text:
Mga Saksi ni Jehova—Hin-o Kami?
Iba-iba an amon gintikangan ngan yinaknan, pero nagkakaurosa kami ha amon mga tumong. Labaw ha ngatanan, karuyag namon pasidunggan hi Jehova, an Dios ha Biblia ngan an Maglalarang han ngatanan nga butang. Nangangalimbasog kami nga subaron hi Kristo Jesus ngan nalilipay tawagon nga mga Kristiano. Regular kami nga nabulig ha mga tawo nga mahibaro ha Biblia ngan ha Ginhadian han Dios. Tungod kay nagtitestigo o nakikiistorya kami mahitungod kan Jehova ngan ha iya Ginhadian, kilala kami sugad nga mga Saksi ni Jehova.
Kitaa an amon Website. Basaha an Biblia online. Mahibaro pa mahitungod ha amon ngan ha amon gintotoohan.


c: text/html

text:
Apartheid
An apartheid amo an sistem politikal ha Salatan Afrika nga diin an mga tawo ginbabahin tungod ha ira lahi ngan ginbubulag han balaud. Ini nga legal nga surundan ginpatuman tikang ha 1948 ngadto ha 1994, pero aada na an paglalain han tawo san-o pa hito nga panahon. An sistema ginagamit ha diri paghatag hin mga katungod ha mga diri-busag it lahi. An balaud gintutugotan an busag it lahi nga paiwason an mga itom nga mayorya ha pipira nga lugar. An mga itom kinahanglan magdara hin mga papeles o pantugot para magukoy o magtrabaho ha pinili nga lugar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Diodo
Ha elektronika, an diode (Ininglis) o diodo (Kinatsila) (tikang han Griyego nga nangangahulogan hin "duha nga dalan") amo an usa ka duha-ka-terminal nga sangkap elektronko nga naagi an kuryente elektrika ha uusa la nga direksyon. Agsob gamiton ini ha pagtawag hin semikonduktor nga diodo nga amo an masurong nga tipo ha yana, nga amo in duha nga semikonduktor nga dinugtong hin duha nga terminal, nga p-n nga kadugtong. Ini tubo hin vasiyo nga diodo o valvula termoyonika nga diodo nga talagsa na la gamiton amo in tubo hin vasiyo o valvula termoyonika nga duha an elektrodo, in anodo ngan catodo.


text:
Arizona
An Arizona (i /ærɪˈzoʊnə/; Ninavaho: Hoozdo Hahoodzo; O'odham: Alĭ ṣonak); usa nga estado nga nahamutang ha habagatan o salatan-katundan nga rehiyon han Estados Unidos. Kabahin gihapon ini han katundan nga Estados Unidos ngan han bukid nga katundan. An ulohan ngan gidako-i nga syudad han estado amo an Phoenix. An ikaduha nga gidako-i nga syudad amo an Tucson, ngan ini ginsusundan ha kadako hin walo nga syudad ha metropolitano nga kahaluag han Phoenix: Mesa, Glendale, Chandler, Scottsdale, Gilbert, Tempe, Peoria, Surprise ngan han Yuma ha Kondado han Yuma.
An Arizona amo an ika-48 nga estado ngan kataposan han magsarapit nga mga estado nga ginpasulod han Union, nga nakakuha hin pagka-estado dida han Pebrero 14, 1912. Kilalado an Arizona tungod han disyerto nga klima hini, mga magpaso nga mga katsirak o verano, ngan di-gud-duro nga mga kathagkot o winter, kundi mayda liwat ini mga kagurangan hin pino ngan mga kabugkidan ha hitaas nga kahagnaan, nga mayda mas mahagkotay nga panahon kaysa ha ubos nga mga disyerto.
An Arizona usa han mga estado nga Upat ka Eskina. Sapit ini han New Mexico, Utah, Nevada, ngan California, mayda pagkadugtong ha Colorado, ngan mayda 389-nga milya (626 nga km)Batakan:Convert/track/adj/on nga internasyonal nga pag-ultan ha mga estado han Sonora ngan Baja California ha Mehiko. Amo ini an gidako-i nga ginpalibotan hin tuna nga estado han Estados Unidos ha kadamo hin katawhan. Dugang pa han Grand Canyon, mayda damo pa nga iba nga mga nasodnon nga kagurangan, mga parke, ngan mga monumento nahamutang ha sakob han estado, samtang labaw hin ika-upat nga bahin[1] han teritoryo hini mga Federal Trust Land (Tuna nga Gin-entrega nga Federal) nga amo an gin-uukyan han Nasod Navajo, han Hopi nga tribo, han Tohono O'odham, Apache ngan Yaqui nga mga katawhan ngan iba pa nga mga dirudialin nga Yuman nga mga tribo, sugad han Yavapai, Quechan ngan Hualapai.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ All about Arizona. http://www.sheppardsoftware.com. Ginkità 2010-09-21.


text:
Winaray
An Winaray (tinatawag gihapon nga Binisaya nga Lineyte-Samarnon o Sinamar-Leytenhon o Waray o Waray-Waray) usa nga Binisaya nga yinaknan. Amo ini an lumad o tuminongnong nga yinaknan o pinulongan ha kasagaran han Sinirangan nga Kabisay-an.
Sulod
Gramatika[igliwat | edit source]
Sinisiring nga iton Winaray may mga diperensya kun ikukumpara ini ha iba nga mga yinaknan nga Binisaya, sugad hiton paggamit hin r imbis nga l, o di ngani h imbis nga s. An Winaray waray gihapon iton "Kabaligtarang Ayos" nga may-ada naman ha gramatika han Tagalog.
Sistema hin Pagsusurat[igliwat | edit source]
An Sanghiran san Binisaya ha Samar ug Leyte naghimo hin opisyal nga sistema hin pagsurat, pero waray ini maipasamwak ha kadam-an. Dugang pa, an tagsa-manunurat mayda mga kalugaringon nga sistema hin pagsurat. Komo resulta, asta yana, waray pa iton yinaknan hin opisyal nga sistema hin pagsusurat nga ginkikila han ngatanan, upod ini iton orthography.
- diri o dire
- hira o hera
- pira o pera
- maopay o maupay
- direcho o diritso
Tungod liwat ha punctuation, iton pormal nga Waray nagamit danay hiton punctuation han yinaknan nga Espanyol.
Iba-iba nga Winaray[igliwat | edit source]
Iton Waray may-ada hin mga sinisiring nga diyalekto o dialects ngan sub-dialects. Mag-iro-iba ini nga mga sub-dialects tungod ha ira pronunciasyon, bukabolaryo, ngan hiton mga colloqualisms. An Winaray han Sidlangan nga Samar sinisiring amo iton Winaray nga "matig-a" o "puro". An Winaray han Amihanan nga Samar may-ada mga impluwensya hin yinaknan nga Bikolano. Iton Winaray ha Amihanan nga Samar nagamit hiton s imbis nga h hin mga pulong gramatika sugad hin case marker o pronoun. Ini na-iba naman kun ikukumpara ha iba nga nagamit hiton h (ha → sa). Mayda nasiring nga ini nga karakteristiko han Winaray ha Amihanan nga Samar impluwensya han Bikol. Pero sumala hin artikulo ni Dr. Carl Rubino, iton s amo iton orihinal nga Winaray nga mangarabay o konsonante. Ini mayda suporta dida han libro ni Padre Domingo Ezguerra han 1662 mahitungod han Winaray ha Leyte nga nag-indikar nga han hadto s an ginagamit imbes nga h. May-ada gihap iton mga diperensya ha bokabolaryo: an "sugad" ha Amihanan nga Samar amo iton "siring" ha Winaray han Leyte. An Winaray han Leyte may-ada liwat mga impluwensya hiton yinaknan nga Cebuano. Diri makukurian an usa nga Waray nga taga-Sidlangan nga Samar nga maka-intindi iton Winaray han mga taga-Tacloban (o kundi ngani an kabaligtaran), bisan may-ada danay mga colloquialisms nga diri maiintindihan.


text:
Quirino
- Para han iba nga kagamit, kitaa Quirino (pansayod).
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Quirino usa nga probinsya han Pilipinas ha Siong han Cagayan nga rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Cabarroguis ngan an lalawigan ginngaranan ha dungog ni Elpidio Quirino, an ika-unom nga Presidente han Pilipinas. An lalawigan ginsasapitan han Aurora ha timugan o salatan-sidlangan, han Nueva Vizcaya ha katundan, ngan han Isabela ha amihanan. An Quirino kabahin han una han lalawigan han Nueva Vizcaya, hangtod han pagbulaga hini dida han 1966.
Sulod
Demograpiko[igliwat | edit source]
An populasyon han probinsya sumala han census han tuig 2000, mga 148,575 ka tawo, ngan mayda densidad nga mga 49 ka tawo ha tagsa kwadrado nga kilometro hin tuna. An mga gin-gagamit hin duro nga yinaknan amo an Ilokano, nga gin-gagamit ha mga kapatagan hin mga 71.46 ka porsyento han bug-os nga populasyon. An Ifugao gin-gagamit ha kabugkiran. An iba nga mga yinaknan amo an Bugkalot, Pangasinense, ngan Kankanai.
Ekonomiya[igliwat | edit source]
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Quirino ginbahin ngadto hin unom (6) nga mga bungto.
Pisikal[igliwat | edit source]
Kaagi[igliwat | edit source]
Ugsa han pormal nga kahimo hini nga lalawigan, an tuna nga yana amo an Quirino amo an in rehiyon nga kagurangan han lalawigan han Nueva Vizcaya, nga gin-uukyan han mga grupo nga tribo nga tinatawag nga mga Agta o Negrito. Nagbabalhinbalhin hira ngan an ira mga gin-uukyan didto han sulod han kagurangan.
An Quirino, nga ginngaranan ha dungog han tinmalikod an nga presidente nga hi Elpidio Quirino, ginhimo nga sub-probinsya han Nueva Vizcaya han 1966. Nahimo ini nga bug-os nga probinsya han 1971.


text:
Dagat han Salatan nga Tsina
An Dagat han Salatan nga Tsina usa nga dagat marginal kun diin aada ini han salatan han Tsina ngan Taiwan, katundan han Pilipinas, amihanan-katundan han Sabah, Sarawak, ngan Brunei, amihanan han Indonesya, amihanan-sinirangan han rawis Malay ngan Singapore, ngan sinirangan han Vietnam.
Kalakip ini han Kalawdan Pasipiko nga may kahaluag tikang ha Singapore ngadto ha Estrecho han Taiwan nga 3,500,000 km². Usa ini nga gidadako- nga lawas katubigan kahuman han lilima nga mga kalawdan. An gudtiay nga mga puro ha Dagat han Salatan nga Tsina, kun gintatampo nagiging kapuropod-an, naabot ha ihap nga gatos-gatos. An dagat ngan agsob waray naukoy nga mga puro an ginaangkonan han pipira nga mga nasod. Ini nga mga pagangkon in nagresulta ha lain-lain nga ngaran nga gingagamit ha mga puro ngan dagat.


text:
Papa Pablo VI
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Papa Pablo VI (ha Linatin: Paulus PP. VI), natawo nga Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini (Septyembre 26, 1897 – Agosto 6, 1978), naghadi komo Papa ngan komo soberano han Syudad han Vaticano tikang 1963 tubtob 1978. Hiya an nagdumara han Simbahan Katoliko Romano dida han kaurugan han Ika-Duha nga Konsilyo Vaticano ngan nagkapot hin importante nga papel han pag-implementa han mga desisyon hini nga konsilyo.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]


text:
An Southern Leyte (Sinugboanon: Habagatang Leyte; Winaray: Habagatan nga Leyte o Salatan nga Leyte) usa nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga nahimutangan ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Maasin ngan nahimutangan an probinsya ha habagatan nga ika-upat nga dapit han isla han Leyte. Ha amihanan han lalawigan mabibilngan an probinsya han Leyte an Estrecho han Surigao ha sidlangan. An Dagat Bohol ada ha habagatan, ngan an Canigao Channel, nga tubtob ha Bohol, ha katundan.
Iton Southern Leyte usa nga importante nga kabahin han sistema hin transportasyon han mga isla han nasod, nga mayda mga ferry nga nandadara hin mga tawo ug karga tikang ha Liloan ngadto ha Surigao del Norte ha Mindanao ngan balik.
Ha pagtikang, an Southern Leyte kabahin han Probinsya han Leyte. Tungod hin mga kakurian hin pagdumarah han bug-os nga isla tikang ha Tacloban, an kapital han Leyte, igin-suhestyon nga igbulag an isla ngadto hin duha nga probinsya. Han 1959 gin-aprobahan in balaod nga naghimo han probinsya han Southern Leyte ug an probinsya gin-inagurar dida han 1960.
Iton Limasawa, usa nga isla-nga-bungto ha habagatan gintutuohan nga amo an lugar kon diin ginsaurog an syahan nga misa Katolika han nasod, han pag-abot dida ni Fernando Magallanes han 1521. Pero mayda natuo nga didto ini ginbuhat ha Butuan.
Katawhan ngan KulturaEdit
Sinugboanon an lumad nga yinaknan han Southern Leyte.
EkonomiyaEdit
HeyograpiyaEdit
PolitikalEdit
An Southern Leyte mayda napulo kag walo (18) nga bungto ngan usa (1) nga syudad.
SyudadEdit
Mga BungtoEdit
PisikalEdit
KasaysayanEdit
Ginhimo nga lain nga probinsya pinaagi han Republic Act 2227.
Kitaa GihaponEdit
Mga Sumpay ha GawasEdit
- Opisyal nga Websayt han Southern Leyte
- Philippine Information Agency nga webpage mahitungod han Southern Leyte
- Southern Leyte Online


text:
Zagreb
An Zagreb amo an kapital nga syudad ha nasod han Kroasya. Sumala han 2006, mayda ini populasyon nga 786,200 (an densidad 1226/km2) ngan populasyon ni metropolitano 1,6 nga usa ka ribo (Syudad han Zagreb, Probinsya han Zagreb ngan Probinsya han Zagorje). An Zagreb mayda napulo kag-pito (17) nga bunto: Brezovica, Črnomerec, Donja Dubrava, Donji Grad, Gornja Dubrava, Gornji Grad-Medveščak, Maksimir, Novi Zagreb-istok, Novi Zagreb-zapad, Peščenica-Žitnjak, Podsljeme, Podsused-Vrapče, Sesvete, Stenjevec, Trešnjevka-jug, Trešnjevka-sjever ngan Trnje.


text:
Initalyano
An Italyano nga pinulongan o Italyano nga yinaknan o Initalyano (lumad ngan tuminongnong nga ngaran: Italiano o lingua italiana) usa nga Romanse nga yinaknan. Mga 60 ka ribo o milyon ka tawo an nayakan hin Initalyano ha Italya ngan 61.5 ka ribo o milyon ha iba nga dapit han kalibutan. [1] Ha Swiza, it Initalyano, usa han upat nga mga opisyal nga yinaknan. Amo gihapon ini an opisyal nga yinaknan han San Marino, ngan amo gihapon an nangunguna nga pinulongan ha Syudad han Vaticano.[2]
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Ethnologue report for language code:ita (Italy) - Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Onlayn nga bersyon
- ↑ Legge sulle fonti del diritto han 7 han Hunyo 1929, mga balaod ngan mga lagda ginmamantala ha Initalyano nga mga Supplemento per le leggi e disposizioni dello Stato della Città del Vaticano nga nahadugtong han Acta Apostolicae Sedis. Kitaa gihapon Mga yinaknan han Syudad han Vaticano


text:
Kímika
It Kímika (tikang han alkimiya) amo an siyensya hin matter han atomiko ngadto han molecular nga iskala, nga nanginginlabot han mga pagtitirok han mga atom (sugad hin mga molecule, mga crystal, ngan mga metal).
Iton Kimika nanginginlabot hiton kahimo ngan istadistikal nga mga panag-iyahan hinin nga mga istruktura, pat gihapon han mga pagbalyo ngan mga interaksyon hin nga nahihimo han mga materyales nga nabibilngan ha adlaw-adlaw nga panginabuhi. Sumala han moderno nga kímika, iton pisikal nga mga panag-iyahan hin mga materyales gindiditermina hiton hira istruktura ha atomiko nga iskala nga gindiditermina hiton mga panag-iyahan ngan mga enerhiya han mga interaksyon.


text:
Butnga nga Luzon
An Butnga nga Luzon nga rehiyon mayda han gidakoi nga patag han Pilipinas ngan amo ini an ginkukuhaan han kadam-an han bugas han nasod. Amo nga tinatawag ini nga Bugasan han Pilipinas. An mga probinsya hini amo an: Aurora, Bataan, Bulacan, Nueva Ecija, Pampanga, Tarlac, ngan Zambales.
Mayda hini napulo kag duha nga mga syudad nga nahaupod an: Balanga ha Bataan; Cabanatuan, Gapan, Muñoz, Palayan ngan San Jose ha Nueva Ecija; Olongapo han Zambales; Angeles ngan San Fernando ha Pampanga; San Jose del Monte ngan Malolos ha Bulacan; ngan Tarlac ha Tarlac.
An Syudad han San Fernando, ha Pampanga, amo an sentro han rehiyon. An lalawigan han Aurora ginbalhin nganhe tikang han Rehiyon IV pinaagi han Ehekutibo nga Sugo No. 103.
Politikanhon nga Pagbahinbahin[igliwat | edit source]
¹ An mga syudad han Angeles ngan Olongapo mga urbanisado hin duro nga mga syudad; an mga istadistika han mga hini waray ginlakip han mga istadistika han Pampanga ngan Zambales.
Mga Syudad[igliwat | edit source]
- Syudad han Balanga, Bataan
- Syudad han Cabanatuan, Nueva Ecija
- Syudad han Gapan, Nueva Ecija
- Syudad han Malolos, Bulacan
- Syudad hin Siyensya han Muñoz, Nueva Ecija
- Syudad han Palayan, Nueva Ecija
- Syudad han San Fernando, Pampanga
- Syudad han San Jose, Nueva Ecija
- Syudad han San Jose del Monte, Bulacan
- Syudad han Tarlac, Tarlac


text:
Provincia de Soria
An Soria usa nga probinsya ha butnga nga Espanya, ha sidlangan nga bahin han komunidad autonoma han Castilla y León.
Ginsasapitan ini han mga probinsya han La Rioja, Zaragoza, Guadalajara, Segovia, ngan Burgos.
An Soria amo an gigutiayi hin populasyon ha ngatanan han mga probinsya han Espanya, nga mayda densidad hin mga 9 nga nangungukoy ha tagsa km2 - usa han gihamubo-i ha Unyon Europeo. Tikang han populasyon han probinsya nga 91,487 (2002), hapit 40% naukoy ha kapital, nga Soria gihapon an ngaran. Mayda 183 ka munisipyo ha Soria, ngan haros katunga hini mga gagmay nga baranggay nga diri maabot hin 100 ka tawo ngan mga 12 la it labaw hin 1000 ka tawo. An katedral nga bungto han probinsya amo an El Burgo de Osma.


text:
Mga pakli nga nasumpay ha Sangkalibutan Nga Pag-Asoy Bahin Han Kanan Tawo Mga Katungod
An mga nasunod nga mga pakli nasumpay ha Sangkalibutan Nga Pag-Asoy Bahin Han Kanan Tawo Mga Katungod:Kitaa an (nahiuna 50 | masunod 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- Katungod pantawo (← mga sumpay)
- Pagpasabot para ha Ngatanan tungod han Katungod Pantawo (Redirek nga pakli) (← mga sumpay)
- Pagpasabot ha Ngatanan tungod han Katungod Pantawo (Redirek nga pakli) (← mga sumpay)
- Declarasyon han mga Katungod han Tawo (Redirek nga pakli) (← mga sumpay)
- Pagpasabot ha Ngatanan tungod han mga Katungod Pantawo (Redirek nga pakli) (← mga sumpay)


text:
Etyopya
An Etiopia, na may opisiál na pangaran na Repúblika Demokrátikan Pederal nin Etiopia (sa Amáriko, Ityop'iya) sarong banwá' na yaon sa Sungay nin Aprika. Ini an ikatolóng pinakamatawong nasión sa kontinente nin Aprika, kasunód kan Niheria asin Ehipto.
An Etiopia saro' sa mga pinakagurang na nasión sa enterong kina'ban. Ini man an ikaduwang nasión na naggibo kan Kristianismo bilang saiyang relihiyón na opisiál, hulí ta' an Armenia an pinakanaenot. Saká ini an saro sa mga 51 miembrong pinakagurang kan Nasiones Unidas.
An dating pangarang istóriko kan Etiopia iyo an Abisinia o sa Latín, Alta Ætiopia.
Heograpiya[liwatón | liwaton an gikanan]
An sukol kan banwa' naabot sa 1.127.127km2, muya sabihón, ini an ika-27 na pinakadakulang banwa' sa kina'ban, kasunod kan Kolombia.


text:
Zhao Ziyang
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Zhao Ziyang (17 Oktubre 1919 – 17 Enero 2005) usa nga hataas-hin-ranggo nga politiko ha Kanan Katawhan nga Republika han Tsina (KKRT). Hiya an ikatulo nga Premier han Kanan Katawhan Republika han Tsina tikang 1980 tubtob 1987, ngan Maghirilom nga Kasahiran han Partido Komunista han Tsina tikang 1987 tubtob 1989. Hi Zhao natanggal ha poder tungod han pagkita nga naugop hiya han mga estudyante dida han 1989 nga mga protesta ha Plaza Tiananmen.


text:
Luparan
An luparan o lupadan (puyde liwat tugpahan) amo it paradahan hit mga sarakyan na nalupad sugad hit eroplano ngan iba pa. Kasagaran mayda ito hiya kalsada na poydi gamiton paglupad ug pagdaung hit mga eroplano. An mga eroplano nagbabalhin hin mga tawo ug mga karga tikang ngan pakadto ha iba nga lugar.
Pagkaiba-iba hit mga luparan:[igliwat | edit source]
Luparan nga pansakob han nasod (Domestic Airport)[igliwat | edit source]
Nakarawat hit mga eroplano nga tikang ngan pakadto ha iba nga luparan ha sulod hit usa la ka nasod.
Luparan nga palangyaw (International Airport)[igliwat | edit source]
Nakarawat hit mga eroplano nga tikang ngan pakadto ha iba nga luparan biskan ha sulod ngan gawas hit nasod.


text:
Lech Wałęsa
Hi Lech Wałęsa (giharanii nga kaluwas ha Winaray: lekh va-WEN-sa}; natawo han Septyembre 29 1943, Popowo, Poland) usa nga Polako nga politiko, usa nga anay trade union ngan katungod hin katawhan nga aktibista, ngan anay nga elektrisyan. Nagbulig hiya pagtukod han Solidaridad (Solidarność), an syahan nga independiente nga trade union ha Sovietika nga bloc, nagdaog han Premio Nobel ha Kamurayaw han 1983, ngan nagsirbe nga Presidente han Polonya tikang han 1990 tubtub 1995 (ngan ginsundan ni Aleksander Kwaśniewski).


text:
Indya
An Indya o India (ha Devanagari: भारत > Bhārat), nga an opisyal nga pagtawag Republika han Indya (Bhārata Gaṇarājya), usa nga nasod ha Salatan nga Asya. Amo ini an ikapito nga gidako-i nga nasod ha kahaluag hin heyograpiya, an ikaduha nga gidamo-i hin populasyon nga nasod, ngan an gidamo-i hin populasyon nga liberal nga demokrasya ha kalibutan. An India mayda lapyahan hin labaw hin pito ka yukot ka kilometro, nga gindelimitar han Kalawdan Indiano ha salatan, han Dagat Arabo ha katundan, ngan han Bahia han Bengal ha sidlangan. Ginsasapitan an India han Pakistan ha kalondan; han Tsina, Nepal ngan Butan ha dumagsaan o amihanan-sidlangan; ngan han Bangladesh ngan Myanmar ha sidlangan. Ha Kalawdan Indiano, an Indya harani han Sri Lanka, Maldivas ngan Indonesya.
Mga estado ngan teritoryo han union[igliwat | edit source]
Mga reperensya[igliwat | edit source]
- ↑ State Emblem -Inscription. National Informatics Centre(NIC). Ginkità dida han 2007-06-17.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 India. International Monetary Fund. Ginkità dida han 2008-10-09.


text:
Sukarno
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Sukarno nga natawo ha ngaran nga Kusno Sosrodihardjo (Hunyo 6, 1901 – Hunyo 21, 1970) amo an syahan nga Mangulo o Presidente han Indonesia. Nagbulig hiya nga makadaog an iya nasod hin paglugaring o independensya tikang han Nederlandes ngan hiya an Presidente tikang han 1945 tubtob 1967. Nangulo hiya hin pagbalhin han nasod ngadto hin paglugaring o pagkaindependyente. Napiritan hi Sukarno paglusad tikang han iya puwesto. An nagpa-iwas ha iya tikang ha poder usa han iya mga heneral nga hi Suharto, nga pormal nga nagin Mangulo o Presidente dida han Marso 1967.
An kasurat nga "Sukarno" amo an opisyal nga pagsurat han iya ngaran tikang han 1947 pero an darudaan nga kasurat han iya ngaran nga Soekarno agsob pa gamiton, kay napirma hiya nga naggamit han daan nga kasurat. Pero an opisyal nga mga decreto han presidente ha Indonesia tikang han panahon han mga tuig 1947-1968, nagmantala han iya ngaran nga nagamit han 1947 nga kasurat.
An mga Indonesian naghihinumdom gihapon ha iya nga Bung Karno.[1] Sugad hin damo nga mga Javanes, uusa la an ngaran niya, bisan man kon, ha mga kontexto relihiyoso, agsob hiya tawagon nga Ahmad Sukarno o Achmed Sukarno.


text:
Chicago
An Chicago in gidadakoi nga syudad ha estado han Estados Unidos nga Illiois. Nga may-ada hirani 2.7 milyon ka mga residente, ini an syudad nga may-ada gidadamoi nga katawhan ha Butnga-Katundan Estados Unidos, ngan ikatulo ha gidamoi nga populasyon ha Estados Unidos, nga nasunod ha Syudad han New York ngan Los Angeles. An iya lugar metropolitana, danay gintatawag nga "Chicagoland" in ikatulo ha gidadakoi ha Estados Unidos, an gidadaloi ha Dagko nga mga Danaw nga Megalopolis, ngan ika 27 nga gidadamoi nga tawo nga urbano aglomerasyon ha kalibutan, nga may-ada ginbabanabanahan nga 9.8 milyon ka mga tawo ha tulo ka mga estado han Estados unidos han Illinois, Wisconsin ngan Indiana. Ini an linkuran han condado han Cook, nga ikaduha ha gidadamoi nga tawo ha mga condado ha Estados Unidos, nasunod la ha Condado han Los Angeles, California.
An Chicago in gin-incorporar komo usa ka bungto ha 1833, harani ha dungaan nga namumutnga ha Dagko nga mga Danaw ngan watershed han Salog Mississippi. Ha pagkayana, an syudad in nagpapabilin han iya kahimtang komo usa ha dagko nga poy-anan han industriya, telekomunikasyon ngan infrastruktura, lakip an Luparan Panlangyaw O'Hare nga ikaduha ha mga aktibo ha kalibutan kon gios trapiko an ginhihimangrawan. Ha 2008, an syudad in kinmarawat hin 45.6 milyon nga mga dumuruaw ha domestiko ngan tabok-han-dagat. Han 2010, an lugar metropolitana han Chicago in may-ada ika-4 ha gidadakoi nga Gross Domestic Product ha mga lugar metropolitana han kalibutan, nga nasunod la ha Tokyo, Syudad han New York, ngan Los Angeles.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Cite error: Invalid
tag; no text was provided for refs named
population1
- ↑ Population Change for the Ten Most Populous and Fastest Growing Metropolitan Statiscal Areas: 2000 to 2010. U.S. Census Bureau: (March 2011). Ginkità dida han April 12, 2011.
- ↑ U.S. Geological Survey Geographic Names Information System: City of Chicago


text:
Abra
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Abra usa nga ginpalibutan hin tuna nga lalawigan han Pilipinas ha Administratibo nga Rehiyon han Cordillera ha Luzon. An kapital hini amo an Bangued,ngan sapit ini han Ilocos Norte ngan Apayao ha amihanan, han Ilocos Sur ngan Mountain Province ha salatan, han Ilocos Norte ngan Ilocos Sur ha katundan, ngan han Kalinga, ngan Apayao ha sidlangan.
Demograpiko[igliwat | edit source]
An mga taga-Abra mga katulinan hin mga Ilokano nga nangungukoy ngan mga api han Tingguian nga tribo.
An kaurugan nga ginagamit nga yinaknan amo an Ilokano ngan Tingguian. Sumala han census han 1995, an Ilokano nga yinaknan ginagamit hin 73.65% han populasyon han rehiyon. 25.18% nagamit hit Tingguian ngan Itneg, 0.16% nagamit hin Tinag-alog, ngan an nahabilin nga 0.54% nagamit hin iba nga mga yinaknan.
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Abra ginbahin ngadto hin karuhaan kag pito (27) nga mga bungto.
Pisikal[igliwat | edit source]
It Abra nahimutnga han mga kabugkiran han Ilocos ha katundan ngan han Cordillera Butnga ha sidlangan. Bugkiron iton katunaan hini, nga mayda mga bukid ngan bungtod ha ligid ngan sulod hini. Iton mga patag ginsasaropan han Salog Abra, nga nasulog tipaamihanan tikang ha Bukid Data ha Mountain Province.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Opisyal nga Websayt han Abra
- Websayt han Lalawigan han Abra
- WOW Philippines - Abra
- Abrenian.com - Online Community for Abrenians


text:
Palasyo han Élysée
An Palasyo han Élysée o Palasyo han Elíseo (Frinanses: Palais de l'Élysée, ginluluwas nga: [palɛ də lelize]) amo an opisyal nga balay ngan lingkoranan han Mangulo han Republika Fransesa, nga diin adto an iya opisina, ngan diin an Konseho han mga Ministro nagkikita. Harani ini han Champs-Élysées ha ika-8 nga arrondissement han Paris.
It mga importante nga bisita tikang ha langyaw ginbabalay ha harani nga Hôtel de Marigny, usa nga baga-hin-palasyo nga urukyan. Mayda mga taramnan an Élysée, nga diin an mangulo nagkaada hin pangaon dida hit kulop han Adlaw han Bastille. Hi François Hollande, an Mangulo han Fransya tikang han 2012, amo it naukoy yana dida hit palasyo.
Mga basahonon[igliwat | edit source]
- René Dosière, L'argent caché de l'Élysée, Seuil, 2007
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- 'Kaagi han Palasyo han Élysée' ha opisyal nga sityo han Mangulo han Republika Fransesa
- Kaagi han Palasyo han Élysée ha opisyal nga sityo han Mangulo han Republika Fransesa
- Panoramiko nga mga ritrato han Palasyo han Élysée ha opisyal nga sityo han Mangulo han Republika Fransesa
Mga koordinado: 48°52′13″N 2°18′59″E / 48.87028°N 2.31639°E


text:
Isda
An Isda amo an usa ka hayop nga ugsob mabilngan ha dagat ug ha matab-ang nga tubig, may butaktok, may hasang, ngan hingbis. May ada lahos 32,000 na species an isda.
Daramo na klase sin isda an mahihiagian sa palibot sa Pilipinas. An mga masunod amo an mga kilala na isda; bangus, tarukitok, pating, tambantamban, lahing, karpa, kipot, tangigi, unas, pantat, haruan, matambaka, buraw, sagision, iito, tilapia, bangkulis, iliw, malasugi, ngan galunggong .
Ebolusyon[igliwat | edit source]
Una na ginuwas an isda sadton Cambrian explosion, mga 530 milyon katuig an nakalabay. An mga una na isda sigun san mga fossil record amo in digto, waray sulang, ngan armored, ngan gintatawag na ostracoderms. Extinct na haros an linya san mga waray sulang na isda. Sayo na extant clade, an lampreys an napareho san mga sadton wra sulang na isda. Sa Placoderm fossils an una mga sulang san isda ginuwas, san panahon sa Silurian. Ngan ginsundan na ini san pagkaguwas ngan pagdaramo san mga pating.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]


text:
Dako nga Pagbuto
An Dako nga Pagbuto amo an nahitabo nga nangadto ha pagkahimo han sangkalibutan, sumala han cosmolohicanon nga teyorya han pagkayana han kanan sangkalibutan unhan nga pag-uswag (nga ginkikilala ha an teyorya han Dako nga Pagbuto o Modelo han Dako nga Pagbuto). Sumala han modelo han Dako nga Pagbuto, an sangkalibutan in orihinal nga sobra hit kapaso ngan masuok nga estado nga tigda nga hinmaluag. Ini nga paghaluag amo an naging kawsa han paghagkot han sangkalibutan nga nagbunga han ha pagkayana nga malapsaw nga estado nga nagpapadayon nga paghaluag yana. Basi han mga giupayi nga panukol han 2010,an orihinal nga estado han sangkalibutan in nahimo ha palibot han 13.7 bilyones ka tuig nga naglabay, kon diin agsob ini nga gintutudlok nga an takna kon diin an Dako nga Pagbuto in nahitabo. Ini nga teyorya in amo an gihihilaromi ngan gitutukibi nga baton nga ginpapandig-onan han syentipiko nga kasarigan ngan panginano.


text:
TACLOBAN CITY - Bisan waray pa igkumpirma han simbahan han Palo Archbishop an pagbisita han mga US bishops ha Eastern Visayas, in guinpapamulat na ini han mga survivor han supertyphoon.
Ha pakighimangraw han Bombo Radyo tacloban ha pira nga mga waraynon, guinpahayag han mga ini nga nalilipay daw hira nga dire nakakalimtan han simbahan katoliko tikang ha magkadilian nga nasud nga personal nga kumustahon an ira kahimtang mahuman an supertyphoon yolanda.
Una na nga nabaruan nga an pagbisita han mga delagado tikang ha US Conference of the Catholic Bishops (USCCB) agud maghatag hin bulig ha mga naguin biktima han delobyo.
Manunumduman nga una na nga bumisita ha rehiyon an Papal nuncio han Vatican nga hi Archbishop Giuseppe Pinto, guinsundan ni Robert Cardinal Sarah, an special envoy tikang ha Vatican kun diin guinsiring pa hini an karuyagon ni Pope Francis nga personal guihapon nga bumisita ha Eastern Visayas.


text:
Papa
- Ini nga barasahon mahitungod han nangunguna han Singbahan Katoliko Romano. Para han yana nga nalingkod nga Papa, pakadto hit barasahon nga Papa Francisco. Para han mga Papa hin lain nga mga singbahan ngan lain nga kagamit hini nga pulong pakadto hit Papa (pansayod).
An papa o santo papa (literal nga Winaray: baraan nga papa o baraan nga amay o baraan nga tatay; an pulong nga papa nangangahulogan nga amay o tatay) amo an obispo ha Roma, nga tungod hito, hiya liwat an tagamangulo han Singbahan Katoliko han bug-os nga kalibutan. An nakapot han buhatan yana amo hi Papa Francisco nga napili han ika 13 han Marso 2013. An papa amo gihap an mangulo han estado han Syudad han Vaticano, usa ka soberenya nga syudad-estado nga ginpapalibutan ngatanan han Roma.


text:
Beersheba
An Be'er Shewa (bulig·info) in gidakoi nga syudad ha desyerto Negev ha salatan Israel. Agsob makilal-an komo "Ulohan han Negev", ini an ika pito nga gidakoi nga syudad ha Israel nga may-ada 194,300 nga katawhan.
An Beersheva in dinmako an hinungdan ha ika-19 nga gatustuig han nagtukod an mga Turko Ottomano hin rehiyonal nga estasyon han pulisya didto. An Aragway ha Beersheeva in bahin han mas huruhaluag nga opensiba han mga Britanico ha Syahan nga Gera Pangkalibutan nga may-ada panuyuan nga igruba an depensa han mga Turko tikang ha Gaza ngadto ha Beersheva. Ha 1947, Bir Seb'a (Inarabo: بيئر شيبع), amo an pagkakilala, in ginplanohan nga maging bahin han Arabo nga estado han Plano han pagturunga han United Nations para han Palestino. Han waray karawta han mga Arabo han kanan United Nations resolusyon nga nag-aasoy han Israel komo usa ka naglulugaring nga nasod, an kasundalohan han Ehipto in nagbutanghan iya pwersa ha Beersheeva komo usa ka stratehico ngan logistico nga campo. Han Oktubre han 1948, an syudad in nakuha han Israel Defense Force.


text:
Suharto
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Suharto (bulig·info) (Hunyo 8, 1921 - Enero 27, 2008) usa nga kasanhi nga Indonesian nga lider ha militar ngan politika. Nagsirbe hiya komo militar nga opisyal dida han Nasodnon nga Rebolusyon han Indonesia, pero kirukilalado pa hiya nga amo an maiha-nga-namuno nga ikaduha nga Presidente han Indonesia, nga diin nagkapot hiya hini nga puwesto tikang han 1967 tubtob han 1998.
Sugad hin damo nga mga Jawa o Javanes, uusa la an ngaran ni Suharto. Ha mga kontexto nga diin an iya relihiyon amo an ginhihimangraw, agsob nga tinatawag hiya nga Haji o el-Haj Mohammed Suharto, pero ini nga titulo Islamiko diri upod han iya pormal nga ngaran o masurong gamiton. An kasurat nga "Suharto" han iya ngaran opisyal ha Indonesia tikang han 1947 pero an daan nga kasurat nga Soeharto agsob pa gihapon nga ginagamit han Indones nga mga institusyon ngan medya ngan an daan nga kasurat an pinili ni Suharto nmismo ha pagsurat han iya ngaran.


text:
Kapulungan hin mga Representante han Pilipinas
An Kapulungan hin mga Representante han Pilipinas ha (Ingles: House of Representatives of the Philippines, Espanyol: Camara de Representantes de Filipinas) amo an hamubo nga kapulungan han Kongreso han Pilipinas. An Senado han Pilipinas amo an hataas nga kapulungan. An kapulungan nadanay impormal nga gintatawag Kongreso. An mga miyembro hini gintatawag nga Kongresman (mga kinatawan ug mga konggresista) ngan an ira titulo mao an Representante.
Sulod
Representasyon nga pan-distrito[igliwat | edit source]
Kongresyonal nga destribusyon/lehislatibo[igliwat | edit source]
Pansyudad ngan Panimungto nga mga Distrito[igliwat | edit source]
Kitaa gihapon[igliwat | edit source]
- Ispiker han Kapulungan han mga Kinatawan han Pilipinas
- Mga distrito hin pambalud han Pilipinas
- Senado han Pilipinas
- Mga kagawarang tagapagpaganap ng Pilipinas
- Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas
- Batasang Pambansa
- Mga Batas Republika ng Pilipinas
Kaurian:Pamahalaan ng Pilipinas Kaurian:Tagapagbatas ng Pilipinas Kaurian:Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas


text:
Sulu (lalawigan)
- Para han Star Trek nga persona, kitaa an Hikaru Sulu. Para han sultanate, kitaa an Sultanate han Sulu.
An Sulu usa nga isla nga probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutang ha Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao (ARMM). An kapital hini amo an Jolo ngan ini amo an nahamutnga hin katitirok hin mga puro o isla han Kapurupod-an Sulu, ha butnga han Basilan ngan Tawi-Tawi. Amo ini an balayan han Royal nga Sultanate han Sulu.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | edit source]
Tausug an lumad nga yinaknan ha Sulu.
Ekonomiya[igliwat | edit source]
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Sulu ginbahin ngadto hin napulo kag walo (18) nga mga bungto.


text:
Maguindanao
An Maguindanao amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao (ARMM). An kapital hini amo an Shariff Aguak ngan ginsasapitan ini han Lanao del Sur ha amihanan, Cotabato ha sidlangan, ngan Sultan Kudarat ha salatan. Ha katundan nahamutang an Golfo Moro.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | edit source]
Ekonomiya[igliwat | edit source]
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Maguindanao ginbahin ngadto hin katloan kag tulo (33) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad. Bisan kon an Syudad han Cotabato ada ha sulod han mga pag-ultan han Maguindanao, naglulugaring ini tikang han probinsya. Bisan kon amo ini an sentro han rehiyon han Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao, kabahin an syudad han SOCCSKSARGEN nga rehiyon.
Syudad[igliwat | edit source]
Mga Bungto[igliwat | edit source]
Pisikal[igliwat | edit source]
Mga Kiritaon hin Turista[igliwat | edit source]
Kaagi ngan Kasaysayan[igliwat | edit source]
Hi Shariff Mohammed Kabungsuwan han Johor nagdara han relihiyon Islam ngada han lugar dida han mga katapusan nga bahin han ika-15 nga siglo. Nag-asawa hiya hin lokal nga prinsesa ngan nag-establisar hiya han Sultanate han Maguindanao. An Siong han Cotabato amo an sentro han sultanate pero an impluwensya hini nagharayo tikang han Peninsula han Zamboanga ngadto ha Baybayon han Sarangani ngan Davao.
Han panahon kolonyal an mga Katsila naglansar hin mga expedisyon ngada hini nga lugar agod mahisakop ini pero waray nira makontrola an rehiyon hangtod han mga butnga han ika-19 bga siglo.
Dida han panahon han Americano, an Cotabato nahimo nga distrito han Probinsya Moro nga ginhimo han 1903 ngan usa nga probinsya han Departamento han Mindanao ngan Sulu dida han 1914.
An hadi-nga-probinsya han Cotabato ginbahin anay ngadto han Cotabato ngan South Cotabato han 1966. Han Nobyembre 22, 1973, an Cotabato ginbahin ngadto hin tulo (3) pa nga mga probinsya nga amo a Maguindanao, North Cotabato ngan Sultan Kudarat.
An Maguindanao amo la an Muslim nga lalawigan han upat nga ginhimo tikang han kasanhi nga Probinsya han Cotabato. Han 1989, an probinsya nagpili nga umapi han Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao pero an Syudad han Cotabato waray umapi. Pero an Syudad han Cotabato amo an kapital han Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao.
Han Oktubre 31, 2006, an mga botante han Maguindanao nag-aproba han kahimo hin bag-o nga probinsya nga mahihimo tikang hin napulo (10) nga mga bungto. Tikang han labaw hin 500,000 nga mga rehistrado nga botante han Maguindanao, 285,372 nag-uyon han paghimo han probinsya han Shariff Kabunsuan. Mga 8,802 la an binmotos patok hini.
An Shariff Kabunsuan amo an nagin ika-80 nga lalawigan han nasod ngan amo an ika-6 ha Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao. Kondi gindeklara ini nga diri-legal han Korte Suprema han Pilipinas han 2008.


text:
Wikipedia:Sandbox
16°00′N 110°36′E / 16.0°N 110.6°E
About 182 nmi (337 km; 209 mi) E of Da Nang, Vietnam
182 nmi (337 km; 209 mi)
BUGAS! BUGAS! TIKANG KA BA DIIN? Pagmata ngan pagbuhat naton ha aga uusa la an aton permi ginbibiling an aton “PAMAHAWON”. Siyempre dire mawawara Primira gud permanente an “Kan-on”. Pero ikaw, kamo, hira, ug kita ngatanan, dire ba nahapapausa kun diin tikang o ano an mga pamaagi ugsa naton natatagamtaman an bugas na aton igintutuon ha ikinaadlaw? Yana,masasabtan ngan mahihibaruan na naton an mga pamaagi ug proseso han pagtanom hin humay ha uma. Aadi man:
1. An gigisiyahani nga bubuhaton, amo an pag ARADO. It pag-arado amo ine an pagtusak han tuna nga pagsasaburan han humay. 2. Ikaduha,an pag MOTOR. It pag motor liwat asya ine an paglimpyo han tuna nga pagsasaburan. Kinahanglan balik-balikon it pag motor han tuna basi magkatatanggal an mga si-ot o an mga una na nga ginanihan. 3. Ikatulo,an pag HARAS ngan pag APIS. Asya ine liwat an paglimpyo ngan pag ayad hin tapi o tagaytay. 4. Ikaupat,an pag SAPHID o pag SUROD. It pag saphid o pag surod amo na ine an pagpatag han tuna nga pagsasabwagan han binhi nga imo napili ig tanom. 5. Ikalima,an pagpa TUOY o pag PALABTOG han binhi nga imo napili. Pag-abot hin baynte ka oras na pagpatuoy, poydi mo na ine haw-ason ngan ihuwad liwat ha kinap hin patag. 6. Ikaunom,an pag SABWAG han binhi. Tikang han adlaw nga paghaw-as han binhi, mamumulat ka anay ma upat ka adlaw ugsa han pagsabwag ha uma. 7. Ikapito,an pag GANI. Pag abot han baynte diyas tikang han pagsabwag han binhi, amo na it pagpa gani. Kinahanglanon liwat magka may-ada eksakto nga tubig it im tanom basi masayon ngan di matig-a pag gani. Manginginahanglan kana hito hin tawo nga magturupad hini nga trabahuon ha paagi hin pagsuhol haira. 8. Ikawalo,an pag TANOM. An pag tanom, pagkinbuwasan la ngahaw han pagpa gani. Manginginahanglan ka gihapon hine hin magtratrabaho basi mapadagmit ngan malaksi mahuman. Siguraduha gihapon na dire mawawarayan tubig im tanuman basi dire pagmad-an ngan mamatay im tanom. 9. Ika-siyam,an pag ABONO. Pag-abot liwat hin lima kaadlaw tikang han pag tanom asya na an im pag-abono basi mag maupay an pagtubo han im tanom. Pagkatima liwat, mamumulat ka ngada ha kuwarenta-e-singko diyas san-o ka mag-abono utro. Imo pagbuburusitahon tim uma o tanuman para mabantayan ngan makabaro ka na maupay it pagtubo tim tanom. Pag-abot han oras han pag ulbo han bunga, imo gud ine titimangnuon hin kaurupayda. Poydi mo gihapon esprihan para dire pagyatuton ngan mananapon para magmaupay it kuha hit humay.
Mga iba na binhi na imo poydi eg gamit pag tanom ha imo uma:
pilit eighteen burdagol china rice GMA seventy two


text:
Antonio Gramsci
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Antonio Gramsci (Enero 22, 1891 – Abril 27, 1937) usa nga Italyano nga manunurat, politiko, ngan teorista hin politika. Usa hiya nga nagtukod nga api han Partido Komunista han Italya ngan usa han mga anay namuno hini, ginpriso hiya han Fascista nga rehimen ni Benito Mussolini. An mga sinurat ni Gramsci nanginginlabot hin dako mahitungod han pag-analisar han kultura ngan pamuno ha politika ngan kilalado hiya nga usa nga orihinal hin duro nga naghuhunahuna ha sulod han Marxista nga tradisyon. Kilalado hiya mahitungod han iya panhunahuna o konsepto han hegemoniya ha kultura o cultural hegemony nga usa nga paagi pagmantener han estado ha kapitalista nga sosyudad.


text:
Adlawnon nga Sistema
An Adlawnon nga Sistema amo an adlaw kaupod han mga langitnon nga butang nga nalibot.
An bag-u nga Adlawnon nga Sistema Pindut XXXX1o.o1YYYY WWW.8.ZZZ
Urusa nga mga langitnon nga ilimintu nga pinapangunahan han bitoon nga adlaw ngan sinusundan han mga planeta. An adlaw u solar ansya an siyahan nga nalibut ha mga bilin han bumutu nga durudaku nga bitoon. An pagbutu hini nga durudaku nga bitoon ansya an naghatag hin puwirsa ha anay lidung nga libutan han sistema. Yana ini nga lidung in pilidong na napuruparihu han bunay.
Mga Planeta[igliwat | edit source]
1. Merkuryo
2. Venus
3. Kalibutan
4. Mars
5. Jupiter
6. Saturn
7. Uranus
8. Neptune
9. Pluto
10. Xiron
An itom nga Luhu[igliwat | edit source]
Iningles:The BLACK HOLE
An natahub han bulan u danay adlaw hinungdan han bakunawa ngan kresin nga bulan


text:
Richard Mentor Johnson
hi Richard Mentor Johnson (Oktubre 17, 1780 o 1781 - Nobyembre 19, 1850) amo an ika-siyam nga Sugbong-Mangulo han Estados Unidos. Nagsirbe hiya ha pagdumara ni Martin Van Buren. Hiya la an sugbong-mangulo nga napili han Senado han Estados Unidos ha ilarom han mga tugon han ika-Napulo-kag-Duha nga Pagliwat han Batakan-Balaod han Estados Unidos. Nagrepresenta gihapon hi Johnson han Kentucky ha Balayan han mga Representante han Estados Unidos ngan ha Senado ngan nagtikang ngan nagtapos hiya han iya karera ha politika ha Balayan han mga Representante han Kentucky.


text:
Bulacan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Ini nga barasahon mahitungod han probinsya. Para han bungto, kitaa an Bulacan, Bulacan. Para han salog, kitaa an Salog han Bulacan.
2000 nga census—2,234,088 (ika-4 nga gidako-i)
Densidad—851 ha tagsa km² (ika-5 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—3
Mga Bungto—21
Mga Baranggay—569
Mga Distrito ha Kongreso—5†
An Bulacan usa nga probinsya han Pilipinas nga nahimutang ha Butnga nga Luzon nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Malolos. An Bulacan nahamutang ha amihanan han Metro Manila. Sapit han Bulacan amo an lalawigan han Pampanga ha katundan, Nueva Ecija ha amihanan, Aurora ngan Quezon ha sidlangan, ngan an Rizal ha salatan. Nahamutang gihapon an Bulacan ha amihanan nga labnasan han Bahia han Manila.
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Bulacan ginbahin ngadto hin karuhaan kag usa (22) nga mga bungto ngan tulo (3) nga mga syudad.
- 1. ^ Nahimo nga syudad ha ilarom han Republic Act No. 8754; gin-ratipika dida han Oktubre 8, 2002.
- 2. ^ Nahimo nga syudad ha ilarom han Republic Act No. 9356; gin-ratipika dida han Disyembre 10, 2006. .
- 3. ^ Nahimo nga syudad ha ilarom han Republic Act No. 8797; gin-ratipika dida han Septyembre 10, 2000..
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Opisyal nga Websayt han Bulacan
- Bulacan Chamber of Commerce and Industry
- Sosyal Networking han mga Bulakenyo


text:
Pforzheim
An Pforzheim amo in uska bungto ha estado han Baden-Württemberg, salatan-katundan han Alemanya ha ganghaan pakadto ha Itom nga Kagurangan. Bantog ini ha kalibutan tungod han iya alahas ngan nahimo hin relo nga industriya. Mahitungod hini gin-agnayan ini nga "Goldstadt" o Bulawanon nga syudad. Mayda ini kahaluag nga 98 km² ngan nahamutang ha kabutngaan han mga syudad han Stuttgart ngan Karlsruhe ha pagtapo han tulo nga mga salog (Enz, Nagold ngan Würm) ngan nagtitigaman han katunaan nga nagpapamutnga han Baden ngan Württemberg, nga nahasulod ha katunaan han Baden.


text:
Matematika
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Matematika amo an larangan hin kinaadman nga nanginginlabot hiton mga konsepto sugad han kadamô, kahimo, kahaluag, ngan pagbalhin, ngan amo gihapon an disiplina akademika nga nag-aaram hini. Gintawag ni Benjamin Peirce ini nga amo "an siyensya nga nakuha hin mga necesaryo nga mga konklusyon". Iba nga mga ispisyalista ha matematika nasiring nga iton matematika amo an siyensya hin pattern, nga an mga matematiko namimiling hin mga pattern kon hain man ini mabibilngan, ha mga ihap o numero, siysensya, kahaluag o espasyo, kompyuter, imaginary nga mga abstraction, o bisan diin. It mga matematiko nagdadalikyat hini nga mga konsept, agod makahimo hin mga bag-o nga mga conjecture ngan pagtukod han mga kamatuoran hini pinaagi ha rigorous deduction tikang hin mga chosen axiom ngan mga kahubad.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Mathematical Society of the Philippines (Iningles)
- Mathematics Trainers' Guild of the Philippines (Iningles)
- Website about Sudoku in the Philippines (Iningles)
- Mathematics Trainers' Guild of the Philippines (Iningles)


text:
Viktor Yushchenko
Hi Viktor Andriyovych Yushchenko (Ukranyano: BikTop AHдpiйoBич ЮщeHko) (natawo Pebrero 23 1954) amo an Presidente han Ukranya. Komo namumuno han Aton Ukranya (Nasha Ukrayina) nga koalisyon politikal, hiya an main nga oposisyon nga kandidato han Oktubre–Nobyembre 2004 nga Ukranyano nga pinili-ay han presidente. An Sentral Komisyon han Pinili-ay han Ukranya nagdeklara ha iya nga nagdaog han Disyembre 26 2004 nga pag-otro han runoff nga pinili-ay, hin 52% ha 44% kan Viktor Yanukovych. An popular nga pakigbisog nga protesta nga nagdara ha iya ha poder tinatawag yana na "Orange nga Rebolusyon."
Hi Yushchenko nagsirbe anay nga nangungulo han banko sentral han nasod tikang han 1993 tubtob 1999 ngan an Primer Ministro han Ukranya tikang 1999 tubtob 2001.


text:
Paglupad ha kalarakan
An paglupad ha kalarakan in usa ka buhat nga pakadto o pag-agi ha gawas nga kalarakan. Iton paglupad ha kalarakan in poyde mahitabo pinaagi han sarakyan pankalarakan nga poyde maysulod o waray tawo. Pananglitan han paglupad ha kalarakan nga may tawo an Soyuz program han Ruso, an Space shuttle program han Estados Unidos, ngan upod liwat an International Space Station nga napadayon yana. Pananglitan han paglupad ha kalarakan nga waray upod nga tawo amo an mga space probes nga nagbaya ha tuyok han Kalibutan, upod liwat an mga satelyt nga natuyok palibot ha kalibutan, sugad han mga communication satelayt. Ini in ginpapadalagan kun diri man an telerobotic control, in bug-os nga naglulugaring.
An paglupad ha kalarakan in gingagamit han pamiling hin panginsayod ha kalarakan, ngan mga aktibidades komersyal sugad han turismo ha kalarakan ngan mga satellite telecommunication. Dugang nga mga diri-komersyal nga paggamit in naupod an mga space observatory, mga reconnaissance satellites og iba nga pagobservar han kalibutan nga mga satelayt.


text:
Avignon
Mga koordinado: 43°57′00″N 4°49′01″E / 43.95°N 4.817°E
An Avignon (Frinanses nga pagluwas: [aviɲɔ̃]; ha Provençal: Avinhon ha klasikal nga surundon hin pagsurat o Avignoun ha Mistraliano nga surundon hin pagsurat; ha Kinatsila: Aviñón) usa nga komyun ngan syudad ha timugan o salatan-sidlangan nga dapit han Fransya. Amo ini an prefektura o kapital ha departamento han Vaucluse.
Kilalado ini nga syudad tungod han Palais des Papes (Palasyo han mga Papa) hini, nga diin in pira nga mga Papa ngan mga Antipapa nangag-ukoy tikang han syahan nga bahin han ika-14 nga siglo tubtob ngadto han syahan nga bahin han ika-15 nga siglo.


text:
Papa Juan XXIII
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Ini nga artikulo mahitungod han papa han ika-2o nga siglo. Para han antipapa han ika-14 nga siglo, kitaa iton Antipapa Juan XXIII
Hi Papa Juan XXIII (ha Linatin: Ioannes PP. XXIII), natawo nga Angelo Giuseppe Roncalli (Nobyembre 25, 1881 – Hunyo 3, 1963), naghadi komo ika-261 nga Papa han Singbahan Katoliko ngan soberano han Syudad han Vaticano tikang han Oktubre 28, 1958 tubtob han iya kamatay 1963. Hiya an nagpatawag han ika-Duha nga Konsilyo ha Vaticano nga nahinabo tikang han 1962 kutob 1965. Waray hiya makakita han pagkatapos hini tungod han iya kamatay dida han 1963. Ginbeatificar hiya ni Papa Juan Pablo II dida han Septyembre 3, 2000.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]


text:
Plaza de soberanía
An mga plaza de soberanía amo an pulong nga ha kaagi (mga siglo XIX ngan XX) iginhatag ha mga teritoryo espanyol ha amihanan han Africa (ha kontraposisyon nga nahimo han protectorado español ha Marruecos). Ha yana, an pagtawag waray na mahigamiti, bisan man kon ha talagsaon ginagamit ini nga pagtawag hin impormal han mga teritoryo Espanyol ha amihanan nga Afrika.
Kahulogan[igliwat | edit source]
Lilima an mga plazas de soberanía, nga ginbahin ngadto han mga plazas mayor ngan han mga plazas menor. An mga plaza mayor amo an yana nga mga syudad autonoma han Ceuta ngan Melilla, ngan an mga plaza menor amo an mga islas Chafarinas, an Peñón de Alhucemas ngan an Peñón de Vélez de la Gomera. Gawas han mga ini, an isla de Perejil, usa nga guti-ay nga islote nga waray may naukoy nahamutang harani han syudad han Ceuta, mga pira ka metros tikang han labnasan han Marruekos, nga nagin obheto hin usa nga konfrontasyon han Espanya ngan Marruekos han 2002. An Isla de Perejil agsob nga tinatawag nga usa nga plaza de soberanía. Diri udog ini ha kaagi, kundi usa nga "tuna hin waray". Ha sugad gihapon nga porma, an isla de Alborán tinatawag liwat nga agsob nga plaza de soberanía, kundi diri liwat udog ini ha kaagi, kundi ha pagdumara, kabahin ini han termino munisipal han Almería.
Kahamutang[igliwat | edit source]
An mga plazas de soberanía nahamutang ha amihanan han Afrika, ha Dagat Mediterraneo. Mayda pira hini (an Ceuta ngan Melilla) nga mayda frontera upod han Marruecos. Mahitungod han kaso han Peñón de Vélez de la Gomera, ha pagtikang usa ini nga isla, kundi tungod hin linog han tuig 1930, an islote nahimo nga yana nahadugtong han dig-on nga tuna o tierra firme o mainland.
Estatus yana[igliwat | edit source]
An mga plazas mayor, Ceuta ngan Melilla, nabalhin han 1995 ngadto hin mga syudad autonoma (baga hin sugad han mga komunidad autonoma), nga mayda mga labaw nga katungdanan kaysa hin munisipyo (puyde ini hira maghimo hin mga regulasyon ehekutiba, upod hin mga labaw pa nga mga katungdanan kaysa hin munispyo) kundi ubos iton ira kamutang kaysa hin komunidad autonoma (waray hira mga kalugaringon nga mga kamara lehislatiba). Ha yana, an pulong nga "plazas de soberanía" talagsaon ginagamit ha pagtawag haan duha nga mga syudad autonoma.
An mga plaza menor mga gudti nga mga puro o islote nga nahamutang tapad han labnasan amihanan han Marruecos. Waray ini sibil nga populasyon kundi mayda nira mga nahamutang nga mga militar. Tungod hin kawaray populasyon ngan kagudti-ay hin kadako, ini direkta nga gindudumara han Gobyerno han Espanya, ngan ini hira usa nga nalain nga kaso han nasod nga diin an mga nasabi nga islote diri gintatag-iyahan hin bisan ano nga lalawigan (gawas han Alborán, nga gintatag-iyahan han lalawigan han Almería), ngan diri liwat ini nanhilakip ha Ceuta o han Melilla, kundi mayda hira mga ispisyal nga istatus.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Mga Isla ngan Peñon ha Amihanan nga Afrika, ha web han Ingenieros Militares de España.
- An mga plaza menores de soberanía: Chafarinas, Vélez ngan Alhucemas


text:
Taras Shevchenko
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Taras Hryhorovych Shevchenko (Ukranyano: Tapác ГpиrópoBич ШeBчéHko) (Marso 9 [D.E. Pebrero 25] 1814 – Marso 10 [D.E. Pebrero 26] 1861) usa nga Ukranyano nga maniniday, artista gihapon ngan usa nga humanista. An iya literaryo nga ginbilin amo an sinisiring nga batakan han moderno nga Ukranyano nga literatura ngan, ha dako nga bahin, han moderno nga Ukranyano nga yinaknan. Nagsurat gihapon hi Shevchenko ha Ruso ngan nagbilin hin damo nga mga obra maestra han iya buhat nga artistiko.


text:
Guyane
An Guyane (tawag ha Ininglis: French Guiana; Kinatsila ngan daan nga Winaray: Guyana Francesa; alternatibo nga kasurat ha Winaray: Guyana Fransesa) amo an usa ka departamento ha tabok-han-dagat ngan rehiyon ha nasod han Fransya. An prefektura o kapital hini amo an Cayenne.
An opisyal nga ngaran ha Frinanses Guyane kundi ha kadaan nga kagamit, gindugngan ini han adhetibo nga française. Ini nga daan nga kagamit tikang han kolonyal nga panahon nga diin tulo an lugar nga tinatawag nga Guyana o Guyane kon ha Frinanses. Ini nga tulo nga lugar amo an sinisiring nga Guyana (Guyana Britanika), Surinam (Guyana neerlandesa) ngan an Guyana Fransesa nga amo yana an departamento han Guyane.
Mga pagbahinbahin ha pagdumara[igliwat | edit source]
An Guyane ginbahin ngadto hin 2 ka mga arrondissement, mga 19 ka mga kanton (waray ginpakita dinhe), ngan 22 ka mga komyun:
Mga kasarigan[igliwat | edit source]


text:
Papa Benedicto XV
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Papa Benedicto XV (ha Linatin: Benedictus PP. XV), natawo nga Giacomo Paolo Giovanni Battista della Chiesa (Nobyembre 21, 1854 – Enero 22, 1922), naghadi komo Papa han Simbahan Katolika tikang han Septyembre 3, 1914 tubtob Enero 22, 1922. An iya pagin-Papa baga hin nahisalipdan han Syahan nga Gyera Pankalibotan ngan han mga dinangat ha politika, katilingban ngan katawhan ha Europa.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Papa Benedicto XVI. (Inaleman)
- Vaticano nga websayt: Benedict XV; mga texto hin mga encyclico
- Lubnganan ni Benedicto XV – Vaticano nga mga Grotto


text:
Provincia de Burgos
An Burgos usa nga probinsya o lalawigan han Castilla y León, Espanya nga kabahin han komunidad autonoma han Castilla y León. Nahamutang ini ha amihanan han Península Ibérica.
An kapital hini amo an syudad han Burgos. An katubtuban hini ha amihanan amo an mga bukid-bukid ha sinirangan han Cordillera Cantábrica, nga amo an nagbubulag han mga komunidad autonoma han Cantabria ngan han País Vasco; ha sinirangan, an katubtuban amo an igbaw nga katubtuban han Cordillera Ibérica nga nagbubulag han komunidad autonoma han La Rioja ngan han lalawigan han Soria; ha salatan, an katubtuban amo an lalawigan han Segovia; ngan ha katundan amo an mga lalawigan han Valladolid ngan Palencia.
Gintatawag ini nga lalawigan nga Cabeza de Castilla (Ulo han Castilla) kay dinhi igintukod an Ginhadi-an han Castilla. An kapital hini, mayda importante nga patrimonio ha kaagi ngan ha arte ngan upod hini amo an catedral. Gawas han syudad han Burgos, may-ada duha nga importante nga nukleo hin industriya: amo an kanan Aranda de Duero ngan an kanan Miranda de Ebro, ngan an ikaduha hini amo an ikaduha nga pinaka-importante han lalawigan sunod han kapital.


text:
TACLOBAN CITY - Nagpapadayon an operasyon han Highway Patrol Group (HPG) 8 ha pag-recover han mga kinawat nga mga sarakyan kataliwan an paglasurbo han super typhoon Yolanda magtutulo na kabulan an nakakalabay.
Ha pagkayana, maabot pa la ha 20 nga mga sarakyan an narerecover han mga tinaglawas han HPG8 ngan deri pa hira sigurado kun tanan ini in mga linuting.
Nabaru-an nga guinkokompiska han mga tinaglawas han mao nga buhatan an mga sarakyan kun pakyas makapagpakita hin OR-CR an driver nga ira guinpaparahan.
Guinklaro naman han mga ini nga deri kakasohan an mga mababawi-an han linoting nga mga behikolo tungod an importante la daw in mabalik ngadto ha kampaniya an mga sarakyan.
Manunumduman nga maabot ha mil nga mga sarakyan an guinpangawat ha mga show rooms hin pira nga mga motor companies dinhi ha dyudad han Tacloban kataliwan han bagyo.


text:
An Alaska (i /əˈlæskə/) amo an gidako-i nga estado han Estados Unidos ha kahaluag. An Juneau amo an kapital nga siyudad ha nasabi nga Estado. Nahamutang an Alaska ha kanawayan nga kadaplinan han kontinente han Amihanan nga Amerika, ngan sapit an Canada ha sidlangan, an Kalawdan Artico ha amihanan, ngan an Kalawdan Pacifico ha katundan ngan salatan, ngan ah Rusya unhan pa ha katundan tabok han Estrecho han Bering. Mga katunga han mga 710,231 ka molupyo han Alaska (sumala han 2010 nga Census han Estados Unidos) naukoy ha sakob han metropolitano nga kahaluag han Anchorage. An Alaska amo an gigutiayi hin padot-hin-katawhan o densidad hin populasyon han Estados Unidos.[1]
Ginpalit an Alaska tikang han Imperyo nga Ruso han Marso 30, 1867, hin bayad nga $7.2 ka ribo o milyon ($113 ka ribo o milyon ha yana nga mga dolar) ha mga tagduha ka sentimo ha tagsa akre ($4.74/km²). An tuna nag-agi hin pipira nga mga pagbalhin ha pagdumara ugsa ini magini usa nga organisado (o gin-incorporar) nga teritoryo dida han Mayo 11, 1912. An Alaska amo an nagin ika-49 nga estado han Estados Unidos dida han Enero 3, 1959.
An ngaran nga "Alaska" (Aляcka) daan na gin-gamit han panahon han pagkolonisar han Rusya, nga diin gin-gamit anay ini para la han rawis o katarman o peninsula. Ginkuha ini tikang han Aleut nga pulong nga alaxsxaq, nga nangangahulogan "the mainland" (an dako nga tuna) o kun ha mas literal, "an butang nga diin an buhat han dagat ginkakadto".[2] Tinatawag gihapon ini nga Alyeska, an "dako nga tuna", usa nga Aleut nga pulong nga tikang han amo gihapon nga ugat.
Mga kasariganEdit
- ↑ Census Bureau. Factfinder.census.gov. Ginkità dida han 2010-06-02.
- ↑ Ransom, J. Ellis. 1940. Derivation of the Word "Alaska"'. American Anthropologist n.s., 42: pp. 550–551


text:
Fernando de Magallanes
Hi Fernando de Magallanes nga kilalado gihapon nga Hernando de Magallanes (ha Pinortuges: Fernão de Magalhães, Ininglis: Ferdinand Magellan; 1480 – Abril 27, 1521, Mactan, Sugbo) usa ka Portuges nga explorador o maglalayag. Hiya usa nga maglalayag nga namiling ngan nakalayag hin agi-an pan-katundan tikang ha Europa pangadto ha Molucas (Maluku o Kapuropod-an hin Panakot) ha Indonesia. An nasabi nga paglayag amo gihapon an syahan nga higayon han paglibot-nga-paglayag han Kalibutan. Waray niya ini mahuman nga paglayag kay ginpatay hiya ha away han mga tuminongnong o lumad nga Sugboanon ni Lapu-Lapu didto ha Mactan. Bisan pa, nakapadayon hin paglayag an iya mga kaupod nga pinamunoan ni Sebastian del Cano nga waray mamatay.
Tungod kay nahingadto na hi Magallanes ha Kapuropod-an hin Panakot o Spice Islands ha lain nga expedisyon ugsa han iya pan-katundan nga paglayag, sinisiring nga hiya an syahan nga tawo nga nakaagi ha tanan nga mga meridyano han kalibotan.
Hi Magallanes gihapon an syahan nga Europeo nga maglalayag nga nakatabok han Kalawdan Pasipiko[1], ngan syahan nga Europeo nga nahingadto ha Sinirangan nga Kabisay-an ngan Sugbo, nga waray pa ini makilala han mga taga-Katundan.
Han 270 ka tawo nga nahailarom han iya pagdumara han nasabi nga expedisyon, 18 la ang nakabalik ha Espanya nga diin hira nagtikáng.[2][3] Pinamunoan hira ni Juan Sebastián Elcano, nga nagsaliwan kan Magallanes han kamatay niya.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Szpytman, John. Ferdinand Magellan. Catholic Encyclopedia.
- ↑ Swenson, Tait M.. First Circumnavigation of the Globe by Magellan 1519-1522. The Web Chronology project.
- ↑ age of exploration. The Mariners' Museum.


text:
Uyag
An mulay o uyag (Iningles:Play) (Pambansa:Laro) (ha pira nga mga Winaray nga diyalekto: uyas) usa nga gin-istruktura o semi-istruktura nga aktibidad, nga agsob buhaton para hin pagliaw ngan panalagsa gamiton liwat nga paagi hin pag-aram. Iton mga uyag, nag-iiba tikang han buruhaton nga trabaho nga diin an ginbubuhat an aktibidad tungod hin sweldo, ngan nag-iiba iton mulay tikang hit arte, nga diin an ginpanginginlabot amo an pag-expresar hin mga idea. Pero diri pirme klaro ini nga pagka-iba ngan damo nga mga uyag puyde sidngon nga trabaho ngan/o arte.
It mga elemento hin mulay amo an mga panuyo, mga ginsusunod, ngan challenge ngan interactivity. Iton mga uyag mayda mental o pisikal nga stimulation, ngan agsob dungan ka pisikal ngan mental. Damo nga mga uyag nakabulig hit pagpadukwag hin mga abilidad, nagsisirbe komo paagi hin pag-ehersisyo, o mayda papel ha edukasyon, simulation ngan psikolohiya.
Tikang
1. Napulu nga Bola dara an patu nga bilyar. (10-Ball Billiards)
- 1.A Ig set an bola pa tatsuluk. An mga kantu 2 ngan 3, an printi 1. Didtu ha katunga han tunga pahilaba nga lamesa sentru an 1(dulaw). Imahi han pag set. 10ball_SET
- 1.B Kuha taku kamu nga duha.
- 1.C Pagkuha hin 1 ka takup han butilya.
- 1.D Pagpili kam nga duha kun kulub imu u huyang iya baliktad huyang imu kulub iya.
- 1.D1 Pagpili kun kulub u huyang an Bad Shot u Good Shot
- 1.D2 Pagpili kun kulub u huyang an Spot u Tutuk
- 1.E Igpa-itsa an takup. Para kumulub u humuyang.
- 1.F An magdaug ansya an ma-sargu.
- 1.G Kun pagsargu/pagtira may sumulud nga bola. Puydi ka humabul, imuhon an nasulud. (pakadtu 1.H ngan 1.I)
- 1.G1 Kun pagsargu mu gumawas ha lamesa an madir/patu, itsa takup kun Bad u Good, Kun Good imu tira, itsa kun tutuk u spot, kun bad iya na tira itsa liwat kun tutuk u spot.
- 1.G2 Kun pagsargu mu gumawas an ibba nga bola o an 1, itsa takup kun Good u Bad, kun Good dugang ha imu an ihap han gumawas nga bola diri na api ha lamesa, kun Bad iya na tira iya na an bola dugang ha iya an ihap.
- 1.H Kun malanat/habol igpa-itsa an takup. Kun Good Shot diri ka makakahabol. Kun Bad Shot puydi ka makahabol. Imu na tira.
- 1.I Igpa-itsa kun tutuk u spot an imu magiging tira.
- 1.I1 Kun maka syut ka imu la guihapon tira kun diri ka maka syut iya na tira.
- 1.J Kun imu tira nga diri ka naayun tumira, puydi mu ig-bad shot an una nga tira.
- 1.K Igpa-itsa an takup. Para kumulub u humuyang.
- 1.L Kun Good Shot wara ka mahihimu matira ka gud. Kun Bad Shot kuhaa an patu (Madir)
- 1.M Igpa-itsa an takup kun tutuk u spot.
- 1.N Tutuk ngani mahirani ka han sunud nga bola (kun nasyut an 2 an titirahan 3) ngadtu tadung ha bulsa/luhu. Kun spot adtu ka ha kahilab-an katunga nga tunga han lamesa an titirahan adtu ha luyu nga katunga han tunga sentru han lamesa.
- 1.O Kun pagtira mu sumulud an madir an guin titira wara. Itsa takup kun Bad u Good, kun Good imu la gihap tira. Kapti an madir. Itsa takup kun tutuk u spot.
- 1.P Kun pagtira mu sumulud nga duha an madir ngan an guin titirahan. Itsa takun kun Good u Bad, kun Bad iya na tira, Itsa liwat takup kun tutuk u spot. An titirahan adtu kahilab-an katunga-tunga han lamesa sentru. Kun Good imu tira, itsa takup kun tutuk u spot.
- 1.Q Kun pagtira mu han madir ngadtu han bola nga tinitira may-ada sumulud nga ibba nga bola. Itsa takup kun imu u iya an sumulud nga ibba(tsamba) nga bola. Diri na api ha lamesa han sumulud nga ibba nga bola. Dugang na ihap.
- 1.R Kun pagtira mu gumawas ha lamesa an madir, itsa takup kun bad u good an imu tira, kun good itsa takup liwat kun tutuk u spot an imu tira. Kun Bad iya na tira itsa takup kun tutuk u spot an iya tira.
- 1.S Kun pagtira mu gumawas ha lamesa an gintitira/ibba nga bola, itsa takup kun bad u good, kun good imu na an bola dugang ihap, kun bad iya an bola dugang ihap ha iya.
Ini nga uyag ansya in padakuay hin ihap, an maka abut karuhaan kag walo 28 tipa igbaw ansya an daug. Bisan sanu an referee u spotter diri makaka badshot han nauyag. Kun pagtira mu nabantad han spotter an usa u damu nga bola imu la gihap tira. Kun tira mu nga mabantad han imu kauyag bilyar (diri an spotter) an makabantad itsa takup kun good u bad. Kun good padayun an imu pagtira. Kun bad itsa takup kun tutuk o spot an imu tira.
Pag-ihap
1 dugang 2 batun iii
iii dugang 3 batun iiiii i
iiiii i dugang 4 batun iiiii iiiii
iiiii iiiii dugang 5 batun iiiii iiiii iiiii
iiiii iiiii iiiii dugang 6 batun iiiii iiiii iiiii iiiii i
iiiii iiiii iiiii iiiii i dugang 7 batun iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iii
iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iii dugang 8 batun iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii i
iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii i dugang 9 batun iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii
iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii dugang 10 batun iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii iiiii
an ngatanan nga bola an ihap 55 tungaun 27 ngan tunga. Salit an maka 28 an usa han duha nga manguruyag ansya an daug kay mahihimu nga 27 iksaktu la an kaluyu. Kun 29 ka, 26 la siya/hiya, kun 30 ka, 25 ka hiya/siya.
PaHINUMDUM: para ha punsuy.....
AYAW PAG GAMIT HIN SINSILYU NGA KUWARTA PAGBALYU HAN TAKUP NGA KARAHAN.
Puydi DYAK en POY, u Diyang. Good and usa nga nauyag an kaluyu Bad. Sugad man han tutuk ngan spot. Pati pag sargu.
Puydi takup han kaldiru/CD/DVD, TARALETS!
PaSIGURUHAN: hinay hinay la kita....
Kun natira an imu kauyag pakadtu iya luyu sigurua la nga diri ka mabubungkul han taku. Ini in pagsiguru nga diri tumalsik an bola ngada ha imu.
An spatter/manguruyag diri maatubang kun diin an natira tipakada ha iya an katadungan han taku. Adi la ha hiya/siya ha ligid/tabi.


text:
Samar (purô)
An Samar ngaran hin usa nga isla o puro ha Sinirangan nga Kabisay'an. Ngaran liwat ini hin usa nga lalawigan nga ginngaranan han una nga Western Samar (Iningles para hiton: Kalondan nga Samar o Katundan nga Samar). Ini nga artikulo mahitungod han isla han Samar.
Sulod
Heyograpiya han Isla[igliwat | edit source]
Iton Samar amo an pinaka-sinirangan nga isla ha Kabisay-an. Amo liwat ini an ika-tulo nga gidako-i nga isla han Pilipinas. Iton isla nahabulag tikang ha isla han Leyte han Estrecho han San Juanico (o San Juanico Strait), nga dida hiton pinakahalipot nga tarabokan dinhi, mga duha la ka kilometros iton kahaluag. Gindudugtong an Samar ha Leyte pinaagi han Tulay San Juanico. Iton Samar nahamutangan ha timugan o habagatan-sinirangan tikang han Peninsula Bicol ha Luzon (an gidako-i nga isla han Pilipinas). Iton Estrecho han San Bernardino nagbubulag hiton Samar tikang ha Luzon. Ha salatan han isla han Samar amo an Kalawdan o Golfo han Leyte. An kadagatan han Golfo han Leyte napadayon ngadto hiton Dagat Pilipinhon, nga mabibilngan ha sinirangan han Samar ngan kabahin han Kalawdan Pacifico.
Ngaran[igliwat | edit source]
Hi Antonio Pigafetta, usa nga inupod han ekspedisyon nira Fernando de Magallanes, ginlista an ngaran han lugar nga "Zamal". Sumala han mga pipira nga historiador, usa ini nga kasurat ni Pigafetta han ngaran nga "Samar".
Duduha an teorya kon kay-ano ginngaranan an isla nga "Samar". Sumala han syahan nga teorya, an mga Katsila nagpaki-ana hin usa nga taga-dida kon ano an ngaran han lugar. An ginpaki-anhan nga diri maaram magkinatsila hunahuna niya nga ginpaki-anhan hiya kon naano hiya ngan binmaton "samad" kay bag-o pa la hiya nga nasamaran han pag-abot han mga Katsila. An mga Katsila hunahuna nira nga an ngaran han lugar "Samad" ngan ha ira sayop nga kaluwas nahimo ini nga "Samar".
Sumala han ika-duha nga teorya, an rason kon kay-ano "Samar" an ngaran tungod han kadadamo nga mga salog nga nagsusubaysubay han bug-os nga isla sugad hin mga "samad".
Mga Lalawigan ha Samar[igliwat | edit source]
Tulo (3) an lalawigan ha isla han Samar.
- Samar (han una, Western Samar o Kalondan nga Samar, Capital: Catbalogan )
- Eastern Samar (Sidlangan nga Samar, Capital: Borongan)
- Northern Samar (Amihanan nga Samar, Capital: Catarman)
Mga Yinaknan ha Samar[igliwat | edit source]
Binisaya nga Winaray an lumad nga yinaknan ha Samar (tinatawag liwat ini nga Binisaya nga Sinamar-Leytenhon o Lineyte-Samarnon). Kondi mayda mga bungto nga Sinugboanon o Cebuano an ira yinaknan, ngan an kasagaran hini mga isla-nga-bungto. Iton isla han Capul nga nalalakip han Northern Samar, mayda nira kalugaringon nga yinaknan nga iton tawag Inabaknon.


text:
Kabisay-an
An Kabisay-an (o Kabisaya-an; ha ortograpiya han Sanghiran san Binisaya: Kabisay'an o Kabisayaan; Kinatsila: Bisayas; Ininglis: Visayas) ngaran han mga rehiyon nga nahamutangan ha butnga o sentral nga bahin han Pilipinas. Inin nga rehiyon ginngaranan nga Kabisay-an o mga Bisaya kay an mga kultura ngan yinaknan han mga taga-dinhe, sinisiring nga Bisaya. Iton Iningles nga pulong nga Visayas nangangahulogan la nga mga rehiyon ug isla han Kabisay-an samtang an pulong nga Kabisay-an ha Binisaya, nangangahulogan gihapon han mga tawo ug kultura han mga Bisaya. An mga lumad nga yinaknan han Kabisay-an tinatawag nga mga Binisaya.
An mga gidagko-i nga isla o puro ha Kabisay-an amo an:
Sulod
- 1 Mga Rehiyon Politikal
- 2 Mga Bisaya nga Lalawigan ngan Rehiyon nga Gawas han Kabisay-an
- 3 Mga Binisaya
- 4 Kasaysayan han Kabisay-an
- 5 Ekonomiya han Kabisay-an
Mga Rehiyon Politikal[igliwat | edit source]
Tulo an rehiyon nga mabibilngan ha Kabisay-an. Amo ini an mga probinsya o lalawigan nga sakop hiton mga rehiyon ha Kabisay-an.
Katundan nga Kabisay-an (Rehiyon VI)[igliwat | edit source]
Butnga nga Kabisay-an (Rehiyon VII)[igliwat | edit source]
Sinirangan nga Kabisay-an (Rehiyon VIII)[igliwat | edit source]
Mga Bisaya nga Lalawigan ngan Rehiyon nga Gawas han Kabisay-an[igliwat | edit source]
Mga Lalawigan ha Luzon nga Binisaya an yinaknan[igliwat | edit source]
Inin nga mga lalawigan api han Luzon ha politika kondi an ira mga kultura ngan yinaknan Bisaya.
Dugang pa hini, an mga yinaknan han Sorsogon kuno mga Binisaya gihapon nga yinaknan. Kondi mayda mga lingguwista nga an ira pagtratar han mga yinaknan nga Sorsoganon nga mga Bisakol (sagol han Binisaya ngan Bikol)
Mga Lalawigan ha Mindanao nga Binisaya an mga yinaknan[igliwat | edit source]
Mga Binisaya[igliwat | edit source]
Damo an mga yinaknan nga Binisaya. Mayda mga Binisaya nga amo iton yakan ha Kabisay-an ngan mayda mga Binisaya nga lumad nga yinaknan ha gawas han Kabisay-an. Diri pa ini kumpleto nga lista
Mga Binisaya ha Kabisay-an[igliwat | edit source]
- Akeanon (Aklanon)
- Caluyanon
- Cuyonon
- Malaynon
- Hiligaynon
- Kinaray-a
- Onhan
- Poroanon
- Sinugboanon (Cebuano)
- Winaray
Mga Binisaya ha gawas han Kabisay-an[igliwat | edit source]
Ini nga mga yinaknan o pinulongan, lumad ha gawas han Kabisay-an kondi mga Binisaya nga yinaknan gihapon ini.
†An yinaknan nga Tausug ginklasipika nga Binisaya nga yinaknan kondi an mga Tausug diri hira natawag hit ira kalugaringon nga mga Bisaya.
Kasaysayan han Kabisay-an[igliwat | edit source]
Ekonomiya han Kabisay-an[igliwat | edit source]


text:
Panapton
An panapton[1], dugnit[2] o bádò in natudlok ha bisan ano nga panabon para ha lawas han tawo nga ginsusul-otan. An pagsul-ot han panaton in kinaiyahon la hin tawo, ngan makikit-an ha haros ngatanan nga katiringban han katawhan. An kadamo ngan klase hin panapton in nadepende ha paggamit nga considerasyon (sugad han pagkinahanglan hit paso o panalipod tikang ha mga elemento) ngan ha pakig-angay ha katiringban. Ha iba nga sitwasyon, an gitipiri nga kadamo hit panapton (sugad hit pagtabon han ikinatawo) in karawat hit katiringban, samtang ha iba liwat in kinahanglan hin mas durudamo nga panabon.
Iton panapton in nagagamit ha panalipod tikang ha mga elemento. Iton mga bado in nagdudugang hin proteksyon ha mga delikado nga mga actibidades, sugad han pagsaka hin bukid o pagluto, pinaagi han pagpamutnga ha panit ngan kalibungan. Dugang pa hini, an mga panapton in naghahatag hin panlimpyo nga panabon, nga ginpapahirayo an mga makahirilo ha lawas, ngan ginlilimitahan an pagpadukot han mga kagaw.
An mga panapton in nahigagamitan ha dirudilain nga pangkatiringbanon o pangkulturahon nga paggamit, sugad han pangkalugaringon, pantrabaho, o paglalain han kalalakin-an ha kababayen-an, ngan kabutangan ha katiringban. An uniporme, pananglitan, in naghahatag hin pangilal-an ha mga otoridad sibil, sugad hit kapulisan o kasundalohan, o poyde maghatag pangilal-an ha mga kabatos, hugpo o kampo panpolitika.
Ha mga relihiyon Abrahamnon, an mga tawo in nagtikang panul-ot hin panapton komo naging resulta han pagkaon han bunga tikang ha Puno han kaaradman han kaupayan ngan karaotan. Ha damo nga mga katiringban, nakikit-an ha panapton an panugad han modestiya, relihiyon, pagkalalaki o pagkababaye, ngan pagkilala han kabutangan ha katiringban. An panapton in poyde liwat mahimo nga rayandayan o pagpagawas hin kalugaringon nga karuyag o istilo.
Ha kaagi, an panaton in poyde ngan nahimo tikang ha dirudilain nga mga materyales. Ini nga materyales in poyde tikang ha anit o barahibo, ngadto ha tinahi nga materyales, o pinahusay ngan langyawanon nga unob, ngan sintetiko nga mga dugnit.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 269.
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 81.


text:
Roma
An Roma amo in syudad ngan amo an ulohan han Italya ngan ini gihapon an pinakadako ngan may gidamoi nga tawo nga syudad ngan comuna han nasod, nga may-ada labaw han 2.7 ka milyones nga molupyo ha 1,285.3 ka km2 (496.3 sq mi). An kanan syudad metropolitana nga sakop in pinakadako gihapon ha Italya nga may-ada 4.2 milyones nga mga molupyo han Lalawigan han Roma.[3] An syudad in nahamutang ha butnga-katundan nga bahin han Rawis han Italya, ha dapit han Salog Tiber ha sulod han Rehiyon han Lazio.
An kaagi han Roma in naunat ha labaw han duha ngan katunga ka mil ka mga tuig. Ini an naging ulohan han kagamhanan han Ginhadian han Roman, an Republika han Roma ngan an Imperyo han Roma, kun diin ini an nangunguna nga kusog ha Katundan nga Europa ngan an katunaan nga nagpapalibot ha Dagat Mediteranyo han labaw ha pito ka gatos nga mga katuigan tikang ha ika-1 gatostuig BC tubtob ha ika-7 gatostuig AD. Tikang han ika-1 gatostuig AD, an Roma an naging lingkuran han Papahan ngan, katima han pagkahuman han pamuno han Imperyo Bizantino, ha ika-8 gatostuig ini in naging ulohan han mga Estado han Papa, nga natima tubtob 1870. Han 1871 Roma an naging ulohan han Gindadian han Italya, ngan han 1946 an Republika han Italya.
Kahuman han Butnga nga panahon, an Roma in pinamunoan han mga papa sugad kanda Alejandro VI ngan Leon X, nga ginhimo an syudad ha usa ha mga dagko nga sentro han Renasimyento ha Italya, kalakip an Florensya.[4] An yana nga bersyon han Basilica ni San Pedro in gintukod ngan an Sistine Chapel in ginpintar ni Michelangelo. An mga bantog nga mga man-aarte ngan mga arkitekto, sugad kanda Bramante, Bernini ngan Raffaello in nangukoy hin pipira nga mga panahon ha Roma, nga nakabulig ha Renasimyento ngan arkitektura Barroco.
Han 2007, an Roma an ika-11-nga-ginkakadtoan nga syudad ha kalibutan, ika-3 ha Unyon Europeo, ngan pinakaginkakadtoan nga syudad ha Italya.[5]
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Bilancio demografico Anno 2011 (dati provvisori) - Roma
- ↑ Bilancio demografico Anno 2011 (dati provvisori) - Comune: Roma
- ↑ OECD. Competitive Cities in the Global Economy. (PDF) Ginkità dida han 2009-04-30.
- ↑ "Rome, city, Italy". Columbia Encyclopedia (6th ed.). 2009. http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=117042793.
- ↑ Bremner, Caroline (12 December 2008). Euromonitor International's Top City Destinations Ranking. Euromonitor International. Ginkità dida han 2 March 2010.


text:
TACLOBAN CITY - Mas kakaruyagon nala daw ni Vice Presedent Jejomay Binay nga kumandidato na la ha brgy. kontra magpabilin ha mao nga posisyon.
Ini an guinpahayag ni Binay durante han ira pagbisita ha Leyte han mapamakianhan han ira Priority Development Assistance Fund (PDAF) nga pinili niya nga igpatanggal sunod nga tuig ngan ha panawagan na guihapon han publiko.
Sumala han Bise Presedente, mas maupay na daw nga kumandidato hiya ha ira brgy. ha Makati City tungod nga dako pa an pondo ha mga proyekto kontra han ira pork barrel nga P185 M.
Samtang, guintagan naman hin duon han mao nga opisyal nga uubuson nala daw niya an iya pork barrel yana nga tuig pinaagi hin mga proyekto nga pabalay, senior citizens ngan scholarship program.
Aminado naman hi Binay, nga masasakripisyo an mga proyekto han mga mambabatas ha magkadilain nga lugar kun matuman an pagtanggal han PDAF.
Ha lain naman nga bahin, naglalaum naman ini nga dire mahahaluan hin political color an guinbubuhat nga imbestigasyon yana han pork barrel scam kun diin una na nga napasakaan hin kaso an pira nga mga magbaralaud ha oposiyon.
Dugang pa han Bise Presedente, dire unta sumentro ha mga oposisyon la an ikaduha ka-batch hin mga papasakahan hin kaso han Department of Justice (DOJ).


text:
Pablo Neruda
Hi Pablo Neruda (Hulyo 12, 1904 – Septyembre 23, 1973) amo an dagan-ngaran o pen name, ngan ha urhe, an legal nga ngaran han Chileno nga magsusurat ngan politiko nga hi Neftalí Ricardo Reyes Basoalto. Ginkuha ni Neruda an iya dagan-ngaran han mga 10-20 nga pangidaron ha iya pagkabatan-on, tungod matago an iya siday tikang han iya amay, usa nga istrikto nga tawo ng karuyag han iya anak nga magkaada hin "praktikal" nga pagpakabuhi. An iya dagan-ngaran kinuha tikang han Czekh nga magsusurat ngan magsisiday nga hi Jan Neruda; an Pablo ginsisiring nga kihuha tikang kan Paul Verlaine. An mga sinurat ni Neruda ginhubad ha damo nga mga yinaknan ngan sinisiring hiya nga usa han mga dako ngan duro hin impluwensiya nga mga magsisiday han ika-20 nga siglo.


text:
Charles G. Dawes
Hi Charles Gates Dawes (Agosto 27, 1865 – Abril 23, 1951) amo in Amerikano nga finansyero ngan politko nga amo an ika-katloan nga Sugbong-Mangulo han Estados Unidos. Tungod han hiya buhat dida han Plano Dawes para han mga reparasyon han Gyera Pankalibotan I usa hiya han mga ginpasidunggan han Pasidungog Nobel para hin Kamurayaw. Nagsirbe hiya han Syahan nga Gyera Pankalibutan, hiya an Comptroller han Salapi han Estados Unidos, an syahan nga direktor han Bureau han Budget, ngan ha urhe nga bahin han kinabuhi, an Embahador han Estados Unidos ngadto han Reino Unido.
Inasaw-an hi Dawes kan Caro Blymyer han Enero 24, 1889, ngan an mag-asawa mayda duha nga mga biyolohikal nga mga anak, nga hira Rufus Fearing Dawes ngan Carolyn Dawes, ug duha pa nga mga gin-adopt nga mga anak nga hira Dana McCutcheon ngan Virginia Dawes (Waller 1998: 273).
Nagkumposo gihapon hi Dawas han Melodya ha A major nga ginhimo nga pop nga kanta nga It's All in the Game ha pagdugnga hini hin mga laray.


text:
2012 DA14
2012 DA14 in usa nga harani-ha-Kalibutan nga asteroid nga ginbabanabanahan nga may-ada 50 metro nga diametro (160 piye) ngan ginbabanabana nga masa nga 190,000 tonnelada metriko. Han iya 2013 nga harani nga pag-agi, an asteroid in linmabay ha 27,700 km (17,200 mi) tikang ha bawbaw han Kalibutan. Ini an naitala nga pinakaharani nga paghapit para han nakilala nga butang nga sugad kadako. May-ada liwat usa nga waray pakahisumpay nga meteor nga panhitabo nga nahitabo 15 oras nga mas maaga han paglabay hini nga asteroid nga may-ada lain nga orbit.


text:
Cavite
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Tinag-alog nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Ini nga barasahon mahitungod han lalawigan han Cavite. Para hin impormasyon mahitungod han Syudad han Cavite, kitaa an Syudad han Cavite. Mayda gihapon Cavite Chorale ha Caribe.
An Cavite usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha salatan nga mga labnasan han Bahia han Manila ha CALABARZON nga rehiyon ha Luzon, mga 30 ka kilometro la ha salatan tikang ha Manila. An kapital hini amo an Syudad han Trece Martires. An Cavite ginpalibutan han Laguna ha sidlangan ngan han Batangas ha salatan. Ha katundan nahamutang an Dagat Tsina Salatan.
2000 nga census—2,063,161 (ika-5 nga gidako-i)
Densidad—1,590 ha tagsa km² (gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—3
Mga Bungto—20
Mga Baranggay—828
Mga Distrito ha Kongreso—3
Sulod
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal nga pagbahinbahin[igliwat | edit source]
An Cavite ginbahin ngadto hin karuhaan (20) nga mga bungto ngan tulo (3) nga mga syudad.


text:
Syudad han Zamboanga
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Syudad han Zamboanga usa nga syahan nga klase nga syudad ha Pilipinas ngan usa han mga syahan nga chartered nga syudad han nasod. An Commonwealth Act No. 39 nga ginpirmahan ni Presidente Manuel L. Quezon dida han Oktubre 12, 1936 ha Malacañang naghimo ngan nag-estableser hini komo chartered nga syudad. Gintatawag ini nga "Zamboanga Hermosa" (Mahusay nga Zamboanga) ngan han una gintawag nga "El Orgullo de Mindanao" (An Parayaw han Mindanao)
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Syudad han Zamboanga ginbahin ngadto hin kasiaman kag walo (98) nga mga baranggay:
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- 2000 Philippine Census Information
- Zamboanga.org nga websayt
- Zamboangacity.com nga websayt
- L.A. Zamboanga Times
- Official City Government Website
- Philippine Standard Geographic Code
- Sunstar Zamboanga
- Websayt mahitungod han Syudad han Zamboanga
- Websayt nga mayda detalyado nga kasaysayan mahitungod han kaagi han Syudad han Zamboanga
- Websayt han Syudad han Zamboanga
- Zamboanga Online Classifieds
- Zamboanga City On-line Community
- Zamboanga City nga Forum
- Zamboanga Times nga Periodiko
- Zamboanga Today nga Periodiko
- Zamboanga Business Directory


text:
Catanduanes
An Catanduanes usa nga isla nga probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha Bicol nga Rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an bungto han Virac ngan an probinsya nahamutang ha sidlangan han Camarines Sur tabok han Maqueda Channel.
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Catanduanes ginabahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga bungto.
Mga Bungto[igliwat | edit source]
Pisikal[igliwat | edit source]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Lalawigan han Catanduanes
- Websayt mahitungod han Catanduanes
- Catandugan.com


text:
Romblon
An Romblon usa nga isla-nga-probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha MIMAROPA nga rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an bungto nga an ngaran gihapon Romblon.
An Romblon nabubug-os hin mga damo nga mga isla o puro nga nahamutangan ha Dagat Sibuyan. Nahamutangan ini ha salatan han Marinduque ngan Quezon, ha sinirangan han Mindoro, ha amihanan han Aklan, ngan ha katundan han Masbate. An tulo nga dagko nga isla amo an Isla han Romblon, Isla han Tablas, ngan Isla han Sibuyan.
An Romblon amo an nangunguna ha nasod ha pagpagawas hin hataas-nga-kalidad nga marmol, nga maikokompara han kanan Italya.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | edit source]
Tulo an mga yinaknan ha Romblon. Ini hira amo an Romblomanon, Inunhan o Onhan, ngan Bantoanon o Asi.
Economy[igliwat | edit source]
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Romblon ginbahin ngadto hin mga napulo kag pito (17) ka bungto.
Mga Bungto[igliwat | edit source]
Pisikal[igliwat | edit source]
Kaagi ngan Kasaysayan[igliwat | edit source]
An probinsya han Romblon gintawag han una nga Lomlon o Domblon. Gin-organisa ini han mga Katsila ngadto hin politico-militar nga distrito han 1853 ngan ginhimo nga sub-probinsya han Capiz. Han 1917, ginhimo ini nga bulag nga probinsya. Han Oktubre 1, 1946, an Romblon ginhimo nga ispesyal nga probinsya nga mayda upat nga mga bungto nga amo an Tablas, Romblon, Sibuyan ngan Manghali. Han Enero 1, 1947, ginbalik an regular nga status hin probinsya han Romblon.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Romblon Travel Guide
- Sanrokan Online
- Websayt ni Eduardo C. Firmalo nga Kongresista han Romblon
- Banton, Isla nga Paraiso


text:
Siong han Cagayan
An Siong han Cagayan (puyde liwat Walog han Cagayan) usa nga rehiyon han Pilipinas, nga gindesignar gihapon nga Rehiyon II or Rehiyon 02. Ini amo in lima nga mga probinsya, nga amo an: Batanes, Cagayan, Isabela, Nueva Vizcaya, ngan Quirino. An sentro han rehiyon amo an Syudad han Tuguegarao.
An dako nga bahin han rehiyon nahamutang hin usa nga haluag nga siong o walog ha dumagsaon o amihanan-sidlangan nga Luzon, ha butnga han Cordillera ngan han Sierra Madre nga mga kabugkiran. An Salog han Cagayan, an gihalabai nga salog han nasod nasulog dida hiton butnga hini ngan nagawas ngadto han Estrecho han Luzon ha amihanan, ha bungto han Aparri, Cagayan. An mga kapuropod-an han Babuyan ngan Batanes nga ada han Estrecho han Luzon lakip gihapon hini nga rehiyon.
Mga Pagbahin ha Politika[igliwat | edit source]
Mga Lakip nga Syudad[igliwat | edit source]
¹ An Syudad han Santiago usa nga naglulugaring nga lakip nga syudad o independent component city.


text:
Agi (abakadahan)
An agi[1][2] o letra usa nga elemento hin abakadahan nga sistema hin pagsurat, sugad han Griyego nga abakadahan ngan an mga nagsunod hini. An tagsa agi hit sinurat nga yinaknan agsob nga gin-uungod hin usa nga fonema (tunog) ha ginyayakan nga porma han pinulongan.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Vicente I. de Veyra "Ortograpiya Han Binisaya". Bahin nga kinuha tikang han Mga Lagda Han Pagsurat Han Aton Pinulongan ni Vicente I. de Veyra nga ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.
- ↑ Agustin El O'Mora "Kasurat diri Sinukol". Ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.


text:
Mga rehiyon han Pilipinas
It rehiyon usa nga administratibo nga subdivision ha Philippines. Tikang ha 2002, mayda napulo kag pito (17) nga rehiyon ngan inin mga rehiyon ginbahinbahin ngadto hin kapitoan kag siyam 79 nga mga probinsya o lalawigan. Iton mga rehiyon gin-organisa agod igtirok an mga probinsya nga mayda puruparehos an mga kultura ug etnolohikal nga mga karakteristik.
An mga probinsya iton tinuod nga primary nga subdivision politikal. Igingugrupo la hira ngadto hin mga rehiyon para la madurudali an pag-administrar. Kaurugan nga mga opisina han gobyerno mayda mga opisina rehiyonal imbes nga mayda mga opisina ha tagsa-tagsa nga mga probinsya. Ug ini nga mga rehiyonal nga opisina adto hiton syudad nga gin-designar nga kapital o sentro han rehiyon.
Iton mga rehiyon waray bulag nga gobyerno lokal, labot la hiton Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao, mga mayda elehido nga asemblea rehiyonal ug gobernador. An Administratibo nga Rehiyon han Cordillera ginplano han una nga mahimo nga mayda autonomiya nga (Cordillera Autonomous Region), pero mga pagtipa tikang ha Kongreso nagresulta nga nahimo la ini nga regular nga rehiyon administrativo.
An Mga Rehiyon[igliwat | edit source]
Tikang ha 2002, an Pilipinas mayda napulo kag pito (17) nga rehiyon. An mga rehiyon gintirok pinaagi ha heyograpiya ngadto hin tulo nga mga grupo hin isla nga amo an Luzon, Kabisay-an, ug Mindanao. Ha ubos in lista han mga rehiyon ha ira mga isla-nga-kagrupo. Agod makagsubay hin impormasyon mahitungod han mga rehiyon, kitaa an mga nahanunungod nga artikulo han mga isla-nga-kagrupo.
An mga ngaran nga CALABARZON, MIMAROPA ug SOCCSKSARGEN ginsurat ha bahol nga mga agi o letra kay ini hira mga acronyms nga na-indicar han mga nalalakip nga mga probinsya o syudad nira.
Luzon[igliwat | edit source]
- Ilocos nga Rehiyon (Rehiyon I)
- Siong han Cagayan (Rehiyon II)
- Butnga nga Luzon (Rehiyon III)
- CALABARZON (Rehiyon IV-A)
- MIMARO (Rehiyon IV-B)
- Bicol nga Rehiyon (Rehiyon V)
- Rehiyon Administratibo han Cordillera (CAR)
- National Capital Region (NCR) (Metro Manila)
Kabisay-an[igliwat | edit source]
- Katundan nga Kabisay-an (Rehiyon VI)
- Butnga nga Kabisay-an (Rehiyon VII)
- Sinirangan nga Kabisay-an (Rehiyon VIII)
Mindanao[igliwat | edit source]
- Peninsula han Zamboanga (Rehiyon IX)
- Amihanan nga Mindanao (Rehiyon X)
- Davao nga Rehiyon (Rehiyon XI)
- SOCCSKSARGEN (Rehiyon XII)
- Caraga (Rehiyon XIII)
- Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao (ARMM)
Kasaysayan[igliwat | edit source]
- Septyembre 24, 1972 - An mga probinsya han Pilipinas gin-organisar ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga rehiyon.
- Hulyo 7, 1975 - Ginhimo an Rehiyon XII ug nagkamay-ada hin guti-ay nga pagreorganisar hin pipira nga mga rehiyon ha Mindanao.
- Agosto 21, 1975 - Rehiyon IX gintunga ngadto han Sub-Rehiyon IX-A' ug Sub-Rehiyon IX-B. Mayda guti-ay nga pagreorganisar hin pipira nga mga rehiyon ha Mindanao.
- Nobyembre 7, 1975 - Ginhimo an National Capital Region.
- Agosto 1, 1989 - Autonomous Region in Muslim Mindanao ginhimo.
- Oktubre 23, 1989 - Cordillera Administrative Region ginhimo.
- Oktubre 12, 1990 - Ginpagawas in Executive Order agod magreorganisar hin mga rehiyon ha Mindanao pero waray ini madayon (posible tungod kay kulang an pundo han gobyerno).
- Pebrero 23, 1995 - Rehiyon XIII (Caraga) ginhimo ngan nagkamay-ada guti-ay nga pagreorganisar hin pipira nga mga rehiyon ha Mindanao.
- 1997 - Guti-ay nga pagreorganisar hin mga rehiyon ha Mindanao.
- Septyembre 19, 2001 - Kaurugan han mga rehiyon ha Mindanao ginreorganisar ug an iba pinamalyuan hin ngaran.
- Mayo 17, 2002 - Rehiyon IV-A (CALABARZON) ngan Rehiyon IV-B (MIMAROPA) ginhimo tikang han una nga Rehiyon IV (Salatan nga Tagalog nga rehiyon).
- Mayo 23, 2005 - Guti-ay nga pagreorganisar hin mga rehiyon ha Luzon.


text:
Katungod pantawo
An katungod pantawo amo an kinahanglanon nga katungod ngan katalwasan nga mayda ngatanan nga tawo. Pananglitan ha katungod pantawo, upod dinhi an katungod sibil ngan pulitika, sugad han katungod mabuhi ngan matalwas, katalwasan makapagyakan, ngan patas ha atubangan han balaod; ngan pansosyodad, pankultura ug pagpakabuhi nga mga katungod, kaupod dinhi an katungod magbulig ha kahiaraan o kultura, an katungod makakaon, katungod makapagpakabuhi, ngan katungod makapag-aram.
- "Ngatanan nga tawo natawo nga talwas ug pareho ha dignidad ngan katungod. Mayda hira panhunahuna ug pamurootboot nga dapat magbuhat ha igkasitawo hin may hinongdan nga pagkamagburugto.
-
- --Artikulo 1 han Sangkalibutan Nga Pag-Asoy Bahin Han Kanan Tawo Mga Katungod nga ginpadig-on han Nagkaurusa nga mga Nasod--


text:
Napoles
Mga koordinado: 40°50′42″N 14°15′30″E / 40.845°N 14.25833°E
An Syudad han Napoles (ha Initalyano: Napoli; ha Napulitano: Napule; ha Kinatsila: Nápoles; ha Iningles: Naples; Linatin Neapolis) amo an kapital han lalawigan han Napoles ngan han rehiyon han Campania ha Nasod han Italya. An syudad kilalado tungod han dako nga kaagi, arte, kultura ngan gastronomiya hini, nga diin dako an importansya hini han kaurogan nga bahin han existensya hini; mga labaw hin 2,800 ka tuig na ini kaiha. An Napoles nahamutang hin mga nahamutnga hin duha nga lugar nga volcaniko, an bulkan nga Bukid Vesuvius ngan an Flegreiano nga mga kahaluagan, nahamutang ha labnasan ha ligid han Golfo han Napoles.
Gintukod ini han mga Kahadto nga Griyego ha ngaran nga "Neάπoλις", Neápolis (nga buot signon "Bag-o nga Syudad"), ngan importante ini ha Magna Graecia ngan sunod nga kabahin han Republika Romana ha butnga nga lalawigan han Imperyo. An syudad nahailarom na hin damo nga mga sibilisasyon nga kinmada ngan inmiwas. nga diin an tagsa nagbilin hin impluwensya ngan ha yana, an sentro han syudad ha kaagi ginlista han UNESCO nga World Heritage Site o Patrimonio de la Humanidad.
An Napoles amo an kapital nga syudad hin ginhadi-an nga amo gihapon an ngaran tikang han 1282 tubtob 1816, nga ha una amo an Ginhadi-an han Napoles ngan sunod han paghiusa upod han Sicilia amo ini an kapital han Duha nga Sicilia tubtob han paghiusa han Italya.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Katawhan han ‘Syudad’ (i.e. an kanan comune o munisipyo) tikang han Syudad han Napoles. Comuni-italiani.it, 2012. Ginkuha 2012-04-11.


text:
Finanza
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An finanza (o pangwarta o panalapi) amo an siyensya nga nangingilabot han padalagan han salapi o kwarta hin mga tawo, mga negosyo o estado. Usa ini nga sanga han ekonomiya nga nag-aaram han pagkuha, ngan pagpatubo, hin usa nga kompanyiya, individuo o hin estado, hin mga fondo nga kinahanglan para hiton mga obhetibo hini ngan han mga kriteryo nga diin gin-gagamit ini ha mga buruhaton. Ha lain nga mga pulong, nag-aaram ini nga siyensya han pagkaiba han pagkuha ngan pagpadukwag hin kwarta ngan hin iba nga mga valor sugad hiton titulo, bonos, ngan iba pa.
Tikang:
An SALAPI/KUWARTA han kalibutan/mga Nasud:
Pinduta Ak


text:
Relikya
Ha relihiyon, iton relikya[1] in bahin hin liwas hin uska santo o venerado nga tawo, o bisan ano nga klase hin kinadaan nga butang panrelihiyon, nga hinayhinay nga ginpreserbar para han panuyuan hin pagvenerasyo o nakakaptan nga panhinumduman. Mahinungdanon it relikya ha asoeto hin pipira nga porma han Budhismo, Kristiyanismo, Hinduismo, Shamanismo, ngan damo pa nga iba nga relihiyon.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Abuyen, Tomas A. DICTIONARY English Waray-Waray/Tagalog. National Book Store. Mandaluyong City. ISBN 971-08-6529-3. Tuig 2005. Pakli Ihap 304.


text:
Toulouse
Mga koordinado: 43°36′16″N 1°26′38″E / 43.604503°N 1.444026°E
An Toulouse (ngaran ha Frinanses) o Tolosa (ngaran ha Inocsitan ngan tradisyonal nga Kinatsila ngan ha medieval Tholoza) nga tinatawag gihapon nga Tolosa de Languedoc (kon ha Winaray: Tolosa han Languedoc) o kundi man Tolosa de Francia (kon ha Winaray: Tolosa han Fransya) usa nga syudad ha Haute-Garonne nga departamento ha habagatan nga Fransya. Nahamutang ini ha mga pangpang han Salog Garonne, mga 150 ka kilometro tikang han Dagat Mediterraneo ngan 300 tikang han Kalawdan Atlantiko, ngan 590 ka km (366 ka mi) tikang ha Paris. Mayda 704,395 nga mga molupyo an Toulouse Métropole, an Metropolitano nga Toulouse ngan amo ini an ika-6 nga gidako-i nga urbano nga kahaluag ha Fransya sunod han Paris, Lyon, Marseille, Lille ngan Bordeaux. Dida han Enero 2008, mayda ini 1,202,889 ka molupyo,[2] ngan an metropolitano nga kahaluag han Toulouse amo an ika-upat nga gidako-i ha Fransya, sunod han Paris (12.1 ka milyon), Lyon (2.1 ka milyon), ngan Marseille (1.7 ka milyon).[3]
Amo ini an prefektura o kapital ha departamento han Haute-Garonne ha nasod han Fransya.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 (Frinanses) INSEE. Recensement de 2006 - Population et évolution, soldes naturels et migratoires apparents par commune. Ginkità dida han 2009-06-27.
- ↑ Cite error: Invalid
tag; no text was provided for refs named
population_AU
- ↑ (Frinanses) INSEE. Tableau complémentaire 2 : Évolution de la population des grandes aires urbaines. Ginkità dida han 22 Marso 2012.


text:
Siyensya han komputasyon
[1]An siyensya han komputasyon (ha Iningles: computer science o computing science; ha Kinatsila: ciencias de la computación) , amo an pag-aram han teoretiko nga mga batikan han impormasyon ngan computasyon ngan an pag-implementa hini ngan pag-aplikar hini ha mga sistema hin kompyuter.[2][3][4] An siyensya han komputasyon mayda damo nga mga naha-ilarom-nga-mga-larangan; mayda mga naghahatag hin enfasis han komputasyon hin mga ispisipiko nga mga resulta (sugad hin kompyuter grafiks), samtang mayda liwat iba nga mga larangan nga nahanunungod hiton mga kaangayan hin mga computational problem (sugad han teorya hin computational complexity). Mayda liwat mga larangan hini nga siyensya nga nahanunungod hiton mga aratupagon ha pag-implementa hin mga komputasyon. Pananglitan, an programming language nga yinaknan nanginginlabot han pagpahayag han mga komputasyon, samtang ha computer programming, mga ispisipiko nga computer language gin-aaplika pagsolbar hin mga ispisipko nga mga computational problem. Usa pa nga nahailarom-nga-larangan, an human-computer interaction, nanginginlabot han mga aratopagon han paghimo han mga kompyuter ngan computation nga magamitan han kadam-an.
Mga reperensya[igliwat | edit source]
- ↑ Italic text
- ↑ "Computer science is the study of information" Department of Computer and Information Science, Guttenberg Information Technologies
- ↑ "Computer science is the study of computation." Computer Science Department, College of Saint Benedict, Saint John's University
- ↑ "Computer Science is the study of all aspects of computer systems, from the theoretical foundations to the very practical aspects of managing large software projects." Massey University


text:
Davao del Sur
An Davao del Sur usa nga probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Davao nga Rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Digos ngan an probinsya ginsasapitan han probinsya han Davao del Norte ha amihanan, ngan Cotabato, Sultan Kudarat, South Cotabato, ngan Sarangani ha katundan. ha sidlangan nahamutang an Golfo han Davao.
An Syudad han Davao, kabahin han una han probinsya, hangtod ginhimo ini nga naglulugaring nga syudad. An syudad naglulugaring hin pagdumara, bulag tikang han probinsya, ngan mayda ini kalugaringon nga representante ha Kongreso. Ini nga artikulo mahitungod han probinsya, pero naghihisgot mahitungod han Syudad han Davao ha pira nga bahin.
2000 nga census—1,905,917 (ika-8 nga gidako-i)
Densidad—299 ha tagsa km² (ika-20 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—1
Mga Komponent nga Syudad—1
Mga Bungto—14
Mga Baranggay—517
Mga Distrito ha Kongreso—2, plus the 3 districts of Davao City.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | edit source]
Ekonomiya[igliwat | edit source]
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Davao del Sur ginbahin ngadto hin napulo kag upat (14) nga mga bungto ngan duha (2) nga mga syudad.
An Syudad han Davao naglulugaring tikang han probinsya ngan diri gud duro ka-konektado hini. An mga nangungukoy dinhe diri nabotos para han mga opisyales han probinsya ngan mayda nira kalugaringon nga representante ha Kongreso han Pilipinas.


text:
Nicolas Sarkozy
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Nicolas Sarkozy, nga natawo ha ngaran nga Nicolas Paul Stéphane Sarközy de Nagy-Bocsa han Enero 28, 1955 ha Paris, Fransya, usa nga Franses nga politiko nga amo an ika-23 nga presidente o mangulo han Fransya. Komo Presidente, hiya amo gihapon in ex officio nga Igkasi-Prinsipe han Andorra ngan amo an Gran Maestro han Franses nga Légion d'honneur.
Hiya an namumuno han UMP, ngan hiya an na-elihir o napili nga Presidente han Republika Franses han Mayo 6, 2007 katapos han pagpirde han kandidato han Partido Sosyalista nga hi Ségolène Royal dida han 2007 nga pinili-ay, ngan nagtikang hiya han iya pagkapresidente dida han Mayo 16. Napirdi hiya dida han 2012 nga pinili-ay ngan ginsundan hiya ni François Hollande.
Kilalado hi Sarkozy tungod han iya pagkakonserbador ha balaod ngan pagpatadong nga mga butang ngan han iya pagkaruyag hin bag-o nga modelo hin ekonomiya para han Fransya, ngan naghimo hiya hin mga suhestyon nga an nasod magkaada hin mas liberalisado nga ekonomiya, nga magkuha hin pagsubad tikang han Amerikano ngan British nga mga ehemplo. Hiya an nag-alagad nga Ministro han Interior han Fransya tubtob Marso 26, 2007. An iya agnay nga Sarko gin-gamit han mga nasuporta ha iya ngan han mga natipa ha iya.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Websayt han UMP, an partido ni Sarkozy
- Nicolas Sarkozy–Opisyal nga websayt
- Supporters de Sarkozy–Opisyal nga websayt han mga nasuporta kan Nicolas Sarkozy
- Angay ighubad
- Mga turók
- Fransya
- Biyograpiya
- Politika
- Mga Mangulo han Fransya
- Mga Franses nga ministeryo han interior
- Mga api han Union pour un Mouvement Populaire
- Mga candidato para han Franses nga pinili-ay han pagkapresidente, 2007
- Mga alumni han Sciences Po
- Mga Franses nga Katoliko Romano
- Mga Katoliko Romano nga politiko
- Mga mulupyo han Paris
- Mga Hungarian-Franses nga mga tawo
- Mga nobilidad Hungaryo
- Mga etniko nga Hungaryo nga mga politiko ha gawas han Hungarya
- Mga natawo han 1955
- Mga buhi nga tawo