text:
Amália Rodrigues
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Amália Rodrigues, (giharani-i nga kaluwas ha Winaray: a-MA-lia ro-DRI-gesh) (Hulyo 1920 – Oktubre 6 1999) amo in Portugues nga magkaranta ngan actriz. Natawo hiya ha Lisbon. In mga dokumento opisyal nagbutang han petsa han iya katawo nga Hulyo 23, pero hi Amália nagsiring pirme nga an iya kaadlawan dida han Hulyo 1 1920. Natawo hiya ha Rua Martim Vaz (Martim Vaz nga Kalsada), ha Pena Freguesia han Lisbon.
Kilalado hiya nga an "Reyna han Fado" ngan pinaka-impluwensyal hiya ha pagpakilala han fado ha kalibotan ha gawas han Portugal. Hiya an pinaka-importante nga persona han pagpadukwag hini nga genre, pinaagi hin unob nga talento ha pag-interpreta nga maupay an pagpadukwag ha bug-os hin 40-ka-tuig nga pagrekord ngan ha entablado nga karera. An mga pasundayag ni Amália ngan an iya pagpili hin repertoire nagpadukwag han katubtuban han Fado ngan nagbulig han pagbalhin (o pag-redefine) hini ngan pag-reconfigure hini para ha iya ngan han mga sumurunod nga mga henerasyon. Ha resulta, hi Amália amo an sinisiring nga nagsurat han mga surondon kon amo ba iton angay ha Fado ngan unan-o an pagpasundayag hini hin babaye nga magkaranta — o Fadista —, hangtod nga tubtob ha yana hi Amália nagpapabilin nga diri-malalabwan nga modela ngan waray kataposan nga kuruhaon hin repertoire para han ngatanan nga mga sinmunod. Hi Amália amo gihapon iton nagpapabilin nga amo la an tinuod nga internasyonal nga star nga tikang ha Portugal, nga mayda halu-ag in karera internasyonal ha butnga han mga 1950 ngan han mga 1970, bisan man kon ini dida hin takna nga ini mga mga paningkamot diri masayon in pag-quantify sugad ha yana. Pero mga iba nga mga sikat nga internasyonal nga mga artista sugad kanda Madredeus, Dulce Pontes o Mariza nakaharani hini nga status.
Katapos hin pira ka tuig hin mga amateur nga pasundayag, an syahan nga profesyonal nga buhat ni Amália hin fado nga lugar nahinabo dida han 1939, ngan madali hiya nahimo nga regular nga guest star hin mga revue ha entablado. Didto ginkakilala hiya kan Frederico Valério, usa nga klasikal-nga-musika-nga-nagtuon nga kompositor, nga nakakilala han potential han kan Amália tingog, nagsurat hin mga expansivo nga mga tuno nga gin-custom-design para han boses ni Amália, nga nagbuka han mga daan nga surondon ha Fado ha pagdugang hin pag-upod hin orchestra.
An iya kasikat ha Portugal nagtikang pagdukwag ha langyaw pinaagi hin mga biyahe ha Espanya ngan in maiha nga pag-ukoy ha Brasil nga diin, dida han 1945, naghimo hiya han iya syahan mga mga pan-rekord ha Brasilenyo nga label Continental. Sinmunod an iya trabaho ha Paris, han 1949. Han 1950, samtang nagperform hiya ha mga Marshall Plan international benefit show, ginpagawas niya an "April in Portugal" ha mga internasyonal nga magkirita (ha ilarom han orihinal nga titulo hini nga "Coimbra").
Han mga syahan nga bahin han mga '50, an pag-patronahe han sikat nga maniniday nga Portuges nga hi David Mourão-Ferreira nagtigaman han pagtikang hin bag-o nga takna: kinmanta hi Amália hin mga sinurat han pinakaharangdon mga mga maniniday han nasod, ngan mayda pira ha ira nga nagsurat hin mga liriko para ha iya.
Han Oktubre 6 1999, namatay hi Amália Rodrigues ha edad nga 79 ha iya balay ha Lisbon. Museo na yana an iya balay (ha Rua de São Bento).
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas
- Amália: uma estranha forma de vida (ha Portuges)


c: text/html

text:
Tinag-alog
An Tinag-alog (kon ha Tinag-alog: Wikang Tagalog) usa nga Austronesyano nga yinaknan ha Pilipinas. Ini amo an lumad nga yinaknan ha mga butnga nga dapit han isla han Luzon, ngan han mga hagrani nga mga isa. Lumad gihapon ini nga yinaknan ha Mindoro ngan Marinduque. Ini amo la nga yinaknan nga lumad ha Pilipinas nga gintututdo komo usa nga aradman o subjek han bug-os ha Pilipinas. Siring han iba amo daw ini an ginbatikan o ginbasehan han nasudnon nga yinaknan nga Filipino (nga tinawag nga Pilipino ugsa han 1987) kondi mayda liwat mga nasiring nga iton Filipino o Pilipino, usa la nga kalain nga Tinag-alog.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Danaw Urmia
An Danaw Urmia (Pinersiyano: دریاچه ارومیه Daryâcheh-ye Orumiyeh; Kinurdo: زه ریاچه ی ورمێ; Inazeri: ارومیه گولو , ارومیه گولی, Inarmenyo: Ուրմիա լիճ or Կապուտան լիճ; hadto nga ngaran: Danaw Matiene usa nga mapag-ad nga danaw ha amihanan-katundan nga Iran harani ha Turkiya. An danaw aada ha kabutngaan han mga lalawigan han Sinirangan nga Azerbaihan ngan Katundan nga Azerbaijan, katundan han salatan nga bahin han harani ha itsura nga Dagat Caspio. Gidadakoi ini nga danaw ha sulod han Butnga nga Sinirangan, ngan ikatulo ha gidadakoi nga mapag-ad nga danaw ha kalibotan nga mayda kahaluag nga ginbabanabanahan 5,200 km² (2,000 milya²). Ha iya gihahaluagi nga kadako, mayda ini 140 km (87 milya) kahilaba, ngan 55 km (34 milya) kahaluag. An iya gihahalarumi nga punto mayda 16 m (52 ft) nga kahalarom.


text:
Ma Ying-jeou
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Ma Ying-jeou (nahig-araan nga Tsinino: 馬英九; ginyano nga Tsinino: 马英九; pinyin: Mǎ Yīngjiǔ; natawo Hulyo 13, 1950) amo an ika-12 nga panahon ngan nalingkod ha yanâ nga Mangulo han Republka han Tsina (RT), nga kilalado hin agsob nga Taiwan, ngan hiya gihapon an Chairman o Mangulo han Partido Kuomintang, nga tinatawag gihapon nga Partido nga Tsino nga Nasyonalista. Nag-alagad anay hiya nga Ministro hin Hustisya tikang 1993 tubtob 1996, Alkalde han Taipei tikang 1998 tubtob 2006, ngan Chairman o Mangulo han Kuomintang (KMT) tikang han 2005 tubtob 2007. Hi Ma napili nga Alkalde han Taipei han 1998 ngan otro nga na-elhiri han 2002. Napili hiya nga Mangulo han Kuomintang han mga api han partido dida han Hulyo 16, 2005. Nag-anunsyar hiya han iya pagresignar dida han Pebrero 13, 2007, katapos hiya tahapan han Opisina han Labaw nga Fiscal han Taiwan hin mga pantahap hin sayop nga paggamit hin salapi nga kanan alkalde dida han iya panahon nga pagka-alkalde han;[1] an ngatanan nga mga pantahap nagresulta hin waray nabilingan nga sala ha iya. Hi Ma ha sunod nagdaog han pagin-mangulo han piniliay hin mangulo han RT han 2008. Ginhurar hiya ngadto ha puwesto dida han Mayo 20, 2008, ngan ginhurar hiya nga Chairman han Kuomintang dida han Oktubre 17, 2009.[2]
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Chang, Rich; Yan-chih, Mo (Pebrero 13, 2007). Ma starts 2008 bid after indictment. Taipei Times.
- ↑ President takes over as KMT chair, says will punish mavericks. The China Post.


text:
Colmar
Mga Koordinada: 48°04′54″N 7°21′20″E / 48.0817°N 7.3556°E
An Colmar (Frinanses: Colmar, ginluluwas nga: [kɔlmaʁ]; Inalsas: Colmer [ˈkolməʁ]; Inaleman: Colmar, dida han 1871–1918 ngan 1940–1945: Kolmar) usa nga komyun ha departamento han Haut-Rhin ha Alsace ha dumagsaan nga Fransya.
Amo ini an prefektura o kapital ha departamento han Haut-Rhin ha nasod han Fransya.
Nahamutang ini dida han Alsace nga Ruta hin Vino ngan nagtatagad ini nga komyun nga amo ini ngahaw an "Ulohan han Vino Alsace" (capitale des vins d'Alsace).
Han 2006, an syuad han Colmar mayda katawhan nga 65,713[1] ngan an metropolitano nga kahaluag han Colmar mayda katawhan nga 120,367.[2] An Colmar amo an kamutngaan han arrondissement han Colmar, nga mayda 144,700 ka molupyo dida han 2006.[3]
An Colmar amo an bungto nga gin-ukyan ni Martin Schongauer an pintor ug grabador ngan ni Frédéric Bartholdi, an iskultor nga nagdisenyo han Statue of Liberty (Estatuwa han Libertad). Kilalado an syudad tungod han maupay nga nagpabilin nga daan nga bungto, an damo nga mga kiritaon ha arkitektura ngan han mga museo hini, nga diin upod an Unterlinden nga Museo.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Commune : Colmar (68066) ha INSEE
- ↑ Aire urbaine 1999 : Colmar (067) ha INSEE
- ↑ Arrondissement : Colmar (682) ha INSEE


text:
Guipúzcoa
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Guipúzcoa (ha Vascongado: Gipuzkoa) usa nga probinsya ha amihanan nga Espanya, ha dumagsaan nga dapit han komunidad autonoma han País Vasco. Ginsasapitan ini han mga probinsya han Vizcaya ngan Álava, han Komunidad Autonoma han Navarra, han Franses nga Department han Pyrénées-Atlantiques, ngan han Dagat Cantabrico (ha Kinatsila: Mar Cantábrico).
An kahaluag hini nga 1,980 ka sq.km.(1 980 km²) amo an naghihimo hini nga giguti-ayi nga probinsya ha Espanya.
An populasyon hini 694,944 (2007), ngan an ika-upat nga bahin hini naukoy ha kapital han probinsya nga amo an San Sebastián (ha Vascongado Donostia). Lakip han iba nga mga importante nga mga syudad amo an Irún, Errenteria, Zarautz, Arrasate, Eibar, Tolosa, Beasain.
Iton Guipuscoanon usa nga dialecto han Vascongado nga yinaknan nga ginagamit dinhe nga rehiyon.
Kitaa iton Lista han mga munisipyo ha Guipúzcoa.
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas
- Opisyal nga websayt (Impormasyon ha Vascongado, Kinatsila, Franses ngan Iningles)


text:
Phongsali (lalawigan)
An Phongsali o Phôngsali (ha Lao ຜົ້ງສາລີ) usa nga lalawigan han Laos, nga nahamutang ha amihanan nga dapit han nasod. An kapital han lalawigan amo an syudad han Phôngsali. Nahamutang an Phôngsali ha butnga han Yunnan (Tsina), ngan Điện Biên ha Vietnam , usa nga bag-o nga lalawigan nga nahimo han pagtunga han lalawigan han Lai Chau han syahan nga parte han. An kultura hini na-impluwensya ha kaagi hin duro han Tsina.
[igliwat] Administratibo nga pagbahinbahin
An lalawgian nahimo han mga nasunod nga mga distrito:
- Boun Nua (2-05)
- Boun Tai (2-07)
- Khoa (2-03)
- Mai (2-02)
- Gnot-Ou (2-06)
- Phongsali (2-01)
- Samphan (2-04)


text:
Antropolohiya
An antropolohiya (tikang han Griyego nga pulong άvθpwπoς, "tawo" o "persona") amo an pag-aram hin katawhan (kitaa iton genus nga Homo). Ini nga larangan hin pag-aram pankabug-osan o holistiko ha duha nga paglantaw: nahanunungod ini han ngatanan nga katawhan ha tanan nga panahon ngan tanan nga mga larangan o dimensyon han katawhan. Usa nga primarya nga pagkaiba hiton antropolihiya tikang hiton iba nga humanistiko nga mga disiplina amo an enfansis han pagkumpara ha mga dirudilain nga kultura. Pero ini nga pagkakaiba, nagtitika kontroberysal ngan gindidinebatehan, ug iton mga pamaagi ha antropolohiya ginagamit na yana han pag-aram hin usa nga sosyudad/grupo.
Ha Norteamerica, iton "antropolohiya" ginbahin ngadto hin upat nga larangan o sub-disiplina:
- pisikal nga antropolohiya o biolohikal nga antropolohiya, nga mahitungod han pamatasan hiton primate, ebolusyon han katawhan, osteolohiya, forensika ngan genetiko han populasyon;
- kultural nga antropolohiya, (tinatawag nga sosyal nga antropolohiya ha United Kingdom ngan yana ha panalagsa-on tinatawag nga sosyu-kultural nga antropolohiya). Lakip ha mga larangan nga gin-aadman hit mga kultural nga antropolohista cultural anthropologists an mga sosyal nga network, diffusion, sosyal nga pamatasan, ka-urupod nga mga pattern, pamalaod, politika, ideolohiya, relihiyon, mga pagtuo, mga pattern ha paghimo ngan pagkonsumo, pagbalyo, sosyalisasyon, gender, ngan iba nga mga ekspresyon hin kultura, nga mayda dako nga enfasis han ka-importante han fieldwork o pag-obserbar-hin-partisipante (i.e pag-ukoy upod han sosyal nga grupo nga gin-aadman hin maiha-ay nga takna);
- lingguwistiko nga antropolohiya, nga nag-aaram han kaibahan ha yinaknan ha panahon ngan lugar, an mga sosyal nga paggamit hin yinaknan, ngan an relasyon han yinaknan ngan kultura; ngan
- arkeyolohiya, nga nag-aaram han materyal nga mga nahabilin hin mga sosyudad hin katawhan. It arkeyolohiya mismo gintatratar nga bulag (pero nahanunungod) nga larangan ha iba nga bahin han kalibutan, bisan kon harani ini han antropolohiya nga larangan han kultura materyal, nga nahanunungod han mga butang nga pisikal nga ginhimo o gin-gamit ha yana o kasanhi nga grupo komo paagi hin pag-aram o pag-entyende han mga kultural nga mga kaupayan (value) hini.
Ha mga yana nga panahon, mayda pira nga mga programa nga antropolohiya nga nagbahinbahin hini ngadto hin duha, usa nga naghahatag hin enfasis han humanities ngan teorya kritikal, iton usa naghahatag hin enfasis ha mga syensyas naturales ngan empirikal nga pag-obserba.


text:
Deng Xiaoping
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Deng Xiaoping (ha ginyano nga Inintsek: 邓小平; tradisyonal nga Inintsek: 鄧小平; pinyin: Dèng Xiǎopíng; Wade-Giles: Teng Hsiao-p'ing; Agosto 22, 1904 – Pebrero 19, 1997) usa nga prominente nga Intsek nga politiko and paragreporma, ngan namuno han Partido Komunista han Tsina (CCP). Waray hi Deng magkapot hin puwesto komo mangulo hin estado o mangulo hin gobyerno, pero hiya an nagsirbe nga de facto nga namuno han Republika han Katawhan han Tsina tikang han 1978 tubtob han syahan nga bahin han dekada han mga 1990. Hiya an nagpanguna han "Sosyalismo nga mayda Inintsek nga kinaiya" ngan Intsek nga reporma ekonomika, nga kilalado gihapon nga "sosyalista nga market nga ekonomiya", ngan iya ginbuklad an Tsina ngadto han komersyo han kalibotan o global market.


text:
Diperensya ha panhunahuna
Iton diperensya ha panhunahuna o sakit ha panhunahuna in sikolohikal nga pagsunodsunod, nga posible makit-an ha pamatasa, nga agsob nahisusumpay ha pagkakuri han kahimtang o disabilidad, nga diri lakip han normal nga pagdukwag han kultura han usa ka tawo. An diperensya ha panhunahuna in agsob sinisiring nga pagtampo kun unanhon umaabat, kumiwa, maghunahuna. Ini in mahisusumpay ha partikular nga rehiyon o mga buruhaton han utok o an salin han sistem nerbosa, agsob ha sosyal nga konteksto. Ini in pagkilala nga pagintende han kahimtang han kaupayan han panhunahuna nga nagliliwan-liwan han panahon ngan ha dirudilain nga kultura, ngan may-ada liwat pagkakaiba ha depinisyon, pan-panginano ngan pag-arangay, bisan may-ada istandarte nga taramdan nga kriterya nga haluag nga paggamit. Sumala han Kalibutanon Katig-uban hin Kalibsogan, haros kattulo han tawo ha kadam-an nga nasod, in nasumat hin problema ha danay nga panahon ha ira kinabuhi nga natuman han mga kriterya han diyagnosis han usa o labaw pa nga absob nga tipo hin diperensya ha panhunahuna.


text:
Laon (pansayod)
An Laon puyde mangahulogan han mga nasunod
- laon o laón--Pulong ha Winaray nga nangangahulogan nga
- Laon o Laón--Tawag han labaw nga dyos nga ginsisingba han mga Bisaya ugsa han pag-ulpot han mga Espanyol.[3]
- Laon, Aisne - usa nga komyun ngan ulohan han departamento han Aisne ha rehiyon han Picardie ha Fransya.
- 12279 Laon, usa nga main-belt nga asteroid
- US Laon, usa nga team hin Fransesa nga asosasyon nga futbol.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Tramp, George Dewey Jr. Waray-English Dictionary Dunwoody Press Kensington, Maryland USA 1995 pakli 224
- ↑ Makabenta, Eduardo A. Sr. Pagpurulungan nga Binisaya (Waray) ha Leyte ug Samar (Binisaya-English English-Binisaya Dictionary) (ika-2 nga edisyon). Adbox Book Distributors and Eduardo A. Makabenta Sr. Foundation. Quezon City Tuig 2004. ISBN 971-92875-1-9 (clothbound) ISBN 971-92875-0-0. Syahan nga pagmantala Quezon City:Emandzsons 1979. Ikaduha nga edisyon gin-editar ni Eduardo T. Makabenta Jr. pakli 72
- ↑ Tramp pakli 224


text:
Sekong (lalawigan)
An Sekong o Xekong (ha Lao ເຊກອງ) usa nga lalawigan han Laos, nga nahamutang ha timugan nga dapit han nasod. Nahimo an Sekong han 1984, han pagbulaga hini tikang han lalawigan han Salavan. Ginsasapitan ini han Vietnam ha sidlangan, han lalawigan han Attapeu ha salatan, han lalawigan han Salavan ha amihanan ngan han Champasak ha katundan. An Sekong amo an ikaduha nga giguti-ayi nga lalawigan ha Laos (7,665 ka km²); ini gihapon an lalawigan nga mayda han giguti-ayi nga populasyon (mga 83,000) ngan an giguti-ayi nga densidad hin populasyon hin bisan ano nga lalawigan han Laos.
[igliwat] Mga distrito
An lalawigan nahimo han mga nasunod nga mga distrito:
- Dakcheung (15-03)
- Kaleum (15-02)
- Lamam (15-01)
- Thateng (15-04)


text:
Vicente I. de Veyra
Hi Vicente Ignacio Luangco de Veyra (1888-1975) usa nga Waraynon nga manunurat. Api hiya han Sanghiran san Binisaya. Hi Vicente umangkon ni Jaime C. de Veyra. Hi de Veyra diri la usa nga manunurat kondi usa liwat nga antolohista. Nagtirok hiya hin mga istorya, titiguhun, siday ngan mga darahonon tikang ha bug-os nga lalawigan han Leyte.
An apo ni Vicente nga hi Vicente-Ignacio Soria de Veyra usa liwat nga maniniday ha pinulungan nga Ingles, Filipino, Tagalog, ug Winaray.[1]
[igliwat] Mga siday
- An Naghahablun
- Next to Your Mother, Whom Do You Love? (Sapit ha Im Nanay Hin-o It Im Hinigugma?)
- Tuura Iday, Di' Gad Ak' Say
- Angeling
- Pinili Ku Ikaw Nga Sangkay
- Bukad Nga Tinitipigan
- Bis' Malaya, Bis' Mabukbuk
- Franca V. Araza
- Maamyum Nga Tanaman
- Hin Usa Ka Maagahun
- Disyimbri Ika 30 Ha 1896
- Pagdayig
[igliwat] Mga sinurat ngan antolohiya
- Mga Sanglitanan (1911)
- Hinugpung (1914)
- Mga Ambahan (1922)
- An Pagpanarit (1956)
- Mga Lagda Ha Pagsurat Han Aton Pinulungan
- Mga Dayhuan Han Bisaya
- Mga Titiguhon (1957)
- Katapusan Nga Panamilet (1958)
- Abakadahan (1960)
[igliwat] Mga reperensya
[igliwat] Footnote
- ↑ Aanhi hini nga tulay an online nga mga siday ha Waray ni Vicente Soria de Veyra, apo ni Dr. Vicente I. de Veyra.


text:
Maghirilom nga Kasahiran han Partido Komunista han Tsina
An Maghirilom nga Kasahiran han Partido Komunista han Tsina (ginyano nga Tsinino: 中国共产党中央委员会总书记; nahig-araan nga Tsinino: 中國共產黨中央委員會總書記; pinyin: Zhōngguó Gòngchǎndǎng Zhōngyāng Wěiyuánhuì Zǒngshūjì; Iningles: General Secretary of the Communist Party of China), nga ha opisyal nga pagtawag Maghirilom nga Kasahiran han Namumutnga nga Komite han Partido Komunista han Tsina, amo an gihataasi nga na-ranggo nga opisyal ha sakob han Partido Komunista han Tsina, usa nga standing nga api han Politburo ngan manguna han Secretariat. An nakapot gihapon hini nga puwesto agsob amo gihapon an de facto nga manguna han Kanan Katawhan Republika han Tsina.


text:
Pidlita an adlaw/oras para makit-an an fayl nga naggawas hito nga oras.
An mga nasunod nga mga pakli nasumpay hini nga paypay:
The following other wikis use this file:
- Usage on en.wikipedia.org
- Usage on et.wikipedia.org
- Usage on fa.wikipedia.org
- Usage on ga.wikipedia.org
- Usage on ka.wikipedia.org
- Usage on mk.wikipedia.org
- Usage on mr.wikipedia.org
- Usage on pnb.wikipedia.org
- Usage on sc.wikipedia.org
- Usage on tr.wikipedia.org
- Usage on tt.wikipedia.org
Iní nga paypay mayda dugang nga pagpasabot, nga bangin gindugáng tikang han digital nga camera o iskaner nga gin-gamit paghimo o pag-digitar hini.
Kon an paypay ginliwat tikang han orihinal nga kamutangan, mayda mga detalye nga bangin diri magpakita han ginliwat nga paypay


text:
Rigas Feraios
Rigas Feraios (o Rhegas Pheraeos) o Rigas Velestinlis (o Rhegas Velestinles) (Greko: PήYaς Beλeσtιvλής-Φepaίoς, pronounced [ˈriɣas velestinˈlis feˈreos], natawo nga Avtώvιoς KupιaZής, Antonios Kyriazis, kaluwas [anˈtoɲos cirʝaˈzis]; ginkikilala gihapon nga Kwvσtavtίvoς PήYaς, Konstantinos o Constantine Rhigas; Sinerbyano: Pиra oд Фepe, Riga od Fere, [rǐːɡa ɔd fɛ̂rɛː]; 1757 – Hunyo 13, 1798) in uska Greko nga manunurat ngan rebolusyonaryo, aktibo han Kinabag-ohan nga Pagpapalamrag han Griyego, nahihinumduman komo uska Greko nga nasodnon nga bayani, biktima han pag-aalsa kontra ha Imperyo Ottomano, ngan nangunguna han Greko nga Gera para han Paglulugaring.


text:
Nueva Ecija
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Nueva Ecija (kon ha literal nga Winaray: Bag-o nga Écija; ha Kinatsila: Nueva Écija) usa nga ginpalibutan nga probinsya han Pilipinas nga nahimutang ha Butnga nga Luzon nga rehiyon. An kapital hini amo an syudad han Palayan. Ginsasapitan han Nueva Ecija, tikang ha salatan tipawala, an mga lalawigan han Bulacan, Pampanga, Tarlac, Pangasinan, Nueva Vizcaya, ngan Aurora.
2000 nga census—1,659,883 (ika-13 nga gidako-i)
Densidad—314 ha tagsa km² (ika-18 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—5
Mga Bungto—27
Mga Baranggay—849
Mga Distrito ha Kongreso—4
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
[igliwat] Ekonomiya
[igliwat] Mga Industriya
[igliwat] Heyograpiya
An lalawigan amo an gidako-i ha Butnga nga Luzon. An katunaan hini natikang dida han mga habagatan nga mga tubigon harani han pag-ultan han Pampanga. Napatag ini ngan nagtitikadako hin kahataas ngadto hin mga pungtod ha pagtikaharani hini han mga kabugkiran han Sierra Madre ha sinirangan, ngan han mga kabugkiran han Caraballo ngan Cordillera ha amihanan.
[igliwat] Politikal
An gobyerno amo hi Tomas N. Joson III, nga nahapuwesto katapos han pagdaog niya han 1992 nga pinili-ay.
An lalawigan ginbahin ngadto hin upat nga mga distrito kongresyonal ngan an lalawigan mayda karuhaan kag pito (27) nga mga bungto ngan lima (5) nga mga syudad.
[igliwat] Mga Syudad
- Syudad han Cabanatuan
- Syudad han Gapan
- Syudad han Palayan
- Syudad han San Jose
- Syudad hin Siyensya han Muñoz


text:
Davao del Sur
An Davao del Sur usa nga probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Davao nga Rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Digos ngan an probinsya ginsasapitan han probinsya han Davao del Norte ha amihanan, ngan Cotabato, Sultan Kudarat, South Cotabato, ngan Sarangani ha katundan. ha sidlangan nahamutang an Golfo han Davao.
An Syudad han Davao, kabahin han una han probinsya, hangtod ginhimo ini nga naglulugaring nga syudad. An syudad naglulugaring hin pagdumara, bulag tikang han probinsya, ngan mayda ini kalugaringon nga representante ha Kongreso. Ini nga artikulo mahitungod han probinsya, pero naghihisgot mahitungod han Syudad han Davao ha pira nga bahin.
2000 nga census—1,905,917 (ika-8 nga gidako-i)
Densidad—299 ha tagsa km² (ika-20 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—1
Mga Komponent nga Syudad—1
Mga Bungto—14
Mga Baranggay—517
Mga Distrito ha Kongreso—2, plus the 3 districts of Davao City.
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
[igliwat] Ekonomiya
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Davao del Sur ginbahin ngadto hin napulo kag upat (14) nga mga bungto ngan duha (2) nga mga syudad.
An Syudad han Davao naglulugaring tikang han probinsya ngan diri gud duro ka-konektado hini. An mga nangungukoy dinhe diri nabotos para han mga opisyales han probinsya ngan mayda nira kalugaringon nga representante ha Kongreso han Pilipinas.


text:
Administratibo nga Rehiyon han Cordillera
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Administratibo nga Rehiyon han Cordillera (kon ha Iningles: Cordillera Administrative Region (CAR)) han Pilipinas usa nga ginpalibutan hin tuna nga rehiyon nga amo an mga probinsya han Abra, Benguet, Ifugao, Kalinga, Mountain Province ngan Apayao. An Syudad han Baguio amo an sentro han rehiyon. Ginlalakip han Cordillera nga rehiyon an kasagaran han mga katunaan ha sakob han Cordillera Central nga mga kabugkiran han Luzon, an gidako-i nga kabugkiran ha bug-os nga nasod. Ini nga rehiyon amo an urukyan hin damo nga mga lumad nga mga tribo nga tinatawag nga Igorot.
An Administratibo nga Rehiyon han Cordillera amo la an rehiyon nga ginpalibutan hin katunaan nga rehiyon han nasod.
[igliwat] Ekonomiya
Damo an mga mineral nga reserba han Cordillera. Lakip hini an mga metaliko nga mga ore sugad han bulawan, tumbaga, salapi, zinc, ngan mga diri-metaliko nga mga mineral sugad han baras, bato, ngan sulfur. Iton mga mineral nga mga reserba mabibilngan ha ngatanan nga mga probinsya. Pero iton pagmina ada kaurugan ha Benguet.
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal nga Pagbahinbahin
An CAR ginbahin ngadto hin unom (6) nga mga probinsya ngan han Syudad han Baguio.
¹ An Syudad han Baguio usa nga urbanisado hin duro nga syudad; an mga estadistika hini waray ginlakip han mga estadistika han probinsya han Benguet.


text:
Catanduanes
An Catanduanes usa nga isla nga probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha Bicol nga Rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an bungto han Virac ngan an probinsya nahamutang ha sidlangan han Camarines Sur tabok han Maqueda Channel.
2000 nga census—215,356 (ika-13 nga giguti-ayi)
Densidad—142 ha tagsa km² (ika-24 nga gihamobo-i)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—0
Mga Bungto—11
Mga Baranggay—315
Mga Distrito ha Kongreso—1
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Catanduanes ginabahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga bungto.
[igliwat] Mga Bungto
[igliwat] Pisikal
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Lalawigan han Catanduanes
- Websayt mahitungod han Catanduanes
- Catandugan.com


text:
Ifugao
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Ifugao usa nga ginpalibutan hin katunaan nga probinsya han Pilipinas ha Administratibo nga Rehiyon han Cordillera ha Luzon. An kapital hini amo an Lagawe ngan ginsasapitan ini han Benguet ha katundan, han Mountain Province ha amihanan, han Isabela ha sidlangan, ngan han Nueva Vizcaya ha salatan.
Ginngaranan ini hira tikang han pulong nga "i-pugo" o "i-fugo" (nga buot sidngon i-tikang/tawo ngan pugo-tuna o "mga tawo han tuna"). Iton ngaran nga "Ifugao" amo gihapon an ngaran hin lumad nga mga tawo nga naukoy dinhe.
2000 nga census—161,623 (ika-9 nga giguti-ayi)
Densidad—64 ha tagsa km² (ika-8 nga giguti-ayi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—0
Mga Bungto—11
Mga Baranggay—175
Mga Distrito ha Kongreso—1
An Hagdan hin Humayan han Banaue amo an dako nga kiritaon han mga turista han lalawigan. Ini nga mga 2000-nga-tuig-hin-kadaan nga mga hagdan ginhimo dida han mga bukid nga waray paggamit hin mga makina nga maghimo hin mga patag nga mga handana nga diin makag-uma an mga lumad hin humay. Han 1995, gindeklara ini nga UNESCO World Heritage Site.
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Ifugao ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga bungto.


text:
Bicol nga Rehiyon
An Bicol nga Rehiyon (iton Bicol puyde liwat igsurat nga Bikol) o Bicolandia usa han mga rehiyon han Pilipinas ngan ini ada ha Bicol nga Peninsula ha timugan o salatan-sinirangan nga dapit han isla han Luzon. Mayda ini unom nga probinsya, nga amo an, Albay, Camarines Norte, Camarines Sur, Catanduanes, Masbate, ngan Sorsogon. Bikol an lumad nga yinaknan han mga taga-Bikol ngan an mga sentro komersyal/finansyal ngan mga pag-ultan hin panakayan amo an Syudad han Naga ngan an Syudad han Legazpi, nga amo gihapon an sentro han rehiyon.


text:
Leyte (lalawigan)
Lalawigan han Leyte
2000 nga census—1,592,336 (ika-14 nga gidako-i)
Densidad—279 ha tagsa km² (ika-24 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—2
Mga Bungto—41
Mga Baranggay—1,641
Mga Distrito ha Kongreso—5
An Leyte usa nga lalawigan han Pilipinas nga nahimutang ha rehiyon han Sinirangan nga Kabisay-an. An kapital han probinsya amo an Syudad han Tacloban ngan nalalakip han probinsya an tulo nga ika-upat nga amihanan nga bahin han isla han Leyte. An Leyte nahamutang ha katundan han Lalawigan han Samar, ha amihanan han Southern Leyte ngan ha habagatan o salatan han Biliran. Ha katundan han Leyte ha tabok han Dagat han Camotes mabibilngan an isla ngan probinsya han Sugbo.
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
Duha an yinaknan ha lalawigan han Leyte. Ha amihanan nga sidlangan han lalawigan, Binisaya nga Winaray an lumad nga yinaknan, samtang ha katundan ngan salatan han lalawigan, Binisaya nga Sinugboanon an ira yinaknan. An mga Sugboanon ha Leyte tinatawag liwat nga Kana.
[igliwat] Mga Bungto ngan Syudad Waraynon
[igliwat] Mga Bungto ngan Syudad nga Kana/Sugboanon
[igliwat] Ekonomiya
Agrikultura an importante nga bahin han ekonomiya. Humay an gin-uuma labi na ha mga patag nga bahin han lalawigan, ha mga napalibot han Tacloban, samtang an pag-uma hin mga lubi, para hin coconut oil, amo iton masurong nga pagpakabuhi ha mga kabugkiran. An panagat o pangisda dako liwat nga pagpakabuhi han mga taga-Leyte.
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
Kap-atan kag usa (41) an mga bungto ngan duha (2) an mga syudad.
An Syudad han Ormoc independent component city (o naglulugaring nga nalalakip nga syudad) han Leyte. Naglulugaring an panggobiernohan han Ormoc tikang han probinsya ngan diri hira upod han mga pinili-ay han mga opisyales han probinsya.


text:
Guimaras
An Guimaras usa nga isla-nga-probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon. Usa ini han mga giguti-ayi nga mga probinsya, ngan an kapital hini Jordan. Nahamutangan an isla ha Golfo han Panay, nahabutngan han mga isla han Panay ngan Negros. Ha kanayawon o amihanan-katundan amo an probinsya han Iloilo ngan ha timugan o habagatan-sinirangan amo an probinsya han Negros Occidental.
2000 nga census—141,450 (ika-7 nga giguti-ayi smallest)
Densidad—234 ha tagsa km² (ika-33 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—0
Mga Bungto—5
Mga Baranggay—98
Mga Distrito ha Kongreso—1
An Guimaras usa nga sub-probinsya han Iloilo hangtod han kahimo hini nga naglulugaring nga probinsya han Mayo 22, 1992.
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
An mga taga-Guimaras ginsisiring nga mga Ilonggo ngan an ira yinaknan Hiligaynon. Hiligaynon amo an yinaknan han kadam-an.
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Guimaras mayda lima (5) nga bungto.


text:
Misamis Occidental
An Misamis Occidental usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Amihanan nga Mindanao nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Oroquieta. An probinsya ginsasapitan han Zamboanga del Norte ngan Zamboanga del Sur ha katundan ngan nahibulag tikang han Lanao del Norte han Baybayon han Iligan.
2000 nga census—486,72 (ika-28 nga giguti-ayi)
Densidad—251 ha tagsa km² (ika-27 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—3
Mga Bungto—14
Mga Baranggay—490
Mga Distrito ha Kongreso—2
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
[igliwat] Ekonomiya
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Misamis Occidental ginbahin ngadto hin napulo kag upat (14) nga mga bungto ngan tulo (3) ka syudad.


text:
Dinagat Islands
2000 nga census—106,951 ()
Densidad—133.3 ha tagsa km² ()
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—0
Mga Bungto—7
Mga Baranggay—100
Mga Distrito ha Kongreso—
An Dinagat Islands (kon ha Winaray: Dinagat nga Kapuropod-an) usa nga kapuropod-an nga probinsya ha Pillipinas, nga nahamutang ha salatan nga dapit han Golfo han Leyte harani han lalawigan han Surigao del Norte. An Isla han Leyte nahamutang ha katundan, tabok han Estrecho han Surigao, ngan an Mindanao nahamutang ha salatan. It Dinagat mga 60 ka km tikang ha amihanan tubtob salatan. Pero, han Pebrero 11, 2010, an Korte Suprema han Pilipinas nagdeklara nga waray pagtalab an pagtukod han lalawigan han Dinagat Islands kay kulang han kinahanglanon nga lugar ngan popyulasyon nga ginmamando han Kodigo han lokal nga pangobyernohan para makatukod han lalawigan.[1]
[igliwat] Politikal nga pagbahinbahin
An Dinagat Islands ginbahin ngadto hin pito (7) nga mga bungto.
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas
[igliwat] Mga Kasarigan
- Charter han Lalawigan han Dinagat Islands (Republic Act No. 9355)
- Dinagat isles land provincehood status


text:
Surigao del Norte
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Surigao del Norte amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Caraga nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Surigao. An probinsya mayda tulo nga dako nga mga isla—Isla han Dinagat, Isla han Siargao, ngan Isla Bucas Grande—ha Dagat Pilipinhon, ngan in gamay nga rehiyon ha pinakaamihanan nga punto han isla han Mindanao. Ini nga bahin ha isla han Mindanao ginsasapitan han Agusan del Norte, ngan Surigao del Sur ha salatan.
An Surigao del Norte amo an pinaka-amihanan han mga probinsya han Mindanao ngan ini usa nga importante nga ruta hin panakayan ha pagdugtong han Kabisay-an ngan Mindanao. Damola-ay nga mga ferry natabok han Estrecho han Surigao nga nahamutnga han Surigao ngan han isla han Leyte, ug ini nga mga ferry nananara hin mga sarakyan nga manarakay nga natabok tipangadto ngan tipabalik han Liloan ha Southern Leyte ngan han Syudad han Surigao.
2000 nga census—481,416 (ika-27 nga giguti-ayi)
Densidad—176 ha tagsa km² (ika-47 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—1
Mga Bungto—20
Mga Baranggay—435
Mga Distrito ha Kongreso—2
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Surigao del Norte ginbahin ngadto hin karuhaan (20) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad.


text:
Tawi-Tawi
An Tawi-Tawi usa nga isla nga probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutang ha Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao (ARMM). An kapital hini amo an Panglima Sugala ngan an probinsya amo an pinakasalatan o pinakahabagatan han nasod. Ha kanawayon o amihanan-katundan nahamutang an probinsya han Sulu ngan ha katundan amo an probinsya han Sabah ha Malaysia. An Tawi-Tawi naglalakip gihapon hin pira nga mga isla ha Dagat Sulu ha kanawayon o amihanan-katundan, nga amo an Isla han Cagayan de Tawi-Tawi ngan an Turtle Islands, nga mga karuhaan (20) ka kilometro la kaharayo tikang ha Sabah.
2000 nga census—322,317 (ika-17 nga giguti-ayi)
Densidad—296 ha tagsa km² (ika-21 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—0
Mga Bungto—11
Mga Baranggay—203
Mga Distrito ha Kongreso—1
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
An kadam-an han mga tawo ha Tawi-Tawi mga Sama o mga Badjao. Damo ha ira mayda adlaw-adlaw nga komersyo ha Sabah, kay ini 14 ka kilometro la an kaharayo. An mga Sama nga yinaknan, Tausug, Badjao, Arabo, ngan Bahasa Melayu amo an kaurugan nga mga yinaknan nga ginagamit dinhe.
[igliwat] Ekonomiya
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Tawi-Tawi ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga bungto. Kasagaran han mga bungto nahamutang ha mga isla ha Kapuropod-an Sulu. Duha han mga bungto, Mapun, ngan Turtle Islands nahamutang ha Dagat Sulu.


text:
Syudad han Sugbo
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Syudad han Sugbo (o Syudad han Cebu, ha Sinugboanon: Dakbayan sa Sugbo) usa nga syahan nga klase nga syudad ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Amo ini an kapital han Lalawigan han Sugbo ngan amo ini an ikaduha nga pinakaimportante nga metropolitano nga sentro han nasod. Nahamutang an syudad ha sidlangan nga dapit han Isla han Sugbo ngan amo ini an gimaihai nga syudad han nasod. Amo ini an main nga pag-ultan hin pamarko han nasod ngan base hin labaw hin 80% han mga kompanyiya hin panbarko han nasod. An Syudad han Sugbo amo gihapon an main nga pag-ultan, ha gawas han Manila, hin mga panlangyaw nga mga pagbiyahe hin idro han nasod ngan amo an pinakaimportante nga sentro hin komersyo, pannegosyo, ngan industriya han Kabisay-an ngan Mindanao, an mga salatan nga bahin han nasod. Tungod hini ngan iba pa nga mga aspeto nga an Cebu gin-agnayan nga amo an Hada nga Syudad han Salatan o Reyna nga Syudad han Salatan. Sumala han census han tuig 2000, mayda an Mandaue in populasyon nga 718,821 ka tawo ha 147,600 nga mga panimalay.
An Syudad han Sugbo amo an sentro hin metropolitano nga kahaluag nga tinatawag nga Metro Cebu, nga naglalakip han mga syudad han Mandaue, Lapu-Lapu, ngan Talisay. It Metro Cebu mayda populasyon nga sobra 2 ka milyon (o ribo) nga mga tawo. An Aeropuerto Panlangyaw han Mactan-Cebu, nga nahamutang ha Syudad han Lapu-Lapu mga karuhaan o baynte ka minuto nga pagbiyahe hin kotse tikang ha Syudad han Sugbo. Ha dumagsaan o amihanan-sidlangan han syudad amo an Syudad han Mandaue ngan an bungto han Consolacion, ha katundan amo an Syudad han Toledo, an mga bungto han Balamban, ngan Asturias, ha salatan amo an Syudad han Talisay ngan an bungto han Minglanilla. Tabok han Estrecho han Mactan ha sidlangan amo an Isla han Mactan nga diin nahamutang an Syudad han Lapu-Lapu.
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Syudad han Sugbo
- Sun.Star Cebu
- Cebu Hotel
- Madali nga Giya hin mga Bisita ha Sugbo - Ano it Buruhaton, Ano it Kaka-onon, Ano it Kirita-on, Hain it Hurunan
- Mga Listahan ha Cebu - Lokal nga mga pasamwak para hin mga panhinabo, trabaho, serbisyo, pamalay/real estate, ngan komunidad.


text:
Bălţi
An Bălţi amo an ikatulo nga gidako-i nga syudad han Moldova, ngan amo ini an importante nga syudad ha amihanan nga dapit han nasod. Han panahon han Imperyo Ruso (1812-1917), ngan ha urhe han panahon Sovietika (1940-1990) an ngaran ginsurat gihapon nga Beltsy, tikang han kasurat hini ha Ruso. Nahamutang it syudad hin mga 135 ka km ha amihanan tikang han kapital Chişinău, ngan nahimutang ini han gamay nga salog Răut, kabahin han Dniester (Nistru), hin bukidnon nga lugar, nga han panahon Medieval gintabonan hin kagurangan pero yana haros napulod na.


text:
Ludwig van Beethoven
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Ludwig van Beethoven (ginbunyagan Disyembre 17, 1770 – Marso 26, 1827) usa nga Aleman nga kompositor ngan pianista. Ginkikila hiya nga usa han mga gimaupayi nga kompositor hin musika klasikal, ngan usa hiya nga importante nga persona han takna han pagbalhin nga nahabutnga han mga takna Klasikal ngan Romantiko ha musika. An iya kasikat ngan genius nag-inspirar ngan nag-aghat--ngan ha damo nga mga kaso nakapakulba--hin mga sumurunod nga mga henerasyon hin mga kompositor, musikero, ngan mga mananambong.
Natawo hiya ha Bonn, Alemanya, binmalhin ngadto ha Viena, Austrya, han mga una nga bahin han iya mga pagka-beynte, ngan didto inmukoy, nag-aram ha ilarom kan Joseph Haydn ngan dayon nga nagkamay-ada kasikat komo virtuoso nga pianista. Han urhe nga bahin han iya mga pagka-baynte nagtikang an iya pagkabungol, bisan pa nagpadayon pa gihapon hiya paghimo hin mga kilalado nga mga obra maestra han bug-os han iya kinabuhi ngaran sugad ini nga iya kakuri-an, bisan pa man han ka-absoluto an iya pagkabungol. Nagtrabaho hiya komo freelance nga kompositor, pag-arreglo hin mga subscription nga mga konserto ngan ginsuporta hiya hin pira nga mga riko nga mga sponsor nga nagkita han iya mga abilidad nga extraordinaryo.


text:
Luzon
An Luzon amo iton tawag hiton gidako-i nga pinakaimportante nga puro o isla ha Pilipinas ngan iton usa han mga tulo nga pag-grupo han isla han nasod, upod han Kabisay-an ngan Mindanao nga amo an duha pa nga pag-grupo hin isla. An Luzon (Luconia ha Latin nga mga mapa ngan Lusong ha panahon ugsa-Katsila) amo gihapon an ngaran han grupo hin isla nga upod han Isla han Luzon, lakip an Batanes ngan Babuyan nga mga grupo hin isla ha amihanan, ug han mga isla han Catanduanes, Marinduque, Masbate, Romblon, Mindoro, ngan Palawan ha salatan.


text:
Arkeyolohiya
An arkeyolohiya (tikang han Griyego nga mga pulong apxaίoς = kadaan ngan λόYoς = pulong/yakan/discurso) amo an pag-aram hin katawhan nga mga kultura pinaagi han pagkuha, dokumentasyon, ngan pag-analisar han mga materyal nga nahabilin ngan data ha libong (environmental data), upod an arkitektura, mga artifact, mga biofact, mga kabilin hin tawo, ngan lantaw han katunaan (landscape).
An mga ungara han arkeyolohiya amo an pagdokumento ngan pag-esplikar han katinikangan ngan pagpadukwag han kultura hin katawhan, pag-entyende han kaagi kultural, pagsaysay han ebolusyon kultural, ngan pag-aram hin pamatasan han katawhan ngan ekolohiya, para han mga sosyudad prehistoriko ngan sosyudad hin kaagi ngan kasaysayan.


text:
Hiruhimangraw:Nederlandes
[igliwat] Paises Bajos o Nederlandes?
Mas maupay siguro liwanon ta an ngaran ha winaray han en:Netherlands ngadto ha Nederlandes. Kun diri ak nagsasayop, ginhuram an Paises Bajos tikang ha kinatsila nga yinaknan. Talagsahon la o diri ngani nababatian an mga winaray nga nagamit hin Paises Bajos. Mas madali maintindihan ngan mas praktikal kun gamiton nala naton an Nederlandes kaysa Paises Bajos. Ano iyo pagkita? --JinJian 20:35, 7 Marso 2009 (UTC)
- Puyde naton gamiton nga Nederlandes nga amo an ngaran imbes nga Paises Bajos. Ngan huruharani an Nederlandes han tuminongnong nga ngaran han nasod nga Nederland. Pero bisan man naton igliwat an ngaran, maupay igmencionar dida hiton pakli an ngaran nga Paises Bajos kay ha daan nga kagamit ha Winaray, agsob gamiton an mga Kinatsila nga ngaran ha daan nga Winaray. --Harvzs 06:32, 9 Marso 2009 (UTC)
-
- Damo nga salamat --JinJian 14:24, 9 Marso 2009 (UTC)
[igliwat] The Hague o La Haya o Den Haag
An Syudad han Den Haag kilalado ha Iningles nga The Hague ngan ha Kinatsila nga La Haya. ¿Hain ba iton aton angay gamiton? O kun magamit kita hin Winaray nga "An Haag" o "An Haya"? ¿O mayda pa ba lain? Kon magpili kita kon hain hini, maupay ada himuon hin redirek han mga alternatibo nga ngaran.
--Harvzs 07:27, 12 Abril 2009 (UTC)
- Kun ako it magdiretso pagwinaray an "The Hague" o "La Haya" o "Den Haag", mas komportable ako ha An Haga. Damo nga yinaknan ha Wikipedia an nagamit liwat hin "Haga". "Den Haag" - "Den", posible nga kahubad ha winaray amo an "An". "Haag" - pinamati ko kun paano yaknon ha Dutch, baga kasi halaba nga "a" an "aa". Diri kasi kita agsob gumamit hin halaba nga "a", mas lumad ha winaray pamation kon "haga" it gamiton. "Haya" - dako man an impluwensya han kinatsila ha aton yinaknan pero an "Haya", baga diri ako tigbati ngan paghunahuna ko waray ito nahitampo ha aton yinaknan.
- Ha tood la nag-aalang liwat ako pag hubad ha winaray han ngaran hini nga lugar kay baga maluya man an impluwensya ha winaray an hito nga ngaran. "The Hague" o "La Haya" o "Den Haag" o "An Haga", ano mas maupay? OO, nauyon ako nga igredirek naton an iba nga ngaran? --JinJian 08:21, 12 Abril 2009 (UTC)
-
- An ngaran nga An Haga baga hin amo an naangay. Ginkita ko liwat an iba nga mga yinaknan ngan "Haga" an agsob gamiton para han pulong nga "Hague", "Hague" o "Haya". Ngan an "Den" ha Dutch nga yinaknan amo gud man an "The" ha Iningles ngan "La" ha Kinatsila. Puyde naton ada gamiton ini nga amo an pagwinaray han "The Hague", "Den Haag" o "La Haya". Pero maupay nga himuon hin mga redirek an iba nga mga ngaran. --Harvzs 21:46, 12 Abril 2009 (UTC)
-
- Ha tood la nag-aalang liwat ako pag hubad ha winaray han ngaran hini nga lugar kay baga maluya man an impluwensya ha winaray an hito nga ngaran. "The Hague" o "La Haya" o "Den Haag" o "An Haga", ano mas maupay? OO, nauyon ako nga igredirek naton an iba nga ngaran? --JinJian 08:21, 12 Abril 2009 (UTC)


text:
Giuseppe Mazzini
Hi Giuseppe Mazzini (Hunyo 22, 1805 – Marso 10, 1872) usa nga Italyano nga patriota, pilosopo ngan politiko. An mga paniguro ni Mazzini nagbulig han pagkahimo han moderno nga Italyano nga estado en vez han mga pipira nga mga bulag nga mga estado, nga an kadam-an gindodominar hin mga puwersa tikang ha langyaw, nga dida hangtod han ika-19 nga siglo. Hi Mazzini nagbulig gihapon han paghatag hin paghubad han moderno nga Europeo nga pakigbisog para hin Demokrasya hin katawhan ha Estado nga Republikano.


text:
Megawati Sukarnoputri
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Diah Permata Megawati Setiawati Sukarnoputri (bulig·info) [1] (natawo 23 Enero 1947), nga kilalado gihapon ha halipot nga Megawati, amo in Indones nga politiko, ngan manguna han partido nga oposisyon nga PDI-P. Nag-alagad hiya nga Mangulo han Indonesia tikang han 23 han Hulyo 2001 tubtob 20 han Oktubre 2004 ngan amo hiya an syahan nga Mangulo nga babaye han nasod. Hiya gihapon an syahan nga Indones nga manguna nga natawo katapos han independensya. Hi Megawati amo an anak nga babaye ni Sukarno, an syahan nga mangulo han Indonesia.
Katapos hin pag-alagad nga Sugbong-Mangulo ha ilarom ni Abdurrahman Wahid, nagin Mangulo hi Megawati han katanggal ni Wahid tikang ha paglingkod dida han 2001. Nagdalagan hiya para hin pagreelihir dida han 2004 nga pinili-ay hin mangulo, kundi nalupig hiya ni Susilo Bambang Yudhoyono han ikaduha nga bwelta.
[igliwat] Etimolohiya han "Megawati Sukarnoputri"
An ngaran nga Sukarnoputri nangangahulogan nga "anak nga babaye ni Sukarno" ngan diri ini apelyido: an mga Jawa o Javanes agsob nga waray apelyido. An tawag là ha iya 'Megawati' (o 'Mega') nga ginkuhà tikang han Sanskrit nga pulong nga meghavatī = "hiya nga mayda dampog (o dág-om o panganod)", i.e. usa nga dág-om o panganod, kay nag-iinuran han katawo niya. Hi Biju Patnaik, nga usa nga Indyahanon ng manguna nagngaran ha hiya ha paghangyo ni Sukarno.[2]
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Ha nahig-araan nga kasurat ha Inindones, an iya ngaran ginsusurat nga Dyah Permata Megawati Setyawati Soekarnoputri.
- ↑ Yakan ni Indyahanon nga Mangulo R K Narayanan ha pasidungog kan Megawati Sukarnoputri


text:
Wikipedia:Bahin han Wikipedia
An Wikipedia usa nga libre ug gawasnon nga ensayklopedya, nga an sulod sinurat pinaagi han pintakasi hin mga tawo ha bug-os nga kalibutoan. Wiki iton sayt, nga buot sidngon bisan hin-o makakagliwat o makakag-edit hin mga artikulo pinaagi hit pagklik hiton igliwat nga sumpay.
An Wikipedia usa nga trademark han Wikimedia Foundation, Inc.
Para han mga hirusgutan hin bulig, mga paki-ana ngan impormasyon mahitungod hin pagkontak, kitaa iton Help:Contents.
[igliwat] Kasaysayan han Wikipedia
An Wikipedia gintukod dida han Enero 2000 (Paniniyahan 2000 ha Winaray nga Kalendaryo), nira Jimmy Wales, Larry Sanger, ug pipira nga mga magsindak nga mga tig-amot. Paglabay hin tulo ka tuig, han Disyembre 2004, mayda 13,000 nga mga aktibo nga tig-amot nga nananrabaho hin mga 1,800,000 nga artikulo hin sobra 100 nga yinaknan. Ha yana, mayda 110,948 nga artikulo hit Winaray; ha tagsa nga adlaw mga gatos ka yukot nga mga bisita tikang ha bug-os nga kalibutan naghihimo hin mga tagnapulo ka yukot nga mga edit o pagliwat ngan nanhihimo hin mga yukot-yukot nga bag-o nga artikulo agod magpadukwag han kadamo han kinaadman nga nahbutang hit Wikipedia nga ensayklopedya. Waray kinahanglan hit mga bisita hin mga kalipikasyon nga espesyal agod makag-amot hin artikulo, ug mga tawo ha bisan ano nga pangidaron nabulig pagsurat hin mga artikulo.
Ngatanan nga sinurat ha Wikipedia, ug kaurugan hit mga ladawan o image ngan iba pa nga sulod, nalalakip han GNU Free Documentation License (GFDL) o GNU nga Lisensya han Gawasnon nga Dokumentasyon. An mga gin-amot napabilin nga gintatag-iyahan han mga naghimo hini, samtang it lisensya nga GFDL nasiguro nga it sulod mapabilin nga gawasnon nga maihatag ug mahimoan hin mga kopya (kitaa iton notisya hin copyright ug an content disclaimer para hin dugang nga kasayoran).
[igliwat] Pag-usisa ha Wikipedia
An kaurugan nga rason kon kay-ano it mga bisita napakanhi hini nga sayt agod magkaada hin kinaadman (aw!). An ika-duha nga rason agod magsaro hit kinaadman. Ha matuod, bisan yana ngahaw, pipira nga mga artikulo gin-uupay. Makakita ka hit mga pag-bag-o dida hit Recent changes nga pakli. Mga bag-o nga artikulo gintitigamnan liwat.
An Wikipedia mayda gihapon damo nga mga proyekto. An pagla-om hin bisan hin-o nga tig-amot amo an paghatag hin magagamit ngan tuptop nga impormasyon ha iba, ug an mga proyekto nabulig pag-usa talinguha. Kaurugan hit mga artikulo natikang komo mga stub o pinit, pero pagkatapos hin damo nga mga amot, puyde hira mahimo nga mga featured articles.
Kon namimiling ka hin libre ug gawasnon nga impormasyon mahitungod hin tema o subject nga diri mo nabibilngan ha Wikipedia, puyde ka maghangyo hin mga artikulo o magpaki-ana dida hit reference desk. Puyde ka liwat maglantaw hin random nga artikulo.
[igliwat] Pag-amot ha Wikipedia
Bisan hin-o maka-amot ha Wikipedia pinaagi hiton Igliwat ini nga pakli o edit this page nga tab hin artikulo. Ugsa ka magtikang pag-amot, bisitaha anay hin mga makabulig nga garamiton sugad hiton tutorial ug an mga polisiya ug surundon, pati gihapon an amon pagpauswag.
[igliwat] Nagpapaluyo hit Wikipedia
It Wikipedia nagamit hit MediaWiki nga software. Ini usa nga open-source nga program nga ginagamit ha ngatanan nga WikiMedia nga proyekto.
Iton hardware nga nasuporta hit magkadirudilain nga proyekto naha-base hin hapit usa ka gatos (100) nga server nga gin-hosted hin magkadirudilain nga hosting center ha bug-os nga kalibutan. Dugang nga mga katukiban mahitungod han mga dirudilain nga servers mabibilngan dinhi nga meta nga pakli.
Para hin teknikal nga impormasyon mahitungod hit Wikipedia puyde ka kumita dida hit Technical FAQ.
[igliwat] Unan-o pagkontak hit mga miyembro hit proyekto
Kon nakinahanglan ka hin dugang nga mga katukiban, it syahan nga lugar nga angay kadto-an iton Help:Contents. Agod maka-kontak hit mga individual nga tig-amot, angay ka magbilin hin mensahe dida hit ira talk page. Iton mga lugar nga diin ka makapaki-ana mahitungod hit polisiya o mga paki-ana mahitungod han proyekto amo an village pump, online, ngan hiton mga Wikipedia mailing lists, pinaagi ha email. Puyde ka liwat maka-kontak hit mga Wikipedian pinaagi hit IRC ug instant messenger.
Mayda gihapon meta-Wikimedia, usa nga sayt agod mahiusa ngan pintakasi an mga dirudilain nga mga Wikipedia nga proyekto (ug mga abstract nga paghiruhimangraw mahitungod hit polisya ngan iton palakad), ngan damo iton mga lugar nga makagsumite hin mga bug report ngan feature request.
Para hin kumpleto nga lista hin contact option, kitaa iton: Wikipedia:Pagkontak ha amon.
[igliwat] Mga Opinyon ug Mga Pagtipa
Damo nga tawo naruruyag pagdalikyat o pag-amot ha Wikipedia. Mayda nga artikulo mahitungod hiton mga kusog han Wikipedia ngan mga pipira nga mga baton han agsob nga mga pagtipa aada.
[igliwat] Mga Bersyon ha Iba nga mga Yinaknan
- Mga Wikipedya ha mga Binisaya:Sinugboanon/Cebuano
- Mga Wikipedya ha mga lumad nga yinaknan han Pilipinas:Sinugboanon/Cebuano · Ilokano · Kapampangan · Tagalog (Tinag-alog)
- Mga Wikipedya nga mayda 50,000 nga artikulo:Deutsch (Aleman) · English (Iningles) · Español (Kinatsila/Espanyol) · Français (Pranses) · Italiano (Italyano) · 日本語 (Hinapon) · Nederlands (Dutch) · Polski (Polish) · Português (Portuges) · Svenska (Swedish)
- Mga Wikipedya nga mayda 10,000 nga artikulo: Бълrapckи (Bulgarian) · Català (Catalan) · Česká (Czech) · Dansk (Danish) · Eesti (Estonian) · Esperanto · Suomi (Finnish) · עברית (Hebreo) · Magyar (Hungarian) · Bahasa Indonesia · 한국어 (Koreano) · Norsk (Norwego) · Română (Romanian) ·Pycckий (Russian) · Slovenčina (Slovak) · Slovenščina (Slovenian) · Cpпckи (Serbian) · ykpaïHcbka (Ukrainian) · 中文 (Mandarin nga Inintsek)
- Mga Wikipedya nga mayda 1,000 nga artikulo:Afrikaans · العربية (Arabo) · Asturianu (Asturiano) · Bân-lâm-gú (Min Nan nga Inintsek) · Бeлapyckaя (Belarusian) · Bosanski (Bosnian) · Cymraeg (Welsh) · Eλλnvιkά (Griyego) · Euskara (Vascongado) · فارسی (Persian) · Frysk (Western Frisian) · Gaeilge (Irish) · Gàidhlig (Scots Gaelic) · Galego · हिन्दी (Hindi) · Hrvatski (Croatian) · Interlingua · Ido · Íslenska (Icelandic) · Basa Jawa (Javanese) · ქართული (Georgian) · Kurdî / كوردی (Kurdish) · Latina (Latin) · Lëtzebuergesch (Luxembourgish) · Lietuvių (Lithuanian) · Latviešu (Latvian) · मराठी (Marathi) · Bahasa Melayu · Plattdüütsch (Low Saxon) · Nynorsk · ИpoH (Ossetic) · संस्कृतम् (Sanskrit) · Sicilianu (Siciliano) · Simple English (Simple nga Iningles) · Shqip (Albanian) · Tagalog (Tinag-alog) · ภาษาไทย (Thai) · Türkçe (Turkish) · Tatarça (Tatar) · Tiếng Việt (Vietnamese) · Walon (Walloon)
Lista han ngatanan nga Wikipedya · Pagburublig o pintakasi ha mga dirudilain nga mga yinaknan · Paagi pagtikang hin bag-o nga Wikipedia


text:
Biyograpiya
An Biyograpiya (tikang han Griyego nga mga pulong bios nga nangangahulogan kinabuhi, ngan graphein nga nangangahulogan surat) usa nga genre hin literatura ngan iba nga paagi hin media sugad hin film, nga naha-batakan han mga sinurat nga mga pagsaysay hin mga indibidwal nga mga kinabuhi. Iton biyograpiya puyde nga mahitungod hin tawo nga fiction o non-fiction, ini nga pulong ha kaurogan ginagamit ha pagtawag hin non-fiction. Nalain ini hiton profile o curriculum vitae nga kon diin iton biyograpiya mayda paglantaw hin kumplexidad ngan mayda ginhighlight nga mga dirudilain nga bahin han personalidad upod in mga detalye hin mga nahinabo. It biyograpiya diri la kay lista hin mga butang sugad hin pagkatawo, pag-aram, trabaho, mga relasyon ngan kamatayon. Naghihisgot gihapon ini hiton mga gin-aabat han pag-agi ngan pagtilaw hini nga mga panhinabo.


text:
Xerxes I han Persia
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Xerxes I o Jerjes I (ha Persiano: خشایارشاه, 'Khashâyâr Shâh'), usa nga Persiano nga Emperador (Shahanshah) (naghadi 485 - 465 BC) han Dinastiya Akhaemenida. Iton "Xerxēs" o "Jerjes" tikang han Griyego nga EepEnς nga amo an Griyego nga pagbalhin hin kasurat han Persiano nga ngaran ha trono nga Khashayarsha o Khashayar-shah, nga nangangahulogan nga "Hadi hin mga bayani". Dida han Barasahon han Ezra ngan ha Barasahon han Esther, an Persiano nga hadi nga hi Axašweroš (אֲחַשְׁוֵרוֹשׁ) (Ahasuerus o Ahasuero) amo daw kuno hi Xerxes I.
Hi Xerxes anak ni Darius nga Harangdon ngan ni Atossa. Sinmunod hiya han iya amay komo Emperador han Persiano nga Imperyo ngan inmaway hiya han mga Griyego.


text:
Golfo han Vizcaya
An Golfo han Vizcaya (Iningles: Bay of Biscay; Kinatsila: Golfo de Vizcaya ngan Mar Cantábrico; Frinanses: Golfe de Gascogne; Basque: Bizkaiko Golkoa; Gascon: Golf de Gascougne) o Golfo han Vizcaya o Dagat Cantábrico usa nga golpo ha amihan sinirangan han kalawdan Atlantiko nga nahamutang ha salatan han Dagat Celtic. Nahamutang ini ha katundan nga baybayon han Fransiya tikang ha Brest pakadto ha salatan han katubtuban han Espanya, ngan an amihan nga baybayon han Espanya pakatundan ha Punta de Estaca de Bares, ngan ginngaran ini tikang ha lalawigan han Biscay han Espanya.


text:
Paglupad ha kalarakan
An paglupad ha kalarakan in usa ka buhat nga pakadto o pag-agi ha gawas nga kalarakan. Iton paglupad ha kalarakan in poyde mahitabo pinaagi han sarakyan pankalarakan nga poyde maysulod o waray tawo. Pananglitan han paglupad ha kalarakan nga may tawo an Soyuz program han Ruso, an Space shuttle program han Estados Unidos, ngan upod liwat an International Space Station nga napadayon yana. Pananglitan han paglupad ha kalarakan nga waray upod nga tawo amo an mga space probes nga nagbaya ha tuyok han Kalibutan, upod liwat an mga satelyt nga natuyok palibot ha kalibutan, sugad han mga communication satelayt. Ini in ginpapadalagan kun diri man an telerobotic control, in bug-os nga naglulugaring.
An paglupad ha kalarakan in gingagamit han pamiling hin panginsayod ha kalarakan, ngan mga aktibidades komersyal sugad han turismo ha kalarakan ngan mga satellite telecommunication. Dugang nga mga diri-komersyal nga paggamit in naupod an mga space observatory, mga reconnaissance satellites og iba nga pagobservar han kalibutan nga mga satelayt.


text:
Palawan
An Palawan usa nga isla nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha MIMAROPA nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Puerto Princesa ngan amo ini an gidako-i nga lalawigan ha kahaluag hin tuna. An mga isla han Palawan nahamutang tikang ha Mindoro tubtob Borneo ha habagatan. Nahamutang ini ha butnga han Dagat Salatan nga Tsina nga Dagat ha kanawayan ngan Dagat Sulu ha timugan.
2000 nga census—755,412 (ika-31 nga gidako-i)
Densidad—51 ha tagsa km² (ika-3 nga gihamubo-i)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—1
Mga Bungto—23
Mga Baranggay—432
Mga Distrito ha Kongreso—2
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Political
An Palawan mayda karuhaan kag tulo (23) nga bungto ngan usa (1) nga syudad.
An gobyerno han Pilipinas na-aro hin panag-iya (o na-claim) han kadam-an han Kapurupod'an Spratly, nga tinatawag ha lokal nga ngaran nga Kalayaan nga Grupo hin mga Isla, ha Salatan nga Tsina nga Dagat nga nahailarom han yakan-balaod han Palawan.
[igliwat] Syudad
[igliwat] Mga Bungto
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas
- Opisyal nga Websayt han Probinsya han Palawan
- Open Directory nga Proyekto: Palawan
- Palawan.com (diri-opisyal nga websayt hin turismo)
- (Palawan lakip han Katundan nga Kabisay-an han Agosto 2005)
- Palawan Travel Guide
- Palawan Resorts nga Impormasyon


text:
Samar (lalawigan)
Probinsya han Samar
2000 nga census—641,124 (ika-38 nga gidako-i)
Densidad—115 ha tagsa km² (ika-17 nga gihamubo-i)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—1
Mga Bungto—25
Mga Baranggay—951
Mga Distrito ha Kongreso—2
An Lalawigan han Samar usa han mga lalawigan o probinsya han Pilipinas ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an. Western Samar (Iningles para han Kalondan nga Samar o Katundan nga Samar) an una nga ngaran han probinsya kay an ngaran nga Samar, ngaran liwat han isla o puro han Samar. An Syudad han Catbalogan an kapital han lalawigan. An lalawigan nahahamutang ha katundan nga bahin han isla han Samar nga hin mga pipira nga mga isla-isa ha katundan han Isla . Ha amihanan han probinsya mabibilngan an lalawigan han Northern Samar samtang ha sidlangan matatad-an an probinsya han Eastern Samar. An lalawigan ngan an isla nahadugtong han Isla han Leyte pinaagi han Tulay San Juanico, ha Estrecho de San Juanico (o San Juanico Strait) tikang ha Sta. Rita ngadto ha Baranggay Cabalawan han Syudad han Tacloban. Ha salatan o habagatan han lalawigan amo an Golfo han Leyte o Leyte Gulf.
[igliwat] Kataw'han ngan Kultura
Binisaya nga Winaray an lumad nga yinaknan ha lalawigan han Samar. Pero mayda mga isla nga bungto ha sakop han probinsya nga Binisaya nga Sinugboanon an ira yinaknan. Ini amo an mga isla-ngan-bungto han Almagro ngan Santo Niño.
[igliwat] Ekonomiya
[igliwat] Heyograpiya ug Lokasyon
Ini nga probinsya may-ada damo nga bundok linabi na gud sa ubos nga parte. Kadagatan an wala o katundan sini. Iton nga dagat mao gud an Samar Sea o Dagat san Samar. An pinaka dako nga syudad mao an Calbayog.
Mayda karuhaan kag lima (25) nga bungto an Samar samtang usa (1) an syudad.
[igliwat] Mga Syudad
[igliwat] Mga bungto
[igliwat] Turismo
An Samar maupay giyapon an turismo. May-ada damo nga dagat o baybayon ngan talon o busay linabi na gud sa mga syudad ug mga munisipalidad hirani sa Dagat san Samar
[igliwat] Kasaysayan
An isla han Samar ginbulag tikang ha Leyte ngan ginhimo nga laín nga probinsya ha tuig 1768. Ha Hunyo 19, 1965 gintunga an isla ngadto hin tulo (3) nga lalawigan o probinsya: Western Samar, Eastern Samar ug Northern Samar. Ha 1969 an lalawigan han Western Samar ginngaran nga Samar.
[igliwat] Kitaa Gihapon
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas
- Opisyal nga Websayt han Lalawigan han Samar
- Laín nga Websayt mahitungod han Lalawigan han Samar
- PIA nga Pakli han mga bungto han Katundan nga Samar
- Samarnews.com nga Websayt- Gibag-ohi nga mga sumat tikang ha Samar
- Samar College


text:
Samar (purô)
An Samar ngaran hin usa nga isla o puro ha Sinirangan nga Kabisay'an. Ngaran liwat ini hin usa nga lalawigan nga ginngaranan han una nga Western Samar (Iningles para hiton: Kalondan nga Samar o Katundan nga Samar). Ini nga artikulo mahitungod han isla han Samar.
[igliwat] Heyograpiya han Isla
Iton Samar amo an pinaka-sinirangan nga isla ha Kabisay-an. Amo liwat ini an ika-tulo nga gidako-i nga isla han Pilipinas. Iton isla nahabulag tikang ha isla han Leyte han Estrecho han San Juanico (o San Juanico Strait), nga dida hiton pinakahalipot nga tarabokan dinhi, mga duha la ka kilometros iton kahaluag. Gindudugtong an Samar ha Leyte pinaagi han Tulay San Juanico. Iton Samar nahamutangan ha timugan o habagatan-sinirangan tikang han Peninsula Bicol ha Luzon (an gidako-i nga isla han Pilipinas). Iton Estrecho han San Bernardino nagbubulag hiton Samar tikang ha Luzon. Ha salatan han isla han Samar amo an Kalawdan o Golfo han Leyte. An kadagatan han Golfo han Leyte napadayon ngadto hiton Dagat Pilipinhon, nga mabibilngan ha sinirangan han Samar ngan kabahin han Kalawdan Pacifico.
[igliwat] Ngaran
Hi Antonio Pigafetta, usa nga inupod han ekspedisyon nira Fernando de Magallanes, ginlista an ngaran han lugar nga "Zamal". Sumala han mga pipira nga historiador, usa ini nga kasurat ni Pigafetta han ngaran nga "Samar".
Duduha an teorya kon kay-ano ginngaranan an isla nga "Samar". Sumala han syahan nga teorya, an mga Katsila nagpaki-ana hin usa nga taga-dida kon ano an ngaran han lugar. An ginpaki-anhan nga diri maaram magkinatsila hunahuna niya nga ginpaki-anhan hiya kon naano hiya ngan binmaton "samad" kay bag-o pa la hiya nga nasamaran han pag-abot han mga Katsila. An mga Katsila hunahuna nira nga an ngaran han lugar "Samad" ngan ha ira sayop nga kaluwas nahimo ini nga "Samar".
Sumala han ika-duha nga teorya, an rason kon kay-ano "Samar" an ngaran tungod han kadadamo nga mga salog nga nagsusubaysubay han bug-os nga isla sugad hin mga "samad".
[igliwat] Mga Lalawigan ha Samar
Tulo (3) an lalawigan ha isla han Samar.
- Samar (han una, Western Samar o Kalondan nga Samar)
- Eastern Samar (Sidlangan nga Samar)
- Northern Samar (Amihanan nga Samar)
[igliwat] Mga Yinaknan ha Samar
Binisaya nga Winaray an lumad nga yinaknan ha Samar (tinatawag liwat ini nga Binisaya nga Sinamar-Leytenhon o Lineyte-Samarnon). Kondi mayda mga bungto nga Sinugboanon o Cebuano an ira yinaknan, ngan an kasagaran hini mga isla-nga-bungto. Iton isla han Capul nga nalalakip han Northern Samar, mayda nira kalugaringon nga yinaknan nga iton tawag Inabaknon.


text:
Camiguin
An Camiguin usa nga isla-nga-probinsya han Pilipinas ha Amihanan nga Mindanao nga rehiyon.
An kapital hini Mambajao ngan amo ini an ikaduha nga giguti-ayi nga probinsya ha populasyon ngan ha kahaluag-hin-katuna-an. Iton Batanes la it garugamay. An isla han Camiguin ada ha Dagat Bohol mga 10 ka kilometro nga amihanan tikang han Misamis Oriental.
2000 nga census—74,232 (ika-2 nga giguti-ayi)
Densidad—323 ha tagsa km² (ika-16 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—0
Mga Bungto—5
Mga Baranggay—58
Mga Distrito ha Kongreso—1
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Camiguin ginbahin ngadto hin lima (5) nga bungto.


text:
Nueva Vizcaya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Nueva Vizcaya (kon ha Winaray: Bag-o nga Vizcaya) usa nga probinsya han Pilipinas ha Siong han Cagayan nga rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Bayombong. Ginsasapitan ini, hin palibot tipatuo tikang ha amihanan, han Ifugao, Isabela, Quirino, Aurora, Nueva Ecija, Pangasinan, ngan han Benguet.
Lalawigan han Bag-o nga Vizcaya
2000 nga census—366,962 (ika-19 nga giguti-ayi)
Densidad—94 ha tagsa km² (ika-14 nga gihamobo-i)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—0
Mga Bungto—15
Mga Baranggay—275
Mga Distrito ha Kongreso—1
[igliwat] Kaagi, katawhan ngan kultura
An lalawigan han Nueva Vizcaya kabahin han una han katunaan o teritoryo han halu-ag nga Siong han Cagayan nga han una usa nga integral nga politikal nga pagbahin nga mayda usa nga gobernador. Han 1839, an gobernador hadto nga hi Luis Lardizabal nagpagawas hin sugo nga nagbalhin han Nueva Vizcaya ngadto hin politico-militar nga probinsya tungod hin sagdon han alcalde mayor han Cagayan. An sugo gin-aprobahan hin Decreto Real han Abril 10, 1841. An lalawigan nagkaada han siyahan nga pakatilaw hin gobyerno civil dida han 1902 han pag-organisar hini han Philippine Commission.
Tikang han pagtikang han Nueva Vizcaya nga magin-probinsya, mga pagpakita hin kultura nga mga kustumbre han mga nanguna nga mga nangukoy dinhe--an mga Ilongot (Bugkalot), mga Igorot, mga Ifugao, mga Isinay, ngan an mga Gaddang--makikit-an pa. An pagsulod hin sibilisasyon ngan hin moderno nga teknolohiya han panginabuhi han lalawigan nag-aghat hin damo nga mga namalhin tikang hin mga sapit nga mga lalawigan pag-ukoy dinhe nga probinsya.
An kaagi ngan kasaysayan hin organisado nga relihiyon han lalawigan han Nueva Vizcaya natikang han tuig 1607 han pag-abot han Orden Dominicana ngada han lalawigan pagwali han ira mga gintutuohan. Pero dida na han tuig 1609, nga an syahan nga pag-uukyan hin orden hin relihiyon gintukod dida han salatan nga bahin han lalawigan. Han 1702, usa nga kumbento gintukod ha Burubur ha ubos han Caraballo nga kabugkiran ha Sta. Clara, nga yana usa nga baranggay han bungto han Aritao. Dinhe nga lugar ginsaurog an siyahan nga misa katolika ha Nueva Vizcaya ngan dinhe gihapon an siyahan nga pagbunyag hin converso ngadto ha Katolisismo.
Ha tagsa kataposan nga semana han Mayo, ginsasaurog han Nueva Vizcaya an Panagyaman nga festival.
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politika
An yana nga katunaan o teritoryo han Nueva Vizcaya amo an resulta hin mga pagbag-o nga nagtikang han pormal nga pagkahimo han lalawigan han Isabela han Mayo 1856, nga diin in dako nga bahin han amihanan nga teritoryo han Nueva Vizcaya ginngadto han bag-o nga nahimo nga lalawigan.
An pag-organisar han 1908 han lalawigan han Ifugao nagpagarugamay pa han kahaluag han Nueva Vizcaya nga ginkuhaan hin kanawayon o amihanan-katundan nga teritoryo. An survey o pagsubay nga ginbuhat han Bureau of Lands han tuig 1914 nagdangat hin dugang pa nga pag-iban han teritoryo, nga ginpagamay pa han pagpasa han Kodigo Administratibo han 1917. Ha katapusan, han tuig 1971, an Quirino ginbalhin tikang hin sub-probinsya han Nueva Vizcaya ngadto hin naglulugaring nga lalawigan ha ilarom han Republic Act 6394. Bisan pa hini nga mga pagkuha hin katunaan nga ginbalhin ngadto hin mga bag-o nga mga teritoryo, dako pa gihapon an teritoryo nga gin-okupa han lalawigan han Nueva Vizcaya.
An Nueva Vizcaya mayda usa nga distrito kongresyonal, bisan kon mayda maiha na nga proposito nga igtunga an lalawigan ngadto hin duha nga mga distrito kongresyonal: an "Amihanan nga Distrito," nga maglalakip han mga amihanan nga mga bungto; ngan an "Salatan nga Distrito," nga maglalakip han mga salatan nga mga bungto.
An Nueva Vizcaya ginbahin ngadto hin napulo kag lima (15) nga mga bungto.


text:
Camarines Norte
2000 nga census—458,840 (ika-25 nga giguti-ayi)
Densidad—217 ha tagsa km² (ika-37 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—0
Mga Bungto—12
Mga Baranggay—282
Mga Distrito ha Kongreso—1
An Camarines Norte usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha Bicol nga Rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Daet ngan an lalawigan sapit han Quezon ha katundan ngan han Camarines Sur ha salatan.
[igliwat] Demograpiko
An Camarines Norte mayda populasyon nga 458,840, nga amo nga ini an ika-37 nga pinakadako hin populasyon han nasod. An mga yinaknan dinhe amo an Bikol ngan han Tinag-alog.
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Camarines Norte ginbahin ngadto hin napulo kag duha (12) nga mga bungto.


text:
Caraga
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Caraga usa nga Rehiyon Administratibo han Pilipinas, ha dumagsaan o amihanan-sinirangan nga dapit han isla han Mindanao. Amo ini an gibag-ohi nga rehiyon ha Pilipinas, ngan tinatawag gihapon ini nga Rehiyon XIII. An Caraga nga Rehiyon ginhimo pinaagi han Republic Act Numero 7901 han Pebrero 25 1995. An rehiyon mayda lima (5) nga probinsya: Agusan del Norte, Agusan del Sur, Dinagat Islands, Surigao del Norte ngan Surigao del Sur; lima (5) nga syudad: Bayugan, Bislig, Butuan, Surigao ngan Tandag; kaunman kag walo (68) nga mga bungto ngan 1,346 nga mga baranggay. An Syudad han Butuan amo an sentro han rehiyon.


text:
Capiz
An Capiz usa nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon. An kapital hini Syudad han Roxas ngan nahamutangan ha dumagsaan o amihanan-sinirangan nga dapit han isla han Panay, ngan an Aklan ngan Antique sapit ha katundan, ngan Iloilo ha salatan. It Capiz naatubang hiton Dagat Sibuyan ha amihanan. An Capiz kilalado tungod hiton sinisiring nga mother-of-pearl nga shell nga tinatawag gihapon nga capiz ngan ginagamit hin pagdecorar, paghimo hin mga lampshade, mga tray, mga ganghaan han tamboan, ngbp...
2000 nga census—654,156 (ika-36 nga gidako-i)
Densidad—248 ha tagsa km² (ika-28 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—1
Mga Bungto—16
Mga Baranggay—473
Mga Distrito ha Kongreso—2
[igliwat] Ekonomiya
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Capiz mayda napulo kag unom (16) nga bungto ngan usa nga syudad.


text:
Camarines Sur
An Camarines Sur usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha Bicol nga Rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an bungto han Pili ngan an lalawigan sapit han Camarines Norte ngan Quezon ha amihanan, ngan han Albay ha salatan. Ha sidlangan hini nahamutang an isla-nga-probinsya han Catanduanes tabok han Maqueda Channel.
2000 nga census—1,551,549 (ika-15 nga gidako-i)
Densidad—295 ha tagsa km² (ika-22 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—2
Mga Bungto—35
Mga Baranggay—1,063
Mga Distrito ha Kongreso—4
It Camarines Sur amo an gidako-i han unom nga mga lalawigan ha Bicol ha populasyon ngan ha kahaluag hin katunaan. An Syudad han Naga amo an sentro hin komersyo ngan kultura han lalawigan. An Danaw Buhi amo an lugar nga diin mabibilngan an giguti-ayi nga ginpapanagat-hin-komersyo nga isda, an Sinarapan (Mistichthys luzonensis).
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Camarines Sur ginbahin ngadto hin katloan kag lima (35) nga mga bungto ngan duha (2) nga mga syudad.


text:
Bukidnon
An Bukidnon usa nga ginpapalibotan-hin-tuna nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Amihanan nga Mindanao nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Malaybalay. Ginsasapitan an probinsya, kon iglibot tipa-tuo tikang ha amihanan, han Misamis Oriental, Agusan del Sur, Davao del Norte, Cotabato, Lanao del Sur, ngan Lanao del Norte.
An Bukidnon sinisiring hin mga Pilipino nga amo an food basket han Mindanao. Mga plantation dinhe nga probinsya na-producir, labot la hin iba nga produkto, hin pinya.
2000 nga census—1,060,265 (ika-24 nga gidako-i)
Densidad—128 ha tagsa km² (ika-22 nga gihamubo-i)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—2
Mga Bungto—20
Mga Baranggay—464
Mga Distrito ha Kongreso—3
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Bukidnon ginbahin ngadto hin karuhaan (20) nga bungto ngan duha (2) nga syudad.


text:
Agusan del Norte
An Agusan del Norte amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Caraga nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Cabadbaran ngan ginsasapitan ini han Surigao del Norte ha amihanan, Surigao del Sur ha sidlangan, Agusan del Sur ha salatan, ngan Misamis Oriental ha katundan. Naatubang ini han Baybayon han Butuan, nga kabahin han Dagat Bohol, ha kanawayon o amihanan-katundan.
2000 nga census—552,849 (ika-47 nga gidako-i)
Densidad—213 ha tagsa km² (ika-39 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—1
Mga Bungto—11
Mga Baranggay—250
Mga Distrito ha Kongreso—2
[igliwat] Katawhan ngan kultura
[igliwat] Ekonomiya
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politkal
An Agusan del Norte ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga bungto. An Syudad han Butuan nahamutang ha sulod han lalawigan pero usa ini nga independent city o naglulugaring nga syudad ngan diri ini lakip han lalawigan. An Syudad han Butuan amo an kapital han lalawigan han una.
[igliwat] Syudad
[igliwat] Mga Bungto
[igliwat] Pisikal
[igliwat] Kaagi ngan Kasaysayan
Ginhimo an probinsya pinaagi han Republic Act 4979 tikang han probinsya han Agusan. Han Agosto 16, 2000 an lingkoranan han gobyerno han probinsya ginbalhin tikang han Syudad han Butuan ngadto ha Cabadbaran pinaagi han Republic Act 8811.


text:
Eastern Samar
An Eastern Samar (Winaray: Sidlangan nga Samar o Sinirangan nga Samar) usa nga lalawigan o probinsya ha Pilipinas nga nahimutangan ha rehiyon han Sinirangan nga Kabisay-an ha Kabisay-an. An Syudad han Borongan amo an kapital han probinsya. An lalawigan nahamutangan ha sinirangan nga dapit han isla han Samar. Ha amihanan han probinsya amo an lalawigan han Northern Samar ngan ha katundan, an probinsya han Samar. It Eastern Samar naatubang han Dagat Pilipinhon ha Kalawdan Pacifico ha sidlangan, ug an Golfo han Leyte ha salatan.
Sidlangan nga Samar
2000 nga census—375,822 (ika-20 nga giguti-ayi)
Densidad—87 ha tagsa km² (ika-13 nga gihamubo-i)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—0
Mga Bungto—23
Mga Baranggay—597
Mga Distrito ha Kongreso—1
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
Winaray nga Binisaya an lumad nga yinaknan ha Eastern Samar
[igliwat] Ekonomiya
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Eastern Samar mayda karuhaan kag duha (23) nga mga bungto.
[igliwat] Pisikal
[igliwat] Kasaysayan
[igliwat] Kitaa Gihapon
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas
- Opisyal nga Websayt han Eastern Samar
- Pakli han Ahensya Impormasyon Pilipinhon (Philippine Information Agency) mahitungod han Eastern Samar
- Estehanon 101
- Eastern Samar
- Samarnews.com nga Websayt


text:
South Cotabato
An South Cotabato (kon ha Winaray: Salatan nga Cotabato o Habagatan nga Cotabato) amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha SOCCSKSARGEN nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Koronadal ngan ginsasapitan ini han Sultan Kudarat ha amihanan ngan katundan, Sarangani ha salatan ngan sinirangan, ngan Davao del Sur ha sinirangan. Ha timugan o salatan-sinirangan nahamutang an Baybayon han Sarangani.
An Syudad han General Santos, ha lapyahan han Baybayon han Sarangani, amo an gidako-i ngan pinakaimportante nga syudad han South Cotabato, ngan usa gihapon nga importante nga daungan hin sakayan o puerto. An probinsya han Sarangani kabahin han una han South Cotabato hangtod han paghimo-a hini nga bulag nga probinsya dida han 1992.
Lalawigan han Salatan nga Cotabato
2000 nga census—1,102,550 (ika-21 nga gidako-i)
Densidad—246 ha tagsa km² (ika-30 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—2
Mga Bungto—10
Mga Baranggay—224
Mga Distrito ha Kongreso—2
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
[igliwat] Ekonomiya
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An South Cotabato ginbahin ngadto hin napulo (10) nga mga bungto ngan duha (2) nga mga syudad.
[igliwat] Mga Syudad
- Syudad han General Santos (Dadiangas)
- Syudad han Koronadal
[igliwat] Mga Bungto
[igliwat] Pisikal
[igliwat] Turismo
Lakip ha mga kiritaon hin turista ha South Cotabato an Danaw han Sebu, Bukid Matutum, ngan Siong han Koronadal.


text:
Elbridge Gerry
Hi Elbridge Thomas Gerry (kaluwas: ˈɡɛri) (Hulyo 17, 1744 – Nobyembre 23, 1814) usa nga Amerikano nga tawo ha estado ngan diplomat. Komo Demokrata-Republikano, napili hiya nga ikalima nga Sugbong-Mangulo han Estados Unidos han Amerika. Nagsirbe hiya ha ilarom ni James Madison, tikang han Marso 4, 1813, tubtob han iya kamatay katapos hin usa ngan hin tunga ka tuig.[1] Hiya an syahan nga Sugbong-Mangulo nga waray dinmalagan para hin pagka-Mangulo han Estados Unidos.
Usa hi Gerry han mga nagpirma han Pagdeklara hin Paglugaring han Estados Unidos ngan han Mga Artikulo hin Konfederasyon. Hiya in usa han tulo ka tawo nga waray pinmirma han Batakan-Balaod kay waray man ini hadto nga takna, maglakip hin Talaan hin mga Katungdanan. Ha urhe nga panahon hi Gerry nagin Gobernador han Massachusetts. Kilalado hiya nga amo an may ngaran nga ginkuhaan han pulong nga gerrymandering, in proseso nga diin in mga distrito ha pinili-ay ginhihimo ha ungara nga makabulig han partido ha poder, bisan kon an kaluwas nga - jer - ha gerrymandering naiba tikang han kaluwas han ngaran ni Gerry.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Hiya an ikaduha nga Sugbong-Mangulo nga namatay ha puwesto; an syahan amo an nag-una ha iya nga hi George Clinton.


text:
Dagat Pilipinas
An Dagat Pilipinas usa nga dagat marginal ha sinirangan ngan amihanan han Pilipinas nga may kahaluag nga 2 Milyones mi² (5 Milyones km²) ha katundan nga bahin han Amihanan Kalawdan Pasipiko. Napapalibotan hini han kapuropod-an Pilipinas (Luzon, Samar, Leyte ngan Mindanao) ha salatan-katundan; Palau, Yap, ngan Ulithi ha salatan-sinirangan; an Marianas, lakip an Guam, Saipan, ngan Tinian, ha sinirangan; an Bonin ngan Iwo Jima ha amihanan-sinirangan; an mga puro han Hapon nga Honshu, Shikoku, ngan Kyūshū ha amihanan; an kapuropod-an Ryukyu (Okinawa, Miyako, ngan Yaeyama) ha amihanan-katundan; ngan Taiwan ha harayo nga katundan.


text:
Dagat Sibuyan
An Dagat Sibuyan usa nga gutiay nga dagat ha Pilipinas, nga nagbubulag han Visayas ngadto ha amihanan nga puro han Pilipinas nga Luzon.
Napapalibotan ini han puro han Panay ha salatan, Mindoro ha katundan, Masbate ha sinirangan, ngan ha amihanan Marinduque ngan Rawis han Bicol ha puro han Luzon.
An Dagat Sibuyan ginkakasumpayan han Dagat Sulu pinaagi han Estrecho han Tablas ha katundan, Dagat han Salatan nga Tsina pinaagi han Agianan han Isla Verde ha amihanan-katundan, an Dagat han Kabisay-an pinaagi han Kanal han Jintotolo ha salatan-sinirangan. An Kapuropod-an Romblon aada ha sulod han Dagat Sibuyan.


text:
Averroes
Hi Abū 'l-Walīd Muḥammad ibn Aḥmad ibn Rushd (Inarabo: أبو الوليد محمد بن احمد بن رشد), mas kilala nga Ibn Rushd (Inarabo: ابن رشد), ngan ha literatura ha Europea Averroes (kaluwas /əˈvɛroʊ.iːz/) (1126 – 10 Disyembre 1198), amo an usa ka malarang nga Andalusyano-Arabo Muslim: makarit ha pilosopiya han Islam, Teyolohiya Islam, balaud han Maliki ngan hurisprudensya, lohika, psycholohiya, politiko, teyorya han musika Arabo, ngan syensya han medisina, astronomiya, heograpiya, matematika, pisiko ngan mekanika Celeste. Natawo hiya ha Córdoba, Al Andalus, ha yana nga Espanya ngan namatay ha Marrakech, ha yana nga Morocco.


text:
Komunidad Autonoma han Espanya
An komunidad autonoma han Espanya (ha Kinatsila: comunidad autónoma) amo in usa nga entidad ha teritoryo nga, pinaagi han sugo han batakan-balaod han Estado espanyol, in gintaga-an hin autonomiya lehislatiba ngan mga ehekutiba nga gahom, agod magmadali an pagdumara han mga ginrerepresenta hini.
[igliwat] Istruktura
An istruktura han Estado Espanyol ha mga Komunidad Autonoma ginkilala ngan gin-garantiya dida han Konstitusyon Espanyola han 1978. An artículo 2 hini nakilala ngan nagarantiya han katungod han autonomiya han mga nasyonalidad ngan mga rehiyon nga amo an nakompone han Estado. Ini nga disposisyon nahibase dida han premisa han diri-mawawara nga kahiusa han nasod espanyola, patria han ngatanan nga espanyol.
An texto dida han Konstitusyon nag-establisar han mga gahom nga puyde gamiton han mga Komunidad Autonoma ngan han mga poder nga nahapabilin han Estado.
An pagbahin ha politika ngan administratiba han Espanya ada hin forma hin napulo kag pito (17) nga komunidad autonoma, ug dugang han Ceuta ngan Melilla, nga diin an mga estatuto hin autonomiya naghahatag hini nga mga syudad han ranggo nga mga syudad autonoma.
An pagpromulgar han Konstitusyon Espanyola han 1978, nga naghatag hin katungod ha autonomiya han mga nasyonalidad ngan mga rehiyon nga nakompone han nasod espanyola, nag-implementa hin pagbalhin hin 180 ka grados tikang han patakaran han naha-una nga rehimen, nga nahibase ha mga tradisyonal nga plano ha pag-sentralisar. Ini naghatag hin solusyon hin problema nga pirme nagbabalik-balik ha kaagi han Espanya komo resulta han mga dirudilain nga identidad nga diin ginhimo an kahiusa han nasod espanyola.
Katapos han pagratifika han Konstitusyon, ngan komo resulta han pag-implementa han mga prinsipiyo nga nahimutang han Título VIII hini, dida han paglabay hin pira la ka mga tuig, natapos an proseso han pag-instaurar han mga 17 ka komunidad autonoma ngan nahi-aprobado an mga Estatuto hin autonomiya. Ginpanaga-an gihapon ini hin mga ira kalugarinon nga mga organo hin gobyerno ngan mga institusyon representatiba. Usa nga importante nga detalye han proseso nga nahabutang han Konstitusyon Espanyola, amo nga an diri ini gin-oobliga ha mga rehiyon, pero, ini, usa nga katungod para han mga rehiyon.
Tikang han tuig 2003 ngan para hin mga panuyo estadístiko, nga nahabase dida han mga normativa europea ngan gin-determina pinaagi han EUROSTAT, mabibilngan an mga unidad NUTS ha kabaskog ha Unyon Europeo. An 17 nga komunidad autonoma espanyola mabibilngan nga nahiklasipika dida han mga handana nga NUTS-2.
[igliwat] Mga Precedente ha Balaodnon Espanyol
Waray mga precedente han mga Komunidad Autonoma ha iba nga mga ordenamiento nga huridiko, usa ini nga bag-o nga formula huridika.
[igliwat] Tabla han mga Komunidad
An mga napulo kag pito (17) nga komunidad autonoma, upod an ira mga probinsya ngan an ira mga tagsa-tagsa nga kapital, amo an:
[igliwat] Mga Syudad Autonoma
An mga Syudad Autonoma (Ciudad autónoma) mga syudad nga mayda mga katungod nga harutaas kaysa hin munisipyo (ini puyde magpagawas hin mga regulasyon nga ehektutiba, upod hin dugang pa nga mga katungdanan) pero diri sugad hin usa nga komunidad autonoma (waray ini mga kalugaringon nga kamara lehislatiba).
[igliwat] Kitaa gihapon
[igliwat] Mga sumpay ha gawas


text:
Pag-aram
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An edukasyon o pag-aram nanginginlabot han pagtutdo ngan pagtuon hin mga ispisipiko nga mga abilidad ngan pati gihapon an pagpasa hin kinaadman, maupay nga pagdesisyon ngan maupay nga pagkadukwag nga kaaram. Iton pulong nga edukasyon tikang han Kinatsila nga educación nga tikang liwat han Linatin nga educere "paggiya, pagdara" o educare "paghimo, pagtutdo". An pag-aram mayda komo usa han mga aspeto hini an pagpasa hin kultura tikang hin henerasyon ngadto hin henerasyon.


text:
Basilan
An Basilan usa nga isla nga probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutang ha Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao (ARMM). An kapital hini amo an Syudad han Isabela ngan nahamutangan ini ha kalawdan tikang han salatan nga labnasan han Peninsula han Zamboanga. An Basilan amo an pinakaamihanan ha mga dagko nga isla han Kapurupud-an Sulu.
2000 nga census—259,796 (ika-16 nga giguti-ayi)
Densidad—210 ha tagsa km² (ika-8 nga giguti-ayi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—2
Mga Bungto—9
Mga Baranggay—210
Mga Distrito ha Kongreso—1
[igliwat] Heyograpiya
An Basilan ginbahin ngadto hin siyam (9) nga mga bungto ngan duha (2) nga syudad. An Syudad han Isabela amo an kapital han Basilan. Pero an Syudad han Isabela naglulugaring tikang han probinsya ngan kabahin han rehiyon han Peninsula han Zamboanga. An Basilan kabahin han una han rehiyon han Western Mindanao o Katundan nga Mindanao (an daan nga ngaran han Peninsula han Zamboanga nga rehiyon), pero hin dipala naiha nga plebisito an mga taga-Basilan nagpili nga umapi han ARMM, gawas la han Syudad han Isabela.
[igliwat] Mga Syudad
[igliwat] Mga Bungto
[igliwat] Kaagi ngan Kasaysayan
An mga nanguna nga nangukoy han isla amo an mga Orang Dampuan, nga amo an mga katulinan han mga Yakan nga katawhan. Hi Sultan Kudarat nagmantener hin kusog nga bungto ha Lamitan hangtod han pagpirdeha hini nga lugar han mga Espanyoles han 1637. Mga misyonero nga Heswita nangulpot katapos hin pira ka tuig nga sinmunod.
An mga Holandes inmatake han Basilan han 1747 pero napirde hira han mga nangungukoy dinhi. An Franses naningkamot pag-okupar han probinsya han 1844, pero hira, gihapon, waray magmalinamposon. Sunod hini, an mga Espanyoles naghimo hin bato nga fortaleza nga ginngaranan ha dungog ni Reyna Isabel II.
Dida han kahimo nga chartered-nga-syudad han Zamboanga han 1936, nahilakip dinhe an Basilan. Pero dida han Hulyo 1, 1948, an Basilan mismo nahimo nga bulag nga syudad. An syudad ginhimo nga lalawigan dida han Disyembre 27, 1973.


text:
Tagum
An Syudad han Tagum usa nga ikatulo nga klase nga syudad ha lalawigan han Davao del Norte ha Pilipinas. Amo ini an kapital han probinsya han Davao del Norte. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 179,531 ka tawo ha 36,560 nga panimalay.
[igliwat] Mga Baranggay
An Syudad han Tagum ginbahin ngadto hin karuhaan kag tulo (23) nga mga baranggay.
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas
- Opisyal nga Websayt han Syudad han Tagum
- Lain nga opisyal nga websayt han Syudad han Tagum
- Tagum City travel guide
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Tigaman ha panurat
An Tigaman ha Panurat [1] amo an ngaran ha mga tigaman nga gingagamit ha pagsurat. Ini nga mga tigaman nakakabulig pansayod han mga ginsurat.
Mga panaglitan han tigaman ha panurat:
- Bagis Halipot
- Batlang (Bagis panugtong)
- Tulbok
- Balaong (Tulbok-kawhit)
- Kambang (tulbok-tulbok)
- Turook (kawhit)
- pakiana (tigaman panpakiana)
- katingala (tigaman pankalas)
- kugitkugit (tigaman pan-asoy)
- Bagis Pan-ubos
- Tigaman Panakob (hil-ot)
- Sisep (sisip)
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 441.


text:
Madeira
An Madeira (Pinortuges nga pulong nga nangangahulogan nga kahoy) usa nga Portuges nga kapurupod'an ha amihanan nga Kalawdan Atlantiko. Madeira gihapon an ngaran han gidako-i nga purô o isla han nasabi nga kapuropud'an. An Purô han Madeira ngan an Purô han Porto Santo amo la an mga purô nga gin-uukyan. Ini nga kapuropud'an usa han mga rehiyon nga autonoma han Portugal ngan an opisyal nga pagtawag hini Rehiyon nga Autonoma han Madeira (ha Pinortuges: Região Autónoma da Madeira). An ulohan han Madeira amo an syudad han Funchal.


text:
Pagdugang-dugang
An Pagdugang-dugang[1] amo an usa ha upat nga pangunahon nga paagi ha aritmetika. Nagtatampo ini hin duha o labaw pa nga ihap para mabilngan an kabug-usan.
An tigaman nga ginagamit amo an +.
Sugad:
Makikit-an an tigaman nga + ha butnga hit duha o labaw pa nga ihap nga gindudugngan. Ginagamit liwat an tigaman na = para makit-an an resulta ha pagdugang-dugang.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 441.


text:
Tequixquiac
An Santiago Tequixquiac amo an linkuran han munisipyo han Tequixquiac nga nakabutang ha amihanan-sidlangan nga dapit han estado han Mehiko ha Mehiko. Ini nga duha nga lugar agsob tawagon nga Tequixquiac. An bungto nakabutang ha amihanan nga aragian pagawas ha Siong han Mehiko ngan mga 120km amihanan-sidlangan han ulohan han estado han Toluca. An ngaran tikang ha yinaknan Nahuatl nga may kasirignon nga "lugar han tubig nga may sodium bicarbonate".
[igliwat] An Bungto
An lugar ginukyan na han katawhan ha naglabay nga 12,000 ka tuig. Ini nasabtan tungod han mga nabilngan nga mga arkeolohikal nga artipakto dinhi nga lugar. An mga tawo malamang napakanhi mahitungod han kadam-an han salog ngan burabod.


text:
Firdawsi
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Hakīm Abol-Qāsem Ferdawsī Ṭūsī (Persiano: حکیم ابوالقاسم فردوسی طوسی ) nga kaurugan gihapon ginbabalhin-hin-kasurat nga Ferdowsi-ye Tusi, kilalado gihapon nga Firdawsi (nga puyde gihapon igsurat nga Firdausi, Firdousi, Ferdosi o Ferdusi) (935–1020) amo an sinisiring nga pinakaharangdon nga Persiano nga maniniday. Hiya an nagsurat han Shāhnāma, an nasodnon nga epico han Persia (an yana nga Iran).


text:
Agianan ha Kanawayan
An Agianan ha Kanawayan (Iningles: Northwest Passages o Northwestern Passages) usa nga agianan ha dagat ha kalawdan Artiko, nga naagi ha amihanan nga baybayon han Amihan nga Amerika pinaagi han katubigan han kanan Kanada kapuropod-an ha Artiko, nga nasumpay han Kalawdan Atlantiko ngan Kalawdan Pasipiko. An dirudilain nga mga puro han kapuropod-an tagsatagsa nga nabubulag ngan an puno nga katunaan han Kanada hin sagunson nga tubig-agianan ha Artiko nga ha kabug-osan tinatawag nga Agianan ha Kanawayan.


text:
Komunikasyon
An komunikasyon amo in proseso nga nagtutugot hin mga organismo hin pagbarubalyo hin impormasyon ha dirudilain nga paagi. It komunikasyon nakinahanglang nga ngatanan nga mga api maaram hin ginsasaroan nga yinaknan nga gin-gagamit han ira pagbinalyo-ay hin impormasyon. Mayda mga auditoryo nga mga paagi sugad han pagkanta, ngan han tuno han boses, ngan diri-ginyayakan, pisikal nga paagi sugad han lenggwahe han lawas, sinyal nga yinaknan, paralinggwahe, pagkapot, pagkitaay, o an paggamit hin pagsurat.


text:
Heyometriya
An Heyometriya (Griyego Yewuetpίa; geo = tuna, metria = sukol) nagtikang nga an pagtirok han kinaadman mahitungod han kalabotan han paglugar o espasyo o spatial relationships. Usa ini han duha nga pagbahin han ugsa-han-moderno nga matematiko. (An ika-duha amo an pag-aram han mga ihap o numero). Ha yana nga mga panahon, an mga konsepto nga heyometriko gin-heneralisar ngadto hin hataas nga handana hin ka-abstrakto ngan kompleksidad, ngan gin-gamitan na han mga paagi han kalkulo ngan abstrakt nga algebra, amo nga damo nga mga sanga hini nga pagtirok hin kinaadman haros diri na makilal-an nga mga nagsunod han una nga heyometriya. (Kitaa iton mga larangan han mathematika ngan algebraic nga heyometriya.)


text:
Muang Kaysone Phomvihane
An Muang Kaysone Phomvihane (ha Lao: ເມືອງໄກສອນ ພົມວິຫານ) usa nga syudad ngan distrito (muang) ha Laos. Amo ini an kapital han lalawigan han Savannakhet ngan agsob tawagon liwat ini nga Syudad han Savannakhet. An daan nga ngaran hini Khanthanabouli (ຄັນທະບູລີ). An Kaysone Phomvihane amo an ikaduha nga gidako-i nga syudad ha Laos, sunod han Vientiane. An Kaysone Phomvihane amo an lugar nga natawhan han Mangulo han Laos nga hi Kaysone Phomvihane, ngan an syudad ginngaran ha iya dungog dida han 2005.


text:
MIMAROPA
An MIMAROPA, nga tinatawag gihapon Rehiyon IV-B, usa nga rehiyon han Pilipinas nga nahamutanga ha Luzon. Mayda ini upat nga lalawigan nga amo an : Occidental Mindoro, Oriental Mindoro, Marinduque, ngan Romblon. It ngaran usa nga acronym han Mindoro, Marinduque, Romblon ngan Palawan. Duha an syudad han bug-os nga rehiyon: an Syudad han Calapan ha Oriental Mindoro ngan an Syudad han Puerto Princesa ha Palawan.
[igliwat] Kaagi
An Ehekutibo nga Sugo No. 103 , han Mayo 17, 2002, nagbahin han Rehiyon IV (Salatan nga Katag-alogan) ngadto han MIMAROPA ngan Rehiyon IV-A (CALABARZON). An Ehekutibo nga Sugo No. 429, han Mayo 23, 2005, nagbalhin han Palawan ngadto han Rehiyon VI
Ginpagawas an Administratibo nga Sugo No. 129 han Agosto 19, 2005, agod ma-resolvar an negativo nga diri pag-uyon han pagbalhin han Palawan ngan kabahin han pagdumara han pagsubay han pagbalhin han Palawan tikang han MIMAROPA ngadto ha Katundan nga Kabisay-an.
[igliwat] Politikanhon nga Pagbahinbahin
[igliwat] Kabahin nga Syudad
[igliwat] Mga Yinaknan
An Tinag-alog gingagamit ha probinsya han Marinduque pati gihapon ha dumagsaon o amihanan-sidlangan ngan habagatan o salatan-katundan nga mga dapit han Mindoro.
Ha iraya han Mindoro, magkadirudilain nga mga yinaknan an ginagamit han mga Mangyan. Ini amo an Iraya, Alangan, Tawbuid, Hanunoo, Tadyawan, Buhid, ngan Ratagnon. An Ratagnon nga yinaknan usa nga Binisaya nga yinaknan nga gamay pa hin tulo na la an mga nayakan.
Ha Romblon, mayda tulo nga mga yinaknan: Romblomanon, Asi, ngan Inonhan. Ini nga mga yinaknan lakip han mga Binisaya nga mga yinaknan.


text:
Zamboanga Sibugay
An Zamboanga Sibugay usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Peninsula han Zamboanga nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Ipil ngan ginsasapitan ini han Zamboanga del Norte ha amihanan, han Zamboanga del Sur ha sidlangan ngan han Syudad han Zamboanga ha habagatan o salatan-katundan. Ha salatan nahamutangan an Baybayon han Sibuguey ha Golfo Moro. An Zamboanga Sibugay amo an gibag-ohi nga probinsya ha Pilipinas, ginhimo han 2001, dida han pagbulag han ika-tulo nga distrito han Zamboanga del Sur.
2000 nga census—497,239 (ika-29 nga giguti-ayi)
Densidad—161 ha tagsa km² (ika-29 nga gihamubo-i)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—0
Mga Bungto—16
Mga Baranggay—388
Mga Distrito ha Kongreso—1
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
[igliwat] Ekonomiya
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Zamboanga Sibugay ginbahin ngadto hin napulo kag unom (16) nga bungto.
[igliwat] Mga Bungto
[igliwat] Physical
[igliwat] Kaagi ngan Kasaysayan
Nahimo pinaagi han Republic Act No. 8973 han Pebrero 22, 2001.


text:
Sultan Kudarat
- Para han lain nga kagamit, kitaa an Sultan Kudarat (pansayod).
An Sultan Kudarat amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha SOCCSKSARGEN nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Isulan ngan ginsasapitan ini han Maguindanao ngan Cotabato ha amihanan, Davao del Sur ha sinirangan, ngan South Cotabato ha salatan. Ha habagatan o salatan-katundan nahamutangan an Dagat Celebes.
2000 nga census—586,505 (ika-42 nga gidako-i)
Densidad—124 ha tagsa km² (ika-21 nga gidako-i)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—1
Mga Bungto—11
Mga Baranggay—248
Mga Distrito ha Kongreso—1
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Sultan Kudarat ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad. Tulo han mga bungto, nga amo an (Kalamansig, Lebak, ngan Palimbang) mga bungto ha may baybayon, samtang an iba nga mga bungto han probinsya nahamutang ha súlod han probinsya.
An Syudad han Tacurong amo an gigamayi ha probinsya ha kahaluag hin katunaan, pero amo ini an pinaka-urbanisado ngan amo an sinisiring nga sentro han komersyo han probinsya. Mga iba nga sentro hin pagpadukwag amo an Lebak ngan Isulan, ug an Isulan amo an kapital han lalawigan. An Bagumbayan amo an gidako-i nga bungto ha kahaluag hin katunaan.
An 11 nga mga bungto ngan an Syudad han Tacurong ginbahin-bahin pa ngadto hin 249 nga mga baranggay.
[igliwat] Syudad
[igliwat] Mga Bungto
[igliwat] Pisikal
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas ngan Reperensya
- Opisyal nga websayt han gobyerno han probinsya han Sultan Kudarat
- WOW Philippines - Sultan Kudarat
- Sultan Kudarat province info


text:
Bukid nga Lalawigan
An Mountain Province (kon ha Winaray: Bukid nga Probinsya o Bukid nga Lalawigan) usa nga ginpalibutan hin katunaan nga probinsya han Pilipinas ha Administratibo nga Rehiyon han Cordillera ha Luzon. An kapital hini amo an Bontoc ngan ginsasapitan ini han palibot, tipawala tikang ha salatan, han Ifugao, Benguet, Ilocos Sur, Abra, Kalinga, ngan Isabela.
Bukid nga Lalawigan
Bukid nga Probinsya
2000 nga census—140,439 (ika-6 nga giguti-ayi)
Densidad—67 ha tagsa km² (ika-10 nga gihamobo-i)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—0
Mga Bungto—10
Mga Baranggay—144
Mga Distrito ha Kongreso—1
An ngaran nga Mountain Province amo an bug-os nga ngaran han probinsya ngan panalagsa, ha mga langyawanon nga mga barasahon ginngangaran hin sayop ini nga Mountain là. It ngaran danay gihapon ginpapahalipot han kga lokal hin sayop nga Mt. Province, nga binabasa hin mga nag-iiningles nga "Mount Province". An ngaran han lalawigan sugad nga ginngaran tungod kay adto ini nahimutang han mga Cordillera nga kabugkiran han amihanan-butnga nga Luzon.
An Mountain Province amo gihapon an ngaran han lalawigan han hadí nga naglakip han kadam-an han yana nga mga probinsya han Cordillera. Ini nga probinsya gintukod han mga Amerikano han 1908 ngan ha urhe ginbulag dida han tuig 1966 ngadto han Mountain Province, Benguet, Kalinga-Apayao ngan Ifugao.
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
[igliwat] Ekonomiya
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Mountain Province ginbahin ngadto hin napulo (10) nga mga bungto. An yana nga representante hini ha Kongreso amo hi Victor S. Dominguez


text:
Kalinga
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Kalinga usa nga ginpalibutan hin katunaan nga probinsya han Pilipinas ha Administratibo nga Rehiyon han Cordillera ha Luzon. An kapital hini amo an Tabuk ngan ginsasapitan ini han Mountain Province ha salatan, han Abra ha katundan, han Isabela ha sidlangan, han Cagayan ha dumagsaon o amihanan-sidlangan, ngan Apayao ha amihanan. Ugsa han 1995, an Kalinga ngan Apayao usa nga lalawigan nga an ngaran Kalinga-Apayao, hangtod han pagtungaa hini ngadto hin duha agod mauruupay an pagalagad han mga kinahanglan han mga tagsa nga lumad nga tribo han hini nga mga lalawigan.
2000 nga census—174,023 (ika-11 nga giguti-ayi)
Densidad—56 ha tagsa km² (ika-6 nga gihamobo-i)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—0
Mga Bungto—8
Mga Baranggay—152
Mga Distrito ha Kongreso—1
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Kalinga ginbahin ngadto hin usa (1) nga syudad ngan pito (7) nga mga bungto.


text:
Tarlac
- Para han syudad, kitaa an Syudad han Tarlac. Para han salog, kitaa an Salog han Tarlac.
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
2000 nga census—1,068,783 (ika-23 nga gidako-i)
Densidad—350 ha tagsa km² (ika-14 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—1
Mga Bungto—17
Mga Baranggay—510
Mga Distrito ha Kongreso—3
An Tarlac usa nga ginpalibutan hin tuna nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha Butnga nga Luzon nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Tarlac. An Tarlac nasapit han Pangasinan ha amihanan, han Nueva Ecija ha sidlangan, han Pampanga ha salatan, ngan han Zambales ha katundan.
[igliwat] Demograpiko
Sumala han census han tuig 2000, an Tarlac mayda populasyon nga 1,068,783. An densidad han populasyon mga 350/km². An Kapampangan gin-gagamit han katunga han populasyon ngan an Ilokano gin-gagamit hin 41%. An Tinag-alog ginagamit gihapon.
[igliwat] Ekonomiya
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Tarlac ginbahin ngadto hin napulo kag pito (17) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad. Ini nga mga pagbahin, ginbahin pa ngadto hin 510 ka baranggay. An lalawigan mayda tulo nga mga distrito kongresyonal.
[igliwat] Syudad
[igliwat] Mga Bungto
[igliwat] Pisikal
Nahamutang an lalawigan ah butnga han mga butnga nga patag han Luzon, ginpalibutan hin tuna hin upat nga mga lalawigan: han Nueva Ecija ha sidlangan, han Pangasinan ha amihanan, han Pampanga ha salatan, ngan han Zambales ha katundan. Mga 75% han lalawigan patag samtang an nahabilin, mga bungtod tubtob kabugkiran.
Sugad han iba nga mga dapit han Butnga nga Luzon, an lalawigan mayda duha nga mga panahon: an tighuraw tikang han Nobyembre tubtob han Abril ngan an tig-uran para han nahabilin nga bahin han tuig.
[igliwat] Kaagi
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas
- Opisyal nga websayt han gobyerno han Tarlac
- Websayt han komunidad han Syudad han Tarlac
- WOW Philippines - Tarlac
- Staying in Tarlac
- Tarlac City Directory


text:
Agusan del Sur
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Agusan del Sur (literal nga Winaray: Agusan han Salatan) amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Caraga nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Prosperidad ngan ginsasapitan ini, tikang han amihanan nga nalibot ha patu-o o clockwise, han mga probinsya han Agusan del Norte, Surigao del Sur, Davao Oriental, Compostela Valley, Davao del Norte, Bukidnon, ngan Misamis Oriental.
2000 nga census—559,294 (ika-45 nga gidako-i)
Densidad—62 ha tagsa km² (ika-7 nga gihamubo-i)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—1
Mga Bungto—13
Mga Baranggay—314
Mga Distrito ha Kongreso—1
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Agusan del Sur ginbahin ngadto hin usa (1) nga syudad ngan napulo kag tulo (13) nga mga bungto: