text:
Baga hin guin papa bay-an la kami hiton gobyerno ngan iton media in waray maupay nga pag tagad ha amon.
Ini an guin sumat nga sentimiyento ni Congressman Sergio Dagooc han Association of Electric Cooperative of the Philippines (APEC) ha mga taga media ha guin dumara nga press briefing hadton naglabay nga Sabado ha opisina han DORELCO
Usa nga ira reklamo an deri pag patuman han Republic Act 11039 o kon an Electric Cooperatives Emergency and Resiliency Fund Act nga an panuyo mabuligan an mga electric cooperative ha pag ayad han mga destroso nga durot han mga kalamidad sugad han bagyo Ursula.
Ha ilarom han mao nga balaud nga pinirmahan hi Presidente Duterte hadton 2018 mag aalotaga an gobyerno hin 750 Million pesos kada tuig nga kukuhaon tikang ha pundo han National Disaster Risk Reduction and Management Council para magamit han mga electric cooperative nga makinahanglan hin bulig.
Pero sumala pa kan Dagooc nga tubtub yana waray pa pundo nga guin alotaga an gobyerno tikang ma pirmahan an mao balaod.
Iton pataraw-an hini sumala pa haiya kay an mga mag babalaud nga nag himo han balaud amo mismo an waray magsunod hini.
Deri liwat patas an Media ha pag sumat han ira mga binubuhat para han kaupayan han mga tag kunsumo han kuryente labi na ha panahon han mga kalamidad agud la mabalik dayon an linya han kuryente.
Ha Panahon kahuman han bagyo yolanda unom nga mga linemen tikang ha magka lainlain nga mga electric cooperative an namatay pero waray ini ma hingadayi han media sumala pa kan Dagooc.
Patakaran na han ira grupo nga mag burublig labi na ha panahon kahuman hiton mga kalamidad agud la maibalik dayon an linya han kuryente pero deri liwat ini na babalita.
52 nga mga linemen nga tikang ha mindanao in ha region 8 matapo hiton bag-o nga tuig agud la maka bulig nga maibalik iton supply han kuryente ha rehiyon kahuman han pag lasurbo ni Bagyo Ursula.


c: text/html

text:
Santo Tomas, Pampanga
An Santo Tomas usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 32,695 ka tawo ha 6,375 nga mga panimalay.
Kahamutang[igliwat | Igliwat an wikitext]
An bungto han Santo Tomas nahamutang ha butnga han lalawigan han Pampanga. An kapital nga bungto han San Fernando nagsasapit han Santo Tomas ha kanawayan o amihanan-katundan. An bungto han San Simon nahamutang ha dumagsaan o amihanan-sidlangan, an bungto han Minalin ada ha timugan o salatan-sidlangan ngan an Bacolor ha katundan.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Santo Tomas ginbahin ngadto hin pito (7) nga mga baranggay.
- Moras De La Paz
- Poblacion
- San Bartolome
- San Matias
- San Vicente
- Santo Rosario (Pau)
- Sapa (Santo Niño)
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Kaagi ngan kasaysayan han Santo Tomas Archived 2008-12-30 at Archive.is
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Isumat.com/7:45AM, Enero 13, 2021
Lima ka tawo an nasikmit ngan dako nga kantidad hin iligal nga droga an nakumpiskar han masulod ngan mabungkag han mga otoridad in usa nga drug den ha Matalom, Leyte hadin nakalabay nga adlaw.
Dida han report han PDEA Regional Office, an mga suspetsado in ginkilala nga hira Ricardo Olita III, nga amo an gin-aalegar nga nagdudumara han drug den; ug an gintatahapan nga mga kustumer nga hira Peter Integro, Johnrey Castro, Geofrey Castro ngan Nielven Palomar.
An mga otoridad in nagdumara anay hin buy-bust ngan pakakumpirmar nira nga mayda gud man panmaligya hin droga dida han mao nga lugar, ira na ginsulong an drug den nga namumutang ha Brgy Cahagnaan.
Narekupo dida han lugar in 15 ka sachet hin gintotoohan nga shabu, may kabug-aton nga 37 gramos ngan mayda kantidad nga 257 Mil Pesos.
An mga suspetsado in iginpaslak ha Matalom Lock-up Facility ngan nakatalaan pag-atubang han mga kaso nga iginsampa kontra ha ira. #


text:
Boy Abunda
Boy Abunda ― Mabaskug nga pagkatawo (Napublikar ha 8 Magazine Vol. 4 No. 1, sinurat ni Fae Cheska Marie Esperas)
Sugad hin bamboo, hi kita in nababaliko kun ngain nahuyop an hangin. Nasubad kita han tingog han tuna, nakikig-urusa kita ha iba nga mga tawo. Samtang tamo in nagsasayop ha pagkilala ha aton tungod han aton mga abilidad, para kan Boy Abunda, ini in usa nga porma hin baskug, usa nga klase hin kamabaskog nga diri nahihimo han iba nga mga tawo.
"Mabaskug kita," siring ni Tito Boy usa ka higayon durante han amon siyahan nga pagkaistorya ha Borongan. "Ibutang in usa nga Filipino ha usa ka kwarto nga puno hin mga Americano, kahuman hin beinte minutos mayda na niya tono ha iya pag-yakan. Amo kita hiton ka-flexible, ngan ini in usa nga talento para ha akon. Pwede kita " makig-asya ngan makig-urusa ha mga tawo kun san-o naton karuyag."
Pero bisan ha luyo han pagka-ada hin abilidad nga umuyon in bagan natural nga kinaiya diri la para mga Waray, pero ha ngatanan nga mga Pilipino ha kabug-usan, gin-admitar nga mayda niya guin-paningkamutan agud umiksakto.
Nakatalwas pala kita han Yolanda, usa nga bagyo nga guinkikilala yana nga "storm of the century." Ini nga makabirido nga panahon in linmabay na, pero labaw ha ngatanan, guinpamatud-an hini an aton kabaskug ngan resilience o abilidad nga bumakdaw ha pinakahalaba nga higayon.
"Kinahanglan gud nga mayda pagduso para hin pagkilala ha mga Waray," yakan ni Tito Boy ha akon dida han abrehan ko an istoryahon durante han amon pagyakan hiunong han iya bungto nga nataw-an. "Kinahanglan mayda pagkilala ngan pagkaruyag ha kultura han mga Waray, tungod nga hi kita in parte han mga butang nga nag-hurma han aton nasod kun ano na ini yana. Pero labaw pa hiton, mayda dapat paningkamot nga mautod guba nga pagkilala ha aton nga nahasurat ha mga libro han kasaysayan."
"Kami in maisog nga kakaiba, pataraw-an nga kakaiba nga espesiyal nga klase hain mahinatagon, ngan maalagyamon. Sigurado, kani in usa han mga pinaka maupay nga mga tawo ha nasod (We are uniquely matapang, uniquely funny, specially generous and hospitable. Definitely, we are one of the best people in this country)," Boy Abunda ha pagigin Waray.


text:
Katundan nga Europa
An Katundan nga Europa usa nga rehiyon nga namumutang ha katundan nga bahin han Europa. Ubos hini, an pipira nga durudilain nga depenisyon heyographika, heyopolitikal ngan kultural han termimo.
Mga mahinungdanon nga panhitabo ha kaagi nga naghurma han konsepto han Katundan nga Europa upod an pagpasaka han Roma, an paggamit han kultura han Griyego ha panahon han Republika Romano, an pagtuo han Kristianismo han mga Emperador Romano, an dibisyon han Latin ha Katundan ngan an Griyego ha Sinirangan, an pagkatumba han Katundan nga Emperyo Romano, an pamumuno ni Carlomagno, an pag-sulong han mga Viking, an Pagburublag han Sinirangan-Katundan, an Itom nga Kamatayon, an Renasimyento, an Panahon han Pandidiskubre, an Reporma Protestantehanon pati liwat an Kontra-Repormasyon han Singbahan Katoliko, an Panahon han Panlalamrag, an Rebolusyon Pranses, an Rebolusyon Industriyal, an duha nga Gera Pankalibutan, an Matugnaw nga Gyera, an Gera Kontra Terorismo, an pagkatukod han NATO, ngan an pagpahaluag han EU.


text:
PAKIANA 14
Paonan-o Mo Malilikyan an Problema ha Kwarta?
“An tawo nga mahilig ha kalipayan magigin pobre; an tawo nga mahilig ha bino ngan lana diri magririko.”
“An nangungutang uripon han nagpapautang.”
“Hin-o ha iyo nga naruruyag pagtukod hin torre an diri anay malingkod ngan magkukwenta han magagasto basi makita kon may igo hiya nga pundo nga ighuhuman hito? Kay kon diri, bangin iglatag niya an pundasyon hito pero diri makakahuman hito, ngan an ngatanan nga nagkikita magtitikang pagtamay ha iya, nga nasiring: ‘Ini nga tawo nagtikang pagtukod kondi waray pakahuman.’”
“Han busog na hira, nagsiring hiya ha iya mga disipulo: ‘Tiroka niyo an nahisalin nga mga tipik, basi waray makarag.’”


text:
Isumat.com/Marso 16, 2022
Usa nga grupo hin armado nga mga kalalakin-an an iginka-enkwentro kontra han mga tropa han gobyerno ha Jiabong, Samar hadin nag-agi nga adlaw kun diin naigo hin bala an duha han mga suspetsado.
Dida han inisyal nga report nga nakadangat ha Isumat.com, an Jiabong PNP Office in nakakarawat hin impormasyon nga mayda armado nga kalalakin-an didto ha Brgy Alejandria han nasabi nga bungto.
An kapulisan in nakigsumpayan ha 87 Infantry Battalion han Philippine Army, sanglit magka-upod an PNP ngan mga sundalo pagkadto han lugar.
Sumala pa han report, pag-abot gud la han mga tropa han gobyerno ha Brgy Alejandria, ginpabuthan dayon hira han waray panhikilal-i nga mga suspetsado.
Dida hini, nagkaada na hin pinusilay kun diin nag-antos hin igo hin bala an duha han mga suspetsado. Kumalagiw an upat han mga gintatahapan ngan ginbayaan an ira mga kaupdanan nga samaran.
Nadakop han mga otoridad an duha nga samaran ngan gindara ha hospital basi pagtambalon.
Hapagkayana, ginhihimo pa an imbestigasyon ngan waray pa opisyal nga pahayag an mga otoridad han pangilal-an ngan kun ano nga grupo kaapi an mga suspetsado. #


text:
PAKIANA 6
Ano an Igintagna han Biblia Mahitungod han Mesias?
TAGNA
“Ikaw, O Bethlehem Efrata, . . . ha imo magtitikang an usa nga magigin magmarando ha Israel para ha akon.”
KATUMANAN
“Katapos han katawo ni Jesus ha Bethlehem ha Judea ha mga adlaw ni Herodes nga hadi, kitaa! may mga astrologo tikang ha Este nga inabot ha Jerusalem.”
TAGNA
“Ginbarahin nira an akon mga panapton, ngan ginripahan nira an akon bado.”
KATUMANAN
“Yana han iginraysang na han mga sundalo hi Jesus ha kahoy, ginkuha nira an iya pantungbaw nga mga bado ngan ginbahin ha upat . . . Pero an pan-ilarom nga bado waray tinahian, kay hinablon ito tikang ha igbaw tubtob ha ubos. Salit nagsiring hira ha usa kag usa: ‘Ayaw naton ini paggisia, kondi pagripa kita basi hibaroan kon hin-o an makakadara hini.’”
TAGNA
“Iya ginbabantayan an ngatanan niya nga tul-an; bisan usa hito waray nabari.”
KATUMANAN
“Pagdaop nira kan Jesus, nakita nira nga patay na hiya, salit waray nira baria an iya mga bitiis.”
TAGNA
“Ginbuno hiya tungod han amon pagtalapas.”
KATUMANAN
“Usa han mga sundalo an nagbuno han iya kagiliran pinaagi hin bangkaw, ngan may ginawas dayon nga dugo ngan tubig.”
TAGNA
“Ira iginhatag an akon suhol, 30 ka bug-os nga silber.”
KATUMANAN
“Katapos an usa han Dose, nga gintatawag nga Judas Iscariote, kinadto ha punoan nga mga saserdote ngan nagsiring: ‘Ano an ihahatag niyo ha akon basi patraydor nga itubyan ko hiya ha iyo?’ Nagsaad hira ha iya hin 30 ka bug-os nga silber.”


text:
TACLOBAN CITY – Gin-aaghat an ngatanan nga mga indibidwal ngan bug-os nga komunidad nga makiparte han pag-obserbar han Earth Hour niyan nga gab-i.
Sumala kan Prof. Maria Elvera Marteja, han Natural Science Dept. Faculty han Eastern Visayas State University ha Tacloban, dako an maibubulig han ngatanan ha pagparong han mga suga ngan kuryente tikang niyan nga alas 8:30 tubtob alas 9:30 hiton gab-i kaparte han pagsalin-urog han Earth Hour yana nga tuig.
Dugang pa hini nga an usa kaoras nga pagparong han suga ngan kuryente in dako nga kontirbusyon ha pagreduce o pag-iban han energy emission nga nakakadaot ha aton atmosphere o ha aton kalibutan.
Nahibaruan nga an mao nga panawagan han World Wildlife Fund for Nature (WWF) kinada tuig han Earth Hour in nagtikang ngada pa han tuig 2008.


text:
Moscow
An Moscow (Iniggles nga kaluwas: /ˈmɒskaʊ/ o /ˈmɒskoʊ/; Rinuso: MockBá, tr. Moskva, IPA: [mɐˈskva] in ulohan, gidamoi popyulasyon nga syudad, gidamoi nga popyulasyon ha suhito federal han Rusya. An syudad in usa ka dagko nga pagkabutnga hin politika, ekonomika, kultura, syentifica, relihiyosa, pananalapian, pag-aram ngan panakayan ha Rusya ngan han kontinente. Moscow in giaamihani nga syudad han Kalibutan nga may-ada popyulasyon nga labaw han 10,000,000, an gidamoi nga popyulasyon nga syudad ha kontinente han Europa, nga ika unom nga gidakoi nga sawang han syudad ha kalibutan. An iya popyulasyon sumala han pahiuna nga resulta han 2010 nga senso in 11,514,300. Sumala han Forbes 2011, an Moscow in may-ada 79 nga mga bilyonaryo, nga ginsaliwanan an New York komo an syudad nga may-ada gidamoi nga ihap hin mga bilyonaryo.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Travel2moscow.com – Official Moscow Guide Archived 2017-07-22 at the Wayback Machine.
- Moscow.ru – Official Moscow Site Archived 2015-05-24 at the Wayback Machine.
- Official Moscow Administration Site Archived 2013-04-24 at the Wayback Machine.
- ИcTopичeckaя иHфopMaция o ropoдe MockBa
- ИHфopMaция o MockBe
- CooбщecTBo ropoдa MockBa


text:
Mamalya nga pankadagatan
An mga mamalya nga pankadagatan o kundi man mamalya nga pandagat (Kinatsila: mamífero marino, Iningles: marine mammal) mga pankatubigan nga mga mamalya nga natapod hit kalawdan ngan iba pa nga mga pankadagatan nga mga ekosistema para han ira panginabuhi. Lakip ha ira in mga kamamanapan sugad hin mga seal,mga balyena, mga manatee, mga sea otter ngan mga polar bear. Diri ini pormal nga grupo, an nagdudugtonga ha ira an ira la pagtapod ha mga pankadagatan nga kalibungan para hin pagkaon ngan panginabuhi.


text:
Isumat.com/3:45PM,April 28, 2020
Imbes nga matatapos na an Enhanced Community Quarantine ha Tacloban yana nga adlaw Abril 28, ginpahilawig pa ini hin duha ka adlaw ngan tobtob na ini han Abril 30; ug an General Commmunity Quarantine (GCQ) an igpapatuman tinikangan Mayo 1 tobtob Mayo 15, 2020.
Ini an iginpasamwak ni Mayor Alfred Romualdez dida han press conference yana nga kulop. Sumala kan Romualdez, kun ano an igindederi ngan igintutugot han ECQ igpapadayon ini tobtob Abril 30. An mga pagbag-o han mga guidelines in magtitikang naman ha Mayo 1.
Pero igindig-on han alkalde nga bisan pa magin GCQ na dida hiton Mayo, magpapadayon an duro ka istrikto nga pagbantay han mga borders han Tacloban labi na ha San Juanico Bridge nga amo an pagsulod tikang ha Samar ug an boundary ha parte naman han pagsulod tikang han iba nga parte han Leyte.
Igpapadayon gihapon an istrikto nga pagpatuman han social distancing ngan pagsul-ot han face mask bisan pa umabot na iton Mayo.
Ha ilarum han GCQ gintutugutan an masunod: operasyon han restaurants basta take-out la ngan drive-thru, operasyon han mga barbero ngan salon, pag-abri han mga negosyo pero kun mahihimo minimal workforce la ngan deri angay magtrabaho an nagpapakita hin sintomas hin sakit, puede na gihapon abrihan an mga National Government Offices kun karuyag na han ahensya, puede na magbaligya, pumalit ngan magdara hin makahurubog nga irimnon pero deri puede mag-inom ha pampubliko nga lugar.
Mahugot naman nga igindederi an bulang o tupada, bisan ano nga klase hin huego, sinehan, internet shop, nightclub, beerhouses, bars, public swimming pools, public beaches, massage parlos, mga pa-ugnat ha kusog sugad han basketbol ngan iba pa ug pagmulay ha playgrounds ngan plaza. Deri liwat puede an mga katitirok hin mga organisasyon ug mga travel and tour activities.
Ha ilarum gihapon han GCQ, deri pa tutugutan an pampubliko nga mga sarakyan tikang ha gawas nga makasulod ha Tacloban, pero pag-iistudyuhan han City Government an hinay-hinay nga pag-abri han public transport tikang ha gawas han syudad.
Magpapadayon naman an mga byahe han mga sarakyan pampubliko ha sulod han Tacloban basta deri la ini pupun-on hin pasahero.
Igrerekomendar naman han City Government ngadto ha mga eskwelahan nga igpadayon an suspension han klase, pero kun magdesisyon an Deped o CHED hin pag-abri han eskwela , masugot an City Government hini.
An mga katawhan nga tikang ha iba nga bungto o syudad in deri la gihapon makakasulod ha Tacloban labot la kun mga magtatrabaho hira ha gobyerno o pribado nga sektor ngan kumpleto hin dokumento ug aanhi ha Tacloban an ira trabaho. Tutugutan pagsulod ha syudad an mga frontliners kun tikang ha iba nga bungto sugad man mga tawo nga aada ha emergency nga sitwasyon.
Ha ilarum han GCQ, igindederi gihapon pagsinudoy-sudoy ha gawas han balay an mga tawo nga nag-eedad 20 anyos tipa-ubos ug mga senior citizens, mga burod ngan may sakit.
An mga contractors hin mga proyekto ug an ira magtatrabaho in tutugutan na gihapon pagsulod basi igpadayon an nahunong nga mga proyekto.
Han Mayo 1, bubulkason na gihapon an mga barangay controlpoint basi makapahuway na an mga opisyal ngan volunteers han barangay. Pero kun may mga sitwasyon nga kinahanglan igpadayon an monitoring ha usa nga barangay, igpapadayon an pagbantay.
Makakagawas na gihapon bisan waray quarantine pass basta importante an panginahanglan. Hinayhinay gihapon nga tutugutan an mga vendors ug iba pa nga nagpapakabuhi.
Mahugot naman nga iginmando ni Romualdez ngadto ha publiko nga kun mayda tawo o paryente nga makalusot ngan umabot ha ira tagsatagsa nga balay, dayon ini ig report ha City Hall basi mabantayan ini. An deri magsusunod hini in papasakaan hin kaangayan nga kaso.
Nanawagan gihapon an alkalde nga deri tumagya an publiko ngan deri liwat man-ngimas tungod kay GCQ na an igpapatuman pag-abot han Mayo 1. Iya iginpahinumdom nga delikado ini nga sakit ngan puede ini bumutho ha bisan ano nga oras ha Tacloban kun deri mag-iikmat an mga tawo. Bisan pa kun igpatuman na an GCQ, dapat naka face mask la gihapon kun magawas han balay kay may multa an deri masunod hini subay han iginpasa nga ordinansa.
An GCQ in igpapasunod tikang Mayo 1 tobtob Mayo 15, pero an gobyerno in puede magpatuman hin mga adjustments o pagbag-o han sistema samtang gintitirutimbang an sitwasyon. #


text:
Alabel
An Alabel usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han Sarangani ha Pilipinas. Amo ini an kapital nga bungto han Sarangani. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 60,779 ka tawo ha 12,312 nga panimalay.
Ekonomiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
An ekonomiya han Alabel nahabase ha kaurugan ha pag-uma ngan mayda hataas nga level hin pagpagawas hin luget. An pagmangno hin mga kahayupan amo an ikaduha nga gidako-i nga pagpakabuhi, labi na an pagkaada hin mga rancho hin kabakahan. Iton iba nga mga produkto hin pag-uma o agrikultura amo an lubi, mais, tubo, saging, pinya, mangga; karne hin baboy, bunay, karne hin baka; isda.
Naglaksi hin pag-uswag an ekonomiya han naglabay nga dekada pinaagi hin mga bag-o nga pagkaabot ha teknolohiya hin global nga komunikasyon ngan han pagkakumpleto hin moderno nga karsada nga nakaupay hin dako in pannegosyo ngan panakayan.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Alabel ginbahin ngadto hin napulo kag duha (12) nga mga baranggay.
- Alegria
- Bagacay
- Baluntay
- Datal Anggas
- Domolok
- Kawas
- Maribulan
- Pag-Asa
- Paraiso
- Poblacion (Alabel)
- Spring
- Tokawal
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Oganeson
An Oganeson (ha Iningles: Oganesson) usa nga sintetiko nga elemento kimikal nga may-ada simbolo nga Og ngan ihap atomiko nga 118. Syahan ini gin-sintesado han 2002 ha Joint Institute for Nuclear Research (JINR) ha Dubna, harani ha Moscow ha Rusya, hin usa nga nagsumpayan nga hugpo han mga Ruso ngan Amerikano nga sayantista. Han Disyembre 2015, ini ginkilala nga sa han upat nga bag-o nga elemento han Joint Working Party han mga tinaglawas sayantifico internasyonal nga IUPAC ngan IUPAP. Ini pormal nga ginngaranan han ika-28 han Nobyembre 2016.


text:
Isumat.com/7:34AM, Abril 26, 2021
An syudad han Calbayog in deri na mapapayungan han poder han Probinsya han Samar.
Ini an hingyap hin usa nga grupo nga nagduduso nga magin libre an Calbayog City han otoridad ngan impluwensya han probinsya han Samar, ngan ini nga ira hugpo in tinatawag nga Independent Calbayog Movement (ICM).
Ha usa nga interview han The Calbayog Journal, iginbuyagyag ni Dr. Dario Pampanga, Lead Convenor han ICM, nga ira na iginsalawad ha Calbayog City Council an petisyon para magin Independent City an Calbayog. An mao nga petisyon in pirmado hin 12 Mil nga mga botante han syudad ngan ginlalauman nga magtitikadamo pa an mapirma pagpakita han pag–uyon han nasabi nga petisyon.
Hapagkayana, an Calbayog in usa nga Component City han Samar.
Iginsumat ni Pampanga nga mayda upat nga rason kun kay-ano nga makakaghatag hin bentaha para han mga Calbayognon kun magin independiente an syudad. Syahan, an mahitungod han pinansyal nga aspeto. Nagsering hi Pampanga nga akos han Calbayog maglugaring pagpadalagan han syudad pinaagi han ira kalugaringon nga income. An natatabo lugod, naghahatag hin “share” an syudad ngadto han probinsya.
Ikaduha amo an aspeto politikal kun diin ginsaysay ni Pampanga nga an pagtudlok hin personales ha posisyon o empleyado han Calbayog in kinahanglan aprubaran pa han gobernador. Bisan ngani an pag-leave han Calbayog Mayor ngan mga opisyales han syudad in aaprobaran gihapon han Samar Governor kay component City man an Calbayog.
An seguridad an ikatulo nga rason kay yana an superbisyon han Chief of Police han Calbayog in tikang man ha Samar PNP Provincial Director nga aada liwat ha ilarum han poder han Gobernador. Kun Independent City an Calbayog, magkakaada hin PNP City Director nga magre-report derekta ngadto ha PNP Regional Office ngan deri na maagi ha Provincial PNP Office.
An adminsitratibo nga aspeto an ika-upat nga rason, dugang pa ni Pampanga. Kun magin independent an Calbayog, an plano ngan pagpanalapi sugad man mga rekisitos para hin mga proyekto in deri na kinahanglan aprobaran pa han gobernador. Hapagkayana, bisan ano pa ka importante an proyekto para han mga Calbayognon, kun deri uyunan han gobernador deri ini madadayon.
Dako an pagtoo han ICM nga pinaagi hini mas magigin madagmit an progreso ngan pagdukwag han Calbayog. Sering pa ni Pampanga, an Calbayog in nagin component city tikang pa hadton 1948 ngan ginbayaan na ini han iba nga mga syudad nga nagin Independent o Highly Urbanized City (HUC).
Sering pa niya, an iba lugod nga lugar nga nagin syudad 15 o 20 anyos pala an nakalabay in nagin Independent Cities na yana ngan nagin ma-inuswagon. Kun na-akos ini han iba, kay-ano nga deri puede ha Calbayog nga ura-ura na kama-iha nga compenent city.
Nag-esplikar an ICM nga ha ilarum han ira petisyon, an mga botante han Calbayog in mabotos la pa han ira alkalde, bise-alkalde ngan mga konsehales. Magpapabilin gihapon nga kaparte an Calbayog han 1st District han Samar sanglit mabotar gihapon hira han congresista ngan board members han distrito. Pero an pagbotos para han gobernador ngan bise-gobernador han Samar in mawawara na para han mga Calbayognon.
Denhi ha Eastern Visayas, natatabo ini ha Ormoc kay Independent City an Ormoc ha Leyte Provincial Government. Amo gihapon ini an High Urbanized City han Tacloban. Pero ginklaro ni Pampanga nga pagigin Independent an ira target kay deri pa akos han popolasyon han Calbayog nga makasapar para mag-apply nga magin HUC.
Igindig-on gihapon ni Pampanga nga haros duha na ka tuig ini nga ira gi-os. Maiha na ini nga ira ginpatikangan ug deri an insidente han kamatay ni Mayor Ronald Aquino an nagsurit hini nga kagi-usan.
Waray gihapon gindadapigan nga partido an mga nagpapaluyo han grupo, kay bisan ano nga partido o kolor hin pulitika in abri an ira grupo, dugang pa ni Pampanga.
Ha ilarum han Referendum Act of 1997, kinahanglan la hin 10 porsyento han mga botante han Calbayog para makapasar an petisyon, sumala kan Pampanga. Naglalaum an hugpo nga an konseho han syudad in maghahatag hin paborable nga aksyon han ira petisyon basi pormal ini nga mahipadangat ngadto ha kongreso pinaagi kan Samar 1st Dist Rep. Edgar Mary Sarmiento.
Hi Pampanga in usa nga Calbayognon. Pira na ka tuig an iya eksperiensya komo consultant han LGU-General Santos nga Independent City na yana ngan pira pa nga LGUs ha Mindanao. Hiya in usa gihapon nga Urban and Regional Planner. #


text:
Syudad san Sorsogon
An Syudad san Sorsogon usa nga ikalima nga klase nga syudad sa lalawigan san Sorsogon sa Pilipinas. Amo in an kapital nga syudad san lalawigan san Sorsogon. Nahimo ini pinaagi san paghiusa san mga kasanhi nga bungto san Bacon ngan Sorsogon dida san tuig 2000.
Sumala san census san tuig 2000, ini may populasyon nga 134,678 ka tawo sa 26,047 nga mga panimalay.
Mga BaranggayIgliwat
An Syudad san Sorsogon ginbahin ngadto sin kaunman kag upat (64) nga mga baranggay.
Katloan kag unom (36) nga mga baranggay an kabahin san kasanhi nga bungto san Sorsogon:
Mayda karuhaan kag walo (28) nga mga baranggay nga lakip san kasanhi nga bungto san Bacon:
KaagiIgliwat
An Syudad san Sorsogon ginhimo pinaagi han mando han Republic Act 8806 nga ginpasa dida han Agosto 16, 2000 ngan ginratipika dida han Disyembre 2000.
Mga prominente nga politiko nga nagpaluyo sini sira Representante Francis Escudero han Syahan nga Distrito san Sorsogon ngan kasanhi nga Alkalde san Bacon nga si Leovic R. Dioneda. Si anay Bise-Alkalde han Bacon nga si Aurelio Destacamento, upod nira an mga kasanhi nga konsehal han Sorsogon nga hira Antonio C. Detera, Azel Diesta ngan Telo Mella nanlimbasog san duha nga mga lokal nga lehislatura para san pag-aproba han mga ordinansa nga maghahatag san salapi para san pagbuhat san plebisito.
Ugsa san pagratipikar sini, mayda hangyo nga igdeklara an RA 8806 nga waray legal nga epekto nga ginsumite sin manlalaban o abogado nga si Atty. Gil Gojol. Tungod kay an Bungto san Bacon ginngaranan nga usa san mga angay bumaton sini nga hangyo, usa nga abogado tikang sa Buevasta, sa Distrito san Bacon nga si Atty. Glenn Olbes, nga naghatag sin depensa san pagkalegal sini sa ilarom san batakan-balaod o konsitusyonalidad. An legal nga pagkakonsitusyonal sini ginkauyonan san kadam-an san mga Sorsoganon nga karuyag sin pagpadukwag para san bag-o nga hinimo nga unit sin gobyerno lokal.
An mga nagtipa san ratipikasyon sini amo sira Governor Raul R. Lee ngan an iya asawa nga si Sally A. Lee nga amo an nagin syahan nga Alkalde san Syudad.
Mga Sumpay sa GawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Former Mayor Cristina Romualdez nag representar kan Mayor Alfred; 291 pamilya nalipay
Former Mayor Cristina Romualdez nag representar kan Mayor Alfred; 291 pamilya nalipayOctober 14, 2021 No Comments on Former Mayor Cristina Romualdez nag representar kan Mayor Alfred; 291 pamilya nalipay
Doscientos noventa y uno (291), ini an kadamo han pamilya ha Brgy. 103 ngan Brgy. 12 Palanog nga gintagan hin hul-os nga kalipay yana nga adlaw kahuman matagan han Certificate of Confirmation tikang ha City government of Tacloban nga nagpapabakod han ira pag-ukoy dida han kanan gobyerno tuna kun diin aada natindog an ira yana balay.
Mismo hi anay Mayor Cristina Gonzales- Romualdez, Hon. Aimee Delgado – Grafil komo Chairperson han Committee on Urban Poor Housing and Human Resettlement, ngan tigsiring ka konsehal han Tacloban Mannix Marta an nanduhol han Certificate komo mga representante ni Mayor Alfred S. Romualdez.
Siring ni Mrs. Nida Tupaz, Presidente han Brgy. 12 Home Owners Association (HOA), duro gud an ira kalipay nga nagbunga na yana an paniguro han HOA tikang pa dida han 2010, ngan han pagka 2019, siring niya, ha bulig han City government ipinaagi han City Housing Office nagin madagmit na an proseso han mga dokumento ngan asya ini yana nga may-ada na nira certificate of confirmation.
Sumala naman kan Mr. Ted Jopson, sobra usa ka yukot ini nga tanan ha kabug-osan, sanglit may-ada pa masunod nga mga panhatag hini nga Certificate of Confirmation han iba, samtang madalagan liwat an proseso han pag titulo na mismo han mga tuna hadton mga natagan na han confirmation.
An paka karawat han Certificate of Confirmation, in nagpapamatuod nga hira in diri na ma eeskwat dida hini nga kanan gobyerno tuna- lugod bubuligan hira han City Government nga matuhay an ira mga papales hasta ha pag butang han mga kaangyaan nga pasilidad ha Palanog Area.
M. Padernos/CIO


text:
Noli de Castro
Hi Manuel Leuterio de Castro, Jr. (natawo Hulyo 6, 1949), nga mas kilado ha ngaran nga Noli de Castro o "Kabayan" Noli de Castro, in anay Sugbong-Mangulo han Pilipinas. Usa hiya nga kasanhi nga tigpasamwak nga peryodista ha telebisyon ha Pilipinas. Napili hi De Castro nga Senador han 2001 ngan napili hiya komo Sugbong-Mangulo han Pilipinas han 2004. Hiya an syahan nga independyente nga kandidato nga nakakarawat han gidamoi hin botos hin pinili-ay hin pagka-Senador ha Pilipinas ngan amo an syahan nga napili nga independyente nga Sugbong-Mangulo han Pilipinas, bisan man kun nagkampanya hiya upod hin alyansa nga nagsuporta han pagdumara ni Arroyo.


text:
Mga may kalabotan nga binag-o
Ibutang an ngaran han pakli basi maipakita an mga pakli nga nakasumapy pakadto o pakadi hinin nga pakli. (Basi makit-an an mga api hini nga kaarangay, ibutang an Kaarangay:Ngaran han kaarangay). An mga binalyuan ha mga pakli ha your Watchlist nakasurat nga madakmol.
- D
- Wikidata nga pagliwat
- B
- Ini nga pagliwat hin naghimo hin bag-o nga pakli (kitaa gihapon talaan han mga bag-o nga pakli)
- g
- Gutiay ini nga pagliwat
- b
- Ini nga pagliwat in ginbuhat han bot
- (±123)
- An kadako han pakli in nabag-o hin ini nga numero nga mga byte
- Temporarily watched page
5 Hulyo 2022
- Polonya 21:08 0 Jakubk37 hiruhimangraw mga ámot
- Polonya 21:05 +1 Jakubk37 hiruhimangraw mga ámot (2021) tag: Visual nga pagliwat
- Polonya 20:52 −1 Jakubk37 hiruhimangraw mga ámot (2021)


text:
Kun tuod nga nangawat ha nasud an mga Marcos, kay ano man waray pa napi-priso ha ira pamilya hasta yana? Ha pagdumara, mayda na nabawi nga P174 bilyon an Pilipinas ngan mga kaso nga maabot P125 bilyon pa an nakatiwang-wang.
“A lot of cases have been dismissed and a lot of cases have been languishing in courts for the past 30, 35 years. How many Aquinos have we had for president? Two. If they (Marcoses) are really guilty, they (courts) had all the opportunity in the world. Why don’t they convict them?” nasiring hi Vic Rodriguez nga abogado ngan nagseserbe nga spokesperson ni presdential aspirant han gin-interview hiya ha Headstart dida han Huybes, a-7 han Oktubre.
(Damo na nga kaso an ginbasura ngan damo gihap an diri pa nakakauswag ha korte ha naglabay nga traynta o traynta i-singko ka-tuig. Pira na nga Aquino an nag-serbe nga presidente? Duha. Kadamo na han ira higayon ha bug-os nga kalibutan. Kay ano man nga hasta yana diri mapamatud-an?)
Duha na ka-beses nga ginsentensyahan hi Imelda Marcos nga biyuda han nawara nga diktador nga hi Ferdinand Maros. Napawaray-sala hiya ha Korte Suprema han usa nga kaso niya dida han 1998 mintras ini hiya nag-aapela han iya ha pinakabag-o nga sentisya ha iya.
Para kan Ruben Carranza, an dati nga komisyoner han Presidential Commission on Good Government (PCGG), tulo nga rason an naghalo-halo kun kay ano nga ginkurian hira pamatud-an an sala han mga Marcos:
- Makarit an modus han pagtago nira han kwarta ha iba nga nasod.
- Naging masamok an estretehiya o pamaagi han gobyerno.
- May nahinabo nga korapsyon ha hudikatura.
“That’s been part of the problem, when you have a strategy that separates civil case from criminal cases, and operate separately, controlled by prosecutors who, at the very least, don’t talk to each other, or at most, reached by the tentacles of the Marcos family, then you do have a problem enforcing accountability,” siring ni Carranza ha usa nga interview ha Law of Duterte Land podcast han Rappler.
(Api ito han problema kun an pamaagi mo in ig-bulag an sibil ngan kriminal nga kaso. Bulag an iyo mga kiwa ngan diri kamo nag-uru-istorya han mga ada ha husgado, kun diri man maabot han mga galamay han pamilya Marcos. Sanglit, magkakaproblema gud kun aanhon pagpapatuman han baratonon.)
Napamatud-an an mga kinawat nga kariko-han
Ha aspeto nga sibil, maiha na nga napamatud-an ini nga ira mga kinawat. Dida han 2003, nagsiring an Korte Suprema nga an kinawat nira nga kariko-han in maabot $658 milyon nga nakabutang ha mga Swiss foundations.
Waray kuno kapamatud-i han mga Marcos nga mayda mga ligal nga pamaagi para magkamay-ada hira hin sugad hito kadako nga kwarta, amo nga ginbalik ini nira ha gobyerno. Upod ini han pondo nga kapot han PCGG ngan pinanhatag han mga biktima han pan-aabuso ha katungod han katawhanan dida han panahon han Martial Law, ngan an mga parag-uma nga ginkawatan hin buwis han rehimeng Marcos.
(Basaha ini nga desisyon didi.)
Tungod nga kaso nga sibil pala an gin-desisyonan, an kwarta pala nga ira ibabalik an gin-iistoryahan dinhi ngan diri pa ini upod an pagpapa-priso ha ira.
Waray pa balaud para han plunder o paglisbot hin kwarta nga maabot hin P50 milyon han panahon han mga Marcos. Dida la ini han 1991 nagkamay-ada hin balaud para hiton sugad hini nga mga kaso. Diri gihapon pwede gamiton an anti-plunder law ha mga kaso para han mga krimen nga nahinabo bag-o pa kita nagkamay-ada hini nga balaud.
Naabot hin traynta i-dos nga dollar salting o pagbutang hin dolyar ha gawas ha iba nga nasod nga waray permiso hiton Bangko Sentral han Pilipinas- an mga kaso nga kriminal nga igin-plastar han gobyerno han Pilipinas kontra han mga Marcos.
An mga imbestigador na mismo ha Switzerland an nagsuspinde hini nga mga kwarta. An iba hini nahibalik na ha gobyerno han Pilipinas ngan an iba naman nga nabibilin inin diri pa na-aareglar.
Pero dida han 2008, igin-hapil han Manila Regional Trial Court an mga kaso tungod kay an mga testigo la han gobyerno inin mga opisyales han PCGG ngan Office of the Solicitor General nga nagpamatuod han mga dokumento nga tikang ha Switzerland.
Karuyag han korte nga kumuha ini hira hin testigo nga mga imbestigador man la tikang ha Switzerland o mga ahente nga napabutnga ha mga Marcos.
Dida han 2018, igin dig-on han Korte Suprema an desisyon han korte ha Manila tungod kay an petisyon nga umabot ha ira in may pabor kuno han husgado nga diri gud ini mapamatud-an.
Gin-isgan han Korte Suprema an mga nagkakapot han kaso kay waray nira gin-ayos an ira kaso. Ha kadamo han mga igin-hapil nga kaso, mapa-sibil man ini, gin-kakaisgan an mga prosecutor kay tungod nga photocopy la kuno an mga dokumento.
Depensa naman ni Carranza, han kaso han dollar salting, waray man kuno ig-diwaray ni Imelda nga mayda hiya dollar account. An mga dokumento tikang ha Switzerland ky opisyal man nga iginhatag han Swiss government ha gobyerno han Pilipinas.
“This is a judge that pretended to be ignorant of the process. This is the travail of going after a family who was in power for more than 20 years and whose tentacles still reach into the judiciary,” siring ni Carranza.
(Nagmamaang-maangan la an husgado hini nga proseso. Amo ini an problema kun it imo ginlalanat ky an pamilya nga poderoso hin maabot baynte ka-tuig kapot la gihap hit ira mga galamay it hudikatura.)
Ha usa nga desisyon han Supreme Court dida han 1986, nasiring ini nga mayda pa mga dokumento nga magpapamatuod nga gingamit la han nawara nga diktador an bug-os niya nga gahom para babuyon an hustisya ha kaso nga pagpatay han dati nga senador Ninoy Aquino. Diri la gihap ini nalulutas nga Aquino-Galman murder case hasta yana.
(Basaha ito nga desisyon didi)
Iba pa nga kaso ni Imelda
Dida han 1993, igin-duon han Sandiganbayan nga mayda sala hi Imelda ha duha ka-ihap nga graft o pangwarta ha gobyerno kasumpay han ma-anomliya nga kontrata han Light Rail Transit Authority ngan han Philippine General Hospital Foundation Inc. Pero ginpawaray-sala ini hiya han Supereme Court dida han 1998.
Nasiring hi Carranza, impluwensiya la gihap han mga Marcos kun kay ano ini nakaabot ha Supreme Court.
An Korte Suprema kasi, diri asya an nag-sisiyasat han panhitabo ha mga krimen nga gin-aakusar. Tagaresolba Ini kun mayda mga diri asya nga pag-aplikar han balaud na gin-aatubang nga kaso.
Nasiring pa inin hi Carranza, nagamit dinhi an impluwensiya han dati nga solicitor general ni Marcos nga hi Estelito Mendoza. Hiya an abogado nga nahiml nga iapela hin pautro-utro ha Korte Suprema an unta tulo nga kaso han Philippine Airlines kontra han unyon han mga trabahador, ngan ha dayuday nahimo nga maidaog ini nga kaso.
“We have to look at the context of this, that’s why I said the political context has to be considered as well when assessing or criticizing prosecutors,” yakan ni Carranza.
(Kinahanglan naton kitaon an konteskto hini, asya nga ginsisiring ko na kinahanglanon gud nga konsiderahon an mga konteksto nga politikal ha pagsukol o pag-obserba han mga husgado.)
Dida han 2018, ginpaaresto han Sandiganbayan hi Imelda kahuman ig-hatol an pito kaihap nga kaso hin pangwarta ha gobyerno tungod han mga iligal nga Swiss foundation.
Bisan gintutugutan han balaud nga makapagpiyansa an mga ginhatulan nga may sala, sugad han pangwarta ha goberyno, pwede ini bawion kun mayda sayop nga susbaranan han nagkasala, sugad man han diri pag atender ni Imelda han pagbasa han hatol ha iya.
Pero tungod nga may edad na ini hiya ngan kasumpay han dati nga sugo han Korte Suprema nga tagan hin makatawo nga konsiderasyon an lagas nga akusado han pandarambong nga hi Juan Ponce Enrile, gintugutan han Sandiganbayan ini hi Imelda Marcos nga makapagpiyansa.
Waray la gihap ini aandar nga kaso ha Korte Suprema.
Ha desisyon han Sandiganbayan, nasiring nga nagsingabot ha pagsulod han duha nga iligal nga Swiss foundation hira Ferdinand Jr. o Bongbong (nga dumalagan pagka presidente), hi Imee (nga senador yana) ngan hi Irene.
“You don’t have to be 100% creative. I think you just have to be persistent and file charges for money laundering against the Marcos children,” siring ni Carranza.
(Diri mo kinahanglan maging 100% nga madiskarte, kinahanglan mo la maging makasi-kasi ngan kasuhan hin money laundering an mga anak ni Marcos.)
Malabyaw an mga Marcos hini nga isyu. Waray gihap ini batuna ni Imee han dumalagan hiya pagka senador han 2019.
Nasiring hi Bongbong ha iya pakig-duyog ha CNN Philippines dida han Huybes, ika-7 han Oktubre, papabay-an nala kuno niya ang korte nga magdesisyon ha apela han iya nanay.
Hino pa an lalanaton?
Han yana nga Setyembre, igin-pabalik han Sandiganbayan an mga bank certificate nga naabot hin P1 bilyon o lapos pa.
Base han desisyon, gintakas han mga Marcos an mga bank certificate ngan lumupad pakadto ha Hawaii kahuman han People Power Revolution.
Pero hino an susuktan hini?
An Royal Traders Holding Co. Inc.
Pero hino ini nga bangko?
Ginpalit han Bank of Commerce an Royal Traders Holding Co., pero base ha kontrata nga diri kuno aakuon han Bank of Commerce an mga baratonon han Royal Traders kasumpay han kaso. Amo nga ginbasura han Sandiganbayan an aspeto han kaso laban han Bank of Commerce, nga kontrolado han San Miguel Corporation.
Nasiring ini hi Carranza, pwede kuno lanaton han gobyerno an Bank of Commerce.
“Para kang bumili ng lupa – ‘yung sabi ng may-ari ng lupa, ibinebenta niya dun sa bibili, pero may nakatira dun na baka lumabas lang o hindi niya alam na may nag-occupy ng lupa niya. Kasali ba ako sa bentahan ng lupa niya? Hindi,” nasiring hi Carranza han pag-esplikar hini han prinsipyo han estoppel.
(Baga ka hin pumalit hin tuna — nga nasiring an tag-iya han tuna. nga ibabaligya niya didto han tipalit, pero mayda ngayan naukoy ngadto nga bangin gumawas la o diri hiya maaram nga nag-okupar ngadto han iya tuna. Upod ba ha pagbaligya an tuna? Diri.)
Ha usa nga pulong, nasiring an Bank of Commerce nga magkaiba ira han Royal Traders Holdings.
“BankCom wishes to clarify that it remains a separate legal entity from Royal Traders Holdings, Inc. or its predecessor Traders Royal Bank (TRB), and has no connection with the TRB-issued certificates subject of PCGG’s complaint,” siring han Bank of Commerce.
(Iginka-klaro han Bank of Commerce nga bulag ini nga legal entity ha Royal Traders Holdings o ha nauna hini nga Traders Royal Bank (TRB), ngan waray ini koneksiyon ha bank certificate nga gin-isyu han TRB nga ginhahabol han PCGG.)
Nahiapi na hadto han una an San Miguel ha kaso han mga kinawat nga karikuhan han mga Marcos. Nasiring an Supreme Court nga parte han gingamit pagpalit han shares of stock han San Miguel ky tikang ha buwis han mga coconut farmer.
“I cannot comment because I have no information, I have no knowledge about this particular case. I do not know, I have had no involvement in Traders Royal Bank before or since. I really do no feel that I am qualified to comment on that case,” siring ni Bongbong ha iya panayam ha CNN Philippines.
(Diri ako makapagkomento kay waray man ako impormasyon ngan diri ako maaram hini nga kaso. Waray ako aram, waray ako hinungdanan ha Traders Royal Bank. Amo ha pagkita ko waray ako ha katungdanan para magyakan kasumpay hin nga kaso.) – Rappler.com
Gin-translate ni Lance Lim an orihinal nga English version ni Lian Buan, Kung talagang nagnakaw ang mga Marcos, bakit wala pa ring nakukulong sa kanila?
Basaha ang iba nga translation:


text:
Luparan Daniel Z. Romualdez
An Luparan Daniel Z. Romualdez o Tugpahan Daniel Z. Romualdez o Aeropuerto Daniel Z. Romualdez (Iningles: Daniel Z. Romualdez Airport) (IATA: TAC, ICAO: RPVA), nga kilalado liwat nga DZR nga Luparan/Tugpahan (DZR Airport) o Luparan/Tugpahan Domestiko han Tacloban (Tacloban Domestic Airport), usa nga luparan nga nag-aalagad han kahaluag han Syudad han Tacloban, ha lalawigan han Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Ini nga luparan ginklasipika nga Class 1 nga prinsipal (major nga domestic) nga luparan han Nagdudumara hin Panlupad nga Sibil han Pilipinas (Civil Aviation Authority of the Philippines), usa nga kabahin han Departamento hin Panakayan ngan Komunikasyon nga amo an mayda responsabilidad para han mga buruhaton han diri la hini nga luparan kundi pati gihapon han ngatanan nga iba nga mga luparan ha Pilipinas gawas han mga dagko nga panlangyaw nga mga luparan.
Ini nga luparan ginngaranan ha dungog ni Daniel Z. Romuáldez nga kasanhe nga Speaker han Balayan hin mga Representante han Pilipinas.


text:
Sa Sulat Hi Apostol Pablo
Diyà Ki
Tito
1
1 Iyan a si Pablo ha suluguen hu Dios daw apostol daan hi Jesu Cristo sa migsulat taini. Sinugù a hu Dios duun hu mga etaw ha pinilì din ta daw malig-enan sa pagtuu dan daw makaiseg sa natun-an dan mahitenged hu kamatuuran ha iyan tinuuwan taw 2-3 daw mahinam dan daan sa kinabuhì ha hurà din katapusan ha insaad kanuy hu Dios su hurà pa tanghagaa sa kalibutan. Sa Dios ha Manluluwas taw harì gayed tagbidù, aman duun hu natugun ha panahun impadayag din haena pinaagi hu pagpanunultul ku hu lalang din ha insalig din kanak.
4 Sinulatan ku ikaw, Tito sa batà ku duun hu pagtuu.
Sa Dios ha Amay taw daw si Jesu Cristo ha Manluluwas taw mag-ila ikaw hu grasya daw kalinaw.
Sa Buluhaten Hi Tito Diyà Ta Creta
5 Sa hinengdan ha intabun ku ikaw diyan ta Creta ta daw mabuhat nu sa hurà pa kapengahi ha buluhaten daw makapilì ka hu mga pangulu hu mga tumutuu duun hu alan ha mga banuwa. Harì nu aglipati haena sa intudlù ku ikaw su anay ha 6 sa pilien nu ha pangulu kinahanglan ha hurà ikasaway kandin. Sabuwa dà sa asawa din daw sa mga batà din tumutuu ha harì maikagi hu mga etaw ha tagpateyeng sidan hu kalibutanen ha kalipayan daw kenà daan sidan masinupaken. 7 Tumenged ta saini sinaligan duun hu buluhaten hu Dios kinahanglan ha hurà ikasaway kandin. Harì tagpaad-adagi daw kenà madalì mapauk, kenà pa daan palainum hu binu daw kenà mapasipalahen daw harì tag-agpas ha magsapian. 8 Ba kinahanglan ha matanul gayed hu langyaw daw babayaen hu pagbuhat hu maayad, maligden daan daw matareng, mahimpit daw tagpugung daan hu kaugalingen din. 9 Kinahanglan ha pangesegan din sa kamatuuran ha intudlù en ha kasaligan ta daw madasig din sa duma ha mga etaw pinaagi hu laus ha tinuuwan, daw saena ha agsupak hu kamatuuran agsaysayan din ta daw matun-an dan ha nasayep sidan.
10 Madakel iman ha mga etaw sa masinupaken gayed daw aglimbungan dan sa mga etaw pinaagi hu mga lalang dan ha hurà din pulus. Sa mga etaw ha tagbuhat taini kadakelà kandan iyan sa mga Judio ha nakatuu en ba tagtudlù gihapun ha kinahanglan gayed sa pagsirkunsida. 11 Saini ha mga etawa kinahanglan ha ipahagteng gayed ta iyan sidan pakabengkag hu mga pamilya tumenged taena ha pagtudlù dan hu hurà dan ngaay katenged hu pagtudlù duun, ta tagbuhaten dan haena ta daw magsapian sidan. 12 Bisan su sabuwa ha manalagnà dan tagyanaen “Sa mga taga-Creta mga biduen gayed daw mga mapasipalahen daw pugulen daan ha agapan pa.” 13 Laus gayed sa inikagi din. Aman paniguruwi nu sa pagsaway nu taini ha mga etawa ta daw matul-idan sa pagtuu dan 14 daw harì en sidan magpaliliman hu bidù ha mga tultulanen hu gin-apuan dan ha Judio daw isalikway dan sa kasuguan hu mga etaw ha hurà dawat hu kamatuuran. 15 Sa mahimpit ha mga etaw tagpadayun gayed duun hu mahimpit, ba sa mga etaw ha madaet daw harì agtuu hurà gayed mahimpit diyà ta kandan ta sa henà-henà dan migdaet en gayed daw harì dan igkasamuk sa pagpakasalà dan. 16 Tag-ikagi sidan ha nakilala dan sa Dios ba tagpaahà ha kenà sidan tumutuu pinaagi hu mga buhat dan, ta sa tagbuhaten dan iyan sa agtambagan hu mga etaw daw masinupaken daan sidan daw harì gayed sidan pakahimu tagbuhat hu maayad.


text:
Sa Sulat Hi Apostol
Judas
1
1 Iyan a si Judas ha manghud hi Santiago daw suluguen daan hi Jesu Cristo sa migsulat taini.
Sinulatan ku inyu sinyu sa hinimu hu Dios ha Amay taw ha tumutuu. Pinalanggà kaw kandin daw binantayan kaw daan hi Jesu Cristo.
2 Sa Dios mahid-u daw magpalanggà gayed inyu daw mag-ila daan inyu hu kalinaw.
Sa Biduen Ha Manunudlù
3 Minahal ku ha mga suled, agsulatan ku ngaay inyu mahitenged hu pagluwas kanuy hu Dios ba nahenhenaan ku ha iyan gayed isulat ku diyan ta inyu sa paghangyù ha sukulan nuy sa mga etaw ha ag-ilisan dan sa kamatuuran ha intudlù en duun hu alan ha mga etaw hu Dios, ta sa kamatuuran harì en gayed maisaban. 4 Sa hinengdan ha sinulatan ku inyu ta amin en nakaamul diyan ta inyu ha tagpasibù-sibù ha tumutuu sidan ba harì sidan tagtahud hu Dios. Tag-ikagi sidan ha mabaluy taw en buhata sa sumalà en ha malaw-ay tumenged ta sa Dios maluluy-en gayed aman pasayluwen kuy daan kandin, ba saini ha mga etaw insalikway dan gayed si Jesu Cristo ha iyan dà Ginuu. Sa igsilut kandan insulat en duun hu lalang hu Dios.
5 Natun-an nuy en haini ba agsublien ku dà ha sa mga etaw hu Dios bisan ku linibri din sidan su anay diyà ta Ehipto ba su malugay en sa kada sabuwa kandan ha hurà tuu kandin hinimatayan dà hu Dios. 6 Daw bisan sa mga balinsuguen hu Dios ha hurà tuman hu katengdanan dan daw inawaan dan sa tagtimaan dan kinadinahan sidan hu Dios duun hu kasukileman hangtud ha silutan din sidan asem ku Aldaw hu Paghukum. 7 Iling daan sa mga etaw diyà ta Sodoma daw Gomora daw duun hu ubayà taena ha banuwa nakasalà daan ta sa binuhat dan malaw-ay daw migpaasawahà sa alan dà maama. Nabuhat sidan ha sampitan hu mga agsilutan pinaagi hu hapuy ha harì en gayed agkapedengan.
8 Iling daan taena saini ha mga etaw tagbuhat hu malaw-ay duun hu kaugalingen dan daw harì daan sidan agtahud hu bisan sin-u daw tagtameyesen dan pa sa balinsuguen hu Dios diyà ta langit. 9 Ba bisan si Miguel sa kinatangkawan ha balinsuguen hu Dios su magsawalà sidan ki Satanas mahitenged hu lawa hi Moises hurà din tameyesa si Satanas ba bà din dà inikagi ha “Iyan en sa Dios magbaldeng ikaw, Satanas.” 10 Ba saini ha nakaamul iman inyu bisan inu ha harì dan agkasabut tagtameyesen dan, daw agkailing daan sidan hu mananap ha bisan inu dà sa agkabayaan hu lawa dan sagunà dan en agbuhaten. Ba iyan dà daan haena pakadaet kandan.
11 Kahid-u dan gayed ta inilingan dan sa batasan hi Cain, daw iling daan sidan ki Balaam ha bisan ku natun-an din en ha kenà maayad sa igpabuhat kandin ba binuhat din gihapun haena tumenged ta babayaen hu salapì. Iling daan ha sinilutan si Core ta sinupak din sa Dios. Aman silutan gayed daan sidan.
12 Saini sidan ku pakaamul inyu duun hu pagkaen pinakagalugayhà gayed sa buhat dan ta iyan dan dà tag-agpasen sa kandan ha agkabayaan. Iling sidan hu gabun ha harì ig-udan ha bà dà tagkauwit-uwit hu kalamag. Iling daan sidan hu kayu ha bisan ku tingpamunga en ngaay ba hurà pamunga ta napilay daw nagangu en. 13 Sa buhat dan ha pinakagalugayhà harì gayed agpakaheles ta agkailing sidan hu maadagi ha baled ha tag-uwit-uwit hu madaet ha bulà-bulà. Iling pa gayed sidan hu mga bituen ha agkangahulug duun hu kasukileman ta iyan haena intagana hu Dios ha duun sidan agsilutan hu hurà din katapusan.
14 Si Enoc sa ikapitu ha kaliwatan hi Adan daan din en haini inikagi su anay mahitenged taini ha mga etaw hu kagi din “Agdini gayed sa Ginuu duma hu libu-libuwen ha mga balinsuguen din 15 ta daw mahukuman sa kaet-etawan. Silutan din haena sa kenà matinahuren hu Dios tumenged hu mga madaet ha buhat dan ha agtambagan gayed hu Dios daw tumenged hu pagtameyes dan kandin.” 16 Saini ha mga etaw sigi dà tagtamudmud daw tagbasulen dan sa mga duma dan daw tagtumanen dan daan sa mga madaet ha kabayà dan. Mga galbuwen sidan daw agdaligen dan daan sa duma dan pinaagi hu binulak-bulakan ha mga lalang ta daw matimù dan sa agkabayaan dan.
Mga Salambagan
17 Minahal ku ha mga suled, harì nuy gayed aglipati sa inikagi inyu hu mga apostoles ha sinugù hi Jesu Cristo ha Ginuu taw 18 ha tagyanaen “Duun hu hudiyan ha panahun humiwal gayed sa mga etaw ha magtameyes hu tumutuu daw iyan dan agbuhaten sa kandan dà ha agkabayaan ha agtambagan hu Dios.” 19 Saini ha mga etaw iyan makabengkag hu maayad ha pagdapità nuy daw kalibutanen dà gayed sa taghenhenaen dan ta sa Balaan ha Ispiritu hurà diyà ta kandan.
20 Ba sinyu sa minahal ku ha mga suled, paniguruwi nuy sa pagbinuligà nuy ta daw malig-en sa pagtuu nuy daw mag-ampù kaw pinaagi hu Balaan ha Ispiritu. 21 Magpabilin kaw duun hu pagpalanggà inyu hu Dios iman ha tag-angat kaw pa hu katumanan taena ha kinabuhì ha hurà din en katapusan ha ig-ila kanuy hi Jesu Cristo ha Ginuu taw tumenged hu kahid-u din kanuy. 22 Kahid-uwi nuy daw dasiga haena sa mga etaw ha tagduwa-duwa duun hu pagtuu dan. 23 Sakmita nuy sa duma iling taena ha agkahulug en duun hu hapuy ta daw maluwas sidan. Sa duma kandan ha nakasalà hu tungkay mahugaw buligi nuy, ba andama nuy ha harì kaw makasalà duma kandan.
Sa Pagdayè Duun Hu Dios
24 Sa Dios magbantay inyu ta daw harì kaw mahulug duun hu salà daw ku ipaatubang kaw kandin asem malipayen kaw gayed ta hurà ikasaway inyu. 25 Dayeen sa Dios ta iyan dà Magbabayà ha makaluwas kanuy pinaagi ki Jesu Cristo ha Ginuu taw sa Harì ha gamhanan hu alan sugud dà su hurà pa tanghagaa sa bisan inu hangtud iman daw duun hu hurà din en katapusan.


text:
Palo Leyte – Duha in patay han mag banga-ay in usa nga L300 van ngan canter truck ha may BIR junction Barangay Pawing Palo, Leyte mga ala una han ligas Enero 8, 2016.
Nakilala an mga nagka matay nga hira Velmaro Bardiago han East Visoria Carigara, Leyte an driver han L300 van ngan an sakay hini nga hi Christian Medallo ha waray pa mahibarui nga address samtang nga samaran naman an driver han truck nga nakilala kan Mark Gil Novio Y Rael.
Sumala han impormasyon nga nakuha han isumat.com tikang kan PO3 Sudario han PNP Palo nga tikang ha Tacloban an truck han igka bang-ga ini han L300 van nga tikang naman ha bungto han Palo.
Naka angkon hin damo nga kasamdan an driver ngan han sakay han L300 van hinungdan han kamatay han mga ini ngan guin dara ngadto ha Tapitan funeral Parlor ha bungto han Palo.
An Driver han truck nga aada na ha custody han mga otoridad in nakatalaan nga papasakahan hin kaso nga reckless imprudence resulting to multiple homicide ngan damage to property. isumat.com


text:
Hiruhimangraw:Pteronotropis hubbsi
Mabibilngan dinhi - nagkikinahanglan hin paghubad[Igliwat an wikitext]
Sumala ha Catalogue of life, mabibilngan ini nga species ha "North America: found in the Red and Ouachita River drainage lowlands of southern Arkansas, Louisiana and northeastern Texas, USA. Also found in Wolf Lake, southwest Illinois. Localized and uncommon (Ref. 5723).". Alayon pagbulig hiton paghubad o paghatag hin kadugangan nga kasayoran hinin nga artikulo.:  [1] Lsjbot (talk) 21:45, 18 Marso 2013 (UTC)


text:
Guin huhulat nala ni Land Transportation Office Director Edgar Catarungan an kopya han kaso nga guin file han PDEA kontra han duha nga mga empleyado han LTO nga na dakop ha usa nga buy bust operation han PDEA san-o hira mag dumara hin administrative investigation.
Sumala pa kan Director Catarungan nga an mga suspetsado nga hira Roberto Muertegui ngan Francisco Cahayag in ipapa – ilarom ha summary dismissal proceedings han iya opisina ngan dako an posibilidad nga an mga ini in ma dismiss ha serbisyo.
Pamati han interview han isumat.com kan Director Catarungan


text:
José de San Martín
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi José Francisco de San Martín y Matorras (Pebrero 25 1778 – Agosto 17 1850) usa nga Argentino nga heneral ngan primer nga namuno han malinamposon nga pakigbisog para hin independensya han mga salatan nga kanasoran han Salatan nga Amerika tikang han Espanya.
Upod kan Simón Bolívar ha amihanan, hi San Martín iginkikita nga usa han mga Libertadores han Hispano nga Salatan nga Amerika. Nasudnon nga bayani hiya han Argentina.
Iya Pamilya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Natawo hi San Martín ha bungto han Yapeyú ha probinsya ha daplin han Salog Uruguay han Corrientes, Arhentina, nga hadto kolonya Espanyol (lakip han Virreinato han Río de la Plata). An iya amay hi don Juan de San Martín y Gómez natawo ha Villa de Cervatos de la Cueza, ha probinsya han Palencia, ha Espanya ngan amo an tenyente gobernador han departamento. Han iya nanay nga hi doña Gregoria Matorras, amo an umangkon hin conquistador han Chaco. Hi José de San Martín amo an manghod hin lima nga magburugto: María Elena, Manuel Tadeo, Juan Fermín Rafael ngan Justo Rufino.
Biyahe ngadto ha Espanya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han 1781, han 3 an edad ni San Martín, an iya pamilya nagbalhin tikang ha Yapeyú ngadto ha Buenos Aires. Sunod namalhin hira ngadto ha Espanya, pangadto ha Cádiz han Disyembre 6 han 1783. Hi San Martín nagtikang han iya pag-aram didto han Real Seminario de Nobles de Madrid y en la Escuela de Temporalidades de Málaga han 1786. Didto, nagtuon hiya hin Linatin, Pranses, Kinatsila, sayaw, dibujo, siday, esgrima, retórika, matemátika, kaagi ngan kasaysayan ug heyograpiya.
Ginkomisyon nga Ika-Duha nga Tenyente han 1793, ngan inmabot han ranggo nga Tenyente Koronel han 1808. Nag-away hiya upod han Espanyol nga army patok han Portugal, ha mga kolonya Africano, ngan patok gihapon han inbasyon han mga puwersa ni Napoleon I. Han 1812 nag-resign hiya tikang han Espanyol nga army ngan inmuli ha Argentina, nga diin iya ginhalad an iya mga serbisyo han mga puwersa rebolusyonaryo.
Rebolusyonaryo[igliwat | Igliwat an wikitext]
An gobyerno probisyonal nagtukod han Granaderos nga cavalry unit, nga amo an nagin gimaupayi-nga-natrain nga kusog militar han rebolusyon.
Hi San Martín namuno han mga rebelde patok han mga puwersa Espanyol ha ilarom ni Heneral José Zavala ha Pakig-away han San Lorenzo han Pebrero 3 1813, nga amo an nagin syahan nga pagdaog han Gyera Arhentino hin Independensya. Gintaga-an hiya han ranggo nga Heneral han gobyerno rebolusyonaryo. Ha sunod nga tuig, hiya an namuno han amihanan nga army nga nag-aandam hin bag-o nga invasyon han Alta Perú (yana Bolivya), in posisyon nga iya ginbiyaan agod magin gobernador han probinsya han Cuyo (nga yana amo an mga probinsya han Mendoza, San Juan, ngan San Luis), nga tikang diin, tinmabok hiya han Andes ngan ginsalakay an mga Royalista ha Chile ha pagtikang han 1817. Upod kan Bernardo O'Higgins, nagsulod hiya komo nagdaog han naliberar nga syudad han Santiago de Chile han Marso 17 1818.
Ha sunod, hi San Martín nag-atupag han mga buruhaton patok han Espanyol nga kusog ha Peru. Nag-andam hiya hin sobra duha ka tuig para hin pagsalakay pinaagi ha dagat. Katapos hin mga bulan hin mahinay nga pag-abante, nagdaog hiya dida han Pakig-away ha Pisco han Disyembre 6 1820. An Katsila nga Virrey nagprobar pag-negociar, pero kay tungod nga nadiri hiya hin kumpleto nga independensya, ginbaribad hiya ni San Martín.
Han Hulyo 9, 1821, Na-okupa ni San Martín an Lima, nga kapital han Peru Dako ini nga pagkawad-an para han mga Katsila nga puwersa. Han Hulyo 28 ginbotos hiya nga "Protector" han bag-o nga na-librar nga nasod. Han hini mismo nga tuig, gintukod niya an Biblioteca Nacional de Peru, nga iya gin-donar an iya mga koleksyon hin mga libro, ngan iya gindayaw an bag-o nga biblioteca o library nga "... usa han mga madali nga pamaagi han pagpasamwak han aton mga intelektwal nga mga kapulsanan". Gindeklara ni San Martín an independensya para han Peru tikang han Espanya han Disyembre 9 1824. Katapos han pagkatitirok han parliament han Peru, nag-iwas hiya han iya pamuno ha militar.
Han Hulyo 26 1822 nakigkita hiya kan Simón Bolívar ha Guayaquil agod magplano para han kabubwason han America Latina. An kadam-an han mga detalye hini nga pakigkita sekreto hini nga panahon, ngan ini amo in butang nga gindedebatehan han mga historiador. Mayda mga natuo nga an kan Bolívar diri pagkaruyag pakigsaro hin pamuno han mga gindugtong nga mga puwersa amo an nakapa-iwas kan San Martín tikang ha Perú ngan mag-ukoy komo mag-uruma ha Mendoza, Argentina. Mayda liwat lain nga teorya nga hi San Martín nag-uyon han kan Bolívar kusog ngan naglikay hin konfrontasyon.
Han 1824, katapos han kamatay han iya asawa nga hi Remedios de Escalada, nagbalhin iya ha Fransya upod han iya anak nga babaye nga hi Mercedes, nga diin inmukoy hiya han mga tuig nga nahabilin ha iya nga nagretiro ha Boulogne-sur-Mer.
An iya kataposan nga buhat ha Arhentina amo in pagkarawat hin hatag tikang han gobernador han Buenos Aires nga hi Juan Manuel de Rosas ngan pagbaribad hin pag-away dida han mga gyera sibil nga nakasamok han nasod.
Han 1880 gindara an iya mga nahabilin ngadto ha Buenos Aires ngan ginlubong ha Katedral han Buenos Aires.
Kitaa Gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ΦIA – Usa nga fraternidad hin unibersidad ha Estados Unidos nga nagamit kan José de San Martín komo usa han mga "lima nga pillar" hini.
- Libertadores


text:
Baghdad
An Baghdad (Inarabo: بغداد, Baġdād, IPA: [bæɣˈdæːd]) in ulohan han Republika han Irak, nganhin igkasipareho it tetoryo ha Governorato han Baghdad. An populasyon han Baghdad han 2011 in ginbabanabanahan nga 7,216,040, nga nahimo nga may-ada pinakadamo nga tawo nga syudad han nasod. Ini an gidadakoi nga nasod han Iraq[1][2], ngan ikaduha nga gidadakoi nga syudad ha Kalibutan Arabo (nasunod la ha Cairo, Ehipto), ngan ikaduha nga gidadkoi nga syudad ha Katundan nga Asya (sinmunod la ha Tehran, Iran).
Nahamutang ha may Salog Tigris, an syudad in gintukod ha ika-8 gatostuig ngan naging ulohan han Kalipo han Abbasid. Ha sulod han gutiay nga panahon tikang ha pagkatukod, an Baghdad in tinmubo ngadto ha us'ka mahinungdanon nga kultural, komersyal, ngan intelektuwal nga sentro han Kalibutan Islamico. Ini in labot ha puy-anan hin pipira nga panguna nga institusyon academica (sugad han Balay han Kabaltok) nga naghatag hin kalibutanon nga reputasyon ha syudad komo an "Sentro han Pag-aram". Ha bug-os nga pag-agi han Hitaas nga Butnga nga Panahon, an Baghdad in gincoconsiderar nga gidadakoi nga syudad ha kalibutan nga may'da ginbabanabanahan nga populasyon nga 1,200,000 nga katawhan[3]. An syudad in ginruba ha mga kamot han Imperyo Mongol ha 1258, nga nagbunga hin pag-ubos nga pinmadayon hin pipira nga mga gatos-tuig tungod han agsob nga mga sakit ngan dirudilain nga mga susronod nga mga imperyo. Han paghatag hin pagkilala han Iraq komo us'ka naglulugaring nga syudad (anay Britanico nga Mandato han Mesopotamia) ha 1938, an Baghdad in hinayhinay nga nakabawi han iya pipira nga mga anay prominente komo us'ka mahinungdadnon nga sentro han kultura Arabo.
Ha pagkayana, an syudad in naatubang hin hilarom nga pagkaguba han inprastruktura, tungod han diri la maiha nga ginpapangunahan han Amerikano nga langyaw nga pag-okupa han Marso 2009 ngan an sinmunod nga kahimtang hin sunod-sunod nga gera nga natapos han Disyembre 2011. Han pipira nga tuig nga naglabay, an syudad in makadamo nga nagkarawat hin mga gios han rebelde ngan mga atake han terorista.
Toponimo[igliwat | Igliwat an wikitext]
May'da pipira nga magkaribal nga mga pagduso mahiunong ha specifico nga etimolohiya han ngaran Baghdad. An gimahitatapori ngan an pinakahaluag nga pagkarawat ha mga ini in an ngaran in us'ka Butnga nga Pinersyano[4][5][6][7][8][9][10] nga gindugtong nga pulong hiton Bag "diyos" + dād "ginhatag", nga nahuhubad ngadto ha "ginhatag han Diyos" o "kanan Diyos regalo", nga nagawas an Kayanaan nga Persiyano Baɣdād. Ini in mas nagtikang ha Kadaan nga Persiyano.[11]
An us'ka mas maluya nga tigo in ginkuha ha pinagdugtong nga Pinersiyano nga Bağ "hardin" + dād "baysay", nahuhubad ha "An baysay nga Hardin",[12][13]
Mayda liwat nangunguna nga pagduso in an ngaran in nagtikang ha Butnga nga Pinersyano nga Bāgh-dād "An Ginhatag nga Hardin". An ngaran in ugsa-Islamico ngan an mga katikangan in diri sayod, pero ini in nahisumpay ha inmagi nga mga panimungto, nga waray bisan ano nga politikal o komersyal nga gahom, nga naghihimo ini nga haros bag-o nga pagtukod ha panahon han mga Abbasid.[12][13]
Pero an Baghdad, komo us'ka ngaran, in natawag komo Baghdadu ha Assyriano nga cuneiform nga panuratan han ika 9 nga gatos tuig UC, ngan an Babylonon nga mga tisa in nagdadara hin Ginhadianon nga Palutop ni Hadi Nebuchadnezzar (ika-6 nga gatos tuig UC).[14]
An baryo han Baghdad in mas malaksi nga naghing mahinungdahon han panahon nga gintukod ini han kalipa han Abbasid na hi al-Mansur, nga nagpili ha ngaran nga Madinat al-Salaam o "Syudad han Kamurayaw" para han iya bag-o nga pagtukod. Ini an naging buhatanon nga ngaran ha sinsilyo, pabug-at ngan iba nga buhatanon nga gamit, bisan an kadam-an nga tawo in nagpapadayon ha paggamit ha daan nga ngaran. Han ika-11 nga gatostuig, "Baghdad" an haros gingagamit la nga ngaran para han hini nga bantog-ha-kalibutan nga metropolis.
Kaagi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Pagkatukod[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han 30 Hulyo 762, hi kalipa Al Mansur in nagsugo ha pag-ayad han syudad ngan ini in nahitindog ha ilarom ha pagbantay han Barmacidas.[15] Gintoohan ni Mansur nga an Baghada in perfecto nga syudad para maging lohan han imperyo Islamico ha ilarom han mga Abasida. Ginhigugma ni Mansur hin duro an lugar nga hiya in nabatian nga sinmiring, "Ini lagi an syudad nga akon igtutukod, kun hain ako maukoy, ngan kun diin an akon mga manurunod in mamumuno pagkasunod".[16]
An kanan syudad pagdako in nabuligan an iya kahimutangan, nga nahatag hin kontrol ha stratehiko ngan aragian han pannegosyo, ha may Tigris. Us'ka rason kun kay-ano an Baghdad in nahatag hin maupay nga lokasyon in kadamo han tubig ngan kamara han klima. May'da tuig ha amihanan ngan salatan nga katubtoban han ganghaan han syudad, nga natugot han ngatanan nga mga panimalay nga magkamay'da hin damo nga suplay, nga urusahon han hiton nga panahon.
Nasalipdan han Baghdad an Ctesiphon, an ulohan han Imperyo Persiyano, nga nahamutang han mga 30 km (19 mi) ha timugan. Ha yana an nabilin han Ctesiphon in bungto han Salman Pak, salatan la han Durudako nga Baghdad. An Ctesiphon in nasaliwanan ngan nahitampo ha Seleucia, an syahan nga ulohan han Imperyo Seleucid. An Seleucia in nagsaliwan han syudad han Babylon ha mas uruuna nga panahon.
Mga bugto nga syudad[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Amman, Jordan[Nagkikinahanglan hin kasarigan]
- Beirut, Lebanon[17]
- Dubai, United Arab Emirates[Nagkikinahanglan hin kasarigan]
- Sana'a, Yemen[18]
- Nishapur, Iran[19]
- Pyongyang, North Korea (tikang 21 Septyembre 2011)[Nagkikinahanglan hin kasarigan]
- Basra, Iraq[Nagkikinahanglan hin kasarigan]
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Estimates of total population differ substantially. The Encyclopædia Britannica gives a 2001 population of 4,950,000, the 2006 Lancet Report states a population of 7,216,040 in 2011.
- "Baghdad" Encyclopædia Britannica. 2006. Encyclopædia Britannica Online. 13 November 2006.
- "Mortality after the 2003 invasion of Iraq: a cross-sectional cluster sample survey"[dead link]PDF (242 KB). By Gilbert Burnham, Riyadh Lafta, Shannon Doocy, and Les Roberts. The Lancet, October 11, 2006
- Baghdad from GlobalSecurity.org
- ↑ "Cities and urban areas in Iraq with population over 100,000", Mongabay.com
- ↑ "List of largest cities throughout history". Wikipedia.
- ↑ "Archived copy". Ginhipos tikang han orihinal han 2013-01-14. Ginkuhà 2011-12-24.CS1 maint: archived copy as title (link)
- ↑ http://www.blackanthem.com/News/Fact_Sheets/Baghdad_Iraq10693.shtml
- ↑ http://persiangulfstudies.com/en/index.asp?P=NEWS2&Nu=45
- ↑ http://islam.about.com/cs/history/a/aa040703a.htm
- ↑ http://www.iranica.com/articles/baghdad-iranian-connection-1-pr-Mongol
- ↑ http://books.google.com/books?id=rezD7rvuf9YC&pg=PA563&dq=%22Baghdad+name+middle+persian%22&hl=en&ei=eJ22Td_1OZSL4gaA_LTQDw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CFQQ6AEwAw#v=onepage&q&f=false
- ↑ http://books.google.com/books?id=i-4WhilzYkQC&pg=PA33&dq=%22Baghdad+godgiven%22&hl=en&ei=Ep62TfPrM4i74QaMwsncDw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CDoQ6AEwAQ#v=onepage&q&f=false
- ↑ Guy Le Strange, "Baghdad During the Abbasid Caliphate from Contemporary Arabic and Persian", pg 10
- ↑ 12.0 12.1 "ما معنى اسم مدينة بغداد ومن سماه ؟". Seenjeem.maktoob.com. Ginhipos tikang han orihinal han 2012-07-13. Ginkuhà 2010-04-27.
- ↑ 13.0 13.1 "ما معنى (بغداد)؟ - تمت الإجابة عنه - Google إجابات". Egabat.google.com. Ginhipos tikang han orihinal han 2013-01-14. Ginkuhà 2010-04-27.
- ↑ http://www.atlastours.net/iraq/baghdad.html
- ↑ Times History of the World. London: Times Books. 2000.
- ↑ Wiet, Gastron (1971). Baghdad: Metropolis of the Abbasid Caliphate. Univ. of Oklahoma Press. https://archive.org/details/baghdadmetropoli00wiet.
- ↑ "Twinning the Cities". City of Beirut. Ginhipos tikang han orihinal han 2008-02-21. Ginkuhà 2008-01-13.
- ↑ Iraqi capital of Baghdad twinned with North Yemen counterpart of Sanaa [Yemen news items 1989:Twinning]
- ↑ "Archived copy". Ginhipos tikang han orihinal han 2011-05-14. Ginkuhà 2011-12-24.CS1 maint: archived copy as title (link)
Padugang nga barasahon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- By Desert Ways to Baghdad Archived 2005-04-02 at the Wayback Machine., by Louisa Jebb (Mrs. Roland Wilkins), 1908 (1909 ed) (a searchable facsimile at the University of Georgia Libraries; DjVu & layered PDFPDF (11.3 MB) format)
- A Dweller in Mesopotamia Archived 2005-05-25 at the Wayback Machine., being the adventures of an official artist in the Garden of Eden, by Donald Maxwell, 1921 (a searchable facsimile at the University of Georgia Libraries; DjVu & layered PDFPDF (7.53 MB) format)
- Miastoprojekt goes abroad: the transfer of architectural labour from socialist Poland to Iraq (1958–1989) by Lukasz Stanek, The Journal of Architecture, Volume 17, Issue 3, 2012
Mga libro:
- Pieri, Caecilia (2011). Baghdad Arts Deco: Architectural Brickwork, 1920-1950 (1st ed.). The American University in Cairo Press. p. 160. ISBN 978-9774163562.
- "Travels in Asia and Africa 1325-135" by Ibn Battuta
- "Gertrude Bell: the Arabian diaries,1913–1914." by Bell Gertrude Lowthian, and O'Brien, Rosemary.
- "Historic cities of the Islamic world."by Bosworth, Clifford Edmund.
- "Ottoman administration of Iraq, 1890–1908." by Cetinsaya, Gokhan.
- "Naked in Baghdad." by Garrels, Anne, and Lawrence, Vint.
- "A memoir of Major-General Sir Henry Creswicke Rawlinson." by Rawlinson, George.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
Baghdad pagtugway hit paglakat tikang ha Wikivoyage
Wiktionary, an gawasnon nga pagpurulongan o diksyunaryu.
Mga koordinado: 33°19′30″N 44°25′19″E / 33.325°N 44.422°E
- Map of Baghdad Archived 2009-09-30 at the Wayback Machine.
- Iraq Image - Baghdad Satellite Observation Archived 2007-09-11 at the Wayback Machine.
- National Commission for Investment in Iraq
- Interactive map
- Iraq - Urban Society
- - Baghdad government websites Archived 2014-10-22 at the Wayback Machine.
- Envisioning Reconstruction In Iraq
- Description of the original layout of Baghdad Archived 2006-02-12 at the Wayback Machine.
- Ethnic and sectarian map of Baghdad - Healingiraq
- UAE Investors Keen On Taking Part In Baghdad Renaissance Project Archived 2012-01-06 at the Wayback Machine.
- Man With A Plan: Hisham Ashkouri Archived 2006-09-21 at the Wayback Machine.
- Behind Baghdad's 9/11
- Iraq Inter-Agency Information & Analysis Unit Reports, maps and assessments of Iraq from the UN Inter-Agency Information & Analysis Unit
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links from March 2011
- Articles with invalid date parameter in template
- CS1 maint: archived copy as title
- Articles with short description
- Mga barasahon nga mayda Inarabo-nga pinulongan nga sinurat
- Ngatanan nga mga artikulo may-ada nga waray kasarigan nga pamulong
- Artikulo nga may-ada waray kasarigan nga pamulong
- Webarchive template wayback links
- Coordinates on Wikidata
- Baghdad
- Mga ulohan ha Asya


text:
Butuan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Syudad han Butuan usa nga syahan nga klase ngan urbanisado hin duro nga syudad ngan sentro han rehiyon han Caraga nga Rehiyon ha Pilipinas. Nahamutangan ini ha dumagsaan o amihanan-sidlangan nga bahin han Siong han Agusan ha amihanan nga Mindanao, nga an kahaluag hini natabok han Salog han Agusan. Ginsasapitan ini ha amihanan, katundan, ngan salatan han Agusan del Norte, ha sinirangan han Agusan del Sur ngan ha kanawayon o amihanan-katundan han Baybayon han Butuan. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 267,279 ka tawo ha 50,273 nga panimalay.
An ngaran nga "Butuan" gintutuohan nga nagtikang han maaslom nga bunga nga "Batuan". An iba nga mga ginkuhaan hin etimolohiya nasiring nga tikang daw ini hin usa nga datu nga hi "Datu Buntuan", usa nga namuno han una hini nga lugar.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- e-Butuan Archived 2020-10-24 at the Wayback Machine.
- Syudad han Butuan ni Gerard Piepenbrock
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Mobile Vaccination Team nanbakuna ha Tacloban City Jail; Mayor Romualdez bumisita
Mobile Vaccination Team nanbakuna ha Tacloban City Jail; Mayor Romualdez bumisitaAugust 12, 2021 No Comments on Mobile Vaccination Team nanbakuna ha Tacloban City Jail; Mayor Romualdez bumisita
Para maprotekraran gihapon an mga preso kontra han Covid-19, ginpatikangan han Mobile Vaccination Team han syudad, ha pangunguna ni Dr. Joedina Gumagay, an panbakuna han kwarenta-y-dos (42) nga mga kakabayin-an nga preso ha Tacloban City Jail han syahan nga dose han Sinovac, yana nga adlaw, Agosto 12, 2021.
Ginbisita naman ni Mayor Alfred S. Romualdez, kaupod an ia anak nga hi Raymund Romualdez, an nasabi nga panbakuna, kun diin syahan ini nga panbakuna han mga Persons Deprived of Liberty (PDL) dinhi ha Rehiyon Otso.
Nagpasalamat naman hi BJMP Regional Director JSSUPT Delvic L. Oreiro ha City Government of Tacloban, Department of Health-EV, ngan ha Tacloban Mobile Vaccination Team para han paghatag hin prayoridad pagprotektar kontra Covid-19 han mga preso ha Tacloban City Jail.
Gintotoohan nga ha diri maiha nga panahon makakakarawat gihapon han nasabi nga bakuna an 591 nga mga kalalakin-an nga preso.
Dugang pa nga impormasyon han Regional Director, samtang waray pa bag-o nga abiso tikang ha IATF, nagpapabilin an diri pagtugot han pagbisita han kapamilya han mga preso ngan pati na gihapon an pagkamay-ada hin mga aktibidades o katitirok ha sulod.
RPA-Cablao/CIO


text:
Gamay nga agi
An gamay nga agi[1][2] amo in agi nga ha relasyon han bahol, usa nga gamay hin kadako. Ha abakadahan, iton gagmay nga agi amo an a, b, c ubp.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Vicente I. de Veyra "Ortograpiya Han Binisaya". Bahin nga kinuha tikang han Mga Lagda Han Pagsurat Han Aton Pinulongan ni Vicente I. de Veyra nga ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.
- ↑ Agustin El O'Mora "Kasurat diri Sinukol". Ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.


text:
TACLOBAN CITY – Padayon nga nasurrender iton mga myembro han New People’s Army o kun NPA ha Region 8 ini in sumala han 8th Infantry Division han Philippine Army.
Sumala kan Capt. Fansico Agno, Information Officer han 8th ID, 21 na nga myembro han NPA na summurender tikang han bulan han Enero yana nga tuig.
Dugang ni Capt. Agno, abri la gihapon hi Presidente Rodrigo Duterte ha reconciliation ha butnga hiton NPA ngan gobyerno, nagpapamatuod daw dinhi an mga programa para ha ira sugad han ginhahatag nga financial assistance ngan pabalay ha kada myembro nga masurrender.
Hini nga resulta nga may mga nasurrender na nga NPA ha Region 8, diri na daw hulga iton NPA ha aton dapit.
Magpapadayon iton kampanya han Philippine Army nga kumbinsiron iton mga NPA nga summurender na kay may maupay nga kinabuhi nga naghuhulat ha ira.


text:
Afonso I han Portugal
Hi Alfonso I o kun ha Pinortuges Afonso I[lower-alpha 1] (Europeo nga Pinortuges: [ɐˈfõsu]; 1106 / 25 Hulyo 1109 / Agosto 1109 / 1111 – 6 Disyembre 1185), nga gin-agnayan "an/nga Malupigon" (Pinortuges: O Conquistador), "an/nga Nagtúkod" (O Fundador) o "an/nga Harangdon" (O Grande) han Portuges, ngan El-Bortukali [ha Inarabo البرتقالي] ("an/nga Portuges") ngan Ibn-Arrink [ha Inarabo ابن الرَّنك o kundi man ابن الرَنْق] ("anak ni Enrique", "Enriquez", "Henriques") han mga Moro nga iya gin-awayan, amo an syahan nga Hadi han Portugal. Kilalado gihapon hiyá ha ngaran nga Alfonso Enriquez o kun ha Pinortuges, Afonso Henriques. Nakuha niya an paglugaríng han salatan nga bahin han Ginhadian han Galicia, an Kondado han Portugal, tikang han namumuno han Galicia, an Hadi han León, han 1139, nga diin nagtukod hiya hin bag-o nga ginhadian ngan gindoble an kahaluag hini upod han Reconquista, usá nga panuyo nga iya ginsunod tubtub han iya kamatay han 1185, katapos hin kap-atan-kag-unom ka tuig hin mga gera o pan-gubat patok han mga Moro.
Tikang ha pagkatawo tubtub han rebelyon: an pagkabata ni AfonsoIgliwat
Hi Afonso amo an anak nira Enrique han Borgonya ngan Teresa, an anak ha gawas ni Hadi Alfonso VI han León ngan Castilla ngan han iya kapadis nga hi Jimena Núñez de Lara.[1][2][3]. Sumala han Crónica de Portugal de 1419, ni Fernão Lopes, an magigin hadi nga Portuges natawo ha Guimarães, nga hadto nga panahon amo an pinaka-importante nga sentro hin politika han iya mga kag-anak. Ginkarawat ini han kadam'an ha pag-iskolar nga Portuges tubtub han pagproner han 1990 ni Torquato de Sousa Soares nga an Coimbra, an sentro han kondado han Coimbra ngan usá gihapon nga sentro han kan Afonso mga ginikanan, nga amo an lugar nga iya natawhan, nga nagdangat hin dako nga kasina ha Guimarães ngan hin polémico nga barubalyo han hiní nga historyador ngan ni José Hermano Saraiva. Ha urhe nagproponer hi Almeida Fernandes nga Viseu an lugar nga natawhan ni Afonso nga ginbase niya didâ han Chronica Gothorum, nga nagsiring nga natawo hi Afonso han 1109. Iní nga posisyon ginsunod ni José Mattoso han iya biograpiya han hadì.[4] Hi Abel Estefânio nagsuhestyon hin lain nga petsa ngan thesis, nga diin nagproponer hiyá nga 1106 an pitsa han pagkatawo ngan an rehiyon han Tierra de Campos o bisan pa man Sahagún nga posible nga mga lugar nga nataw'han nga ginbase han mga nasabtan nga mga itineraryo han mga konde Enrique ngan Teresa.[5][6]
Naghadî hin dugtong an magpadis nga konde ngan kondesa han Portugal kutub han kamatay ni Enrique han 22 Mayo 1112 han paglikus han Astorga,[7] ngan katapos hiní nag-usaan paghadì hi Teresa.[8]
Waray masabtan kun hin-o an magturutdo ni Afonso. Mga urhe nga mga tradisyon, nga posible nagtikáng kan João Soares Coelho (usá nga bastardo nga tulín ni Egas Moniz hin linyea nga binabaye) han mga butnga-nga-ika-13 nga gatostuig ngan ginpahilawig hin mga urhe nga mga susumaton sugad han Crónica de Portugal de 1419, nagsiríng nga an magturutdo hi Egas Moniz de Ribadouro, posible upod hin bulig hin mga ginyakan nga mga paghinumdom nga nagpahanungod han magturutdo han panimalay han Ribadouto. Bisan pa man, mga kontemporaneo nga dokumento, nga tikang han kansilyeriya ni Afonso han iya mga syahan nga tuig nga konde han Portucale, nagpapakita sumala kan José Mattoso nga an posible nga magturutdo ni Afonso Henriques amo an suhag nga bugto nga lalaki ni Egas Moniz nga hi Ermígio Moniz, nga, dugang han pagin maguráng nga bugto han panimalay han Ribadouro, amo an nagin "dapifer" ngan "majordomus" ni Afonso I tikang 1128 tubtub han hiya kamatay han 1135, nga nagpapakita hin pagkahiruhirani niyá ngadto han prinsipe.[9][10]
Hin panuyo nga makakuha hin darudako nga bahin han panurundon nga Leonés, an iya iroy nga hi Teresa nakig-api kan Fernando Pérez de Trava, an gigamhanan nga konde ha Galicia.[8] An Portuges nga mga hadianon dinmiri han alyansa han Galicia ngan Portugal ngan dinmaop hirá hin pag-ugop kan Afonso. An Arsobispo han Braga ginkahulop gihapon han pagkagamhanan han Galicia, ngan nabaraka han mga pag-unat ha pansingbahan han iya bag-o nga katipa, an Galyego nga Arsobispo han Santiago de Compostela, nga hi Diego Gelmírez, nga nag-angkon hin nabilngan kuno nga mga relikya ni Santiago ha iya bungto, kumu paagi hin makakuha hin gahom ngan karikohan labaw han iba nga mga katedral ha Rawis Ibérico. Han 1122, inmabot hi Afonso han edad hin napulo-kag-upat, an panuigon hin pagkadumaku-on han ika-12 nga gatostuig. Naghimo hiyá han iya kalugaringon nga kabalyero ha iya pagbuot didto ha Katedral han Zamora han 1125, nga gintugotan han iya nanay. Katapos han kampanya militar ni Alfonso VII patok han iya iroy han 1127, nagrebelde hi Afonso patok han iya nanay ngan nagpadayon pagkuha han pagdumara han kondado tikang han reyna.
Konde nga naglulugaríngIgliwat
Han 1128, harani ha Guimarães, ha Pag-awayan han São Mamede hi Afonso ngan han iya mga umurogop nanlupig hin mga kasundalohan ha ilarom han iya nanay ngan ni Konde Fernando Peres de Trava han Galicia. Ginpa-iwas ni Afonso an iya nanay ngadto ha Galicia, ngan nagkuha han pagdumara han Kondado han Portucale.[8] Sugad man, nawara an posibilidad nga mahibalik hin pagdugtong an Portugal (nga tubtub hiní nga panahon gintawag nga Salatan nga Galicia) ngadto hin Ginhadian han Portugal ngan Galicia sugad han una ngan nagin nag-uusaan nga namumuno hi Afonso pagsunod hin mga hangyo hin paglugaríng tikang han singbahan ngan mga hadianon han kondado. Ginlupig gihapon ni Afonso an umangkon han iya nanay nga hi Alfonso VII han León, nga inmulpot pagbulig ha iya dadâ, ngan sugad man nahitalwas niya an nasod tikang han pagdepende hin politika han korona han iya patod nga kanan León. Han 6 Abril 1129, gindikta ni Afonso Henriques an sinurat nga diin nagsangyaw hiyá han iya kalugaringon nga Prinsipe han Portugal.
Sunod, hi Afonso binmalhin han iya pakig-away patok han nagpapabilin nga problema han mga Moro ha salatan. Nagin-malinamposon an iya mga kampanya, ngan han 25 July 1139, nakadaog hiyá hin nakakalupig nga pagdaog ha Pag-awayan han Ourique, ngan dayon katapos posible ginpasangyaw hin waray may natipa nga Hadi han mga Portuges han iya mga kasondalohan, nga gintukod an iya pagkapatas hin ranggo han iba nga mga ginhadian han rawis, bisan man kun an syahan nga pagtawag han iya hadianon nga titulo natikang han 1140. An syahan nga katitirok han Portuges nga Cortes nga nagtirok ha Lamego (nga diin hahatagan hiya han korona tikang han Arsobispo han Braga, ha pagkumpirma han iya paglugaring) usá nga hinimohimo han ika-17 nga gatostuig ha Pinortuges nga kasaysayan.
Pagin-hadiIgliwat
Bisan pa man, an paglugaríng o independensya tikang han suseraniya ni Alfonso VII han León, dirì la butáng nga iya matatagmtamán pinaagi hin militar. An Kondado han Portugal kinahanglan pa nga makilal-an ha diplomasiya han mga hagrani nga mga nasod nga usá nga ginhadian, ngan labaw ha ngatanan han Singbahan Katoliko Romano ngan han Papa. Nag-asawa hi Afonso kan Mafalda han Saboya, anak nga babaye ni Amadeo III, Konde han Saboya, ngan nagpadará hiyá hin mga embahador ngadto ha Roma basi makigsabot han Papa. Nagmalinamposon hiyá han pagsalikway han suseraniya han iya patod nga hi Alfonso VII han León, ngan nagin vasalyo lugod han papado, sugad han mga hadi han Sicilia ngan Aragón ugsa ha iya. Han 1179 an bula nga Manifestis Probatum nagkarawat han bag-o nga hadi nga vasalyo là han papa ngan waray iba.
Ha Portugal nagpahimo hiyá hin pipira nga mga monasteryo ngan kumbento ngan naghátag hiyá hin mga importante nga mga pribilehiyo hin mga orden nga relihiyoso. Hiyá an nagpatukod han Monasteryo han Alcobaça, nga diin ginpatawag niya an Orden Cisterciense han iya batâ nga hi Bernardo han Claraval han Borgonya. Han 1143, nagsurat hiyá kan Papa Inocencio II nga nagdeklara hiya han iya kalugaringon ngan han ginhadian nga mga surugoon han singbahan, nga naghurar hin pagpadayon hin pagpa-iwas han mga Moro tikang han Rawis Ibérico. Ha paglaktaw hin bisan hin-o nga hadi han León, nagdeklara hi Afonso han iya kalugaringon nga liege nga tawo han papado. Nagpadayon hi Afonso hin paginkilalado pinaagi han iya mga buhat patok han mga Moro, nga naagawan niya an Santarém (kitaa an Paglupig han Santarém) ngan Lisboa han 1147 (kitaa Pagpalibot han Lisboa).[11] Nalúpig gihapon niya in importante nga bahin han tuna ha salatan han Salog Tajo, bisan pa man, nawad'an iní balik ngadto han mga Moro ha mga sumuronod nga tuig.
Ha laín nga bahin, hi Hadi Alfonso VII han León (patod ni Afonso) nagkitâ han naglulugaríng nga namumuno han Portugal nga rebelde là. Masúrong ngan mapaít an pag-awayan ha ira nga duhá ha mga sumurúnod nga túig. Nahibulig hi Afonso hin gyera, nga diin inmúgop hiyá han Aragonés nga hadì, nga kaaway han Castilla. Basi masiguro an alyansa, an iya anak nga hi Sancho ginbalato kan Dulce, an bugto han Konde han Barcelona ngan Infanta of Aragon. Ha kataposan, katapos han pagdaog ha Pag-awayan ha Valdevez, nagtukod an Tratado han Zamora (1143) hin kamuráyaw han duhá nga magpatod ngan hin pagkilala han Ginhadián han León nga soberano nga ginhadi-an an Portugal.
Han 1169 an lagas na nga Dom Afonso nahulog tikang han iya kabayo didâ hin pag-atubangay harani ha Badajoz ngan posible nga napiangan, ngan nabihag han mga kasundalohan han hadì han León nga hi Fernando II nga iya gihapon umágad. Tikang hiní nga panahón, waray na mangabayo an Portuges nga hadì, kundi diri sigurado kun tungod ba han pagkapi-ang: sumalâ han urhe nga nahig-araan nga kasaysayan nga Portuges, nahinabô iní kay makinahanglan daw magsurender hin utro hi Afonso kan Fernando II han León o kundi man magkakaada hin gyera han duha nga mga ginhadi-an kun mangabayo hiyá. Napiritan an Portugal pagsurender hin paglukat para ha iyá an haros tanan nga mga nasakop nga mga katunaan ni Afonso ha Galicia (amihan han Salog Minho) han mga naglabay nga tuig.[11]
Han 1179 ginbaydan an mga pribilehiyo ngan mga pabor nga ginhatag han Singbahan Katoliko Romano. Ha waray pagluluya nga paningkamot hin pira nga mga api, sugad han Primado nga Arsobispo han Braga nga hi Paio Mendes, ha korte han papa, ginpasamwak an bula papal nga Manifestis Probatum nga nagkarawat han bag-o nga hadì nga basalyo la han papa. Didâ han bula, ginkilala gihapon ni Papa Alejandro III hi Afonso nga Hadì ngan an Portugal nga usá nga naglulugaríng nga korona nga mayda katungod nga sumakop hin mga katunaan tikan ghan mga Moro. Upod hiní nga panalangin han santo papa, nadig-on an Portugal hin pagin ginhadi-an.
Han 1184, an Almohad nga kalifa nga hi Abu Yaqub Yusuf nagtirok hin dako nga puwersa hin Almohade nga bumulós patok han mg Portuges nga pagsulong nga ginbuhat tikang mahuman in lima-ka-tuig nga kasabotan han 1178 ngan iya ginpalibotan an Santarém, nga dinadapigan ni Sancho nga anak ni Afonso. Waray magmalinamposon an Almohade nga pagpalibot han pag-ulpot hin mga sumat nga kinmada hin pagdepensa han syudad an arsobispo han Compostela ngan hi Fernando II han León ngahaw gihapon upod han iya army. An mga Almohade naghunong han ira pagpalibot ngan han ira pag-atras nahimo nga kapirdihan tungod hin pagpanic dida han ira kampo, nga diin nasamaran an Almohade nga kalifa (sumala hin usá nga bersyon, tungod hin bolt hin crossbow) ngan namatay dida han tikadto ha Sevilla. Namatay hin diri maiha hi Afonso, posible tungod hin tigda nga nadangat hin kamatayan, dida han 6 Disyembre 1185. Gintatahuran hi Afonso nga bayani han mga Portuges, tungod han iya personal nga pamatasan ngan tungod nga amo an nagtukod han ira nasod.[11] Mayda mga sumat hin mitiko nga kinahanglan hin 10 ka tawo hin pagdara han iya espada, ngan hi Afonso karuyag makig-away hin personal nga kombate han iba nga mga monarka, kundi waray may naruyag pagkarawat han iya pag-ayat. Ginsusumat gihapon, nga bisan man han iya maupay ngan pasidungganon nga batasan, nga maisog hiya hin kasinahon. Mayda mga ginsaysay nga naghatang hin pananglitan hin usá nga legado han santo papa nga nagdara ha iya hin mensahe tikang kan Papa Pascual II nga dumiri pagkilala han kan Afonso pag-angkon hin pagin-hadi: an nahinabo tungod kay sunod hini nakatalapas o nakasala hin gutiay nga pagtalapas patok han hadi o kundi man katapos la pagbasa han surat, hi Afonso duro hin kasina ngan hapit niya patayon an representante han santo papa, nga diin pipira nga mga Portucalense nga mga noble ngan mga kasundalohan nagkinahanglan nga pugngan an batan-on nga magigin-hadi.
Mga sumurunod nga katulinanIgliwat
Han 1146,[lower-alpha 2] nag-asawa hi Afonso kan Mafalda, anak ni Amadeo III, Konde han Saboya ngan Mahaut han Albon, ngan an duha nagpakita hin syahan nga mag-upod han Mayo hadto nga tuig nga nagkumpirma hin mga karta nga hadianon.[12] Mayda hira han mga sumurunod nga katulinan:[13]
- Enrique (5 Marso 1147[14][15][16] – 1155),[15] gin-ngaranan ha dungog han iya apoy ha amay, hi Enrique, Konde han Portugal, namatay hiya han walo ka tuig pa la an iya edad.[16] Bisan man kun bata pa hiya, nagrepresenta hiyá han iya amay hin konseho ha Toledo ha edad hin tulo ka tuig;[16]
- Urraca (1148[16] – 1211[17]), nag-asawa kan Hadi Fernando II han León ngan amo an amay ni Hadi Alfonso IX. Gin-anular an pag-asawa didâ han 1171 o kundi man han 1172 ngan nagretiro hiyá ngadto ha Zamora, usá han mga villa nga nakaráwat niya nga bahin han iya arras, ngan ha urhe ha Monasteryo han Santa María ha Wamba, Valladolid nga diin hiyá ginlubong.;[18]
- Teresa (1151[16] – 1218[19]), Kondesa nga konsorte han Flandes tungod han iya pag-asawa kan Felipe I[20] ngan Dukesa nga konsorte han Borgonya pinaagi han iya ikaduha nga pag-asawa kan Odo III;[17]
- Mafalda(1153[16][15] – katapos han 1162). Han Enero 1160, an iya amay ngan hi Ramón Berenguer IV, Konde han Barcelona, nakigsabot han pagpa-asawa kan Mafalda kan Alfonso, an magigin Hadi Alfonso II han Aragon[14][21] nga hadto nga panahon mga tulo o upat ka tuig pa la. Katapos han kamatay ni Ramón Berenguer IV han verano han 1162, ginkumbinsi ni Hadi Fernando II han León an balo niya, hi Reyna Petronilla, nga igkanselar an mga plano hin pag-asawa han infante kan Mafalda ngan hi Alfonso mag-asawa lugod kan Sancha, an anak nga babaye ni Alfonso VII han León ngan an iya ikaduha nga asawa nga hi Reyna Riquilda han Polonya.[22] Namatay hi Mafalda han iya pagkabata hin waray mahisurat nga pitsa.
- Sancho, an magigin Hadi Sancho I han Portugal (11 Nobyembre 1154[15] – 26 Marso 1211). Ginbunyagan hiyá han ngaran nga Martín kay natawo hiya han adlaw nga pyesta han santo.;[16]
- Juan (1156–25 Agosto 1164);[23] ngan
- Sancha (1157 – 14 Pebrero 1166/67), natawo mga napulo ka adlaw ugsa han kamatay han iya iroy, namatay hi Sancha ugsa umabot hin edad nga napulo ka tuig[24][15] han ika-14 han Pebrero sumala han rehistro hin kamatayan ha Monasteryo han Santa Cruz (Coimbra) nga diin hiyá ginlubóng.[14]
Ugsa han iya pag-asawa kan Mafalda, hi Hadi Afonso nakapaburod kan Chamoa Gómez,[15] anak nga babaye ni Konde Gómez Núñez ngan Elvira Pérez, bugto nira Fernando ngan Bermudo Pérez de Traba:[25][26] han iya suhag nga anak nga lalake.
- Afonso (1140 – 1207). Natawo han mga 1140,[27] sumala hin mga diri pa la maiha nga mga pag-imbestiga, hiyá an amo la gihapon nga tawo nga agsob tinatawag nga Fernando Afonso nga amo an alferes-mor han hadi ngan ha urhe Gran Maestro han Kabalyeros Hospitalaryos. An iya presensya ha korte syahan nga gintalaan dida han 1159. Han 1169 sinmunod hiyá nga alferes-mor han iya bugto-nga-tunga, hi Pedro Pais da Maia, an lehitimo nga anak han iya nanay ngan Paio Soares da Maia.[28][29]
An iya mga anak-ha-gawas kan Elvira Gálter amo hira:
- Urraca Afonso.[30] Han 1185, gitagaan hiya han an iya amay an villa han Avô, nga diin gintugon nga ini nga villa puyde la ma-ereder han mga anak niya ha iya bana nga hi Pedro Afonso de Ribadouro (nga kilalado gihapon nga Pedro Afonso Viegas), nga apo ni Egas Moniz,[31] nga posible nagpapakita hin lain nga na-una o nagsunod nga pag-asawa. Han 1187, nakigbalyo hiya ngan han iya bugto-nga-tunga, hi Hadi Sancho hiní nga villa para han Aveiro. Namatay hiyá katapos han 1216, an tuig nga naghimo hiyá hin hatag ngadto han Monasteryo han Tarouca. [32]
- Teresa Afonso. Ha pipira nga mga talaan hin katulinan, aada hiyá nga anak ni Elvira Gálter,[33] ngan ha iba nga anak ni Chamoa Gómez. An iya syahan nga pag-asawa kan Sancho Nunes de Barbosa nga diin nagkaada hiyá hin anak nga babaye, hi daughter, Urraca Sanches, nga nag-asawa kan Gonçalo Mendes de Sousa, an amay ni Mendo Gonçalves de Sousa nga kilalado nga "Sousaõ".[34] An iya ikaduhá nga bana hi Fernando Martins Bravo, Ginoó han Bragança ngan Chaves, nga waray mga anak tikang hiní nga pag-asawa.[34]
Hi Hadi Afonso amo gihapon an amay ni:
- Pedro Afonso (namatay han 1183), Ginoó han Arega ngan Pedrógão, alkalde han Abrantes han 1179, alferes ni Hadi Afonso I han mga butnga han 1181 ngan 1183, ngan Maestro han Orden han Aviz.[35][36]
Mga tigamanIgliwat
- ↑ O puyde gihapon Affonso (Kadaan nga Pinortuges-Ginalyego) o kundi man Alphonso (Pinortuges-Ginalyego) o kundi man Alphonsus (Linatin nga bersyon). Ha Ininggles it ngaran agsob nga ginhahatag nga Alphonzo o kundi man Alphonse, depende han Kinatsila o kundi man Frinanses nga impluwensya.
- ↑ Bisan man kun an Annales D. Alfonsi Portugallensium Regis, nagsusumat nga an pagkasal nira Alfonso ngan Mafalda ginsaurog han 1145, waray anay kutub hin usá ka tuig ha urhe, han Mayo 1146, nga hirá nakada han mga hadianon nga mga karta. An historyador nga hi José Mattoso nagdadapig hin lain nga kasarigan, Noticia sobre a Conquista de Santarém (Sumat han Paglúpig han Santarém), nga nasiring nga an syudad nalupig han 15 Mayo 1147, mga waray magtuig katapos han ira kasal. Tungod hadto nga panahon waray mahihimo nga seremonyas hin pagkasal han panahon han Kwaresma, siring ni Mattoso nga an kasal puyde nahinabo han Marso o kundi man han Abril han 1146, posible didâ han Dominggo han Pagkabanhaw nga hadto nga tuig dida han 31 han Marso.[12]
Mga kasariganIgliwat
- ↑ (Ininggles) Portogallo
- ↑ (Ininggles) Capetingi
- ↑ (Inaleman) Enrico di Borgogna genealogie mittelalter
- ↑ Mattoso 2014, pp. 26-27.
- ↑ Estefânio, Abel (Hulyo 2010). "A data de nascimento de Afonso I". Medievalista (ha Portuguese). 8. Ginhipos tikang han orihinal han 2017-04-11. Ginkuhà 2018-01-16.
- ↑ Estefânio, Abel (Enero 2016). "De novo a data e o local de nascimento de Afonso I". Medievalista (ha Portuguese). 19. Ginhipos tikang han orihinal han 2019-10-25. Ginkuhà 2018-01-16.
- ↑ Mattoso 2014, p. 34.
- ↑ 8.0 8.1 8.2 Gerli, E. Michael. Medieval Iberia, Routledge, 2013 ISBN 9781136771613
- ↑ Mattoso, José (1985). João Soares Coelho e a gesta de Egas Moniz. In Portugal Medieval: Novas Interpretações. Lisboa: Imprensa Nacional - Casa da Moeda. pp. 409–435.
- ↑ Mattoso, José (2007). D. Afonso Henriques. Lisboa: Temas e Debates. pp. 35–38. ISBN 978-972-759-911-0.
- ↑ 11.0 11.1 11.2 One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: Hannay, David (1911). . Ha Chisholm, Hugh (ed.). Encyclopædia Britannica. 1 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 733.
- ↑ 12.0 12.1 Mattoso 2014, p. 220.
- ↑ Mattoso 2014, pp. 226-227.
- ↑ 14.0 14.1 14.2 Caetano de Souza 1735, p. 60.
- ↑ 15.0 15.1 15.2 15.3 15.4 15.5 Rodrigues Oliveira 2010, p. 71.
- ↑ 16.0 16.1 16.2 16.3 16.4 16.5 16.6 Mattoso 2014, p. 226.
- ↑ 17.0 17.1 Rodrigues Oliveira 2010, p. 79.
- ↑ Arco y Garay 1954, p. 168.
- ↑ Rodrigues Oliveira 2010, p. 80.
- ↑ Mattoso 2014, pp. 372-373.
- ↑ Rodrigues Oliveira 2010, p. 78.
- ↑ Mattoso 2014, pp. 287-288 and 290.
- ↑ Mattoso 2014, p. 227.
- ↑ Mattoso 2014, pp. 227 and 383.
- ↑ Calderón Medina 2008, pp. 42, n. 11.
- ↑ Mattoso 2014, pp. 98, 228 and 320.
- ↑ Mattoso 2014, p. 228.
- ↑ Mattoso 2014, pp. 227-229.
- ↑ Calderón Medina 2008, pp. 42-43, and notes.
- ↑ Caetano de Souza 1735, pp. 28 and 64.
- ↑ Caetano de Souza 1735, p. 64.
- ↑ Sotto Mayor Pizarro 1997, p. 457, n. 9 ngan 10, Vol. I.
- ↑ Caetano de Souza 1735, pp. 28, 63.
- ↑ 34.0 34.1 Caetano de Souza 1735, p. 63.
- ↑ Mattoso 2014, pp. 103, 229 ngan 388.
- ↑ Caetano de Souza 1735, p. 28.
BibliograpiyaIgliwat
- Arco y Garay, Ricardo del (1954) (in ES). Sepulcros de la Casa Real de Castilla. Madrid: Instituto Jerónimo Zurita. Consejo Superior de Investigaciones Científicas. OCLC 11366237.
- Baquero Moreno, Humberto (2006). "Portugal e o reino das Astúrias no período de formação" (in pt). Astúrias e Portugal. Relações históricas e culturais. Actas do Colóquio 5 a 7 de Dezembro de 2005. Lisbon: Academia Portuguesa da História. pp. 115–141. ISBN 972-624-164-2.
- Caetano de Souza, Antonio (1735) (in pt). Historia Genealógica de la Real Casa Portuguesa. Vol. I. Lisbon: Lisboa Occidental, na oficina de Joseph Antonio da Sylva. ISBN 978-84-8109-908-9. http://purl.pt/776/4/hg-2593-v/hg-2593-v_item4/hg-2593-v_PDF/hg-2593-v_PDF_24-C-R0150/hg-2593-v_0000_1-800_t24-C-R0150.pdf.
- Calderón Medina, Inés (2004). "La nobleza portuguesa al servicio del rey de León 1157–1187. Pero Pais de Maia y Vasco Fernandes de Soverosa" (in es). Actas IV Simposio Internacional de Jóvenes Medievalistas, Lorca 2008. Universidad de Murcia, Sociedad Española de Estudios Medievales, Ayuntamiento de Lorca, et al. pp. 39–50. ISBN 978-84-8371-801-8. http://jovenesmedievalistas.net/archivo/lorca2008/IVSIMPOSIO.pdf.
- Freitas do Amaral, Diogo (2000) (in pt). D. Afonso Henriques. Lisbon: Bertrand. ISBN 972-25-1157-2.
- Mattoso, José (2014) (in pt). D. Afonso Henriques. Lisbon: Temas e Debates. ISBN 978-972-759-911-0.
- Previte-Orton, C.W. (1912). The Early History of the House of Savoy: 1000–1233. Cambridge University Press.
- Rodrigues Oliveira, Ana (2010) (in PT). Rainhas medievais de Portugal. Dezassete mulheres, duas dinastias, quatro séculos de História. Lisbon: A esfera dos livros. ISBN 978-989-626-261-7.
- Sánchez Candeira, Alfonso (1999). Rosa Montero Tejada (edition sponsored by Fundación BBV, Fundación Ramón Areces, Caja Madrid Fundación). ed (in ES). Castilla y León en el siglo XI, estudio del reinado de Fernando I. Madrid: Real Academia de la Historia. ISBN 978-84-8951241-2.
- Sotto Mayor Pizarro, José Augusto (1997) (in pt). Linhagens Medievais Portuguesas: Genealogias e Estratégias (1279–1325). Vol. I. Oporto: Doctorate thesis, author’s edition. http://hdl.handle.net/10216/18023.
- Torres Sevilla-Quiñones de León, Margarita Cecilia (1999) (in es). Linajes nobiliarios de León y Castilla: Siglos IX-XIII. Salamanca: Junta de Castilla y León, Consejería de educación y cultura. ISBN 84-7846-781-5.


text:
Ternate, Cavite
An Bungto han Ternate (ha Chabacano: Municipalidad de Ternate; Tinag-alog: Lungsod ng Ternate) usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Cavite ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000 mayda ini populasyon nga 17,179 ka tawo ha 3,541 nga mga panimalay.
An Ternate mayda kalugaringon nga yinaknan nga amo an Ternatenyo nga Chabacano.
Mga baranggayIgliwat
An Ternate ginbahin ngadto hin napulo (10) nga mga baranggay.
- Poblacion I (Barangay I)
- Poblacion II (Barangay II)
- Bucana
- Poblacion III (Barangay III)
- San Jose
- San Juan I
- Sapang I
- Poblacion I A
- San Juan II
- Sapang II
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Mga magrereklamo ha Barangay 85 magbabayad na
Mga magrereklamo ha Barangay 85 magbabayad naMay 6, 2021 No Comments on Mga magrereklamo ha Barangay 85 magbabayad na
Tacloban City, Philippines (5.06.21) — Kahuman han mahugot nga pag review han Committee on Laws, Rules and Privileges ngan Committee on Barangay Affairs nga ginmamanguluhan han Committee Chairman Atty. Evangeline L. Esperas, an Barangay Ordinance No. 01 Series of 2018, “An Ordinance Increasing the Amount of Issuance of Summons to the Residents of Barangay 85 from Sixty Five (P65.00) Pesos to Two Hundred P200.00) Pesos”, iginpresentar na ini ha konseho para hin approval panahon han ira ika-70 nga regular session han yana nga semana.
An Sanggunian in nagsagdun han Barangay nga diri magkolekta hin summons fee tikang han mga nareklamo nga mga indigent. Kinahanglan ini libre para ha ira.
An summon fee nga makokolekta han barangay in ighahatag nga financial assistance ngadto han Lupon, kay an mga miyembro hini, waray nakakarawat nga honoraria tikang han barangay.
Ha motion ni konsehal Esperas ngan seconded by all, na aprobaran ini nga ordinansa.
Ipinaagi hini nga pagkaada na hin bayad ha pagreklamo para hin pagpa-summon o patawag, masisiguro na nga mga tinuod gud la nga reklamo an madangat ha barangay ngan diri bisan nala ano nga danay pandaut nala han mga amyaw.
M. Padernos/CIO


text:
Kaarangay:Mga munisipalidad han Colombia
Mga ubos-nga-kaarangay
Ini nga kaarangay mayda han mga nasunod nga 30 nga mga ubos-nga-kaarangay, tikang hin 30 nga kabug-osan.
M
- Mga munisipalidad han Amazonas (72 P)
- Mga munisipalidad han Antioquia (126 P)
- Mga munisipalidad han Arauca (6 P)
- Mga munisipalidad han Bolívar (44 P)
- Mga munisipalidad han Boyacá (123 P)
- Mga munisipalidad han Caldas (27 P)
- Mga munisipalidad han Caquetá (16 P)
- Mga munisipalidad han Casanare (19 P)
- Mga munisipalidad han Cauca (42 P)
- Mga munisipalidad han Cesar (25 P)
- Mga munisipalidad han Chocó (31 P)
- Mga munisipalidad han Cundinamarca (115 P)
- Mga munisipalidad han Córdoba (30 P)
- Mga munisipalidad han Huila (37 P)
- Mga munisipalidad han La Guajira (15 P)
- Mga munisipalidad han Magdalena (30 P)
- Mga munisipalidad han Meta (29 P)
- Mga munisipalidad han Nariño (64 P)
- Mga munisipalidad han Putumayo (13 P)
- Mga munisipalidad han Quindío (12 P)
- Mga munisipalidad han Risaralda (14 P)
- Mga munisipalidad han Santander (87 P)
- Mga munisipalidad han Sucre (26 P)
- Mga munisipalidad han Tolima (47 P)
- Mga munisipalidad han Vaupés (3 P)


text:
Nikel
An Nikel amo an elemento kimikal nga may ihap atomika nga 28. An tigaman hini amo an agi nga Ni.
kinaiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
May ada an nikel melting point o an temperatura san pagtunaw na 1455°C ngan ngan boiling point o an temperatura san pagkaladkad na 2730°C. May'ada density an nikel na 8.908 g·cm−3.
Metal na silvery-white ngan mainggat an nickel. Usa ini san upat na elemento na namamagnet sa normal na temperatura, an iba mao an puthaw, cobalt ngan gadolinium. An iya Curie temperature aada sa 355 °C (671 °F), karuyag-sidngun na an nikel diri mamamagnet labaw sini na temperatura.[1] sakob ini san mga transition metals ngan matugas ngan ductile.
- ↑ Kittel, Charles (1996). Introduction to Solid State Physics. Wiley. p. 449. ISBN 0-471-14286-7.