text:
Medisina
An medisina amo an siyensya ngan "arte" han pagmantener ngan/o pagbalik han pamati han kalawasan han katawhan pinaagi han pag-aram, diagnosis, ngan pagtambal han pasyente. An pulong tikang han Linatin nga ars medicina nga nangangahulogan an arte han pagtambal o pag-upáy.[1][2]
An yana nga pagtrabaho ha medisina nahihinabo ha mga damo nga mga pag-ultan han arte han pag-upáy ngan mga dirudilain nga mga siyensya. Direktado nga nahasumpay an medisina ha mga siyensya han health ngan biomedicine. Ha haluag nga pagyakan, an pulong nga 'medisina' ha yana nahanunungod han mga larangan han clinical nga medisina, medical research ngan pag-opera, nga diin naglalakip ini han mga aratupagon han sakit ngan kasamad.
Mga Sanga san Siyensya sa Medisina[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Anatomiya an pag'aram san pisikal na struktura san organismo.
- Biochemistry an pag'aram san chemistry san mga organismo, kaupod an struktura ngan kiwa san mga kemikal na sangkap.
- Biomechanics an pag'aram san struktura ngan function san biolohikal na sistema pinaagi han mga methods san Mechanics.
- Biostatistics an aplikasyon san statistics ngadto han biolohikal na larangan.
- Biophysics an siyensya na gininagamit an mga metodohiya san physics ngan physical chemistry para araman an mga biolohikal na sistema.
- Cytology an microscopic na pag'aram han mga biolohikal na cell.
- Embryology an pag'aram san una na development san mga organismo.
- Endocrinology an pag'aram san mga hormones ngan an ira epekto sa bug'os na lawas san mga hayop.
- Epidemiology an pag'aram san demographics san mga sakit ngan epidemya.
- Genetics
- Histology
- Immunology
- Medical physics
- Microbiology
- Molecular biology
- Neuroscience
- Nutrition science
- Pathology as a science an pag'aram san mga sakit.
- Pharmacology an pag'aram san mga bulong
- Photobiology
- Physiology
- Radiobiology
- Toxicology an pa'aram san delikado na epekto san mga bulong.
Mga kasarigan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ Etymology: Latin: medicina, tikang han ars medicina "an mediko nga arte," tikang han medicus "magtarambal."(Etym.Online) Cf. mederi "pagtambal," etym. "paghibaro han gimaupayi nga surondon para han," tikang ha PIE nga base *med- "pagsukol, paglimitar. Cf. Griyego medos "sagdon, plano," Avestan vi-mad "magtarambal")
- ↑ http://www.etymonline.com/index.php?term=medicine


c: text/html

text:
Mapa kun diin makikit-an an nasod han Haiti
An
Haiti (ha Frinanses Haïti; kaluwas ha Frinanses aiti; Haitiano nga Kreyol: Ayiti), nga tinatawag hin opisyal nga Repubika han Haiti (Frinanses: République d'Haïti ; Haitiano nga Kreyol: Repiblik Ayiti), usa nga nasod nga nayakan hin Kreyol ngan Frinanses ha Caribe. Upod han Republika Dominicana, na-okupa ini han isla han La Espanyola ( Hispaniola), dida han Antillas Mayores nga kapuropod-an. An ngaran nga Ayiti (Tuna ha hitaas) amo an tuminongnong o lumad nga ngaran ha Taíno o Amerindiano para han isla. An gihataasi nga punto han nasod amo an point is Pic la Selle, ha 2680 ka metro (8793 ka pie). An bug-os nga kahaluag han Haiti mga 27,750 ka kwadrado nga kilometro (10,714 ka kw nga mly) ngan an kapital hini amo an Port-au-Prince.
An kabutang han Haiti ha rehiyon, kaagi, ngan ethnolingguwistiko nag-iiba tungod hin damo nga mga rason. Amo ini an syahan nga independyente o naglulugaring nga nasod ha
Latinoamérica, an syahan nga post-kolonyal nga independyente nga nasod nga pinamunoan hin itom ha kalibutan ngan amo la nga nasod nga diin an independensya nakuha komo kabahin hin malinamposon nga rebelyon hin uripon. An Haiti amo la liwat an independyente nga nasod ha mga Amerika nga diin an kasagaran nayakan hin Frinanses, ngan usa upod hin duduha la (upod han Kanada) nga nagdesignar han Frinanses nga opisyal nga yinaknan; an iba nga mga nayakan-hin-Frinanses nga mga kanasoran mga tabok-han-dagat nga mga departamento o kolektibidad han Fransya.
An Republika han Haiti ginbahinbahin ha administratiba ngadto hin napulo nga mga departamento (
département ha Frinanses). An mga departamento ginbahin pa ngadto hin kap-atan kag usa (41) nga mga arrondissement, ngan 133 nga mga commune.
Mga departamento han Haiti
An mga nasunod usa nga tabla han mga departamento ngan an ira mga nahanungod nga mga kapital nga syudad.
Departamento
Kapital
Kahaluag (km²)
Katawhan
Densidad
Mapa
Artibonite
Gonaïves
&0000000000004984.0000004,984
&0000000001168800.0000001,168,800
& Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator.-1.000000 1
Centre (Butnga)
Hinche
&0000000000003675.0000003,675
&0000000000564200.000000564,200
& Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator.-1.000000 2
Grand'Anse
Jérémie
&099999999999800-1.10000001,500-2,000
&733,000 Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br". Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br".. Sayop nga expression:Diri nakikilal-an an pulong nga "br".
(ugsa ha pagbulag han Nippes)
& Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator.-1.000000 3
Nippes
Miragoâne
&099999999999800-1.10000001,500-2,000
&?? Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?". Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?".. Sayop nga expression": Waray nakilal-an nga punctuation character "?".
& Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator.-1.000000 4
Nord (Amihanan)
Cap-Haïtien
&0000000000002106.0000002,106
&0000000000872200.000000872,200
& Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator.-1.000000 5
Nord-Est (Dumagsaan)
Fort-Liberté
&0000000000001805.0000001,805
&0000000000283800.000000283,800
& Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator.-1.000000 6
Nord-Ouest (Kanawayan)
Port-de-Paix
&0000000000002176.0000002,176
&0000000000488500.000000488,500
& Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator.-1.000000 7
Ouest (Katundan)
Port-au-Prince
&0000000000004827.0000004,827
&0000000002943200.0000002,943,200
& Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator.-1.000000 8
Sud-Est (Timugan)
Jacmel
&0000000000002023.0000002,023
&0000000000518200.000000518,200
& Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator.-1.000000 9
Sud (Salatan)
Les Cayes
&0000000000002794.0000002,794
&0000000000745000.000000745,000
& Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator. Sayop nga expression: Unexpected / operator.-1.000000 10

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Biblia Online | BAG-O NGA KALIBOTAN NGA HUBAD HAN KRISTIANO GRIEGO NGA KASURATAN
Karuyag mo ba basahon ini nga artikulo ha %%?
Roma 5:1-21
5 Salit yana nga iginpahayag kita nga matadong tungod han pagtoo, pahimulosan naton an pakigmurayaw ha Dios pinaagi han aton Ginoo nga hi Jesu-Kristo,2 nga pinaagi liwat han pagtoo ha iya naabrihan an dalan basi makarawat naton an diri-matupngan nga pagkabuotan nga naieksperyensyahan naton yana, ngan maglipay kita tungod han paglaom nga makarawat an himaya han Dios.3 Labot hito, maglipay kita samtang aada ha kasakitan, kay maaram kita nga an kasakitan nagriresulta hin pagpailob,4 an pagpailob nagriresulta hin pagin inuyonan, an pagin inuyonan nagriresulta hin paglaom,5 ngan an paglaom diri nagriresulta hin kapakyasan, kay an aton kasingkasing napupuno han gugma han Dios pinaagi han baraan nga espiritu nga iginhatag ha aton.6 Ha pagkamatuod, samtang magluya pa kita, an Kristo namatay ha itinanda nga panahon para ha diri-diosnon nga mga tawo.7 Kay talagsa gud la an maruruyag nga mamatay para ha matadong nga tawo, ha pagkamatuod, posible pa nga may maruyag mamatay para ha maopay nga tawo.8 Pero iginpakita ha aton han Dios an iya gugma hini nga paagi: An Kristo namatay para ha aton samtang makasasala pa kita.9 Salit tungod kay iginpahayag na kita nga matadong pinaagi ha dugo han Kristo, mas matatalwas kita tikang ha kangalas pinaagi ha iya.10 Kay kon han mga kaaway pa kita, iginpahiuli kita ha Dios pinaagi han kamatayon han iya Anak, labi na gud yana nga iginpahiuli na kita, matatalwas kita pinaagi ha kinabuhi han Kristo.11 Labot hito, naglilipay liwat kita ha Dios pinaagi han aton Ginoo nga hi Jesu-Kristo, nga pinaagi ha iya kita yana iginpahiuli ha Dios.12 Sugad la nga pinaagi han usa nga tawo an sala sinulod ha kalibotan ngan an kamatayon pinaagi han sala, tungod hito an kamatayon inabot ha ngatanan nga tawo kay hira ngatanan nakasala.13 Kay han waray pa an Balaud an sala nakada na ha kalibotan, pero waray gin-aakusaran nga may sala kon waray balaud.14 Pero an kamatayon nagmando sugad nga hadi tikang kan Adan tubtob kan Moises, bisan ha mga waray pakasala pariho han pagtalapas ni Adan, nga katugbang niya nga tiarabot.15 Pero an regalo diri pariho han pagtalapas. Kay kon damu an namatay tungod ha pagtalapas han usa nga tawo, mas dinugang pa an diri-matupngan nga pagkabuotan han Dios ngan an iya regalo nga waray bayad nga iginhahatag ha damu nga tawo pinaagi han diri-matupngan nga pagkabuotan han usa nga tawo nga hi Jesu-Kristo.16 An resulta han regalo nga waray bayad diri pariho han resulta han pagtalapas pinaagi han usa nga tawo. Kay an paghukom katapos han usa nga pagtalapas amo an pagpahayag nga salaan an ngatanan nga tawo, pero an regalo katapos han damu nga pagtalapas amo an pagpahayag han pagkamatadong.17 Kon tungod ha pagtalapas han usa nga tawo an kamatayon nagmando sugad nga hadi pinaagi hito nga tawo, labi na nga mabubuhi ngan magmamando sugad nga mga hadi adton nakakarawat han diri-matupngan nga pagkabuotan ngan han waray bayad nga regalo nga pagkamatadong pinaagi han usa nga tawo nga hi Jesu-Kristo.18 Salit sugad la nga an usa nga pagtalapas nagresulta ha pagpahayag nga salaan an ngatanan nga klase hin tawo, sugad man an usa nga buhat han pagkamatadong nagresulta ha pagpahayag nga matadong an ngatanan nga klase hin tawo para ha kinabuhi.19 Kay sugad la nga pinaagi han pagkadiri-masinugtanon han usa nga tawo, damu an nagin makasasala, sugad man pinaagi han pagkamasinugtanon han usa nga tawo, damu an magigin matadong.20 Ngan pag-abot han Balaud, nakita nga damu an pagtalapas. Pero han pagdugang han sala, mas dinugang pa an diri-matupngan nga pagkabuotan.21 Para ha ano nga katuyoan? Sugad la nga an sala ngan kamatayon nagmamando sugad nga hadi, sugad man an diri-matupngan nga pagkabuotan nagmamando sugad nga hadi pinaagi han katadongan nga magriresulta hin kinabuhi nga waray kataposan pinaagi han aton Ginoo nga hi Jesu-Kristo.


text:
Konklusyon
Nahinunumdoman mo pa ba an makalilipay nga mga panahon nga kaupod mo an katawohan ni Jehova—makaparig-on nga katirok ha kongregasyon, makalilipay nga kombensyon, makapadasig nga eksperyensya ha ministeryo, o bisan an simple la nga pakig-uroistorya ha mga igkasi-tumuroo? Waray mo hingalimti hi Jehova; waray ka liwat niya hingalimti. Nalilipay hiya ha paghinumdom han imo matinumanon nga pag-alagad ha iya. Ngan karuyag gud niya nga buligan ka nga bumalik ha iya.
“Ako ngahaw, bisan ako, mangingita han akon kakarnerohan ngan mamimiling ha ira,” siring ni Jehova. “Sugad han pamiling han usa nga magbarantay han kakarnerohan han iya kapangon ha adlaw nga hiya aada ha iya kakarnerohan nga nagsasarang ha gawas, amo man ako mamimiling han akon kakarnerohan; ngan akon hira luluwason tikang ha ngatanan nga lugar ngain hira pag-ataga [o, pagpatlaag].”—Esekiel 34:11, 12.


text:
Psikolohiya
An psikolohiya o sikolohiya (kinadaan nga Griyego: psyche = "kalag" or "hunahuna", logos/-lohiya = "pag-aram") amo in akademiko ngan apliyado nga pagtirok hin kinaadman nga nahanunungod han pag-aram han hunahunan ngan gi-os. An pulong nga "Psikolohiya" gingagamit gihapon ha pagtawag han aplikasyon han hini nga kinaadman ha mga dirudilain nga bahin han buruhaton han tawo, upod an mga problem han mga indibidwal pan-adlaw-adlaw nga kinabuhi ngan an pagtratar han sakit ha panhunahuna.
Pinanbasaran[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Psychoworld.sk - Mga Sumat mahitungod han Psikolohiya hin tawo
- In-Mind, Pan-ikatulo nga Bulan nga Periodiko para hin Sosyal nga Psikolohiya


text:
Biblia Online | BAG-O NGA KALIBOTAN NGA HUBAD HAN KRISTIANO GRIEGO NGA KASURATAN
Karuyag mo ba basahon ini nga artikulo ha %%?
Lucas 1:1-80
1 Damu an nangalimbasog pagsurat mahitungod han ngatanan nga nahitabo nga aton liwat gintotoohan.2 Iginsumat liwat ini ha aton han mga testigo nga nakakita ngan han mga parasamwak han mensahe han Dios.3 Salit, tungod kay gin-usisa ko hin maopay ini ngatanan tikang ha tinikangan, nagdesisyon liwat ako nga magsurat ha imo, harangdon gud nga Teofilo, mahitungod hini sumala ha pagkasunod-sunod,4 basi hibaroan mo nga masasarigan gud an mga igintutdo ha imo.5 Ha panahon ni Herodes nga hadi han Judea, may saserdote ha grupo ni Abias nga Sakarias an ngaran, ngan hi Elizabeth an iya asawa, nga usa han kababayin-an nga anak ni Aaron.6 Ini nga mag-asawa matadong ha pagkita han Dios kay nagkikinabuhi* hira nga waray ikasaway uyon ha ngatanan nga sugo ngan balaud ni Jehova.7 Kondi waray hira anak kay baog hi Elizabeth, ngan mga lagas na hira.8 Han turno na han grupo ni Sakarias, hiya an gintokahan nga magin saserdote ha atubangan han Dios.9 Uyon ha kustomre han pagkasaserdote, turno niya nga maghalad hin insenso pagsulod niya ha santuaryo ni Jehova,10 ngan an ngatanan nga tawo nag-iinampo ha gawas ha oras han paghalad hin insenso.11 Nagpakita ha iya an anghel ni Jehova nga natindog ha too han halaran han insenso.12 Kondi pakakita hito ni Sakarias, nalisang hiya ngan nahadlok.13 Pero an anghel nagsiring ha iya: “Ayaw kahadlok, Sakarias, kay ginpamatian han Dios an imo pangamuyo, ngan hi Elizabeth nga imo asawa mag-aanak hin lalaki, ngan Juan an imo igngangaran ha iya.14 Malilipay ka ngan magrarayhak, ngan damu an malilipay tungod han iya katawo,15 kay magigin harangdon hiya ha atubangan ni Jehova. Kondi kinahanglan diri gud hiya uminom hin bino ngan mapintas nga irimnon. Mapupuno hiya han baraan nga espiritu tikang gud ha katawo,*16 ngan damu han mga anak ni Israel an iya pababalikon kan Jehova nga ira Dios.17 Hi Juan nga may kadasig ngan gahum pariho kan Elias mag-uuna liwat ha Iya, basi an mga kasingkasing han mga amay magin pariho han mga anak ngan an mga matinalapason magkaada praktikal nga kinaadman han mga matadong, basi ig-andam an katawohan para kan Jehova.”18 Nagsiring hi Sakarias ha anghel: “Paonan-o ini mahitatabo? Lagas na ako ngan an akon asawa.”19 Binaton an anghel: “Ako hi Gabriel, nga natindog hirani ha Dios, ngan ginsugo ako nga makiistorya ha imo ngan ipasamwak ha imo an maopay nga sumat mahitungod hini.20 Pero diri ka makakatingog ngan makakayakan tubtob ha adlaw nga mahitabo ini, kay waray ka tumoo ha akon mga pulong nga matutuman ha itinanda nga panahon.”21 An mga tawo padayon nga naghinulat kan Sakarias, ngan nanhipausa hira nga nag-iniha hiya ha santuaryo.22 Kondi paggawas niya, waray na hiya pakayakan ha ira, ngan nasabtan nira nga nakakita hiya hin urusahon ha santuaryo. Nagsininyas hiya ha ira kay diri hiya nakakayakan.23 Katapos han iya baraan nga pag-alagad* hin pipira ka adlaw, inuli hiya.24 Kondi paglabay han mga adlaw, nagburod an iya asawa nga hi Elizabeth, ngan waray hiya gumawas ha balay ha sulod hin lima ka bulan. Nagsiring hiya:25 “Ginbubuhat ini ni Jehova ha akon yana basi ipakita an iya pagtagad ha akon ngan kuhaon an akon kaarawdan ha mga tawo.”26 Ha ikaunom ka bulan na han iya pagburod, ginsugo han Dios an anghel nga hi Gabriel nga kumadto ha syudad han Nazaret ha Galilea,27 ngadto ha usa nga birhen nga hi Maria nga nakigsabot na ha pagpakasal kan Jose nga tulin ni David.28 Pag-abot ni Gabriel, nagsiring hiya: “Maopay nga adlaw Maria, nalilipay gud ha imo hi Jehova, ngan ginbibendisyonan ka.”29 Kondi nagupong gud hiya hito nga ginsiring, ngan nangalimbasog hiya nga masabtan ito nga mga pulong.30 Salit nagsiring an anghel ha iya: “Ayaw kahadlok Maria, kay nalilipay gud ha imo an Dios.31 Kitaa! Magbuburod ka ngan manganganak hin lalaki, ngan Jesus an imo igngangaran ha iya.32 Magigin harangdon hiya ngan tatawagon nga Anak han Gihitaasi, ngan ihahatag ha iya ni Jehova nga Dios an trono ni David nga iya amay,33 ngan magmamando hiya ha kadayonan sugad nga Hadi ha panimalay ni Jacob, ngan waray kataposan an iya Ginhadian.”34 Kondi hi Maria nagsiring ha anghel: “Paonan-o ini mahitatabo nga waray man ako bana?”35 Binaton an anghel: “An baraan nga espiritu maabot ha imo ngan an gahum han Gihitaasi malandong ha imo. Tungod hito, ini nga matatawo tatawagon nga baraan ngan Anak han Dios.36 An imo paryente nga hi Elizabeth unom ka bulan na yana nga burod, bisan kon lagas na ngan nasiring an mga tawo nga baog hiya,37 kay waray kapahayagan han Dios nga diri matutuman.”38 Salit nagsiring hi Maria: “Iini ako, an kan Jehova uripon nga babaye! Matuman unta ha akon an imo ginsiring.” Ngan binaya ha iya an anghel.39 Katapos, nag-andam hi Maria ngan kinadto dayon ha bukiron nga distrito ha usa nga syudad han Juda,40 ngan sinulod hiya ha balay ni Sakarias ngan ginkumusta hi Elizabeth.41 Pakabati ni Elizabeth han pangumusta ni Maria, nagkiwa an bata ha iya tiyan, ngan napuno hi Elizabeth han baraan nga espiritu42 ngan nagsinggit: “Darayawon ka ha ngatanan nga kababayin-an, ngan darayawon an bunga han imo tiyan!43 Kay ano nga nagkaada ako hini nga pribilehiyo nga bisitahon han nanay han akon Ginoo?44 Kay pakabati ko han imo pangumusta, an bata ha akon tiyan nagkiwa tungod han daku nga kalipay.45 Malipayon liwat hiya nga natoo, kay bug-os nga matutuman an ginsiring ha iya ni Jehova.”46 Nagsiring hi Maria: “Gindadayaw ko hi Jehova,47 ngan diri mapugngan han akon kasingkasing an daku nga kalipay ha Dios nga akon Paratalwas,48 tungod kay nakita niya an ubos nga kahimtang han iya uripon nga babaye. Ngan tikang yana tatawagon ako nga malipayon han ngatanan nga henerasyon49 kay an gamhanan nga Dios nagbubuhat hin mga urusahon para ha akon, ngan baraan an iya ngaran.50 Ha ngatanan nga panahon nagpapakita hiya hin kalooy ha mga nahahadlok ha iya.51 Naghihimo hiya hin gamhanan nga mga buhat pinaagi han iya butkon, ngan iya ginpapapatlaag ha higrayo nga lugar an mga mapahitas-on an kasingkasing.52 Iya ginpapalusad tikang ha mga trono an gamhanan nga mga tawo ngan ginpapahitaas an mga ubos,53 iya ginbubusog hin mag-opay nga butang an mga nagugutom, ngan ginpapabaya nga waray dara an mga rikohanon.54 Ginbubuligan niya an Israel nga iya surugoon basi ipakita an kalooy ha kadayonan,55 sugad la han iya ginsiring ha aton kaapoy-apoyan, kan Abraham ngan ha iya katulinan.”56 Ngan hi Maria inukoy kanda Elizabeth hin tulo ka bulan, katapos inuli hiya ha ira balay.57 Inabot an panahon nga nagbatî hi Elizabeth, ngan nanganak hiya hin lalaki.58 Ngan hinbatian han iya mga amyaw ngan mga paryente nga hi Jehova nagpakita hin daku nga kalooy ha iya, ngan nagkalipay hira upod niya.59 Han ikawalo ka adlaw, ginturi nira an bata, ngan an ira igngangaran unta ha iya pariho han ngaran han iya tatay nga hi Sakarias.60 Kondi nagsiring an nanay han bata: “Diri puydi! Juan an igngangaran ha iya.”61 Tungod hito, nagsiring hira ha iya: “Waray bisan usa ha imo mga paryente nga sugad hito an ngaran.”62 Salit pinaagi hin pagsinyas, ira ginpakianhan an tatay han bata kon ano an karuyag niya igngaran ha iya.63 Nangaro hiya hin gutiay nga tabla ngan ginsuratan ito: “Juan an iya ngaran.” Tungod hito, nahipausa hira ngatanan.64 Nagkiwa dayon an iya dila ngan nakayakan na hiya, ngan iya gindayaw an Dios.65 Nahadlok an ngatanan nga ira kahigrani, ngan gin-iristoryahan ini ha bug-os nga bukiron nga distrito han Judea,66 ngan gintipigan ito ha kasingkasing han ngatanan nga nakabati, ngan nagsiring: “Magigin ano gud ba ini nga bata?” Kay an gahum ni Jehova aada ha iya.67 Ngan an iya tatay nga hi Sakarias napuno han baraan nga espiritu ngan nagtagna:68 “Darayawon hi Jehova, an Dios han Israel, kay iya ginkaloy-an an iya katawohan ngan gintagan hira hin katalwasan.69 Ngan naghatag hiya hin sungay han katalwasan para ha aton ha panimalay ni David nga iya surugoon,70 sugad la han iya ginyakan pinaagi ha baba han baraan nga mga propeta ha kadaan nga panahon.71 Nagyakan hiya mahitungod han pagtalwas ha aton tikang ha mga kaaway ngan ha ngatanan nga nasisina gud ha aton,72 basi ipakita an kalooy ha aton tungod han iya saad ha aton kaapoy-apoyan ngan ipakita nga nahinunumdom hiya han iya baraan nga kasabotan73 nga iya iginsaad kan Abraham nga aton kaapoy-apoyan.74 Ngan katapos talwason kita tikang ha mga kaaway, ihahatag ha aton an pribilehiyo han sagrado nga pag-alagad ha iya nga waray kahadlok,75 nga may pagkamaunungon ngan pagkamatadong ha iya atubangan ha ngatanan naton nga adlaw.76 Kondi ikaw, anak ko, tatawagon ka nga propeta han Gihitaasi, kay mag-uuna ka kan Jehova basi iandam an iya mga dalan,77 basi isumat ha iya katawohan an mensahe han katalwasan pinaagi han pagpasaylo han ira mga sala78 tungod han mahigugmaon nga kalooy han aton Dios. Pinaagi hini nga kalooy, makikita naton an kalamrag tikang ha langit sugad han pagsirang han adlaw79 basi lamragan an nangangalingkod ha kasisidman ngan an nalalandongan han kamatayon, ngan basi malampuson nga giyahan an aton mga tiil ha dalan han kamurayawan.”80 An bata padayon nga nagtubo ngan nagtikakusog ha espiritu, ngan inukoy hiya ha kamingawan tubtob ha adlaw nga nagpakita hiya hin dayag ha Israel.


text:
Filemon
1 Tikang kan Pablo, nga priso tungod kan Kristo Jesus, ngan kan Timoteo nga aton bugto, para kan Filemon nga amon hinigugma nga igkasi-magburuhat, 2 ngan kan Apia nga amon bugto nga babaye, ngan kan Arquipo nga amon igkasi-sundalo, ngan para ha kongregasyon nga nagkakatirok ha imo balay:
3 Makarawat unta niyo an diri-matupngan nga pagkabuotan ngan kamurayawan tikang ha Dios nga aton Amay ngan ha Ginoo nga hi Jesu-Kristo.
4 Pirme ako nagpapasalamat ha akon Dios kon gin-uupod ko ikaw ha akon mga pag-ampo, 5 kay nababatian ko an mahitungod han imo pagtoo ha Ginoo nga hi Jesus ngan han imo gugma ha iya ngan ha ngatanan nga baraan. 6 Nag-aampo ako nga an imo pakigbahin ha pariho nga pagtoo magpagios unta ha imo nga kilalahon an tagsa nga maopay nga butang nga nakakarawat naton pinaagi han Kristo. 7 Kay nalipay ngan naliaw gud ako han hinbatian ko an mahitungod han imo gugma, kay an kasingkasing* han mga baraan narepreskohan pinaagi ha imo, bugto ko.
8 Tungod hini, bisan kon ako, sugad nga apostol han Kristo, may daku nga kagawasan ha pagyakan nga sugoon ka ha pagbuhat han husto, 9 mas karuyag ko nga makimalooy ha imo tungod ha gugma, kay ako, hi Pablo, edaran nga tawo ngan yana priso liwat tungod kan Kristo Jesus. 10 Nakikimalooy ako ha imo para ha akon mismo anak nga hi Onesimo, kay nagin sugad ako hin amay niya samtang priso ako nga nakakadena. 11 Hadto waray hiya pulos ha imo kondi yana may pulos na hiya ha imo ngan ha akon. 12 Ginpapabalik ko hiya ha imo, oo, hiya nga akon pinalangga.
13 Karuyag ko unta nga awilan hiya didi kaupod ko basi padayon nga mag-asikaso ha akon imbes nga ikaw, samtang priso ako tungod han maopay nga sumat. 14 Pero diri ko karuyag buhaton an bisan ano nga diri mo inuuyonan, basi an imo pagbuhat han maopay diri tungod kay napiritan ka la, kondi tungod kay ito gud an imo karuyag. 15 Bangin an pagbaya niya hin madaliay* amo gud an hinungdan basi mahibalik hiya ha imo ha kadayonan, 16 diri na sugad nga uripon kondi labaw pa hin uripon, usa nga hinigugma nga bugto, labi na ha akon, pero mas labi na gud ha imo, usa nga uripon ngan bugto ha pag-alagad ha Ginoo. 17 Salit kon gintatagad mo ako nga igkasi-tumuroo,* mahigugmaon nga karawata hiya pariho han imo pagkarawat ha akon. 18 Labot pa, kon nakasayop hiya ha imo o nakautang hin bisan ano, ako an mabayad hito. 19 Ako, hi Pablo, ako mismo an nagsusurat hini: Babayaran ko ito
21 Nasarig ako nga masugot ka, salit nagsusurat ako ha imo, kay maaram ako nga bubuhaton mo an labaw pa han akon ginsisiring. 22 Kondi labot pa hito, pag-andam hin akon mauukyan, kay naglalaom ako nga tungod han iyo mga pag-ampo makakabalik ako ha iyo.
23 Nangungumusta ha imo hi Epafras nga akon igkasi-priso kahiusa ni Kristo Jesus, 24 pati hira Marcos, Aristarco, Demas, ngan Lucas, nga akon mga igkasi-magburuhat.
25 Makarawat unta niyo an diri-matupngan nga pagkabuotan han Ginoo nga hi Jesu-Kristo tungod han maopay nga disposisyon nga iyo iginpapakita.


text:
AN BARANTAYAN (ARADMAN NGA EDISYON) March 2016
Ini nga gowa nagsusulod han mga aradman nga artikulo para ha Mayo 2 tubtob Mayo 29, 2016.
Mga Batan-on—Andam Na ba Kamo Magpabawtismo?
Tulo nga pakiana nga mabulig ha imo nga magdesisyon.
Mga Batan-on—Paonan-o Kamo Mangangandam Para ha Bawtismo?
Ano man kon diri ka sigurado kon andam ka na, o karuyag mo na magpabawtismo pero ginhuhunahuna han imo mga kag-anak nga kinahanglan mo pa maghulat?
Makakabulig Ka ha Pagparig-on han Kristiano nga Pagkaurosa—Paonan-o?
An bisyon nga mababasa ha Pahayag kapitulo 9 nagpapabug-at han pagkaimportante han aton pagkaurosa.
Ginigiyahan ni Jehova an Iya Katawohan ha Dalan han Kinabuhi
Paonan-o naton maipapakita nga nagpapagiya kita kan Jehova?
Makakabulig Ka ba ha Imo Kongregasyon?
Maipapakita mo ba an disposisyon han pagmisyonero bisan ha imo mismo kongregasyon?
Subara an Disposisyon han mga Propeta
An ehemplo nira propeta Esekiel, Jeremias, ngan Hosea nabulig ha aton kon naabat kita hin kakapoy, panluya, o kon nakakakarawat kita hin makuri nga toka.
Mga Pakiana Tikang ha mga Magbarasa
Kakan-o an katawohan han Dios nagin bihag han Babilonya nga Gamhanan? Literal ba nga gindara ni Satanas hi Jesus ngadto ha templo han ginsulay Hiya?


text:
Iginhuhubad pa ini nga pakli. Kon makabulig kamo paghubad hini, ayaw pag-alang.
WikiWiki an Wikipedya, buot sidngon hini nga bisan hin-o makaliwat hin bisan ano nga waray protektaha nga artikulo ngan mahipaskin dayon iton nga mga ginliwat ngadto hit pakli o pahina.
Iton pag-edit o pagliwat hin Wiki nga pakli masayon gad la. Ig-klik la iton "igliwat" nga tab nga aada ha igbaw (o ito sumpay nga igliwat ha tuo o ha ubos) hit Wiki nga pakli. Mahihingadto ka hin pahina nga mayda text box nga aada iton pwede maliwat nga sinurat hiton nga pahina. Kon karuyag mo la mag-eksperimento o magprobar, alayon nga buhata iton ha Sandbox; diri dinhe. Maupay nga magsurat ka hin halipot nga edit summary ha ubos hit edit box. Pwede ka gumamit hin shorthand pag-esplikar hit imo mga liwat, sugad hit nahabutang dida hit surubdan, ngan kon tapos ka na, pidlita o igklik iton preview agod makita kon ano iton itsura han imo mga liniwat. Makakita ka liwat kon ano nga mga pag-iba nga imo nahimo nga kinumpara han naha-una nga bersyon pinaagi hiton pagpidlit hit "Show changes". Kon naruyag ka han im nakita, pidlita na iton "Save" agod mahipaskin hin dayon an imo mga liwat. Ayaw "pagpirma" hin mga edit nga imo ginhimo ha mga regular nga mga artikulo (kay gintitigamnan han software kon hin-o an nagliliwat).
Pwede ka liwat magklik hiton 'Discussion' nga tab agod makita an nahaupod nga talk page, nga aada iton mga komentaryo mahitungod hit pahina tikang han iba nga nan-gagamit hit Wikipedya. Ig-klik iton "+" nga tab agod mag dugang hin bag-o nga bahin, o ig-edit iton pahina ha sugad nga paaagi nga pag-edit hin pahina nga artikulo. Kon nagliliwat ka hit mga talkpage, alayon pagpirma hiton imo mga ginliwat, (kitaa iton Wikipedya:Pirmahe an imo mga ginpaskin) ha mga talk page.
Angay nga agsob gamiton iton paglantaw nga waray dinadapigan, kay it Wikipedya diri lugar para hiton pagwale hin mga ano-ano la nga panlantaw.
Igcite o igtalaan iton imo mga source agod makita ngan maipadukwag hiton mga iba an imo trabaho. Kasagaran nga mga artikulo ha Wikipedya ha yana, kulang hin mga mag-upay nga reference, ngan amo ini iton nagpapadako hiton gidako-i nga pagtipa hit Wikipedya--nga diri ini taporan nga source. Alayon pagbulig pinaagi hin pag-research hin mga online ngan pinamantalaan nga mga resource agod makabiling hin mga reference han artikulo nga imo gintatrabahoan, ngan ig-cite an mga ini ha asya nga porma, ngan ig-consider iton in-text nga citation par hin mga butang nga masukot iton debate. Waray pagkasarabot ha yana kon ano it gimaupayi nga paagi nga pagbuhat hini, pero mauruupay na la in bisan ano kaysa waray gud. Pwede ka gumamit hin in-text nga citation hin porma nga akademiko pananglitan hiton (Example, 2004 pp 22-23) o komo superscript hin footnote nga igkakada mo ha kataposan hin artikulo.
Samtang naka-display iton imo pahina, gamiton mo iton What links here pagbiling han mga artikulo nga daan nahadugtong o nahasumpay, ngan siguroon nga ngatanan hini naangay han buot sidngon nga imo ginhatag.
Gamiton mo iton Search nga button pagbiling ha Wikipedya han imo topic title (ngan posible nga mga variant), pagbiling hin mga artikulo nga nag-mensyonar hiton, ngan paghimo hin mga sumpay tikang ha ira kon naangay
Kon mag-edit hin pahina, iton logged-in nga nagamit pwede maghatag hin tigaman nga iton edit, "minor". Iton mga gagmay la nga edit buot sidngon nga pagbalhin ha tama hiton mga ispeling, pag-format ngan guti-ay la nga pagbalhin hin text. Posible nga tago-on iton minor edit kon kinikita ha Wikipedya:Recent Changes. Kanan waray batasan iton pag-indicar hin dako nga pagliwat nga minor edit, labi na kon mayda ginpara nga sinurat. Kon mayda diri tinuyo nga na-indicar nga minor edit, angay ig-edit iton source hin makausa pa, ig-indikar nga major (o siguro-a nga iton check-box para hiton "This is a minor edit" waray ma-tsek), ngan dida hit summary, igbutang nga an pagliwat, major change.
An wiki markup amo iton syntax nga sistema nga pwede nim gamiton pagliwat hin Wikipedya nga pakli.
Ha wala nga column hit table ha ubos, makakita ka kon ano iton mga posible nga epekto. Ha tuo nga column, makakita ka kon unanhon an paghimo hini nga mga epekto. Buot sidngon, agod mahasugad iton text han itsura ha wala, igmakinilya o igtype iton ha porma nga imo nakikita ha tuo nga column.
Bangin mo karuyag nga abrehon ini nga pahina hin lain nga dalikyatan nga tambuan (o browser window) komo reference. Kon karuyag ka magprobar nga diri ka makawasak, pwede ka mageksperimento didto ha Sandbox. Igabre iton Sandbox ha lain nga tambuan (window) o tab ngan ig-abre la ini nga pakli nga reference.


text:
TACLOBAN CITY- Arestado an usa nga butcher ha guindumara nga buy-bust operation han mga otoridad ha corner nga dalan han Zamora ngan Juna Luna, Barangay 25 ha syudad han Tacloban.
Guinkilala an nakatalapas nga hi Melanio Setosta Ponferrada Jr., 43 anyos an pangidaron ngan residente han Brgy. 99, Diit, Tacloban City.
Nakumpiska tikang ha possession ni Ponferrada an 3 ka transparent sachet nga may sulod han guintutuuhan shabu nga nagtitimbang hin 50.0 gramos ngan guinbabana-bana nga nagkakantidad hin Four Hundred Thousand Pesos (P400,000.00).
Guinpasakahan hin kaangayan nga kaso hi Ponferrada mahitungod ha pagtalapas han Section 5 (Sale of Dangerous Drugs) and Section 11 (Possession of Dangerous Drugs), Article II han RA 9165.
Samtang, temporaryo nga nakapaslak hi Ponferrada ha PDEA RO8 Detention Facility para ha kaangayan nga disposition.


text:
Theropoda
Theropoda, amo an suborder san bipedal na saurischia na dinosaur, ug usa na clade na ginbubug'os san suborder ngan an mga descendants san ginsiring na suborder kaupod na an mga moderno na katamsihan. An mga Dinosaur na kabilang san Theropoda amo an mga carnivorous, kudi may'ada pipira na myembro san theropod nag-evolved na maging herbivore, omnivore, ngan insectivore. Una na nagkaguwa an mga theropod sadton Carnian age san Triassic Period mga 230 milyon katuig an nakalabay. Sadton Jurassic, nag-evolve an tamsi gikan sa usa na ditoy na coelurosauria na theropod, ngan may'ada na yan malahos 10,000 na living species.
An mga features na nagdudugtong san theropod dinosaurs sa katamsihan amo an furcula (wishbone), air-filled na tul'an, paglumlum san bonay, ngan sa coelurosaurs, an barahibo.


text:
An Pilipinas nga tinatawag ha opisyal nga Republika han Pilipinas (Iningles: Republic of the Philippines o The Philippines, Espanyol: República de Filipinas), usa nga nasod ha Timugan o Habagatan-Sidlangan nga Asya. Mga 1,210 ka km (750 ka mi) tikang han kontinente mismo han Asya ngan ini 7,107 nga mga isla o puro nga kabahin han Kapuropod'an Malay.
An ngaran han nasod nagtikang kan Ruy López de Villalobos nga nagngaran han mga isla han Samar ug Leyte, Las Islas Felipinas ha dungog ni Hadi Felipe II han Espanya dida han iya ekspedisyon hadton 1543. An kapuropod'an ginngaran hin damo nga mga ngaran sugad han Spanish East Indies, Bag-o nga Kastilya (Nueva Castilla), Kalondan nga mga Isla (Islas del Poniente), Kapuropod'an ni San Lazaro (Islas de San Lázaro) ngan iba pa. Ha kataposan, Filipinas an ginngaran han bug-os nga kapuropod'an.


text:
Rio de Janeiro
An syudad han Rio de Janeiro (lokal nga Pinortuges nga pagluwas: [ˈʁiu dʒi ʒaˈnɛjɾu],[1] Salog han Enero), nga an bug-os nga ngaran ha pagtikang São Sebastião do Rio de Janeiro (San Sebastian han Salog han Enero), amo an kapital han estado han Rio de Janeiro ngan amo an ikaduha nga gidako-i nga syudad han nasod Brasil. Ini amo gihapon an ikatulo nga gidako-i nga metropolitana nga kahaluag ngan aglomerasyon ha Salatan nga Amerika[2][3] ika-6 nga gidako-i ha mga Amerika, ngan ika-26 ha kalibutan.[4]
An syudad amo an ulohan o kapital han Brasil hin haros duha ka siglo, tikang han 1763 tubtob han 1815 han panahon nga kolonyahanon nga Portuges, tikang han 1815 tubtob han 1821 komo ulohan han Gin-usa nga Ginhadi-an han Portugal, Brasil ngan han Algarves, ngan tikang han 1822 tubtob 1960 komo ulohan hin naglulugaring nga nasod. Gin-agnayan an Rio nga Cidade Maravilhosa o "Urusahon nga Syudad".
An Rio de Janeiro in nagrerepresentar han ikaduha nga gidakoi nga GDP han nasod (ngan ika-30 nga gidakoi ha kalibutan, nga ginbabanabanahan nga may-ada 343 bilyones reais (IBGE/2008), ngan ini in mga ulobuhatan han duha nga mga dagko nga Brasilhanon nga companya - Petrobras ngan Vale, ngan mga dagko nga companya han lana ngan teleponyo ha Brasil, labot la han mga gidakoi nga conglomerato han medya ngan companya han communicasyon ha Salatan nga America, an Mga Katig-uban Globo. Balay hin damo nga mga unibersidad ngan mga instituto, ini an ikaduha ha gidakoi nga pamumutnga han panhalikat ngan panpadukwag ha Brasil, nga may-ada 17% han nasodnon nga produksyon syentifico - sumala han 2005 nga datos.
An Rio de Janeiro in ginkakadtoan nga dagkonbungto ha salatan nga hemisfero ngan in bantog ha natural nga kalibungan, mga karisyuhan carnival, samba, Bossa Nova, ngan mga dagat balneario sugad han Barra da Tijuca, Copacabana, Ipanema, ngan Leblon. An iba nga gibantogi nga tigaman ha pagdugang han mga dagat in naglalakip an higante nga estatuwa han Cristo nga Manurubos ('Cristo Redentor') ha bawbaw han Bukid Corcovado, nga ginngaranan nga usa ha Pito ha Bag-o nga Makalilisang ha Kalibutan; bukid Tinapay hin Asukar (Pão de Açúcar) lakip an iya de cable nga kotse; an Sambódromo, ngan Estadio Maracanã, usa ha gidakoi nga estadio panfotbol ha kalibutan. An 2016 Katpaso nga Olimpico in mahihitabo ha Rio de Janeiro, kun diin matitigamnan nga syahan nga makapot an usa nga Salatan Americanhon nga dagkonbungto hini nga panhitabo. Igdudumara liwat an kataposan nga mulay han 2014 FIFA World Cup ha kanan Rio Estadio Maracanã.
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Rio de Janeiro in nahamutang ha kanan Brasil Atlantico baybayon nga dapit, harani ha Tropico han Capricorn, kun diin an baybayon hin naatubang pasinirangan-katundan. Kadak-an naatubang pasalatan, an syudad in nahitukod ha sabang hini nga bagis nga baybayon, Bahia han Guanabara, ngan an iya pasakob in gintitigamnan hin usa nga katungtungan hin tuna nga gintatawag nga Tinapay hin Asukar (Pão de Açúcar) – usa nga nakikilal-an ha syudad.
An Sentro, an kabutngaan han Rio, in natungtong ha mga patag han katundan nga baybayon han Bahia han Guanabara. An durudako nga bahin han syudad, agsob gintatawag nga Sona Amihanan, in naunat pakadto ha dumagsaan han mga patag nga naglalakip han pandagat ngan pantuna nga mga sedimento ngan mga bukid-bukid ngan pipita nga batoon nga mga bukid. An Salatan nga Sona han syudad, nga naabot han mga kadagatan, in mayda katubtuban tikang ha Sentro ngan tikang ha Amihanan nga Sona pinaagi hann baybayonon nga mga bukid. Ini nga mga bukid ngan mga pungtod in mga lapos han Serra do Mar ha kanawayan, an daan nga gneis-granito nga kadena hin kabugkiran nga nagpoporma han mga salatan nga mga pakiling nga katunaan han Brasilhanon nga mga Hitaas nga Katunaan. An kadak-an han Katundan nga Sona, in nauutod han bukidnon nga mga katunaan, nga maaabot pinaagi han mga bag-o nga dalan ngan tunel ka kataposan han ika 20 nga gatostuig.
An popyulasyon han syudad han Rio de Janeiro, nga aada ha kahaluag nga 1,182.3 kilometro kwadrado (456.4 milya kwadrado), in ginbabanabanahan nga aada ha 6,100,000. An popyulasyon han durudako nga lugar metropolitana in ginbabanabanahan nga aada ha 11-13.5 milyones. Ini an kanan Brasil ulohan tubtob 1960, kun diin ginsaliwanan han Brasilia. An mga monupyo han syudad hin ginkikilala nga Cariocas. An buhatanon nga awit han Rio amo an "Cidade Maravilhosa".
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Ha kalain nga Brasilenyo nga Pinortuges nga ginyayakan ha Rio de Janeiro, sumala han Larousse Concise Dictionary: Portuguese-English, 2008, p. 339 (nga diin an mga pagluwas "refletem a língua falada no Rio de Janeiro"). An Europeo nga Pinortuges nga pagluwas amo an: [ˈʁiu dɨ ʒɐˈnɐjɾu]
- ↑ R.L. Forstall, R.P. Greene, and J.B. Pick, "Which are the largest? Why published populations for major world urban areas vary so greatly", City Futures Conference, (University of Illinois at Chicago, July 2004) – Table 5 (p.34)
- ↑ City Population agglomeration list. City Population. Ginkuhà dida han Hulyo 30, 2009.
- ↑ "Rio 2016". Rio 2016. Ginkuhà Marso 14, 2010.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
Rio de Janeiro pagtugway hit paglakat tikang ha Wikivoyage


text:
OKTUBRE 4, 2012
UKRAINE
Nangibabaw an Hustisya sa Ukraine
Kan Setyembre 26, 2012, ibinasura kan Korte Suprema kan Ukraine an ilegal na pagburbar na kuanon an dakulang parte kan pagsasadiri kan sangang opisina kan Mga Saksi ni Jehova sa Ukraine.
Legal na nabakal kan mga Saksi an daga kan 1998. Pero kan 2008, an dating kagsadiri ipinabakal giraray iyan sa Sport Development Center LLC (SDC). An nasabing aksiyon inaapod sa Ukraine na property raid o an ilegal na paglipat kan mga pagsasadiri.
An local commercial court nagdesisyon na legal an kontrata nin pagpabakal kan daga sa SDC, asin ibinasura an apelasyon kan mga Saksi.
Pero nangibabaw an hustisya. Kan Disyembre 2011, an high commercial court nagdesisyon pabor sa mga Saksi asin kan Abril 2012, ibinasura kaiyan an apelasyon kan SDC. Patunay ini na legal na pagsasadiri kan Mga Saksi ni Jehova an daga. Pagkatapos nin tulong bulan, kinanselar kan appellate commercial court kan Lviv an bakong makatanusan na desisyon kan lokal na korte na nagsasabing legal na pagsasadiri kan SDC an nasabing daga.
Sa pagpurbar giraray na makua an daga, nagsumite nin apelasyon an SDC sa Korte Suprema kan Ukraine dapit sa nagin desisyon kan Abril 2012. Pero kan Setyembre 26, nagdesisyon tulos an korte asin ibinasura an apelasyon kaya nagin pinal na an desisyon sa kaso.
Kun nangyari an nasabing pagkua sa daga, mawawara kuta an dakulang parte kan pagsasadiri kan Mga Saksi ni Jehova kaiba an administrative building, na magigin dahilan na mapundo an gibuhon sa sangang opisina kan Mga Saksi ni Jehova sa Ukraine.


text:
TACLOBAN CITY — Ginkompirma han Philippine Army’s 802nd Brigade nga waray direkta nga threat hin pag-atake han mga terorista ha sinirangang bisayas.
Sumala kan Brig. Gen. Francisco F. Mendoza, Jr., nga an bugos nga bisayas in nagpapabilin ha Level 1 para ha terror attack kun diin nangangaruyag signgon nga diri kita naatubang ha bisan anu nga terror attack.
An mao nga pahayag in ginmalatumat ni Gen Mendoza, kataliwan han nagsasarang nga mga fake news nga nakasulod na daw ha rehiyon an mga terrorista nga grupo nga duro nga iginkakabaraka han mga katawhan.
Samtang, labot la ha pagbabantay ha mga isyu han insurgency, an mga kasundaluhan in nakikipag sumpayan na guihapon ha mga kapulisan partikular na ha mga kinada gabi nga mga aktibidad ha siyudad han Tacloban kasumpay han pagsalin-urog han kapiyestahan.


text:
KAPITULO SINGKO
An Lukat
—Pinakabirilhon nga Regalo han Dios
Ano an lukat?
Paonan-o ito iginhatag?
Ano an mga kapulsanan hito para ha imo?
Paonan-o mo maipapakita nga inaapresyar mo ito?
1, 2. (a) San-o nagigin birilhon gud ha imo an usa nga regalo? (b) Kay ano nga masisiring nga an lukat amo an pinakabirilhon nga regalo nga makakarawat mo?
ANO an pinakabirilhon nga regalo nga imo nakarawat? An usa nga regalo diri kinahanglan magin marahalon basi la pabilhan. Ha pagkamatuod, an totoo nga bili han usa nga regalo diri iginbabasar ha kantidad hito. Lugod, kon an regalo nakakapalipay ha imo o nakakatagbaw han totoo nga panginahanglan ha imo kinabuhi, birilhon gud ito ha imo.
2 Ha damu nga mga regalo nga karuyag mo makarawat, may-ada usa nga pinakabirilhon ha ngatanan. Ito an regalo han Dios ha katawohan. Tinatagan kita ni Jehova hin damu nga mga butang, kondi an iya pinakabirilhon nga regalo ha aton amo an halad nga lukat han iya Anak, hi Jesu-Kristo. (Mateo 20:28) Sugad han hibabaroan naton dinhi hini nga kapitulo, an lukat amo an pinakabirilhon nga regalo nga posible nga makarawat mo, kay makakahatag ito ha imo hin daku hinduro nga kalipayan ngan makakatagbaw han imo pinakaimportante nga mga panginahanglan. An lukat amo gud an gidadakui nga kapahayagan han gugma ni Jehova ha imo.
ANO AN LUKAT?
3. Ano an lukat, ngan ano an kinahanglan masabtan anay naton basi maapresyar naton inin birilhon nga regalo?
3 Ha simple nga mga pulong, an lukat amo an paagi ni Jehova ha pagluwas han katawohan tikang ha sala ngan kamatayon. (Efeso 1:7) Basi masabtan an kahulogan hini nga katutdoan han Biblia, kinahanglan repasuhon naton an nahitabo ha hardin han Eden. Maaapresyar la naton kon kay ano nga an lukat birilhon gud nga regalo ha aton kon masabtan anay naton kon ano an nawara ni Adan han hiya nakasala.
4. Ano an kapulsanan han hingpit nga tawhanon nga kinabuhi para kan Adan?
4 Han ginlarang ni Jehova hi Adan, iya gintagan hi Adan hin presyoso gud nga butang
5. Ano an iginpapasabot han Biblia han magsiring ito nga hi Adan ginhimo ha ‘ladawan han Dios’?
5 Hi Adan ginhimo ‘ha ladawan han Dios.’ (Genesis 1:27) Diri ito nangangahulogan nga an hitsura ni Adan pariho han Dios. Sugad han aton hinbaroan ha Kapitulo 1 hini nga libro, hi Jehova diri-nakikita nga espiritu. (Juan 4:24) Salit hi Jehova waray unudnon nga lawas ngan dugo. Tungod kay hi Adan ginhimo ha dagway han Dios, nagpapasabot ito nga ginlarang hiya nga may-ada mga kalidad nga pariho han mga kalidad han Dios, upod na an gugma, kinaadman, hustisya, ngan gahum. Ha usa pa nga importante nga paagi, hi Adan pariho han iya Amay tungod kay may-ada hiya kagawasan ha pagbuot. Salit, hi Adan diri pariho han robot nga makakagbuhat la han kon ano an igindisenyo o iginprograma nga bubuhaton hito. Lugod, makakahimo hiya hin personal nga mga desisyon, ngan makakapili hiya butnga han husto ngan han sayop. Kon ginpili niya nga sumugot ha Dios, mabubuhi unta hiya ha waray kataposan ha Paraiso nga tuna.
6. Han hi Adan nagtalapas ha Dios, ano an nawara niya, ngan paonan-o naapektohan an iya mga anak?
6 Matin-aw, kon sugad, nga han hi Adan nagtalapas ha Dios ngan ginsirotan hin kamatayon, daku hinduro an iya iginbayad. Tungod han iya sala nawad-an hiya han iya hingpit nga tawhanon nga kinabuhi upod na an ngatanan nga mga kapulsanan hito. (Genesis 3:17-19) Makasurubo, nawara ni Adan inin presyoso nga kinabuhi diri la para ha iya kalugaringon kondi para liwat ha iya magigin mga anak. An Pulong han Dios nasiring: “Tungod ha usa ka tawo [Adan], sinulod an sala ha kalibotan, ngan tungod ha sala an kamatayon; ngan sugad man an kamatayon inagi ha ngatanan nga katawohan, kay an ngatanan nakasala.” (Roma 5:12) Oo, kita ngatanan nakapanunod han sala tikang kan Adan. Salit, an Biblia nasiring nga iya “iginbaligya” an iya kalugaringon ngan an iya mga anak ha pagkauripon ha sala ngan kamatayon. (Roma 7:14) Waray paglaom hi Adan ngan hi Eva tungod kay tinuyo nga ginpili nira an pagtalapas ha Dios. Kondi kumusta man an ira mga anak, upod na kita?
7, 8. An lukat kasagaran nga nangangahulogan hin ano nga duha nga butang?
7 Ginluwas ni Jehova an katawohan pinaagi han lukat. Ano nga klase hin lukat? An ideya mahitungod han lukat kasagaran nga nangangahulogan hin duha nga butang. Siyahan, an lukat amo an prisyo nga iginbabayad basi mabawi o matubos an usa nga butang. Mahimo ito igpariho ha kantidad nga iginbabayad basi buhian an usa nga ginkidnap. Ikaduha, an lukat amo an prisyo nga katugbang, o kabayaran, han kantidad han usa nga butang. Pariho ito ha kantidad nga iginbabayad basi mataparan an mga nadaot tungod han usa nga aksidente. Pananglitan, kon an usa ka tawo an hinungdan han aksidente, kinahanglan magbayad hiya hin kantidad nga eksakto nga katugbang ha bili han nadaot.
8 Paonan-o magigin posible nga mabayaran an daku hinduro nga nawara nga iginpasa ni Adan ha aton ngatanan ngan talwason kita tikang ha pagkauripon ha sala ngan kamatayon? Aton paghisgotan an lukat nga iginhatag ni Jehova ngan kon ano an magigin kapulsanan hini para ha imo.
KON PAONAN-O IGINHATAG NI JEHOVA AN LUKAT
9. Ano nga klase hin lukat an ginkinahanglan?
9 Tungod kay hingpit nga tawhanon nga kinabuhi an nawara, diri gud makakalukat hito an diri-hingpit nga tawhanon nga kinabuhi. (Salmo 49:
10. Paonan-o iginhatag ni Jehova an lukat?
10 Paonan-o iginhatag ni Jehova an lukat? Iya sinugo nganhi ha tuna an usa han iya hingpit nga espirituhanon nga mga anak. Kondi waray magsugo hi Jehova hin bisan hin-o la nga espirituhanon nga linarang. Iya sinugo an usa nga pinakahinigugma niya, an iya bugtong nga Anak. (1 Juan 4:
11. Paonan-o mahimo magin lukat an usa ka tawo para ha damu nga mga tawo?
11 Paonan-o an usa ka tawo mahimo magin lukat para ha damu nga mga tawo? Bueno, paonan-o nagtikang an pagin makasasala han mga tawo? Hinumdumi nga tungod ha pakasala, nawara ni Adan an pinakaimportante nga panag-iya, an hingpit nga tawhanon nga kinabuhi. Salit, diri na niya maipapasa ito ha iya mga anak. Lugod, an maipapasa la niya amo an sala ngan kamatayon. Hi Jesus, nga tinatawag ha Biblia nga “an kataposan nga Adan,” may-ada hingpit tawhanon nga kinabuhi, ngan waray gud hiya makasala. (1 Korinto 15:45) Sugad hin sinaliwnan ni Jesus hi Adan basi maluwas kita. Pinaagi han paghalad, o paghatag, han iya hingpit nga kinabuhi ngan pagpabilin nga bug-os nga nasugot ha Dios, sugad hin ginbayaran ni Jesus an prisyo han sala ni Adan. Hito nga paagi tinagan ni Jesus hin paglaom an mga anak ni Adan.
12. Ano an pinamatud-an han pag-antos ni Jesus?
12 Detalyado nga iginsasaysay han Biblia an pag-antos nga gin-ilob ni Jesus antes hiya mamatay. Naeksperyensyahan niya an maul-ol nga paglatigo, mabangis nga pagraysang, ngan masakit nga pagkamatay ha pasakitan nga kahoy. (Juan 19:1, 16-18, 30; Apendise, pahina 204-6) Kay ano nga kinahanglan mag-antos hinduro hi Jesus? Ha urhi nga kapitulo hini nga libro, hibabaroan naton nga ginruhaduhaan ni Satanas kon hi Jehova ba may-ada tawhanon nga mga surugoon nga magpapabilin nga matinumanon bisan pa han kakurian. Pinaagi han matinumanon nga pagpailob bisan pa han duro nga pag-antos, iginhatag ni Jesus an gimaopayi nga baton ha ayat ni Satanas. Pinamatud-an ni Jesus nga an hingpit nga tawo nga may kagawasan ha pagbuot makakatipig han hingpit nga integridad ha Dios anoman an buhaton han Yawa. Sigurado nga nalipay gud hi Jehova ha pagkamatinumanon han iya hinigugma nga Anak!
13. Paonan-o iginbayad an lukat?
13 Paonan-o iginbayad an lukat? Han ika-14 nga adlaw han Judio nga bulan han Nisan han 33 K.P., gintugotan han Dios nga patayon an iya hingpit ngan waray-sala nga Anak. Hito nga paagi iginhalad ni Jesus an iya hingpit tawhanon nga kinabuhi “hin makausa para ha ngatanan nga panahon.” (Hebreo 10:
KON ANO AN MGA KAPULSANAN HAN LUKAT PARA HA IMO
14, 15. Basi makarawat an “pagpasaylo han aton mga sala,” ano an kinahanglan naton buhaton?
14 Bisan pa han aton makasasala nga kahimtang, mahimo kita magpahimulos hin presyoso nga mga bendisyon tungod han lukat. Aton paghisgotan an pipira han presente ngan tidaraon nga mga kapulsanan hinin pinakabirilhon nga regalo han Dios.
15 An kapasayloan han mga sala. Tungod han napanunod nga pagkadiri-hingpit, diri gud masayon para ha aton an pagbuhat han husto. Kita ngatanan nakakasala ha pulong o ha buhat. Kondi pinaagi han halad nga lukat ni Jesus, makakarawat naton an “pagpasaylo han aton mga sala.” (Kolosas 1:
16. Ano an nabulig ha aton nga makagsingba ha Dios nga may limpyo nga konsensya, ngan ano an kapulsanan han sugad nga konsensya?
16 Limpyo nga konsensya ha atubangan han Dios. An salaan nga konsensya masayon magresulta ha kawaray-paglaom ngan tungod hito naabat kita hin kawaray-pulos. Kondi, pinaagi han pagpasaylo nga nagin posible tungod han lukat, may pagkabuotan nga tinutugotan kita ni Jehova ha pagsingba ha iya nga may limpyo nga konsensya bisan pa han aton pagkadiri-hingpit. (Hebreo 9:
17. Ano nga mga bendisyon an nagin posible tungod kay hi Jesus namatay para ha aton?
17 An paglaom nga kinabuhi nga waray kataposan ha paraiso nga tuna. “An suhol han sala amo an kamatayon,” siring han Roma 6:23. Ini nga bersikulo dugang nga nasiring: “Kondi an hatag nga waray bayad han Dios amo an kinabuhi nga waray kataposan, nga aada kan Kristo Jesus nga aton Ginoo.” Ha Kapitulo 3 hini nga libro, aton ginhisgotan an mga bendisyon han tiarabot nga Paraiso nga tuna. (Pahayag 21:
PAONAN-O MO MAIPAPAKITA AN IMO APRESASYON?
18. Kay ano nga sadang naton igpasalamat kan Jehova an regalo nga lukat?
18 Kay ano nga sadang naton igpasalamat hin kinasingkasing kan Jehova an lukat? Bueno, an usa nga regalo labi nga presyoso kon an naghatag hito nagsakripisyo hin panahon, nangalimbasog gud, o naggasto. Nababantad gud an aton kasingkasing kon nakikita naton nga an usa nga regalo usa nga kapahayagan han totoo nga gugma ha aton han naghatag. An lukat amo an pinakapresyoso ha ngatanan nga mga regalo, kay daku hinduro an iginsakripisyo han Dios ha paghatag hito. “An Dios naghigugma gud han kalibotan, nga iya iginhatag an iya bugtong nga Anak,” siring han Juan 3:16. An lukat amo an pinakamakatirigamnan nga ebidensya han gugma ni Jehova ha aton. Ebidensya liwat ito han gugma ni Jesus, kay kinaburut-on nga iginhatag niya an iya kinabuhi para ha aton. (Juan 15:13) Salit an regalo nga lukat sadang makakombinse ha aton nga hi Jehova ngan an iya Anak nahigugma ha aton sugad nga mga indibiduwal.
19, 20. Ha ano nga mga paagi maipapakita mo nga inaapresyar mo an regalo han Dios nga lukat?
19 Salit, paonan-o mo maipapakita nga inaapresyar mo an regalo han Dios nga lukat? Siyahan ha ngatanan, mahibaro hin dugang pa mahitungod kan Jehova, an Harangdon nga Humaratag. (Juan 17:3) An pag-aram ha Biblia pinaagi hini nga libro mabulig ha imo nga mas makilala pa hi Jehova. Samtang nagdudugang an imo kahibaro mahitungod kan Jehova, maghihilarom an imo gugma ha iya. Sugad nga resulta, ito nga gugma magpapagios ha imo nga lipayon hiya.
20 Ipakita an imo pagtoo ha lukat ni Jesus. May kalabotan kan Jesus an Biblia nasiring: “An natoo ha Anak, may kinabuhi nga waray kataposan.” (Juan 3:36) Paonan-o naton maipapakita nga natoo kita kan Jesus? An sugad nga pagtoo diri ipinapakita ha mga pulong la. “An pagtoo patay, kon waray mga buhat,” siring han Jakobo 2:26. Oo, an totoo nga pagtoo pinamamatud-an han “mga buhat,” han aton mga buhat. An usa nga paagi ha pagpakita nga natoo kita kan Jesus amo an pagbuhat han aton gimaopayi ha pagsubad ha iya diri la ha aton ginsisiring kondi ha aton liwat ginbubuhat.
21, 22. (a) Kay ano nga sadang kita tumambong ha tinuig nga pagsaurog han Panihapon han Ginoo? (b) Ano an isasaysay ha Kapitulo 6 ngan 7?
21 Tambong ha tinuig nga pagsaurog han Panihapon han Ginoo. Ha gab-i han Nisan 14, 33 K.P., gintikangan ni Jesus an usa ka espesyal nga pagsaurog nga tinatawag han Biblia nga an “Panihapon han Ginoo.” (1 Korinto 11:20; Mateo 26:26-28) Ini nga pagsaurog tinatawag liwat nga an Memoryal han kamatayon ni Kristo. Gintikangan ito ni Jesus basi buligan an iya mga apostol ngan an ngatanan nga nagin totoo nga mga Kristiano nga sinunod ha ira nga hinumdoman pirme nga pinaagi han iya kamatayon sugad nga hingpit nga tawo, iya iginhatag an iya kinabuhi sugad nga lukat. Mahitungod hini nga pagsaurog, hi Jesus nagsugo: “Ini buhata niyo nga hinumdoman ha akon.” (Lukas 22:19) An pagsaurog han Memoryal nagpapahinumdom ha aton han daku nga gugma nga ipinakita ni Jehova ngan ni Jesus pinaagi han lukat. Maipapakita naton an aton apresasyon para ha lukat pinaagi han pagtambong ha tinuig nga pagsaurog han Memoryal han kamatayon ni Jesus. *
22 An igintagana ni Jehova nga lukat tinuod nga pinakabirilhon gud nga regalo. (2 Korinto 9:
^ par. 21 Para ha dugang nga impormasyon mahitungod han kahulogan han Panihapon han Ginoo, kitaa an Apendise, pahina 206-8.


text:
8 “Hades,” “Sheol”
—An Kabug-osan nga Lubnganan han Katawohan
Griego, ᾅδnς (haiʹdes); Latin, in·ferʹnus; Hebreo, שאול (sheʼohlʹ); Syriac, shiul
Diri “impyerno,” sayop ini nga hubad
An Napulo nga Teksto Diin Mababasa an Hades
An “Hades,” nga mahimo mangahulogan nga “an diri nakikita nga lugar,” napulo ka beses mababasa ha Bag-o nga Kalibotan nga Hubad han Kristiano Griego nga Kasuratan, ha Mateo 11:23; 16:18; Lucas 10:15; 16:23; Buhat 2:
Ha Buhat 2:
Ha Kasuratan, nga iginsurat ha paggiya han Dios, an mga pulong nga “Hades” ngan “Sheol” ginagamit may kalabotan ha kamatayon ngan ha patay, diri ha kinabuhi ngan ha buhi. (Pahayag 20:13) Ini nga mga pulong diri naghahatag hin ideya o diri nagpapasabot hin kalipay o kasakit.
An 66 nga Teksto Diin Mababasa an Sheol
An “Sheol” mababasa hin 66 ka beses ha New World Translation han Hebreo nga Kasuratan, ha Genesis 37:35; 42:38; 44:
An mga teksto han Hebreo nga Kasuratan diin mababasa an “Sheol” katugbang han 65 ka beses nga paggamit hito han Biblia Hebraica Stuttgartensia, 1977, ngan usa ka beses ha Isaias 7:
Bisan kon ginsisiring nga iba-iba an gintikangan han Hebreo nga pulong nga sheʼohlʹ, matin-aw nga tikang ito ha Hebreo nga berbo (verb) nga שׁאל (sha·ʼalʹ), nga nangangahulogan “pag-aro” o “paghangyo.” Nagpapasabot ito nga an Sheol an lugar (diri usa nga kahimtang) nga nangangaro o nagkukuha han ngatanan nga waray ginpipili, kay an ngatanan nga namamatay nahingangada ha sulod hito. (Kitaa an footnote han Genesis 37:35 ngan Isaias 7:


text:
Gyera Sibil Espanyol
An Gyera Sibil Espanyol amo an usa ka dako nga diri pagkaarasya nga nagguba han Espanya tikang 17 Hulyo 1936 ngadto ha 1 Abril 1939. Nagtikang ini han waray kadayon nga kudeta kontra han gobyerno han ikaduha nga Republika Espanyol, nga gindadara ni Mangulo Manuel Azaña, han usa ka grupo nga Espanyol nga heneral, suportado han conserbatibo nga Confederación Española de Derechas Autónomas, Carlisto nga grupo, ngan Falange Española de las J.O.N.S. Nagtapos an giyera ha pagdaog han kusog han rebelde, ha pagpatalsik han gobyero republikano, ngan pagtukod han diktadorya ni Heneral Francisco Franco.


text:
Istorya 32: An 10 nga Peste
KITAA an mga retrato. An tagsa hito nagpapakita han peste nga iginpadapat ni Jehova ha Ehipto. Ha siyahan nga retrato, makikita mo nga iginlamba ni Aaron an iya tungkod ha Salog Nilo. Han ginbuhat niya ito, nagin dugo an tubig ha salog. Salit, nagkamatay an mga isda, ngan nagbaho an salog.
Sunod, ginpagawas ni Jehova an mga pakla tikang ha Salog Nilo. Nagkaada hin mga pakla ha ngatanan nga lugar—ha mga hudno, karaha, higdaan, ngan ha bisan diin. Han nagkamatay an mga pakla, gintambak ito han mga Ehiptohanon, ngan nagbaho an bug-os nga nasud.
Katapos, iginlamba ni Aaron ha tuna an iya tungkod, ngan an tapotapo nahimo nga mga tagnok. Gudtiay ito nga insekto nga nalupad ngan nangangagat. Ito an ikatulo nga peste ha Ehipto.
Mga Ehiptohanon la an naapektohan han sumunod nga mga peste, diri upod an mga Israelita. An ikaupat nga peste amo an dagku nga langaw nga nagkasulod ha balay han ngatanan nga Ehiptohanon. An ikalima nga peste nakadaot ha mga hayop. Damu nga kabakahan, kakarnerohan ngan kakandingan han mga Ehiptohanon an nagkamatay.
Sunod, nagkuha hira Moises ngan Aaron hin agbon ngan iginsabrag ito tipaigbaw. Tungod hito, nagkaada maul-ol nga mga hubag an mga tawo ngan hayop. Ini an ikaunom nga peste.
Katapos hito, gin-alsa ni Moises an iya kamot, ngan nagpadara hi Jehova hin mga dalugdog ngan graniso. Ito an pinakamakusog nga bagyo hin graniso ha bug-os nga kasaysayan han Ehipto.
An ikawalo nga peste amo an daku nga panon han mga duron. Hito pa gud la nga panahon nagkaada hin sugad kadamu nga duron. Ginkaon hito an ngatanan nga waray madaot han mga graniso.
An ikasiyam nga peste amo an kasisidman. Tulo ka adlaw nga madulom gud an nasud, kondi malamrag ha lugar han mga Israelita.
Ha kataposan, ginsugo han Dios an iya katawohan nga magwisik hin dugo han nati nga kanding o karnero ha mga poste han ira purtahan. Katapos, inagi ha Ehipto an anghel han Dios. Kon nakikita han anghel nga may-ada dugo an purtahan, waray hiya ginpapatay hito nga balay. Kondi ha ngatanan nga balay nga waray dugo an mga poste, ginpapatay niya an suhag han mga tawo ngan hayop. Ini an ika-10 nga peste.
Katapos hinin ultimo nga peste, ginpalakat ni Paraon an mga Israelita. Andam na ha paglakat an katawohan han Dios, ngan hito mismo nga gab-i nagmartsa hira tipagawas ha Ehipto.
Eksodo kapitulo 7 tubtob 12.
Mga pakiana
- Pinaagi han mga retrato dinhi, isaysay an siyahan nga tulo nga peste nga iginpadapat ni Jehova ha Ehipto.
- Ano an kaibahan han siyahan nga tulo nga peste ha sumunod nga mga peste?
- Ano an ikaupat, ikalima, ngan ikaunom nga peste?
- Isaysay an ikapito, ikawalo, ngan ikasiyam nga peste.
- Ano an iginsugo ni Jehova ha mga Israelita antes han ikanapulo nga peste?
- Ano an ikanapulo nga peste, ngan ano an nahitabo katapos hito?
Dugang nga mga pakiana
- Basaha an Eksodo 7:19-8:23.
Bisan kon nasubad han mga mahiko han Ehipto an siyahan nga duha nga peste ni Jehova, katapos han ikatulo nga peste, napiritan hira nga karawaton an ano? (Eks. 8:18, 19; Mat. 12:24-28)
Paonan-o ipinakita han ikaupat nga peste an gahum ni Jehova ha pagpanalipod ha iya katawohan, ngan tungod hito ano an sadang abaton han katawohan han Dios samtang ginhuhulat nira an igintagna nga “daku nga kagol-anan”? (Eks. 8:22, 23; Pah. 7:13, 14; 2 Kron. 16:9)
- Basaha an Eksodo 8:24; 9:3, 6, 10, 11, 14, 16, 23-25; ngan 10:13-15, 21-23.
Pinaagi han Napulo nga Peste, ano an duha nga grupo nga nakilala, ngan paonan-o ini nakakaapekto ha aton panhunahuna hito nga mga grupo yana? (Eks. 8:10, 18, 19; 9:14)
Paonan-o nabulig ha aton an Eksodo 9:16 nga masabtan kon kay ano nga gintugotan ni Jehova hi Satanas nga magpabilin tubtob yana? (Roma 9:21, 22)
- Basaha an Eksodo 12:21-32.
Pinaagi han Paskua, paonan-o nagin posible nga matalwas an damu, ngan ano an ginpapadagawan hito? (Eks. 12:21-23; Juan 1:29; Roma 5:18, 19, 21; 1 Kor. 5:7)


text:
Istorya 95: An Paagi han Pagtutdo ni Jesus
USA ka adlaw nagsiring hi Jesus ha usa nga lalaki nga sadang higugmaon niya an iya igkasi-tawo. An lalaki nagpakiana kan Jesus: ‘Hin-o an akon igkasi-tawo?’ Maaram hi Jesus kon ano an ginhuhunahuna hini nga lalaki. Naghuhunahuna ini nga lalaki nga an mga tawo la nga kapariho han iya nasyonalidad ngan relihiyon an iya igkasi-tawo. Salit aton kitaon kon ano an ginsiring ni Jesus ha iya.
Usahay nagtututdo hi Jesus pinaagi hin istorya, sugad han iya ginbuhat yana. Nag-istorya hiya mahitungod han usa nga Judio ngan usa nga Samaritano. Hinbaroan na naton nga nasisina an kadam-an nga Judio ha mga Samaritano. Ini an istorya ni Jesus:
Usa ka adlaw, may-ada Judio nga nagbabaktas ha dalan tipakadto ha Jeriko. Kondi gin-atake hiya han mga kawatan. Ira ginkuha an iya kwarta ngan ginkastigo tubtob nga haros patay na hiya.
Waray pag-iha, inagi an Judio nga saserdote. Nakita niya an ginkastigo nga lalaki. Ha imo hunahuna, ano an iya ginbuhat? Aw, naglikay hiya ngan nagpadayon ha pagbaktas. Katapos, inagi an usa pa nga relihiyoso gud nga tawo. Usa hiya nga Lebihanon. Inundang ba hiya? Waray. Waray liwat hiya umundang basi buligan an ginkastigo. Nakikita mo ba dinhi ha retrato an saserdote ngan an Lebihanon nga hirayo na?
Kondi kitaa kon hin-o dinhi an kaupod han ginkastigo nga lalaki. Usa hiya nga Samaritano. Ginbuligan niya an Judio ngan gintambal an mga samad. Ngan gindara an Judio ha lugar diin makakapahuway ngan mag-oopay hiya.
Katapos ni Jesus mag-istorya, nagpakiana hiya ha lalaki: ‘Ha hunahuna mo, hin-o hini nga tulo an igkasi-tawo han ginkastigo nga lalaki? An saserdote ba, an Lebihanon, o an Samaritano?’
An lalaki binaton: ‘An Samaritano. Ginbuligan niya an lalaki nga ginkastigo.’
Hi Jesus nagsiring: ‘Husto ka. Salit lakat ngan buhata ha iba an ginbuhat niya.’
Naruyagan mo ba an paagi han pagtutdo ni Jesus? Damu gud nga importante nga butang an aton hibabaroan kon mamati kita ha ginsisiring ni Jesus ha Biblia, diri ba?
Lukas 10:25-37.
Mga pakiana
- Ano an iginpakiana han lalaki kan Jesus, ngan kay ano?
- Ano an ginagamit usahay ni Jesus ha pagtutdo, ngan ano an hinbaroan na naton mahitungod han mga Judio ngan mga Samaritano?
- Ha istorya ni Jesus, ano an nahitabo ha usa nga Judio nga linugsong tipakadto ha Jeriko?
- Ano an nahitabo han inagi an Judio nga saserdote ngan an Lebihanon?
- Ha retrato, hin-o an nabulig ha ginkastigo nga Judio?
- Han matapos ni Jesus an istorya, ano an iya iginpakiana, ngan ano an baton han lalaki?
Dugang nga mga pakiana
- Basaha an Lukas 10:25-37.
Imbes nga bumaton hin direkta, paonan-o ginbuligan ni Jesus nga mangatadongan an lalaki nga maaram gud han Balaud? (Luk. 10:26; Mat. 16:13-16)
Paonan-o gin-gamit ni Jesus an mga ilustrasyon basi diri na magpasulabi an iya mamarati? (Luk. 10:36, 37; 18:9-14; Tito 1:9)


text:
Istorya 104: Binalik hi Jesus ha Langit
HA PAGLABAY han mga adlaw, damu ka beses nga nagpakita hi Jesus ha iya mga sumurunod. Ha usa nga higayon, mga 500 nga disipulo an nakakita ha iya. Maaram ka ba kon ano an iginsumat ni Jesus han nagpakita hiya ha ira? An ginhadian han Dios. Ginsugo ni Jehova hi Jesus nganhi ha tuna basi igtutdo an Ginhadian. Ngan padayon nga ginbuhat ito ni Jesus bisan han ginbanhaw na hiya.
Nahinunumdoman mo ba kon ano an ginhadian han Dios? Oo, an Ginhadian usa nga tinuod nga gobyerno han Dios ha langit, ngan hi Jesus an ginpili han Dios nga magin hadi. Sugad han aton hinbaroan, ipinakita ni Jesus nga magigin maopay gud hiya nga hadi pinaagi ha pagpakaon ha mga nagugutom, pagtambal ha magsakit, ngan pagbanhaw pa ngani ha mga patay!
Salit kon maghadi na hi Jesus ha langit ha usa ka yukot ka tuig, ano an magigin kahimtang ha tuna? An bug-os nga tuna magigin makaruruyag nga paraiso. Waray na mga girra, krimen, sakit, o kamatayon pa ngani. Maaram kita nga tinuod ini tungod kay han ginlarang han Dios an tuna, katuyoan niya nga magin paraiso ito nga uukyan han mga tawo. Ito an hinungdan kon kay ano nga ginlarang niya ha tinikangan an hardin han Eden. Ngan sisiguruhon ni Jesus nga matuman an kaburut-on han Dios.
Inabot na an panahon han pagbalik ni Jesus ha langit. Ha sulod hin 40 ka adlaw nagpakita hiya ha iya mga disipulo. Salit sigurado hira nga buhi na hiya. Kondi antes niya bayaan an iya mga disipulo, nagsiring hiya: ‘Magpabilin kamo ha Jerusalem tubtob nga makarawat niyo an baraan nga espiritu.’ An baraan nga espiritu amo an aktibo nga pwersa han Dios, pariho han hangin. Ito an mabulig ha mga sumurunod ni Jesus ha pagbuhat han kaburut-on han Dios. Katapos, hi Jesus nagsiring: ‘Kinahanglan magsangyaw kamo mahitungod ha akon tubtob ha sidsid han tuna.’
Katapos ni Jesus magyakan hini, may-ada urusahon nga nahitabo. Nagtipaigbaw hiya ngadto ha langit, sugad han nakikita mo dinhi. Katapos, natabonan hiya hin dampog ngan waray na hiya makita utro han mga disipulo. Binalik hi Jesus ha langit, ngan didto nagtikang hiya pagmando ha iya mga sumurunod dinhi ha tuna.
1 Korinto 15:3-8; Pahayag 21:3, 4; Buhat 1:1-11.
Mga pakiana
- Pira nga disipulo an nakakita kan Jesus ha usa nga higayon, ngan ano an ginsiring ni Jesus ha ira?
- Ano an Ginhadian han Dios, ngan ano an magigin kahimtang han kinabuhi ha tuna kon magmando na hi Jesus sugad nga Hadi ha usa ka yukot ka tuig?
- Pira ka adlaw nagpakita hi Jesus ha iya mga disipulo, kondi panahon na nga buhaton niya an ano?
- Antes bayaan ni Jesus an iya mga disipulo, ano an iya iginpabuhat ha ira?
- Ha retrato, ano an nahitatabo, ngan ha ano nga paagi waray na makita hi Jesus?
Dugang nga mga pakiana
- Basaha an 1 Korinto 15:3-8.
Kay ano nga bug-os an pagsarig ni apostol Pablo ha pagyakan mahitungod han pagkabanhaw ni Jesus, ngan mahitungod ha ano may pagsarig nga nagyayakan an mga Kristiano yana? (1 Kor. 15:4, 7, 8; Isa. 2:2, 3; Mat. 24:14; 2 Tim. 3:1-5)
- Basaha an Buhat 1:1-11.
Tubtob diin na an pagsangyaw nga buruhaton, sugad han igintagna ha Buhat 1:8? (Buh. 6:7; 9:31; 11:19-21; Kol. 1:23)


text:
APENDISE
“Kalag” Ngan “Espiritu”—Ano Gud ba an Kahulogan Hini nga mga Pulong?
KON nababatian mo an mga pulong nga “kalag” ngan “espiritu,” ano an imo nahuhunahuna? Damu an natoo nga ini nga mga pulong nangangahulogan hin usa nga butang nga diri-nakikita ngan diri-mamaratyon nga aada ha sulod han aton lawas. Naghuhunahuna hira nga ha kamatay han tawo inin diri-nakikita nga bahin niya nabaya ha lawas ngan padayon nga nabubuhi. Tungod kay tinotoohan ini ha bisan diin, damu an nahipapausa kon nahibabaro hira nga diri gud ngay-an ito igintututdo han Biblia. Ano, kon sugad, an kalag, ngan ano an espiritu, sumala ha Pulong han Dios?
AN “KALAG” SUMALA HA PAGGAMIT HA BIBLIA
Siyahan, hunahunaa an kalag. Bangin nahinunumdoman mo nga Hebreo ngan Griego nga yinaknan an orihinal nga ginamit ha pagsurat han Biblia. Han iginsurat an mahitungod han kalag, ginamit han mga parasurat han Biblia an Hebreo nga pulong nga neʹphesh o an Griego nga pulong nga psy·kheʹ. Inin duha nga pulong makikita ha Kasuratan hin sobra 800 ka beses, ngan pirme “kalag” an paghubad hito han New World Translation. Kon imo usisahon an paggamit han Biblia ha “kalag” o “mga kalag,” matin-aw nga ini nga pulong nagtutudlok la ha (1) mga tawo, (2) mga hayop, o ha (3) kinabuhi han tawo o hayop. Aton paghisgotan an pipira nga mga teksto nga may kalabotan hinin tulo nga iba-iba nga kahulogan.
Mga tawo. “Ha mga adlaw ni Noe, . . . gutiay la an nabuhi nga mga tawo, nga amo an walo la nga kalag, an naluwas ha tubig.” (1 Pedro 3:20) Dinhi an pulong nga “kalag” matin-aw nga nagrirepresentar han mga tawo
Mga hayop. Ha asoy han Biblia mahitungod han paglarang, aton mababasa: “An Dios siniring: Maghimo an mga tubig hin damu nga kapangon nga buhi nga mga mananap [“buhi nga mga kalag,” NW], ngan an katamsihan magkalupad ha bawbaw han tuna ha sakob han panganuron han langit. Ngan an Dios siniring: Mahimo han tuna an mga buhi nga mga mananap [“buhi nga mga kalag,” NW] sugad han ira kalainan, mga kabakahan ngan mga mananap nga nag-uusoy, ngan mga dagku nga mga mananap nga magbangis ha tuna, sugad han ira kalainan; ngan nahimo ito.” (Genesis 1:
Kinabuhi sugad nga tawo. Usahay an pulong nga “kalag” nangangahulogan han kinabuhi han usa sugad nga tawo. Hi Jehova nagsiring kan Moises: “Patay na an ngatanan nga mga tawo nga nagbibiling han imo kinabuhi [“kalag,” NW].” (Eksodo 4:19) Ano an ginbibiling han mga kaaway ni Moises? Karuyag nira kuhaon an kinabuhi ni Moises. Antes pa hini, han igin-aanak ni Rakel an iya anak nga lalaki nga hi Benjamin, ‘binulag an iya kalag, (kay hiya namatay).’ (Genesis 35:16-19) Hito nga panahon, nawad-an hi Rakel han iya kinabuhi. Tagda liwat an mga pulong ni Jesus: “Ako amo an maopay nga paramangno han mga karnero; an maopay nga paramangno han mga karnero nahatag han iya kinabuhi [“kalag,” NW] tungod han mga karnero.” (Juan 10:11) Iginhalad ni Jesus an iya kalag, o kinabuhi, para ha katawohan. Hini nga mga bersikulo han Biblia, an pulong nga “kalag” matin-aw nga nagpapasabot han kinabuhi sugad nga tawo. Makikita mo an dugang nga mga ehemplo hini nga kahulogan han “kalag” ha 1 Hadi 17:17-23; Mateo 10:39 (NW); Juan 15:13 (NW); ngan Buhat 20:10 (NW).
Pinaagi han dugang pa nga pag-aram ha Pulong han Dios makikita mo nga ha bug-os nga Biblia waray mga pulong nga “diri-mamaratyon” o “waray kataposan” nga may kalabotan ha pulong nga “kalag.” Lugod, an Kasuratan nasiring nga an kalag mamaratyon, karuyag sidngon nga namamatay ito. (Esekiel 18:
IGINPAPAKILALA AN “ESPIRITU”
Aton paghisgotan yana an paggamit han Biblia ha pulong nga “espiritu.” An iba nga mga tawo naghuhunahuna nga an “espiritu” usa pa nga pulong para han “kalag.” Kondi, diri ito husto. Iginpapatin-aw han Biblia nga an “espiritu” ngan “kalag” nagpapasabot hin duha nga magkaiba nga mga butang. Ano an ira kaibahan?
Ginamit han mga parasurat han Biblia an Hebreo nga pulong nga ruʹach o an Griego nga pulong nga pneuʹma han iginsurat nira an mahitungod han “espiritu.” Iginhahatag han Kasuratan mismo an kahulogan hito nga mga pulong. Pananglitan, an Salmo 104:29 (NW) nasiring: “Kon kuhaon mo [Jehova] an ira espiritu [ruʹach], namamatay hira, ngan nabalik hira ngadto ha ira tapotapo.” Ngan an Jakobo 2:26 nasiring nga “an lawas patay kon waray espiritu [ pneuʹma].” Salit, hini nga mga bersikulo, an “espiritu” amo an butang nga naghahatag hin kinabuhi ha lawas. Kon waray espiritu, patay an lawas. Salit, ha Biblia an pulong nga ruʹach iginhuhubad diri la sugad nga “espiritu” kondi liwat sugad nga “pwersa,” o pwersa han kinabuhi. Pananglitan, mahitungod han Baha ha panahon ni Noe, an Dios nagsiring: “Ako . . . magpapadara hin lunop hin mga tubig ha bawbaw han tuna, basi pagpoo ha ngatanan nga unod, nga may gininhawa [ruʹach] hin kinabuhi, ha ilarom han langit.” (Genesis 6:17; 7:
An kalag ngan an espiritu diri magkapariho. An lawas nagkikinahanglan hin espiritu sugad la nga an radyo nagkikinahanglan hin koryente
Mahitungod han kamatayon han tawo, an Eklesiastes 12:7 nasiring: “An tapotapo [han iya lawas] mabalik ha tuna sugad hadto, ngan an espiritu mabalik ngadto ha Dios nga naghatag hini.” Kon an espiritu, o pwersa han kinabuhi, nawawara ha lawas, namamatay an lawas ngan nabalik ha gintikangan hito
Nakakaliaw gud mahibaroan nga ini gud an bubuhaton han Dios para ha ngatanan nga namamahuway ha “mga lubnganan”! (Juan 5:
Kon karuyag mo mahibaro hin dugang pa mahitungod han mga pulong nga “kalag” ngan “espiritu” sumala han paggamit ha Biblia, makikita mo an birilhon nga mga impormasyon ha brosyur nga Ano an Nahitatabo ha Aton Kon Kita Namamatay? ngan ha pahina 375-84 han libro nga Reasoning From the Scriptures, nga pariho iginpublikar han mga Saksi ni Jehova.


text:
NANGUNGUNA NGA ARTIKULO | ANO AN GINSISIRING HAN BIBLIA MAHITUNGOD HA KINABUHI NGAN KAMATAYON?
Nakakagupong nga Pakiana
DAMU an opinyon mahitungod ha kinabuhi ngan kamatayon. May mga natoo nga kamatay nira, padayon hira nga mabubuhi, bangin ha iba nga porma o ha iba nga lugar. Samtang an pipira natoo nga ig-aanak hira utro ha iba nga kinabuhi. Kondi para ha iba, an kamatayon amo an kataposan han ngatanan.
Bangin may kalugaringon ka nga gintotoohan mahitungod han topiko, depende han imo gindak-an o kultura. Tungod kay magkaiba-iba an opinyon kon ano an nahitatabo kon mamatay an usa, may-ada ba kita makukuhaan hin masasarigan ngan tinuod nga baton hinin nakakagupong nga pakiana?
Ha sulod hin damu ka tuig na, igintututdo han mga lider han relihiyon an doktrina nga diri namamatay an kalag han tawo. An mga membro han haros tanan nga dagku nga relihiyon—Kristiano, Hindu, Judio, Muslim, ngan iba pa—natoo han pag-eksister han diri namamatay nga kalag nga gintotoohan nga nagawas ha lawas kamatay han usa, ngan nagpapabilin nga buhi ha kalibotan han espiritu. Ha luyo nga bahin, natoo an mga Budhista nga pinaagi han diri maihap nga pag-anaka utro, an pwersa o an enerhiya han hunahuna ha sulod han tawo mahimo makadangat ha mahimyang nga kahimtang nga gintatawag nga Nirvana.
Tungod hito nga mga katutdoan, kadam-an ha bug-os nga kalibotan an natoo nga an kamatayon nag-aabri han purtahan tipakadto ha iba nga kalibotan. Salit para ha damu, an kamatayon importante nga bahin ha sikolo han kinabuhi ngan baga hin upod ito ha katuyoan han Dios. Kondi ano an ginsisiring han Biblia mahitungod hini? Alayon basaha an sunod nga artikulo. Bangin mahipausa ka han baton.


text:
KAPITULO TRESE
Tagda an Kinabuhi Sugad han Pagtagad Hito han Dios
Paonan-o gintatagad han Dios an kinabuhi?
Ano an panhunahuna han Dios mahitungod han pagpunit?
Paonan-o naton ipinapakita an pagtahod ha kinabuhi?
1. Hin-o an naghimo han ngatanan nga buhi nga mga butang?
“HI Jehova amo an matuod nga Dios,” siring ni propeta Jeremias. “Hiya an buhi nga Dios.” (Jeremias 10:10) Dugang pa, hi Jehova nga Dios amo an Maglalarang han ngatanan nga buhi nga mga butang. An mga linarang ha langit nagsiring ha iya: “Ikaw an nagbuhat han ngatanan nga mga bagay, ngan tungod ha imo kaburut-on nagkahihimo, ngan pinanmuhat hira.” (Pahayag 4:11) Ha usa nga karantahon ha pagdayaw ha Dios, hi Hadi David nagsiring: “Aada ha imo an burabod han kinabuhi.” (Salmo 36:9) An kinabuhi, kon sugad, usa nga regalo tikang ha Dios.
2. Ano an ginbubuhat han Dios ha pagsustinir ha aton kinabuhi?
2 Hi Jehova nagsusustinir liwat han aton kinabuhi. (Buhat 17:28) Nagtatagana hiya han pagkaon nga aton kinakaon, han tubig nga aton iniinom, han hangin nga aton giniginhawa, ngan han tuna nga aton inuukyan. (Buhat 14:15-17) Ginbubuhat ini ni Jehova ha paagi nga nagigin makalilipay an kinabuhi. Kondi basi mapahimulosan hin bug-os an kinabuhi, kinahanglan hibaroan naton an mga balaud han Dios ngan sundon ito.
PAGPAKITA HIN PAGTAHOD HA KINABUHI
3. Paonan-o ginhunahuna han Dios an pagpatay kan Abel?
3 Karuyag han Dios nga tahuron naton an kinabuhi
4. Ha Mosaiko nga Balaud, paonan-o pinabug-atan han Dios an husto nga pagtagad ha kinabuhi?
4 Paglabay hin yinukot ka tuig, tinagan ni Jehova an katawohan ha Israel hin mga balaud basi makabulig ha ira ha pag-alagad ha iya ha paagi nga kinakarawat niya. Tungod kay iginhatag ini nga mga balaud pinaagi kan propeta Moises, usahay tinatawag ito nga Mosaiko nga Balaud. Usa nga bahin han Mosaiko nga Balaud an nagsiring: “Diri ka magpatay.” (Deuteronomio 5:17) Ipinakita hini ha mga Israelita nga pinabibilhan han Dios an kinabuhi han tawo ngan kinahanglan pabilhan han mga tawo an kinabuhi han iba.
5. Ano an sadang magin panhunahuna naton ha pagpunit?
5 Kumusta man an kinabuhi han diri pa natatawo nga bata? Bueno, sumala ha Mosaiko nga Balaud, sayop an pakapatay hin bata ha tagoangkan han iroy. Oo, bisan an kinabuhi han iginbuburod presyoso kan Jehova. (Eksodo 21:
6. Kay ano nga diri kita angay mangalas ha aton igkasi-tawo?
6 Kaupod han pagtahod ha kinabuhi an pagkaada husto nga pagtagad ha mga igkasi-tawo. An Biblia nasiring: “Bisan hin-o an magdumot ha iya bugto, parapamatay; ngan hinbaroan niyo nga waray parapamatay nga may nahibilin dida ha iya nga kinabuhi nga waray kataposan.” (1 Juan 3:15) Kon karuyag naton an kinabuhi nga waray kataposan, kinahanglan bug-os nga kuhaon naton ha aton kasingkasing an anoman nga kangalas ha aton igkasi-tawo, tungod kay an kangalas amo an tinikangan han kadak-an nga kamadarahog. (1 Juan 3:
7. Ano an pipira han mga buhat nga nagpapakita hin kawaray-pagtahod ha kinabuhi?
7 Kumusta man an pagtahod ha aton kinabuhi mismo? Kasagaran nga an mga tawo diri naruruyag mamatay, kondi iginbubutang han iba an ira kalugaringon ha peligro nga mamatay tungod la ha kalipayan. Pananglitan, damu an nagtatabako, nagmamamâ, o nagdudroga para ha pagpahalibway. An sugad nga mga bisyo nakakadaot ha lawas ngan agsob nga nakakamatay ha mga nagamit hito. An tawo nga may-ada hini nga mga bisyo diri nagtatagad han kinabuhi sugad nga sagrado. Ini nga mga buhat mahugaw ha paniplatan han Dios. (Roma 6:19; 12:1; 2 Korinto 7:1) Basi karawaton han Dios an aton pag-alagad, kinahanglan bayaan naton an sugad nga mga buhat. Bisan kon bangin makuri hinduro ito bayaan, hi Jehova makakaghatag ha aton han ginkikinahanglan nga bulig. Ngan pinabibilhan niya an aton pangalimbasog nga tagdon an kinabuhi sugad nga presyoso nga regalo tikang ha iya.
8. Kay ano nga kinahanglan maghirot kita pirme?
8 Kon gintatahod naton an kinabuhi, kinahanglan maghirot kita pirme. Diri kita magigin mapasibay-on ngan diri magbubuhat hin bisan ano nga magbubutang han kinabuhi ha peligro para la ha kalipayan o pagparayaw. Lilikyan naton an waray-pagtagad nga pagdrayb ngan an madarahog o peligroso nga mga isport. (Salmo 11:5) An balaud han Dios para ha kadaan nga Israel nagsiring: “Kon magtukod ka hin bag-o nga balay [nga planudo an atop], dida hito maghimo ka hin rehas [o, hamubo nga pader] ha imo atop, nga diri ka magdara hin dugo ha imo balay, kon tikang hini mahulog an bisan hin-o nga tawo.” (Deuteronomio 22:8) Uyon ha prinsipyo hito nga balaud, an mga hagdan han imo balay kinahanglan pirme nga maopay an kahimtang basi waray bisan hin-o nga mahibalin-as, mahulog, ngan seryoso nga madaot. Kon may-ada ka awto, siguroha nga maopay an kondisyon hito. Ayaw pasagdi nga an imo balay o an imo awto magin peligro ha imo o ha iba.
9. Kon gintatahod naton an kinabuhi, paonan-o naton tatratuhon an mga hayop?
9 Kumusta man an kinabuhi han usa nga hayop? Ito liwat sagrado ha Maglalarang. Itinutugot han Dios an pagpatay hin mga hayop basi magkaada pagkaon ngan bado o mapanalipdan an mga tawo kontra ha peligro. (Genesis 3:21; 9:3; Eksodo 21:28) Kondi, sayop an pagin mabangis ha mga hayop o an pagpatay hito para la ha kaliawan ngan nagpapakita ito hin bug-os nga kawaray-pagtagad ha pagkasagrado han kinabuhi.
PAGPAKITA HIN PAGTAHOD HA DUGO
10. Paonan-o ipinapakita han Dios nga magkakaw-ing an kinabuhi ngan an dugo?
10 Katapos patayon ni Kain an iya bugto nga hi Abel, hi Jehova nagsiring kan Kain: “An tingog han dugo han imo bugto nagsisinggit ha akon tikang ha tuna.” (Genesis 4:10) Han nagyakan an Dios mahitungod han dugo ni Abel, iginpapasabot niya an kinabuhi ni Abel. Ginpatay ni Kain hi Abel, ngan yana hi Kain kinahanglan sirotan. Baga in an dugo, o kinabuhi ni Abel, nagsisinggit ngadto kan Jehova ha pangaro hin hustisya. Ipinakita utro an koneksyon han kinabuhi ngan han dugo katapos han Baha ha panahon ni Noe. Antes han Baha, mga prutas la, mga utanon, mga lugas, mga liso, ngan mga nuwes, an kinakaon han mga tawo. Katapos han Baha, hi Jehova nagsiring kan Noe ngan ha iya mga anak: “[An] tagsa nga nagkikiwa ngan buhi magigin kan-on niyo: sugad nga an hilaw nga utanon akon iginhatag ngatanan ha iyo.” Kondi, ini an igindiri han Dios: “An unod nga may kinabuhi, nga amo an dugo, diri niyo kaunon.” (Genesis 1:29; 9:
11. Ano nga paggamit han dugo an igindidiri han Dios tikang pa ha panahon ni Noe?
11 Ipinapakita naton an pagtahod ha dugo pinaagi han diri pagkaon hito. Ha Balaud nga iginhatag ni Jehova ha mga Israelita, hiya nagsugo: “Bisan hin-o nga lalaki . . . nga magpanganop ngan magdakop hin bisan ano nga mananap o tamsi nga makakaon; iya itakbo an dugo hito, ngan tabonan hin tapotapo. . . . Ako nagsiring ha mga anak ni Israel: Diri kamo kumaon han dugo han bisan ano nga unod.” (Lebitiko 17:
12. Ano nga sugo may kalabotan ha dugo an iginhatag pinaagi han baraan nga espiritu ha siyahan nga siglo ngan naaplikar pa gihapon yana?
12 Ito liwat an iginsusugo ha mga Kristiano. An mga apostol ngan iba pa nga kalalakin-an nga nangunguna ha mga sumurunod ni Jesus ha siyahan nga siglo nagkatirok ha pagdesisyon kon ano nga mga sugo an kinahanglan sundon han ngatanan ha Kristiano nga kongregasyon. Ini an ira desisyon: “Ginmaopay han espiritu santo ngan sugad man namon, nga diri kamo butangan hin daku nga luran, kondi hini nga mga bagay nga kinahanglan: nga maglikay kamo ha mga iginhalad ha mga diosdios; ngan han dugo, ngan han mga panilo, [diin nahibibilin an dugo ha karne], ngan han pakighilawas.” (Buhat 15:
13. Iilustrar kon kay ano nga an sugo nga maglikay ha dugo nag-uupod han pag-abuno hin dugo.
13 An sugo ba nga maglikay ha dugo nag-uupod han pag-abuno hin dugo? Oo. Ha pag-ilustrar: Pananglitan an doktor magsiring ha imo nga diri ka uminom hin de-alkohol nga mga irinmon. Mangangahulogan la ba ito nga diri ka sadang uminom hin de-alkohol nga irinmon kondi puydi mo ito iindyeksyon ha imo mga ugat? Syempre diri! Ha sugad man nga paagi, an paglikay ha dugo nangangahulogan hin diri pagpasulod hito ha aton lawas ha anoman nga paagi. Salit an sugo nga maglikay ha dugo nangangahulogan nga diri naton tutugotan an bisan hin-o nga mag-abuno hin dugo ha aton mga ugat.
14, 15. Kon an mga doktor magsiring nga an usa nga Kristiano kinahanglan magpaabuno hin dugo, ano an iya bubuhaton, ngan kay ano?
14 Ano man kon an usa nga Kristiano nasamad hin grabe o kinahanglan operahan? Pananglitan an mga doktor nasiring nga kinahanglan magpaabuno hiya hin dugo kay kon diri, hiya mamamatay. Syempre, diri maruruyag an Kristiano nga mamatay. Ha pangalimbasog nga matipigan an presyoso nga regalo han Dios nga kinabuhi, kakarawaton niya an iba nga mga klase hin pagtambal nga diri nagkikinahanglan han sayop nga paggamit han dugo. Salit, mamimiling hiya han sugad nga medikal nga pagtambal kon may-ada hito ngan makarawat hiya hin magkalainlain nga tambal nga kasaliwan han dugo.
15 Tatalapason ba han usa nga Kristiano an balaud han Dios basi la mabuhi pa hin halipot nga panahon dinhi hini nga kalibotan? Hi Jesus nagsiring: “Bisan hin-o an buot magluwas han iya kinabuhi, mawawara ito, ngan bisan hin-o an mawad-an han iya kinabuhi tungod ha akon, iya hiaagian ito.” (Mateo 16:25) Diri kita naruruyag mamatay. Kondi kon mangalimbasog kita ha pagluwas han aton kinabuhi yana pinaagi han pagtalapas ha balaud han Dios, mamimeligro kita nga mawad-an han kinabuhi nga waray kataposan. Maaramon, kon sugad, nga sumarig kita ha pagkahusto han balaud han Dios, bug-os nga nasarig nga kon kita mamatay tungod ha anoman nga hinungdan, an aton Humaratag-hin-Kinabuhi mahinunumdom ha aton ha pagkabanhaw ngan ibabalik niya ha aton an presyoso nga regalo nga kinabuhi.
16. Ano an marig-on nga desisyon han mga surugoon han Dios may kalabotan ha dugo?
16 Yana, an matinumanon nga mga surugoon han Dios marig-on nga nasunod ha iya sugo may kalabotan ha dugo. Diri hira makaon hito ha anoman nga paagi. Diri liwat hira makarawat hin dugo para ha pagtambal. * Sigurado hira nga an Dios nga naglarang han dugo maaram kon ano an pinakamaopay para ha ira. Natoo ka ba hito?
AN AMO LA NGA HUSTO NGA PAGGAMIT HAN DUGO
17. Ha kadaan nga Israel, ano an amo la nga paggamit han dugo nga kinakarawat ni Jehova nga Dios?
17 Pinabug-atan han Mosaiko nga Balaud an amo la nga husto nga paggamit han dugo. Mahitungod han pagsingba nga ginkinahanglan ha kadaan nga mga Israelita, hi Jehova nagsugo: “An kinabuhi han unod aada ha dugo; ngan akon iginhatag ito ha iyo ha bawbaw han halaran ha paghimo han pagtabon han sala para ha iyo mga kalag; kay an dugo amo an naghimo han pagtabon han sala.” (Lebitiko 17:11) Kon an mga Israelita nakakasala, nakakarawat nira an kapasayloan pinaagi han paghalad hin hayop ngan pagbutang han iba han dugo hito ha halaran ha tabernakulo, o ha templo han Dios han nahuman na ito. Ha mga paghalad la an husto nga paggamit han dugo.
18. Ano nga mga kapulsanan ngan mga bendisyon an makakarawat naton tikang ha pagbuboa han dugo ni Jesus?
18 An totoo nga mga Kristiano diri sakop han Mosaiko nga Balaud ngan salit diri naghahalad hin mga hayop ngan diri nagbubutang hin dugo han mga hayop ha halaran. (Hebreo 10:1) Kondi, an paggamit hin dugo dida ha halaran ha panahon han kadaan nga Israel nagpadagaw ha presyoso nga halad han Anak han Dios, hi Jesu-Kristo. Sugad han aton hinbaroan ha Kapitulo 5 hini nga libro, iginhatag ni Jesus an iya tawhanon nga kinabuhi para ha aton pinaagi han pagtugot nga igbubo an iya dugo sugad nga halad. Katapos, sinaka hiya ha langit ngan iginhalad hin makausa la ngadto ha Dios an bili han iya iginbubo nga dugo. (Hebreo 9:
19. Ano an kinahanglan buhaton naton basi magin “malinis tikang ha dugo han ngatanan”?
19 Mapasalamaton gud kita kan Jehova nga Dios tungod han mahigugmaon nga regalo nga kinabuhi! Ngan diri ba ito sadang magpagios ha aton nga isumat ha iba an mahitungod han higayon nga makarawat an kinabuhi nga waray kataposan pinaagi han pagtoo ha halad ni Jesus? Mapapagios kita nga buhaton ini hin kinaburut-on ngan madasigon kon aton gintatagad an kinabuhi han aton mga igkasi-tawo sugad han pagtagad hito han Dios. (Esekiel 3:17-21) Kon maduruto nga tumanon naton ini nga responsabilidad, makakasiring kita, sugad han ginsiring ni apostol Pablo: “Ako malinis tikang ha dugo han ngatanan. Kay ako waray paglikay han panumat ha iyo han bug-os nga pagburut-an han Dios.” (Buhat 20:
^ par. 16 Para han impormasyon mahitungod han mga kasaliwan ha pag-abuno hin dugo, kitaa an pahina 13-17 han brosyur nga How Can Blood Save Your Life? nga iginpublikar han mga Saksi ni Jehova.