text:
Crazy Horse
HI Crazy Horse (Winaray: Kabayo (nga) Buang o Kabayo (nga) Lurong; Kinatsila: Caballo Loco; ha Linakota: Tȟašúŋke Witkó (ha Standard nga Linakota nga kasurat), ha literal "Iya-Kabayo-Buang";[1] ca. 1840 – Septyembre 5, 1877) usa nga tahuran nga manguna ha panggubat o panggyera han Oglala Lakota. Inmaway hiya patok han gobyerno federal han Estados Unidos basi mapabilin an katunaan ngan mga nahig-araan o tradisyon han Lakota nga panginabuhi, ngan inmapi hiya han Pag-awayan han Little Bighorn han Hunyo 1876. Katapos han iya pagsurender ngadto hin mga sundalo han Estados Unidos ha ilarom ni Heneral Crook han 1877, hi Crazy Horse namatay tikang hin pagsamad hin gwardya militar samtang nag-ato hiya nga diri mabilanggo ha Camp Robinson nga nahamutang ha yana-nga-lugar han Nebraska.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Bright, William (2004). Native American Place Names in the United States. Normandy: University of Oklahoma Press, p. 125


c: text/html

text:
Waray-Waray News: Gin aghat ni PGMA an public health doctors nga maghatag hin reseta hin generic drugs
Manila (November 24) -- Dara han sobra nga mga reklamo han kamahal han mga bulong kon medesina, gin aghat ni President Gloria Macapagal-Arroyo an mga doctor han public health nga kun mag re reseta, angay unta mga generic drugs ha ira mga pasyente imbes nga an mga branded nga haros dire na aakos an presyo han ordinaryo nga mulopyo.
Iya gihapon ginmanduan an Department of Health (DOH) nga mag andam hin memorandum nga himuon nga mandatory han public health doctors nga magreseta hin generic nga mga medesina.
Iginpahayag ini ni Presidente dida han Pulong ng Bayan kanina han aga ha P. Gomez Elementary School ha Sta. Cruz, Manila kun diin iya gihapon iginpasamwak an iya pag aluntaga hin kadugangan nga P.5 billion seed capital para han mga Botika sa Barangay program.
An Botika sa Barangay in nabaligya hin de kalidad nga medesina ugaring sugad ka epektibo han mga mahal nga bulong.
Segun kan PGMA ha mga riko ug kaya pumalit han mahal nga bulong, maupay gad, ugaring angay daw unta an mga public health doctors in mag reseta nala han generics. Iya ginhingadayan nga unta maghimo an DOH hin memorandum circular ha mga ospital ngan klinika han gobyerno nga genereic name gud an isurat ha reseta.
Gin aghat gihapon ni Presidente an Bureau of Food and Drugs (BFAD) nga aprubaran hini para magamit han publiko an mga medesina nga gintagan hin sertipiko han United States Food and Drugs Administration (USFDA) nga talwas ug salbar.
Kaupod ni PGMA hi Manila Mayor Alfredo Lim, dida han ginbuhat nga Pulong Bayan, nga amo an nag saad nga magkakamay-ada pwesto ha merkado han Central Market ha Sta. Cruz, Manila para han Botika ng Barangay.
Ha parte naman ni Metro Manila Development Authority (MMDA) chairman Bayani Fernando iya ginpatapod an relokasyon hin may 2,000 nga iskwater (informal settlers) nga aada nagbubugi ot ha mga estero han Barangay 314.
Ha nasabi nga higayon, iginpasabot gihapon ni Presidente Arroyo nga hiya in mahatag hin pondo kaparehas han iginhatag ni Manila Congresswoman Zenaida Angping para makumpleto an lima ka andana nga eskoylahan han P. Gomez Elementary School.
Ginpasalamatan gihapon ni PGMA an mga chairmen dara han ira mag upay ngan mahinungdanon nga mga plano. Iya gihapon iginpasabot an tinguha niya nga adto nga katitirok in makapalatay han barato nga medesina han mga kablas nga barangay.
Dida manta ha P. Gomez Elementary School, an Presidente in nan distribwer hin 125 TESDA scholarship certificates para hin unom nga barangay chairmen, sama kanda Thelma Lim han Brgy 310; Armando Bercenio, Brgy 311; Rodrigo Rosales, Brgy 312; Ernesto Sy, Brgy 313; Jhon Guidotong, Brgy 314, ngan Jun Tapang Jr., Brgy 315.
An scholarships in mahatag han tag iya hin katungod nga mahag-id hin pag ihaw (slaughter) hin baboy ngan baka. Balor hin P17,000 an kada scholarship para hin minimum nga 280 oras han pag aram kon paghag-id.
Sugad man an Presidente in nanahatag liwat hin certificates para "Tindahan Natin" kanda Rosalinda Abesa han Brgy 310; Elena Bercenio, Brgy 311; Emelita Gabales, Brgy 312; Elena Wong, Brgy 313, ngan Nieves Barongay, Brgy 314.
An nakakarawat naman han certificate pag tinda ha "Botika ng Barangay" amo hira barangay chairmen Lim, Bercenio, Rosales ngan Guidotong samtang hi Nena Cabrera in kumarawat hin PhilHealth facsimile card. (PIA-Samar) [top]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nueva Gerona
An Nueva Gerona usa nga syudad cubana, kapital han ispisyal nga munisipalidad han Isla de la Juventud. An syudad nahamutang ha butnga han mga pungtod han Caballos ngan Casas, nga mga 3 ka km tikang han gawsanan han Río Casas, nga puyde subayon hin sakayan tubtob han Dagat Caribe.
Gintukod an syudad dida han 1830 komo an colonia Reina Amalia han mga pionero nga Amerikano o Estadounidense. Mayda kampo santo nga estadounidense dida han syudad. An yana nga ngaran nga Nueva Gerona ginhatag ha dungog han Kapitan Heneral han Cuba nga hi Dionisio Vives, nga namuno han resistensya han syudad han Gerona dida han gyera han independensya kontra han puwersa Frances ngan amo an nagtapos han repoblasyon han isla nga gintugon han Real Decreto han Korona han Espanya.


text:
Isumat.com/ &:40AM, Abril 13, 2021
Binawi-an han kinabuhi in usa nga lalaki han sumampak an ginmamaneho-an niya nga motorsiklo ngadto hin traysikol ha Palo, Leyte hadin nakalabay nga adlaw.
An biktima in ginkilala nga hi Nico Navarro, 35 anyos ngan nag-uukoy ha Dulag, Leyte.
An imbestigasyon in nagpapakita nga an motorsiklo ni Navarro in bumunggo ngadto hin traysikol nga iginduduso hin duha katawo tungod kay naguba an makina hini.
Tungod han duro kamakusog nga paghimalmal ni Navarro ngadto han traysikol, nagrabehan an iya karamtan ha lawas hinungdan han iya kamatayon. Waray naman nahireport nga nahibang nga iba nga tawo labot la han motorcycle rider.
An Palo PNP in padayon nag-iimbestigar han panhitabo. #


text:
Santa Margarita, Samar
An Santa Margarita usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha probinsya san Samar sa Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Pilipinas. Sumala san 2000 census, mayda ini populasyon nga 21,740 ka tawo sa 4,191 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Santa Margarita mayda katloan kag unom (36) nga baranggay.
Pangiskwelahan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Santa Margarita in may 31 nga pampubliko na eskwelahan pan-elementarya:
Ngan may-ada ini tulo na pampubliko na eskwelahan pansekundarya:
Talaan sin mga alkalde o mayor san Santa Margarita[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Atty. Antonio T. Gan - (1968 - 1979)
- Ely T. Gan - (1979 - 1986)


text:
Waray-Waray News: Edukasyon, infrastraktura ug health tatagan pasi-urog ni PGMA – Andya
Manila (18 June) -- Karuyag mag-alutaga ni Pagnulo Gloria Macapagal-Arroyo hin darudako nga pondo ha edukasyon, imprastraktura ug health hiton 2008 national budget nga gin-aandam na yana han Department of Budget and Management (DBM).
Ini in ginpahayag ni Budget Secretary Rolando Andaya, Jr. durante han “The Cabinet Speaks” nga programa ha telebisyon nga iginpasalida dida han kanan goberno television station, Channel 4.
Dida han mao nga taramdan nga gindumara ni outgoing Press Undersecretary Isabel de Leon, ginpahayag ni Andaya nga tungod nga maupay an aton ekonomiya, maupay iton aton koleksyon, nagkaada hin higayon an aton Pangulo nga pumili hin mga sektor nga pagtutut-unan hin atensyon, ug tagan hin dagko nga mga pondo. Ini nga tulo amo an nasabi nga edukasyon, imprastraktura ug health.
Sumala kan Andaya, an paghatag pasi-urog ngada hini nga tulo nga mga sektor in makikita dida han 2005, 2006 ug 2007 nga mga budget kon diin nagkaada hin pag-umento han ira mga alokasyon. An pag-umento han budget para han edukasyon, imprastraktura ug health in diri daw nagtatapos hini nga tuig. Hiton masunod nga tuig, dudugngan pa daw han Pangulo hin P24-B an imprastraktura, mga P8-B para han edukasyon, ngan P3-B para naman han health, sigon pa kan Andaya.
An kadugangan nga P8-B para han edukasyon in makakapiho daw nga “makakalanat an aton sektor ha edukasyon ha pagtagamagturutdo, classrooms ug mga materyales ha pagtutdo,” pahayag ni Andaya. Labot pa, an budget para hin pag-empleyo hin kadugangan nga 12-mil nga mga magturutdo para yana nga tuig in aprubado na, ug kadugangan pa nga 10-mil nga mga magturutdo in pagkikinahanglanon sunod nga tuig.
Para naman han health sector, nagpahayag hi Andaya nga an konsentrasyon han Pangulo ha pagkayana amo an pag-upgrade han primary hospitals ngadto hin secondary hospitals. Hini daw la nga tuig, P500-M na an nai-release para han pag-upgrade han mga ospital. Hiton sunod nga tuig, karuyag pa han Pangulo pag-alutaga hin P1-B para han pagpaka-upay han mao nga mga ospital.
Samtang, adton iba nga mga sektor, nagpahayag hi Andaya nga nagrelease pala hiya hin P5-B para han Modernization program han Armed Forces of the Philippines. May-ada naman igin-gahin nga P2-B para han eleksyon han mga opisyal han Barangay ug Sangguniang Kabataan.
Adton iginsaad naman nga umento ha sweldo han mga empleyado han gobyerno, mayda daw igin-alutaga nga P10.3-B. Magpapakakarawat adton mga permanente, kontraktuwal ug sugad man kaswal. An mao nga umento, sigon kan Andaya in syahan nga higayon matabo tikang hadton tuig 2001. (PIA-Eastern Samar) [top]


text:
Hiruhimangraw:Xenodexia ctenolepis
Mabibilngan dinhi - nagkikinahanglan hin paghubad[Igliwat an wikitext]
Sumala ha Catalogue of life, mabibilngan ini nga species ha "Central America: Guatemala in the Finca River basin, 30 km NW of Cóban, Alta Vera Paz, in the Salbá River, tributary to the Negro River (Chixoy River) which becomes the Salinas River of the Usumacinta basin..". Alayon pagbulig hiton paghubad o paghatag hin kadugangan nga kasayoran hinin nga artikulo.:  [1] Lsjbot (talk) 02:43, 18 Marso 2013 (UTC)


text:
Papa Pío XII
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Papa Pío XII (ha Linatin: Pius PP. XII), natawo nga Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli (Marso 2, 1876 – Oktubre 9, 1958), naghadi komo Papa han Singbahan Katoliko ngan soberano han Syudad han Vaticano tikang han Marso 2, 1939 tubtob han iya kamatayon han 1958. An iya pamuno han Simbahan Katoliko dida han panahon han Ikaduha nga Gera han Kalibotan ngan An Holokausto, nagpapabilin nga himangrawon hin nagpapadayon nga kontrobersya ha kaagi ngan kasaysayan.
Ugsa han pagkorona ha iya komo papa, hi Pacelli nagsirbe komo padi, papal nuncio, ngan Kardinal nga Maghirilom han Estado, nga diin nagtrabaho hiya pagkumpleto hin mga tratado ha iba nga mga kanasoran, labi na an Reichskonkordat upod han Alemanya.
Hi Pío usa han mga pipira la nga mga Papa ha dipala naiha nga kaagi nga naggamit han iya Papal nga Infalibidad pinaagi han pagmantala hin apostoliko nga konstitusyon, Munificentissimus Deus, nga naghatag hin paghubad o pamahayag ex cathedra han dogma han Asunsyon han Bulahan nga Birhen Maria. Hiya gihapon an nagpromulgar hin kap-atan kag unom nga mga encyclical, upod an Humani Generis, nga nagpapabilin hin kahanungod han kanan Simbahan posisyon han evolusyon. Hiya gihapon an nag-eliminar han Italyano nga mayoriya han Kolehiyo han mga Kardinal dida han Gran Konsistoryo.
Ha urhe nga bahin han kinabuhi, na-among hiya han diri maupay hga pag-ataman hin medical ngan han mga pag-embalsamar nga mga tekniko ni Riccardo Galeazzi-Lisi. Hi Papa Pío XII ginkikita nga amo an kataposa nga tinuod nga Papa han kadam-an nga mga sedevacantista. Mayda liwat nagpapadayon nga pakigbisog nga igkanonisar hiya.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- An Wikimedia Commons mayda media nga nahahanungod han: Papa Pío XII


text:
Catbalogan team reaches Baybay City, Leyte
An Baybay City naman an natagan han aton bulig kanina han kulop.
An aton Catbalogan City Disaster Risk Reduction & Management Office (CDRRMO) kaupod an mga taga Catbalogan City Health Office (CHO), Catbalogan City General Services Office (GSO), Catbalogan Law Enforcement Auxiliary Unit (CLEAU) pati an mga kasugbong ta ha Catbalogan Volunteer Fire Brigade Assn Inc. an nagpadangat han aton bulig nga ginkarawat han ira CSWDO ini nga mga masunod:
– 25 ka sako nga bugas tikang ha ciudad;
– 25 ka sako nga bado tikang han una nga donation drive han aton CYDO; ug
– 800 food packs tikang ha Tingog Party List.
Basi han ira report as of kakulop nga adlaw, mayda na 36 nga casualty an ira nalista basi han ira CDRRMO Situational Report ngan duwa (2) nga mga barangay an gintututukan para han search and rescue operations – Brgy. Kantagnos ug Brgy. Can-ipa.
Aadto gihapon an aton kasugbong ha Office of Civil Defense Region 8 (OCD 8 ) para mag-establisar han Emergency Operations Center (EOC) kaupod gihap an iba nga mga ahensya sugad han AFP, PNP, BFP, NBI, SOCO ngan iba pati mga volunteer groups gihapon.
Hinaut unta nga buligan ta an Baybay City ngan iba pa nga mga lugar ha Leyte nga naapektuhan gud han naglabay nga bagyo Agaton. Ipadayon naton nga ig-ampo nga makalahos na hira hini nga kakurian.
God bless everyone!
#AgatonPH#catbalogancity
#derechouswagcatbalogan
#kamatinambuligonkatbalogan
#PrayforLeyte#HelpLeyte#LeyteNeedsHelp
#BaybayNeedsHelp


text:
Kaarangay:Mga natawo han 0 nga dekada UC
Mga tawo nga natawo han 0 nga dekada UC.
Kitaa gihapon: Mga namatay han 0 nga dekada UC.
Mga ubos-nga-kaarangay
Ini nga kaarangay mayda han mga nasunod nga 10 nga mga ubos-nga-kaarangay, tikang hin 10 nga kabug-osan.
#
- Mga natawo han 1 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 2 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 3 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 4 UC (1 P)
- Mga natawo han 5 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 6 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 7 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 8 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 9 UC (waray sulod)
M
- Mga natawo han 0 UC nga dekada (waray sulod)
Mga pakli ha kaarangay nga "Mga natawo han 0 nga dekada UC"
An mga nasunod nga 2 ka mga pakli aada hini nga kaarangay, tikang hin 2 nga kabug-osan.


text:
Isumat.com/3:32AM, August 23, 2020
Padayon nga gindadagmalan han Covid-19 an syudad han Catbalogan. May nahipatik nga 80 nga kaso didto han lugar kakulop (Agosto 22) subay han report han DOH Regional Office.
Nagpahayag an LGU nga kasagaran han bag-o nga mga kaso in mga Health Workers, mga nagtatrabaho ha City Hall ngan Frontliners. Hapagkayana, lapos na hin 200 an Active Cases didto han syudad.
An Catbalogan in iginbalik ha Enhanced Community Quarantine, an gihahataasi nga klase hin kwarentina. Ha ilarum hini, igindederi an mga katitirok, upod na an pagdumara hin relihiyoso nga mga aktibidadis ug na-alakbatan hini an ira pagsa-urog han pista ni San Bartolome buwas, Agosto 24.
Mahugot gihapon nga igpapatuman an liquor ban, ngan deri puede an bisan ano nga klase hin ehersisyo ha gawas han balay, sugad man an 24-oras nga curfew. An makakagawas la an katawhan nga mapalit han panguna nga panginahanglan sugad man emergency nga sitwasyon. Lakip han nagkatatapnan an alkalde mismo han syudad ngahi Mayor Dexter Uy.
Ini nga mga bag-o nga kaso ha Catbalogan in upod dida han 132 nga bag-o nga kaso ha bug-os nga rehiyon. Ini an ikaduha ka adlaw nga sobra hin 100 an natapnan kay dida han Biernes, 135 an nagpositibo han kagaw.
Ha Tacloban City, 16 an bag-o nga kaso; samtang mayda naman walo ha Palo, Leyte. Hira in mga Health Workers ug mga local residents nga nagkatatapnan han naha-una nga nagpositibo.
Tulo naman nga kaso an nahi-record ha Biliran; samtang an lima nga kaso ha Ormoc in mga Locally Stranded Individuals.
Ngatanan tikang ha Cebu an lima nga natapnan ha Marabut, samtang local transmmission an rason han tulo nga natapnan ha Paranas. Waray gihapon travel history an tag-usa nga bag-o nga kaso han Calbiga ngan Daram.
2,184 na an nagpositibo han virus ngan 1,333 (61%) an naka-recover ha Eastern Visayas. An Active Cases hapagkayana in 839. #


text:
Waray-Waray News: Mga obispo sa Mindanao nananawagan sin kakalmado, kamurayaw
ni Ailene N. Diaz
Manila (10 November) -- Dise otso nga mga Katoliko nga Obispo sa Mindanao nagsugad nga "an ungod nga kamatuoran matungod san moralidad nga isyu kinahanglan seguradohon ngun-a antes igbutang san masusi nga pag-analisar ngan pagdesisyon kay diri ngani, bisan nano nga pahayag matungod sini puede magin pre-mature ngan diri magigin produktibo."
San pastoral statement nga gin-isyu san pagtapos san kanra tinuig nga recollection sa Siargao, Surigao del Norte sadton Oktobre 21, an mga Obispo nagpahayag san ira pagkasarayo, nga mao an ginlalauman san mga lederes kaupod na an mga miembro sa Catholic hierarchy, sa ira moral nga integridad nga kabuhayhag parte pankuartahan.
Sira ugaring nagpahimatngon kontra sadton nagpapasiuna sin esturya nga nadadabi in moral nga isyu nga gintitikangan san kontrobersiya, nga diri ngun-a gin-eestablisar ngan ginseseguro an kamatuoran nga kon nano gud man.
Ini nga pastoral letter in ginpagawas san mga Obispo sa butnga san nagkagawas pala nga kontrobersiya mahiunong san kanan gobyerno NBN deal sa dako nga Chinese Communications ngan gin alegar nga panhatag kuarta sa Malacanang.
An mga Obispo sa Mindanao nag-imbitar sadton mga magturuo ngan manuronud nga mag-ampo para san pagkasarayo san nasud pinaagi sin rekonseliasyon, kon diin, ini parte san pag-pasamwak nga misyon san simbahan.
An pastoral statement in ginpirmahan san dise otso nga mga Obispo sa Mindanao. (PIA Northern Samar) [top]


text:
Maripipi
An Maripipi usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Biliran ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Pilipinas. Ini nga bungto usa nga isla-nga-bungto ngan amo la ini an isla-nga-bungto han lalawigan.
Binisaya nga Winaray an lumad nga yinaknan han Maripipi. Amo ini an pinaka-katundan nga bungto han probinsya nga Winaray an lumad nga yinaknan. Sumala han 2000 census, an populasyon hini 8,319 ka tawo ha 1,562 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Maripipi mayda napulo kag lima (15) nga baranggay.
- Agutay
- Banlas
- Bato
- Binalayan West
- Binalayan East
- Burabod
- Calbani
- Canduhao
- Casibang
- Danao
- Ol-og
- Binongto-an (Poblacion Norte)
- Ermita (Poblacion Sur)
- Trabugan
- Viga
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Pastrana, Leyte
An Pastrana usa nga ikalima nga klase nga bungto o munisipyo ha probinsya o lalawigan han Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 14,351 ka tawo ha 2,805 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Pastrana mayda karuhaan kag siyam (29) nga baranggay.
Pangiskwelahan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Pastrana in may 22 nga pampubliko na eskwelahan pan-elementarya:
Ngan may-ada ini duwa? na pampubliko na eskwelahan pansekundarya:


text:
Syudad han Batangas
An Syudad han Batangas usa nga syahan nga klase nga syudad ha lalawigan han Batangas, ha Pilipinas. Amo ini an kapital o ulohan han lalawigan. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 247,588 ka tawo ha 50,223 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han Batangas ginbahin ngadto hin usa ka gatos kag lima (105) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Proyekto Azneita | Batangas City at its best!
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Syudad han Batangas
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Isumat.com/9:10AM, June 6, 2020
Dako nga kabido-an an gin-aantos yana han pamilya, kasangkayan, mga kaklase, ngan ka-urusa ha basketboll dara han tigda nga kamatay ni ni Nichk Lorenz Advincula kakulop han udto dara hin aksidente ha kalsada.
Subay han spot report han Tolosa, Leyte-PNP, kakulop han alas 12:15 han udto, an 20-anyos nga hi Advincula in nagmamaneho hin motorsiklo ha national highway han Brgy San Roque kun diin hiya an Chairman han Sangguniang Kabataan. Angkas niya ha motorsiklo an iya kabarangay nga hi Fe Umbal, 19 anyos.
Nagmamalatumat an report nga dida han kurbada nga parte han highway, ira iginkatapo in usa nga Suzuki Pick-up nga may plate number JCN 410. An pick-up in gin-aalegar nga kumabat ha linya han motorsiko hinungdan nga nagsampakay an duha nga behikulo.
Nag-antos hin magkalainlain nga injury ha lawas an duha nga sakay han motorsiklo ngan kadagmitan gindara ha usa nga hospital ha Palo. Binawi-an han kinabuhi hi Advincula, samtang kritikal an kahimtang ni Umbal.
An driver han pick-up nga hi Gerard Almaden, 31 anyos han LaPaz, Leyte in waray gin-antos nga karamtan ha lawas ngan gindara ha Tolosa PNP Station.
Labot la han iya pagin SK Chairman, hi Advincula in ma-3rd year na unta ha Leyte Normal University ha kurso nga BS-Hotel Management. Kaapi gihapon hiya han Mens’ Basketball Team nga LNU Huskies.
Sumala han iya mga kaklase, kasangkayan ngan ka-urusa ha basketball, hi Advincula in puno hin pagrespeto ngan pirmi nagpapakita hin positibo nga pamatasan. Ha sulod han klase ug ha basketball court, hiya in disiplinado ngan matatapuran ha bisan ano nga responsibilidad nga iginhahatag ha iya. # (KEVIN SIOSANA)


text:
Isumat.com/8:12AM, Enero 29, 2021
Klaro ngan sugad-sugad hin waray kahadlok an mga nagdudumara han iligal nga pagpataya hin numbers game ha pira nga bungto ha Eastern Samar, ngan ini in nakakapi-ang han tinood nga nagkakapot han prangkisa han PCSO nga amo an ligal nga nagpapadalagan han mulay didto han probinsya.
An Systems Development & Ventures orporation (SDVC) nga may opisina ha Amistoso Bldg, Alangalang, Borongan City in nagpadangat hin surat ngadto han pamunuan han PCSO basi igreklamo an operasyon han iligal nga pagpataya hin pira nga indibidiwal ha pira nga munsipalidad.
An SDVC amo la an mayda otoridad pagdumara han pagpataya ha Eastern Samar han Small Town Lottery (STL). Ini nga korporasyon in naghahatag hin kada bulan nga revenue ngadto ha PCSO nga gingagamit han mga programa han PCSO ilabi na gud ha pagbulig han mga kablas. Tungod hini nga iligal nga operasyon, apektado an operasyon han SDVC ug an mga lehitimo nga PCSO Lotto Outlets. Madadarahigan gihapon an mga progrma han PCSO tungod hini nga deri nasusubay ha balaud nga binuhatan hin pira ka tawo, pahayag pa han korporasyon.
Dida han surat, iginbuyagyag han SCVC nga nakakarawat hira hin mga reports tikang ha publiko ngan tikang han ira opisyal nga Sales Supervisors and Representatives mahitungod han iligal nga pagpataya. Ini nga mga report an ira naberipikar kun diin mayda mga tawo nga nagdudumara han iligal nga pagpataya han 3-Digits, Swertres ngan Pick 3. An korporasyon in nagsubmiter hin mga ebidensya ha PCSO nga ginlalakipan hin mga aktuwal nga betting slip, mga papeles, ngan mga ngaran han mga iligal nga nagpapataya.
Subay dida han dokumento nga nahikay han Isumat.com. ha Borongan City mayda usa nga Financier, usa nga Over-all Supervisor, tulo nga Coordinator, usa nga Sub-coordinator, ngan duha nga Ushers.
Nagsering pa an surat nga mayda gihapon Financier ngan Coordinator ha Arteche; mga Coordinator ha Can-avid Taft, ngan Sulat; ngan ha bungto han Oras, may duha nga Financiers, duha nga Coordinators, usa nga runner ngan tulo nga Ushers.
Nagsering pa an SDVC nga pira hini nga mga tawo in operators gihapon han igindederi nga “On-Line Sabong.”
An korporasyon in naghimo han ira kalugarungon nga panginano ngan ira nadiskubre nga an mga iligalista in nag-establisar han ira kalugaringon nga “Kabos” ngan “Kubradores”. Nagdadara hira hin peke nga stub o resibo basi maglipat-lipat han mga manmurusta. Labot la hini, nagpipinanhambog pa daw ini nga mga iligalista nga protektado hira han mga Local Officials ngan nasusubay ha balaud an ira operasyon.
Kasumpay hini, an korporasyon in nananawagan ha PCSO nga tagan hin kadagmitan nga aksyon ini nga kahimtang. An PNP Provincial Office in ginpadad-an gihapon han kopya hini nga surat.
An mga iligalista in deri naghihimo hin kalugaringon nga pag-bola o draw. Nakuha la hira hin mga resulta tikang ha PCSO, ngan ini in supak ha balaud. An SDVC in nakuha han resulta han STL ha fPCSO Cebu Official Draw kun diin mayda tinaglawas han PCSO.
An mga tinood nga Supervisor ngan Sales Representaives han SDVC in mayda mga Valid IDs, uniporme kun diin nakamarka an PCSO ug ngaran han korporasyon, ngan maghahatag hin Official Stub/Receipt.
Aadi an pira nga ebidensya nga nakuha han SDVC….upod na hini an mga peke nga stub ngan mga betting slip…


text:
Hiruhimangraw:Anthenoides piercei
Mabibilngan dinhi - nagkikinahanglan hin paghubad[Igliwat an wikitext]
Sumala ha Catalogue of life, mabibilngan ini nga species ha "Cape Hatteras; Florida; Guyanas; South Brazil; Bahamas; Caribbean Sea; Caribbean Sea; Guyana Basin; Gulf of Mexico; Yucatan; Cape Frio; Venezuela; Colombia; Dominican Republic; Trinidad and Tobago; Lesser Antilles; Mexico; Caribbean Sea; Nicaragua; Cuba; Belize". Alayon pagbulig hiton paghubad o paghatag hin kadugangan nga kasayoran hinin nga artikulo.:  [1] Lsjbot (talk) 00:51, 7 Marso 2013 (UTC)


text:
Calbiga
An Calbiga, nga an opisyal nga ngaran Munisipalidad han Calbiga, usa nga ika-upat nga klase nga bungto han probinsya han Samar ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Pilipinas. Sumala han 2015 census, mayda an Calbiga 22,945 katawo nga naukoy ha 5,160 nga mga panimalay[1]. An patron nga ginsasaurog han mga Calbiganon kay an imahe ni Nuestra Seniora de la Annunciacion[2]. Ginsasaurog gihap nira kada patron an Pahoy-pahoy (Scarecrow) Festival.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Calbiga mayda kap-atan kag usa (41) nga baranggay.
Kaagi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Dida han 1649, sumpay an Calbiga hit Catbalogan; pagkairu-iha ha 1768, ginbalhin an Calbiga ha hurisdiksyon hit Umauas. Ha bug-os nga panahon han mga Heswita, nabilin nga usa nga visita an Calbiga ngada hit 1772, kun diin nagkamayda an bungto han iya siyahan nga pastor, an Pransiskano nga hi Prayle Miguel Rico (de Jesus), O.F.M.. Tikang hadto, ginbulag an Calbiga ha ilarom han adbokasiya han Anuncacion.
Dida han 1803, nagtukod hi Prayle Juan Caballero de Brozas, O.F.M. hin usa nga kahoy nga singbahan. Pero dida han 1808, naruba ini nga singbahan ngan gintukod na liwat ni Prayle Brozas. Han pag-abot han 1840, diri na maupay an naging kabutangan han kan Brozas ikaduha nga singbahan.
Dida han 1853, nakatirok na hi Prayle Francisco hin sadang nga mga materyales para makahimo hin usa nga bato nga singbahan. Pero, siring ni Redondo (1884, 217) nga kahoy la ngahaw an singbahan.
Waray ginbilin nga permanente nga arkitektural nga mga panigamnan an mga Heswita ha bungto.
Pangiskwelahan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Calbiga in may 37 nga pampubliko na eskwelahan pan-elementarya:
Ngan may-ada ini uusa na pampubliko na eskwelahan pansekundarya - an Calbiga National High School.
Ngan may-ada ini usa na pribado na eskwelahan na pantersera - an Northwest Samar College Inc.
Mga lugar na Pasyadahan han Calbiga[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Lulugayan falls
- Spark Park
- Calbiga River Side
- Langun-Gobingob Cave
- Caecogobius Cryptophtalmus
Pangabuhi han mga Calbiganon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Pag Uuma
- Pangingisda
- Pag hahayopan
Mga Kinuhaan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- "Philippine Statistics Authority | Republic of the Philippines". psa.gov.ph. Retrieved 2019-04-26.
- "Pintakasi: Nuestra Señora de la Anunciación de Calbiga - The Miraculous Patroness of Calbiga". Pintakasi. 2018-01-23. Retrieved 2019-04-26.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Leotychidas
Hi Leotychidas (ha Kinatsila: Leotíquidas , puyde liwat igsurat nga Leotychides, Latychidas, Leotikhidas o Leotikidas) (c. 545 BC–469 BC) usa nga namuno han Sparta 491 BC-476 BC. Hiya an namuno han mga Spartano nga mga puwersa dida han Persyano nga mga Gyera tikang han 490 BC tubtob 478 BC. Diri hiya angay iglipat han anak (ha gawas kuno) ni Agis II, nga amo gihapon an ngaran.
Natawo hiya ha Sparta dida han harani han 545 BC. Hi Leotychidas usa nga gin-anak ha dinastiya nga Eurypontida ngan inmabot hiya ha poder pinaagi han bulig ni Cleomenes I ha pag-ato kan Demaratus para han trono han Sparta dida han 491 BC. Ha urhe nga bahin hadto nga tuig, inmapi hiya han ikaduha nga expedisyon ni Cleomenes ngadto ha Aegina, nga diin napulo nga mga bihag gindakop ngan ginkadto ha Atenas. Pero katapos han kamatay ni Cleomenes dida han tuig 488 BC, hi Leotychidas harapit liwat ginbihag ngadto ha Aegina.
Dida han primavera han 479 BC, hi Leotychidas an namuno hin Griyego hin puwersa ha kadagatan nga an kadamo 110 ka barko ha Aegina ngan ha urhe nga panahon ha Delos. An iya puwersa an nagsuporta han Griyego nga mga rebelyon ha Khios ngan Samos patok han Persia. Ginpirde ni Leotychidas an militar ngan puwersa ha kadagatan han mga Persyano dida han pag-awayan ha Micala (Mycale) ha labnasan han Asia Minor dida han verano han 479 BC (posible ha harani han butnga han Agosto). Han 476 BC, namuno hin expedisyon hi Leotychidas ngadto ha Thessalya patok han Aleudae nga panimalay tungod han ira pag-ugop han mga Persyano, pero inmiwas hiya katapos hiya baydi han pamilya. Pag-uli niya ha Sparta, ginkasohan hiya hin pangurakot, ngan kinmalagiw hiya ngadto han templo ni Athena Alea ha Tegea. Ginsirotan hiya ha exilio, ngan an iya balay ginsunog. An iya apo nga hi Archidamus amo an nagin diarka o namuno han Sparta. Namatay hi Leotychidas katapos hin pira ka tuig, dida han mga harani han tuig 469 BC.
Dugang nga barasahonIgliwat
- Andrew R. Burn, Persia and the Greeks: The Defense of the West 456-478 B.C., New York, 1962
- Peter Green, The Year of Salamis 480-479 B.C., London, 1970
- Simon Hornblower, The Greek World, 479-323 B.C., 3rd ed., London 2002


text:
Isumat.com/5:15AM, June 14, 2020
Naghangyo hi Gobernador Ben Evardone ha mga taga Eastern Samar nga na-stranded didto ha Metro Manila ngan iba pa nga lugar nga deri la anay magkabalik ngadto han probinsya.
Ginhimo ini ni Evardone nga panawagan pira ka oras an naglabay katapos mahipatik an syahan nga kaso han COVID-19 ha Eastern Samar ngan nahirecord han DOH nga 200 na katawo an natapnan han virus ha bug-os nga Region 8. An syahan nga Positive Case ha Eastern Samar in usa nga OFW nga taga bungto han Mercedes nga umuli tikang ha Singapore, pero na-stranded hin sobra usa ka bulan ha Cebu.
Ginklaro han gobernador nga na-iintindihan niya an makuri nga kahimtang han iya igkasi-Estehanon ha iba nga lugar, pero nanginyupo hiya nga kun mahihimo la deri la anay hira umuli ha probinsya kay posible magdurot la ini hin dako nga problema.
Partikular nga gintudlok ni Evardone an mga mulopyo nga nagpapakyaw hin mga sarakyan ug an iba nga nakikisakay hin mga delivery trucks. Sering pa niya, delikado ini nga pamaagi kay deri kilalado an mga iginkakasakay han pagbiyahe nga posible nagdadara han kagaw.
Nagsering pa an amay han probinsya nga pira na nga insidente kun diin damo an nagkakatatapnan han mga magkasarakay dida han pagbiyahe pinaagi hin barko ngan ginpakyaw nga mga vans.
Kun deri gud mahihimo ngan desidido na gud nga umuli, nagsering hi Evardone nga kinahanglan makigsumpayan anay ha Provincial o National Government basi waray mga aberiya dida han pagbiyahe.
Kadungan hini, gin-awhag niya an mga Estehanon nga tumanon an iginpapasunod nga health protocols ngan mag-ampo ha Makagarahom basi deri na magsarang an virus.
Samtang, iginpasabot naman han Parokya han Singbahan Katoliko ha Mercedes nga temporaryo deri la anay magdudumara hin misa nga tatambungan han publiko.
Nagsering an kura paroko nga samtang ginsesegurado pa han LGU ngan health officials an contact tracing, waray la anay pampubliko nga misa, pero magdudumara la gihapon han misa kun diin an padi la ngan sakristan an aadto ha sulod han singbahan. # (KEVIN SIOSANA).


text:
Guindulungan
An Guindulungan usa nga bungto ha lalawigan han Maguindanao ha Pilipinas.
An syahan nga ginhimo nga mayor han kahimo hini nga bag-o nga bungto amo hi Hadji Datu Antao Midtimbang, Sr., usa nga kilalado nga namumuno ha relihiyon nga nagsirbe gihapon nga mayor han Talayan ngan bise-gobernador han probinsya han Maguindanao. An kadam-an han katawhan han Guindulungan, komo bag-o nga hinimo nga bungto tikang han Talayan mga Maguindanaonon.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Guindulungan ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga baranggay.
- Ahan
- Bagan
- Datalpandan
- Kalumamis
- Kateman
- Lambayao
- Macasampen
- Muslim
- Muti
- Sampao
- Tambunan II
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Delaware
An Delaware (/ˈdɛləwɛər/ ( pamati-a))[1] usá han 50 nga mga estado han Estados Unidos, ha Butnga-nga-Atlantico nga rehiyon.[lower-alpha 1] Ginsasapitán iní ha salatan ngan ha katundan han Maryland, han Pennsylvania ha amihan, ngan han New Jersey ngan han Kalawdan Atlantico ha sidlangan. Ginkuha an ngaran han estado tikang kan Thomas West, ika-3 nga Baron De La Warr, usá nga Inggles nga noble ngan syahan nga kolonyal nga gobernador han Virginia.[2]
Na-okupar an Delaware han dumagsaan nga dapit han Rawis han Delmarva ngan in pira nga mga purô ngan teritoryo didâ han sulod han Salog Delaware. Iní an ika-duhá nga gigutiayi ngan ika-unom nga gigutiayi hin molupyo nga estado, kundi amo gihapon an ika-unom nga gidakoi hin densidad. Wilmington an gidakoi nga syudad han Delaware, samtang Dover nga amo an ikaduhá nga gidakoi nga syudad han estado amo an pamunuan o kapital nga siyudad han nasabi nga estado. Ginbahinbahin an estado ngadto hin tuló nga condado, an gigutiayi nga ihap hin bisan anó nga estado. Tikang ha amihan ngadto ha salatan, ini nga mga condado amo an Condado han New Castle, Condado han Kent, ngan Condado han Sussex. Samtang an duhá nga mga condado ha salatan kaurugan mga agrikultural o pag-uumahan, an Condado han New Castle mas urbanizado.
Ugsa gin-explorar an baybayon hiní hin mga Europeo han ika-16 nga gatostuig, gin-uukyan an Delaware hin pira nga mga grupo hin mga Tuminongnong nga mga Amerikano. Upod hiní ha ira an Lenape ha amihan ngan an Nanticoke ha salatan. Syahan anay iní ginkolonisar hin mga negosyante nga Olandes ha Zwaanendael, harani han yana nga bungto han Lewes, han 1631.[3] An Delaware usá han mga 13 nga mga kolonya nga nagtambong dida han Reboluyson Amerikano. Han Disyembre 7, 1787, an Delaware nagin syahan nga estado nga nagratipikar han Konstitusyon han Estados Unidos, ngan tikang hadto gintawag nga "The First State" o An Syahan nga Estado.[4]
Toponimo[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ginngaranan an estado tikang han Salog Delaware, ngan iní liwat ginkuha an ngaran tikang kan Thomas West, ika-3 nga Baron De La Warr (1577–1618) nga amo an namumuno nga gobernador han Kolonya han Virginia han panahon nga an mga Europeo syahan anay nag-explorar o naglayag han salog. An Delaware nga mga Indyo, usá nga ngaran nga gingamit han mga Europeo para han Lenape nga katawhan nga tuminongnong han Siong han Delaware, amo gihapon an ginkuhaan han ngaran.
An apelyido nga de La Warr tikang ha Sussex ngan an katinikangan hiní Anglo-Norman.[5] Posible iní tinmíkang hin Normano nga lieu-dit La Guerre. Iní nga toponimico posible ginkuhà tikang han Linatin nga pulong ager, tikang han Breton nga gwern o kundi man tikang han Urhe nga Linatin varectum (waray tamnan). An mga toponimo nga Gara, Gare, Gaire (an tunog nga [ä] agsob nagbabalhin ha [æ]) makikit-an gihapon hin mga daan nga mga sinurat nga kinutlo ni Lucien Musset, nga din an pulong nga ga(i)ra nangangahulogan na gore (triangulo nga tuna ha dalan). Posible gihapon nga mayda iní sumpay hin patronimiko tikang han daan nga Norse verr.
Mga tigaman[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Samtang an U.S. Census Bureau nadesignar han Delaware nga usá han mga Salatan nga Atlantiko nga mga Estado, agsob iní gin-uupod han Butnga-nga-Atlantico nga mga Estado o kundi man han Dumagsaan nga Estados Unidos.
Mga pinambasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Random House Dictionary
- ↑ "Delaware". Online Etymology Dictionary. Ginhipos tikang han orihinal han Oktubre 12, 2007. Ginkuhà Pebrero 24, 2007.
- ↑ Myers, Albert Cook (1912). Narratives of Early Pennsylvania, West New Jersey and Delaware, 1630–1707, Volume 13. C. Scribner's Sons.
- ↑ "The First to Ratify" o "An Syahan nga Nagratipikar mas nauunod, kay an mga pagtikáng han mga estado ngaha natikang pa han Pagdeklara hin Paglugaring, nga ginsasaurog han Hulyo 4, 1776, nga diin an magigin Estado han Delaware hadto amo an tuló nga ubós nga mga condado han Pennsylvania nga an gobernador didto ha Philadelphia, ngan waray mag-estableser hin paglugaríng tikang hadto nga kalawas kutob han Septyembre 20, 1776. Sumala han opisyal nga websayt han Delaware, "Delaware became a state in 1776, just two months after the signing of the Declaration of Independence." (An Delaware nagin estado han 1776, mga duhá là ka bulan katapos han pagpirma han Pagdeklara hin Paglugaring.) (ref-pdf Archived December 23, 2016, at the Wayback Machine.) Kun sugad man, an Delaware udog amo an kataposán han napulo-kag-tulo nga mga kolonya nga nag-estableser han iya kalugaringon nga magin estado. Dugang pa, an Delaware State Quarter gin-mint upod hiní nga agnay, kundi nagpapakita kan Caesar Rodney nga nangangabayo ha paghinumdom han iya pagin kataposan nga delegado nga nagpakita han Kongreso Kontinental para han makasaysayan nga pagbotos para hin paglugaring. Ngan ha nauungod han orihinal nga Mga Artikulo hin Konfederasyon, an Delaware amo an ika-12 han 13 nga mga estado nga nagratipika.
- ↑ Ware DeGidio, Wanda (2011). Ware DeGidio, Wanda. ed. Ware Family History: Descendants from Ancient, Medieval, and Modern Kings and Queens, and Presidents of the United States. p. 10. ISBN 978-1-4010-9930-5.


text:
Waray-Waray News: PGMA nagmando hin P100-M para mobile clinics
Manila (13 November) -- Ginmanduan ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo an Philippine Amusement and Gaming Corp. (PAGCOR) nga maghatag hin P100 million para magpasarang hin mobile clinics ha bug-os nga nasud.
Ha iya mensahe han 13th Convention of the Philippine Association of Medical Specialists (PAMS) ha Isla Ballroom han Shangri-La Hotel ha Mandaluyong City kaklop nga adlaw, nag asoy hi PGMA mas maupay nga mas damo an mobile clinics pag suporta han PAMS.
Ginpasalamatan niya an PAMS dara han ira mga gindumara nga mga medical missions ngan self-help programs para han ira propesyon nga segun ha iya nakabulig pagsuporta han iya programa han panlawas ug pag iban han hgastos han medesina ngan pulatay han paghag-id ha mga doctor bas imaging espesyalista ha mga tay-aw nga bungsuran.
An PAMs amo an gidadakue nga specialized medical professions nga naabot hin 6,000 an mga miembers ha kabug-usan. Hinabruan gihapon nga an PAMS in nahatag hin libre nga medical and surgical assistance ha magkurihay nga mga familya ha mga tay-aw nga lulugar han nasud pinaai hin mga medical missions.
Segun kan Dr. Rene Catan, PAMS national president, ini nga mga espesyalita ng mga doctor nga may iba iba nga espesyalisasyon in natambulig ha mga kablas ng mulopyo.
Ha pagkayan, natikadamo an mobile medical and dental clinics basi maging mas haluag an community outreach programs labi na ha mga probinsiya
Segun han Presidente an gobyerno in padayon nga nagpapahataas han kalidad han mga ospital han gobyerno ug padayon nga ginbubuhat an mga pitad nga makapan opera hin simple la sama han ceasarian operation. (PIA-Samar) [top]


text:
Ajaccio
An Ajaccio (kaluwas ha Frinanses [aʒaksjo]; Linatin: Adiacium; Kinorso: Aiacciu IPA: [aˈjattʃu]; Initalyano: Ajaccio, [aˈjattʃo]) amo in usa nga komyun ha Fransya. Amo ini an kapital o ulohan ngan gidako-i nga syudad han rehiyon han Corsica ngan han prefektura han departamento han Corse-du-Sud.
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- Articles with short description
- Mga pakli nga nagamit han infobox Franses komyun hin mga waray masabtan nga mga parameter
- Mga barasahon han Fransya nga nakinahanglan hin pagmantener
- Mga barasahon nga mayda Linatin-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Corsican-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Initalyano-nga pinulongan nga sinurat
- Mga turók
- Ajaccio
- Mga komyun han Corse-du-Sud
- Mga prefektura ha Fransya


text:
Kapital (ekonomika)
Ha ekonomika, iton kapital, in hinimo nga daan nga durable nga butang nga gingagamit ha produksyon hin mga papliton nga serbisyo. Iton kapital in diri dayon ginkokonsumo, bisan danay ini in nauubos tungod han proseso hin produksyon. Iton kapital in iba ha tuna kay tungod it kapital in dapat mahimo pinaagi han buhat hin tawo san-o ini malalakip ha produksyon. Ha bisan ano nga oras, an tanan nga pisikal nga kapital in puyde maitudlok komo kapital stock (diri anay ikalipat ha kapital stock han uska entidad hin negosyo.) Ha kayanohan, iton kapital in naglalakip hin bisan ano nga hinimo nga butang nga nagpapaupay han kanan tawo gahom nga makahimo hin magagamitan ha ekonomiya nga buhat - iton bato o pana in kapital para han mga tagalungib nga nagagamitan ini komo uska gamit panganop, ngan mga dalan in kapital para han molupyo hin uska syudad. Iton kapital in uska gingagamit ha produksyon. Iton balay nga personal nga sarakyan in diri kapital pero ini lugod in durable nga butang tungod diri ini gingagamit ha produksyon.
Padugang nga barasahon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Boldizzoni, F. (2008). "chapters 4-8". Means and ends: The idea of capital in the West, 1500-1970. New York: Palgrave Macmillan.
- Hennings, K.H. (1987). "Capital as a factor of production". The New Palgrave: A Dictionary of Economics. v. 1. pp. 327–33.


text:
Waray-Waray News: PGMA nagmando nga maging tertiary hospital an Gamay District Hospital
Catbalogan City (13 November) -- Ginmanduan ni Pres. Gloria Macapagal-Arroyo an Philippine Charity Sweepstakes (PCS) ngan Philippine Amusement Gaming Corporation (PAGCOR) kaupod hi Secretary Francisco Duque han Departamento Panlawas nga himuon an Gamay District Hospital han Northern Samar nga tertiary hospital.
Naging positibo ini nga kabatunan ni PGMA han mahituman hiya ha iya pagbisita ha Eastern Visayas nga may diarrhea outbreak ha nasabi nga lugar.
Sumala han pahayag ni PGMA dida han iya panmulong ha mga doctor han ginbuhat nga 13th Academic Meeting And Annual Convention han Philippine Academy Of Medical Specialists (PAMS) ha Isla Ballroom, Edsa Shangri-La Hotel, Mandaluyong City han Lunes, November 12, 2007, igin estorya ni PGMA an makalooy nga kahimtang han mga magsakit ha Gamay.
Dugang pa niya, 25 capacity bed la an hospital ug naging 60 na an pasyente, nagkulang na hin dextrose ug iba nga mahinungdanon nga igsarampod.
Hagilayon, kaupod an military doctors ug iba pa nga makakabulig, pumalipad an 8th ID Philippine Army nga nakabase ha Camp Lucban, Catbalogan City hin duha nga UH-IH helicopters dara an mga bulong ug mga doktor.
Ha pagkayana, segun kan PGMA ha iya pagtawag kan Governor Raul Daza, damo na daw an umuli ha balay han mga pasyente.
Igin asoy gihapon ni PGMA nga makure liwat kumadto an mga pasyente ha Catarman (kapital nga bungto han Northermn Samar) komo damo dinhi han lugar in waray pa haros mga kalsada. Salit ginmanduan niya hi Sec. Duque nga "Gastusan na lang natin yung hospital ng Gamay at gawin nating tertiary hospital."
Sumala han Presidente, dapat may-ada didto, "Espesyalistang surgeon, meron isang espesyalistang anesthesiologist, meron isang espesyalistang gynecologist dahil iyon ang mga pangangailangan for secondary. Magiging pagkakataon din na yung mga doktor sa banda roon ay makapag-diplomate or fellowship training na rin sa ilalim ng PAMS."
Bisan pa man daw kun nahi iban na an N Samar ha napulo nga gimagpopobrehe aadi pa ini napabilin ha Top 20 kinahanglan pa hiya magpahimo hin mga kalsada, upgrading han hospital ug iba pa basi manggud maka hiw-as nah an kakablasan an N Samar kaupod pa an pira nga probinsiya nga makuri-ay gihapon.
Ginsabi gihapon ni Presidente an iya mando, "I have authorized PAGCOR to release 100 million pesos to set up mobile clinics. This is in support of the outreach programs of your organization." (PIA-Samar) [top]


text:
Maatubang hin kaso nga falsification of public documents, usurpation of authority ngan illegal possession of firearms and ammunition an napulo ka tawo nga nadakop han mga ka pulisan han San Jorge Samar ha usa nga checkpoint hadton byernes han gab-i June 5, 2021. Ini in kahuman maka karawat hin impormasyon an mga kapulisan nga mayda armado nga mga tawo nga sakay hin duha nga pribado nga sarakyan an nakatalaan nga umagi han mao nga bungto.
Gin sumat ni Police Staff Sergeant Jerome Estudillo han San Jorge PNP ha interview han isumat.com nga Nag presentar hin peke nga travel authority ngan mga Identification cards an mga suspetsado durante ha gin dumara nga checkpoint labot la han tulo nga 45 caliber ngan usa nga 9mm pistol ngan mga bala nga nakuha mismo ha poder han upat nga mga suspetsado ha sulod han dara hini nga mga bag.
Unom han mga suspetsado in nag pakilala pa nga mga Army General ngan nagpaka Military uniform nga naka destino ha Trans National Anti Organized Crime Group han Office of the President ha Malacanang subay han ira mga identification cards nga gin pakita ha mga pulis pero ha panginano han mga ka pulisan ha Military Intelligence nahisabutan nga deri tinuod nga an mga suspetsado in konektado ha Armed Forces of the Philippines.
Tikang ha Mindanao an mga suspetsado ngan tikadto ini ha Manila han ma dakop han mga pulis ha San Jorge sakay hin Nissan Patrol ngan Innova nga mga sarakyan. An mga suspetsado in detenindo yana ha detention faciiity han munisipyo.


text:
Domodossola
An Domodossola (Initalyano nga kaluwas: [ˌdɔmoˈdɔssola];[1] Piniemontes: Dòm) usa ka syudad ngan comune ha lalawigan han Verbano-Cusio-Ossola ha rehiyon han Piemonte ha nasod han Italya. Kilalado gihapon ini nga Oscela, Oscella, Oscella dei Leponzi, Ossolo, Ossola Lepontiorum, ngan Domo d'Ossola (tungod han kahamutang hini ha siong han Ossola).
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Archived copy". Ginhipos tikang han orihinal han 2021-06-05. Ginkuhà 2016-05-24.CS1 maint: archived copy as title (link)


text:
Demokrasya
Christel Jo Llamanzares An demokrasya usa nga porma pangobyernohan kun diin an mga molopyo nagamit hin gahum pinaagi hin pagbotos. Ha direkta nga demokrasya, an mga molupyo ha kabug-osan an naporma hin lawas nga namum
Mysha Vernish it pagbutos nira hin tagsa-isyu. Ha representatibo nga demokrasya liwat, an mga molupyo in nagpipili hin representante tikang ha ira mismo. Ini nga mga representate nagkikirigta ngan naporma hin lawas nga namumuno, pananglitan sugad hin usa nga lehislatura. Ha sakob hin liberal nga demokrasya, an mga gahom han mayorya, an nagpapaduso ha sakob han harigi han usa nga representatibo nga demokrasya, pero an batakan-balaod an naghahatag hin katubtuban ha mayorya ngan nagpapanalipod han minorya, sugad hin paghatag ha ngatanan hin pipira nga indibiduwal nga katungod, sugad han pagigin libyano makayakan, ngan pagigin libyano magkatitirok.


text:
Danaw Urmia
An Danaw Urmia (Pinersiyano: دریاچه ارومیه Daryâcheh-ye Orumiyeh; Kinurdo: زه ریاچه ی ورمێ; Inazeri: ارومیه گولو , ارومیه گولی, Inarmenyo: Ուրմիա լիճ or Կապուտան լիճ; hadto nga ngaran: Danaw Matiene usa nga mapag-ad nga danaw ha amihanan-katundan nga Iran harani ha Turkiya. An danaw aada ha kabutngaan han mga lalawigan han Sinirangan nga Azerbaihan ngan Katundan nga Azerbaijan, katundan han salatan nga bahin han harani ha itsura nga Dagat Caspio. Gidadakoi ini nga danaw ha sulod han Butnga nga Sinirangan, ngan ikatulo ha gidadakoi nga mapag-ad nga danaw ha kalibotan nga mayda kahaluag nga ginbabanabanahan 5,200 km² (2,000 milya²). Ha iya gihahaluagi nga kadako, mayda ini 140 km (87 milya) kahilaba, ngan 55 km (34 milya) kahaluag. An iya gihahalarumi nga punto mayda 16 m (52 ft) nga kahalarom.


text:
Mexico, Pampanga
An Mexico usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 109,481 ka tawo ha 20,382 nga mga panimalay. An ngaran hini tikang han Mexico o Méjico (Méhiko), an ngaran han nasod ha Amihanan nga America.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Mexico ginbahin ngadto hin kap-atan kag tulo (43) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Puthaw nga Kurtina
An Puthaw nga Kurtina an ngaran han katubtuban nga nagtutunga han Europa ngadto ha duha nga magkalain nga lugar tikang han kahuman han Gera Pangkalibutan II ha 1945 tubtob han katima han Matugnaw nga Gera ha 1991. An termino in nagsisimbolo han mga panalimbasug han Soviet Union nga maharang an kalugaringon ngan an iya mga satelayt nga estado tikang ha abre nga pakikipagharampang ha Katundan ngan an diri-kontrolado-han-Soviet nga mga lugar. An aada ha sinirangan nga bahin han Puthaw nga Kurtina in mga nasod nga nakasumpay o naiimpluwensiyahan han Soviet Union.


text:
Diabetes mellitus
An Diabetes mellitus amo an usa nga sakit nga kulang it nahihimo nga insulin han lawas. An insulin amo an kinahanglan nga pantunaw han mga asukar ngan iba pa nga pagkaon ngan mahimo ini nga kusog han lawas. An may sakit hini, natirok la an damo nga asukar ha dugo nga agsob nangangadto ha durudilain nga komplikasyon ha lawas.
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
Padugang nga barasahon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Diabetolohiya
- Polonsky KS (2012). "The Past 200 Years in Diabetes". New England Journal of Medicine. 367 (14): 1332–40. doi:10.1056/NEJMra1110560. PMID 23034021.


text:
Medina
- Para hit lain nga kagamit, kitaa an Medina (pansayod).
Medina (kaluwas: mɛˈdiːnə; Inarabo: المدينة المنورة, (Inarabo nga kaluwas: ælmæˈdiːnæt ælmuˈnɑw.wɑrɑ), o المدينة (Inarabo nga kaluwas: ælmæˈdiːnæ}}; gintransliterar gihapon komo Madinah; opisyal nga ngaran al-Madīnah al-Munawwarah) usa nga syudad ha may rehiyon han Hejaz ha katundan han Arabya Saudi, nga naserbe komo ulohan han Lalawigan han Al Madinah. Ikaduha ini nga gibabaraani nga syudad ha Islam, ngan amo in lubnganan ni manaragna ha Islam Muhammad.


text:
Ngatanan nga mga talaan panpubliko
Pinantampo nga pagpakita han ngatanan nga mga log han Wikipedia.
Puydi nimo pahalipoton ini ang lista pinaagi han pagpili han kun ano nga klase nga log, an agnay-gumaramit (case-sensitive), o an apektado nga pakli (case-sensitive gihapon).
- 10:35, 25 Mayo 2014 Archaeodontosaurus hiruhimangraw mga ámot ginbalhin an pakli nga Hiruhimangraw:Centrotus cornuta ngadto ha Hiruhimangraw:Centrotus cornutus (Official name)
- 10:35, 25 Mayo 2014 Archaeodontosaurus hiruhimangraw mga ámot ginbalhin an pakli nga Centrotus cornuta ngadto ha Centrotus cornutus (Official name)
- 12:00, 16 Enero 2010 An gumaramit nga akawnt nga Archaeodontosaurus hiruhimangraw mga ámot in lugaring nga ginhimo


text:
TACLOBAN CITY – Arestado an usa nga municipal councilor matapos magpabuto hin pusil ha Barugo, Leyte kasangkulop, January 19.
Ginkilala an suspek nga hi Jessie Cabanacan, 64 anyos, SB Member han Barugo ngan residente han nasabi nga lugar.
Subay han inisyal nga imbistigasyon han Barugo PNP, nagpapatrolya an mga kapulisan han makabati hira mga buto hin pusil ha gawas han bulangan han Barugo.
An rason daw kun kayano nagpabuto hin pusil hi konsehal Cabanacan tungod nga waray makaka-agi an iya sarakyan han kadamo na han mga sarakyan ha bulangan.
Maatubang an suspek hin illegal possession of firearms samtang paslak na hiya ha Barugo PNP.


text:
Hadji Mohammad Ajul
An Hadji Mohammad Ajul usa nga bungto ha lalawigan han Basilan ha Pilipinas. Nahimo ini pinaagi han Muslim Mindanao Autonomy Act No. 192, nga ginratipika ha plebisito dida han Mayo 22, 2006. Nahimo ini tikang hin napulo kag usa (11) nga mga baranggay nga kabahin han una han Tuburan.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Hadji Mohammad Ajul in ginbahin ha 11 ka mga baranggay.
- Basakan
- Buton
- Candiis
- Langil
- Langong
- Languyan
- Pintasan
- Seronggon
- Sibago
- Sulutan Matangal
- Tuburan Proper (Pob.)
External links[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.


text:
Disenyo
An disenyo, usa nga pulong nga agsob gamiton ha kontexto han mga aplikado nga mga arte, inheyeriya, arkitektura ngan iba pa nga mga panhimo nga mga panuyo. Amo ini an tawag han proseso han pagtikang ngan pagpadukwag hin plano para hin produkto, istruktura, o komponente. Gin-gagamit liwat ini para han kataposan nga solusyon nga plano (sugad hin proyekto o modelo) o han resulta han pag-implementa hini nga plano (sugad han butang nga ginhimo o proyekto nga gin-implementa). Ha bag-o la nga kagamit, an mga proseso ginkita liwat nga mga resulta hin disenyo ngan ini naghatag hin bag-o nga kahulogan han pulong nga "disenyo hin proseso".
An pagdisenyo nakinalanglan hin disenyador nga magkikita han aestetiko, paggamit ngan iba pa nga mga aspeto hin butang o proseso ngan ini makinahanglan hin research, panhunahuna, pagmodelo, interactive adjustment, ngan pag-otro-hin-disenyo.


text:
Caluya
An Caluya usa nga 4th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Antique ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 20,049 ka tawo ha 3,942 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Caluya mayda napulo kag walo (18) nga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Isumat.com/12:53PM, Enero 18, 2021
Deri magkakaada hin dagko nga industriya ngan manufacturing companies an Eastern Visayas kun waray international seaport ngan international airport ha aton dapit, sumala kan Eugene Tan, Presidente han Philippine Chamber of Commerce and Industry (PCCI) Tacloban-Leyte.
Dida han interview ha iFM-RMN Tacloban, nagsering hi Tan nga hapagkayana harayo pa an posibilidad para lumangbo an manufacturing industry ha Rehiyon Otso tungod nga waray man international seaport ngan international airport.
Ini nga mga facilidadis in kinahanglan nga matukod basi an mga kapitalista o magdudumara han kompaniya in deri kukuri-an pagbiyahe han mga higamit ngan materyales nga gagamiton ha mga pabrika ngan industriya.
Sumala pa kan Tan, kun aadto la ha Manila ngan Cebu madunggo an dagko nga barko ngan mga eroplano nga kakargahan han mga epektos, mahal hin duro an balor han transportasyon kay igbibiyahe pa ini nganhi ha rehiyon. Maupay unta kun aanhi mismo ha Eastern Visayas an international airport ngan seaport kay makakamenos han gastos ngan makaka-aghat ini hin mga investors.
Dida gihapon han mao nga interview, nagpabati hin pagtoo hi Tan nga waray mga negosyante ha aton dapit nga nagpapasulabi han presyo han mga papliton ngan iba pa nga produkto. Ini an iya reaksyon kasumpay han higtaas nga presyo han papliton tikang pa hadin Disyembre tobtob yana nga mga panahon.
Sumala ha iya, an hitaas nga presyo in igindidikta han mga suppliers. Kun mahal an pagpalit mapatubo gihapon an mga negosyante. Nagsering pa hi Tan nga kulang hin supply an mga produkto yana tungod han mahinay nga pagdeliver han mga produkto tikang ha iba nga nasud tungod han pandemya.
Usa gihapon nga rason han pagmahal han presyo amo an epekto han sunod-sunod nga kalamidad nga nakadaot han mga produkto ha agrikultura ngan nakakapadugay han pagbiyahe han mga produkto tungod han mga landslides ngan baha.
Iya iginpananglitan an pagtabok han mga trak ha Matnog tikanhi ha Region 8 kun diin usahay inaabutan hin usa ka semana antis makasakay ha ferry boat an mga trak han produkto. Tungod han gastos ha transportasyon, napipiritan an mga truckers pag-umento han presyo, sanglit marumahal an delivery. #


text:
Kurow
An Kurow usa nga bungto ha Siong Waitaki ha South Island han New Zealand. Ada ini ha Otago nga rehiyon, mga 55 ka kilometro nga sulod o irayá tikang ha Oamaru. An Kurow nahamutang harani hin pipira nga mga importante nga hydroelektriko nga mga proyekto.
Mga pananglitan o ehemplo hin ugsa-Europeo nga Maori nga mga pintura ha lungib mabibilngan hin mga pira ka kilometros tikang ha Kurow, harani han gamay nga lugar nga urukyan nga an ngaran Duntroon.
Mayda kontrobersya kon diin nagtíkang an ngaran. An lokal nga Maori ngan damo nga mga nangungukoy nga kasanhi-nga-nangungukoy nasiring nga gin-Ininglis ini nga forma han ngaran han harani nga bukid-bukid Te Kahurau, pero mayda mga katulinan hin mga mangurukoy tikang ha Europa (ngan labi na an mga tikang ha Polonya) nga nasiring nga an ngaran tikang han lugar nga Kurów ha Polonya. Ini nga ikaduha nga teorya ginsisiring nga baga diri posible, tungod hin kakulangan hin mga nahisaysay nga mga nangukoy han una o yana nga an katulinan Polako dida han bungto.
An katuna-an palibot han Kurow naglalakip hin mga summerfruit nga orchard, ngan nagtitikadamo nga mga Pinot Noir gintatanom dida hit mga limestone nga katuna-an.


text:
Lista han mga Libro han Biblia
Mga Libro han Hebreo nga Kasuratan Antes an Komon (Kristiano) nga Panahon
Mga Libro han Griego nga Kasuratan nga Iginsurat ha Komon (Kristiano) nga Panahon
[An mga nagsurat han pipira nga libro ngan an mga lugar diin iginsurat an pipira nga libro diri sigurado. Damu nga petsa an ginbanabana la. An simbolo nga a. nangangahulogan nga “antes han,” an k. nangangahulogan nga “katapos han,” ngan an m. nangangahulogan nga “mga” o “ha pagkarkulo.” An B.C.E. nangangahulogan nga “Before the Common (Christian) Era,” o Antes an Komon (Kristiano) nga Panahon, ngan an C.E. nangangahulogan nga “Common (Christian) Era,” o Komon (Kristiano) nga Panahon.]


text:
Guimarães
An Guimarães (Pinortuges nga pagluwas: [ɡimɐˈɾɐ̃jʃ]) usá nga syudad ngan munisipyo nga nahamutang ha amihanan nga Portugal, ha distrito han Braga. An tikang han kaagi nga sentro han bungto hini ginlista nga usá nga UNESCO World Heritage Site tikang han 2001, ha pagkilala nga iní usá nga "kilalado nga maupay hin ka-konserba ngan tinuod nga pananglitan hin pagdukwag hin medieval nga panimungto ngadto hin moderno nga bungto" ha Europa.
An Guimarães bahin giahpon han Ave Subrehiyon (usá han mga industrialisado hin duro nga mg subrehiyon han nasod), pati gihapon han hadto ha kaagi nga Minho nga lalawigan. An syudad mayda kamolupyohan nga 52,181 nga nangungukoy.[1] An kamolupyohan han munisipyo han 2011 mga 158,124,[2] hin langyab nga 240.95 square kilometres (93.03 sq mi).[3] An yanâ nga Alkalde amo hi Domingos Bragança, han Partido Sosyalista. Ginsasapitan an munisipyo ha amihan han munisipyo han Póvoa de Lanhoso, ha sidlangan han Fafe, ha salatan han Felgueiras, Vizela ngan han Santo Tirso, ha katundan han Vila Nova de Famalicão ngan ha kanawayan han Braga.
Ginpanimungto an syudad han ika-9 nga gatostuig, hadto nga panahon gintawag iní nga Vimaranes. Iní nga pagtawag bangin nagtikáng han man-gugubat nga hi Vímara Peres, nga nagpilì hiní nga lugar nga amo an magin prinsipal nga lingkoranan han Kondado han Portugal nga iya ginlúpig para han Ginhadian han Galicia.
An Guimarães mayda dako nga pagka-importante ha kaagi tungod han papel nga gindará hiní han pagtukod han Portugal. Agsob nga tinatawag an syudad nga "natawohan han pagkanasodhanon nga Portuges" o kundi man "an syudad nga puyot" (Cidade Berço ha Pinortuges) tungod kay gintutuohan nga an syahan nga hadì han Portugal, hi Afonso Henriques, natawo didâ, ngan tungod gihapon nga an Pag-awayan han São Mamede - nga ginkikita nga pagtikang nga panhinabô han pagtukod han Ginhadian han Portugal - nahinabo hirani han syudad.[4]
Hin pirá ka dekada, an Guimarães amo an kapital o pamunuan han Kondado han Portugal, kundi, hin madalî nga panahon katapos han Pag-awayan han São Mamede (1128), ngan tungod han mga panginahanglanon han Reconquista, an Coimbra amo an nagin pamunuan han ginhadi-an.[5]
An mga molupyo han Guimarães agsob nga tinatawag nga mga "Vimaranenses" (mga Vimaranesnon) ngan "Conquistadores" (mga Nanlupig) tungod han nahahanungod nga na-ereder ha kaagi han panlupig nga gintikáng ha Guimarães.
An Guimarães, upod han Maribor, Eslovenya, amo an Europeo nga Pamunuan hin Kultura han 2012.
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga parokya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ha pagdumara, ginbahinbahin an munisipyo ngadto hin 48 nga mga parokya sibil o mga fregesya (freguesias):[6]
- Abação e Gémeos
- Airão Santa Maria, Airão São João e Vermil
- Aldão
- Arosa e Castelões
- Atães e Rendufe
- Azurém
- Balazar
- Barco
- Briteiros Salvador e Briteiros Santa Leocádia
- Briteiros Santo Estêvão e Donim
- Brito
- Caldas das Taipas (Caldelas)
- Candoso (São Martinho)
- Candoso São Tiago e Mascotelos
- Conde e Gandarela
- Costa
- Creixomil
- Fermentões
- Gonça
- Gondar
- Guardizela
- Infantas
- Leitões, Oleiros e Figueiredo
- Longos
- Lordelo
- Mesão Frio
- Moreira de Cónegos
- Nespereira
- Oliveira, São Paio e São Sebastião
- Pencelo
- Pinheiro
- Polvoreira
- Ponte
- Prazins (Santa Eufémia)
- Prazins Santo Tirso e Corvite
- Ronfe
- Sande São Lourenço e Balazar
- Sande (São Martinho)
- Sande Vila Nova e Sande São Clemente
- São Torcato
- Selho (São Cristóvão)
- Selho (São Jorge)
- Selho São Lourenço e Gominhães
- Serzedelo
- Serzedo e Calvos
- Silvares
- Souto Santa Maria, Souto São Salvador e Gondomar
- Tabuadelo e São Faustino
- Urgezes
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Archived copy" (PDF). Ginhipos tikang han orihinal (PDF) han 2013-10-29. Ginkuhà 2018-01-15.CS1 maint: archived copy as title (link)
- ↑ Instituto Nacional de Estatística
- ↑ Direção-Geral do Território Archived 29 September 2014[Date mismatch] at Archive.is
- ↑ História de Portugal - Pag-awayan han Sao Mamede Archived 9 March 2016[Date mismatch] at the Wayback Machine.
- ↑ "Condado Portucalense - História de Portugal (ha Pinortuges)". Ginhipos tikang han orihinal han 2016-03-27. Ginkuhà 2018-01-15.
- ↑ Diário da República. "Law nr. 11-A/2013, pages 552 56-58" (pdf) (ha Pinortuges). Ginkuhà 23 Hulyo 2014.CS1 maint: unrecognized language (link)
- Pages with script errors
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- CS1 maint: archived copy as title
- Webarchive template archiveis links
- Webarchive template warnings
- Webarchive template wayback links
- CS1 maint: unrecognized language
- Articles with short description
- Coordinates on Wikidata
- Mga turók
- Mga munisipyo han Portugal


text:
Koronadal
An Syudad han Koronadal nga kilalado liwat ha ngaran nga Marbel usa nga syudad ha lalawigan han South Cotabato ha Pilipinas. Amo ini an kapital nga syudad han South Cotabato. Amo gihapon ini an sentro han edukasyon, administrasyon, komersyo, ngan pagbaligya ha South Cotabato, ngan han harani nga probinsya han Sultan Kudarat.
Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 133,786 ka tawo ha 27,623 nga panimalay.
An Koronadal nahimo nga kabahin nga syudad han South Cotabato dida han 1998. Han 2003, ginkilala ini nga "Most Competitive City" o Syudad nga Pinakamakusog an Pagkumpetensya dida han gamay-nga-syudad nga kategorya. Pinaagi han Executive Order No. 304, han petsa nga Marso 30, 2004, an Syudad han Koronadal nahimo nga sentro han rehiyon han SOCCSKSARGEN nga rehiyon, nga amo an mga probinsya han North Cotabato, Sultan Kudarat, ngan han mga syudad han Kidapawan, Tacurong, ngan Cotabato tikang han Butnga nga Mindanao nga Rehiyon, ngan han mga probinsya han South Cotabato ngan Sarangani ug an mga syudad han Koronadal ngan General Santos nga han una tikang han Rehiyon XI.
Mga BaranggayIgliwat
An Syudad han Koronadal ginbahin ngadto hin karuhaan kag pito (27) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
An ngaran kan kolum na ini Bakilid, kabaing kan pagkabakilid kan mga pig-aagihan kan kinapobrehan, may pandemya man o mayo, pero lalo na nanggad ngunian na igwa nin kalaban na dai nahihiling, an Coronavirus. An kanta kan nasa kindergarten na mga aki o nasa Grade 1 na “Jack and Jill”, huna ta saná kanta ki aki pero may parumdom ini sa kamugtakan kan mga nasa bakilid na lugar. “Jack and Jill went up the hill/ to fetch a pail of water./ Jack fell down, and broke his crown/and Jill came tumbling after.” Pagharok na saná ki inumon, matukad pa an magtugang na aki sa kantang ini. Kun durudimalas ta mahalnas an bakilid pagkauran, pwedeng madanyaran pa an buhay. Marhay kun malapô saná na pwede pang ipahilot. Pàno kun mapuruhan?
Pasìrip saná ini kan sakripisyo kan mga pobre puon kan aki pa sinda sagkod paggurang. An bakilid na dalan simbolo kan pinaghahalian kan pagtios kan kadaklan na haros dai natatapos, naipapasa pa ngani sa minasurunod na henerasyon. Bakilid. Mga gilid kan triyanggulo kan kamugtakan kan sosyudad. Sa triyanggulo, dikit saná an nasa itaas alagad dakol an sakop nindang kayamanan buda poder. Maski kaisipan gusto pang sakupon kan diit na porsyentong ini kan populasyon. Alagad an hiwas kan triyanggulo sa ibaba iyo an milyun-milyon na naglalapigot sa paghinguwa, alagad kadaklan na beses bakong sulit an nakukuang balik sa kapagalan ninda. May salâ talaga an tamanyo kan pakaareglo kan buhay-buhay bako saná sa Pilipinas kundi sa bilog na kinaban. Kaya an napapaspas an tsinelas sa kapoprotesta, an napapaas sa kakukurahaw na dangugon an kasaraditan iyo an mga nasa bakilid na kamugtakan. Hagad na itama an nakakapagabat pa sa dati nang magabat. Alagad ngunyan, namemeligro na an kaiyu-iyong kalasag sa lado kan konstitusyon na paalawan kan mga pobre na pwedeng paluyahon kan Anti-Terrorism Law. Napirmahan na kan presidente an bagong ley na ini pero may mga abogado na kinukuwestyon kun sunò ini sa sinasabi sa konstitusyon. Pinahiwas kaya ki marhay an paliwanag kun ano an terorismo. Madaling masahutan na an pagreklamo sa inhustisya o an pagkwestyon sa barikig na implementasyon kan mga ley may katuyuhan na rauton o pabagsakon an gobyerno kaya an dakol nin reklamo puedeng apudon na terorista. Makakurab lalo na sa mga uminagi na sa kadipisilan kan panahon nin Martial Law. Pàno na saná an mga nasa masakit na kamugtakan?
Dahil sa pandemya, may kahaditan an mga magurang kun pàno makakanuod ki marhay an mga aki na maadal pa sanáng magsurat, magbilang, asin magbasa. Kan dai pa an lockdown, may problema na kita sa mga non-readers. An pagbasa pati iyo an lyabe sa dakol na kaaraman. Habo kita na an lockdown generation na nasa mga lugar na dai pwedeng turuan talaga ki face to face ki mga maestra o magdarakula na maluyang magbasa, magbilang, buda magsurat. Syempre, may tiwala kita na gigibuhon kan Department of Education an gabos na pwedeng gibuhon tanganing masimbagan an pangangaipo kan edukasyon ngunyan na pandemya. Kayâ an boses na hali sa mga liblib na lugar, kaiba na an mga nasa syudad, na tiuson ki marhay, importante nanggad na madangog. An pagpaabot kan mga kahaditan o mga pagsabi kan mga nanginginot na pangangaipo nganing mabuhay importante sa arualdaw na urulay-ulay sa komunidad. Dai dapat ini pag-ulangon ki ano pa man na paghumâ ta an matalingkas na pagpahayag iyo an harigi kan maugmang sosyudad. Ini man an piggigikanan kan respeto kan mga namamanwaan sa gobyerno.
Dakulon an hahampangon na mga problema kan mga paratukdo ngunyan na panahon pero aram tang marhay na an satong mga paratukdo, sobra-sobra an dinudusay na panahon nganing makaukod an kaakian. Sarong halimbawa kun ano an piggigibo kan mga paratukdo iyo an nabareta sa Rappler kan Mayo 30, 2020: Teacher walks extra mile during pandemic to help students in Sorsogon. Si Michelle Rubio, sarong public school teacher sa Calao Elementary School, Sorosogon City. Nagbugtak sya ki sarong sadit na library sa barangay. Laminated an mga babasahon tangani daang madali ining ma-disinfect. Pighinguwa nya man na magin marhay an internet connection nganing gabos na estudyante makapag-adal na sinusunod an physical distancing. Bako saná ini an gibo nya. Nakipagtabangan man sya sa iba-ibang grupo nganing makakua ki financial aid an 60 Bikolanong pamilya na nalaom kan lockdown sa Manila. Nagtatabang pa sya sa mga IPs—indigenous people—sa lugar ninda
Malalampasan ta an mga pagtios na dara kan pandemyang ini. Sa sarong banwa sa Albay, nabareta kan Hulyo 9, 2020, na dakol an nagkakaragat ki ayam ta dakol na ayam daa an nagbabarasaybasay na sa mga kalye ta dai na an mga ini kayang bahugon kan mga kag-ataman sainda. Dahil ngani ta dakol an nawaran ki ikabubuhay dahil sa lockdown. Kun ibalik ta an diskusyon sa mga aking nag-iiskwela, mahihiling ta na makukulangan ki tamang pagkakan an mga pamilya. Importante talaga na mas pakusugon kan gobyerno an nutrition program lalo na sa mga barangay. Siguruhon nanggad na dai maisakripisyo an pag-ataman kan bilog na pagkatawo kan mga aki. May pakiaram man kaya an marhay na nutrisyon sa katibayan sa pagsabot kan pigbabasa kan mga aki. Bako saná an matibay na pagturo kan mga paratukdo an importante. Kaya, programa nin gobiyerno sa nutrisyon tawan nanggad ki importansya. An mga paratukdo tawan kan gabos na suporta na kaipuhan ninda sa pag-asikaso kan masaralihid na mamamanwaan.
An buhay kan Bikolano buhay nin pagdaog sa mga problemang dara kan bagyo, pagtuga kan bulkan, buda kun anu-ano pang problema. Sa ngunyan, sige saná kita. Tukad, lugsot sa bakilid. Dyan kita nagigin matibay na tawo. Matinios bako sa negatibong kahulugan kaini, kundi matinios ta gusto tang abuton an sarong sosyudad na may kapantayan, may respeto sa kada saro an mga tao, buda an gusto ta talagang mangyari, maging maugma an satong pag-iriba-iba sa komunidad.
.


text:
Kaarangay:Mga namatay han 130 nga dekada UC
Mga tawo nga namatay han 130 nga dekada UC.
Kitaa gihapon: Mga natawo han 130 nga dekada UC.
Mga ubos-nga-kaarangay
Ini nga kaarangay mayda han mga nasunod nga 10 nga mga ubos-nga-kaarangay, tikang hin 10 nga kabug-osan.
#
- Mga namatay han 130 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 131 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 132 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 133 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 134 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 135 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 136 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 137 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 138 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 139 UC (waray sulod)


text:
Tupi, South Cotabato
An Tupi usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han South Cotabato ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 53,440 ka tawo ha 11,049 nga panimalay. Nahamutang ini ha ubos hin nagmingaw nga bulkan, an Bukid Matutum. It Tupi ginsisiring nga amo an gidamo-i hin bunga ngan bukad ha South Cotabato. Waray pa la mag-iha nga nagtukod dinhe in mga facility an PLDT.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Tupi ginbahin ngadto hin napulo kag lima (15) nga mga baranggay.
- Acmonan
- Bololmala
- Bunao
- Cebuano
- Crossing Rubber
- Kablon
- Kalkam
- Linan
- Lunen
- Miasong
- Palian
- Poblacion
- Polonuling
- Simbo
- Tubeng
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Kaarangay:Mga natawo han 520 nga dekada UC
Mga tawo nga natawo han 520 nga dekada UC.
Kitaa gihapon: Mga namatay han 520 nga dekada UC.
Mga ubos-nga-kaarangay
Ini nga kaarangay mayda han mga nasunod nga 10 nga mga ubos-nga-kaarangay, tikang hin 10 nga kabug-osan.
#
- Mga natawo han 520 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 521 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 522 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 523 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 524 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 525 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 526 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 527 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 528 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 529 UC (waray sulod)
Mga pakli ha kaarangay nga "Mga natawo han 520 nga dekada UC"
Ini nga kaarangay mayda han amo la nga nasunod nga pakli.


text:
Kaarangay:Mga namatay han 10 nga dekada UC
Mga tawo nga namatay han 10 nga dekada UC.
Kitaa gihapon: Mga natawo han 10 nga dekada UC.
Mga ubos-nga-kaarangay
Ini nga kaarangay mayda han mga nasunod nga 10 nga mga ubos-nga-kaarangay, tikang hin 10 nga kabug-osan.
#
- Mga namatay han 10 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 11 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 12 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 13 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 14 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 15 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 16 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 17 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 18 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 19 UC (1 P)


text:
Water District, City Government nagbubulig matagan hin tubig an Norte Tacloban
Water District, City Government nagbubulig matagan hin tubig an Norte TaclobanMay 18, 2021 No Comments on Water District, City Government nagbubulig matagan hin tubig an Norte Tacloban
Samtang nagpapadayon pa iton paghingayad nga maplastar hin maupay iton surok/supply hiton tubig ngadto ha Norte Tacloban pabahay, an City government of Tacloban in naghihimo liwat hin mga paagi agud la nga matagan hin tubig an mga nag-uukoy ha Norte han siyudad.
Usa na hini an pagbutang hin mga tangke o water tanker ha usa nga lugar sulod han Pabahay subdivisions kun diin adto mag-aalog hin tubig an mga molupyo samtang diri pa nakakadiretso ha ira tagsa tagsa nga gripo an tubig.
Ha kadugangan, an Leyte Metropolitan Water District nga mas kilala na yana nga PrimeWater Leyte Metro ngan han City Governernt of Tacloban in may-ada naka salang ha konseho han siyudad nga “Resolution No. R2021-14-442- Request to pass a Resolution for Authority to Enter into a Memorandum of Agreement By and Between the City Government of Tacloban and Leyte Metropolitan Water District, Represented by its General Manager, Mr. Pastor A. Homeres, Relative to the Assignment of Water Delivery Truck for the City of Tacloban, to be Used Exclusively for the Supply of Water in the Tacloban North Communities.”
Ini nga ginhihingita nga MOA in ginaadman yana han komitiba ha City Council nga Committee on Rules, Laws and Privileges.Ha panahon nga ma aprobaran na ini han konseho, may-ada na gud truck nga para gudla hin pag deliver han tubig ha Norte Tacloban samtang nga padayon pa an panbutang han mga tubo para han permanente nga tubig dida hini nga lugar.
Kasumpay hini, dida han nakalabay nga semana, ginmeeting ni Mayor Alfred S. Romualdez an mga opisyales han PrimeWater Leyte Metro, City Housing ngan National Housing Authority. Dida hini nga meeting, igin plastar ngadto kan Mayor Alfred an ngatanan nga plano para han connection han tubig ha mga balay didto ha Norte Tacloban.
M. Padernos/CIO


text:
Oktubre 14
Batakan:OktubreKalendaryo2023 An Oktubre 14 an ika-287 nga adlaw han tuig han kalendaryo Gregoriano. Mayda pa 78 nga adlaw nga nahabilin hit tuig.
Mga Importante nga Nahinabo Yana nga Adlaw[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Natawo Yana nga Adlaw[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Namatay Yana nga Adlaw[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Ginsasaurog Yana nga Adlaw[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- BBC: On This Day
- Today in History: October 14 Archived 2005-10-28 at the Wayback Machine.


text:
Villaviciosa, Abra
An Villaviciosa usa nga ikalima nga klase nga bungto han lalawigan han Abra han Administratibo nga Rehiyon han Cordillera han Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 4,877 ka tawo ha 930 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Villaviciosa ginbahin ngadto hin walo (8) nga mga baranggay.
- Ap-apaya
- Bol-lilising
- Cal-lao
- Lap-lapog
- Lumaba
- Poblacion
- Tamac
- Tuquib
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Calimocho
An Calimocho (tikang han Vascongado Kalimotxo) usa nga irimnon nga nahihimo hin mga 50% nga tinto nga vino ngan 50% nga nahabase-ha-cola nga diri napahubog nga irimnon o soft drink. Mga iba nga ngaran para hini amo an Rioja libre (tikang ha "Rioja", ngan "Cuba Libre"), ngan puyde gihapon kali o motxo (ginpahalipot tikang han Vascongado nga ngaran hini).
Ha Chile tinatawag ini nga irimnon nga jote (ha Chileño nga Kinatsila para hin banog o manaol), ngan ha Croacia tinatawag ini nga bambus (Croaciano para hini bamboo). Ha Republika Czeka tinatawag ini nga "houba."


text:
John Adams
ika-2 nga Mangulo han Estados Unidos
Ha puwesto Marso 4, 1797 – Marso 4, 1801 Sugbong Mangulo
Thomas Jefferson Gin-unahan ni
George Washington Ginsundan ni
Thomas Jefferson Syahan nga Sugbong-Mangulo han Estados Unidos
Ha puwesto Abril 21, 1789* – Marso 4, 1797 Mangulo
George Washington Gin-unahan ni
Gintukod an puwesto Ginsundan ni
Thomas Jefferson Estados Unidos nga Ministro ha Korte han St. James's
Ha puwesto Abril 1, 1785 – Marso 30, 1788 Gin-appoint ni
Kongreso han Konfederasyon Gin-unahan ni
Gintukod an puwesto Ginsundan ni
Thomas Pinckney [[Estados Unidos Embahador ha Batakan:CountryPrefixThe|Estados Unidos Ministro ha Batakan:CountryPrefixThe]]
Ha puwesto Abril 19, 1782 – Marso 30, 1788 Gin-appoint ni
Kongreso han Konfederasyon Gin-unahan ni
Gintukod an puwesto Ginsundan ni
William Short Delegado ha Ika-Duha nga Kontinental nga Kongreso tikang ha Massachusetts
Ha puwesto Mayo 10, 1775 – Hunyo 27, 1778 Gin-unahan ni
Gintukod an puwesto Ginsundan ni
Samuel Holten Delegado ha Syahan nga Kontinental nga Kongreso tikang ha Massachusetts Bay
Ha puwesto Septyembre 5, 1774 – Oktubre 26, 1774 Gin-unahan ni
Gintukod an puwesto Ginsundan ni
Ginwara an puwesto
Personal nga mga detalye Natawo
Oktubre 30, 1735 ( 1735-10-30) Braintree, Massachusetts (yana Quincy) Namatay
Hulyo 4, 1826 (edad 90) Quincy, Massachusetts Partido nga politikanhon
Federalista (Mga) Asawa
Abigail Smith Mga anak
Nabby John Quincy Susanna Charles Thomas Elizabeth (Stillborn) Alma mater
Harvard University Propesyon
Abogado Pirma
An panahon-hin-pag-alagad ni Adams komo Sugbong-Mangulo talagsa gintalaan nga natikang han Marso 4 o Abril 6. An March 4 amo an opisyal nga pagtikang han syahan nga panahon-hin-pag-alagad han sugbong-mangulo. An Abril 6 amo an pitsa nga diin an Kongreso nag-ihap han mga elektoral nga botos ngan nagsertipika hin Sugbong-Mangulo. An April 21 amo an pitsa han pagtikang pagpreside ni Adams han Senado.
Hi
John Adams (Oktubre 30, 1735 – Hulyo 4, 1826) usa nga Amerikano nga politiko ngan amo an ikaduha-nga Mangulo han Estados Unidos (1797–1801), katapos han iya pag-alagad komo syahan nga Sugbong-Mangulo (1789–1797) hin duha ka panahon-hin-pag-alagad. Ginkikita hiya nga usa han mga nagdara hin duro nga mga mga Founding Fathers of the United States o Mga Nagtukod-nga-Amay han Estados Unidos.


text:
Kaarangay:Mga natawo han 570 nga dekada UC
Mga tawo nga natawo han 570 nga dekada UC.
Kitaa gihapon: Mga namatay han 570 nga dekada UC.
Mga ubos-nga-kaarangay
Ini nga kaarangay mayda han mga nasunod nga 10 nga mga ubos-nga-kaarangay, tikang hin 10 nga kabug-osan.
#
- Mga natawo han 570 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 571 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 572 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 573 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 574 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 575 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 576 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 577 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 578 UC (waray sulod)
- Mga natawo han 579 UC (waray sulod)
Mga pakli ha kaarangay nga "Mga natawo han 570 nga dekada UC"
Ini nga kaarangay mayda han amo la nga nasunod nga pakli.


text:
Asi nga yinaknan
An Asi nga yinaknan usa nga Binisaya nga yinaknan nga ginagamit, upod han Romblomanon ngan Onhan nga mga yinaknan, ha lalawigan han Romblon, Pilipinas. Tinatawag liwat it yinaknan ha mga ngaran nga Bantoanon, Calatravanhon, Odionganon, Sibalenhon, Simaranhon, ngan Bisaya.
Ginyayakan iton Asi nga yinaknan ha mga sunod nga isla ha Romblon:
- Tablas: an mga bungto han Odiongan ha katundan nga bahin han isla ngan Calatrava ha amihanan nga bahin han isla.
- Banton: an nag-uusa nga bungto han Banton.
- Simara: an nag-uusa nga bungto han Corcuera.
- Maestre de Campo (tinatawag gihapon nga Sibale): an nag-uusa nga bungto han Concepcion.


text:
Lakewood, Zamboanga del Sur
An Lakewood usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Zamboanga del Sur ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 16,317 ka tawo ha 3,122 nga panimalay.
An Lakewood gingaranan tungod han danaw (nga ha Iningles lake) nga nahadugtong han bungto. An pinakasikat nga mga specie hin isda han probinsya dida la mabibilngnan hiton danaw: ini amo an carpa ngan porang.
An Tribo Subanen amo an importante nga grupo ethniko nga naukoy ha mga suburban nga mga dapit; nagtatanom hira hin mga utan ngan mais para han ira kalugaringon nga gamit. It mga Subanen mayda nira kalugaringon nga yinaknan, pero nayakan gihapon hira hiton Sinugboanon ha ira karukayakan. Pero ha yana, kadam-an han mga Subanen napangadto ha langyaw agod makatirok hin darudako nga sweldo ngan ha pagtika-iha napili hin moderno nga urbano nga pakabuhi.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Lakewood ginbahin ngadto hin napulo kag upat (14) nga mga baranggay.
- Bagong Kahayag
- Baking
- Biswangan
- Bululawan
- Dagum
- Gasa
- Gatub
- Lukuan
- Matalang
- Poblacion (Lakewood)
- Sapang Pinoles
- Sebuguey
- Tiwales
- Tubod
An Baranggay Tubod amo an gidako-i nga baranggay ngan amo an gidadamo-i hin tawo nga baranggay, nga nagsisirbe komo ganghaan ngada han bungto. An ngaran hini tikang han Sinugboanon nga pulong tubod nga buot sidngon "burabod". Mayda ini hospital, an Singidas Medical Clinic, nga sinisiring nga amo an gilimpyohi nga hospital han bungto. An Lily's Hidden Spring (Tinago nga Burabod ni Lily) ha igbaw nga bahin han Tubod, ngan an Busay Mainit ha ubos nga bahin han Gatub lakip han mga kiritaon hin turista han Lakewood.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Matematika
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Matematika amo an larangan hin kinaadman nga nanginginlabot hiton mga konsepto sugad han kadamô, kahimo, kahaluag, ngan pagbalhin, ngan amo gihapon an disiplina akademika nga nag-aaram hini. Gintawag ni Benjamin Peirce ini nga amo "an siyensya nga nakuha hin mga necesaryo nga mga konklusyon". Iba nga mga ispisyalista ha matematika nasiring nga iton matematika amo an siyensya hin pattern, nga an mga matematiko namimiling hin mga pattern kon hain man ini mabibilngan, ha mga ihap o numero, siysensya, kahaluag o espasyo, kompyuter, imaginary nga mga abstraction, o bisan diin. It mga matematiko nagdadalikyat hini nga mga konsept, agod makahimo hin mga bag-o nga mga conjecture ngan pagtukod han mga kamatuoran hini pinaagi ha rigorous deduction tikang hin mga chosen axiom ngan mga kahubad.
PinanbasaranIgliwat
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- Mathematical Society of the Philippines (Ininggles)
- Mathematics Trainers' Guild of the Philippines (Ininggles)
- Website about Sudoku in the Philippines (Ininggles)


text:
Palompon
An Palompon usa nga ikatulo nga klase nga bungto o munisipyo ha lalawigan o probinsya han Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, an populasyon hini 50,754 ka tawo ha 10,790 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Palompon mayda kalim'an (50) nga baranggay.
Napulo (10) hini nga mga baranggay ada han sawang o poblacion han bungto samtang an mga iba nga mga baranggay ada ha daplin han dagat.
Ha Poblacion[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Guiwan I
- Guiwan II
- Central I
- Central III
- Ipil I (Panagdait)
- Ipil II (Panaghiusa)
- Ipil III (Bitaog)
- Mazawalo
Ha mga baranggay ha poblacion, an Baranggay Mazawalo amo an gidako-i.
Ha may dagat[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Lomonon
- Tinabilan
- Sabang
- San Juan
- San Isidro
- Cantandoy
- Rizal
- Cambinoy
- San Pedro
- Cangcosme
- San Guillermo
- Parrilla
- Baguinbin
- Cruz
- Cantuhaon
- Plaridel
- Canipaan
- Duljugan
- Buenavista.
Tres Marias[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ha amihanan nga bahin han bungto mabibilngan in tulo nga isla o puro nga tinatawag nga Tres Marias. Ini amo an
- Tabuk
- Gumalak
- Cabgan
Iba pa nga mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An giharayo-i nga baranggay amo an Belen, nga sumala han istorya ni Jek Sanchez, amo an dapit nga walay ingon, ug lugar nga walay sama (Winaray: dapit nga waray masisiring ngan lugar nga waray sugad) tungod hiton kahirayo hini. Iginsiring daw kuno hin mga tawo nga diyes na lay plete paingon sa langit (Winaray: dyes na la it plete pangadto ha langit). An iba pa nga mga upland nga baranggay amo an:
- San Pablo
- San Roque
- Katigahan
- Hiunagbuan
- San Joaquin
- Cambacbac
- Tambis
- Santiago
- Mabini
- Lat-osan
- Cangmoya
- Taberna
- Tabunok
- Magsaysay
- Tinago
- Liberty
- San Miguel
- Tinubdan
- Caduhaan
- Masaba
- Himarco.
Mga Pasyadahan han Palompon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- isla han Kalanggaman "White Sand"
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information
- websayt ini ni Papa-J ha Palompon Archived 2007-10-17 at the Wayback Machine.


text:
Kaarangay:Mga namatay han 890 nga dekada UC
Mga tawo nga namatay han 890 nga dekada UC.
Kitaa gihapon: Mga natawo han 890 nga dekada UC.
Mga ubos-nga-kaarangay
Ini nga kaarangay mayda han mga nasunod nga 10 nga mga ubos-nga-kaarangay, tikang hin 10 nga kabug-osan.
#
- Mga namatay han 890 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 891 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 892 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 893 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 894 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 895 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 896 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 897 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 898 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 899 UC (waray sulod)


text:
Isumat.com/8:57AM, July 29, 2020 Ginkumpirmar ni Tacloban City Health Officer Gloria Fabrigas nga may natatabo nga local transmission han corona virus dida han syudad. Ini in dara han tulo nga Taclobanon nga nagpositibo han...
Isumat.com/ 4:02AM, June 9, 2020 Gin-aandam na yana han Taft Police Office an kaangayan nga mga kaso nga posible igsampa kontra kan Councilor Marvin Lim ug han iya kag-anak nga hira Engr Diego ngan...
Posible nga ma kasohan an estudyante nga boarder han usa nga boarding house ha Tacloban City, nga guin tikangan han sunog, human ini umamin nga hiya an nagin kawsa han mao nga panhitabo. Banda alas nwebe han gab-i, Nobyembre 17,...
Isumat.com/11:02AM, July 24, 2020 Waray na makadangat ha Palompon, Leyte an barko han Cokaliong Shipping Lines, Inc. han maglalahinggab ini ha kadagatan pasado alas 9 kagab-i (Hulyo 23, 2020). An M/V Filipinas Dinagat in...
TACLOBAN CITY -- The Department of Education (DepEd) has approved the tuition hike sought by 38 private schools in Eastern Visayas this academic year. The number is more than 10 percent of the 301 non-government schools in the region. DepEd Eastern...
Isumat.com/Abril 30, 2021 Usa na liwat nga opisyal hin barangay nga nalalambigit ha iligal nga droga an na-aresto han mga otoridad ug ini nga operasyon in natabo ha Palo, Leyte hadin nag-agi nga adlaw.
Isumat.com/Marso 16, 2022 Maatubang hin kaso kasumpay han pagbaligya hin iligal nga droga an nangungulo han Liga ng mga Barangay ha Matalom, Leyte. Ini in katapos la madakpan an nasabi nga...
TACLOBAN CITY -- The Philippine National Police Regional Office here has recognized the bravery of a junior police officer wounded while performing his duty. PNP Regional Director, Chief Superintendent Gilbert Cruz, pinned the medal Tuesday on Police Officer 2 Frederick...
Isumat.com/4:00PM,June 22, 2020 Nagpabati hin kabido hi Biliran Governor Rogelio Espina dara han alegasyon nga bumaribad an DiVine Word Hospital nga igpadayon an operasyon han pasyente nga doktor nga nagpositibo han COVID-19.
Isumat.com/Mayo 6, 2021 An opisina han Gobernador han Leyte in nagmando hin 60-dias nga Preventive Suspension kontra kan Atty Edwin Jomadiao, an Vice Mayor han Alangalang. Dida han dokumento nga nahikay...


text:
Isumat.com/Enero 27, 2023
Waray maka-ikyas an nagpakilala nga kontraktor ha Department of Education han arestuhon hiya han kapulisan dida hin entrapment operation Enero 25, 2023 ha Palo, Leyte.
Ginkilala an suspetsado nga hi Ma Francesca Macasojot, 31 anyos ngan residente han Brgy Canlapwas, Catbalogan, Samar.
Ha spot report han PNP, an suspetsado in nakigsabot han iya bibiktimahon nga magkita hira ha usa nga restaurant ha Palo. Antis hini, an ka-transaksyon ni Macasojot in nagreport ha mga otoridad nga na-utang ha iya an suspetsado hin salapi para hin negosyo.
Igin-alegar nga nagpakilala an suspetsado nga damo na an iya kontrata ha DepEd sanglit waray problema ha transaksyon. Dida hini, nakigsumpayan ha kapulisan an kasabot han suspetsado ngan ginlatag an entrapmant operation.
Gin-aresto han kapulisan an suspetsado ha akto han pagkarawat niya han 50 Mil nga kwarta nga gingamit ha transaksyon.
An mga otoridad in nag-iimbestigar pa yana kun mayda pa iba nga nabiktima hin panbudol an mao nga suspetsado. Ginsampaan na hin kaso nga estafa hi Macasojot. #


text:
Lubao, Pampanga
An Lubao usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Kilalado ini tungod hin bugas, tubo hin asukar, isda, ngan marol o sampaguita. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 125,699 ka tawo ha 23,446 nga mga panimalay.
Upod han mga kilalado nga tawo tikang ha Lubao an kasanhi nga Presidente nga hi Diosdado Macapagal ngan an yana nga Presidente nga hi Gloria Macapagal-Arroyo. Iba nga mga sikat nga mga taga-Lubao amo an magturutdo nga hi Alejandro Quiboloy, an mga artista ha pelikula nga hira Rogelio ngan Jaime dela Rosa, an direktor hin pelikula nga hi Gregorio Fernandez ngan an Huk kumander nga hi Silvestre Liwanag alias "Linda Bie", ngan an tycoon hin panhuygo nga hi Bong Pineda.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Lubao ginbahin ngadto hin kap-atan kag upat (44) nga mga baranggay.
Mga kiritaon hin turista[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Katedral han San Agustin
- Museo Parroko han San Agustin
- Balay nga Natawhan ni Diosdado Macapagal
- M. Pineda Sports Complex
- Simbahan han Baraan nga Krus (Holy Cross Church), Santa Cruz
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information
- eK! - electronic Kabalen: a Pampanga-based Kapampangan journal of ideas


text:
Demaratus
Hi Demaratus (puyde liwat Demaratos, ha Kinatsila: Demarato) usa nga hadi han Sparta tikang han 515 tubtob 491 BC, han Eurypontida nga linea, nagsunod han iya amay nga hi Ariston. Komo hadi, kilalado hiya tungod han iya pagkadilito han iya igkasi-Hadi han Sparta nga hi Cleomenes I.
Hi Cleomenes naningkamot nga maghimo kan Isagoras nga tirano ha Atenas, ngan hi Demaratus naningkamot liwat nga ini nga mga plano diri magmalinamposon. Han 501 BC, an Aegina usa han mga estado nga naghatag han mga tigaman hin pagpahiilarom (tuna ngan tubig) ngadto han Persia. An Atenas dayon nangaro hin bulig ha Sparta nga igsirot ini nga buhat hin medismo, ngan hi Cleomenes I tinmabok ngadto han isla agod dakpon an mga nagbuhat hini. An iya syahan nga paningkamot waray magmalinamposon tungod han pagsamok tikang kan Demaratus, nga nagbuhat han iya mahihimo nga hi Cleomenes mawarayan hin suporta ha ira.
Ha pagbulos, hi Cleomenes nag-aghat kan Leotychidas, usa nga urupod ngan kaaway ni Demaratus, nga mag-angkon han trono ha rason nga hi Demaratus diri amo an anak ni Ariston, kondi anak ni Agetus, an syahan nga bana han iya nanay. Ginbaydan ni Cleomenes an orakulo han Delphi, nga maghatag hin maupay nga pulong para kan Leotychidas, nga amo an nagin hadi han 491 BC.
Katapos han pagpaiwas kan Demaratus, binmalik hi Cleomenes han isla han Aegina, upod han iya bag-o nga igkasi-hadi nga hi Leotychidas, gindakop in napulo han mga namumuno nga mga bungtohanon ngan gindara hira ngadto ha Atenas nga mga bihag.
Napiritan pagkalagiw hi Demaratus han pagpa-iwas ha iya tikang han trono. Kinmadto hiya han Persiano nga hadi nga hi Darius I, nga naghatag ha iya han mga syudad han Pergamum, Teuthrania ngan Halisarna, nga diin an mga nagsunod ha iya amo pa gihapon an namumuno ha pagtikang han ika-upat nga siglo.
Inmupod hiya kan Xerxes I dida han pagsalakay ni Xerxes han Gresya han 480 BC ngan ginsiring nga nagsagdon daw hiya kan Xerxes nga diri igbaliwaray an abilidad han mga Spartano ugsa han Pag-awayan han Thermopylai.
Han salida nga The 300 Spartans, hi Ivan Triesault an nagpaka-Demaratus.
Kitaa gihaponIgliwat
Mga reperensyaIgliwat
- Xenophon Anabasis, ii. j. 3, vii. 8. 17; Hellenica, iii. I. 6
- Athenaeus i. 29 f
- Herodotus v. 75, vi. 50-70, vii ;
- Pausanias iii. 4, 3-5, 7, 7-8;
- Diodorus xi. 6;
- Polyaenus ii. 20;
- Seneca nga Manghod, De benefici-is, Vi. 31, 4-12


text:
Pagudpud
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Pagudpud usa nga bungto ha lalawigan han Ilocos Norte ha Pilipinas. Nahamutang ini ha pinaka-amihanan nga dapit han Luzon. Ginsasapitan ini ha salatan han bungto han Bangui ngan ha salatan han Cordillera nga kabugkiran, han bungto han Adams ngan han lalawigan han Cagayan. An Dagat Tsina Salatan nahamutang ha katundan ngan ha amihanan. Nahamutang ini ha 45 ka milyas ha amihanan tikang ha Syudad han Laoag, an kapital han lalawigan, ngan mga 350 ka milyas ha amihanan tikang ha Manila.
Sumala han census han tuig 2000, an Pagudpud mayda populasyon nga 19,315 ka tawo.
Mga BaranggayIgliwat
An Pagudpud ginbahin ngadto hin napulo kag unom (16) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Bungto han Pagudpud Archived 2006-08-19 at the Wayback Machine.
- Pagudpud.net Archived 2007-06-23 at the Wayback Machine.
- Websayt han Awesome Pagudpud: The Definitive Travel Guide Archived 2020-09-27 at the Wayback Machine.
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Enrique B. Magalona
An Enrique B. Magalona usa nga ika-tulo nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Negros Occidental ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 54,490 nga tawo ha 10,498 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Enrique B. Magalona ginbahin ngadto hin karuhaan kag tulo (23) nga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Sultan Naga Dimaporo
An Sultan Naga Dimaporo usa nga ika-upat nga klase nga klase nga bungto han lalawigan o probinsya han Lanao del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 41,865 ka tawo ha 7,811 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Sultan Naga Dimaporo ginbahin ngadto hin katloan kag pito (37) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Disyembre 13
Batakan:DisyembreKalendaryo2023 An Disyembre 13 an ika-347 nga adlaw han tuig han kalendaryo Gregoriano. Mayda pa 18 nga adlaw nga nahabilin hit tuig.
Mga Importante nga Nahinabo Yana nga Adlaw[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Natawo Yana nga Adlaw[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Namatay Yana nga Adlaw[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Ginsasaurog Yana nga Adlaw[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- BBC: On This Day
- Today in History: December 13 Archived 2005-10-28 at the Wayback Machine.


text:
Isumat.com/5:46AM, Pebrero 5, 2021
Ha deri maiha nga panahon, mapapadukwag an serbisyo-medikal para han mga Biliranon sugad man ha pira nga mga paghagrani nga bungto han Leyte tungod han tutukuron nga New Biliran Provincial Hospital (NBPH).
Malipayon nga iginpasamwak ni Biliran Governor Rogelio Espina nga yana nga tuig titikangan na an konstraksyon han bag-o nga hospital. An Biliran District Hospital in magigin New Biliran Provincial Hospital. Hapagkayana, an BDH in namumutang ha Brgy Sto Nino, Naval, samtang an bag-o nga hospital in tutukuron ha Brgy Larrazabal han mao gihapon nga munisipalidad.
Sumala kan Espina, an proyekto in nagkakantidad hin 400 Milyones pesos ngan gin-aprobaran na ini han DPWH ngan Budget Department. Titikangan an pagtrabaho yana nga tuig ngan ginlalauman matatapos hiton 2023.
Hapagkayana, an daan nga hospital in mayda la 75-capacity, pero an NBPH in magkakaada hin 130-bed capacity.
An Provincial Government han Biliran in magdudugang pa hin mga facilidadis sugad han Dialysis Center ngan iba pa. Ini in labot la han kadugangan nga mga personales nga magtitimangno han mga pasyente.
An gobyerno-provincial sugad man hi Biliran Congressman Gerry Boy Espina an naningkamot nga matangdu-an ini nga proyekto han National Government tungod han panginahanglan han mga Biliranon hin mas maupay nga facilidad basi deri na pumakadto pa ha iba nga lugar an mga pasyente.
Hapagkayana, damo pa nga mga pasyente tikang han probinsya in napakadto ha Ormoc, Tacloban ngan Cebu para han ira panginahanglan ha serbisyo ha panlawas.
An nasabi nga hospital in magseserbe ha mga Biliranon sugad man han mga katawhan tikang ha Calubian, San Isidro ngan Leyte, Leyte. #


text:
Papa Gregorio XIII
Hi Papa Gregorio XIII (7 Enero 1502 – 10 Abril 1585), natawo nga Ugo Boncompagni, amo an Papa tikang han 1572 tubtob 1585. Kilalado hiya han pagkomisyonar ngan an ginkuhaan hin ngaran han Gregoriano nga kalendaryo, nga nagpapabilin ha yana nga amo an ginkarawat ha kanasoran nga sibil nga kalendaryo kutob yana.
Han panahon han iya pagkapapa, nagpadukwag hi Gregorio hin mga kultural nga pagpatronar nga nahanungod ha iya pagkapapa. Ginpakusog niya in damo nga mga envoy hin singbahan ngan diplomatiko ha Asya, ha mga kapurupod-an han Hapon ngan han Pilipinas. Hiya gihapon an syahan nga Papa nga naghatag han Inmakulada nga Konsepsyon komo Patrona han Kapurupod'an Pilipinhon dida han 9 han Pebrero 1579.


text:
Gutógutó
Ha anatomiya han tawo, an gutógutó[1] (puydi liwat igsurat nga gutó-gutó[2]) usa ka kolumna nga agsob mayda 33 ka mga vertebrae, an sacrum, an intervertebral discs, an coccyx nga nahamutang ha dorsal nga aspeto han torso, nga ginbubulagang han mga spinal discs.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Abuyen, Tomas A. DICTIONARY English Waray-Waray/Tagalog. National Book Store. Mandaluyong City. ISBN 971-08-6529-3. Tuig 2005. Pakli Ihap 371. Spine -> Gutógutó
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 103.