text:
An fayl in tikang ha Wikimedia Commons ngan puydi mahigamitan para han iba nga mga proyekto.
An paglaladawan han iya fayl han paglaladawan nga pakli didto in ginpapakita ha sirong.
[igliwat] Dalikyat nga pulong
[igliwat] Palilisensya:
[igliwat] Derivative works
Derivative works of this file:
Kaagi han paypay
Pidlita an adlaw/oras para makit-an an fayl nga naggawas hito nga oras.
Mga Sumpay
An mga nasunod nga mga pakli nasumpay hini nga paypay:
Global file usage
The following other wikis use this file:
- Usage on bn.wikipedia.org
- Usage on ca.wikipedia.org
- Usage on de.wikibooks.org
- Usage on fi.wikipedia.org
- Usage on hif.wikipedia.org
- Usage on hi.wikipedia.org
- Usage on ja.wikipedia.org
- Usage on ko.wikipedia.org
- Usage on ku.wikipedia.org
- Usage on ml.wikipedia.org
- Usage on ne.wikipedia.org
- Usage on no.wikipedia.org
- Usage on pl.wikipedia.org
- Usage on ru.wikipedia.org
- Usage on si.wikipedia.org
- Usage on sk.wikipedia.org
- Usage on vi.wikipedia.org
Iní nga paypay mayda dugang nga pagpasabot, nga bangin gindugáng tikang han digital nga camera o iskaner nga gin-gamit paghimo o pag-digitar hini.
Kon an paypay ginliwat tikang han orihinal nga kamutangan, mayda mga detalye nga bangin diri magpakita han ginliwat nga paypay


c: text/html

text:
Nilo
An Nilo[1] o Nile (Inarabo: النيل an-nīl; Kahadto nga Ehiptohanon iteru o Ḥ'pī, Kopt piaro o phiaro) amo an usa ka salog ha Afrika. Amo ini an gihahalabai nga salog ha Kalibutan (nga mayda 6,650 km or 4,132 mi), nga naawas pakandto ha Dagat Mediteranyo harani ha Alexandria. An ngaran nga Nile (ha Iningles) o Nilo (Kinatsila ngan Winaray) kinuha ha Griyego nga pulong Nelios.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Baraan nga Biblia: An Maupay nga Sumat Para ha Imo (Biblia nga Ginhubad ha Pinulongan nga Samarenyo) Samarenyo Popular Version SPV 050 P PBS 2003-1 Philippine Bible Society 1978

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pangasinan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Pangasinan, ha opisyal nga pagtawag Lalawigan han Pangasinan (ha Pangasinense: Luyag na Pangasinan), usa han mga probinsya han Pilipinas. An kapital han lalawigan amo an Lingayen. Nahamutang it Pangasinan ha katundan nga butnga nga bahin han isla han Luzon ha daplin han Golfo han Lingayen. An bug-os nga kahaluag hin katunaan han Pangasinan mga 5,368.82 ka kwadrado nga kilometro. Sumala han census han tuig 2000, an Pangasinan mayda populasyon nga 2,434,086. An Pangasinense nga yinaknan amo an lumad nga yinaknan han kadam-an nga Pangasinense, pero gingagamit gihapon dinhe an Ilokano nga yinaknan ngan han Bolinao nga yinaknan. An populasyon han mga nagamit han Pangasinense nga yinaknan ha lalawigan han Pangasinan mga 1.5 ka milyon o ribo.
Luyag na Pangasinan
2000 nga census—2,434,086 (ika-3 nga gidako-i)
Densidad—453 ha tagsa km² (ika-8 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—4
Mga Bungto—44
Mga Baranggay—1,364
Mga Distrito ha Kongreso—6
An ngaran nga Pangasinan nangangahulogan nga "lugar hin asin" o "lugar hin paghimo hin asin"; tikang ini han pulong nga asin ha Pangasinense nga yinaknan.
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An lalawigan han Pangasinan ginbahin ngadto hin kap-atan kag upat (44) nga mga bungto, upat (4) nga mga syudad, mga 1,364 ka baranggay ngan unom (6) nga mga distrito kongresyonal.
[igliwat] Mga Syudad
[igliwat] Mga Bungto
[igliwat] Pisikal
Nahamutang an Pangasinan ha kalondan nga butnga nga lugar han isla han Luzon ha Pilipinas. Ginsasapitan an Pangasinan han La Union ngan Benguet ha amihanan, han Nueva Vizcaya ngan Nueva Ecija ha sidlangan, ngan han Zambales ngan Tarlac ha salatan. Ha katundan han Pangasinan amo an Dagat Salatan Tsina ngan an probinsya nagpapalibot han Golfo han Lingayen.
It kahaluag han katunaan han Pangasinan mga 3,368.82 ka kwadrado nga kilometro. It Pangasinan mga 170 ka kilometro ha amihanan han Manila, 50 ka kilometro ha salatan tikang ha Syudad han Baguio, 115 ka kilometro ha amihanan tikang ha Subic International Airport and Seaport, ngan 80 ka kilometro ha amihanan tikang ha Clark International Airport.
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Lalawigan han Pangasinan
- Pangasinan: Preservation and Revitalization of the Pangasinan Language and Literature


text:
Uskagatos ka Tuig nga Gyera
An Uskagatos ka Tuig nga Gyera amo an ginaragwayan han Fransya ngan Inglatera ha urhi nga Panahon han Kabutngaan. Nagpadayon ini ha 116 ka tuig tikang 1337 ngadto ha 1453. An gyera nagtikang kay hi Charles IV han Fransya namatay ha 1328 nga waray anak nga lalaki ngan hi Edward III han Inglatera natuo nga mayda hiya katungod nga mamana an korona han Fransya tikang ha iya iroy. An Fransya diri naayon hin langyaw nga hadi, hi Philip VI han Fransya nagyakan nga hiya dapat an maging hadi kay it babaye diri puydi makapagpamana hin katungod maghadi nga ighahatag ha ira mga anak. An duha nga nasod nag-away tungod ini nga diri pagkaarasya.


text:
Louvre
Louvre (Musée du Louvre) Paris
An Museo kan Louvre (Pranses: Musée du Louvre) sa Paris, Pransya, sarong monumento historiko asin ini sarong museo nasyonal kan nasyon na ini. Namumugtak an museo sa Walang Pampang kan Seine na sakop kan enot na arrondissement (Enot na distrito administratibo). Haros 35,000 na mga obheto gikan pa periodong ika-6 na B.K. hanggan ika-19 na siglo A.D. an nakaeksibit. Ikinaag an museo kan taon 1793, nagookupar nin hiwas na 60,000 m² asin labi nang 8,300,000 katawo an nagdalaw igdi kan taon 2007.
Igdi sa Palasyo nin Louvre (Palais du Louvre) an museo nahaharong. An palasyong ini dati sarong kota na pinatindog ni Felipe II. Mala ta igwa pang mga tada' kan kota na ini an nahihiling. Pirang beses na pigpadakula an edipisyo. Kan taon 1674, si Louis XIV pinili na erokan an Palasyo nin Versailles asin an Louvre ginibong primeramente sarayan kan mga gamit kan hade. Kan Rebulosyon sa Pranses, ipinagboot na kan Asamblea Nasyonal na an Louvre tuyo nang sarong museo na kun saen i-eksibit an mga pamanang yaman kan nasyon.
Sa museo kan Louvre nasasaray asin makikita an kwadro kan Mona Lisa, an Kodigo ni Hammurabi, Benus nin Milo, An Birhen asin an Aki Kasaro si Sta. Ana, an Pinakpakan na Victoria kan Samothrace.
[liwatón] Mga Panluwas na Takod
- An Opisyal na Websayt kan Louvre- http://www.louvre.fr/llv/commun/home.jsp?bmLocale=en


text:
An fayl in tikang ha Wikimedia Commons ngan puydi mahigamitan para han iba nga mga proyekto.
An paglaladawan han iya fayl han paglaladawan nga pakli didto in ginpapakita ha sirong.
Estatua de José de San Martín en Santiago de Chile
Fotografía tomada con una cámara digital Olympus camedia D-395 de 3.2 megapixeles
[igliwat] Palilisensya:
Kaagi han paypay
Pidlita an adlaw/oras para makit-an an fayl nga naggawas hito nga oras.
Mga Sumpay
An mga nasunod nga mga pakli nasumpay hini nga paypay:
Global file usage
The following other wikis use this file:
- Usage on bn.wikipedia.org
- Usage on ca.wikipedia.org
- Usage on en.wikipedia.org
- Usage on es.wikipedia.org
- Usage on fr.wikipedia.org
- Usage on gl.wikipedia.org
- Usage on he.wikipedia.org
- Usage on it.wikipedia.org
- Usage on mk.wikipedia.org
- Usage on nl.wikipedia.org
- Usage on vi.wikipedia.org
- Usage on zh.wikipedia.org
Iní nga paypay mayda dugang nga pagpasabot, nga bangin gindugáng tikang han digital nga camera o iskaner nga gin-gamit paghimo o pag-digitar hini.
Kon an paypay ginliwat tikang han orihinal nga kamutangan, mayda mga detalye nga bangin diri magpakita han ginliwat nga paypay


text:
Aurora (lalawigan)
An Aurora usa nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha Butnga nga Luzon nga rehiyon. An kapital hini amo an Baler ngan ginsasapitan ini, tipatuo tikang ha salatan, han mga lalawigan han Quezon, Bulacan, Nueva Ecija, Nueva Vizcaya, Quirino, ngan Isabela. Ha sinirangan han Aurora amo an Dagat Pilipinhon.
2000 nga census—173,797 (ika-10 nga giguti-ayi)
Densidad—54 ha tagsa km² (ika-5 nga gihamobo-i)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—0
Mga Bungto—8
Mga Baranggay—151
Mga Distrito ha Kongreso—1
Ugsa han 1979, an Aurora kabahin han lalawigan han Quezon. An lalawigan han Aurora ginngaranan ha dungog ni Aurora A. Quezon, an asawa ni Presidente Manuel L. Quezon, an presidente han Mankomunidad Pilipinhon o Philippine Commonwealth, nga amo an ginkuhaan han ngaran han gintikangan nga probinsya.
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
[igliwat] Ekonomiya
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Aurora ginbahin ngadto hin walo (8) nga mga bungto.
[igliwat] Mga Bungto
[igliwat] Pisikal
[igliwat] Kaagi
An Aurora han una usa nga sub-probinsya han Quezon, ngan an Quezon liwat an ngaran han una Tayabas.


text:
Davao nga Rehiyon
An Davao nga Rehiyon, gindesignar nga Rehiyon XI, usa han mga rehiyon han Pilipinas, nahamutangan ha timugan o habagatan-sinirangan nga bahin han Mindanao. An Davao nga Rehiyon mayda upat nga lalawigan, nga amo an: Compostela Valley, Davao del Norte, Davao del Sur, ngan Davao Oriental. An rehiyon nagpapalibot han Golfo han Davao ngan an sentro han rehiyon amo an Syudad han Davao.
An Rehiyon XI gintawag han una nga Southern Mindanao (o kon ha Winaray, Salatan nga Mindanao), ngan labot la han tulo nga mga Davao nga probinsya, lakip dinhi an Surigao del Sur ngan South Cotabato. Han hini nga panahon, an Compostela Valley lakip pa han Davao nga probinsya. An Republic Act No. 7225, nga gin-ratipika dida han Marso 16 1992, naghimo han probinsya han Sarangani tikang ha South Cotabato. Sunod, an Republic Act No. 7901, nga ginpirmahan dida han Pebrero 3 1995, ni Presidente Fidel V. Ramos nagbalhin han Surigao del Sur ngadto han bag-o nga hinimo nga rehiyon han Caraga (Rehiyon XIII). Ha katapusan, dida han Septyembre 19, 2001, an Executive Order No. 36 ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo nagreorganisar han mga rehiyon ug lalawigan ha Mindanao. Ini nagbalhin han South Cotabato ngan Sarangani ngadto ha SOCCSKSARGEN nga rehiyon ngan ginbalyo an ngaran han Salatan nga Mindanao ngadto han Davao nga Rehiyon.


text:
Sulu (lalawigan)
- Para han Star Trek nga persona, kitaa an Hikaru Sulu. Para han sultanate, kitaa an Sultanate han Sulu.
An Sulu usa nga isla nga probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutang ha Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao (ARMM). An kapital hini amo an Jolo ngan ini amo an nahamutnga hin katitirok hin mga puro o isla han Kapurupod-an Sulu, ha butnga han Basilan ngan Tawi-Tawi. Amo ini an balayan han Royal nga Sultanate han Sulu.
2000 nga census—619,668 (ika-40 nga gidako-i)
Densidad—387 ha tagsa km² (ika-13 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—0
Mga Bungto—18
Mga Baranggay—410
Mga Distrito ha Kongreso—2
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
Tausug an lumad nga yinaknan ha Sulu.
[igliwat] Ekonomiya
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Sulu ginbahin ngadto hin napulo kag walo (18) nga mga bungto.


text:
Bataan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
2000 nga census—557,659 (ika-46 nga gidako-i)
Densidad—406 ha tagsa km² (ika-12 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—1
Mga Bungto—11
Mga Baranggay—237
Mga Distrito ha Kongreso—2
An Bataan usa nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga naglalakip han bug-os nga Peninsula han Bataan ha Luzon. An lalawigan lakip han Butnga nga Luzon nga rehiyon. An kapital han Bataan amo an Syudad han Balanga ngan ginsasapitan ini han mga lalawigan han Zambales ngan Pampanga ha amihanan. An peninsula naatubang han Dagat Tsina Salatan ha katundan ngan nagtatak-op han Bahia han Manila, ha sidlangan.
An Pakig-away ha Bataan kilalado ha kaagi ngan kasaysayan nga usa han mga kataposan nga pag-ato han Amerikano ngan Pilipino nga mga sundalo ugsa hira napirde han mga Hapon nga mga puwersa dida han Gyera Pankalibotan II. Ginngaran an Bataan Death March (Pagbaktas hin Kamatayan han Bataan) tikang hini nga lalawigan nga diin nagtikang ini nga pagpabaktas.
[igliwat] Politikal
An Bataan ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad.
[igliwat] Syudad
[igliwat] Mga Bungto
[igliwat] Pisikal
An Peninsula han Bataan usa nga bato-on nga pagpahalaba han Kabugkiran Zambales, ha Luzon ha Pilipinas. Amo ini an nagbubulag han Bahia han Manila tikang han Dagat Tsina Salatan. Dinhe nga peninsula an Bukid Natib (1,253 ka metro) ha amihanan ngan han Kabugkiran Mariveles ha salatan, nga naglalakip han Bukid Samat, nga diin nahamutang an tigaman hin kasaysayan para han Bataan Death March (Pagbaktas hin Kamatayan han Bataan).
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas
- Bataan photos and Death March route
- Bataan Photo Gallery
- Community Info
- United Abukenos Worldwide
- Bataan USA
- Discover Bataan Peninsula


text:
Zamboanga del Sur
An Zamboanga del Sur usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha Peninsula han Zamboanga nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Pagadian ngan an probinsya ginsasapitan han Zamboanga del Norte ha amihanan, Zamboanga Sibugay ha katundan, Misamis Occidental ha dumagsaan o amihanan-sidlangan, ngan Lanao del Norte ha sidlangan. Ha salatan amo an Golfo Moro.
2000 nga census—1,437,941 (ika-16 nga gidako-i)
Densidad—290 ha tagsa km² (ika-23 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—1
Mga Komponent nga Syudad—1
Mga Bungto—26
Mga Baranggay—779
Mga Distrito ha Kongreso—2, dugang han distrito han Syudad han Zamboanga.
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
[igliwat] Ekonomiya
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Zamboanga del Sur ginbahin ngadto hin karuhaan kag unom (26) nga mga bungto ngan duha (2) nga syudad.
An Syudad han Zamboanga mayda autonomo tikang han probinsya ngan an kahisakop hini diri duro. An mga nangungukoy han syudad diri nabotos para han mga opisyales han probinsya ngan mayda nira kalugaringon nga representante ha Kongreso han Pilipinas.


text:
Oriental Mindoro
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Oriental Mindoro (ha Winaray: Sinirangan nga Mindoro o Sidlangan nga Mindoro) usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha MIMARO nga rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Syudad han Calapan ngan ini naglalakip han sidlangan nga katunga han isla han Mindoro; samtang an lalawigan han Occidental Mindoro nahamutang ha katundan nga bahin. Ha sidlangan han lalawigan nahamutang an Dagat Sibuyan ngan an Romblon. Ha amihanan han lalawigan amo an Batangas tabok han Verde Island Passage o Agi-anan han Isla Verde. An Kapuropod-an Semirara han Antique nahamutang ha salatan.
Lalawigan han Sinirangan nga Mindoro
2000 nga census—681,818 (ika-34 nga gidako-i)
Densidad—156 ha tagsa km² (ika-28 nga gihamobo-i)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—1
Mga Bungto—14
Mga Baranggay—426
Mga Distrito ha Kongreso—2
Kilalado an Oriental Mindoro ha mga turista tungod han Puerto Galera. Ini nga bungto, mga pira la ka oras tikang ha Manila, mayda mga magbusag hin baras nga mga baybayon nga mga resort ngan mga lugar hin panlurop. Para hin mga maghilig hin aventura, iton Bukid Halcon, ha katundan nga katubtoban han lalawigan usa nga naghahatag hin buruhaton para hin mga manaraklang hin bukid.
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
An Oriental Mindoro amo an probinsya han yana nga Bise-Presidente han Pilipinas ngan kasanhe nga ABS-CBN nga tigpasamwak hin sumat nga hi Noli de Castro. Tikang hiya han bungto han Pola.
[igliwat] Ekonomiya
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Oriental Mindoro ginbahin ngadto hin napulo kag upat (14) nga mga lalawigan ngan usa (1) nga nalalakip nga syudad.
[igliwat] Mga Napili nga Opisyales
Gobenador: Arnan C. Panaligan
Bise-Gobernador: Maria Estela Felipa M. Aceron
Mga Api han Sangguniang Panlalawigan
- Ireneo Apasan
- Ramil Dimapilis
- Luis Castillet
- Ernesto Liwanag
- Corazon Agarap
- Romeo Infantado
- Abraham Abas
- Ronald Panaligan
- Claro Recto
- Susan Cobrado
- Juan Paolo Luna ( Pres. Councilors' League, Oriental Mindoro)
- Rogeto Cometa ( Pres. Association of Barangay Chairmen, Oriental Mindoro)
- Kathleel Cyrele ( Cuyas Pres. Sangguniang Kabataan Federation, Oriental Mindoro)
[igliwat] Kaagi
Nangabot an mga Espanyol ha Mindoro han ika-16 nga siglo ngan gindumara anay ini komo kabahin han Batangas. An isla nagkaada hin bug-os nga lugaring nga pagkaprobinsya dida han 1921. Han 1950, an isla ginbahin ngadto han mga lalawigan han Oriental Mindoro ngan Occidental Mindoro.


text:
Zambales
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Zambales usa nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha Butnga nga Luzon nga rehiyon. An kapital hini amo an Iba. An Zambales ginsasapitan han Pangasinan ha amihanan, han Tarlac ngan Pampanga ha sinirangan, ngan han Bataan ha salatan. Nahamutang an lalawigan ha butnga han Dagat Tsina Salatan ngan han Kabugkiran Zambales.
2000 nga census—627,802 (ika-39 nga gidako-i)
Densidad—169 ha tagsa km² (ika-49 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—1
Mga Komponent nga Syudad—0
Mga Bungto—13
Mga Baranggay—247
Mga Distrito ha Kongreso—2
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
[igliwat] Ekonomiya
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Zambales ginbahin ngadto hin napulo kag tulo (13) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad. An Syudad han Olongapo usa nga urbanisado hin duro nga syudad ngan nagdudumara ini hin lugaring tikang han probinsya.
[igliwat] Pisikal
Nahamutang an Zambales ha katundan nga mga labnasan han isla han Luzon butnga han mga Kabugkiran Zambales ngan han Dagat Tsina Salatan. An baybayon hini bugkiron ngan damo an mga lungib ngan mga balaugan. An Bahia han Subic, ha pinakasalatan nga dapit han lalawigan usa nga natural nga daungan hin sakayan, ngan ginpili ini nga kahamutangan hin base militar ha kadagatan han Americano. An gihataasi nga punto han Bukid Pinatubo nahamutang ha pag-ultan han Zambales, Pampanga, ngan Tarlac. Ini nga bulkan, nga han una ginkita nga mamingaw, nagbuto dida han 1991.
[igliwat] Kaagi
[igliwat] Kiritaon hin Turista
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Probinsya han Zambales
- Botolan Wildlife Farm
- Zambales Resort Owners Association
- Rama International Beach Resort
- Palmera Garden Beach Resort
- Virtual Reality Panoramas of Capones Island by Firefly.ph
- Cafe Tolyo (Restaurant & Pension House)
- White Rock Beach Resort & Hotel
- Impormasyon mahitungod han Zambales, lakip han Real Estate
- Opisyal nga Websayt han Greater Subic Bay Tourism Bureau - Mga Probinsya han Zambales & Bataan, Syudad han Olongapo ngan han Subic Bay Freeport Zone
- Gibag-ohi nga mga Sumat ha Syudad han Olongapo, Subic Bay Freeport and Zambales http://www.news.subicbay.ph


text:
Apayao
An Apayao usa nga ginpalibutan hin katunaan nga probinsya han Pilipinas ha Administratibo nga Rehiyon han Cordillera ha Luzon. An kapital hini amo an Kabugao ngan sapit ini han Cagayan ha amihanan ngan sidlangan, han Abra ngan Ilocos Norte ha katundan, ngan Kalinga ha salatan. Ugsa han 1995, an Kalinga ngan Apayao usa nga lalawigan nga an ngaran Kalinga-Apayao, hangtod han pagtungaa hini ngadto hin duha agod mauruupay an pagalagad han mga kinahanglan han mga tagsa nga lumad nga tribo han hini nga mga lalawigan.
2000 nga census—97,129 (ika-4 nga giguti-ayi)
Densidad—25 ha tagsa km² (gihamoboi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—0
Mga Bungto—7
Mga Baranggay—133
Mga Distrito ha Kongreso—1
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
[igliwat] Ekonomiya
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Apayao ginbahin ngadto hin pito (7) nga mga bungto.
[igliwat] Mga Bungto
[igliwat] Pisikal
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas
- An Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Lalawigan han Apayao
- Ilocano nga Websayt ni Andel Barroga, Usa nga Manunurat nga Natawo-ha-Apayao, ngan Bannawag Magazine nga Naamot
- Philippine Trivia Online nga Sayt ni R. Barroga-Balboa, usa nga Natawo-ha-Apayao ngan Kasanhi nga Luna Municipal High School Graduating Class Valedictorian


text:
Romblon
An Romblon usa nga isla-nga-probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha MIMAROPA nga rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an bungto nga an ngaran gihapon Romblon.
2000 nga census—264,357 (ika-16 nga giguti-ayi)
Densidad—195 ha tagsa km² (ika-44 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—0
Mga Bungto—17
Mga Baranggay—219
Mga Distrito ha Kongreso—1
An Romblon nabubug-os hin mga damo nga mga isla o puro nga nahamutangan ha Dagat Sibuyan. Nahamutangan ini ha salatan han Marinduque ngan Quezon, ha sinirangan han Mindoro, ha amihanan han Aklan, ngan ha katundan han Masbate. An tulo nga dagko nga isla amo an Isla han Romblon, Isla han Tablas, ngan Isla han Sibuyan.
An Romblon amo an nangunguna ha nasod ha pagpagawas hin hataas-nga-kalidad nga marmol, nga maikokompara han kanan Italya.
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
Tulo an mga yinaknan ha Romblon. Ini hira amo an Romblomanon, Inunhan o Onhan, ngan Bantoanon o Asi.
[igliwat] Economy
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Romblon ginbahin ngadto hin mga napulo kag pito (17) ka bungto.
[igliwat] Mga Bungto
[igliwat] Pisikal
[igliwat] Kaagi ngan Kasaysayan
An probinsya han Romblon gintawag han una nga Lomlon o Domblon. Gin-organisa ini han mga Katsila ngadto hin politico-militar nga distrito han 1853 ngan ginhimo nga sub-probinsya han Capiz. Han 1917, ginhimo ini nga bulag nga probinsya. Han Oktubre 1, 1946, an Romblon ginhimo nga ispesyal nga probinsya nga mayda upat nga mga bungto nga amo an Tablas, Romblon, Sibuyan ngan Manghali. Han Enero 1, 1947, ginbalik an regular nga status hin probinsya han Romblon.
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas
- Romblon Travel Guide
- Sanrokan Online
- Websayt ni Eduardo C. Firmalo nga Kongresista han Romblon
- Banton, Isla nga Paraiso


text:
CALABARZON
An CALABARZON usa han mga rehiyon han Pilipinas. Gindesignar gihapon ini nga Rehiyon IV-A ngan an rehiyonal nga kapital hini amo an Syudad han Calamba ha Laguna. An rehiyon nahabug-os hin lima nga mga lalawigan, nga amo an: Cavite, Laguna, Batangas, Rizal, ngan Quezon. An ngaran han rehiyon usa nga acronym han mga ngaran han hini nga mga lalawigan.
Nahamutang it rehiyon ha habagatan o salatan-katundan nga Luzon, ha salatan ngan katundan han Metro Manila ngan amo ini an rehiyon nga mayda han ikaduha nga pinakadako an populasyon.
An CALABARZON ngan MIMAROPA han una usa la nga rehiyon nga amo an Salatan nga Katag-alogan, hangtod han pagbulaga hini han 2002. An Palawan ha pagtika-iha ginbalhin tikang ha MIMAROPA ngadto han Katundan nga Kabisay-an, nga nagbalhin han MIMAROPA ngadto han MIMARO.
An Ehekutibo nga Sugo No. 246, han Oktubre 28, 2003, nagdesiganr han Syudad han Calamba nga amo an sentro han rehiyon han CALABARZON.
[igliwat] Politikanhon nga Pagbahinbahin
¹ An Syudad han Lucena usa nga urbanisado hin duro nga syudad; an mga istadistika hini waray ginlakip han mga istadistika han Quezon.
[igliwat] Mga Lakip nga Syudad
- Syudad han Antipolo, Rizal
- Syudad han Batangas, Batangas
- Syudad han Calamba, Laguna
- Syudad han Cavite, Cavite
- Syudad han Lipa, Batangas
- Syudad han San Pablo, Laguna
- Syudad han Santa Rosa, Laguna
- Syudad han Tagaytay, Cavite
- Syudad han Tanauan, Batangas
- Syudad han Trece Martires, Cavite


text:
Disenyo
An disenyo, usa nga pulong nga agsob gamiton ha kontexto han mga aplikado nga mga arte, inheyeriya, arkitektura ngan iba pa nga mga panhimo nga mga panuyo. Amo ini an tawag han proseso han pagtikang ngan pagpadukwag hin plano para hin produkto, istruktura, o komponente. Gin-gagamit liwat ini para han kataposan nga solusyon nga plano (sugad hin proyekto o modelo) o han resulta han pag-implementa hini nga plano (sugad han butang nga ginhimo o proyekto nga gin-implementa). Ha bag-o la nga kagamit, an mga proseso ginkita liwat nga mga resulta hin disenyo ngan ini naghatag hin bag-o nga kahulogan han pulong nga "disenyo hin proseso".
An pagdisenyo nakinalanglan hin disenyador nga magkikita han aestetiko, paggamit ngan iba pa nga mga aspeto hin butang o proseso ngan ini makinahanglan hin research, panhunahuna, pagmodelo, interactive adjustment, ngan pag-otro-hin-disenyo.


text:
Syudad han Mehiko
An Syudad han Mehiko (ha Kinatsila: Ciudad de México) amo an Distrito Federal, kapital han Mehiko ngan lingkoranan han mga gahom nga federal han Paghiusa o Unyon[1]. Amo ini an pinaka-importante nga sentro hin ekonomiya, industriya ngan kultura han nasod; an syudad nga gidamo-i hin mga tawo nga mayda 8,836,045 nga mga nangungukoy dida han 2008.[2] Usa ini han mga entidad federativa han Mehiko. Ha Kinatsila an opisyal nga pagtawag hini amo an Ciudad de México, Distrito Federal nga agsob ginhahalipot nga México, D.F. o D.F. o México.
[igliwat] Mga reperensya
- ↑ Artículo 44 de la Constitución Política de los Estados Unidos Mexicanos.
- ↑ Consejo Nacional de Población, México; Proyecciones de la Población de México 2005-2050 Ginkita dida han 2008-09-27.


text:
Zhao Ziyang
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Zhao Ziyang (17 Oktubre 1919 – 17 Enero 2005) usa nga hataas-hin-ranggo nga politiko ha Kanan Katawhan nga Republika han Tsina (KKRT). Hiya an ikatulo nga Premier han Kanan Katawhan Republika han Tsina tikang 1980 tubtob 1987, ngan Maghirilom nga Kasahiran han Partido Komunista han Tsina tikang 1987 tubtob 1989. Hi Zhao natanggal ha poder tungod han pagkita nga naugop hiya han mga estudyante dida han 1989 nga mga protesta ha Plaza Tiananmen.


text:
Attapeu (lalawigan)
An Attapeu (puyde liwat Attapu; ha Lao: ອັດຕະປື) usa nga lalawigan han Laos. An kapital hini amo an syudad han Attapeu (Muang Samakhisai). Ha amihanan ginsasapitan ini han lalawigan han Sekong, ha katundan han lalawigan han Champasak. Ha sinirangan, an Kabugkiran han Annam nagbubulag han Attapeu tikang han Vietnam. Ginsasapitan ini han Camboya ha salatan.
Dida han Amerikano nga Gyera ha Vietnam, mga dapit han Baktasan han Ho Chi Minh naagi dida han lalawigan.
[igliwat] Mga distrito (muang) han Attapeu
An lalawigan ginbahin-bahin ngadto han mga nasunod nga mga distrito o muang:
- Phouvong (17-05)
- Samakkhixay (17-02)
- Sanamxay (17-03)
- Sanxay (17-04)
- Xaysetha (17-01)


text:
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Pilipinas nga tinatawag ha opisyal nga Republika han Pilipinas (Iningles:Republic of the Philippines o The Philippines), usa nga nasod ha Timugan o Habagatan-Sidlangan nga Asya. Mga 1,210 ka km (750 ka mi) tikang han kontinente mismo han Asya ngan ini 7,107 nga mga isla o puro nga kabahin han Kapuropod'an Malay.
An ngaran han nasod nagtikang kan Ruy López de Villalobos nga nagngaran han mga isla han Samar ug Leyte, Las Islas Felipinas ha dungog ni Hadi Felipe II han Espanya dida han iya ekspedisyon hadton 1543. An kapuropod'an ginngaran hin damo nga mga ngaran sugad han Spanish East Indies, Bag-o nga Kastilya (Nueva Castilla), Kalondan nga mga Isla (Islas del Poniente), Kapuropod'an ni San Lazaro (Islas de San Lázaro) ngan iba pa. Ha kataposan, Filipinas an ginngaran han bug-os nga kapuropod'an.
[igliwat] Mga reperensya


text:
Winaray
An Winaray (tinatawag gihapon nga Binisaya nga Lineyte-Samarnon o Sinamar-Leytenhon o Waray o Waray-Waray) usa nga Binisaya nga yinaknan. Amo ini an lumad o tuminongnong nga yinaknan o pinulongan ha kasagaran han Sinirangan nga Kabisay-an.
[igliwat] Gramatika
Sinisiring nga iton Winaray may mga diperensya kun ikukumpara ini ha iba nga mga yinaknan nga Binisaya, sugad hiton paggamit hin r imbis nga l, o di ngani h imbis nga s. An Winaray waray gihapon iton "Kabaligtarang Ayos" nga may-ada naman ha gramatika han Tagalog.
[igliwat] Sistema hin Pagsusurat
An Sanghiran san Binisaya ha Samar ug Leyte naghimo hin opisyal nga sistema hin pagsurat, pero waray ini maipasamwak ha kadam-an. Dugang pa, an tagsa-manunurat mayda mga kalugaringon nga sistema hin pagsurat. Komo resulta, asta yana, waray pa iton yinaknan hin opisyal nga sistema hin pagsusurat nga ginkikila han ngatanan, upod ini iton orthography.
- diri o dire
- hira o hera
- pira o pera
- maopay o maupay
- direcho o diritso
Tungod liwat ha punctuation, iton pormal nga Waray nagamit danay hiton punctuation han yinaknan nga Espanyol.
[igliwat] Iba-iba nga Winaray
Iton Waray may-ada hin mga sinisiring nga diyalekto o dialects ngan sub-dialects. Mag-iro-iba ini nga mga sub-dialects tungod ha ira pronunciasyon, bukabolaryo, ngan hiton mga colloqualisms. An Winaray han Sidlangan nga Samar sinisiring amo iton Winaray nga "matig-a" o "puro". An Winaray han Amihanan nga Samar may-ada mga impluwensya hin yinaknan nga Bikolano. Iton Winaray ha Amihanan nga Samar nagamit hiton s imbis nga h hin mga pulong gramatika sugad hin case marker o pronoun. Ini na-iba naman kun ikukumpara ha iba nga nagamit hiton h (ha → sa). Mayda nasiring nga ini nga karakteristiko han Winaray ha Amihanan nga Samar impluwensya han Bikol. Pero sumala hin artikulo ni Dr. Carl Rubino, iton s amo iton orihinal nga Winaray nga mangarabay o konsonante. Ini mayda suporta dida han libro ni Padre Domingo Ezguerra han 1662 mahitungod han Winaray ha Leyte nga nag-indikar nga han hadto s an ginagamit imbes nga h. May-ada gihap iton mga diperensya ha bokabolaryo: an "sugad" ha Amihanan nga Samar amo iton "siring" ha Winaray han Leyte. An Winaray han Leyte may-ada liwat mga impluwensya hiton yinaknan nga Cebuano. Diri makukurian an usa nga Waray nga taga-Sidlangan nga Samar nga maka-intindi iton Winaray han mga taga-Tacloban (o kundi ngani an kabaligtaran), bisan may-ada danay mga colloquialisms nga diri maiintindihan.


text:
William Blackstone
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Sir William Blackstone (an orihinal nga kaluwas han apelyido "Blexstun") (Hulyo 10 1723 – Pebrero 14 1780) usa nga Ingles nga hurista ngan propesor nga naghimo han treatise hin kasaysayan ngan analytika han komun nga balaod mga tinatawag Commentaries on the Laws of England (ha Winaray: Mga Komentaryo han mga Balaod han Inglaterra), nga syahan ginmantala hin upat nga volumen dida han panahon han mga tuig 1765–1769. Nagkaada ini nga sinuart hin extraordinaryo nga pagkamalinamposon, nagdara han nagsurat hin ganansya nga £14,000, ngan ha yana nagpapabilin pa ini nga barasahon nga usa nga importante nga kuruhaan han klasikal nga mga paglantaw han komun nga balaod ngan han mga prinsipyo hini.


text:
Andalucía
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Andalucía (puyde liwat igsurat ha Winaray nga Andalusiya; ha Iningles: Andalusia) usa nga komunidad autonoma han Espanya nga nahimot tikang han mga lalawigan han Almería, Cádiz, Córdoba, Granada, Huelva, Jaén, Málaga ngan Sevilla, nga diin nahamutang an kapital nga dida an lingkoranan han Junta de Andalucía. Didto ha syudad han Granada an lingkoranan han Tribunal Superior de Justicia de la comunidad.
Amo ini an komunidad autonoma nga gidako-i hin populasyon ha Espanya (8,202,220 nga molupyo han 2008)[1] ngan an ikaduha nga gihaluagi, nga nahiusa han iya kaagi ngan kultura nga naghatag hin dako nga impluwensya han kahimo hini nga bahin han Espanya. Nahamutang ini ha habagatan o salatan-katundan han Europa, nga ginsasapitan ha katundan han Republika han Portugal, han Kalawdan Atlantico, han Dagat Mediterraneo ngan han gawas nga teritoryo Britaniko han Gibraltar ha salatan, han Extremadura ha amihanan ngan han Castilla-La Mancha ngan han Región de Murcia ha sidlangan.
[igliwat] Teritoryal nga pag-organisar
- Mga Probinsya
An Andalucía ginbahin ngadto hin walo nga mga probinsya, nga nahimo ni Javier de Burgos pinaagi han Real Decreto de 30 de noviembre de 1833, nga amo an mga sunod:[2]
[igliwat] Mga reperensya
- ↑ Cifras de población referidas al 01/01/2008 Real Decreto 2124/2008, de 26 de diciembre. Resumen por Comunidades Autónomas. Instituto Nacional de Estadística. España. Consultado el 2 de febrero de 2009.
- ↑ Junta de Andalucía. Consejería de Gobernación. Directorio de Entidades Locales. Ginkità dida han 8 han Oktubre han 2008.


text:
Willy Brandt
Hi Willy Brandt (Inaleman nga kaluwas: [ˈvɪli ˈbʁant]), nga natawo ha ngaran nga Herbert Ernst Karl Frahm; (18 Disyembre 1913 - 8 Oktubre 1992), amo in Aleman nga politiko, Kansilyer han Katundan nga Alemanya 1969–1974, ngan manguna han Partido Socialdemokrata han Alemanya (SPD) 1964–1987.
An pinaka-importante nga pabilin ni Brandt amo an Ostpolitik, in polisiya nga naningkamot hin pag-upay hin mga relasyon han Sidlangan nga Alemanya, Polonya, ngan han Unyon Sovietika. Ini nga polisiya nagdangat hin dako nga kontrobersya ha Katundan nga Alemanya, kundi hi Brandt ginpasidunggan han Pasidungog Nobel hin Kamurayaw han 1971.
Han 1974, binmiya hi Brandt komo Kansilyer katapos mahisabtan nga hi Günter Guillaume, usa han iya mga kabulig, amo in usa nga ahente han Stasi, sekreto nga polisiya han Sidlangan nga Alemanya.


text:
Chakri nga Dinastiya
An Chakri nga Dinastiya (Thai: ราชวงศ์จักรี: Rajawongse Chakri) namuno ngan naghadi han Thailand tikang han hi hadi Taksin naideklara nga lurong han 1782. An ngaran nga Chakri (Thai จักรี) tikang han titulo nga Phya Chakri, nga ginhatag kan Rama I samtang heneral hiya han mga kasundalohan ni Taksin. Ha kamatuoran, an tawag han Thai nga katawhan hini nga panahon "Rattanakosin."
[igliwat] Lista han mga Hadi han Chakri nga Dinastiya
- Buddha Yodfa Chulalok (Rama I) the Great พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช, 1782-1809
- Buddha Loetla Nabhalai (Rama II) พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย, 1809-1824
- Nangklao (Rama III) พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว, 1824-1851
- Mongkut (Rama IV) พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, 1851-1868
- Chulalongkorn (Rama V) the Great พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว "พระปิยมหาราช" 1868-1910
- Vajiravudh (Rama VI) พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, 1910-1925
- Prajadhipok (Rama VII) พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว, 1925-1935
- Ananda Mahidol (Rama VIII) พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล, 1935-1946
- Bhumibol Adulyadej (Rama IX) the Great พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราช, 1946-yana
[igliwat] Pagngaran
Dida han paghadi ni Hadi Rama III, an mga nanguna ha iya nga hadi tinatawag nga "an syahan nga hadi" ngan "an butngan nga hadi". Pero hini nga paagi hin pagngaran an tawag daw ha iya magigin "an kataposan nga hadi", nga ginhunahanaan nga maraot nga senyas ngan amo nga waray ini gamita. An nahitabo lugod, iya ginhatag han mga nanguna nga hadi katapos han ira kamatayan an mga ngaran nga nahalista ha igbaw, ngan nagngaran hiya han iya kalugaringon nga "Nangklao". An ngaran nga "Rama" una nga gingamit ni Hadi Vajiravudh, pero an nagsunod ha iya waray hini kinmarawat. Bisan man kon waray ini mahibalik hin opisyal, amo ini an urog nga pagngaran ha Thailand. An ngaran nga Mongkut ha Iningles ngan mga basahon kaurogan nahanunungod kan Rama IV, pero ha Thailand it pag-intyende hini ha komun nga an titulo ha paghadi ni Rama VI, Phra Mongkut Klao Chaoyuhua.
Kitaa Gihapon: Rama (Hadi Thailand)
[igliwat] Bise-Hadi
Hangtod han tuig 1885 an tagsa hadi mayda bise-hadi (Maha Uparaja, nga puyde gihapon ighubad nga ika-duha nga hadi), ha kaurogan an bugto han hadi ngan an gin-designar nga masunod han trono - pero hi Rama II amo la an dati nga bise-hadi nga ha tinuod nagin hadi. Kon an bise-hadi namatay ugsa han hadi, an titulo ha kaurogan nagin bakante hin pipira ka tuig. Ini nga sistema gintanggal (o gin-abolish) ni Hadi Chulalongkorn dida han kamatay han iya bise-hadi nga hi Bovorn Vichaicharn died. Iya gindeklara an iya suhag nga anak nga prinsipe ha korona o crown prince, pero diri bise-king.
[igliwat] Lista hin mga Bise-Hadi
- Boworn Maha Surasinghanat กรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาท (1782-1802)
- Isarasundhorn (ha pagtika-iha Rama II) (1806-1809)
- Boworn Senanurak กรมพระราชวังบวรเสนานุรักษ์ (1809-1817)
- Boworn Maha sakpolsep กรมพระราชวังบวรมหาศักดิพลเสพย์ (1824-1832)
- Pinklao พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว (1851-1866)
- Boworn Vichaicharn กรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ (1868-1885)
[igliwat] Mga Regent
Kon iton Hadi diri nakabuhat han iya mga buruhaton han ginhadi-an - tungod kay kulang an pangidaron, gawas han nasod hin kaiha nga panahon, o naukoy ha monastaryo komo monghe - mayda regent nga amo la anay an nabuhat han iya mga buruhaton.
[igliwat] Lista hin mga Regent
- Somdet Chao Phraya Si Suriyawongse (1868-1873), hangtod hi Hadi Chulalongkorn inmabot han karuhaan nga tuig.
- Prinsipe Narisaranuwadtiwongse (1934-1935)
- Prinsipe Oscar Anuvatana (1935)
- Prinsipe Aditya Dibabha (1935-1944)
- Pridi Banomyong (1944-1946)
- Rangsit, Prinsipe han Chainat (1946)
- Prince Dhanivat Bidyalabh Bridhyakon (1946-1950), hangtod han pagtapos han pag-aram ha Suiza ni Hadi Bhumibol Adulyadej
- Reyna Sirikit Kitiyakara (1956), samtang hi Hadi Bhumibol Adulyadej nagin mongha


text:
Aung San
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Bogyoke (Heneral) Aung San (ha Binurmes: ; Pebrero 13, 1915 – Hulyo 19, 1947) usa nga Birmano nga rebolusyunaryo, nasyonalista, heneral, ngan politiko.
Gintukod ni Aung San an moderno nga militar Burmes (an Tatmadaw) dida han 1942. Bulig hiya han pagdara han paglugaring o independensya para han Burma, pero unom ka bulan ugsa han final nga pakakuha hin independensya gin-asasinar hiya. Kilalado hiya nga amo an nanguna nga nagplano han pakakuha hin independensya, ngan amo an nagtukod han Kahiusa han Burma. Gin-agnayan hi Aung San nga "Bogyoke" (Heneral), ngan duro pa an pagtahod ha iya han mga Burmes nga katawhan, ngan an iya ngaran gin-gagawas pa ha politka han Burma tubtob yana.
Hi Aung San an amay han laureate hin Premyo Nobel han Kamurayaw nga hi Aung San Suu Kyi.


text:
Pahang
An Pahang (ha Jawi: ڨهڠ) amo an ikatulo nga gidako-i nga negeri o estado ha Malaysia, sunod han Sarawak ngan Sabah, nga na-okupa han cuenca hidrografika o river basin han Salog han Pahang. Ginsasapitan ini ha amihanan han Kelantan. Ha katundan mabibilngan an mga estado han Perak, Selangor ngan Negeri Sembilan, ha salatan an Johor ngan ha sinirangan an Terengganu ngan an Dagat Salatan nga Tsina.
An kapital han negeri amo an Kuantan, ngan an lingkoranan-nga-hadi-anon ha Pekan. Mga iba nga mga importante nga bungto amo an Jerantut, Kuala Lipis, Temerloh ngan an mga mukidbukid nga mga resort han Genting Highlands, Cameron Highlands, Bukit Tinggi ngan Mukidbukid Fraser.
An Arabo nga pahidungog nga ngaran amo an Darul Makmur ("Puy-anan hin Paghupoy").
An etniko nga komposisyon mga 1,000,000 nga mga Malay ngan Bumiputra, mga 233,000 nga mga Intsik, mga 68,500 nga Indio 13,700 nga iba ngan 68,000 nga mga diri-bungtohanon.


text:
José Luis Rodríguez Zapatero
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi José Luis Rodríguez Zapatero (Valladolid, Espanya, 4 han Agosto han 1960) amo in politiko han Partido Socialista Obrero Español, ngan amo an ika-lima nga Mangulo han Kagamhanan o Presidente han Gobyerno han Espanya tikang han Transisyon, katapos han iya pagdaog dida han pinili-ay nga kasahiran han 2004. Amo hiya an Mangulo han Kagamhanan han Espanya tikang han 17 han Abril 2004 kutob han 21 han Disyembre 2011.


text:
Jackie Chan
Hi Jackie Chan SBS, (natawo han Abril 7, 1954), kilalado gihapon nga Sing Lung ha Kantones nga Inintsek (tradisyonal nga Inintsek: 成龍; ginyano nga Inintsek: 成龙; pinyin: Chéng Lóng), natawo ha ngaran nga Chan Kong Sang (tradisyonal nga Inintsek: 陳港生; ginyano nga Inintsek: 陈港生; pinyin: Chén Gǎngshēng), usa nga Intsek nga aktor, koreograper hin aksyon, direktor hin sine, producer, martial artist, manunurat para hin sine, magkaranta ngan paraghimo hin stunt.
Usa hi Chan han mga kilalado nga ngaran ha kung fu ngan aksyon nga mga salida ha bug-os nga kalibutan tungod han iya acrobatic nga istilo hin pakig-away, kinomedya nga pag-timing, paggamit hin hinimo-himo nga mga gamit hin pan-away ngan mga stunt. Dida hiya hin sobra 100 nga mga sine ngan nakakarawat na hiya hin mga bituon dida han Hong Kong Avenue of Stars ngan ha Hollywood Walk of Fame. Usa hiya nga Cantopop nga artista, ngan nagpagawas na hiya hin 20 nga album tikang han 1984 ngan nagkanta hiya hin damo han mga tema nga mga kanta para han mga salida nga diin hiya an star.


text:
Laos
An Laos o Lao (nga an opisyal nga ngaran Republika Demokratika Popular han Lao o kon ha literal nga Winaray: Republika nga Demokratika han Katawhan han Lao; ha Lao nga yinaknan: ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ nga ha Romano nga kasurat amo an Sathalanalat Pasathipatai Pasason Lao) usa nga ginpalibotan hin tuna nga nasod ha Timugan nga Asya, nga ginsasapitan han Burma (Myanmar) ngan Tsina ha kanawayan, han Vietnam ha sidlanan, han Camboya ha salatan, ngan Thailand ha katundan. An kaagi han Laos natikang han Ginhadian han Lan Xang o Tuna hin Ribo nga mga Gadya o Tuna hin Milyon nga mga Elepante, nga dida tikang han ika-14 nga siglo tubtob han ika-18 nga siglo.
Katapos hin kolonyal nga panahon ha ilarom han Fransya, nagkaaada ini hin paglugaring dida han 1949. Nagkaada hin maiha nga gyera sibil nga natapos hin opisyal han pagdaog han komunista nga Pathet Lao ngan an ira pakaabot ha poder dida han 1975, kondi an mga pag-aragway han mga durudilain nga mga hugpong nagpadayon pa hin pira pa ka tuig.
[igliwat] Etimolohiya
Ha Lao nga yinaknan, an ngaran han nasod Meuang Lao. an Imperyal nga Franses nga amo an naghimo han nasod nga kabahin han Franses nga Indotsina han 1893, ginsurat an ngaran hin diri-ginluluwas nga "s", i.e. "Laos" (An Lao nga yinaknan mismo waray kataposan nga 's' nga tunog, amo nga it mga Lao nga tawo ginluluwas nira ini sugad han ira tuminongnong nga yinaknan). An agsob nga ginagamit nga porma nga adhetibo amo an "Lao", e.g. "an Lao nga ekonomiya", diri an "Laotianhon" nga ekonomiya - bisan man kon an "Laotian" gin-gagamit ha Iningles pag-indikar han mga tawo han Laos nga diri malipat han Lao nga etniko nga grupo.
[igliwat] Mga Lalawigan ngan mga Distrito
An Lao ginbahin ngadto hin mga 16 nga mga lalawigan (qwang) ngan an Vientiane nga Kapital (Nakon Luang Vientiane):
- Attapeu
- Bokeo
- Bolikhamsai
- Champasak
- Hua Phan
- Khammuan
- Luang Nam Tha
- Luang Prabang
- Udomxai
- Phongsali
- Salavan
- Savannakhet
- Prefektura han Vientiane
- Lalawigan han Vientiane
- Sainyabuli
- Saisombun Khetphiset (ispisyal nga administratibo nga zona, nga gin-disolver dida han 2006)
- Sekong
- Xieng Khuang
An nasod ginbahin-bahin pa ngadto hin mga distrito (muang).
Cite error:
tags exist, but no
tag was found


text:
Isabela (lalawigan)
- Para han lain nga kagamit, kitaa an Isabela (pansayod).
An Isabela usa nga probinsya han Pilipinas ha Siong han Cagayan nga rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Ilagan ngan ginsasapitan ini, hin palibot tipatu-o tikang ha salatan, han Aurora, Quirino, Nueva Vizcaya, Ifugao, Mountain Province, Kalinga, ngan han Cagayan. Ginngaranan ini ha dungog ni Reyna Isabel II han Espanya (iton ngaran nga "Isabela" ngan "Isabel" mga magkalainlain nga bersyon han amo la gihapon nga ngaran) Ini nga lalawigan nga an kaurugan nga pagpakabuhi amo an pag-uma, amo an ikaduha nga gidako-i han Pilipinas, ngan amo ini an gidako-i nga lalawigan ha isla han Luzon. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 1,287,575 ka tawo.
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
[igliwat] Heyograpiya
An Isabela mayda bug-os nga kahaluag nga 10,665 ka kwadrado nga kilometro (1,066,440 ka hektarya), nga amo in haros 40 ka porsyento han teritoryo han rehiyon. Amo ini an gidako-i nga lalawigan han isla han Luzon ngan amo an ikaduha nga gidako-i nga lalawigan han nasod ha kahaluag hin katunaan.
[igliwat] Politikal
An Isabela ginbahin ngadto hin katloan kag lima (35) nga mga bungto ngan duha (2) ka mga syudad.
[igliwat] Mga Syudad
[igliwat] Mga Bungto
[igliwat] Pisikal
[igliwat] Politika
Hin sobra 30 ka tuig, an lalawigan nailarom han pagdumara han pamilya Dy. Han 2004 nga pinili-ay hin pagkagobernador, an pinili han mga botante amo an lokal nga radio broadcaster nga hi Grace Padaca patok han nahapuwesto nga gobernador nga hi Faustino Dy Jr. Bisan pa nga may sakit hin polio, hi Padaca nagbutang hin mga dagko nga pagbag-o dida han probinsya lakip an pagpuypoy han ilegal nga paghuygo, labi na an jueteng.


text:
John C. Breckinridge
Hi John Cabell Breckinridge (Enero 16, 1821 – Mayo 17, 1875) usa nga Amerikano nga abogado ngan politiko. Nagsirbe hiya komo Representante han Estados Unidos ngan Senador tikang ha Kentucky ngan amo hiya an ika-napulo-kag-upat nga Sugbong-Mangulo han Estados Unidos, ngan ha yana an gimanghuri nga sugbong-mangulo ha kaagi han Estados Unidos, nga na-inagurar ha idad nga 36.
Han 1860 nga pinili-ay hin pagka-mangulo, kinmandidato hiya komo usa han duha nga kandidato han nagkabublag nga Partido Demokrata, nga nag-representa han mga taga-Salatan nga mga Demokrata. Hi Breckinridge amo an nakakuha han ikatulo nga gidamo-i hin botos han katawhan, sunod han nagdaog nga hi Abraham Lincoln, nga Republikano, ngan kan Stephen Douglas, usa nga taga-Amihanan nga Demokrata, kundi hiya an ikaduha dida han Kolehiyo Elektoral nga pagbotos.
Ha pagsunod han pagtikang han Amerikano nga Gyera Sibil, nagsirbe hiya dida han Army han Estados Konfederados komo heneral ngan kumander han puwersa Konfederato, nga naglalakip hin mga batan-on nga Virginia Military Institute nga mga cadet, dida han Pag-awayan han New Market. Nagsirbe gihapon hiya nga amo an ikalima ngan kataposan nga Konfederado nga Maghirilom hin Gyera.
Hi Breckinridge usa nga api han kilalado nga pamilya Breckinridge han Kentucky, ngan hiya an apo ni John Breckinridge (1760-1806), nga nagsirbe komo Senador ngan Attorney General; hiya an amay han kongresista ngan diplomata nga hi Clifton Rodes Breckinridge; ngan an lolo ha tuhod han aktor nga hi John Cabell "Bunny" Breckinridge.


text:
Klemens von Metternich
Prinsipe Klemens Wenzel von Metternich (bug-os nga ngaran nga Inaleman: Klemens Wenzel Nepomuk Lothar, Fürst von Metternich-Winneburg zu Beilstein, inanglikan nga Clement Wenceslas Lothar von Metternich-Winneburg-Beilstein; 15 Mayo 1773 – 11 Hunyo 1859) in usa nga natawo-ha-Aleman nga Austiyano nga politiko ngan tawo han estado ngan usa ha mga gimahihinungdani nga diplomatiko han iya panahon, nga nagserbe nga Ministro Panlangyaw han Baraan nga Imperyo Romano ngan iya manurunod nga estado, an Imperyo Austriyano, tikang 1809 tubtob han rebolusyon liberal nga napiritan hiya pagbulyo hin puwesto.


text:
Pebrero
An Pebrero amo an ika-duha nga bulan han Kalendaryo Gregoriano. Hurawbisbis iton alternatibo nga ngaran hini nga bulan ha Winaray. Amo ini an gihaliputi nga bulan Gregoriano ngan amo la ini nga bulan nga iton kahalaba karuhaan kag walo (28) o karuhaan kag siyam (29). Iton bulan mayda 29 ka adlaw basta leap year, kon iton ihap o numero hiton tuig puyde matunga ha upat (labot la hiton mga tuig nga puyde matunga hiton 100 ngan diri hiton 400). Ha iba nga mga tuig, an bulan mayda 28 ka adlaw.
Natikang iton Pebrero, kon ha astronomiya nga pag-istorya, pag-aada iton adlaw dida hiton constellation han Capricornus ngan natatapos an bulan kon an adlaw aada hiton constellation han Aquarius. Kon ha astrolohiya, iton Pebrero natikang kon iton adlaw aada hiton senyal han Aquarius ngan natatapos dida hiton senyal han Pisces.
[igliwat] Ngaran
An bulan nga Pebrero ginngaranan tikang han diyos Romano nga hi Februus, an diyos han purifikasyon. An Enero ug an Pebrero amo an kataposan ngan mga bulan nga gindugang dida han kalendaryo Romano, tungod kay an mga Romano han una, ginlalantaw nira an winter nga takna hin waray bulan. Ini nga pagbalhin (ha pagdugang han mga bulan han Enero ug Pebrero) ginhimo hi Numa Pompilius ha mga 700 BC agod mahatungod an kalendaryo hin standard lunar year. An kan Numa Februarius mayda 29 ka adlaw (30 kon leap year). Hi Cesar Augusto kuno, nagtanggal hin usa nga adlaw tikang han Pebrero ngan gindugang ini ngadto han bulan han Agosto, (nga ginbalyo-an an ngaran tikang ha Sextilis ha dungog han iya kalugaringon), agod nga an kan Julio Cesar (Julius Caesar) bulan nga Hulyo diri magkakamay-ada hin darudamo nga adlaw. Pero diri gud dako iton prueba ha kasaysayan nga nasuporta hini.
An Pebrero amo an katapusan (ha ngaran) nga bulan han kalendaryo Romano, kay an tuig han una, nagtikang dida han Marso. Mayda mga regular nga panahon nga an mga sacerdote o kapadi-an Romano namumutang hin intercalary month, nga an ngaran Mercedonius, katapos han Pebrero agod mahatungod an tuig han mga season.
[igliwat] Mga Ngaran ha Kasaysayan
Ha mga ngaran han Pebrero ha kasaysayan, upod dinhi an Anglo-Saxon nga mga pulong Solmoneth (sun month o bulan han adlaw) ug Kale-monath (ginngaranan para han cabbage) pati gihapon an kan Carlomagno (Charlemagne) pagtawag hini nga bulan nga Hornung. Ha daan nga Hinapon nga kalendaryo, it ngaran han bulan Kisaragi (如月, 絹更月 or 衣更月). Tinatawag gihapon ini ha panalagsa Mumetsuki (梅見月) o Konometsuki (木目月). Ha yinaknan nga Finnish, an ngaran han bulan helmikuu, nga nangangahulogan "bulan han perla".
[igliwat] Kaluwas han Iningles nga ngaran
Iton Iningles nga ngaran han bulan "February" ginluluwas nga diri ginpapatingog it syahan nga r, ("Febuary"), hin damo nga mga nayakan hit Iningles. Bangin ini tungod hiton dissimilation o analogical change nga na-impluwensya han "January" (ngaran ha Iningles para hit Enero).
[igliwat] Mga Ngaran ha Iba nga Yinaknan
- Ha Kinatsila febrero
- Ha Iningles February
- Ha Irish nga Kalendaryo Feabhra
[igliwat] Mga Panhinabo ha Pebrero
- Dida hiton pagano nga kaliding han tuig, it Pebrero natikang dida hiton o harani hiton Imbolc ha amihanan nga hemisfera ngan Lughnasadh dida ha salatan nga hemisfera.
- Ha Irlandia (Ireland), iton Pebrero 1 amo an Imbolc, an fiesta ni St. Brigid (an Secondarya nga Patron han Irlandia) ug syahan nga adlaw han Spring. Ha Irish Calendar it ngaran han bulan Feabhra.
- Pebrero 2 an pitsa hiton Candlemas ngan Groundhog Day
- Pebrero 3 Setsubun (節分) ha Hinapon nga kalendaryo.
- Pebrero 4 Risshun (立春) ha Hinapon nga Kalendaryo.
- Pebrero 12 amo an Lord Faust Birthday (Kaadlawan ni Señor Faust)
- Pebrero 14 amo an Adlaw ni San Valentín (St. Valentine's Day)
- Pebrero 21 is Language Martyrs' Day (Adlaw han mga Martires han Yinaknan), nga ginsasaurog han mga nayakan hin Bengali nga katawhan.
- Pebrero 21 amo an International Mother Language Day
- Ha Estados Unidos, iton Pebrero amo an Black History Month.
[igliwat] Trivia
- Naka-tulo mahinabo an Pebrero 30 ha kasaysayan.
- Ha mga common nga tuig iton Pebrero natikang hiton parehos nga adlaw sugad hit Marso ngan Nobyembre. Ha mga leap year iton Pebrero natikang hiton parehos nga adlaw sugad hit Agosto.
- Iton bukad hiton Pebrero amo an carnation.
- Iton birthstone hiton Pebrero amo an amethyst.


text:
Dagat han Salatan nga Tsina
An Dagat han Salatan nga Tsina usa nga dagat marginal kun diin aada ini han salatan han Tsina ngan Taiwan, katundan han Pilipinas, amihanan-katundan han Sabah, Sarawak, ngan Brunei, amihanan han Indonesya, amihanan-sinirangan han rawis Malay ngan Singapore, ngan sinirangan han Vietnam.
Kalakip ini han Kalawdan Pasipiko nga may kahaluag tikang ha Singapore ngadto ha Estrecho han Taiwan nga 3,500,000 km². Usa ini nga gidadako- nga lawas katubigan kahuman han lilima nga mga kalawdan. An gudtiay nga mga puro ha Dagat han Salatan nga Tsina, kun gintatampo nagiging kapuropod-an, naabot ha ihap nga gatos-gatos. An dagat ngan agsob waray naukoy nga mga puro an ginaangkonan han pipira nga mga nasod. Ini nga mga pagangkon in nagresulta ha lain-lain nga ngaran nga gingagamit ha mga puro ngan dagat.


text:
Republika han Irlanda
- Ini nga barasahon mahitungod han Repulika han Irlanda. Para han isla, kadto-a an Irlanda
An Republika han Irlanda (ha Ininglis: Republic of Ireland; ha Irlandes nga Gaelic: Poblacht na h'Eireann) usa nga nasod ha Europa.
[igliwat] Mga kondado
An estado han Irlanda nahimo hin karuhaan kag unom (26) nga tradisyonal nga mga kondado (Iningles: county) nga ginagamit pa ha kultural ngan pan-isports nga kontexto, ngan ha postal nga kagamit. Ini diri pirme parehas han mga administratibo nga pagbahinbahin. Pira nga mga tradisyonal nga kondado gin-restruktura ngadto hin mga bag-o nga administratiba nga mga pagbahinbahin. An Kondado Dublin ginbahin ngadto hin tulo nga bulag nga administratibo nga kondado dida han dekada han mga 1990 ngan an Kondado Tipperary ginbahin ngadto hin duha dida han mga dekada han 1890. Ini naghahatag ha yana hin karuhaan kag siyam nga administratibo nga kondado ngan lima nga syudad. An lima nga syudad — Dublin, Cork, Limerick, Galway, ngan Waterford — lain an pagdumara tikang han iba nga dapit han ira tagsa-tagsa nga mga kondado. Lima nga munisipyo (Iningles: borough) — Clonmel, Drogheda, Kilkenny, Sligo ngan Wexford — mayda autonomiya ha sulod han kondado. Samtang an Kilkenny usa nga munisipyo, nagpabilin dinhi an katungod ha balaod nga magtawag hit kalugaringon nga syudad.[1]
An mga konstituyente o distrito elektoral han Dáil sumala han balaod kinahanglan magsunod han mga linea han kondado, tubtob han mahimo. Amo nga an mga kondado nga darudamo hin populasyon daro damo in mga distrito elektoral (e.g. Limerick Sidlangan/Katundan) ngan mayda mga distrito elektoral nga nahimo tikang hin sobra usa nga kondado (e.g. Sligo-North Leitrim), kondi, diri tinatabok an mga linea han kondado.
An mga kondado gintampo ngadto hin mga rehiyon para hin estadistika nga mga gamit.
[igliwat] Mga reperensya
- ↑ Kitaa an section 10(7) han Local Government Act 2001


text:
Akon
Akon Latest Pictures
Tags : Akon, Akon New Pictures, Akon HD Wallpapers, Akon Photos, Akon in Concerts, Akon in White Dress, Akon Singer, Akon Wife, Akon Styles, Akon with Kareena Kapoor, Akon Songs, Akon New Songs, Akon in USA, Akon in India, Akon and Lady Gaga, Akon Ra One Song, Latest Photos of Akon, Akon Images, Akon in Parties, Akon MP3 Songs, Akon Pics, Akon I Wanna Make Right Now Na Na, Akon Girlfriend, Akon Wedding, Akon on Stage, Akon and Shahrukh Khan, Akon Chammak Challo, Akon Song Chammak Challo, Kareena Kapoor and Akon, Akon Photoshoot, Akon Beautiful Pics, Akon Hollywood Actor, Akon Modeling.


text:
2006
An 2006 (MMVI) usa nga common nga tuig nga nagtikang han Dominggo dida han Gregoryano nga kalendaryo han ika-21 nga siglo.
Gindesignar ini nga:
- An tuig han Aquarius, an Nagdadara-hin-Tubig ha Katundan nga astrolohiya. It sunod nga tuig para hit Aquarius amo iton tuig 2018.
- An Tuig han Ayam ha Intsek nga kalendaryo. It sunod nga tuig han ayam amo iton tuig 2018.
- International nga Tuig hin mga Disyerto ngan paghimo-hin-disyerto.
- An Internasyonal nga Tuig ni Asperger, nga nagsasaurog han ika-100 nga anibersaryo han katawo ni Dr Hans Asperger, an nakadiskubre han Syndrome ni Asperger.
- An Tuig ni Mozart, ha pagsaurog han ika-250 nga anibersaryo han katawo ni Wolfgang AmadeusMozart.


text:
Diplomasyá
An diplomasyá[1] amo an arte ngan buhat ha pagkipagnegosasyon han mga pinili han mga grupo o estado. Agsob ini tawagon nga diplomasya han kanasuran, nga an mga kiwa han pakikipagrelasyon han kanasuran ginbubuhat han mga propesyonal nga diplomatiko tungod han mga isyu han kamurayaw, negosyo, ekonomiya, gyera, ngan kultura.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 77.


text:
Industriya
An industria (nga tikang han Linatin: industrius, "maduruto, mauyatom, mabuhaton") amo an kabahin han ekonomiya nga nahanunungod han paghimo hin mga baraligyaon. Amo ini an pagtápò han mga proseso ngan mga buruhaton nga may-ada komo ira panuyo an pagtransformar han mga materya prima ngadto hin mga produkto nga elaborado. Damo an magkadirudilain nga mga tipo hin mga industriya, segun han mga produkto nga ginhihimo. Pananglitan, an industriya hin pagkaon nahanunungod han mga paghimo han produkto nga karaonon sugad han keso, embutido, linata, mga irimnon ngbp. Para hiton funsyon hini, an industriya kinahanglan hin mga materya prima ngan kinukuhaan hin enerhiya para han pagtransformar hini nga mga materya.


text:
Simón Bolívar
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar y Palacios (Hulyo 24, 1783 – Disyembre 17, 1830) usa nga rebolusyonaryo nga namumuno han America del Sur. Hiya an ginsiring nga namuno han pakigbisog para han independensya han mga yana nga nasod han Venezuela, Colombia, Ecuador, Peru, Panama ngan Bolivia, iginkikita hiya nga bayani hini nga mga nasod nga ha kaurugan nan iba nga bahin han Hispano America. Natawo hiya ha Caracas, Venezuela. Han 1802, nag-asawa hiya kan María Teresa Rodríguez del Toro y Alaysa nga namatay hin yellow fever (dulaw nga hiranat o darag nga hiranat) katapos hin usa ka tuig ngan waray hiya mangasawa hin otro. Hiya an syahan nga presidente han Bolivia han ka-independente hini tikang han Espanya dida han 1824. Hi Bolivar kilalado nga amo an George Washington han hispano nga America del Sur. Ha Kinatsila, tinatawag hiya nga "El Libertador", An Libertador.
[igliwat] Pamilya ngan Syahan nga Bahin han Kinabuhi
An dugo aristokrata ni Bolívar tikang han La Puebla de Bolibar (o Bolíbar), usa nga gamay nga baryo ha Vasco nga condado han Vizcaya, an gintikangan han ira apelyido. Han mga 1600, may bahin han ira karikohan nga tikang han mga bulawan ngan tanso nga mina ha Salog Aroa ha Venezuela. Han mga 1500, mayda mga impormasyon mahitungod hin kamay-ada hin bulawan nga ginhurobhurob ha mga salog Yaracuy, Santa Cruz, ngan Aroa. Han 1605, nasabtan in mga mas sigurado nga kahamutangan hin mga ore, labi na hin gamay nga siong nga lateral han Salog Aroa sapit han La Quebrada de Las Minas. Han 1632, ginmina anay in bulawan, nga nagresulta hin mga kadiskubre hin dagko nga deposito hin tanso. Han mga uruurhi nga mga 1600, an tanso gin-exportar han ngaran nga "Cobre Caracas". Ini nga mga mina nagin tag-iya han pamilya ni Simón Bolívar. Ha urhe nga bahin han iya rebolusyonaryo nga panginabuhi, gin-gamit ni Bolívar in bahin han ganansya tikang han mineral agod mabaydan an mga rebolusyonaryo nga gyera ha Salatan nga Amerika. Kondi bisan pa, an pagin-prominente han ira pamilya mas labaw pa kaysa han ira pagkariko. Pananglitan, an Katedral han Caracas, nga gintukod han 1575, mayda kapilya ha ligid nga gindedikar han pamilya ni Simón Bolívar. [1]
Ini nga kontexto an natawhan ni Simón Bolívar ha Caracas, ha yana nga nasod han Venezuela, hin aristokratiko nga pamilya, ngan gintutdoan hin mga dirudilain nga mga tutor katapos han kamatay han iya mga kag-anak. Upod han mga tutor niya amo hi Simón Rodríguez, nga diin an iya mga ideya nga estilo hin pagtutdo dako hin impluwensya kan Bolívar.
Katapos han kamatay han iya mga kag-anak, kinmadto hiya ha Espanya han 1799 agod magtapos han iya edukasyon. Didto, nag-asawa hiya kan María Teresa Rodríguez del Toro y Alaysa han 1802, pero dida hin halipot nga pagbalik ha Venezuela han 1803, namatay hiya hin dulaw nga hiranat. Binmalik hi Bolívar ha Europa han 1804 ngan mayda tiempo nga kabahin hiya han mga bilin han serbisyo ni Napoleon.
[igliwat] El Libertador
Hi Bolívar binmalik ha Venezuela han 1807 ngan, han paghimo-a ni Napoleon han iya bugto nga hi Joseph Bonaparte Hadi han Espanya uga han mga kolonya hini dida han 1808, inmapi hiya dida han pag-ato nga mga junta ha Salatan nga Amerika.
An junta han Caracas nagdeklara hin independensya o paglugaring dida han 1810, ngan hi Bolívar kinmadto ha England in diplomatiko nga misyon. Binmalik ha Venezuela hi Bolívar han 1811. Kondi dida han Hulyo 1812, an mangulo han junta nga hi Francisco de Miranda nagsurender ngan hi Bolívar kinmalagiw ngadto ha Cartagena de Indias. Hini nga panahon ginsurat ni Bolívar an iya Manifiesto de Cartagena.
Han 1813, katapos makakuha hin militar nga puwesto ha Nueva Granada ha ilarom han pagdumara han Kongreso han Tunja, namuno hi Bolívar han pagsalakay han Venezuela dida hanMayo 14. Amo ini an katinikangan han kilalado nga Campaña Admirable. Sinmakob hiya han Mérida han Mayo 23, katapos han pag-okupar han Trujillo dida han Hunyo 9. Katapos hin unom ka adlaw, dida han Hunyo 15, iya gindikta an iya kilalado nga Dekreto hin Gyera tubtob ha Kamatayan (Decreto de Guerra a Muerte). Nabawi hin otro an Caracas dida han Agosto 6, 1813, nga diin ginproklamar hiya nga El Libertador, ngan naproklama an Ikaduha nga Republika Venezolana.
[igliwat] Mga Dungog
Hi Bolívar ginranggo nga #48 han kan Michael H. Hart lista hin mga pinakaimpluwensyal nga tawo ha kasaysayan. Brian Wang.
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas


text:
Venezuela
An Venezuela, nga an opisyal nga pagtawag an Republika Bolivaryana han Venezuela (ha Kinatsila: República Bolivariana de Venezuela), usa nga nasod ha amihanan nga labnasan han Salatan nga Amerika.
An nasod amo in kontinental nga mainland ngan damola-ay nga mga isla o puro nga nahamutang tikang han labnasan han Venezuela ha Dagat Caribe. An nasod ginsasapitan han Guyana ha sidlangan, han Brasil ha salatan, ngan han Colombia ha katundan. An Trinidad ngan Tobago, Grenada, St. Lucia, Barbados, Curaçao, Bonaire, Aruba, San Vicente ngan an Grenadinas ngan an Leeward Antilles nahamutang ha amihanan, ha lawod tikang han Venezolano nga labnasan. An kadako hini 916,445 ka km² nga mayda populasyon hin mga 28,200,000. An kapital hini amo an Caracas. Nahamutang ini ha tropika ngan harani han ekuator ha Amihanan nga Hemisfero.
An Venezuela usa nga kasanhi nga kolonya Espanyola, nga naglugaring tikang han 1821. Mayda ini ginkakaagawan han Guyana nga teritoryo, ngan an kaurog hini nahanungod han Essequibo nga lugar, ngan ginkakaagan liwat an Venezuela han Colombia mahitungod han Golfo han Venezuela. Han 1895, katapos han pagkabaton han linea upod han Guyana, ginsumite ini hin waray gindadapigan nga komisyon, nga dida han 1899 naghimo hin desisyon nga kaurogan nahaupay han Guyana.[4] An Venezuela sinisirng nga usa han mga 17 nga mga pinaka-biodiverso nga mga nasod.[5]
An Venezuela upod han mga pinakaurbanisado nga mga nasod ha Latinoamerica;[6][7] an kadam-an han mga Venezolano naukoy dida han mga syudad ha amihanan, labi na dida ha Caracas an kapital nga syudad nga amo liwat an gidako-i nga syudad han nasod. Mga iba nga dagko nga mga syudad amo an Maracaibo, Valencia, Maracay, Barquisimeto ngan Syudad Guayana. An Venezuela amo liwat in mabiblingan hin magkadirudilain nga kamananapan ha dirudilain nga protektado nga mga habitat.
[igliwat] Mga pagbahinbahin
An Venezuela ginbahin ngadto hin mga karuhaan kag tulo (23) nga mga estado, usa nga distrito hin kapital (distrito capital) nga naglalakip han syudad han Caracas, an mga Dependensya Federal (Dependencia Federal kon ha Kinatsila, usa nga ispisyal nga teritoryo), ngan an Guayana Esequiba (nga ginkakaagawan upod han Guyana). An Venezuela ginbahinbahin pa ngadto hin 335 nga mga munisipyo (municipio); ini liwat ginbahinbahin ngadto hin sobra usa ka yukot nga mga parokya (parroquia). An mga estado gintirok ngadto hin siyam nga mga admininistratiba nga rehiyon (region administrativa), nga gin-establecer hin decreto hin mangulo. Ha kaagi, an Venezuela nag-angkon liwat han tanan nga teritoryo han Guyana nga katundan han Salog Essequibo; ini nga 159,500 ka kwadrado nga kilometro (61,583 nga kwadrado ng milyas) nga katunaan gintawag nga Guyana Esequiba o an Zona en Reclamación (an "zona nga ginbabawi").[8]
- Mga Estado
- Mga Dependensya
- Mga Administratibo nga rehiyon
[igliwat] Mga reperensya
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Venezuela. International Monetary Fund. Ginkità dida han 1 October 2009.
- ↑ Cite error: Invalid
tag; no text was provided for refs named
CIA
- ↑ Human Development Report 2009. The United Nations. Retrieved 5 October 2009
- ↑ Venezuela Boundary Dispute, 1895–1899.
- ↑ "South America Banks on Regional Strategy to Safeguard Quarter of Earth's Biodiversity". Conservation International. http://www.conservation.org/xp/news/press_releases/2003/091603_andean_eng.xml. Gin-retrieve dida han 2007-06-29.
- ↑ South America. Encarta. Ginkità dida han 2007-03-13.
- ↑ Annex tables. (pdf) World Urbanization Prospects: The 1999 Revision. United Nations. Ginkità dida han 2007-03-13.
- ↑ El acuerdo de Ginebra del 17 Feb 1996. Ministerio del Poder Popular para Relaciones Exteriores. Ginkità dida han 2007-12-01.(Kinatsila)


text:
Shinkansen
An Shinkansen (Hinapon: 新幹線) usa nga network hin hataas-in-kalaksi nga riles nga linea ha Hapon. An syahan nga linea, an Tōkaidō Shinkansen, nag-abre dida han 1964. An network tikang hadto ginpadako agod mahisumpay an kadam'an han mga dagko nga syudad ha mga isla han Honshu ngan Kyushu nga mayda pagpadalagan hin mga kalaksi nga tubtob 300 ka kilometro ha tagsa oras.
[igliwat] Pagngaran
An ngaran ha Iningles nga bullet train (kon ha Winaray bala nga tren) usa nga paghubad ha Katundan han Hinapon nga pulong dangan ressha (弾丸列車), nga amo an ngaran han proyekto samtang ginpaplano pala ini dida han mga 1940s. An yana nga ngaran nga Shinkansen kon ha literal nangangahulogan nga "Bag-o nga Trongko nga Linea" ngan amo kon ha teknikal nga pagiruistorya ngaran la hiton mga surundan han riles, samtang iton mga tren ngahaw gintatawag ha opisyal nga ngaran nga "Super Express" (超特急 chō-tokkyū). Kondi ha adlaw-adlaw nga kinabuhi, ini nga pag-distinguir talagsa la himo-on bisan ha Hapon.
Dida han paghihimo han Shinkansen nga network, diri pirme posible nga ighimo han linea nga magsumpay ngadto hin ada na nga daan nga estasyon ngan tungod hini, usa nga bag-o nga ikaduha nga estasyon ginhimo. Tungod hini, damo han mga Shinkansen nga estasyon (eg. Shin-Yokohama Station ngan Shin-Osaka Station) mayda han pagtikang nga sumpay o prefix nga shin- ha ira ngaran, pero ini nga pulong shin nangangahulogan la nga "bag-o" ha Hinapon ngan diri direkta nga paaliday han Shinkansen.
[igliwat] Kasaysayan
An Hapon amo an syahan nga nasod nga naghimo hin mga dedicated nga mga linea hin riles para hin hataas-in-kalaksi nga pagbiyahe. Tungod han kadamo hin kabugkiran han nasod, an ada na nga daan nga network mga 3 ft 6 in gauge (1,067 mm) narrow gauge nga mga linea, nga ha kaurugan nasubay hin diri diritso nga mga ruta ngan diri puyde ma-ipagamit hin haruhagtaas nga mga kalaksi. Tungod hini, an Hapon darudako an pagkinahanglan hin mga bag-o nga mga hagtaas-in-kalaksi nga mga linea kaysa hin mga nasod nga an ada na nga daan nga standard gauge o halu-ag nga gauge nga sistema hin riles darudako an higayon hin pag-upgrade. Ha pagkaiba han mga darudaan nga mga linea, an Shinkansen nga mga linea standard gauge, ngan nagamit hin mga tunnel ug viaducts pag-agi ngan paglampas hin mga obstakulo, imbes nga libuton.
An paghimo han syahan nga banda han Tokaido Shinkansen han ruta nga namumutnga han Tokyo ngan Osaka nagtikang han 1959. Gin-abrehan an linea han Oktubre 1, 1964, igo la nga maka-abot han Tokyo Olympics. An linea dayon nga naginmalinampuson, nakaabot han ika-100 ka ribo (o ika-100 ka milyon) nga pasahero nga waray pa mag-tuló ka tuig han Hulyo 13, 1967 ngan nag-abot han ika-syahan nga bilyon nga pasahero han 1976.
An syahan nga mga Shinkansen nga tren ginpadalagan hin mga kalaksi speeds nga tubtob 200 ka kilometros ha tagsa oras (125 ka milyas ha tagsa oras), ngan ini ginpadugang an kalaksi nga makaabot hin 220 ka kilometros ha tagsa oras (135 ka milyas ha tagsa oras). Mayda pa hini nga mga tren, upod han ira itsura nga maypagka-bala, nga ginagamit pa para hin mga serbisyo han ruta nga namumutngaan han Hakata ngan Osaka. Usa nga carro hin pagmaneho tikang hin usa han mga orihinal nga mga tren ada na yana han British National Railway Museum ha York.
Damo nga mga sumurunod nga modelo han tren nagsunod han syahan nga klase, kasagaran an tagsa modelo mayda kalugaringon nga nag-iiba nga itsura. It mga Shinkansen nga tren yana nadalagan hin regular ha mga kalaksi nga tubtob 300 ka kilometros ha tagsa oras (185 ka milyas ha tagsa oras), ngan nahaupod ini han mga gilalaksihin nga mga tren nga ginpapadalagan ha kalibutan, upod han Frances nga TGV, Espanyol nga AVE ngan Aleman nga ICE nga mga tren.
An orihinal nga plano nga an Shinkansen magdara hin mga panpasahero ngan mga pankarga o freight nga tren ha adlaw ngan gab-i. Iton Shinkansen nga mga linea nadara la hin mga sarakyan nga tren. Nagsisira an sistema tikang hiton katutnga hit gab-i ngadto hiton 06:00 kada adlaw agod magkamayda hin maintenance. An mga pipira nga mga tren nga nabiyahe pa ha gab-i ha Hapon nadalagan dida hiton daan nga narrow gauge nga network nga parallel hiton Shinkansen.
Iton mga tren mga maabot hin mga napulo kag unom nga carro hin kahalaba. It sukol hiton tagsa nga carro mga 25 ka metros (82 ft) ha kahalaba, an gihalaba-i nga mga tren mga 400 ka metros (1/4 hin milya) tikang ha atubangan ngadto ha luyo. Iton mga estasyon halaba gihapon agod mahasulod an mga tren.
Han 2003, JR Central nagpasamwak nga an average nga oras hin pag-abot han Shinkansen mga nahaabot hin mga 0.1 minutes o 6 ka segundo han gin-iskedyul nga oras. Upod na dinhe an ngatan nga natural ngan kanan tawo nga aksidente ngan mga sayop ngan ginkalkula tikang han tanan nga mga 160,000 ka biyahe han Shinkansen. An nahauna nga record tikang ha 1997 ngan mga 0.3 ka minutos o 18 ka segundo.
An syahan nga derailment o kahagawas han riles hin Shinkansen nga tren ha serbisyon para han manarakay nahinabo dida han Chuetsu nga Linog han Oktubre 23, 2004. Walo tikang han napulo nga carro han Toki Numero 325 nga tren dida han Joetsu Shinkansen nahagawas han riles ha harani han Nagaoka nga Estasyon ha Nagaoka, Niigata. Pero waray may nasamaran o namatay han mga 154 nga manarakay. [1]
[igliwat] Lista hin mga Shinkansen nga mga modelo nga tren
- Mga Tren nga Sarakyan
- 0 Series
- 100 Series
- 200 Series
- 300 Series
- 400 Series (Mini-Shinkansen)
- 500 Series
- 700 Series
- 700T Series (Taiwan Shinkansen)
- N700 Series
- N700-7000 Series
- 800 Series
- E1 Series (Max)
- E2 Series
- E3 Series (Mini-Shinkansen)
- E3-2000 Series (Mini-Shinkansen)
- E4 Series (Max)
- E5 Series
- Experimental nga mga Tren
- 1000 Type
- 951 Type
- 961 Type
- 962 Type
- 500-900 Series (WIN 350)
- 952/953 Type (STAR 21)
- 955 Type (300X)
- E954 Type (FASTECH 360 S)
- E955 Type (FASTECH 360 Z)(Mini-Shinkansen)
- Maintenance nga mga Tren
- 911 Type Diesel Locomotive
- 912 Type Diesel Locomotive
- DD18 Type Diesel Locomotive
- DD19 Type Diesel Locomotive
- 944 Type (Rescue Train)
- 921 Type 0 Numbers (Track Checking Car)
- 922 Type (Doctor Yellow Set T1, T2, T3)
- 923 Type (Doctor Yellow Set T4, T5)
- 925 Type (Doctor Yellow Set S1, S2)
- E926 Type (East i)(Mini-Shinkansen)
[igliwat] Lista hin mga klase hin serbisyo nga Shinkansen
- Tokaido Shinkansen and Sanyo Shinkansen
- Nozomi
- Hikari
- Hikari Rail Star (ha Sanyo nga lugar la)
- Kodama
- Tohoku Shinkansen, Yamagata Shinkansen ngan Akita Shinkansen
- Hayate
- Yamabiko, Max Yamabiko
- Nasuno, Max Nasuno
- Aoba (waray na padayona)
- Komachi (Akita Shinkansen)
- Tsubasa (Yamagata Shinkansen)
- Joetsu Shinkansen
- Hokuriku Shinkansen (Nagano Shinkansen)
- Kyushu Shinkansen
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas
- Byun Byun Shinkansen, usa nga komprehensiba nga giya ni D.A.J. Fossett
- An Istorya han Shinkansen
- East meets West, usa nga pagsaysay kon unan-o gindugtong han Shinkansen an Tokyo ngan Osaka.
- Mga Litrato han Shinkansen


text:
Ilocos Norte
An Ilocos Norte usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Ilocos nga Rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Syudad han Laoag ngan nahamutangan ini ha kanawayon o amihanan-katundan nga pag-ultan han isla han Luzon, nasapit han Cagayan ngan Apayao ha sinirangan, ngan Abra ngan Ilocos Sur ha salatan. An Ilocos Norte naatubang han Dagat Salatan Tsina ha katundan ngan an Estrecho han Luzon ha amihanan.
2000 nga census—514,241 (ika-48 nga gidako-i)
Densidad—151 ha tagsa km² (ika-27 nga gihamubo-i)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—2
Mga Bungto—21
Mga Baranggay—557
Mga Distrito ha Kongreso—2
An Ilocos Norte kilalado nga amo an lugar nga natawhan ni kasanhi-nga-Presidente Ferdinand E. Marcos, nga namuno hin awtoritaryan nga pamuno han nasod dida han urhe nga katunga han iya pagka-presidente. An pamilya Marcos mayda popularidad dida han probinsya. An Ilocos Norte kilalado gihapon nga karadtuan hin turista ha amihanan, nga dinhe nahamutangan an Fort Ilocandia, usa nga kanan labaw-nga-klase nga beach resort nga sikat ha mga langyawanon, ngan Pagudpud.
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
[igliwat] Ekonomiya
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Ilocos Norte ginbahin ngadto hin karuhaan kag usa (21) nga mga bungto ngan duha (2) nga syudad.
[igliwat] Mga syudad
[igliwat] Mga bungto
[igliwat] Pisikal
[igliwat] Kaagi ngan Kasaysayan
An Ilocos Norte amo an lugar nga natawhan ni presidente Ferdinand Marcos.


text:
Benguet
An Benguet usa nga ginpalibotan hin katunaan nga probinsya han Pilipinas ha Administratibo nga Rehiyon han Cordillera ha Luzon. An kapital hini amo an bungto han La Trinidad ngan sapit ini, tipa-tuo tikang ha salatan, han Pangasinan, La Union, Ilocos Sur, Mountain Province, Ifugao, ngan Nueva Vizcaya.
An Syudad han Baguio, usa nga kilalado nga karadto-an hin mga turista han nasod, nahamutang ha súlod han lalawigan, pero an syudad mismo naglulugaring tikang han lalawigan.
2000 nga census—330,129 (ika-43 nga gidako-i)
Densidad—219 ha tagsa km² (ika-36 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—1
Mga Komponent nga Syudad—1
Mga Bungto—13
Mga Baranggay—140
Mga Distrito ha Kongreso—1
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Benguet ginbahin ngadto hin napulo kag tulo (13) nga mga bungto ngan nahamutang dinhe an Syudad han Baguio. An Syudad han Baguio lakip han una han lalawigan, pero nahimo ini nga naglulugaring o independiente, dida han paghimoa han charter han syudad. Bisan pa, para hin madali nga pagkuha hin istadistika, it Syudad han Baguio gin-uupod han Benguet, labi na ha data han census o kon iton Syudad han Baguio gingagamit nga lingkoranan hin mga opisina nga kanan probinsya ha Benguet.


text:
Biliran
- Ini nga artikulo mahitungod han probinsya. Para han bungto, kitaa an Biliran, Biliran.
An Biliran usa han mga gigutiayi nga mga probinsya o lalawigan han Pilipinas. Nahamutangan ini ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon. It Biliran usa nga isla-nga-probinsya ngan nahamutangan la hin mga pira ka kilometros ha amihanan han isla han Leyte. Naval an kapital han Biliran. Han una, an Biliran kabahin han lalawigan han Leyte hangtod naging lain nga lalawigan an Biliran han tuig 1992.
2000 nga census—140,274 (ika-5 nga giguti-ayi)
Densidad—253 ha tagsa km² (ika-26 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—0
Mga Bungto—8
Mga Baranggay—132
Mga Distrito ha Kongreso—1
[igliwat] Mga Tawo ngan Kultura
[igliwat] Demograpiko
Sumala han Mayo 2000 nga census, an Biliran mayda populasyon nga 140,274, amo nga an probinsya, ika-lima nga giguti-ayi han katawhan nga probinsya han nasod, ngan gigamayi ha bug-os nga rehiyon. Mayda mga 27,907 nga panimalay han lalawigan nga an average nga kadako nga 5.02 ka tawo, hiruhitaasay la han nasodnon nga average nga 4.99.
[igliwat] Mga Yinaknan
An mga taga-Biliran nayakan han Sinugboanon o Cebuano ngan Winaray. An Cebuano nga yinaknan, ginagamit hin mga 57.79% han populasyon ngan an kasagaran ha ira aadto han kalondan nga bahin han isla nga naatubang han Sugbo, samtang an Winaray ginagamit hin 40.80% nga aada han sidlangan nga bahin han lalawigan ngan ha isla han Maripipi.
[igliwat] Ekonomiya
An masurung nga pagpakabuhi han lalawigan amo an panagat o pangisda. Kaurugan han mga bungto, labi na an Naval ngan Biliran, mag-upay an mga daungan hin mga sakayan. Mayda 95 nga hectares of brackish water fishponds which produce prawns, pasayan ngan bangus. Mayda liwat 30 ka hektaryas hin seawater mga maupay gamiton para hin seaweed farming ngan 10 pa ka hektaryas para hin fishcage culture.
Tungod kay damo hin bukid an isla, an Biliran nakasuporta hin dirudilain nga mga taramnan ha agrikultura. An mga mapaso-ay nga kapatagan puyde igtanom hin humay ngan iba pa nga mga taramnan nga tropikal. An mahagkotay nga kabugkiran puyde tamnan hin mga hagtaas-in-balor nga mga taramnan sugad hin cutflower ngan mga dirudilain nga mga utanon nga gintatanom ha Syudad han Baguio o ha Syudad han Tagaytay.
An mga nangungukoy dida mayda gihapon industriya hin hunting, pangahoy, ngan manufacturing. An prinsipal nga raw material nga ginhihimo amo an luget ngan lana hin lubi. Lakip han mga proseso nga goods an white clay ceramics, bulad, raw gulaman, ngan citronella oil.
Lakip han waray pa kagamit nga mga natural resource han isla amo an geothermal power ngan an damo nga sulfur ngan gypsum nga deposito.
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Biliran ginbahinbahin hin mga walo (8) nga munisipalidad o bungto. Labot la han Maripipi, ngatanan han mga bungto ada ha Isla han Biliran samtang an Maripipi isla-nga-bungto nga nahamutangan ha kanawayan o amihanan-nga-katundan. An gidako-i nga bungto amo an Naval, an kapital. Maripipi an giguti-ayi nga bungto.
[igliwat] Mga Bungto
[igliwat] Pisikal
An Biliran mayda kabug-osan nga kahaluag hin 555.4 ka kwadrado nga kilometros, nga amo ini nga an Biliran an ika-upat nga giguti-ayi nga probinsya ha Pilipinas. An duha nga dagko nga isla amo an Isla han Biliran ngan an Isla han Maripipi.
Nahimutang an Isla han Biliran Island ha amihanan nga kaladwan tikang han Isla han Leyte tabok han Estrecho han Biliran. Ha timugan (o salatan-sinirangan) amo an Baybayon han Carigara, ha dumagsaan (o amihanan-sinirangan) amo an Dagat Samar, ngan padayon pa, an Isla han Samar. Ha katundan amo an Dagat Bisaya ngan an Masbate nahimutang hin mga 30 ka km ha kanawayon o amihanan-katundan.
An main nga isla han Biliran bukidon ngan mayda hagli-ot nga mga kahaluag ha may baybayon.
Iton mga bungto han Naval ngan Caibiran la an mayda haglu-ag nga patag nga maupay tamnan hin agrikultura. An Bukid Suiro, nga mayda kahataas hin 1,300 ka metros amo an gihataasi nga punto dida han isla.
[igliwat] Kaagi ngan Kasaysayan
Han temprano nga bahin han panahon han Esyanol, an yana-tinatawag nga Isla han Biliran gintawag nga Isla de Panamao (Isla han Pan-amaw). Ini nga pulong nahahanungod hin klase nga etniko nga pukot. An ngaran yana nga Biliran gintutuohan nga ginpili dida han mga namumutnga nga panahon han urhi nga mga 1600s ngan han temprano nga bahin han mga 1700. Sumala hin pipira nga ginmantala, an ngaran nagtíkang hin usa nga klase nga banwa nga an tawag borobiliran nga han una masurong dida han kapatagan han isla. Mayda liwat alternatibo nga teorya nga nasiring nga an ngaran tinmikang han pulong nga bilir, nga gintagan hin kahubaran hin daan nga Bisaya nga pagpurulongan o diksyunaryo nga amo an “pag-ultan o ligid hin sakayan, vase o bisan ano nga nalabaw, sugad hin ugat, o an agi mga ginhihimo han arado.” An diksyunaryo naghahatag gihapon han pulong nga biliran komo alternatibo nga kasurat han bilir. Ini nga teorya mayda suporta ha kaagi nga an Biliran amo an syahan nga dagko-nga-scale nga hirimoan hin sakayan nga ginhimo dida han mga 1600. Mga galleon ginhimo pagsuporta han Galleon nga Negosyo han Manila ngan Acapulco ha Mexico.
An syahan nga bungto, nga an ngaran Biliran, gintukod han 1712. Hini nga panahon, an isla kabahin han probinsya han Sugbo o Cebu. An Biliran, upod han mga isla han Samar ngan Leyte ginhimo nga lain nga probinsya dida han 1735. Ha pagtika-iha, han pagbulag han Samar ngan Leyte ngadto hin duha nga probinsya han 1768, an Biliran nahimo nga bahin han Leyte.
Dida han Gyera Pankalibotan II, an Biliran mayda kalugaringon nga mga puwersa gerilya ha ilarom han Leyte nga pamuno ni Coronel Ruperto Kangleon. An mga gerilya nga operasyon nakabulig hin dako han malinamposon nga paglugsong han mga puwersa liberasyon han mga Americano ha Palo, Leyte, han Oktubre 20, 1944 ugsa han Pakig-away ha Leyte Gulf.
Han Abril 8, 1959 ginpirma ngan nahimo nga balaod an Republic Act No. 2141 nga naghimo han Biliran nga sub-probinsya han Leyte. An isla nahimo la nga iya kalugaringon nga probinsya dida han Mayo 11, 1992 pinaagi han Republic Act No. 7160 ngan hin plebesito, ug yana an Biliran amo an usa han mga gibag-ohi nga mga probinsya.
[igliwat] Kitaa Gihapon
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas
- Opisyal nga Websayt han Gobierno han Probinsya han Biliran
- Biliran Island - Undiscovered Paradise
(No. 1 portal entry han Biliran ngan naghahatag hin mga impormasyon mahitungod hit pagbisita ha Biliran)
- My Biliran Island Picture Gallery
(dadamo nga mga litrato han Biliran)
- Biliran Forum
(Message Board para han mga Biliranon ngan ira mga kasangkayan ha bug-os nga kalibutan)
- Biliran Province
(Websayt han historiador nga hi Dr. Rolando Borrinaga mahitungod han Biliran. Damo nga impormasyon mahitungod han politika ngan kasaysayan han lalawigan)
- Websayt Mahitungod han Isla han Biliran
[igliwat] Mga Reperensya
- Borrinaga, Rolando O. “Lost meanings in Biliran.” [1]
- Borrinaga, Rolando O. “How Biliran got its name.” [2]
- Biliran. “About Biliran.” [3]


text:
Zamboanga del Norte
2000 nga census—823,130 (ika-27 nga gidako-i)
Densidad—124 ha tagsa km² (ika-27 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—2
Mga Bungto—25
Mga Baranggay—691
Mga Distrito ha Kongreso—3
An Zamboanga del Norte usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Peninsula han Zamboanga nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Dipolog ngan an probinsya sapit han Zamboanga del Sur ngan Zamboanga Sibugay ha salatan ngan Misamis Occidental ha sidlangan. An Dagat Sulu nahamutang ha kanawayon o amihanan-katundan han Zamboanga del Norte.
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
[igliwat] Ekonomiya
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Zamboanga del Norte ginbahin ngadto hin karuhaan kag lima (25) nga mga bungto ngan duha (2) nga mga syudad.


text:
An lalawigan (o probinsya) an pinakauna na yunit hin lokal na gobyerno hin Pilipinas. Ha tuig 2002, mayda 79 na lalawigan. An mga lalawigan nagugrupo ha 17 ka rehiyon ngan ginbubuo hin mga syudad ngan bungto.
Ha kagustuhan na marepresentar ha lehislatura, an mga lalawigan natutunga ha usa o damo pa ka distrito. An na syudad o lalawigan naaapi hini na mga distrito. Usa ka representante an narepresentar ha usa ka distrito ha Kapulungan hin mga Representante. An tanan nga mga distrito may-ada gihapon board members ha Provincial Board.
[igliwat] Listahan hin mga Lalawigan
Tigamnan 1: Sumala han Pebrero 20, 1995, ginpadig-on an gin-proposar nga balaod ha pagtutunga han Isabela ha Isabela del Norte ngan Isabela del Sur. Waray kadayon an pagtunga.
Tigamnan 2: Nahimo an Negros del Norte tikang ha Negros Occidental hadton Enero 3, 1986. Gindeklara na an pagkakahimo hini diri naayon ha ginsaligan nga balaod o batakan-balaod hadton Hulyo 11, 1986, ngan ini na duha ka probinsya nabalik gihapon ha pagiging usa ka probinsya hadton Agosto 18, 1986.
[igliwat] Sumpay ha Gawas


text:
La Union
- It "La Union," nga waray tigaman nga "o," amo an probinsya ha Pilipinas. Para hin mga lugar ha Latin America ngan Espanya, kitaa an La Unión.
An lalawigan han La Union usa nga lalawigan han Pilipinas nga nahimutang ha Ilocos nga Rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Syudad han San Fernando ngan ginsasapitan ini han Ilocos Sur ha amihanan, han Benguet ha sidlangan, ngan han Pangasinan ha salatan. Ha katundan han La Union amo an Dagat Salatan Tsina.
2000 nga census—657,945 (ika-35 nga gidako-i)
Densidad—441 ha tagsa km² (ika-9 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—1
Mga Bungto—19
Mga Baranggay—576
Mga Distrito ha Kongreso—2
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An La Union ginbahin ngadto hin napulo kag siyam (19) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad.
[igliwat] Syudad
[igliwat] Mga Bungto
[igliwat] Pisikal
Sugad han kaurugan nga mga dapit han rehiyon, it lalawigan nahamutnga han Cordillera nga kabugkiran ha sidlangan ngan han Dagat Salatan Tsina ha katundan.
[igliwat] Kaagi
Nahimo an lalawigan han La Union, (tikang han la unión nga nangangahulogan nga "an paghiusa" o "an nahiusa" ha Kinatsila) han tuig 1850, dida han pagtirok han gobyerno han mga salatan nga bungto han Ilocos Sur, han amihanan nga mga bungto han Pangasinan,ngan han salatan nga bungto han Benguet ha sidlangan.


text:
Davao del Norte
An Davao del Norte, nga gintawag hin una nga panahon nga Davao la, amo ini usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha Davao nga Rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Tagum. Ginsasapitan ini han Agusan del Sur ha amihanan, Bukidnon ha katundan, Compostela Valley ha sinirangan, ngan han Syudad han Davao ha salatan. Lakip ha Davao gihapon an Isla han Samal ha salatan ha Golfo han Davao. An probinsya han Compostela Valley kalakip han una ha Davao hangtod han paghimo-a hini nga bulag nga probinsya han 1998. Ugsa han 1967, an upat nga mga lalawigan o probinsya—Davao (del Norte), Davao Oriental, Davao del Sur, ngan Compostela Valley—usa nga probinsya nga an ngaran Davao. An Davao nga Rehiyon naglalakip hini nga probinsya ha kasaysayan.
2000 nga census—743,811 (ika-32 nga gidako-i)
Densidad—215 ha tagsa km² (ika-38 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—3
Mga Bungto—8
Mga Baranggay—223
Mga Distrito ha Kongreso—2
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Davao del Norte ginbahin ngadto hin walo (8) nga bungto ngan tulo (3) nga syudad. An Island Garden City of Samal amo la an bungto o syudad han Davao del Norte nga diri nahamutangan ha Isla han Mindanao. Ini nga syudad naglalakip han kabug-osan han Isla han Samal ngan Isla han Talikud ha Golfo han Davao.


text:
Negros Oriental
An Negros Oriental (kon ha literal nga Winaray: Sinirangan nga Negros o Sidlangan nga Negros) usa nga probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon. Amo ini an timugan o salatan-sidlangan nga katunga han isla han Negros, samtang an Negros Occidental amo iton katundan nga bahin. Iton Negros Oriental naatubang hiton Sugbo ha sinirangan tabok hiton Tañon Strait ngan hiton Siquijor ha timugan o habagatan-sidlangan. An kapital hini amo an Syudad han Dumaguete.
2000 nga census—1,126,061 (ika-20 nga gidako-i)
Densidad—208 ha tagsa km² (ika-41 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—5
Mga Bungto—20
Mga Baranggay—557
Mga Distrito ha Kongreso—3
[igliwat] Katawhan nga Kultura
An bug-os nga populasyon han Negros Oriental sumala han 2000 nga census 1,126,061 ka tawo, ngan amo ini an ika-20 han mga gidadamo-i hin tawo nga probinsya han nasod. 34.5% hiton populasyon aada nangungukoy hiton mga lima nga syudad han Dumaguete, Bayawan, Tanjay, Bais, ngan Canlaon.
Iton Sinugboanon lumad nga yinaknan hiton 95% han populasyon samtang Hiligaynon iton yinaknan han nahabilin nga 5%.
[igliwat] Ekonomiya
Iton agrikultura o pag-uma an importante nga industrya ha Negros Oriental. Iton importante nga mga produkto pinaagi hini amo an tubo, mais, lubi ngan humay. Dida hiton daplin hit kadagatan, iton pangisda o panagat amo an importante nga paagi han pagpakabuhi. Iton iba liwat nga mga industriya dinhi amo an pagtukod hin mga rancho hin kabakahan, mga fish pond ngan logging. Mayda liwat mga deposito mineral sugad hiton bulawan, salapi (silver) ngan tumbaga.
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Negros Oriental mayda napulo kag siyam (19) nga bungto ug unom (6) nga syudad.
[igliwat] Mga Bungto
[igliwat] Mga Bungto
[igliwat] Pisikal
An Negros Oriental mga 5,402.30 ka kwadrado nga kilometros. Ini amo an timugan o habagatan-sinirangan nga katunga han isla han Negros, ug iton Negros Occidental amo an katundan nga bahin han isla. Mga kabugkiran iton nabulag hiton Negros Oriental tikang ha Negros Occidental. Samtang iton Negros Occidental kabahin han Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon, iton Negros Oriental nahaupod hiton Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon. Iton Negros Oriental naatubang hiton isla han Sugbo ha sinirangan nga tabok hiton Tañon Strait ngan hiton Siquijor ha timugan o salatan-sinirangan. Iton Dagat Sulu mabibilngan ha habagatan han probinsya.
An topografiya han probinsya mga hagmumbo nga mga kabugkiran nga kaurugan harani ha kadagatan. Ha salatan nga dapit han lalawigan amo an Cuernos de Negros (Mga Sungay han Negros) nga stratovolcano nga nahataas ngadto hin 1864 ka metros. Ha amihanan nga daplin han probinsya amo an Bukid Canlaon, an gihatataasi nga bukid han isla nga mayda kahataas nga 2465 ka metros.
[igliwat] Kasaysayan
An isla han Negros, nga amo an ika-upat nga gidako-i nga isla ha Pilipinas, gintawag han una nga "Buglas". Ugsa han pag-abot han mga Katsila nga conquistadores, an mga Negrito ug an mga Bukidnon amo an mga naukoy han isla. An ira relihiyon o mga pagtuo, paghalad han mga anito nga ginbubuhat hin mga kababayen-an nga mga babaylan. Mayda negosyo hin pagbinalyo-ay han mga taga-dida ngan han mga Intsek ug iba nga mga Asyano nga negosyante tikang pa han mga takna ugsa han ika-12 nga siglo.
Han panahon han Katsila nga pagconquista han Pilipinas, ginngaranan han mga Espanyol an isla nga "Negros" tungod han mga mag-itom hin panit nga mga tawo nga ira natad-an dida (iton negro ha Kinatsila nangangahulogan nga ma-itom). An Negros igindumara han mga Katsila tikang ha Sugbo hangtod han mga 1734. Han 1734, ginhimo ini nga bulag nga distrito militar. An isla han Negros gintunga ngadto han mga probinsya han Negros Oriental ug Negros Occidental dida han Enero 1, 1890. Dida han 1898 tubtob 1899, katapos han kapirde han mga Katsila, an Negros Oriental binmulig han Negros Occidental nga magtukod han Republika han Negros nga usa nga gobyerno nga iba tikang han Malolos nga republika. An Negros Oriental nahimo nga probinsya ha ilarom han gobyerno civil Americano dida han Marso 10, 1917.
Han 1892, an Siquijor nahimo nga bahin han Negros Oriental. Ugsa hini, an Siquijor igindumara han Espanya ha ilarom han politico-militar nga probinsya han Bohol. Ginhimo han gobyerno Americano an Siquijor nga "sub-probinsya" han Negros Oriental dida han 1901. Ha Septyembre 17, 1971, an Siquijor nahimo nga bulag nga probinsya pinaagi han Republic Act No. 6396.


text:
Golpo han Amundsen
An Golpo han Amundsen syahan nga pinanginanohan han taga norway nga explorador na hi Roald Amundsen ha katuigan 1903 ngadto ha 1906. An golpo aada ha katundan nga kataposan han sikat nga Aragian ha Amihan-Katundan, nga aragian tikang ha Kalawdan Atlantiko pakadto ha Pasipiko.
Gutiay la nga tawo it naukoy ha mga baybayon han golpo, pero mayda ini gutiay nga bungto ngan komunidad nga lakip an: Sachs Harbour, Holman, ngan Paulatuk. Kun tikadto ha amihan han golpo, mabibibilngan an Estrecho han Prinsipe han Wales. Kun tikadto ha salatan-sinirangan ngan sinirangan, an golpo maagi pakadto ha Kaestrechoan han Dolphin ngan Unyon, malapos ha Bahia han Simpson ngan pakadto ha Golpo han Koronasyon. Tikang didto puydi lumapos pakadto ha Estrecho han Dease ngan diruditso la maabot ha Golpo han Reyna Maud ngan lapos ha maabot ha Estrecho han Victoria. Kun umagi ha katundan ngan amihan-katundan, masulod ha Dagat Beaufort tapos masulod ini ha Kalawdan Arktiko.
An bug-os nga golpo aada ha Artiko klima tundra nga rehiyon, nga may kinaiya nga maghagkot hin duro nga mga kathagkot. Ha uruurhi nga kathagkot, an Golpo han Amundsen natatakpan hin dagat nga yelo. Kadam-an ini nga yelo natutunaw pag-abot han Hulyo han tuig, labot la ha iba nga lugar ha harayo nga sinirangan ngan amihan nga bahin han golpo nga natutunaw kutob han Agosto.


text:
Astronomiya
It Astronomiya[1] (Griyego: aσtpovouίa = άσtpov + vόuoς, astronomia = astron + nomos, kon ha literal, "balaod han mga bituon") amo an siyensya hit fenomena ha kalangitan nga natikang ha gawas han atmosferya han Kalibutan. Igin-aaram dinhi an mga pagtikang, ebolusyon, ngan pisikal ngan kemikal nga mga propyedad han mga butang ha kalangitan. Ha guti-ay nga sumat, it Astronomiya mahitungod hiton paghibaro kon ano iton nahihinabo ha gawas han Kalibutan. An Astronomiya amo iton usa han mga pinakadaan nga mga siyensya nga mayda metodolihya siyentipiko nga dida na han panahon han Kadaan nga Grecia nga posible nga mayda na han sarusayo in mga advanced nga mga tekniko hin paglantaw (kitaa iton arkaeoastronomiya).
It Astronomiya usa hiton mga siyensya nga kon diin iton mga amateur mayda pa aktibo nga papel, labi na dida hiton pakadiskubre ngan pagbantay hin mga nalabay (transient) nga phenomena. Iton Astronomiya diri angay hunahunaon nga amo la gihap ini hiton astrolohiya, nga natuo nga iton mga mahihinabo ha tawo ngan mga buhat han katawhan mayda koneksyon han mga kahimutangan han mga butang ha kalangitan -- bisan kon inin duha nga mga buruhaton parehos an gintikangan, mag-iba ini; it mga astronomer nagamit hiton paagi nga siyentipiko o scientific method, samtang iton mga astrologers diri.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 20.


text:
Rehiyon Metropolitana han Santiago
An Rehiyon Metropolitana han Santiago (ha Kinastila: Región Metropolitana de Santiago) usa han mga napulo kag lima nga rehiyon nga nagbabahin-bahin han Chile. Ginsasapitan ini ha amihanan ngan ha katundan han V Rehiyon han Valparaíso, han VI Rehiyon han Libertador General Bernardo O'Higgins ha salatan ngan han Republika Argentina ha sidlangan.
Upod hin kahaluag hin katunaan nga 15,403.2 ka km², amo ini an giguti-ayi han ngatanan nga mga rehiyon kondi amo liwat ini an gidamo-i hin molupyo nga mayda populasyon nga gin-estimar para han tuig 2009 nga 7,003,122 nga mga molupyo. An rehiyon nahimo han mga lalawigan han Chacabuco, Cordillera, Maipo, Melipilla, Santiago ngan Talagante. An kapital han rehiyon amo an syudad han Santiago de Chile nga amo liwat an kapital han nasod.
An Rehiyon Metropolitana mayda mga dirudilain nga mga karakteristika nga espesyal komo lingkoranan han kapital han nasod, nga upod ini nga amo la ini nga rehiyon nga waray ig-indikar hin Romano nga numero (bisan man kon ini amo an XIII ngan hin pira nga mga butang gin-indikar ini nga Décimotercera Región). Dugang pa, amo la ini nga rehiyon han bug-os nga nasod nga waray direkto nga akseso ngadto han Kalawdan Pacifico.


text:
Siyensya han Kalibutan
An Siyensya han Kalibutan (tinatawag gihapon nga geosiyensya, an mga geosiyensya mga Siyensya han Kalibutan), amo an naglalakip nga pulong para han mga siyensya nga nahahanungod han planeta nga Kalibutan. Iginsisiring nga ispisyal ini nga kaso ha syensya planetaryo, nga diin an kalibutan la an amo la nga nasabtan nga planeta nga mayda kinabuhi. Mayda mga reduksyunista ngan holistiko nga paglantaw ha Kalibutan nga siyensya. An mayor ha kaagi nga mga disiplina o larangan nagamit hin fisika, heyograpiya, matematika, kimika, ngan biyolohiya paghimo hin kwantitatibo nga pag-entyende han mga prinsipal nga larangan o sfero han sistema han Kalibutan:


text:
Itom nga Dagat
An Itom nga Dagat in usa nga sulod-ha-tuna nga dagat nga ginpapalibutan han Europa, Anatolia ngan an Caucaso ngan nasumpay pagawas ha Kalawdan Atlantico pinaagi han mga dagat Mediteranyo ngan Egeo ngan ha mga dirudilain nga estrecho. An estrecho han Bosforo in ginkakasumpayan hini paawas ngadto ha Dagat Marmara, ngan an estrecho han Dardanelles in ginkakasumpayan hini nga dagat ngadto ha rehiyon han Dagat Egeo han Mediteranyo. Ini nga mga katubigan in nagbubulag ha sinirangan Europa ngan katundan Asya. An Itom nga Dagat liwat in nasumpay ngadto ha Dagat han Azov pinaagi han Estrecho han Kerch.


text:
Guatemala
An Guatemala (nga an opisyal nga ngaran Republika han Guatemala; ha Kinatsila: República de Guatemala) (tikang han Nahuatl nga pulong nga Quauhtlemallan nga buot sidngon 'lugar hin damo nga kakahoyan') usa nga nasod ha Butnga nga Amerika, nga ginsasapitan ha katundan ngan amihanan han Mehiko, ha sidlangan han Belice ngan han Golfo han Hunduras, ha timugan han Honduras ngan El Salvador ngan ha salatan han Kalawdan Pacifico. Mayda kahaluag nga 108,889 ka kilometro an nasod. An kapital han nasod amo an Syudad han Guatemala.
[igliwat] Mga departamento ngan munisipyo
An Guatemala ginbahin ngadto hin walo (8) nga rehiyon, karuhaan kag duha (22) nga mga departamento (departamentos) ngan ini ginbahin liwat ngadto hin mga tulo ka gatos katloan kag tulo (332) nga mga munisipyo (municipios).
An mga departamento amo an:


text:
Región de Murcia
An Región de Murcia o Rehiyon han Murcia usa nga komunidad autonoma han Espanya, nga nahamutang ha habagatan nga dapit han Península Ibérica, butnga han Andalucía (mga lalawigan han Granada ngan Almería) ngan han Comunidad Valenciana (lalawigan han Alicante), ngan butnga han labnasan Mediterranea ngan Castilla-La Mancha (lalawigan han Albacete). Uusa la an probinsya hini, an Probinsya han Murcia. An kapital hini amo an syudad han Murcia, nga amo an lingkoranan han mga institusyonal nga mga organo han rehiyon, gawas han Asamblea Regional, nga an lingkoranan adto nahamutang ha Cartagena.[1]
[igliwat] Mga reperensya
- ↑ Estatuto Autonomía Artículo V Estatuto Autonomía Región de Murcia Wikisource (consultado en diciembre de 2007)


text:
Eduardo di Capua
Hi Eduardo di Capua (1865 - 1917) usa nga Italyano nga magkaranta ngan kompositor hin kanta. Natawo hiya ha Napoles, Italya.
Upod han maniniday nga hi Giovanni Capurro, hi di Capua nagsurat han kanta nga "O Sole Mio" (an syahan nga linea ha Napolitano nga yinaknan: Che bella cosa è na jurnata ‘e sole) nga gin-record hin damo nga magkaranta, ha klasikal ngan ha popular nga musica: Enrico Caruso, Plácido Domingo, The Beatles, Paul McCartney, Royal Philharmonic, Nat King Cole ngan George Harrison.
Hi Eduardo di Capua namatay han 1917 ha Napoles, Italya.


text:
Estados Unidos
An Estados Unidos han Amerika (ha literal nga ka-Winaray: Naghiusa nga mga Bansa han Amerika; ha Iningles: United States of America) usa ka federal batakan-balaudnon nga repulika nga naglalakip hin kalim-an nga mga estado ngan usa ka distrito federal. An nasod in kadak-an aada ha butnga han Amihanan nga Amerika, kun diin an Kap-atan kag waló nga magkadukot-dukot nga mga estado ngan an Washington,D.C., an ulohan distrito, in nahamutang ha kamutngaan han mga Kalawdan Pacifico ngan Atlantico, nga ginsasapitan han Canada ha amihanan, Mehiko ha salatan. An estado han Alaska in aada ha kanawayan han continente, nga ginsasapitan han Canada ha Sinirangan, ngan Rusya ha katundan tabok han Estrecho han Bering. An estado han Hawaii in usa ka kapurupod-an ha butnga han Pacifico. Mayda pipira nga mga teritoryo nga ginkakaptan han nasod ha Pacifico ngan Caribe.
Nga may-ada 3.79 milyon milya kwadrado (9.83 milyon km2) ngan lapos han 312 milyon ka mga tawo, an Estados Unidos in ikatulo o ikaupat nga gidakoi nga nasod ha kadako, ngan ika tulo ha kapareho ha katunaan ngan katawhan. Ini an usa ha mga nagkakasurusarakot hin lahi ngan magkadirudilain nga kultura nga nasod, nga produkto han dagko nga pagbalhin han mga imigrante tikang ha damo nga mga nasod. An ekonomiya han Estados Unidos in gidakoi nga nasodnon nga ekonomiya han kalibutan, nga may-ada ginbabanabanahan nga $14.780 trilyon han 2010 GDP (23% han nominal global GDP ngan 20% han global GDP ha purchasing-power parity).
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ United States. The World Factbook. CIA: (2007-05-31). Ginkità dida han 2008-10-14.
- ↑ DeNavas-Walt, Carmen, Bernadette D. Proctor, and Jessica Smith (August 2008). Income, Poverty, and Health Insurance Coverage in the United States: 2007. (PDF) U.S. Census Bureau. Ginkità dida han 2008-11-13.