text:
An Enteric Nervous System—“Ikaduha nga Utok” han Lawas?
PIRA an imo utok? Kon an imo baton “usa,” husto ka. Pero may iba pa nga mga nervous system ha imo lawas. An usa nga sistema han mga neuron nga komplikado hinduro amo an enteric nervous system (ENS) nga gintatawag han pipira nga syentista nga “ikaduha nga utok.” Nahimumutang ini, diri ha imo ulo, kondi kadak-an ha imo tiyan.
Kinahanglan hin daku gud nga koordinasyon ngan pangalimbasog basi mahimo han lawas an pagkaon nga enerhiya. Salit, husto gud nga gindisenyo an utok ha pagtoka ha ENS han kadam-an nga buruhaton ha pagtunaw han pagkaon.
Bisan kon mas simple gud kay han utok, an ENS duro kakomplikado. Ha tawo, ginbabanabana nga ginkukompwesto ito hin 200 tubtob 600 ka milyon nga neuron. Inin komplikado nga sistema hin mga neuron aada ha aton sistema han panunaw. Natoo an mga syentista nga kon an trabaho han ENS paghihimoon ha utok, magdakmol gud nga mga ugat an pagkikinahanglanon. Sumala ha libro nga The Second Brain, “mas talwas gud ngan mas kombinyente nga an [sistema han panunaw] mismo an mag-aataman han iya kalugaringon.”
“PABRIKA HIN KEMIKAL”
Basi matunaw an pagkaon, kinahanglan an iba-iba ngan husto gud nga kombinasyon hin mga kemikal nga ginhihimo ha husto nga panahon ngan nahingangadto ha husto nga lokasyon. Hi Professor Gary Mawe angayan nga nagtawag han sistema han panunaw sugad nga “pabrika hin kemikal.” An pagkakomplikado hini urusahon gud hinduro. Pananglitan, an aton tinai may mga selyula nga nakakakilala han klase han kemikal nga aada ha aton ginkakaon o han rasa han pagkaon. Tungod hini, naipapagowa han ENS an husto nga mga enzyme nga nagtutunaw han pagkaon basi magamit han lawas. An ENS importante liwat ha pagkontrol han acidity ngan han iba pa nga kemikal ha pagkaon ngan ha pagpahiuyon han ginkikinahanglan nga mga enzyme basi matunaw an pagkaon.
Hunahunaa an sistema han panunaw nga sugad hin mga trabahante ha pabrika nga sunod-sunod nga nagtatrabaho han ira espisipiko nga toka nga kadak-an gin-oorganisar han ENS. Ginsusugo han imo “ikaduha nga utok” an pag-agos han pagkaon pinaagi ha pagpatig-a han kaunoran han tinai. Ginbuburobag-o han ENS an kakusog ngan kaagsob han pagtig-a hini nga kaunoran depende ha panginahanglan basi padayon ngan organisado an paggana han sistema.
An ENS naghahatag liwat hin proteksyon ha sistema. An imo ginkaon posible nga may nakakadaot nga mga bakterya. Diri urusahon nga mga 70 tubtob 80 ka porsyento han imo mga lymphocyte cell—nga importante ha imo imyunidad—an aada ha imo tiyan! Kon damu an kagaw han imo ginkaon, puprotektaran han ENS an imo lawas pinaagi ha pagpatig-a han kaunoran han imo tinai basi maigawas an ngatanan nga nakakadaot ha imo pinaagi ha pagsuka o pag-uro-uro.
MAOPAY NGA KOMUNIKASYON
Bisan kon an ENS baga hin nagios nga bulag ha utok, ini nga duha may permanente nga komunikasyon. Pananglitan, an ENS may bahin ha pag-regulate han mga hormone nga nagsusumat ha utok kon san-o makaon ngan kon ano kadamu an sadang kaunon. An mga selyula hito nagsusumat liwat ha utok kon busog ka na, salit posible maghingasuka ka kon sobra an imo makaon.
Bisan antes mo pa mabasa ini nga artikulo, bangin naghunahuna ka nga may koneksyon an imo tiyan ha imo utok. Pananglitan, naobserbaran mo ba nga an pipira nga fatty food baga hin nakakapalipay ha imo? Tungod ini kay sumala han mga pagsaliksik, an ENS nagpapadara ha utok hin mga kemikal nga nakakapalipay o nakakapaopay han pag-abat. Bangin ini an rason kon kay ano nga damu an naruruyag pagkaon han gintatawag nga “comfort food” kon istres hira. Gin-aadman han syensya kon paonan-o mapapagios an ENS ha artipisyal nga paagi basi matambal an depresyon.
Usa pa nga paagi han komunikasyon han utok ngan han sistema han panunaw amo an paglain han aton tiyan. Ini an posible mahitabo kon ginpapasimang han ENS an dugo tikang ha tiyan kon naiistres an utok. An usa pa nga puydi mahitabo amo an paghingasuka, tungod kay kon istres an usa, ginsusugo han iya utok an ENS nga bag-uhon an normal nga pattern han panig-a han tiyan. Sumala ha mga eksperto, ini nga komunikasyon han utok ngan tiyan baga hin amo liwat an basihan nga sugad hin may natural nga pag-abat an tiyan.
Bisan kon an ENS mahimo magin hinungdan han sugad nga mga pag-abat, diri ito makakahunahuna o makakagdesisyon para ha imo. Karuyag sidngon, an ENS diri utok. Diri ito makakabulig ha imo ha pagkomposo hin kanta, pagkwenta, o paghimo hin asaynment. Bisan pa hito, padayon nga nahipapausa an mga syentista han pagkakomplikado hinin urusahon nga sistema—nga bangin kadak-an han mahitungod hito an diri pa hinbabaroan. Salit ha imo sunod nga pagkaon, undang anay ngan hunahunaa an tanan nga proseso, koordinasyon, ngan komunikasyon nga mahitatabo ha sulod han imo tiyan!


c: text/html

text:
Arkeyolohiya
An arkeyolohiya (tikang han Griyego nga mga pulong apxaίoς = kadaan ngan λόYoς = pulong/yakan/discurso) amo an pag-aram hin katawhan nga mga kultura pinaagi han pagkuha, dokumentasyon, ngan pag-analisar han mga materyal nga nahabilin ngan data ha libong (environmental data), upod an arkitektura, mga artifact, mga biofact, mga kabilin hin tawo, ngan lantaw han katunaan (landscape).
An mga ungara han arkeyolohiya amo an pagdokumento ngan pag-esplikar han katinikangan ngan pagpadukwag han kultura hin katawhan, pag-entyende han kaagi kultural, pagsaysay han ebolusyon kultural, ngan pag-aram hin pamatasan han katawhan ngan ekolohiya, para han mga sosyudad prehistoriko ngan sosyudad hin kaagi ngan kasaysayan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
BULIG PARA HA PAMILYA | MGA BATAN-ON
Kon Paonan-o Aatubangon an Kasubo
AN PROBLEMA
“May duha ako nga sangkay nga pirme la hira an nag-iinupod. Pirme ko nababatian nga malipayon hira. Usa ka beses tumawag ako ha balay han usa ha ira ngan nahituman nga nakadto liwat an usa. Han may bumaton, nababatian ko hira nga nag-iinistorya ngan nagkakaragtatawa. Nabatian ko nga malipayon gud hira, salit nagin mas masurub-on ako!”—Maria. *
Nasubo ka na ba ngan inabat nga baga hin waray naruruyag makigsangkay ha imo? Kon amo, may sagdon an Biblia nga mahimo makabulig ha imo. Kondi tagda anay an pipira nga butang nga sadang mo hibaroan mahitungod ha kasubo.
AN SADANG MO HIBAROAN
Haros ngatanan naabat hin kasubo ha panapanahon. Upod hito an mga tawo nga baga hin kilala. Kay ano? Tungod kay an pagin masurub-on han usa agsob nga diri nadepende ha kadamu han kasangkayan kondi ha klase han kasangkayan. An usa nga baga hin kilala bangin pirme napapalibotan hin mga tawo kondi waray hiya tinuod nga mga sangkay salit masurub-on hiya.
An kasubo mahimo magin peligroso ha kahimsog. Napamatud-an han mga parasaliksik nga nag-usisa han mga resulta han 148 nga pag-aram nga adton diri mahilig makigsangkay usa nga hinungdan han temprano nga kamatayon, “duha ka beses nga mas peligroso ito kay ha sobra nga katambok” ngan “katugbang ha pagsigarilyo hin 15 nga sigarilyo ha usa ka adlaw.”
An kasubo mahimo magresulta nga masayon ka mabiktima. Ha pagkamatuod, tungod ha kasubo bangin makigsangkay ka ha bisan hin-o na la. “Kon masurub-on ka, mahimo ka magin desperado hin atensyon,” siring han usa nga batan-on nga hi Alan. “Bangin maghunahuna ka nga mas maopay nga may maghatag ha imo hin atensyon tikang ha bisan hin-o na la kay ha waray. Ngan mahimo ini magresulta hin peligro.”
Diri pirme solusyon an teknolohiya basi mawara an kasubo. “Puydi ako makagtext o makag-e-mail ha damu nga tawo ha usa ka adlaw kondi duro la gihapon an akon kasubo,” siring han batan-on nga hi Natalie. Ito gihapon an gin-abat han batan-on nga hi Tyler. Hiya nagsiring: “An pag-text pariho hin meryenda, kondi an personal nga pakiistorya pariho hin pangiklop. Nakakabulig an pagmeryenda, kondi kinahanglan mo pa kumaon basi ka mabusog.”
AN IMO MAHIMO BUHATON
Hunahunaa an pinakamaopay. Pananglitan, nakita mo ha usa nga Web site an mga retrato han imo mga kasangkayan ha usa nga parti nga waray ka imbitara. Hito nga takna, puydi mo hunahunaon nga tinuyo nga waray ka imbitara o maghunahuna ka hin mas positibo. Tungod kay diri ka maaram han bug-os nga detalye, kay ano nga maghuhunahuna ka hin negatibo? Lugod, paghunahuna hin mas maopay nga rason kon kay ano nga waray ka maimbitar. Kasagaran nga an nakakapasubo diri an sitwasyon, kondi an imo disposisyon.—Prinsipyo ha Biblia: Proberbios 15:15.
Likyi an paghunahuna hin negatibo. Kon nasusubo, bangin maghunahuna ka, ‘Waray pa gud nag-imbitar ha akon’ o ‘Pirme ako ginlilikyan han mga tawo.’ Kondi kon huhunahunaon mo ini, makakadugang la ini han imo kasubo. An sugad nga panhunahuna magbabalik-balik la: Pag-abat mo waray naruruyag ha imo, tapos ibubulag mo an imo kalugaringon, salit masusubo ka, ngan tungod hito maabat ka nga waray naruruyag ha imo.—Prinsipyo ha Biblia: Proberbios 18:1.
Pakigsangkay ha mas edaran ha imo. Mababasa ha Biblia an mahitungod han kinabuhi ni David nga posible tin-edyer pa la han makilala niya hi Jonatan nga mas magurang ha iya hin 30 ka tuig. Bisan kon daku an diperensya han ira edad, nagin duok hira nga magsangkay. (1 Samuel 18:1) Mahimo liwat ito mahitabo ha imo. “Hinin bag-o la, naapresyar ko nga importante ngay-an an pagkaada kasangkayan nga mas edaran ha akon,” siring han 21 anyos nga hi Kiara. “May-ada ako duok nga kasangkayan nga mas magurang ha akon hin mga dekada, ngan gin-aapresyar ko gud an ira hamtong nga panhunahuna ngan karig-on.”—Prinsipyo ha Biblia: Job 12:12.
Pahimulsi an kapulsanan han pag-usahan. May mga tawo nga nasusubo kon nag-uusahan hira. Kondi diri ka sadang umabat hin sugad hito. Pananglitan, bisan kon makitawo hi Jesus, ginpabilhan liwat niya an kapulsanan han pag-usahan. (Mateo 14:23; Marcos 1:35) Mahimo mo liwat ito buhaton. Imbes nga negatibo nga hunahunaon an pag-usahan, gamita ito ha pagpamalandong ha mga bendisyon nga imo nakakarawat. Hito nga paagi, mas maruruyag an iba nga makigsangkay ha imo.—Proberbios 13:20.
^ par. 4 Ginsaliwnan an iba nga ngaran dinhi hini nga artikulo.


text:
Tutdui an Imo mga Anak
Mga kag-anak, gamita ini nga mga istorya ha pagtutdo ha imo mga anak hin mapulsanon nga mga leksyon tikang ha Biblia.
Introduksyon
An mensahe han libro han Deuteronomio mahimo maggiya ha imo ha pagpadaku han imo mga anak.
An Sekreto nga Makalilipay Hibaroan
An Biblia nagsusumat hin espesyal nga sekreto nga gintatawag nga “an sagrado nga tinago.” Karuyag mo ba hibaroan kon ano ito nga sekreto?
Karuyag ni Rebeca nga Mapalipay hi Jehova
Ano an angay naton buhaton basi masubad hi Rebeca? Basaha an istorya, ngan mahibaro pa mahitungod ha iya.
Hi Rahab Tinoo kan Jehova
Hibaroi kon paonan-o natalwas hi Rahab ngan an iya pamilya han ginbungkag an Jerico.
Ginpalipay Niya an Iya Tatay Ngan hi Jehova
Ano nga saad an gintuman han anak ni Jepte? Paonan-o naton hiya masusubad?
Ginbuhat Pirme ni Samuel Kon Ano an Tama
Paonan-o mo masusubad hi Samuel ngan mabubuhat an tama bisan kon an iba nagbubuhat hin magraot?
Hi David Waray Mahadlok
Basaha inin makaruruyag nga istorya ha Biblia basi hibaroan kon kay ano nga waray mahadlok hi David.
Nasusubo Ka ba Danay Ngan Nahahadlok?
Ano an ginsiring ni Jehova kan Elias han inabat niya nga nag-uusahan la hiya? Ano an imo hibabaroan ha nahitabo kan Elias?
May Mag-opay nga Kasangkayan hi Josia
An Biblia nagsusumat nga nagin makuri gud kan Josia nga himoon an tama. Hibaroi kon paonan-o hiya ginbuligan han iya kasangkayan.
Hi Jeremias Waray Umundang Pag-istorya Mahitungod kan Jehova
Bisan kon gintinawaan & ginkasinahan hi Jeremias han mga tawo, kay ano nga waray hiya umundang pag-istorya mahitungod ha Dios?
Hi Jesus Pirme Nasugot
Diri pirme masayon an pagsunod ha aton mga kag-anak. Hibaroi kon paonan-o makakabulig ha aton an ehemplo ni Jesus.
Nagsurat Hira Mahitungod kan Jesus
Mahibaro mahitungod ha 8 nga parasurat han Biblia nga nakaupod ni Jesus ngan nagsurat mahitungod ha iya.
Waray Gud Mahadlok an Umangkon ni Pablo
Gintalwas hini nga batan-on an kinabuhi han iya uncle. Ano an iya ginbuhat?
Karuyag ni Timoteo nga Bumulig ha mga Tawo
Paonan-o ka magkakaada malipayon nga kinabuhi pariho kan Timoteo?
An Ginhadian nga Magmamando ha Bug-os nga Kalibotan
Ano an mahitatabo kon hi Jesus na an maghadi ha bug-os nga kalibotan? Karuyag mo ba umukoy didto?


text:
Guatemala
An Guatemala (nga an opisyal nga ngaran Republika han Guatemala; ha Kinatsila: República de Guatemala) (tikang han Nahuatl nga pulong nga Quauhtlemallan nga buot sidngon 'lugar hin damo nga kakahoyan') usa nga nasod ha Butnga nga Amerika, nga ginsasapitan ha katundan ngan amihanan han Mehiko, ha sidlangan han Belice ngan han Golfo han Hunduras, ha timugan han Honduras ngan El Salvador ngan ha salatan han Kalawdan Pacifico. Mayda kahaluag nga 108,889 ka kilometro an nasod. An kapital han nasod amo an Syudad han Guatemala.
Mga departamento ngan munisipyo[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An Guatemala ginbahin ngadto hin walo (8) nga rehiyon, karuhaan kag duha (22) nga mga departamento (departamentos) ngan ini ginbahin liwat ngadto hin mga tulo ka gatos katloan kag tulo (332) nga mga munisipyo (municipios).
An mga departamento amo an:


text:
LEKSYON 13
Karuyag ni Timoteo nga Bumulig ha mga Tawo
Hi Timoteo usa nga batan-on nga naruruyag gud bumulig ha mga tawo. Nagkadto hiya ha damu nga lugar basi bumulig ha iba. Tungod hito, nagin malipayon gud an iya kinabuhi. Karuyag mo ba mahibaro mahitungod hito?—
Gintutdoan hi Timoteo mahitungod kan Jehova han iya nanay ngan lola
Hi Timoteo nagdaku ha syudad nga gintatawag nga Listra. Han gutiay pa hiya, gintutdoan hiya mahitungod kan Jehova han iya lola nga hi Loida ngan han iya nanay nga hi Eunice. Han nagtutubo hi Timoteo, karuyag niya buligan an iba nga mahibaro mahitungod kan Jehova.
Batan-on pa la hi Timoteo han ginpakianhan hiya ni Pablo kon karuyag niya umupod ha pagsangyaw ha iba-iba nga lugar. Naruyag gud hi Timoteo! Andam hiya umupod ngan bumulig ha iba.
Nagbiyahe hi Timoteo kaupod ni Pablo ngadto ha usa nga syudad ha Gresya nga gintatawag nga Tesalonica. Basi makaabot ngadto, kinahanglan nira magbaktas hin hirayo ngan sumakay hin barko. Han inabot hira didto, ginbuligan nira an damu nga tawo nga mahibaro mahitungod kan Jehova. Pero may mga tawo nga nasina ha ira ngan karuyag nga kastiguhon hira. Salit kinahanglan nira bumaya ngan magsangyaw ha iba nga lugar.
Paglabay hin pira ka bulan, ginsidngan ni Pablo hi Timoteo nga bumalik ha Tesalonica basi kumustahon an kabugtoan didto. Delikado gud an pagbalik ngadto hito nga syudad kay ginkontra hira didto! Pero kumadto hi Timoteo kay nabaraka hiya ha kabugtoan didto. Binalik hiya kan Pablo nga may maopay nga sumat. Marig-on gud an pagtoo han kabugtoan ha Tesalonica!
Nakaupod ni Timoteo hi Pablo hin damu ka tuig. Usa ka beses, nagsurat hi Pablo nga hi Timoteo an pinakamaopay nga tawo nga iya maipapadara basi buligan an mga kongregasyon. Hinigugma ni Timoteo hi Jehova ngan an mga tawo.
Hinigugma mo ba an mga tawo ngan karuyag mo hira buligan nga mahibaro mahitungod kan Jehova?— Kon oo, magigin malipayon ka gud pariho kan Timoteo!


text:
Leksyon 12
Paonan-o Ka Magigin Duok ha Dios?
1. Ginpapamatian ba han Dios an ngatanan nga pag-ampo?
Gin-aaghat han Dios an ngatanan nga klase hin mga tawo nga magin duok ha iya pinaagi ha pag-ampo. (Salmo 65:2) Pero diri ngatanan nga pag-ampo ginpapamatian, o ginkakarawat niya. Pananglitan, mahimo diri pamatian an pag-ampo han bana nga maraot an pagtratar ha iya asawa. (1 Pedro 3:7) Dugang pa, han an mga Israelita nagpadayon ha pagbuhat hin maraot, waray pamatii han Dios an ira mga pag-ampo. Kondi, pamamatian han Dios an mga pag-ampo bisan hadton nakahimo hin seryoso nga sala kon magbabasol hira. Matin-aw nga an pag-ampo usa ka pribilehiyo.
2. Paonan-o kita sadang mag-ampo?
An pag-ampo bahin han aton pagsingba, salit sadang la kita mag-ampo ha aton Maglalarang, hi Jehova. (Mateo 4:10; 6:9) Ngan tungod kay diri kita hingpit, sadang kita mag-ampo pinaagi ha ngaran ni Jesus kay namatay hiya para ha aton mga sala. (Juan 14:6) Nadiri hi Jehova ha pauroutro, minimorya, o sinurat nga pag-ampo. Karuyag niya nga mag-ampo kita hin kinasingkasing.
Nababatian han aton Maglalarang bisan an hilom nga pag-ampo. (1 Samuel 1:12, 13) Gin-aaghat kita niya nga mag-ampo ha ngatanan nga higayon
3. Kay ano nga nagkakatirok an mga Kristiano?
An pagin duok ha Dios diri masayon tungod kay napapalibotan kita hin mga tawo nga waray pagtoo ha Dios ngan ha iya saad nga magkakaada kamurayawan dinhi ha tuna. (2 Timoteo 3:1, 4; 2 Pedro 3:3, 13) Salit kinahanglan naton an makapadasig nga pakig-upod han aton mga igkasi-tumuroo, ngan kinahanglan liwat kita nira.
An pakig-upod ha mga tawo nga nahigugma ha Dios nabulig ha aton nga magin duok ha iya. An mga katirok han mga Saksi ni Jehova maopay nga higayon basi maparig-on kita han pagtoo han iba.
4. Paonan-o ka magigin duok ha Dios?
Magigin duok ka kan Jehova pinaagi ha pagpamalandong han imo hinbabaroan ha iya Pulong. Pamalandonga an iya mga ginbuhat, mga sagdon, ngan mga saad. An pag-ampo ngan pagpamalandong nabulig ha aton nga maapresyar an gugma ngan kinaadman han Dios.
Magigin duok ka la ha Dios kon nasarig ngan may pagtoo ka ha iya. Pero an pagtoo mahimo ipariho ha tanom. Kinahanglan padayon ito nga “tubigan” o parig-unon pinaagi ha pagpamalandong han mga basihan han imo gintotoohan.
5. Ano an mga kapulsanan han pagin duok ha Dios?
Hi Jehova nagtatagad ha mga nahigugma ha iya. Mapapanalipdan niya hira ha bisan ano nga mahimo magpaluya han ira pagtoo ngan magwara han ira paglaom nga mabuhi ha waray kataposan. (Salmo 91:1, 2, 7-10) Ginpapahamangnoan kita niya ha mga buhat nga makakadaot han aton kahimsog ngan magwawara han aton kalipay. Gintututdoan kita ni Jehova kon paonan-o magkikinabuhi ha gimaopayi nga paagi.
Mahibaro hin Dugang
Paghangyo hin Libre nga Pag-aram ha Biblia
Kay Ano nga Kinahanglan Pag-adman an Biblia?
Ginbabaton han Biblia an importante nga mga pakiana han minilyon nga tawo ha bug-os nga kalibotan. Karuyag mo ba liwat mahibaro?
Ano Gud ba an Igintututdo han Biblia?
Magin Duok ha Dios Pinaagi han Pag-ampo
Namamati ba ha imo an Dios kon nag-aampo ka? Basi mabaton ito, kinahanglan mo hibaroan kon ano an igintututdo han Biblia mahitungod han pag-ampo.


text:
Ecuador
- Ini nga artikulo mahitungod han Nasod han Ecuador. Para han linea han ecuador o equator kitaa an ecuador terrestre
An Ecuador nga an opisyal nga pagtawag Republika han Ecuador (ha Kinatsila: República del Ecuador), usa nga nasod nga nahamutang ha kanawayan o amihanan-katundan nga dapit han Salatan nga Amerika. Usa ini nga representatiba nga demokratiko nga republika. Ginsasapitan ini han Colombia ha amihanan, han Peru ha sidlangan ngan ha salatan, ngan han Kalawdan Pacifico ha katundan. Usa ini han duha nga nasod ha Salatan nga Amerika (upod han Chile) nga waray linea upod han Brasil. Lakip liwat han nasod an Islas Galápagos ha Pacifico, mga 965 ka kilometro (600 ka milyas) ha katundan tikang han mainland. An Ecuador natabok han linea nga ecuador, ngan tikang hini ginkuha an ngaran, ngan mayda ini kahaluag nga 25,6371 ka kwadrado nga kilometro (98,985 nga kwadrado nga milyas). An kapital hini amo an Quito; an gidako-i nga syudad hini amo an Guayaquil.
Administratiba nga pagbahinbahin[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An Ecuador ginbahin ngadto hin karuhaan kag upat (24) nga mga lalawigan o probinsya, ngan ini ginbahinbahin ngadto hin mga kanton (ha Kinatsila canton). An mga kanton liwat ginbahin ngadto hin mga parokya (parroquia). An mga parokya puyde mga urbana (sugad han kapital han lalawigan) o mga rural (an nahabilin nga teritoryo han mga lalawigan).
Mga kasarigan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ 1.0 1.1 Ipakita an sayop: Invalid
tag; no text was provided for refs named
CIA
- ↑ Ipakita an sayop: Invalid
tag; no text was provided for refs named
ethn
- ↑ Ecuatoriano nga census nga ginbuhat dida han Nobyembre 28, 2010. inec.gob.ec.
- ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 "Ecuador". International Monetary Fund. Retrieved 2012-04-18.


text:
“Bulahan an Imo Sarabutan”
ITO nga mga pulong iginyakan ni David han kadaan nga Israel basi dayawon an usa nga babaye nga iya nakilala. Hiya hi Abigail. Ano an nagpagios kan David nga dayawon ini nga babaye, ngan paonan-o kita magpapahimulos ha ehemplo ni Abigail?
Nakilala ni David inin inasaw-an nga babaye han panahon nga pinalagiw hiya tikang kan Hadi Saul. An bana ni Abigail amo hi Nabal, usa nga riko nga tawo nga may damu nga panon hin mga hayop ha kabukiran ha sur han Juda. Hi David ngan an iya kaupod nga kalalakin-an nagin sugad hin “kuta” ha mga paraataman han mga karnero ngan panon ni Nabal. Ha urhi, nagpadara hin mga mensahero hi David kan Nabal basi mangaro ha iya hin “bisan ano” nga pagkaon nga iya maihahatag. (1 Sam. 25:8, 15, 16) Makatadunganon la an hangyo ni David kon huhunahunaon an ginhimo niya ngan han iya kaupod nga kalalakin-an nga pagpanalipod ha mga panag-iya ni Nabal.
Pero hi Nabal, nga an ngaran nangangahulogan hin “Waray Pulos” o “Lurong,” nagkinabuhi uyon ha iya ngaran. Binaton hiya hin nakakainsulto ngan waray respeto, ngan waray niya ihatag an gin-aaro ni David. Salit nagplano hi David nga sirotan hi Nabal tungod han iya nakakapasina ngan diri makatadunganon nga ginbuhat. Maghihikaraot hi Nabal ngan an iya panimalay tungod han iya kalurongan.—1 Sam. 25:2-13, 21, 22.
Tungod kay nasabtan ni Abigail an maraot nga magigin resulta han waray hunahunaa nga desisyon ni David, maisugon nga ginios hi Abigail. May pagtahod nga nanginyupo hiya kan David nga diri isakripisyo an iya maopay nga relasyon kan Jehova. Ngan gintagan niya hin damu nga pagkaon hi David, nga amo an sunod nga magigin hadi, ngan an iya kaupod nga kalalakin-an. Ha luyo nga bahin, ginkilala ni David nga gin-gamit ni Jehova hi Abigail basi pugngan hiya nga makasala ha Dios. Hi David nagsiring kan Abigail: “Bulahan an imo sarabutan, ngan bulahan ka, nga nagpugung ha akon niyan nga adlaw ha pakasala tungud han pagpaagay hin dugo.”—1 Sam. 25:18, 19, 23-35.
Sigurado nga diri gud naton karuyag subaron hi Nabal nga waray apresasyon ha mag-opay nga butang nga ginbubuhat ha aton. Lugod, kon naoobserbaran naton nga an usa nga sitwasyon mahimo magresulta hin maraot, maopay gud nga buhaton naton an ngatanan basi mapugngan ito. Aabaton naton an inabat han salmista nga nagsiring ha Dios: “Pagtutdui ako hin maopay nga paghukom [o, sarabotan] ngan kinaadman.”—Sal. 119:66.
Posible nga maobserbaran han iba an aton kinaadman, o sarabotan, pinaagi han aton mga buhat. Isumat man nira ito ha aton o diri, posible nga inaabat nira an pariho han inabat ni David nga nagsiring: “Bulahan an imo sarabutan.”


text:
Venezuela
An Venezuela, nga an opisyal nga pagtawag an Republika Bolivaryana han Venezuela (ha Kinatsila: República Bolivariana de Venezuela), usa nga nasod ha amihanan nga labnasan han Salatan nga Amerika.
An nasod amo in kontinental nga mainland ngan damola-ay nga mga isla o puro nga nahamutang tikang han labnasan han Venezuela ha Dagat Caribe. An nasod ginsasapitan han Guyana ha sidlangan, han Brasil ha salatan, ngan han Colombia ha katundan. An Trinidad ngan Tobago, Grenada, St. Lucia, Barbados, Curaçao, Bonaire, Aruba, San Vicente ngan an Grenadinas ngan an Leeward Antilles nahamutang ha amihanan, ha lawod tikang han Venezolano nga labnasan. An kadako hini 916,445 ka km² nga mayda populasyon hin mga 28,200,000. An kapital hini amo an Caracas. Nahamutang ini ha tropika ngan harani han ekuator ha Amihanan nga Hemisfero.
An Venezuela usa nga kasanhi nga kolonya Espanyola, nga naglugaring tikang han 1821. Mayda ini ginkakaagawan han Guyana nga teritoryo, ngan an kaurog hini nahanungod han Essequibo nga lugar, ngan ginkakaagan liwat an Venezuela han Colombia mahitungod han Golfo han Venezuela. Han 1895, katapos han pagkabaton han linea upod han Guyana, ginsumite ini hin waray gindadapigan nga komisyon, nga dida han 1899 naghimo hin desisyon nga kaurogan nahaupay han Guyana.[4] An Venezuela sinisirng nga usa han mga 17 nga mga pinaka-biodiverso nga mga nasod.[5]
An Venezuela upod han mga pinakaurbanisado nga mga nasod ha Latinoamerica;[6][7] an kadam-an han mga Venezolano naukoy dida han mga syudad ha amihanan, labi na dida ha Caracas an kapital nga syudad nga amo liwat an gidako-i nga syudad han nasod. Mga iba nga dagko nga mga syudad amo an Maracaibo, Valencia, Maracay, Barquisimeto ngan Syudad Guayana. An Venezuela amo liwat in mabiblingan hin magkadirudilain nga kamananapan ha dirudilain nga protektado nga mga habitat.
Mga pagbahinbahin[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An Venezuela ginbahin ngadto hin mga karuhaan kag tulo (23) nga mga estado, usa nga distrito hin kapital (distrito capital) nga naglalakip han syudad han Caracas, an mga Dependensya Federal (Dependencia Federal kon ha Kinatsila, usa nga ispisyal nga teritoryo), ngan an Guayana Esequiba (nga ginkakaagawan upod han Guyana). An Venezuela ginbahinbahin pa ngadto hin 335 nga mga munisipyo (municipio); ini liwat ginbahinbahin ngadto hin sobra usa ka yukot nga mga parokya (parroquia). An mga estado gintirok ngadto hin siyam nga mga admininistratiba nga rehiyon (region administrativa), nga gin-establecer hin decreto hin mangulo. Ha kaagi, an Venezuela nag-angkon liwat han tanan nga teritoryo han Guyana nga katundan han Salog Essequibo; ini nga 159,500 ka kwadrado nga kilometro (61,583 nga kwadrado ng milyas) nga katunaan gintawag nga Guyana Esequiba o an Zona en Reclamación (an "zona nga ginbabawi").[8]
- Mga Estado
- Mga Dependensya
- Mga Administratibo nga rehiyon
Pinanbasaran[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 "Venezuela". International Monetary Fund. Retrieved 1 October 2009.
- ↑ Ipakita an sayop: Invalid
tag; no text was provided for refs named
CIA
- ↑ Human Development Report 2009. The United Nations. Retrieved 5 October 2009
- ↑ "Venezuela Boundary Dispute, 1895–1899".
- ↑ "South America Banks on Regional Strategy to Safeguard Quarter of Earth's Biodiversity". Conservation International. http://www.conservation.org/xp/news/press_releases/2003/091603_andean_eng.xml. Ginkúhà dida han 2007-06-29.
- ↑ "South America". Encarta. Retrieved 2007-03-13.
- ↑ "Annex tables" (pdf). World Urbanization Prospects: The 1999 Revision. United Nations. Retrieved 2007-03-13.
- ↑ "El acuerdo de Ginebra del 17 Feb 1996". Ministerio del Poder Popular para Relaciones Exteriores. Retrieved 2007-12-01.(Kinatsila)
Mga sumpay ha gawas[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- (Kinatsila) E-Government
- (Ingles) Chief of State and Cabinet Members[dead link]
- (Ingles) Venezuela nga entrada ha The World Factbook
- (Ingles) Venezuela at UCB Libraries GovPubs
- (Ingles) Venezuela ngada ha Open Directory Project
- (Ingles) Venezuela from the Library of Congress Country Studies (1990)
- (Ingles) Venezuela profile from the BBC News
- (Batakan:ISO 639 name sv) Datos Heyograpiko nga may pagkahisumpay han Venezuela ha OpenStreetMap
- (Ingles) Maps on Venezuela – Cartographic features
- (Ingles) Key Development Forecasts for Venezuela from International Futures
- (Inarabo) Venezuela and Tourism from Sky Immigration
- Wikimedia Atlas of Venezuela
- Pages with reference errors
- Tanan nga mga barasahon nga waray-masabtan kon diin ginkuha nga mga yakan
- Mga barasahon nga waray-masabtan kon diin ginkuha nga mga yakan from November 2009
- Articles with invalid date parameter in template
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links from December 2013
- Venezuela
- Mga nasod ha Salatan nga Amerika
- Nasod


text:
MGA BAHANDI TIKANG HA PULONG HAN DIOS | PROBERBIOS 7-11
“Ayaw an Imo Kasingkasing Ihilig”
An mga suruklan ni Jehova mahimo magpanalipod ha aton. Kondi basi magpahimulos kita hito, kinahanglan naton ito pabilhan ha aton kasingkasing. (Pr 7:3) Kon gintutugotan han surugoon ni Jehova nga “ihilig” o mahisimang an iya kasingkasing, nagigin masayon hiya malit-ag ha nakakadani ngan malimbong nga mga taktika ni Satanas. An Proberbios kapitulo 7 naghuhulagway hin batan-on nga lalaki nga nagpadara han panlimbong han iya kasingkasing. Ano an aton mahibabaroan tikang ha iya sayop?
Pagkita
7:10
Pag-abat
7:13
Panrasa
7:14
Pag-amyon
7:17
Pagpamati
7:21
Nangangalimbasog hi Satanas nga igpahirayo kita kan Jehova pinaagi ha paggamit han aton lima nga sentido basi masulay kita ha pagbuhat hin sayop
An kinaadman ngan pagsabot mabulig ha aton nga makita an nakakadaot nga epekto han sayop nga buhat ngan makapahirayo kita tikang ha bisan ano nga makakadaot han aton espirituwalidad


text:
NANGUNGUNA NGA ARTIKULO | KON PAONAN-O MALALAMPOSAN AN KABARAKA
Kabaraka Mahitungod ha Pamilya
“Waray pag-iha han mamatay hi Tatay, ginsumatan ako han akon bana nga may-ada hiya iba nga babaye,” siring ni Janet. “Katapos, waray sarit-sarit nga ginkuha niya an ngatanan niya nga gamit ngan ginbayaan ako pati an amon duha nga anak.” Nakatrabaho hi Janet, kondi kulang an iya sweldo panbayad ha bangko para han ira balay. Ngan diri la kwarta an iya problema. “Nababaraka gud ako nga ako na la yana an magpapas-an han ngatanan nga mabug-at nga responsabilidad,” siring niya. “Nakukonsensya ako nga diri ko naihahatag ha akon mga anak an sugad han naitatagana han iba nga kag-anak. Ngan tubtob yana, nababaraka pa gihapon ako kon ano an impresyon han iba nga tawo ha akon ngan ha akon mga anak. Ginruruhaduhaan daw la nira kon ginbuhat ko an ngatanan basi maisalbar an amon pag-asawa?”
An pag-ampo nakabulig kan Janet nga makontrol an iya emosyon ngan magin duok ha Dios. “Nakukurian gud ako labi na kon gab-i kay mamingaw hinduro an palibot ngan diri ko mapugngan nga maghinunahuna. Pero nakabulig ha akon an pag-ampo ngan pagbasa ha Biblia basi ako mahingaturog. Usa han akon paborito nga teksto an Filipos 4:6, 7: ‘Ayaw kamo kabaraka ha bisan ano, kondi ha ngatanan nga butang pinaagi han pag-ampo ngan pangamuyo nga may pagpasalamat, ipahibaro niyo ha Dios an iyo mga hangyo; ngan an kamurayawan han Dios nga labaw ha ngatanan nga pagsabot magbabantay han iyo kasingkasing ngan han iyo panhunahuna.’ Damu ka gab-i nga duro an akon pag-inampo ngan inabat ko nga an kamurayawan ni Jehova nakaliaw ha akon.”
An nagpapasarig nga mga pulong ni Jesus mahitungod ha pag-ampo nga iya ginsiring ha Sermon ha Bukid nabulig ha aton nga maatubang an ngatanan nga klase han kabaraka: “An Dios nga iyo Amay maaram han iyo panginahanglan antes pa kamo mangaro ha iya.” (Mateo 6:8) Ngan kinahanglan gud mangaro kita hin bulig ha iya. An pag-ampo an nangunguna nga paagi basi ‘magin duok kita ha Dios.’ Ano an resulta kon bubuhaton naton ini? ‘Magigin duok hiya ha aton.’—Santiago 4:8.
Oo, kon kita nag-aampo, diri la kay nag-oopay an aton pag-abat kay naipahayag naton an aton mga kabaraka. Hi Jehova, an Parapamati han pag-ampo, nagios liwat basi buligan adton nahirani ha iya nga may pagtoo. (Salmo 65:2) Salit gintutdoan ni Jesus an iya mga sumurunod nga “mag-ampo pirme . . . ngan diri umundang.” (Lucas 18:1) Kinahanglan padayon kita nga maghangyo ha Dios para hin giya ngan bulig, nga nasarig nga iya babalosan an aton pagtoo. Diri gud naton sadang pagruhaduhaan an iya hingyap o abilidad ha pagbulig. Kon ‘padayon kita nga mag-aampo’ ha sugad hini nga paagi, iginpapakita naton nga may tinuod kita nga pagtoo.—1 Tesalonica 5:17.
KON ANO GUD BA AN IGINPAPASABOT HAN PAGKAADA PAGTOO
Ano gud ba an pagtoo? An pagtoo nag-uupod ha “pagkilala” ha Dios sugad nga persona. (Juan 17:3) Mabubuhat naton ito siyahan pinaagi ha paghibaro ha panhunahuna han Dios gamit an Biblia. Nahibaroan naton nga nakikita niya an tagsa ha aton ngan karuyag niya nga buligan kita. Kondi an tinuod nga pagtoo diri la kay basta pagkilala ha Dios. Nangangahulogan liwat ito hin pagkaada duok nga relasyon ha iya ngan pagtahod ha iya. Pariho ha pakigsangkay ha usa nga tawo, diri ito nakukultibar ha usa la ka gab-i. An aton pagtoo padayon nga “nagtutubo” paglabay han panahon samtang mas nakikilala naton an Dios, ‘ginbubuhat naton pirme an nakakalipay ha iya,’ ngan naieksperyensyahan naton an iya bulig. (2 Corinto 10:15; Juan 8:29) Ini nga klase hin pagtoo an nakabulig kan Janet nga malamposan an mga kabaraka.
“Nakita ko kon paonan-o ako ginbuligan ni Jehova ha ngatanan ko nga problema, ngan ito gud an nakabulig ha akon nga magin marig-on an akon pagtoo,” siring ni Janet. “Damu ka beses nga nakaeksperyensya kami hin kawaray-hustisya nga baga hin imposible malamposan. Pinaagi han duro nga pag-inampo, pirme hi Jehova naghihimo hin paagi basi maatubang namon an mga problema nga diri ko gud mahuhunahuna kon ha akon la kalugaringon. Kon ginpapasalamatan ko hiya, nahinunumdoman ko an iya damu hinduro nga bulig ha akon. An iya bulig pirme namon nakakarawat ha husto gud nga panahon. Ngan gintagan liwat niya ako hin tinuod nga kasangkayan nga tinuod nga mga Kristiano. Aada hira pirme para ha akon, ngan mag-opay hira nga ehemplo para ha akon mga anak.” *
“Nasasabtan ko kon kay ano nga nagsiring hi Jehova ha Malakias 2:16: ‘Ako nangangalas han pagbulag.’ Para ha inosente nga padis, ini an pinakamasakit nga klase hin pagin diri maunungon. Damu ka tuig na an naglabay tikang han ginbayaan ako han akon bana, pero usahay naabat la gihapon ako hin kasubo ngan kawaray-pulos. Kon ito an akon inaabat, nangangalimbasog ako ha pagbulig ha iba, ngan nakakabulig gud liwat ito ha akon.” Salit pinaagi ha pag-aplikar ni Janet han prinsipyo ha Biblia nga diri mag-inusahan, nabuligan hiya nga maibanan an iya kabaraka. *—Proberbios 18:1.
An Dios “an amay han waray mga amay, ngan an hukom han mga balo nga babaye.”—Salmo 68:5
“Nakakaliaw gud ha akon,” siring ni Janet, “an paghibaro nga an Dios ‘an amay han waray mga amay ngan an hukom han mga balo nga babaye.’ Diri gud niya kami babayaan, diri sugad han ginbuhat han akon bana.” (Salmo 68:5) Maaram hi Janet nga diri kita ginsasarihan han Dios hin “maraot nga mga butang.” Lugod, “hura nga nahatag hiya ha ngatanan” hin kinaadman ngan hin “diri-ordinaryo nga gahum” basi buligan kita nga malamposan an aton mga kabaraka.—Santiago 1:5, 13; 2 Corinto 4:7.
Kondi kumusta man kon nababaraka kita tungod kay namimeligro an aton kinabuhi?
^ par. 9 Kitaa an 1 Corinto 10:13; Hebreo 4:16.
^ par. 10 Para ha dugang nga praktikal nga paagi ha paglampos han kabaraka, kitaa an serye han nangunguna nga artikulo nga “Kontrolado Mo Ba ang Iyong Buhay?” han Hulyo 2015 nga Gumising! nga makikita online ha www.jw.org/tl.


text:
Disenyo
An disenyo, usa nga pulong nga agsob gamiton ha kontexto han mga aplikado nga mga arte, inheyeriya, arkitektura ngan iba pa nga mga panhimo nga mga panuyo. Amo ini an tawag han proseso han pagtikang ngan pagpadukwag hin plano para hin produkto, istruktura, o komponente. Gin-gagamit liwat ini para han kataposan nga solusyon nga plano (sugad hin proyekto o modelo) o han resulta han pag-implementa hini nga plano (sugad han butang nga ginhimo o proyekto nga gin-implementa). Ha bag-o la nga kagamit, an mga proseso ginkita liwat nga mga resulta hin disenyo ngan ini naghatag hin bag-o nga kahulogan han pulong nga "disenyo hin proseso".
An pagdisenyo nakinalanglan hin disenyador nga magkikita han aestetiko, paggamit ngan iba pa nga mga aspeto hin butang o proseso ngan ini makinahanglan hin research, panhunahuna, pagmodelo, interactive adjustment, ngan pag-otro-hin-disenyo.


text:
Istorya 15: Liningi an Asawa ni Lot
HI Lot ngan an iya pamilya kaupod ni Abraham ha pag-ukoy ha Kanaan. Usa ka adlaw, hi Abraham nagsiring kan Lot: ‘An tuna diri na igo para ha aton mga hayop. Pagbulag kita, nanginginyupo ako. Kon mapakadto ka ha too, mapawala ako.’
Ginkita ni Lot an lugar. Nakita niya an maopay gud nga bahin han tuna nga may-ada tubig ngan marabong nga kabanwaan para ha iya mga hayop. Ini an Distrito han Jordan. Salit binalhin hi Lot ngadto upod an iya pamilya ngan mga hayop. Paglabay han panahon, didto na hira umukoy ha syudad han Sodoma.
Magraot gud an mga tawo ha Sodoma. Nasubo gud hini hi Lot tungod kay maopay hiya nga tawo. Nasubo liwat an Dios. Inabot an panahon, ginsugo han Dios an duha nga anghel basi pahamangnoan hi Lot nga bubungkagon niya an Sodoma ngan an kahirani nga syudad nga amo an Gomorra tungod han karaotan hito.
An mga anghel nagsiring kan Lot: ‘Pagdagmit! Gawas dinhi upod an imo asawa ngan duha nga anak!’ Naghinay-hinay hi Lot ngan an iya pamilya ha paggawas, salit ginkaptan hira han mga anghel ngan ginpalaksi paggawas ha syudad. Katapos, an usa nga anghel nagsiring: ‘Palagiw kamo basi matalwas! Ayaw paglingi. Palagiw ngadto ha kabukiran basi diri kamo mamatay.’
Sinugot hi Lot ngan an iya mga anak ngan pinalagiw hira ha Sodoma. Waray hira umundang bisan madaliay, ngan waray hira lumingi. Kondi waray sumugot an asawa ni Lot. Han hurohirayo na hira ha Sodoma, inundang hiya ngan liningi. Salit nagin harigi hiya nga asin. Nakikita mo ba hiya ha retrato?
Mahibabaro kita hin maopay nga leksyon tikang hini. Ipinapakita hini nga gintatalwas han Dios adton nasugot ha iya, kondi adton diri nasugot ha iya, mamamatay.
Genesis 13:5-13; 18:20-33; 19:1-29; Lukas 17:28-32; 2 Pedro 2:6-8.
Mga pakiana
- Kay ano nga nagbulag hi Abraham ngan hi Lot?
- Kay ano nga ginpili ni Lot nga mag-ukoy ha Sodoma?
- Ano nga klase hin tawo an mga taga-Sodoma?
- Ano an iginpahamangno han duha nga anghel kan Lot?
- Kay ano nga an asawa ni Lot nagin harigi nga asin?
- Ano nga leksyon an hibabaroan naton ha nahitabo ha asawa ni Lot?
Dugang nga mga pakiana
- Basaha an Genesis 13:5-13.
Ha pagsulbad han diri-pagsinabtanay, ano nga leksyon an hibabaroan naton kan Abraham? (Gen. 13:8, 9; Roma 12:10; Fil. 2:3, 4)
- Basaha an Genesis 18:20-33.
Paonan-o an pagtratar ni Jehova kan Abraham nagpapasarig ha aton nga maghuhukom hin matadong hi Jehova ngan hi Jesus? (Gen. 18:25, 26; Mat. 25:31-33)
- Basaha an Genesis 19:1-29.
Ano an ipinapakita hini nga asoy han Biblia mahitungod han panhunahuna han Dios ha homosekswalidad? (Gen. 19:5, 13; Leb. 20:13)
Ano an kaibahan han paagi han pagsunod ni Lot ngan ni Abraham ha instruksyon han Dios, ngan ano an hibabaroan naton tikang hini? (Gen. 19:15, 16, 19, 20; 22:3)
- Basaha an Lukas 17:28-32.
Ano an disposisyon han asawa ni Lot ha materyal nga mga butang, ngan paonan-o ini nagpapahamangno ha aton? (Luk. 12:15; 17:31, 32; Mat. 6:19-21, 25)
- Basaha an 2 Pedro 2:6-8.
Pariho kan Lot, ano an sadang magin disposisyon naton ha diri-diosnon nga kalibotan? (Esek. 9:4; 1 Juan 2:15-17)


text:
Agosto 28–Septyembre 3
ESEKIEL 39-41
Karantahon 107 Ngan Pag-ampo
Introduksyon (3 min. o minos pa)
MGA BAHANDI TIKANG HA PULONG HAN DIOS
“An Bisyon ni Esekiel han Templo Ngan Ikaw”: (10 min.)
Ese 40:2—An pagsingba kan Jehova labaw gud ha bisan ano nga klase hin pagsingba (w99 3/1 11 ¶16)
Ese 40:3, 5—Sigurado nga tutumanon ni Jehova an iya katuyoan may kalabotan han putli nga pagsingba (w07 8/1 10 ¶2)
Ese 40:10, 14, 16—Kinahanglan magkinabuhi kita uyon ha hitaas ngan matadong nga mga suruklan ni Jehova basi karawaton niya an aton pagsingba (w07 8/1 11 ¶5)
-
Pamiling hin Espirituwal nga mga Hiyas: (8 min.)
Ese 39:7—Ha ano nga paagi napapasiparahan han mga tawo an ngaran ni Jehova kon ira ginbabasol hiya ha kawaray-hustisya? (w12-TG 9/1 21 ¶2)
Ese 39:9—Katapos han Armagedon, ano an bubuhaton ha mga garamiton ha girra han mga nasud? (w89 8/15 14 ¶20)
Ano an igintututdo ha imo han pagbasa ha Biblia yana nga semana mahitungod kan Jehova?
Ano an iba nga espirituwal nga hiyas an imo hinbaroan tikang ha pagbasa ha Biblia yana nga semana?
-
Pagbasa ha Biblia: (4 min. o minos pa) Ese 40:32-47
MAGIN MAS EPEKTIBO HA MINISTERYO
Siyahan nga Pagbisita: (2 min. o minos pa) fg leksyon 1 ¶1—Tikangi pinaagi ha pagsumat mahitungod han video nga Karuyag Mo ba hin Maopay nga Sumat? (pero ayaw ig-play). Itanyag an brosyur.
Pagbalik-Bisita: (4 min. o minos pa) fg leksyon 1 ¶2—Iandam an pundasyon para ha sunod nga pagbisita.
Pagdumara hin Pag-aram: (6 min. o minos pa) fg leksyon 1 ¶3-4
PAGKINABUHI SUGAD NGA MGA KRISTIANO
“San-o Ako Puydi Mag-auxiliary Payunir Utro?”: (15 min.) Pakighisgot. I-play an video nga Ha Bulig ni Jehova, Mahihimo Ko an Haros Bisan Ano.
Pag-aram ha Biblia han Kongregasyon: (30 min.) kr kap. 17 ¶1-9
Repaso Ngan Paghisgot han mga Bahin Para ha Sunod nga Semana (3 min.)
Karantahon 92 Ngan Pag-ampo


text:
Istorya 49: Waray Matunod an Adlaw
KITAA hi Josue. Nasiring hiya: ‘Adlaw, ayaw katunod!’ Ngan an adlaw waray matunod ha magkulop. Ginpahinabo ito ni Jehova! Kondi aton kitaon kon kay ano nga karuyag ni Josue nga magpadayon nga nasirak an adlaw.
Han an lima nga magraot nga mga hadi ha Kanaan nagtikang makig-away ha mga Gibeonitanhon, hira nagsugo hin usa ka tawo ngadto kan Josue basi mangaro hin bulig. ‘Kadia kami dayon!’ siring niya. ‘Talwasa kami! An ngatanan nga hadi ha bungturon nga tuna nagkaabot ha pakig-away ha amon nga iyo mga surugoon.’
Kinadto dayon hi Josue ngan an ngatanan nga iya kasundalohan. Nagmartsa hira ha bug-os nga gab-i. Pag-abot nira ha Gibeon, nahadlok an kasundalohan han lima nga hadi ngan nanmalagiw. Katapos, nagpauran hi Jehova hin dagku nga graniso ngan mas damu nga kasundalohan an nagkamatay tungod ha kaigo han mga graniso kay ha ginpamatay han kasundalohan ni Josue.
Nakita ni Josue nga hirani na matunod an adlaw. Magsisirom na ngan damu an makakapalagiw nga kasundalohan han lima nga magraot nga hadi. Salit nag-ampo hiya kan Jehova ngan nagsiring: ‘Adlaw, ayaw katunod!’ Han waray matunod an adlaw ngan padayon nga nasirak, natapos han mga Israelita an pakig-away ngan nagdaog hira.
Damu pa an magraot nga hadi ha Kanaan nga nasisina ha katawohan han Dios. Inabot hin unom ka tuig antes mapirde ni Josue ngan han iya kasundalohan an ngatanan nga 31 nga hadi hito nga tuna. Katapos, ginsiguro ni Josue nga mabahin-bahin an tuna han Kanaan ha mga tribo nga waray pa teritoryo.
Paglabay hin damu ka tuig, namatay hi Josue ha edad nga 110. Han buhi pa hiya ngan an iya kasangkayan, an katawohan nasugot kan Jehova. Kondi han nagkamatay na hira, hinay-hinay nga nagbuhat hin maraot an mga tawo salit nagkaproblema hira. Hito nga panahon, kinahanglan gud nira an bulig han Dios.
Josue 10:6-15; 12:7-24; 14:1-5; Hukom 2:8-13.
Mga pakiana
- Ha retrato, ano an ginsisiring ni Josue, ngan kay ano?
- Paonan-o ginbuligan ni Jehova hi Josue ngan an iya kasundalohan?
- Pira nga kaaway nga hadi an napirde ni Josue, ngan mationan-o ito kaiha?
- Kay ano nga ginbahin-bahin ni Josue an Kanaan?
- Pira an edad ni Josue han namatay hiya, ngan ano an nahitabo ha katawohan han mamatay hiya?
Dugang nga mga pakiana
- Basaha an Josue 10:6-15.
Tungod kay ginpahinabo ni Jehova nga diri matunod an adlaw ngan an bulan para ha mga Israelita, ha ano kita makakasarig yana? (Jos. 10:8, 10, 12, 13; Sal. 18:3; Prob. 18:10)
- Basaha an Josue 12:7-24.
Hin-o gud an nagpirde ha 31 nga hadi ha Kanaan, ngan kay ano nga importante ito ha aton yana? (Jos. 12:7; 24:11-13; Deut. 31:8; Luk. 21:9, 25-28)
- Basaha an Josue 14:1-5.
Paonan-o ginbahin-bahin an Kanaan ha mga tribo han Israel, ngan ano an iginpapasabot hini mahitungod ha mga panurundon ha Paraiso? (Jos. 14:2; Isa. 65:21; Esek. 47:21-23; 1 Kor. 14:33)
- Basaha an Hukom 2:8-13.
Pariho kan Josue ha Israel, hin-o yana an nakakapugong han apostasya? (Huk. 2:8, 10, 11; Mat. 24: 45-47; 2 Tes. 2:3-6; Tito 1:7-9; Pah. 1:1; 2:1, 2)


text:
Ini ba an Katuyoan han Dios?
BASAHA an bisan ano nga pahayagan. Pagkita ha telebisyon, o pamati ha radyo. Damu hinduro an mga asoy mahitungod han krimen, girra, ngan terorismo! Hunahunaa an mahitungod han imo kalugaringon nga mga problema. Bangin an sakit o an kamatay han usa nga hinigugma nakakapasakit gud ha imo. Bangin abaton mo an inabat han maopay nga tawo nga hi Job, nga nagsiring nga hiya ‘puno hin kasakitan.’
Pakianhi an imo kalugaringon:
Ini ba an katuyoan han Dios para ha akon ngan para ha ngatanan nga iba pa nga katawohan?
Diin ako makakaagi hin bulig basi malamposan an akon mga problema?
May-ada ba anoman nga paglaom nga makikita pa naton an kamurayawan ha tuna?
An Biblia may-ada makapatagbaw nga mga baton hini nga mga pakiana.
AN BIBLIA NAGTUTUTDO NGA PAHIHINABOON HAN DIOS INI NGA MGA PAGBAG-O DINHI HA TUNA.
“Pagpapahiron niya an ngatanan nga luha tikang ha ira mga mata; ngan mawawaray na kamatayon; ngan mawawaray na an kabidoan, bisan pagtangis, bisan kasakit pa gud.”
“An tawo nga piol malukso sugad hin bugsok.”
“An mga mata han buta pangangabrihon.”
“An ngatanan nga aadto ha mga lubnganan . . . manggogowa.”
“An umurukoy diri masiring: Ako masakit.”
“Magkakaada kahuraan hin lugas ha tuna.”
PAHIMULUSI AN MGA IGINTUTUTDO HAN BIBLIA
Ayaw dayon hunahunaa nga an iginsaysay ha nahiuna nga mga pahina sugad la hin inop nga diri matutuman. An Dios nagsasaad nga tutumanon niya ini nga mga butang, ngan iginsasaysay han Biblia kon paonan-o niya bubuhaton ini.
Kondi diri la ito an mapapahimulosan ha Biblia. Iginhahatag hito an yawi ha imo pagpahimulos hin makapatagbaw gud nga kinabuhi bisan yana. Hunahunaa anay an mahitungod han imo mga nababarak-an ngan mga problema. Bangin kaupod hito an kawaray kwarta, mga problema ha pamilya, sakit, o kamatay han usa nga hinigugma. Makakabulig ha imo an Biblia nga maatubang an mga problema yana, ngan makakahatag ito hin kasulbaran pinaagi han pagbaton ha mga pakiana nga sugad hini:
Kay ano nga nag-aantos kita?
Paonan-o naton malalamposan an mga hinungdan han kabaraka ha kinabuhi?
Paonan-o naton mahihimo nga mas malipayon an aton kinabuhi sugad nga pamilya?
Ano an nahitatabo ha aton kon kita namamatay?
Makikita pa ba naton utro an aton namatay nga mga hinigugma?
Paonan-o kita makakasiguro nga tutumanon han Dios an iya mga saad para ha tidaraon?
An imo pagbasa hini nga libro nagpapamatuod nga karuyag mo hibaroan kon ano an igintututdo han Biblia. Ini nga libro mabulig ha imo. Makikita mo nga an mga parapo may-ada katugbang nga mga pakiana ha ubos han pahina. Minilyon an nagpapahimulos ha paggamit han pakiana-ngan-baton nga paagi kon nakikighisgot mahitungod han Biblia ha mga Saksi ni Jehova. Naglalaom kami nga magpapahimulos ka liwat. Hinaot makarawat mo an bendisyon han Dios samtang nagpapahimulos ka yana han makalilipay ngan makapatagbaw nga eksperyensya han paghibaro kon ano gud an igintututdo han Biblia!


text:
NANGUNGUNA NGA ARTIKULO | KON PAONAN-O MAIIBANAN AN POSIBILIDAD NGA MAGKASAKIT
Panalipdi an Imo Kalugaringon nga Diri Magkasakit
DAMU nga mga syudad han kadaan nga panahon an ginpuprotektaran hin higtaas nga pader. Kon gubaon han kaaway an bisan gutiay la nga bahin han pader, mamimilegro an syudad. An imo lawas pariho hin syudad nga napapalibotan hin pader. An imo pag-ataman ha imo depensa nagpapakita kon mationan-o ka kahimsog. Tagda an lima nga elemento nga mahimo magin hinungdan hin sakit ngan kon paonan-o ka magkakaada pinakamaopay nga mga depensa.
1 TUBIG
AN PELIGRO: An nakakadaot nga mga organismo mahimo direkta nga makasulod ha imo lawas pinaagi han mahugaw nga tubig.
AN IMO DEPENSA: An gimaopayi nga depensa amo an pagpanalipod nga diri mahugawan an iyo suplay han tubig. Kon maaram ka o naghuhunahuna ka nga nahugawan an iyo tubig, may-ada mga paagi nga mahimo mo buhaton basi magin talwas ito. * Ibutang an iyo irimnon ha burutangan nga may takop, ngan kon kinahanglan ibalhin ito hin surudlan, gamit hin limpyo nga pankabo o imbudo. Ayaw itunlob an imo mga kamot ha limpyo nga suplay han tubig. Kon posible, ukoy ha komunidad nga husto nga naglalabog han ira baya basi diri mahugawan an ira ginkukuhaan han tubig.
2 PAGKAON
AN PELIGRO: Mahimo magkaada nakakadaot nga mga organismo an imo pagkaon.
AN IMO DEPENSA: An kontaminado nga pagkaon bangin presko ngan masustansya pagkit-on. Salit batasana an paghugas hin maopay han prutas ngan utan. Siguroha nga malimpyo an imo mga gamit ha kusina, lababo, ngan mga kamot kon nag-aandam o nagsiserbi hin pagkaon. May mga pagkaon nga sadang lutoon ha espisipiko nga temperatura basi mamatay an peligroso nga mikrobyo. Likayi an mga pagkaon nga nag-iba na an kolor, baho, o rasa, nga nagpapakita nga may mikrobyo na ito. Ibutang dayon ha ref an pagkaon nga diri pa kakaunon. Likayi an pag-andam hin pagkaon para ha iba kon may sakit ka. *
3 INSEKTO
AN PELIGRO: May pipira nga insekto nga mahimo makahatag ha imo hin sakit tungod han nakakadaot nga mga mikrobyo nga aada ha ira.
AN IMO DEPENSA: Likayi an mga insekto nga nagdadara hin sakit pinaagi ha pagpabilin ha sulod han balay ha panahon nga aktibo hira o pinaagi ha pagsul-ot hin bado nga magpapanalipod ha imo, sugad han may hilaba nga pako ngan saruwal. Gamit hin moskitero ngan insect repellent. Siguroha nga waray nakaistak nga tubig nga puydi pamonayan han mga lamok. *
4 HAYOP
AN PELIGRO: An mga mikrobyo nga naukoy ha sulod han usa nga hayop, bisan kon diri nadadaot ito nga hayop, mahimo makadaot ha imo kahimsog. Kon ginkagat o ginkamras ka hin hayop o makakapot ka ha baya hito, posible nga magkasakit ka.
AN IMO DEPENSA: May mga tawo nga diri ginpapasulod an ira hayop ha ira balay basi malikyan an peligro nga magkasakit. Paghunaw ngan pagsabon katapos kumapot hin hayop, ngan likayi an paghirani ha ihalas nga hayop. Kon nakagat ka o nakamras, hugasi hin maopay an samad ngan pagpakonsulta ha doktor. *
5 TAWO
AN PELIGRO: May mga mikrobyo nga mahimo makasulod ha imo lawas pinaagi han gutiay nga talsik hin laway han nag-ubo o naghatsing nga hirani ha imo. Mahimo liwat ito makuha pinaagi ha paghangkop o paglamano. May mga mikroorganismo tikang ha iba nga tawo an naukoy ha doorknob, karaptan han hagdan, telepono, remote control, o monitor ngan keyboard han kompyuter.
AN IMO DEPENSA: Ayaw ipahuram an imo personal nga gamit sugad han labaha, toothbrush, o tualya. Likayi nga makakapot hin likido tikang ha lawas han hayop o tawo, upod na an dugo ngan bisan ano nga tikang hito. Ngan ayaw igbalewaray an kapulsanan han maopay ngan agsob nga paghunaw. Posible nga ini an pinakaepektibo nga paagi basi mapugngan an pagsarang han sakit.
Kon posible, ayaw pagginawas ha iyo balay kon may sakit ka. An U.S. Centers for Disease Control and Prevention nagrirekomendar nga kon naubo ka o nahatsing, tabuni an imo baba o irong hin tisyu o pako han imo bado, diri han imo kamot.
An usa nga sagdon ha kadaan nga panahon nasiring: “An tawo nga mainalam-agamon nakita han karautan, ngan naluuk.” (Proberbios 22:3) Aplikado la gihap ini yana ha kalibotan nga puno hin peligroso nga mga sakit! Salit kuha hin kahibaro pinaagi ha pagkonsulta ha health center ha iyo lugar, ngan panalipdi an imo kalugaringon pinaagi ha pagpabilin nga malimpyo. Pakusga an imo depensa, ngan ibani an posibilidad nga magkasakit!
^ par. 6 An World Health Organization nagrirekomendar hin mga paagi ha pagpauswag han kalimpyo han tubig ha aton balay, upod hito an pagbutang hin klorin, solar disinfection, paggamit hin filter, ngan pagpakaladkad.
^ par. 9 Para hin dugang nga impormasyon may kalabotan ha pagtipig han pagkaon nga talwas, kitaa an Hunyo 2012 nga gowa han Gumising! pahina 3-9.
^ par. 12 Para ha espisipiko nga mga paagi basi malikyan an malarya, kitaa an Oktubre-Disyembre 2015 nga gowa han Pagpamata! pahina 14-15.
^ par. 15 An kagat han malara nga hayop kasagaran nga nagkikinahanglan dayon hin medikal nga pagpatambal.


text:
Istorya 72: Ginbuligan han Dios hi Hadi Hesekia
MAARAM ka ba kon kay ano nga nag-aampo ini nga lalaki kan Jehova? Kay ano nga iya iginlatag ini nga mga surat ha atubangan han altar ni Jehova? Ini nga lalaki amo hi Hesekia. Hiya an hadi han duha nga tribo han Israel ha sur. Ngan daku an iya problema. Kay ano?
Tungod kay ginbungkag na han kasundalohan han Asirya an 10 nga tribo ha norte. Gintugotan ni Jehova nga mahitabo ito tungod kay magraot gud an mga tawo didto. Ngan yana, maatake an kasundalohan han Asirya ha duha-ka-tribo nga ginhadian.
Nagpadara pa la hin mga surat kan Hadi Hesekia an hadi han Asirya. Ini an mga surat nga iginlatag dinhi ni Hesekia ha atubangan han altar han Dios. An mensahe hito nagtatamay kan Jehova, ngan nag-aaghat kan Hesekia nga sumurender. Salit nag-ampo hi Hesekia: ‘O Jehova, talwasa kami tikang ha hadi han Asirya. Basi an ngatanan nga nasud mahibaro nga ikaw la an Dios.’ Pamamatian ba ni Jehova hi Hesekia?
Maopay nga hadi hi Hesekia. Diri hiya pariho han magraot nga hadi ha 10-ka-tribo nga ginhadian han Israel, o han iya maraot nga tatay nga hi Hadi Ahas. Ginsugot gud ni Hesekia an ngatanan nga balaud ni Jehova. Salit, katapos niya mag-ampo, nagpadara hi propeta Isaias hin mensahe tikang kan Jehova: ‘An hadi han Asirya diri makakaatake ha Jerusalem. Diri ngani makakahirani an bisan usa han iya kasundalohan. Diri hira makakapana bisan makausa ngada ha syudad.’
Kitaa an retrato dinhi. Maaram ka ba kon hin-o ini nga mga patay nga kasundalohan? Hira an mga Asiryahanon. Ginsugo ni Jehova an iya anghel, ngan ha usa la ka gab-i ginpatay hito an 185,000 nga kasundalohan han Asirya. Salit inatras an hadi han Asirya ngan inuli.
Natalwas an duha-ka-tribo nga ginhadian, ngan nagkaada hin kamurayawan an katawohan. Kondi han namatay hi Hesekia, an iya anak nga hi Manases an nagin hadi. Hi Manases ngan an iya anak nga hi Amon magraot gud nga hadi. Salit napuno na liwat an nasud hin krimen ngan kamadarahog. Han ginpatay hi Hadi Amon han iya mga surugoon, an iya anak nga hi Josia an nagin hadi ha duha-ka-tribo nga ginhadian.
2 Hadi 18:1-36; 19:1-37; 21:1-25.
Mga pakiana
- Hin-o an tawo ha retrato, ngan kay ano nga daku an iya problema?
- Ano an mga surat nga iginlatag ni Hesekia ha atubangan han altar han Dios, ngan ano an iya igin-aampo?
- Ano nga klase hin hadi hi Hesekia, ngan ano an mensahe nga iginpadara ni Jehova pinaagi kan propeta Isaias?
- Ano an ginbuhat han anghel ni Jehova ha mga Asiryahanon sumala ha makikita ha retrato?
- Bisan kon nagkaada temporaryo nga kamurayawan ha duha-ka-tribo nga ginhadian, ano an nahitabo han mamatay hi Hesekia?
Dugang nga mga pakiana
- Basaha an 2 Hadi 18:1-36.
Paonan-o ginpaluya han tagapagyakan han Asirya nga hi Rabsake an pagtoo han mga Israelita? (2 Hadi 18:19, 21; Eks. 5:2; Sal. 64:3)
Kon naatubang ha mga parakontra, paonan-o ginsusunod han mga Saksi ni Jehova an susbaranan ni Hesekia? (2 Hadi 18:36; Sal. 39:1; Prob. 26:4; 2 Tim. 2:24)
- Basaha an 2 Hadi 19:1-37.
Paonan-o ginsusubad han katawohan ni Jehova yana hi Hesekia ha panahon han kasakitan? (2 Hadi 19:1, 2; Prob. 3:5, 6; Heb. 10:24, 25; Jak. 5:14, 15)
Ano nga tulo nga kapirdihan an naeksperyensyahan ni Hadi Senakerib, ngan hin-o an matagnaon nga ginpapadagawan hini? (2 Hadi 19:32, 35, 37; Pah. 20:2, 3)
- Basaha an 2 Hadi 21:1-6, 16.
Kay ano nga masisiring nga hi Manases usa han pinakamaraot nga mga hadi nga nagmando ha Jerusalem? (2 Kron. 33:4-6, 9)


text:
KAPITULO SAIS
Hain an mga Patay?
Ano an nahitatabo ha aton kon kita namamatay?
Kay ano nga kita namamatay?
Makakaliaw ba an pakahibaro han kamatuoran mahitungod han kamatayon?
1-3. Ano an iginpapakiana han mga tawo mahitungod han kamatayon, ngan ano an mga baton han magkalainlain nga mga relihiyon?
MGA pakiana ini nga ginhuhunahuna han mga tawo hin yinukot ka tuig na. Importante ini nga mga pakiana. Hin-o man kita o diin man kita naukoy, importante ha kada usa ha aton an mga baton hito.
2 Ha nahiuna nga kapitulo, aton ginhisgotan kon paonan-o an halad nga lukat ni Jesu-Kristo nag-abri han dalan ngadto ha kinabuhi nga waray kataposan. Aton hinbaroan liwat nga an Biblia nagtatagna hin usa ka panahon nga diin “mawawaray na kamatayon.” (Pahayag 21:4) Samtang yana, kita ngatanan namamatay. “An mga buhi maaram nga hira mapatay,” siring han maaramon nga hi Hadi Salomon. (Eklesiastes 9:5) Nangangalimbasog kita nga mabuhi tubtob nga mahihimo. Kondi, karuyag naton mahibaro kon ano an mahitatabo ha aton kon kita mamatay.
3 Kon namamatay an aton mga hinigugma, nasusubo kita. Ngan bangin magpakiana kita: ‘Ano an nahitatabo ha ira? Nag-aantos ba hira? Nagbabantay ba hira ha aton? Mabubuligan ba naton hira? Makikita pa ba naton utro hira?’ An mga relihiyon ha kalibotan may-ada iba-iba nga mga baton hini nga mga pakiana. May-ada nagtututdo nga kon matadong an imo pagkinabuhi, makadto ka ha langit kondi kon maraot an imo pagkinabuhi, masusunog ka ha usa nga lugar para ha pagsakit. An iba nga mga relihiyon nagtututdo nga ha kamatay, an mga tawo napakadto ha lugar han mga espirituhanon basi makaupod han ira mga kaapoy-apoyan. An iba pa nga mga relihiyon nagtututdo nga an mga patay napakadto ha kalibotan han mga patay basi hukman ngan katapos natatawo utro ha iba na nga lawas.
4. Ano an basihan nga ideya mahitungod han kamatayon diin magkapariho an damu nga mga relihiyon?
4 Ini ngatanan nga katutdoan han mga relihiyon may-ada uusa nga basihan nga ideya
ANO GUD AN NAHITATABO HA KAMATAY?
5, 6. Ano an igintututdo han Biblia mahitungod han kahimtang han patay?
5 An nahitatabo ha kamatay diri misteryo kan Jehova, an Maglalarang han utok. Maaram hiya han kamatuoran, ngan ha iya Pulong, an Biblia, iya iginsasaysay an kahimtang han mga patay. An matin-aw nga katutdoan hito amo ini: Kon an tawo namatay, diri na hiya naeksister. An kamatayon amo an kabaliktaran han kinabuhi. An patay diri nakakakita o nakakabati o nakakahunahuna. Waray bisan usa nga bahin naton an nagpapadayon nga buhi ha kamatay han lawas. Waray kita kalag o espiritu nga diri-mamaratyon. *
6 Katapos maobserbahan ni Salomon nga an buhi maaram nga hira mapatay, hiya nagsurat: “Kondi an mga patay diri maaram han bisan ano.” Katapos, dugang nga iginsaysay niya iton importante nga kamatuoran pinaagi han pagsiring nga an patay diri na makakahimo paghigugma bisan pagdumot ngan nga “waray buruhaton, o paghunahuna, o hibaro, o kinaadman, didto ha [lubnganan].” (Eklesiastes 9:
KON ANO AN GINSIRING NI JESUS MAHITUNGOD HAN KAMATAYON
7. Paonan-o iginsaysay ni Jesus kon ano an kapariho han kamatayon?
7 Hi Jesu-Kristo nagsaysay mahitungod han kahimtang han mga patay. Iya ginbuhat ito may kalabotan kan Lasaro, usa nga lalaki nga kilala gud niya ngan namatay. Hi Jesus nagsiring ha iya mga disipulo: “An aton sangkay nga hi Lasaro nahingaturog [“napahuway,” NW].” Naghunahuna an mga disipulo nga karuyag ipasabot ni Jesus nga hi Lasaro napahuway la nga nakaturog, basi mag-opay tikang ha sakit. Sayop hira. Hi Jesus nagsiring: “Hi Lasaro namatay.” (Juan 11:11-14) Tigamni nga iginpariho ni Jesus an kamatayon ha pagpahuway ngan pagkaturog. Hi Lasaro waray hingadto ha langit o ha naglalaga nga impyerno. Waray hiya igkita hin mga anghel o mga kaapoy-apoyan. Hi Lasaro waray matawo utro sugad nga lain nga tawo. Pinahuway hiya ha kamatayon, sugad hin nakaturog hin hilarom nga waray mga inop. Ha iba nga mga teksto iginpapariho liwat an kamatayon ha pagkaturog. Pananglitan, han an disipulo nga hi Esteban ginbato tubtob mamatay, an Biblia nasiring nga hiya “nahingaturog.” (Buhat 7:60) Sugad man, hi apostol Pablo nagsurat mahitungod han pipira nga mga tawo ha iya panahon nga “nangangaturog na” ha kamatayon.
8. Paonan-o kita nahibabaro nga diri katuyoan han Dios nga mamatay an mga tawo?
8 Orihinal ba nga katuyoan han Dios nga an mga tawo mamatay? Diri gud! Ginhimo ni Jehova an tawo basi mabuhi ha kadayonan dinhi ha tuna. Sugad han aton hinbaroan na ha nahiuna nga bahin hini nga libro, iginbutang han Dios an siyahan nga mag-asawa ha makaruruyag nga paraiso. Iya ginbendisyonan hira hin hingpit nga kahimsog. Maopay gud la an karuyag ni Jehova para ha ira. Maruruyag ba an bisan hin-o nga mahigugmaon nga ginikanan nga mag-antos an iya mga anak han kasakitan tungod han kalagas ngan kamatayon? Syempre diri! Hinigugma ni Jehova an iya mga anak ngan karuyag niya nga magpahimulos hira han waray kataposan nga kalipayan dinhi ha tuna. Mahitungod han mga tawo, an Biblia nasiring: “[Kan Jehova] iginpahamutang an kadayonan ha ira kasingkasing.” (Eklesiastes 3:11) Ginlarang kita han Dios upod an hingyap nga mabuhi ha kadayonan. Ngan naghimo hiya hin paagi basi matuman ito nga hingyap.
KON KAY ANO NGA AN MGA TAWO NAMAMATAY
9. Ano an igindiri ni Jehova kan Adan, ngan kay ano nga ini nga sugo diri makuri sugton?
9 Niyan, kay ano man nga an mga tawo namamatay? Basi hibaroan an baton, kinahanglan tagdon naton kon ano an nahitabo han usa pa la an lalaki ngan usa pa la an babaye dinhi ha tuna. An Biblia nagsasaysay: “Tikang ha tuna naghimo hi Jehova nga Dios pagpaturok han tagsa nga kahoy nga matahom ha paniplatan, ngan mag-opay nga karan-on.” (Genesis 2:9) Kondi, may-ada usa nga igindiri. Hi Jehova nagsiring kan Adan: “Ha tagsa nga kahoy han tanaman makakahimo ikaw pagkaon hin waray makauulang. Kondi ha kahoy han kinaadman han kaopayan ngan han karaotan, diri ka makakakaon: kay ha adlaw nga ikaw kumaon hito, ikaw gud mamamatay.” (Genesis 2:
10, 11. (a) Paonan-o gintalapas an Dios han siyahan nga tawhanon nga mag-asawa? (b) Kay ano nga seryoso an pagtalapas ni Adan ngan ni Eva?
10 Makasurubo, ginpili han siyahan nga mag-asawa nga talapason hi Jehova. Ha pagyakan pinaagi han usa nga halas, hi Satanas nagpakiana kan Eva: “Ngay-an nagsiring ba an Dios: Diri ka kumaon bisan ano nga kahoy dida ha tanaman?” Hi Eva binaton: “Ha bunga han mga kahoy ha tanaman kami makakakaon: kondi ha bunga han kahoy nga aada ha butnga han tanaman, an Dios nagsiring: Diri kamo kumaon hito, bisan pagkamkam hito, bangin kamo mamatay.”
11 “Kamo diri gud mapatay,” siring ni Satanas. “An Dios maaram nga ha adlaw nga kamo kumaon hito, an iyo mga mata mapupukrat, ngan kamo mahinunugad ha Dios, nga mag-inaramon na han kaopayan ngan han karaotan.” (Genesis 3:
12. Ano an mahimo makabulig ha aton nga masabtan kon ano an inabat ni Jehova han hi Adan ngan hi Eva nagtalapas ha iya?
12 Ha pag-ilustrar: Ano an aabaton mo kon imo ginpadaku ngan ginmangnoan an usa nga anak nga lalaki o babaye nga katapos hito nagtalapas ha imo ha paagi nga nagpapakita nga hiya waray pagtahod o gugma ha imo? Makakabido gud ito ha imo. Salit, hunahunaa la an daku nga kasubo nga inabat ni Jehova han hi Adan ngan hi Eva pariho nagtalapas ha iya.
13. Ano an ginsiring ni Jehova nga mahitatabo kan Adan ha kamatay niya, ngan ano an karuyag ipasabot hini?
13 Hi Jehova waray hinungdan nga tugotan nga umiksister ha kadayonan an matinalapason nga hi Adan ngan hi Eva. Hira namatay, sugad la han ginsiring ni Jehova ha ira. Hi Adan ngan hi Eva waray na umiksister. Waray hira magpakadto ha lugar han mga espirituhanon. Maaram kita hini tungod han ginsiring ni Jehova kan Adan katapos atubangon hiya tungod han iya pagtalapas. An Dios nagsiring: ‘Ikaw hiuuli ha tuna kay tumikang ka dinhi; kay tapotapo ka man, ngan ha tapotapo ikaw hiuuli.’ (Genesis 3:19) Ginhimo han Dios hi Adan tikang ha tapotapo han tuna. (Genesis 2:7) Antes hito, diri naeksister hi Adan. Salit, han hi Jehova nagsiring nga hi Adan mahibabalik ha tapotapo, karuyag Niya ipasabot nga hi Adan mabalik ha kahimtang han pagin diri naeksister. Hi Adan magigin waray-kinabuhi sugad la ha tapotapo nga tikang hito ginhimo hiya.
14. Kay ano nga kita namamatay?
14 Buhi unta yana hi Adan ngan hi Eva, kondi namatay hira tungod kay ginpili nira nga magtalapas ha Dios ngan salit nakasala hira. An hinungdan nga kita namamatay amo an makasasala nga kahimtang ni Adan ngan an kamatayon nga naipasa niya ha ngatanan nga iya katulinan. (Roma 5:12) Ito nga sala pariho hin makangingirhat nga sakit nga napanunod nga waray bisan usa nga makakalikay hito. An resulta hito, nga kamatayon, usa nga sirot. An kamatayon usa nga kaaway, diri sangkay. (1 Korinto 15:26) Mapasalamaton gud kita nga hi Jehova nagtagana han halad nga lukat basi luwason kita tikang hinin makaharadlok nga kaaway!
MAPULSANON AN PAGHIBARO HAN KAMATUORAN MAHITUNGOD HAN KAMATAYON
15. Kay ano nga nakakaliaw an pakahibaro han kamatuoran mahitungod han kamatayon?
15 Nakakaliaw an igintututdo han Biblia mahitungod han kahimtang han mga patay. Sugad han aton hinbaroan, an mga patay diri nag-aantos hin kasakit o kasubo. Diri kita angay mahadlok ha ira, kay diri hira makakadaot ha aton. Diri hira nagkikinahanglan han aton bulig, ngan diri hira makakabulig ha aton. Diri naton hira makakaistorya, ngan diri nira kita makakaistorya. Damu nga mga lider han relihiyon an buwa nga nasiring nga makakabulig hira ha mga namatay, ngan an mga tawo nga natoo ha sugad nga mga lider naghahatag ha ira hin kwarta. Kondi an pakahibaro han kamatuoran nagpapanalipod ha aton nga diri malimbongan hadton nagtututdo hito nga mga buwa.
16. Hin-o an nakakaimpluwensya ha mga katutdoan han damu nga mga relihiyon, ngan ha ano nga paagi?
16 An imo ba relihiyon nauyon ha igintututdo han Biblia mahitungod han mga patay? Kadam-an an diri nauyon. Kay ano? Tungod kay an ira mga katutdoan naimpluwensyahan ni Satanas. Ginagamit niya an palso nga relihiyon basi tumoo an mga tawo nga katapos mamatay an ira lawas, magpapadayon hira nga buhi ha lugar han mga espirituhanon. Ini nga buwa igintatampo ni Satanas ha iba pa nga mga buwa basi ipahirayo an mga tawo kan Jehova nga Dios. Paonan-o?
17. Kay ano nga an katutdoan mahitungod han waray kataposan nga pagpasakit nagpapasipara kan Jehova?
17 Sugad han gin-unabi na, an iba nga mga relihiyon nagtututdo nga kon an usa ka tawo nagkikinabuhi ha maraot nga paagi, katapos mamatay makadto hiya ha usa nga naglalaga nga lugar para ha pagpasakit basi mag-antos ha kadayonan. Ini nga katutdoan nagpapasipara ha Dios. Hi Jehova usa nga mahigugmaon nga Dios ngan diri gud niya paaantuson an mga tawo hini nga paagi. (1 Juan 4:8) Ano an aabaton mo mahitungod han usa ka tawo nga nagsirot ha matinalapason nga anak pinaagi han pagsunoga han iya mga kamot ha kalayo? Tatahuron mo ba ito nga tawo? Ha totoo la, maruruyag ka ba nga makilala hiya? Diri gud! Posible nga maghuhunahuna ka nga hiya madarahog hinduro. Kondi, karuyag ni Satanas nga tumoo kita nga an mga tawo ginpapasakitan ni Jehova ha kalayo ha waray kataposan!
18. An pagsingba ha mga patay iginbasar ha ano nga buwa nga katutdoan han relihiyon?
18 Ginagamit liwat ni Satanas an iba nga mga relihiyon ha pagtutdo nga katapos mamatay, an mga tawo nagigin mga espirituhanon nga kinahanglan tahuron ngan pasidunggan han mga buhi. Sumala hini nga katutdoan, an mga espiritu han mga patay mahimo magin gamhanan nga mga sangkay o makaharadlok nga mga kaaway. Damu nga mga tawo an natoo hini nga buwa. Nahahadlok hira ha mga patay ngan ira ito ginpapasidunggan ngan ginsisingba. Ha kabaliktaran, an Biblia nagtututdo nga an mga patay sugad hin nakaturog ngan nga sadang singbahon naton an amo la nga totoo nga Dios, hi Jehova, an aton Maglalarang ngan Paratagana.
19. An pakahibaro han kamatuoran mahitungod han kamatayon nabulig ha aton nga masabtan an ano nga iba pa nga katutdoan han Biblia?
19 An pakahibaro han kamatuoran mahitungod han mga patay nagpapanalipod ha imo nga diri malimbongan han buwa nga mga katutdoan han relihiyon. Nabulig liwat ito ha imo nga masabtan an iba nga mga katutdoan han Biblia. Pananglitan, kon maaram ka nga an mga tawo diri napakadto ha lugar han mga espirituhanon ha ira kamatay, nagkakaada totoo nga kahulogan para ha imo an saad nga kinabuhi nga waray kataposan ha paraiso nga tuna.
20. Ano nga pakiana an paghihisgotan naton ha masunod nga kapitulo?
20 Maiha na nga panahon an naglabay, an matadong nga tawo nga hi Job nagpakiana: “Kon an usa ka tawo mamatay, mabubuhi ba hiya liwat?” (Job 14:14) An tawo ba nga waray-kinabuhi nga sugad hin nakaturog ha kamatayon mahimo mabuhi utro? Nakakaliaw gud an igintututdo han Biblia mahitungod hini, sugad han ipapakita ha masunod nga kapitulo.
^ par. 5 Para ha pagsaysay mahitungod han mga pulong nga “kalag” ngan “espiritu,” alayon kitaa an Apendise, pahina 208-11.


text:
Ano Gud ba an Igintututdo han Biblia?
Ini garamiton ha pag-aram han Biblia gindisenyo ha pagbulig ha imo nga mahibaro kon ano an ginsisiring han Biblia mahitungod ha iba-iba nga topiko, upod na an kon kay ano nga nag-aantos kita, kon ano an nahitatabo ha kamatay han usa, kon paonan-o magkakaada malipayon nga pamilya, ngan iba pa.
Ini ba an Katuyoan han Dios?
Bangin magpakiana ka kon kay ano nga damu hinduro an problema yana. Maaram ka ba nga an Biblia nasiring nga hirani na magkaada totoo nga pagbag-o ngan mahimo ka magpahimulos hito?
KAPITULO 1
Ano an Kamatuoran Mahitungod ha Dios?
Para ha imo, nagtatagad ba ha imo an Dios sugad nga indibiduwal? Hibaroi an mahitungod han iya personalidad ngan kon paonan-o ka mahimo magin duok ha iya
KAPITULO 2
An Biblia—Usa nga Libro Tikang ha Dios
Paonan-o makakabulig ha imo an Biblia ha pag-atubang han imo personal nga mga problema? Kay ano nga makakasarig ka ha mga tagna hito?
KAPITULO 3
Ano an Katuyoan han Dios Para ha Tuna?
Matutuman daw la an katuyoan han Dios nga paraiso nga tuna? Kon oo, san-o?
KAPITULO 4
Hin-o hi Jesu-Kristo?
Hibaroi kon paonan-o hi Jesus nagin an iginsaad nga Mesias, kon diin hiya tikang, ngan kon kay ano nga hiya an bugtong nga anak ni Jehova.
KAPITULO 5
An Lukat
—Pinakabirilhon nga Regalo han Dios
Ano an lukat? Paonan-o ka magpapahimulos tikang hito?
KAPITULO 6
Hain an mga Patay?
Hibaroi an ginsisiring han Biblia mahitungod ha kon hain an mga patay ngan kon kay ano nga an mga tawo namamatay.
KAPITULO 7
Totoo nga Paglaom Para ha Imo Namatay nga mga Hinigugma
Namatayan ka ba hin hinigugma? Posible mo pa ba makita hira utro? Hibaroi kon ano an igintututdo han Biblia mahitungod han pagkabanhaw.
KAPITULO 8
Ano an Ginhadian han Dios?
Maaram an damu nga tawo han Pag-ampo han Ginoo, ano an kahulogan han mga pulong: “Kumanhi an imo ginhadian”?
KAPITULO 9
Nagkikinabuhi Na ba Kita ha “Kataposan nga mga Adlaw”?
Tagda kon paonan-o an mga buhat ngan pamatasan han mga tawo ha aton palibot pamatuod nga nagkikinabuhi na kita yana ha “kataposan nga mga adlaw” nga igintagna ha Biblia.
KAPITULO 10
Mga Anghel Ngan Magraot nga mga Espiritu—Kon Paonan-o Hira Nakakaapekto ha Aton
Mababasa ha Biblia an mahitungod han mga anghel ngan mga demonyo. Totoo ba ito nga espiritu nga mga linarang? Mahimo ba hira makaapekto ha imo kinabuhi?
KAPITULO 11
Kay Ano nga Tinutugotan han Dios an Pag-antos?
Damu an naghuhunahuna nga an Dios an angay basulon ha ngatanan nga pag-antos ha kalibotan. Kumusta ka man? Hibaroi kon ano an ginsisiring han Dios mahitungod han mga hinungdan han pag-antos.
KAPITULO 12
Pagkinabuhi ha Paagi nga Nakakalipay ha Dios
Posible an pagkinabuhi nga nakakalipay ha Dios. Ngani, puydi ka magin sangkay niya.
KAPITULO 13
Tagda an Kinabuhi Sugad han Pagtagad Hito han Dios
Ano an pagtagad han Dios ha aborsyon, pagpaabuno hin dugo, ngan ha kinabuhi han hayop?
KAPITULO 14
Kon Paonan-o Magigin Malipayon an Iyo Kinabuhi Sugad nga Pamilya
An gugma nga iginpakita ni Jesus usa nga ehemplo nga mahimo subaron han mga bana, asawa, kag-anak, ngan mga anak. Ano an aton mahibabaroan tikang ha iya?
KAPITULO 15
An Pagsingba nga Inuuyonan han Dios
Tagda an unom nga pangirilal-an han totoo nga relihiyon.
KAPITULO 16
Magin Marig-on ha Totoo nga Pagsingba
Ano nga mga pagsari an bangin atubangon mo ha imo pagsumat ha iba mahitungod han imo gintotoohan? Paonan-o mo iton bubuhaton nga diri hira nasasakitan?
KAPITULO 17
Magin Duok ha Dios Pinaagi han Pag-ampo
Namamati ba ha imo an Dios kon nag-aampo ka? Basi mabaton ito, kinahanglan mo hibaroan kon ano an igintututdo han Biblia mahitungod han pag-ampo.
KAPITULO 18
An Bawtismo Ngan an Imo Relasyon ha Dios
Ano an mga ginkikinahanglan basi magin kwalipikado ha Kristiano nga bawtismo? Hibaroi kon ano an ginsisimbolohan hito ngan kon paonan-o ito sadang buhaton.
KAPITULO 19
Magpabilin ha Gugma han Dios
Paonan-o naton maipapakita an aton gugma ngan pagpasalamat ha ngatanan nga ginbubuhat han Dios?
APENDISE
An Ngaran han Dios
—An Gamit Ngan Kahulogan Hito
Gintanggal an personal nga ngaran han Dios tikang ha damu nga hubad han Biblia. Kay ano? Importante ba an paggamit han personal nga ngaran han Dios?
APENDISE
Kon Paonan-o Igintagna an Pag-abot han Mesias ha Tagna ni Daniel
Sobra 500 ka tuig antes pa, iginbuhayhag na han Dios an eksakto nga panahon han pag-abot han Mesias. Hibaroi an mahitungod hinin urusahon nga tagna!
APENDISE
Hi Jesu-Kristo—an iginsaad nga Mesias
Gintuman ni Jesus an ngatanan nga tagna ha Biblia mahitungod han Mesias. Kitaa ha imo Biblia kon paonan-o natuman an tagsa nga detalye hini nga mga tagna.
APENDISE
An Kamatuoran Mahitungod han Amay, han Anak, Ngan han Baraan nga Espiritu
Damu an natoo nga an doktrina han trinidad igintututdo han Biblia. Totoo ba ito?
APENDISE
Kon Kay Ano nga an Totoo nga mga Kristiano Diri Nagamit han Krus ha Pagsingba
Namatay gud ba hi Jesus ha krus? Basaha an baton mismo han Biblia.
APENDISE
An Panihapon han Ginoo—Usa nga Pagsaurog nga Nagpapasidungog ha Dios
Ginsugo an mga Kristiano nga isaurog an Panihapon han Ginoo, gintatawag liwat nga Memoryal han kamatayon ni Kristo. San-o ngan paonan-o ito sadang isaurog?
APENDISE
“Kalag” Ngan “Espiritu”—Ano Gud ba an Kahulogan Hini nga mga Pulong?
Damu an naghuhunahuna nga ha kamatay han usa may-ada diri nakikita nga bahin nga nabaya ha lawas ngan padayon nga nabubuhi. Ano an ginsusumat ha aton han pulong han Dios?
APENDISE
Ano an Sheol Ngan an Hades?
An iba nga hubad han Biblia nagamit han mga pulong nga “lubnganan” o “impyerno” para ha Sheol ngan Hades. Ano gud ba an kahulogan hini nga mga pulong?
APENDISE
Adlaw han Paghukom
—Ano Ito?
Hibaroi kon paonan-o an Adlaw han Paghukom magigin usa nga bendisyon ha ngatanan nga magtinumanon nga katawohan.
APENDISE
1914
—Importante nga Tuig ha Tagna han Biblia
Paonan-o ginpamatud-an han Biblia nga an 1914 importante nga tuig?
APENDISE
Hin-o hi Miguel nga Arkanghel?
Iginsusumat han Biblia kon hin-o inin gamhanan nga arkanghel. Mahibaro hin dugang mahitungod ha iya ngan kon ano an iya ginbubuhat yana.
APENDISE
Pagkilala ha ‘Babilonya nga Daku’
An libro han pahayag naghihisgot han babaye nga an ngaran “Babilonya nga Daku.” Literal ba hiya nga babaye? Ano an ginsisiring han Biblia mahitungod ha iya?
APENDISE
Natawo ba hi Jesus ha Disyembre?
Tagda an kahimtang han panahon han natawo hi Jesus. Ano an iginpapahibaro hito ha aton?
APENDISE
Sadang ba Naton Igsaurog an mga Piyesta?
Ano an gintikangan han damu nga selebrayon nga popular ha lugar nga imo gin-uukyan? Bangin mahipausa ka ha baton.


text:
Buhat
2 Samtang nagpapadayon an piyesta han Pentekostes, nagkakatirok an mga disipulo ha usa nga balay. 2 Tigda la nga may hinbatian nga aringasa tikang ha langit nga pariho hin haganas han makusog nga hangin, ngan nag-aringasa ha bug-os nga balay diin hira nangangalingkod. 3 Ngan nakakita hira hin mga dila nga sugad hin kalayo, ngan nagburublag ito ngan hinugdon ha ulo han tagsa ha ira, 4 ngan hira ngatanan napuno han baraan nga espiritu ngan nakayakan hin iba-iba nga linggwahe, sumala ha pinulongan nga iginhatag ha ira han espiritu.
5 Hito nga panahon may debotado nga mga Judio ha Jerusalem nga tikang ha ngatanan nga nasud ha ilarom han langit. 6 Salit han nabatian ini nga aringasa, damu nga tawo an kinadto ngan nahipausa gud kay ira hinbatian an ira kalugaringon nga linggwahe nga ginyayakan han mga disipulo. 7 Ha pagkamatuod, nahipausa gud hira ngan nagsiring: “Kitaa, diri ba mga taga-Galilea ini ngatanan nga nagyayakan? 8 Kay ano nga nababatian naton nga nagyayakan hira han aton kalugaringon nga linggwahe? 9 An mga taga-Parto, taga-Media, taga-Elam, an mga naukoy ha Mesopotamia, Judea, Capadocia, Ponto, distrito han Asia, 10 Frigia, Pampilia, Ehipto, mga rehiyon han Libya nga tipakadto ha Cirene, an mga bisita tikang ha Roma, nga mga Judio ngan mga nakombirte, 11 mga taga-Creta, ngan taga-Arabia, nababatian naton nga nagyayakan hira han aton mga linggwahe mahitungod han gamhanan nga mga buhat han Dios.” 12 Oo, hira ngatanan nahipausa gud ngan nagupong, ngan nagpinakianahay: “Ano an kahulogan hini?” 13 Pero an iba nagtamay ngan nagsiring: “Nahubog hira han matam-is nga bino.”
14 Kondi tinindog hi Pedro ngan an 11 nga apostol, ngan nagyakan hiya ha daku nga tingog: “Mga taga-Judea ngan kamo ngatanan nga naukoy ha Jerusalem, hibaroi niyo ini ngan pamatii hin maopay an akon isisiring. 15 Ha pagkamatuod, ini nga mga tawo diri hubog sugad han iyo ginhuhunahuna, kay mga alas-9 pa la ha aga.* 16 Kondi ini an igintagna pinaagi kan propeta Joel, 17 ‘ “Ngan ha kataposan nga mga adlaw, ibubuhos ko an akon espiritu ha ngatanan nga tawo, ngan mananagna an iyo mga anak ngan makakakita hin mga bisyon an iyo mga batan-on ngan mag-iinop an iyo kalagasan,” siring han Dios; 18 “ngan hito nga mga adlaw ibubuhos ko an akon espiritu bisan ha akon surugoon nga kalalakin-an ngan kababayin-an, ngan mananagna hira. 19 Ngan magpapakita ako hin urusahon nga mga butang ha langit ngan hin mga tigaman ha tuna: dugo, kalayo, ngan madakmol nga asó. 20 An adlaw* magsisirom ngan an bulan magigin dugo antes umabot an daku ngan mahimayaon nga adlaw ni Jehova. 21 Ngan an ngatanan nga natawag ha ngaran ni Jehova matatalwas.” ’
22 “Mga tawo ha Israel, pamati kamo hini nga mga pulong: Hi Jesus nga Nazareno, usa nga tawo nga ginsugo han Dios. Dayag nga iginpakita ini pinaagi han gamhanan nga mga buhat, urusahon nga mga butang, ngan mga tigaman nga ginbuhat han Dios ha iyo atubangan pinaagi ha iya, sugad la han iyo hinbabaroan. 23 Ini nga tawo nga igintubyan sumala ha katuyoan ngan hinbabaroan nga daan han Dios, iginraysang niyo ha kahoy pinaagi ha kamot han magraot nga tawo ngan ginpatay. 24 Kondi ginbanhaw hiya han Dios pinaagi ha pagpagawas ha iya tikang ha mga gapos* han kamatayon, kay diri puydi nga magpabilin hiya didto. 25 Mahitungod ha iya, nagsiring hi David, ‘Hi Jehova pirme aadi ha akon atubangan;* tungod kay aadi hiya ha akon too nga kamot, diri gud ako mababay-og. 26 Tungod hini, nagin malipayon an akon kasingkasing ngan nagrayhak an akon dila. Magkikinabuhi liwat ako nga may paglaom; 27 tungod kay diri mo babayaan an akon kalag ha Hades,* diri mo liwat pababay-an nga madunot an usa nga maunungon ha imo. 28 Imo iginpahibaro ha akon an dalan ngadto ha kinabuhi, ngan pupun-on mo ako hin kalipay pinaagi han imo pag-uyon ha akon.’
29 “Mga kabugtoan, tuguti ako niyo nga magyakan nga may kagawasan mahitungod han aton kaapoy-apoyan nga hi David, nga namatay ngan iginlubong ngan an ginlubngan ha iya aada pa tubtob hini nga adlaw. 30 Tungod kay propeta hiya ngan maaram nga an Dios nagsaad ha iya nga an usa han iya mga tulin* palilingkuron ha iya trono, 31 nakita niya nga daan an pagkabanhaw han Kristo ngan nagyakan mahitungod hito, nga waray hiya pabay-i ha Hades ngan waray madunot an iya lawas. 32 Ini nga Jesus ginbanhaw han Dios, ngan kami ngatanan testigo hito. 33 Salit tungod kay ginpahitaas hiya ha too nga kamot han Dios ngan nakarawat niya an baraan nga espiritu nga iginsaad han Amay, iya iginbuhos ini sugad han iyo nakita ngan nabatian. 34 Ha pagkamatuod, hi David waray sumaka ha langit, pero hiya mismo nagsiring, ‘Hi Jehova nagsiring ha akon Ginoo: “Lingkod ha akon too, 35 tubtob nga ibutang ko an imo mga kaaway sugad nga tungtongan han imo mga tiil.” ’* 36 Salit kinahanglan kilalahon gud han bug-os nga panimalay han Israel nga ini nga Jesus nga iyo iginraysang ha kahoy ginhimo han Dios nga Ginoo ngan Kristo.”
37 Pakabati nira hini, sugad hin gintusok an ira kasingkasing, ngan nagsiring hira kan Pedro ngan ha iba nga mga apostol: “Mga kabugtoan, ano an amon bubuhaton?” 38 Ginsidngan hira ni Pedro: “Magbasol kamo, ngan magpabawtismo an tagsa ha iyo ha ngaran ni Jesu-Kristo basi mapasaylo an iyo mga sala, ngan makakarawat niyo an waray bayad nga regalo nga baraan nga espiritu. 39 Kay an saad iginhahatag ha iyo, ha iyo mga anak, ngan ha ngatanan nga aadto ha kahigrayoan, ha ngatanan nga tatawagon ni Jehova nga aton Dios ngada ha iya.” 40 Nagpamatuod hiya hin maopay ngan padayon nga gin-aghat hira: “Pangalimbasog nga matalwas kamo tikang hinin maraot nga henerasyon.” 41 Salit ginbawtismohan adton kinasingkasing nga nagkarawat han iya pulong, ngan hito nga adlaw mga 3,000 nga kalag an nahidugang. 42 Ngan nagpadayon hira ha pagpamati hin maopay ha igintututdo han mga apostol, ha paghinatagay, ha tarampo nga pangaon, ngan ha mga pag-ampo.
43 Damu nga urusahon nga butang ngan mga tigaman an nagtikang mahitabo pinaagi han mga apostol, ngan nahadlok gud an ngatanan nga tawo* han nakita nira ito. 44 Nagkatirok an ngatanan nga bag-o nga disipulo ngan naghinatagay hira han anoman nga ira gintatag-iya, 45 ngan ira iginbaligya an ira mga panag-iya ngan propyedad, ngan an kwarta iginhatag ha ngatanan uyon ha panginahanglan han kada tagsa. 46 Kada adlaw urosa nga nagkakatirok hira ha templo, ngan tarampo nga nangangaon hira ha balay han tagsa ha ira, malipayon ngan may sinsero nga kasingkasing nga naghahatagay hin pagkaon, 47 nagdadayaw ha Dios ngan nalilipayan han ngatanan nga tawo. Kada adlaw padayon nga igindudugang ha ira ni Jehova an mga tawo nga iya gintatalwas.


text:
Mayo 22-28
JEREMIAS 44-48
Karantahon 70 Ngan Pag-ampo
Introduksyon (3 min. o minos pa)
MGA BAHANDI TIKANG HA PULONG HAN DIOS
“Ayaw Na ‘Pangita han Dagku nga mga Butang’”: (10 min.)
Jer 45:2, 3—An sayop nga panhunahuna ni Baruk nakapaluya ha iya (jr 104-105 ¶4-6)
Jer 45:4, 5a—Mahigugmaon nga gintadong ni Jehova hi Baruk (jr 103 ¶2)
Jer 45:5b—Natipigan ni Baruk an iya kinabuhi pinaagi ha pagpokus ha kon ano an pinakaimportante (w16.07 8 ¶6)
-
Pamiling hin Espirituwal nga mga Hiyas: (8 min.)
Jer 48:13—Kay ano nga igkakaawod han mga Moabitanhon hi Semos? (it-2-TG 78)
Jer 48:42—Kay ano nga makaparig-on ha pagtoo an paghukom ni Jehova kontra ha Moab? (it-2-TG 414 ¶2)
Ano an igintututdo ha imo han pagbasa ha Biblia yana nga semana mahitungod kan Jehova?
Ano an iba nga espirituwal nga hiyas an imo hinbaroan tikang ha pagbasa ha Biblia yana nga semana?
-
Pagbasa ha Biblia: (4 min. o minos pa) Jer 47:1-7
MAGIN MAS EPEKTIBO HA MINISTERYO
Siyahan nga Pagbisita: (2 min. o minos pa) hf—Iandam an pundasyon para ha pagbalik-bisita.
Pagbalik-Bisita: (4 min. o minos pa) hf—Iandam an pundasyon para ha sunod nga pagbisita.
Pagdumara hin Pag-aram: (6 min. o minos pa) lv 199 ¶9-10—Ipakita hin madaliay ha estudyante kon paonan-o magsaliksik may kalabotan ha espisipiko nga pagsari nga iya naieksperyensyahan.
PAGKINABUHI SUGAD NGA MGA KRISTIANO
Mga Batan-on—Ayaw Pamiling hin Dagku nga Butang Para ha Iyo Kalugaringon: (15 min.) Ipasalida ngan hisguti an video nga Pakiana han mga Batan-on—Ano an Akon Hihimoon ha Akon Kinabuhi?—An Naglabay.
Pag-aram ha Biblia han Kongregasyon: (30 min.) kr “Seksyon 4—Mga Kadaogan han Ginhadian—Pagkaada Legal nga Katungod ha Pagsangyaw han Maopay nga Sumat,” kap. 13 ¶1-10
Repaso Ngan Paghisgot han mga Bahin Para ha Sunod nga Semana (3 min.)
Karantahon 17 Ngan Pag-ampo


text:
Deng Xiaoping
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Deng Xiaoping (ha ginyano nga Inintsek: 邓小平; tradisyonal nga Inintsek: 鄧小平; pinyin: Dèng Xiǎopíng; Wade-Giles: Teng Hsiao-p'ing; Agosto 22, 1904 – Pebrero 19, 1997) usa nga prominente nga Intsek nga politiko and paragreporma, ngan namuno han Partido Komunista han Tsina (CCP). Waray hi Deng magkapot hin puwesto komo mangulo hin estado o mangulo hin gobyerno, pero hiya an nagsirbe nga de facto nga namuno han Republika han Katawhan han Tsina tikang han 1978 tubtob han syahan nga bahin han dekada han mga 1990. Hiya an nagpanguna han "Sosyalismo nga mayda Inintsek nga kinaiya" ngan Intsek nga reporma ekonomika, nga kilalado gihapon nga "sosyalista nga market nga ekonomiya", ngan iya ginbuklad an Tsina ngadto han komersyo han kalibotan o global market.


text:
KAPITULO DISISAIS
Magin Marig-on ha Totoo nga Pagsingba
Ano an igintututdo han Biblia mahitungod han paggamit hin mga imahen?
Ano an panhunahuna han mga Kristiano mahitungod han relihiyoso nga mga piyesta?
Paonan-o mo maisasaysay ha iba an imo mga tinotoohan ha paagi nga diri hira maiinsulto?
1, 2. Ano nga pakiana an kinahanglan igpakiana mo ha imo kalugaringon katapos bayaan an palso nga relihiyon, ngan ha paghunahuna mo, kay ano nga importante ini?
PANANGLITAN hinbaroan mo nga nahugawan hinduro an iyo komunidad. May-ada ngay-an usa ka tawo nga patagô nga naglalabog hin nakakahilo nga basura ha iyo lugar, ngan yana namimeligro na an mga kinabuhi. Ano an imo bubuhaton? Sigurado nga mabaya ka hito nga lugar kon mahihimo mo. Kondi katapos mo bumaya, magpapakiana ka la gihapon, ‘Nahiloan ba ako?’
2 Pariho nga sitwasyon an nabangon may kalabotan ha palso nga relihiyon. An Biblia nagtututdo nga an sugad nga pagsingba naimpluwensyahan han mahugaw nga mga katutdoan ngan mga buhat. (2 Korinto 6:17) Salit importante nga gumawas ka ha ‘Babilonya nga Daku,’ an imperyo han palso nga relihiyon ha kalibotan. (Pahayag 18:
PAGSINGBA HA MGA IMAHEN NGAN HA MGA KAAPOY-APOYAN
3. (a) Ano an ginsisiring han Biblia mahitungod han paggamit hin mga imahen, ngan kay ano nga bangin makuri karawaton han iba an panhunahuna han Dios? (b) Ano an sadang mo buhaton ha bisan ano nga mga butang nga gintatag-iya mo nga may kalabotan ha palso nga pagsingba?
3 An iba maiha na nga may-ada mga imahen o mga altar ha ira mga balay. May-ada ka ba liwat hito? Kon amo, bangin naabat ka nga malain o sayop an pag-ampo ha Dios nga waray han sugad nga nakikita nga bulig. Bangin hinigugma mo pa ngani an pipira hini nga mga butang. Kondi an Dios na mismo an nasiring kon paonan-o hiya sadang pagsingbahon, ngan an Biblia nagtututdo nga diri niya karuyag nga gumamit kita hin mga imahen. (Eksodo 20:
4. (a) Paonan-o kita nahibaro nga waray kapulsanan an pagsingba ha mga kaapoy-apoyan? (b) Kay ano nga gindid-an ni Jehova an iya katawohan ha pagbuhat hin bisan ano nga klase hin espiritismo?
4 An pagsingba ha mga kaapoy-apoyan komon liwat ha damu nga palso nga relihiyon. Antes mahibaro han kamatuoran han Biblia, natoo an iba nga an mga patay may sarabotan ha diri-nakikita nga lugar ngan mahimo kuno hira makabulig o makadaot ha mga buhi. Bangin nahiaraan mo hadto nga mangalimbasog gud ha pagpalipay ha imo patay na nga mga kaapoy-apoyan. Kondi sugad han imo hinbaroan ha Kapitulo 6 hini nga libro, an mga patay diri na naeksister ha bisan diin. Tungod hito, waray kapulsanan an mga pangalimbasog ha pakigkomunikar ha ira. Bisan ano nga mga mensahe nga baga in tikang ha namatay nga hinigugma, ha pagkamatuod tikang ha mga demonyo. Salit, gindid-an ni Jehova an mga Israelita nga magsari ha pakiistorya ha mga patay o makigbahin ha bisan ano nga klase hin espiritismo.
5. Ano an bubuhaton mo kon an paggamit hin mga imahen o pagsingba ha mga kaapoy-apoyan bahin han imo pagsingba hadto?
5 Kon an paggamit hin mga imahen o pagsingba ha mga kaapoy-apoyan bahin han imo paagi han pagsingba hadto, ano an imo bubuhaton? Basaha ngan pamalandonga an mga bersikulo han Biblia nga nagpapatin-aw ha imo kon ano an panhunahuna han Dios mahitungod hini nga mga butang. Pag-ampo ngadto kan Jehova kada adlaw mahitungod han imo hingyap nga magmarig-on ha totoo nga pagsingba, ngan paghangyo ha iya nga buligan ka nga magkaada han panhunahuna nga sugad han iya panhunahuna.
PASKO
—DIRI GINSASAUROG HAN SIYAHAN NGA MGA KRISTIANO
6, 7. (a) An Pasko nagsasaurog kuno han ano, ngan ginsaurog ba ito han siyahan-siglo nga mga sumurunod ni Jesus? (b) Konektado ha ano an mga pagsaurog han adlaw nga natawohan durante han panahon han siyahan nga mga disipulo ni Jesus?
6 An pagsingba han usa ka tawo mahimo mahugawan han palso nga relihiyon may kalabotan ha popular nga mga piyesta. Tagda pananglitan an Pasko. An Pasko nagsasaurog kuno han katawo ni Jesu-Kristo, ngan haros an ngatanan nga relihiyon nga nag-aangkon nga Kristiano nagsasaurog hito. Kondi, waray ebidensya nga an siyahan-siglo nga mga disipulo ni Jesus nagsaurog hito nga piyesta. An libro nga Sacred Origins of Profound Things nasiring: “Ha sulod hin duha ka gatos ka tuig katapos matawo hi Kristo, waray usa nga maaram, ngan gutiay la nga mga tawo an interesado ha eksakto nga petsa han iya katawo.”
7 Bisan kon nahibaro an mga disipulo ni Jesus han eksakto nga petsa han iya katawo, sigurado nga diri hira magsasaurog hito. Kay ano? Tungod kay sugad han iginsasaysay han The World Book Encyclopedia, an siyahan nga mga Kristiano “naghunahuna nga pagano nga kustomre an pagsaurog han katawo han bisan hin-o.” An mga nagsaurog la han adlaw nga natawohan nga gin-unabi ha Biblia amo an duha nga magmarando nga waray magsingba kan Jehova. (Genesis 40:20; Markos 6:21) An mga pagsaurog han adlaw nga natawohan ginbuhat liwat ha pagpasidungog ha pagano nga mga dios. Pananglitan, ha Mayo 24 ginsaurog han mga Romano an adlaw nga natawohan han diosa nga hi Diana. Kinabuwasan, ira ginsaurog an adlaw nga natawohan han ira dios-nga-adlaw, hi Apolo. Salit, an mga pagsaurog han adlaw nga natawohan konektado ha paganismo, diri ha Kristianidad.
8. Isaysay an koneksyon han mga pagsaurog han adlaw nga natawohan ngan han patootoo.
8 May usa pa nga hinungdan kon kay ano nga an siyahan-siglo nga mga Kristiano waray magsaurog han adlaw nga natawohan ni Jesus. Posible nga maaram an mga disipulo ni Jesus nga an mga pagsaurog han adlaw nga natawohan konektado ha patootoo. Pananglitan, damu nga mga Griego ngan mga Romano ha kadaan nga mga panahon an natoo nga may espiritu nga presente ha katawo han tagsa nga tawo ngan nagpapanalipod ha iya ha bug-os nga kinabuhi. “Ini nga espiritu may-ada misteryoso nga relasyon ha dios nga ha iya adlaw nga natawohan igin-anak an indibiduwal,” siring han libro nga The Lore of Birthdays. Sigurado nga diri malilipay hi Jehova ha bisan ano nga pagsaurog nga magkakaw-ing kan Jesus ha patootoo. (Isaias 65:
AN GINTIKANGAN HAN PASKO
9. Paonan-o napili an Disyembre 25 sugad nga adlaw ha pagsaurog han katawo ni Jesus?
9 Damu ka gatos ka tuig na an naglabay katapos mabuhi hi Jesus ha tuna han nagtikang an mga tawo pagsaurog han iya katawo ha Disyembre 25. Kondi diri ito an petsa han katawo ni Jesus, kay matin-aw nga natawo hiya han Oktubre. * Niyan kay ano man nga ginpili an Disyembre 25? An iba nga ha urhi nag-angkon nga Kristiano hira posible nga “naruyag nga mahituman an petsa ha pagano nga piyesta han mga Romano nga nagsasaurog han ‘kompleanyo han waray pa mapirde nga adlaw.’” (The New Encyclopædia Britannica) Ha panahon han katugnaw, nga an adlaw baga in maluya hinduro, an mga pagano naghihimo hin mga seremonya basi bumalik ini nga surok han kapaso ngan kalamrag tikang ha hirayo nga mga pagbiyahe hito. Ginhunahuna nga ha Disyembre 25 nagtitikang an adlaw ha pagbalik hito. Ha pangalimbasog nga makombirte an mga pagano, ginsunod han mga lider han relihiyon ini nga piyesta ngan nangalimbasog nga himoon ito nga sugad hin kanan “Kristiano.” *
10. Ha naglabay nga mga panahon, kay ano nga an iba nga mga tawo diri nagsasaurog han Pasko?
10 An pagano nga gintikangan han Pasko maiha na nga kinilala. Tungod han diri-Kasuratanhon nga gintikangan hito, igindiri an Pasko ha Inglatera ngan ha pipira nga mga kolonya han Amerika durante han ika-17 ka siglo. Bisan hin-o nga diri magtrabaho ha adlaw han Pasko kinahanglan magbayad hin multa. Pero waray pag-iha, an daan nga mga kustomre nagin popular na liwat, ngan igindugang an bag-o nga mga kustomre. An Pasko nagin popular na liwat nga piyesta, ngan popular pa gihapon ito yana ha damu nga mga nasud. Kondi, tungod kay an Pasko may kalabotan ha palso nga relihiyon, adton naruruyag nga lipayon an Dios diri nagsasaurog hito o han bisan ano nga iba pa nga piyesta nga nagtikang ha pagano nga pagsingba. *
IMPORTANTE GUD BA AN GINTIKANGAN HAN MGA PIYESTA?
11. Kay ano nga an iba nga mga tawo nagsasaurog han mga piyesta, kondi ano an pinakaimportante nga sadang naton hunahunaon?
11 An iba nauyon nga an mga piyesta sugad han Pasko may-ada pagano nga gintikangan kondi naghuhunahuna pa gihapon nga diri sayop an pagsaurog hito. Tutal, an kadam-an nga mga tawo diri man naghuhunahuna mahitungod han palso nga pagsingba kon ginsasaurog nira an mga piyesta. Ini nga mga okasyon naghahatag liwat ha mga pamilya hin mga higayon nga magkatarampo. Ini ba an ginhuhunahuna mo? Kon amo, posible gud nga gugma ha pamilya, diri gugma ha palso nga relihiyon, an hinungdan nga baga in makuri an pagin marig-on ha totoo nga pagsingba. Sarig nga karuyag ni Jehova, an usa nga nagpatikang han pamilya, nga magkaada ka maopay nga relasyon ha imo mga paryente. (Efeso 3:
12. Iilustrar kon kay ano nga sadang likyan naton an mga kustomre ngan mga pagsaurog nga mahugaw an gintikangan.
12 Bangin naghuhunahuna ka nga diri an mga gintikangan han mga piyesta an hinungdan kon kay ano nga ginsasaurog ito yana. Importante gud ba an mga gintikangan hito? Oo! Ha pag-ilustrar: Pananglitan nakakita ka hin usa nga dulse dida ha kali. Pupuruton mo ba ngan kakaunon iton nga dulse? Syempre diri! Mahugaw ito. Pariho hito nga dulse, an mga piyesta bangin baga in makaruruyag, kondi mahugaw an gintikangan hito. Basi magin marig-on ha totoo nga pagsingba, kinahanglan subaron naton an punto-de-bista ni propeta Isaias, nga nagsiring ha totoo nga mga magsiringba: “Ayaw kawkaw hin mahugaw nga butang.”
GAMITA AN PAGSABOT HA PAKIG-UPOD HA IBA
13. Ano nga mga problema an mahimo bumangon kon diri ka nakikigbahin ha mga piyesta?
13 Bangin bumangon an mga problema kon magdesisyon ka nga diri makigbahin ha mga piyesta. Pananglitan, bangin mahipausa an imo mga katrabaho kon kay ano nga diri ka naapi ha pagselebrar ha piyesta ha imo gintatrabahoan. Ano an imo bubuhaton kon tagan ka hin regalo ha Pasko? Sayop ba an pagkarawat hito? Ano an imo bubuhaton kon an imo bana o asawa diri mo igkasi-tumuroo? Ano an bubuhaton mo basi masiguro nga diri umabat an imo mga anak nga may kulang ha ira tungod ha diri pagsaurog hin mga piyesta?
14, 15. Ano an bubuhaton mo kon may magsiring ha imo nga, “Malipayon nga piyesta,” o may-ada naruruyag magregalo?
14 Ginkikinahanglan an maopay nga pagsabot basi hibaroan kon ano an bubuhaton ha tagsa nga sitwasyon. Kon may magsiring ha imo nga, “Malipayon nga piyesta,” o ano pa man, puydi mo la pasalamatan hiya. Kondi kon pananglitan an usa pirme mo nakikita o regular nga katrabaho mo, hito nga kahimtang, mahimo ka magsaysay hin dugang pa. Ha ngatanan nga kahimtang, magin mataktika. An Biblia nagsasagdon: “An iyo pulong kinahanglan nga may maada grasya, nga ginparasa hin asin, basi nga iyo hibaroan an pagbatonay ha usa kag usa.” (Kolosas 4:6) Ayaw gud pagpakita hin kawaray-pagtahod ha iba. Lugod, mataktika nga isaysay an imo gintotoohan. Isaysay hin matin-aw nga diri ka nakontra ha panhatag hin mga regalo ngan ha mga pagtarotarampo kondi karuyag mo makigbahin hini nga mga buruhaton ha iba nga panahon.
15 Ano man an imo bubuhaton kon may-ada naruruyag magregalo ha imo? Nadepende gud ito ha mga kahimtang. An humaratag bangin sumiring: “Maaram ako nga diri ka nagsasaurog han piyesta. Kondi, karuyag ko ihatag ini ha imo.” Bangin magdesisyon ka nga hito nga mga kahimtang, an pagkarawat hin regalo diri pariho ha pakigbahin ha piyesta. Syempre, kon an humaratag diri maaram han imo mga tinotoohan, mahimo mo isumat ha iya nga diri ka nagsasaurog han piyesta. Makakabulig ini ha pagsaysay kon kay ano nga nakarawat ka hin regalo kondi diri ka nagriregalo durante hito nga okasyon. Ha luyo nga bahin, magigin maaramon an diri pagkarawat hin regalo kon matin-aw nga an motibo han pagregalo amo an pagpakita nga diri ka nasunod ha imo mga tinotoohan o nga magkukompromiso ka basi la makakarawat hin regalo.
ANO AN BUBUHATON MO MAY KALABOTAN HA DIRI-TUMUROO NGA MGA KAPAMILYA?
16. Paonan-o ka magigin mataktika ha pagdumara ha mga buruhaton nga may kalabotan ha mga piyesta?
16 Ano man kon an imo mga kapamilya diri nauyon ha imo mga tinotoohan? Magin mataktika liwat. Diri kinahanglan nga makiglantugi ka mahitungod han tagsa nga kustomre o selebrasyon nga karuyag isaurog han imo mga paryente. Lugod, tahora an ira katungod ha pagkaada kalugaringon nga mga opinyon, sugad la nga karuyag mo nga tahuron nira an imo mga katungod. (Mateo 7:12) Ayaw pagbuhat hin bisan ano nga makakahimo ha imo nga sugad hin nakikigbahin ka na ha piyesta. Kondi, magin makatadunganon ha mga buruhaton nga waray kalabotan ha aktuwal nga selebrasyon. Syempre, kinahanglan gumios ka pirme ha paagi nga diri makakadaot han imo maopay nga konsensya.
17. Paonan-o mo mabubuligan an imo mga anak nga diri umabat nga may-ada kulang ha ira tungod kay nakikita nira an iba nga nagsasaurog han mga piyesta?
17 Ano an mahihimo mo basi an imo mga anak diri umabat nga may-ada kulang ha ira tungod ha diri pagsaurog han mga piyesta nga diri uyon ha Kasuratan? Nadepende gud ini ha ginbubuhat mo ha iba nga mga panahon han tuig. An iba nga mga ginikanan naghihikay hin mga panahon ha paghatag hin mga regalo ha ira mga anak. An usa han pinakamaopay nga mga regalo nga maihahatag mo ha imo mga anak amo an imo panahon ngan mahigugmaon nga atensyon.
MAHIARA HA PAGBUHAT HAN TOTOO NGA PAGSINGBA
18. Paonan-o an pagtambong ha Kristiano nga mga katirok makakabulig ha imo nga magin marig-on ha totoo nga pagsingba?
18 Basi mapalipay an Dios, kinahanglan isalikway mo an palso nga pagsingba ngan magin marig-on ha totoo nga pagsingba. Ano an nahidadabi hini? An Biblia nasiring: “Magpinalandunganay an usa kag usa ha aton ha pag-aghat ha gugma ngan ha mga mag-opay nga buhat; diri ta bayaan an aton pagtarotarampo, sugad han batasan han iba, kondi maglinaygayay kita labi na gud, nga iyo gintatan-aw nga an adlaw nagtitikahirani na.” (Hebreo 10:
19. Kay ano nga importante nga isumat mo ha iba an mahitungod han mga butang nga imo na hinbaroan tikang ha Biblia?
19 An usa pa nga paagi nga magigin marig-on ka ha totoo nga pagsingba amo an pagsumat ha iba mahitungod han mga butang nga imo na hinbaroan tikang ha pag-aram ha Biblia kaupod han mga Saksi ni Jehova. Damu nga mga tawo an tinuod nga ‘nanhahayhay ngan nagsisinggit’ tungod han karaotan nga nahitatabo ha kalibotan yana. (Esekiel 9:4) Bangin may kilala ka nga mga tawo nga sugad hito an inaabat. Kay ano nga diri isumat ha ira an mahitungod han imo basado-ha-Biblia nga ginlalaoman ha tidaraon? Samtang nakikig-upod ka ha totoo nga mga Kristiano ngan iginsusumat mo ha iba an mahitungod han urusahon nga mga kamatuoran han Biblia nga imo na hinbaroan, aabaton mo nga an bisan ano nga paghingyap ha mga kustomre han palso nga pagsingba nga bangin nagpapabilin ha imo kasingkasing hinay-hinay nga mawawara. Sarig nga magmamalipayon ka hinduro ngan makakarawat mo an damu nga mga bendisyon kon magin marig-on ka ha totoo nga pagsingba.
^ par. 9 Kitaa an Apendise, pahina 221-2.
^ par. 9 An Saturnalia nagin basihan liwat ha pagpili han Disyembre 25. Ini nga piyesta nga nagpapasidungog ha Romano nga dios han pag-uma nahitabo han Disyembre 17-24. Durante han piyesta han Saturnalia nahitabo an mga panagtawo, pagkalipayan, ngan panhatag hin mga regalo.
^ par. 10 Para ha paghisgot kon ano an panhunahuna han totoo nga mga Kristiano ha iba pa nga popular nga mga piyesta, kitaa an Apendise, pahina 222-3.