text:
APENDISE
An Ngaran han Dios
—An Gamit Ngan Kahulogan Hito
HA IMO Biblia, paonan-o iginhubad an Salmo 83:18? An New World Translation of the Holy Scriptures naghubad hini nga bersikulo: “Basi mahibaro an mga tawo nga ikaw, nga an ngaran hi Jehova, ikaw la an Gihitaasi ha bug-os nga tuna.” Pariho hito an mga hubad han damu nga iba pa nga mga Biblia. Kondi, waray gamita ha damu nga mga hubad an ngaran nga Jehova, ginsaliwnan ito hin mga titulo sugad han “Ginoo” o “Dios.” Ano an sadang gamiton dinhi hini nga bersikulo? An titulo ba o an ngaran nga Jehova?
Gin-uunabi hini nga bersikulo an mahitungod han usa nga ngaran. Ha orihinal nga Hebreo nga ginamit ha pagsurat han kadak-an nga bahin han Biblia, makikita dida an naiiba nga personal nga ngaran. Iginsurat ito nga יהוה (YHWH) ha Hebreo nga mga letra. Ha Samar-Leyte, an kasagaran nga hubad hito nga ngaran amo an “Jehova.” Ha usa la ba nga bersikulo han Biblia makikita ito nga ngaran? Diri. Ha orihinal nga pagkasurat han Hebreo nga Kasuratan makikita ito hin haros 7,000 ka beses!
Mationan-o kaimportante an ngaran han Dios? Tagda an modelo nga pag-ampo nga iginhatag ni Jesu-Kristo. Nagtitikang ito hini nga paagi: “Amay namon, nga aada ka ha langit, gindadayaw an imo ngaran.” (Mateo 6:9) Katapos, hi Jesus nag-ampo ha Dios: “Amay, paghimayaa an imo ngaran.” Ha pagbaton, an Dios nagyakan tikang ha langit, nga nasiring: “Ginhihimaya ko na, ngan paghihimayaon ko ito liwat.” (Juan 12:28) Matin-aw, importante gud an ngaran han Dios. Kay ano man nga ginkuha han iba nga mga parahubad ini nga ngaran tikang ha ira mga hubad han Biblia ngan ginsaliwnan ito hin mga titulo?
Baga in may-ada duha nga nangunguna nga rason. Siyahan, damu an nasiring nga diri sadang gamiton an ngaran tungod kay diri hinbabaroan yana an orihinal nga paagi han pagluwas hito. An kadaan nga Hebreo iginsusurat nga waray mga bokales. Salit, waray usa yana an sigurado nga makakasiring kon paonan-o gud ba ginluwas han mga tawo ha mga panahon han Biblia an YHWH. Kondi, sadang ba ini makapugong ha aton ha paggamit han ngaran han Dios? Ha mga panahon han Biblia, an ngaran nga Jesus bangin ginluwas nga Yeshua o posible nga Yehoshua
An ikaduha nga agsob nga rason han pagkuhaa han ngaran han Dios tikang ha Biblia amo an maiha na nga tradisyon han mga Judio. Damu ha ira an natoo nga diri gud sadang luwason an ngaran han Dios. Ini nga tinotoohan matin-aw nga iginbasar ha sayop nga pag-aplikar han usa nga balaud ha Biblia nga nasiring: “Diri mo ngaranan an ngaran ni Jehova nga imo Dios hin kawang la; kay diri pag-iisipon ni Jehova nga waray sala an magngaran han iya ngaran hin waray kapulsanan.”
Igindidiri hini nga balaud an sayop nga paggamit han ngaran han Dios. Kondi igindidiri ba hito an matinalahuron nga paggamit han iya ngaran? Diri gud. An ngatanan nga mga parasurat han Hebreo nga Biblia (an “Daan nga Testamento”) matinumanon nga kalalakin-an nga nagkinabuhi uyon ha Balaud nga iginhatag han Dios ha kadaan nga mga Israelita. Salit, agsob nga ginagamit nira an ngaran han Dios. Pananglitan, ira igin-upod ito ha damu nga mga salmos nga ginkanta ha daku nga tingog han kadam-an nga mga magsiringba. Ginsugo pa ngani ni Jehova nga Dios an iya mga magsiringba nga tawagon an iya ngaran, ngan sinugot an mga matinumanon. (Joel 2:32; Buhat 2:21) Salit, an mga Kristiano yana diri nag-aalang nga gamiton ha matinalahuron nga paagi an ngaran han Dios, sugad la han ginbuhat ni Jesus.
Ha pagsaliwani han ngaran han Dios hin mga titulo, daku gud an sayop han mga parahubad han Biblia. Tungod ha ira ginhimo, an Dios nagin baga in hirayo hinduro ngan waray pagtagad, samtang an Biblia nagsasagda ha mga tawo nga patuboon an “pagin duok kan Jehova.” (Salmo 25:
An Dios mismo an nagsaysay han kahulogan han iya ngaran ha iya matinumanon nga surugoon nga hi Moises. Han nagpakiana hi Moises mahitungod han ngaran han Dios, hi Jehova binaton: “Ako magigin sugad han anoman nga ako magigin sugad.” (Eksodo 3:
Pananglitan mahimo ka magin bisan ano nga karuyag mo. Ano an bubuhaton mo para ha imo kasangkayan? Kon an usa ha ira magkasakit hin grabe, mahimo ka magin espesyalista nga doktor ngan tatambalon mo hiya. Kon an usa pa mag-antos hin kalugi ha pinansyal, mahimo ka magin bahandianon nga parabulig ngan susulbaron mo an iya problema. Kondi, an totoo, diri mo mahihimo an ngatanan nga karuyag mo. Kita ngatanan diri makakahimo hito. Samtang gin-aadman mo an Biblia, mahipapausa ka ha pakasabot kon paonan-o hi Jehova nagigin bisan ano nga ginkikinahanglan basi matuman an iya mga saad. Ngan nalilipay hiya nga gamiton an iya gahum para ha mga nahigugma ha iya. (2 Kronikas 16:9) Inin makaruruyag nga mga bahin han personalidad ni Jehova diri nasasabtan hadton diri maaram han iya ngaran.
Matin-aw, an ngaran nga Jehova sadang gamiton ha Biblia. An paghibaro ha kahulogan hito ngan an paggamit pirme hito ha aton pagsingba daku gud nga mga bulig basi magin mas duok kita ha aton langitnon nga Amay, hi Jehova. *
^ par. 12 Para han dugang nga impormasyon mahitungod han ngaran han Dios, han kahulogan hito, ngan han mga rason kon kay ano nga sadang gamiton ito ha pagsingba, kitaa an brosyur nga The Divine Name That Will Endure Forever, nga iginpublikar han mga Saksi ni Jehova.


c: text/html

text:
KAPITULO 127
Ginbista han Sanhedrin, Ngan Gindara kan Pilato
MATEO 27:1-11 MARCOS 15:1 LUCAS 22:66–23:3 JUAN 18:28-35
GINBISTA HA AGA HA ATUBANGAN HAN SANHEDRIN
NAGHIKOG HI JUDAS ISCARIOTE
GINDARA HI JESUS KAN PILATO BASI SENTENSYAHAN
Matatapos na an gab-i han iginnigar ni Pedro hi Jesus ha ikatulo ka beses. Human na an hinimo-himo nga pagbista han mga membro han Sanhedrin ngan nagburublag na hira. Temprano ha aga han Biernes, nagkatirirok utro hira, posible nga basi pagawson nga legal an pagbista ha naglabay nga gab-i. Gindara hi Jesus ha ira atubangan.
Makausa pa, an korte nagsiring: “Kon ikaw an Kristo, sumati kami.” Binaton hi Jesus: “Bisan kon sumatan ko kamo, diri gud kamo matoo. Ngan kon pakianhan ko kamo, diri gud kamo mabaton.” Pero, maisugon nga iginsumat ni Jesus kon hin-o hiya sugad han igintagna ha Daniel 7:13. Nagsiring hiya: “Tikang yana, an Anak han tawo malingkod ha too han gamhanan nga Dios.”—Lucas 22:67-69; Mateo 26:63.
Nagpirit hira: “Kon sugad, ikaw ba an Anak han Dios?” Hi Jesus binaton: “Kamo mismo an nasiring nga ako.” Sugad hin igo na ini nga hinungdan basi patayon nira hi Jesus tungod han akusasyon nga pagpasipara. Hira nagpakiana: “Kay ano nga magkikinahanglan pa kita hin testigo?” (Lucas 22:70, 71; Marcos 14:64) Salit gin-gapos nira hi Jesus ngan gindara ngadto ha Romano nga Gobernador nga hi Ponsio Pilato.
Bangin nakita ni Judas Iscariote nga gindadara hi Jesus ngadto kan Pilato. Han hinbaroan niya nga ginsentensyahan hi Jesus hin kamatayon, nasubo gud hiya. Pero imbes nga ipakita ha Dios an tinuod nga pagbasol, iginbalik niya an 30 ka sinselyo nga silber. Nagsiring hiya ha punoan nga mga saserdote: “Nakasala ako han gintraydoran ko an dugo nga matadong.” Pero waray kalooy nga bumaton hira: “Ano an labot namon ha imo? Problema mo na ito!”—Mateo 27:4.
Iginlabog ni Judas ha templo an 30 ka silber nga sinselyo ngan gindugangan an iya sala pinaagi ha pag-unay. Pero han naghihikog hiya, nabari an sanga nga ginhigtan niya han pisi. Nahulog hiya ha mga bato, ngan naburit an iya tiyan.—Buhat 1:17, 18.
Temprano pa ha aga han gindara hi Jesus ha palasyo ni Ponsio Pilato. Pero waray sumulod an mga Judio nga nagdara ha iya. Natoo hira nga kon humirani hira ha mga Hentil mahuhugawan hira. Kon mahitabo ini, diri hira puydi kumaon ha panihapon han Nisan 15, an siyahan nga adlaw han Piyesta han Tinapay nga Waray Libadura, nga ginhuhunahuna nga bahin han selebrasyon han Paskua.
Ginawas hi Pilato ngan nagpakiana: “Ano an iyo akusasyon hini nga tawo?” Binaton hira: “Kon ini nga tawo waray makasala, diri unta namon hiya dadad-on nganhi ha imo.” Posible nga inabat ni Pilato nga ginpipirit nira hiya nga sentensyahan hi Jesus salit nagsiring hiya: “Dad-a niyo hiya ngan hukmi sumala ha iyo balaud.” Iginpahayag han mga Judio an ira intensyon ha pagpatay, salit nagsiring hira: “Supak ha balaud nga patayon namon an bisan hin-o.”—Juan 18:29-31.
Ha pagkamatuod, kon patayon nira hi Jesus durante han piyesta han Paskua, posible nga magsaramok an mga tawo. Pero kon makombinse nira an mga Romano nga patayon hiya tungod hin politikal nga akusasyon, may katungod an mga Romano nga buhaton ito salit diri babasulon han mga tawo ini nga mga Judio.
Waray sumati hi Pilato han mga lider han relihiyon nga gin-akusaran nira hi Jesus hin pagpasipara. Yana naghimo-himo hira hin iba pa nga mga akusasyon: “Nakita namon nga [1] ginsasamok hini nga tawo an aton nasud, [2] igindidiri an pagbayad hin buhis ha Cesar, ngan [3] nasiring nga hiya an Kristo nga hadi.”—Lucas 23:2.
Sugad nga representante han Roma, may rason hi Pilato nga mabaraka ha akusasyon nga nag-aangkon hi Jesus nga hadi hiya. Salit sinulod utro hiya ha palasyo, gintawag hi Jesus, ngan ginpakianhan: “Ikaw ba an hadi han mga Judio?” Karuyag niya sidngon, ‘Gintalapas mo ba an balaud han imperyo pinaagi ha pagsiring nga usa ka nga hadi nga nakontra ha Cesar?’ Posible nga karuyag ni Jesus hibaroan kon mationan-o na kadamu an nabatian ni Pilato mahitungod ha iya, salit nagpakiana hiya: “Ginsiring mo ba ito kay ito an imo kalugaringon nga mga ideya, o may nagsumat ha imo mahitungod ha akon?”—Juan 18:33, 34.
Basi ipakita nga diri niya kilala hi Jesus ngan karuyag niya hibaroan kon ano gud an tinuod, binaton hi Pilato: “Diri ako Judio, diri ba?” Nagdugang hiya: “Gindara ka nganhi han imo mismo mga kahimungto ngan han punoan nga mga saserdote. Ano an imo ginbuhat?”—Juan 18:35.
Waray gud likayi ni Jesus an importante nga isyu—an pagin hadi. Salit sigurado nga makakalasan gud hi Gobernador Pilato ha iya baton.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
KAPITULO 36
Nagpakita hin Daku nga Pagtoo an Opisyal han Kasundalohan
GINTAMBAL AN URIPON HAN OPISYAL HAN KASUNDALOHAN
BIBENDISYONAN ADTON MAY PAGTOO
Katapos ipahayag ni Jesus an iya Sermon ha Bukid, kumadto hiya ha syudad han Capernaum. Didto dinaop ha iya an pipira nga Judio nga katigurangan. Ginsugo hira han usa nga tawo nga iba an lahi—usa nga opisyal han kasundalohan han Roma.
An hinigugma nga surugoon han opisyal han kasundalohan may grabe nga sakit ngan tikamatay na. Bisan kon Hentil an opisyal, karuyag niya magpabulig kan Jesus. Ginsumatan hi Jesus han mga Judio nga an surugoon han opisyal “naghihinigda na la ha balay kay paralisado, ngan nag-aantos hiya hinduro,” bangin tungod ha duro nga kaul-ol. (Mateo 8:6) Ginpasarig hi Jesus han Judio nga katigurangan nga ini nga opisyal takos buligan, hira nagsiring: “Hinigugma niya an aton nasud ngan hiya an nagtindog han sinagoga dinhi.”—Lucas 7:4, 5.
Waray pag-iha, hi Jesus umupod ha katigurangan ngadto ha balay han opisyal. Han hirani na hira, an opisyal nagsugo hin kasangkayan niya basi magsiring: “Ginoo, ayaw na la pagpadayon, kay diri ako takos nga pakadtoon ka ha akon balay. Tungod hito waray ako dumaop ha imo.” (Lucas 7:6, 7) Iginpapakita gud hito an pagkamapainubsanon han usa nga opisyal nga hiara magsugo ha iba! Ngan iginpapakita hito nga iba gud hiya ha mga Romano nga mapintas an pagtratar ha mga surugoon.—Mateo 8:9.
Sigurado nga maaram an opisyal nga an mga Judio nalikay pakig-upod ha mga diri Judio. (Buhat 10:28) Posible nga ini an hinungdan kon kay ano nga ginsugo han opisyal an iya kasangkayan nga makimalooy kan Jesus: “Pagsiring la nga mag-oopay hiya, ngan matatambal na an akon surugoon.”—Lucas 7:7.
Han hinbatian ito ni Jesus, nahipausa hiya ngan nagsiring: “Susumatan ko kamo: Bisan ha Israel waray pa gud ako makakita hin sugad hini kadaku nga pagtoo.” (Lucas 7:9) Pagbalik han kasangkayan ha balay han opisyal, hinbaroan nira nga nag-opay na an uripon nga may grabe nga sakit.
Katapos magtambal ni Jesus, ginamit niya ito nga higayon basi pasarigon an mga diri Judio nga may pagtoo nga bibendisyonan liwat hira. Hiya nagsiring: “Damu tikang ha este ngan weste an makanhi ngan malingkod ha lamesa upod nira Abraham, Isaac, ngan Jacob ha Ginhadian han langit.” Kumusta man an mga Judio nga waray pagtoo? Hi Jesus nagsiring nga hira “ilalabog ngadto ha kasisidman ha gawas. Didto hira mananangis ngan mangingigot an ira mga ngipon.”—Mateo 8:11, 12.
Salit, isasalikway an mga Judio nga waray kumarawat han higayon nga magin bahin han Ginhadian kaupod han Kristo nga siyahan nga igintanyag ha ira. Pero an mga Hentil kakarawaton nga lumingkod ha iya lamesa, siring pa, “ha Ginhadian han langit.”


text:
LEKSYON 19
Hin-o an Matinumanon Ngan Maaramon nga Uripon?
Antes mamatay hi Jesus, pribado nga nakiistorya hiya ha upat han iya mga disipulo—hira Pedro, Jakobo, Juan, ngan Andres. Samtang iginsusumat an tigaman han iya presensya ha kataposan nga mga adlaw, nagbangon hiya hin importante nga pakiana: “Hin-o gud ba an matinumanon ngan maaramon nga uripon nga gintaporan han Agaron ha paghatag hin pagkaon ha husto nga panahon ha iya mga surugoon ha panimalay?” (Mateo 24:3, 45, NW; Markos 13:3, 4) Ginpasarig ni Jesus an iya mga disipulo nga sugad nga ira “agaron,” magtutoka hiya hin magpapadayon ha pagtagana hin espirituwal nga pagkaon ha iya mga sumurunod durante han panahon han kataposan. Hin-o daw la an magkukompwesto hini nga uripon?
Usa ito ka gutiay nga grupo han dinihogan han espiritu nga mga sumurunod ni Jesus. An “uripon” amo an Nagmamando nga Lawas han mga Saksi ni Jehova. Ito an nagtatagana hin napapanahon nga espirituwal nga pagkaon ha ira mga igkasi-magsiringba kan Jehova. Nadepende kami hinin matinumanon nga uripon ha padayon nga pagtagana ha amon hin “igo nga pagkaon ha husto nga panahon.”—Lukas 12:42, NW.
Ito an nagdudumara han panimalay han Dios. (1 Timoteo 3:15) Iginhatag ni Jesus ha uripon an mabug-at nga responsabilidad ha pagdumara han mga buruhaton han organisasyon ni Jehova ha tuna—panginano han materyal nga mga panag-iya hito, pagpanguna ha pagsangyaw nga buruhaton, ngan pagtutdo pinaagi ha amon mga kongregasyon. Salit basi maihatag an amon ginkikinahanglan ha panahon nga kinahanglan namon ito, “an matinumanon ngan maaramon nga uripon” nagtatagana han espirituwal nga pagkaon pinaagi han mga publikasyon nga amon ginagamit ha ministeryo, ngan han mga programa ha mga katirok ngan mga asembleya.
An uripon matinumanon ha mga kamatuoran han Biblia ngan ha sugo nga pagsangyaw han maopay nga sumat, ngan maaramon ito ha pag-ataman han mga panag-iya ni Kristo dinhi ha tuna. (Buhat 10:42) Tungod han bendisyon ni Jehova ha mga pangalimbasog hito, damu an nakarawat han kamatuoran ngan hura nga nakakagtagana ito hin espirituwal nga pagkaon.—Isaias 60:22; 65:13.
Hin-o an gintokahan ni Jesus ha pagtagana hin espirituwal nga pagkaon para ha iya mga sumurunod?
Kay ano nga masisiring nga matinumanon ngan maaramon an uripon?


text:
LEKSYON 17
Paonan-o Kami Ginbubuligan han mga Paramangno han Sirkito?
Agsob unabihon hira Bernabe ngan apostol Pablo han Kristiano Griego nga Kasuratan. Hira nag-alagad sugad nga nagbibiyahe nga paramangno nga nabisita ha mga kongregasyon han siyahan nga siglo. Kay ano? Tungod kay gintatagad nira an kaopayan han ira kabugtoan ha pagtoo. Hi Pablo nagsiring nga karuyag niya ‘balikon ngan duawon an kabugtoan’ basi makita an ira kahimtang. Andam hiya magbiyahe hin ginatos ka kilometro basi parig-unon hira. (Buhat 15:36) Ito gihap an ginbubuhat han nagbibiyahe nga mga paramangno yana.
Nagdadasig ha amon. An kada paramangno han sirkito nabisita ha mga 20 nga kongregasyon duha ka beses kada tuig. Naggagahin hira hin usa ka semana ha kada kongregasyon. Makakapahimulos kita tikang han ira eksperyensya ngan han kanan ira asawa, kon inasaw-an hira. Nangangalimbasog hira nga makilala an tanan, ngan naruruyag ha pag-upod ha pagsangyaw ngan pagdumara hin pag-aram han Biblia. Upod han mga tigurang, nabisita hira ha pagmangno ha amon, ngan ginpaparig-on kami pinaagi hin makapadasig nga pahayag ha mga katirok ngan asembleya.—Buhat 15:35.
Nagpapakita hin interes ha ngatanan. An mga paramangno han sirkito interesado gud ha espirituwalidad han kongregasyon. Nakikigmiting hira ha mga tigurang ngan mga ministeryal nga surugoon basi kitaon an pag-uswag han kongregasyon ngan makahatag hin praktikal nga sagdon may kalabotan han responsabilidad hito. Ginbubuligan nira an mga payunir nga maglampos ha ministeryo, ngan nalilipay nga makilala an mga bag-ohan ngan mahibaroan an pag-uswag hito. Iginhahatag nira an ira kalugaringon sugad nga ‘kabulig ha pagbuhat tungod ha [amon].’ (2 Korinto 8:23) Sadang naton subaron an ira pagtoo ngan debosyon ha Dios.—Hebreo 13:7.
Kay ano nga ginbibisita han mga paramangno han sirkito an mga kongregasyon?
Paonan-o ka makakapahimulos han ira pagbisita?


text:
PAGPAMATA! Num. 1 2017 | Depresyon ha mga Tin-edyer—Ano an Hinungdan? Ano an Makakabulig?
Sumala ha mga report, malaksi magtikadamu an mga tin-edyer nga nagkakaada depresyon, ngan nakakaalarma gud ito.
Ano daw la an mahimo buhaton mahitungod hito?
Ginhihisgotan hini nga gowa han Pagpamata! an pipira nga suhestyon kon paonan-o maaatubang han mga tin-edyer an depresyon, ngan kon ano an mahimo buhaton han mga kag-anak basi mabuligan an ira anak.
NANGUNGUNA NGA ARTIKULO
Depresyon ha mga Tin-edyer—Ano an Hinungdan? Ano an Makakabulig?
Hibaroi an mga sinyales, sintomas, ngan posible nga mga hinungdan. Hibaroi kon ano an maibubulig han mga kag-anak ngan han iba nga tawo.
An Imo Hiyom—Regalo nga Maihahatag ha Iba
An sinsero nga hiyom—tikang man ha sangkay o ha diri kakilala—nakakatapon ngan nakakaaghat hin maopay nga pagbati.
AN PUNTO DE BISTA HAN BIBLIA
Pagpunit
Minilyon an tinuyo nga nagpapapunit kada tuig. Personal la ba nga desisyon an pagpapunit o sayop nga buhat?
“Nabantad Gud Kami nga Makita an Sugad nga Gugma”
Han Sabado, Abril 25, 2015, ginbay-og an Nepal hin makusog nga linog. Paonan-o iginpakita han mga Saksi ni Jehova an gugma ngan praktikal nga bulig katapos han linog?
BULIG PARA HA PAMILYA
Kon Paonan-o Magpapakita hin Apresasyon
Kon mangangalimbasog an mag-asawa nga makita ngan maapresyar an mag-opay nga kalidad han kada tagsa, kasagaran nga magririg-on an ira relasyon. Ano an makakabulig ha imo basi makultibar an pagin maapresyaron?
MAY-ADA BA NAGDISENYO HITO?
An Nakakabilib nga Pansagang ha Kapaso han Saharan Silver Ant
Ini nga insekto usa han mga hayop ha tuna nga nakakailob han sobra nga kapaso. Ano an nabulig ha silver ant nga makailob han sobra nga kapaso?


text:
“Hinumdumi Niyo nga Kaupod Niyo Ako ha Ngatanan nga Adlaw”
“Hinumdumi niyo nga kaupod niyo ako ha ngatanan nga adlaw tubtob ha ikatarapos hini nga sistema.”—MAT. 28:20.
1. (a) Isumaryo an ilustrasyon mahitungod han mga trigo ngan han mga banwa. (b) Paonan-o iginsaysay ni Jesus an kahulogan hito?
USA han mga ilustrasyon ni Jesus mahitungod ha Ginhadian an naghuhulagway hin parauma nga nagsabwag hin mag-opay nga binhi han trigo ngan hin kaaway nga nagsabwag hin mga banwa ha butnga han mag-opay nga binhi. An mga banwa tinubo ngan mas nagdamu kay han mga trigo, kondi an parauma nagsugo ha iya mga uripon nga ‘pasagdan la nga dungan nga tumubo ito tubtob ha pag-ani.’ Durante han pag-ani, an mga banwa susunugon ngan an mga trigo titirukon. Iginsaysay ni Jesus an kahulogan hini nga ilustrasyon. (Basaha an Mateo 13:24-30, 37-43.) Ano an igintututdo ha aton hini nga ilustrasyon? (Kitaa an tsart nga “An mga Trigo Ngan an mga Banwa.”)
2. (a) Ano nga mga panhitabo an iginhuhulagway han ilustrasyon mahitungod han mga trigo ngan han mga banwa? (b) Ano nga bahin han ilustrasyon an aton hihisgotan?
2 An mga panhitabo hini nga ilustrasyon nagpapakita kon paonan-o ngan kon san-o titirukon ni Jesus tikang ha katawohan an bug-os nga trigo nga klase—an dinihogan nga mga Kristiano nga magmamando kaupod niya ha iya Ginhadian. An pagsabwag nagtikang han Pentekostes 33 C.E. An pagtirok matatapos kon makarawat na han mga dinihogan nga buhi pa ha kataposan hini nga sistema an ultimo nga pagselyo ha ira ngan katapos babanhawon hira ngadto ha langit. (Mat. 24:31; Pah. 7:1-4) Sugad la nga tikang ha hitaas nga bahin han bukid makikita an bug-os nga palibot, ini nga ilustrasyon nabulig ha aton nga mas masabtan an mga mahitatabo ha sulod hin mga 2,000 ka tuig. Ha aton panahon yana, ano nga mga panhitabo may kalabotan ha Ginhadian an aton nakikita? An ilustrasyon naghuhulagway hin panahon han pagsabwag, pagtubo, ngan pag-ani. Ini nga artikulo maghihisgot labi na mahitungod han panahon han pag-ani. *
ILAROM HAN MABINANTAYON NGA PAGMANGNO NI JESUS
3. (a) Ano an nahitabo katapos han siyahan nga siglo? (b) Ha Mateo 13:28, ano an iginbangon nga pakiana, ngan hin-o an nagpakiana? (Kitaa liwat an endnote.)
3 Ha tinikangan han ikaduha ka siglo C.E., “tinubo . . . an mga banwa” han nagkaada diri tinuod nga mga Kristiano. (Mat. 13:26) Han ikaupat ka siglo, mas damu na an sugad-banwa nga mga Kristiano kay ha dinihogan nga mga Kristiano. Hinumdumi nga ha parabola, an mga uripon nagsarit ha ira agaron nga gabuton an mga banwa. * (Mat. 13:28) Ano an ginsiring han agaron?
4. (a) Ano an iginpapakita han baton han Agaron, hi Jesus? (b) Kakan-o nagin posible nga makilala kon hin-o an sugad-trigo nga mga Kristiano?
4 May kalabotan han mga trigo ngan han mga banwa, hi Jesus nagsiring: “Pasagdi la niyo nga dungan nga tumubo ito tubtob ha pag-ani.” Ini nga sugo nagpapakita nga tikang han siyahan nga siglo tubtob yana, pirme may-ada sugad-trigo nga dinihogan nga mga Kristiano. Ginpapamatud-an ini han ginsiring ni Jesus ha urhi ha iya mga disipulo: “Kaupod niyo ako ha ngatanan nga adlaw tubtob ha ikatarapos hini nga sistema.” (Mat. 28:20) Salit an dinihogan nga mga Kristiano papanalipdan ni Jesus ha ngatanan nga adlaw tubtob ha panahon han kataposan. Kondi tungod kay an sugad-banwa nga mga Kristiano mas nagdamu kay ha ira, diri kita maaram kon hin-o gud an kaapi han trigo nga klase durante hiton hilawig nga panahon. Pero pipira ka dekada antes magtikang an panahon han pag-ani, nagin posible nga makilala kon hin-o an trigo nga klase. Paonan-o ito nahitabo?
AN USA NGA MENSAHERO ‘NAG-ANDAM HIN DALAN’
5. Paonan-o natuman an tagna ni Malakias ha siyahan nga siglo?
5 Mga siglo antes ihatag ni Jesus an ilustrasyon mahitungod han mga trigo ngan han mga banwa, gin-giyahan ni Jehova an iya propeta nga hi Malakias ha pagtagna hin mga panhitabo nga aada liwat ha ilustrasyon ni Jesus. (Basaha an Malakias 3:1-4.) Hi Juan nga Parabaptis an ‘mensahero nga nag-andam han dalan.’ (Mat. 11:10, 11) Han inabot hiya han 29 C.E., hirani na an panahon han paghukom ha nasud han Israel. Hi Jesus an ikaduha nga mensahero. Iya ginlimpyohan an templo ha Jerusalem hin makaduha—an siyahan ha tinikangan han iya ministeryo ngan an ikaduha ha ikatarapos hito. (Mat. 21:12, 13; Juan 2:14-17) Salit an paglimpyo ni Jesus nahitabo ha sulod hin usa ka peryodo han panahon.
6. (a) Ano an mas daku nga katumanan han tagna ni Malakias? (b) Durante han ano nga peryodo han panahon gin-usisa ni Jesus an espirituwal nga templo? (Kitaa liwat an endnote.)
6 Ano an mas daku nga katumanan han tagna ni Malakias? Durante han mga dekada antes han 1914, ginbuhat ni C. T. Russell ngan han iya mga kaupod an pariho han ginbuhat ni Juan nga Parabaptis. Ira gin-adman an Biblia basi hibaroan kon ano gud an igintututdo hito. Pananglitan, igintutdo han mga Estudyante han Biblia an tinuod nga kahulogan han halad lukat han Kristo, iginbuhayhag nga diri tinuod an naglalaga nga impyerno, ngan iginpasamwak nga matatapos na an Panahon han mga Hentil. Kondi damu nga grupo hin relihiyon an nag-aangkon nga mga sumurunod hira han Kristo. Salit usa nga importante nga pakiana an kinahanglan mabaton: Hin-o hito nga mga grupo an trigo nga klase? Basi mabaton ito, hi Jesus nagtikang pag-usisa ha espirituwal nga templo han 1914. Ito nga pag-usisa ngan paglimpyo nahitabo ha sulod hin usa ka peryodo han panahon—tikang han 1914 tubtob ha temprano nga bahin han 1919. *
MGA TUIG HAN PAG-USISA NGAN PAGLIMPYO
7. Ano an nakita ni Jesus han gintikangan niya an iya pag-usisa han 1914?
7 Han gintikangan ni Jesus an iya pag-usisa, ano an iya nakita? Usa nga gutiay nga grupo han madasigon nga mga Estudyante han Biblia nga sobra 30 ka tuig na nga nagamit han ira kusog ngan kwarta ha pagsangyaw han maopay nga sumat. * Sigurado nga nalipay gud hi Jesus ngan an mga anghel nga makita iton pipira nga magrig-on nga uhay han trigo nga waray mataboni han mga banwa ni Satanas! Bisan pa hito, ginkinahanglan an ‘pag-uray ha mga anak nga kalalakin-an ni Lebi,’ an mga dinihogan. (Mal. 3:2, 3; 1 Ped. 4:17) Kay ano?
8. Ano an nahitabo katapos han 1914?
8 Ha ikatarapos han 1914, nanluya an pipira nga Estudyante han Biblia kay waray hira mahingadto ha langit. Durante han 1915 ngan 1916, an pagkontra tikang ha gawas han organisasyon nagpaluya han pagsangyaw nga buruhaton. Mas maraot pa gud, han namatay hi Brother Russell han Oktubre 1916, nagkaada pagkontra ha sulod mismo han organisasyon. Upat han pito nga direktor han Watch Tower Bible and Tract Society an nagrebelde han hi Brother Rutherford an ginpili nga manguna ha organisasyon. Nangalimbasog hira nga magkabahin-bahin an kabugtoan, kondi han Agosto 1917, binaya hira ha Bethel—usa gud nga paglimpyo! Sugad man, an pipira nga Estudyante han Biblia nagpadaog ha kahadlok ha tawo. Kondi damu nga Estudyante han Biblia an kinaburut-on nga nagkarawat han paglimpyo nga ginbuhat ni Jesus ngan naghimo han ginkikinahanglan nga mga pagbag-o. Salit naghukom hi Jesus nga hira an tinuod nga Kristiano nga mga trigo, kondi ginsalikway niya an ngatanan nga diri tinuod nga Kristiano, pati an ngatanan nga membro han Kakristianohan. (Mal. 3:5; 2 Tim. 2:19) Ano an sunod nga nahitabo? Basi aton hibaroan, hisgotan naton utro an parabola mahitungod han mga trigo ngan han mga banwa.
ANO AN MAHITATABO KATAPOS MAGTIKANG AN PANAHON HAN PAG-ANI?
9, 10. (a) Ano an aton hihisgotan may kalabotan ha panahon han pag-ani? (b) Ano an siyahan nga nahitabo ha panahon han pag-ani?
9 “An pag-ani amo an ikatarapos hini nga sistema,” siring ni Jesus. (Mat. 13:39) Ito nga panahon han pag-ani nagtikang han 1914. Aton hihisgotan an lima nga panhitabo nga igintagna ni Jesus nga mahitatabo hito nga panahon.
10 Siyahan, an paggabot han mga banwa. Hi Jesus nagsiring: “Ha pag-ani akon sisidngan an mga mag-arani: Gabota anay an mga banwa ngan pamutka.” Katapos han 1914, gintikangan han mga anghel an ‘paggabot’ ha sugad-banwa nga mga Kristiano pinaagi ha pagbulag ha ira ha dinihogan nga “mga anak han Ginhadian.”—Mat. 13:30, 38, 41.
11. Tubtob yana, ano an kaibahan han tinuod nga mga Kristiano ha diri tinuod nga mga Kristiano?
11 Samtang nagpapadayon an paggabot han mga banwa, mas nagtikaklaro an kaibahan han duha nga grupo. (Pah. 18:1, 4) Han 1919, nagin matin-aw nga narumpag na an Babilonya nga Gamhanan, ha paagi nga an tinuod nga mga Kristiano nakagawas na tikang hito. Ano an nangunguna nga kaibahan han tinuod nga mga Kristiano ngan hadton diri tinuod? An pagsangyaw nga buruhaton. Ginpabug-atan hadton nangunguna ha mga Estudyante han Biblia nga an ngatanan ha kongregasyon kinahanglan magsangyaw mahitungod han Ginhadian. Pananglitan, an bokleta nga To Whom the Work Is Entrusted, nga iginpublikar han 1919, nag-aghat ha ngatanan nga dinihogan nga Kristiano nga magsangyaw ha balay-balay. Nagsiring ito: “Baga hin imposible mahimo ito nga buruhaton, pero kanan Ginoo ito, ngan pinaagi han iya bulig bubuhaton naton ito. May pribilehiyo ka nga makigbahin hito.” Ano an resulta? An The Watch Tower han 1922 nagsiring nga tikang hito nga panahon, mas nangalimbasog gud an mga Estudyante han Biblia ha ira pagsangyaw. Waray pag-iha, iton magtinumanon nga Kristiano nagin kilala tungod han pagsangyaw ha balay-balay, ngan tubtob yana kilala kita tungod hito nga buruhaton.
12. Tikang kakan-o gintitirok an trigo nga klase?
12 Ikaduha, an pagtirok han mga trigo. Hi Jesus nagsugo ha iya mga anghel: “Tiroka an mga trigo ngadto ha akon bodega.” (Mat. 13:30) Tikang han 1919, an mga dinihogan gintitirok ngadto ha nalimpyohan na nga Kristiano nga kongregasyon. Para ha dinihogan nga mga Kristiano nga buhi pa ha kataposan hini nga sistema, an ultimo nga pagtirok mahitatabo kon makarawat na nira an ira balos ha langit.—Dan. 7:18, 22, 27.
13. Ano an iginpapakita han Pahayag 18:7 mahitungod han disposisyon yana han puta, o Babilonya nga Gamhanan, pati han Kakristianohan?
13 Ikatulo, an panangis ngan pangigot. Katapos butkon han mga anghel an mga banwa, ano an mahitatabo? May kalabotan ha kahimtang han banwa nga klase, hi Jesus nagsiring: “Didto hira mananangis ngan mangingigot an ira mga ngipon.” (Mat. 13:42) Nahitatabo ba ito yana? Diri. Yana, an Kakristianohan, sugad nga bahin han puta, nasiring pa gihapon mahitungod ha iya kalugaringon: “Nalingkod ako sugad nga rayna, ngan diri ako balo, ngan diri gud ako makakaeksperyensya hin kabido.” (Pah. 18:7) Oo, inaabat han Kakristianohan nga kontrolado niya an mga butang ngan nangangalimbasog pa ngani nga magin sugad hin “rayna” nga may awtoridad ha mga lider ha politika. Yana, an ginrirepresentaran han mga banwa naghahambog, diri nananangis. Kondi hirani na ito magbag-o.
14. (a) San-o ‘mangingigot an mga ngipon’ han mga nasuporta hadto ha mga organisasyon han buwa nga relihiyon, ngan kay ano? (b) Paonan-o an aton bag-o nga pagsaysay han Mateo 13:42 nauyon ha ginsisiring ha Salmo 112:10? (Kitaa an endnote.)
14 Durante han daku nga kasakitan, katapos bungkagon an ngatanan nga buwa nga relihiyon, an mga nasuporta hito hadto mamimiling hin talwas nga lugar nga matatagoan kondi waray hira mabibilngan. (Luc. 23:30; Pah. 6:15-17) Katapos, masasantop nira nga diri hira makakalikay ha kabungkagan salit mananangis hira tungod ha kawaray paglaom ngan “mangingigot an ira mga ngipon” tungod ha kasina. Sugad han ginsiring ni Jesus ha iya tagna mahitungod han daku nga kasakitan, hiton makasurubo nga panahon, hira “magpupukpok han ira dughan tungod ha kasubo.” *—Mat. 24:30; Pah. 1:7.
15. Ano an mahitatabo ha mga banwa, ngan san-o ito mahitatabo?
15 Ikaupat, an paglabog ha hudno. Ano an mahitatabo ha ginbutok nga mga banwa? An mga anghel ‘maglalabog ha ira ha naglalaga nga hudno.’ (Mat. 13:42) Nangangahulogan ito hin bug-os nga kabungkagan. Salit an mga nasuporta hadto ha mga organisasyon han buwa nga relihiyon bubungkagon durante han ultimo nga bahin han daku nga kasakitan, an Armagedon.—Mal. 4:1.
16, 17. (a) Ano an ultimo nga panhitabo nga gin-unabi ni Jesus ha iya ilustrasyon? (b) Kay ano nga makakasiring kita nga ha tidaraon pa ito mahitatabo?
16 Ikalima, an pagsanag hin malamrag. Gintapos ni Jesus an iya tagna pinaagi ha pagsiring: “Hito nga panahon an magtadong masanag hin sugad kalamrag han adlaw ha Ginhadian han ira Amay.” (Mat. 13:43) San-o ngan diin ini mahitatabo? An katumanan hini ha tidaraon pa. Igintagna ni Jesus, diri an buruhaton nga nahitatabo yana ha tuna, kondi an usa nga tidaraon nga panhitabo ha langit. * Hisgotan naton an duha nga rason kon kay ano nga ini an aton pagsabot hini nga tagna.
17 Siyahan, san-o ito mahitatabo? Hi Jesus nagsiring: “Hito nga panahon an magtadong masanag.” An mga pulong nga “hito nga panahon” matin-aw nga nagtutudlok ha panhitabo nga gin-unabi pa la ni Jesus, an ‘paglabog ha mga banwa ha naglalaga nga hudno.’ Mahitatabo ito ha ultimo nga bahin han daku nga kasakitan. Salit, an ‘pagsanag hin malamrag’ han mga dinihogan sigurado nga mahitatabo hito liwat nga panahon. Ikaduha, diin ito mahitatabo? Hi Jesus nagsiring nga an magtadong ‘masanag ha Ginhadian.’ Ano an karuyag sidngon hito? Nagpapasabot ito nga an ngatanan nga matinumanon nga dinihogan nga aanhi pa ha tuna katapos han siyahan nga bahin han daku nga kasakitan nakakarawat na han ultimo nga pagselyo ha ira. Katapos, sugad han igintagna ni Jesus, titirukon hira ngadto ha langit. (Mat. 24:31) Didto masanag hira “ha Ginhadian han ira Amay,” ngan diri mag-iiha katapos han girra han Armagedon, magigin bahin hira han malipayon gud nga maarasawa ni Jesus ha “kasal han Kordero.”—Pah. 19:6-9.
KON PAONAN-O KITA NAGPAPAHIMULOS
18, 19. Paonan-o kita nagpapahimulos ha pagsabot ha parabola ni Jesus mahitungod han mga trigo ngan han mga banwa?
18 Paonan-o kita nagpapahimulos ha aton hinbaroan mahitungod hini nga parabola? Tagda an tulo nga kapulsanan. Siyahan, nagpapahilarom ito han aton pagsabot. Iginpapakita ha parabola an usa nga importante nga hinungdan kon kay ano nga gintutugotan ni Jehova an karaotan. Hiya ‘nagpailob ha mga surudlan nga angay kumarawat han kangalas’ basi iandam an “mga surudlan nga angay kumarawat han kalooy”—an trigo nga klase. * (Roma 9:22-24) Ikaduha, nagpaparig-on ito han aton pagsarig. Samtang nagtitikahirani an kataposan, an aton mga kaaway mas maniniguro ha pakig-away ha aton, ‘kondi diri hira magdadaog.’ (Basaha an Jeremias 1:19.) Sugad la nga damu na ka tuig nga ginpapanalipdan ni Jehova an trigo nga klase, an aton Amay ha langit, upod hi Jesus ngan an mga anghel, makakaupod naton “ha ngatanan nga adlaw” tubtob ha kataposan.—Mat. 28:20.
19 Ikatulo, an parabola nabulig ha aton nga makilala an trigo nga klase. Kay ano nga importante gud ito? An paghibaro kon hin-o an sugad-trigo nga mga Kristiano importante gud basi hibaroan an baton ha pakiana nga iginbangon ni Jesus ha iya tagna mahitungod ha kataposan nga mga adlaw. Hiya nagpakiana: “Hin-o gud an matinumanon ngan maaramon nga uripon?” (Mat. 24:45) Ito nga pakiana babatunon ha sunod nga duha nga artikulo.
^ par. 2 Parapo 2: Basi mahinumdoman mo an kahulogan han iba nga bahin han parabola, gin-aaghat ka namon nga basahon an artikulo nga “An mga Magtadong Maglalamrag Sugad han Adlaw” ha Marso 15, 2010 nga An Barantayan, pahina 19-21, parapo 1-9.
^ par. 3 Parapo 3: Tungod kay an mga apostol ni Jesus patay na ngan an mga dinihogan nga aanhi pa ha tuna iginhulagway sugad nga mga trigo, diri sugad nga mga uripon, ini nga mga uripon husto la nga nagrirepresentar ha mga anghel. Ha urhi nga bahin han ilustrasyon, gin-unabi nga mga anghel an naggabot han mga banwa.—Mat. 13:39.
^ par. 6 Parapo 6: Bag-o ini nga pagsaysay. Hadto, ginhunahuna naton nga an pag-usisa ni Jesus nahitabo han 1918.
^ par. 7 Parapo 7: Tikang han 1910 tubtob 1914, an mga Estudyante han Biblia nakapanaltag hin haros 4,000,000 nga libro ngan sobra 200,000,000 nga tract ngan bokleta.
^ par. 14 Parapo 14: Bag-o ini nga pagsaysay han Mateo 13:42. Hadto, ginhisgotan ha aton mga publikasyon nga an diri tinuod nga mga Kristiano mga dekada na nga ‘nananangis ngan nangingigot an mga ngipon,’ nasusubo hinduro kay ginbuhayhag han “mga anak han Ginhadian” kon ano gud hira—“mga anak han usa nga maraot.” (Mat. 13:38) Kondi ginagamit han Biblia an ekspresyon nga ‘pangigot han mga ngipon’ kon gin-uunabi hito an mga bubungkagon.—Sal. 112:10.
^ par. 16 Parapo 16: An Daniel 12:3 nasiring nga an mga “makinaadmanon [dinihogan nga mga Kristiano] masilaw sugad han kahayag han panganuron.” Samtang aanhi pa ha tuna, ginbubuhat nira ini pinaagi ha pakigbahin ha pagsangyaw nga buruhaton. Kondi an Mateo 13:43 nagtutudlok ha panahon nga masanag hira hin malamrag ha Ginhadian ha langit. Hadto, ginhunahuna naton nga iton duha nga teksto nagtutudlok ha usa la nga buruhaton—an pagsangyaw.
^ par. 18 Parapo 18: Kitaa an libro nga Magin Duok kan Jehova, pahina 288-289.


text:
Samar (purô)
An Samar ngaran hin usa nga isla o puro ha Sinirangan nga Kabisay'an. Ngaran liwat ini hin usa nga lalawigan nga ginngaranan han una nga Western Samar (Iningles para hiton: Kalondan nga Samar o Katundan nga Samar). Ini nga artikulo mahitungod han isla han Samar.
Sulod
Heyograpiya han Isla[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Iton Samar amo an pinaka-sinirangan nga isla ha Kabisay-an. Amo liwat ini an ika-tulo nga gidako-i nga isla han Pilipinas. Iton isla nahabulag tikang ha isla han Leyte han Estrecho han San Juanico (o San Juanico Strait), nga dida hiton pinakahalipot nga tarabokan dinhi, mga duha la ka kilometros iton kahaluag. Gindudugtong an Samar ha Leyte pinaagi han Tulay San Juanico. Iton Samar nahamutangan ha timugan o habagatan-sinirangan tikang han Peninsula Bicol ha Luzon (an gidako-i nga isla han Pilipinas). Iton Estrecho han San Bernardino nagbubulag hiton Samar tikang ha Luzon. Ha salatan han isla han Samar amo an Kalawdan o Golfo han Leyte. An kadagatan han Golfo han Leyte napadayon ngadto hiton Dagat Pilipinhon, nga mabibilngan ha sinirangan han Samar ngan kabahin han Kalawdan Pacifico.
Ngaran[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Hi Antonio Pigafetta, usa nga inupod han ekspedisyon nira Fernando de Magallanes, ginlista an ngaran han lugar nga "Zamal". Sumala han mga pipira nga historiador, usa ini nga kasurat ni Pigafetta han ngaran nga "Samar".
Duduha an teorya kon kay-ano ginngaranan an isla nga "Samar". Sumala han syahan nga teorya, an mga Katsila nagpaki-ana hin usa nga taga-dida kon ano an ngaran han lugar. An ginpaki-anhan nga diri maaram magkinatsila hunahuna niya nga ginpaki-anhan hiya kon naano hiya ngan binmaton "samad" kay bag-o pa la hiya nga nasamaran han pag-abot han mga Katsila. An mga Katsila hunahuna nira nga an ngaran han lugar "Samad" ngan ha ira sayop nga kaluwas nahimo ini nga "Samar".
Sumala han ika-duha nga teorya, an rason kon kay-ano "Samar" an ngaran tungod han kadadamo nga mga salog nga nagsusubaysubay han bug-os nga isla sugad hin mga "samad".
Mga Lalawigan ha Samar[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Tulo (3) an lalawigan ha isla han Samar.
- Samar (han una, Western Samar o Kalondan nga Samar, Capital: Catbalogan )
- Eastern Samar (Sidlangan nga Samar, Capital: Borongan)
- Northern Samar (Amihanan nga Samar, Capital: Catarman)
Mga Yinaknan ha Samar[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Binisaya nga Winaray an lumad nga yinaknan ha Samar (tinatawag liwat ini nga Binisaya nga Sinamar-Leytenhon o Lineyte-Samarnon). Kondi mayda mga bungto nga Sinugboanon o Cebuano an ira yinaknan, ngan an kasagaran hini mga isla-nga-bungto. Iton isla han Capul nga nalalakip han Northern Samar, mayda nira kalugaringon nga yinaknan nga iton tawag Inabaknon.


text:
Mga Pakiana Tikang ha mga Magbarasa
Kakan-o an katawohan han Dios nagin bihag han Babilonya nga Gamhanan?
An ngatanan nga ebidensya nagpapakita nga ito nga pagkabihag natapos han 1919 han an dinihogan nga mga Kristiano natirok ha nalimpyohan nga kongregasyon. Tagda ini: An katawohan han Dios nasarihan ngan naputli katapos maestablisar an Ginhadian han Dios ha langit han 1914. * (Mal. 3:1-4) Han 1919, ginpili ni Jesus an “matinumanon ngan maaramon nga uripon” basi maghatag hin espirituwal nga “pagkaon ha husto nga panahon” para ha nalimpyohan nga katawohan han Dios. (Mat. 24:45-47) Ini an tuig nga an katawohan han Dios nagtikang bumalik ha espirituwal nga tuna nga iginhatag ha ira han Dios. Ini liwat an tuig nga nakagawas hira tikang ha simboliko nga pagkabihag ha Babilonya nga Gamhanan. (Pah. 18:4) Pero kakan-o gud nagtikang ini nga pagkabihag?
Ha damu nga katuigan, iginsaysay naton nga nabihag an katawohan han Dios han Babilonya nga Gamhanan tikang han 1918, ngan nahitabo ito ha sulod hin halipot nga panahon. Pananglitan, an Bantayan han Marso 15, 1992, nasiring: “Sugad man, pariho han katawohan han Dios hadto nga nabihag han Babilonya ha sulod hin usa ka peryodo han panahon, han 1918 an mga surugoon ni Jehova nabihag han Babilonya nga Gamhanan.” Pero iginpapakita han dugang nga pagsaliksik nga ini nga pagkabihag nagtikang maiha na antes han 1918.
Pananglitan, hisgotan naton an usa han mga tagna may kalabotan hini nga pagkabihag ngan pakagawas han katawohan han Dios. Mababasa naton ito ha Esekiel 37:1-14. Ha bisyon, nakita ni Esekiel an walog nga puno hin mga tul-an. Iginsaysay ni Jehova kan Esekiel nga ini nga mga tul-an nagrirepresentar ha “bug-os nga balay han Israel.” Ha mas daku nga katumanan, ini nga tagna may kalabotan ha pagpahiuli aplikado ha “Israel han Dios.” (Gal. 6:16; Buh. 3:21) Sunod, nakita ni Esekiel nga an mga tul-an nabanhaw ngan nagin damu nga kasundalohan. Angayan gud ito nga paghulagway ha espirituwal nga pagkabanhaw han katawohan han Dios nga nahitabo han 1919! Pero ano an igintututdo hini nga bisyon mahitungod ha kaihaon han panahon han pagkabihag?
Siyahan, tigamni nga an mga tul-an ginhulagway nga ‘mamara’ o “uga hinduro.” (Esek. 37:2, 11) Iginpapakita hini nga mga tul-an ito han mga tawo nga maiha na nga patay. Ikaduha, nakita ni Esekiel nga an patay hinay-hinay nga nabanhaw, diri kay tigda. Nagkaada anay hin aringasa, ngan an ‘mga tul-an nagkaturugkop, tul-an ha tul-an.’ Katapos, nagkaada ito ‘mga ugat ngan unod.’ Sunod, an mga tul-an, ugat, ngan unod naputos hin panit. Waray pag-iha, an “gininhawa sinulod ha ira, ngan hira nabuhi.” Ha kataposan, an mga nabanhaw ginpaukoy ni Jehova ha ira tuna. Kinahanglan hin panahon basi mahitabo ini ngatanan.—Esek. 37:7-10, 14.
An pagkabihag han kadaan nga Israel nahitabo ha sulod hin maiha nga panahon. Nagtikang ito han 740 B.C.E. han nabungkag an napulo nga tribo han norte nga ginhadian ngan nadistyero an damu nga umurukoy hito. Ngan han 607 B.C.E., nabungkag an Jerusalem ngan nadistyero liwat an mga umurukoy ha sur nga ginhadian han Juda. Ini nga peryodo han pagkabihag natapos han 537 B.C.E. han an nahibilin nga mga Judio bumalik ha Jerusalem basi tukuron utro an templo ngan igpahiuli an putli nga pagsingba didto.
Iginpapakita hini nga mga detalye ha Kasuratan nga an pagkabihag han katawohan han Dios ha Babilonya nga Gamhanan sigurado nga nahitabo ha sulod hin maiha nga panahon diri la tikang han 1918 tubtob 1919. An kaihaon han pagkabihag pariho ha panahon han pagtubo han simboliko nga banwa ngan han sugad-trigo nga “mga anak han Ginhadian.” (Mat. 13:36-43) Ini nga panahon han pagtubo nagtutudlok ha peryodo nga mas damu gud an mga apostata kay ha tinuod nga mga Kristiano. Salit masisiring nga an Kristiano nga kongregasyon nagin bihag han Babilonya nga Gamhanan. Ito nga pagkabihag nagtikang han mga ikaduha ka siglo C.E. ngan nagpadayon tubtob han ginlimpyohan an espirituwal nga templo ha panahon han kataposan.—Buh. 20:29, 30; 2 Tes. 2:3, 6; 1 Juan 2:18, 19.
Durante hito nga mga katuigan han espirituwal nga pagkabihag, kontrolado gud han mga lider han relihiyon an mga tawo, pati pa ngani an mga lider han politika. Pananglitan, an mga tawo gindid-an nga magkaada o magbasa hin Biblia ha linggwahe nga ira nasasabtan. An iba nga nagbuhat hini ginsunog pa ngani ha kahoy. Bisan hin-o nga magpahayag hin opinyon nga kontra ha mga igintututdo han mga klero ginsisirotan gud, salit napugngan an anoman nga pangalimbasog nga hibaroan o itutdo an kamatuoran.
Hinbaroan liwat naton ha bisyon ni Esekiel nga an katawohan han Dios nabanhaw ngan hinay-hinay nga nakagawas tikang ha buwa nga pagsingba. Kakan-o ini nagtikang mahitabo ngan paonan-o? An bisyon nag-unabi hin “aringasa.” Nagtikang ini mahitabo durante han naglabay nga mga siglo antes an panahon han kataposan. Bisan kon nagin kalyap an buwa nga katutdoan, may magtinumanon nga indibiduwal nga nangalimbasog nga ipahiuli an tinuod nga pagsingba tubtob ha ira mahihimo. An iba ha ira naningkamot nga maihubad an Biblia ha linggwahe nga nasasabtan han mga tawo. An pipira naman nagsumat ha mga tawo han kamatuoran nga ira hinbaroan tikang ha Pulong han Dios.
Ngan ha ikatarapos han ika-19 ka siglo, hi Charles Taze Russell ngan an iya mga kaupod nangalimbasog nga mahibaroan an mga kamatuoran ha Biblia ngan mag-alagad kan Jehova. An simboliko nga mga kalabera sugad hin nagtikang maputos hin simboliko nga unod ngan panit. An Zion’s Watch Tower ngan an iba pa nga publikasyon nakabulig ha mga tawo nga tangkod an kasingkasing nga mahibaro han espirituwal nga mga kamatuoran. Ha urhi, an “Photo-Drama of Creation” han 1914 ngan an libro nga The Finished Mystery han 1917 nagparig-on liwat ha katawohan han Dios. Ha kataposan, han 1919, an katawohan han Dios nabanhaw ha espirituwal, ngan inukoy ha ira bag-o nga espirituwal nga tuna. Paglabay han mga katuigan, an mga may tunan-on nga paglaom inupod ha mga nanhibilin nga dinihogan ngan hira nagin “kapin hin kadamu nga kasundalohan.”—Esek. 37:10; Sak. 8:20-23. *
Iginpapakita hini nga mga ebidensya nga an katawohan han Dios nabihag han Babilonya nga Gamhanan han nagin kalyap an apostasya ha ikaduha ka siglo C.E. Hini nga panahon makuri gud an pag-alagad kan Jehova, pariho han naeksperyensyahan hadto han mga Israelita han nadistyero hira. Pero malipayon gud kita nga katapos hin mga siglo han espirituwal nga pagkabihag han katawohan han Dios, nagkikinabuhi na kita ha panahon nga an mga “makinaadmanon masilaw sugad han kahayag” ngan damu an maglilimpyo ha ira kalugaringon ngan magigin putli hira.—Dan. 12:3, 10.
Literal ba nga gindara ni Satanas hi Jesus ha templo han ginsulay Hiya?
Diri kita sigurado kon aktuwal ba nga tinindog hi Jesus ha templo o kon pinaagi la ito hin bisyon. Usahay, inin duha nga posibilidad pariho mababasa ha aton mga publikasyon.
Siyahan, tagda an ginsisiring han Biblia. Ha Ebanghelyo ni apostol Mateo, hiya nagsiring may kalabotan hini nga panhitabo: “Katapos hito, gindara hiya [hi Jesus] han Yawa ha baraan nga syudad ngan iginbutang hiya ha igbaw han pader han templo.” (Mat. 4:5) Ha pariho nga asoy ni Lucas, hiya nagsiring: “Gindara liwat hiya han Yawa ngadto ha Jerusalem ngan iginbutang hiya ha igbaw han pader han templo.”—Luc. 4:9.
Han naglabay, iginsasaysay ha aton mga publikasyon nga posible nga diri ini literal nga nahitabo. Pananglitan, an Marso 1, 1961 nga The Watchtower nagsaysay: “Baga hin diri makatadunganon nga sabton hin literal an ngatanan nga mababasa ha asoy may kalabotan ha pagsulay kan Jesus ha kamingawan. Sigurado nga waray bukid diin mahimo makita ‘an ngatanan nga ginhadian han kalibotan ngan an himaya hito.’ Makatadunganon liwat hunahunaon nga waray dad-a ni Satanas hi Jesus hin literal, aktuwal, pisikal, ngadto ‘ha baraan nga syudad’ ngan katapos iginbutang ‘ha igbaw han pader han templo.’ Diri ito kinahanglan basi magin mapwersa an pagsulay.” Pero an sumunod nga mga gowa hini nga magasin nagsiring nga kon ginsunod ni Jesus an pagsulay ni Satanas, mahimo ito magresulta ha pagpakamatay ni Jesus.
An pipira nasiring nga tungod kay diri Lebihanon hi Jesus, diri hiya puydi tumindog ha igbaw han santuaryo han templo. Salit ginhunahuna nga posible nga “gindara” hi Jesus ha templo pinaagi hin bisyon. Pariho ito han nahitabo kan propeta Esekiel han nahiuna nga mga siglo.—Esek. 8:3, 7-10; 11:1, 24; 37:1, 2.
Pero kon ini nga pagsulay nahitabo pinaagi la hin bisyon, nabangon ini nga mga pakiana:
An pagsulay ba tinuod o imahinasyon?
Kon an iba nga pagsulay kan Jesus kinahanglan aktuwal nga buhaton sugad han paghimo han mga bato nga tinapay o aktuwal nga pagsingba kan Satanas, diri ba makatadunganon liwat hunahunaon nga ginsulay hi Jesus nga aktuwal nga lumayog tikang ha templo?
Ha luyo nga bahin, kon aktuwal nga tinindog hi Jesus ha igbaw han pader han templo, may mga pakiana nga nabangon:
Gintalapas ba ni Jesus an Balaud pinaagi ha pagtindog ha igbaw han santuaryo?
Paonan-o hi Jesus nahingadto ha Jerusalem nga tikang man hiya ha kamingawan?
Hisgotan naton an dugang nga impormasyon nga mabulig ha aton nga mabaton inin duha nga pakiana.
Siyahan, hi Propesor D. A. Carson nagsiring nga an Griego nga pulong nga hi·e·ron’ nga iginhubad nga “templo” ha duha nga asoy, “posible nga nagtutudlok ha bug-os nga pasilidad, diri ha santuaryo mismo.” Salit posible nga waray tumindog hi Jesus ha igbaw mismo han santuaryo. Bangin tumindog hiya ha may sur-este nga eskina han templo nga mga 450 ka piye an kahitaas tikang ha ubos han Walog han Kidron. An sur-este nga bahin han templo may-ada patag nga atop nga may barandilya ngan ito an pinakahitaas nga bahin han pasilidad. An historyador nga hi Josephus nagsiring nga kon an usa matindog didto ngan matamod, “malilipong” hiya tungod ha kahitaas. Bisan kon diri Lebihanon hi Jesus, puydi hiya tumindog didto, ngan waray magdidiri ha iya kon buhaton niya ito.
Pero paonan-o hi Jesus nahingadto ha Jerusalem nga tikang man hiya ha kamingawan? Diri kita sigurado han baton. An Biblia waray magsiring kon mationan-o kahirayo an Jerusalem ha kamingawan o kon mationan-o kaiha ginsulay ni Satanas hi Jesus. Salit posible nga nagbaktas hi Jesus tipakadto ha Jerusalem, bisan kon maiha ito. An asoy waray espisipiko nga magsiring nga nagpabilin hi Jesus ha kamingawan durante han pagsulay. Lugod, nagsiring ito nga gindara hiya ha Jerusalem.
Kondi kumusta man an pagsulay diin iginpakita kan Jesus “an ngatanan nga ginhadian han kalibotan”? Sigurado nga waray niya makita hin literal an ngatanan nga ginhadian tungod kay waray literal nga bukid diin makikita ito ngatanan. Salit posible nga gumamit hi Satanas hin bisyon basi ipakita ito kan Jesus, sugad la nga an projector ngan an screen mahimo gamiton basi ipakita an mga retrato tikang ha iba-iba nga lugar. Pero bisan kon posible nga iginpakita ito pinaagi hin bisyon, aktuwal nga ‘pagsingba’an ginpapahimo ha iya, diri imahinasyon. (Mat. 4:8, 9) Salit masisiring naton nga an pagsulay kan Jesus nga lumayog ha igbaw han pader han templo aktuwal nga buhat nga may nakikita nga resulta—ngan mas nagkaada bug-at ito nga pagsulay kay ha kon ginsulay hiya pinaagi la hin bisyon.
Salit sugad han ginsiring ha tinikangan, diri kita sigurado han baton. Posible nga aktuwal nga kinadto hi Jesus ha Jerusalem ngan tinindog ha igbaw han pader han templo. Pero sigurado kita nga tinuod ini nga mga pagsulay ngan marig-on nga gin-atohan ni Jesus an tagsa hito.
^ par. 1 An Esekiel 37:1-14 ngan Pahayag 11:7-12 naghihisgot hin espirituwal nga pagpahiuli nga nahitabo han 1919. Pero an tagna ha Esekiel naghihisgot han hinay-hinay nga pagpahiuli han ngatanan nga katawohan han Dios katapos han maiha hinduro nga panahon han pagkabihag. Ha luyo nga bahin, an tagna ha Pahayag nagtutudlok ha espirituwal nga katawo utro han usa nga gutiay nga grupo han dinihogan nga kalalakin-an nga nangunguna ha katawohan han Dios katapos hin halipot nga panahon nga napiritan hira nga magin diri aktibo.


text:
Pag-aasawa
Iton pag-aasawa o kasal, in ginkikilala han katelingban o tungod hin ritwal nga pag-kausa o kontrata legal, ngadto ha mag-asawa, nga naghahatag ha ira hin mga katungod ngan mga obligasyon para ngahaw la gihap ha ira nga duha, komo kag-anak ngadto ha ira mga anak, o ha ira nga duha komo mga umagad ngadto ha ira mga ugangan.[1] An buot signgon an pag-aasawa in nagkakaibaiba sumala ha durudilain nga mga kultura, pero ini gud in usa nga institusyon hin interpersonal nga pakikipagrelasyon, labi na hit pakikipaghilawas, in ginkikilala. Ha iba nga mga kultura, iton pag-aasawa in ginrerekomenda o kinokonsidera nga dapat mahitabo san-o magbuhat hin bisan ano nga aktibidad nga seksuwal. Kun ha kahaluag nga pagpapasabaot, iton pag-aasawa in kinokonsidera nga usa nga unibersal nga kultura.
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Haviland, William A.; Prins, Harald E. L.; McBride, Bunny; Walrath, Dana (2011). Cultural Anthropology: The Human Challenge (13th ed.). Cengage Learning. ISBN 978-0-495-81178-7. "A nonethnocentric definition of marriage is a culturally sanctioned union between two or more people that establishes certain rights and obligations between the people, between them and their children, and between them and their in-laws."
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
Wiktionary, an gawasnon nga pagpurulongan o diksyunaryu.
- Mga ritwal ha pag-aasawa ha Aprika
- For Better, for Worse: British Marriages, 1600 to the Present John Gillis. 1985. Oxford University Press. ISBN 0-19-503614-X
- An Konseho han Trento ha Pag-aasawa han Singbahan Katoliko
- "Legal Regulation of Marital Relations: An Historical and Comparative Approach – Gautier 19 (1): 47 – International Journal of Law, Policy and the Family".
- "Marriage – Its Various Forms and the Role of the State" ha kanan BBC Radio 4 Ha Aton Takna nga nagpapakita kanda Janet Soskice, Frederik Pedersen ngan Christina Hardyment
- Radical Principles and the Legal Institution of Marriage: Domestic Relations Law and Social Democracy in Sweden – Bradley 4 (2): 154 – International Journal of Law, Policy and the Family
- Mga rekording & mga ritrato tikang han kanan College Historical Society debate hiunong han papel han pag-aasawa, nga nagpapakita kanda Senador David Norris ngan Senador Ronan Mullen.
- Early Human Kinship Was Matrilineal ni Chris Knight. (Iskolarnon nga debate han 'grupo nga pag-aasawa' ngan an kaagi han pamilya).
- The Delights of Wisdom Concerning Marriage ("Conjugial") Love, After Which Follows the Pleasures of Insanity Concerning Scortatory Love. ni Emanuel Swedenborg (Swedenborg Society 1953)
- Pag-aasawa ngan pagpapabilin nga Waray Asaw para han Ginoo – Himangraw tikang ha Punto de Vista han Bibliya


text:
Biblia Online | BAG-O NGA KALIBOTAN NGA HUBAD HAN KRISTIANO GRIEGO NGA KASURATAN
Karuyag mo ba basahon ini nga artikulo ha %%?
Lucas 21:1-38
21 Han ginkikinita ni Jesus an mga kahon han kwarta, naobserbaran niya an mga riko nga naghuhulog han ira mga donasyon.2 Ngan nakakita hiya hin pobre nga balo nga babaye nga naghuhulog didto hin duha nga sinselyo nga gutiay gud an kantidad,3 ngan nagsiring hiya: “Ha pagkamatuod susumatan ko kamo: Ini nga balo, bisan kon pobre, naghulog hin mas damu kay ha ira ngatanan.4 Kay hira ngatanan naghulog hin mga regalo tikang ha ira sobra, kondi iginhulog hini nga babaye an ngatanan nga iya ginpakabuhian, bisan kon nanginginahanglan hiya.”5 Katapos, han may nag-iiristorya mahitungod han templo, kon paonan-o ito gindekorasyonan hin mag-opay nga bato ngan hin sagrado nga mga butang nga iginhalad,6 nagsiring hiya: “Mahitungod hini nga mga butang nga iyo nakikita, maabot an panahon nga waray usa nga bato dinhi nga magpapabilin ha bawbaw han usa nga bato nga diri marurumpag.”7 Ngan nagpakiana hira: “Magturutdo, san-o gud ini mahitatabo, ngan ano an magigin tigaman nga hirani na ito mahitabo?”8 Binaton hiya: “Pag-ikmat nga diri kamo maisimang, kay damu an maabot nga magamit han akon ngaran, nga masiring, ‘Ako an Kristo,’ ngan ‘Hirani na an itinanda nga panahon.’ Ayaw kamo pagsunod ha ira.9 Dugang pa, kon makabati kamo hin mga girra ngan mga kasamok, ayaw kamo kahadlok. Kay kinahanglan mahitabo anay ito, pero an kataposan diri pa mahitatabo dayon.”10 Katapos nagsiring hiya ha ira: “An mga nasud makikig-away ha iba nga nasud ngan an mga ginhadian makikig-away ha iba nga ginhadian,11 ngan magkakaada magkusog nga linog, ngan ha iba-iba nga lugar magkakaada mga epidemya ngan gutom, ngan an mga tawo makakakita hin makaharadlok nga mga butang ngan hin dagku nga tigaman tikang ha langit.12 “Pero antes mahitabo ini ngatanan, dadakpon ngan pagtitimarauton kamo han mga tawo, dadad-on kamo ha mga sinagoga ngan mga prisohan, pati ha mga hadi ngan mga gobernador tungod ha akon ngaran.13 Tungod hito, magkakaada kamo higayon ha pagpamatuod.14 Salit diri na kamo kinahanglan mangandam kon paonan-o mangangatadongan,15 kay ihahatag ko ha iyo an mga pulong nga yayaknon ngan an kinaadman nga diri mahimo kontrahon o supakon bisan pa han urosa nga pangalimbasog han mga nakontra ha iyo.16 Ngan tatraydoran kamo bisan han iyo mga kag-anak, kabugtoan, paryente, ngan kasangkayan, ngan ira papatayon an iba ha iyo,17 ngan mapupungot ha iyo an ngatanan nga tawo tungod ha akon ngaran.18 Pero bisan usa nga buhok han iyo ulo diri gud mawawara.19 Pinaagi han iyo pagpailob matatalwas an iyo kalag.*20 “Dugang pa, kon makita niyo nga an Jerusalem ginpapalibotan han nagkakampo nga kasundalohan, tigamni nga hirani na an kabungkagan hito.21 An mga aadto ha Judea sadang pumalagiw ngadto ha kabukiran, ngan an aadto ha sulod han Jerusalem sadang gumawas, ngan an aadto ha kaumhan diri sumulod ngadto,22 kay panahon ito ha pagpadapat han hustisya basi matuman an ngatanan nga iginsurat.23 Kairo han mga burod ngan han may minasus-an nga ginmamangnoan hito nga panahon! Kay magkakaada daku nga kasakitan ha tuna ngan kangangalasan ini nga katawohan.24 Pamamatayon hira pinaagi han espada ngan dadad-on hira nga bihag ha ngatanan nga nasud, ngan an Jerusalem tatamakan han mga nasud tubtob nga matapos an itinanda nga panahon han mga nasud.25 “Magkakaada liwat mga tigaman ha adlaw, bulan, ngan mga bitoon. Mag-aantos an mga nasud ha tuna ngan malilisang tungod han hagubuhob han mabalud nga dagat.26 An mga tawo madidismayo tungod ha kahadlok ngan pagpinamulat han mga mahitatabo ha bug-os nga inuukyan nga tuna, kay mababay-og an gamhanan nga mga butang ha langit.27 Ngan makikita nira an Anak han tawo nga nalusad upod han dampog nga may gahum ngan daku nga himaya.28 Pero kon magtikang na mahitabo ini nga mga butang, tindog kamo hin tadong ngan hangad kamo kay an iyo katalwasan hirani na.”29 Ngan nagsaysay hiya ha ira hin ilustrasyon: “Tagda an igera ngan an iba nga mga kahoy.30 Kon nananaringsing ito, maaram kamo nga hirani na an katpaso.31 Ha pariho nga paagi, kon makita niyo nga nahitatabo na ini nga mga butang, makakasiguro kamo nga hirani na an Ginhadian han Dios.32 Ha pagkamatuod susumatan ko kamo: Diri gud malabay ini nga henerasyon tubtob nga mahitabo ini ngatanan.33 An langit ngan an tuna mawawara, pero an akon mga pulong diri gud mawawara.34 “Kondi tagi hin atensyon an iyo kalugaringon nga an iyo kasingkasing diri mabug-atan han sobra nga pagkinaon, pag-ininom, ngan han mga kabaraka ha kinabuhi, ngan ito nga adlaw tigda nga maabot ha iyo35 sugad hin lit-ag. Kay maabot ito ha ngatanan nga naukoy ha bug-os nga tuna.36 Salit padayon nga magmata, ngan mangamuyo kamo ha ngatanan nga panahon nga makapalagiw kamo hini ngatanan nga butang nga itinanda nga mahitatabo ngan makatindog kamo ha atubangan han Anak han tawo.”37 Kon adlaw nagtututdo hiya ha templo, pero kon gab-i na nagawas hiya ngan napahuway ha Bukid han mga Olibo.38 Ngan an ngatanan nga tawo aga-aga pa nga napakadto ha iya ha templo basi mamati.


text:
Ano an Ginhadian han Dios?
Para ha imo, ito ba . . .
aada la ha imo kasingkasing?
simboliko nga mga pulong?
usa nga gobyerno ha langit?
KON ANO AN GINSISIRING HAN BIBLIA
“An Dios ha langit magpapabangon hin usa nga ginhadian, nga diri gud magugunaw.”
“Ha aton iginhatag an usa nga anak nga lalaki; ngan an kagamhanan [“gobyerno,” Douay Version] maaada ha iya sugbong.”
KON ANO AN KAPULSANAN HITO HA IMO
Makakagtagana han imo mga panginahanglan inin matadong nga gobyerno.
—Isaias 48:17, 18.
Ha tiarabot nga bag-o nga kalibotan, perpekto na an imo kahimsog ngan magigin malipayon ka gud.
—Pahayag 21:3, 4.
MASASARIGAN GUD BA NATON AN GINSISIRING HAN BIBLIA?
Oo, ha duha nga hinungdan:
Iginpakita ni Jesus kon ano an bubuhaton han Ginhadian han Dios. Gintutdoan ni Jesus an iya mga sumurunod nga ig-ampo nga kumanhi an Ginhadian han Dios ngan matuman an kaburut-on han Dios dinhi ha tuna. (Mateo 6:9, 10) Iginpakita ni Jesus kon paonan-o babatunon ito nga pag-ampo.
Han nakanhi hi Jesus ha tuna, nagpakaon hiya ha mga nagugutom, nagtambal hin may sakit, ngan nagbanhaw hin mga patay! (Mateo 15:29-38; Juan 11:38-44) Sugad nga Magmarando han Ginhadian han Dios ha tidaraon, iginpakita ni Jesus an magpakaruruyag nga bubuhaton hito nga Ginhadian ha mga sakop hito.
—Pahayag 11:15.
Ginpapamatud-an han mga panhitabo ha kalibotan nga hirani na umabot an Ginhadian han Dios. Igintagna ni Jesus nga antes gud pahinaboon han Ginhadian an kamurayawan ha tuna, magkakaada mga girra, gutom, ngan linog.—Mateo 24:3, 7.
Nakikita naton mismo ito nga mga panhitabo yana. Salit makakasarig kita nga hirani na tapuson han Ginhadian han Dios an ngatanan nga problema.
ALAYON HUNAHUNAA INI
Ano an magigin kahimtang han kinabuhi kon magmando na an Ginhadian han Dios?
Ginbabaton ito han Biblia ha SALMO 37:29 ngan ISAIAS 65:21-23.


text:
TIKANG HA ATON DAAN NGA MGA KOLEKSYON
An “Eureka Drama” Nakabulig ha Damu Basi Mabilngan an Kamatuoran ha Biblia
“EUREKA!” Ini nga pulong nagpapasabot hin “Nabilngan ko na!” Ini an ginsisiring han minero kon nakakaagi hiya hin bulawan han nauso an pagpamiling hito ha California, U.S.A., durante han ika-19 ka siglo. Pero hi Charles Taze Russell ngan an iba pa nga Estudyante han Biblia nakabiling hin mas presyoso—an kamatuoran ha Biblia. Ngan karuyag gud nira isumat ito ha iba.
Ha katpaso han 1914, minilyon nga tawo tikang ha dagku nga syudad an nagkita han “Photo-Drama of Creation.” Walo ka oras ini nga presentasyon nga basado ha Biblia, nga ginhimo han International Bible Students Association (I.B.S.A.). May-ada ini makaruruyag gud nga mga pelikula, matin-aw nga mga slide nga de-kolor, makapainteres nga narration o pagsaysay, ngan maopay nga klasikal nga musika. Makikita dinhi hini nga presentasyon an tikang ha paglarang, kasaysayan han tawo, ngan tubtob ha kataposan han Usa ka Yukot ka Tuig nga Pagmando ni Jesu-Kristo.—Pah. 20:4. *
Pero kumusta man an mga naukoy ha gudtiay nga bungto ngan higrayo nga baryo? Basi makapahimulos an ngatanan nga nagbibiling han kamatuoran, han Agosto 1914, iginrelis han I.B.S.A. an “Eureka Drama”—usa nga bersyon han “Photo Drama” nga masayon dad-on ngan waray upod nga pelikula. May-ada ini tulo nga klase nga mapipilian, ngan an tagsa hito makukuha ha damu nga yinaknan: An set han “Eureka X” may kompleto nga nakarekord nga pagsaysay ngan musika. An set han “Eureka Y” may kompleto nga rekording ngan mag-opay nga slide nga de-kolor. Ngan an “Eureka Family Drama,” nga gindisenyo para ha pamilya, may ginpili nga mga pagsaysay ngan mga kanta ha pagdayaw ha Dios. May mapapalit liwat nga barato nga mga ponograpo ngan mga garamiton para ha pagpasalida.
Tungod kay diri na nagkikinahanglan hin projector o daku nga eskren, mahimo dad-on han mga Estudyante han Biblia inin libre nga presentasyon ha higrayo nga baryo salit nakaabot an mensahe han Ginhadian ha mga lugar nga waray pa masangyawi. An “Eureka X” mahimo ipatokar ha adlaw o gab-i. An slide projector han “Eureka Y” mahimo gamiton bisan waray koryente, pinaagi hin carbide lamp. “Puydi namon ini ipasalida ha haros bisan diin,” siring han report han Watch Tower ha Finnish nga yinaknan. Ito gud an nahitabo!
Imbes nga magplete hin dagku nga teatro, an madiskarte nga mga Estudyante han Biblia kasagaran nga nakakabiling hin libre nga mga pasilidad, sugad han eskwelahan, korte, estasyon han tren, ngan bisan ha sala han dagku nga balay. Damu nga pagpasalida an ginhimo ha gawas, nga an pinakaeskren usa nga halapad nga busag nga tela nga iginsasab-it ha ligid han kamalig. Hi Anthony Hambuch nga kaapi han grupo nga nagpipresentar han “Eureka” nagsurat: “An mga parauma naghimo ha ira uma hin gutiay nga istadyum nga kahoy an materyales basi didto lumingkod an mga nagkikita han programa.” An ira grupo gumamit hin karuwahe nga gindadanas hin kabayo ha pagdara han ira mga gamit para ha presentasyon, pagkaturog, pagluto, ngan mga bagahe.
May panahon nga an magkirita ngan mamarati han “Eureka” gutiay la, usahay naman ginatos. Ha usa nga bungto ha United States nga 150 la an naukoy, 400 an nagkita hito ha usa nga eskwelahan diin ito iginpasalida. Ha iba nga lugar, may pipira nga nagbaktas hin mga 8 ka kilometro basi magkita han “Eureka Drama.” Ha Sweden, an mga amyaw ni Charlotte Ahlberg nga nagtirirok ha iya gutiay nga balay “nabantad gud” katapos mamati han rekording. Ha Australia, mga 1,500 an nagkita han iginpasalida ito ha usa nga hirayo nga syudad nga may mga minahan. Iginreport han Watch Tower nga ha mga eskwelahan han hayskul ngan kolehiyo, “an mga propesor ngan mga estudyante bumilib gud ha mga slide ngan mag-opay nga rekording ha ponograpo.” An “Eureka Drama” popular gud bisan ha mga lugar nga may mga sinehan.
PAGKULTIBAR HAN MGA BINHI HAN KAMATUORAN
Daku an naibulig han “Eureka Drama” ha “Class Extension Work,” diin an mga klase han Estudyante han Biblia nagpapadara hin mga mamumulong basi makag-establisar hin bag-o nga mga klase. Makuri hibaroan kon pira kadamu an nagkita han “Eureka Drama.” Damu nga serye hito an pirme iginpapasalida. Kondi han 1915, ha 86 nga grupo hito, 14 la an regular nga nagrireport. Bisan pa hito, sumala ha report ha kataposan han tuig, sobra usa ka milyon an nagkita han “Drama.” Mga 30,000 nga indibiduwal an naghangyo hin mga literatura ha Biblia.
Bisan kon an “Eureka Drama” bangin diri sugad ka makatirigamnan ha kasaysayan, kondi posible nga minilyon an nakakita hinin naiiba nga presentasyon tikang ha Australia ngadto ha Argentina, tikang ha South Africa ngadto ha British Isles, India, ngan ha Caribbean. Pinaagi hini, damu ha ira an nakabiling han kamatuoran ha Biblia nga mas presyoso kay han bulawan, ngan nakagsiring “Eureka!”
^ par. 4 Kitaa an “Tikang ha Aton Daan nga mga Koleksyon—An 100-ka-Tuig nga Salida nga Nagpaparig-on han Pagtoo” ha Barantayan, Pebrero 15, 2014, pahina 30-32.


text:
Kahimutangan han Aton Kabilin ha Kalibutan
An Kahimutangan han Aton Kabilin ha Kalibutan (Ingles: World Heritage Site) in usa tigaman nga tuna o lugar nga opisyal nga ginkikilala han United Nations, labi na han United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO). Ini nga mga lugar in ginpili tungod han ira pagigin mahinungdanon base ha kultura, kasaysayan, sayantipiko ngan iba pa, ngan inin hira in legal nga pinapanalipod han mga internasyunal nga tratado. An UNESCO in gintatrato inin ng mga lugar nga mahinungdanon ha kolektiba nga interes han katawhan.


text:
Mga Pakiana Tikang ha mga Magbarasa
Ano nga ebidensya an nagpapakita nga nasakop dayon an kadaan nga syudad han Jerico?
Sumala ha Josue 6:10-15, 20, an kasundalohan han Israel nagmartsa ha palibot han Jerico usa ka beses kada adlaw ha sulod hin unom ka adlaw. Ha ikapito ka adlaw, pito ka beses nga ginlibot nira an Jerico, ngan katapos ginpahinabo han Dios nga marumpag an marig-on nga mga pader hito. Tungod hini, nakasulod an mga Israelita ngan ginsakop ito. Ginsusuportaran ba han arkeolohiya an ginsisiring han Biblia nga ginlikosan an Jerico ha halipot la nga panahon, ngan nasakop dayon ito?
Ha kadaan nga panahon, komon ha mga kaaway an paglikos hin pinader nga syudad. Kon maiha an paglikos, nakukonsumo han mga tawo ha syudad an kadam-an han pagkaon nga ira natirok. Kon masakop na han mga kaaway an syudad, ginkukuha nira an ngatanan nga ira karuyag, pati na an nabilin nga mga pagkaon. Ito an hinungdan nga gutiay gud la o waray na nabilngan nga pagkaon an mga arkeologo ha kagubaan han mga syudad ha Palestina nga ginsakop ha sugad nga paagi. Pero iba an kahimtang ha kagubaan han Jerico. An Biblical Archaeology Review nagsiring: “An pinakadamu nga nabilngan ha kagubaan, labot han mga surudlan nga hinimo ha lapok, amo an mga lugas.” Ito nagdugang: “An pakabiling hin sugad kadamu nga lugas talagsahon gud.”
An Biblia nasiring nga waray kuhaa han mga Israelita an pagkaon ha Jerico tungod kay gindid-an hira ni Jehova nga buhaton ito. (Jos. 6:17, 18) An mga Israelita sinulong ha Jerico ha katsaringsing, katapos gud la han pag-ani salit damu an suplay han lugas. (Jos. 3:15-17; 5:10) Tungod kay damu an lugas nga nabilngan ha kagubaan han Jerico, nagpapamatuod ito nga halipot la nga panahon an paglikos han mga Israelita ha Jerico, sugad han ginsisiring han Biblia.


text:
AN PUNTO DE BISTA HAN BIBLIA
Krus
Para ha damu, an krus simbolo han Kristianidad. Pero diri ngatanan natoo nga an krus sadang isul-ot, o idispley ha balay ngan ha singbahan.
Namatay ba hi Jesus ha krus?
AN GINSISIRING HAN PIPIRA
Ginpatay han mga Romano hi Jesus pinaagi ha pagbitay ha iya ha krus nga ginhimo tikang ha duha nga kahoy.
AN GINSISIRING HAN BIBLIA
Ginpatay hi Jesus “pinaagi hin pagbitay ha iya ha kahoy.” (Buhat 5:30, An Baraan nga Biblia) An mga pulong nga gin-gamit han mga parasurat han Biblia nagpapasabot nga an instrumento ha pagpatay kan Jesus usa la nga kahoy, diri duha. An Griego nga pulong nga stau·rosʹ, sumala ha Crucifixion in Antiquity, nangangahulogan “hin poste. Diri ito katugbang ha ‘krus.’” An pulong nga xyʹlon, nga gin-gamit ha Buhat 5:30 nangangahulogan “la hin tadong nga kahoy o poste diin iginraysang han mga Romano adton ira mga ginhuhunahuna nga sadang igraysang ha krus.” *
Iginkakaw-ing liwat han Biblia an pamaagi ha pagpatay kan Jesus ha usa nga kadaan nga balaud ha Israel. Ito nasiring: “Kon in usa ka tawo makabuhat hin sala nga angay ha kamatayon, ngan hiya patayon, ngan bitayon mo hiya ha kahoy; . . . hiya nga ginbitay minaraut han Dios.” (Deuteronomio 21:22, 23) Uyon hito nga balaud, an Kristiano nga hi apostol Pablo nagsurat nga hi Jesus “ginpanhimaraot imbes nga kita, tungod kay ini an iginsurat: ‘Ginpanhimaraot an tagsa nga tawo nga ginbitay ha kahoy [xyʹlon].’” (Galacia 3:13) Hito nga paagi, iginpapakita ni Pablo nga namatay hi Jesus ha usa nga poste o ha usa nga kahoy.
“Ginpatay niyo hiya pinaagi hin pagbitay ha iya ha kahoy.”—Buhat 10:39, An Baraan nga Biblia.
Gin-gamit ba han mga disipulo ni Jesus an krus ha pagsingba ha Dios o sugad nga simbolo han Kristianidad?
AN GINSISIRING HAN BIBLIA
Waray mababasa ha Biblia nga gumamit an mga Kristiano ha siyahan nga siglo hin krus sugad nga simbolo han relihiyon. Lugod, an mga Romano hito nga panahon an gumamit han disenyo nga krus sugad nga simbolo han ira mga dios. Katapos, paglabay hin 300 ka tuig tikang han mamatay hi Jesus, gin-gamit an krus han emperador han Roma nga hi Constantino sugad nga simbolo han iya kasundalohan, ngan katapos, nagin bahin na ito ha “Kristiano” nga singbahan.
Tungod kay an krus gin-gamit han mga pagano ha pagsingba ha ira mga dios, gagamiton ba ito han mga disipulo ni Jesus ha pagsingba ha tinuod nga Dios? Diri gud kay maaram hira nga diri gin-uuyonan han Dios an pagsingba nga nagamit hin “ladawan ha bisan ano nga hitsura” ngan an mga Kristiano sadang ‘maglikay ha idolatriya.’ (Deuteronomio 4:15-19; 1 Corinto 10:14) “An Dios Espiritu,” diri hiya nakikita han mga tawo. Salit, an siyahan nga mga Kristiano waray gumamit hin nakikita nga mga butang ngan mga simbolo basi magin duok ha Dios. Lugod, ginsingba nira hiya “ha espiritu”—nga an ira pagsingba gin-giyahan han iya diri nakikita nga baraan nga espiritu, ngan ha “kamatuoran”—nga uyon ha kaburut-on han Dios sugad han iginpahayag ha Kasuratan.—Juan 4:24.
“An totoo nga mga magsiringba magsisingba ha Amay uyon ha espiritu ngan ha kamatuoran.”—Juan 4:23.
Paonan-o sadang ipakita han mga Kristiano an ira respeto kan Jesu-Kristo?
AN GINSISIRING HAN MGA TAWO
“Baga hin natural ngan makatadunganon nga an instrumento han katalwasan sadang tahuron ngan dayawon. . . . Hiya nga nagdadayaw han mga imahen, nagdadayaw han persona nga ginrirepresentaran hito.”—New Catholic Encyclopedia.
AN GINSISIRING HAN BIBLIA
May utang nga kaburut-on an mga Kristiano kan Jesus kay pinaagi han iya kamatayon nagin posible nga mapasaylo an ira mga sala, makadaop ha Dios, ngan makakarawat hin kinabuhi nga waray kataposan. (Juan 3:16; Hebreo 10:19-22) Waray hira sugoa nga magpakita hin pagtahod hito nga regalo pinaagi ha pagdispley hin usa nga simbolo ni Jesus o pagpahayag la hin pagtoo ha iya. Oo, “an pagtoo nga waray mga buhat patay.” (Santiago 2:17) Sadang ipakita han mga Kristiano an ira pagtoo kan Jesus. Ha ano nga paagi?
“An gugma han Kristo nag-aaghat ha amon,” siring han Biblia, “tungod kay ini an amon konklusyon, nga an usa nga tawo namatay para ha ngatanan. . . . An mga buhi diri na mabuhi para ha ira kalugaringon, kondi para ha iya nga namatay para ha ira ngan ginbanhaw.” (2 Corinto 5:14, 15) Naaaghat an mga Kristiano nga ipahiuyon an ira kinabuhi ha susbaranan han Kristo tungod han iya makatirigamnan nga pagpakita hin gugma. Hini nga paagi, mas napapasidunggan nira hi Jesus kay ha paggamit hin relihiyoso nga mga simbolo.
“Kaburut-on han akon Amay nga an tagsa nga nakilala ha Anak ngan nagpapakita hin pagtoo magkaada kinabuhi nga waray kataposan.”—Juan 6:40.
^ par. 8 A Critical Lexicon and Concordance to the English and Greek New Testament, 11th Edition, ni Ethelbert W. Bullinger, pahina 818-819.


text:
Kon Paonan-o ka Mabubuligan Hini nga Brosyur
Ini nga brosyur mabulig ha imo nga mahibaro tikang mismo ha Pulong han Dios, an Biblia. An mga teksto ha kataposan han tagsa nga parapo nagpapakita kon diin mo mababasa ha Biblia an baton ha mga pakiana nga nakasurat ha madakmol nga letra.
Samtang ginbabasa mo an mga teksto, tagda kon paonan-o hito ginbabaton an mga pakiana. Nalilipay an mga Saksi ni Jehova nga buligan ka nga maisaysay an kahulogan han mga teksto.
Tigamni: An ngatanan nga publikasyon nga gin-unabi hini nga brosyur iginpublikar han mga Saksi ni Jehova.
Mahibaro hin Dugang
Paghangyo hin Libre nga Pag-aram ha Biblia
Paonan-o Ginhihimo an Pag-aram ha Biblia?
Ha bug-os nga kalibotan, an mga Saksi ni Jehova kilala nga nagtatanyag hin libre nga pag-aram ha Biblia. Hibaroi kon paonan-o ito ginhihimo.


text:
Estadistiká
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An estadistiká[1] usa nga siyensya matematika nga nanginginlabot hiton pagtirok, pag-analisar, pag-interpretar o pagpahayag, ngan pagpamulong hiton data. Ginagamit ini hin damo nga kalain nga disiplina akademika, tikang han pisikal ngan sosyal nga mga siyensya ngadto han humanities. Iton estadistika gin-gagamit gihapon hin paghimo hin mga desisyon.
Pinanbasaran
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 91.


text:
Pag-awayan ha Puebla
An Pag-awayan ha Puebla nahinabo dida han Mayo 5, 1862 harani ha syudad han Puebla, Mehiko, dida han Franses nga intervention ha Mehiko. Ini usa nga dako nga pagdaog han Mehikano, ngan ginsasaurog ini ha tagsa tuig komo Cinco de Mayo.
Mga kaagi nga nagpauna[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han urhe nga bahin han 1861, hi Napoleon III han Fransya nagpadara han iya mga kasundalohan ha Mehiko, kuntalosay pagkuha hin bayad han mga utang hin kasanhi nga gobyerno han Mehiko. Hi Presidente Benito Juárez uyon nga baydon inin mga utang, pero ha mga installment la. An tinuod nga panuyo ni Napoleon III amo in pagbungkag han Gobyerno Konstitusyonal han Mehiko, magtukod hin monarkiya nga ugop han Fransya, ngan padukwagon an iya pagkontrol tubtob ha Butnga ngan Salatan nga Amerika (Súdamerica).
An mga kasundalohan ni Napoleon III nag-okupar han syudad han Veracruz han Disyembre 8, 1861. An tuod nga panuyo han ekspedisyon nasabtan dayon.
An Pag-awayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An mga paso nga tipangadto ha Puebla ginsasalipdan han mga Fuerza (Fort) Guadalupe ngan Loreto. Hi Zaragoza nagsumpay han mga fort pinaagi hin mga depensiba nga mga kanal nga ginbuho tabok han dalan.
An panahon nagpabor han mga Mehikano. An pag-inuran han panahon naghimo han tuna nga lapok, nga nakahinay han pag-abante han artilyeriya Franses.
Tungod kay nakatamay hiya han mga Mehikano nga kasundalohan, an Franses nga heneral nga hi Heneral Lorencez naghunahuna nga an mga Mehikano mangangatras tikang hin makusog nga pakig-away. Dida han udto, gindirekta niya an iya syahan nga pagsalakay ha butnga nga posisyon han mga Mehikano. An mga Mehikano waray magpabantad ngan ira ginpaatras an mga Franses. An Franses nag-regroup ngan naglansar hin duha pa nga mga pagsalakay, nga mga nagkapipirde.
Sinmalakay hin pagbalos an mga Mehikano. Usa nga puwersa hin mga Zacapoaxtla ngan Xochiapulco nga mga lumad, nga an damo ini ha ira armado la hin mga sundang, nakapirde hin bahin han mga Franses. Hi Porfirio Díaz (nga magigin Presidente han Mehiko) namuno hin disiplinado nga kompanyiya hin Mehikano nga nangangabayo nga inmataki ha flank han mga Franses. Natapos an pakig-away han 4:30 p.m.
Han pagsirom na, inmatras an mga Franses hin pira ka distansya. Naghulat hi Heneral Lorencez hin duha ka adlaw para hin Mehikano nga kontra-opensiba, pero hi Zaragoza diri karuyag umatake han Franses ha abre nga patag, nga diin mawawara an iya depensiba nga bentaha. Tungod kay diri hiya karuyag maghimo hin usa pa nga pagsalakay ngan tungod kay diri maupay an panahon nga nag-upod hin pag-uran hin granizo o hail, ginpa-atras ni Lorencez an iya mga puwersa ngadto ha Orizaba.
Katapos[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han Mayo 10, 1862, gindeklara ni Presidente Juárez nga an anibersaryo han Pakig-away ha Puebla magigin nasudnon nga adlaw hin pagsaurog, nga tinatawag nga "Pakig-away ha Puebla nga Adlaw" o Cinco de Mayo. Bisan kon ginkikilala ini nga adlaw hin pagsaurog, ha yana diri ini federal nga adlaw-hin-pagsaurog o holiday ha Mehiko, ngan depende la kon iton mga tawo mayda bakasyon tikang ha iskwela o trabaho.
An mga Franses nakasabot nga an ira puwersa ekspedisyonaryo kulang hin kusog han ira panuyo-on, amo nga ira ini gindugngan hin mga 30,000 pa nga mga kasundalohan. Han 1863, an mga Franses nagmarcha naliwat tipangadto ha Syudad han Mehiko, pero hini nga panahon, ginlaktaw nira an Puebla. Pagkatapos han ira malinamposon nga pagkuha han kapital, ira gin-installar an puppet nga rehimen ni Emperador Maximiliano.
Bisan kon an Pakig-away ha Puebla waray makapugong han Franses nga pagkontrol han Mehiko, importante pa gihapon ini nga pagdaog para han mga Mehikano. Amo ini an nagpahataas han ira morale ngan nag-aghat han ira determinasyon pagtipa han invasion. Naghatag ini han gobyerno ni Juárez hin dako nga kinahanglanon nga oras. Bisan man kon napiritan hira pagbiya han Syudad han Mehiko ngan umatras ngadto ha amihanan, nagmantener pa gihapon hira hin gobyerno nga ginkilala hin damo nga mga nasod. Han 1867, ginpirde nira hi Maximiliano ngan an iya mga batos.
An Pakig-away han Puebla mayda gihapon importansya ha kaagi nga amo ini an nakapatay han mga paglaom ni Napoleon III nga madali an pagkontrola han Mehiko, nga iya plano gamiton komo base pagbulig han mga Confederate dida han Americano nga Gyera Sibil


text:
Sugbo
An Sugbo (kon ha Kinatsila Cebu) usa nga isla-nga-probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Sugbo o Cebu City. Iton Sugbo halaba nga diri-haluag nga isla nga mga 225 ka kim iton kahalaba tikang ha amihanan ngadto ha salatan ngan ginpapalibotan in mga 167 nga gudtigudti nga mga hagrani nga isla, sugad han Isla han Mactan, Bantayan, Daanbantayan, an mga Isla han Camotes, nbp.
Iton Sugbo usa han mga pinakamainuswagon nga mga lalawigan han nasod. An metropolitan nga area han Syudan han Sugbo o Cebu City (nga upod hini nga metropolitan nga area an mga syudad han Mandaue ug Lapu-Lapu) ika-duha la hiton Metro Manila ha kadamo hiton populasyon ha bug-os nga nasod.
Lalawigan han Sugbo
2000 nga census—3,356,137 (gidako-i)
Densidad—660 ha tagsa km² (ika-6 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—3
Mga Komponent nga Syudad—8
Mga Bungto—44
Mga Baranggay—1,203
Mga Distrito ha Kongreso—8†
An Sugbo nahamutangan ha sinirangan han Isla han Negros; ha sinirangan han Sugbo amo an Isla han Leyte ngan ha timugan o habagatan-sinirangan amo an isla ngan probinsya han Bohol. Ginsasapitan an Sugbo han Estrecho han Sugbo ha sinirangan (nahabutnga ini han Sugbo ngan Bohol) ug han Estrecho han Tañon ha katundan (nahabutnga han Sugbo ngan Negros).
An Sugbo ginsisirbisyo-an han Mactan-Cebu International Airport, nga nahamutangan ha Syudad han Lapu-Lapu, mga treinta minutos nga drive tikang ha sentro han Syudad han Sugbo.
Sulod
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Nahamutangan an Sugbo ha may butnga han 9°25'N ug 11°15'N nga latitude ngan ha may butnga han 123°13'E ug 124°5'E nga longitude dida ha butnga han kapurupud'an Pilipinhon.
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Sugbo mayda kap-atan kag upat (44) ka bungto ngan siyam (9) ka syudad.
Mga Syudad[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga bungto[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Pipira nga Kirita-on[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Krus ni Magallanes
- Fort San Pedro
- Basilica Minore del Santo Niño
- Magellan shrine
- Lapu-Lapu shrine
- Kapitolyo han Sugbo
- Tulay Marcelo Fernan
Kitaa Gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Probinsya han Sugbo
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Syudad han Sugbo
- Sun.Star Cebu Online
- The Freeman News
- Cebu Portal and Visitors Guide
- Dazzling Cebu - What it is now
- VirtualCebu.com - Cebu QTVR and Photos
- LakbayPilipinas.com - Cebu Photos and Travel Guide
- CeBu CeBoom CeBlog - Upbeat on Cebu's Blog
- Cebu Photo Gallery


text:
Heyograpiya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Sulod
Heyograpiya[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An heyograpiya (ha Griyego Yeιa, "tuna" ngan Ypaφeιv, "pagdeskribir" o "pagsurat" o "pagmapa") amo an siyensya nga nag-aaram han kalibutan ngan han mga kaangayan, mga sosyudad, ngan fenomena nga aada hini. Iton literal nga kahubad han Griyego amo iton "pagdeskribir o pagsurat mahitungod han Kalibutan". Hi Eratosthenes (275-195 B.C.) amo an syahan nga tawo nga naggamit han pulong nga "heyograpiya".
Usa ka iksampulu hin MAPA OSM
An pag MAPA[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Pagkuha hin usa nga sukulan para imu basihan han imu pitad. Ini nga sukulan in sidngun ta nga pitad. An imu pitad ansya an sukul han usa nga sukulan. Sukla an imu pitad kun nasagka ngan kun nalugsad. Gamit kompas paghimu han imu mapa.
Pagtikang mu paglakat kitaa kun diin an nurti. Kun atubangan mo an nurti lakat tipakadtu ha nurti. Ihapa an imu pitad kun ada ka man ha patag. Kun naka-ihap ka hin usa ka gatos (100) nga pitad ha patag tipakadtu ha nurti. Sumagka ka kalim-an kag upat (54) nga pitad. Lumugsad napulu kag walu (18) nga pitad. Pag abut mu ha tabi han dagat, itun an tutuban han tona. Igsurat 100 patag, 54 sagka ngan 18 lugsad tipanurti.
Adtu ka na ha nurti, talikud para umatubang ha imu an dagum. Pakadtu ikaw ha imu tuu o wala, hini nga atun liksiyun makadtu kita ha tuu. Tipakadtu kita ha katundan. Lakat tikadtu ha katundan mayda kita 30 nga pitad ha patag. Igsurat 30 patag tikang nurti atubang sur tipatuu katundan. Pakadtu ha imu wala para umatubang ka na liwat ha sur. Lakat nga nagkamayda ka 36 nga pitad sagka ngan 6 nga pitad lugsad. Midyu huruhimubu na an bukid nga guin agian. Lakat ngan nakahimu ka pitad ha patag hin kawaloan (80) nga pitad ha patag ngadtu ha tabi. Pakadtu ha imu wala ma-atubang ka han sinirangan. Lumakat ka ngan nakahimu hin katloan (30) nga pitad ha patag, pakadtu ha imu wala maatubang ka han sur, lumakat ka ngan nakahimu karuhaan (20) nga pitad ha patag.
An kabug-usan:
Iyu balay
100 pitad patag tipanurti
54 pitad sagka tipanurti ; 27 pitad patag
18 pitad lugsad tipanurti ; 27 pitad patag
ha nurti nagpa wala
30 pitad patag tipa katundan
nagpa wala
36 pitad sagka tipa sur ; 18 pitad patag
6 pitad lugsad tipa sur ; 18 pitad patag
80 pitad patag tipa sur
nagpa wala
30 pitad patag tipa sinirangan
nagpa tuu
20 pitad patag tipa sur
Iyu na balay.
An usa nga pitad pag nasagka ansya in katunga la han usa nga pitad ha patag. An usa nga pitad tipalugsad ansya in usa kag tunga nga pitad ha patag.
Kun susuklun an tona mayda iksaktu ngada subra guti tungud han tabi nga dagat nga na tipahiwi. Didi ha sur-katundan.
100 + 27 = 127, 127 + 27 = 144 pitad sur-nurti nga katadungan
18 + 18 = 36, 36 + 80 = 116, 116 + 20 = 136 pitad nurti-sur nga katadungan
an pagkakaibba nga 18 ansya an pagkakaibba han kahitas-un han bukid.
30 pitad sinirangan-katundan nga katadungan
30 pitad katundan-sinirangan nga katadungan
An pagsukul han Bukid[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Tipa-nurti
54 pitad sagka han bukid (sur han bukid)
18 pitad lugsad han bukid (nurti han bukid)
Tipa-sur
36 pitad sagka han bukid (nurti han bukid)
6 pitad lugsad han bukid (sur han bukid)
Kun atun bana-banaun, pagsagka tipa nurti 54S ngan pag lugsad 18L tipasur, kun ha pagsagka katunga la han pitad ha patag bali 27 la an 54S ngan paglugsad usa ngan tunga han pitad ha patag bali 27 an 18L. An kahitas-un han bukid ha tuktuk in 54 pitad, ha ligid in 36 pitad.
Sukul han bukid:
Kahitas-un ha butnga: 54 pitad
Kahitas-un ha ligid: 36 pitad
Kahilapdun ha butnga: 27 pitad
Kahilapdun ha ligid: 18 pitad


text:
Leksyon 14
Kay Ano nga May-ada Organisasyon an Dios?
1. Kay ano nga ginpili han Dios an kadaan nga Israel nga magin iya katawohan?
Gin-organisar han Dios nga magin nasud an tulin han patriarka nga hi Abraham ngan gintagan hira hin mga balaud. Gintawag niya ito nga nasud nga “Israel,” ngan ito la nga nasud an nagsingba ha tinuod nga Dios ngan ha ira igintapod an iya pulong. (Salmo 147:19, 20) Salit pinaagi han nasud han Israel, makakakarawat hin bendisyon an katawohan ha ngatanan nga nasud.
Ginpili han Dios an mga Israelita ha kadaan nga panahon basi magin iya mga saksi. An ira kasaysayan nagpapakita kon paonan-o makakapahimulos an mga tawo ha pagsunod han mga balaud han Dios. (Deuteronomio 4:6) Salit pinaagi han mga Israelita, makikilala han iba an tinuod nga Dios.
2. Kay ano nga gin-organisar an tinuod nga mga Kristiano?
Paglabay han panahon, nawara han Israel an pag-uyon ni Jehova salit ginsaliwnan niya ito han Kristiano nga kongregasyon. (Mateo 21:43; 23:37, 38) Yana, sugad nga kasaliwan han mga Israelita, an tinuod nga mga Kristiano nag-aalagad sugad nga mga saksi ni Jehova.
Gin-organisar ni Jesus an iya mga sumurunod para magsangyaw ngan manhimo hin disipulo ha ngatanan nga nasud. (Mateo 10:7, 11; 24:14; 28:19, 20) Ini nga buruhaton hirani na matapos, ha kataposan hinin presente nga sistema. Ha siyahan nga higayon, ginpapahinabo ni Jehova nga magkaurosa ha tinuod nga pagsingba an minilyon nga tawo. (Pahayag 7:9, 10) Gin-oorganisar liwat an tinuod nga mga Kristiano basi magdinasigay ngan magbinuligay ha kada tagsa. Ha bug-os nga kalibotan, nakakarawat nira an pariho nga mga instruksyon nga basado ha Biblia ha ira mga katirok.
3. Paonan-o nagtikang an organisasyon han mga Saksi ni Jehova ha moderno nga panahon?
Han dekada 1870, gin-usisa han gutiay nga grupo han mga estudyante han Biblia an maiha na nga igintago nga mga kamatuoran ha Biblia. Maaram hira nga gin-organisar ni Jesus an Kristiano nga kongregasyon basi magsangyaw, salit gintikangan nira an pagsangyaw mahitungod ha Ginhadian ha bug-os nga kalibotan. Han 1931, gin-gamit nira an ngaran nga mga Saksi ni Jehova.
4. Paonan-o gin-oorganisar an mga Saksi ni Jehova?
Han siyahan nga siglo, may usa nga grupo hin hamtong nga kalalakin-an nga nagmamangno ha ngatanan nga Kristiano nga kongregasyon ha iba-iba nga nasud. Ginkilala nira hi Jesus sugad nga Ulo han kongregasyon. (Buhat 16:4, 5) Ha pariho nga paagi, an mga Saksi ni Jehova yana may Nagmamando nga Lawas nga ginkukompwesto hin hamtong nga kalalakin-an. Hira an nanginginano ha sanga nga mga opisina han mga Saksi ni Jehova nga naghuhubad, nag-iimprinta, ngan nananaltag hin mga publikasyon nga basado ha Biblia ha sobra 600 nga yinaknan. Salit an Nagmamando nga Lawas nagpaparig-on ngan naghahatag hin giya nga tikang ha Biblia ha sobra 100,000 nga kongregasyon ha bug-os nga tuna. Ha tagsa nga kongregasyon, may kwalipikado nga kalalakin-an nga nag-aalagad sugad nga tigurang, o paramangno. Mahigugmaon nga ginmamangnoan nira an panon han Dios.
An mga Saksi ni Jehova gin-oorganisar basi magsangyaw han maopay nga sumat ngan manhimo hin disipulo. Pariho ha mga apostol, nagsasangyaw hira ha balay-balay. (Buhat 20:20) Nagtatanyag liwat hira hin pag-aram ha Biblia ha mga tawo nga nahigugma ha kamatuoran. Pero an mga Saksi ni Jehova diri kay basta organisasyon la. Usa hira nga pamilya nga may mahigugmaon nga Amay. Magburugto hira nga nahigugma ha usa kag usa. (2 Tesalonika 1:3) Tungod kay an katawohan ni Jehova gin-oorganisar basi lipayon hiya ngan buligan an iba, hira an pinakamalipayon nga pamilya dinhi ha tuna.
Mahibaro hin Dugang
Ano Gud ba an Igintututdo han Biblia?
Magpabilin ha Gugma han Dios
Paonan-o naton maipapakita an aton gugma ngan pagpasalamat ha ngatanan nga ginbubuhat han Dios?
HIN-O AN NAGBUBUHAT HAN KABURUT-ON NI JEHOVA YANA?
Ano nga Klase hin mga Tawo an Mga Saksi ni Jehova?
May-ada ka ba kilala nga Saksi ni Jehova? Ano gud an imo hinbabaroan mahitungod ha amon?


text:
Biblia Online | BAG-O NGA KALIBOTAN NGA HUBAD HAN KRISTIANO GRIEGO NGA KASURATAN
Karuyag mo ba basahon ini nga artikulo ha %%?
1 Corinto 15:1-58
15 Mga kabugtoan, ginpapahinumdom ko kamo yana mahitungod han maopay nga sumat nga akon iginpahayag ha iyo, nga ginkarawat niyo ngan padayon nga ginsusunod liwat niyo.2 Matatalwas liwat kamo kon marig-on nga tipigan niyo an maopay nga sumat nga iginpahayag ko ha iyo. Kay kon diri, nagin mga tumuroo kamo nga waray la katuyoan.3 An pinakaimportante nga butang nga akon nahibaroan igintutdo ko liwat ha iyo, nga an Kristo namatay tungod ha aton mga sala sumala ha Kasuratan,4 nga hiya iginlubong, nga hiya ginbanhaw ha ikatulo ka adlaw sumala ha Kasuratan,5 nga nagpakita hiya kan Cefas, ngan katapos ha 12 nga apostol.6 Katapos hito, ha usa nga higayon nagpakita hiya ha sobra 500 nga kabugtoan, nga an kadam-an ha ira kaupod pa gihapon naton, pero an iba nangaturog na ha kamatayon.7 Sunod, nagpakita hiya kan Santiago, katapos ha ngatanan nga apostol;8 pero katapos hito ngatanan, nagpakita hiya ha akon nga sugad hin igin-anak ako nga diri pa panahon.9 Kay ako an pinakaubos ha mga apostol, ngan diri ako angay tawagon nga apostol, kay gintimaraot ko an kongregasyon han Dios.10 Pero pinaagi han diri-matupngan nga pagkabuotan han Dios nagkaada ako hini nga pribilehiyo. Ngan an iya diri-matupngan nga pagkabuotan ha akon waray makarag, kay mas damu an akon ginbuhat kay ha iba nga mga apostol, pero diri pinaagi ha akon kondi pinaagi han diri-matupngan nga pagkabuotan han Dios nga aadi ha akon.11 Pero ako man o hira, ini an amon iginsasangyaw ngan pinaagi hini tinoo kamo.12 Yana kon iginsasangyaw nga an Kristo ginbanhaw, kay ano nga an iba ha iyo nasiring nga waray pagkabanhaw han mga patay?13 Kon totoo nga waray pagkabanhaw, kon sugad bisan an Kristo waray mabanhaw.14 Pero kon waray banhawa an Kristo, waray gud pulos an aton pagsangyaw, ngan waray pulos an aton pagtoo.15 Labot pa, kon an mga patay diri gud babanhawon, kon sugad waray banhawa han Dios an Kristo, salit nagigin buwaon kita nga mga testigo mahitungod han Dios kay nasiring kita nga ginbanhaw niya an Kristo.16 Kay kon an mga patay diri babanhawon, waray liwat mabanhaw an Kristo.17 Labot pa, kon waray banhawa an Kristo, waray pulos an iyo pagtoo. Aada la gihapon ha iyo an iyo mga sala.18 Ha pagkamatuod, an mga nangaturog ha kamatayon nga kahiusa han Kristo nawara liwat ha kadayonan.19 Kon tubtob la hini nga kinabuhi an aton paglaom ha Kristo, mas makalolooy kita kay ha bisan hin-o.20 Kondi ha pagkamatuod, ginbanhaw an Kristo, an una nga bunga han mga nangaturog ha kamatayon.21 Tungod kay nagkaada kamatayon pinaagi han usa ka tawo, nagkakaada liwat pagkabanhaw han mga patay pinaagi han usa ka tawo.22 Kay sugad la nga tungod kan Adan an ngatanan namamatay, sugad man an ngatanan mabubuhi pinaagi han Kristo.23 Pero an kada tagsa mabubuhi uyon ha husto nga pagkasunod-sunod: an Kristo amo an una nga bunga, katapos an mga kan Kristo ha panahon han iya presensya.*24 Sunod, an kataposan, kon ihatag na niya an Ginhadian ha iya Dios ngan Amay katapos niya wad-on an ngatanan nga gobyerno ngan an ngatanan nga awtoridad ngan gahum.25 Kay kinahanglan maghadi hiya tubtob nga ibutang han Dios an ngatanan nga kaaway ha ilarom han iya mga tiil.26 Sugad nga kataposan nga kaaway, an kamatayon wawad-on.27 “An ngatanan nga butang iginpasakop” han Dios “ha ilarom han iya mga tiil.” Pero han pagsiring niya nga ‘iginpasakop an ngatanan nga butang,’ klaro nga diri hini upod an Dios nga amo an nagpasakop han ngatanan nga butang kan Kristo.28 Pero kon igpasakop na ha iya an ngatanan nga butang, an Anak mismo magpapasakop liwat ha Dios nga amo an nagpasakop han ngatanan nga butang ha iya, basi an Dios gud la an magmando han ngatanan.29 Kay kon diri, ano an mapapahimulsan han mga ginbabawtismohan kon mamamatay la hira? Kon an mga patay diri gud babanhawon, kay ano nga ginbabawtismohan pa hira kon mamamatay man la hira?30 Kay ano nga namimeligro liwat kita kada oras?31 Kada adlaw naatubang ako ha kamatayon. Sigurado ini sugad la han akon daku nga kalipay tungod ha iyo, mga kabugtoan, nga nakarawat ko kan Kristo Jesus nga aton Ginoo.32 Kon nakig-away ako ha mapintas nga mga hayop ha Efeso pariho han iba nga kalalakin-an, ano an kaopayan hito para ha akon? Kon an mga patay diri babanhawon, kon sugad “pangaon ngan panginom kita kay buwas mamamatay kita.”33 Ayaw kamo palimbong. An maraot nga mga kaupod nakakadaot han maopay nga pamatasan.34 Pamurubuot kamo ha matadong nga paagi ngan ayaw kamo pagbuhat hin sala, kay an iba waray kahibaro mahitungod ha Dios. Ginsisiring ko ini basi maawod kamo.35 Kondi may masiring: “Paonan-o babanhawon an mga patay? Ano nga klase an ira lawas kon banhawon hira?”36 Ikaw nga ignorante nga tawo! An imo iginsabwag diri mabubuhi kon diri anay ito mamatay;37 ngan mahitungod han imo iginsasabwag, diri an lawas nga magtutubo an imo iginsasabwag, pero an liso la, trigo man ito o iba nga klase.38 Kondi an Dios naghahatag hito hin lawas uyon ha iya nalilipayan, ngan an tagsa nga binhi iya gintatagan hin kalugaringon nga lawas.39 Diri ngatanan nga lawas parapriho. Iba an lawas han tawo, iba an lawas han baka, iba an lawas han katamsihan, ngan iba an lawas han isda.40 Ngan may langitnon nga mga lawas, ngan tunan-on nga mga lawas; pero iba an himaya han langitnon nga mga lawas, ngan iba liwat an himaya han tunan-on nga mga lawas.41 Iba an himaya han adlaw, iba an himaya han bulan, ngan iba liwat an himaya han mga bitoon; ha pagkamatuod, iba-iba an himaya han tagsa nga bitoon.42 Sugad liwat hito an pagkabanhaw han mga patay. Iginsasabwag ito nga nadudunot, ginbabanhaw ito nga diri-nadudunot.43 Iginsasabwag ito nga waray dungog, ginbabanhaw ito nga may himaya. Iginsasabwag ito nga may kaluyahan, ginbabanhaw ito nga may gahum.44 Iginsasabwag ito nga pisikal nga lawas, ginbabanhaw ito nga espirituwal nga lawas. Kon may pisikal nga lawas, may espirituwal nga lawas liwat.45 Ini an iginsurat: “An siyahan nga tawo nga hi Adan nagin buhi nga kalag.” An kataposan nga Adan nagin espiritu nga naghahatag hin kinabuhi.46 Pero diri nahiuuna an espirituwal nga lawas lugod an pisikal, ngan katapos an espirituwal nga lawas.47 An siyahan nga tawo tikang ha tuna ngan ginhimo tikang ha tapotapo; an ikaduha nga tawo tikang ha langit.48 An mga ginhimo tikang ha tapotapo pariho ha iya nga ginhimo tikang ha tapotapo; ngan an mga langitnon pariho liwat ha iya nga langitnon.49 Ngan sugad la nga an aton dagway pariho ha iya nga ginhimo tikang ha tapotapo, magigin pariho liwat kita ha dagway niya nga langitnon.50 Pero ini an akon masisiring mga kabugtoan, nga an unod ngan dugo diri makakapanunod han Ginhadian han Dios, ngan an pagin nadudunot diri liwat makakapanunod han pagin diri-nadudunot.51 Pamati! Susumatan ko kamo hin sagrado nga tinago: Diri kita ngatanan makaturog ha kamatayon, pero mababag-o kita ngatanan,52 sugad la kadagmit ha pagpirok han mata, ha panahon han pagtunog han ultimo nga trumpeta. Kay an trumpeta magtutunog, ngan an mga patay babanhawon nga diri na madudunot, ngan mababag-o kita.53 Kay ini nga nadudunot kinahanglan magin diri nadudunot, ngan ini nga mortal kinahanglan magin imortal.54 Pero kon ini nga nadudunot magin diri nadudunot ngan ini nga mortal magin imortal, matutuman ini nga iginsurat: “An kamatayon mawawara na ha kadayonan.”55 “Kamatayon, hain an imo kadaogan? Kamatayon, hain an imo sugod?”56 An sugod nga nakakamatay amo an sala, ngan an gahum han sala tikang ha Balaud.57 Pero salamat ha Dios, kay gintatagan kita niya hin kadaogan pinaagi han aton Ginoo nga hi Jesu-Kristo!58 Salit hinigugma ko nga kabugtoan, magmarig-on kamo, diri nababantad, nga pirme damu an ginbubuhat ha buruhaton han Ginoo, kay maaram kamo nga an iyo pag-alagad ha Ginoo diri nakakarag.


text:
Gpedia:Ortograpiya
Ini nga pakli amo iton gagamiton pagpahayag kon ano nga estilo hin pagsurat it angay gamiton ha Winaray nga Gpedia. Ha yana amo ini an mga suhestyon o rekomendasyon.
- Bisan ano nga diyalekto han linggwahe nga Winaray puyde gamiton.
- Ha mga sururaton mahitungod ha Leyte ug Samar, an naagay nga diyalekto it angay gamiton. Pananglitan, iton artikulo mahitungod han Tacloban angay igsurat ha Tinaklobanon kondi an artikulo han Calbayog angay igsurat ha Kinalbayognon.
- Puyde subdon an mga surundon ha Sinugboanon mahitungod han paggamit han "o" ngan "u".
- Puyde liwat sundon an ortograpiya nga ginrekomenda han Sanghiran san Binisaya
- Puyde liwat sundon an ortograpiya nga ginkasabotan han 2011
Ortograpiya han Sanghiran (1908)
An ortograpiya han Sanghiran san Binisaya ginpagawas katapos han pagmantala ni Norberto Romuáldez han iya libro nga Bisayan Grammar han 1908. Ginsunod dinhi an mga rekomendasyon ni Romuáldez dida han iya libro.
Ortograpiya han 2011
An ortograpiya han 2011 ginkaarubuyonan han dida han Mayo 2011 ha Leyte Normal University.


text:
Istorya 2: Makaruruyag Gud nga Hardin
KITAA an tuna dinhi! Makaruruyag gud an ngatanan! Kitaa an kabanwaan, kakahoyan, mga bukad ngan mga hayop. Nakikita mo ba an mga elepante ngan leon?
Paonan-o ginhimo inin makaruruyag nga hardin? Aton kitaon kon paonan-o igin-andam han Dios an tuna para ha aton.
Siyahan, ginlarang han Dios an berde nga kabanwaan basi matabonan an tuna. Ngan iya ginhimo an ngatanan nga klase hin tanom ngan kakahoyan. Tungod hito, nagin maopay gud pagkit-on an tuna. Kondi may-ada pa ito iba nga kaopayan. Damu hito an naghahatag ha aton hin magrasa nga pagkaon.
Katapos, ginhimo han Dios an mga isda basi lumangoy ha katubigan ngan an mga tamsi basi lumupad ha kalangitan. Ginhimo niya an mga ayam, misay ngan kabayo; an dagku ngan gudtiay nga hayop. Ano nga mga hayop an nakikita ha iyo lugar? Nalilipay kita nga ginhimo han Dios ini ngatanan para ha aton, diri ba?
Ha urhi, ginhimo han Dios an usa nga bahin han tuna nga makaruruyag gud. Gintawag niya ito nga hardin han Eden. Maopay gud ito. Makaruruyag an ngatanan nga aada hito. Ngan karuyag han Dios nga an bug-os nga tuna magin pariho hiton maopay nga hardin nga iya ginhimo.
Kondi, kitaa utro an retrato hito nga hardin. Maaram ka ba kon ano an kulang nga nakita han Dios? Aton kitaon.
Genesis 1:11-25; 2:8, 9.
Mga pakiana
- Ano an ginbuhat han Dios ha pag-andam han tuna basi magin urukyan naton?
- Ano an magkalain-lain nga hayop nga ginhimo han Dios? (Kitaa an retrato.)
- Kay ano nga espesyal an hardin han Eden?
- Ano an karuyag han Dios nga mahitabo ha bug-os nga tuna?
Dugang nga mga pakiana
- Basaha an Genesis 1:11-25.
Ano an ginhimo han Dios ha ikatulo ka adlaw han paglarang? (Gen. 1:12)
Ano an nahitabo ha ikaupat ka adlaw han paglarang? (Gen. 1:16)
Ano nga mga hayop an ginhimo han Dios ha ikalima ngan ikaunom ka adlaw? (Gen. 1:20, 21, 25)
- Basaha an Genesis 2:8, 9.
Ano an duha nga espesyal nga kahoy nga iginbutang han Dios ha hardin, ngan ano an ginsisimbolohan hito?


text:
Kambang
An Kambang[1] o Tulbok-Tulbok[2] (“:”) amo an usa ka tigaman ha panurat.
Mga kasarigan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ Vicente I. de Veyra "Ortograpiya Han Binisaya". Bahin nga kinuha tikang han Mga Lagda Han Pagsurat Han Aton Pinulongan ni Vicente I. de Veyra nga ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 441.