitirok (usá nga unicameral nga lehislatura), nagdalagan hi Peñaranda hin usá para hin lingkoran dida han Assembly ngan napili hiya nga representante han Ika-Tulo nga Distrito (nga yana an Ika-Duhá nga Distrito) han Leyte han 1904.
Dida han Syahan nga Pilipino nga Katitirok, api hi Peñaranda hin mga dirudilain nga mga komite sugad han pag-uma, serbisyo sibil, paglayag, ngan mga gobyerno hin lalawigan ngan munisipyo. Nagsurat hiya ngan nanguna hin mga ginproponer nga igpasa nga mga balaod ha pag-uma, komersyo, pagtutdo-nga-publiko, pagpreserba han soberaniya han Pilipinas, ngan pagpanalipod han integridad ha teritoryo hiní, ha pag-iban han budget ngan ha pagtanggal hin diri mga kinahanglanon nga mga ahensya nga bureau han gobyerno.
Iba paIgliwat
Inasaw-an hi Peñaranda kan Francisca Villasin, usá nga tuminongnong han Barugo nga mayda mga ginikanan nga taga Purô han Bantayan nga harani han Sugbo. Mayda nira siyam nga mga anak, duhá nga lalakihay ngan pitó nga babayehay, ngan usá han mga babayehay namatay han bata pa nga panuigon. Namatay hi Peñaranda han Septyembre 3, 1938.
Mayda kalsada nga ginngaranan ha dungog ni Peñaranda ha Barugo, an bungto nga iya natawhan, ngan patí gihapon han harani nga bungto han Tunga ha Leyte.
An historyador ngan manunurat nga hi Manuel Artigas han Partido Federalista nga natawo ha Panalaron, ha Tacloban nagdalagan gihapon para han amo gihapon nga lingkoran para han ika-3 nga Distrito han Leyte kundi napirdi hi Artigas ni Peñaranda.[7]
Mga kasarigan nga mga tigamanIgliwat
- ↑ "Manila Observatory". Manila Nostalgia. Manila. 2006-02-28. Ginkuhà Septyembre 24, 2013.
- ↑ Legislature, Philippine (2005). Album histórico de la primera Asamblea filipina. Compilado por Anthony R. Tuohy. Fotografias y biografias reproducidas de "La revista filipina" suplemento español del The far eastern review.. Ann Arbor, Michigan: University of Michigan Library. p. 77. http://quod.lib.umich.edu/g/genpub/AHM8979.0001.001?view=toc. Ginkuhà Septyembre 24, 2013.
- ↑ Peñaranda, Oscar (Mayo 7, 2007). "Looking Back: Heroes of the Philippines Resist U.S. Occupation". The James Logan Courier. Ginhipos tikang han orihinal han 2014-01-12. Ginkuhà Septyembre 24, 2013.
- ↑ Foreman, J., 1906, The Philippine Islands, A Political, Geographical, Ethnographical, Social and Commercial History of the Philippine Archipelago, New York: Charles Scribner's Sons
- ↑ Artigas, Manuel (1914). Reseña de la provincia de Leyte : estudio histórico bio-bibliográfico.. Manila: Cultura filipina.
- ↑ Brak, Boris (Agosto 2001). "The history of Baybay". Ginhipos tikang han orihinal han 2017-01-10. Ginkuhà Septyembre 23, 2013.
- ↑ "Manuel Artigas y Cuerva (1866-1925) Historian and Scholar" (PDF). National Historical Institute. Ginkuhà Septyembre 23, 2013.[dead link]
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- Hon. Florentino Peñaranda, First Philippine Assembly Representative of the Third District of Leyte [1]
- Album Histórico De La Primera Asamblea Filipina (Digital general collection of the University of Michigan) [2]
- House of Representatives of the Republic of the Philippines [3] Archived 2017-12-22 at the Wayback Machine.


c: text/html

text:
Isumat.com/7:20AM,July 03,2020
Tungod han pag-agawi hin tagay ngan pagsulsol, waray kapugngi an kapungot hin usa nga ulitawohay ngan iya brutal nga ginpatay an iya kahampang ha pag-irignom.
Sumala han report han Matalom, Leyte PNP Office, an suspetsado nga 14-anyos upod an iya upat nga kakilala in nag-aragmot hin tag-10 pesos basi makapalit hin makahurubog nga irimnon.
Dida han nagtatagay-tagay na hira, an biktima nga ginkilala kan alias Amang in pira ka beses nga iya gin-aagaw an tagay nga para han suspetsado. An iya pa gud mga ka-inom in nagsisinulsol pinaagi hin pag-intremis nga patayon niya hi Amang.
Ini nga ka-init han ulo in natirok ha alimpatakan han ulitawohay ngan iya ginhulat nga matapos an irignom ugsa niya ginbuhat an iya maraot nga plano. Pagburublag nira, iya ginbantayan nga umuli hi Amang didto dapit han may merkado han bungto.
Waray pakabulos hi Amang kay gin-andam gud han suspetsado an iya plano nga krimen. Ginpu-agan hin bato an ulo han biktima, ngan kataliwan ginlaslas an li-og. Waray pa makuntento an suspetsado, iya ginbuno ha tiyan an biktima ngan ginbunlot tipagawas an tina-i. Naghimo-himo pa gud hin krus an suspetsado ngan iya ginbawbaw ha lawas ni Amang.
Katapos hini, pumakadto an suspetsado ha presinto ngan iginreport niya ha pulis nga nakakita hiya hin tawo nga baga hin patay didto han merkado.
Pero dara han hingpit nga imbestigasyon han mga pulis ug pag-asoy han mga testigo, hinsabutan nga an ulitawohay an naghimo han makangingirhat nga krimen.
Gumawas gihapon ha imbestigasyon nga an kag-anak han suspetsado in na-ukoy ha Calbayog City, ngan pumakadto la hiya ha Matalom hadton 2018 kay taga didto an iya nanay. Hinsabutan gihapon nga palaboy-laboy an suspetsado ngan barubalhin hin bungto ha Leyte ngan Southern Leyte.
Kataliwan han ka-aresto ha iya, ginturn-over hiya ha Calbayog PNP para han kaangayan nga disposisyon komo menor de edad nga nakagbuhat hin krimen. #

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Lalawigan han Ourense
An Orense (ngaran ha Kinatsila) o Ourense (ngaran ha Galego) usa nga probinsya o lalawigan han Galicia, Espanya. Nahamutang ini ha kanawayan ng dapit han Espanya, didto han dapit nga timugan han komunidad autonoma han Galicia. Ginsasapitan ini han mga lalawigan han Pontevedra ha katundan, han Lugo ha amihanan, han León ngan Zamora ha sidlangan, ngan han nasod han Portugal ha salatan.
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An kapital hini amo an syudad han Ourense.
Mayda ini kahaluag nga 7.273 ka km² ngan amo la ini an lalawigan han Galicia nga waray garawsan ngadto ha dagat.
An katawhan han lalawigan mga 336,099 ka molupyo (INE 2008), ngan tikang hini, mga 31.85% nangungukoy didto han kapital. Mayda 92 ka munisipyo ha lalawigan han Ourense.
Pag-ngaranIgliwat
- Orense an ngaran ngan tradisyonal nga kasurat ha Kinatsila, nga iginrekomenda han Real Academia Española ngan agsob gamiton han mga nayakan hin Kinatsila.[1]
- Ourense an ngaran ha Galego ngan opisyal nga pagtawag nga gin-aprobahan han Cortes Generales han Espanya, ha ilarom han Balaod 2/1998.[2]


text:
Namaanan na kaidtong panahon ni Confucius, an “inot na paratukdo” kan suanoy na Tsina, an panbawaan na katungdan kan sarong paratukdo na iyong nagtaong kahulugan asin katuyuhan kan saiyang bilog na pagkabuhay. Namundag sya kan taon 551 B.C. sa banwaan kan Lu na ngunyan iyo na an probinsya kan Shantung sa Tsina. Tulong taon pa saná sya kan magadan an saiyang ama. Sunod na nagadan an saiyang ina kan sya duwang pulo may apat. Sinasabing tulong taon na ipinagmundo ni Confucius an saiyang ina kaya nakapaghurup-hurop sya nin hararom sa halawig na panahon mantang nag-aadal nin kasaysayan sagkod na sya magdesisyon na magdulot nin pagbabago sa saiyang banwaan.
Bako pang burunyog an Tsina sa panahon ni Confucius; baranga sa manlain-lain na mga pyudal na banwaan na danay an pakigera sa kada saro. Mayong kahusayan sa banwaan: an mga dapat mamayo iyo an pinagbubutan, nag-iinagawan sa poder an mga yaon sa gubyerno, an mga ama ginagadan kan sadiring mga aki sa ngaran nin kapangyarihan. Byolensya asin kararatan sa pulitika an naghahadi. An nagsasapo nin makuring pagsakit iyo an mga kasaraditan na nagbabayad kan halangkaw na buwis na ipinatong kan mga namamayo nganing magpayaman. Ini an kamugtakan kan saiyang panahon na minawot nyang irahayon.
Susog sa usipon nagparahanap si Confucius sa manlain-lain na banwaan kan Tsina nin hading makuyog sa saiyang mga katukduan. Ta mayo syang nahanap, idinulot nya an saiyang buhay sa pagtukdo sa mga kahobenan dara an paglaom na sinda an mga makapagpapabago kan banwaan sa panahon na sinda na an mga manungdan. Sya an sinasabing inot na nagkugos kan bokasyon sa pagtukdo sa Tsina. Sa Lun Yu (Analects) makukuang nagsabi si Confucius: “an hilom na maghingowang masabutan an bagay na nanudan, an danay na mag-adal, asin dai mapawot sa pag-adal—bakong ako an tinutukoy kaini?.” Sa pagtukdo, mahihiling na ki Confucius an metodong nakatungkos sa epektibong pagkanuod kan para-adal o student-centered learning huli ta an saro sa mga gawi kan saiyang pagtukdo iyo an pag-ayon kan itinutukdo sa manlain-lain na karakter asin sirkumstansya kan mga estudyante. Parantay an saiyang paghiling sa mga para-adal maggikan man sinda sa pamilyang halangkaw o hababa an estado sa banwaan. Alagad sa mga hugakon asin mayong pagkamuot sa pagkanuod, dai man sya madulot nin panahon. Susog sa saiya “dai ako matukdo sa dai man nagmamawot na makanuod o magpaliwanag sa dai man naghihinguwang makasabot. Kun ibiniklad ko na an sarong kanto kan kwadrado alagad dai man sya naghurop asin nagsusog kan natatadang tulo, dai na ako saiya liwat matukdo.” Pagtukdo an ginurangan na propesyon ni Confucius. Miski sa pagrumarom kan saiyang buhay, idinulot niya pa man giraray an mga huring taon sa pag-adal asin pagpakarhay-surat (editing) kan mga daan na tekstong ngunyan inaapod na Confucian Classics sagkod na sya magadan kan 479 B.C.
Para ki Confucius an pagtukdo sarong katungdan, sarong kasimbagan sa pangapudan nin pagbabago sa banwaan. Igwang pulitikal na halaga an propesyon kan pagtukdo huli ta para saiya “an katuyuhan kan edukasyon iyo an makapagtao nin urog karahay na giya sa mga presenteng namamayo asin an magkulibat sainda kan mga nakaatang na katungdan asin responsibilidad.” Kaya nobleng maray an gibong ini ta an dapat na magin bunga nin halawig na proseso nin pagkanuod iyo an ikakarahay kan kagabsan sa banwaan. Sa pananaw ni Confucius, kamawutan kan edukasyon na usayon asin pakarhayon an banwaan. An paghimo kaini yaon sa pagpatuod asin pagtukdo sa mga tawo na magin marhay. Nahiling ni Confucius an dalan kaini sa pag-atubang liwat kan mga tawo sa kanya-kanyang mga katungdan o “pagtanos kan mga pangaran” (rectification of names). Inaapod ini ninda Henry Rosemont asin Roger T. Ames (2009) na “etika nin katungdan” (role ethics) mantang si Hans-Georg Moeller (2012) tinutukoy ini bilang “moralidad nin pakikiayon (morality of inclusion). Nagkakauyon sindang duwa sa pagsabot kan katukduan ni Confucius na an sarong indibidwal sarong “sentro nin mga relasyon” asin dai nanggad makakalas sa konteksto kan banwaan na tinalubuan nya asin iniirukan. Kayâ an saiyang pagkayaon sa kinaban bako sanang pagsimbag sa saro o nagkapirang mga katungdan huli ta sya mismo an saiyang katungdan. Arog kan mga suanoy na Griyegong pilosopo, nasabòtan na ni Confucius kaidto na an natura kan tawo iyo an mabuhay na kaibanan an saiyang kapwa sa banwaan. Buot sabihon “an pagkayaon kan tawo sarong pakiki-ayon” sa iba. An katungdan kan tawo iyo an pinakakongkretong patunay kan katutuuhan na ini kan saiyang pagkayaon, an gakod na nagbubugkos kan saiyang sadiri sa sa saiyang kapwa sain man sya magduman. Mahihiling ini sa limang mga tubong relasyon kan mga tawo sa komunidad: an relasyon kan mag-agom, kan aki sa saiyang magurang, kan ministro asin pamayo asin kan magkatuod. Kan hinapot si Confucius manungod sa gubyerno, an saiyang simbag: “an mga hadi magpakahadi, an mga ministro magpakaministro, an mga ama magpaka-ama asin an mga aki magpaka aki. Iyo mananggad! Simbag kan Duke, ‘ta kun dai magpakahadi an hadi, magpakaministro an ministro, magpakaama an ama asin magpakaaki an aki, mararaot an bilog na banwaan.’” Edukasyon an kasangkapan sa pag-irahay kan raot na banwaan asin pagmundag kan “tawong marhay” o chun tze, an ladawan kan pagigin totoong tawo para ki Confucius. Dawa siisay kaya ining magibo ta bukas an edukasyon para sa gabos. “Sa edukasyon, mayong dakula o sadit na tawo.” “Haros magkakapareho sana man an natura kan lambang tawo, napapalain sana sinda sa kanuudan asin gawi.” An katungdan kan pagtukdo asin kamawotan kan edukasyon para ki Confucius iyo an paghurma kan “tawong marhay.” Asin nahiling nya an moldeng hurmahan kaini sa “Gawing Marhay”, an Dao na para ki Confucius, The Moral Way.
.


text:
Douglas MacArthur
Hi Douglas MacArthur (26 Enero 1880 – 5 Abril 1964) in us'ka Amerikano nga five-star (lima ka bituon) nga Heneral ngan Field Marshal han Pilipinas. Hiya an Chief of Staff of the United States Army dida han mga 1930 ngan nagdara hiya hin dako nga papel dida han Pacifico nga frente han Gyera Pankalibotan II. Nakakarawat hiya han Medal of Honor tungod han iya serbisyo ha kampanya ha Pilipinas, nga naghimo ha iya ngan han iya amay nga hi Arthur MacArthur, Jr., an syahan nga mag-amay ngan anak nga ginpremyohan han medalya. Hiya in usa hin lima la nga mga tawo nga nakasaka ngadto han ranggo hin pagka Heneral han Army dida han Army han Estados Unidos, ngan amo la hiya an tawo nga nagin field marshal ha Army han Pilipinas.
Nagtubo hiya hin militar nga pamilya didto han Daan nga Katundan ha Amerika. Hi MacArthur amo an valedictorian ha West Texas Military Academy, ngan an Syahan nga Kapitan ha United States Military Academy ha West Point, nga diin grinmadwar hiya nga igbaw han klase han 1903.. Dida han 1914 nga pag-okupar han Estados Unidos han Veracruz, nagbuhat hiya hin misyon hin rekonosimyento, ngan tungod hini ginnomiar hiya para han Medal of Honor. Han 1917, ginpasaka hiya tikang hin major ngadto hin koronel ngan nagin chief of staff han ika-42 nga (Rainbow) nga Division. Ha pag-awayan ha Katundan nga Frente han Gyera Pankalibotan I, inmabot hiya han ranggo hin brigadier nga heneral ngan ginnominar otro hin Medal of Honor ngan ginpremyohan han Distinguished Service Cross hin makaduha ngan han Silver Star hin makapito.
Tikang han 1919 tubtob 1922, nagsirbe hi MacArthur nga Superintendent han U.S. Military Academy ha West Point, nga diin nagprobar hiya hin pipira nga mga reporma. An iya sunod nga buruhaton didto ha Pilipinas, nga diin han 1924 hiya an responsable han paghunong han Motin han Philippine Scout. Han 1925, hiya nagin major-heneral ngan amo an gimanghuri nga major-heneral han Army. Nagsirbe hiya dida han korte-militar ni Brigadier-Heneral Billy Mitchell ngan hiya an mangulo han American Olympic Committee han 1928 nga Summer Olympics ha Amsterdam. Han 1930, hiya an nagin Chief of Staff of the United States Army. Hini nga papel, nahabulig hiya han pagpa-iwas han Bonus Army nga mga na-protesta tikang ha Washington, D.C. han 1932, ngan han pagtukod ngan pag-organisa han Civilian Conservation Corps. Nagretiro hiya tikang han U.S. Army han 1937 ngan nagin Paragsagdon nga Militar han Gobyerno han Mankomunidad han Pilipinas.
Ginpabalik hin aktibo nga duty hi MacArthur han 1941 komo kumander han United States Army Forces in the Far East. In magsunod-sunod nga mga desastre inmabot, pagtikang han kabungkag han ira puwersa ha kalangitan han 8 Disyembre 1941 ngan han pagsalakay ha Pilipinas han mga Hapones. An mga puwersa ni MacArthur napiritan pag-atras ngadto ha Bataan, nga diin nagpabilin hira tubtob han Abril 1942. Han Marso 1942, hi MacArthur, an iya pamilya ngan an iya staff binmiya han harani nga Purô han Corregidor hin mga PT boat ngan nagkalagiw ngadto ha Australia, nga diin hi MacArthur amo an nagin Supreme Commander, Southwest Pacific Area. Tungod han iya depensa han Pilipinas, ginpremyohan hiya han Medal of Honor. Katapos hin labaw duha ka tuig hin pag-awayan ha Pacifico, natuman niya in saad nga bumalik ha Pilipinas. Iya pormal nga ginkarawat an pagsurender han Hapon han 2 Septyembre 1945, didto han USS Missouri nga naka-ankla ha Tokoy Bay, ngan iya gindumara an pag-okupa han Hapon tikang 1945 tubtob 1951. Komo nagdudumara han Hapon, igindumara niya hin dago nga mga pagbag-o ha ekonomiya, politika ngan sosyudad. Namuno hiya han United Nations Command han Gyera ha Korea tubtob han pagtanggala ha iya tikang ha pagmando ni Mangulo Harry S. Truman han 11 Abril 1951. Ha urhe hiya an nagin Mangulo han Board han Remington Rand.
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- Works by or about Douglas MacArthur at Internet Archive
- "Douglas MacArthur". Hall of Valor. Military Times.
- "The MacArthur Memorial".
- "The MacArthur Museum of Arkansas Military History". City of Little Rock.
- "Obituary: Commander of Armies That Turned Back Japan Led a Brigade in World War I". New York Times. 6 April 1964.
- "MacArthur". PBS. Ginhipos tikang han orihinal han 18 February 2017.
- "Douglas MacArthur". History.
- The short film Big Picture: The Douglas MacArthur Story is available for free download at the Internet Archive [more]
- Truman Fires MacArthur, Aftermath: Original Letters Archived 2014-05-12 at the Wayback Machine.
- Senate joint resolution to authorize the appointment of General of the Army Douglas MacArthur as General of the Armies of the United States
- Douglas MacArthur ha IMDb
- FBI file on General Douglas MacArthur at vault.fbi.gov
- "MacArthur Museum Brisbane". AMP Building, Cnr of Queen and Edward Sts, Brisbane, Queensland, Australia.
- Appearances on C-SPAN
- Newspaper clippings about Douglas MacArthur dida han 20th Century Press Archives han ZBW


text:
Isumat.com/7:25AM, June 7, 2020
Ginpakurukusog pa han Philippine Army an ira pwersa ha probinsya han Eastern Samar. Ini in pinaagi hin duha ka batalyon hin kasundaluhan nga igindugang ngadto han lalawigan.
Hi Major General Pio Dinoso, Commander han 8th Infantry Division han Philippine Army, in nagsumat nga an 52nd Infantry Battalion an gin-deploy ha Buray-Taft Area samtang iginbutang naman harani ha Borongan City an 78th Infantry Battalion.
Sumala kan Dinoso, in inga kadugangan nga tropa han military in agud makabulig han kampanya kontra han insureksyon ha Eastern Samar.
Kun aton manunumduman, ugsa matapos an 2019 ngan temprano pa yana nga tuig, pira nga panhitabo hin pang-gama ngan enkwentro an natabo ha tay-aw nga mga lugar ha Borongan City.
Ha luyo naman nga bahin, an mga Sangguniang Bayan han Basey ngan Marabut ha Samar Province in nagpasa hin mga resolusyon nagdedeklarar nga persona-non-grata an mga rebelde nga NPA ha ira mga munisipalidad.
Iginpahayag han nasabi nga mga resulusyon nga sarado an portahan han ira mga bungto ngan deri ginkakarawat an walhon nga kagi-usan.
Ha atubangan hini nga mga pitad kontra han mga rebelde, iginpapadayon naman han gobyerno an panawagan han aton mga kabugtu-an ha bukid nga bumalik na ha piyod han balaud.
An gobyerno an naglunsad han Enhanced Comprehensive Local Integration Program (E-CLIP) ha panuyo nga mabuligan an mga masurender nga karuyag makabalik ha ira mga lugar ngan igka-urusa utro han ira pamilya.
Pinaagi hini nga programa, an mga masurender nga rebelde in tatagan hin paghag-id, ayuda pinansyal ngan pagtutdo hin pakabuhi para han mamurayaw nga ira pag-ukoy upod han katilingban. # (KEVIN SIOSANA)


text:
Isumat.com/Oktubre 6, 2022
Naghihimo hin marathon hearings an Regional Trial Court Branch 31 ha Calbayog City basi maresolbar an petisyon nga makag-piyansa an mga akusado han pagpatay kan anay Calbayog City Mayor Ronald Aquino ngan tulo pa nga iba.
Kakulop, Oktubre 6, 2022 hi RTC Judge Reynaldo Clemens in nagtikang han proseso basi pamati-an ngan pagtirutimbangon an mga argumento han magkaluyo nga panig. Sumala han report tikang ha Calbayog, igintalaan an marathon hearings tobtob ha bulan han Nobyembre 2022.
Kun aton manunumduman, siyam nga anay opisyales han Philippine National Police an ginsampaan hin mga kaso nga upat ka ihap hin murder ngan frustrated murder kasumpay han madugo nga insidente natabo hadin nakalabay nga tuig kun diin namatay hi Aquino ngan tulo han iya kaupdanan ngan kasamad hin usa pa katawo..
An kampo han mga akusado in nagkikitakita nga maluya an ebidensya kontra ha ira, sanglit nagsampa hira hin petition to bail ha panuyo nga tugutan makagpiyansa han korte basi makagawas hin temporaryo ha karsel.
Hi Atty Levito Baligod, abogado han mga akusado, in nagpahayag nga aada na ha mga kamot han korte kun uuyunan an ira petisyon.
Ginseguro naman ni Atty Alma UY, abogado han mga biktima, nga makusog ngan supiseyente an ira ebidensya ngan mga testemonya han testigos basi igbasura han hukmanan an petisyon.
Ha iya panig, iginpatapod naman han huwes nga magigin patas hiya ha pagtagad hini nga petisyon. Waray niya papaboran dida hini nga kontrobersyal nga kaso, pahayag pa han hukom.
Iginsumat gihapon ni Judge Clemens nga an mga akusado in nag petisyon nga igbalhin hin venue an pagbista han kaso, pero ini in waray tuguti han korte suprema.
Sumala kan Clemens, ini nga desisyon han korte suprema in klaro nga senyales nga an Supreme Court in hul-os an pagtapod nga magigin patas ngan waray kikilingan an korte ha Calbayog.
An mga akusado amo hira Police LtCol Harry Sucayre, Maj Shyrille Tan, Capt Dino Goles, Lt Julio Armeza Jr, Sgt Neil Cebu, Sgt Edsel Omega, Sgt Randy Merelos, Cpl Julius Garcia ngan Patrolman Nino Salem.
Ha panmaki-ana han IsumatNews ha iba nga abogado, an murder in non-bailable nga krimen, pero an mga akusado in may katungod pag petisyon nga makagpiyansa kun ha ira pagkita maluya an ebidensya. Denhi ha Pilipinas, an sugad hini nga petisyon in talagsa la uyunan han huwes, pero mayda liwat pirapira nga kaso nga gintutugutan han korte.# (w/ reports from Samar Daily News On Line)


text:
Hiruhimangraw:Dendroaspis jamesoni
Mabibilngan dinhi - nagkikinahanglan hin paghubad[Igliwat an wikitext]
Sumala ha Catalogue of life, mabibilngan ini nga species ha "Ghana, Togo, Benin, Nigeria, Cameroon, Guinea (DOUCET 1963), Gabon, Principé (Gulf of Guinea), Central African Republic, Democratic Republic of the Congo (Zaire), Congo, Kenya, Uganda, Rwanda, Burundi, Equatorial Guinea, Angola, Sudan kaimosae: W Kenya,". Alayon pagbulig hiton paghubad o paghatag hin kadugangan nga kasayoran hinin nga artikulo.:  [1] Lsjbot (talk) 03:26, 10 Marso 2013 (UTC)


text:
Końskowola
An Końskowola usa nga barrio ha Timugan o Salatan-Sidlangan nga Polonya. Nahimutang ini ha butnga han Puławy ngan Lublin, harani ha Kurów, dida han Salog Kurówka. Amo ini an kapital hin bulag nga (gmina) ha sulod han Kondado han Puławy ngan han Lublin nga Voivodya. An populasyon hini 2188 nga molupyo (sumala hin impormasyon tikang han 2004).
Ngaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
It literal nga kahulogan hiton Końskowola amo an Pagbuot hin Kabayo, pero an ngaran hini tikang han Wola - usa nga klase hin baranggay o barrio, ngan han ngaran han tag-iya hini nga hi Jan z Konina (Jan Koniński, o Juan han Konin). An ngaran nga Konińskawola nasabtan nga tikang pa han tuig 1442.


text:
Kahimutangan han Aton Kabilin ha Kalibutan
An Kahimutangan han Aton Kabilin ha Kalibutan o Sityo hin Herensya han Kalibutan (Ingles: World Heritage Site) in usa tigaman nga tuna o lugar nga opisyal nga ginkikilala han United Nations, labi na han United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO). Ini nga mga lugar in ginpili tungod han ira pagigin mahinungdanon base ha kultura, kasaysayan, sayantipiko ngan iba pa, ngan inin hira in legal nga pinapanalipod han mga internasyunal nga tratado. An UNESCO in gintatrato inin ng mga lugar nga mahinungdanon ha kolektiba nga interes han katawhan.


text:
Isumat.com/Oktubre 4, 2022
Nalahiran hin dugo hin magturutdo an pagtigaman han World Teachers Day tungod han pagbun-a ngan kamatay hin maestro ha Basey, Samar kakulop, Oktubre 3, 2022 kun diin usa nga estudyante an suspetsado han krimen.
Ha report han PNP Regional Office, ginkilala an biktima nga hi George Lauron, 32 anyos, waray asawa, Senior High School teacher ha Basey National High School. Hiya in residente han Brgy San Isidro, Paranas, Samar.
An suspetsado in ginkilala han kapulisan nga hi Kurt Lancanan, 19 anyos, nag-uukoy ha Brgy Lawaan, Basey, Samar. Hiya in Senior High School student hin eskwelahan ha Tacloban City, pahayag han imbestigador han Basey PNP.
Iginpapakita han imbestigasyon nga natabo an insidente pasado alas 5 han maagahon, Oktubre 3, 2022. Hira Lauron, Lancanan ngan usa nga indibiduwal ha ngaran kan Doydoy Ecalne in nag-irignom ha boarding house han biktima ha Brgy Sulod han mao nga bungto.
Subay han pahayag han imbestigador, samtang segi an tagay-tagay, nagkaada hin mapaso nga argumento ha butnga han biktima ngan suspetsado. Nahangit an gintatahapan ngan ginbuno ha dughan nga parte han iya lawas an biktima.
Kadagmitan gindara ha Basey District Hospital an maestro pero igindeklarar nga dead on arrival han mga doktor.
Ha luyo nga bahin, an suspetsado in bolontaryo nagsurender ha Basey PNP ngan hiya in nakatalaan umatubang han kaso nga igsasalawad kontra ha iya. Waray pa igpahayag han report an posible nga motibo han krimen samtang ginsusurat ini nga notisya. #


text:
Isumat.com/Marso 1, 2022
Am mga kaapi han Philippine National Police in kinahanglan mag-ikmat labi na adton mga giyanos pagpusta han on-line nga burublang hin manok.
Usa nga pulis denhi ha Rehiyon Otso in naatubang hin kaso administratibo nga Grave Misconduct sugad man pakasupak han Presidential Decree 1602 o an balaud mahitungod han iligal nga huygo.
Dida han report han PNP-Region 8, ginkilala an ginkasuhan nga pulis nga hi SSgt Jefrrey Cabelin. Ini in dara han iya pagtinaya han e-sabong. Waray igsumat han report kun diin nakadestino an nasabi nga pulis.
Tungod han mga kaso nga iginsampa kontra ha iya, hi Cabelin in gin-suspender ha serbisyo ha sulod hin 60 ka adlaw.
Kadungan hini, hi PNP Regional Director BGen Bernard Banac in nagdig-on nga deri hiya makunsenter ha bisan hin-o nga pulis nga makakasupak han kamanduan han liderato han PNP nga nagdederi ha mga tinubyanan han balaud nga magmulay han e-sabong ha mga takna nga naka-duty hira. #


text:
White House
An Busag nga Balay (ha Ininggles White House) in buhatanon nga panimalay ngan panguna nga buhatan han Mangulo han Estados Unidos. Nahamutang iní ha 1600 Pennsylvania Avenue NW ha Washington, D.C. ngan amo iní an urukya han tagsa Mangulo han Estados Unidos tikang kan John Adams han 1800. Gin-gagamit hin agsob an ngaran nga metonimo para han mangulo ngan han iya mga paragsagdon.
Gindisenyo an urukyan han Irlandes-hin-pagkatawo nga arkitekto nga hi James Hoban[1] ha neoklasiko nga estiko. An pagtukod nahinabo han mga tikang han 1792 tubtob 1800 nga ginmamit hin Aquia Creek nga sandstone nga ginpintaran hin busag. Han pagbalhin ngada hini nga balay ni Thomas Jefferson han 1801, hiyá (upod han arkitekto nga hi Benjamin Henry Latrobe) nagdugang hin mga hagmubo nga mga colonnade ha tagsa bahin nga nagtago han mga stable ngan mga hiposan.[2] Han 1814, didâ han Gyera han 1812, ginsuritan an mansyon han British Army didâ han Pagsunog han Washington, nga diin nabungkag an sakob ngan nagkairitom an damo nga bahin han gawas. An rekonstruksyon nagtikang hin madali ngan hi Mangulo James Monroe binmalhin ngada han waray pa matapos nga na-reconstruir nga Ehekutibo nga Urukyan han Oktubre 1817. An konstruksyon ha gawas nagpadayon hin pagdugang han semi-circular nga Salatan nga portico han 1824 ngan han Amihan hnga portico han 1829.
Tungod hin pagkasurook dida han ehekutibo nga mansyon ngahaw, ginbalhin ni Mangulo Theodore Roosevelt an tanan nga mga opisina hin trabaho ngadto han bag-o nga ginhimo nga West Wing han 1901. Mga walo ka tuig hin urhe han 1909, ginpahaluag ni Mangulo William Howard Taft an West Wing ngan ginhimo an syahan nga Oval Office, nga ginbalhin ha urhe han pagpahaluag han seksyon. Didâ han prinsipal nga mansyon, an ikatulo nga hangdana nga attic ginhimo nga urukyan han 1927 ha pagaumentar han dida-na-nga-daan nga hip roof hin mga long shed dormers. Gin-gamit in bag-o nga ginhimo nga East Wing nga reception area para hin mga sosyal ng mga panhinabo; an mga colonnade ni Jefferson nagdugtong han duha nga mga wing. An mga pagliwat han East Wing natapos han 1946, nga naghimo hin dugang nga lugar para hin mga pisina. Han 1948, an mga gawas nga bungbong han urukyan nga nadara han kabug-at ngan mga sulod nga mga kahoy nga harigi nasabatan nga hapita na mabungkag. Ha ilarom ni Harry S. Truman, an mga sulod ha sakob gindesmantelar ngan mayda bag-o nga madara-han-kabug-at nga puthaw nga frame nga ginhimo ha sakob han mga bungbong. Katapos hini nga trabaho, ginbalik paghimo an mga sulod ha sakob.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Inside the White House: History". WhiteHouse.gov (ha Ininggles). Ginkuhà Enero 21, 2017.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ Michael W. Fazio and Patrick A. Snadon (2006). The Domestic Architecture of Benjamin Henry Latrobe. The Johns Hopkins University Press. pp. 364–366.


text:
Datu Odin Sinsuat
An Datu Odin Sinsuat usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han Maguindanao ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 71,569 ka tawo ha 13,270 nga panimalay.
Kabahin an bungto han lalawigan han Shariff Kabunsuan tikang han Oktubre 2006 tubtob han pag-nulifikar hini han Korte Suprema dida han Hulyo 2008.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Datu Odin Sinsuat ginbahin ngadto hin katloan kag upat (34) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Alexander Pope
Hi Alexander Pope (Mayo 21, 1688 - 30 Mayo 1744) usá han ginkikita nga mga harangdon nga mga Ingles nga maniniday, ngan nangunguna nga maniniday han sayo nga bahin han ika-napulokagwalo nga gatostuig. Kilalado hiyá tungod han iya satiriko ngan diskurisbo nga mga siday, nga diin lakip hiní an The Rape of the Lock, The Dunciad, ngan An Essay on Criticism, pati gihapon han iya paghubad han mga sinurat ni Homeros. Sunod kan Shakespeare, hi Pope amo an ikaduha nga agsob nga ginkukutlo nga nagsurat ha Iningles, sumala han The Oxford Dictionary of Quotations,[1] ngan pipira han iya mga garay nagin idiom han katawhan nga agsob nga ginagamit (e.g., Damning with faint praise). Ginkikita hiyá nga maestro hin heroic couplet.
Mga pinambasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Dictionary of Quotations (1999)


text:
Aringay, La Union
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Aringay usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han La Union, Pilipinas. An mga katubtuban hini nahihimo han mga bungto han Caba ngan Burgos ha amihanan, han Agoo ha salatan, an mga bukid-bukid han Butnga nga Cordillera nga kabugkiran ha sidlangan , ngan han Dagat Tsina Salatan ha katundan.
An Aringay lakip han Distrito 2 han lalawigan han La Union. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 41,422 ka tawo ha 7,786 nga mga panimalay.
Mga baranggayIgliwat
An Aringay ginbahin ngadto hin karuhaan kag upat (24) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- Websayt mahitungod han Aringay Archived 2007-03-11 at the Wayback Machine.
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
South Cotabato
An South Cotabato (kon ha Winaray: Salatan nga Cotabato o Habagatan nga Cotabato) amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha SOCCSKSARGEN nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Koronadal ngan ginsasapitan ini han Sultan Kudarat ha amihanan ngan katundan, Sarangani ha salatan ngan sinirangan, ngan Davao del Sur ha sinirangan. Ha timugan o salatan-sinirangan nahamutang an Baybayon han Sarangani.
An Syudad han General Santos, ha lapyahan han Baybayon han Sarangani, amo an gidako-i ngan pinakaimportante nga syudad han South Cotabato, ngan usa gihapon nga importante nga daungan hin sakayan o puerto. An probinsya han Sarangani kabahin han una han South Cotabato hangtod han paghimo-a hini nga bulag nga probinsya dida han 1992.
Lalawigan han Salatan nga Cotabato
2000 nga census—1,102,550 (ika-21 nga gidako-i)
Densidad—246 ha tagsa km² (ika-30 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—2
Mga Bungto—10
Mga Baranggay—224
Mga Distrito ha Kongreso—2
Katawhan ngan Kultura[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ekonomiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An South Cotabato ginbahin ngadto hin napulo (10) nga mga bungto ngan duha (2) nga mga syudad.
Mga Syudad[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Syudad han General Santos (Dadiangas)
- Syudad han Koronadal
Mga Bungto[igliwat | Igliwat an wikitext]
Pisikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
Turismo[igliwat | Igliwat an wikitext]
Lakip ha mga kiritaon hin turista ha South Cotabato an Danaw han Sebu, Bukid Matutum, ngan Siong han Koronadal.


text:
Franz Ferdinand han Austrya
Hi Franz Ferdinand (18 Disyembre 1863 – 28 Hunyo 1914) amo an usa ka arkoduko han Austrya-Este, Austro-hungaryano ngan Prinsipe han Hungarya ngan Bohemya, ngan tikang 1889 kutob ha iya kamatay, hiya an tagapagmana kunta han trono han Austro-hungaryano. An pagpatay ha iya ha Sarajevo amo an nagduso han pagpasabot hin gyera han Austrya-Hungarya ha Serbya. Nagurugop an mga kaalyado han Austrya ngan Hungarya ngan an mga nasod nga kaalyado han Serbya nga gintikangan han gyera pankalibutan I.


text:
Ilog, Negros Occidental
An Ilog usa nga ika-tulo nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Negros Occidental ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Amo ini an syahan nga kapital han mga probinsya han Negros Occidental ngan Siquijor dida han mauruiha nga mga 1800. An syahan nga mga nangukoy ha Ilog kaurugan mga migrante tikang ha Panay.
Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 46,525 nga tawo ha 9,141 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Ilog ginbahin ngadto hin napulo kag lima (15) nga baranggay.
- Andulauan
- Balicotoc
- Bocana
- Calubang
- Canlamay
- Consuelo
- Dancalan
- Delicioso
- Galicia
- Manalad
- Pinggot
- Barangay I (Pob.)
- Barangay II (Pob.)
- Tabu
- Vista Alegre
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Hi dati nga diktador Ferdinand Marcos amo an nagbuhat hin dako nga panlimbong han 1986. Ini in sumala ha usa nga team hin 44 nga independente nga langyawanon nga nag-obserba han eleksyon tikang ha 19 nga nasud.
AN SIRING: Cory Aquino duro nga naglimbong han 1986 nga snap elections
RATING: BUWA
An Facebook page “Rodante Marcoleta Supporters Live” in mali nga nagsisiring ha usa nga video nga an dati nga president Cory Aquino in husog nga naglimbong han 1986 nga snap elections.
An video, usa nga binaliktad nga bersyon hin usa nga vlog han usa nga Youtuber nga hi “Idol Caloy,” nga may-ada clickbait o nakaka-agaw pansin nga caption: “PANG-AAKUSA NI BALLSY NA MANDARAYA SI PBBM AGAD BUMALIK SA KANYA, CORY MAS TOTOONG NANDAYA NONG 1986.” (Akusasyon ni Ballsy nga malimbong hi PBBM diritso la binalik ha iya, Cory mas tinood nga naglimbong han 1986)
“Ballsy Aquino, maluha-luha dahil pinamukha sa kanyang mas malaking madaraya ang kanyang inang si Cory Aquino,” (Ballsy Aquino, maluha-luha tungod nga iginpamuka ha iya nga mas dako nga malimbong an iya nanay nga hi Cory Aquino) sumala han intro hini nga video, nga naghihingaday han pinakamagurang nga anak ni Aquino, nga hi Ballsy Aquino-Cruz.
Pero, dida han Agosto 29 nga video, nga nagtala hin 5,000 nga views, waray ngani magpakita hin bisan ano nga katibayan nga hi Aquino husog nga naglimbong dida han 1986 nga eleksyon, ngan bisan ngani an mahiunong daman han maluha-luha nga hi Ballsy Aquino dida hin pagsidnga nga an iya nanay nagbuhat hin dako nga panlimbong hin eleksyon.
Ha kamatuoran, hi dati nga diktador Ferdinand Marcos amo an nagbuhat hin dako nga panlimbong han 1986. Ini in sumala ha usa nga team hin 44 nga independente nga langyawanon nga nag-obserba han eleksyon tikang ha 19 nga nasud.
“The electoral anomalies which we have witnessed are serious and could well have an impact upon the final result,” (An anomlaya han eleksyon nga amon nakita in seryoso ngan pwede may-ada dako nga epekto dida han pinal nga resulta), siring han mga nag-obserba dida hin pahayag, nga igin-report han New York Times han Peb 10, 1986, kahuman han eleksyon.
“Occurrences of vote-buying, intimidation and lack of respect for electoral procedures were present,” (An mga pagbuhat hin pamalit hin botos, panarhog ngan kawaray respeto para han mga proseso han eleksyon in presente) sumala ha ira.
An mga nag-obserbar in waray nakita nga insidente hin panlimbong nga ginbuhat han grupo ni Aquino.
“The above-listed violations were perpetrated by national and local officials who supported the Marcos-Tolentino ticket. While we cannot exclude the possibility, our delegation did not observe a single election code violation by supporters of the opposition party despite efforts undertaken to monitor their activities,” (An mga lista ha igbaw nga mga bayolasyon in ginbuhat han mga opisyal ha lokal ngan nasyonal nga nagsuporta han Marcos-Tolentino nga ticket. Samtang diri namon mababaliwara an posibilidad, an amon delegasyon in waray na-obserbaran hin bisan usa nga bayulasyon han election code han mga supporter han oposisyon nga partido bisan may-ada ginbuhat nga panginano han ira mga buruhaton) sumala han 350-pahina nga report. Translated by Aboy Abayan
PressOne.PH is part of #FactsFirstPH which brings together various sectors that are committed to promoting truth in the public space, and exacting accountability on those who harm it with lies. For those interested to join the initiative, email info@factsfirst.ph
PressOne.PH has adopted Facebook’s ratings options for third-party fact checkers and is working toward accreditation with the International Fact-Checking Network (IFCN).
See our fact-checking policy here.
This piece is republished with permission from Press One.
Add a comment
There are no comments yet. Add your comment to start the conversation.


text:
Silago
An Silago usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Southern Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Pilipinas. Ini nga bungto ada nahamutangan ha tapad han dagat ha sinirangan nga dapit han lalawigan nga naatubang han Kalawdan Pacifico. Sumala han 2000 census, an Silago mayda populasyon nga 10,486 ka tawo ha 2,286 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Silago mayda napulo kag lima (15) nga baranggay.
- Balagawan
- Catmon
- Pob. District I
- Pob. District II
- Hingatungan
- Katipunan
- Laguma
- Mercedes
- Puntana
- Salvacion
- Sap-ang
- Sudmon
- Tuba-on
- Tubod
- Imelda
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Palermo
An Palermo (Initalyano: [paˈlɛrmo] ( listen); Sicilian: Palermu, ha lokal [paˈlɛmmʊ]; Linatin: Panormus, tikang han Griniyego: Πάvopuoς, ginromanisar: Pánormos) usá nga syudad ha Salatan nga Italya, an pamunuan han autonomo nga rehiyon han Sicilia ngan han Metropolitano nga Syudad han Palermo. Kilalado an syudad tungod han kaagi, kultura, arkitektura ngan gastronomiya hiní, nga nagdará hin importante nga papel han dako nga bahin han existensya hiní; mga 2,700 ka tuig na ini nga syudad. Nahamutang an Palermo ha kanawayan han purô han Sicilia, dida sapit han Gulfo han Palermo ha Dagat Tirreno.
Mga pinambasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Mga barasahon nga mayda Sicilian-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Linatin-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Griniyego-nga pinulongan nga sinurat
- Mga pananglitan han Lang-el nga nagamit hin ikaduha nga waray-ngarani nga parameter
- Mga syudad ngan bungto ha Sicilia
- Mga comune ha Lalawigan han Palermo
- Mga turók
- Palermo
- Mga syudad ha Italya


text:
TACLOBAN CITY – Patay an usa nga pulis, usa nga sibilyan samtang upat (4) an samaran nga kapulisan ngan siyam (9) nga sibilyan ha ambush han mga gintutuuhan New People’s Army (NPA) ha Borongan City, Eastern Samar kanina han alas 3:00 han kulop, December 13.
Sumala kan P/Lt. Col. Ma. Bella Rentuaya, ginkilala an namatay nga pulis nga hi Pat. Rama. Samaran naman hira Pat. Capoquian; Pat. Operario; Pat. Luterte; ngan Pat. Sobrepena. Safe naman hira Pat. Godino ngan Pat. Pajanustan.
Usa naman nga sibilyan nga babayi an namatay ngan siyam (9) an samaran.
Ha inisyal nga imbistigasyon, tikang ha opisina han Public Mobile Force Company an mga kapulisan ngan tipakadto ha Provincial Headquarters han PNP ha Eastern Samar pero samtang nira ginbabaybay an kakalsadahan sakay han patrol car, tigda nala may mga bumuto nga bomba.
Sakay naman han sidecar an mga sibilyan nga ginbabaybay gihap an nasabi mga kalsada.
Padayon an imbistigasyon han mga otoridad.


text:
Isumat.com/2:53PM, Marso 23, 2021
Andam hi Tacloban City Mayor Alfred Romualdez pagkarawat han bisan ano nga magigin resulta kun mag-imbestigar an DILG kasumpay han iya pagpaturok han Covid Vaccine.
Kun manunumduman, hi Romualdez an nagpabakuna hadin Marso 22 kadungan han panmakuna han mga Health Personnel ngan Frontliners han syudad.
An DILG Central Office in nagmando ngadto han alkalde nga mag-esplikar kun kay-ano nga naka-agom na hiya han bakuna. Sumala han DILG an mga bakuna yana nga mga panahon in para la han mga Health Personnel ngan Frontliners nga derekta iginkaka-urusa han mga magsakit.
Dida han press conference yana nga dlaw, Marso 23, hi Romualdez in nagsering nga ” I am ready to face the consequences” han iya ginbuhat. Sumala ha iya, an iya ginbuhat in pagpakita hin ehemplo ha mga health workers nga kinahanglan gud magpabakuna ngan deri pagsingabot an pagmalahi-una niya pagpabakuna.
Ginsayod han alkalde nga 50 porsyento la han mga health workers an naruruyag pagpabakuna sanglit nagdesisyon hiya nga magpaturok basi makumbinser an ngatanan nga deri delikado an nasabi nga bakuna.
Iya gihapon ginklaro nga deri ini pagsalbar han iya kinabuhi, lugod iya iginbutang ha kataragman an iya katalwasan basi la ma-aghat an iba nga magpabakuna. Bisaan ngani an iya mga doktor in nagsagdon ha iya nga deri magpabakuna kay mayda niya iba nga sakit, pero nagpabakuna la gihapon hiya basi mahipakita ha iba nga waray peligro ini.
Sumala pa ha iya, kun napaka-espesyal hiya, unta naghulat hiya han “branded vaccines” sugad han Pfiezer, Moderna ngan Astrazeninca. Pero waray niya ini himo-a ngan nagpaturok hiya han Sinovac basi masaksihan han tanan nga paprehas hira ngan deri hiya espesyal nga indibiduwal.
Nagsering naman hi City Legal Officer Atty Aldrin Quebec nga waray gintalapas nga patakaran hi Romualdez kay subay han guidelines, puede magpabakuna an Local Chief Executives ngan iba pa nga Frontliners kun may sobra an iginhatag nga bakuna para han health personnel.
Hi Romualdez in nagpahayag pa nga kanugon an sobra nga bakuna kun deri ini gagamiton ngan igbabalik lugod ha Manila. Nagkaada hin sobra nga bakuna tungod an iba nga health workers in waray makapasar han assesment ngan screening ug mayda mga commorbodities.
Iginpananglitan han alkalde an natabo ha Philippine General Hospital nga damo an nag-aalang pagpabakuna han syahan, pero han mag-una pagpaturok an Chief of Hospital, haros ngatanan nga personales han hospital in sumugot na pagpabakuna. Amo ini an dako nga rason kun kay-ano nga nagpabakuna hiya ngan mayda nira ginpapatamakan nga guidelines han IATF. #


text:
Bag-o nga 10 rooms quarantine facility nga nahimumutang ha Brgy Cogon kilid han Sirungan ha Guiuan, an gin blessingan na yana nga adlaw November 9, 2020.
Tinambungan ini ni Rev Father Edwin Lanuevo, Mayor Annaliz Gonzales Kwan, Dra Marichu Flores ngan pira nga mga individual nga nakadto han nasabi nga dapit.
Ini nga nasabi nga 10 rooms quarantine facility an mag sisirbi nga temporaryo nga puy-anan han mga posible nga mga close contact hin usa nga positibo hini nga Covid-19.
Sulod hin 14 diyas magsisirbi ini nga puy-anan hiton usa nga individual nga mahi quarantina hini nga pasilidad, ngan magagamit gihapon ini nga quarantine rooms hiton mga Locally Stranded Individuals (LSI) ngan Returning Overseas Filipino worker’s (ROF) kun pag kinahanglanon.
Police Station
09173498833
Fire Station
09269921534
09469382458


text:
Jacques Chirac
Hi Jacques René Chirac (Frinanses: [ʒak ʁəne ʃiʁak] ( pamati-a); 29 Nobyembre 1932 – 26 Septyembre 2019) usá nga Fransés nga polítiko, nga amo an nagsirbe nga Mangulo han Fransya ngan ex officio nga Igkasi-Prinsipe han Andorra tikang 1995 tubtob 2007. Nagsirbe hi Chirac nga Primer Ministro han Fransya tikang 1974 tubtob 1976, tikang 1986 tubtob 1988, ngan an Alkalde an Paris tíkang 1977 tubtob 1995.
Katapos han iya pagtapós han iya degree ha Institut d'études politiques de Paris (Sciences Po), usá ka panahón hin pag-iskwela ha Harvard University, ngan ha École nationale d'administration (ENA), nagtikang hi Chirac han iya karera nga usa nga hataas-nga-ranggo nga burokrata ha serbisyo sibil, ngan waray la mag-iha binmúlig hiyá ha polítika. Nagkapot hi Chirac hin dirudilain nga mga senyor nga puwesto, upod an Ministro han Agrikultura, Ministro han Interyor, Primer Ministro, Alkalde han Paris, ngan Mangulo han Repúblika Fransesa.
An mga polisiya ni Chirac ha sulod han nasod ha pagtikáng naglakip hin mga hagmubo nga mga kadakô hin buwis, an pagtangggal hin mga kontrol hin presyo, makusog nga pagsirot hin krimen ngan terorismo, ngan paghimo-nga-pribado hin mga negosyo.[1] Katapos han pagsunod hiní nga mga polisiya komo Primer Ministro (1986–1988), ginbalyoán ni Chirac an iya paagi. Nagproponer hiyá hin mas responsable ha katiringban nga mga polisiya ha ekonomiya, ngan napilì hiyá han pinili-ay han 1995 katapos hin pagkampanya para hin pag-upáy han "sosyal nga pagkabulag" (fracture sociale).[2] Sunod, an mga polisiya ha ekonomiya ni Chirac nga nahibase ha dirigisme, mga ungara nga gindirekta-han-estado, natindog nga patok han laissez-faire nga mga polisiya han Reino Unido nga gintawag ni Chirac nga "Anglo-Saxon nga ultraliberalismo".[3]
Kilalado gihapon hiyá han iya pagtíndog patok han pinamunoan-han-Amerikano nga pag-atake ha Irak, han iya pagkilala han kanan goberyno-nga-nagkolaborar Franses papel han pagpadará hin mga Hudeo, ngan han iya pag-iban han panahón hin pagkamangulo tikang hin 7 ka tuig ngadto hin 5 pinaagi hin referendum. Didâ ha 2002 nga pinil-ay hin pagkamangulo Franses, nagdaog hiya hin 82.2 % han botos patok han labaw-ha-tuo nga kandidato nga hi Jean-Marie Le Pen. Han iya ikaduhá nga panahón hin pagsirbe nga mangulo, nakita niyá hin hinayhinay nga an pag-aproba ha iya han mga tawo nag-iban ngan pinmilì hiyá nga diri dumalagan hin pagka-elihir hin otro.
Han 15 Disyembre 2011, ginhukom hiyá han hukmanan ha Paris nga salaan hin pagbalhin hin paggamit hin mga salapi-nga-publiko ngan pag-abuso han pagtapod han públiko. An hukmanan naghatag kan Chirac hin duha-ka-tuig nga sentensya hin pagkapriso nga ginsuspinder.
Mga pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Privatization Is Essential, Chirac Warns Socialists: Resisting Global Currents, France Sticks to Being French, International Herald Tribune
- ↑ "Jacques Chirac President of France from 1995–2007" (ha Ininggles). Bonjourlafrance.net. Ginhipos tikang han orihinal han 2004-08-07. Ginkuhà 20 Abril 2010.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ Giavazzi, Francesco; Alberto Alesina (2006) (in Ininggles). The Future of Europe: Reform Or Decline. p. 125. https://archive.org/details/futureeuroperefo00ales.


text:
Valladolid
An syudad han Valladolid (Kinatsila: [baʎaðoˈlið] ( pamati-a)) amo an ulohan han Provincia de Valladolid, Castilla y León ha nasod han Espanya. Mayda iní kamolupyohan nga 309,714 ka tawo (han 2013 nga banabana),[1] nga naghihimo hiní nga ika-13 nga gidamo-i hin molupyo ha Espanya ngan an gidako-i nga syudad ha kanawayan o amihan-katundan nga dapit han Espanya. An metropolitano nga kahaluag hiní ika-20 ha Espanya nga mayda kamolupyohan nga 414,244 ka tawo hin 23 nga mga munisipalidad.
Nahamutáng an syudad ha pag-ultan han mga salog han Pisuerga ngan Esgueva mga 15 ka km ugsa iní nga mga salog na-ulpot ngadto han Duero, ngan nahamutang ha limá nga mga rehiyon hin vitikultura: Ribera del Duero, Rueda, Toro, Tierra de León, ngan Cigales.
Syahan nga ginpanimungto an Valladolid ha ugsa-han-Romano nga mga panahon han Keltiko nga Vaccaei nga katawhan, ngan ha urhe han mga Romano ngahaw. Nagpabilin iní nga gamay nga panimungto kutob han utro nga pagtukod hini ni Hadi Alfonso VI han Castilla komo Senyoriya para han Konde nga hi Pedro Ansúrez han 1072. Nagtubo iní hin pagkaprominente ha Namumutnga nga mga Panahón komo lingkoranan han Korte han Castilla ngan hin pagkaada dinhi hin mga perya ngan dirudilain nga mga institusyon sugad hin singbahan hin kolehiyo, Unibersidad (1241), Korte han Hadi ngan Kansilyeriya ngan han Real Casa de la Moneda. An Mga Katoliko nga Monarka nga hira Isabel I han Castilla ngan Fernando II han Aragon, nag-asawa ha Valladolid han 1469 ngan nagtukod hiní nga pamunuan han Ginhadi-an han Castilla ngan ha urhe han nahiusa nga Espanya. Namatay hi Cristobal Colón ha Valladolid han 1506, samtang an mga manunurat nga hira José Zorrilla, Miguel de Cervantes ngan Francisco de Quevedo nangukoy ngan nagtrabaho dida han syudad. An syudad madali nga nagin pamunuan han Habsburgo nga Espanya ha ilarom ni Felipe III ha mga butnga han 1601 ngan 1606, ugsa bumalik ngadto ha Madrid. Ginmuti-ay an pagka-importante han syduad kutob han pag-ulpot han ferrocariles han ika-19 nga gatostuig, ngan han pag-industriyalisar hiní ngadto han ika-20 nga gatostuig.
Nahihimo an daan nga sawang hin mga dirudilain nga mga balay tikang hin kaagi mga palasyo, mga singbahan, mga plaza, mga avenida ngan mga parke, ngan naglalakip iní han Nasodnon nga Museo hin Iskultura, an Museo hin Kontemporaneo nga Arte Patio Herreriano o kundi man an Museo Oriental, patí gihapon an mga balay nira Zorrilla ngan Cervantes nga mga buklad komo museo. Upod han mga panhinabo nga ginbubuhat hin tinuig dida hit syudad amo an kilalado nga Semana Santa, an Semana Internasyonal hin Sine ha Valladolid (Seminci), ngan an Festival hin Teatro ngan Arte ha Kalsada (TAC).
Mga pinambasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Instituto Nacional de Estadística, Padrón 2013". Ginhipos tikang han orihinal han 21 Marso 2014. Ginkuhà 5 Abril 2014. Mga ihap hin kamolupyohan tikang 1 Enero 2013.


text:
Naval, Pilipinas
An Naval usa nga ika-upat nga klase nga bungto han lalawigan han Biliran ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Amo ini an kapital nga bungto han Biliran. Upod han Naval an isla han Higatangan. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 37,974 ka tawo ha 7,990 nga panimalay.
YinaknanIgliwat
Binisaya nga Sinugboanon o Cebuano an lumad nga yinaknan ha Naval.
Mga BaranggayIgliwat
An Naval ginbahin ngadto hin karuhaan kag unom (26) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- ELGU nga Websayt han Naval, Biliran Archived 2005-05-22 at the Wayback Machine.
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Chen Shui-bian
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Chen Shui-bian (nahig-araan nga Tsinino: 陳水扁; pinyin: Chén Shuǐbiǎn; Tinaiwanes: Tân Chúi-píⁿ) (natawo Oktubre 12, 1950) usa nga kasanhi nga Taiwanes nga politiko nga amo an ika-10 ngan ika-11-nga-panahon nga Mangulo han Republika han Tsina tikang 2000 tubtob 2008. Hi Chen, nga api han Partido Progresibo Demokratiko (PPD) nga ha kahi-araan nasuporta hin independensya han Taiwan, nagtapos hin labaw hin kalim'an nga tuig hin pagdumara han Kuomintang (KMT) ha Taiwan. Ha pag-agnay, tinatawag hi Chen nga A-Bian (阿扁; Ābiǎn; Tinaiwanes: 阿扁仔 A-píⁿ-à).
Inmapi ha politika hi Chen han 1980 komo usa nga abogado ngan nakilala hiya tungod han iya magkusog nga mga argumento; tungod han iya panginano mahiunong han reporma para han sistema nga politikanhon, inmapi hi Chen ha politika nga api han kagiusan nga Tangwai ngan na-elihido hiya ngadto han Konseho han Syudad han Taipei han 1981. Ginbilanggo hi Chen han 1985 tungod hin libel komo editor han tagsemana nga naugop-hin-demokrasya nga revista nga Neo-Formosa. Nahinabo ini katapos han pagmantala hin barasahon nga nagkritikar kan Elmer Feng,usa nga propesor hin pilosopiya ha unibersidad nga ha urhe napili nga magbabalaod ha ilarom han Kuomintang. Katapos han pagpagawas ha iya tikang ha bilanggoan, hi Chen napili nga api han Magbabalaod nga Yuan han 1989, ngan Alkalde han Taipei han 1994.
Nagdaog hi Chen han 2000 nga pinili-ay hin mangulo dida han Marso 18 nga diin nakakuha hiya hin 39% là han botos komo resulta hin pagkabublag hin mga faksyon ha sakob han Kuomintang, han pagdalagan ni James Soong ha pagka-mangulo komo usa nga independente o naglulugaring nga kandidato patko han ginpili han partido nga hi Lien Chan. Hi Chien amo an nagin syahan ngan ha yana an amo la nga diri-Kuomintang nga nagkapot han paglingkod hin mangulo. Bisan kon hi Chen nakakarawat hin hagtaas nga pagranggo hin pag-uyon ha mga survey han syahan nga mga semana han iya panahon-hin-pag-alagad, an iya pagkapopular nahulog tungod hin mga pagtahap hin pangurakot ha sakob han administrasyon ni Chen ngan han diri paka-pasa hin pamalaod ha Magbabalaod nga Yuan nga kontrolado han oposisyon nga KMT. Han 2004, han iya kampanya hin pagpareelihir, napusil hi Chen samtang nangangampanya.
Han Septyembre 11, 2009, ginsirotan hi Chen hin pagkabilanggo hin panginabuhi ngan ginmultahan hiya hin NT$200 ka milyon[2] (US$6.13 ka milyon) ha mga pagtahap hin pagdesfalko (embezzlement), pagkarawat hin bayad nga coecho o suborno (bribe), ngan bunak hin salapi o lavado hin salapi (money laundering), nga nanginlabot hin kabug-osan nga US$15 ka milyon (NT$490 ka milyon) samtang dida hiya ha paglingkod tikang han 2000 tubtob 2008.[3] Sumala han mga naugop kan Chen, ini nga pagprosegir gindara tungod hin panmulitika.[4][5] Hi Chen amo an syahan nga RT nga mangulo nga ginsirotan hin pagkabilanggo.[6]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Kuo, Cheng-Tian (2008). Religion and Democracy in Taiwan. Albany, New York: State University of New York Press. p. 13. ISBN 978-0-7914-7445-7. "Api-nga-gin-initiate hi Chen Shui-bian han Yiguandao. Bisan pa, waray hiya mag-angkon ha publiko han iya relihiyoso nga pagtuo. Bangin tungod han sinkretistiko nga kinaiya han Yiguandao, naghatag hin pagtahod hi Chen han tanan nga mga relihiyon han ira mga importante nga baraan nga adlaw."
- ↑ Weiyi Lim, Janet Ong "Taiwan Ex-President Chen Sentenced to Life for Graft", Bloomberg News9/11/2009
- ↑ No byline. "Taiwan ex-leader jailed for life", BBC News, 9/11/2009
- ↑ Taiwan ex-president Chen given life term for graft[dead link]
- ↑ Taiwan's Chen Won't Appeal His Detention
- ↑ Taipei Times - Chen Shui-bian gets life
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Human Rights Action Center - Free Chen Shui-Bian
- Diri-opisyal nga websayt hin pag-ugop
- Bug-os nga texto han Yakan ha Pag-Inagurar ni Chen han 2004 Archived 2007-08-12 at Archive.is
- Opisyal nga websayt han Partido Progresibo Demokratiko ha Tsinino
- America ngan Taiwan, 1943-2004
- Chinataiwan.org, Mga importante nga panhinabo ha karera
- Kasanhi nga Mangulo han Republika han Tsina (Taiwan) Chen Shui Bian nga ginhurar ha paglingkod Archived 2013-05-27 at the Wayback Machine.
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links from June 2021
- Articles with invalid date parameter in template
- Angay ighubad
- Mga pakli nga nagamit hin infobox officeholder nga mayda waray masabtan nga mga parameter
- Mga barasahon nga mayda Tsinino-nga pinulongan nga sinurat
- Webarchive template archiveis links
- Webarchive template wayback links
- Mga Mangulo han Republika han Tsina
- Biyograpiya
- Politika
- Republika han Tsina
- Tsina


text:
Porto (distrito)
An Distrito han Porto (agsob liwat tawagon nga Oporto) nahamutang ha kanawayan nga baybayon han Portugal. An ulohan han distrito amo an syudad han Porto, an ikaduha nga gidako-i nga syudad han nasod. Ginsasapitan ini han mga distrito han Aveiro ngan Viseu ha salatan, han distrito han Braga ha amihanan ngan han distrito han Vila Real ha salatan.
An kahaluag hini mga 2395 ka km² ngan an katawhan hini 1,781,826.
An distrito mayda napulo kag walo (18) nga mga munisipyo:
- Amarante [syudad]
- Baião [bungto]
- Felgueiras [city]
- Gondomar [syudad]
- Lousada [bungto]
- Maia [syudad]
- Marco de Canaveses [syudad]
- Matosinhos [syudad]
- Paços de Ferreira [syudad]
- Paredes [syudad]
- Penafiel [syudad]
- Porto [dako nga syudad]
- Póvoa de Varzim [syudad]
- Santo Tirso [syudad]
- Trofa [syudad]
- Valongo [syudad]
- Vila do Conde [syudad]
- Vila Nova de Gaia [syudad], an gidamo-i hin tawo nga munisipyo ngan amo la nga munisipyo ha Distrito han Porto nga nahamutang ha salatan han Salog Douro.
An mga munisipyo ha igbaw nga talaan mga syudad gawas la han Baião ngan Lousada.
Mayda mga munisipyo nga naglalakip hin usa o damo pa nga mga syudad;an munisipyo han Paredes amo an gidamo-i hin syudad nga nahamutang ha sulod hini: Paredes, Gandra, Rebordosa ngan São Salvador de Lordelo. Mga iba pa nga mga syudad ha Distrito han Porto amo an Rio Tinto ngan Valbom (ha munisipyo han Gondomar), Ermesinde (ha muisipyo han Valongo), São Mamede de Infesta (ha munisipyo han Matosinhos), Freamunde (ha munisipyo han Paços de Ferreira) ngan Lixa (ha Felgueiras).
Importante nga lupadan hin idro[igliwat | Igliwat an wikitext]
Lupadan han Porto /Oporto Int.(OPO) Sá Carneiro ,nga nahamutang ha Pedras Rubras,Moreira,Maia,Grande Porto.
Importante nga daungan hin barko[igliwat | Igliwat an wikitext]
Leixões ha Matosinhos,Porto.


text:
Felipe II han Espanya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Felipe II (21 Mayo 1527 – 13 Septyembre 1598), nga gin-agnayan "nga Mahuyo" (Kinatsila: el Prudente), amo an Hadì han Espanya[lower-alpha 1] (1556–98), Hadì han Portugal (1581–98, ha ngaran nga Felipe I, Filipe I),[1] Hadì han Napoles ngan Sicilia (nga-duhá tikang han 1554), ngan jure uxoris nga Hadì han Inglaterra ngan Irlanda (didâ han iya pagka-asawa kan Reyna Mary I tikang 1554–58).[2] Hiyá gihapon an Duke han Milan.[3] Tikang han 1555, hiyá an ginoó han Napulo-kag-Pito nga mga Lalawigan han Nederlandes.
Kilalado hiyá ha Espanya nga "Felipe el Prudente" ('"Felipe nga Mahuyo'"), an iya imperyo naglakip hin mga teritoryo ha tagsa kontinente nga nasabtan han mga Europeo, upod an Pilipinas nga gin-ngaranan ha dungog niya. Didâ han iya paghadì, inmabot an Espanya han kahitas'an han gahom ngan impluwensya hiní. Agsob tinatawag ini nga Bulawanon nga Edad. An darahonon nga, "an imperyo nga diin an adlaw dirì gud natúnod," gin-gamit han panahón ni Felipe ha pagpakita han katubtuban han iya dominyo.
Didâ han paghadì ni Felipe mayda mga lainlain nga pagkabangkarota han estado han 1557, 1560, 1569, 1575, ngan 1596. Bahin nga rasón hiní an pagdeklara hin paglugaring nga naghimò han Repúblika Olandesa han 1581. Usá nga matinuoron nga Katoliko hi Felipe nga kilalado gihapon han pagtirok hin expedisyon ha dagat patok han Protestante nga Inglaterra han 1588, an Armada Espanyol, nga waray magmalinamposon, tungod hin dako nga bahin hin mga bagyo nga mga dagko nga problema ha lohistiko.
Hi Felipe iginpahayag han Venesyano nga embahador nga hi Paolo Fagolo han 1563 nga "may pagkahalipot hin kahimo ngan pagkalidong-hin-nawong, nga mabusagbusag nga azul nga mga mata, baga hin nalabaw nga im-im, ngan baga hin limbahon nga pánit, kundi an iya kahimo ha bug-os nga pagsubay mahusay hin duro." Nagpadayon pagsiring an Embahador nga "Nagsusul-ot hiyá hin panapton nga maupay hin kaangay hin duro, ngan tanan nga iya ginbubuhat may pagkamaupay hin batasan ngan pagdará."[4]
Mga tigaman[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ An Espanya usá nga komposito nga monarkiya, ngan dugang ha pagin ikaduhá nga Felipe nga naghadì han Castilla, hiyá an syahan nga Felipe nga naghadì han Aragón ngan an ika-upat nga Felipe nga naghadì han Navarra.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Ginhahatag gihapon an ngaran nga Felipe ha Kahadto nga Pinortuges
- ↑ Geoffrey Parker. The Grand Strategy of Philip II, (2000)
- ↑ Garret Mattingly. The Armada p. 22, p. 66 ISBN 0-395-08366-4
- ↑ Davis, James C. (1970). Pursuit of Power: Venetian Ambassadors' Reports on Spain, Turkey, and France in the Age of Philip II 1560–1600. New York: Harper & Row. pp. 81–82. https://archive.org/details/pursuitofpower00jame.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- The Grand Strategy of Philip II" Archived 2007-03-10 at the Wayback Machine.
- Letters of Philip II, King of Spain 1592–1597
- Philip II of Spain (King of England)
- Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company. 1913. .
- Philip II Letter, 1578 Dec. 2. From the Collections at the Library of Congress
- King Philip II Grant of Arms, 1566 Nov. 25. From the Collections at the Library of Congress
- Letters of Philip II, King of Spain, 1592–1597 at L. Tom Perry Special Collections, Brigham Young University
- Paul IV letter to Philip II, MSS 8489 at L. Tom Perry Special Collections, Brigham Young University
- Angay ighubad
- Mga barasahon nga mayda Kinatsila-nga pinulongan nga sinurat
- Webarchive template wayback links
- Espanya
- Biyograpiya
- Mga natawo han 1526
- Mga namatay han 1598
- Habsburgo
- Mga Espanyol nga monarka
- Mga hadi han Sicilia
- Mga Portugues nga monarka
- Mga konde han Flanders
- Mga konde han Hainaut
- Mga konde han Holland
- Mga duque han Brabant
- Mga duque han Milano
- Knights of the Garter
- Knights of the Golden Fleece
- Kings consort
- Eighty Years' War (Persons)
- Counter Reformation
- House of Tudor
- Mga monarka han Espanya


text:
Isumat.com/Hunyo23, 2022
Nagpapadayon an bayolente nga mga panhitabo ha syudad han Calbayog.
Kakulop, Hunyo 22, 2022, namatay in usa nga lalaki han pagpusilon hiya ha Purok 6, Brgy Dagum han nasabi nga syudad.
An mga residente han nasabi nga lugar in nagkilala han biktima nga hi Florentino Anollado alyas Tinoy nga nag-uukoy ha Brgy Aguit-itan.
Sumala hin pira nga nagpakakita, ginlanat an biktima han suspetsado ngan samtang nagmamalahimo pakatalwas an biktima, naigo hiya hin bala. Kadagmitan naman nga kumalagiw an gintatahapan katapos han insidente.
Iginsumat gihapon hin pira nga saksi nga an biktima in kilalado nga lider hin pasaway nga grupo hin menor de edad didto han ira lugar.
An Calbayog City PNP in padayon nag=iimbestigar han panhitabo.
Han nag-agi nga semana, ginpatay didto ha Calbayog an mag-oyab nga hira Jade Bestudio ngan Jeallen Lamparas ngan gintotoohan nga ginlugos pa an babaye antis patayon.
Aada na yana ha kustudoya han mga otoridad an tulo nga suspetsado hini nga insidente ngan ginsampaan na hin mga reklamo ha piskaliya. #


text:
Alaska
An Alaska (/əˈlæskə/ ( pamati-a); Aleut: Alax̂sxax̂; Inupiaq: Alaasikaq; Alutiiq: Alas'kaaq; Tlingit: Anáaski; Rinuso: Aляcka) amo an gidako-i nga estado han Estados Unidos ha kahaluag. An Juneau amo an kapital nga siyudad ha nasabi nga Estado. Nahamutang an Alaska ha kanawayan nga kadaplinan han kontinente han Amihanan nga Amerika, ngan sapit an Canada ha sidlangan, an Kalawdan Artico ha amihanan, ngan an Kalawdan Pacifico ha katundan ngan salatan, ngan ah Rusya unhan pa ha katundan tabok han Estrecho han Bering. Mga katunga han mga 710,231 ka molupyo han Alaska (sumala han 2010 nga Census han Estados Unidos) naukoy ha sakob han metropolitano nga kahaluag han Anchorage. An Alaska amo an gigutiayi hin padot-hin-katawhan o densidad hin populasyon han Estados Unidos.[1]
Ginpalit an Alaska tikang han Imperyo nga Ruso han Marso 30, 1867, hin bayad nga $7.2 ka ribo o milyon ($113 ka ribo o milyon ha yana nga mga dolar) ha mga tagduha ka sentimo ha tagsa akre ($4.74/km²). An tuna nag-agi hin pipira nga mga pagbalhin ha pagdumara ugsa ini magini usa nga organisado (o gin-incorporar) nga teritoryo dida han Mayo 11, 1912. An Alaska amo an nagin ika-49 nga estado han Estados Unidos dida han Enero 3, 1959.
An ngaran nga "Alaska" (Aляcka) daan na gin-gamit han panahon han pagkolonisar han Rusya, nga diin gin-gamit anay ini para la han rawis o katarman o peninsula. Ginkuha ini tikang han Aleut nga pulong nga alaxsxaq, nga nangangahulogan "the mainland" (an dako nga tuna) o kun ha mas literal, "an butang nga diin an buhat han dagat ginkakadto".[2] Tinatawag gihapon ini nga Alyeska, an "dako nga tuna", usa nga Aleut nga pulong nga tikang han amo gihapon nga ugat.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Census Bureau". Factfinder.census.gov. Ginhipos tikang han orihinal han 2020-02-12. Ginkuhà 2010-06-02.
- ↑ Ransom, J. Ellis. 1940. Derivation of the Word "Alaska"'. American Anthropologist n.s., 42: pp. 550–551


text:
Syudad han Cotabato
An Syudad han Cotabato usa han mga syudad han Pilipinas nga nahamutang ha Mindanao. An Syudad han Cotabato usa nga nahamutang ha Autonomo nga Rehiyon han Bangsamoro ha Muslim Mindanao (BARMM) nga mabibilngan ha sulod han mga katubtuban han Maguindanao, pero naglulugaring ini tikang hiton nga probinsya.
An Syudad han Cotabato amo an sentro han rehiyon han Autonomo nga Rehiyon han Bangsamoro ha Muslim Mindanao (BARMM).
An populasyon han Syudad han Cotabato mga 299,438 dida han census han tuig 2015.
It Syudad han Cotabato mga 698.9 ka nautico nga milya (1294 ka km) tikang ha Manila, an kapital han nasod, ngan ginsasapitan ini han mga bungto han Sultan Kudarat ha amihanan—nga ginbubulag han Rio Grande de Mindanao —Kabuntalan ha sidlangan, ngan Datu Odin Sinsuat ha salatan. Naatubang an syudad han Baybayon han Illana, nga kabahin han Moro Gulf, ha katundan. An Syudad han Cotabato mayda kahaluag hin katuaan nga 176.0 ka kwadrado nga kilometro.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han Cotabato ginbahin ngadto hin katloan kag pito (37) nga mga baranggay.
Mga Telebisyon nga Network:[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ABS-CBN: Channel 5
- National Broadcasting Network: Channel 8
- GMA Network: Channel 12
- Studio 23: Channel 25
- ACQ-Kingdom Broadcasting Network: Channel 29
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- cotabato.com.ph Archived 2020-09-28 at the Wayback Machine.
- Cotabato.ph
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Tulo nga mga bag-o nga na distino nga Firefighters ha Guiuan Central Fire Station, (GCFS) nga hira FO1 Ma. Carmela Magalona, FO1 Abegail Ronda ug FO1 Kirk Alicando an nag courtesy call kan Mayor Annaliz Gonzales Kwan.Inupdan ni Deputy Municipal Fire Marshal, FO3 Ryan Reynaldo Calumpiano, igin presentar ug ipinakilala niya ngadto kan Mayor Annaliz kumo bag-o nga mga firefighters han GCFS BFP ug kadugangan nga pwersa han bombero.
Photo CTTO
Police Station
09173498833
Fire Station
09269921534
09469382458


text:
Dimunyu
An Dimunyu usa ka salbahe na katawhan han sobrenatural sa mga isturya ha mitolohiya ngan relihiyon. An mga dimunyu an kaaway hin mga Ginoo ngan mga anghel ha mitolohiya. Hira an nagpapakalat hin kayawaan ha kalibutan ngan nagsusulay han mga tawo padulong ha tanan na karautan. Ginsusunod nira an mga sugo hin Panulay nga itagyab an katawhan ha kaupayan ngan kabuotan. Hira an nagdadara hin sakit ngan pagkasimok ha sankatawhan[1]
An "Dimunyu" na tawag kay nagtikang ha kadaan na Griyego na daimōn na karuyag signgun "makagarahum na espirito." Tikang ini liwat ha Griyego na daiesthai na karuyag signgun "pagbulag." [2]
Gintikangan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Griyego[igliwat | Igliwat an wikitext]
An konsepto hin dimunyu una nahimo ha Hellenistiko na panahon hin mga Griyego ha mga epiko ni Homer. Iba an ira dimunyu ha dimunyu han yana. An mga dimunyu hin Griyego an gahum na nagbubulig ha tawo na maabot an ira kapalaran. Ginsiring ni Hesiod, usa ka tagasiday, na usa ka tawo an dimunyu na nahimong imortal pagkatapos han iya pagkamatay. Ginhatagan ini hin mas damo na detalye ni Plato. Una, hira an mga anak hin Ginoo na iya tagtungod ha mga tawo(Epinomis 984E). Ikaduha, mga ispirito hira na nabantay ha mga siyudad ngan tawo(Phaedo 107D; Republic 617D; Statesman 271D, 272E). Urhi, ini an pinakahitaas na baraang gahum na maaabot hin usa ka tawo.[3]
Tinambay: Trese 13


text:
Negros Occidental
An Negros Occidental (kon ha Winaray: Katundan nga Negros o Kalondan nga Negros) usa nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Bacolod ngan an lalawigan ada nahamutangan han kanawayon o amihanan-katundan nga katunga han isla han Negros; an lalawigan han Negros Oriental ada hiton timugan o habagatan-sinirangan nga dapit han isla. Ha tabok han Golfo han Panay ngan han Estrecho han Guimaras ha kanawayon o amihanan-katundan amo an isla-nga-probinsya han Guimaras ngan an probinsya han Iloilo ha Isla han Panay.
2000 nga census—2,565,723 (ika-2 nga gidako-i)
Densidad—324 ha tagsa km² (ika-15 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—1
Mga Komponent nga Syudad—12
Mga Bungto—19
Mga Baranggay—661
Mga Distrito ha Kongreso—7†
Katawhan ngan KulturaIgliwat
Ha Negros Occidental, Hiligaynon an lumad nga yinaknan han mayoriya. Kondi, ha sinirangan nga dapit han probinsya nga naatubang han Isla han Cebu o Sugbo, mayda mga pipira nga mga bungto ngan syudad nga Sinugboanon an ira yinaknan. Ini hira amo an
HeyograpiyaIgliwat
PolitikalIgliwat
An Negros Occidental mayda napulo kag siyam (19) nga bungto ngan napulo kag tulo (13) nga syudad. An Negros Occidental amo an mayda gidadamo-i nga mga syudad ha ngatanan nga probinsya ha Pilipinas.
Mga SyudadIgliwat
Mga BungtoIgliwat
PhysicalIgliwat
KasaysayanIgliwat
Han Nobyembre 5, 1898, nagtikang in usa nga rebelyon nga pinamunoan nira Juan Araneta ngan Aniceto Lacson nga natapos han pagkapirde han mga Katsila. Katapos han ira pagdaog, an mga rebolusyonaryo nagtukod han Republika han Negros nga ha pagtika-iha naglakip han lalawigan han Negros Oriental.
An probinsya han Negros del Norte igihimo tikang han Negros Occidental han Enero 3, 1986. Pero an pagtukod hini igindeklara dida han Hulyo 11, 1986 nga diri-konstitusyonal o nagtalapas han Batakang-Balaod. Han Agosto 18, 1986, iginbale waray an ginplano nga probinsya han Negros del Norte.
Kitaa GihaponIgliwat
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Probinsya han Negros Occidental


text:
Uruguay
An Uruguay nga an opisyal nga pagtawag Sinirangan nga Republika han Uruguay (ha Kinatsila: República Oriental del Uruguay) usa nga nasod ha Salatan nga Amerika. An kapital hini amo an syudad han Montevideo.
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Organisasyon ha politka-administratibaIgliwat
An Uruguay ginbahin ngadto hin napulo kag siyam (19) nga mga departamento:
An mga prinsipal nga syudad amo an Montevideo, Las Piedras, Punta del Este, Ciudad de la Costa, Salto, Paysandú ngan Fray Bentos.


text:
Casillas de Flores, Salamanca
An Casillas de Flores usa nga barrio ngan munisipyo ha probinsya han Salamanca, katundan nga Espanya, kabahin han komunidad autonoma han Castilla y León. Nahamutang ini hin 123 nga kilometro tikang han Syudad han Salamanca ngan mayda ini populasyon nga 119 ka tawo. An munisipyo naglalakip hin kahaluag hin katunaan nga 42.6 ka km².
Nahimutang ini hin 853 ka metro ha igbaw hin nivel han dagat.
An kodigo postal hini37541.
KaagiIgliwat
An barrio gintukod ni Alfonso VI han mga 1650.


text:
McDonald's
Iton McDonald's in uska korporasyon. Gintukod ini han 1940 nga usa nga restaurante nga gindudumarà nira Richard ngan Maurice McDonald, ha San Bernardino, California, Estados Unidos. Ginbag-ohan nira an ira negosyo nga usa nga baraligyaan hin hamburger. An syahan nga higayón nga ginmamit in usa nga frankisya o franchise han McDonald han Golden Arches nga logo didâ han 1953 ha pag-abre ha Phoenix, Arizona, Estados Unidos. Han 1955, inmapi han kompanyiya in usá nga negosyante hi Ray Kroc, komo usá nga ahente hin frankisya ngan nagpadayon hiyá pagpalit han kadena komersyal nga karaonan tikang han McDonald nga magbugto. An orihinal nga headquarters han McDonald's didto ha Oak Brook, Illinois, Estados Unidos, kundi nag-aproba hin mga plano nga magbalhin han pankalibotan nga headquarters hiní ngadto ha Chicago pag-2018.[1][2]
Nagpapabilin an McDonald's nga usá han gidakoi nga kadena komersyal hin karaonan, nga nagsisirbe hin labaw 69 ka ribo o 69 ka milyon hin adlaw-adlaw ha labaw hin 100 nga mga nasod[3] ha mga 36,900 nga mga outlet tikang han 2016.[4] Bisan kon it McDonald's kilalado tungod han mga hamburger hiní, nabaligya gihapon hirá hin mga cheeseburger, mga manok nga produkto, french fries, mga pamáhaw nga butáng, mga soft drink, milkshake, mga wrap, ngan mga desserts. Ha pagbatón han nagbabarubalhin nga mga karuyag han mga nakonsumo ngan ha pagbaton han negatibo nga backlash han diri-pagkamaupay-ha-kalawasan han ira pagkaon,[5] nagdugang an kompanyiya han menú hiní mga salad, isda, mga smoothie, ngan prutas. An mga ganansya han McDonald's Corporation tikang han pagplite, mga royalty, nga mga binabayad han mga franchisee, patí gihapon ha pagbaligya ha mga restaurante nga gindudumara han kompanyiya. Sumala hin súmat han BBC nga ginmantalâ han 2012, an McDonald's amo an ikaduhá nga gidakoi nga na-empleo ha kalibutan (sunod han Walmart nga mayda 1.9 ka milyon o ribo nga mga empleado), 1.5 ka milyon hiní nananrabaho ha mga franchise.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "McDonald's future Near West Side neighbors air parking, traffic safety beefs". Chicago Tribune. Ginkuhà Agosto 7, 2016.
- ↑ Hufford, Austen (Hunyo 14, 2016). "McDonald's to Move Headquarters to Downtown Chicago". Ginkuhà Agosto 7, 2016 – via The Wall Street Journal.
- ↑ "McDonald's: 60 years, billions served". Chicago Tribune. Ginkuhà Hulyo 30, 2017.
- ↑ http://d18rn0p25nwr6d.cloudfront.net/CIK-0000063908/62200c2b-da82-4364-be92-79ed454e3b88.pdf
- ↑ Robbins, John (Oktubre 8, 2010). "How Bad Is McDonald's Food?". HuffPost.


text:
Manabo
An Manabo usa nga ikalima nga klase nga bungto han lalawigan han Abra han Administratibo nga Rehiyon han Cordillera han Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 9,643 ka tawo ha 1,871 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Manabo ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga baranggay.
- Catacdegan Viejo
- Luzong
- Ayyeng (Pob.)
- San Jose Norte
- San Jose Sur
- San Juan Norte
- San Juan Sur
- San Ramon East
- San Ramon West
- Santo Tomas
- Catacdegan Nuevo
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Bato (heolohiya)
An Bato[1] (iningles:rock) amo an natural nga butang nga buk-ol nga hinimo tikang ha mga mineral ug mga murumineral (iningles:mineraloid).
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 38.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- An Wikimedia Commons mayda media nga nahahanungod han: rocks
- An Wiktionary nga entrada para han rock


text:
Gin-papanawagan han Social Security System (SSS) Tacloban Branch an purluminos 138 katawo nga nawarayan hin trabaho lakip an mga biktima han sunog ha Robinsons Place Marasbaras-Tacloban nga nakapasar ha initial evaluation han SSS nga pwedi na makag-apply para han unemployment benefit nga gin-o-offer han ira buhatan.
Sumala kan Crestian Jaca, Public Information Officer han SSS Tacloban Branch, tubtub Desyembre 3 an gin-hatag nga talaan nga adlaw ha pag sumiter hin form ngan iba pa nga mga requirements han mga eligible beneficiaries han mao nga batch nga nakapasar han initial evaluation.
Dugang pa ni Jaca, kinahanglan dad-on han mga benepisyaryo an ira SSS ID o 2 valid IDs ngan an certification tikang ha DOLE. An makakarawat nga benipisyo in naka-depende ha monthly salary credit han usa nga myembro han SSS.
Pagklaro naman ni Jaca, pwedi pa mag-apply an iba nga myembro nga na “involuntary separate” ha ira trabaho basta nakag-contribute hira hin maabot 36 months. Pwedi naman bumusita ha bisan ano nga branch pagpakiana kun eligible ba han unemployment benefit han SSS.


text:
San Francisco, Sugbo
An San Francisco usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 41,327 ka tawo ha 8,189 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An San Francisco ginbahin ngadto hin napulo kag lima (15) nga baranggay.
- Montealegre
- Cabunga-an
- Campo
- Consuelo
- Esperanza
- Himensulan
- Northern Poblacion
- San Isidro
- Santa Cruz
- Santiago
- Sonog
- Southern Poblacion
- Unidos
- Union
- Western Poblacion
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Marol
An marol[1] (alternatibo nga kasurat maról[2]) usa nga klase hin bukad. An siyentipiko nga ngaran hini Jasminum sambac (syn. Nyctanthes sambac) ngan ini usa nga espesye hin hasmin nga lumad o tuminongnong ha salatan nga Asya, ha Indya, Pilipinas, Myanmar ngan Sri Lanka. Tinatawag liwat ini ha iba nga dapit han Pilipinas nga sampaguita.
Ini in usa ha tulo nga nasodnon nga bukad ha Indonesya, kun diin kilala gihapon ini komo melati putih.
Ha Sri Lanka ini in mas kilala ha ngaran nga "Pichcha" or "Geta pichcha". An mga bukad in gingagamit ha mga templo Buddhista. An ngaran nga Sithapushpa in gingamit liwat para ha "pichha" ngan "Katarolu" liwat ha mga kadaan nga mga kasurat.
Taksonomiya ngan mga ngaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Jasminum sambac in klasipikado ha ilaraom han genus Jasminum ha ilarom han tribu Jasmineae. Ini in nahihilakip ha banay Oleaceae. Bisan an ngaran ha Ingles in "Arabian jasmine", an Jasminum sambac in diri orihinal nga tuminongnong ha Arabia.
Panhulagway[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kahinungdanon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Pilipinas[igliwat | Igliwat an wikitext]
Indonesya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Cambodya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Tsina[igliwat | Igliwat an wikitext]
Hawaii[igliwat | Igliwat an wikitext]
Indya ngan Butnga Sinirangan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kitaa gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Makabenta, Eduardo A. Sr. Pagpurulungan nga Binisaya (Waray) ha Leyte ug Samar (Binisaya-English English-Binisaya Dictionary) (ika-2 nga edisyon). Adbox Book Distributors and Eduardo A. Makabenta Sr. Foundation. Quezon City Tuig 2004. ISBN 971-92875-1-9 (clothbound) ISBN 971-92875-0-0. Syahan nga pagmantala Quezon City:Emandzsons 1979. Ikaduha nga edisyon gin-editar ni Eduardo T. Makabenta Jr. pakli 88
- ↑ Tramp, George Dewey Jr. Waray-English Dictionary Dunwoody Press Kensington, Maryland USA 1995 pakli 264


text:
Feeding program para mas himsug an kabataan
Feeding program para mas himsug an kabataanSeptember 10, 2021 No Comments on Feeding program para mas himsug an kabataan
Tacloban City (Sept. 10, 2021) – Kain sa labas. Ini an binuhat han pira nga mga kabataan kahuman matakosan han lugaw kanina han aga panahon han binuhat nga Feeding ipinaagi hin masustansiya nga lugaw ha North Hill Arbours pabahay ha Norte Tacloban.
Binuhat ini ha sumpayan han Hiraya Foundation nga ginmamanguluhan ni Raymund Romualdez, Officers han North Hill Arbours Home Owners Association (HOA) ngan han City government of Tacloban ha ilarom han liderato ni Mayor Alfred S. Romualdez.
Umabot hin 500 nga mga kabataan an naka tagamtam hini nga Feeding program diin duha nga dagko nga kladero an puno hin lugaw nga ipinanhatag ha mga kabataan nga may hin dara la han ira kalugaringon surudlan.
Nakada gihapon an mga kaapi han AKHRO ngan HOA officers para giyahan an mga bata han social distancing samtang napila para kumuha han lugaw.
M. Padernos/CIO


text:
Julita, Leyte
An Julita usa nga bungto han probinsya han Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 12,096 ka tawo ha 2,537 nga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Julita ginbahin ngadto hin karuhaan kag unom (26) nga baranggay.
Pangiskwelahan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Julita in may 20 nga pampubliko na eskwelahan pan-elementarya:
Ngan may-ada ini uusa na pampubliko na eskwelahan pansekundarya - an Julita National High School.


text:
Hiruhimangraw:Mesoclemmys perplexa
Mabibilngan dinhi - nagkikinahanglan hin paghubad[Igliwat an wikitext]
Sumala ha Catalogue of life, mabibilngan ini nga species ha "Brazil (Piauí) Terra typica: Forested and humid areas of the regions called Olho d’Água da Santaand Baixão do Fausto, southern part of the Parque Nacional da Serra das Confusões, State of Piauí, Brasil.". Alayon pagbulig hiton paghubad o paghatag hin kadugangan nga kasayoran hinin nga artikulo.:  [1] Lsjbot (talk) 16:05, 9 Marso 2013 (UTC)


text:
Metalurhiya
An metalurhiya amo an kaupod han syensya han mga butang nga nag-aaram mahitungod han pisikal ngan kemikal nga kinaiya han elemento metaliko, an ira kompwesto intermetaliko, ngan an ira nga halo, nga gintatawag nga mga alloy. Amo gihap ini an teknolohiya han mga metal: an pamaagi kun diin an syensya gingagamit ha mga praktikal nga butang o paggamit.
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- An Wikimedia Commons mayda media nga nahahanungod han: Metallurgy
- Mga mababaroan nga mga materyales nga may pagkahisumpay han Topic:Metallurgical engineering ha Wikiversity


text:
Sulod hin duha ka adlaw mag papahigayon hin pag distribwer han mga land tittle an mga taga DENR ug Land Registration Authority LRA upod an LGU Guiuan ha panguna ni Mayor Annaliz Gonzales-Kwan ngadto han 651 ka mga benipisyaryo han programa nga HANDOG TITULO PROGRAM.
Mismo hi Mayor Annaliz an nag hangyo ngadto ha DENR ug LRA nga hira na iton pumakanhi ha Guiuan agud pag distribwer han mga titulo han tuna agud nga diri na pumakadto ha Borongan an mga nag patitulo han ira mga katuna-an.
Sanglit dako naman an pasalamat ug hingalipay han mga nag patitulo dara nga minus gastos na ngan makakalikay pa hira han hulga han virus dara hini yana nga pandemya.
Police Station
09173498833
Fire Station
09269921534
09469382458


text:
Cagayan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Cagayan usa nga probinsya han Pilipinas ha Siong han Cagayan nga rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Syudad han Tuguegarao ngan nahimutang ini ha dumagsaon o amihanan-sidlangan nga pag-ultan han isla han Luzon. Lakip gihapon han Cagayan an Kapuropod-an Babuyan ha amihanan. An lalawigan ginsasapitan han Ilocos Norte ngan Apayao ha katundan, ngan han Kalinga ngan Isabela ha salatan. An lalawigan han Cagayan iba tikang han syudad ha Mindanao nga an ngaran Cagayan de Oro, ngan hirayo ini tikang han Kapuropod-an Cagayan han Palawan.
An mga yana nga historiador nasiring nga an ngaran nga Cagayan tikang daw han pulong nga “tagay,” usa nga klase hin tanom nga damo dida han amihanan nga bahin han probinsya. Amo nga an pulong nga “Catagayan” nga buot sidngon usa nga lugar nga diin damo an tagay ginpahalipot ngadto hin “Cagayan,” nga amo an ngaran yana han probinsya.
DemograpikoIgliwat
An kadam-an han mga tawo ha Cagayan mga Ilokano an katulinan, kasagaran tikang hin mga namalhin ngada tikang han Ilocos nga Rehiyon. Han syahan, an pinakadamo nga mga tawo amo an mga Ybanag (o Ibanag), nga syahan nabilingan han mga Espanyol nga mga explorador ngan ginkonvertir anay ini nga mga tawo ngadto hin Katolisismo han mga misyonero. Amo ini nga ugsa han pag-abot han mga Ilocano, an Ibanag nga yinaknan amo an gingagamit han lugar.
Gawas han mga Ilokano ngan mga Ibanag, an mga Malauegs, mga Itawit, mga Gaddang, mga grupo hin mga nagbabalhibalhin nga mga Aetas, ngan mga pamilya hin Ivatan nga na-assimilado ngadto han Ybanag-Ilocano nga kultura nangungukoy ha Cagayan.
HeyograpiyaIgliwat
PolitikalIgliwat
An Cagayan mayda karuhaan kag walo (28) nga mga bungto ngan usa nga syudad ngan ginbahin ini ngadto hin tulo nga distrito ha Kongreso.. Mayda ini 816 ka baranggay. An Syudad han Tuguegarao (tikang han Disyembre 18, 1999) amo an kapital han lalawigan, sentro han rehiyon, ngan sentro hin negosyo, komersyo, ngan edukasyon. Mayda ini kahaluag hin katunaan nga 144.80 ka kwadrado nga kilometro ngan populasyon nga 120,645 tikang han 2000.
SyudadIgliwat
Mga BungtoIgliwat
PisikalIgliwat
Ginsasapitan an lalawigan han Kalawdan Pacifico ha sidlangan; ha salatan han lalawigan han Isabela; ha katundan han Cordillera nga kabugkiran; ngan ha amihanan han Balintang Channel ngan han Babuyan nga Kapuropod-an. Mga duha ka kilometro tikang ha dumagsaon o amihanan-sidlangan nga punto han lalawigan amo an isla han Palaui; nga pira ka kilometro ha katundan amo an Isla han Fuga. An Babuyan nga Kapuropod-an, nga naglalakip han Calayan, Dalupiri, Camiguin, ngan Babuyan Claro, mga 60 ka nautical nga milyas ha amihanan tikang ha Luzon.
An lalawigan mayda bug-os nga kahaluag hin katunaan nga 9,002.70 ka kwadrado nga kiloemtro, nga amo in tulo ka porsyento han bug-os nga kahaluag han nasod, ngan amo ini nga an lalawigan an ikaduha nga gidako-i nga lalawigan hini nga rehiyon.
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Opisyal nga Websayt han Lalawigan han Cagayan Archived 2006-06-27 at the Wayback Machine.
- WOW Philippines - Cagayan Archived 2008-04-09 at the Wayback Machine.


text:
Gresya
An Gresya o Grecia (ha Griyego nga yinaknan: Eλλάδa [kaluwas Ellada] o Eλλάς [kaluwas Ellas]) nga kilalado ha opisyal nga Republika Hellenika (ha Griyego: Eλλnvιkή Anuokpatίa o Elliniki Dimokratia)[5] usa nga nasod ha timugan o salatan-sidlangan nga Europa. Nahamutang ini ha salatan nga dapit han Peninsula Balkanika o Rawis han Balkanika. Mayda ini mga linea hin pagsapit upod han Albanya, an Norte nga Macedonia[6] ngan Bulgaria ha amihanan, ngan han Turkeya ha sidlangan. An Dagat Aegeo nahamutang ha sidlangan ngan salatan han mainland o dig-on nga tuna han Gresya, samtang an Dagat Ionico nahamutang ha katundan. An duha nga kabahin han Sinirangan nga Meditteraneo nga nahanunungod han Gresya mayda damo nga mga isla, isleta ngan bato nga mga isla.
Administratibo nga pagbahinbahin han GresyaIgliwat
Ha administrasyon, an Gresya ginbahin ngadto hin mga rehiyon o periferya (πepιφέpeιeς ha Griyego) ngan ini ginbahinbahin ngadto hin kalim-an kag usa nga mga prefektura o nomoi (ha Griyego nomos kon uusa nomoi kon sobra usa). Mayda liwat usa nga autonomo nga estado, an Bukid Athos (ha Griyego: Όpoς Άθwς, Oros Athos nga tinatawag liwat nga ΆYιov Όpoς, Hagion Oros, "Baraan nga Bukid"), nga nagsasapit han periferya han Butnga nga Macedonia.
Mga kasariganIgliwat
- ↑ "Total population". Eurostat. 2010-01-01. Ginkuhà 2010-01-08.
- ↑ National Statistical Service of Greece: Population census of 18 March 2001: Πίvakaς 1. Πλnθuσuός katά φύλo kaι nλιkίa
- ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 "Greece". International Monetary Fund. Ginkuhà 2009-10-01.
- ↑ Human Development Report 2009. The United Nations. Retrieved 12 October 2009.
- ↑ "World Factbook - Greece: Government". CIA. www.cia.gov. 2007-03-15. Ginhipos tikang han orihinal han 2016-08-25. Ginkuhà 2007-04-07.
- ↑ Kitaa an langtugi han pag-ngaran han Macedonia


text:
Sa Sulat Hi Apostol Pablo
Duun Hu Mga
Taga-Colosas
1
1 Iyan a si Pablo sa pinilì hu Dios ha apostol hi Jesu Cristo sa migsulat taini duma ki Timoteo sa suled taw duun hu pagtuu.
2 Sinulatan day inyu sa mga etaw hu Dios diyan ta Colosas ha mga matinumanen ha suled day tumenged hu pagpakigsabuwa taw ki Cristo.
Sa Dios ha Amay taw mag-ila inyu hu grasya daw kalinaw.
Sa Pag-ampù Hi Pablo
3 Ku ig-ampù day inyu sigi kay gayed tagpasalamat duun hu Dios ha Amay hi Jesu Cristo ha Ginuu taw 4 ta napaliman day sa mabis-ay ha pagtuu nuy diyà ki Jesu Cristo daw sa pagpalanggà nuy hu alan ha mga tumutuu. 5-6 Saini tumenged hu hinam nuy taena ha intagana inyu diyà ta langit ha napaliman nuy su anay makauma diyan sa kamatuuran mahitenged ki Jesu Cristo. Saini ha Maayad ha Tultulanen agpakalekep en dini ta kalibutan daw agpamunga duun hu bisan hindu iling daan diyan ta inyu sugud su anay nuy mapaliman daw su masabut nuy en sa kamatuuran mahitenged hu grasya hu Dios. 7 Saini intudlù inyu hi Epafras sa minahal ha bulig day daw matinumanen ha suluguen hi Cristo pinaagi hu pagbulig din inyu. 8 Iyan daan haena nanunultul kanay mahitenged hu pagpalanggà nuy pinaagi hu Balaan ha Ispiritu.
9 Aman sugud su mapaliman day haena hurà kay gayed endà hu pag-ampù mahitenged inyu. Taghangyuen day duun hu Dios ha matun-an nuy gayed sa agkabayaan din pinaagi hu kaalam daw hu pagsabut ha napuun duun hu Balaan ha Ispiritu 10 ta daw sa pamatasan nuy angayan hu tumutuu duun hu Ginuu daw iyan nuy dà gayed mabuhat sa agkabayà-bayaan din ha mamunga kaw hu maayad ha buhat daw mag-iseg daan sa pagpakatuen nuy mahitenged hu Dios. 11 Tig-ampù day ha pinaagi hu adagi ha gahem din malig-enan gayed sa pagtuu nuy ta daw makapailub kaw hu pag-antus hu bisan inu daw malipayen kaw gihapun taena, 12 daw pasalamatan nuy daan sa Dios ha Amay taw ha iyan mighimu inyu ha angayan ha madawat nuy haena sa intagana din hu mga etaw din ha duun tagtimà hu kapawaan. 13 Ta iyan sa Dios migluwas kanuy duun hu kasukileman ha tagharian hi Satanas daw imbalhin kuy kandin duun hu tagharian hu pinalanggà din ha Batà. 14 Pinaagi ki Cristo nalibri kuy daw napasaylu sa mga salà taw.
Sa Kamatuuran Mahitenged Ki Cristo
15 Si Jesu Cristo iyan migpadayag hu harì agkaahà ha Dios daw iyan daan tagbayà hu alan ha mga tinanghagà. 16 Ta pinaagi kandin binuhat sa alan diyà ta langit daw dini ta kalibutan, sa agkaahà daw sa harì agkaahà daw sa alan ha amin din kagahem diyà ta kalangitan. Saini tinanghagà pinaagi ki Cristo ta daw matuman sa katuyuan din. 17 Si Cristo duduun en su hurà pa tanghagaa sa bisan inu daw iyan daan taggahem hu alan. 18 Iyan haena ulu daw sa alan ha mga tumutuu iyan lawa din. Iyan puunaan hu kinabuhì hu mga tumutuu daw iyan nauna ha nabanhaw ha harì en isab matay ta daw iyan gayed labaw hu alan. 19 Ingkabayà-bayà hu Dios ha sa pagka-Dios din diyà en ki Cristo, 20 daw pinaagi hu langesa din ha uminagas duun hu krus nakalikù sa malinawen ha pagdapità hu Dios daw hu bisan inu dini ta kalibutan daw diyà ta langit.
21 Su anay nakadiyù kaw duun hu Dios ta kinuntra nuy haena pinaagi hu madaet ha mga henà-henà daw buhat nuy. 22 Ba iman pinaagi hu kamatayen hi Cristo nakalikù sa maayad ha pagdapità nuy ta daw mahimpit kaw ha mga etaw din ha hurà din makasaway inyu duun hu atubangan din asem ku malugay. 23 Ba kinahanglan ha malig-en gayed sa pagtuu nuy daw harì kaw umendà duun hu taghinamen nuy ha napaliman nuy en. Saini ha Maayad ha Tultulanen ha napaliman nuy insangyaw duun hu bisan hindu daw iyan a si Pablo sa sinaligan hu Dios hu pagpanunultul taini.
Sa Buluhaten Hi Pablo
24 Iman igkalipay ku sa pag-antus tumenged inyu ta mapengahan ku sa kanak ha alantusen iling hu inantus hi Cristo, daw saini makapaayad hu alan ha mga tumutuu ha iyan lawa din. 25 Nabuhat a ha suluguen duun hu mga tumutuu ta insalig haena kanak hu Dios ta daw makapadayag ku sa lalang din. 26 Saini inlilung din su anay ba iman impadayag en duun hu mga etaw din. 27 Sa katuyuan hu Dios iyan sa pagpadayag kanuy hu belenganen ha paagi din duun hu kenà mga Judio. Saena ha inlilung iyan sa didini ta kanuy si Cristo daw pinaagi taini amin madagway ha tagsalapen taw diyà ta langit.
28 Iyan si Cristo tigsangyaw day. Tagsambagan day daw tagtudluan day sa alan ha mga etaw sumalà hu natun-an day ta daw makagulang sa kada sabuwa duun hu pagtuu ki Cristo. 29 Iyan haini hinengdan ha agpaniguru a gayed pinaagi hu gahem ha in-ila hi Cristo ha iyan tagbulig kanak.


text:
Tiananmen
An Tiananmen o Tian'anmen (ginyano nga Tsinino: 天安门; minat-an nga Tsinino: 天安門; pinyin: Tiān'ānmén), nga nangangahulogan hin literal nga "Ganghaan hin Langitnon nga Kamurayaw" amo in kilalado nga monumento ha Beijing, an kapital han Kanan Katawhan Republika han Tsina. Agsob gamiton ini nga nasodnon nga tigaman. Gintukod ánay ini han Dinastiya Ming ha 1420, an Tian'anmen agsob nga tinatawag nga amo an atubangan nga ganghaan ngadto han Syudad Prohibida. Kundi an Ganghaan Meridian (午门) amo an syahan nga ganghaan ngadto han Syudad Prohibida mismo, samtang an Tiananmen amo an ganghaan hin pagsakob ngadto han Imperyal nga Syudad nga diin nahimutang an Syudad Prohibida. Nahamutang an Tian'anmen ha amihanan nga dapit han Plaza han Tiananmen (Tiananmen Square).


text:
Kaarangay:Mga natawo han ika-3 nga yukottuig UC
Mga ubos-nga-kaarangay
Ini nga kaarangay mayda han mga nasunod nga 10 nga mga ubos-nga-kaarangay, tikang hin 10 nga kabug-osan.
M
- Mga natawo han ika-22 nga gatostuig UC (waray sulod)
- Mga natawo han ika-23 nga gatostuig UC (waray sulod)
- Mga natawo han ika-24 nga gatostuig UC (waray sulod)
- Mga natawo han ika-25 nga gatostuig UC (waray sulod)
- Mga natawo han ika-26 nga gatostuig UC (waray sulod)
- Mga natawo han ika-27 nga gatostuig UC (waray sulod)
- Mga natawo han ika-28 nga gatostuig UC (waray sulod)
- Mga natawo han ika-29 nga gatostuig UC (waray sulod)
- Mga natawo han ika-30 nga gatostuig UC (waray sulod)