text:
Karuyag Mo ba Hibaroan an Kamatuoran?
KAMATUORAN mahitungod han ano? Mahitungod han pipira han pinakaimportante nga mga pakiana han katawohan. Bangin naghuhunahuna ka han mga pakiana sugad han masunod:
- Nagtatagad gud ba ha aton an Dios?
- Matatapos pa ba an girra ngan pag-antos?
- Ano an nahitatabo ha aton kon kita namamatay?
- May-ada ba paglaom an mga patay?
- Paonan-o ako mag-aampo nga pamamatian han Dios?
- Paonan-o magigin malipayon an akon kinabuhi?
Diin ka mamimiling hin mga baton hini nga mga pakiana? Kon makadto ka ha mga librarya o tindahan hin libro, bangin makaagi ka hin damu nga libro nga nasiring nga makakagtagana ito han mga baton. Kondi agsob nga an mga libro nagkakasumpaki. An iba bangin mapulsanon hito nga panahon kondi diri nag-iiha nadadaan an sulod hito ngan ginbabag-o o ginsasaliwnan.
Kondi, may-ada usa nga libro nga naghahatag hin masasarigan nga mga baton. Ito an libro han kamatuoran. Ha pag-ampo ni Jesus ha Dios, hiya nagsiring: “An imo pulong amo an kamatuoran.” (Juan 17:17) Yana kilala naton ito nga Pulong sugad nga an Baraan nga Biblia. Ha masunod nga mga pahina imo mababasa an sumaryo han matin-aw ngan husto nga mga baton han Biblia ha gin-unabi nga mga pakiana.
Nagtatagad Gud ba ha Aton an Dios?
KON KAY ANO NGA NABANGON INI NGA PAKIANA: Nagkikinabuhi kita ha kalibotan nga puno hin kabangis ngan kawaray hustisya. Damu nga relihiyon an nagtututdo nga kaburut-on han Dios an mga pag-antos nga aton naieksperyensyahan.
KON ANO AN IGINTUTUTDO HAN BIBLIA: Diri gud an Dios nagpapahinabo han karaotan. “Ipahirayo tikang han Dios, nga hiya magbuhat hin kahugawan, ngan tikang ha Makagarahum, nga hiya magbuhat hin karat-an,” siring han Job 34:10. An Dios may-ada mahigugmaon nga katuyoan para ha katawohan. Tungod hito gintutdoan kita ni Jesus nga mag-ampo: “Amay namon, nga aada ka ha langit,…kumanhi an imo ginhadian. Matuman an imo pagburut-an, sugad ha langit, amo man ha tuna.” (Mateo 6:9, 10) Nagtatagad gud ha aton an Dios salit daku hinduro an iya iginsakripisyo basi sigurado nga matuman an iya katuyoan.—Juan 3:16.
Kitaa liwat an Genesis 1:26-28; Jakobo 1:13; ngan 1 Pedro 5:6, 7.
Matatapos Pa ba an Girra Ngan Pag-antos?
KON KAY ANO NGA NABANGON INI NGA PAKIANA: Diri maihap nga katawohan an nagkakamatay tungod han girra. Kita ngatanan nag-aantos ha iba-iba nga paagi.
KON ANO AN IGINTUTUTDO HAN BIBLIA: An Dios nagtagna nga maabot an panahon nga pahihinaboon niya an kamurayawan ha bug-os nga tuna. Ilarom han iya Ginhadian, ‘diri na mababatasan han katawohan an away.’ Lugod, ira “pamamandayon an ira mga kampilan nga mga punta hin arado.” (Isaias 2:4) Tatapuson han Dios an ngatanan nga kawaray hustisya ngan pag-antos. An Biblia nagsasaad: “Pagpapahiron [han Dios] an ngatanan nga luha tikang ha ira mga mata; ngan mawawaray na kamatayon; ngan mawawaray na an kabidoan, bisan pagtangis, bisan kasakit pa gud: kay an siyahan nga mga bagay [upod na an kawaray hustisya ngan pag-antos yana] nag-agi na.”—Pahayag 21:3, 4.
Kitaa liwat an Salmo 37:10, 11; 46:9; ngan Mika 4:1-4.
Ano an Nahitatabo ha Aton kon Kita Namamatay?
KON KAY ANO NGA NABANGON INI NGA PAKIANA: Kadam-an han mga relihiyon ha kalibotan an nagtututdo nga may-ada espiritu an tawo nga padayon nga nabubuhi katapos mamatay an lawas. An iba natoo nga an mga patay makakadaot han mga buhi o nga an Dios nagsisirot han magraot ha waray kataposan nga pagsakit ha naglalaga nga impyerno.
KON ANO AN IGINTUTUTDO HAN BIBLIA: Kon namamatay an mga tawo, diri na hira naesksister. “An mga patay diri maaram han bisan ano,” siring han Eklesiastes 9:5. Tungod kay an mga patay waray sarabotan ngan pagbati, ngan diri nakakaeksperyensya hin bisan ano, diri nira madadaot—o mabubuligan—an mga buhi.—Salmo 146:3, 4.
Kitaa liwat an Genesis 3:19 ngan Eklesiastes 9:6, 10.
May-ada ba Paglaom an mga Patay?
KON KAY ANO NGA NABANGON INI NGA PAKIANA: Karuyag naton mabuhi ngan magin malipayon kaupod an aton mga hinigugma. Natural la an paghingyap nga makita utro an aton namatay na nga mga hinigugma.
KON ANO AN IGINTUTUTDO HAN BIBLIA: Babanhawon an kadam-an han katawohan nga nagkamatay. Hi Jesus nagsaad nga an “aadto ha mga lubnganan…man-gugowa.” (Juan 5:28, 29) Uyon ha orihinal nga katuyoan han Dios, an mga binanhaw magkakaada higayon nga mag-ukoy ha paraiso nga tuna. (Lukas 23:43) Nahiuupod hini nga saad an hingpit nga kahimsog ngan waray kataposan nga kinabuhi para ha magtinumanon nga katawohan. An Biblia nasiring: “An mga magtadong makakapanunod han tuna, ngan maukoy hira dida hin waray kataposan.”—Salmo 37:29.
Kitaa liwat an Job 14:14, 15; Lukas 7:11-17; ngan Buhat 24:15.
Paonan-o Ako Mag-aampo nga Pamamatian han Dios?
KON KAY ANO NGA NABANGON INI NGA PAKIANA: Nag-aampo an mga tawo ha haros ngatanan nga relihiyon. Kondi, damu an naabat nga diri ginbabaton an ira mga pag-ampo.
KON ANO AN IGINTUTUTDO HAN BIBLIA: Gintutdoan kita ni Jesus nga likyan an pag-uroutro hin minimorya nga mga pag-ampo. Siring niya, “Ha pag-ampo, diri kamo gumamit han waray pulos nga uli-uli.” (Mateo 6:7) Kon karuyag naton pamatian han Dios an aton mga pag-ampo, kinahanglan mag-ampo kita ha paagi nga iya inuuyonan. Basi mahimo naton ito, kinahanglan mahibaro kita kon ano an kaburut-on han Dios ngan mag-ampo uyon hito. An 1 Juan 5:14 nagsasaysay: “Kon mangaro kita hin bisan ano nga bagay sumala ha…kaburut-on [han Dios], mamamati hiya ha aton.”
Kitaa liwat an Salmo 65:2; Juan 14:6, 14; ngan 1 Juan 3:22.
Paonan-o Magigin Malipayon an Akon Kinabuhi?
KON KAY ANO NGA NABANGON INI NGA PAKIANA: Damu an natoo nga an kwarta, kabantogan, o kahusay makakapalipay ha ira. Salit nangangalimbasog hira nga magkaada hito—kondi diri la gihapon hira nagigin malipayon.
KON ANO AN IGINTUTUTDO HAN BIBLIA: Iginsumat ni Jesus an yawi ha kalipay han hiya magsiring: “Malipayon adton mahunahunaon han ira espirituwal nga panginahanglan, tungod kay ira an ginhadian han langit.” (Mateo 5:3, NW) Magigin tinuod la kita nga malipayon kon maghimo kita hin mga paagi ha pagtagbaw han aton pinakaimportante nga panginahanglan—an aton hingyap nga mahibaro han kamatuoran mahitungod ha Dios ngan han iya katuyoan para ha aton. Aada ha Biblia ito nga kamatuoran. An paghibaro hito makakabulig ha aton nga masabtan kon ano gud an importante ngan kon ano an diri. Kon magpapagiya kita ha mga kamatuoran han Biblia ha aton mga desisyon ngan paggios, magigin mas mapulsanon an aton kinabuhi.—Lukas 11:28.
Kitaa liwat an Proberbios 3:5, 6, 13-18 ngan 1 Timoteo 6:9, 10.
Sumaryo la ini han mga baton han Biblia ha unom nga pakiana. Karuyag mo ba mahibaro hin dugang pa? Kon usa ka hadton “mahunahunaon han ira espirituwal nga panginahanglan,” sigurado nga maruruyag ka. Bangin naghuhunahuna ka han iba pa nga pakiana sugad han: ‘Kon an Dios nagtatagad ha aton, kay ano nga iya gintutugotan an duro nga karaotan ngan pag-antos ha bug-os nga kasaysayan? Paonan-o ko mapapauswag an kalidad han kinabuhi han akon pamilya?’ Aada ha Biblia an kompleto ngan makapatagbaw nga baton hini ngan han damu pa nga pakiana.
Kondi, damu yana an nag-aalang pagbasa han Biblia. Para ha ira, madakmol ito nga libro ngan usahay makuri masabtan. Karuyag mo ba nga buligan ka basi hiagian an mga baton ha Biblia? May-ada duha nga garamiton nga igintatanyag han mga Saksi ni Jehova nga makakabulig ha imo.
Siyahan, an libro nga Ano Gud ba an Igintututdo han Biblia? gindisenyo ha pagbulig ha sagipo nga mga tawo nga usisahon an matin-aw nga mga baton han Biblia ha importante nga mga pakiana. An ikaduha amo an libre nga programa han pag-aram han Biblia ha iyo balay. Usa nga Saksi ni Jehova nga naukoy hirani ha iyo ngan kwalipikado magtutdo han Biblia an mahimo kumadto ha iyo balay o ha iba nga kombinyente nga lugar basi makiistorya ha imo mahitungod han Biblia hin madaliay nga panahon kada semana. Waray ini bayad. Ha bug-os nga kalibotan minilyon na an nakapahimulos hini nga programa. Damu ha ira an malipayon gud nga nakagsiring: “Hin-agian ko na an kamatuoran!”
Waray na mas birilhon pa hini nga bahandi. An kamatuoran ha Biblia nagtatalwas ha aton tikang ha patootoo, kawurok, ngan maraot nga kahadlok. Naghahatag ito ha aton hin paglaom, katuyoan, ngan kalipay. Hi Jesus nagsiring: “Kamo mahibabaro han kamatuoran, ngan an kamatuoran magluluwas ha iyo.”—Juan 8:32.


c: text/html

text:
Musika
An Musika usa nga forma hin pag-expresar pinaagi ha takna nga nagamit han mga istruktura han mga tingog o mga tunog nga silencio. Ini an paghimo hin mga komplekado nga mga forma ha takna pinaagi hin paghimo hin mga pattern ngan mga kombinasyon hin natural nga stimuli, pinaagi ha tunog o tingog. Komo buruhaton hin katawhan, iton musika puyde gamiton para hin mga artistiko o aestetiko, pagkomunikar, pagli-aw, o pan-seremonyas nga mga paggamit. An mga depinisyon kon ano iton musika nag-iiba depende ha kultura ngan kontexto sosyal.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wolfgang Amadeus Mozart
Hi Wolfgang Amadeus Mozart (ginbunyagan komo Johannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart; Enero 27, 1756 – Disyembre 5, 1791) usa nga masinuraton ngan duro ka impluwensyal nga Austryako nga kompositor hin Europeo nga klasikal nga musika. An iya dako nga ginpagawas nga mga sobra unom ka gatos nga mga komposisyon naglalakip in mga sinurat nga kilalado nga mga gihataasi in kalidad nga simfoniko, chamber, piano, operatiko, ngan choral nga musika. Hi Mozart usa han mga sikat ngan popular nga mga Europeo nga klasikal nga mga kompositor, ngan damo han iya mga sinurat kabahin han standard concert repertory.


text:
Misamis Oriental
An Misamis Oriental usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Amihanan nga Mindanao nga rehiyon. An kapital hini ngan an sentro han rehiyon amo an Cagayan de Oro. Ginsasapitan an probinsya han Lanao del Norte ngan Bukidnon ha salatan, han Agusan del Norte ngan Agusan del Sur ha sidlangan, ngan ha amihanan amo an Dagat Bohol upod han isla-probinsya han Camiguin tikang han amihanan nga labnasan hini.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | edit source]
Ekonomiya[igliwat | edit source]
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Misamis Oriental ginbahin ngadto hin karuhaan kag tulo (23) nga mga bungto ngan tulo (3) nga mga syudad.


text:
Pforzheim
An Pforzheim amo in uska bungto ha estado han Baden-Württemberg, salatan-katundan han Alemanya ha ganghaan pakadto ha Itom nga Kagurangan. Bantog ini ha kalibutan tungod han iya alahas ngan nahimo hin relo nga industriya. Mahitungod hini gin-agnayan ini nga "Goldstadt" o Bulawanon nga syudad. Mayda ini kahaluag nga 98 km² ngan nahamutang ha kabutngaan han mga syudad han Stuttgart ngan Karlsruhe ha pagtapo han tulo nga mga salog (Enz, Nagold ngan Würm) ngan nagtitigaman han katunaan nga nagpapamutnga han Baden ngan Württemberg, nga nahasulod ha katunaan han Baden.


text:
Negros Occidental
An Negros Occidental (kon ha Winaray: Katundan nga Negros o Kalondan nga Negros) usa nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Bacolod ngan an lalawigan ada nahamutangan han kanawayon o amihanan-katundan nga katunga han isla han Negros; an lalawigan han Negros Oriental ada hiton timugan o habagatan-sinirangan nga dapit han isla. Ha tabok han Golfo han Panay ngan han Estrecho han Guimaras ha kanawayon o amihanan-katundan amo an isla-nga-probinsya han Guimaras ngan an probinsya han Iloilo ha Isla han Panay.
2000 nga census—2,565,723 (ika-2 nga gidako-i)
Densidad—324 ha tagsa km² (ika-15 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—1
Mga Komponent nga Syudad—12
Mga Bungto—19
Mga Baranggay—661
Mga Distrito ha Kongreso—7†
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | edit source]
Ha Negros Occidental, Hiligaynon an lumad nga yinaknan han mayoriya. Kondi, ha sinirangan nga dapit han probinsya nga naatubang han Isla han Cebu o Sugbo, mayda mga pipira nga mga bungto ngan syudad nga Sinugboanon an ira yinaknan. Ini hira amo an
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Negros Occidental mayda napulo kag siyam (19) nga bungto ngan napulo kag tulo (13) nga syudad. An Negros Occidental amo an mayda gidadamo-i nga mga syudad ha ngatanan nga probinsya ha Pilipinas.
Mga Syudad[igliwat | edit source]
Mga Bungto[igliwat | edit source]
Physical[igliwat | edit source]
Kasaysayan[igliwat | edit source]
Han Nobyembre 5, 1898, nagtikang in usa nga rebelyon nga pinamunoan nira Juan Araneta ngan Aniceto Lacson nga natapos han pagkapirde han mga Katsila. Katapos han ira pagdaog, an mga rebolusyonaryo nagtukod han Republika han Negros nga ha pagtika-iha naglakip han lalawigan han Negros Oriental.
An probinsya han Negros del Norte igihimo tikang han Negros Occidental han Enero 3, 1986. Pero an pagtukod hini igindeklara dida han Hulyo 11, 1986 nga diri-konstitusyonal o nagtalapas han Batakang-Balaod. Han Agosto 18, 1986, iginbale waray an ginplano nga probinsya han Negros del Norte.
Kitaa Gihapon[igliwat | edit source]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Probinsya han Negros Occidental


text:
Spoliarium
An Spoliarium usa nga pintura han Pilipino nga artista nga hi Juan Luna. Ginsumite ni Luna an pintura ngadto han Exposicion Nacional de Bellas Artes han 1884, nga diin nakadaog ini hin bulawan nga medalya. Han 1886, ginbaligya an pintura ngadto han Diputacion Provincial de Barcelona hin 20000 ka peseta. Ha yana, an pintura nabitay ha Museo Nasodnon han Pilipinas.
Aestetiko[igliwat | edit source]
An Spoliarium upat ka metro it kahitaas ngan pito ka metro it kahaluag. It canvas nagpapakita hin sulod ha ilarom hin Romano nga arena, nga diin mga lawas hin patay nga mga gladiator gindadanas ngadto hin masirom nga lugar, posible nga igpundok hin darudako nga pundok hin mga patay nga lawas.


text:
MANILA, Marso 19 (PIA) – Gin-aghat han Department of Social Welfare and Development (DSWD) dida han Lunes an publiko nga makig-api dida hiton pagsumbong hin child porn sites.
Ipinanawagan ini ni DSWD Information and Communication Technology Management System (ICTMS) director Felino O. Castro V kasumapy hin usa nga mando nga ginpagowa han National Telecommunication Commission (NTC) ngadto hin internet service providers nga pudngan an child pornography websites.
Ikinalipay ni Director Castro an maupay nga sumat mahiunong han NTC memorandum tungod han mga peligro nga mahidudurot hini nga maglaw-ay nga mga website nga nagpapasundayag hin mga kabataan kon diin masayon ini nga mao nga websites maabrihan hin mga konsumidor hin mga pornograpiya ha pira nga mga lugar han kalibotan.
Nagsering hi Castro nga ilarom han katangdo-an nira ngan han NTC, ginto-inan hira pagburoblig komo mga miembro han Inter Agency Council Against Child Trafficking (IACAT) ha paghatag hin block list han maglaw-ay nga websites komo proteksyon ngadto han mga kabataan.
Ginpahayag niya nga ha pagkayana, maabot na hin 3,600 nga child porn sites an nadeterminar pinaagi han ira koordinasyon ngada han iba nga mga ahensya sugad han Philippine National Police (PNP), Department of Science and Technology (DOST), Council for the Welfare of the Children (CWC), National Bureau of Investigation (NBI), Department of Interior and Local Government (DILG), labot hin iba pa.
Nakigsumpayan gihapon hira, sering niya, hin mga kasosyo palibot han kalibotan sugad han Internet Watch Foundation nga ginkokomponer hin task force hin mga ahensya hin pulisiya ha bug-os nga kalibotan nga amo an nagtagana han mao nga lista.
Sumala pa kan Castro, makakabulig gihapon an mga kag-anak nga mapudngan an kaabrehi hin maglaw-ay nga websites pinaagi hin pag-download hin usa nga software nga “net nanny” komo proteksyon ha pagseguro nga diri maa-abrihan han ira mga kabataan ha ira mga kompyuter o bisan ha ira mga cellphone en maglaw-ay nga mga website.
Gintagan niya hin duon nga ha pagsurapo hini nga problema, ginkikinahanglan en kalyap nga pagpapakalat hin impormasyon agud maaghat an publiko nga magpartisipar dida hiton pagsusumbong hin dudable nga mga aktibidad hin mga maypaghidabi ha child pornography.
Ha pagreport hin child porn sites, nga danay na-uulpot la dida hiton monitor hin kompyuter, igsumbong la ini ngadto ha iacat.gov.ph website.
Ilarom han Republic Act 9775, o kon an Anti-Child Pornography Act of 2009, an mga nagpapaluyo hiton child pornography en maatubang hin kaangayan nga penalidad. (Ginbinisaya ni DUM/PIA-8, Eastern Samar)
http://www.pna.gov.ph/index.php?idn=1&sid=&nid=1&rid=626299


text:
TACLOBAN CITY - Umabot yana nga adlaw ha syudad han Tacloban an Chairperson han Akbayan nga hi Risa Hontiveros para han duha ka adlaw nga conference ngan pagpanginano han mga hinabang han ira partylist para ha mga biktima han super typhoon Yolanda harus upat ka bulan na an
nakakalabay.
Ha usa nga press conference kanina hin aga, guinpahayag ni Hontiveros nga may ada nira igpapanhatag nga 15 nga mga permanente nga panimalay
para han mga residente han Brgy Cabalawan dinhi ha syudad han Tacloban diin guinduduso nira an ira guintatawag nga Akbayanihan o an pagburoblig
mismo han mga residente nga magtindog han ira kalugaringon nga mga panimalay nga ira ighahatag.
Nabaru-an nga nagkamay ada hin fund raising an amo nga partylist ha bulig han mga magkadurodilain nga mga organisasyon dinhi ha Pilipinas nga
sugad man tikang ha langyaw para makatirok hin pundo para matagan hin konkreto nga mga panimalay an mga residente han mao nga barangay.
Labot la hini, aanhi guihapon hi Hontiveros para panginanuon an nagpapadayon nga panhatag hin relief goods han ira party list diin ha pagka yana in
maabot na ha 19 milyones an kantidad hin food packs an ira napapanhatag ha bug-os nga rehiyon.
Nakatalaan naman bisitahon han mao nga opisyal an mga bungto han Dulag ngan Tanauan agud makita an kahimtang han mga Yolanda survivors.


text:
Humay
An humay o paray (Iningles:Rice) (Pambansa:Palay) , monocot nga mga tanom Oryza sativa o Oryza glaberrima. It iya pinarotan nga liso in gintatawag nga bugas. Komo usa ka grano cereal, ini an panguna nga pagkaon hin dako nga bahin han kanan kalibutan katawhan, labi na ha Sinirangan nga Salatan Asya, an Butnga Sinirangan, Latin America ngan Caribe. Ini an grano nga may-ada ikaduha nga gidadakoi nga produkyon, kahuman la han mais.
Tungod nga dako nga bahin han mais in ginpapaturok diri para ha tawo nga pagconsumo nga katuyoan, an bugas in gihihinongdani nga grano kun nutrisyon han katawhan ngan pagkarawat hin calorie it ginhihimangrawan, nga nahatag labaw han kat-lima nga mga calorie nga gincoconsumo han tawo nga espesye han kalibutan.
Mga pamaagi ug proseso han pagtanom hin humay ha uma[igliwat | edit source]
- An gigisiyahani nga bubuhaton, amo an pag ARADO. It pag-arado amo ine an pagtusak han tuna nga pagsasaburan han humay.
- Ikaduha,an pag MOTOR. It pag motor liwat asya ine an paglimpyo han tuna nga pagsasaburan. Kinahanglan balik-balikon it pag motor han tuna basi magkatatanggal an mga si-ot o an mga una na nga ginanihan.
- Ikatulo,an pag HARAS ngan pag APIS. Asya ine liwat an paglimpyo ngan pag ayad hin tapi o tagaytay.
- Ikaupat,an pag SAPHID o pag SUROD. It pag saphid o pag surod amo na ine an pagpatag han tuna nga pagsasabwagan han binhi nga imo napili ig tanom.
- Ikalima,an pagpa TUOY o pag PALABTOG han binhi nga imo napili. Pag-abot hin baynte ka oras na pagpatuoy, poydi mo na ine haw-ason ngan ihuwad liwat ha kinap hin patag.
- Ikaunom,an pag SABWAG han binhi. Tikang han adlaw nga paghaw-as han binhi, mamumulat ka anay ma upat ka adlaw ugsa han pagsabwag ha uma.
- Ikapito,an pag GANI. Pag abot han baynte diyas tikang han pagsabwag han binhi, amo na it pagpa gani. Kinahanglanon liwat magka may-ada eksakto nga tubig it im tanom basi masayon ngan di matig-a pag gani. Manginginahanglan kana hito hin tawo nga magturupad hini nga trabahuon ha paagi hin pagsuhol haira.
- Ikawalo,an pag TANOM. An pag tanom, pagkinbuwasan la ngahaw han pagpa gani. Manginginahanglan ka gihapon hine hin magtratrabaho basi mapadagmit ngan malaksi mahuman. Siguraduha gihapon na dire mawawarayan tubig im tanuman basi dire pagmad-an ngan mamatay im tanom.
- Ika-siyam,an pag ABONO. Pag-abot liwat hin lima kaadlaw tikang han pag tanom asya na an im pag-abono basi mag maupay an pagtubo han im tanom. Pagkatima liwat, mamumulat ka ngada ha kuwarenta-e-singko diyas san-o ka mag-abono utro.
- Imo pagbuburusitahon tim uma o tanuman para mabantayan ngan makabaro ka na maupay it pagtubo tim tanom. Pag-abot han oras han pag ulbo han bunga, imo gud ine titimangnuon hin kaurupayda. Poydi mo gihapon esprihan para dire pagyatuton ngan mananapon para magmaupay it kuha hit humay.


text:
Baracoa
An Baracoa nga tinatawag liwat nga Ciudad Primada (o Syudad nga Pansyahan), mabiblingan ha lalawigan han Guantánamo han (Cuba).
An prinsipal nga mga produkto han rehiyon amo an saging, lubí ngan cacao.
Gintukod an syudad dida han 1511 ha ngaran nga Nuestra Señora de la Asunción de Baracoa. Gintukod ini han conquistador Espanyol nga hi Diego Velázquez de Cuéllar nga ha diri maiha nga panahon nakakuha han titulo nga Adelantado. An Baracoa amo an pinakamaiha na nga gin-ukyan han mga Espanyol dida han Isla han Cuba katapos han ira pag-ulpot ngan tungod hini amo nga gin-agnayan an Baracoa nga Ciudad Primada. Han 1518 nakakuha ini han pagtawag nga nga ciudad. Amo ini an syahan nga kapital ngan an syahan nga obispado o nagkaaada hin obispo nga syudad han Isla.


text:
Vicente I. de Veyra
Hi Vicente Ignacio Luangco de Veyra (1888-1975) usa nga Waraynon nga manunurat. Api hiya han Sanghiran san Binisaya. Hi Vicente umangkon ni Jaime C. de Veyra. Hi de Veyra diri la usa nga manunurat kondi usa liwat nga antolohista. Nagtirok hiya hin mga istorya, titiguhun, siday ngan mga darahonon tikang ha bug-os nga lalawigan han Leyte.
An apo ni Vicente nga hi Vicente-Ignacio Soria de Veyra usa liwat nga maniniday ha pinulungan nga Ingles, Filipino, Tagalog, ug Winaray.[1]
Mga siday[igliwat | edit source]
- An Naghahablun
- Next to Your Mother, Whom Do You Love? (Sapit ha Im Nanay Hin-o It Im Hinigugma?)
- Tuura Iday, Di' Gad Ak' Say
- Angeling
- Pinili Ku Ikaw Nga Sangkay
- Bukad Nga Tinitipigan
- Bis' Malaya, Bis' Mabukbuk
- Franca V. Araza
- Maamyum Nga Tanaman
- Hin Usa Ka Maagahun
- Disyimbri Ika 30 Ha 1896
- Pagdayig
Mga sinurat ngan antolohiya[igliwat | edit source]
- Mga Sanglitanan (1911)
- Hinugpung (1914)
- Mga Ambahan (1922)
- An Pagpanarit (1956)
- Mga Lagda Ha Pagsurat Han Aton Pinulungan
- Mga Dayhuan Han Bisaya
- Mga Titiguhon (1957)
- Katapusan Nga Panamilet (1958)
- Abakadahan (1960)
Mga reperensya[igliwat | edit source]
Footnote[igliwat | edit source]
- ↑ Aanhi hini nga tulay an online nga mga siday ha Waray ni Vicente Soria de Veyra, apo ni Dr. Vicente I. de Veyra.


text:
Herminigildo A. Sanchez
Hi Herminigildo A. Sanchez, in usa nga pintor, magsusurat hin kanta, paragsiday ug manunurat hin Siday. Hiya in natawo ha Catbalogan, ha probinsya han Samar hadton Nobyembre 28, tuig mil nueve syentos sisenta y kwatro kanda Amado Solibaga Sanchez nga taga Tagapul-an, Samar ug ni Ester Jadaone Apolinar nga taga Basey, Samar. An iya kapikas han kinabuhi amo hi Ena Dacles Castillo nga taga Catbalogan. Mayda hira duha nga anak, hi Johaness Paolo C. Sanchez ug hi Nino Paulinus C. Sanchez.
Hi Herminigildo kumo magsusurat hin kanta in nagin finalist han magkadurudilain nga kompetisyon han Balaug Songwriting contest, ug nakakuha han ikaduha nga pwesto han 1999 Ibabao Songwriting Competition ha Syudad san Calbayog. Nagdaog hin ikaduha nga lugar ha 2008 Gawad Komisyon, pinaagi han Siday ug Susumaton.
Nag-atender hiya han 43rd UP Creative Writing workshop ha Mindanao han 2004, naging fellow han 13th Iligan National Writing workshop han 2006, naging fellow han 4th ug 5th Lamiraw Regional Creative Writing, naging fellow han UP Viswrite ha UP Tacloban, nag-attender han Filmwriting Workshop under Jerry Gracio han 2011, ug Playwriting workshop hadton 2012.
Han bulan han Mayo 2010, iya ginhimo an Hagsi (Haglipot nga Siday) ha facebook page.


text:
Vicente Sotto
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Vicente Yap Sotto, nga gintawag gihapon nga Ñor Inting (1877-1950) usa nga kasanhi nga senador han Pilipinas, ngan ginsisiring nga usa han mga harangdon ngan bantogan nga Sugboanon han ika-20 nga siglo. Hiya an nagsurat han drama nga Elena.
An iya mga nabuhat aada ha duha nga mga larangan: (1) pamalaod, politika, ngan pan-gobyerno; ngan (2) kultura nga mga sinurat.
Hiya an apoy ni Vicente Sotto III, nga ha urhe nga panahon nagin senador han Pilipinas.


text:
Psikolohiya
An psikolohiya o sikolohiya (kinadaan nga Griyego: psyche = "kalag" or "hunahuna", logos/-lohiya = "pag-aram") amo in akademiko ngan apliyado nga pagtirok hin kinaadman nga nahanunungod han pag-aram han hunahunan ngan gi-os. An pulong nga "Psikolohiya" gingagamit gihapon ha pagtawag han aplikasyon han hini nga kinaadman ha mga dirudilain nga bahin han buruhaton han tawo, upod an mga problem han mga indibidwal pan-adlaw-adlaw nga kinabuhi ngan an pagtratar han sakit ha panhunahuna.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Psychoworld.sk - Mga Sumat mahitungod han Psikolohiya hin tawo
- In-Mind, Pan-ikatulo nga Bulan nga Periodiko para hin Sosyal nga Psikolohiya


text:
François Mitterrand
Hi François Maurice Adrien Marie Mitterrand ([fʁɑ̃swa mɔʁis mitɛˈʁɑ̃] ( pamati-a), 26 han Oktubre 1916 – 8 han Enero 1996) amo an ika-upat nga Mangulo han Fransya nga napili ha ilarom han ika-Lima nga Republika, nga nag-alagad tikang han 1981 tubtob han 1995.
Ha nakikita nga pag-influensar tikang ha pamilya, nagtikang hi Mitterrand han iya kinabuhi ha politika ha nasyonalista nga tuo. Nag-alagad hiya ha ilarom han Rehimen nga Vichy ha syahan nga mga tuig hini. Kundi ha sunod, inmapi hiya han Resistensya, binmalhin ha wala, ngan nagkapot hin puwesto ha ministeryo hin binalikbalik ha ilarom han Ika-Upat nga Republika. Ginpatok niya an pagtukod ni de Gaulle han ika-Lima nga Republika. Bisan man kon ha pira nga panahon, nag-usa hiya nga tawo ha politika, nakalupig hin pagmaneobra hi Mitterrand han iya mga ka-ribal ha pagin-kandidato han wala ha tagsa nga pinili-ay hin pagkamangulo tikang han 1965 tubtob han 1988, gawas han 1969. Napili hiya nga Mangulo han Mayo 1981 nga piniliay hin pagkamangulo, ngan napili hiya hin utro han 1988 ngan nagkapot hin puwesto tubtob han tuig 1995.
Gin-imbitar ni Mitterrand an Partido Komunista ngadto han iya syahan nga kagamhanan, usa nga kontrobersyal nga buhat hadto nga panahon. Ha hini nga panhinabo, nagapos an mga Komunista nga mga ilarom nga kapadis ngan, imbis nga makakuha hin bentaha, an ira suporta na-iban. Binmaya hira han gabinete han tuig 1984. Ha syahan nga bahin han iya una nga panahon hin pagkamangulo, nagsunod hi Mitterrand hin radikal nga programa ekonomika, nga naglakip hin pagnasyonalisar hin pira nga mga importante nga kompanyiya, kundi katapos hin duha ka tuig nga mayda krisis an ekonomiya, binmalhin hi Mitterrand han iya pamalakad. An iya polisiya ha langyaw ngan ha depensa nagpadayon han mga polisiya han mga nanguna ha iya hin pagkamangulo nga mga Gaullista. An iya pakisabot upod kan Helmut Kohl nagpadukwag han pag-integrar han Europa pinaagi han Kasabotan han Maastricht, kundi an iya pagkarawat han Aleman nga pagkahibalik hin pagka-usa diri gud duro nga iya karuyag. Nakaduha hiya napiritan pinaagi hin kawara hin mayoriya ha parlamento ngadto hin "mga kagamhanan hin pagkohabitar" upod hin mga konserbador nga mga gabinte nga ginpamunoan nira Jacques Chirac (1986–88), ngan Édouard Balladur (1993–95). Waray mag-abot hin 8 ka bulan katapos hin pagbaya ha poder, namatay hi Mitterrand tikang hin kanser ha prostate nga iya ginpaninguha nga tagoon han panahon han iya pagkamangulo.
Gawas han iya paghimo nga makadaog an Franses nga Wala ha piniliay, nagdumara hi Mitterrand han pagsaka han Partido Sosyalista ha pagdominar han Wala, ngan han pag-iban han impluwensya han makusog-han-una nga Partido Komunista (komo bahin han botos han katawhan dida han syahan nga vuelta han pinili-ay hin pagkamangulo, ginmutiay an mga Komunista tikang hin hitaas nga 21.27% han 1969 ngadto hin 8.66% han 1995, ha kataposan han ikaduha nga panahon hin pagkamangulo ni Mitterrand, ngan ngadto hin 1.93% han 2007 nga pinili-ay). Ha iya panahon ha poder, hi Mitterrand makusog nga nagbandilyo hin kultura ngan nag-implementar hiya han iya mga mahal nga "Grands Projets".
Igkasi-Prinsipe han Andorra[igliwat | edit source]
Han 2 han Pebrero 1993, ha iya kapasidad komo igkasi-prinsipe han Andorra, hi Mitterrand ngan hi Joan Martí i Alanis, nga amo an Obispo han Urgell ngan usa liwat gihapon nga igkasi-Prinsipe han Andorra, nagpirma han bag-o nga konstitusyon han Andorra, nga gin-aprobahan pinaagi hin referendum dida han prinsipado.


text:
Espanya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Ginhadi-an han Espanya (Kinatsila ngan Gallego: Reino de España; Aragones: Reino d'España; Asturianu: Reinu d´España; Kinatalan: Regne d'Espanya; Vascongado: Espainiako Erresuma; Aranes: Regne d'Espanha) usa nga nasod nga nahamutangan ha salatan-habagatan Europa. Ha katundan (ngan, ha Galicia, salatan), sapit an Portugal. Ha salatan, sapit ini han Hibraltar ngan Marrueko. Ha dumagsaan o amihanan-sinirangan, ha daplin han kabugkiran han Pirineos, sapit iton Fransya ngan an guti-ay nga prinsipado han Andorra. Lakip hini an mga Islas Baleares ha Dagat Mediterraneo, an Islas Canarias ha Kalawdan Atlantico, an mga syudad han Ceuta ngan Melilla ha amihanan nga Africa, ngan in pipira nga mga isla nga waray may na-ukoy ha Mediterraneo nga dapit han Estrecho han Gibraltar nga tinatawag nga Plazas de soberanía, sugad han Islas Chafarinas, an mga "kabato-an" (peñones) han Vélez ngan Alhucemas, ngan an guti-ay nga Isla Perejil (gin-awayan). Ha dumagsaan o amihanan-sinirangan ha daplin han Pirineos, usa nga gamay nga exclave nga bungto nga it ngaran Llívia ha Catalunya ginpapalibotan hin teritoryo han Franses.
Kitaa Gihapon[igliwat | edit source]
Mga tigaman[igliwat | edit source]
- ↑ Amo gihapon an Hadianon nga awit
- ↑ Ha pira nga mga komunidad autonoma, an Inaranes (Inocsitan), Vinascongado, Kinatalan/Vinalensya, ngan Ginalego mga igkasi-opisyal nga mga pinulongan. An Bable ngan Lineones ginkikilala nga opisyal
- ↑ Ugsa han 1999 (ha balaod, 2002) : Peseta Espanyola.
- ↑ Gawas han Islas Canarias, nga aada han WET nga zona hin oras (UTC, UTC+1 ha katsirak).
- ↑ Ginagamit gihapon an.eu nga dominio, kay ginsasaro ini upod hin iba nga mga estado nga api han Unyon Europeo. An dominio nga .cat ginagamit gihapon ha mga teritoryo nga nayakan-hin-Kinatalan.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Spain. www.focus-migration.de: (2009-01-01). Ginkità dida han 2009-09-22.
- ↑ Official Population Figures of Spain. Population on the 1 January 2009. Instituto Nacional de Estadística de España. Ginkità dida han 2009-06-03.
- ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 Spain. International Monetary Fund. Ginkità dida han 2009-10-01.
- ↑ CIA World Factbook. Ginkità dida han 2008-08-13.


text:
Papa
- Ini nga barasahon mahitungod han nangunguna han Singbahan Katoliko Romano. Para han yana nga nalingkod nga Papa, pakadto hit barasahon nga Papa Francisco. Para han mga Papa hin lain nga mga singbahan ngan lain nga kagamit hini nga pulong pakadto hit Papa (pansayod).
An papa o santo papa (literal nga Winaray: baraan nga papa o baraan nga amay o baraan nga tatay; an pulong nga papa nangangahulogan nga amay o tatay) amo an obispo ha Roma, nga tungod hito, hiya liwat an tagamangulo han Singbahan Katoliko han bug-os nga kalibutan. An nakapot han buhatan yana amo hi Papa Francisco nga napili han ika 13 han Marso 2013. An papa amo gihap an mangulo han estado han Syudad han Vaticano, usa ka soberenya nga syudad-estado nga ginpapalibutan ngatanan han Roma.


text:
Pozorrubio, Pangasinan
An Pozorrubio (an ngaran masurong nga ginsurat gihapon nga Pozzorubio) usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Pangasinan, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 58,252 ka tawo ha 11,288 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Pozorrubio ginbahin ngadto hin katloan kag upat (34) nga mga baranggay.
Trivia[igliwat | edit source]
- Didto ha Pozorrubio ginhimo an mga espada nga gin-gamit han mga pelikula nga Lord of the Rings, Braveheart, ngan Gladiator.[1]


text:
TACLOBAN CITY - Nakompiska han mga tinaglawas han Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) tikang ha usa nga suspetsado an magkaduridilain nga klase nga droga mahuman an ira guinbuhat nga oplan paglalansag, oplan Big bertha o Oplan salikop ha Brgy. Poblacio bungto han Villaba Leyte.
Guinkilala an suspetsado kan Jerome Bugasan Ignacio, 21 anyos, waray trabaho, ngan residente han Brgy. Poblacion, del sur rizal St. Villaba, Leyte.
Sumala hiton mga otoridad nga nakuha tikang ha suspetsado an 12 nga small sachet of crystalline (shabu), 4 nga big sachet crystaline (shabu), 2 improvised nga lamps, 5 tooters, 5 nga lighters, 1 pipe, 1 blue colered plastic container para han gutiay nga sachet, 1 gamit nga tinfoil, 1 blue colored nga plastic container para han small sachets, 1 unit 9mm caliber pistol, 2 units magazine para han 9mm, 1 unit .357 calibre rebolber, .357 magnum, .22 kalibre magnum, .22 unit magnum revolver, 10 pcs .45 live ammos bullets, 18 9mm live ammos bullets, 1 pc. . 38 empty shell, 1 nga butterfly knife, 1 Brass Kunuckles,
Dayun naman nga guindakup han mga otoridad an mao nga suspetsado ngan nakapslak ha Head Quarter han mao nga lugar.
Ha pagkayana in nakatalaan nga umatubang hi Ignacio ha kaso nga pagtalapas han Violation of RA 101591 ngan Violation RA 9165.


text:
Willy Brandt
Hi Willy Brandt (Inaleman nga kaluwas: [ˈvɪli ˈbʁant]), nga natawo ha ngaran nga Herbert Ernst Karl Frahm; (18 Disyembre 1913 - 8 Oktubre 1992), amo in Aleman nga politiko, Kansilyer han Katundan nga Alemanya 1969–1974, ngan manguna han Partido Socialdemokrata han Alemanya (SPD) 1964–1987.
An pinaka-importante nga pabilin ni Brandt amo an Ostpolitik, in polisiya nga naningkamot hin pag-upay hin mga relasyon han Sidlangan nga Alemanya, Polonya, ngan han Unyon Sovietika. Ini nga polisiya nagdangat hin dako nga kontrobersya ha Katundan nga Alemanya, kundi hi Brandt ginpasidunggan han Pasidungog Nobel hin Kamurayaw han 1971.
Han 1974, binmiya hi Brandt komo Kansilyer katapos mahisabtan nga hi Günter Guillaume, usa han iya mga kabulig, amo in usa nga ahente han Stasi, sekreto nga polisiya han Sidlangan nga Alemanya.


text:
Kerkyra
- Ini nga barasahon mahitungod han isla han Kerkyra o Corfu. Para han prefektura ngan syudad nga amo gihapon han ngaran pakadto ha Kerkyra (prefektura) ngan Kerkyra (syudad).
An Kerkyra o Corfu (ha Griyego: Kέpkupa o Kérkyra; Kahadto nga Griyego: Kέpkupa o Kόpkupa; Linatin: Corcyra; Italian: Corfù; Kinatsila: Corfú; Ininglis: Corfu) amo in isla ha Gresya ha Dagat Ionico. Amo ini an ikaduha nga gidako-i han mga Islas Ionicas ngan nahamutang ini tikang han labnasan han Sarandë, Albanya, nga tikang diin nahabulag ini hin mga estrecho o mga kasuokan nga nag-iiba-iba hin kahaluag tikang hin 3 tubtob 23 ka km (2 tubtob 15 ka milya), upod hin usa nga harani han kahadto nga Butrint ngan usa nga harulaba ha katundan han Thesprotia. An isla kabahin han prefektura han Kerkyra, ngan naglalakip ini hin napulo kag duha han napulo kag unom nga mga munisipyo o komuna han prefektura ngan labaw han mga komunidad han Ereikoussa, Mathraki, Othonoi, ngan an munisipalidad han Paxoi, nga mga bublag nga mga isla o puro.
An prinsipal nga bungto (nga mayda populasyon hin 28,185) han isla tinatawag gihapon nga Corfu, o Kérkyra ha Griyego, sugad han munisipalidad hini (populasyon nga 39,487). An Corfu amo liwat an lugar han Unibersidad Ionica.


text:
Syudad han Mehiko
An Syudad han Mehiko (ha Kinatsila: Ciudad de México) amo an Distrito Federal, kapital han Mehiko ngan lingkoranan han mga gahom nga federal han Paghiusa o Unyon[1]. Amo ini an pinaka-importante nga sentro hin ekonomiya, industriya ngan kultura han nasod; an syudad nga gidamo-i hin mga tawo nga mayda 8,836,045 nga mga nangungukoy dida han 2008.[2] Usa ini han mga entidad federativa han Mehiko. Ha Kinatsila an opisyal nga pagtawag hini amo an Ciudad de México, Distrito Federal nga agsob ginhahalipot nga México, D.F. o D.F. o México.
Mga reperensya[igliwat | edit source]
- ↑ Artículo 44 de la Constitución Política de los Estados Unidos Mexicanos.
- ↑ Consejo Nacional de Población, México; Proyecciones de la Población de México 2005-2050 Ginkita dida han 2008-09-27.


text:
Unibersidad han Pilipinas
An Unibersidad han Pilipinas, kaurugan ginpapahalipot hin U.P. in nasodnon nga unibersidad han Pilipinas. Gintindog ha 1908 pinaagi ha Buhat No. 1870 han Syahan nga Lehislatura han Pilipinas, nga kilala nga an "Buhat Unibersidad" nga may otoridad han Estados Uniods, an Unibersidad ha yana nga takna in naghahatag hin gidadamoi nga ihap hin taramdan hin kurso ha nasod. An Resolusyon Senado Ihap 276 han Senado han Pilipinas in nagdudungog han Unibersidad komo "an kanan nasod labaw nga unibersidad".
Pito (7) ha napulo kag lima (15) nga mga Mangulo han Pilipinas in nag-atender hin kurso ha Unibersidad kun diri ngani komo mga ilarom-ha-gradwar o komo mga kahuman-nga-gradwar nga mag-aaram, samtang 12 ha Puno nga Mahistrado han Labaw nga Hukmanan, 35 ha 57 nga Nasodnon nga Artista ngan 34 ha 35 nga mga Nasodnon nga Syentipiko in nahisusumpay ha Unibersidad.
An U.P. in may-ada pinakadamo nga mga Nasodnon nga Namumutnga hin Pagkamaupay ngan Pagpadukwag ha mga insituto hin hiruhitaas nga pag-aram ha nasod ngan usa ha tulo la nga mga aradman ha Asya nga nakakarawat hin pan-instituto nga dungog ha mga Pasidungog Ramon Magsaysay.
An U.P. in bahin nga ginsusustentuhan han Punuan Pilipinas. An mga mag-aaram han unibersidad ngan iya mga gradwar in gintutudlok ngadto komo "[Mga] Iskolar ng Bayan" ("Mga Iskolar han Nasod").
An tigaman han U.P. amo an Oblasyon. Ini in hitsura hin hubo nga tawo, nga it kamot nakadupa ngan an nawong nakahangad. An Oblasyon in nakabase ha ikaduha nga estansa han Mi Ultimo Adios ni Jose Rizal.
An tuig 2008 in ginproklama komo "U.P. Gatosnon nga Tuig" ngan an mga katuigan 1998-2008 komo an "Dekada han Unibersidad han Pilipinas." An Sistema han U.P. in ginraranggo komo pinakaigbaw nga unibersidad han nasod han QS Mga pagraranggo han Unibersidad han Kalibutan.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- University of the Philippines Baguio
- University of the Philippines Cebu
- University of the Philippines Diliman
- University of the Philippines Los Baños
- University of the Philippines Manila
- University of the Philippines Mindanao
- University of the Philippines Visayas
- University of the Philippines System
- University of the Philippines Open University


text:
San Julian, Eastern Samar
An San Julian usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Eastern Samar ha Sinirangan nga Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 12,383 ka tawo ha 2,571 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An San Julian usa nga napulo kag unom (16) nga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Opisyal nga Websayt han San Julian, Eastern Samar
- Websayt mahitungod han San Julian, Eastern Samar
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information
- Websayt para han mga taga San Julian


text:
Kalinga
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Kalinga usa nga ginpalibutan hin katunaan nga probinsya han Pilipinas ha Administratibo nga Rehiyon han Cordillera ha Luzon. An kapital hini amo an Tabuk ngan ginsasapitan ini han Mountain Province ha salatan, han Abra ha katundan, han Isabela ha sidlangan, han Cagayan ha dumagsaon o amihanan-sidlangan, ngan Apayao ha amihanan. Ugsa han 1995, an Kalinga ngan Apayao usa nga lalawigan nga an ngaran Kalinga-Apayao, hangtod han pagtungaa hini ngadto hin duha agod mauruupay an pagalagad han mga kinahanglan han mga tagsa nga lumad nga tribo han hini nga mga lalawigan.
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Kalinga ginbahin ngadto hin usa (1) nga syudad ngan pito (7) nga mga bungto.


text:
Arkeyolohiya
An arkeyolohiya (tikang han Griyego nga mga pulong apxaίoς = kadaan ngan λόYoς = pulong/yakan/discurso) amo an pag-aram hin katawhan nga mga kultura pinaagi han pagkuha, dokumentasyon, ngan pag-analisar han mga materyal nga nahabilin ngan data ha libong (environmental data), upod an arkitektura, mga artifact, mga biofact, mga kabilin hin tawo, ngan lantaw han katunaan (landscape).
An mga ungara han arkeyolohiya amo an pagdokumento ngan pag-esplikar han katinikangan ngan pagpadukwag han kultura hin katawhan, pag-entyende han kaagi kultural, pagsaysay han ebolusyon kultural, ngan pag-aram hin pamatasan han katawhan ngan ekolohiya, para han mga sosyudad prehistoriko ngan sosyudad hin kaagi ngan kasaysayan.


text:
Viktor Yushchenko
Hi Viktor Andriyovych Yushchenko (Ukranyano: BikTop AHдpiйoBич ЮщeHko) (natawo Pebrero 23 1954) amo an Presidente han Ukranya. Komo namumuno han Aton Ukranya (Nasha Ukrayina) nga koalisyon politikal, hiya an main nga oposisyon nga kandidato han Oktubre–Nobyembre 2004 nga Ukranyano nga pinili-ay han presidente. An Sentral Komisyon han Pinili-ay han Ukranya nagdeklara ha iya nga nagdaog han Disyembre 26 2004 nga pag-otro han runoff nga pinili-ay, hin 52% ha 44% kan Viktor Yanukovych. An popular nga pakigbisog nga protesta nga nagdara ha iya ha poder tinatawag yana na "Orange nga Rebolusyon."
Hi Yushchenko nagsirbe anay nga nangungulo han banko sentral han nasod tikang han 1993 tubtob 1999 ngan an Primer Ministro han Ukranya tikang 1999 tubtob 2001.


text:
William Blackstone
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Sir William Blackstone (an orihinal nga kaluwas han apelyido "Blexstun") (Hulyo 10 1723 – Pebrero 14 1780) usa nga Ingles nga hurista ngan propesor nga naghimo han treatise hin kasaysayan ngan analytika han komun nga balaod mga tinatawag Commentaries on the Laws of England (ha Winaray: Mga Komentaryo han mga Balaod han Inglaterra), nga syahan ginmantala hin upat nga volumen dida han panahon han mga tuig 1765–1769. Nagkaada ini nga sinuart hin extraordinaryo nga pagkamalinamposon, nagdara han nagsurat hin ganansya nga £14,000, ngan ha yana nagpapabilin pa ini nga barasahon nga usa nga importante nga kuruhaan han klasikal nga mga paglantaw han komun nga balaod ngan han mga prinsipyo hini.


text:
Martin Abellana
Hi Martin Abellana (1904-????) usa nga Pilipino nga Bisaya nga manunurat. Magturutdo hiya han iya pagpakabuhi. Dida han mga tuig 1956 hangtod 1958, hiya an presidente han LUDABI, usa nga katitirok hin mga manunurat ha Sinugboanon. An iya mga nobela na-karakterisar hin pangarit para han trabahante nga klase.
An Abellana National School ha Syudad han Sugbo ginharanan ha iya dungog.
Mga Nobela[igliwat | edit source]
- Kaulit sa Kalipay
- Ang Kalayo sa Sulad
- Tulisok sa Tanlag
- Basuni sa Katingala
- Awit sa Gugma
- Kinabuhi


text:
An Samar ngaran hin usa nga isla o puro ha Sinirangan nga Kabisay'an. Ngaran liwat ini hin usa nga lalawigan nga ginngaranan han una nga Western Samar (Iningles para hiton: Kalondan nga Samar o Katundan nga Samar). Ini nga artikulo mahitungod han isla han Samar.
Heyograpiya han IslaEdit
Iton Samar amo an pinaka-sinirangan nga isla ha Kabisay-an. Amo liwat ini an ika-tulo nga gidako-i nga isla han Pilipinas. Iton isla nahabulag tikang ha isla han Leyte han Estrecho han San Juanico (o San Juanico Strait), nga dida hiton pinakahalipot nga tarabokan dinhi, mga duha la ka kilometros iton kahaluag. Gindudugtong an Samar ha Leyte pinaagi han Tulay San Juanico. Iton Samar nahamutangan ha timugan o habagatan-sinirangan tikang han Peninsula Bicol ha Luzon (an gidako-i nga isla han Pilipinas). Iton Estrecho han San Bernardino nagbubulag hiton Samar tikang ha Luzon. Ha salatan han isla han Samar amo an Kalawdan o Golfo han Leyte. An kadagatan han Golfo han Leyte napadayon ngadto hiton Dagat Pilipinhon, nga mabibilngan ha sinirangan han Samar ngan kabahin han Kalawdan Pacifico.
NgaranEdit
Hi Antonio Pigafetta, usa nga inupod han ekspedisyon nira Fernando de Magallanes, ginlista an ngaran han lugar nga "Zamal". Sumala han mga pipira nga historiador, usa ini nga kasurat ni Pigafetta han ngaran nga "Samar".
Duduha an teorya kon kay-ano ginngaranan an isla nga "Samar". Sumala han syahan nga teorya, an mga Katsila nagpaki-ana hin usa nga taga-dida kon ano an ngaran han lugar. An ginpaki-anhan nga diri maaram magkinatsila hunahuna niya nga ginpaki-anhan hiya kon naano hiya ngan binmaton "samad" kay bag-o pa la hiya nga nasamaran han pag-abot han mga Katsila. An mga Katsila hunahuna nira nga an ngaran han lugar "Samad" ngan ha ira sayop nga kaluwas nahimo ini nga "Samar".
Sumala han ika-duha nga teorya, an rason kon kay-ano "Samar" an ngaran tungod han kadadamo nga mga salog nga nagsusubaysubay han bug-os nga isla sugad hin mga "samad".
Mga Lalawigan ha SamarEdit
Tulo (3) an lalawigan ha isla han Samar.
- Samar (han una, Western Samar o Kalondan nga Samar, Capital: Catbalogan )
- Eastern Samar (Sidlangan nga Samar, Capital: Borongan)
- Northern Samar (Amihanan nga Samar, Capital: Catarman)
Mga Yinaknan ha SamarEdit
Binisaya nga Winaray an lumad nga yinaknan ha Samar (tinatawag liwat ini nga Binisaya nga Sinamar-Leytenhon o Lineyte-Samarnon). Kondi mayda mga bungto nga Sinugboanon o Cebuano an ira yinaknan, ngan an kasagaran hini mga isla-nga-bungto. Iton isla han Capul nga nalalakip han Northern Samar, mayda nira kalugaringon nga yinaknan nga iton tawag Inabaknon.


text:
Klemens von Metternich
Prinsipe Klemens Wenzel von Metternich (bug-os nga ngaran nga Inaleman: Klemens Wenzel Nepomuk Lothar, Fürst von Metternich-Winneburg zu Beilstein, inanglikan nga Clement Wenceslas Lothar von Metternich-Winneburg-Beilstein; 15 Mayo 1773 – 11 Hunyo 1859) in usa nga natawo-ha-Aleman nga Austiyano nga politiko ngan tawo han estado ngan usa ha mga gimahihinungdani nga diplomatiko han iya panahon, nga nagserbe nga Ministro Panlangyaw han Baraan nga Imperyo Romano ngan iya manurunod nga estado, an Imperyo Austriyano, tikang 1809 tubtob han rebolusyon liberal nga napiritan hiya pagbulyo hin puwesto.


text:
Batangas
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Ini nga artikulo mahitungod han probinsya. Para han syudad, kitaa an Syudad han Batangas.
- Para han bahia, kitaa an Bahia han Batangas.
- Para han kutsilyo, kitaa an Balisong (kutsilyo).
An Batangas usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha habagatan o salatan-katundan nga bahin han Luzon ha rehiyon han CALABARZON. An kapital hini amo an Syudad han Batangas. Ginsasapitan ini han mga lalawigan han Cavite ngan Laguna ha amihanan, ngan han Quezon ha sidlangan. Tabok han Verde Island Passage o Agi-anan han Isla Verde ha salatan amo an isla han Mindoro ngan ha katundan nahamutang an Dagat Tsina Salatan.
An Batangas usa han mga sikat nga mga karadto-an hin mga turista nga harani ha Metro Manila. It lalawigan mayda damo nga mga baybayon ngan kilalado tungod han mag-upay nga mga lugar hin panlurop nga pira la ka oras nga kaharayo tikang ha Manila. Lakip han mga kilalado nga mga lugar hin panulurop amo an Anilao ha Bungto han Mabini, Matabungkay ngan Punta Fuego ha Bungto han Nasugbu, an Bungto han Calatagan ngan an Laiya ha Bungto han San Juan. Ini nga mga lugar hin panlurop maupay nga paagi hin panlantaw hin kinabuhi ha ilarom han dagat, ngan maupay para hini macro nga panlitrato. .
Didto gihapon ha Batangas nahimutang an Bulkan Taal, usa han mga Dekada nga mga Bulkan. Ini nga bulkan mayda napuno-hin-tubig nga crater ngan nahimutang ini hin isla ha butnga han Danaw Taal, nga gintotoohan han mga heyolohista nga maiha na nga caldera.
It bungto han Taal kilalado tungod han mga embroidery hini nga kinamot an pagtahi, mga kutsilyo (o balisong), ngan mga salchicha; ngan usa ini han mga lugar nga napreserva in kultura han panahon kolonyal han Espanyol ha Pilipinas.
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Batangas ginbahin ngadto hin katloag kag usa (31) nga mga bungt ngan tulo (3) nga syudad.


text:
Panuratan
An panuratan[1] o literatura[2] nga an literal nga kahulogan "pagkilala hin mga letra o agi" (tikang han Linatin littera letra o agi) amo an tawag han pagtutdo o pag-aram hin pagsurat ngan pagbasa hin maupay. Tawag liwat ini ha mga buhat hin arte, nga ha kultura han Katundan mga prose, naglalakip han fiksyon ngan diri-fiksyon, drama ngan siday. Ha kadam-an han kalibutan, an mga teksto puyde diri-sinurat gihapon ngan naglalakip hin mga genre sugad han epiko, leyenda, mito, ballad ngan iba pa nga mga forma hin yinakan-la-nga-siday ngan istorya.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Abuyen, Tomas A. DICTIONARY English Waray-Waray/Tagalog. National Book Store. Mandaluyong City. ISBN 971-08-6529-3. Tuig 2005. Pakli Ihap 204.
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 203.


text:
An pag-aram hit leksyon diri ginhihikakuri.
Han estudyante nga han iya subject, hiya nandidiri.
Basta meada niya gugma ngadto han iya maestra,
Aba-a daw, adlaw-adlaw, smiling hini nga naskwela.
Bis'pa daw waray pa kaon, nalakat na 'ton hya.
Nga mga burubalon, diri ngani iton ginpo-problema.
Nag-uuna ngan temprano permi ha pagskwela,
Kay ha skul, excited nga makit-an an maestra.
Ok gad la ini nga stilo han pagskwela
Pero meada liwat ini maraot nga resulta,
Komo estudyante ngan nag-aaram,
dapat love nira it subject, pati na hi maam.
Meada liwat iba nga balikad it tirada,
Nadiri kan titser pero ha subject, ganado ura-ura.
Makuri ngahaw iton pagpasar kan maam.
Kun namusdot it nawong kun ha iya gin papa-atubang.
Hino daw la an naka tag-iya han iya kasing-kasing?
An subject ba o hi maam nga danay napa-chancing?
Kung ano man it aada sulod hit iya dughan,
Sigurado nasabay na la iton it aada hit iya kaadman.
Kay bisan pa daw love niya hi maam,
Pero it subject iya gud nadidiri-an
O di ngani an kabaliktaran hit nga tanan,
Waray gud subject o korso nga iya mapasaran.
Takay diri la tobtob dinhi an marisyo ta nga storya,
Kay diri la estudyante an naka-abat hini, pati gihap maestra.
Permi la badtrip hi maam ngan nagpaparaso it ulo.
Kay nadiri man hiya pagtutdo hin Sibika ngan Filipino.
Asay pa kun damo'n maghusay ha English class.
Kitaa daw hi sir - papansin dayun ito han iya kras.
Bis pa daw burubaliktad it iya ka-English,
Diri ginbabali, bagat klase nga tinuyaw ngan inintrimis.
Pwede gad ada dunganon ta paghatag ha ira.
An patas nga pag-asi hit tagsa-tagsa nga importansiya.
Kan gwapo nga sir - kan mahusay nga maam,
Ngan ha subject, waray unta ha ira an malamangan.
Hagi! Ano ba ini nga sitwasyon?
Napalipong man ini ngan napalurong!
Maam ngan sir, pamatia daw ini nga akong suggestion
Karawata! karuyaga! kay amo na ada ini it solusyon.
Igtutdo nira an gugma diri komo usa nga leksyon,
Kung diri, komo aksyon ha leksyon nga dapat nira hihimoon.
Kay natood ako na waray ikahubya hiton pagskwela.
Kun interesado hira hit subject ngan han ira maestra.


text:
Vizcaya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Vizcaya (ngaran ha Kinatsila) o Bizkaia (naran ha Vinascongado) usa nga probinsya han amihanan nga Espanya, ha kanawayon nga bahin han komunidad autonoma han País Vasco.
Populasyon[igliwat | edit source]
Han 1,133,444 ka tawo nga nangungukoy ha Vizcaya, mga 35% naukoy didto han kapital, Bilbao (ha Vascongado: Bilbo) ngan 88% dida han metropolitano nga kahaluag hini. An densidad han populasyon hini 512.34 ha tagsa km².
Nahimutang ha Vizcaya an Guernica (ha Vascongado: Gernika-Lumo), usa nga bungto nga ginkikita nga amo an ispiritwal nga sentro han tradisyonal nga País Vasco.
Iba nga mga importante nga mga bungto amo an Barakaldo, Getxo, Portugalete, Durango, ngan Balmaseda.
Iton Vizcaino usa nga diyalekto han Vascongado nga yinaknan nga gingagamit han rehiyon.
Kitaa gihapon[igliwat | edit source]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]


text:
Juan Carlos I han Espanya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Juan Carlos I (ginbunyagan nga Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias; natawo Enero 5, 1938, Roma, Italya) amo an naghahadi nga Hadi han Espanya.
Han Nobyembre 22 1975, duha ka adlaw katapos han kamatay ni Francisco Franco, gindesignar hi Juan Carlos nga Hadi sumala han balaod han pagsunod nga ginpromulgar ni Franco. Hiya an nagdumara han malinamposon nga pagbalhin han Espanya ngadto hin demokratiko nga konstitusyonal nga monarka.


text:
Kon Paonan-o Matitipigan an Nagsasakripisyo nga Disposisyon
“An bisan hin-o nga naruruyag sumunod ha akon, isalikway niya an iya kalugaringon.”—MAT. 16:24.
1. Paonan-o nagpakita hi Jesus hin hingpit nga susbaranan ha pagsakripisyo ha kalugaringon?
HAN nakanhi hi Jesus ha tuna, nagpakita hiya hin hingpit nga susbaranan ha pagsakripisyo ha kalugaringon. Gin-uuna niya an pagbuhat han kaburut-on han Dios imbes nga an iya karuyag ngan kahimyang. (Juan 5:30) Pinaagi han iya pagpabilin nga matinumanon tubtob ha kamatayon ha pasakitan nga kahoy, ginpamatud-an niya nga waray limitasyon an iya pagsakripisyo.—Fil. 2:8.
2. Paonan-o naton ipapakita an nagsasakripisyo nga disposisyon, ngan kay ano nga sadang naton ito buhaton?
2 Sugad nga mga sumurunod ni Jesus, kinahanglan liwat naton ipakita an nagsasakripisyo nga disposisyon. Ano an karuyag sidngon han pagkaada hito nga disposisyon? Ha simple nga pagkayakan, andam igsakripisyo han usa an iya mismo kaopayan para buligan an iba. Kabaliktaran ito ha pagin makikalugaringon. (Basaha an Mateo 16:24.) An nagsasakripisyo nga disposisyon mabulig ha aton nga unahon an pagbati ngan mga karuyag han iba kay han aton. (Fil. 2:3, 4) Ngani, igintutdo ni Jesus nga importante ito ha aton pagsingba. Kay ano? An Kristiano nga gugma, nga nagpapagios ha aton basi magsakripisyo, amo an pangirilal-an han tinuod nga mga disipulo ni Jesus. (Juan 13:34, 35) Ngan hunahunaa la an mga bendisyon nga aton napapahimulosan tungod kay bahin kita han bug-os kalibotan nga pagminagburugto nga nagpapakita hin nagsasakripisyo nga disposisyon!
3. Ano an mahimo makagwara han aton nagsasakripisyo nga disposisyon?
3 Kondi may kaaway kita nga mahimo nga hinay-hinay nga makagwara han aton nagsasakripisyo nga disposisyon. Ito nga kaaway amo an aton tendensya nga magin makikalugaringon. Hunahunaa kon paonan-o ito iginpakita nira Adan ngan Eva. Hi Eva nagpadaog han iya hakugnon nga hingyap nga magin pariho ha Dios. An iya bana nagpakita hin hakugnon nga hingyap han gin-una hito nga lipayon hiya kay ha Dios. (Gen. 3:5, 6) Katapos masulay han Yawa hira Adan ngan Eva nga bumaya ha tinuod nga pagsingba, padayon nga ginsulay niya an mga tawo nga magin makikalugaringon. Gin-gamit pa ngani niya ito han ginsulay niya hi Jesus. (Mat. 4:1-9) Yana, nalilimbongan ni Satanas an kadam-an nga tawo, napapagios niya hira nga magin makikalugaringon ha damu nga paagi. Kinahanglan magin mabinantayon kita tungod kay mahimo kita maimpluwensyahan hinin kalyap nga disposisyon.—Efe. 2:2.
4. (a) Mawawara ba naton yana an makikalugaringon nga mga tendensya? Isaysay. (b) Ano nga mga pakiana an aton tatagdon?
4 An pagin makikalugaringon mahimo igpariho ha taoy. Kon an usa nga puthaw pag-inuranan o pagsinirakan, posible nga pagtauyon ito. Peligroso gud kon igbabalewaray an taoy tungod kay mahimo ito makaruba o makadaot ha puthaw. Ha pariho nga paagi, bisan kon diri naton yana mawawara an pagkadiri-hingpit ngan makasasala nga mga tendensya, sadang kita magin alerto ha mga peligro hito ngan padayon nga atohan ito nga mga tendensya. (1 Cor. 9:26, 27) Paonan-o naton mahibabaroan nga nagigin makikalugaringon na kita? Ngan paonan-o naton mas maipapakita an nagsasakripisyo nga disposisyon?
GAMITA AN BIBLIA HA PAG-USISA MAY KALABOTAN HA PAGIN MAKIKALUGARINGON
5. (a) Paonan-o an Biblia pariho hin espiho? (Kitaa an retrato ha tinikangan hini nga artikulo.) (b) Kon gin-uusisa an aton kalugaringon may kalabotan ha pagin makikalugaringon, ano an sadang naton likyan?
5 Sugad la nga magagamit naton an espiho basi makita an aton hitsura, magagamit liwat naton an Biblia basi usisahon an aton pagkatawo ngan tadungon an anoman nga kaluyahan nga bangin makita naton. (Basaha an Santiago 1:22-25.) Kondi makakabulig la ha aton an espiho kon gagamiton naton ito hin husto. Pananglitan, kon masiplat la kita ha espiho, bangin diri naton makita an gutiay pero kinahanglan kuhaon nga hugaw. O kon samtang nangingespiho kita pero an espiho diri nakasentro ha aton, bangin iba nga tawo an aton makita. Ha pariho nga paagi, basi magamit naton an Biblia nga makita an usa nga kaluyahan sugad han pagin makikalugaringon, kinahanglan diri la naton pahapyaw nga basahon o gamiton ito basi makita an mga kaluyahan han iba.
6. Paonan-o kita “nagpapadayon” ha perpekto nga balaud?
6 Ha pag-ilustrar, bisan kon ginbabasa naton an Pulong han Dios hin regular o kada adlaw pa ngani, mahimo nga diri pa gihapon naton makita nga nagigin makikalugaringon na ngay-an kita. Paonan-o ito nahitatabo? Tagda ini: Ha ilustrasyon nga ginamit ni Santiago may kalabotan han espiho, an problema diri kay napakyas an tawo nga kitaon hin maopay an iya kalugaringon. Hi Santiago nagsiring nga ‘ginkikita han tawo an iya kalugaringon.’ Ginamit dinhi ni Santiago an Griego nga pulong nga nagpapasabot hin pag-usisa o pagpanginano hin maopay. Salit hini nga ilustrasyon, ano an problema han tawo? Hi Santiago nagpadayon: “Pagbaya niya nangangalimot dayon hiya kon ano nga klase hiya hin tawo.” Oo, bumaya hiya ha espiho nga waray man la ginbuhat may kalabotan han iya nakita. Ha kabaliktaran, an matadong nga tawo diri la “nagkikita hin maopay han perpekto nga balaud” kondi “nagpapadayon” liwat hito. Imbes nga igbalewaray an hingpit nga balaud han Pulong han Dios, nagpapadayon hiya ha pagsunod han mga katutdoan hito. Ito liwat an ginpabug-atan ni Jesus han hiya nagsiring: “Kon pirme niyo ginbubuhat an akon ginsisiring, mga disipulo ko gud kamo.”—Juan 8:31.
7. Paonan-o naton magagamit an Biblia ha pag-usisa may kalabotan ha pagin makikalugaringon?
7 Salit, basi maatohan an pagin makikalugaringon, kinahanglan basahon mo anay hin maopay an Pulong han Dios. Mabulig ito nga makita mo an mga butang nga kinahanglan mo pauswagon. Kondi kinahanglan ka magbuhat hin dugang pa. Pag-usisa hin dugang pinaagi ha pagsaliksik. Kon nagbabasa ka hin usa nga asoy ha Biblia, hunahunaa nga aada ka hito nga sitwasyon. Pakianhi an imo kalugaringon: ‘Ano daw la an akon bubuhaton ha sugad nga sitwasyon? Magios gud ba ako ha husto nga paagi?’ Labaw ha ngatanan, katapos mo pamalandungon an imo nabasa, pangalimbasog nga iaplikar ito. (Mat. 7:24, 25) Aton tagdon kon paonan-o an asoy mahitungod kan Hadi Saul ngan kan apostol Pedro mabulig basi matipigan naton an nagsasakripisyo nga disposisyon.
MAHIBARO TIKANG HA MARAOT NGA EHEMPLO NI HADI SAUL
8. Ano an disposisyon ni Saul han nagtikang hiya paghadi, ngan paonan-o niya ito iginpakita?
8 An asoy mahitungod kan Hadi Saul han Israel nagpapahamangno ha aton nga mahimo mawara an aton nagsasakripisyo nga disposisyon tungod han pagin makikalugaringon. Han nagtikang maghadi hi Saul, mapainubsanon hiya. (1 Sam. 9:21) Waray niya siruti an mga Israelita nga nagpakaraot ha iya pagin hadi, bisan kon husto la nga depensahan niya an iya hatag han Dios nga posisyon. (1 Sam. 10:27) Ginkarawat niya an giya han baraan nga espiritu han Dios pinaagi ha pagpanguna ha mga Israelita ha malampuson nga pakig-away kontra ha mga Amonitanhon. Katapos, mapainubsanon nga iginhatag niya kan Jehova an ngatanan nga kadungganan.—1 Sam. 11:6, 11-13.
9. Paonan-o hi Saul nagin makikalugaringon?
9 Ha urhi, gintugotan ni Saul nga tumubo ha iya kasingkasing an pagin makikalugaringon ngan pagpahitaas, pariho han nakakadaot nga taoy. Han napirde niya an mga Amalekanhon, gin-una niya an iya mga hingyap kay ha pagsugot kan Jehova. May pagkahakog nga gindara niya an mga dinag-an imbes nga bungkagon ito sugad han iginsugo ha iya han Dios. Ngan mapahitas-on nga naghimo hiya hin monumento para ha iya kalugaringon. (1 Sam. 15:3, 9, 12) Han ginsidngan hiya ni propeta Samuel nga nasubo hi Jehova ha iya, ginpakamatadong niya an iya kalugaringon pinaagi ha pagsiring nga ginsunod niya an iba nga sugo han Dios, ngan ginbasol niya an iba han iya nabuhat nga sayop. (1 Sam. 15:16-21) Dugang pa, tungod han iya pagpahitaas, nagin mas importante ha iya nga diri madaot an iya reputasyon ha mga tawo imbes nga mapalipay an Dios. (1 Sam. 15:30) Paonan-o naton magagamit sugad nga espiho an asoy mahitungod kan Saul basi matipigan an aton nagsasakripisyo nga disposisyon?
10, 11. (a) Ano an aton mahibabaroan tikang ha eksperyensya ni Saul mahitungod ha pagtipig han nagsasakripisyo nga disposisyon? (b) Paonan-o naton malilikyan nga magin pariho kan Saul?
10 Siyahan, an eksperyensya ni Saul nagpapakita nga diri kita sadang magin kampante ngan maghunahuna nga kon nagpakita na kita hadto hin nagsasakripisyo nga disposisyon, padayon nga maipapakita na naton ito. (1 Tim. 4:10) Hinumdoman naton nga maopay hadto hi Saul ngan gin-uyonan hiya han Dios, kondi waray niya atohi an makikalugaringon nga tendensya nga nagtikang tumubo ha iya. Ha urhi, iginsalikway hiya ni Jehova tungod han iya pagkadiri-masinugtanon.
11 Ikaduha, sadang likyan naton nga magpokus la ha mga butang nga nahihimo naton hin maopay, ngan iginbabalewaray na an mga butang nga kinahanglan naton pauswagon. Pariho ini hin nangingespiho kita nga ginkikita la an aton bag-o nga bado pero iginbabalewaray an hugaw ha aton nawong. Bisan kon diri kita pariho kan Saul nga nagpatagbaw la ha iya kalugaringon, sadang naton likyan an bisan ano nga tendensya nga bangin magin hinungdan nga magin pariho kita ha iya. Kon ginsasagdonan kita, likyan naton nga pakamatadungon an aton ginbuhat, mangatadongan nga diri man daku an aton sayop, o basulon an iba. Imbes nga magin pariho kan Saul, maopay gud kon mamamati kita ha mga sagdon.—Basaha an Salmo 141:5.
12. Paonan-o an nagsasakripisyo nga disposisyon mabulig ha aton kon nakahimo kita hin seryoso nga sala?
12 Pero kumusta man kon nakahimo kita hin seryoso nga sala? Tungod kay karuyag ni Saul nga diri madaot an iya reputasyon, waray niya maibalik an iya maopay nga relasyon ha Dios. Ha kabaliktaran, an nagsasakripisyo nga disposisyon makakabulig ha aton basi diri kita madaog han kahadlok nga maalohan ha mga tawo lugod kakarawaton naton an bulig. (Prob. 28:13; San. 5:14-16) Pananglitan, usa nga brother an nagtikang magkinita hin pornograpiya han 12 anyos hiya, ngan ginbuhat niya ito hin patago ha sulod hin sobra napulo ka tuig. Hiya nagsiring: “Makuri hinduro isumat ha akon asawa ngan ha mga tigurang an akon ginbibinuhat. Kondi yana nga iginsumat ko na ito, sugad hin nawara ha akon an mabug-at hinduro nga pinas-an. An pipira han akon kasangkayan nasubo han matangtang ako ha pagin ministeryal, sugad hin ginpakyas ko hira. Kondi maaram ako nga mas nalilipay hi Jehova han akon pag-alagad yana kay han nagkikinita pa ako hin pornograpiya, ngan an iya panhunahuna an mas importante ha akon.”
NALAMPOSAN NI PEDRO AN PAGIN MAKIKALUGARINGON
13, 14. Paonan-o hi Pedro nagpakita hin makikalugaringon nga mga tendensya?
13 Samtang hi apostol Pedro ginbabansay ni Jesus, nagpakita hiya hin nagsasakripisyo nga disposisyon. (Luc. 5:3-11) Kondi kinahanglan niya atohan an makikalugaringon nga mga tendensya. Pananglitan, nasina hiya han hira apostol Santiago ngan Juan nangalimbasog nga magkaada hin prominente nga posisyon ha Ginhadian han Dios kaupod ni Jesus. Bangin naghunahuna hi Pedro nga hiya an angay para hito nga posisyon kay ginsidngan na hiya ni Jesus nga magkakaada hiya hin espesyal nga toka. (Mat. 16:18, 19) Anoman an ginhunahuna ni Pedro, ginpahamangnoan ni Jesus hira Santiago ngan Juan, pati na hi Pedro ngan an iba pa nga apostol nga diri magin makikalugaringon o ‘magpakaagaron’ ha ira kabugtoan.—Mar. 10:35-45.
14 Bisan kon gintadong na ni Jesus an panhunahuna ni Pedro, waray pa gihapon magbag-o hi Pedro. Han ginsumatan ni Jesus an mga apostol nga temporaryo nga babayaan hiya nira, ginminos ni Pedro an iba ngan naghambog pinaagi ha pagsiring nga hiya la an magpapabilin nga matinumanon. (Mat. 26:31-33) Pero sayop gud an iya pagin kampante tungod kay hito mismo nga gab-i napakyas hiya ha pagpakita hin nagsasakripisyo nga disposisyon. Tungod han iya pangalimbasog nga mapanalipdan an iya kalugaringon, makatulo ka beses nga iginnigar niya hi Jesus.—Mat. 26:69-75.
15. Ha kabug-osan, kay ano nga makaparig-on an ehemplo ni Pedro?
15 Bisan pa hini nga mga kaluyahan ngan kapakyasan ni Pedro, makaparig-on pa gihapon an iya ehemplo. Pinaagi han iya pangalimbasog ngan han bulig han baraan nga espiritu han Dios, naatohan niya an iya sayop nga mga tendensya ngan nagpakita hin pagpugong ha kalugaringon ngan nagsasakripisyo nga disposisyon. (Gal. 5:22, 23) Nalamposan niya an mga pagsari nga mas makuri kay ha nahiuna nga mga pagsari nga nagin hinungdan han iya kahipakdol. Nagpaubos hiya han ginsaway hiya ni apostol Pablo ha publiko. (Gal. 2:11-14) Katapos hiya sawayon, waray hiya magdumot ngan maghunahuna nga nadaot an iya reputasyon. Padayon niya nga iginpakita an iya gugma kan Pablo. (2 Ped. 3:15) An ehemplo ni Pedro makakabulig ha aton nga makultibar an nagsasakripisyo nga disposisyon.
16. Paonan-o naton maipapakita an nagsasakripisyo nga disposisyon kon nakakaeksperyensya kita hin magkuri nga kahimtang?
16 Hunahunaa kon paonan-o ka nagios kon nakakaeksperyensya hin magkuri nga kahimtang. Han hi Pedro ngan an mga apostol napriso ngan ginkastigo tungod han ira pagsangyaw, nagkalipay hira “kay nagkaada hira pribilehiyo nga mag-antos hin kaalohan tungod han [kan Jesus] ngaran.” (Buh. 5:41) Mahimo mo liwat tagdon an pagtimaraot sugad nga higayon basi masubad hi Pedro ngan masunod an mga pitad ni Jesus pinaagi ha pagpakita hin nagsasakripisyo nga disposisyon. (Basaha an 1 Pedro 2:20, 21.) Ini nga panhunahuna mabulig pa ngani ha imo kon nakakarawat ka hin ginkikinahanglan nga disiplina tikang ha mga tigurang. Imbes nga masina, sunda an ehemplo ni Pedro.—Ekles. 7:9.
17, 18. (a) Ano an mahimo naton ipakiana ha aton kalugaringon mahitungod han aton espirituwal nga mga tumong? (b) Ano an sadang naton buhaton kon baga hin nagigin makikalugaringon na kita?
17 May kalabotan ha espirituwal nga mga tumong, makakapahimulos ka liwat tikang ha ehemplo ni Pedro. Mahimo mo ito kab-uton ha paagi nga nagpapakita ka hin nagsasakripisyo nga disposisyon. Kondi, sadang ka magbantay nga an imo motibo ha pagkab-ot hito diri kay basi magin prominente. Salit pakianhi an imo kalugaringon: ‘Naghihingyap ba ako nga mag-uswag an akon pag-alagad kan Jehova tungod kay karuyag ko magin sikat o magkaada hin awtoridad, sugad han karuyag nira Santiago ngan Juan?’
18 Kon naabat ka nga baga hin nagigin makikalugaringon ka na, paghangyo kan Jehova nga buligan ka nga tadungon an imo panhunahuna ngan mga pagbati; ngan pangalimbasog nga magpokus ha himaya ni Jehova imbes nga ha imo kalugaringon. (Sal. 86:11) Mahimo ka liwat magkab-ot hin mga tumong nga diri magpapahinabo nga magin prominente ka. Pananglitan, mahimo mo kultibaron hin dugang pa an pipira nga bahin han bunga han espiritu nga nakukurian ka nga ipakita. O kon maduruto ka nga nangangandam ha imo mga bahin ha katirok kondi diri malipayon ha pakigbahin ha paglimpyo han Kingdom Hall, mahimo mo himoon nga tumong nga iaplikar an sagdon ha Roma 12:16.—Basaha.
19. Ano an aton bubuhaton basi diri kita manluya ha aton nakikita samtang nangingespiho kita ha Pulong han Dios?
19 Kon ginkikita naton hin maopay an aton kalugaringon ha espiho han Pulong han Dios ngan makakita kita hin mga kaluyahan, sugad han pagin makikalugaringon, bangin manluya kita. Kon mahitabo ito ha imo, hunahunaa an matadong nga tawo ha ilustrasyon ni Santiago. Waray pabug-ati ni Santiago kon gin-ayos ba dayon han tawo an iya nakita nga problema o iya pa ngani ginkuha an mga hugaw; lugod nagsiring hi Santiago nga an tawo ‘nagpadayon ha perpekto nga balaud.’ (San. 1:25) Waray niya hingalimti an iya nakita ha espiho ngan padayon hiya nga nangalimbasog nga ayuson ito. Oo, padayon nga magin positibo ngan timbang ha imo panhunahuna may kalabotan ha imo pagkadiri hingpit. (Basaha an Eklesiastes 7:20.) Padayon nga kitaa hin maopay an perpekto nga balaud ngan pangalimbasog nga matipigan an nagsasakripisyo nga disposisyon. Andam hi Jehova ha pagbulig ha imo, sugad la nga iya ginbubuligan an damu hinduro nga imo kabugtoan nga bisan kon diri mga hingpit, mahimo makakarawat han pag-uyon ngan bendisyon han Dios.


text:
Michael Jordan
Hi Michael Jeffrey Jordan (natawo Pebrero 17, 1963) usa nga nagretiro nga Amerikano nga propesyonal nga basketbolista ngan aktibo nga negosyante. An iya biyograpiya dida han National Basketball Association (NBA) nga websayt nasiring, "By acclamation, Michael Jordan is the greatest basketball player of all time."[1] (Ha paghatag hin pasidungog, hi Michael Jordan amo an gimakarit nga basketbolista ha ngatanan nga panahon). Hi Jordan usa ha mga ginbandilyo nga atleta han iya panahon ngan importante ha pagkasikat han NBA ha bug-os nga kalibutan han mga dekada han 1980 ngan 1990.
Katapos hin kilalado nga karera ha University of North Carolina at Chapel Hill, nga diin nanguna hiya han Tar Heels ngadto hin nasodnon nga championship han 1982, inmapi hi Jordan han Chicago Bulls han NBA dida han 1984. Madali hin dayon hiya nga nakilala nga usa han mga kilalado nga basketbolista han liga, nga nagli-aw han mga magkirita han iya masurong nga paghimo hin puntos. An iya abilidad hin paglukso, nga naipakita han iya paghimo hin mga slam dunk tikang han free throw nga linea dida han Slam Dunk nga mga kontest nagdara ha iya han iya mga agnay nga "Air Jordan" ngan "His Airness." Nakilalado gihapon hiya nga usa han mga gimaupayi nga depensiba nga nagmumulay ha basketbol.[2] Han 1991, nakadaog hiya han iya syahan nga NBA nga championship upod han Bulls, ngan ginsunod ini hin mga titulo dida han 1992 ngan 1993, nga nakahimo hin "three-peat." Bisan man kon tigda hi Jordan nga nagretiro tikang ha basketbol dida han pagtikang han 1993-94 NBA season basi magsunod hin karera ha beisbol, binmalik hiya han Bulls han 1995 ngan gindara niya hira ngadto hin dugang nga tulo nga mga championship han (1996, 1997, ngan 1998) ngan hin NBA-nga-rekord nga 72 nga regular-season nga pagdaog dida han 1995–96 nga season. Nagretiro naliwat hi Jordan han 1999, kundi binmalik hiya para hin duha pa nga NBA season dida han 2001 komo api han Washington Wizards.
Upod han mga pasidungog ngan nahimo ni Jordan amo in lima nga MVP nga pasidungog, napulo nga All-NBA nga Syahan nga Team nga pagdesignar, siyam nga All-Defensive nga Syahan nga Team nga pasidungog, napulo kag upat nga pag-uyag ha NBA All-Star Game ngan tulo nga All-Star MVP nga mga pasidungog, napulo nga titulo hin pag-score, tulo nga steal o kawat nga titulo, unom nga NBA Finals MVP nga mga pasidungog, ngan an 1988 nga NBA Defensive Player of the Year Award. Nakapot hiya han NBA nga rekord han gihataasi nga scoring average ha regular season nga mayda 30.12 ka punto ha tagsa uyag, pati gihapon in rekord nga 33.4 ka punto hin tagsa mulay dida han playoff. Han 1999, ginngaranan hiya han ESPN nga amo an gimakarit nga Amihanan nga Amerikano nga atleta han ika-20 nga siglo, ngan ikaduha kan Babe Ruth dida han kanan Associated Press nga talaan hin mga atleta han siglo. Ginbotar hiya ngadto han Basketball Hall of Fame han Abril 6, 2009 ngan pormal hiya nga ig-aapi dida hiton Septyembre 2009.[3]
Kilalado liwat hi Jordan tungod han iya pagbandilyo hin produkto. Hiya an naghimo nga malinamposon han mga Air Jordan nga sapatos han Nike nga ginpagawas han 1985 ngan padayon pa nga sikat yana.[4] Dida gihapon hi Jordan han 1996 nga pelikula Space Jam. Ha yana usa hiya nga part-time nga tag-iya ngan Nagdudumara nga Api han Operasyon hin Basketbol han Charlotte Bobcats ha North Carolina.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Michael Jordan, nba.com/history, ginkuha dida han Enero 15, 2007.
- ↑ Berkow, Ira. "Sports of The Times; Air Jordan And Just Plain Folks", The New York Times, Hunyo 15, 1991, ginkuha Pebrero 11, 2009.
- ↑ Jordan, Robinson lead Hall's 2009 class, espn.com, ginkuha Abril 6, 2009.
- ↑ Skidmore, Sarah. "23 years later, Air Jordans maintain mystique", The Seattle Times, Enero 10, 2008, ginkuha Pebrero 12, 2009.


text:
Porto (distrito)
An Distrito han Porto (agsob liwat tawagon nga Oporto) nahamutang ha kanawayan nga baybayon han Portugal. An ulohan han distrito amo an syudad han Porto, an ikaduha nga gidako-i nga syudad han nasod. Ginsasapitan ini han mga distrito han Aveiro ngan Viseu ha salatan, han distrito han Braga ha amihanan ngan han distrito han Vila Real ha salatan.
An kahaluag hini mga 2395 ka km² ngan an katawhan hini 1,781,826.
An distrito mayda napulo kag walo (18) nga mga munisipyo:
- Amarante [syudad]
- Baião [bungto]
- Felgueiras [city]
- Gondomar [syudad]
- Lousada [bungto]
- Maia [syudad]
- Marco de Canaveses [syudad]
- Matosinhos [syudad]
- Paços de Ferreira [syudad]
- Paredes [syudad]
- Penafiel [syudad]
- Porto [dako nga syudad]
- Póvoa de Varzim [syudad]
- Santo Tirso [syudad]
- Trofa [syudad]
- Valongo [syudad]
- Vila do Conde [syudad]
- Vila Nova de Gaia [syudad], an gidamo-i hin tawo nga munisipyo ngan amo la nga munisipyo ha Distrito han Porto nga nahamutang ha salatan han Salog Douro.
An mga munisipyo ha igbaw nga talaan mga syudad gawas la han Baião ngan Lousada.
Mayda mga munisipyo nga naglalakip hin usa o damo pa nga mga syudad;an munisipyo han Paredes amo an gidamo-i hin syudad nga nahamutang ha sulod hini: Paredes, Gandra, Rebordosa ngan São Salvador de Lordelo. Mga iba pa nga mga syudad ha Distrito han Porto amo an Rio Tinto ngan Valbom (ha munisipyo han Gondomar), Ermesinde (ha muisipyo han Valongo), São Mamede de Infesta (ha munisipyo han Matosinhos), Freamunde (ha munisipyo han Paços de Ferreira) ngan Lixa (ha Felgueiras).
Importante nga lupadan hin idro[igliwat | edit source]
Lupadan han Porto /Oporto Int.(OPO) Sá Carneiro ,nga nahamutang ha Pedras Rubras,Moreira,Maia,Grande Porto.
Importante nga daungan hin barko[igliwat | edit source]
Leixões ha Matosinhos,Porto.


text:
APENDISE
1914—Importante nga Tuig ha Tagna han Biblia
MGA dekada antes pa, iginpasamwak na han mga estudyante han Biblia nga magkakaada importante nga mga hitabo ha 1914. Ano ini nga mga hitabo, ngan ano nga ebidensya an nagtutudlok ha 1914 sugad nga importante gud nga tuig?
Sugad han iginrekord ha Lukas 21:24, hi Jesus nagsiring: “An Jerusalem pagtatamakan han mga Hentil, tubtob ha katuman han mga panahon han mga Hentil.” An Jerusalem amo an kapital nga syudad han Judio nga nasud—an lugar nga tikang didto nagmando an katulinan han kahadian tikang ha pamilya ni Hadi David. (Salmo 48:1, 2) Kondi, ini nga kahadian naiiba ha mga lider han mga nasud. Liningkod hira ha “trono ni Jehova” sugad nga mga representante han Dios mismo. (1 Kronikas 29:23) Tungod hito, an Jerusalem usa nga simbolo han pagmando ni Jehova.
Kondi, paonan-o ngan kakan-o nagtikang ‘pagtamakan han mga Hentil’ an pagmando han Dios? Nahitabo ini han 607 A.K.P. han an Jerusalem ginsakop han mga Babilonyahanon. Nabakante an “trono ni Jehova,” ngan nautod an katulinan han kahadian nga nagtikang kan David. (2 Hadi 25:1-26) Magpapadayon ba ha waray kataposan ini nga ‘pagtamak’? Diri, kay an tagna ni Esekiel nagsiring mahitungod han kataposan nga hadi han Jerusalem nga hi Sedekia: “Hukasa an mitra, ngan kuhaa an korona… . Ini liwat mawawaray na, ngada nga hiya umabot kan kanay katadongan [“legal nga katungod,” NW] amo ini; ngan akon ihahatag ini ha iya.” (Esekiel 21:26, 27) An usa nga may “legal nga katungod” ha korona ni David amo hi Kristo Jesus. (Lukas 1:32, 33) Salit matatapos an ‘pagtamak’ kon magin Hadi na hi Jesus.
San-o mahitatabo iton importante nga hitabo? Ipinakita ni Jesus nga an mga Hentil magmamando ha sulod hin itinanda nga panahon. An asoy ha Daniel kapitulo 4 nagsusumat han yawi ha paghibaro kon mationan-o kahilawig magpapadayon ito nga panahon. Iginsasaysay hito an matagnaon nga inop ni Hadi Nabukodonosor han Babilonya. Hinkit-an niya an usa ka daku nga puno nga kahoy nga ginpulod. An tuód hito diri makakatubo tungod kay ginbutok ito hin puthaw ngan hin tumbaga. Usa nga anghel an nagsiring: “Palabya ha iya an pito nga panahon.”—Daniel 4:10-16.
Ha Biblia, an mga puno nga kahoy ginagamit usahay ha pagrepresentar han pagmando. (Esekiel 17:22-24; 31:2-5) Salit an pagpulod han simboliko nga puno nga kahoy nagrirepresentar kon paonan-o mauutod an pagmando han Dios, nga an kahadian ha Jerusalem amo an Iya mga representante. Kondi, an bisyon nagpahayag nga ini nga ‘pagtamak ha Jerusalem’ temporaryo la—ha sulod hin “pito nga panahon.” Mationan-o kahilawig ito nga panahon?
Ipinapakita han Pahayag 12:6, 14 nga an tulo ngan tunga nga panahon katugbang han “usa ka yukot duha ka gatos ngan kaunman ka adlaw.” Salit an “pito nga panahon” magigin doble an kahilawig, o 2,520 ka adlaw. Kondi an Hentil nga mga nasud waray umundang ha ‘pagtamak’ ha pagmando han Dios paglabay hin 2,520 la ka adlaw katapos han kabungkagan han Jerusalem. Matin-aw, kon sugad, nga ini nga tagna naghihisgot hin mas hilawig pa gud nga peryodo han panahon. Kon igbabasar ha Numeros 14:34 ngan Esekiel 4:6, nga nag-uunabi han “kada adlaw para ha usa ka tuig,” an “pito nga panahon” kon sugad, may kahilawig nga 2,520 ka tuig.
An 2,520 ka tuig nagtikang han Oktubre 607 A.K.P., han ginbungkag an Jerusalem han mga Babilonyahanon ngan an hadi ha katulinan ni David ginpabaya ha iya trono. An panahon natapos han Oktubre 1914. Hito nga panahon, natapos an itinanda nga “mga panahon han mga Hentil,” ngan ginpalingkod hi Jesu-Kristo sugad nga langitnon nga Hadi han Dios.*—Salmo 2:1-6; Daniel 7:13, 14.
Sugad la han igintagna ni Jesus, an iya “pagkanhi” o presensya sugad nga langitnon nga Hadi gintitigamnan hin dagku nga mga hitabo ha kalibotan—girra, gutom, mga linog, mga peste. (Mateo 24:3-8; Lukas 21:11, NW) An sugad nga mga hitabo marig-on nga nagpapamatuod nga an 1914 tinuod nga nagtigaman han katukod han langitnon nga Ginhadian han Dios ngan han tinikangan han “kataposan nga mga adlaw” hinin presente nga maraot nga sistema han mga butang.—2 Timoteo 3:1-5.
* Tikang han Oktubre 607 A.K.P. tubtob Oktubre 1 A.K.P., 606 ka tuig. Tungod kay waray sero nga tuig, tikang han Oktubre 1 A.K.P. tubtob Oktubre 1914 K.P., 1,914 ka tuig. Pinaagi han pagdugang hin 606 ka tuig ha 1,914 ka tuig, magkakaada kita 2,520 ka tuig. Para ha impormasyon mahitungod han kabungkagan han Jerusalem han 607 A.K.P., kitaa an artikulo nga “Chronology” ha Insight on the Scriptures, nga iginpublikar han mga Saksi ni Jehova.


text:
Wikipedia:Meta
An Meta, o Meta-Wiki han Wikimedia, ha meta.wikimedia.org, usa nga nahabase-ha-wiki nga websayt nga pagbulig para han koordinasyon o pintakasi o pagburublig han ngatanan nga Wikimedia Foundation nga mga proyekto.
Ginhimo ini anay nga Meta-Wikipedia han Nobyembre 2001, ngan yana dirudilain nga mga papel it ginkakaptan hini:
- Paghimangraw ngan paghimo han Wikimedia nga mga proyekto, nga naglalakip han Wikipedia, ngan labaw ha ngatanan, paghimangraw mahitungod han polisiya.
- Usa nga harampangan para hin personal nga mga ensayo nga diri buot sidngon nga mga Waray dinadapigan nga paglantaw.
- In lugar nga pag-organisa ngan pag-andam hin igsurulod, pag-istorya hin mga nahahanungod hiton mga dirudilain nga yinaknan nga pagburublig nga mga isyu.
- In lugar nga magpintakasi han proseso hin pagpadukwag.
- In pagbulig nga giya ha paggamit han MediaWiki nga software kon iton bulig waray dida hiton MediaWiki nga websayt.
It Meta ha yana amo iton usa han mga dako nga mga harampangan para hiton mga Wikimediano nga naglalakip han mga Wikipediano, an iba nga mga harampangan amo an[[Wikipedia:listahan hin mailing|listahan hin mailing], an mga IRC nga channel, ngan an mga hiruhimangraw nga pakli han mga tagsa artikulo ngan mga nagamit. It Meta naglulugaring ngan autonomo nga proyekto tikang hiton Winaray nga yinaknan nga Wikipedia ngan mayda ini kalugaringon nga mga polisiya ngan mga ginsusunod, nga talagsa nag-iiba tikang dinhe. Hangdto matapos an pagsari han unified login, para hin mga nagamit nga mga tagdumara, makinahanglan ka paghimo hin lain nga akawnt ha Meta.
Ha pagtikang, an Meta mahitungod han Iningles nga yinaknan mga bersyon han Wikipedia, pero yana it Meta, tikang han upgrade hini ngadto han custom MediaWiki software han Wikipedia, nahimo nga harampangan ha dirudilain nga mga yinaknan nga gin-gagamit han ngatanan nga mga komunidad hin yinaknan han Wikimedia.


text:
Wikipedia:Mga pulong nga may labaw pa hin usa nga kahulogan
An pansayod (ha Iningles nga Wikipedia: disambiguation) amo an proseso hin paghatag hin kasayoran, pinaagi hin paglista han mga titulo han mga pakli o artikulo nga an usa nga pulong o prase (phrase) mayda ikaduha o darudamo pa nga buot ginpapasabot---mga pulong nga may labaw pa hin usa nga kahulogan. Ang mga pansayod dalan nga pangadto ha mga lain-lain nga topiko nga mayda dirudilain nga pakli kundi pareho an termino o pulong ha ira titulo.


text:
Aung San Suu Kyi
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Aung San Suu Kyi (ha Burmese: ); natawo dida han Hunyo 19 1945 ha Yangon (Rangoon), usa nga pro-demokrasya nga aktibista ngan namumuno han Nasodnon nga Liga para han Demokrasya ha Myanmar (Burma), ngan kilalado nga priso ha konsyensya ngan nagbandilo han waray-biyolensya nga pag-away. Hi Aung San Suu Kyi an ikatulo nga anak ha iya pamilya. An iya ngaran nga "Aung San" tikang han iya amay, an "Kyi" tikang han iya nanay ngan an "Suu" tikang han iya lola.[1] Hi Suu Kyi usa nga Buddhista nakadaog han Premyo Rafto ngan han Premyo Sakharov para han Kagawasan hin Panhunahuna dida han 1990 ngan dida han 1991 ginpremyohan han Premyo Nobel hin Kamurayaw ngan han 1992 ginpremyohan hiya han Jawaharlal Nehru nga premyo hin kamurayaw han Gobyerno han India tungod han iya pakibisog hin diri-biyolente nga paagi ha ilarom han diktatoriya militar. Gindetenir hiya yana, ngan an gobyerno han Myanmar balik-balik nga nagpaiha han pagdetenir ha iya. Sumala han mga resulta han 1990 nga heneral nga pinili-ay, hi Suu Kyi nakadaog han katungod nga magin Primer Ministro, komo namumuno han nagdaog nga Nasodnon nga Liga para han Demokrasya, pero an pagdetenir ha iya han militar nga junta nagpugong ha iya nga makasaka hini nga puwesto.
Mga reperensya[igliwat | edit source]
- ↑ Nobel Prize.org Bio Details. Quote: 1945: June 19. Aung San Suu Kyi born in Rangoon, third child in family. "Aung San" for father, "Kyi" for mother, "Suu" for grandmother, also day of week of birth. Favourite brother is to drown tragically at an early age. The older brother, will settle in San Diego, California, becoming United States citizen.


text:
Limasawa
An Limasawa usa nga ika-unom nga klase nga munisipalidad o bungto ha lalawigan han Habagatan nga Leyte o Southern Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an ha Pilipinas. Ini nga bungto usa nga isla-nga-bungto kay lakip dinhi an bug-os nga isla o puro han Limasawa. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 5,157 ka tawo ha 1,108 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Limasawa mayda unom (6) nga baranggay.
- Cabulihan
- Lugsongan
- Magallanes
- San Agustin
- San Bernardo
- Triana
Yinaknan[igliwat | edit source]
Binisaya nga Sinugboanon an lumad nga yinaknan ha Limasawa.
Ngaran nga "Limasawa"[igliwat | edit source]
Waray opisyal nga esplikasyon kon kay-ano ginngaranan an bungto nga Limasawa. Mayda mga nasiring nga paghalipot daw ini han pamulong nga "lima asawa" pero diri ini sigurado.
Kasaysayan[igliwat | edit source]
An Limasawa amo an gintutuohan nga lugar kon diin ginsalin-urog an syahan nga Misa Katolika. Pero mayda liwat mga natuo nga an Syahan nga Misa didto ha Butuan ginsalin-urog.
Han una, an Limasawa kabahin han bungto han Padre Burgos, Southern Leyte. Han Hunyo 11, 1978 pinaagi han Decreto Presidensyal 1549 (Presidential Decree 1549), gindeklara ni Presidente Ferdinand Marcos nga bungto an Limasawa. Pero waray ini ma-implementa dayon. Han 1989 hi Presidente Cory Aquino nagmando hin plebiscito ha Padre Burgos kon angay an Limasawa mahimo nga bungto. An resulta pag-aprobar han daan na ginmando ni Presidente Marcos.
Han 1994 an Acta de Republika 7822 (Republic Act 7822) nga nag-deklara nga zona turista an Limasawa gin-pirmahan ni Presidente Fidel Ramos.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- ELGU nga Websayt mahitungod han Limasawa
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Mindanao
An Mindanao amo an ika-duha nga gidako-i nga isla ha Pilipinas ngan usa han mga tulo nga pag-grupo han isla han nasod, ngan an Luzon ug Visayas amo an duha pa. An rehiyon syahan nagkamay-ada hin kontak han Espanya dida han urhi nga bahin han ika-16 nga siglo tubtob han temprano nga bahin han ika-17 nga siglo pinaagi hin mga kasundalohan nga Espanyol ug mga frayle nga nagtikang pagkolonisar hini dida han 1622.
Ha yana nga mga adlaw, an rehiyon amo an urukyan han mga Muslim o mga Moro nga mga populasyon han nasod, ngan ini mga dirudilain nga mga grupo etniko sugad han mga Maranao ug an Tausug, ngan an mga pagtitirok hin mga tribu nga tinatawag mga Lumad. Diri ngatanan nga bahin han Mindanao nahisakop han mga Muslim. Ha kamatuoran, an kaurugan han mga tawo ha amihanan nga Mindanao, labi na an mga taga-Butuan, mga animista ugsa hira magbalhin ngadto ha Kristianidad.
Komo usa nga isla ha salatan nga bahin han nasod, iton Mindanao amo an ika-duha nga gidako-i nga mayda 94,630 ka kwadrado nga kilometros, mga 10,000 ka km² la nga guruguti-ay kaysa han Luzon. Bukidon iton isla, ngan adto didto an Bukid Apo, an gihataasi nga bukid han nasod. Ha katundan han isla han Mindanao amo an Dagat Sulu, ha sinirangan amo an Dagat Pilipinhon, ngan ha salatan amo an Dagat Celebes.
An grupo-hin-isla han Mindanao naglalakip han isla han Mindanao mismo, upod an Kapurupod'an Sulu ha habagatan o habagatan-katundan. Ini nga grupo-hin-isla ginbabahinbahin hin unom nga mga rehiyon, ngan ini liwat ginbabahinbahin ngadto hin karuhaan kag lima (25) nga mga lalawigan o probinsya.
Kitaa Gihapon[igliwat | edit source]
- Mga Rehiyon han Pilipinas
- Mga Lalawigan han Pilipinas
- Luzon
- Kabisay-an
- Filipino Muslim
- Lumad
- Sultanate of Sulu
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]


text:
Braganza (distrito)
An Distrito han Bragança o Braganza nahamutang ha kanawayan han Portugal. An Kapital han Distrito amo an syudad han Braganza. An Mirandela ngan Macedo de Cavaleiros mga importante gihapon nga mga sentro. An kahaluag hini is 1,173 ka km².
Mga munisipyo[igliwat | edit source]
An distrito han Braganza mayda napulo kag duha (12) nga mga munisipyo:
- Alfândega da Fé
- Bragança (Braganza)
- Carrazeda de Ansiães
- Freixo de Espada à Cinta
- Macedo de Cavaleiros
- Miranda do Douro
- Mirandela
- Mogadouro
- Torre de Moncorvo
- Vila Flor
- Vimioso
- Vinhais
Yinaknan[igliwat | edit source]
An Leones nga yinaknan ginagamit hin damo han teritoryo han una. Ha yana, mayda mga komunidad nga nayakan hin Leones ha Riodonor, Guadramil ngan ha iba pa nga mga baryo, ngan an impluwensya hini nagpapabilin tikang ha dumagsaan ngadto ha timugan, nga diin an Mirandes ginkilala hin opisyal han Parlamento Portuges.


text:
[1]An siyensya han komputasyon (ha Iningles: computer science o computing science; ha Kinatsila: ciencias de la computación) , amo an pag-aram han teoretiko nga mga batikan han impormasyon ngan computasyon ngan an pag-implementa hini ngan pag-aplikar hini ha mga sistema hin kompyuter.[2][3][4] An siyensya han komputasyon mayda damo nga mga naha-ilarom-nga-mga-larangan; mayda mga naghahatag hin enfasis han komputasyon hin mga ispisipiko nga mga resulta (sugad hin kompyuter grafiks), samtang mayda liwat iba nga mga larangan nga nahanunungod hiton mga kaangayan hin mga computational problem (sugad han teorya hin computational complexity). Mayda liwat mga larangan hini nga siyensya nga nahanunungod hiton mga aratupagon ha pag-implementa hin mga komputasyon. Pananglitan, an programming language nga yinaknan nanginginlabot han pagpahayag han mga komputasyon, samtang ha computer programming, mga ispisipiko nga computer language gin-aaplika pagsolbar hin mga ispisipko nga mga computational problem. Usa pa nga nahailarom-nga-larangan, an human-computer interaction, nanginginlabot han mga aratopagon han paghimo han mga kompyuter ngan computation nga magamitan han kadam-an.
Mga reperensyaEdit
- ↑ Italic text
- ↑ "Computer science is the study of information" Department of Computer and Information Science, Guttenberg Information Technologies
- ↑ "Computer science is the study of computation." Computer Science Department, College of Saint Benedict, Saint John's University
- ↑ "Computer Science is the study of all aspects of computer systems, from the theoretical foundations to the very practical aspects of managing large software projects." Massey University


text:
Sibil InhenyeriyaEdit
An paghimu han KalayuEdit
An Puspurus (Phosphorous (P)) ngan an Karbun (Carbon (C))
An batu nga Puspurus (Imahi) ngan an Karbun nga batu (Imahi) makakabiling ka hini ha basta mamiling kala. Ini kun ikikiskis natun ini nga duha makakahimu kita hin kalayu kay malaga man an karbun nga batu. May-ada na kita kalayu.
Pasagaysay ni: Lan Hamilton
An paghimu han KalamayEdit
Kuha hin tubu, pakadtu anay ha Agrikultura/Pag-uma
An paghimu hin HigutEdit
(Imahi)/Badu (Imahi)tikang ha Abaca (Imahi)
Pamiling hin abaca nga tanum, ini in parihu han saging nga tanum. Kuhaa an lawas han abaca, an bunga kuhaa an lisu ngan igtanum utru. Igbulad an lawas nga inutud. Pagka-uga himaya an mga paybiru hini. Ini nga paybiru ansya an atun gagamitun nga inulang. Habi-a kinamut pa ikis-ikis ngadtu maka purma hin hilapad nga tahub. Puydi na badu.
An paybiru nga hinimay ha abaca in urualingbuda ngadtu makahimu ka hin hilaba nga higut.
An paghimu hin Masu, PikuEdit
Kuha hin midyu huruhilapad nga batu, ihigut ha kahoy. Ini in Masu na.
Kuha in midyu turutilais nga batu, ihigut ha kahoy. Ini in Piku (Imahi)na.
An MAGNITEdit
1. An paghurma hit Magnit.(IMAHI:Pakipindut han numero usa(1))
- REDIRECT [[1]]
Ini in mami-minna ha ilarum hit tona.
Pag kiskis hin kahuy subrahi an kahamis bisan anu nga pustura tapus tunawa ini nga Ura pina-agi hit kalayo. Mahuhurma na ini hiya.
2. An paghimu hin makina para maka himu hin kuryinti.
Paghimu sugad hini nga magnit.(IMAHI:Pakipindut han numero duha(2))
- REDIRECT [[2]]
Iba nga pa-agi
Paghimu hin Karbon ngan pamiling Lead igbutang ha usa nga surudlan an karbon butnga an lead, pa-adlawi tapus butangan kutay nga kuriyinti an karbon (Nigatibu) ngan lead (Pusitibu) , ig balighut an kutay u wayr ha usa ka puthau hin damu damu nga pag-balighut tapus ig sumpay an iya duha nga katapusan ha pusitibu ngan nigatibu nga wayr, an puthau nga gin-balighutan magnit na.
An paghimu han AtabayEdit
(Imahi) para pagparigus ngan inumun.
Pagluhu ha tona gamit in piku, pag may na-ukad ka nga burabud nga may tubig na, tama na. Kun ini ipadayun mu, mag aanas ini magiging dilikadu. Usuki hin mga kahoy an tagliligid han luhu para diri anasun. Kuha hin surudlan nga abaca nga pinu uraura an pagkahabi (Imahi), para diri malaksi an pagturu han tubig. Ini ansya an i-alug.
Heyoditiko InhenyeriyaEdit
An DangawEdit
Didi ha amun ha Isla han tikli, an istandarti nga dangaw nasukul hin tigkapatan, an uska tigkapatan na-ihap kawaluan yukut nga kwadradu nga dangaw. Kwadradu buot sindgon nag-tikang kami pag-dangaw ha sinirangan, gin basihan namun an sinirangan tumalikud kami nga nagdangaw tipa-kadtu katundan, pag-abut ha tubtuban han tona pinma-tuu ka mi basi han amun tuu nga talinga na-atubang ha sinirangan, an wala nga talinga na-atubang ha katundan. Nagdangaw liwat kami. Tipakatdu ha nahihimutnga han sinirangan ngan katundan tipatuu, ngan tutub han nahihimutnga han sinirangan ngan katundan tuu, nag tipa-tuu liwat kami, nag-dangaw liwat kami ngadtu sinirangan, tubtub liwat han sukul han tona tipakadtu ha sinirangan nagpa-tuu liwat kami tipakadtu ha amun gin-tikangan.
Nasiring ak nga kwadradu kay, an ihap ngadtu tipa-katundan gin ibanan namun usa, ha duha kag usa (an usa ansiya in 0{wara}) ka gatus gin himu namun duha ka gatus, pag-liku namun tipa tuu nahihimutnga han sinirangan ngan katundan diri an tipa-uli, gin ihap namun an dangaw duha ka gatus. Kun an duha ka gatus, duha-un ka gatus bug-os, kun titigdaun, duha ka gatus nga duha ka gatus. Kun pag-tatambanun na-ihap kaupatan ka yukut. Tadung-tadung itun nga pag-sukul.
Iningles:............... (A theory according to Queen Elizabeth of Great Britain, that is the thumb to pinky measurement of her daughter Princess Arrianne Charlotte which the measurement unit Foot/Feet originated, the foot of the princess exactly/precisely the same as the measurement of the unit foot/feet (Winaray:Piye))
Thumb Edge to Pinky Edge (Dangaw) is 0.25 meter. 4 Dangaw is equivalent to one meter.
An paggamit hin KompasEdit
An pagkiling tipa-ubus han dagum nagpapasabut nga na atubang hiya ha nurti, an kaluyu sur, an tuu niya sinirangan ngan an wala katundan. KUN ngan kun adtu ka ha kaluyu han ekwador an gin lalatayan han adlaw tipa-wisti an pagkiling han dagum tipa-ubus nagpapasabut nga na atubang hiya ha sur, an kaluyu nurti, an tuu niya katundan ngan an wála sinirangan.
Kun ikaw maglalakatun, didi kita ha dagum nga nakiling tipaubus tuu an sinirangan, an dagum natipanurti ngadi ha imu wala an imu tuyu tikadtu ka ha sur, pakadtu tipa tuu ansiya itun an sur. Pag-abut mu ha sur natipa-ubus an dagum tikada ha imu. Atubang mo na an sur, an luyu mu nurti, an sinirangan adi ha imu wala an katundan ha imu tuu. Kun magtipakadtu ka ha tuu tikadtu ka ha katundan, an nurti tipakadi ha imu tuu. Atubang mo na an katundan, an imu luyu sinirangan, an tuu nurti ngan an wala sur. Kun kumadtu ka ha imu wala tikadtu ka ha sur, natipaubus an dagum tikada ha imu, ansiya itun an natudluk han nurti, an imu tuu katundan, an wala sinirangan.
Pagtikang mu paglakat ginkita mu an kompas, natudluk tipatuu an dagum nagpapasabut nga nurti adtu. Kun imu tutungaun an katundan ngan nurti ini in may sukul nga kaopatan kag lima ka digradu (45 degrees) an tawag hini nurti-katundan. An sinirangan kun magtikang kita wara (0 zero) digradu ha nurti tipawala kumpas han kamut tikang ha tuu nga sugbung an sinirangan in may sukul nga kasiyaman digradu (90 degrees) an sur usa ka gatos kawaloan digradu (180 degrees), an imu luyu kay diri naman maabut an wala nga kamut may sukul nga duha ka gatos kapitoan digradu (270 degrees) an nurti ansya in tulu ka gatos kaunman digaradu (360 degrees) o balik wara digradu (0 degrees). Kun magkumpas ka usa ka gatos katloan kag lima digradu ansya la guihapon nga kamut itun an sur-katundan, an duha ka gatos karuhaan kag lima digradu (225 degrees) ansya itun an sur-sinirangan midyu adi imu luyu ha wala, an tulu ka gatos napulu kag lima digradu (315 degrees) ansya la guihapon nga kamut ansya an nurti-sinirangan, adi itun midyu ha imu luyu ha tuu.
Kun tutungga-tunggaun ha upat ini in Nurti Tipa-Isti, Nurti Tipa-Wisti, Sur tipa Isti ngan Sur Tipa Wisti. Ini nga upat in mayda pinakadaku nga sukul isaktu hin Kasiyaman digradu. Kun sidngon pakadtu Nurti kaupatan kag lima Tipa-Isti. N 45 E ini in mapakadtu ka ha butnga han Nurti ngan Isti. Kun sidngun pakadtu Sur kaupatan kag lima tipa wisti. S 45 W ini in mapakadtu ka ha luyu butnga han Sur ngan Wisti.
Pag-NabigarEdit
Iksampulu:
Tikang ha iyu balay, kumadtu ka Nurti Kalimaan Digradu Tipa Isti (N 50 E) hin Usa ka yukut Mitru (1000 meters), ngan tikang hito didtu nagpa Nurti katloan Digradu Tipa-Wisti (N 30 W) hin Lima ka Gatus Mitru (500 meters), ngan tikang liwat didtu nagpa Nurti Kawaloan Digradu tipa Isti (N 80 E) ka hin Duha ka gatus mitru (200 meters). Annu man an imu kahirayu tikang ha iyu balay hin tadung nga linya ngadtu han ikatulu mo nga gin-lakatan? Annu an Digradu Tipa Isti u tipa Wisti tikang Nurti u tikang Sur.
Mekaniko InhenyeriyaEdit
An makinaEdit
An sarakyanEdit
An sarakyan in usa ka ilimintu nga nagbabalhin han tawo tikang dinhi ngadtu
Parti han SarakyanEdit
Usa nga ginpapaandar/kewa han makina
Driveline (Linya Tsuper)Edit
An Linya han Tsuper an nagpapa-andar han vehikulo
Engr. Leandro Bryan Baldecanas Piczon Contribution
An kambyu (Transmission)Edit
An Transmission an napalaksi ngan napahinay han sarakyan
Engr. Leandro Bryan Baldecanas Piczon Contribution
An Kambyu (Karaptan)Edit
An kambyu an nagdurudilain han andar
Engr. Leandro Bryan Baldecanas Piczon Contribution
An Diperensyal (Differential)Edit
An Nagbu-bulag han puwirsa balabag tipakadtu tadung para umandar an sarakyan
Engr. Leandro Bryan Baldecanas Piczon Contribution
An Pauntol (Shock Absorber)Edit
An nagpapayumu han batsi u lubak
An dipirensiya han pauntolEdit
An dipirensiya han shock absorber
Inhenriya KemikaEdit
Inheriya EletrikaEdit
Inhenyeriya Kumonikasyon ElektronikoEdit
Mga pakli ha kaarangay nga "Inhenyeriya"
An mga nasunod nga 2 ka mga pakli aada hini nga kaarangay, tikang hin 2 nga kabug-osan.


text:
Optika
An optika amo an sanga hin fisika nga nanginginlabot hin kinaiya han lamrag, lakip an interaksyon ha materya ngan an paghimo hin mga instrumento nga nagamit o nakakaabat hini.
Klasikal na optika[igliwat | edit source]
An klasikal na optika ginbabahin ngadto sin duha na sanga: geometrikal ngan pisikal na optika. Sa geometrikal, o kilala liwat na ray optics, ginkukunsidira an lamrag o suna na nakiwa sin tadung na linya, ngan sa pisikal, o kilala liwat na wave optics, an ginkukunsidira an lamrag na electromagnetic wave.
Moderno na optika[igliwat | edit source]
Ginsasakop sa Moderno na optika an optical science ngan engineering na popyular sa 20th century. Sakob sini an Quantum optics, na hiunung san mekanikal na kinaiya han suna, ngan ginkukunsidira an suna na nadaloy na eneriya o quantazied photons. produkto sa Quantum optics an laser, light detectors, LED, ngan photovoltaic cells.


text:
Paulino Alcántara
Hi Paulino Alcántara Riestrá (7 Oktubre 1896—13 Pebrero 1964) usá nga Pilipino–Espanyol nga futbolista ngan magdudumara. An dákò nga bahin ha iya karera ha pagmulay didâ han Barcelona ngan hiyá an syahan nga Pilipino ngan Asyano nga nagmumulay nga nagmulay para hin Europeo nga klub. Nagmulay gihapon hiya para han Catalunya, han Pilipinas ngan Espanya. Nagtikang hi Alcántara para han Barcelona ha panuigon nga 15 ngan hiya an gibatan-on nga magmurúlay nga nagmulay o nakapuntos para han klub. Nakapuntos gihapon hiya hin 357 nga gol hin 357 nga mulay, ngan ini amo an naghimo ha iya nga gidamoi hin punto ha paghimo hin gol han club (kun ig-ihap an mga gol nga nahimo ha opisyal nga mga uyag ngan ha mga friendly). Katapos han iya pagretiro komo paragmúlay han 1927 ha edad nga 31, hiya nagin doktor. Han 5 han Hulyo 1927, nagmulay an Barcelona ngan an Espanya hin usa nga uyag nga pasidungog ha iya ngan ha urhe nga bahin, nag-alágad hiya komo direktor han klub ha mga tikang han 1931 kutob 1934. Han 1951, nahimo hi Alcántara nga coach ngan hiya an nagdumara han team han Espanya para hin tuló nga mulay.