text:
Camboya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Camboya o Cambodia (/kæmˈboʊdiə/ ( pamati-a);[7] Khmer: កម្ពុជា, o Kampuchea IPA: [kɑmpuˈciə]), nga opisyal nga tinatawag nga Ginhadi-an han Camboya o Ginhadi-an han Cambodia (Khmer: ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, Preăh Réachéanachâk Kâmpŭchéa, IPA: [ˈprĕəh riəciənaːˈcɑk kɑmpuˈciə]), usá nga nasod nga nahamutang ha salatan nga dapit han Indochina nga Peninsula ha Timugan nga Asya. An kahaluag han nasod 181,035 square kilometres (69,898 kwadrado nga milyas), nga ginsasapitan han Thailand ha kanawayan, han Laos ha dumagsaan, han Vietnam ha sinirangan, ngan han Gulpo han Thailand ha habagatan.
An Camboya mayda kamolupyohan hin labaw 15 ka milyon. An opisyal nga relihiyon Theravada nga Buddhismo, nga ginbubuhat hin mga 95 ka porsyento han kamolupyohan. Lakip han mga minoridad nga mga grupo han nasod an mga Vietnames, Tsino, mga Cham, ngan 30 ka mga tribo ha bukid.[8] An pamunuan o kapital ngan an gidako-i nga syudad Phnom Penh, an sentro ha politika, ekonomiya, ngan kultura han Cambodia. An ginhadi-an usá nga elehido nga konstitusyonal nga monarkiya nga diin hi Norodom Sihamoni, usá nga monarka nga ginpili han Konseho han Trono nga Kanan-Hadi, komo mangulo hin estado. An mangulo han kagamhanan hi Hun Sen, nga yanâ amo an Primer ministro ngan an gima-iha-i nga nagsisirbe nga diri-royal nga namumuno ha Timugan nga Asya ngan nagdumara han Camboya hin labaw 30 ka tuig.
Han 802 AD, hi Jayavarman II nagdeklara han iya kalugaringon nga hadì, nga gin-usá an mga mag-away nga mga Khmer nga prinsipe han Chenla ha ilarom han ngaran nga "Kambuja".[9] Iní an katikangan han Imperyo Khmer nga nagmalinamposon hin gahom hin labaw 600 ka tuig, nga nagdangat han mga sumurunod nga hadi nga mag dumara ngan maghatag hin impluwensya han dako nga bahin han Timugan nga Asya ngan makakuha hin dako nga gahom ngan karikohan. An gin-Indyanisar nga ginhadi-an nagtukod hin mga dagko nga mga templo upod hiní an Angkor Wat, nga yanâ World Heritage Site, ngan nagpadalî han pagpahilawig han Hinduismo anay, sunod han Buddhismo ha dako nga bahin han Timugan nga Asya. Katapos han paglupig han Angkor nga nabuhat han Ayutthaya han ika-15 nga gatostuig, gindumara in gingamyan ngan naluya nga Camboya nga vassal nga estado han mga silingan nga nasod. Han 1863 an Camboya nagin protektorado han Fransya nga nagdoble han kadako han nasod ha pagkabalik han amihan ngan katundan tikang ha Thailand.
Nakakuhâ hin paglugaríng an Camboya han 1953. An Gera ha Vietnam inmabot ngadto han nasod han ginbombahan han Estados Unidos an Camboya didâ han 1969 kutub 1973. Sunod han Camboyano nga golpe han 1970, an napaiwas-ha-poder nga hadì naghatag han iya suporta han iya mga kasanhi nga kaaway, an Khmer Rouge. Ginmawas an Khmer Rouge nga dako nga gahom, ngan nakuha nira an Phnom Penh han 1975 ngan ha urhe ginbuhat nira an Genocidio ha Camboya tikang 1975 tubtub 1979, nga diin ginpatalsik hirá tikang ha poder han Vietnam ngan han gin-ugopan-han-Vietnames nga Kanan Katawhan Republika han Kampuchea didâ han Camboyano-Vietnames nga Gera (1979–91).
Sunod han 1991 nga mga Kasabotan hin Kamurayaw ha Paris, gindumara hin madalî anay an Camboya in Nasyones Unidas nga misyon (1992–93). Binmiya an UN katapos hin pagbuhat hin mga pinili-ay nga diin 90 ka porsyento han mga rehistrado nga botante nanbotos. An 1997 nga golpe de estado nagbutang hin gahom dida ha kamot han Primer Ministro nga hi Hun Sen ngan han Partido han Katawhan han Camboya, nga nagpapabilin ha poder hadton 2017[update].
Damo it aratubangon han nasod. Upod han mga importante nga mga padayag an masurong nga pagkakablas,[10] masurong nga pangurakot,[11] kakulangan hin mga kagawasan ha politika,[12] hamubo nga pagpadukwag han katawhan,[13] ngan in hataas nga ihap hin kagutom.[14][15][16] Gin-asoy an Cambodia han Southeast Asian Director han Human Rights Watch nga hi David Roberts, nga "madaparap nga komunista nga gawasnon-nga-merkado nga estado nga mayda maitatanding nga autoritaryano nga koalisyon nga nagdudumara hin bagabaga lâ nga demokrasya."[lower-alpha 1] [17]
Samtang an per capita income nagpapabilin nga hamubo kun igtanding han kadam'an nga mga hagrani nga mga kanasoran, an Camboya mayda han usá han mga gimalaksihi nga natubo nga mga ekonomiya ha Asya nga an promedyo han pagtubo mga 6 ka porsyento han naglabay nga dekada. It pag-uma nagpapabilin nga amo an dominante nga sektor ha ekonomiya nga mayda makusog nga pagtubo ha mga tela, konstruksyon, mga panapton, ngan turismo nga nagdangat hin tikadamo nga investment tikang ha langyaw ngan internasyonal nga komersyo.[18] Hamubo an ihap han Camboya dida hin panuigon nga index (2015) ha pagranggo han pagdumara ha balaod hin 102 ka nasod, nga an ranggo ika-99 ha tanan ngan gimarauti ha rehiyon.[19]
Gin-aatubang gihapon han Camboya an pagkadaot han kalibungan nga tiarabot nga problema. An pinaka grabe nga buruhaton hini nga larangan amo an pagkawara han kagurangan han nasod, nga naglalakip gihapon hin mga nasodnon nga parke ngan mga santuaryo hin mga mananap. Ha pagsubay an pagkadaot han kalibungan ha Camboya naglalakip hin mga damo nga dirudilain nga mga ginbuhat, upod an ilegal nga pamulod hin kakahoyan, mga pamatay hin mga ginkakataragman nga mga endemiko nga mga espesiye, ngan pagkadaot hin mga importante nga habitat hin mananap tikang hin mga dagko nga mga proyekto hin konstruksyon ngan mga negosyo ha pag-uma. An napadaot nga mga buruhaton naglalakip han lokal nga kamolupyohan, an mga Camboyano nga mga negosyo ngan mga namumuno ha gobyerno, pati gihapon an mga taga langyaw nga sindikato hin krimen ngan mga transnasyonal nga mga korporasyon tikang han tanan nga dapit han kalibutan.
Ngaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
An ngaran nga "Kahadi-an" o "Ginhadi-an han Camboya" o "Ginhadi-an han Cambodia" amo an opisyal nga ngaran han nasod. Ha Ininggles "Kingdom of Cambodia" ngan ha Kinatsila "Reino de Camboya". An Ininggles nga "Cambodia" ngan an Kinatsila nga "Camboya" tikang han Frinanses nga "Cambodge", nga amo an Frinanses nga pagsurat han Khmer nga Kampuchea. An Kampuchea amo an ginpahalipot nga alternatibo han opisyal nga ngaran han nasod ha Khmer, Preah Reacheanachak Kampuchea (Khmer: ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា). An Khmer nga endonimo nga Kampuchea ginkuha tikang han Sanskrit nga ngaran Kambojadeśa (कम्बोजदेश), nga nahimo tikang han देश, desa ("tuna han" o "nasod han") ngan कम्बोज, Kambojas, nga nagpapaaliday han mga mito han pagtukod han syahan nga kahadto nga ginhadi-an nga Khmer.[20]
Ha diri pormal, an mga Camboyano natawag hit ira nasod nga Srok Khmer (Khmer nga pagluwás: [srok kʰmae]), nga buot sidngong "Tuna ni Khmer", o kundi man an puropormal nga Prateh Kampuchea (ប្រទេសកម្ពុជា), nga ha literal "Nasod han Kampuchea". An ngaran nga "Camboya" o "Cambodia" gin-gagamit hin agsob ha Katundan nga kalibotan samtang an "Kampuchea" masurong gamiton ha Sidlangan.[21][22][23]
Mga lalawigan nga syudad ha Cambodia[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga tigaman[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ An orihinal nga darahonon ha Ininggles: "vaguely communist free-market state with a relatively authoritarian coalition ruling over a superficial democracy."
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Cambodia. CIA World FactBook.
- ↑ "World Population Prospects: The 2017 Revision". ESA.UN.org (custom data acquired via website). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Ginkuhà 10 Septyembre 2017.
- ↑ Cambodian National Institute of Statistics, ginkuhà 6 Hunyo 2012.
- ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 "Cambodia". International Monetary Fund.
- ↑ "GINI Index". Gini Index. World Bank. Ginkuhà 29 Agosto 2015.
- ↑ "2016 Human Development Report" (PDF). United Nations. Ginkuhà 21 March 2017.
- ↑ "Cambodia". Dictionary.reference.com. Ginkuhà 16 Marso 2013.
- ↑ "Cambodia to celebrate day for indigenous people near Angkor Wat". News.xinhuanet.com. Ginhipos tikang han orihinal han 25 Agosto 2013. Ginkuhà 15 Marso 2013. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)
- ↑ Chandler, David P. (1992) History of Cambodia. Boulder, CO: Westview Press, ISBN 0813335116.
- ↑ "Consumerism booms as Cambodia embraces once-forbidden capitalism". Reuters (ha Ininggles). Ginhipos tikang han orihinal han 2014-10-01. Ginkuhà 28 Oktubre 2014.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ "2013 Freedom House". Freedom House (ha Ininggles). 2013. Ginhipos tikang han orihinal han 2013-04-07. Ginkuhà 6 Abril 2014.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ "2013 Corruption Perceptions Index". Transparency International (ha Ininggles). 2013. Ginkuhà 6 Abril 2014.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ "The 2013 Human Development Report – "The Rise of the South: Human Progress in a Diverse World"" (ha Ininggles). HDRO (Human Development Report Office) United Nations Development Programme. pp. 144–147. Ginkuhà 2 Marso 2013.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ Welthungerhilfe, IFPRI, and Concern Worldwide: 2013 Global Hunger Index – The challenge of hunger: Building Resilience to Achieve Food and Nutrition Security. Bonn, Washington D. C., Dublin. Oktubre 2013.
- ↑ "Cambodia's opposition leader says Australian asylum seeker deal will fund corruption" (ha Ininggles). Ginkuhà 28 Oktubre 2014.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ Chueyprasit, Orapa; Naasiri, Chaite (27 Marso 2014). "Thailand ranks 2nd in ASEAN for the best quality of life". National News Bureau of Thailand. Archived from the original on 28 Marso 2014. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)CS1 maint: BOT: original-url status unknown (link)
- ↑ David Roberts (29 April 2016). Political Transition in Cambodia 1991-99: Power, Elitism and Democracy. Taylor & Francis. ISBN 978-1-136-85054-7. https://books.google.com/books?id=SnYWDAAAQBAJ&pg=PR9&lpg=PR9&focus=viewport&vq=%22vaguely+communist%22&dq=roberts+2001+%22Political+Transition+in+Cambodia%22. (section XI, "Recreating Elite Stability, July 1997 to July 1998")
- ↑ Cambodia to outgrow LDC status by 2020 | Business | The Phnom Penh Post – Cambodia's Newspaper of Record. The Phnom Penh Post (18 Mayo 2011). Ginkuhà han 20 Hunyo 2011.
- ↑ Cuddy, Alice (2 June 2015). "Rule of law rank near bottom". Phnom Penh Post. Ginkuhà 7 Pebrero 2016.
The World Justice Project's Rule of Law Index, which is based on surveys with ordinary people and in-country experts, ranks countries based on eight key indicators including constraints on government powers, an absence of corruption, and regulatory enforcement...In every factor measured, Cambodia scored the worst in the East Asia and Pacific region, where other ranked nations include Myanmar, Vietnam and Mongolia....[w]here the rule of law is weak, medicines fail to reach health facilities, criminal violence goes unchecked, laws are applied unequally across societies, and foreign investments are held back. [An Rule of Law Index han World Justice Project, nga nahibase ha mga survey ha mga sahid nga katawhan ngan mga experto ha sakob-han-nasod, nagraranggo hin mga nasod hin walo nga mga prinsipal nga tigaman upod in mga pagpugong ha mga gahom han gobyerno, an pagkawaray hin pangurakot, ngan pag-implementa hin mga regla...Ha tanan nga mga faktor nga ginsukol, gimarauti an ihap han Camboya ha Sinirangan nga Asya ngan han Pasipiko nga rehiyon, nga diin an iba nga mga ginranggo nga mga nasod upod an Myanmar, Vietnam ngan Mongolia...nga diin an pagdumara ha balaod maluya, diri nakakaabot an mga medisina ha mga lugar hin salud, diri napupugngan an violensya hin krimen, diri patas an pag-aplikar hin mga balaod ha mga katiringban, ngan ginpupugngan an mga investment tikang ha langyaw.
- ↑ Chad, Raymond (1 Abril 2005). "Regional Geographic Influence on Two Khmer Polities". Salve Regina University, Faculty and Staff: Articles and Papers: 137. Ginkuhà 1 Nobyembre 2015.
- ↑ "kampuchea. (n.d.). Collins English Dictionary – Complete & Unabridged 10th Edition" (ha Ininggles). Dictionary.com. Ginkuhà 31 Oktubre 2015.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ "Cambodia" (ha Ininggles). Google Books. Ginkuhà 31 Oktubre 2015.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ ""On some Cambodian Words," Thai-Yunnan Project Newsletter No. 20., Department of Anthropology, Research School of Pacific Studies Australian National University by Serge Thion" (ha Ininggles). Nectec. Ginkuhà 31 Oktubre 2015.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ Cahoon, Ben. "Cambodia". www.worldstatesmen.org. Ginkuhà 18 Agosto 2017.
- ↑ "3 Unlikely Cambodian Allies Map War on Vietnam". The New York Times (ha Ininggles). 9 Hulyo 1982. Ginkuhà 18 Agosto 2017.CS1 maint: unrecognized language (link)
- CS1 errors: deprecated parameters
- CS1 maint: unrecognized language
- CS1 maint: BOT: original-url status unknown
- Angay ighubad
- Mga barasahon nga mayda Khmer-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Frinanses-nga pinulongan nga sinurat
- Pages using infobox country or infobox former country with the symbol caption or type parameters
- Pages including recorded pronunciations (English)
- Articles containing potentially dated statements from 2017
- Articles with invalid date parameter in template
- All articles containing potentially dated statements
- Mga nasod ha Timugan nga Asya
- Cambodia
- Nasod


c: text/html

text:
Mantua
An Syudad han Mantova (kaluwás ha Initalyano: [ˈmantova] ( listen); ha Iningles, Linumbardo, ngan Kinatsila: Mantua) usá nga syudad ngan comune ha Lombardiya ha Italya, ngan amo an pamunuan o kapital han lalawigan han Mantua.
Han 2016, an Mantua nagin Italyano nga Pamunuan hin Kultura. Han 2017, an Mantua amo an Europeo nga Pamunuan hin Panluto, upod ha Sinirangan nga Distrito han Lombardiya (upod han mga syudad han Bergamo, Brescia, ngan Cremona).
Han 2007, gindeklara han UNESCO an centro storico (daan nga sawang) han Mantua ngan Sabbioneta nga usá nga World Heritage Site. An gahum ngan impluwensya ha kaagi han Mantua ha ilarom han Gonzaga nga panimalay naghimo hiní nga usá han mga prinsipal nga mga hub hin arte, kultura, ngan labi na ha musika ha Amihanan ha Italya ngan ha nasod ha kabug-osan. An Mantua gintigamnan tungod han importante nga papel hiní ha kaagi han opera; kilalado gihapon an syudad tungod han mga bahandi hiní ha arkitektura ngan mga artifact, mga elegante nga palasyo, ngan cityscape nga medieval ngan kanan Renasimyento. Amo iní an lugar nga diin an kompositor nga hi Monteverdi nag-premier o syahan nagpasundayag han iya opera nga L'Orfeo ngan dinhi hi Romeo ginpakadto han kan Shakespeare drama nga Romeo and Juliet. Amo iní an giharanii nga bungto han lugar nga natawhan han Romano nga maniniday nga hi Virgilio, nga ginhinumdoman hin istatwa ha parke daplin hin danaw nga "Piazza Virgiliana".

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Vanadzor
An Vanadzor (Inarmenia: Վանաձոր), amo an ikatulo ha gidadakoi nga syudad han Armenia ngan an ulohan han Lalawigan han Lori ha amihanan nga dapit han nasod. Ini in namumutang ha sugad sugad 128 kilometro (80 milya) paamihanan han ulohan Yerevan. Sumala han 2011 nga senso, an syudad in may popyulasyon nga 86,199, nag-ubos tikang ha 148,876 sumala ha sumat han 1979 opisyal nga senso. An syudad in ginkilala komo Gharakilisa (Karakilisa) han pamumuno han Ruso. Kahuman han Sovietizasyon han Armenia, an syudad in ginngaranan nga Kirovakan (Inrmenian: Կիրովական) ha 1935, kahuman an Bolsevik nga pinuno na hi Sergey Kirov. Kataliwan han paglulugaring han Armenia, an Kirovakan in ginngaranan nga Vanadzor ha 1992.


text:
Carigara
An Carigara usa nga ikatulo nga klase nga bungto han lalawigan han Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 43,455 ka tawo ha 8,571 nga kabalayan.
An Tuna[igliwat | Igliwat an wikitext]
An mga Tawo[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ekonomiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Edukasyon ngan Kalusugan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Carigara in may 30 nga pampubliko na eskwelahan pan-elementarya:
Ngan may-ada ini upat na pampubliko na eskwelahan pansekundarya:
Gobyerno[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Carigara mayda kap-atan kag siyam (49) nga baranggay.
Kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Carigara kay ginngaranan nga Kangara ha katinikangan, karuyag sig-ngon nga "that of Gara" or pinasimple nga "Gara's". Ginyayakan nga hi Datu Gara kay nagtikang ha Borneo, usa ha mga waray gin-ngaranan nga mga upod han napulo nga datu nga umabot ha Panay ngan ginpalit ito nga isla kan Marikudo, lider hin usa nga grupo hin mga Aeta. Ha dire pag-iha nga panahon, para ha mas masayun nga pagyakan, an Kangara kay naging Kalgara. An pag-abot han mga Espanyol, gin-ngaranan nira an lugar nga Carigara.
An Carigara kay may sarili nga kasaysayan ha mga sapit na mga bungto. An Carigara an pinaka-una nga bungto nga gintindog ha Eastern Visayas. Iginsasa-urog ini nga bungto han ira piyesta kada ika-16 hin Hulyo han adlaw han una nga pag-abot han mga Espanyol. An piyesta kay gin-ngangaran nfa Fiesta of the Holy Cross.
Turismo[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kitaa Gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Lista han mga naging Lokal na Ehekutibo han Carigara
- Mga naboto na opisyales hin munisipyo hin Carigara ha tuig 2004-2007


text:
Eleanor Roosevelt
Hi Anna Eleanor Roosevelt (Oktubre 11, 1884–Nobyembre 7, 1962) amo an Primera Dama han Estados Unidos tikang 1933 tubtob 1945. Hiya in nagsuporta han Bag-o nga Ginsarabotan nga mga polisiya han iya bana, harayo nga patod nga hi Franklin Delano Roosevelt, ngan nagin manduruso han mga katungod sibil. Katima namatay an iya bana han tuig 1945, hi Roosevelt in nagpadayon pagin pankanasoran nga manunurat, manyarakan, politiko, ngan aktibista han Bag-o nga Ginsarabotan nga kowalisyon. Hiya in nagtrabaho para mapaupay an kahimtang han mga trabahor nga babaye, bisan natipa hiya an Patas nga mga Katungod nga pag-amyendar tungod nga natoo hiya nga maraot it epekto hini ha kababayen-an.
Ha mga tuig 1940, hi Roosevelt in usa ha mga igkasi-nagtukod han Balay Katalwasan ngan nagsuporta hiya han paghimo han Nagkaurusa nga mga Nasod. Hi Roosevelt in nagtukod han Katig-uban Nagkaurusa nga mga Nasod han Estados Unidos han tuig 1943 ngan naniguro pagsuporta han pagtukod han Nagkaurusa nga mga Nasod. Hiya in nagin delegado han Kasahiran nga Katitirok han Nagkaurusa nga mga Nasod tikang 1945 tubtob 1952, usa nga trabaho nga hiya an pinili ni Mangulo Harry S. Truman ngan ginkompirma han Senado han Estados Unidos. Han iya panahon ha Nagkaurusa nga mga Nasod, hiya an namuno han komite han nagsurat ngan nagpadig-on han Sangkalibutan Nga Pag-Asoy Bahin Han Kanan Tawo Mga Katungod. Tinawag hiya ni Mangulo Truman nga "Primera Dama han Kalibutan" komo dungog han iya mga ginbuhat para han Kanan Tawo mga Katungod.
Nagios ha pulitika han nasasalin nga iya kinabuhi, hi Roosevelt in namuno han padumarahan ni John F. Kennedy syahan nga komite nga nakabulig pagtikang han ikaduha-nga-balud han feminismo, an Mangulohan Komisyon para han Kahimtang han Kababayen-an. Ha tuig 1999, hiya in nakaranggo nga nangunguna nga napulo ha kanan Gallup Taramdan para ha Haluag nga Pagkilala nga Gindadayawan nga mga Tawo han ika-20 nga Gatostuig.


text:
Isumat.com/4:30PM, August 11, 2020
Dida han 47 nga bag-o nga natapnan han COVID-19 kakulop (Agopsto 10), pira ha ira in mga nagbabantay hin mga pasyente ha hospital ug an iba naman in na-admit ha hospital ngan pag gawas han resulta han swab testing, positibo na hira han virus.
Amo ini an natabo han duha nga kababayen-an nga nagbabantay han COVID Patient nga taga Villareal, Samar. Ini nga babaye usa nga In-Patient ha Divine Word Hospital (DWH) nga gin-refer ha EVRMC ug close contacts niya an duha nga bag-o nga natapnan. Matatawag ba ini nga Local Transmission o may nakatapon didto han hospital?
Iginreport gihapon kakulop an bag-o nga natapnan nga taga Calbayog. Hiya in 47-anyos nga babaye nga nagbibinalik-balik pagpa check-up hin pribado nga hospital ha Tacloban dara han iya maiha na nga sakit. Hadton Agosto 6, ginkuhaan hiya hin swab sample didto han nasabi nga hospital ngan positibo an resulta nga gumawas kakulop. Kun aton manunumduman, mayda liwat 14-anyos nga babaye nga taga Calbayog nga nagpositibo han kagaw ngan namatay hadton Agosto 3 ha EVRMC. Mayda liwat niya iba nga sakit labot la han impeksyon han corona virus. An paki-ana yana, diin man katapni ini ngaduha nga Calbayognon, didto ba ha ira syudad o didto han mga hospital kun diin hira na-admit?
Alagid-agid liwat hini an natabo han senior citizen nga taga Giporlos, Eastern Samar. Waray hiya travel history pero balik balik hiya pagpa dialysis ha Divine Word Hospital ngan dida han Agosto 5, nanluya an iya lawas ngan gindara ha DWH ngan ginkuhaan hin swab sample. Kakulop gumawas an resulta ngan positibo hiya han Covid. Ha Giporlos ba hiya natapnan o ha hospital?
Waray gihapon travel history an gisasyahani nga kaso han Covid ha San Julian, E. Samar. Ini nga babaye in may sakit nga diabetes. Nagsinuka hiya hadton Agosto 2 ngan gin-admit ha Borongan Doctors Hospital ngan gin-refer ha DWH hadton Agosto 5 para han dialysis. Ginkuhaan hiya hin swab sample hadto nga adlaw ha DWH ngan positibo an resulta nga gumawas kakulop. Diin man katapni ini nga babaye…ha San Julian ba, ha Borongan Doctors Hospital o ha DWH?
An tulo nga bag-o nga kaso ha Tacloban nga kakulop gihapon gumawas an resulta in mga local residents ngan didto hira ginkuhaan hin swab sample ha DWH. Diin man liwat hira katapni…ha Tacloban ba o didto ha hospital…o diin nga lugar?
Tulo na ka adlaw an nakalabay, mayda gihapon taga Tarangnan nga nagpositiibo han virus. Tikang pa han Hunyo, naka-confine na hiya ha EVRMC, pero dida la han Agosto 8 hiya nagpositibo. Ha EVRMC ba hiya nakapurot han kagaw?
Mayda liwat taga Guiuan, E Samar nga nahireport nga nagpositibo hadton Agosto 9. Hiya in nagbabantay han iya lola nga pasyente ha EVRMC. Hiya lugod an natapnan han COVID, samtang an iya lola negatibo an resulta. Hin-o man liwat an nakatapon ha iya kay negatibo man an iya lola ngan pira na ka semana hiya ha hospital nga nagbabantay?
Naglulupad-lupad ba an virus ha mga hospital? Mayda ba mga personales han hospital nga positibo pero deri hira maaram?
Peligroso ini nga kahimtang kay kun mayda natatabo nga infection ha hospital, mayda man liwat natatabo nga mga local transmission ha gawas han hospital sugad ha Basey, Samar ngan Palo, Leyte. Kun amo ini an sitwasyon, harayo pa ba o namamangpangan na an paglarab han kagaw ha magkalainlain nga parte han Sinirangan Bisayas?


text:
Paghilono
An paghilono iyo an pagsangli kan sarong hayop kan kublit o patos kaini, o parte kan saiyang hawak, sa maninigong panahon o sa regular na termino kaini sa lawig kan saiyang buhay.
An paghilono pwede iyo an pagtukal o pagtangkas kan ibabaw na kublit o patos, o pwede man paagi nin pagrogon kan balukag o buhok (pagduro). Sa ibang hayop, arog kan mga insekto iyo an pagrikdag kan saindang pakpak o an paghulpos kan tibulaka o karakas siring kan sa mga ogama, kasag, o olahipan na anas an mga ini yaon napipisan sa inaapod na artropodo.
Sa mga gamgam
An mga gamgam kaipohan magsalida nin balukag niya nin bago naman ta an daan na mga balukag pwede garadan na o garasi-gasi na. Kaya ini sinasabing naduro. An mga gamgam nasangle nin balukag saro sa sarong taon alagad igwang mga gamgam duwang beses nagduduro sa laog kan taon. An pagduro bako man durungan ta kaipohan kan gamgam igwa man giraray tahob o patos sa pagmantenir nin tamang temperatura kan hawak asin paglaban sa pag'aalumahad. Pwedeng enot an mga buhok sa payo asin hawak an ipagduro, sunod naman an balukag sa pakpak asin sa lubot.[1][2]
Sa mga reptile
Sa mga reptile, an pinakakomun na paghihilonong nahihiling iyo an paghilono kan mga halas arog kan rimoranon, oro-odto, o alimbusogon. An paghilono ninda paagi nin pagguragod kan saindang makiskis na kublit sa anoman na matagas na bagay ngane an kublit na hunat magasi. Kun may baak na, sige an halas paguru-guragod sagkod na an sa may harani sa payo iyo an enot na nahulpos. Kaya an halas garo sana nahuros paluwas sa luma niyang kublit na ini nababaliktad, arog na gayo kan paghulbot kan bitis sa medyas na an sa irarom iyo na an sa ibabaw. An lono nawawalat bilog pa kaiba an mabaskog na parte kan sa payo, orog na ta kaipohan kan halas an marigmat na pirming paghiling. An sa mga tabili asin mga guto asin iba pang siring na hayop, kabtang kabtang daa an pighihilono bakong sarong bilog an hinuhuros.
Mga taytay na retrato[liwaton | liwaton an gikanan]
Hilono nin rimoranon nagsukol 65 pul.
Hilono nin yellow-eyed penguin.
An leopard frog naghihilono dangan kinakakan pighilonohan.
Giant Prickly Stick Insect naghuhuros sa saiyang pighihilonohan.
Mga panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]
Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]
[[Kategorya:


text:
Bato, Leyte
An Bato usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 32,974 ka tawo ha 6,329 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Bato mayda katloan kag duha (32) nga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ELGU nga websayt han Bato Archived 2005-09-15 at the Wayback Machine.
- Websayt mahitungod han Bato, Leyte Archived 2005-11-22 at the Wayback Machine.
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Badula balfouriana
An Badula balfouriana in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni O. Kuntze, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Carl Christian Mez. An Badula balfouriana in nahilalakip ha genus nga Badula, ngan familia nga Primula ...
Badula barthesia
An Badula barthesia in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Jean-Baptiste de Lamarck, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni A. Dc. An Badula barthesia in nahilalakip ha genus nga Badula, ngan familia nga Primulace ...
Badula borbonica
An Badula borbonica in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni A. Dc. An Badula borbonica in nahilalakip ha genus nga Badula, ngan familia nga Primulaceae. Nag-uusahan nga subspecies: B. b. macrophylla.
Badula crassa
An Badula crassa in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni A. Dc. An Badula crassa in nahilalakip ha genus nga Badula, ngan familia nga Primulaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Badula decumbens
An Badula decumbens in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Cordemoy, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni M.J.E. Coode. An Badula decumbens in nahilalakip ha genus nga Badula, ngan familia nga Primulaceae. Waray ...
Badula fragilis
An Badula fragilis in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni J. Bosser ngan Amp; M.J.E. Coode. An Badula fragilis in nahilalakip ha genus nga Badula, ngan familia nga Primulaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Badula grammisticta
An Badula grammisticta in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Cordemoy, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni M.J.E. Coode. An Badula grammisticta in nahilalakip ha genus nga Badula, ngan familia nga Primulaceae. ...
Badula insularis
An Badula insularis in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni A. Dc. An Badula insularis in nahilalakip ha genus nga Badula, ngan familia nga Primulaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Badula leandriana
An Badula leandriana in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Joseph Marie Henry Alfred Perrier de la Bâthie. An Badula leandriana in nahilalakip ha genus nga Badula, ngan familia nga Primulaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Badula multiflora
An Badula multiflora in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni A. Dc. An Badula multiflora in nahilalakip ha genus nga Badula, ngan familia nga Primulaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Badula nitida
An Badula nitida in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni M.J.E. Coode, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni M.J.E. Coode. An Badula nitida in nahilalakip ha genus nga Badula, ngan familia nga Primulaceae. Waray h ...
Badula ovalifolia
An Badula ovalifolia in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni A. Dc. An Badula ovalifolia in nahilalakip ha genus nga Badula, ngan familia nga Primulaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Badula pervilleana
An Badula pervilleana in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Joseph Marie Henry Alfred Perrier de la Bâthie. An Badula pervilleana in nahilalakip ha genus nga Badula, ngan familia nga Primulaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Badula platyphylla
An Badula platyphylla in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni A. Dc., ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni M.J.E. Coode. An Badula platyphylla in nahilalakip ha genus nga Badula, ngan familia nga Primulaceae. War ...
Badula reticulata
An Badula reticulata in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni A. Dc. An Badula reticulata in nahilalakip ha genus nga Badula, ngan familia nga Primulaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Badula richardiana
An Badula richardiana in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Joseph Marie Henry Alfred Perrier de la Bâthie. An Badula richardiana in nahilalakip ha genus nga Badula, ngan familia nga Primulaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Badula sieberi
An Badula sieberi in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni A. Dc. An Badula sieberi in nahilalakip ha genus nga Badula, ngan familia nga Primulaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Badusa corymbifera
An Badusa corymbifera in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Johann Georg Adam Forster, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Asa Gray. An Badusa corymbifera in nahilalakip ha genus nga Badusa, ngan familia nga R ...
Badusa palauensis
An Badusa palauensis in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Theodoric Valeton. An Badusa palauensis in nahilalakip ha genus nga Badusa, ngan familia nga Rubiaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Badusa palawanensis
An Badusa palawanensis in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Colin Ernest Ridsdale. An Badusa palawanensis in nahilalakip ha genus nga Badusa, ngan familia nga Rubiaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Baeckea
Baeckea elderiana Baeckea floribunda Baeckea blackettii Baeckea preissiana Baeckea corymbulosa Baeckea pentandra Baeckea polystemonea Baeckea grandiflora Baeckea trapeza Baeckea exserta Baeckea ochropetala Baeckea uncinella Baeckea thymoides Baec ...
Baeckea baileyana
An Baeckea baileyana in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Charles Austin Gardner. An Baeckea baileyana in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Baeckea blackettii
An Baeckea blackettii in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Ferdinand von Mueller. An Baeckea blackettii in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Baeckea brevifolia
An Baeckea brevifolia in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Edward Rudge, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Dc. An Baeckea brevifolia in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Waray hi ...
Baeckea corymbulosa
An Baeckea corymbulosa in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni George Bentham. An Baeckea corymbulosa in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Baeckea corynophylla
An Baeckea corynophylla in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Ferdinand von Mueller, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ferdinand von Mueller. An Baeckea corynophylla in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan ...
Baeckea crassifolia
An Baeckea crassifolia in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni John Lindley. An Baeckea crassifolia in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Baeckea crispiflora
An Baeckea crispiflora in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Ferdinand von Mueller, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ferdinand von Mueller. An Baeckea crispiflora in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan f ...
Baeckea decipiens
An Baeckea decipiens in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni William Vincent Fitzgerald. An Baeckea decipiens in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Baeckea diosmifolia
An Baeckea diosmifolia in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Edward Rudge. An Baeckea diosmifolia in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Baeckea elderiana
An Baeckea elderiana in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni George August Pritzel. An Baeckea elderiana in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Mabibilngan ini ha Western Australia. Waray hini subspecies nga ...
Baeckea ericaea
An Baeckea ericaea in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Ferdinand von Mueller. An Baeckea ericaea in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Baeckea exserta
An Baeckea exserta in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Spencer Le Marchant Moore. An Baeckea exserta in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Mabibilngan ini ha Western Australia. Waray hini subspecies nga ...
Baeckea floribunda
An Baeckea floribunda in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni George Bentham. An Baeckea floribunda in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Mabibilngan ini ha Western Australia. Waray hini subspecies nga naka ...
Baeckea frutescens
An Baeckea frutescens in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Carl von Linné. An Baeckea frutescens in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Baeckea grandibracteata
An Baeckea grandibracteata in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni George August Pritzel. An Baeckea grandibracteata in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Baeckea grandiflora
An Baeckea grandiflora in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni George Bentham. An Baeckea grandiflora in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Mabibilngan ini ha Western Australia. Waray hini subspecies nga na ...
Baeckea grandis
An Baeckea grandis in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni George August Pritzel. An Baeckea grandis in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Mabibilngan ini ha Western Australia. Waray hini subspecies nga nak ...
Baeckea gunniana
An Baeckea gunniana in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Johannes Conrad Schauer ngan Wilhelm Gerhard Walpers. An Baeckea gunniana in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Baeckea imbricata
An Baeckea imbricata in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Joseph Gaertner, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni George Claridge Druce. An Baeckea imbricata in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga ...
Baeckea kandos
An Baeckea kandos in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Anthony R. Bean. An Baeckea kandos in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Baeckea latens
An Baeckea latens in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Cecil Rollo Payton Andrews. An Baeckea latens in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Baeckea latifolia
An Baeckea latifolia in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni George Bentham, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Anthony R. Bean. An Baeckea latifolia in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtac ...
Baeckea leptocaulis
An Baeckea leptocaulis in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Joseph Dalton Hooker. An Baeckea leptocaulis in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Baeckea leptophylla
An Baeckea leptophylla in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Porphir Kiril Nicolai Stepanowitsch Turczaninow, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Karel Domin. An Baeckea leptophylla in nahilalakip ha genus nga ...
Baeckea linifolia
An Baeckea linifolia in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Edward Rudge. An Baeckea linifolia in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Baeckea muricata
An Baeckea muricata in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Charles Austin Gardner. An Baeckea muricata in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Mabibilngan ini ha Western Australia. Waray hini subspecies nga ...
Baeckea ochropetala
An Baeckea ochropetala in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Ferdinand von Mueller. An Baeckea ochropetala in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Mabibilngan ini ha Western Australia. Waray hini subspecies ...
Baeckea omissa
An Baeckea omissa in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Anthony R. Bean. An Baeckea omissa in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan familia nga Myrtaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Baeckea ovalifolia
An Baeckea ovalifolia in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Ferdinand von Mueller, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ferdinand von Mueller. An Baeckea ovalifolia in nahilalakip ha genus nga Baeckea, ngan fam ...


text:
Alpinia scabra
An Alpinia scabra in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Carl Ludwig von Blume, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Andrés Náves. An Alpinia scabra in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberace ...
Alpinia schultzei
An Alpinia schultzei in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Carl Karl Adolf Georg Lauterbach ngan Theodoric Valeton. An Alpinia schultzei in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Mabibilngan ini ha Papua New ...
Alpinia seimundii
An Alpinia seimundii in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Henry Nicholas Ridley. An Alpinia seimundii in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia sericiflora
An Alpinia sericiflora in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Karl Moritz Schumann. An Alpinia sericiflora in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia sessiliflora
An Alpinia sessiliflora in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Siro Kitamura. An Alpinia sessiliflora in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia shimadae
An Alpinia shimadae in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Bunzo Hayata. An Alpinia shimadae in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Mabibilngan ini ha Taiwan. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia siamensis
An Alpinia siamensis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Karl Moritz Schumann. An Alpinia siamensis in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia sibuyanensis
An Alpinia sibuyanensis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Adolph Daniel Edward Elmer. An Alpinia sibuyanensis in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia singuliflora
An Alpinia singuliflora in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Rosemary Margaret Smith. An Alpinia singuliflora in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Mabibilngan ini ha Papua New Guinea. Waray hini subspe ...
Alpinia smithiae
An Alpinia smithiae in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni M.Sabu ngan Mangaly. An Alpinia smithiae in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia stachyodes
An Alpinia stachyodes in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Henry Fletcher Hance. An Alpinia stachyodes in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia stenobracteolata
An Alpinia stenobracteolata in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Rosemary Margaret Smith. An Alpinia stenobracteolata in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Mabibilngan ini ha Papua New Guinea. Waray hin ...
Alpinia stenostachys
An Alpinia stenostachys in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Karl Moritz Schumann. An Alpinia stenostachys in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Mabibilngan ini ha Papua New Guinea. Waray hini subspecie ...
Alpinia strobilacea
An Alpinia strobilacea in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Karl Moritz Schumann. An Alpinia strobilacea in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia strobiliformis
An Alpinia strobiliformis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Te Lin g Wu ngan Sen Jen Chen. An Alpinia strobiliformis in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia subfusicarpa
An Alpinia subfusicarpa in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Adolph Daniel Edward Elmer. An Alpinia subfusicarpa in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia submutica
An Alpinia submutica in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Karl Moritz Schumann. An Alpinia submutica in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Mabibilngan ini ha Jawa. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia subspicata
An Alpinia subspicata in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Theodoric Valeton. An Alpinia subspicata in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Mabibilngan ini ha Papua New Guinea. Waray hini subspecies nga n ...
Alpinia subverticillata
An Alpinia subverticillata in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Theodoric Valeton. An Alpinia subverticillata in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia superba
An Alpinia superba in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Henry Nicholas Ridley, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ludwig Eduard Loesener. An Alpinia superba in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga ...
Alpinia suriana
An Alpinia suriana in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Chong Keat Lim. An Alpinia suriana in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia tamacuensis
An Alpinia tamacuensis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Rosemary Margaret Smith. An Alpinia tamacuensis in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia tonkinensis
An Alpinia tonkinensis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni François Gagnepain. An Alpinia tonkinensis in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia tonrokuensis
An Alpinia tonrokuensis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Bunzo Hayata. An Alpinia tonrokuensis in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia trachyascus
An Alpinia trachyascus in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Karl Moritz Schumann. An Alpinia trachyascus in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia tristachya
An Alpinia tristachya in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Henry Nicholas Ridley, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ludwig Eduard Loesener. An Alpinia tristachya in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan famil ...
Alpinia unilateralis
An Alpinia unilateralis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Brian Laurence Burtt ngan Rosemary Margaret Smith. An Alpinia unilateralis in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga na ...
Alpinia uraiensis
An Alpinia uraiensis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Bunzo Hayata. An Alpinia uraiensis in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia valetoniana
An Alpinia valetoniana in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Ludwig Eduard Loesener. An Alpinia valetoniana in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia vanoverberghii
An Alpinia vanoverberghii in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Elmer Drew Merrill. An Alpinia vanoverberghii in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia velutina
An Alpinia velutina in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Henry Nicholas Ridley. An Alpinia velutina in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Mabibilngan ini ha Vietnam. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia velveta
An Alpinia velveta in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Rosemary Margaret Smith. An Alpinia velveta in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Mabibilngan ini ha Papua New Guinea. Waray hini subspecies nga n ...
Alpinia versicolor
An Alpinia versicolor in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Karl Moritz Schumann. An Alpinia versicolor in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Mabibilngan ini ha Sulawesi. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia vitellina
An Alpinia vitellina in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni John Lindley, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Henry Nicholas Ridley. An Alpinia vitellina in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingi ...
Alpinia vitiensis
An Alpinia vitiensis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Berthold Carl Seemann. An Alpinia vitiensis in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Mabibilngan ini ha Fiji. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia vittata
An Alpinia vittata in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni William Bull. An Alpinia vittata in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia vulcanica
An Alpinia vulcanica in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Adolph Daniel Edward Elmer. An Alpinia vulcanica in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia warburgii
An Alpinia warburgii in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Karl Moritz Schumann. An Alpinia warburgii in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia wenzelii
An Alpinia wenzelii in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Elmer Drew Merrill. An Alpinia wenzelii in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alpinia werneri
An Alpinia werneri in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Carl Karl Adolf Georg Lauterbach ngan Theodoric Valeton. An Alpinia werneri in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Mabibilngan ini ha Papua New Gui ...
Alpinia womersleyi
An Alpinia womersleyi in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Rosemary Margaret Smith. An Alpinia womersleyi in nahilalakip ha genus nga Alpinia, ngan familia nga Zingiberaceae. Mabibilngan ini ha Papua New Guinea. Waray hini subspecies ...
Alpinia zerumbet
An Alpinia zerumbet in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Christiaan Hendrik Persoon, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Brian Laurence Burtt och Rosemary Margaret Smith. An Alpinia zerumbet in nahilalakip ha ge ...
Alrawia bellii
An Alrawia bellii in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni John Gilbert Baker, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Nathan Petter Herman Persson och Per Erland Berg Wendelbo. An Alrawia bellii in nahilalakip ha genus ...
Alrawia nutans
An Alrawia nutans in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Per Erland Berg Wendelbo, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Nathan Petter Herman Persson och Per Erland Berg Wendelbo. An Alrawia nutans in nahilalakip ha ...
Alstroemeria
Alstroemeria stenophylla Alstroemeria pygmaea Alstroemeria schizanthoides Alstroemeria stenopetala Alstroemeria crispata Alstroemeria leporina Alstroemeria monticola Alstroemeria andina Alstroemeria pallida Alstroemeria paupercula Alstroemeria ve ...
Alstroemeria achirae
An Alstroemeria achirae in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Muñoz Schick ngan Axel Brinck. An Alstroemeria achirae in nahilalakip ha genus nga Alstroemeria, ngan familia nga Alstroemeriaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alstroemeria albescens
An Alstroemeria albescens in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni M.C.Assis. An Alstroemeria albescens in nahilalakip ha genus nga Alstroemeria, ngan familia nga Alstroemeriaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alstroemeria altoparadisea
An Alstroemeria altoparadisea in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Pierfelice Ravenna. An Alstroemeria altoparadisea in nahilalakip ha genus nga Alstroemeria, ngan familia nga Alstroemeriaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alstroemeria amabilis
An Alstroemeria amabilis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni M.C.Assis. An Alstroemeria amabilis in nahilalakip ha genus nga Alstroemeria, ngan familia nga Alstroemeriaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Alstroemeria amazonica
An Alstroemeria amazonica in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Adolpho Ducke. An Alstroemeria amazonica in nahilalakip ha genus nga Alstroemeria, ngan familia nga Alstroemeriaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.


text:
Sinirangan Bisayas
An Sinirangan nga Kabisay-an (tinatawag gihapon nga Sinirangan Bisayas) o gintatawag liwat nga Rehiyon 8 amo an nagbubug-os han dagko nga isla han Leyte ngan han Samar kaupod an Biliran ngan pipira pa nga gudti nga isla. Amo liwat ini in usa han duha nga Rehiyon han Pilipinas nga waray kahipid nga Rehiyon nga an giutan mao an tuna, kaparehas ini han Rehiyon han MIMAROPA. May-ada hin unom (6) nga probinsya an Rehiyon VIII, amo an Biliran, Eastern Samar, Leyte, Northern Samar, Western Samar, ngan Southern Leyte ug pito (7) nga mga syudad amo an mga syudad nga Ormoc, Baybay, Maasin, Calbayog, Catbalogan, Borongan ngan an Syudad han Tacloban nga amo an sentro nga syudad han Rehiyon. May populasyon ini nga rehiyon naabot hin 3,912,936 an kabug-usan sumala 2010 nga senso.
Tulo an lumad nga yinaknan ha Sinirangan nga Kabisay-an. Ini amo an Winaray, Sinugboanon, ngan Inabaknon.
HeograpiyaIgliwat
An San Bernardino Strait amo an nagbubulag han Eastern Visayas tikang ha isa han Luzon ug an Surigao Strait naman an ngadto dapit ha norte nga parte han Mindanao. An iba pa nga isla han Visayas ginbubulag han dagat han Camotes, an dapit sinirangan naman nga parte han rehiyon amo an direkta nga atubang hiton kadagatan han Pasipiko. Naabot hin 2,156,285 ka ektarya ug 7.2% han kabug-usan nga katunaan han nasod.[2]
KlimaIgliwat
May-ada duha ka klase hin klima nga nag-aagi hini nga rehiyon base han sistema nga Corona nga kasipikasyon:[3]. Ikaduha nga klase (Type II) ngan Ikaupat nga klase (Type IV). An type II amo an panahon nga mas damo iton mauran nga adlaw ug mga bulan han tuig nga may pinakadamo nga uran an rehiyon, tikang Nobyembre ngadto ka Enero. An Samar ngan Leyte amo an sugad hini an klase han klima. Tikang naman Pebrero nada han Mayo asya iton panahon nga sobra ug kulang iton pag-uran hanbug-os nga tuig, may-ada la naiihap nga haliputay iton mamara nga panahon. An weste nga parte han Leyte ngan an tikang naman ha Motiong Samar ngadto ha San Isidro ha Norte han Samar an may-ada ikaupat nga klase hin klima.
KatunaanIgliwat
An Sinirangan nga Kabisay-an hin usa nga rehiyon han pag-urumhan. An kadak-an nga produkto amo an humay, abaka, mais, copra, tam-is o asukar ngan saging. 52% hiton kabug-usan han tuna in klasipikado nga kagugub-an. Usa liwat ini nga rehiyon nga may-ada eksport han isda. May-ada gihapon mga mineral nga diposito ini nga rehiyon sugad han chromite, uranium, bulawan (gold), silver, manganese, magnesium, bronse, nickel, coal, limestone, pyrite ngan baras ug batilis nga pwede minahon. Damo kaupay iton enerhiya tikang ha geothermal ngan supisyente nga kinukuhaan han tubig nga kinahanglanon han gudti ug dagko nga industriya.
Kultura ngan ArteIgliwat
Mga LengguwaheIgliwat
An Winaray nga Binisaya amo an pinulongan nga gamit han isla han Samar nga Leyte. An Abaknon nga pinulongan tumikang ha mga molupyo han Capul ha Norte han Samar, amo in waray kaparehas nga yinaknan ha bug-os nga rehiyon. An Cebuano nga Binisaya amo naman an gamit han dako nga parte han Leyte tikang Weste, sentro ug ha katimugan nga parte han Leyte.
Mga SayawIgliwat
Damo nga klase hin sayaw an makikit-an hini nga Rehiyon. Tikang ha Kuratsa (Curacha)[4], amo an sayaw han panguyab, Amenudo, Cha-cha, ngan an Tinikling nga sayaw nasudnon han Pilipinas amo in nagtikang liwat hini nga rehiyon.
MusikaIgliwat
An mga Waray-waray hin mga maghilig gihapon ha musika nga kadam-an hiton ira mga kanta pinaagi hin mga istoryahanon, usa nga pamuso an "Dandansoy" ngan an "Iroy nga Tuna" hin kanta han pagiging makabungtohanon.
Pagbahinbahin ha PolitikaIgliwat
Mga Nalalakip nga SyudadIgliwat
Mga kasariganIgliwat
- ↑ http://www.communitrip.com/philippines/catbalogan/sights/the_obelisk.html
- ↑ "Archived copy". Ginhipos tikang han orihinal han 2012-02-11. Ginkuhà 2012-12-01.CS1 maint: archived copy as title (link)
- ↑ "Archived copy". Ginhipos tikang han orihinal han 2012-11-18. Ginkuhà 2012-12-01.CS1 maint: archived copy as title (link)
- ↑ http://tagaloglang.com/Filipino-Culture/Philippine-Dances/kuratsa-or-curacha.html
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Rolly's Vintage View Websayt ni Dr. Rolando Borrinaga mahitungod han kaagi ngan kasaysayan han Sinirangan nga Kabisay-an
- EVIS.net


text:
Norberto Romuáldez, Sr.
Hi Norberto Romuáldez y López (Hunyo 6, 1875 - Nobyembre 4, 1941) (tinatawag gihapon nga Norberto Romuáldez, Sr. basi maiba ini hiya tikang han iya anak nga lalake nga amo gihapon an ngaran) usa nga Pilipinhon nga manunurat, politko, hurista, ug tawo han estado. Hiya an syahan han pamilya Romualdez nga nasikat ha bug-os nga nasod. Hiya an tiyo (o batâ kon ha kinadaan nga Binisaya) ni Imelda Marcos, an anak han iya putó nga bugto nga hi Vicente Orestes.
Hi Norberto Romualdez natawo ha Burauen, Leyte han Hunyo 6, 1875. Nagtubo hiya ha Leyte ngan nasikat ha pagtikang komo usa nga manunurat ha Winaray. An iya syahan nga sinurat nga sarswela ha Winaray amo an sarswela nga An Pagtabang ni San Miguel.
Han 1908, hi Romualdez nagsurat han Bisayan Grammar and Notes on Bisayan Rhetoric and Poetic and Filipino Dialectology, (Binisaya nga Gramatika ngan mga Tigaman ha Binisaya nga Retorika, ngan Pansiday ug Pilipinhon nga Diyalektolohiya), usa nga basahon hin gramatika mahitungod han Winaray nga Binisaya. Han sunod nga tuig 1909 gintukod ni Romualdez an Sanghiran san Binisaya ha Samar ug Leyte agod ma-ibandilyo ug maipadukwag an yinaknan nga Winaray. May abilidad gihapon hi Romualdez ha iba nga mga yinaknan sugad han Kinatsila, Iningles ug Sinugboanon.
Hi Romualdez nagsirbe komo usa nga justice han Korte Suprema han Pilipinas han Panahon han Americano. Bulig gihapon hiya dida han 1934-1935 nga Constitutional Convention nga nagpagawas han 1935 nga Batakang-Balaod para han Mancomunidad Pilipinhon (Philippine Commonwealth).
Namatay hin sakit hi Norberto Romualdez han Nobyembre 4, 1941 ha Palapag, Samar nga yana lakip han lalawigan han Northern Samar.
Mga SinuratIgliwat
LingguwistikaIgliwat
- Bisayan Grammar and Notes on Bisayan Rhetoric and Poetic and Filipino Dialectology (Binisaya nga Gramatika ngan mga Tigaman ha Binisaya nga Retorika, ngan Pansiday ug Pilipinhon nga Diyalektolohiya)
DramaIgliwat
- An Pagtabang ni San Miguel
- An Anak han Manaranggot


text:
Balangkayan
An Balangkayan usa nga ikalima nga klase nga bungto ha probinsya han Eastern Samar ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, an Balangkayan mayda populasyon nga 8,134 ka tawo ha 1,677 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Balangkayan mayda napulo kag lima (15) nga baranggay.
- Balogo
- Bangon
- Cabay
- Caisawan
- Cantubi
- General Malvar
- Guinpoliran
- Julag
- Magsaysay
- Maramag
- Poblacion I
- Poblacion II
- Poblacion III
- Poblacion IV
- Poblacion V
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ELGU/Opisyal nga Websayt han Balangkayan Archived 2007-03-12 at the Wayback Machine.
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Sekong (lalawigan)
An Sekong o Xekong (ha Lao ເຊກອງ) usa nga lalawigan han Laos, nga nahamutang ha timugan nga dapit han nasod. Nahimo an Sekong han 1984, han pagbulaga hini tikang han lalawigan han Salavan. Ginsasapitan ini han Vietnam ha sidlangan, han lalawigan han Attapeu ha salatan, han lalawigan han Salavan ha amihanan ngan han Champasak ha katundan. An Sekong amo an ikaduha nga giguti-ayi nga lalawigan ha Laos (7,665 ka km²); ini gihapon an lalawigan nga mayda han giguti-ayi nga populasyon (mga 83,000) ngan an giguti-ayi nga densidad hin populasyon hin bisan ano nga lalawigan han Laos.
Mga distrito[igliwat | Igliwat an wikitext]
An lalawigan nahimo han mga nasunod nga mga distrito:
- Dakcheung (15-03)
- Kaleum (15-02)
- Lamam (15-01)
- Thateng (15-04)


text:
Waterox888
Kumusta kamo!
Ako si Waterox888, an akon ginagamit nga pagbagaw mao an sa taga-Norte san Samar. Pero an akon mga ginikanan nagtikang sa Guiuan ngan San Julian, sa Sinirangan sa Samar. Waray ko kakuha ang kanra panyakan kay dinako ak' sa Mondragon, Northern Samar.
Ngan naghuman ak san akon pag-aram sa University of Eastern Philippines saCatarman, Northern Samar. Yadto ak pirmi sa Tagalog Wikipedia (tl.wikipedia).
Pagpasaylu-i na la ako niyo kay diri ako nagamit hin kay an ginagamit ko sin. Diri liwat ak' nagbabagaw hit kay an ginagamit ko an bug-os nga siton ngan sugad pa nga mga panyakan. Danay diri yakan an akon ginagamit kundi pagbagaw ngan paglata. Sugad pa man, nasasabtan ko ang mga panyakan tikang sa Norte, Weste ngadto sa Este san Samar.
Dako ak paglaum nga nga makagkontribwar dinhi sa Waray (Winaray) nga Wikipedia ngan unta magdamo pa ang mga magdudugang dinhi san mga stub ngan mga artikulo.
Mag-urusa kita nga paribhungon ini nga aton Wikipedia.


text:
Isumat.com/7:05PM, May 8, 2020
Pira la ka oras katapos igpasamwak han DOH-Region 8 nga negatibo ha COVID-19 in 60 nga swab samples tikang ha aton rehiyon, ginsundan naman ini hin deri maupay nga notisya kay nadugangan hin lima ka tawo an natapnan han kagaw ha aton dapit.
Dida han gibabag-uhi nga impormasyon tikang han ahensya nga iginpagawas yana nga gab-i, mayda lima ka tawo an bag-o nga positibo han corona virus. Ini nga lima in ngatanan taga-Tarangnan, Samar.
Hinungdan hini, umabot na ha 19 ka tawo an COVID Positive Cases ha Sinirangan Bisayas.
Iginpasabot gihapon han DOH nga negatibo an swab sample ni Tarangnan Mayor Arnel Tan. Manunumduman nga pira na ka adlaw nga naka home isolation an alkalde dara kay iginka-urusa man hiya han iba nga natapnan han virus.
An DOH in waray pa maghatag hin kadugangan nga detalye hini nga mga bag-o nga natapnan, pero ira ginseguro nga magpapasabot hira hin mga impormasyon kasumpay han bag-o nga Positive Cases.
Dida gihapon han latest update han DOH, umabot na ha 856 ka tawo an Suspected Cases ha bug-os nga Rehiyon Otso tobtob yana nga adlaw. # (KEVIN SIOSANA)


text:
Probinsya nin Pyongan
An probinsya nin Pyongan o Pyeong-an ([pʰjʌŋ.an.do], Koreano: 평안도; Hanja: 平安道) iyo saro sa Walong Probinsya nin Korea kaidtong Dinastiyang Joseon. An Pyeong'an iyo mahihiling sa norte-solnopan nin Korea. An kapitolyo kan probinsya iyo an Pyeongyang (ngunyan iyo an Pyongyang, Norteng Korea).
Panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]
- An Pyongan travel guide gikan sa Wikivoyage
- Seoul City history article on Hanseong and 22 other late 19th-century districts (in Korean)


text:
Zamboanga del Norte
An Zamboanga del Norte usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Peninsula han Zamboanga nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Dipolog ngan an probinsya sapit han Zamboanga del Sur ngan Zamboanga Sibugay ha salatan ngan Misamis Occidental ha sidlangan. An Dagat Sulu nahamutang ha kanawayon o amihanan-katundan han Zamboanga del Norte.
Katawhan ngan Kultura[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ekonomiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Zamboanga del Norte ginbahin ngadto hin karuhaan kag lima (25) nga mga bungto ngan duha (2) nga mga syudad.


text:
Bunay (pagkaon)
An mga bunay gingagawas han mga babaye nga mga hayop han damo nga durudilain nga mga species, lakip han katamsihan, mga reptilya, mga ampibyan, ngan han kaisdaan, ngan ginkakaon han katawhan han pipira na kayukot ka mga tuig.[1] Iton bunay hit tamsi ngan reptilya in naglalakip hin nagpapasalipod nga parot hit buany, albumen (busag), ngan vitellus o egg yolk (pula), ngan aada ha sulod hin durudilain nga magnipis nga membrane. An kadam-an nga ginkakaon amo an bunay han manok, pato, pugo, ngan isda, pero an bunay han manok amo an agsob ginkakaon han tawo.
An pula han bunay han bug-os nga buhay in puno hin protina ngan choline,[2] ngan in gingagamit ha pagluto. Tungod han sulod nga protina, an Departamento han Agrikultura han Estados Unidos in ginlakip an mga bunay ha mga Karne ha sulod han Piramida han Pagtugway hit pagkaon.[3] Pero bisan masustansya it bunay, mayda ginhapon ini masesering nga kadelikadohan ha panlawas tungod han kalidad han bunay, paghipos, tagsa-tagsa nga allergy ngan hitaas an iya cholesterol.
Iton pagpapabunay hit manok ngan iba pa nga namumunay nga hayop in ginbubuhat ha bug-os nga kalibutan, ngan an produksyon panmasa hit bunay hit manok in industriya pankalibutanon. Han 2009, ginbabanabanahan nga 62.1 milyones metric tonelada nga mga bunay in nahimo ha bug-os nga kalibutan tikang ha 6.4 bilyon nga ugang.[4] Mayda durudilain nga mga isyu han pagkakadurudilain han panrehiyonal nga demand ngan karuyag, ngan kanan yana mga debate hiunong han mga paagi han mass production. Gindidire han Unyon Europeo han paggamit han battery husbandry han kamanokan.
Ginkakaon an bunay nga fertilized ngan diri fertilized.
PinanbasaranIgliwat
- ↑ Kenneth F. Kiple, A Movable Feast: Ten Millennia of Food Globalization (2007), p. 22.
- ↑ Howe, Juliette C.; Williams, Juhi R.; Holden, Joanne M. (March 2004). "USDA Database for the Choline Content of Common Foods" (PDF). United States Department of Agriculture (USDA): 10. Ginhipos tikang han orihinal (PDF) han 2010-12-05. Ginkuhà 2014-12-20. Cite journal requires
|journal=(help)
- ↑ Agricultural Marketing Service. "How to Buy Eggs". Home and Garden Bulletin. United States Department of Agriculture (USDA) (264): 1.
- ↑ [1] WATT Ag Net – Watt Publishing Co


text:
Joan Enric Vives i Sicília
Hi Joan Enric Vives i Sicília (natawo Hulyo 24, 1949) amo iton yana nga Obispo han Urgell ngan ex officio nga igkasi-Prinsipe han Andorra. Ginpili hiya ngan ginbutang hini nga puwesto han Mayo 12, 2003, nagsaliwan kan Joan Martí Alanis.
Kinabuhi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Natawo hi Joan Enric Vives i Sicília han 1949 ha Barcelona ngan hiya an ikatulo nga lalaki nga anak ni Francesc Vives i Pons ngan ni Cornèlia Sicília Ibáñez, nga mga gagmay nga mga parabaligya hin retail. Sinmakob hiya han seminaryo han 1965 ngan nag-aram hin Humanities, Pilosopiya ngan Teyolohiya. Han 1974 gin-ordenar nga padi hi Vives ha iya tuminongnong nga parokya nga Sta. Maria del Taulat de Barcelona. Ginnominar hiya nga Kabulig nga Obispo han Barcelona (ngan Titulado nga Obispo han Nona) dida han 1993 ngan Coadjutor nga Obispo han Urgell han 2001 ni Papa Juan Pablo II. Han pagretiro han nag-una ha iya nga obispo nga hi Joan Martí Alanis han 2003, sinmunod hiya komo Obispo han Urgell dida han 12 han Mayo 2003, ngan tikang dida gihapon hiya nagin Igkasi-Prinsipe han Andorra. Dida han 10 han Hulyo 2003 gintuman niya an iya konstitusyonal nga paghurar komo bag-o nga Igkasi-Prinsipe han Andorra ha Casa de la Vall, Andorra la Vella. Ginpasaka hi Vives i Sicília ngadto han dungog hin pagka-arsobispo komo personal nga titulo ni Papa Benedicto XVI han Marso 2010.[1]
Mga dungog ha langyaw[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Portugal : Gran nga Krus han Orden ni Cristo (2010)[2]
Kitaa Gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Rinuncie e Nomine — Elevazione alla Dignità Arcivescovile Ad Personam del Vescovo di Urgell (Spagna) e Coprincipe di Andorra" (ha Initalyano). Holy See Press Office. 2010-03-19. Ginkuhà 2010-03-20.CS1 maint: unrecognized language (link)[dead link]
- ↑ Websayt han Pagkamangulo Portuges, Mga orden search form : igmakinilya an "Joan-Enric Vives i" ha "nome", ngan igklik an "Pesquisar"


text:
Kaliningrad
An Kaliningrad o kundi man Kaliningrado (Rinuso: KaлиHиHrpaд, IPA: [kəlʲɪnʲɪnˈɡrat], ha kaagi Inaleman: Königsberg, Pinolako: Królewiec,[1] Lithuanian: Karaliaučius, Czech: Královec, Kinatsila: Kaliningrado, Ininglis: Kaliningrad) amo an gidako-i nga syudad ngan sentro hin pagdumara han Kaliningrad Oblast, usá nga Ruso nga exclave dida ha Dagat Baltiko. Sumala han 2010 nga Census, an kamolupyohan han Kaliningrad 431,902.[2]
Nahamutang iní ha butnga han Polonya ngan Lithuania, nga yana kabahin han Unyon Europeo. Han Matugnaw nga Gyera an Kaliningrad importante ha estratehiya. Katapos han de facto nga pag-anexar han teritoryo, an mga Sovietika nga nagdudumara naghimo hin bag-o nga syudad nga nagpara han kadam-an han mga sumpay nga makasaysayan han daan nga syudad. Ha pipira nga mga distrito, mayda pipira nga mga monumento nga tikang ugsa-han-gera nga nagpapabilin.
Mga pinambasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Andree, Karl (1831) (in German). Polen: in geographischer, geschichtlicher und culturhistorischer Hinsicht. Leipzig: Verlag von Ludwig Schumann. pp. 218. https://archive.org/details/bub_gb_xgUEAAAAYAAJ.
- ↑ Russian Federal State Statistics Service (2011). "Bcepoccийckaя пepeпиcb HaceлeHия 2010 roдa. ToM 1" [2010 All-Russian Population Census, vol. 1]. Bcepoccийckaя пepeпиcb HaceлeHия 2010 roдa [2010 All-Russia Population Census] (ha Russian). Federal State Statistics Service.
- CS1 Russian-language sources (ru)
- Mga barasahon nga mayda Rinuso-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Inaleman-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Pinolako-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Lithuanian-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Czech-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Kinatsila-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Ininggles-nga pinulongan nga sinurat
- Mga syudad ngan mga bungto ha Kaliningrad Oblast
- Mga turók
- Kaliningrad
- Kaliningrad Oblast
- Mga syudad, bungto, baryo han Rusya


text:
Amyema dilatipes
An Amyema dilatipes in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Bryan Alwyn Barlow. An Amyema dilatipes in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema dolichopodum
An Amyema dolichopodum in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni B.A. Barlow. An Amyema dolichopodum in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema eburna
An Amyema eburna in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Bryan Alwyn Barlow, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni B.A. Barlow. An Amyema eburna in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. W ...
Amyema edanoi
An Amyema edanoi in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Elmer Drew Merrill, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni B.A. Barlow. An Amyema edanoi in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. W ...
Amyema enneantha
An Amyema enneantha in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni B.A. Barlow. An Amyema enneantha in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema fasciculata
An Amyema fasciculata in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Bi., ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Dans. An Amyema fasciculata in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini su ...
Amyema finisterrae
An Amyema finisterrae in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Danser. An Amyema finisterrae in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema fitzgeraldii
An Amyema fitzgeraldii in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni William Faris Blakely, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Danser. An Amyema fitzgeraldii in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loran ...
Amyema friesiana
An Amyema friesiana in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Schumann, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Danser. An Amyema friesiana in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini ...
Amyema gaudichaudii
An Amyema gaudichaudii in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Dc., ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Tieghem. An Amyema gaudichaudii in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hi ...
Amyema gibberula
An Amyema gibberula in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Tate, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Danser. An Amyema gibberula in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Nag-uusahan ng ...
Amyema glabra
An Amyema glabra in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Karel Domin, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Danser. An Amyema glabra in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini su ...
Amyema gravis
An Amyema gravis in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Danser. An Amyema gravis in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema haematodes
An Amyema haematodes in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Otto Karl Anton Schwarz, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Danser. An Amyema haematodes in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranth ...
Amyema haenkeana
An Amyema haenkeana in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Schult., ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Danser. An Amyema haenkeana in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini ...
Amyema halconensis
An Amyema halconensis in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Elmer Drew Merrill, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Danser. An Amyema halconensis in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthace ...
Amyema hastifolia
An Amyema hastifolia in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Ridley, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Danser. An Amyema hastifolia in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini ...
Amyema herbertiana
An Amyema herbertiana in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Bryan Alwyn Barlow. An Amyema herbertiana in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema hexameres
An Amyema hexameres in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Danser, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni B.A. Barlow. An Amyema hexameres in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray h ...
Amyema hexantha
An Amyema hexantha in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Elmer Drew Merrill, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni B.A. Barlow. An Amyema hexantha in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthacea ...
Amyema hilliana
An Amyema hilliana in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni William Faris Blakely, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Danser. An Amyema hilliana in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. ...
Amyema incarnatiflora
An Amyema incarnatiflora in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Danser. An Amyema incarnatiflora in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema irrubescens
An Amyema irrubescens in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni B.A. Barlow. An Amyema irrubescens in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema kebarensis
An Amyema kebarensis in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Bryan Alwyn Barlow. An Amyema kebarensis in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema longipes
An Amyema longipes in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Danser, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni B.A. Barlow. An Amyema longipes in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hin ...
Amyema lucasii
An Amyema lucasii in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni William Faris Blakely, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Danser. An Amyema lucasii in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. W ...
Amyema luzonensis
An Amyema luzonensis in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Danser. An Amyema luzonensis in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema melaleucae
An Amyema melaleucae in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Friedrich Anton Wilhelm Miquel, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Tieghem. An Amyema melaleucae in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga ...
Amyema microphylla
An Amyema microphylla in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni B.A. Barlow. An Amyema microphylla in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema miquelii
An Amyema miquelii in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Friedrich Anton Wilhelm Miquel, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Tieghem. An Amyema miquelii in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Lor ...
Amyema nestor
An Amyema nestor in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Spencer Le Marchant Moore, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Danser. An Amyema nestor in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. ...
Amyema nickrentii
An Amyema nickrentii in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Barcelona & Pelser. An Amyema nickrentii in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema novae-brittaniae
An Amyema novae-brittaniae in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Danser. An Amyema novae-brittaniae in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema pachypus
An Amyema pachypus in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Danser. An Amyema pachypus in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema plicatula
An Amyema plicatula in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Danser. An Amyema plicatula in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema polillensis
An Amyema polillensis in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Danser. An Amyema polillensis in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema polytrias
An Amyema polytrias in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Danser. An Amyema polytrias in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema preissii
An Amyema preissii in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Friedrich Anton Wilhelm Miquel, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Tieghem. An Amyema preissii in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Lor ...
Amyema pyriformis
An Amyema pyriformis in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni B.A. Barlow. An Amyema pyriformis in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema quandang
An Amyema quandang in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Lindley, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Tieghem. An Amyema quandang in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Nag-uusahan ...
Amyema quaternifolia
An Amyema quaternifolia in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Bryan Alwyn Barlow. An Amyema quaternifolia in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema queenslandica
An Amyema queenslandica in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni William Faris Blakely, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Danser. An Amyema queenslandica in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Lor ...
Amyema rhytidoderma
An Amyema rhytidoderma in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni B.A. Barlow. An Amyema rhytidoderma in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema rigidiflora
An Amyema rigidiflora in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Danser. An Amyema rigidiflora in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema sanguinea
An Amyema sanguinea in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Ferdinand von Mueller, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Danser. An Amyema sanguinea in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthacea ...
Amyema scheffleroides
An Amyema scheffleroides in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni B.A. Barlow. An Amyema scheffleroides in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema seriata
An Amyema seriata in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Elmer Drew Merrill, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni B.A. Barlow. An Amyema seriata in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. ...
Amyema squarrosa
An Amyema squarrosa in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Danser. An Amyema squarrosa in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema strongylophylla
An Amyema strongylophylla in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni Danser. An Amyema strongylophylla in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Amyema subcapitatum
An Amyema subcapitatum in uska species han Magnoliopsida nga ginhulagway ni B.A. Barlow. An Amyema subcapitatum in nahilalakip ha genus nga Amyema, ngan familia nga Loranthaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.


text:
Kaarangay:Mga namatay han 890 nga dekada UC
Mga tawo nga namatay han 890 nga dekada UC.
Kitaa gihapon: Mga natawo han 890 nga dekada UC.
Mga ubos-nga-kaarangay
Ini nga kaarangay mayda han mga nasunod nga 10 nga mga ubos-nga-kaarangay, tikang hin 10 nga kabug-osan.
#
- Mga namatay han 890 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 891 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 892 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 893 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 894 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 895 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 896 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 897 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 898 UC (waray sulod)
- Mga namatay han 899 UC (waray sulod)


text:
Isumat.com/9:09AM, Abril 7, 2021
Gintotoohan nga problema ha pamilya an nakagduso hin usa nga drayber hin traysikol ha Cabucgayan, Biliran nga tiwasan an iya kinabuhi.
Dida han report han Cabucgayan PNP Station, ginkilala an biktima nga hi Jimmy Hingoy, 36 anyos, inasaw-an, ngan residente han Brgy Bunga, Cabucgayan.
Dida han inisyal nga imbestigasyon, napa-usa an mga anak han biktima nga pira na ka oras nga waray gagawas han kwarto an ira tatay, sanglit ginpwersa pag-abri an portahan ngan nakit-an nga nabitay an lawas ni Jimmy.
Gintalinguha nga madara ha hospital an biktima pero gindeklarar nga dead on arrival.
Sumala han pamilya han biktima, nag problema hi Hingoy tungod kay waray na umuli ha ira panimalay an iya asawa.
Nagpahayag an mga imbestigador nga waray nira nakita nga foul play dida han panhitabo.
Hadin nag-agi nga semana, tulo nga mga daragita an nagpakamatay ha magkalainlain nga parte han Leyte tungod hin pagbusa-i han kag-anak ngan depression. #


text:
Arkeyolohiya
An arkeyolohiya amo an pag-aram hin katawhan nga mga kultura pinaagi han pagkuha, dokumentasyon, ngan pag-analisar han mga materyal nga nahabilin ngan data ha libong, upod an arkitektura, mga artifact, mga biofact, mga kabilin hin tawo, ngan lantaw han katunaan. An mga ungara han arkeyolohiya amo an pagdokumento ngan pag-esplikar han katinikangan ngan pagpadukwag han kultura hin katawhan, pag-entyende han kaagi kultural, pagsaysay han ebolusyon kultural, ngan pag-aram hin pamatasan han katawhan ngan ekolohiya, para han mga sosyudad prehistoriko ngan sosyudad hin kaagi ngan kasaysayan.
Bataan
Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray An Bataan usa nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga naglalakip han bug-os nga Peninsula han Bataan ha Luzon. An lalawigan lakip han Butnga nga Luzon nga rehiyon. An kapital han Bataan amo an Syudad han Balanga ngan ginsasapitan ini han mga lalawigan han Zambales ngan Pampanga ha amihanan. An peninsula naatubang han Dagat Tsina Salatan ha katundan ngan nagtatak-op han Bahia han Manila, ha sidlangan. An Pakig-away ha Bataan kilalado ha kaagi ngan kasaysayan nga usa han mga kataposan nga p ...
Francisco Dagohoy
Hi Francisco Dagohoy, usa nga Bol-anon nga namuno han gimaiha-i nga rebelyon ha kaagi ngan kasaysayan han Pilipinas. Nahinabo ini nga rebelyon ha isla han Bohol tikang han 1744 hangtod 1829 patok han gobyerno kolonyal nga Espanyol.
Oda Nobunaga
Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray Hi Oda Nobunaga usa nga importante nga daimyo dida han Sengoku nga panahon han kaagi ngan kasaysayan han Hapon. Anak hiya ni Oda Nobuhide, usa nga menor nga warlord mga mayda gamay nga mga tinatag-iyahan nga katunaan ha Owari nga probinsya. Usa nga kinabuhi hin nagpipinadayon nga conquista militar an kinabuhi ni Nobunaga, nga ha urhe nagresulta han pagconquista han kadam-an nga bahin han Hapon ugsa han iya kamatayon dida han 1582.
Subic, Zambales
An Subic usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han Zambales, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 63.019 ka tawo ha 13.882 nga mga panimalay. Amo ini an kasanhi nga lugar han usa han mga gidako-i nga mga base militar han US ha gawas han mainland han Estados Unidos, nga amo an Subic Bay Naval Base.
Polonya
An Polonya) usa nga nasod nga nahamutang ha Butnga nga Europa. Nahamutang ini ha butnga han Alemanya ha katundan, han Republika Tseka ngan Eslovakya ha salatan, Ukranya ngan Bielorrusya ha sinirangan, ngan han Dagat Baltic, Lituanya, ngan Rusya ha amihanan. Iton Polonya nagsasaro hin katubtoban ha kadagatan upod han Dinamarka ha Dagat Baltic. Warsovya an kapital han nasod. An Polonya nagin api han Unyon Europeo tikang han Mayo 1 2004. An estado Polako gintukod hin sobra 1.000 ka tuig hadto ha ilarom han Dinastiya Piast, ngan nakaabot han bulawanon nga panahon dida han harani han kataposan ...
Santo Tomas, Pampanga
An Santo Tomas usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 32.695 ka tawo ha 6.375 nga mga panimalay.
Papa Pío XII
Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray Hi Papa Pío XII, natawo nga Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli, naghadi komo Papa han Singbahan Katoliko ngan soberano han Syudad han Vaticano tikang han Marso 2, 1939 tubtob han iya kamatayon han 1958. An iya pamuno han Simbahan Katoliko dida han panahon han Ikaduha nga Gera han Kalibotan ngan An Holokausto, nagpapabilin nga himangrawon hin nagpapadayon nga kontrobersya ha kaagi ngan kasaysayan. Ugsa han pagkorona ha iya komo papa, hi Pacelli nagsirbe komo padi, papal nuncio, ngan Kardi ...
Toledo, Espanya
An Toledo usá nga syudad nang munisipyo nga nahamutang ha kabutngaan han Espanya; amo iní an pamunuan han lalawigan han Toledo ngan han komunidad autonoma han Castilla–La Mancha. Gindeklara an Toledo nga usá nga World Heritage Site han UNESCO han 1986 tungod han dako nga nahipabilin hini ha mga monumento ngan kultura. Kilaldo an Toledo nga "Syudad Imperyal" tungod kay amo iní an prinsipal nga lugar han korte ni Carlos I han Espanya, ngan tinatawag gihapon iní nga "Syudad han Tuló nga mga Kultura" tungod han mga impluwensya han kultura han mga Kristohanon, Muslim, ngan Hudeo nga naipakita h ...
Dapitan
An Syudad han Dapitan usa nga ikaduha nga klase nga syudad ha lalawigan o probinsya han Zamboanga del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini may populasyon nga 68.178 ka tawo ha 13.560 nga panimalay. Importante ini ha kaagi ngan kasaysayan han Pilipinas tungod kay amo ini an lugar nga diin an nasodnon nga bayani han Pilipinas nga hi Jose Rizal gin-exilio o gindesterrado ngadto han mga Katsila.
Kaagi kultural
An Kaagi kultural gintampo nga antropolohiya ngan historya ha pagkita han popular nga tradisyon pankultura ngan interpretasyon han kultrua han historikal nga eksperensya.


text:
TACLOBAN CITY – Ha ika-duha nga termino ni Richard Gomez kumo Mayor han Ormoc City, ginlatag niya an target nga mga proyekto han iya administrasyon ha sakob han 3 katuig.
Usa na dinhi an problema ngan paggamit han plastics ha nasabi nga syudad.
Sanglit sumala kan Mayor Gomez, igba-ban niya an paggamit hini. Pag-abot han tuig 2021, waray na magamit hin plastic ha Ormoc City.
Syahan na dinhi, gin iimplementar na ha Ormoc an ‘No Plastic Day’ ha adlaw han myerkules ngan sabado.
Siring ni Gomez, mas papakusgon niya an livelihood programs, mga produkto han panturismo, maglunsar hin mas damo pa nga health and welness programs, limpyuhon an national highways ha mga nag iillegal parking ngan mag upay pa nga ordinansa para ha mga Ormocanon.
Mababaruan nga nakit-an an pagbabag-o ha syudad han Ormoc han lumingkod hi Gomez kumo alkalde.


text:
Tsina
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Ini nga barasahon mahiunong han sibilisasyon han Tsina. Para han estado nga tinatawag nga Tsina, kitaa an Kanan Katawhan Republika han Tsina. Para han estado nga tinatawag nga Taiwan, kitaa an Republika han Tsina. Para hin iba pa nga mga paggamit kitaa an Tsina (pansayod)
An Tsina usa nga maiha na nga sibilisasyon nga an mga katubtuban ada hin dako nga dapit ha Sinirangan nga Asya.
Han 1949, ha katapos hin dako nga pag-away dida han Gyera Sibil han Tsina, duha nga politikal nga mga entidad an ginmawas nga mayda "Tsina" ha ira mga ngaran:
- An Kanan Katawhan Republika han Tsina, nga gintukod han 1949, nga kilalado hin halipot nga China, nga amo an kagamhanan ha kontinental nga Tsina ngan an naglulugaring-hin-pagdumara nga mga teritoryo han Hong Kong (tikang han 1997) ngan Macau (tikang han 1999).
- An Republika han Tsina nga gintukod han 1911 ha kontinental nga Tsina, nga yana tinatawag nga Taiwan, nga an kagamhanan naglalakip han mga kapurupod-an han Taiwan, Penghu, Kinmen, ngan Matsu.
An Tsina amo an usa han mga gimaiha-i nga nagpapadayon nga mga sibilisasyon han kalibutan[1] ngan ha dako nga bahin han naglabay ka duha nga mga yukot nga tuig usa han mga gidako-i ngan mga abansado o nahauna nga mga sibilisasyon ha kalibutan, tubtob han dekada han 1850 nga diin waray ini makaabot han industryal nga rebolusyon. Ha pagsunod hini, an imperyalismo, mga panggubat o mga gyera ngan mga gyera sibil nakaguba han nasod ngan han ekonomiya tubtob han kataposan han gyera sibil han 1949. Han mga 1950 nga dekada, an pagbalhin ha mga polisiya hin ekonomiya ha Republika han Tsina (Taiwan) nagbalhin han purô ngadto hin madukwag nga ekonomiya nga industryalisado nga oriented ha teknolohiya. Ini nahimo nga usa han mga sinisiring nga Upat nga Asyano nga mga Tigre upod han Hong Kong, Salatan nga Korea ngan Singapura. Ha kontinental nga Tsina, han mga 1970 nga dekada, an mga reporma nga kilalado nga Upat nga Pagmodernisar nagmodernisar han pag-uma, han industriya, han teknolohiya, ngan defensa, nga ha urhe naghimo han Kanan Katawhan Republika ngadto hin usa han mga dagko nga kagamhanan.[2][3][4][5][6] An Tsina ginkikita nga tinikangan hin damo nga dagko nga mga imbento.[7] Ini gihapon mayda han usa han mga gimaihai nga paagi hin pagsurat.
Ha kaagi, an kultural nga impluwensya han Tsina inmabot han bug-os nga Sinirangan nga Asya, nga diin an Tsino nga relihiyon, mga pamatasan, ngan mga paagi hin pagsurat gin-gamit ha dirudilain nga mga katubtoban han mga hagrani nga nasod sugad han Hapon, Korea ngan Vietnam.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "What Is a Culture ?". Ginhipos tikang han orihinal han 2010-01-07. Ginkuhà 2010-02-27.
- ↑ CIA – The World Factbook – China. Accessed November 26, 2009.
- ↑ "Professor M.D. Nalapat. Ensuring China's "Peaceful Rise". Accessed January 30, 2008". Ginhipos tikang han orihinal han January 10, 2010. Ginkuhà February 27, 2010.
- ↑ Dahlman, Carl J; Aubert, Jean-Eric. China and the Knowledge Economy: Seizing the 21st Century, WBI Development Studies. World Bank Publications. Accessed January 30, 2008.
- ↑ The Real Great Leap Forward. The Economist. Sept 30, 2004
- ↑ "Chris Patten. Comment & Analysis: "Why Europe is getting China so wrong", Financial Times. Accessed January 30, 2008". Ginhipos tikang han orihinal han March 5, 2008. Ginkuhà February 27, 2010.
- ↑ Haggett, Peter. [2001] (2001). Encyclopedia of World Geography, Volume 23. Edition 2, illustrated. Marshall Cavendish publishing. ISBN 0-7614-7289-4, 9780761472896. p 37. p 2836.


text:
Felipe II han Espanya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Felipe II (21 Mayo 1527 – 13 Septyembre 1598), nga gin-agnayan "nga Mahuyo" (Kinatsila: el Prudente), amo an Hadì han Espanya[lower-alpha 1] (1556–98), Hadì han Portugal (1581–98, ha ngaran nga Felipe I, Filipe I),[1] Hadì han Napoles ngan Sicilia (nga-duhá tikang han 1554), ngan jure uxoris nga Hadì han Inglaterra ngan Irlanda (didâ han iya pagka-asawa kan Reyna Mary I tikang 1554–58).[2] Hiyá gihapon an Duke han Milan.[3] Tikang han 1555, hiyá an ginoó han Napulo-kag-Pito nga mga Lalawigan han Nederlandes.
Kilalado hiyá ha Espanya nga "Felipe el Prudente" ('"Felipe nga Mahuyo'"), an iya imperyo naglakip hin mga teritoryo ha tagsa kontinente nga nasabtan han mga Europeo, upod an Pilipinas nga gin-ngaranan ha dungog niya. Didâ han iya paghadì, inmabot an Espanya han kahitas'an han gahom ngan impluwensya hiní. Agsob tinatawag ini nga Bulawanon nga Edad. An darahonon nga, "an imperyo nga diin an adlaw dirì gud natúnod," gin-gamit han panahón ni Felipe ha pagpakita han katubtuban han iya dominyo.
Didâ han paghadì ni Felipe mayda mga lainlain nga pagkabangkarota han estado han 1557, 1560, 1569, 1575, ngan 1596. Bahin nga rasón hiní an pagdeklara hin paglugaring nga naghimò han Repúblika Olandesa han 1581. Usá nga matinuoron nga Katoliko hi Felipe nga kilalado gihapon han pagtirok hin expedisyon ha dagat patok han Protestante nga Inglaterra han 1588, an Armada Espanyol, nga waray magmalinamposon, tungod hin dako nga bahin hin mga bagyo nga mga dagko nga problema ha lohistiko.
Hi Felipe iginpahayag han Venesyano nga embahador nga hi Paolo Fagolo han 1563 nga "may pagkahalipot hin kahimo ngan pagkalidong-hin-nawong, nga mabusagbusag nga azul nga mga mata, baga hin nalabaw nga im-im, ngan baga hin limbahon nga pánit, kundi an iya kahimo ha bug-os nga pagsubay mahusay hin duro." Nagpadayon pagsiring an Embahador nga "Nagsusul-ot hiyá hin panapton nga maupay hin kaangay hin duro, ngan tanan nga iya ginbubuhat may pagkamaupay hin batasan ngan pagdará."[4]
Mga tigaman[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ An Espanya usá nga komposito nga monarkiya, ngan dugang ha pagin ikaduhá nga Felipe nga naghadì han Castilla, hiyá an syahan nga Felipe nga naghadì han Aragón ngan an ika-upat nga Felipe nga naghadì han Navarra.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Ginhahatag gihapon an ngaran nga Felipe ha Kahadto nga Pinortuges
- ↑ Geoffrey Parker. The Grand Strategy of Philip II, (2000)
- ↑ Garret Mattingly. The Armada p. 22, p. 66 ISBN 0-395-08366-4
- ↑ Davis, James C. (1970). Pursuit of Power: Venetian Ambassadors' Reports on Spain, Turkey, and France in the Age of Philip II 1560–1600. New York: Harper & Row. pp. 81–82. https://archive.org/details/pursuitofpower00jame.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- The Grand Strategy of Philip II" Archived 2007-03-10 at the Wayback Machine.
- Letters of Philip II, King of Spain 1592–1597
- Philip II of Spain (King of England)
- Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company. 1913. .
- Philip II Letter, 1578 Dec. 2. From the Collections at the Library of Congress
- King Philip II Grant of Arms, 1566 Nov. 25. From the Collections at the Library of Congress
- Letters of Philip II, King of Spain, 1592–1597 at L. Tom Perry Special Collections, Brigham Young University
- Paul IV letter to Philip II, MSS 8489 at L. Tom Perry Special Collections, Brigham Young University
- Angay ighubad
- Mga barasahon nga mayda Kinatsila-nga pinulongan nga sinurat
- Webarchive template wayback links
- Espanya
- Biyograpiya
- Mga natawo han 1526
- Mga namatay han 1598
- Habsburgo
- Mga Espanyol nga monarka
- Mga hadi han Sicilia
- Mga Portugues nga monarka
- Mga konde han Flanders
- Mga konde han Hainaut
- Mga konde han Holland
- Mga duque han Brabant
- Mga duque han Milano
- Knights of the Garter
- Knights of the Golden Fleece
- Kings consort
- Eighty Years' War (Persons)
- Counter Reformation
- House of Tudor
- Mga monarka han Espanya


text:
Calabarzon
An CALABARZON usa han mga rehiyon han Pilipinas. Gindesignar gihapon ini nga Rehiyon IV-A ngan an rehiyonal nga kapital hini amo an Syudad han Calamba ha Laguna. An rehiyon nahabug-os hin lima nga mga lalawigan, nga amo an: Cavite, Laguna, Batangas, Rizal, ngan Quezon. An ngaran han rehiyon usa nga acronym han mga ngaran han hini nga mga lalawigan.
Nahamutang it rehiyon ha habagatan o salatan-katundan nga Luzon, ha salatan ngan katundan han Metro Manila ngan amo ini an rehiyon nga mayda han ikaduha nga pinakadako an populasyon.
An CALABARZON ngan MIMAROPA han una usa la nga rehiyon nga amo an Salatan nga Katag-alogan, hangtod han pagbulaga hini han 2002. An Palawan ha pagtika-iha ginbalhin tikang ha MIMAROPA ngadto han Katundan nga Kabisay-an, nga nagbalhin han MIMAROPA ngadto han MIMARO.
An Ehekutibo nga Sugo No. 246, han Oktubre 28, 2003, nagdesiganr han Syudad han Calamba nga amo an sentro han rehiyon han CALABARZON.
Politikanhon nga Pagbahinbahin[igliwat | Igliwat an wikitext]
¹ An Syudad han Lucena usa nga urbanisado hin duro nga syudad; an mga istadistika hini waray ginlakip han mga istadistika han Quezon.
Mga Lakip nga Syudad[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Syudad han Antipolo, Rizal
- Syudad han Batangas, Batangas
- Syudad han Calamba, Laguna
- Syudad han Cavite, Cavite
- Syudad han Lipa, Batangas
- Syudad han San Pablo, Laguna
- Syudad han Santa Rosa, Laguna
- Syudad han Tagaytay, Cavite
- Syudad han Tanauan, Batangas
- Syudad han Trece Martires, Cavite


text:
Sasmuan
An Sasmuan (nga han una ginsurat ha pormal nga Sexmoan ha Espanyol nga ortograpiya) usa nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 23,359 ka tawo ha 4,343 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Sasmuan ginbahin ngadto hin napulo kag duha (12) nga mga baranggay.
- Batang 1st
- Batang 2nd
- Mabuanbuan
- Malusac
- Santa Lucia (Pob.)
- San Antonio
- San Nicolas 1st
- San Nicolas 2nd
- San Pedro
- Santa Monica
- Santo Tomas
- Sebitanan


text:
Isumat.com/Hunyo 9, 2021
Iginbuyagyag han Philippine National Police nga mayda na iginsalawad nga mga kaso kontra han mga kapulisan nga nahidabi dida han insidente kun diin namatay hi Calbayog Mayor Ronaldo Aquino ngan upat pa nga iba hadton Marso 8, 2021.
Ini an nasabutan dida han gindumara nga public hearing han senado yana nga adlaw (Hunyo 9) mahitungod hini nga panhitabo.
Ha notisya han Philippine Daily Inquirer, nagsering hi PNP Deputy Director for Operations Maj General Alfred Corpuz nga tulo ka ihap hin homicide ngan frustrated homicide nga mga kaso an iginsalawad ha Calbayog City Prosecutors Office hadton Abril 16. Ini nga mga kaso in kontra kanda Lt Col Sucayre, Major Tan ngan Lt Armesa tungod han kamatay ni Aquino ngan duha han iya kaupdanan.
Iginsumat gihapon ni Corpuz nga ginpasakaan hin murder case hi Mark Aquino (anak han alkalde), ug hi Cpl Rosales dara han pagkamatay nira Major Tabada ngan Sgt Laoyon. Gin-akusaran hira Mark nga amo an nagpusi han duha nga kapulisan.
Hi Mark Aquino in mahugot nga nagdiwara hini nga akusasyon.
An kampo ni Aquino in nagdidig-on nga gin-ambush hira han grupo han kapulisan, pero an PNP-Region 8 in nagsering nga misencounter an nahitabo ngan mayda lehitimo nga operasyon an mga operatiba didto han lugar hadto nga panahon.
Samtang ginsusurat ini nga report, nagpapadayon an hearing ha senado.#