text:
An Harong Mi: Care for Our Common Home
An Mabuhay na Simple
An pagiging simple sa pagkabuhay sarong ugali na pwedeng maging susi sa pagbabago kan tawo para sa pag-ataman kan kapalibutan. An marikas na pagdalagan kan ekonomiya, and pagdakol kan mga makinarya, asin pagralangkawan kan mga edificio minapahiling sato na igwang kakayahan an tawo na magdominar sa saiyang kapalibutan sosog sa kamawoton niya na maging pasil asin marikas an dalagan kan buhay. Alagad an sukol kan pag-asenso kan tawo mayo sana man sa mga nasambit kundi sa pag-pasarig kan pagkasurugpon kan gabos na may buhay asin sa pag-padanay kan mga kondisyones na masuporta sa buhay kan mga ini. Ini an inaapod na integral development na hinihiling bako sana an madaling solusyon sa mga problema kan tawo kundi an mahiwas na solusyon na sagkod sa masurunod pa na henerasyon. Kaya an mahibog na kakahoyan sa bukid, an dakol asin sarisaring mga gamgam, pati na an mahiwas na mga katubigan na may mga sira, mapahiling sato kan sarong modelo kan pag-asenso na kaiba an gabos.
Tano ta sa modernong kaisipan napapasipara an pagkasurugpon kan gabos na may buhay sa pag-asenso? Sa hiling ko, ini dahil ta an tawo hinihiling na an sentro kan gabos iyo an saiyang sadiri. Na garo baga an gabos dapat mag-uyon sa pangangaipo sana kan tawo. Alagad Kun an katungdan kan tawo hihilingon ta na bako kita an kagdikta kan gabos kundi parte sana kan kabilugan, mahihiling ta na kaipuhan man magdanay an iba, bako sana kita. Ata ngani mapagirondom pa ini, na tangani na magdanay kita, dapat magdanay man an gabos na may buhay asin an mga eerokan kaini. Dai kita tunay na magiging asensado kun an nagpapadanay satong kapalibotan, mararaot asin mawawara.
Magiging simple an satong kaisipan kun enot sa gabos tumangan ta an kaisipan kan konsumerismo na nagsasabi sato na tanganing maging maginhawa an buhay ta, kaipuhan gamiton an kadakol na bagay, asin kun pwede pa sana, ubuson na tangani na maging mayaman kita sa paggamit kan mga recuerdos para sa maginhawang buhay. An konsumerismo, mayo nin pinapatawad. Uuboson kaini asin mayong itatada sa masurunod na henerasyon sa mga recuerdos sa satong kapalibotan. Mahihiling ini kun pano kita minabakal mga gamit, mag-konsumo nin mga masisiram na kakanon hale sa mga nawawara nang mga tinanom asin hayop, an labing paggamit nin mga gasolina tangani na makapag-byahe nin hararayo, an labing pagmina kan mga nasa irarom kan daga, asin an pag-ubos kan mga kahoy sa satong kabukidan.
Kun kita makanood na maging simple sa buhay, binabawasan ta an dakul na pagkonsumo. Tinutugotan ta na an iba man manginabang, asin sinda man mabuhay.
Narumduman ko kaidto an pantalon na binakal, minamana kan mga magturugang. An piniotan kan saro, mamanahon kan sunod. Alagad ngonian sa kaisipan kan mga pagpa-uso, dakol an nasasayang na bado ta dai na ginagamit huli ta dai na sunod sa paarog kan mga sikat sa sociedad. An pantalon pag dai na uso, ngonian riribayan tulos. Sa kada bado na inaapon ta, dakol man na mga daga an binubungkal tangani na tanuman nin gapas na minaraot kan mga natural na kabukidan. Asin nawawaran harong an mga hayop sa bukid na nabubuhay. Dakol pa kita na pwedeng halimbawa na pwedeng isaysay.
Asin sa kagabosan, kun mawot ta na magdanay an bilog na katawohan asin gabos na linalang ngonian asin sa masurunod pang panahon, punan ta na makanood na magsayuma sa labilabing pag-konsumo, asin an pagiging simple an magdikta sato sa bagong klase nin ekonomiya na masustenir na gabos.
anharongmi@gmail.com


c: text/html

text:
Nursultan Nazarbayev
Hi Nursultan Abishuly Nazarbayev (Kaz. HұpcұлTaH Әбiшұлы HaзapбaeB, Ruso HypcyлTaH AбишeBич HaзapбaeB) (natawo Hulyo 6, 1940 ha Chemolgan, Kazakhstan) amo iton namumuno yana han Kazakhstan. Dida hiya han iya puwesto tikang han 1990, ngan hiya an namuno han Kazakh SSR ha ilarom ni Mikhail Gorbachev. Na-elihir anay hiya ha orihinal hin panahon-hin-serbisyo nga upat la ka tuig, pero han 1998 nagsurat hiya hin dekreto nga magpabilin ha iya ha poder hin mga 7 pa ka tuig. An iya pinakataposan nga pinili-ay iginkondera han OSCE nga diri naka-abot han mga internasyonal nga demokratiko nga mga surondon.
An mga polisiya ni Nazarbayev balansead nga pagsubay, dapig-Katundan (o pro-West) samtang naniningkamot nga magpabilin an suporta han Rusya. Gin-abrehan niya an mga oil field han Tengiz ngan Kashagan ha Kazakhstan ha mga Americano nga oil nga kompanyiya. Ha domestiko nga mga bahin, nagpili hiya hin polisiya nga surusugad han Tsina nga diin nagpupursegir hiya hin kapitalista nga pagpadukwag han ekonomiya nga waray pagliberalisar ha politika, gna naresulta ha panalagsaon hin mga drakonian nga mga polisiya ngan maisog nga paghampak han mga diri nauyon, upod an pag-diskwalifar han mga kabangga elektoral ngan han pagga-ud han press, nga ginkontrola han iya anak nga babaye nga hi Dariga Nursultanovna Nazarbayeva. Bisan pa, respetado hiya hin pira ha Katundan tungod han iya baga-hin-maupay nga pagpadukwag han nasod ngan han iya pagmantener hin stabilidad ngan pagpadukwag han nasod nga nahamutangan hin diri-sigurado, dako-in-enerhiya nga rehiyon.
An mga nasuporta ha iya nagsisiring nga iginpaupay niya an kamutangan han masa Kazakhstani bisan pa mayda mga alegasyon nga nakatirok hiya hin mga sobra usa ka billion nga US nga dolyares ha mga Swiss bank accounts ug mga hurubhurob hin masurong nga pangurakot nga nahabulig ha iya ug damo nga myembro han iya gobyerno. Igintikang hiya an pagbalhin han pagdumara tikang ha Almaty ngadto ha Astana.
Inasaw-an hiya kan Sara Alpysovna Nazarbayeva, ug hira mayda tulo nga anak nga babaye nga hira Dariga, Dinara and Aliya.
Han Disyembre 4 2005, ginbuhat in bag-o nga pinili-ay para han pagkapresidente, ngan hi Presidente Nazarbayev nagdaog nga nakakuha hin labaw nga mayoriya hin 91.15% (tikang hin bug-os nga 6871571 nga mga eligible nga inmapi nga mga botante) sumala han Komisyon Elektoral Sentral han Kazakhstan. Ini nga resulta nagkamay-ada hin kritisismo han OSCE. Hi Nazarbayev nahurar hin dugang nga pito-ka-tuig nga term han Enero 11 2006.
See also[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga webpakli Archived 2005-08-16 at the Wayback Machine.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Lien Chan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Lien Chan (minat-an nga Tsinino: 連戰; ginyano nga Tsinino: 连战; pinyin: Lián Zhàn; Pe̍h-ōe-jī: Liân Chiàn) (natawo Agosto 27, 1936, ha Xi'an, Tsina) usa nga politiko ha Republika han Tsina nga kilalado gihapon ha ngaran nga Taiwan. Hiya an Sugbong-Mangulo han Republika han Tsina tikang han 1996 tubtob 2000, ngan amo an Mangulo (Chairman) han Kuomintang (KMT) tikang 2000 tubtob 2005. Han Agosto 2005, binmiya hiya hini nga puwesto katapos han iya waray pagdalagan ha pagpareelihir ngan an nagsunod ha iya hini nga puwesto amo hi Ma Ying-jeou. Hi Lien Chairman Emeritus han Kuomintang.


text:
Hagia Sophia
An Hagia Sophia usa nga anay Griyego Ortodoxo Kristohanon Patriyarka nga Katedral, nga nagin moske imperyal han Ottomano ngan ha pagkayana usa nga museo ha Istanbul, Turkey. Gintukod ha tuig AD 537 ha Kabutngaan nga Kapanahonan, ini nagin bantog tungod han dadagko nga doma. Ini nagin gindadakoi nga gintukod nga istruktura han kalibutan ngan usa nga makalilisang nga inhenyerya han iya kapanahonan. Nagin epitome ini han arkitektura Byzantina ngan sinisering nga "nakapagpabag-o han kaagi han arkitektura".
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Hagia Sophia Museum
- Contemporary description Archived 2015-09-04 at the Wayback Machine. by Procopius, Buildings (De Aedificiis), published in 561.


text:
Patay an usa nga brgy. chairman nga gin kilala nga hi Louie Bolledo Nening han barangay Bulao, San Jorge, Samar ha gin buhat nga buy-bust operation han mga otoridad.
Sumala han report nga bumunot hin pusil an suspetsado ngan dayon nag pabuto pagkatapos nga makatunog nga pulis an iya ka transaksyon rason han pagbulos pagpusil han mga operatiba nga hinungdan han iya kamatayon.
Sumala kan Police Chief Superintendent Gilberto Cruz nga gin kukunsedera ini hi Nening kumo usa nga high-value target ngan kaupod han watch list han San Jorge Municipal Police Station.
Samtang na rekuber ha crime scene an duha nga basiyo hin bala hin M16 rifle, usa nga basiyo hin bala hin Caliber 45, kwarta nga nag kakantidad hin 500 pesos ngan duha ka sachet hin gin aalegar shabu.
Igin pahimatngon naman ni PCSUPT Cruz nga padayon la gihapon an mga operasyon han PRO8 kuntra ha pag taga illegal nga druga ngan waray hira pipilion hini nga ira kampanya.
Dugang pa han opisyal, inaaghat niya an publiko nga magin ma binantayon ngan mag report ha kapulisan kun mayda hira impormasyon nga may kalabutan ha pag taga illegal nga druga.


text:
P20M budget hin Dry Market ha Norte Tacloban aprobado na
P20M budget hin Dry Market ha Norte Tacloban aprobado naSeptember 15, 2021 No Comments on P20M budget hin Dry Market ha Norte Tacloban aprobado na
TACLOBAN CITY (Sept.15, 2021)- Aprobado na an P20M nga pundo para han titindogon nga Dry Market ha Norte Tacloban.
Ini an maupay nga sumat nga dara ni Mayor Alfred S. Romualdez haiya pakigharampang han mga taga Dream Ville panahon han binuhat nga induction of officers han Dream Ville Home Owners Association (Dream Ville HOA) ha Brgy. 93 Bagacay, kanina han aga.
Siring ni Mayor Romualdez, iya ini pinangaro nga bulig kan Senador Imee Marcos para mapundohan an dry market ha Norte Tacloban dara nga padayon nagtutubo an Norte nga dapit han siyudad nga kinahanglan butangan hin dugang nga merkado.
Sumala pa kan Mayor Romualdez, hira Leyte 1st District Congressman Ferdinand Martin Romualdez ngan Tingog Partylist Rep. Yedda Marie K. Romualdez in nabulig gihapon ha City government of Tacloban ha pagbutang hin mga pundo para hin mga proyekto ha siyudad.
An Hiraya Foundation President Raymund Romualdez in nagtambong liwat dida hini nga okasyon ngan siring niya may-ada gin-tratrabaho an Foundation nga hinabang para ha Brgy. 93 Bagacay.
Upod nga nagtambong hira City Councilor Imee Delgado- Grafil, komo Chairman han Committee on Housing ha konseho, ngan hi Brgy. 95 Caibaan Chairman Abet Eviota nga nagpahayag han plano dumalagan komo City Councilor ha 2022 elections.
Ginlalauman ni Mayor Romualdez nga iya magigin kasugbong an mga opisyales han HOA para han pag mintenar han kamurayaw ha Dream Ville- pati ha pagsulbar hin mga isyu nga angay tagan hin atensiyon dida hini nga dapit.
An Dream Ville- HOA in ginmamangulohan han ira Presidente Boy Estoque, nga dako an pasalamat kan Mayor Romualdez han padayon nga bulig haira kumunidad.
M. Padernos/CIO


text:
Pahang
An Pahang (ha Jawi: ڨهڠ) amo an ikatulo nga gidako-i nga negeri o estado ha Malaysia, sunod han Sarawak ngan Sabah, nga na-okupa han cuenca hidrografika o river basin han Salog han Pahang. Ginsasapitan ini ha amihanan han Kelantan. Ha katundan mabibilngan an mga estado han Perak, Selangor ngan Negeri Sembilan, ha salatan an Johor ngan ha sinirangan an Terengganu ngan an Dagat Salatan nga Tsina.
An kapital han negeri amo an Kuantan, ngan an lingkoranan-nga-hadi-anon ha Pekan. Mga iba nga mga importante nga bungto amo an Jerantut, Kuala Lipis, Temerloh ngan an mga mukidbukid nga mga resort han Genting Highlands, Cameron Highlands, Bukit Tinggi ngan Mukidbukid Fraser.
An Arabo nga pahidungog nga ngaran amo an Darul Makmur ("Puy-anan hin Paghupoy").
An etniko nga komposisyon mga 1,000,000 nga mga Malay ngan Bumiputra, mga 233,000 nga mga Intsik, mga 68,500 nga Indio 13,700 nga iba ngan 68,000 nga mga diri-bungtohanon.


text:
Antique
An Antique usa nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon. An kapital hini San Jose ngan an probinsya nahamutangan ha katundan nga dapit han isla han Panay, sapit hiton Aklan, Capiz, ngan Iloilo ha sinirangan. An Antique naatubang hit Dagat Sulu ha katundan.
An Antique ginsisiring nga usa han mga daan nga sakup (mga distrito) han Panay ugsa han pag-abot han mga Katsila nga mga nag-colonizar han isla. An Antique han una gintawag nga Hantik, nga ginngaran tungod han dako nga pula nga mga tubak nga mabibilngan dida han isla nga tinatawag lantik-lantik.
Katawhan ngan KulturaIgliwat
EkonomiyaIgliwat
HeyograpiyaIgliwat
PolitikalIgliwat
An Antique mayda napulo kag walo (18) nga bungto.
Mga BungtoIgliwat
PisikalIgliwat
KasaysayanIgliwat
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Probinsya han Antique Archived 2011-01-01 at the Wayback Machine.
Mga ReperensyaIgliwat
- Vanzi, Sol Jose. “The Many Facets of Antique.” Philippine Headline News Online. [1]
- Website of the Provincial Government of Antique (old) [2]
- The Antique Circle USA. [3]


text:
Guantánamo
An Guantánamo (Kinatsila: [ɡwanˈtanamo]) usa nga munisipyo ngan syudad ha timugan nga Cuba. Amo ini an kapital o pamunuan han Lalawigan han Guantánamo. An Estadounidense nga Base Naval nahamutang hin 15 ka kilometro tikang han syudad.
Kaagi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Gintúkod an syudad didá han 1797[1] didá hin kahaluag hin umáhan nga tinatáwag Santa Catalina. An toponímo nga "Guantánamo" nangangahulogán, ha Taíno nga yinaknan, "túnà nga namumútnga han mga salog".[4]
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Pagsubay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An bungto bukidnon ha amihan didto ha Parke Nasodnon han Alejandro de Humboldt, nga diin natumbaw ini han Sierra Maestra (kabugkiran), ngan nagsasapit han Paseo hin Kahanginan han Dagat Caribe ha salatan. Gintatabokan iní han mga salog han Bano, Guantánamo, Yateras, Guaso, San Andrés ngan Sabanalamar. An syudad nahamutang hin kwadrado nga patag ngan gintatabukan han butnga han Carretera Central nga highway. An Luuk han Guantánamo usa nga natural nga daungan hin sakayan ha salatan hini.
An bungto nagsasapit han El Salvador, Niceto Pérez, Caimanera, Yateras, Manuel Tames ngan Sagua de Tánamo; iní nga kataposán nga bungto ada ha lalawigan han Holguín. Lakip hini an mga baranggay han Argeo Martínez, Arroyo Hondo, Glorieta, Las Lajas ngan Paraguay.
Ugsa han 1976 ginbahín ini ngadto han mga barrio ngan mga baranggay nga Arroyo Hondo, Baitiquirí, Bano, Bayate, Caimanera, Camarones, Caridad, Corralillo, Cuatro Caminos, Filipinas, Glorieta, Gobierno, Guaso, Hospital, Indios, Isleta, Jaibo Abajo, Las Lajas, Macurijes, Mercado, Ocujal, Parroquia, Palma de San Juan, Rastro, Tiguabos and Vínculo.[1] Katapos han 1976 nga reporma, mayda bahin han teritoryo han munisipyo nga gintunga ngadto han mga bungto han El Salvador, Niceto Pérez, Caimanera ngan San Antonio del Sur.[4]
Mga prinsipal nga mga barrio[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mayda an syudad mga napulò nga dagko nga barrio o mga consejo popular (konseho han katawhan). Ini hirá amo an ha ubós:
- Loma del Chivo
- Caribe
- El Sur
- El Norte
- Los Cocos
- Santa María
- San Justo
- El Oeste
- Confluentes
- Reparto Obrero
[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga 15 ka km tikang han syudad nahamutang an Luuk han Guantánamo, usá nga labaw hin kaupay nga natural nga sirungan hin barko nga gin-gamit han Estados Unidos tikang han 1898, han kakuhà hiní tikang han Espanya didâ han Pag-awayan han Guantánamo Bay. Han 1903 ginpaplit'an ini han Cuba ngadto han Estados Unidos sumala han mga nahabutang dida han Cubano–Americano nga Tratado hin mga Relasyon, ngan nagpapabilin iní nga diin nahamutáng an Base han US Navy, pati gihapon han Kampo hin pagbilanggo han Guantanamo Bay.
Mga demograpiko[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han 2004, an bungto han Guantánamo mayda populasyon nga 244,603.[3] Upod hin kahaluag nga 741 km2 (286 sq mi),[2] mayda ini densidad hin populasyon nga 330.1/km2 (855/sq mi).
Mga kilalado nga Guantanamero[igliwat | Igliwat an wikitext]
Upod han mga kilalado nga tuminongnong han Guantánamo an mga atleta nga hira Joel Casamayor, Erislandy Lara, Yuriorkis Gamboa, Yumileidi Cumbá, Jaime Jefferson, Yargelis Savigne, Dayron Robles, Luis Delís, an Cubano-Americano nga gymnast nga hi Annia Hatch, ngan an cosmonaut nga hi Arnaldo Tamayo Méndez.
An kanta "Guantanamera"[igliwat | Igliwat an wikitext]
An "Guantanamera" (Kinatsila: "taga Guantánamo [binabayi]", nga buot sidngon "babaye tikang ha Guantánamo") amo an pinaka-kilalado nga Cubano nga awit ngan kilalado nga patriotiko nga awit han nasod. Han 1966, usa nga bersyon nga ginpakagawas han Americano nga grupo hin magkaranta The Sandpipers, nga ginbasehan hin pag-arreglo ha musika ni Pete Seeger, nagin sikat ha kalibotan.
Galeriya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Iskultura hin ox ha "Zoológico de Piedra" (i.e.: "Bato nga Zoo")
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 Guije.com. "Guantánamo" (ha Spanish). Ginkuhà 2007-10-05.
- ↑ 2.0 2.1 Statoids. "Municipios of Cuba". Ginkuhà 2007-10-05.
- ↑ 3.0 3.1 Atenas.cu (2004). "2004 Population trends, by Province and Municipality" (ha Spanish). Ginhipos tikang han orihinal han 2007-09-27. Ginkuhà 2007-10-05. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)
- ↑ 4.0 4.1 (Kinatsila) Guantánamo ha EcuRed


text:
San Jose de Buan
An San Jose De Buan usa nga ikalima nga klase nga bungto ha probinsya han Samar ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon han Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 6,438 ka tawo ha 1,269 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An San Jose De Buan mayda napulo kag upat (14) nga baranggay.
- Aguingayan
- Babaclayon
- Can-aponte
- Cataydongan
- Gusa
- Hagbay
- Hiduroma
- Hilumot
- Barangay 1 (Pob.)
- Barangay 2 (Pob.)
- Barangay 3 (Pob.)
- Barangay 4 (Pob.)
- San Nicolas
- Hibaca-an
Pangiskwelahan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An San Jose de Buan in may 14 nga pampubliko na eskwelahan pan-elementarya:
Ngan may-ada ini uusa na pampubliko na eskwelahan pansekundarya - an San Jose de Buan National High School.


text:
Gachalá
An Gachalá amo in usá ka bungto ngan munisipalidad ha Colombia didto han lalawigan han Guavio, nga kabahin han departamento han Cundinamarca. An urban nga sentro han Gachalá nahamutang hin kaharayô nga 148 kilometr0s (92 mi) tikang han pamunuan o kapital nga Bogotá ha kahitas-an nga 1,712 metr0s (5,617 ft) didto han Sinirangan nga mga Kabugkiran han Colombiano nga Andes. Ginsasapitán han munisipyo an katundan nga bahin han tungâ nga munisipyo han Ubalá ngan han departamento han Boyacá ha amihan, an sinirangan nga dapit han Ubalá ngan Medina ha sinirangan, an Fómeque, Junín ngan Gama ha katundan ngan an Fómeque, Medina ngan an departamento han Meta ha salatan.[1]
Etimolohiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
An ngaran han Gachalá ginkuhà tikang han Chinibcha ngan nangangahulogan nga "dabá o surodlan nga clay han gab-i" o "kalupig han gab-i".[1][2]
Kaagi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ugsa han Espanyol nga pagsakop han Muisca, gin-uukyan an Gachalá han tribo nga Chío, nga api han Muisca. Han 1548, an katunaan han Gachalá gintatag-iyahan han cacique han Guatavita.[2]
Gintúkod an moderno nga Gachalá han Pebrero 22, 1810, ni Mariano de Mendoza y Bueno.[1]
Ekonomiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
An prinsipal nga buruhatón ha Gachalá amo an hidroeléctrico nga planta han Guavio nga Reservoir.[2] An pagmina hin esmeralda usá gihapon nga importante nga ginkukuhaan hin pagpakabuhî han Gachalá. An 858 carats (171.6 g) nga Gachalá nga Esmeralda nabilngan ha ngan ginngaranan tikang han Gachalá.
Natawo ha Gachalá[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Gonzalo Correal Urrego, antropolohista ngan arkeolohista
Galeriya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 (Kinatsila) Opisyal nga websayt han Gachalá Archived 2015-05-16 at Archive.is
- ↑ 2.0 2.1 2.2 (Kinatsila) Gachalá, Cundinamarca


text:
Sergio Osmeña
- Para han bungto, kitaa iton Sergio Osmeña Sr., Zamboanga del Norte
Hi Sergio Osmeña y Suico (Septyembre 9, 1878—Oktubre 19, 1961) amo an ikaduha nga Presidente o Mangulo han Mankomunidad han Pilipinas. Hiya an Sugbong-Mangulo o Bise-Presidente ha ilarom ni Manuel L. Quezon, ngan nahapuesto ha pagka-mangulo han kamatay ni Quezon han 1944. Usa hiya han mga nagtukod han Partido Nacionalista.
Hi Osmeña usa nga kabahin han prominente nga Osmeña nga pamilya, nga naglalakip han iya anak (hi anay Senador Sergio Osmeña Jr.) ngan han iya mga apo hira (Senador Sergio Osmeña III ngan John Osmeña), (kasanhi nga Gobernador (Lito Osmeña ngan Mayor Tomas Osmeña).
Syahan nga bahin han kinabuhi ngan karera[igliwat | Igliwat an wikitext]
Hi Osmeña, usa nga Intsek-nga-mestizo natawo ha Sugbo kan Juana Osmeña y Suico. Nagkuha hiya han iya elementarya nga pag-aram didto ha University of San Carlos ngan naggradwar han 1892. Hi Osmeña nagpadayon han iya pag-aram didto ha Manila, nag-iskwela ha San Juan de Letran College nga diin anay hiya nagkakilala kan Manuel L. Quezon, usa nga iya igkasi-estudyante ha klase. Nag-aram hiya hin balaod ha University of Santo Tomas ngan ikaduha nga gihataasi an marka dida han bar examination han 1903.
Hi Osmeña nagsirbe dida han staff hin gyera ni Heneral Emilio Aguinaldo komo usa nga mensahero ngan periodista. Han 1900 nagtukod hiya han periodiko ha Cebu nga, El Nuevo Dia nga nag-iha hin tulo ka tuig.
Karera Politika[igliwat | Igliwat an wikitext]
Hi Osmeña usa nga abogado ngan editor hin periodiko ugsa hiya mahibulig ha lokal nga mga politika. Nagtikáng hiya komo konsehal.
Han 1904, an Amerikano nga kolonyal nga administrasyon naghimo ha iya nga gobernador han Sugbo o Cebu. Kaatapos hin duha ka tuig, na-elihir hiya nga gobernador han Sugbo. Samtang gobernador hiya, nagdalagan hiya dida han pinili-ay para han syahan nga Kapulongan Pilipinhon o Philippine Assembly han 1907 ngan napili hiya nga Speaker hadton nga kapulongan. Hi Osmeña 29 pa la an edad han kahimo niya nga gihataasi in ranggo nga opisyal Pilipino hadto nga panahon.
Hiya ngan in usa liwat nga politiko, nga hi Manuel L. Quezon han Tayabas, nagtukod han Partido Nacionalista komo baton han Partido Federalista han mga politiko-ha-Manila. An duha nagkaada hin pagkaribal para hin kadominante ha politika tikang hini nga panahon.
Hi Osmeña napili nga assemblyman han 1907 ngan nagpabilin nga miyembro han ubos nga balayan hangtod han 1922. Hiya an bise-presidente han nasod hin duha nga nagsunod nga panahon o terms ha ilarom han Mankomunidad Pilipinhon o Philippine Commonwealth.
Kinmadto hiya ha Estados Unidos han 1933 agod makabulig han pagpasa han Hare-Hawes-Cutting Independence Bill nga nasaliwanan han Tydings-McDuffie Act han Marso 1934.
Hi Osmeña napili nga sugbong-mangulo han Commonwealth han 1935, upod kan Quezon komo mangulo. Na-elihido hiya hin otro han 1941. Han pagbalhin han gobyerno Commonwealth ngadto ha Estados Unidos ha exilyo, hi Osmeña inmupod kan Quezon.
Pagka-Mangulo[igliwat | Igliwat an wikitext]
Hi Osmeña nagin mangulo han Commonwealth han kamatay ni Quezon han 1944. Inmuli hiya ha Pilipinas hadto ngahaw nga tuig upod kan Heneral Douglas MacArthur ngan an mga puwersa liberasyon. Katapos han gyera, hi Osmeña amo an nagbalik han gobyerno Commonwealth government ngan han iba nga mga dirudilain nga mga departamento ehekutibo. Nagpadayon hiya pakigbisog para han paglugaring o independensya han Pilipinas.
Para han pinili-ay hin mangulo han 1946, dinmiri hi Osmeña pagkampanya, tungod kay siring niya an Pilipino nga katawhan maaram han iya buhat hin 40 ka tuig hin tuptop ngan matadong nga serbisyo. Bisan pa, napirde hiya ni Manuel Roxas, nga nakadaog hin 54 ka porsyento han botos ngan amo an nagin-syahan nga mangulo han independyente nga Republika han Pilipinas.
Katapos han pagkapangulo[igliwat | Igliwat an wikitext]
Katapos han iya kapirde dida han pinili-ay, hi Osmeña nagretiro ngadto ha iya balay ha Cebu. Namatay hiya ha edad han 83 han Oktubre 19, 1961, ha Veteran's Memorial Hospital ha Syudad han Quezon. Didto hiya ginlubong ha North Cemetery ha Manila.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Komisyoner hin Publiko nga Pagtutdo han Komisyon Ehekutibo Pilipinhon han Pag-Okupar han Hapones.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- The Philippine Presidency Project Archived 2020-02-26 at the Wayback Machine.
- Philippines-Archipelago (Sergio Osmeña) Archived 2006-06-19 at the Wayback Machine.
- http://www.geocities.com/philippinepresidents/osmena.htm Archived 2002-10-10 at the Wayback Machine.
- Mga pakli nga nagamit hin infobox officeholder nga mayda waray masabtan nga mga parameter
- Webarchive template wayback links
- Biyograpiya
- Politika
- Kabisay-an
- Mga Intsik-Pilipino
- Mga natawo han 1878
- Mga namatay han 1961
- Mga Pilipino nga politiko
- Mga alumni han Letranalumni
- Mga Sugboanon
- Mga Mangulo han Pilipinas
- Mga Senador han Pilipinas
- Mga Sugbong-Mangulo han Pilipinas


text:
Alabama
An Alabama (/ˌæləˈbæmə/) usa nga estado nga nahamutang ha timugan o salatan-sinirangan nga rehiyon han Estados Unidos han Amerika. Ginsasapitan ini han Tennessee ha amihanan, han Georgia ha sinirangan, han Florida ngan han Golfo han Mexico ha salatan, ngan han Mississippi ha katundan. An Alabama ika-30 ha pagranggo ha bug-os nga kahaluag hin katunaan ngan ika-duha ha kadako han sulod nga mga katubigan hini. Ika-23 an estado ha katawhan nga mayda 4.7 ka ribo o milyon nga mga molupyo han 2009.[7]
Gin-agnayan an Alabama hin diri-opisyal nga agnay nga Yellowhammer State (Estado han Yellowhammer), tungod han tamsi han estado hini. Kilalado liwat an Alabama nga "Heart of Dixie" (Kasingkasing han Dixie). An kahoy han estado amo an Pino hin halaba-hin-dahon, an bukad han estado amo an Camellia. An ulohan han Alabama amo an Montgomery. An gidako-i nga syudad ha katawhan amo an Birmingham. An gidako-i nga syudad ha kahaluag hin tuna amo an Huntsville. An gima-ihai nga syudad amo an Mobile, nga gintukod hin mga Franses nga mga kolonista nga pamunuan han Franses nga Louisiana.[8].
Tikang han Amerikano nga Gyera Sibil tubtob han Gyera Pangkalibotan II, an Alabama, sugad hin damo nga mga estado ha Salatan, nag-antos hin kakurian ha ekonomiya, parte kay tungod hin padayon nga pagdepende ha pag-uma. Bisan man ha pagdukwag hin mga dagko nga industriya ngan mga sentro nga urbano, an mga interes nga mga rural hin busag nagdominar han mga magbabalaod han estado tubtob han mga 1960s, an mga interes nga urban ngan mga Afrikano-nga-Amerikano kulang hin representasyon.[9] Katapos han Gyera Pangkalibotan II, nakatagamtam an Alabama hin pagpadukawag pinaagi han pagbalhin han ekonomiya han estado tikang ha pag-uma ngadto hin dirudialin nga mga interes ha pag-manufacture nga magbug-at, ha pagkuha hin mineral, ha pag-aram, ngan ha teknolohiya. Dugang pa, an pagtukod o an pagpadukwag hin mga damolaay nga mga instalasyoon militar, labi na an kanan U.S. Army ngan U.S. Air Force, nakadugang ha mga trabahon han estado.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Cheehahaw". NGS data sheet. U.S. National Geodetic Survey. http://www.ngs.noaa.gov/cgi-bin/ds_mark.prl?PidBox=DG3595. Ginkuhà October 20, 2011.
- ↑ 2.0 2.1 "Elevations and Distances in the United States". United States Geological Survey. 2001. Ginhipos tikang han orihinal han October 15, 2011. Ginkuhà October 21, 2011.
- ↑ Elevation adjusted to North American Vertical Datum of 1988.
- ↑ "Median Annual Household Income". The Henry J. Kaiser Family Foundation. Ginkuhà December 9, 2016.
- ↑ "State of Alabama". The Battle of Gettysburg. Ginkuhà July 21, 2014.
- ↑ Stephens, Challen (October 19, 2015). "A look at the languages spoken in Alabama and the drop in the Spanish speaking population". AL.com. Ginkuhà September 21, 2016.
- ↑ "Alabama Quick Facts". State and County Quick Facts. U.S. Census Bureau. Ginhipos tikang han orihinal han 2012-09-10. Ginkuhà Disyembre 30, 2010.
- ↑ Thomason, Michael (2001). Mobile: The New History of Alabama's First City. Tuscaloosa: University of Alabama Press. pp. 2–21. ISBN 978-0-8173-1065-3.
- ↑ "George Mason University, United States Election Project: Alabama Redistricting Summary, ginkita Marso 10, 2008". Web.archive.org. Ginhipos tikang han orihinal han 2007-10-17. Ginkuhà 2010-10-24.
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- Articles with short description
- Mga barasahon nga mayda Linatin-nga pinulongan nga sinurat
- Articles containing potentially dated statements from 2010
- Articles with invalid date parameter in template
- All articles containing potentially dated statements
- Pages using infobox settlement with unknown parameters
- Alabama
- Mga Estado han Estados Unidos


text:
Bolívar (pansayod)
Iton Bolívar poyde tinmudlok ha:
Bolivia[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Bolívar, Cochabamba, usa ka kapital ha lalawigan han Bolívar, nasod han Bolivia.
- Bolívar (probinsya ha Bolivia), usa ka probinsya ha departamento han Cochabamba ha nasod han Bolivia.
Colombia[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Bolívar (departamento), usa ka departamento ha nasod han Colombia.
- Bolívar, Cauca, an usa ka bungto ha munisipalidad ha departamento han Cauca ha nasod han Colombia.
- Bolívar, Santander, an usa ka bungto ha munisipalidad ha departamento han Santander ha nasod han Colombia.
- Bolívar, Valle del Cauca, an usa ka bungto ha munisipalidad ha departamento han Valle del Cauca ha nasd han Colombia.
Ecuador[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Bolívar (probinsya han Ecuador), an departamento ha nasod han Ecuador.
Peru[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Bolívar (lalawigan ha Peru), an usa ka probinsya na nasod han Peru.
- Bolívar, Peru, an usa ka capital ha lalawigan han Bolívar ha rehiyon han La Libertad ha nasod han Peru.
Venezuela[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Bolívar (estado), an usa ka estado ha nasod han Venezuela.
- Syudad Bolívar, an usa ka kapital ha nasod han Venezuela.


text:
Siquijor
- Ini nga artikulo mahitungod han probinsya. Para hin impormasyon mahitungod han bungto, kitaa iton Siquijor, Siquijor.
An Siquijor usa nga isla-nga-probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon. An kapital hini amo an bungto nga Siquijor gihapon it ngaran. Ha kanawayan o amihanan-katundan han Siquijor amo iton Sugbo ngan Negros, ha dumagsaan o amihanan-sinirangan amo iton Bohol ngan ha salatan o habagatan, ha tabok hiton Dagat Bohol iton Mindanao.
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Siquijor mayda unom (6) nga bungto. Siquijor iton kapital capital ngan pinakaimportante nga puerto.
Mga Bungto[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- MySiquijor.com (websayt para hin mga turista) http://www.mysiquijor.com Archived 2020-08-05 at the Wayback Machine.


text:
Malungon
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Malungon usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han Sarangani ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 93,232 ka tawo ha 18,924 nga panimalay.
It Malungon usa nga ginpapalibutan hin tuna nga bungto ha dumagsaan o amihanan-sinirangan nga bahin han Sarangani. Ginsasapitan ini ha katundan han Tupi, South Cotabato, ha amihanan ngan ha sinirangan han probinsya han Davao del Sur, ha salatan han Alabel, Sarangani ngan Syudad han General Santos, ngan ha habagatan o salatan-katundan han Polomolok, South Cotabato. Mayda ini kahaluag hin katunaan nga 896.63 ka km².
An mga coordinate han Malungon 6°16' N 125°17' E o kon ha [[Winaray]: 6°16' ha Amihanan 125°17' ha Sidlangan. Tikang han 2005, an alkalde han bungto amo hi Teody M. Padernilla.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Malungon ginbahin ngadto hin katloan kag usa (31) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Santo Niño, Samar
An Santo Niño usa nga ikalima nga klase nga bungto ha probinsya han Samar ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Pilipinas. Usa ini nga isla-nga-bungto. Binisaya nga Sinugboanon an lumad nga yinaknan dinhi. Sumala han 2000 census, an populasyon hini 12,545 ka tawo ha 2,477 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Santo Niño mayda napulo kag tulo (13) nga baranggay.
- Balatguti
- Baras
- Basud (Pob.)
- Buenavista
- Cabunga-an
- Corocawayan
- Ilijan
- Ilo (Pob.)
- Lobelobe
- Pinanangnan
- Sevilla
- Takut
- Villahermosa
Pangiskwelahan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Santo Niño in may 13 nga pampubliko na eskwelahan pan-elementarya:
Ngan may-ada ini kuatro na pampubliko na eskwelahan pansekundarya:


text:
Bani, Pangasinan
An Bani usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Pangasinan, Pilipinas. Nahamutang ini ha butnga han Syudad han Alaminos ngan Bolinao ngan ginngaranan ini tungod han kahoy nga bani nga mabibilngan dida han poblasyon han bungto. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 42,824 ka tawo ha 8,910 nga mga panimalay.
Mga baranggayIgliwat
An Bani ginbahin ngadto hin karuhaan kag pito (27) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information
- Websayt mahitungod han Bani Archived 2006-05-10 at the Wayback Machine.


text:
Abdurrahman Wahid
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Abdurrahman Wahid, nga natawo ha ngaran nga Abdurrahman Addakhil[1][2] (7 Septyembre 1940 – 30 Disyembre 2009), nga kilalado hin pag-agnay nga Gus Dur (bulig·info), usa nga Indones nga Muslim nga manguna ha relihiyon ngan politika nga nag-alagad nga Mangulo han Indonesia tikang han 1999 tubtob 2001. Hiya an maiha-na nga mangulo han Nahdlatul Ulama ngan nagtukod han Partai Kebangkitan Bangsa (PKB). Hi Wahid amo an syahan nga napili hin pinili-ay nga mangulo han Indonesia katapos han pagbiya ni Suharto han 1998.
Sugad hin damo nga mga Indones nga mga ngaran, iton ngaran nga "Abdurrahman Wahid" waray apelyido. Patronimiko iton ngaran nga "Wahid".
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "From Abdurrahman Addakhil to Gus Dur (Indonesian)". Surya Online. 2009-12-31. Ginhipos tikang han orihinal han 2010-01-01. Ginkuhà 2009-12-31.
- ↑ "Obituary: Why fuss?!". The Jakarta Post. 2009-12-31. Ginkuhà 2009-12-31.


text:
Tacloban City – 13 Million Pesos nga Pundo nga para unta han mga pobre nga mga pasyente han Eastern Visayas Regional Medical Center pinan hatag kumo incentive ha mga empleyado han Hospital ha ilarom han Program on Awards and Incentives for Service Excellence o (PRAISE).
An 5 Million pesos hini in guin palit hin mga gift cerificate ha Robinsons samtang an 8 Million in cash ngan pinan hatag ha mga rank and file ngan mga opisyales han hospital.
Ini in subay han resulta han guin dumara nga audit han Department Of Health (DOH) Central Office han mga financial transactions han EVRMC han 2014 ngan 2015 ha ilarom han pag dumara ni Dr. Aileen R.Espina kumo Chief of Hospital.
Subay han audit findings, guin violate han mga opisyales han hospital an mga patakaran han pag gastos han kuarta han gobyerno labi na an pundo han Medical Health Care Assistance Program (MHCAP).
Waray liwat mag sunod han eksakto nga proseso an hospital Management ha pag patuman han PRAISE nga programa han gobyerno nga gamit an pundo han MCAP.
Sumala pa han impormasyon nga nahikay han isumat.com nga an nakarawat han kada empleyado in Gift Certificate nga na kantidad hin 10,000 pesos ngan cash incentive liwat nga 15,000 pesos or a total of 25,000 pesos.
Mahitungod hini posible nga umatubang hin kaso nga pangurakot an mga nahidadabi nga mga opisyal han mao nga hospital. isumat.com


text:
Naguilian, La Union
An Naguilian usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han La Union, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 43,501 ka tawo ha 8,533 nga mga panimalay.
It Naguilian mga 42 ka km tikang ha Syudad han Baguio pinaagi han Karsada Naguilian.
Mga baranggayIgliwat
An Naguilian ginbahin ngadto hin katloan kag pito (37) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2007-03-10 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Joseph Estrada
Hi José Marcelo Ejército (natawo han Abril 19, 1937), nga mas kilalado nga Joseph Ejercito Estrada o Erap, usa nga aktor ha pelikula ha Pilipinas ngan amo an ika-13 nga Mangulo o Presidente han Pilipinas tikang han Hunyo 30, 1998 tubtob Enero 20, 2001.
Hi Estrada nagin kilalado anay komo aktor ha pelikula hin 33 ka tuig. Napili anay hiya nga alkalde han Syudad han San Juan, Metro Manila. Han 1987 napili hiya nga Senador. Han 1992, napili hiya nga Sugbong-Mangulo han Pilipinas ngan nagsirbe hiya ha ilarom ni Mangulo Fidel V. Ramos. Napili hiya pagka-Mangulo han 1998.
Ginpaiwas hiya han Ika-Duha nga Rebolusyon han Gahom han Katawhan katapos han iya nahunong nga impeachment nga paghusga dida han Senado, nga diin mga napulo kag usa nga mga senador dinmiri pagkita han ikaduha nga sobre han Jose Velarde nga bank account nga maghahatag hin prueba hin mga binuhat nga pangurakot ha politika.


text:
Mangonbangon Bridge abri na para han mga MCH
Mangonbangon Bridge abri na para han mga MCHNovember 22, 2021 No Comments on Mangonbangon Bridge abri na para han mga MCH
Gin-abrihan para han mga Motorcab for Hire (MCH) an Mangonbangon Bridge ha Paseo de Legaspi yana nga adlaw. Gamit an usa nga operational nga lane han padayon nga ginhihingayad nga four-laned nga tulay, hapsay nga nakakaagi na an mga drivers han MCH ngan single nga motor dinhi tikang kanina han aga.
Sumala kanda Ric Balais ngan Raul Mendoza, mga traffic enforcers han TOMECO, dako an diperensya han dalagan han trapiko yana nga adlaw mahitungod nga naibanan an paghuroot han mga sarakyan didto han tulay ha may Seawall.
Nagpasalamat naman hi Danilo Matienza, usa nga MCH driver, hini nga bag-o nga development han nasabi nga tulay kay sumala ha iya, nakaupat hiya magliwan hin ‘bearing’ han iya sakyanan tikang han temporaryo nga iginpasara an Mangonbangon Bridge mahitungod han kamakuri han dalan didto han usa nga tulay.
“Nagpapasalamat ako kan Mayor Romualdez han iya paniguro nga mapadagmit an pagtrabaho hini nga tulay. Yana masmadagmit it biyahe ngan diri na kukurian iton amon mga sarakyan pag-agi hin mga batsihon,” siring ni Matienza.
Samtang, nakatalaan paagion han nasabi nga tulay tinikangan sunod nga Lunes, Nobyembre 29, an mga multicab, kun diin mahitungod hini, ginlalauman nga masmag-iimprove pa an dalagan han trapiko.
RPA-Cablao/CIO


text:
Mayor Romualdez nanawagan hin kooperasyon ha publiko nga magin hapsay an proseso han panbakuna
Mayor Romualdez nanawagan hin kooperasyon ha publiko nga magin hapsay an proseso han panbakunaJuly 25, 2021 No Comments on Mayor Romualdez nanawagan hin kooperasyon ha publiko nga magin hapsay an proseso han panbakuna
Tacloban City (7.24.21)—Damo hin duro an karuyag magpabakuna kontra covid-19 gamit an Johnson & Johnson vaccine. Ini in ginbubuhat ha duha nga Robinsons Malls, ha Marasbaras ngan ha Abucay—pero diri ini ngatanan mga taga Tacloban. An iba taga iba nga bungto gawas han siyudad.
Ini an ginklaro ni Mayor Alfred S. Romualdez han binuhat nga Press Conference kaupod an mga taga DOH.
Para gud la han mga taga Tacloban an supply han bakuna ha siyudad. Sanglit para masiguro nga mga Taclobanon an mababakunahan ha ilarom han kategoriya nga A2 ngan A3, diri na tutugutan an mga mapila nga diri mga Taclobanon. Hira in sasagdunan nga umiwas para an mga kaangayan la pumila an aada, agud magin madagmit an panbakuna, ngan mahikab-utan an ginhihingita nga kadamuon han angay mabakunahan nga mga Taclobanon.
Nanawagan hi Mayor Romualdez hin kooperasyon ha publiko nga magin hapsay an proseso han panbakuna, ngan diri na magpirit pagpila an mga diri Taclobanon, kay diri gud hira maaatenderan.
Gin sasagdunan liwat an mga magpapabakuna nga magdara han ira kalugaringon tubig, pagkaun, ballpen, ID, facemask, face shield ngan QR code nga ira pagkikinahanglanun samtang napila para mabakunahan.
M. Padernos/CIO


text:
Jeddah
An Jeddah (English: /ˈdʒɛdə/ jed-ə), nga ginsusurat gihapon nga Jedda, Jiddah o kundi man Jidda (/ˈdʒɪdə/ jid-ə; Inarabo: جدة, ginromanisar: Jidda, Hejazi nga pagluwás: [ˈdʒɪd.da]), usá nga syudad ha Hejaz nga rehiyon han Saudi Arabia ngan sentro hin komersyo han nasod. Mayda iní kamolupyohan hin mga upat ka milyon nga tawo (hadton 2017[update]), an Jeddah amo an gidako-i nga syudad ha lalawigan han Makkah,[1] an ikaduha nga gidako-i ha Saudi Arabia (sunod han pamunuan nga syudad han Riyadh), ngan an ikanapulo nga gidako-i ha Arabo nga kalibotan.[2] An Islamiko nga Daungan han Jeddah, nga nahamutang ha Dagat Pula, amo an ikaduha nga gidako-i ngan ikaduha nga gidamo-i hin trabaho ha Arabo nga kalibutan (sunod han Daungan han Jebel Ali ha Dubai).
An Jeddah amo an prinsipal nga pagsulod ngadto ha Mecca, an pinakabaraan nga syudad ha Islam, nga nahamutang hin mga 65 ka kilometro (40 ka milyas) ha sinirangan, samtang an Medina, an ikaduha nga pinakabaraan nga syudad, nahamutang hin mga 360 ka kilometro (220 ka milyas) ha amihan.
Ha ekonomiya, nag-aatupag an Jeddah hin dugang nga pagpadukwag han investment hin kapital ha siyensiya ngan inhenyeriya ha sulod han Saudi Arabia, ngan ha Butnga nga Sinirangan.[3] Ginranggo an Jeddah nga ika-upat ha Aprica – Butnga nga Sinirangan nga rehiyon ha innovation han 2009 dida han Innovation Cities Index.[4]
An Jeddah usá han mga nangunguna nga syudad nga resort ha Saudi Arabia ngan ginngaranan iní nga Beta nga syudad han kalibutan han Globalization and World Cities Study Group and Network (GaWC). Tungod han kaharani han syudad ha Dagat Pula, an panagat ngan an pagkaon tikang ha kadagatan nangunguna han kultura hin pangaon hin diri sugad han iba nga mga dapit han nasod. Ha Inarabo, an darahonon han syudad "Jeddah Ghair", nga mahuhubad nga "An Jeddah naiba". Iní nga lema o darahonon masurong gamiton han mga lokal ngan han mga bisita tikang ha langyaw. An syudad ginkita na nga daan nga amo an "pinakabuklad" nga syudad ha Saudi Arabia.
Mga pinambasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "population of the administrative region of Makkah" (PDF). General authority of statistics.
- ↑ "The Saudis may be stretching out the hand of peace to their old foes". The Economist. 7 Septyembre 2017. Ginkuhà 10 Septyembre 2017.
- ↑ "Archived copy". Ginhipos tikang han orihinal han 2012-07-01. Ginkuhà 2010-07-28.CS1 maint: archived copy as title (link)
- ↑ "2thinknow Innovation Cities™ Emerging 11 Index 2009 - Middle East, Africa and Former USSR States | 2009". Innovation-cities.com. 2009-11-12. Ginkuhà 2011-04-17.
- CS1 maint: archived copy as title
- Mga barasahon nga mayda Inarabo-nga pinulongan nga sinurat
- Articles containing potentially dated statements from 2017
- Articles with invalid date parameter in template
- All articles containing potentially dated statements
- Mga turók
- Mga syudad, bungto ngan baryo ha Arabya Saudi


text:
Batanes
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Lalawigan han Batanes amo an pinaka-amihanan ngan giguti-ayi nga probinsya han Pilipinas, ha populasyon ngan ha kahaluag hin katunaan. An kapital han lalawigan amo an Basco.
An probinsya nahabug-os hin napulo ka isla (nga tinatawag nga Kapuropod-an Batanes) nga nahamutang hin mga 162 ka km ha amihanan tikang han Luzon didto han Estrecho han Luzon ngan an lalawigan lakip han Siong han Cagayan nga rehiyon ha Luzon. Tikang hini nga kapuropod-an, an gidako-i ngan pinaka-importante ha ekonomiya nga mga isla amo an Itbayat, Batan and Sabtang.
An Kapuropod-an Batanes nahabulag tikang han Kapuropod-an Babuyan han Cagayan nga lalawigan han Balintang Channel ngan nahabulag gihapon tikang ha Taiwan han Bashi Channel.
An pinakaamihanan nga isla o puro han lalawigan ngan han Pilipinas amo an Isla han Mavudis (Yami). An iba nga mga isla amo an Misanga, Ditarem, Siayan, Itbayat, Dinem, Batan, Sabtang, Ivuhos, ngan Diadekey.
An gin-uukyan la nga mga isla amo an Itbayat, Batan, ngan Sabtang. An Batanes mga 190 ka kilometro ha salatan han Taiwan.
Katawhan ngan Kultura[igliwat | Igliwat an wikitext]
An mga lumad nga tawo han Batanes tinatawag nga mga Ivatan ngan mayda hira mga ginsasaro-an nga kultural ngan panyinaknan nga mga pagkasugad upod han mga Tao mga katawhan han Isla han Orchid. Gawas la hin mga katulinan nga Espanyol nga nahi-api han Ivatan hin pira nga mga siglo, an mga Ivatan ngan Tao nga mga katawhan parehos.
Ini nga kabulag hin nasod amo an dangat han pagsalakay han Dutch o Olandes han tuig 1642. An amihanan nga bahin han gin-uukyan han mga Ivatan, Formosa ngan Isla han Orchid nga hadí kabahin han Virreinato han Nueva Espanya, nakuha han mga Olandes ngan ini liwat hira ginpa-iwas han tuig 1662 hin mga puwersa han Intsek nga Ming nga Dinastiya, nga pinamunoan han Intsek nga pirata nga hi Koxinga nga nagtukod han iya kalugaringon nga Hadi han Taiwan.
An salatan nga bahin han gin-uukyan han mga Ivatan, an mga isla o kapuropod-an han Batanes, ginreesforzar ngan ginpakusgan hin mga refugee nga mga Espanyol tikang ha Formosa ugsa hira gin-api hin formal dida han ika-18 nga siglo han gobyerno Espanyol ha Manila.
An mga ginagamit nga mga yinaknan ha Batanes amo an Ivatan, nga ginagamit ha mga isla han Batan ug Sabtang, ngan an Ichbayaten, nga ginagamit ha isla han Itbayat .
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Batanes ginbahin ngadto hin unom (6) nga mga bungto.
Mga Bungto[igliwat | Igliwat an wikitext]
Pisikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Batanes nahamutang hin grupo hin mga isla o kapuropod-an nga tinatawag nga Kapuropod-an Batanes ngan amo ini an pinakaamihanan nga mga isla han Pilipinas. Nahimutang ini ha butnga han Kapuropod-an Babuyan (nga lakip han Lalawigan han Cagayan) ngan han Taiwan. An mga isla guti-ay la an mga nangungukoy ngan mayda pagkamasurong hin mga bagyo.
An tulo nga mga gidako-i nga mga isla amo an Itbayat, Batan, ngan Sabtang. An pinakaamihanan amo an Isla han Mavudis.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Brief Overview of Batanes Islands Archived 2006-10-29 at the Wayback Machine.


text:
Emirato han Abu Dhabi
- Iní nga barasahon mahitungod han emirato. Para han syudad, pakadto ha Abu Dhabi.
An Emirato han Abu Dhabi (Inarabo: إِمَـارَة أَبُـوظَـبِي Imārat Abū Ẓaby, ginluluwás [ʔabuː ˈðˤɑbi][3] puyde liwat Inarabo nga pagluwás: [ɐˈbuˈðˤɑbi])[4] usá han pitó nga mga emirato nga naghihimo han Emiratos Arabes Unidos (EAU). Amo iní an gidako-i nga emirato ha langyab (67,340 ka kwadrado nga kilometro (26,000 nga kwadrado nga milya)), nga naghihimo hin mga 87 ka porsyento han bug-os nga kahaluag hin katunaan han federasyon. An Abu Dhabi amo gihapon an mayd ikaduhá nga gidamo-i hin molupyo han pitó nga mga emirato. Han Hunyo 2011, ginbanabana iní nga 2,120,700 ka tawo, nga diin, 439,100 ka tawo (menos hin 21%) mga Emirati nga bungtohanon,[1] nga dinmamo ngadto hin 2.3 ka milyon han 2012.[5] An syudad han Abu Dhabi, nga tikang diin nakuha an ngaran han emirato, amo an pamunuan han emirato ngan han federasyon.
Han sayo nga bahin han dekada han mga 1970, duhá nga mga importante nga dinmangat nag-impluwensya han status han Emirato han Abu Dhabi. An syahan amo an pagtukod han Emiratos Arabes Unidos han Disyembre 1971, nga diin an Abu Dhabi amo an politikanhon ngan administratibo nga pamunuan hiní. An ika-duhá amo an tigda nga paghitaas hin mga presyo hin lana sunod han Gera ha Oktubre 1973, nga dara hin pagbag-o han relasyon han mga nasod nga mayda lana ngan han mga kompanyiya hi lana ha langyaw, nga nagdangat hin dako nga paghaatas hin ganansya tikang han lana.[6] An mga banabana hin Gross Domestic Product (GDP) han Abu Dhabi, han 2014, nag-abot hin (EUR 0.24 ka tril.) AED 960 ka bilyon ha yana nga mga presyo. An pagmina ngan pagkantera (upod an krudo nga lana ngan natural nga gas) nagdadara han gidako-i nga amot han GDP (58.5 ka porsyento han 2011). An mga industriya nga nahahanungod hin konstruksyon amo an sunod nga gidako-i nga naamot (10.1 ka porsyento han 2011).[1] Nagtubo an GDP ngadto hin AED 911.6 ka bilyon han 2012, o labaw hin 100,000 USD per capita.[5] Ha mga yana nga panahon, an Emirato han Abu Dhabi nagpapadayon hin pag-amot hin mga 60 ka porsyento han GDP han Emiratos Arabes Unidos, samtang an kamolupyohan hiní naghihimo hin 34 porsyeto là han bug-os nga kamolupyohan han EAU sumala han 2005 nga census.[6]
Etimolohiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
An pulong nga "Abu" Inarabo para hin amay, ngan "Dhabi" amo an Inarabo nga pulong para hin gasela o bugsok nga gasela. Sugad man, it Abu Dhabi nangangahulogan nga "Amay hin Gasela" o kundi man "Amay hin bugsok nga gasela". Ginhuhunahuna nga iní nga ngaran dinmangat tungod hin kadamo hin tuminongnong nga klase hin mga gasela hiní nga lugar ngan hin susumaton mahiunong kan Shakhbut bin Dhiyab al Nahyan.[4][7]
Mga pinambasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 "Statistics Center". Ginhipos tikang han orihinal han Septyembre 23, 2012. Ginkuhà Abril 19, 2019.
- ↑ "Archived copy". Ginhipos tikang han orihinal han Mayo 25, 2017. Ginkuhà Septyembre 28, 2018.CS1 maint: archived copy as title (link)
- ↑ Wells, John C. (2008), Longman Pronunciation Dictionary (3rd ed.), Longman, ISBN 978-1-4058-8118-0
- ↑ 4.0 4.1 "How did Dubai, Abu Dhabi and other cities get their names? Experts reveal all". UAE Interact. 3 October 2007. Ginhipos tikang han orihinal han 7 April 2014. Ginkuhà 5 Abril 2013.
- ↑ 5.0 5.1 "Abu Dhabi's GDP rises 7.7%, population reaches 2.3m". Enero 12, 2014. Ginhipos tikang han orihinal han Enero 15, 2014. Ginkuhà Pebrero 6, 2014.
- ↑ 6.0 6.1 "Abu Dhabi Over a Half Century". Statistics Centre - Abu Dhabi (SCAD). Ginhipos tikang han orihinal han Septyembre 23, 2012. Ginkuhà Abril 19, 2019.
- ↑ "United Arab Emirates". Ginhipos tikang han orihinal han 21 Hulyo 2013.


text:
Oriental Mindoro
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Oriental Mindoro (ha Winaray: Sinirangan nga Mindoro o Sidlangan nga Mindoro) usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha MIMARO nga rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Syudad han Calapan ngan ini naglalakip han sidlangan nga katunga han isla han Mindoro; samtang an lalawigan han Occidental Mindoro nahamutang ha katundan nga bahin. Ha sidlangan han lalawigan nahamutang an Dagat Sibuyan ngan an Romblon. Ha amihanan han lalawigan amo an Batangas tabok han Verde Island Passage o Agi-anan han Isla Verde. An Kapuropod-an Semirara han Antique nahamutang ha salatan.
Kilalado an Oriental Mindoro ha mga turista tungod han Puerto Galera. Ini nga bungto, mga pira la ka oras tikang ha Manila, mayda mga magbusag hin baras nga mga baybayon nga mga resort ngan mga lugar hin panlurop. Para hin mga maghilig hin aventura, iton Bukid Halcon, ha katundan nga katubtoban han lalawigan usa nga naghahatag hin buruhaton para hin mga manaraklang hin bukid.
Katawhan ngan KulturaIgliwat
An Oriental Mindoro amo an probinsya han yana nga Bise-Presidente han Pilipinas ngan kasanhe nga ABS-CBN nga tigpasamwak hin sumat nga hi Noli de Castro. Tikang hiya han bungto han Pola.
EkonomiyaIgliwat
HeyograpiyaIgliwat
PolitikalIgliwat
An Oriental Mindoro ginbahin ngadto hin napulo kag upat (14) nga mga lalawigan ngan usa (1) nga nalalakip nga syudad.
Mga Napili nga OpisyalesIgliwat
Gobenador: Arnan C. Panaligan
Bise-Gobernador: Maria Estela Felipa M. Aceron
Mga Api han Sangguniang Panlalawigan
- Ireneo Apasan
- Ramil Dimapilis
- Luis Castillet
- Ernesto Liwanag
- Corazon Agarap
- Romeo Infantado
- Abraham Abas
- Ronald Panaligan
- Claro Recto
- Susan Cobrado
- Juan Paolo Luna ( Pres. Councilors' League, Oriental Mindoro)
- Rogeto Cometa ( Pres. Association of Barangay Chairmen, Oriental Mindoro)
- Kathleel Cyrele ( Cuyas Pres. Sangguniang Kabataan Federation, Oriental Mindoro)
KaagiIgliwat
Nangabot an mga Espanyol ha Mindoro han ika-16 nga siglo ngan gindumara anay ini komo kabahin han Batangas. An isla nagkaada hin bug-os nga lugaring nga pagkaprobinsya dida han 1921. Han 1950, an isla ginbahin ngadto han mga lalawigan han Oriental Mindoro ngan Occidental Mindoro.
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- WOW Philippines - Oriental Mindoro Archived 2007-01-03 at the Wayback Machine.


text:
PALO, LEYTE – Ginhihinulat na han mga Leytenos ngan Taclobanon partikular na an mga nangungukoy ha ressetlement sites nga matagan ngan matauran na hira hin kable han tubig.
Mayada man gud 565-million pesos water supply project an gobyerno para hini pero waray la gihapon ka-iimplementar ngada yana.
Sumala kan Tacloban City Planning Office Head Janice Claire Canta, kinahanglan nga ma-endorso utro han Regional Development Council an proyekto ngadto ha Malacanang para ma-download na daw iton kwarta.
Mahihinumduman, duha na katuig iton nakalabay matapos nga pirmahan an Memorandum Of Agreement han Local Water Utilities Administration (LWUA), National Housing Authority, Dept. of Public Works and Highways (DPWH) Region 8, Leyte Metropolitan Water District (LMWD) ngan Tacloban City Government.
Maghihimo hin linya tikang ha permanent source han tubig ha LMWD treatment plant ha Pastrana, Leyte nga maghahatag hin supply ha mga resettlement sites. Siring ni Canta an 565 million pesos nga pondo, in available na.
Napapausa naman hi RDC Private sector representative Tiburcio Morales kun kayano nadedelay ini nga proyekto nga nag-order naman hi Presidente Rodrigo Duterte nga kompletuhon an permanent water supply project.
Dugang ni Morales, kulang ngan mahinay iton koordinasyon han mga ahensya han gobyerno para matapos ini nga proyekto.


text:
Waray-Waray News: 10 ka-adlaw nga biyahe ni PGMA ha Estados Unidos gindepensahan
Clark Freeport Zone, Pampanga (1 July) -- Usa nga hataas in ranggo nga opisyal han gobyerno in nagdepensa kan Presidente Gloria Macapagal-Arroyo bahin han iya 10 ka-adlaw nga opisyal nga biyahe ha Estados Unidos, kun diin siring hini nga iya tagdepensa, naghatag hin resulta pabor han aton nasud.
Siring ni Deputy Spokesperson Lorelei Fajardo, an kadamo han mga nakuha nga saad tikang hin mga dagko nga negosyante han Estados Unidos in nagpapakita nga duro hin ka produktibo an biyahe han Presidente.
Dida la ha New York, nakakarawat an Presidente hin pito nga tawag tikang hin dagko nga mga kompaniya. Maabot hin 15,700 nga madudugang nga mga trabaho in ginpatapod hini nga mga kompaniya. An duha hini nga mga establisemento amo an kilala ha bug-os nga kalibutan nga may pananom nga mga prutas nga amo an Libby's, ngan an electronics firm nga Texas Instruments, pasabot ni Fajardo.
Mayda gihapon dugang nga pagkakakitaan kun diin an aton nasud in pwede makatagamtam hin maabot US$560M, labot la han mga saad hin pipira nga mga Pilipino didto nga mahatag hin bulig para han mga biktima han nakalabay nga bagyo Frank.
Gintagan pa hin duon ni Fajardo nga an apkig-urostorya ni Presidente Arroyo han mga opisyales han Estados Unidos ug han ira Presidente nga hi George W. Bush in mas nga nagpakurokusog han relasyones han duha nga nasud, ngan pagpadali han pagpasa han balaud han maiha na nga ginpipinamulat nga Filipino Veterans Bill.
Salit, dugang pa ni Fajardo, diri kawang an pagbiyahe ni Presidente Arroyo ha Estados Unidos kay damo an iya nahimo nga pabor ha aton nasud. (PIA-8/maa) [top]


text:
Kawayan (tanaman)
An kawayan (Iningles: bamboo) usa nga klase sin banwa. Daramo na klase an kawayan. An gikawayni, patong, bagakay, ug kabugawan pira la sa daramo na klase sin kawayan.
An ubod ha kawayan amo an gintatawag na dabong na usa na kilala na utanon sa kabisay'an.
Genus[igliwat | Igliwat an wikitext]
May ada lahos 10 na genera ngan maabot 1,450 species an kawayan. An patong an gidadagkui nga klase hin kawayan gamit ini pankatig ha baluto. An kabugawan dagko liwat nga klase ngan paborito na himuon mga bangko ug linkuran kay masarig. An bagakay naman an ginagamit pan'alad. An gikawayani an gamit ha parasaw.


text:
Limasawa
An Limasawa usa nga ika-unom nga klase nga munisipalidad o bungto ha lalawigan han Habagatan nga Leyte o Southern Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an ha Pilipinas. Ini nga bungto usa nga isla-nga-bungto kay lakip dinhi an bug-os nga isla o puro han Limasawa. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 5,157 ka tawo ha 1,108 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Limasawa mayda unom (6) nga baranggay.
- Cabulihan
- Lugsongan
- Magallanes
- San Agustin
- San Bernardo
- Triana
Yinaknan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Binisaya nga Sinugboanon an lumad nga yinaknan ha Limasawa.
Ngaran nga "Limasawa"[igliwat | Igliwat an wikitext]
Waray opisyal nga esplikasyon kon kay-ano ginngaranan an bungto nga Limasawa. Mayda mga nasiring nga paghalipot daw ini han pamulong nga "lima asawa" pero diri ini sigurado.
Kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Limasawa amo an gintutuohan nga lugar kon diin ginsalin-urog an syahan nga Misa Katolika. Pero mayda liwat mga natuo nga an Syahan nga Misa didto ha Butuan ginsalin-urog.
Han una, an Limasawa kabahin han bungto han Padre Burgos, Southern Leyte. Han Hunyo 11, 1978 pinaagi han Decreto Presidensyal 1549 (Presidential Decree 1549), gindeklara ni Presidente Ferdinand Marcos nga bungto an Limasawa. Pero waray ini ma-implementa dayon. Han 1989 hi Presidente Cory Aquino nagmando hin plebiscito ha Padre Burgos kon angay an Limasawa mahimo nga bungto. An resulta pag-aprobar han daan na ginmando ni Presidente Marcos.
Han 1994 an Acta de Republika 7822 (Republic Act 7822) nga nag-deklara nga zona turista an Limasawa gin-pirmahan ni Presidente Fidel Ramos.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ELGU nga Websayt mahitungod han Limasawa Archived 2005-09-08 at the Wayback Machine.
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Isumat.com/Oktubre 3, 2022
An hingyap nga makagtapos ha kolehiyo ngan makagpakabuhi in naanaw para hin usa nga estudyante tungod han iya kalumos samtang nangangarigos upod an iya kasangkayan ha usa nga baybayon ha Baybay City, Leyte hadin Biernes, Setyembre 30, 2022.
An Baybay City Police Office in nagkilala han biktima nga hi Anro Guden, 21 anyos ngan residente han Brgy Masarayao, Kananga, Leyte.
Hiya in estudyante ha Visayas State University ngan nakatalaan makagtapos han kurso nga Environmental Science yana nga school year.
Sumala han mga imbestigador, nagkasarabot an biktima ug an iya mga kaupod ha boarding house nga mangarigos ha baybayon han Brgy Guadalupe ug pumakadto hira han lugar pasado alas 7 han gab-i.
Samtang nangangarigos hira, na obserbaran nga nawara tigda hi Guden ngan alas 9:30 na nira nakit-an nga nalumos hiya. Gintalinguha han mga kasangkayan nga katagan hin first aid an ira kaupod pero napakyas hira, sanglit gindara ha hospital pero igindeklarar nga dead on arrival han mga doktor. #


text:
TACLOBAN CITY – Ginpanmumuno han habal-habal driver an usa nga 47 anyos nga lalaki ha national highway han Brgy. San Roque, Tanauan, Leyte kakulop, November 20.
Subay ha report han Tanauan PNP, ginkilala an biktima nga hi James Constiniano Candela, 47 anyos, residente han Brgy. San Vicente, Tolosa, Leyte.
Ginkilala naman an suspek nga hi Constanciano Santo Lumanta, 45 anyos, usa nga habal-habal driver, residente han Brgy. Roxas, Dulag, Leyte.
Nagawas ha imbistigasyon han mga otoridad, nagkakape la hi Candela ha Maroto’s Bakeshop sapit han Rose Beauty Parlor kun diin naukoy hi Lumanta.
An asawa ni Lumanta in nagtatrabaho ha nasabi nga beauty parlor kumo manikurista nga kun diin naman regular costumer dinhi hi Candela.
Mayada na daan nga pagdumot hi Lumanta kan Candela tungod han selos.
Ginkompronta ni Lumanta hi Candela ngan nagkaada hin batunay an duduha pero kumuha hin 17-inches long kitchen knife hi Lumanta ha iya motorsiklo ngan ginbuno duha ka beses ha dughan hi Candela.
Nadara pa ha Leyte Provincial Hospital hi Candela pero dead on arrival na ini.
Arestado naman hi Lumanta ngan papasakahan hin kaso nga *murder.*


text:
Buluan
An Buluan usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Maguindanao ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 51,098 ka tawo ha 9,501 nga panimalay. An kadam-an han populasyon Muslim ngan sinisiring ini nga amo an pinakadaan nga bugnto han rehiyon. Kilalado ini tungod han mahusay nga linaw nga ginsasaruan hin lain nga bungto nga amo an bungto han Lutayan, ha probinsya han Sultan Kudarat.
An alkalde han bungto yana amo hi Datu Esmael G. Mangudadatu nga nagsunod han iya amay nga nagsirbe gihapon komo mayor. Ugsa han ira pamuno, an Buluan nahailarom han pamunuan hin waray-pa-kapirde nga alkalde hin 40 ka tuig, nga amo hi Datu Samad Mangelen nga urupod han mga Mangudadatu.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Buluan ginbahin ngadto hin karuhaan kag tulo (23) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Mga administratibo nga pagbahin-bahin han Portugal
An mga administratibo nga pagbahin-bahin han Portugal ginbabag-o ha yana.
Mga distrito han Portugal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An distrito, bisan man kon ini ada na han pamalakad ha pagtanggal tungod han pagdesentralisar nga mga polisiya han gobyerno, nagpapabilin nga amo an nangunguna nga pagbahin-bahin han nasod, nga amo an batikan para hin mga administratibo nga pagbahin-bahin sugad hin mga elektoral nga mga konstituyente ngan mga distrito hin mga asosasyon hin futbol. Mayda 18 nga mga distrito ha kontinental nga Portugal:
Mga kasanhi nga mga rehiyon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ugsa han 1976, ginbahin-bahin an Portugal ngadto hin mga rehiyon (regiões, kun usa região) o mga lalawigan o probinsya (províncias, kun usa província). Mayda dako nga pagkaiba han mga lalawigan ngan rehiyon ha Europa ngan an mga tabok-han-dagat nga mga kolonya (an nga tinatawag nga tabok-han-dagat nga mga lalawigan). Katapos han Rebolusyon han mga Cravo (o Rebolusyon han mga Clavel), an mga rehiyon ngan lalawigan gintanggal ngan an mga distrito amo an mga nahimo nga ikaduha nga handana nga mga administratibo nga mga rehiyon.
Mga lalawigan/mga rehiyon (1936–1976)[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Alentejo
- Baixo Alentejo (Ubos nga Alentejo)
- Alto Alentejo (Igbaw nga Alentejo)
- Distrito han Évora
- Distrito han Portalegre (gawas han munisipyo han Ponte de Sôr)
- Estremadura (ayaw ini igkalipat han kanan Espanya nga Extremadura)
- Distrito han Lisboa (Lisbon) – gawas han mga munisipyo han Azambuja ngan Vila Franca de Xira
- Distrito han Setúbal (amihanan nga tunga)
- Distrito han Leiria (salatan nga tunga)
- Ribatejo
- Distrito han Santarém (gawas han mga munisipyo han Ourém ngan Mação)
- Distrito han Lisboa (Lisbon) – an api la amo an mga munisipyo han Azambuja ngan Vila Franca de Xira
- Distrito han Portalegre (an api la amo an munisipyo han Ponte de Sôr)
- Beira Litoral
- Distrito han Coimbra (gawas han mga munisipyo han Pampilhosa da Serra, Oliveira do Hospital ngan Tábua)
- Distrito han Leiria (amihanan nga katunga)
- Distrito han Aveiro (gawas han mga munisipyo han Arouca, Castelo de Paiva, Espinho ngan Santa Maria da Feira)
- Distrito han Santarém (an api la amo an munisipyo han Ourém)
- Beira Baixa (Ubos nga Beira)
- Distrito han Castelo Branco
- Distrito han Santarém (an api la amo an munisipyo han Mação)
- Distrito han oimbra (an api la amo an munisipyo han Pampilhosa da Serra)
- Beira Alta (Igbaw nga Beira)
- Distrito han Guarda (gawas han munisipyo han Vila Nova de Foz Côa)
- Distrito han Viseu (gawas han mga munisipyo han Cinfães, Resende, Armamar, Lamego, São João da Pesqueira ngan Tabuaço)
- Distrito han Coimbra (an api la amo an mga munisipyo han Oliveira do Hospital ngan Tábua)
- Douro Litoral
- Distrito han Porto (Oporto)
- Distrito han Aveiro (an api la amo an mga munisipyo han Arouca, Castelo de Paiva, Espinho ngan Santa Maria da Feira)
- Distrito han Viseu (an api la amo an mga munisipyo han Cinfães ngan Resende)
- Minho
- Distrito han Braga
- Distrito han Viana do Castelo
- Trás-os-Montes e Alto Douro (Trás-os-Montes ngan Igbaw nga Douro)
- Distrito han Vila Real
- Distrito han Bragança (Braganza)
- Distrito han Guarda (an api la amo an munisipyo han Vila Nova de Foz Côa)
- Distrito han Viseu (an api la amo an mga munisipyo han Armamar, Lamego, São João da Pesqueira ngan Tabuaço)
- Açores (Azores)
- Distrito han Ponta Delgada
- Distrito han Angra do Heroísmo
- Distrito han Horta
Mga tabok-han-dagat nga mga lalawigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Kitaa: Imperyo nga Portuges
- Angola/Portuges nga Katundan nga Africa – tabok-han-dagat nga lalawigan (1951–1975). Naglugaríng han 1975.
- Cabo Verde – tabok-han-dagat nga lalawigan (1951–1974); republika nga autonoma (1974–1975). Naglugaríng han 1975.
- Guiné Portuguesa/Portuges nga Guinea – tabok-han-dagat nga lalawigan (1951–1974). Unilateral nga paglugaríng komo Guinea Bissau gindeklara han 1973, ginkilala han Portugal han 1974.
- Macau/Macao – tabok-han-dagat nga lalawigan (1844–1883); gin-usa nga tabok-han-dagat nga lalawigan upod han Portuges nga Timor ha ilarom han Goa (1883–1951); tabok-han-dagat nga lalawigan (1951–1975); ispisyal nga teritoryo (1975–1999). Gin-ulî ngadto han Tsina komo usa nga nalalain nga administratibo nga rehiyon han 1999.
- Moçambique/Portuges nga Sinirangan nga Africa – tabok-han-dagat nga lalawigan (1951–1974); lokal nga pagdumara (1974–1975). Naglugaríng han 1975.
- Índia Portuguesa/Portuges nga Indya – tabok-han-dagat nga lalawigan (1946–1962). Gin-anexar han India han 1962 ngan ginkilala han Portugal han 1974.
- São Tomé e Príncipe – tabok-han-dagat nga lalawigan (1951–1971); lokal nga pagdumara (1971–1975). Naglugaríng han 1975.
- Timor Português/Portuges nga Timor – tabok-han-dagat nga teritoryo (1951–1961); unilateral nga paglugaríng komo East Timor ginproklamar han 1975, gin-anexar han Indonesia han 1976. (Ginkilala han UN nga diri-naglulugaríng-nga-teritoryo ha ilarom hin Portuges nga pagdumara tikang han 1961–1999). UN nga pagdumara tikang han 1999 tubtob han paglugaríng han 2002.
Tigamni: An Brasil nahimo nga ginhadi-an komo kabahin han Nahiusa nga Ginhadi-an han Portugal, Brasil, ngan han Algarve (Reino Unido de Portugal, Brasil e Algarve(s) 1815-1822), naglugaríng han 1822.


text:
Peñón de Alhucemas
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Peñón de Alhucemas usa nga guti-ay nga puro o islote ha katundan nga dapit han Dagat Mediterraneo. Kabahin ini han Espanya ngan nahamutang ha Bahia han Alhucemas, mga 300 ka metro tikang han baybayon han Marruecos ngan mga 84 ka km tikang han giharanii nga teritoryo Espanyo, an autonoma nga syudad han Melilla. Api han Islas Alhucemas ini, upod hin duha nga mga islote nga waray may nangungukoy (an Isla de Tierra ngan Isla de Mar), nga nahamutang hin mga 50 ka metro tikang han baybayon, ngan mga 800 ngan 900 ka metro hin kahirayo tikang han peñón.


text:
Tacloban City- Arestado an usa nga Barangay Kapitan ha gin buhat nga buy-bust operation han mga operatiba han Leyte Police Provincial Office-Provincial Drug Enforcement Unit ngan Abuyog Municipal Police Station ha Brgy Bito Abuyog Leyte.
Gin kilala an suspek nga Beinvinido Tijano Lozada Jr. 43 anyos, barangay kapitan han Brgy Bahay han nasabi ng bungto.
Napalit kan Lozada han nagpakilala nga poseur buyer an usa (1) ka sachet nga gin aaligar shabu ngan nakuhaan pa hin kadungan nga lima (5) pa ka sachet hin gin aaligar nga shabu.
Sumala han PNP, lakip hi lozada ha listahan han mga high value target ha mao nga bungto.
Paslak na an Barangay chairman ha Abuyog MPS ngan papasakahan hin kaangayan nga kaso kontra ha iya.


text:
Ecser
An Ecser (ha Slovak: Ečer) usa nga baryo ha kondado han Pest, ha Budapest nga metropolitano nga kahaluag, Hungarya.
Nahamutang[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Ecser (Batakan:IPA-hu) nahamutang ha timugan tikang ha Budapest, harani han Panlangyaw nga Luparan han Ferihegy. An hagrani nga mga gin-uukyan amo an Maglód, Vecsés, Gyömrő ngan Üllő. An M0 nga dalan hin auto naagi hin harani han baryo. An baryo nahamutang dida han linea han riles nga (Budapest-Újszász-Szolnok). Mayda ini Slovak nga kagamyan nga populasyon.
Kaagi[igliwat | Igliwat an wikitext]
An syahan nga sinurat nga kasaysayan han Ecser tikang han Disyembre 15 1315, bisan man kon an baryo dida na tikang han 896, han pag-ulpot hin mga Magyar ngada han yana nga nasod. Sumala hin usa nga leyenda, an ngaran han baryo ginhatag han Gran Prinsipe nga hi Árpád han Hungaryano nga mga tribo. Han pagpaki-ana niya han ngaran han puy-anan nga diin inmundang hiya pagpahuway, an mga tawo dida waray makasumat ha iya han ngaran, amo nga sinmiring hi Árpád ha ira nga: tawaga ini nga lugar sunod hini nga ‘oak’ nga kahoy (Hungaryano cser). Han panahon han Ottoman nga Turko nga pagdominante (1526-1686) nawara an baryo, labi na han katapos han pagpalibot han harani nga Buda. Inmuli la an mga molupyo dida han 1699. Mga napulo kag usa nga sundalo tikang ha Ecser inmaway dida han Gyera hin Paglugaring ni Rákóczi (1703-1711). Han syahan nga bahin han mga 1700 an tag-iya han baryo nga Konde Antal Grassalkovich nagdara ngada hin mga Slovak nga mga molupyo.
Kilalado[igliwat | Igliwat an wikitext]
An nahabilin nga monumento hini nga baryo amo an simbahan Katolika Romana tikang han 1740.
Dida han baryo mayda kilalado nga sayaw folkloriko nga tinatawag nga ‘Kasal ha Ecser’ (Ecseri lakodalmas).
Dida han eskudo makikit-an an simbahan, an sayaw fokloriko ngan an oak nga kahoy, an tulo nga mga importante nga tigaman han baryo.
Mga kilalado nga tawo tikang ha Ecser[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Párvusz (Norbert Kiss) (*1981) - grafiko nga artista
- Zoltán Trepák (*1977) - propesyonal nga basketbolista
Mga kaduha nga bungto han Ecser[igliwat | Igliwat an wikitext]
An mga magkakaduha nga bungto han Ecser:


text:
Pompei
An Pompei (Initalyano nga kaluwas: [pomˈpɛi]; Ninapoles: Pumpeje) usa nga syudad ngan comune ha Metropolitano nga Syudad han Napoles ha rehiyon han Campania ha nasod han Italya. Dinhi nahamutang an kahadto nga mga Romano nga naguba nga bahin han UNESCO nga mga World Heritage nga Sityo.
KaagiIgliwat
Gintukod an Moderno nga Pompei han 1891, katapos han paghimo han santuaryo, nga gintikang ni Bartolo Longo. Hiyá an sinisiring nga nagtúkod han Pompei.
HeyograpiyaIgliwat
Nahamutang an bungto han Pompei ha sidlangan nga mga katubtuban han lalawigan, ngan an urbano nga kahaluag hini nahasumpay upod han Scafati, ha Lalawigan han Salerno. Ginsasapitan gihapon ini han Torre Annunziata, Castellammare di Stabia, Boscoreale, Santa Maria la Carità ngan Sant'Antonio Abate.
Prinsipal nga mga kiritaonIgliwat
Kilalado an syudad han mga naguba han kahadto nga syudad han Pompeii, nga nahamutang ha sona han Pompei Scavi.
An Santuaryo han Birhen han Pompei, nga gindedikar han Birhen han Rosaryo, nagin sityo hin Katoliko nga mga peregrinasyon ha diri pa la maiha nga mga tuig. Mayda ini canvas ni Luca Giordano. Gintukod ini hin konberso nga nakatagamtam hin divino nga grasya tikang han Birhen Maria; mayd mga ginsusumat nga mga milagro tikang han pagtukod hini ngan an Rosaryo usa ka pag-devoto nga nahanungod hin dako nga mga grasya para hin bisan hin-o nga nag-aampo hini. An mga ex-votos nga nagtatabon han mga bungbung han singbahan usa nga urusahon nga pagsaksi han mga milagro nga ginhatag han Pinalanginan nga Birhen Maria tikang han pagkonsagrar han singbahan han 1891. Damo nga mga singbahan, mga kapilya, ngan mga santuaryo ha kalibotan gindedikar han Birhen han Pompei.
Mga demograpikoIgliwat
PanakayanIgliwat
DalanIgliwat
Ginsisirbi-an an Pompei han carretera nga A3 ha mga garawsan han Pompei-Scafati, Pompei Ovest (harani han mga naguba han Villa han mga Misteryo) ngan pati gihapon han Castellammare di Stabia. Gintatabokan ini han mga nasodnon nga dalan nga SS 18 ngan SS 145.
FerrocarilesIgliwat
Dida han Napoles-Salerno nga linea, nga gintatag-iyahan han FS, nahamutang an prinsipal nga estasyon hin ferrocaril ngan in guti-ay nga hunongan nga ginngaranan Pompei Scavi (mga naguba han P.), nga ginsara han mga dekada han 1970s. Dida hin duha nga linea nga gintatag-iyahan han SFSM - Circumvesuviana, mayda an Pompei mga 4 ka estasyon. An Pompei Santuario (P. Sanctuary, ha butnga han bungto) ngan an Pompei Valle (harani han Pompeii) nahamutang dida han Torre Annunziata-Pompei-Poggiomarino nga linea. An Pompei Scavi-Villa dei Misteri (nga nagsisirbe han Villa han mga Misteryo) ngan an Moregine nahamutang dida han Napoles-Torre Annunziata-Castellammare-Sorrento nga linea.
Mga luparanIgliwat
An giharanii nga mga luparan amo an:
- Napoli-Capodichino (NAP) 28 km
- Salerno-Pontecagnano (QSR) 49 ka km
Mga kilalado nga tawoIgliwat
Mga ginkambal nga mga bungtoIgliwat
GaleriyaIgliwat
Mga kasariganIgliwat
Mga sumpay ha gawasIgliwat
Pompeii pagtugway hit paglakat tikang ha Wikivoyage
- Opisyal nga websayt
- Turismo nga Info han Pompei
- Opisyal nga mga giya hin tour han Pompei Archived 2008-10-23 at the Wayback Machine.
- Galeriya hin mga hulagway ni Leonardo Bellotti Archived 2012-09-10 at the Wayback Machine. (Initalyano)


text:
Hilongos
An Hilongos usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 51,462 ka tawo ha 10,763 nga panimalay.
Nahimutangan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ang munisipalidad han Hilongos nahimutang sa habagatan-nga-katundan nga bahin han probinsiya han Leyte ug na-atubang hit Dagat han Camotes. Ha aminahan han bungto matatad-an an bungto han Hindang; sa sidlangan an Mahaplag ngan Sogod; ha katundan an Dagat han Camotes; ngan ha habagatan mabibilngan an bungto han Bato. An Hilongos 146 kilometros tikang ha Syudad han Tacloban ha amihanan-nga-sidlangan, 77 nga kilometros tikang ha Syudad han Ormoc sa amihanan-nga-katundan, ug 35 kilometros tikang ha Syudad han Maasin sa Southern Leyte o Habagatan nga Leyte.
Kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Pipira ka tuig han waray pa an ika-12 nga siglo, may mga tribo nga nanunuroy tikang ha Iloilo nga nagkaabot hito dida nga lugar nga diri tinuyo kay ginlalanat man hira han mga Malayo nga manlalayag (sailor). An lugar gintawag nga "Ilong" tungod han ngaran hadton nga tribo nga "Ilongot".
Mayda mga iba nga istorya o sugilanon nga nasiring nga ang ngaran nga Hilongos tikang han mga pulong nga "ilong" (irong) ug "lumos" tungod han damo nga nagkalumos ha Sapa han Salog.
Han ika-12 siglo nakilalado an Hilongos. Hi Amahawin, usa nga gamhanan nga datu han baranggay, ginsakop an mga hagrani nga mga kabarangayan, ug ginpadako han iya teritoryo hangtod ha mga lugar nga yana sakop han mga bungto han Inopacan, Hindang, Bato, ug Matalom.
Populasyon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Dida han 2000 nga Census, an Hilongos narehistro nga amo an ika-2 nga gihamubo an pagtubo han populasyon tikang han tuig 1948. Han 2000, an Hilongos mayda 10,763 ka panimalay, 6.96% nga pagtubo tikang han nakatalaan dida han 1995 nga 10,062. An average nga kadamo hin usa nga panimalay lima ka tawo.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Hilongos mayda kalim'an kag usa (51) nga baranggay.
Mga Opisyales han Bungto[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Mayor: Panfilo Go
- Bise-mayor: Gracing Villaflor
- Mga konsehal:
- Gabisan, Miguela
- Modesto, Doner
- Ong, Cristituto
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- All about Hilongos[dead link]
- ELGU/Opisyal nga Websayt han Hilongos Archived 2005-09-07 at the Wayback Machine.
- Friendster sa Hilongos
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information
- Hilongos Website Archived 2012-04-24 at the Wayback Machine.


text:
Las Vegas
An Las Vegas nga an opisyal nga pagtawag Syudad han Las Vegas (Iningles: City of Las Vegas) ngan agsob tinatawg là nga Vegas, amo an ika-28 nga gidamo-i hin molupyo nga syudad ha Estados Unidos, an gidamo-i hin molupyo nga syudad ha estado han Nevada, ngan an lingkoranan han pamunuan han kondado han Condado han Clark. An syudad an nagpapatindog han metropolitano nga langyab han Las Vegas Valley (Siong han Las Vegas) ngan amo iní an gidako-i nga syudad ha sakob han darudako nga langyab han Desyerto Mojave.[1] Kilalado an Las Vegas ha kalibutan nga usá nga dako nga resort nga syudad, nga kilalado hin prinsipal tungod han panhuygo, pan-paralitan, maupay nga pangaon, kaliawan, ngan an pag-gab-i-nga-buruhaton o nightlife. An Las Vegas Valley ha kabug-osan nagsisribe nga nangunguna nga sentro hin panalapi, komersyo, ngan kultura para han Nevada.
- ↑ "Find a County". National Association of Counties. Ginkuhà June 7, 2011.


text:
José Martí
Hi José Julián Martí Pérez (Enero 28, 1853–Mayo 19, 1895) usa nga lider han Cubano nga pakigbisog para hin independensya tikang han Espanya ngan usa liwat hiya nga kilalado nga magsisiday ngan manunurat. Hiya an sinisiring nga nasodnon nga bayani han Cuba ngan agsob hiya nga tinatawag nga "Apostol han Independensya Cubano". Ha mga circulo literaryo, mayda mga nasiring nga hiya an Amay han Modernismo nga nahauna ngan nag-impluwensya kan Rubén Darío ngan hin iba pa nga mga magsiriday sugad kan Gabriela Mistral.


text:
Colorado (pansayod)
Iton Colorado amo an estado han Estados Unidos.
Iton Colorado in poyde tinmudlok ha:
Brasil[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Colorado do Oeste, usa ka munisipalidad ha estado han Rondônia ha nasod han Brasil.
- Colorado, Paraná, usa ka munisipalidad ha estado han Paraná ha nasod han Brasil.
- Colorado, Rio Grande do Sul, usa ka munisipalidad ha estado han Rio Grande do Sul ha nasod han Brasil.
Estados Unidos[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Colorado City, Arizona, usa ka bungto ha estado han Arizona, Estados Unidos.
- Colorado City, Texas, usa ka syudad ha estado han Texas, Estados Unidos.
- Colorado Springs, Colorado, usa ka syudad ha estado han Colorado, Estados Unidos.


text:
Isumat.com/7:35AM, November 11, 2020
An kaaway nga deri nakikit-an makaka-atraka gud bisan ano nga paghinirot labi na kun mayda tumagya ngan magkampante.
Ha pagbutho han pandemya han Covid-19, an probinsya han Eastern Samar in istrikto hin duro an mga patakaran labi na gud an pagpasulod hin katawhan tikang ha iba nga lugar. Kun igtatanding ha iba nga lalawigan han rehiyon, ura-ura hin kamakuti ngan kamukurimot an mga personales nga nagbabantay ha mga exit ngan entry points han probinsya.
Pero paghagos hin pito ka bulan, hinayhinay nga nagkamang an virus didto han probinsya ngan kakulop, Nobyembre 10, ginbunalan hin 75 nga bag-o nga pasyente han Covid an Este. Hapagkayana, maabot na ha 250 an Total Cases, sobra 100 an naka-recover ngan sobra 100 ka gatos an Active Cases yana. Lima naman nga Covid Patients an namatay didto han probinsya.
Kakulop, an bungto han Salcedo an may gidadamu-i an nahireport nga natapnan kay 23 nga residente han bungto an nagpositibo. Hi Mayor Melchor Melgar ngan pira nga opisyal han LGU an boluntaryo nga nagpa swab test tungod han posibilidad nga iginkahibalag hira han mga naha-una nga natapnan.
Nag-asoy hi Melgar nga negatibo an resulta han swab test ha iya ngan amo gihapon an resulta han Municipal Health Officer, drayber ngan hepe. Kasumpay hini, gin-aghat niya an mga bungtuhanon nga makigkoordinar ha LGU basi deri na magsarang pa an kagaw.
An LGU-Guiuan in nag-implementar hin Hard Border Lockdown tungod han paghitaas gihapon han kaso ha ira bungto. 16 an bag-o nga kaso ha Guiuan an nahipatik kakulop.
Katapos hin pira ka bulan nga Zero-Positive an bungto han Oras, mayda Health Care Worker ngan close contact niya an natapnan. Tungod hini, nag-implememntar hin granular lockdown an LGU ha pito nga barangay para han contact tracing.
An bungto han Maslog nga aadto ha “interior” an kinamumutangan, na-igo na gihapon han kagaw. Upat na nga residente an natapnan. Nagpahayag an LGU nga maghirot gud pagkinagawas han bungto labi na an iba nga deri naagi ha mga checkpoint tikang ha iba nga lugar tungod kay damo an puede agi-an nga dalan tikang ha kagugub-an.
Ha isla han Samar, naha-una nga nagdamo an positibo ha probinsya han Samar ngan padayon an paghitaas han numero ha Calbayog ngan Catbalogan. Ginsundan ini han Northern Samar ngan padayon pa an paghitaas han ihap labi na ha Catarman. Han nag-agi nga duha ka semana, an Eastern Samar naman an ginpupuntirya han ginkakahadlukan nga kagaw.
An Leyte, Southern Leyte ngan Biliran in na-obserbaran naman nga mayda paghabubo an Positive Cases.
Ha bug-os nga Eastern Visayas, 7.494 na an nagpositibo ngan 6,818 (90%) an naka-recover. An Active Cases yana (Nobyembre 11) in 605, ngan 71 nga pasyente han Covid an tumalikod ha kadayunan. #


text:
Nagpapahigayon an Municipal Social Welfare and Development hin usa nga Skills Training Pina agi han pag organisar han Local Youth Development Office, kasumpay hini nga pag salin urog han International Youth Day, nga suportado ni Mayor Annaliz Gonzales Kwan.
Mahagos ini sulod hin duha ka adlaw Sabado ngan Domingo August 8-9, 2020 nga kundiin aada ha purlominus 50 ka mga youth han Guiuan an naki usa hini nga nasabi nga aktibidad.
Bisan paman tungod hini nga kadamuon nga partisipanti, mahugot nga nag susunod an ngatanan han mga ka angayan nga protocols sugad han social distancing ug pag gamit Han face mask, ngan antis hira sumulod han venue naka monitor an ira mga temperature agud pag siguro han siguridad han mga partisipanti.
Via : LGU GUIUAN MEDIA CENTER
Police Station
09173498833
Fire Station
09269921534
09469382458


text:
Masa
Ha pisika, an masa (tikang ha kadaan nga Griniyego nga uᾶZa) agsob natudlok ha bisan diin ha uupat nga propertidades han materya, kun diin nakikit-an ha pagexperimento nga kaparehas ha: inertial mass, active gravitational mass ngan passive gravitational mass. Ha pan-adlawadlaw nga gamit, an masa agsob gintatagan hin kahulugan nga bug-at, pero ha syentipiko nga paggamit, natudlok hira ha lain nga propertidades.
An inertial mass han usa ka butang amo an naghahatag hin akselerasyon kun gintatagan hin aplikado nga pwersa. Sumala kan Isaac Newton ikaduha nga balaod han mosyon, kun an lawas han masa m gintatagan hin pwersa F, an iya akselerasyon a ginhahatag han F/m.
Masasabtan liwat kun ano ka kusog hit nahihimo o naaapertuhan han gravitational field pinaagi han usa ka lawas han masa. Kun an syahan nga lawas nga masa m1 ginbubutang ha kahirayo r tikang ha ikaduha nga lawas nga masa m2, an syahan nga lawas amo in nakakaeksperyensya hin nagpapadukot nga pwersa F pinaagi han
F = G\,\frac{m_1 m_2}{r^2} \, ,
kun diin an G amo an sangkalibutanon nga konstant han grabitasyon, nga patas ha 6.67×10−11 kg−1 m3 s−2. Ini amo danay an gintatawag nga gravitational mass (kun an paglalain amo an kinahanglan, an M amo an ginhihimo nga tigaman han active gravitational mass ngan an m amo liwat an passive gravitational mass). An pautro-utro nga pageksperimento tikang ha ika 17 siglo amo an nagpapabilin nga magpatas an inertial ngan gravitational mass. Aada ini han pagkapatas nga prinsipyo o equivalence principle han Pan-ngatanan nga teyorya han relatividad.
An Nalalain nga teyorya han relatividad amo in nahatag hin ginkakasumpayan dida ha masa han usa nga lawas ngan han iya enerhiya (E = mc2). An Masa amo an tinirok nga kantidad. Ha panlantaw han usa nga nagoobserbar, an masa diri poydi mahimo, diri liwat poydi maruba, ngan an Nalalain nga teyorya han relatividad diri nagbabalyo hini nga kasabotan. Pero, an relatividad nagdudugang nga an ngatanan nga klase han enerhiya mayda associated mass, ngan ini nga masa gindudugang ha sistema kun gindudugngan hin enerhiya, ngan an associated mass giniiban ha sistema kun an enerhiya nabaya. Ha reaksyon nukleyar, pananglitam an sistema diri nagiging naiban hin kadako hangtod an enerhiya natatalwas mahitungod han reakyon amo an gintutugotan makabaya kun diin liwat an missing mass nadadara upon han enerhiya, nga mayda liwat kalugaringon nga masa.
Ha bawbaw han kalibutan, an bug-at W han usa ka butang amo an ginkakasumpayan didto ha iya masa m han
W = mg \, ,
kun diin an g amo an akselerasyon mahitungod han kanan kalibutan gravitasyon, nga patas han ginbabanabanahan nga 9.81 m s−2. An kanan butang bug-at nadependar han iya kalibongan, pero an masa kay diri : an butang nga may masa nga 50 kilogramo natimbang hin 491 newton ha bawbaw han kalibutan; pero ha bawbaw han Bulan, an parehp nga butang nga may pareho nga masa nga 50 kilogramo, natimbang nala hin 81.5 newton.
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Francisco Flores (6 Feb 2012). "The Equivalence of Mass and Energy". Stanford Encyclopedia of Philosophy. Ginkuhà 3 Dec 2013.
- Gordon Kane (27 Jun 2005). "The Mysteries of Mass". Scientific American. Ginkuhà 3 Dec 2013.
- L. B. Okun (15 Nov 2001). "Photons, Clocks, Gravity and the Concept of Mass" (PDF) (pdf). Nuclear Physics. Ginkuhà 3 Dec 2013.
- Frank Wilczek (13 May 2001). "The Origin of Mass and the Feebleness of Gravity" (video). MIT Video. Ginkuhà 3 Dec 2013.
- John Baez; et al. (2012). "Does mass change with velocity?". Ginkuhà 3 Dec 2013. Explicit use of et al. in:
|author=(help)
- John Baez; et al. (2008). "What is the mass of a photon?". Ginkuhà 3 Dec 2013. Explicit use of et al. in:
|author=(help)
- David R. Williams (12 February 2008). "The Apollo 15 Hammer-Feather Drop". NASA. Ginkuhà 3 Dec 2013.


text:
San Jose del Monte
An Syudad han San Jose del Monte (o San Jose) usa nga ikaduha nga klase nga syudad ha lalawigan han Bulacan, Philippines. Ginsasapitan ini han Syudad han Caloocan ngan Syudad han Quezon, ha Metro Manila, ha salatan; han Rodriguez, Rizal ha sidlangan; han Santa Maria ngan Marilao, nga mga bungto han Bulacan, ha katundan, ngan han Norzagaray, Bulacan ha amihanan. Sumala han in the north. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 315,807 ka tawo ha 66,179 nga mga panimalay.
An syudad mayda kalugaringon nga representante han Kamara han mga Representante tikang han pagkabulag hini tikang han ika-upat nga distrito han Bulacan dida han 2004.
Mga baranggayIgliwat
An Syudad han San Jose del Monte ginbahin ngadto hin duha nga mga distrito para hin panuyo hin pagrepresentar. Ginbahin ini ha politika hin mga kalim-an kag siyam (59) nga mga baranggay nga diin karuhaan kag tulo (23) naglalakip han syahan nga distrito samtang an nahabilin lakip han ikaduha nga distrito.
Distrito I
Distrito II
Mga subdivisyonIgliwat
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information
- Local Government Unit: City of San Jose del Monte Archived 2010-02-18 at the Wayback Machine.
- San Jose Del Monte High Schools Archived 2007-09-27 at the Wayback Machine.


text:
Richard Mentor Johnson
hi Richard Mentor Johnson (Oktubre 17, 1780 o 1781 - Nobyembre 19, 1850) amo an ika-siyam nga Sugbong-Mangulo han Estados Unidos. Nagsirbe hiya ha pagdumara ni Martin Van Buren. Hiya la an sugbong-mangulo nga napili han Senado han Estados Unidos ha ilarom han mga tugon han ika-Napulo-kag-Duha nga Pagliwat han Batakan-Balaod han Estados Unidos. Nagrepresenta gihapon hi Johnson han Kentucky ha Balayan han mga Representante han Estados Unidos ngan ha Senado ngan nagtikang ngan nagtapos hiya han iya karera ha politika ha Balayan han mga Representante han Kentucky.


text:
Lee Teng-hui
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Lee Teng-hui (ginyano nga Tsinino: 李登辉; minat-an nga Tsinino: 李登輝; pinyin: Lǐ Dēnghuī;15 Enero 1923 - 30 Hulyo 2020) usa nga politiko han Republika han Tsina (nga kilalado ha ngaran nga Taiwan). Hiya an ika-7, ika-8, ngan ika-9-nga-panahon nga Mangulo han Republika han Tsina ngan Mangulo (Chairman) han Kuomintang (KMT) tikang han 1988 tubtob 2000. Nangulo hi Lee hin mga dagko nga mga naabtan ha reporma hin demokrasya, upod an iya kalugaringon nga ka-reelihir nga nagdara han syahan nga direkta nga pagbotar nga piniliay hin mangulo para han Republika han Tsina. Hiya an syahan nga lumad o tuminongnong nga Taiwanes nga nagin mangulo han RT ngan chairman han KMT. Ginbandilyo ni Lee an kagiusan hin paglokalisar ha Taiwan ngan namuno hiya hin maabtik nga polisiya ha langyaw nga makakuha hin mga diplomatiko nga mga man-uugop. Gintahapan hi Lee hin mga kritiko nga nagtraydor hiya han partido nga iya pinamunoan, tinago nga pagsuporta hin independensya han Taiwan, ngan kahibulig ha pangurakot (itom nga bulawan nga politika).
Katapos ha pagbiya han puwesto, gintanggal hi Lee tikang han KMT tungod han iya papel ha pagtukod han nauyon-hin-independensya nga Kahiusa nga Solidaridad han Taiwan (KST), nga kaapi han Pan-Berde nga Koalisyon upod han Partido Progresibo Demokratiko. (Hi Lee amo an ginkikita nga "manguna ha kalag" han KST.) Hi Lee nagpagawas hin pagsuporta hin independensya para han Taiwan kundi diri buot sidngon nga nauyon hiya hin pormal nga pagdeklara hin independensya.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ 曹長青:李登輝的基督信仰
- ↑ Kuo, Cheng-Tian (2008). Religion and Democracy in Taiwan. Albany, New York: State University of New York Press. p. 13. ISBN 978-0-7914-7445-7. https://archive.org/details/religiondemocrac0000kuoc. "Hi Li Deng-hui usa nga devoto nga Presbiteryano, kundi waray hiya mahingalimot han iya obligasyon komo nangunguna hin nasod nga maghatag hin regular nga pagbisita ngadto han mga baraan nga lugar hin pagsingba han mga dirudilain nga mga relihiyon."
- Angay ighubad
- Mga pakli nga nagamit hin infobox officeholder nga mayda waray masabtan nga mga parameter
- Mga barasahon nga mayda Tsinino-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon mga mayda ginyano nga Tsinino-nga-pinulongan nga kasurat
- Mga barasahon nga mayda minat-an nga Tsinino-nga-pinulongan nga kasurat
- Mga Mangulo han Republika han Tsina
- Mga turók
- Biyograpiya
- Politika
- Republika han Tsina
- Tsina
- Mga natawo han 1923
- Mga namatay han 2020


text:
Isumat.com/Agosto 30, 2022
Ano an motibo hin usa nga sundalo nga nakadestino ha Samar nga nagin usa hiya han mga gintatahapan nga nalambigit pagpatay hin barangay kapitan ha Javier, Leyte?
Ini an anggulo nga pag-uutingkayon han mga imbestigador katapos la nga ma-aresto an suspetsado ginkilala nga hi Army Sgt Alexandro Calda, 33, anyos, residente han Brgy Mercedes, Catbalogan City ngan nakadestino ha 63rd Infantry Battalion, Brgy Guirang, Basey, Samar.
Ha report han Javier, Leyte PNP Municipal Office, hi Calda in nadakop ha Tacloban City, maagahon han Agosto 29, 2022 ngan narekupo tikang ha iya in usa nga kalibre 45 ngan mga bala.
Subay han impormasyon, ini nga sarhento in suspetsado han pagpusil ngan pagpatay kan Joel Rinos, kapitan han Brgy Inayupan, Javier, Leyte. Natabo an insidente hadton Agosto 22, 2022 kun diin ginpanmumusil an biktima samtang nagmamaneho hin motorsiklo ha Brgy Caranhug, Javier.
An mga otoridad in nagmanman han mga gi-os ni Calda kataliwan la nga makit-an hiya dida han CCTV han Barangay Intelligence Network ha Javier.
Dida han iya kadakop, an sundalo in naka-motor ngan nakit-an an pusil ha U-Box han motorsiklo han magdumara hin inspection an mga tinubyanan han balaud.#


text:
Calayan
An Calayan usa nga puro o isla ngan ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Cagayan, Pilipinas. Usa ini han mga Kapuropod-an Babuyan ha Estrecho han Luzon ha amihanan han isla han Luzon. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 14,309 ka tawo ha 2,654 nga mga panimalay.
Amo ini an urukyan han Calayan nga Rail, usa nga diri-nalupad nga tamsi nga ginkilala nga lain nga specie dida han 2004.
Mga baranggayIgliwat
An Calayan ginbahin ngadto hin napulo kag duha (12) nga mga baranggay.
- Cabudadan
- Balatubat
- Dadao
- Dibay
- Dilam
- Magsidel
- Naguilian
- Poblacion/Centro I
- Babuyan Claro
- Centro II
- Dalupiri
- Minabel
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Syudad han London
An Syudad han London o kundi man Syudad han Londres (Ininggles: City of London) amo an syudad ngan kondado nga diin hahimutang an sentro ha kaagi ngan sentro nga distrito hin negosyo han London. Amo ini an dako nga bahin han London tikang han pag-ukyan hini han mga Romano han syahan nga siglo AD tubtob han Kapanahonan han Kabutngaan, kundi ginlabyan na han pagkatitirok ngan pagtubo hini lahos han mga katubtoban han Syudad.[1] Ha yana An Syudad gutiay na la nga bahin han metropolis han London, bisan man kun nagpapabilin ini nga kilalado nga dapit han butnga nga London. Ha pagdumara, naghihimo ini han usa han mga 33 ka distrito hin lokal nga kagamhanan han Greater London; bisan pa man, an Syudad han London diri usa nga London nga borough, usa nga status nga ginhatag han nahabilin nga 32 ka distrito (upod an usa pa nga syudad han London, an Syudad han Westminster). Usa gihapon ini nga nalalain nga kondado han Inglaterra, usa nga enclave nga ginpalibotan han Greater London.
An Syudad han London agsob nga tinatawag là nga an Syudad o kun ha Ininggles the City (ginlalain ini tikang han yakan nga "an syudad han London" pinaagi han pagsurat ha bahol nga agi han pulong nga Syudad o City ha Ininggles) ngan kilalado liwat ha diri pormal nga Square Mile ha Iningles o kun ha Winaray Kwadrado nga Milya, kay ini 1.12 sq mi (716.80 acres; 2.90 km2)[2] ha kahaluag. Ini nga duha nga mga pagtawag agsob liwat nga ginagamit nga usa nga mga metonimo para han kanan Reino Unido mga industriya ha negosyo ngan mga serbisyo ha panalapî nga nagpapadayon hin kilalado nga kaagi hin pagkabase dida han Syudad.[3] An ngaran nga London o Londres ha yana ginagamit na hin haruhaluag nga kahaluagan nga diri la limitado han Syudad. It London kaurugan gin-gagamit pagtawag han haluag nga London nga metropolis, o an 32 nga mga borough han London, nga nahadugang han Syudad han London ngahaw. Ini nga haruhaloag nga paggamit han ngaran nga London dokumentado tikang pa han 1888, nga diin an Kondado han London ginhimo.[4]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Beckett, J V (2005). City status in the British Isles, 1830–2002. Historical urban studies. Aldershot: Ashgate. p. 12. ISBN 0-7546-5067-7. https://archive.org/details/citystatusinbrit0000beck.
- ↑ "City of London Resident Population Census 2001" (PDF). Corporation of London. Hulyo 2005. Ginhipos tikang han orihinal (PDF) han 2012-09-12. Ginkuhà 10 Abril 2009.
- ↑ "City of London still tops finance league". This is Money. 25 Marso 2011. Ginkuhà 30 Oktubre 2011.
- ↑ Mills, AD (2010). Dictionary of London Place Names. Oxford University Press. p. 152. "Tinuod nga tubtob han mga diri la maiha nga mga panahon an ngaran nga London gin-gamit la pagtawag han Syudad han London ngan pati an Westminster lain nga entidad. Kundi han paghimo-a han Kondado han Lonodon ginhimo han 1888, an ngaran agsob nahimo nga gin-gamit para hini nga darudako nga lugar, nga agsob tinatawag gihapon ngan Greater London tikang hini nga pitsa. Pero dida han 1965, an Greater London bag-o nga ginsiring hin ginpahaluag pa nga kahaluag.
(Original nga Iningles: Of course until relatively recent times the name London referred only to the City of London with even Westminster remaining a separate entity. But when the County of London was created in 1888, the name often came to be rather loosely used for this much larger area, which was also sometimes referred to as Greater London from about this date. However in 1965, Greater London was newly defined as a much enlarged area.)"


text:
Syudad han Sugbo
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Syudad han Sugbo (o Syudad han Cebu, ha Sinugboanon: Dakbayan sa Sugbo) usa nga syahan nga klase nga syudad ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Amo ini an kapital han Lalawigan han Sugbo ngan amo ini an ikaduha nga pinakaimportante nga metropolitano nga sentro han nasod. Nahamutang an syudad ha sidlangan nga dapit han Isla han Sugbo ngan amo ini an gimaihai nga syudad han nasod. Amo ini an main nga pag-ultan hin pamarko han nasod ngan base hin labaw hin 80% han mga kompanyiya hin panbarko han nasod. An Syudad han Sugbo amo gihapon an main nga pag-ultan, ha gawas han Manila, hin mga panlangyaw nga mga pagbiyahe hin idro han nasod ngan amo an pinakaimportante nga sentro hin komersyo, pannegosyo, ngan industriya han Kabisay-an ngan Mindanao, an mga salatan nga bahin han nasod. Tungod hini ngan iba pa nga mga aspeto nga an Cebu gin-agnayan nga amo an Hada nga Syudad han Salatan o Reyna nga Syudad han Salatan. Sumala han census han tuig 2000, mayda an Mandaue in populasyon nga 718,821 ka tawo ha 147,600 nga mga panimalay.
An Syudad han Sugbo amo an sentro hin metropolitano nga kahaluag nga tinatawag nga Metro Cebu, nga naglalakip han mga syudad han Mandaue, Lapu-Lapu, ngan Talisay. It Metro Cebu mayda populasyon nga sobra 2 ka milyon (o ribo) nga mga tawo. An Aeropuerto Panlangyaw han Mactan-Cebu, nga nahamutang ha Syudad han Lapu-Lapu mga karuhaan o baynte ka minuto nga pagbiyahe hin kotse tikang ha Syudad han Sugbo. Ha dumagsaan o amihanan-sidlangan han syudad amo an Syudad han Mandaue ngan an bungto han Consolacion, ha katundan amo an Syudad han Toledo, an mga bungto han Balamban, ngan Asturias, ha salatan amo an Syudad han Talisay ngan an bungto han Minglanilla. Tabok han Estrecho han Mactan ha sidlangan amo an Isla han Mactan nga diin nahamutang an Syudad han Lapu-Lapu.
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Syudad han Sugbo Archived 2011-02-27 at the Wayback Machine.
- Sun.Star Cebu
- Cebu Hotel
- Madali nga Giya hin mga Bisita ha Sugbo - Ano it Buruhaton, Ano it Kaka-onon, Ano it Kirita-on, Hain it Hurunan Archived 2006-11-19 at the Wayback Machine.
- Mga Listahan ha Cebu - Lokal nga mga pasamwak para hin mga panhinabo, trabaho, serbisyo, pamalay/real estate, ngan komunidad.


text:
Daniel Ortega
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi José Daniel Ortega Saavedra (natawo Nobyembre 11 1945) amo an yana nga Presidente han Nicaragua. Han dako nga bahin han iya kinabuhi, usa hiya nga importante nga namuno han Frente Sandinista de Liberación Nacional o FSLN.
Katapos hin popular nga rebelyon nga nagresulta han pagpa-iwas ngan exilio kan Anastasio Somoza Debayle han 1979, hi Ortega nagin miyembro han namumuno nga multipartisan nga junta ngan ha urhe na-elihir nga presidente. Nagsirbe hiya komo presidente tikang han 1985 tubtob 1990. An iya syahan nga panahon ha poder natigamnan hin sosyalista nga mga polisiya, interno nga pagpatok, pagkaaway tikang han Estados Unidos, ngan armado nga rebelyon han mga Contra nga ginpaluyo han Estados Unidos.
Napirde hi Ortega ni Violeta Barrios de Chamorro dida han 1990 nga pinili-ay hin pagkapresidente, pero nagpabilin hiya nga importante nga tawo ha politika han oposisyon ha Nicaragua. Dinmalagan hiya pagkapresidente dida han 1996 ngan 2001 pero waray hiya magdaog. Han 2006, nagdaog hiya han pinili-ay hin pagkapresidente. [1]
Mga reperensya[igliwat | Igliwat an wikitext]