text:
Buddha Yodfa Chulalok
Hi Phra Phutthayotfa Chulalok Maharaj o kundi man Phra Buddha Yodfa Chulalok Maharaj (Thai: พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก), natawo ha ngaran nga Thongduang (Thai: ทองด้วง) ngan tinatawag gihapon nga Rama I (20 Marso 1737 – 7 Septyembre 1809), amo an nagtukod han Ginhadi-an han Rattanakosin ngan syahan nga monarka han naghahadi nga Chakri nga Dinastiya han Siam (yana Thailand). An iya bug-os nga titulo ha Thai Phra Bat Somdet Phra Paramoruracha Mahachakkriborommanat Phra Phutthayotfa Chulalok (Thai: พระบาทสมเด็จพระปรโมรุราชามหาจักรีบรมนารถ พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก). Sinmaka hiyá han trono han 1782, katapos niya lupigon in rebelyon nga nagtanggal tikang ha puwesto kan Hadi Taksin han Thonburi. Ginsasaurog gihapon hiyá nga amo an nagtukod han Rattanakosin (yana Bangkok) nga amo an magin bag-o nga pamunuan han nahibalik hin paghiusa nga ginhadi-an.
Hi Rama I tikang hin Mon nga katulinan ha lalaki nga pamilya, apo ha tuhod ni Kosa Pan. Nagsirbe an iya amay dida han korte han hadi han Ginhadi-an han Ayutthaya, ngan nagsirbe hiyá kan Hadi Taksin ha mga gera patok han Birmano nga Konbaung nga dinastiya ngan nagbulig ha iya han pagbalik han paghiusa han Siam. Han hiní nga panahon ginmawas hiya nga amo an pinakagamhanan nga namumuno nga militar ha Siam. Hi Thongduang amo an syahan nga Somdet Chao Phraya, an gihataasi nga ranggo nga maabtan han nobilidad, nga sugad hin kanan hadi. Han 1782, nagkuha hiya han pagdumara han Siam ngan nagkorona han iya kalugaringon nga monarka. An pinakasikat nga panhinabo han iya paghadi amo an Birmano-Siames nga Gera han 1785, nga amo an kataposan nga pag-atake nga Birmano patok han Siam.
Ngaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
Sugad hin ibá nga mga hagtaas-hin-ranggo nga mga tawo ha daan nga Siam, an ngaran ni Rama I nagbalhin hin makapira han panahon han iya kinabuhi, depende han iya posisyon nga kinakaptan, ngan bisan katapos han iya kamatay an paagi nga pagtawag ha iya nag-iba. An ngaran ha iya pagkatawo Thongduang (ginsusurat gihapon nga Thong Duang ทองด้วง), an mga apelyido hin pamilya waray pa hadto gamita ha Siam hadto nga panahon.
Han hi Thongduang nagsirbe nga sugbong gobernador han lalawigan han Ratchaburi han pagdumara ni Hadi Ekkathat han Ayutthaya, nagdará hiyá han titulo nga Luang Yokkrabat. Katapos han pagkabungkag han Ayutthaya, an bag-o nga hadi nga hi Taksin nga iya ginsirbi-an hin pagka usá ng importante nga komandante militar, naghatag ha iya hin sunodsunod han mga titulo nga Phra Ratcharin Chao Krom Phra Tamruat (manguna han departamento han polisiya), Phraya Aphaironnarit,[1] Phraya Yommarat, Phraya Chakri ngan Chaophraya Chakri (ministro han mga amihanan nga mga lalawigan). Ha kataposan, ginhimo ni Taksin para ha iya an titulo nga Somdet Chaophraya Maha Kasatsuek, usá nga noble nge titulo nga hitaas nga waray maabtan hin Siames nga opisyal ugsa ha iya, nga diin naghimo ini ha iya nga baga-hin-kanan-hadi.
Han paglingkod niya han trono han 1782, nagkuha hiyá han ngaran nga Ramathibodi, sugad han nagtukod han ginhadi-an han Ayyuthaya. Haruhalaba an iya bug-os nga titulo (Phra Borommarachathirat Ramathibodi Sisin Borommaha Chakkraphat Rachathibodin etc.), nga tinuyo nga magpakita han iya unibersal nga pag-angkon hin gahom sugad han mga nanguna nga mga Siames nga mga hadi.
Katapos han iya kamatay, an mga tawo nagtawag ha iya nga Phaendin Ton ("an syahan nga paghadi"), ngan han iya anak nga Phaendin Klang ("an butnga nga paghadi"). Kon padayonon ini nga sistema, an iya apo nga hi Rama III magigin "an kataposan nga paghadi". Basi maiwasan ini nga diri-makaurupay nga titulo, ginhunong niya ini nga buruhaton pinaagi hin paghatag hin duha nga istatuwa ni Buddha nga ginbutang ha mga sapit han Esmeralda nga Buddha ha Wat Phra Kaeo ngan gindedikar in tag-usa han iya amay ngan han iya apoy. Gintugon niya nga tawagon an duha nga nanguna ha iya hin paghadi pinaagi han mga ngaran han mga istatuwa nga Buddha. An istatuwa nga gindedikar han syahan nga Chakri nga hadi ginngaranan nga Phra Phutthayotfa Chulalok ("an Buddha ha igbaw han langit ngan korona han mga kalibotan"). Amo ini pa gihapon an pagtawag hini nga hadi ha mga barasahon hin kasaysayan ngan kaagi nga Thai.[2]
An iya sumurunod nga katulinan nga hi Vajiravudh (Rama VI) nga nag-aram han Inglaterra, nakasabot nga an kadam-an nga mga ngaran han Siames nga mga hadi makuri mayakan ngan mahinumdoman para han mga taga-Katundan. Amo nga iya gindesisyonan nga gamiton para han ngatanan nga mga hadi han Chakri nga dinastiya an ngaran nga Rama upod han nahahanungod nga pag-ihap hin pagsunod. Amo ini nga hadi tinatawag nga Rama I ha Katundan nga mga barasahon. Han 1982, mga 200 ka tuig katapos han iya pagtikang paglingkod han trono, an Thai nga gabinete nagdesisyon nga tagaan hiyá han pagtáwag nga Maharat ("an Harangdon").
- Mga titulo ngan istilo
- 1737–1758: Nai Thongduang (นายngทองด้วง)
- 1758–1768: Luang Yokkrabat han Ratchaburi (หลวงยกกระบัตรเมืองราชบุรี)
- 1768: Phra Ratcharin (พระราชริน)
- 1768–1769: Phraya Aphairanarit (พระยาอไภยรณฤทธิ์)
- 1769–1770: Phraya Yommarat (พระยายมราช)
- 1770–1778: Chao Phraya Chakri (เจ้าพระยาจักรี)
- 1778–1782: Somdet Chao Praya Maha Kasatsuek etc. (สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก พิฤกมหิมา ทุกนัครระอาเดช นเรศรราชสุริยวงษ์ องค์อรรคบาทมุลิกากร บวรรัตนบรินายก)
- 1782–1809: Phra Bat Somdet Phra Borommarachathirat Ramathibodi Sisin Borommaha Chakkraphat Rachathibodin etc. (พระบาทสมเด็จพระบรมราชาธิราชรามาธิบดี ศรีสินทรบรมมหาจักรพรรดิราชาธิบดินทร์ ธรณินทราธิราช รัตนากาศภาษกรวงษ์ องค์บรมาธิเบศ ตรีภูวเนตรวรนายก ดิลกรัตนราชชาติอาชาวไศรย สมุทัยดโรมนต์ สกลจักรวาฬาธิเบนทร์ สุริเยนทราธิบดินทร์ หริหรินทราธาดาธิบดี ศรีวิบูลยคุณอักนิษฐ ฤทธิราเมศวรมหันต์ บรมธรรมิกราชาธิราชเดโชไชยพรหมเทพาดิเทพนฤบดินทร ภูมินทรบรมาธิเบศโลกเชฐวิสุทธิ รัตนมกุฏประเทศคตา มหาพุทธางกูรบรมบพิตร)
- Ginngaranan nga posthumo ni Hadi Rama III nga: Phra Bat Somdet Phra Phutthayotfa Chulalok (พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก)
- Ginngaranan hin bag-o nga posthumo ni Hadi Mongkut nga: Phra Bat Somdet Phra Paramoruracha Mahachakkriborommanat Phra Phutthayotfa Chulalok (พระบาทสมเด็จพระปรโมรุราชามหาจักรีบรมนารถ พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก)
- Ginngaranan hin bag-o nga posthumo ni Hadi Vajiravudh nga: Phra Bat Somdet Phra Ramadhibodi Srisindra Maha Chakri Borommanath Phra Phutthayotfa Chulalok (พระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาจักรีบรมนารถ พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก)
- Ginngaranan hin bag-o nga posthumo ni Hadi Vajiravudh (para hin paggamit han mga taga-Katundan) nga: Rama I
- Ginngaranan hin bag-o nga posthumo han Thai nga gabinete han 1982 nga: Phra Bat Somdet Phra Phutthayotfa Chulalok Maharat (พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช)
Katawo ngan an Syahan nga Bahin han Kinabuhi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Natawo hiya ha Ayutthaya han Marso 20 1737 nga anak ni Phra Aksorn Sundara Smiantra, usa nga nobleman han Ginhadi-an han Ayutthaya. Gintutuohan nga hiya mayda Thai, Intsik, Persiano, ngan bisan Griyego han iya pamilya, pero waray pa ini mapamatuod. An iya ngaran han iya katawo Thong Duang. Katapos han iya pagtu-ón hin templo nga Buddhista, an iya amay nagpadara ha iya nga magsirbe nga alalay han tawo nga magigin hadi nga hi Hadi Utumporn. Didto, ginkakilala niya an iya sangkay nga hi Sin, nga amo an magigin Hadi Taksin. Katapos han kabungkag han Ayutthaya inmapi hiya han mga kasundalohan ni Taksin, ngan nakilala hiya han ngaran nga Chao Phraya Chakri. An ngaran nga Buddha Yodfa Chulalok ginngaran ha iya katapos han iya kamatayan ni Hadi Nangklao (Rama III).
Pagin Hadi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Samtang hi Chakri heneral ni Taksin, hiya an nagsalakay ngan nagdaog han Wieng Jan (Vientiane) han 1778/79, ug an nasod han Laos nahamutang ha ilarom han ka-vassal, ngan iya ginkuha an Emerald Buddha hini ngan ginbalhin ngadto ha Thonburi. Han 1782, hi Taksin gindeklara nga lurong katapos hin golpe de estado o coup d'etat ngan ha pagtikaiha ginpapatay. Hi Yodfa nakapuwesto ha poder ngan nag-establisar han Chakri nga Dinastiya. Ginkoronahan hiya han Abril 6 ha ngaran nga Rama I; iton petsa yana adlaw hin pagsaurog nga publiko ha Thailand.
Hi Hadi Rama I nagpadayon han kan Taksin buhat nga pagtalwas han bag-o nga nahiusa nga nasod tikang han mga pagsalakay han Burma, ngan hiya nagpirde hin mga pipira nga pagsalakay han mga taga-Burma. Ha kultura, hi Rama I ginbalik niya an pagtukod han mga tradisyon han nasod pinaagi hin pagbiling ngan pagtirok hin mga Buddhista nga mga sinurat nga nawara han kasamok katapos han pagbungkag han Ayutthaya nga ginhimo han mga taga-Burma han 1767. Ginbalhin liwat niya an kapital tikang han kan Taksin kapital nga Thonburi ngan naghimo hiya han bag-o nga kapital nga Bangkok. Ha iya palasyo, an Wat Phra Kaew gintukod agod igbalay an Emerald nga Buddha, ngan naghimo hiya hin bag-o nga kodigo hin balaod, an Libro han tulo nga selyo. Ginpili niya ngan ginbutang ha iya puwesto an Patriarka Suprema han Thai nga Buddhismo. Tungod kay hilig niya an literatura, nagsurat gihapon hiya hin Thai nga bersyon han Ramayana epos nga tinatawag Ramakian.
Kamatay[igliwat | Igliwat an wikitext]
Namatay hiya han Septyembre 7, 1809, ngan an nagsunod ha iya komo hadi an iya anak nga hi prinsipe Isarasundorn, nga nagin Hadi Rama II (Buddha Loetla Nabhalai).
Mga pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Klaus Wenk (1968). The restoration of Thailand under Rama I, 1782–1809. The University of Arizona Press. p. 3.
- ↑ Sulak Sivaraksa (1985). Siamese Resurgence: A Thai Buddhist Voice on Asia and a World of Change. Asian Cultural Forum on Development. p. 175.


c: text/html

text:
TACLOBAN CITY – Ginpanmumuno an usa nga babayi ha Brgy. Suhi, Tacloban City kagab-i, March 1.
Subay ha report han Tacloban PNP, ginkilala an suspek nga hi Bonifacio Lacaba, 20 anyos, residente han Brgy. 105 Suhi, Tacloban City.
Gintago naman ha ngaran nga Mayra an biktima.
Sumala kan PCapt. Marjorie Manota, tagapagyakan han Tacloban PNP, nag-iirignom ha balay ni Mayra an suspek ngan mga kasangkayan hini.
Han tabis na an kagab-ihon, nagdesisyon an mga kasangkayan nga manguli na pero hi Lacaba, pumalit pa hin irimnon ha tindahan.
Pagbalik ni Lacaba, waray na an mga kasangkayan hini ngan hi Mayra nala an nahibilin. Ginpakianhan han suspek hi Mayra kun hain na an ira iba nga kainom, an baton ni Mayra “nanguli na” ngan ginbuno han suspek hi Mayra gamit an kutsilyo.
Nakaangkon hin buno ha kamot ngan ha butkon an biktima.
Kanina han alas 7:00 han aga, March 2, nadakop na an suspek ngan maatubang hin frustrated murder nga kaso.
Samtang hi Mayra, padayon nga gintatambal ha hospital.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Babaha ha New Hope Pabahay solbar na
Babaha ha New Hope Pabahay solbar naDecember 9, 2021 No Comments on Babaha ha New Hope Pabahay solbar na
Tacloban City ( Dec. 09, 2021) – Haros tapos na an dako nga kanal ha butnga han New Hope Village pabahay ha Brgy. 107 Sta. Elena han Tacloban- usa nga proyekto nga iginpatuman han City Government of Tacloban ha ilarom han liderato ni Mayor Alfred S. Romualdez ngan han DPWH agud matalwas an mga molupyo hini nga lugar hin padughan nga babaha panahon hin sugad yana nga duro an uuran.
Ha pagbisita han News Team kanina han aga samtang sige nga uuran, nakita nga waray na gud man pagbabaha-i an pabahay-sugad han aada nakikita ha mga letrato.
Mahitungod hini, hi mana Belen Jacusalem usa han nagpahayag hin pagpasalamat hini nga proyekto kay han yana nga pag-uuran waray na hira pagbahai.
“Okay na ini, dako gud nga bulig”, ini liwat an pahayag ni mano Panoy Navares nga pirme nagsusugbo ha baha panahon nga ginbabaha pa hira han una. An duha nga adlaw nga sagunson an mag-aga nga uuran, kun waray ini nga dako nga ginhimo nga kanal, siguro lurop naman kami han baha, dugang nga pahayag ni mano Panoy.
Samtang, usa nga nanay an nagpahayag han iya pagka subo nga may-ada nira mga igkasi aada ha pabahay nga ginhihimo nga labugan hin basura an entrada han dako nga kanal nga bag-o pala nga gin construct.
Sako, sako ngan dagko nga sinilopin nga basura an iginlalabog dida han kanal- sanglit nababaraka hiya nga ha diri maiha pagbabahaon nanaman hira kay masasarop hin basura an kanal, siring hini nga nanay.
Ha lain nga bahin, bisan kun suspendido an trabaho ha Tacloban dara han kamaraot han panahon, nahisipatan han news team hi Mrs. Ruth Ramirez, Head han North Tacloban City Hall Extension, nga nag iinspection ha New Hope. Dida hini iya nakita an kadilikadohan nga madisgrasya an mga bata nga nagmumulay, nakarigo mismo ha entrada han dako nga kanal- nga sumala ha iya bangin mahulog nga madara ngadto ha sulod han kanal dara han makusog nga sulog han tubig kay waray hini sagpo o kun ulang dida han ba-ba han kanal.
Siring ni Ramirez, iya ig cocoordinate ha City Government ngan DPWH ini nga butang agud matagan hin solusyon.
M. Padernos/CIO


text:
Camilo Benso, Konde han Cavour
Hi Camillo Paolo Filippo Giulio Benso, Konde han Cavour, Konde han Isolabella ngan Leri (Agosto 10 1810 – Hunyo 7 1861) usa nga nangunguna nga tawo dida han pakigbisog para hanpaghiusa han Italya. Hiya an nagtukod han orihinal nga Partido Liberal Italyano ngan Primer Ministro han Ginhadi-an han Piedmont-Sardinia, ngan hiya an nagdumara hini durante han Ikaduha nga Gyera hin Paglugaring han Italya ngan han mga kampanya ni Garibaldi para han paghiusa han Italya (gawas hin unom-ka-bulan nga pagbiya tikang han pwesto). Namatay hi Cavour mga tulo ka bulan katapos han pagdeklara hin nahiusa nga Ginhadi-an han Italya, ngan sugad man, waray hiya mahiabot han paglakip han Venecia o Roma dida han ginhadi-an.


text:
Catmon
An Catmon usa nga ikalima ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 25,083 ka tawo ha 5,198 nga panimalay. Nahamutangan ini hin mga 57 ka kilometro tikang han Syudad han Sugbo sapit han bungto han Carmen.
Iton Tore, an ikaduha nga gihataasi nga kahitaas ha Sugbo, nahamutangan ha Catmon, didto ha Baranggay Cambangkaya.
Mga BaranggayIgliwat
An Catmon ginbahin ngadto hin karuhaan (20) nga baranggay.
KaagiIgliwat
Sumala han iruistorya nga katawhan o folklore, an mga taga-Cambangkaya kabahin han mga tribu ni Datu Lapu-Lapu ha Isla han Mactan dida han ika-16 nga siglo. Naningkamot hira paglikay han mga Espanyoles katapos han kamatay han namumuno han Mactan dida han mga 1560.
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
San Fernando, Pampanga
- Para han syudad ha La Union, kitaa an Syudad han San Fernando, La Union.
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Syudad han San Fernando, (ha Kapampangan: Lakanbalen ning San Fernando/Ciudad ning San Fernando) usa nga ikaduha nga klase nga syudad ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Amo ini an kapital nga syudad han Pampanga ngan sentro han rehiyon han Butnga nga Luzon (Rehiyon III). Kilalado an syudad tungod han mga dagko nga parol hini ngan tinatawag liwat ini nga "Kapital hin Pasko han Pilipinas." Ha tagsa Disyembre, mayda Festival hin Dako nga Parol dida hini nga syudad.
Sumala han census han 2000, mayda ini populasyon nga 221,857 ka tawo ha 43,649 nga mga panimalay. Nahamutang ini hin 67 ka kilometro ha amihanan tikang ha Manila, mga 50 ka kilometro ha sidlangan tikang ha Bahia han Subic ha Zambales, ngan mga 16 ka kilometro ha salatan tikang han Clark Field ha Syudad han Angeles. Nahamutang an syudad dida han pag-ultan han Butnga nga Luzon. Ginngaranan an syudad ha dungog ni Fernando VI ngan ginbutang ini han patronahe ni San Fernando, Hadi han Castilla y León, nga iton fiesta hini ginsasarog dida hit Mayo 30.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han San Fernando ginbahin ngadto hin katloan kag lima (35) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga websayt han Syudad han San Fernando
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information
- Opisyal nga Websayt han Philippine Tourism Authority Archived 2006-11-03 at the Wayback Machine.
- Profile of Mayor Oscar Rodriguez
- eK! - electronic Kabalen: a Pampanga-based Kapampangan journal of ideas


text:
B12-A
Ultimo nga Semana ni Jesus ha Tuna (Bahin 1)
Nisan 8 (Sabbath)
KATUNOD HAN ADLAW (An mga adlaw han mga Judio nagtitikang ngan natatapos ha katunod han adlaw)
Inabot ha Betania unom ka adlaw antes an Paskua
PAGSIRANG HAN ADLAW
KATUNOD HAN ADLAW
Nisan 9
KATUNOD HAN ADLAW
Kinaon upod ni Simon nga may liprosi
Hi Maria nagbubo kan Jesus hin nardo
An mga Judio binisita kanda Jesus ngan Lazaro
PAGSIRANG HAN ADLAW
Madaugon nga pagsulod ha Jerusalem
Nagtutdo ha templo
KATUNOD HAN ADLAW
Nisan 10
KATUNOD HAN ADLAW
Nagpalabay han gab-i ha Betania
PAGSIRANG HAN ADLAW
Temprano nga nagbiyahe ngadto ha Jerusalem
Ginlimpyohan an templo
Hi Jehova nagyakan tikang ha langit
KATUNOD HAN ADLAW
Nisan 11
KATUNOD HAN ADLAW
PAGSIRANG HAN ADLAW
Nagtutdo ha templo, pinaagi hin mga ilustrasyon
Ginkondenar an mga Pariseo
Naobserbaran an donasyon han balo nga babaye
Ha Bukid han mga Olibo, igintagna an kabungkagan han Jerusalem ngan iginhatag an tigaman han iya presensya ha tidaraon
KATUNOD HAN ADLAW


text: 2 Hinigugma ko nga mga anak, nagsusurat ako ha iyo hini nga mga butang basi diri kamo makasala. Pero kon may bisan hin-o nga makasala, may parabulig* kita nga kaupod han Amay, an matadong+ nga hi Jesu-Kristo.+2 Ngan usa hiya nga halad ha pagpahiuli*+ para ha aton mga sala,+ pero diri la para ha aton kondi para liwat ha bug-os nga kalibotan.+3 Ngan pinaagi hini nasantop naton nga kilala naton hiya, karuyag sidngon, kon padayon nga gintutuman naton an iya mga sugo.4 An tawo nga nasiring, “Kilala ko hiya,” pero diri nagtutuman han iya mga sugo, buwaon, ngan an kamatuoran waray dida hini nga tawo.5 Kondi an bisan hin-o nga nagtutuman han iya pulong, an gugma ha Dios nagin perpekto gud+ dida hini nga tawo. Pinaagi hini maaram kita nga kahiusa kita niya.+6 An tawo nga nasiring nga nagpapabilin hiya nga kahiusa niya obligado nga padayon nga maglakat sugad han paglakat niya.+7 Mga hinigugma, nagsusurat ako ha iyo, diri hin usa nga bag-o nga sugo, kondi hin daan nga sugo nga iyo nakarawat tikang pa ha tinikangan.+ Ini nga daan nga sugo amo an pulong nga iyo nabatian.8 Dugang pa, nagsusurat ako ha iyo hin bag-o nga sugo, nga tinuod ha iya kahimtang ngan ha iyo, kay an kasisidman nagtitikawara ngan an tinuod nga kalamrag nasanag na.+9 An tawo nga nasiring nga aada hiya ha kalamrag pero nangangalas+ ha iya bugto aada pa gihapon ha kasisidman.+10 An tawo nga nahigugma ha iya bugto nagpapabilin ha kalamrag,+ ngan ha iya waray hinungdan nga mahipakdol.*11 Pero an tawo nga nangangalas ha iya bugto aada ha kasisidman ngan naglalakat ha kasisidman,+ ngan diri hiya maaram kon tipakain hiya,+ kay ginbuta han kasisidman an iya mga mata.12 Hinigugma nga mga anak, nagsusurat ako ha iyo, kay an iyo mga sala ginpasaylo na tungod han iya ngaran.+13 Mga amay, nagsusurat ako ha iyo, kay nakilala niyo hiya nga nakada na tikang pa ha tinikangan. Mga batan-on nga kalalakin-an, nagsusurat ako ha iyo, kay iyo gindaog an usa nga maraot.+ Hinigugma nga mga anak, nagsusurat ako ha iyo, kay iyo nakilala an Amay.+14 Mga amay, nagsusurat ako ha iyo, kay nakilala niyo hiya nga nakada na tikang pa ha tinikangan. Mga batan-on nga kalalakin-an, nagsusurat ako ha iyo, kay makusog kamo+ ngan an pulong han Dios nagpapabilin ha iyo+ ngan gindaog niyo an usa nga maraot.+15 Ayaw niyo higugmaa an kalibotan o an mga butang ha kalibotan.+ Kon an bisan hin-o nahigugma ha kalibotan, an gugma ha Amay waray dida ha iya;+16 kay an ngatanan nga aada ha kalibotan—an hingyap han unod+ ngan an hingyap han mga mata+ ngan an pagparayaw* ha mga gintatag-iya han usa—diri tikang ha Amay, kondi tikang ha kalibotan.17 Dugang pa, an kalibotan mawawara pati an mga hingyap hito,+ pero hiya nga nagbubuhat han kaburut-on han Dios magpapabilin ha waray kataposan.+18 Hinigugma nga mga anak, ini na an kataposan nga oras, ngan sugad han iyo hinbatian nga maabot an antikristo,+ bisan yana damu na nga antikristo an nakikita,+ tungod hini maaram kita nga ini na an kataposan nga oras.19 Binaya hira tikang ha aton, pero diri hira pariho ha aton nga klase;*+ kay kon pariho hira ha aton nga klase, nagpabilin unta hira nga kaupod naton. Pero binaya hira basi maipakita nga diri ngatanan pariho ha aton nga klase.+20 Ngan an pagdihog ha iyo tikang ha usa nga baraan,+ ngan kamo ngatanan may kahibaro.21 Nagsusurat ako ha iyo, diri tungod kay diri kamo maaram han kamatuoran,+ kondi tungod kay maaram kamo hito, ngan tungod kay waray buwa nga nagtitikang ha kamatuoran.+22 Hin-o an buwaon, diri ba hiya nga nagninigar nga hi Jesus an Kristo?+ Amo ini an antikristo,+ hiya nga nagninigar han Amay ngan han Anak.23 An bisan hin-o nga nagninigar han Anak diri inuuyonan han Amay.+ Pero an bisan hin-o nga nagpapahayag nga natoo hiya ha Anak+ inuuyonan han Amay.+24 Pero kamo, an iyo nabatian tikang ha tinikangan kinahanglan magpabilin ha iyo.+ Kon an iyo nabatian tikang ha tinikangan magpabilin ha iyo, magpapabilin liwat kamo nga kahiusa han Anak ngan kahiusa han Amay.25 Dugang pa, ini an iya mismo iginsaad ha aton—an kinabuhi nga waray kataposan.+26 Iginsusurat ko ha iyo ini nga mga butang mahitungod ha mga nangangalimbasog paglimbong ha iyo.27 Ngan mahitungod ha iyo, an pagdihog nga iyo nakarawat tikang ha iya+ nagpapabilin ha iyo, ngan diri na niyo kinahanglan an bisan hin-o basi magtutdo ha iyo; pero an pagdihog nga tikang ha iya nagtututdo ha iyo mahitungod han ngatanan nga butang+ ngan tinuod ngan diri buwa. Sugad han igintutdo hito ha iyo, magpabilin kamo nga kahiusa niya.+28 Salit yana, hinigugma nga mga anak, magpabilin kamo nga kahiusa niya, basi kon igpadayag na hiya magkaada kita kagawasan ha pagyakan+ ngan diri magpahirayo ha iya nga naaawod ha panahon han iya presensya.29 Kon maaram kamo nga matadong hiya, maaram liwat kamo nga an ngatanan nga nagbubuhat han katadongan igin-anak tikang ha iya.+


text:
Sumala hin usa nga social media post, an kandidato pagka-presidente nga igin-eendorso han Iglesia ni Cristo in permi nadaog. Ini in diri nagsusumat nga pira nga ginsuportahan han INC nga mga kandidato in nagkakaperdi.
An siring : An mga kandidato pagka-presidente nga gin-eendorso han INC in nadaog ha eleksyon.
RATING: KULANG HIN KONTEKSTO
An Cebu Flash Report, usa nga Facebook page nga gin laladawan it iya kalugaringon nga usa nga “#1 Citizen News page, permi updated 24/7 tikang han mga tawo” nag-share han usa nga post nga ginpapakita an ngaran han mga presidential candidates ngan kun patiunan-o an pag-endorso han Iglesia ni Cristo (INC) nakabulig ha ira magdaog pagka-presidente. Naghatag hira han mga link ngada han mga respetado nga mga website para suportahan it ira mga pahayag.
Karuyag ba sidngon hini nga an gin-endorso han INC nga sigurado na nga daog? Diri permi. An pahayag han Cebu Flash Report in nagkikinahanglan pa hin damo nga konteksto.
Bisan nga hira Gloria Makapagal-Arroyo, Benigno S. Aquino lll ngan Rodrigo Duterte nga gin-endorso han INC, nagdaog han pagka-presidente, an post in waray paghingaday han iba pa nga mga kandidato nga gin-endorso hini nga relehiyoso nga grupo pero naperdi han eleksyon.
Han 1949, an INC nag-endorso kan Jose Avelino pagka-presidente, pero naperdi hiya ni Elpidio Quirino.
Han 1992, an INC gin-endorso hi Eduardo “Danding” Cojuangco, Jr. pagka-presidente, pero naperdi hiya han nagdaog nga hi Fidel V. Ramos.
An pag-endorso han INC in waray pakabulig han iya inugupan nga mga kandidato pagka-bise presidente para magdaog han ira tagsa-tagsa nga kinakandidatuhan.
Han 2010, an INC nag-endorso kan Manuel “Mar” Roxas III, pagka bise-presidente.
Han 2016, ini nga simbahan nag-endorso kan Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. pagka bise-presidente, pero naperdi hiya ni Maria Leonor “Leni” Robredo.
An usa nga researcher hin pambubliko nga opinyon nga hi Oscar Lagman Jr., ha usa nga opinyon nga artikulo ha Inquirer nga may-ada titulo nga “The INC Endorsement Myth“, nagsiring nga an INC nag-eendorso la han kandidato nga nangunguna na ha survey.
“An mga kandidato nga gin-endorso han 2019 in magdadaog bisan may-ada o waray pag-endorso kay hira an karuyag han mga tawo base han iginpapakita han survey. Ka-usa hi Jinggoy Estrada ha 12 nga senatorial candidates nga gin-endorso pero waray pagdaog. Hi Koko Pimentel nga na-eleher ngahaw bisan waray an gindadako nga pag-endorso han INC,” sireng pa iya.
An konklusyon ni Lagman Jr. ha iya artikulo in pwede gihapon nga amon kungklusyon ngada han nakakalipat nga post han Cebu Flash Report: An pag-endorso han Iglesia ni Cristo nga gintutu-uran nga magdadaog na an kandidato in usa la nga himo-himo.
— (Rommel F. Lopez/Traslated by Aboy Abayan)
PressOne.PH is part of #FactsFirstPH which brings together various sectors that are committed to promoting truth in the public space, and exacting accountability on those who harm it with lies. For those interested to join the initiative, email info@factsfirst.ph
PressOne.PH has adopted Facebook’s ratings options for third-party fact checkers and is working toward accreditation with the International Fact-Checking Network (IFCN).
FACT CHECK: VP Leni used low quality materials is FALSE
A Tiktok user claims that Vice President Leni Robredo’s housing projects used low cost quality materials.. CLAIM: Leni Robredo’s housing project used low quality materialsRATING: FalseA Tiktok video circulating on Facebook claims that Vice President Leni Robredo’s...
FACT CHECK: Post claiming Robredo ‘accidentally’ voted for Marcos Jr. is SATIRE
While “Philippine Dairy Inquirer” describes itself as a parody page, the post in question was not labeled as satire, and could still mislead people into thinking that Robredo had voted for Marcos.
FACT-CHECK: Duterte did not endorse Leni Robredo for president
A video of a person speaking at a campaign rally who sounds like President Rodrigo Duterte endorses Vice President Leni Robredo for president. But that was not the president.


text:
Agusan del Norte
An Agusan del Norte amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Caraga nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Cabadbaran ngan ginsasapitan ini han Surigao del Norte ha amihanan, Surigao del Sur ha sidlangan, Agusan del Sur ha salatan, ngan Misamis Oriental ha katundan. Naatubang ini han Baybayon han Butuan, nga kabahin han Dagat Bohol, ha kanawayon o amihanan-katundan.
Katawhan ngan kultura[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ekonomiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politkal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Agusan del Norte ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga bungto. An Syudad han Butuan nahamutang ha sulod han lalawigan pero usa ini nga independent city o naglulugaring nga syudad ngan diri ini lakip han lalawigan. An Syudad han Butuan amo an kapital han lalawigan han una.
Syudad[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Bungto[igliwat | Igliwat an wikitext]
Pisikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kaagi ngan Kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ginhimo an probinsya pinaagi han Republic Act 4979 tikang han probinsya han Agusan. Han Agosto 16, 2000 an lingkoranan han gobyerno han probinsya ginbalhin tikang han Syudad han Butuan ngadto ha Cabadbaran pinaagi han Republic Act 8811.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- An Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Probinsya han Agusan del Norte Archived 2003-10-27 at the Wayback Machine.


text:
MAY TUBIG NA HA NORTE TACLOBAN PABAHAY
MAY TUBIG NA HA NORTE TACLOBAN PABAHAYJune 7, 2021 No Comments on MAY TUBIG NA HA NORTE TACLOBAN PABAHAY
Tacloban City, Philippines (June 05, 2021) – Kita ha mga bayhon an kalipay hini nga mga bata samtang nagsasalud hin tubig tikang han kanan City Government of Tacloban ha liderato ni Mayor Alfred S. Romualdez, ngan Prime Water Leyte Metro project nga water system ha Norte Tacloban.
Usa ini nga kumon nga alugan diin may-ada upat (4) nga gripo nga nahimumutang ha intrada han Ridge View Park pabahay sakop han Bgy. 97 Cabalawan diin makusog an awas han tubig tikang han gripo.
Siring ni Brgy. Kapitan Lito P. Balangbang, dida hini nga kumon nga mga gripo, may-ada gutiay nga ginbabaydan an mga maalog- tag piso (P1.00) an kada water jug.
Ini nga tag piso-piso nga bayad, ginbabatag- batag ngadto hin iba–iba nga panuyuan; 50 centavos para han duduha nga nagliwanliwan pagbantay; 25 centavos para ngadto han HomeOwners Association; ngan 25 centavos para ha maintenance, panpalit han hose nga gripo kun naruruba.
Ginklaro ni Kapitan Balangbang nga ginkasabutan ini ha butnga han Barangay ngan han mga taga Ridge View Park pabahay, salit may record ini ngan accounting o talaan han nasulod ngan nagawas nga kwarta ngan pwede kitaon an record han kun hin-o nga karuyag kumita.
Dugang nga pagklaro ni Kap. Balangbang, ini nga kumon nga alugan in temporaryo la samtang gintratrabaho an mga linya han tubig deretso na ngadto han mga balay, nga sumala haiya base han iya pinaka bag-o nga meeting upod kan Engr. Cabriana han PrimeWater Leyte Metro.
An bantay han tubig nga hi Anacorita Villagracia, nagsumat nga ‘hadto waray hini bayad, kun naruruba ngani an mga gripo ngan hose nagproproblema hira ngan nakakarag an tubig kay nag-iinawas man. Sanglit, gin kasarabutan nga sumukot hin guitay nga bayad, Tag piso kada jug para makakapalit dayon han mga naruruba.
Ha usa ka adlaw, naabot hin P1,300 an pinaka hitaas nga collection, ngan P800.00 an pinakahimubo, nga adlaw-adlaw iginreremit ha Barangay.
Waray limit an pag-alog, bisan pira ka jug, siring ni Mana Anacorita.Ini nga nanay nga hiya mismo nagmamaneho han pedicab nga iya ginkakargahan han tubig, dako an pasalamat hini nga proyekto kay makusog an awas han tubig ha bug-os nga adlaw. Mahitungod hini nagin medyo magaan na an ira kinabuhi dida han pabahay.
M. Padernos/CIO


text:
Ségolène Royal
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Marie-Ségolène Royal (natawo Septyembre 22 1953 ha Dakar, Senegal), nga kilalado ha ngaran nga Ségolène Royal, usa nga Fransesa nga politiko. Hiya an presidente han Poitou-Charentes nga rehiyon, api han Katitirok Nasodnon o Asamblea Nasodnon ngan prominente nga miyembro han Partido Sosyalista. Han Nobyembre 16, 2006, ginpili hiya han mga api han Partido Sosyalista nga ira kandidato para han 2007 nga Franses nga pinili-ay hin pagkapresidente.
Han syahan nga vuelta han pagbotos hini nga pinili-ay, dida han Abril 22, 2007, hi Royal nakakuha hin 25.87 ka porsyento hin mga botos nga nakasulod han ikaduha nga vuelta pag-atubang kan Nicolas Sarkozy nga nakakarawat hin 31.18 ka porsyento. Hira nga duha nagdebate dida han Mayo 2, 2007. An syahan nga pag-ihap han mga butos dida han Mayo 6, 2007 nagpakita nga hi Sarkozy amo an napili nga magin sunod nga Presidente. Hi Sarkozy na-elihir dida han Mayo 6, nga nakakuha hin 53.06 ka porsyento han mga binmutos, ngan hi Royal napirde han pinili-ay nga mayda 46.94 ka porsyento han mga botos.
Kilalado hi Ségolène Royal tungod han iya pagkaruyag hin pira nga mga "Ika-Tulo nga Dalan" nga mga polisiya, tungod han iya kontrobersyal nga pag-insistir hin mga balaod ngan pagpatadong nga mga hisgutan ngan han iya suporta hin debolusyon ngan demokrasya nga partisipatoryo.


text:
Cartago (probinsya)
An Cartago usa nga probinsya o lalawigan han Costa Rica. Nahamutang ini ha butnga nga dapit han nasod. An mga nagsasapit nga mga probinsya amo an Limón ha sidlangan ngan San José ha katundan. Cartago an kapital hini ngan ini nga syudad amo an kasanhi nga kapital nga syudad han Costa Rica. Naglalakip an probinsya hin kahaluag nga mga 3,124.61 ka km² ngan mayda ini populasyon nga 461,163.
Admininistratiba nga pagbahinbahin[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ginbahinbahin an probinsya han Cartago ngadto hin walo (8) nga mga kanton ngan kap-atan kag pito (47) nga mga distrito. An mga kanton ngan an ira mga kabesera amo an:


text:
Phongsali (lalawigan)
An Phongsali o Phôngsali (ha Lao ຜົ້ງສາລີ) usa nga lalawigan han Laos, nga nahamutang ha amihanan nga dapit han nasod. An kapital han lalawigan amo an syudad han Phôngsali. Nahamutang an Phôngsali ha butnga han Yunnan (Tsina), ngan Điện Biên ha Vietnam , usa nga bag-o nga lalawigan nga nahimo han pagtunga han lalawigan han Lai Chau han syahan nga parte han. An kultura hini na-impluwensya ha kaagi hin duro han Tsina.
Administratibo nga pagbahinbahin[igliwat | Igliwat an wikitext]
An lalawgian nahimo han mga nasunod nga mga distrito:
- Boun Nua (2-05)
- Boun Tai (2-07)
- Khoa (2-03)
- Mai (2-02)
- Gnot-Ou (2-06)
- Phongsali (2-01)
- Samphan (2-04)


text:
Magic Johnson
Hi Earvin "Magic" Johnson, Jr. (natawo Agosto 14, 1959) usa nga nagretiro nga Amerikano nga propesyonal nga basketbolista nga point guard para han Los Angeles Lakers han National Basketball Association (NBA). Katapos hin pagdaog hin championship ha sekundariya nga pag-iskela ngan ha kolehiyo, hi Johnson ginpili nga syahan ha 1979 NBA Draft han Lakers. Nagdaog hiya hin championship ngan hin NBA Finals Most Valuable Player Award han iya rookie nga panahon, ngan nagdaog hin upat pa nga championship upod han Lakers dida han dekada han mga 1980. Tigda hi Johnson nga nagretiro han 1991 katapos hin pagpasamwak nga mayda hiya HIV, kundi binmalik pag-uyag dida han 1992 nga All-Star nga Uyag, nga diin nagdaog hiya han All-Star MVP Award. Katapos hin mga pagreklamo han iya mga igkasi-basketbolista, nagretiro naliwat hiya hin upat ka tuig, kundi binmalik hiya han 1996 para hin pagmulay para han Lakers ugsa hiya magretiro hin maikatulo ngan kataposan ka beses.


text:
Isumat.com/Setyembre 21, 2022
Kadam-an nga pamilya an nawarayan panimalay ngan mga higamit dida han natabo nga dako nga sunog kakulop, Setyembre 20, 2022 ha magsapit nga mga barangay han Zone 8 ngan Sto Rosario ha City Proper han Baybay, Leyte.
Ha inisyal nga pahayag han Bureau of Fire Protection-Baybay City, 27 nga kabablayan an naugbaw han kalayo ngan porlomenos 435 Mil pesos an kantidad han nadistroso nga mga propyedad.
Waray nahireport nga namatay o nagkaada hin injuries dida han nasabi nga insidente.
Padayon pa nga gin-iimbestigar han mga otoridad an hinungdan han mao nga sunog. #
(Photos credit to the Owners)


text:
‘Literal na resibo,’ ini an kon patiunan-o igladawan hin mga social media users an usa nga April Fools’ Day nga post
AN SIRING: An pamilya Marcos nagbayad han ira P203-billion estate tax nga kabaraydan ha Bureau of Internal Revenue pinaagi hin usa nga sikat nga mobile wallet nga app
RATING: PATARAW-AN
Bisan an mga isyu kasumpay han piniliay waray palampasa dida han April Fools’ Day kon diin pipira nga mga social media users an ginpistahan an usa nga pataraw-an nga post nga nagsisiring nga an mga Marcos nagbayad na han ira P203-billion buhis ha pinanunod nga hiagi o estate tax nga kabaraydan pinaagi han GCash, usa nga kilala nga mobile wallet app.
‘Literal na resibo,’ ini an kun patiunan-o iginladawan hin mga social media users an post, usa nga manipulado nga screen capture han resibo han GCash nga transaksyon.
An pataraw-an nga post ni John Carl Sebastian ha “House of Representa-thieves: Butasang Pambansa” usa nga publiko nga Facebook Group in nahipasarang hin masobra 14,000 kabeses.
Samtang an tag-iya hini nagbutang ha post hin label nga “#satire,” an iba nagkopya nga waray hini; kinahanglan manggud hin eksplinasyon kon patiunan-o ginagamit it GCash mahitungod nga diri tanan nga mga Pilipino nagamit hin GCash, labi nagud ha pagbayad hin buhis pinaagi hini nga app.
An GCash nakarawat hin bayad ha mga buhis tungod nga an Bureau of Internal Revenue in usa han mga accredited billers. Pero an app mismo in may-ada limitasyon han kadako han sulod asya nga imposible makapagbayad hin P203-billion buhis nga kabaraydan pinaagi hin mobile phone.
An hul-os nga beripikado nga GCash wallet nga naka-konektar ha bank accounts pwede la magkamay-ada sulod hin P500,000 ha usa ka bulan.
An isyu han estate tax han mga Marcos in ginpagawas han kampo ni presidential candidate Isko Moreno han Marso. An kampo han mga Marcos nagsisiring nga an aktuwal nga balor in nagpapailarom hin rekonsilasyon, bisan nga an Korte Suprema nga desisyon kasumpay hini in pinal dida pa han 1999.
PressOne.PH is part of #FactsFirstPH which brings together various sectors that are committed to promoting truth in the public space, and exacting accountability on those who harm it with lies. For those interested to join the initiative, email info@factsfirst.ph
PressOne.PH has adopted Facebook’s ratings options for third-party fact checkers and is working toward accreditation with the International Fact-Checking Network (IFCN).
FACT-CHECK: Pro-Marcos page reuses old photos to make false claim of ‘Paeng’ relief distribution
A pro-Marcos Facebook page and a netizen shared misleading photos showing boxes of grocery items allegedly given as “relief goods” by Sen. Imee Marcos and Nueva Ecija Rep. Emeng Pascual. CLAIM: Sen. Imee Marcos and Gapan, Nueva Ecija Mayor Emeng Pascual gave Typhoon...
Fact-Check: Netizens circulate old photo of bank branch’s ‘confessional setup’
CLAIM: Bank branch required a client to kneel before teller behind plastic-covered countersRATING: MISSING CONTEXTNetizens are circulating an old photo of a bank branch where a client is seen kneeling before a teller behind plastic-covered counters, without adequate...
Fact-Check: Where did the word ‘undas’ come from?
With All Saints and All Souls Days approaching, netizens are curious as to the origins of the term “undas,” the collective name for the twin Catholic feasts.


text:
Pagbasa kan banal na Ebanghelyo ✠ na sinurat ni San Markos 10:35-45 o 10.42-45
Nagdolok ki Jesus si Santiago asin si Juan, na mga aki ni Zebedeo, dangan nagsabi, Maestro, igwa kaming boot ipagibo saimo para samo." Hinapot sinda ni Jesus,
"Ano an boot nindong gibohon ko para saindo?" Nagsimbag sinda, "Tugote kaming magtukaw kataed mo duman sa saimong mamurawayon na Kahadean, an saro sa too asin an saro sa wala." Sinabihan sinda ni Jesus, "Dai nindo aram kun ano an hinahagad nindo. Makakainom daw kamo kan kalis na iinomon ko? Makakapabunyag daw kamo kan bunyag na aakoon ko?" Nagsimbag sinda, "Kaya mi." Nagtaram si Jesus, "linomon man nanggad nindo an kalis na iinomon ko asin makakapabunyag kamo kan ibubunyag sako. Alagad bako ako an mapili kun siisay an matukaw sa too o sa wala ko; an Dios an matao kaiyan sa mga tinagamahan." Kan madangog ini kan sampolong disipulo, naanggot sinda ki Santiago asin ki Juan. Alagad inapod sinda gabos ni Jesus saka sinabihan, "Aram nindo na an mga kagsakop kan mga pagano may kapangyarihan sa saindang mga sakop, asin an mga lider iyo an pinagkukuyog. Alagad bakong arog kaini an dapat mangyari saindo. An siisay man saindo na boot magin dakula, dapat magin sorogoon nindo; an siisay man saindo na boot magin enot, dapat magin oripon kan gabos. Huli ta an Aki nin Tawo dai nagdigdi tanganing paglingkodan kundi tanganing maglingkod asin magdusay kan buhay niya tanganing matubos an dakul na tawo."
V. Marhay na Bareta nin Kagurangnan
R. Pag-omaw saimo, Cristo.
Tags: Ebanghelyo


text:
Relief goods tikan ha LGU-Guiuan ngan mga pribado nga indibidwal andam na ihatod buwas ha Southern Leyte para han mga na-apektuhan han Super Typhoon Odette.
Pinamunuan mismo ni Mayor Annaliz Gonzales-Kwan, VM Veronica Cabacaba-Ramirez upod an mga konsehales ine nga relief operations ha S. Leyte para makahatag kita hin:
– bugas
– noodles
– bottled waters
– clothings
– face masks
– tsinelas
Php 50,000 cash donation personal nga amot ni Mayor Annaliz ha San Juan, Southern Leyte.
Nagpapasalamat an LGU-Guiuan han mga generous nga mga Guiuananon nga nag-donate para hine nga relief operations.
Padayon Guiuananon!
Police Station
09173498833
Fire Station
09269921534
09469382458


text:
Cagayan de Oro
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Cagayan de Oro (ginpapahalipot nga C.D.O.) amo in usa han mga importante nga syudad ha Mindanao. Amo ini an kapital han lalawigan o probinsya han Misamis Oriental ha Pilipinas ngan amo an sentro han rehiyon para han Amihanan nga Mindanao (Rehiyon X). Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga ginkalkular nga mga 461,877 ka tawo ha 200,000 nga mga panimalay.
Damo it ngaran han syudad, gintawag ini nga Gateway to Northern Mindanao (Ganghaan ha Amihanan nga Mindanao), the City of White Water Rafting and River Trekking (an Syudad han White Water Rafting ngan River Trekking) (www.raftingcdo.com Archived 2006-11-15 at the Wayback Machine.). Kondi labaw ha tangan, tungod han mga makisangkayon nga mga tawo hin nga gintawag an syudad nga "The City of Golden Friendship" (An Syudad han Bulawanon nga Pakigsangkay.
Ha Cagayan de Oro nahibase in mga kompanyiya multinasyonal sugad han Del Monte Philippines (nga han una Philippine Packing Corporation). Ini nga kompanyiya didto ha Cagayan de Oro tikang han dekada han mga 1930. An mga pinya ha harani nga lalawigan han Bukidnon ginkakarga ngadto han ira Planta hin Panproseso ha Baranggay Bugo ngan ginpapadara tikang dida ngadto han bug-os nga Pilipinas, Asya ngan ha Pacifico.
An Syudad han Cagayan de Oro amo in sentro hin pag-aram ha Amihanan nga Mindanao. Nahamutangan ha syudad in dagko nga mga kanan-estado gna mga institusyon hin pag-aram ug mga unibersidad.
An yana nga Alkalde han Syudad han Cagayan de Oro amo hi Vicente Emano ngan an yana nga Bise-Alkalde amo hi Michelle Tagarda-Spiers.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han Cagayan De Oro ginbahin ngadto hin kawaloan (80) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Cagayan de Oro City Government Website
- Cagayan de Oro Socio-Economic Profile Archived 2007-03-06 at the Wayback Machine.
- Cagayan de Oro Tourist Website
- 2000 Philippine Census Information
- Lantaw hin Satellite han Google Maps
- Ghorepani Poon Hill Trek


text:
Aung San Suu Kyi
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Aung San Suu Kyi (/aʊŋˌsæn.suːˈtʃiː/; Binirmano: အောင်ဆန်းစုကြည်; MLCTS: aung hcan: cu. krany Binirmano nga pagluwas: [àʊɴ sʰáɴ sṵ tɕì]; natawo 19 Hunyo 1945) usá nga Burmes nga politiko, diplomat, manunurat, ngan Premyo Nobel hin Kamurayaw laureate (1991). Hiyá an nangunguna han Nasodnon nga Liga para hin Demokrasya ngan amo an syahan ngan yana nga nalingkod nga Konsehero han Estado, usá nga puwesto nga baga hin primer ministro.[4] Hiyá gihapon an syahan nga babaye nga nagsirbe nga Ministro para hin Panlanglaw nga mga Butang, para han Opisyo han Mangulo, para hin Elektrisidad ngan Enerhiya, ngan para hin Edukasyon. Tikang 2012 kutob 2016 usá hiyá nga MP para han Kawhmu Township ngadto han Balay hin mga Representante.
Hiyá an putó nga anak nga babaye nira Aung San, Amay han Nasod han yana-nga-adlaw nga Myanmar, ngan Khin Kyi, Natawo hi Aung San Suu Kyi ha Rangoon, Britaniko nga Burma. Katapos hin paggradwar tikang han Unibersidad han Delhi han 1964 ngan han Unibersidad han Oxford han 1968, nagtrabaho hiyá ha Nasyones Unidos hin tuló ka tuig. Nag-asawa hiyá kan Michael Aris han 1972, ngan hira nagkaada hin duha nga anak. Nagin prominente hi Aung San Suu Kyi han 1988 nga mga Pagbuhat, ngan hiya an nagin Maghirilom nga Kasahiran han Nasodnon nga Liga para hin Demokrasya (NLD), nga iya bag-o nga gintukod upod hin bulig hin pipira nga mga nagretiro nga mga opisyal militar nga nagyakan patok han junta militar. Dida han 1990 nga mga pinili-ay, nagdaog an NLD hin 81% han mga lingkuran ha Parlamento, kundi an mga resulta ginbale waray, ngan an militar waray sumugot paghatag hin poder, nga nagdangat hin dako nga pagreklamo ha mga iba nga nasod. Daan na hiya gindetenir ha ilarom hin pag-aresto ha balay ugsa han piniliay. Nagpabilin hiya ha ilarom hin arrestado ha balay hin haros 15 han 21 ka tuig tikang 1989 kutob 2010, ngan hiyá nagin usá han mga prominente nga mga priso tungod hin politika ha kalibotan.
Nag-boycott an iya partido han 2010 nga mga pinil-ay, nga diin nagresulta hin dako nga pagdaog han gin-ugopan han militar nga Partido hin Unyon nga Solidaridad ngan Pagpadukwag. Hi Aung San Suu Kyi nagin Pyithu Hluttaw nga MP samtang an iya partido nagdaog hin 43 han 45 nga mga bakante nga lingkuran dida han 2012 nga ispisyal nga pinili-ay. Dida han 2015 nga pinili-ay, nagdaog an iya partido hin latak nga pagdaog o landslide victory, nga nakakuha hira hin 86% han mga lingkuran han Katitirok han Unyon – labaw pa han 67% nga supermayoriya nga kinahanglan nga masiguro nga an mga pinili nga kandidato hini mapipili nga Mangulo ngan Ikaduha nga Sugbong Mangulo dida han Presidentehanon nga Kolehiyo Elektoral. Bisan man kun waray hiya tugota nga magin Mangulo tungod hin nahasurat dida han konstitusyon – an iya tinmalikod-hin-kadayonan nga bana ngan mga anak mga bungtohanon ha langyaw – nakuha niya an bag-o nga ginhimo nga papel hin Konsehero han Estado, usá nga papel nga baga hin Primer Ministro o kundi man mangulo hin kagamhanan. Upod han mga pasidungog kan Aung San Suu Kyi an Premyo Nobel para hin Kamurayaw, nga nadaog niya han 1991. Ginngaranan hiyá han Time Magazine nga usá han "Mga Anak ni Gandhi" ngan an sinmunod ha iya ha kalag hin nonviolence.[5]
Tikang han iya pagsaka han puwesto hin Konsehero han Estado, nagkaada hin kritisismo hi Aung San Suu Kyi tikang hin pipira nga mga nasod, mga organisasyon ngan mga tawo publiko tungod han iya sinisiring nga waray pagbuhat nga pag-atubang han pagpersegir han mga Rohingya nga katawhan ha Rakhine nga Estado ngan an iya diri pagkarawat nga an militar han Myanmar nagbuhat hin mga pamatay.[6][7][8][9][10] Ha ilarom han iya pamuno, nagkaada gihapon an Myanmar hin kritisismo tungod hin pagkiha hin mga peryodista.[11]
An partido ni Suu Kyi nakadaog han Nobyembre nga 2020 nga pinili-ay han Myanmar. Han 1 han Pebrero 2021, gindakop hi Suu Kyi sunod hin coup d'état nga nagbalik ha poder han Tatmadaw (Puwersa Armada han Myanmar) ngan nagdangat han mga protesta han nasod. Pipira nga mga pagtahap ginpataw ha iya, ngan han 6 Disyembre 2021 ginsirotan hiyá hin upat a tuig ha prisohan hin duhá han mga pagtahap. Han 10 Enero 2022, ginsirotan hiyá hin dugang nga upat ka tuig hin lain nga mga pagtahap,[12] ngan han 27 Abril 2022 ginsirota hiyá hin limá ka tuig ha bilanggohan hin mga pagtahap hin pangurakot.[13][14] Ginkondenar han Nasyones Unidas, kadam-an nga mga nasod Europeo, ngan an Estados Unidos an mga pandakop, paghukom, ngan mga pagsirot nga pamulitika an panuyoan.[15]
Ngaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
An ngaran nga Aung San Suu Kyi, sugad hin iba nga mga Birmano nga mga ngaran, waray upod nga apelyido, kundi personal nga ngaran là iní, nga diin ini nga ngaran ginkuha tikang hin tulo ka urupod: "Aung San" tikang han iya amay, "Suu" tikang han iya lola ha amay, ngan "Kyi" tikang han iya nanay nga hi Khin Kyi.[16]
An mga Burmes o Birmano natawag ha iya nga Daw Aung San Suu Kyi. An Daw, nga an literal nga kahulogan "dadâ" o "tiya", diri kabahin hit iya ngaran kundi usá nga pagtahod hin bisan hin-o nga magurang ngan tinahuran nga babaye, sugad hin pagtawag nga "Mana", "Nanay" o kundi man "Senyora" o "Madam".[17] Agsob nga natawag an mga Burmes ha iya nga Daw Suu o kundi man Amay Suu ("Nanay Suu").[18][19][20][21][22][23][24][25]
Mga reperensya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Archived copy". Ginhipos tikang han orihinal han 19 Disyembre 2018. Ginkuhà 19 Disyembre 2018.CS1 maint: archived copy as title (link)
- ↑ "Archived copy". Ginhipos tikang han orihinal han 1 Hulyo 2017. Ginkuhà 19 Disyembre 2018.CS1 maint: archived copy as title (link)
- ↑ "Aung San Suu Kyi". Desert Island Discs. 27 Enero 2013. BBC Radio 4. Archived tikang han orihinal didâ han 26 Disyembre 2018. https://web.archive.org/web/20181226125025/http://www.bbc.co.uk/programmes/b01q7gvl%20. Ginkuhà 18 Enero 2014.
- ↑ "Johnson warns Suu Kyi over Rohingya". 3 Septyembre 2017. Ginhipos tikang han orihinal han 29 Septyembre 2018. Ginkuhà 21 Hunyo 2018 – via www.bbc.com.
- ↑ "The Children of Gandhi" (excerpt). Time. 31 Disyembre 1999. Ginhipos tikang han orihinal han 5 Oktubre 2013.
- ↑ Taub, Amanda; Fisher, Max (31 Oktubre 2017). "Did the World Get Aung San Suu Kyi Wrong?". Ginhipos tikang han orihinal han 14 Nobyembre 2017. Ginkuhà 14 Nobyembre 2017 – via NYTimes.com.
- ↑ Beech, Hannah (25 Septyembre 2017). "What Happened to Myanmar's Human-Rights Icon?". Ginhipos tikang han orihinal han 14 Nobyembre 2017. Ginkuhà 14 Nobyembre 2017 – via www.newyorker.com.
- ↑ "Dispatches – On Demand – All 4". www.channel4.com. Ginhipos tikang han orihinal han 15 Mayo 2018. Ginkuhà 14 Mayo 2018.
- ↑ "rohingya genocide".[dead link]
- ↑ The Guardian, 12 November 2018 amnesty betrayal Archived 12 November 2018[Date mismatch] at the Wayback Machine.
- ↑ Ipakita an sayop: Invalid
tag; no text was provided for refs named
:0
- ↑ Ratcliffe, Rebecca (10 Enero 2022). "Aung San Suu Kyi handed four-year jail term in military 'courtroom circus'". The Guardian.
- ↑ Paddock, Richard C. (2022-04-27). "Aung San Suu Kyi Found Guilty in Myanmar Ahead of Biden Summit". The New York Times (ha English). ISSN 0362-4331. Ginkuhà 2022-04-27.
- ↑ "Aung San Suu Kyi: Myanmar sentences ex-leader to jail for corruption". BBC News (ha English). 2022-04-27. Ginkuhà 2022-04-27.
- ↑ Ratcliffe, Rebecca (6 Disyembre 2021). "Myanmar's junta condemned over guilty verdicts in Aung San Suu Kyi trial". The Guardian.
- ↑ Aung San Suu Kyi – Biography Archived 27 October 2007[Date mismatch] at the Wayback Machine.. Nobel Prize Foundation.
- ↑ "Myanmar Family Roles and Social Relationships". Government of Myanmar. Ginhipos tikang han orihinal han 26 Oktubre 2007. Ginkuhà 24 Septyembre 2007.
- ↑ Min Lwin (28 May 2009). "Suu Kyi Protester Arresteod". The Irrawaddy. Ginhipos tikang han orihinal han 2 March 2011. Ginkuhà 7 Agosto 2011.
- ↑ "ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို "အမေစု"ဟု အော်ဟစ် နှုတ်ဆက်". ဧရာဝတီ (ha Binirmano). 13 Nobyembre 2010. Ginhipos tikang han orihinal han 20 Pebrero 2013. Ginkuhà 7 Agosto 2011.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ "Aung San Suu Kyi". Oxford Dictionaries Online. Ginhipos tikang han orihinal han 17 Disyembre 2011. Ginkuhà 19 Hunyo 2012.
- ↑ Aung San Suu Kyi should lead Burma Archived 3 June 2013[Date mismatch] at the Wayback Machine., Pravda Online. 25 Septyembre 2007
- ↑ The Next United Nations Secretary-General: Time for a Woman Archived 4 March 2016[Date mismatch] at the Wayback Machine.. Equality Now.org. Nobyembre 2005.
- ↑ MPs to Suu Kyi: You are the real PM of Burma Archived 30 April 2011[Date mismatch] at the Wayback Machine.. The Times of India. 13 Hunyo 2007
- ↑ Walsh, John. (February 2006). Letters from Burma Archived 30 June 2015[Date mismatch] at the Wayback Machine.. Shinawatra International University.
- ↑ Deutsche Welle Article: Sentence for Burma's Aung San Suu Kyi sparks outrage and cautious hope Quote: The NLD won a convincing majority in elections in 1990, the last remotely fair vote in Burma. That would have made Aung San Suu Kyi the prime minister, but the military leadership immediately nullified the result. Now her party must decide whether to take part in a poll that shows little prospect of being just.
- Pages using duplicate arguments in template calls
- Pages with reference errors
- CS1 maint: archived copy as title
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links from Disyembre 2018
- Articles with invalid date parameter in template
- Webarchive template wayback links
- Webarchive template warnings
- CS1 English-language sources (en)
- CS1 maint: unrecognized language
- Angay ighubad
- Articles with hAudio microformats
- Biyograpiya
- Myanmar
- Mga natawo han 1945
- Politika


text:
Waray rason nga deri makakagdul-ong ngadto ha magkalain-lain nga lugar ha Region 8 an mga negosyante o producers hin mga agricultural products ha atubangan han gin-implementar nga enhanced community quarantine dara han COVID-19.
Ini in dara kay nagpapadayon an Department of Agriculture panhatag hin passes basi tugutan an mga nagde-deliver han mga prudukto, ilabi na an pagkaon, nga maka-agi ngan deri malangan ha mga quarantine control/check points. Sumala kan Francis Rosaroso, an tagpamulong han ahensya ha aton rehiyon, magigin matulanoy an pagsulod ha mga bungto han mga nagde-deliver kun makapakita hira han food lane conduct pass sticker.
Hapagkayana, sobra na tres syentos nga mga pass stickers an nadistribuer han DA ha mga grupo nga naghahatod hini nga mga produkto. Dara hini, ginlalauman pa han ahensya nga magtitikadamo pa an makuha hini nga pass labi na nga kat-ani na yana han humay ha pira nga lugar han rehiyon.
Basi matagan hini nga passes, kinahanglan igpakita didto ha DA han mga negosyante, traders ngan manufacturers an mga importante nga papeles sugad han company ID, delivery vehicle certificate of registration ug ngaran han driver ngan pahinante. #
(Posted 1:45 PM, March 27, 2020)


text:
Isumat.com/8:10AM, May 25, 2020
Imbes nga magpapasunod han maupay nga ginawi-an, nagpinasaway lugod hi kapitan ug an iya tanod, an resulta….nagkadadakop dara han pagpatupada ha ira barangay nga mahugot nga igindederi yana nga panahon han kwarentina.
An mga suspetsado in ginkilala nga hira Jeboy Nobe, 42an anyos nga amo an kapitan han Brgy Socsocon, Pastrana, leyte; an barangay tanod ngahi Joseph Pija, 30 anyos; Nicanor Castillo, 50 anyos; ug hi Arnulfo Pija, 55 anyos.
Subay han report han Pastrana PNP, hi Kap Jeboy amo an gin-aaligar nga nagpasimuno han burublang kay hiya pa gud an “kristo” dida han tupada.
Nakumpiskar han kapulisan an usa nga igburulang nga manok, pusta nga nagkakantidad hin mil dos syentos pesos ug pisaw nga may kahilab-on nga 18 pulgadas.
An mga suspetsado an gindara ha istasyon han pulis ngan nakatalaabn umatubang han kaangayan nga mga kaso.
An pagpatupada o illegal cockfighting in usa han mga aktibidadis nga deri igintutugot yana ha panahon han corona virus pandemic kay deri nasusunod an social distancing, labot la nga waray hini permiso tikang ha munsipyo. # (KEVIN SIOSANA)


text:
Here's your hilarious joke:
hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiya hiyahiya hiya hiya Permalink


text:
El Salvador
- Para hit lain nga kagamit, kitaa an El Salvador (pansayod).
An El Salvador nga an opisyal nga ngaran Republika han El Salvador (ha Kinatsila: República de El Salvador), usa nga nasod ha Butnga nga Amerika. Nagsasapit ini han Kalawdan Pacifico butnga han Guatemala ngan Honduras. Nahamutang ini ha Golfo han Fonseca, sugad han Nicaragua ha unhan nga salatan. Upod hin populyason nga mga 7 ka ribo o milyon nga tawo (Hulyo 2008 nga Census) ha 21,000 ka km, amo ini an mayda gidakoi hin densidad hin katawhan nga nasod ha Butnga nga Amerika, ngan guruguti-ay hin kadako kaysa han mga hagrani nga mga kanasoran. An kapital nga syudad han San Salvador amo an pinakaimportante nga metropolis han republika.
Mga pagbahinbahin ha teritoryo[igliwat | Igliwat an wikitext]
An El Salvador ginbahin ngadto hin napulo kag upat (14) nga mga departamento, ngan ini liwat, ginbahin-bahin ngadto in duha ka gatos kaunman kag duha (262) nga mga munisipyo (municipio).


text:
Olimpikong Konseho kan Asya
An Olimpikong Konseho kan Asya, sa Ingles, Olympic Council of Asia (OCA), iyo an nagpapadalagan kan mga karawat sa Asya. Ngunyan, igwa ini nin 45 Nasyunal na Olimpikong Komite (NOC) na myembro. An presenteng pamayo kaini iyo si Sheikh Fahad Al-Sabah. An pinakagurangan na NOC iyo an sa Hapon na pigbisto kan Internasyunal na Olimpikong Komite (IOC) kan 1912, kun sain an Subangan na Timor iyo man an pinakabàgo, kan 2003. An headquarters kan OCA yaon sa Syudad nin Kuwait.
Mga kaapil na nasyon[baguhon | baguhon an source]
Sa minasunod na table iyo an taon na pigbisto an NOC kan Internasyunal na Olimpikong Komite (IOC) pigtao man kun iba man ini sa taon kun suarin pigbilog an NOC. An NOC kan Macau, Tsina pigbisto kan OCA alagad dai pigbisto kan IOC asin dai nagbabali sa Olimpikong Karawat.
Mga dating myembro[baguhon | baguhon an source]
An Israel pighalì sa Olimpikong Konseho kan Asya kan liwat na inkorporasyon kaini kan 1981. Myembro na an Israel kan Europeanong Olimpikong mga Komite (EOC).


text:
Kalimantan
An Kalimantan in agsob natudlok ha kanan Indonesis bahin ha puro han Borneo, kun diin liwat ha Indonesia, an pulong in "Kalimantan", in natudlok ha bug-os nga puro han Borneo. An teritoryo han Indonesia in nasakop ha 73 porsyento han puro ha kahaluag, ngan 70 porsyento ha popyulasyon. An diri Indonsia nga mga bahin han Borneo amo an Brunei ngan Sinirangan Malaysia. An rehiyon in ginkikilala gihapon nga Indonesia nga Borneo. An kabug-osan nga kahaluag han Kalimantan in 582,593 sq2 (224,940 mi2)
An Kalimantan in ginbabahin ha upat nga mga lalawigan:


text:
Demaratus
Hi Demaratus (puyde liwat Demaratos, ha Kinatsila: Demarato) usa nga hadi han Sparta tikang han 515 tubtob 491 BC, han Eurypontida nga linea, nagsunod han iya amay nga hi Ariston. Komo hadi, kilalado hiya tungod han iya pagkadilito han iya igkasi-Hadi han Sparta nga hi Cleomenes I.
Hi Cleomenes naningkamot nga maghimo kan Isagoras nga tirano ha Atenas, ngan hi Demaratus naningkamot liwat nga ini nga mga plano diri magmalinamposon. Han 501 BC, an Aegina usa han mga estado nga naghatag han mga tigaman hin pagpahiilarom (tuna ngan tubig) ngadto han Persia. An Atenas dayon nangaro hin bulig ha Sparta nga igsirot ini nga buhat hin medismo, ngan hi Cleomenes I tinmabok ngadto han isla agod dakpon an mga nagbuhat hini. An iya syahan nga paningkamot waray magmalinamposon tungod han pagsamok tikang kan Demaratus, nga nagbuhat han iya mahihimo nga hi Cleomenes mawarayan hin suporta ha ira.
Ha pagbulos, hi Cleomenes nag-aghat kan Leotychidas, usa nga urupod ngan kaaway ni Demaratus, nga mag-angkon han trono ha rason nga hi Demaratus diri amo an anak ni Ariston, kondi anak ni Agetus, an syahan nga bana han iya nanay. Ginbaydan ni Cleomenes an orakulo han Delphi, nga maghatag hin maupay nga pulong para kan Leotychidas, nga amo an nagin hadi han 491 BC.
Katapos han pagpaiwas kan Demaratus, binmalik hi Cleomenes han isla han Aegina, upod han iya bag-o nga igkasi-hadi nga hi Leotychidas, gindakop in napulo han mga namumuno nga mga bungtohanon ngan gindara hira ngadto ha Atenas nga mga bihag.
Napiritan pagkalagiw hi Demaratus han pagpa-iwas ha iya tikang han trono. Kinmadto hiya han Persiano nga hadi nga hi Darius I, nga naghatag ha iya han mga syudad han Pergamum, Teuthrania ngan Halisarna, nga diin an mga nagsunod ha iya amo pa gihapon an namumuno ha pagtikang han ika-upat nga siglo.
Inmupod hiya kan Xerxes I dida han pagsalakay ni Xerxes han Gresya han 480 BC ngan ginsiring nga nagsagdon daw hiya kan Xerxes nga diri igbaliwaray an abilidad han mga Spartano ugsa han Pag-awayan han Thermopylai.
Han salida nga The 300 Spartans, hi Ivan Triesault an nagpaka-Demaratus.
Kitaa gihaponIgliwat
Mga reperensyaIgliwat
- Xenophon Anabasis, ii. j. 3, vii. 8. 17; Hellenica, iii. I. 6
- Athenaeus i. 29 f
- Herodotus v. 75, vi. 50-70, vii ;
- Pausanias iii. 4, 3-5, 7, 7-8;
- Diodorus xi. 6;
- Polyaenus ii. 20;
- Seneca nga Manghod, De benefici-is, Vi. 31, 4-12


text:
Aklan
An Aklan usa nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon. An kapital hini amo an Kalibo ngan an probinsya nahamutangan ha kanawayon o amihanan-katundan nga dapit han isla han Panay, nasapit hiton probinsya han Antique ha katundan ngan Capiz ha timugan o habagatan-sinirangan. An Aklan naatubang hiton Dagat Sibuyan ngan han probinsya han Romblon ha amihanan.
Katawhan ngan KulturaIgliwat
Aklanon o Akeanon iton tawag hiton mga tawo nga taga-Aklan, ira yinaknan ngan ira kultura. Sumala han pagtuo han mga katawhan, an Aklan ginngaran tungod han salog nga an ngaran Akean.
HeyograpiyaIgliwat
PolitikalIgliwat
An Aklan mayda napulo kag pito (17) nga bungto.
Mga BungtoIgliwat
PisikalIgliwat
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- An Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Probinsya han Aklan Archived 2006-12-09 at the Wayback Machine.
- An Opisyal nga Websayt han Bungto han Malinao, Aklan Archived 2020-11-24 at the Wayback Machine.
- An Opisyal nga Websayt han Kalibo Ati-atihan Festival Archived 2005-12-28 at the Wayback Machine.
- An Opisyal nga Websayt han Pilipinhon nga Departamento han Turismo


text:
Montgomery, Alabama
An Siyudad han Montgomery amo an pamunuan nga syudad o kapital nga syudad han Estado han Alabama ngan amo an lingkoran han kondado han Condado han Montgomery.[1] Ginngaranan iní ha dungog ni Richard Montgomery, nahamutang iní sapit han Salog Alabama, ha baybayon nga Patag han Gulfo han Mexico. Dida han 2010 nga Census, an kamolupyohan han Montgomery 205,764. Amo iní an ikaduha nga gidamo-i hin molupyo nga syudad ha Alabama, sunod han Birmingham,[2] ngan amo iní an ika-118 nga gidamo-i hin molupyo nga syudad han Estados Unidos. An kamolupyohan han Montgomery nga Metropolitano nga Langyab hin Estadistika ginbanabana nga 374,536 han 2010; iní an ikaupat nga gidakoi han estado ngan ika-136 ha mga langyab nga metropolitano han Estados Unidos.[3]
Gin-inkorporar an syudad han 1819 nga paghiusa hin duhá nga bungto nga nahamutang ha daplin han Salog Alabama. Nagin pamunuan o kapital han estado iní dida han 1846, nga nagpakita han pagbalhin hin gahom ngadto han salatan-nga-butnga nga dapit han Alabama ha pagtubo hin gapas nga baraligyaan nga gintatanom han Black Belt ngan han pagsáka han Mobile nga usá nga pan-negosyo nga daraungan dida han Baybayon han Gulfo. Han Pebrero 1861, ginpili an Montgomery nga syahan nga pamunuan han Estados Confederados han Amerika, nga diin nagpabilin hin sugad kutob han pagbalhin han Confederado nga lingkoran han kagamhanan ngadto ha Richmond, Virginia, han Mayo hadto nga tuig. Dida han kamutngaan han ika-20 nga gatostuig, an Montgomero usá nga dako nga sentro hin mga nahinabo ngan mga protesta dida han Pangiwa hin Katungdanan nga Sibil,[4] nga naglakip han Montgomery nga pagboykoteo ngan han mga marcha tikang ha Selma ngadto ha Montgomery.
Dugang pa hin pagtagbalay hin damo nga mga ahensya hin gobyerno han Alabama, an Montgomery mayda dako nga presensya nga militar, tungod han Maxwell Air Force Base; mga publiko nga unibersidad nga Alabama State University, Troy University (Montgomery campus), ngan Auburn University at Montgomery; duhá nga mga primbado nga post-secondary nga mga institusyon, Faulkner University ngan Huntingdon College; high-tech nga pag-manufacture, upod han Hyundai Motor Manufacturing Alabama;[5] ngan damo nga mga kultural nga mga kiritaon, sugad han Alabama Shakespeare Festival ngan han Montgomery Museum of Fine Arts.
Duha nga mga barko han United States Navy ginngaranan ha dungog han syudad, upod han USS Montgomery.[6]
Ginkilala gihapon an Montgomery ha nasod tungod han mga proyekto hini nga bag-o nga urbanismo ngan han pagbag-o han downtown. Usá iní han mga syahan nga syudad han nasod nga nagpadalagan han Smart Code Zoning.[7]
Mga ginkuhaan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Find a County". National Association of Counties. Ginhipos tikang han orihinal han Mayo 31, 2011. Ginkuhà Hunyo 7, 2011.
- ↑ Spencer, Thomas (Pebrero 25, 2011). "2010 Census: Rural to urban shift for Alabama population". al.com. Ginhipos tikang han orihinal han Agosto 24, 2011. Ginkuhà Hunyo 24, 2011.
- ↑ Population in Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas, U.S. Census Bureau, Census 2000 and 1990 Census, Disyembre 30, 2003, ginhipos tikang han orihinal han Mayo 19, 2008, ginkuhà Septyembre 20, 2008
- ↑ Beito, David (Mayo 2, 2009) Something is Rotten in Montgomery Archived June 19, 2015, at the Wayback Machine., LewRockwell.com
- ↑ Hyundai Motor Manufacturing Alabama; LLC, ginkuhà Enero 11, 2009
- ↑ "Navy Names Littoral Combat Ships Jackson and Montgomery" Archived July 9, 2015, at the Wayback Machine. DOD press release. Marso 25, 2011
- ↑ "SmartCode Manual (revised)". City of Montgomery. Planning. Ginhipos tikang han orihinal han 2019-02-12. Ginkuhà Mayo 23, 2018.


text:
MAYOR ALFRED PADAYON NAGDUDUSO HAN MODERN FARMING
MAYOR ALFRED PADAYON NAGDUDUSO HAN MODERN FARMINGOctober 11, 2021 No Comments on MAYOR ALFRED PADAYON NAGDUDUSO HAN MODERN FARMING
TACLOBAN CITY ( Oct. 11, 2021) – May yaman (karikohan) ha Gulayan (umhanan hin mga utanon). Dida hini kinuha an ngaran nga GULAYAMANAN nga nahimumutang ha Norte Tacloban han siyudad.
Hi Gerlad Abrogar (naka pula), usa han mga magbakud nga kasugbong han City Government of Tacloban, partikular ha AeroVille Pabahay, Brgy. 106 St0. Niño, kun diin nahimumutang an 13.8 hektarya nga EcoFarm nga nakakasakop han GULAYAMANAN.
Proyekto ini nga igin plastar ni Mayor Alfred S. Romualdez agud nga tugwayan ngadto hin moderno nga pag-uma an 23 nga Farmers Organizations ha Norte Tacloban ha panuyo nga mas magin produktibo an pag-uma nga magigin dako nga bulig ha paghatag hin pagkaon ha mga tawo hasta ha merkado.
Siring ni Gerlad Abrogar, Program Officer han GULAYAMANAN, haira 50 ka tawo nga kaapi, an 20 hini yana in nagpapailarom hin Urban Gardening Training ha TESDA, komo usa nga program nga iginpapatuman ni Mayor Alfred Romualdez ha pakigbinuligay han TESDA, Pilipinas Shell, ngan East West Foundation ipinaagi han Managing Director Ma. Elena Van Tooren.
Ha Oktubre 20, 2021, magtatapos an 29 diyas nga training ha TESDA han una nga 20- ngan isusunod liwat an nahbibilin nga iba, siring ni Abrogar.
Agud masiguro nga nababaton dayon an mga kinahanglan haira pag-uma, aada pirme hi Mrs. Ruth Ramirez, Coordinator han City Government ha Norte Tacloban, nga gintuinan ni Mayor Alfred nga tutukan an proyekto ug ipadangat dayon haiya (kan Mayor) an mga kaangayan aksiyunan dayon.
Mga Tarong, Karobasa, Siling Labuyo, kamatis, ngan Harang iton pauna nga nakaprograma pagtanumon dida han kahuigluagan nga mga umhanan ha sulod han GULAYAMAN, payag han ni Abrogar.
Ha ngaran han iya 50 ka tawo haira grupo, ginpasalamatan ni Abrogar hi Mayor Alfred Romualdez haiya padayon nga pag bulig ha sector han mga parag-uma ipinaagi han iya mga programa.
M. Padernos/CIO


text:
Komunidad autonoma han Espanya
An komunidad autonoma han Espanya (Kinatsila: comunidad autónoma, Vinasco: autonomia erkidegoa, Kinatalan: comunitat autònoma, Ginalyego: comunidade autónoma)[lower-alpha 1] amo in usa nga entidad ha teritoryo nga, pinaagi han sugo han batakan-balaod han Estado espanyol, in gintaga-an hin autonomiya lehislatiba ngan mga ehekutiba nga gahom, agod magmadali an pagdumara han mga ginrerepresenta hini.
Istruktura[igliwat | Igliwat an wikitext]
An istruktura han Estado Espanyol ha mga Komunidad Autonoma ginkilala ngan gin-garantiya dida han Konstitusyon Espanyola han 1978. An artículo 2 hini nakilala ngan nagarantiya han katungod han autonomiya han mga nasyonalidad ngan mga rehiyon nga amo an nakompone han Estado. Ini nga disposisyon nahibase dida han premisa han diri-mawawara nga kahiusa han nasod espanyola, patria han ngatanan nga espanyol.
An texto dida han Konstitusyon nag-establisar han mga gahom nga puyde gamiton han mga Komunidad Autonoma ngan han mga poder nga nahapabilin han Estado.
An pagbahin ha politika ngan administratiba han Espanya ada hin forma hin napulo kag pito (17) nga komunidad autonoma, ug dugang han Ceuta ngan Melilla, nga diin an mga estatuto hin autonomiya naghahatag hini nga mga syudad han ranggo nga mga syudad autonoma.
An pagpromulgar han Konstitusyon Espanyola han 1978, nga naghatag hin katungod ha autonomiya han mga nasyonalidad ngan mga rehiyon nga nakompone han nasod espanyola, nag-implementa hin pagbalhin hin 180 ka grados tikang han patakaran han naha-una nga rehimen, nga nahibase ha mga tradisyonal nga plano ha pag-sentralisar. Ini naghatag hin solusyon hin problema nga pirme nagbabalik-balik ha kaagi han Espanya komo resulta han mga dirudilain nga identidad nga diin ginhimo an kahiusa han nasod espanyola.
Katapos han pagratifika han Konstitusyon, ngan komo resulta han pag-implementa han mga prinsipiyo nga nahimutang han Título VIII hini, dida han paglabay hin pira la ka mga tuig, natapos an proseso han pag-instaurar han mga 17 ka komunidad autonoma ngan nahi-aprobado an mga Estatuto hin autonomiya. Ginpanaga-an gihapon ini hin mga ira kalugarinon nga mga organo hin gobyerno ngan mga institusyon representatiba. Usa nga importante nga detalye han proseso nga nahabutang han Konstitusyon Espanyola, amo nga an diri ini gin-oobliga ha mga rehiyon, pero, ini, usa nga katungod para han mga rehiyon.
Tikang han tuig 2003 ngan para hin mga panuyo estadístiko, nga nahabase dida han mga normativa europea ngan gin-determina pinaagi han EUROSTAT, mabibilngan an mga unidad NUTS ha kabaskog ha Unyon Europeo. An 17 nga komunidad autonoma espanyola mabibilngan nga nahiklasipika dida han mga handana nga NUTS-2.
Mga Precedente ha Balaodnon Espanyol[igliwat | Igliwat an wikitext]
Waray mga precedente han mga Komunidad Autonoma ha iba nga mga ordenamiento nga huridiko, usa ini nga bag-o nga formula huridika.
Tabla han mga Komunidad[igliwat | Igliwat an wikitext]
An mga napulo kag pito (17) nga komunidad autonoma, upod an ira mga probinsya ngan an ira mga tagsa-tagsa nga kapital, amo an:
Mga Syudad Autonoma[igliwat | Igliwat an wikitext]
An mga Syudad Autonoma (Ciudad autónoma) mga syudad nga mayda mga katungod nga harutaas kaysa hin munisipyo (ini puyde magpagawas hin mga regulasyon nga ehektutiba, upod hin dugang pa nga mga katungdanan) pero diri sugad hin usa nga komunidad autonoma (waray ini mga kalugaringon nga kamara lehislatiba).
Mga tigaman[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Pagluwás ha mga pinulongan han Espanya:
- Kinatsila: Comunidad autónoma [komuniˈðað auˈtonoma],
- Vinasco: Autonomia erkidego [autonomia erkiðeɣo],
- Kinatalan: Comunitat autònoma [kumuniˈtat əwˈtɔnumə]
- [komuniˈtat awˈtɔnoma] (ha Vinalensya)
- [komuniˈtat əwˈtɔnomə] (ha Minallorca),
- Ginalyego: Comunidade autónoma [komuniˈðaðe auˈtɔnoma].
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kitaa gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Pueblos de España Archived 2006-02-06 at the Wayback Machine.
- Directorio han mga sitio web han mga komunidad autonoma Archived 2005-05-08 at the Wayback Machine.
- Mga barasahon nga mayda Kinatsila-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Vinasco-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Kinatalan-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Ginalyego-nga pinulongan nga sinurat
- Mga pakli nga mayda utod nga mga sumpay hin paypay
- Webarchive template wayback links
- Mga Komunidad Autonoma han Espanya
- Politika han Espanya


text:
Relikya
Ha relihiyon, iton relikya[1] in bahin hin liwas hin uska santo o venerado nga tawo, o bisan ano nga klase hin kinadaan nga butang panrelihiyon, nga hinayhinay nga ginpreserbar para han panuyuan hin pagvenerasyo o nakakaptan nga panhinumduman. Mahinungdanon it relikya ha asoeto hin pipira nga porma han Budhismo, Kristiyanismo, Hinduismo, Shamanismo, ngan damo pa nga iba nga relihiyon.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Abuyen, Tomas A. DICTIONARY English Waray-Waray/Tagalog. National Book Store. Mandaluyong City. ISBN 971-08-6529-3. Tuig 2005. Pakli Ihap 304.


text:
Lake Sebu, South Cotabato
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Lake Sebu (kon ha Winaray:Danaw Sebu o Linaw Sebu) usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han South Cotabato ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 54,142 ka tawo ha 11,158 nga panimalay.
An Lake Sebu amo gihapon an ngaran hin usa nga danaw dida han bungto (ha mga coordinate nga 06° 12.927N (DMS), 124° 42.090E (DMS) o kon ha Winaray 06° 12.927 ha Amihanan (DMS), 124° 42.090 ha Sidlangan (DMS)) ha sulod han Siong han Alah nga rehiyon. Ginkilala ini han gobyerno han Pilipinas nga usa han mga pinakaimportante nga watershed han nasod. Iton Danaw o Linaw Sebu usa han mga katubigan nga naghahatag hin importante nga pagtubig han mga probinsya han Sultan Kudarat ngan South Cotabato. An mga baranggay nga nagpapapalibot han linaw ginhimo nga naglulugaring nga bungto o munisipyo nga ginngaranan han ngaran han linaw nga amo yana an bungto han Lake Sebu katapos han pagin-baranggay hini han Surallah.
Mga BaranggayIgliwat
An Lake Sebu ginbahin ngadto hin napulo kag siyam (19) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
An Belen o Betlehem[1][2] (literal nga kasirigngon "Balay hin Tinapay" o "Balay hin Pagkaon" o "Balay han Karne"; Kinatsila: Belén; Ininggles: Bethlehem) usa nga syudad ha butnga han West Bank, mga 10 kilometro salatan han Jerusalem.
Mga pinambasaranIgliwat
- Bethlehem - בית לחם - بيت لحم
- ↑ Baraan nga Biblia: An Maupay nga Sumat Para ha Imo (Biblia nga Ginhubad ha Pinulongan nga Samarenyo) Samarenyo Popular Version SPV 050 P PBS 2003-1 Philippine Bible Society 1978
- ↑ An Baraan nga Kasuratan Samarenyo Bible SAM 054 PBS 2000-1 Philippine Bible Society 1983


text:
Macau
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Macau, nga puyde liwat igsurat nga Macao ngan an opisyal nga ngaran Pinaurog nga Rehiyon Pagdumarahan han Macau han Kanan Katawhan Republika han Tsina (alternatibo nga pagngaran ha Winaray Rehiyon nga Administratibo Espesyal han Macau), usá nga autónomo nga teritoryo ha katundan nga dapit han estero han Salog Perlas ha Sinirangan nga Asya. Ginsasapitán an Macau han syudad han Zhuhai ha Mainland nga Tsina ha amihan ngan han Mumbon han Salog Perlas ha sidlangan nga salatan. Nahamutang an Hong Kong hin mga 64 kilometr0s (40 mi) ha sidlangan tabok han Mumbon.[5] Upod hin kamolupyohan hin 650,900[3] nga naukoy hin langyab nga 30.5 km2 (11.8 sq mi), amo ini an rehiyon nga pinakadako hin densidad hin kamolupyohan ha kalibotan. Usá ini nga kasanhi nga Portuges nga kolonya nga gin-ulî ha Tsina nga pagsoberano han 20 Disyembre 1999.
Gindumara an Macau han Imperyo Portuges ngan han mga sumurunod nga estado hiní tikang han butnga-nga-ika-16 nga gatostuig tubtub han urhe nga bahin ha 1999, nga diin iní an kataposán nga nagpabilin nga kolonya Europea ha Asya.[6][7] Mga Portuges nga negosyante, syahan anay nanimungto ha Macau han dekada han mga 1550. Han 1557, an Macau ginpaplit-an ngadto han Portugal tikang han Ming nga Tsina komo usá nga duruungan hin negosyo. Gindumara han Portuges nga Imperyo an syudad ha ilarom hin Tsino nga kagamhanan ngan soberaniya tubtub 1887, nga diin an Macau nagin kolonya pinaagi hin ginkasabotan han duha nga nasod. An pagsoberano han Macau iginbalik ha Tsina han 20 Disyembre 1999. An Dugtong nga Deklarasyon han Kuestyon han Macau ngan Batakan Balaod han Macau nasiring nga an Macau igpapadalagan hin hataas nga katubtuban hin autonomiya kutub mga 2049, kalim'an ka tuig katapos han pagbalhin.[8]
Ha ilarom han polisiya nga "usá nga násod, duhá nga sistema", an Namumutnga nga Gobyerno han Katawhan han Kanan Katawhan Republika han Tsina amo iton responsable para han depensa militar ngan mga panlangyaw nga butang samtang an Macau magmamantener han iya kalugaringon nga sistema hin pamalaod, puwersa hin seguradad nga publiko, sistema hin salapî, polisiya hin customs ngan polisiya hin pag-inmigrar. Natambong an Macau hin mga internasyonal nga mga organisasyon ngan mga panhinabo nga diri nakinahanglan hin mga api nga magkamay-ada hin nasodnon nga soberaniya.[8][9]
It Macau usá nga syudad nga resort ha Salatan nga Tsina, nga kilalado tungod han mga casino nga mga luxury nga hotel hiní. An halin hini tikang hin panhuygo amo an gidako-i ha kalibotan tikang han 2006,[10] nga diin an ekonomiya nadepende hin dako ha panhuygo ngan ha turismo. Sumala han The World Factbook, an Macau amo an mayda ikaupat nga gihataasi hin life expectancy ha kalibutan.[11] Dugang pa, mayda ini hataas nga Human Development Index, nga ginranggo hin ika-18 ha kalibutan hadton 2014[update].[12] An Macau upod han mga girikohi nga rehiyon han kalibutan ngan an GDP per capita by purchasing power parity hiní haruhataas kaysa hin kanan bisan ano nga lain nga nasod ha kalibotan, sumala han World Bank.[13]
Kilalado iní nga amo an nangunguna nga kapital o pamunuan hin panhuygo (o pag-uyag hin panswerte) han kalibotan, nga dako hin paglabaw han iba nga mga syudad/sentro hin panhuygo.[14][15][16]
EtimolohiyaIgliwat
An yanâ nga ngaran nga Tsino (Tsinino: 澳門; pinyin: Àomén; Kinantones Yale: Oumún) nangangahulogan nga "Lawigan nga Ganghaan". An Macau kilalado gihapon ha Tsinino nga Haojing (濠鏡, nga an literal nga kahulogan "Sisi nga Salamin") o kundi man Jinghai (鏡海, nga an literal nga kahulogan "Salamín nga Dagat").[17] An ngaran nga Macau ginhunahuna nga tikang han A-Ma nga Templo (Tsinino: 媽閣廟; pinyin: Māgé Miào; Kinantones Yale: Māgok Miuh), usá nga templo nga gintukod han 1448 nga ginhálad kan Mazu, an dyosa hin mga marinero ngan manaragat.[18] Hin pagkapresiso, an ngaran nga Macau nahanunungod han Tsinino nga ngaran "媽港" (pinyin: Magang), nga buot sidngon "Duruungan ni Mazu", ngan ini nahanungod han mga katubigan nga sapit han Ama nga Templo.[19]
KaagiIgliwat
An kaagi ngan kasaysayan han Macau mabilbilngan han panahon han Dinastiya Qin (221–206 BC), nga diín an rehiyon nga yanâ tinatátag nga Macau nahiilarom han yakan-balaod han Kondado han Panyu County, Prefektura han Nanhai (an moderno nga Guangdong).[17] An syahan nga nahitalaan nga mga mangurukoy nga Tsino han hiní nga lugar in mga tawo nga namimiling hin darangpanan tikang han mga nanunulong nga mga Mongol han panahon han Salatan nga Song.[20] Ha ilarom han Dinastiya Ming (1368–1644), mga parapangisda o parapanagat binmalhin ha Macau tikang ha Guangdong ngan Fujian. An mga tuminongnong nga tawo han Macau an mga Tanka nga mga katawhan nga nangungukoy hin barko.
Waray magdukag an Macau nga usá nga dako nga panimungto tubtub han pag-ulpot han mga Portuges han ika-16 nga gatostuig.[21] Han 1513, hi Jorge Álvares amo an nagin syahan nga Portuges nga dumuung ha Tsina. Han 1535, in mga Portuges nga negosyante nakakuhà han katungod nga makaduung han ira mga barko ha duruungan han Macau ngan magbuhat hin mga buruhaton pankomersyo, kundi diri an katungod nga magpabilin ha tuna.[22] Han mga 1552–1553, nakakuha hira hin temporaryo nga pagtugot nga tumukod hin mga bodega-bodegahay ha baybayon, basi makapagpamara hin mga baraligyaon nga nahulsan hin tubig han dagat;[23] waray la mag-iha nga nangagtukod hira hin mga balay nga bato palibot han lugar nga yanâ tinatawag nga Nam Van.
Portuges nga MacauIgliwat
Han 1557, an mga Portuges nagtúkod hin permanente nga panimungto ha Macau, nga diin nagbáyad hirá hin tinuig nga bayad-hin-pagplite hin 500 ka tael (18.9 nga kilogramo / 41.6 nga mga libra) hin salapî.[23] An Portuges nagpadayon pagbayad hin tinuig nga bayad tubtub han 1863 basi hirá magpabilin ha Macau.[24]
Han 1564, an Portugal nanguna han komersyo han katundan ngan han India, Hapon, ngan Tsina. Han 1631 ginlimitar han Tsino an Portuges nga komersyo ha Tsina ha duruungan han Macau.[25]
Didâ han ika-17 nga gatostuig, mga 5,000 nga uripon nangungukoy ha Macau, ha dugang hin mga 2,000 nga Portuges ngan 20,000 nga Tsino.[26][27][28]
Han nagtitikadamo na nga an mga Portuges nga naninimungto ha Macau basi magbuhat hin komersyo, naghimo hira hin mga demanda hin paglugaríng-nga-pagdumara; kundi waray iní maabtan kutub han dekada han mga 1840.[29] han 1576, gintukod ni Papa Gregorio XIII an Katoliko Romano nga Diosesis han Macau.[30] Han 1583, gintugutan an Portuges ha Macau nga maghimo hin Senado nga mag-aatupag hin mga dirudilain nga mga asunto mahitungod han ira mga sosyal nga ekonomiko nga buruhato ha ilarom hin istrikto nga pagdumara han Tsino nga kagamhanan,[31] kundi waray pagbalhin hin pagsoberano.[20]
PinanbasaranIgliwat
- ↑ Macao Country Study Guide Volume 1 Strategic Information and Developments – Google Books. p. 49. https://books.google.com/books?id=oXC8AAAAQBAJ&pg=PA49&lpg=PA49. Ginkuhà 15 Septyembre 2014.[dead link]
- ↑ "Local NPC deputies' election slated for Dec 17". Macau News. 27 November 2017. Ginhipos tikang han orihinal han 3 January 2018. Ginkuhà 1 Enero 2018.
- ↑ 3.0 3.1 "Preliminary Results of 2016 Population By-Census". Statistics and Census Service. Macao SAR Government. 23 December 2016. Ginkuhà 3 Enero 2018.
- ↑ "DSEC - 統計資料". www.dsec.gov.mo.
- ↑ Macau Yearbook 2007, 475.
- ↑ Fung, 5.
- ↑ "Macau and the end of empire" (ha Ininggles). BBC News. 18 Disyembre 1999. Ginkuhà 7 Enero 2008.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ 8.0 8.1 "Content of Basic Law of Macau". University of Macau. Ginhipos tikang han orihinal han 2007-10-30. Ginkuhà 7 Enero 2008.
- ↑ "Joint declaration of the Government of the People's Republic of China and The Government of the Republic of Portugal on the question of Macau". GPB Govt of Macau. Ginhipos tikang han orihinal han 16 Disyembre 2007. Ginkuhà 7 Enero 2008. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)
- ↑ Barboza, David (23 Enero 2007). "Macao Surpasses Las Vegas as Gambling Center". The New York Times.
- ↑ "Life expectancy at birth" (ha Ininggles). CIA. Ginhipos tikang han orihinal han 2018-12-26. Ginkuhà 12 Marso 2013.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ Macau in Figures, 2016
- ↑ ""GDP per capita, PPP (current international $)", World Development Indicators database". Ginkuhà 15 Septyembre 2014.
- ↑ Branigan, Tania (11 Mayo 2011). "Macau – gaming capital of the world". The Guardian (ha Ininggles).CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ "Macau: The world's gambling capital". BBC News (ha Iningggles).CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ Riley, Charles (6 Enero 2014). "Macau's gambling industry is now 7 times bigger than Vegas". CNNMoney (ha Ininggles).CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ 17.0 17.1 Macau Yearbook 2007, 517.
- ↑ "Macau A-ma Temple". Travel China Guide. Ginkuhà 8 Septyembre 2015.
- ↑ Wu, Z., and G. Jin. "The evolution of spellings of ‘Macau’: An examination of early Portuguese and Western archival materials." Macao–cultural interaction and literary representations (2014): 3-11.
- ↑ 20.0 20.1 "The entry "Macau history" in Macau Encyclopedia" (ha Tsinino). Macau Foundation. Ginhipos tikang han orihinal han 13 Oktubre 2007. Ginkuhà 2 Enero 2008. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ Chan, 3–4.
- ↑ Fung, 5–6.
- ↑ 23.0 23.1 Fung, 7.
- ↑ Joseph Timothy Haydn (1885) (in Ininggles). Dictionary of dates, and universal reference. [With] (18 ed.). Oxford University. p. 522. https://books.google.com/books?id=CioAAAAAQAAJ&pg=PA522. "MACAO (in Quang-tong, S. China) was given to the Portuguese as a commercial station in 1586 (in return for their assistance against pirates), subject to an annual tribute, which was remitted in 1863. Here Camoens composed part of the "Lusiad." (MACAO (ha Quang-tong, S. nga Tsina) iginhátag ha mga Portuges nga usá nga estasyón hin komersyo han 1586 (nga kabalyo han ira pagbúlig patok hin mga pirata), ha ilarom hin tinuig nga pagbayad, nga naghunong han 1863. Dinhi hi Camoens nagkumposo hin bahin han "Lusiada.")"
- ↑ (in Ininggles) The Mirror of literature, amusement, and instruction, Volume 7. London: J. Limbird. 1845. p. 262. https://books.google.com/books?id=AvRZAAAAYAAJ&pg=PA262. "The Chinese were obliged to restrict the commerce of Portugal to the port of Macau, in 1631. A partnership was then formed with some Chinese dealers in Canton, who were to furnish exports and take delivery of imports at Macau. This scheme did not suit the Chinese; they were dissatisfied with their partners, and speedily dissolved the connection. (An mga Tsino napiritán nga iglimitar an komersyo han Portugal ha duruungan han Macau, han 1631. Mayda katig-uban nga nahimo upod hin mga pipira nga Tsino nga negosyante ha Canton, nga amo an magpapagawás hin maibabaligya ha langyaw ngan kumuha hin mga pagdul-ong hin mga maibabaligya tikang ha langyaw ha Macau. Iní nga plano waray umangay han mga Tsino; waray hira makuntento han ira mga ginkasabot, ngan hin madali ira ginhunong an katig-uban.)" (Princeton University).
- ↑ George Bryan Souza (2004). The Survival of Empire: Portuguese Trade and Society in China and the South China Sea 1630–1754 (reprint ed.). Cambridge University Press. p. 32. ISBN 0-521-53135-7. https://books.google.com/books?id=nPyg0evI8ykC&pg=PA32. "soldiers 5000 slaves 20000 Chinese 1643 2000 moradores (Portuguese inhabitants) 1644 40000 total inhabitants 1648 Jesuits record (mga kasondalohan 5000 nga urupon 2000 nga Tsino 1643 2000 nga moradores (Portuges nga mga molupyo) 1644 40000 nga tanan nga mga molupyo 1648 nga rekord hin mga Heswita)"
- ↑ Stephen Adolphe Wurm; Peter Mühlhäusler; Darrell T. Tryon (1996) (in Ininggles). Atlas of languages of intercultural communication in the Pacific, Asia and the Americas. Walter de Gruyter. p. 323. ISBN 3-11-013417-9. https://books.google.com/books?id=oCx0D0iE2QoC&pg=PA323. "The Portuguese population of Macau was never very large. Between the period 1601–1669, a typical cross section of the population consisted of about 600 casados, 100–200 other Portuguese, some 5000 slaves and a growing number of Chinese (An Portuges nga kamolupyohan han Macau waray gud magin dako. Han panahon han tikang 1601-1669, usá nga típiko nga seksyon hin pansubay han kamolupyohan nahihimo hin mga 600 nga casado, 100-200 nga iba nga mga Portues, mga 5000 nga uripon ngan nagtitikadamo nga mga Tsino)"
- ↑ Zhidong Hao (2011) (in Ininggles). Macau History and Society (illustrated ed.). Hong Kong University Press. p. 63. ISBN 988-8028-54-5. https://books.google.com/books?id=LP9q1dzVRYQC&pg=PA63. "This is a time when there were most African slaves, about 5100. In comparison there were about 1000 to 2000 during the later Portuguese rule in Macau. (Ini in panahon nga mayda gidamo-i hin mga uripon nga Aprikano, mga 5100. Ha pagtanding mayda mga 1000 kutub 2000 han urhé nga panahon han pagudmara nga Portuges ha Macau.)"
- ↑ Historical figures of Macau, han CCTV.
- ↑ "The entry "Catholic" in Macau Encyclopedia" (ha Tsinino). Macau Foundation. Ginhipos tikang han orihinal han 24 Disyembre 2007. Ginkuhà 6 Enero 2008. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ Historical figures of Macau han CCTV


text:
Gamot (matematika)
Sa matematika, an gamot (Ingles: root) o an ika-n na gamot (Ingles: nth root) kan numerong x iyo an numerong r kun sain, kapag pigsangat sa kusog kan n, matao nin x:
kun sain an n iyo sarong positibong integer, minsan inaapod bilang an degri kan gamot. An gamot kan degri 2 iyo inaapod na kwadradong gamot asin an gamot kan degri 3, iyo kubikong gamot. An mga gamot sa mas halangkaw na degri iyo inaapod sa paggamit nin mga ordinal na numero, arug sa ikaapat na gamot, ikaduwampulo na gamot, etc. An komputasyon kan sarong ika -n na gamot iyo an ekstraksyon nin gamot.
Halimbawa, an 3 iyo an kwadradong gamot nin 9, huli ta an 32 = 9, asin an −3 iyo kwadradong gamot man kan 9, huli ta an (−3)2 = 9.
An mga gamot kan tunay na numero iyo harus pigsusurat gamita an radikal na simbolong o radix , kun sain an iyo dapit sa positibong kwadradong gamot kan x kun an x iyo positibo; para sa mga mas halangkaw na gamot, an iyo dapit sa tunay na ika-n na gamot kun an n iyo odd, asin an positibong ika-n na gamot kun an n iyo even asin an x iyo positibo. Sa iba pang mga kaso, an simbolo iyo dae harus nagagamit. Sa ekspresyong , an integer n iyo inaapod na index asin an x iyo inaapod na radicand.
An mga gamot pwede man matawan nin kahulugan bilang sarong espesyal na kaso nin eksponentasyon, kun sain an eksponent iyo sarong praksyon:


text:
Talalora
An Talalora usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Samar ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 6,580 ka tawo ha 1,272 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Talalora mayda napulo kag usa (11) nga baranggay.
Pangiskwelahan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Talalora in may djis nga pampubliko na eskwelahan pan-elementarya:
Ngan may-ada ini usa na pampubliko na eskwelahan pansekundarya - an Independencia National High School.


text:
Toulouse
An Toulouse (Frinanses nga pagluwas: [tuluz] ( pamati-a) ha lokal nga pagluwas: [tuˈluzə] ( pamati-a); Winaray ngan tradisyonal nga Kinatsila: Tolosa, Inocsitan: Tolosa [tuˈluzɔ], Linatin: Tolosa, ngan ha medieval nga panahon Tholoza) nga tinatawag gihapon nga Tolosa de Languedoc (kon ha Winaray: Tolosa han Languedoc) o kundi man Tolosa de Francia (kon ha Winaray: Tolosa han Fransya) usa nga syudad ha Haute-Garonne nga departamento ha habagatan nga Fransya. Nahamutang ini ha mga pangpang han Salog Garonne, mga 150 ka kilometro tikang han Dagat Mediterraneo ngan 300 tikang han Kalawdan Atlantiko, ngan 590 ka km (366 ka mi) tikang ha Paris. Mayda 704,395 nga mga molupyo an Toulouse Métropole, an Metropolitano nga Toulouse ngan amo ini an ika-6 nga gidako-i nga urbano nga kahaluag ha Fransya sunod han Paris, Lyon, Marseille, Lille ngan Bordeaux. Dida han Enero 2008, mayda ini 1,202,889 ka molupyo,[2] ngan an metropolitano nga kahaluag han Toulouse amo an ika-upat nga gidako-i ha Fransya, sunod han Paris (12.1 ka milyon), Lyon (2.1 ka milyon), ngan Marseille (1.7 ka milyon).[3]
Amo ini an prefektura o kapital ha departamento han Haute-Garonne ha nasod han Fransya.
Mga kasariganIgliwat
- ↑ 1.0 1.1 1.2 (Frinanses) INSEE. "Recensement de 2006 - Population et évolution, soldes naturels et migratoires apparents par commune". Ginkuhà 2009-06-27.
- ↑ Ipakita an sayop: Invalid
tag; no text was provided for refs named
population AU
- ↑ (Frinanses) INSEE. "Tableau complémentaire 2 : Évolution de la population des grandes aires urbaines". Ginkuhà 22 Marso 2012.


text:
Manchuria
An Manchuria (yinano nga Tsino: 满洲; Nahigaraan nga Tsino: 滿洲; pinyin: Mǎnzhōu) ngaran nga syahan gingamit han ika-17 siglo han mga Tsino han pagtudlok nira han dako nga rehiyon ha Norte Sinirangan Asya. Depende ha konteksto, an Manchuria in puydi magin rehiyon nga aada la ha sulod han Kanan Katawhan Republika han Tsina, o ha durudako nga rehiyon nga namumutnga ha Tsina ngan Rusya. An rehiyon nga aada ha sulod han moderno nga Tsina in gintatawag nga Norte Sinirangan Tsina (Dongbei) (yinano nga Tsino: 东北; Nahigaraan nga Tsino: 東北; pinyin: Dōngběi) ha Tsina, bisan an "Manchuria" an kasagaran nga tawag ha gawas han Tsina han pagtudlok hinin nga heyograpikal ngan makasaysayan nga rehiyon. Ini nga rehiyon amo an minat-an nga panimalay han mga Xianbei, Khitan, ngan Jurchen (ha uruurhi gintawag nga Manchu) nga katawhan, nga nagtindog hin pipira nga mga estado ha sulod hinin nga lugar ha kaagi (pero, waray gud ini nga termino an pulong nga "Manchuria" ha pinulongan Manchu, nga an orihinal nga pagtudlok han lugar tinatawag nga an "Tulo nga Sinirangan nga mga lalawigan").


text:
San Isidro, Northern Samar
An San Isidro usa nga ika-upat nga klase nga bungto sa probinsya san Northern Samar sa Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon sa Kabisay-an sa Pilipinas. Nahimutangan ini sa katundan nga dapit san probinsya. Amo la ini an bungto sa isla san Samar nga Sinugboanon an lumad nga yinaknan. An iba nga mga bungto ha Northern Samar nga Sinugboanon an ira yinaknan amo an mga isla-nga-bungto san San Antonio ug San Vicente. Sumala san 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 22,847 ka tawo sa 4,484 nga panimalay.
Mga BaranggayIgliwat
An San Isidro mayda napulo kag upat (14) nga baranggay.
PangiskwelahanIgliwat
An San Isidro in may 14 nga pampubliko na eskwelahan pan-elementarya:
Ngan may-ada ini upat na pampubliko na eskwelahan pansekundarya:
Mga Sumpay sa GawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Isumat.com/8:03AM, May 16, 2020
Tinikangan yana nga adlaw, Mayo 16, igpapasunod na an Modified General Community Quaratine (MGCQ) ha bug-os nga Eastern Visayas, pero magpapabilin nga aada ha ilarum han Enhanced Community Quarantine (ECQ) an bungto han Tarangnan, Samar.
Ini in mahitungod nga gin-aprubaran han Regional Inter-Agency Task Force on Covid-19 an hangyo ni Samar Governor Michael Tan nga pahilawigon pa tobtob Mayo 31 an ECQ dida han nasabi nga munisipalidad.
Lima gihapon nga barangay han bungto an padayon nga nag-implementar han total lockdown.
Nagpapadayon man gud tobtob yana an community transmission han makamaratay nga kagaw dida han lugar tobtob yana. Kakulop, iginreport han DOH-Region 8 nga mayda lima ka tawo an bag-o nga nagpositibo han virus ug tanan hira taga Tarangnan. Hinungdan hini, 20 na nga Tarangnanon an natapnan han kagaw.
Ha bug-os nga rehiyon, 25 na an nag positibo. An lima nga iba in tikang ha Catarman, Calbayog, Catbalogan ngan duha nga taga Burauen.
Dida han bag-o nga lima nga pasyente, upat ha ira an ig-aakomodar ha Community Isolation Unit ha ira bungto, samtang an usa nga sobra 60 anyos an edad igbabalhin naman ha Samar Provincial Hospital. Hira ngatanan in aada ha maupay nga kahimtang an panlawas, sumala han DOH.
Nagpapabilin gihapon nga waray binawi-an hin kinabuhi han mga natapnan denhi ha Eastern Visayas ngan walo na an naka-recover nga mga pasyente, samtang an iba in gintatambal ha magkalainlain nga hospital.
Tobtob kakulop nga adlaw, an Eastern Visayas in mayda 1,340 nga Suspected Cases kun diin an 63 in naka-admit ha hospital ngan aada ha Home Isolation an 1,277.
An lockdown han duha nga barangay ha Burauen, Leyte in waray pa bubulkasa tobtob yana ngan padayon gihapon an ECQ didto hini nga bungto. An duha nga COVID patients tikang ha ira in natambal na han sakit ngan tanan han ira close contacts in negatibo an testing ha corona virus.# (KEVIN SIOSANA)


text:
Kinshasa
An Kinshasa an kapital ngan gidakoi nga syudad ha nasod han Demokratika nga Republika han Congo. Namumutang ini ha daplin han Salog Congo.
Han una, usa la ini nga lugar han mga mangirisda ngan komprahan, yana an Kinshasa usa na nga megacity nga may-ada ginbabanabanahan nga populasyon nga 11 milyones. Naatubang ini ha Brazzaville, an kapital han sapit nga Republika han Congo nga makikit-an tabok han Salog Congo, nga nahihimo ini nga duha ha giharanii nga mga kapital nga syudad kahuman la ha Roma ngan Syudad han Vaticano. An syudad han Kinshasa usa liwat ha 26 ka lalawigan han nasod. Tungod nga haluag an katubtuban han pagdumarahan hini nga syudad-lalawigan, lapos hit 90 porsyento han kanan syudad-lalawigan katunaan kahoronan, ngan an lugar urbano gutiay la pero nagtitikadako pakadto ha katundan nga dapit.
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Official website of the city of Kinshasa Archived 2001-10-27 at the Wayback Machine.
- Map of the Belgian Congo from 1896 includes a map of Kinshasa
- Pages using duplicate arguments in template calls
- Articles with short description
- Articles which use infobox templates with no data rows
- Pages using infobox settlement with unknown parameters
- Commons category template with no category set
- Commons category with page title same as on Wikidata
- Webarchive template wayback links
- Mga syudad, bungto ngan baryo han Demokratika nga Republika han Congo
- Kinshasa


text:
Aparri
An Aparri usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han Cagayan, Pilipinas. Nahamutang an Aparri dida han ganghaan han Salog han Cagayan, an gihalaba-i nga salog han nasod, mga 55 ka milyas ha amihanan tikang ha Syudad han Tuguegarao, an kapital. Sumala han census han tuig 2000, an Aparri mayda populasyon nga 59,046 ka tawo ha 11,019 nga mga panimalay.
Mga baranggayIgliwat
An Aparri ginbahin ngadto hin kap-atan kag duha (42) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Santa Rosa, Laguna
An Syudad han Santa Rosa usa nga syahan nga klase nga syudad ha lalawigan han Laguna, Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 185,633 ka tawo ha 43,625 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han Santa Rosa ginbahin ngadto hin napulo kag walo (18) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga websayt han Syudad han Santa Rosa
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Plogastel-Saint-Germain
An Plogastel-Saint-Germain (Brineton: [Plogastell-Sant-Jermen] error: {{lang}}: text has italic markup (help)) usa ka komyun ha departamento han Finistère ngan ha rehiyon han Bretagne ha kanawayan o amihan-katundan nga dapit han nasod han Fransya.
Mga molupyo[igliwat | Igliwat an wikitext]
Plogastellois an tawag ha Frinanses han mga molupyo han Plogastel-Saint-Germain.
Kitaa gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga pinanbasarán[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Asosasyon hin mga Alkalde han Finistère Archived 2021-03-18 at the Wayback Machine. (Frinanses)
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga websayt Archived 2011-04-25 at the Wayback Machine. (Frinanses)
- Talaan para han Plogastel-Saint-Germain han Franses nga Ministro han Kultura (Frinanses)


text:
Tabuan-Lasa, Basilan
An Tabuan-Lasa in uska bungto ha lalawigan han Basilan, Pilipinas. Sumala han 2010 nga senso, ini in may-ada populasyon nga 18,635 nga katawhan ha 2,553 nga panimalay.
Ini in ginhimo tikang ha 12 ka barangay han Sumisip nga diri aada ha Puro han Basilan, ha kusog han Muslim Mindanao Autonomy Act No. 187, nga naratipika ha plebisito nga ginbuhat ha Marso 29, 2008.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Tabuan-Lasa in ginbahin ha 12 ka mga baranggay.
- Babag (Puro ha Bubuan)
- Balanting
- Boloh-Boloh (Puro han Bubuan)
- Bukut-Umus
- Kaumpurnah
- Tong-Umus
- Lanawan
- Pisak-Pisak
- Saluping
- Suligan (Puro han Bubuan)
- Sulloh (Tapiantana)
- Tambulig Buton


text:
Gyumri
An Gyumri (Inarmenia: Գյումրի), amo an ikaduha ha gidadakoi nga syudad ha Armenia ngan an kapital han Lalawigan han Shirak ha amihanan-katundadn nga dapit han nasod. Ini in may kahirayo nga sugadsugad hin 126 km tikang ha kapital Yerevan. Sumala han 2011 nga senso, an syudad in may popyulasyon nga 121,976, nga nag-ubos tikang ha 150,917 sumala han sumat han 2001 nga senso.
Nakadamo kabalyo-i an nagaran hini. An pagkatukod nga ngaran amo an Kumayri, utro ini gintukod komo Alexandropol (Rinuso: AлekcaHдpoпoлb; Inarmenia: Ալեքսանդրապոլ) ha butnga han 1837 ngan 1924 han panahon han pamumuno han Ruso, ngan Leninakan (Inarmenia: Լենինական; Rinuso: ЛeHиHakaH) ha butnga han 1924 ngan 1990, ngan ha pagkayana amo an Gyumri na.


text:
Assur
An Assur (Asiryano: Aššur, Hebreo:אַשּׁוּר; Arabo: آشور) usá nga kahadto nga Imperyo Asiriahanon nga syudad ha igbaw nga Mesopotamia ha katundan han Salog Tigris, nga nahamutáng ha mga gawás han Babilonia ha yanâ-nga-ádlaw nga yana hi moderno nga Irak. Nahamutáng iní ha sidlangan nga pangpang han ika-3 nga milenyo UC ngan amo iní an pamunuan kutob 614 UC. Amo ini an sahid nga ngaran han kapital han Asirya nga nahamutáng ha sidlangan nga pangpang han mayda 110 kilometro hi amihanan han Mosul ngan an tikang hini ginkuhaan an ngaran han Gobernorato han Saladin.