text:
Wikipedia:Meta
An Meta, o Meta-Wiki han Wikimedia, ha meta.wikimedia.org, usa nga nahabase-ha-wiki nga websayt nga pagbulig para han koordinasyon o pintakasi o pagburublig han ngatanan nga Wikimedia Foundation nga mga proyekto.
Ginhimo ini anay nga Meta-Wikipedia han Nobyembre 2001, ngan yana dirudilain nga mga papel it ginkakaptan hini:
- Paghimangraw ngan paghimo han Wikimedia nga mga proyekto, nga naglalakip han Wikipedia, ngan labaw ha ngatanan, paghimangraw mahitungod han polisiya.
- Usa nga harampangan para hin personal nga mga ensayo nga diri buot sidngon nga mga Waray dinadapigan nga paglantaw.
- In lugar nga pag-organisa ngan pag-andam hin igsurulod, pag-istorya hin mga nahahanungod hiton mga dirudilain nga yinaknan nga pagburublig nga mga isyu.
- In lugar nga magpintakasi han proseso hin pagpadukwag.
- In pagbulig nga giya ha paggamit han MediaWiki nga software kon iton bulig waray dida hiton MediaWiki nga websayt.
It Meta ha yana amo iton usa han mga dako nga mga harampangan para hiton mga Wikimediano nga naglalakip han mga Wikipediano, an iba nga mga harampangan amo an[[Wikipedia:listahan hin mailing|listahan hin mailing], an mga IRC nga channel, ngan an mga hiruhimangraw nga pakli han mga tagsa artikulo ngan mga nagamit. It Meta naglulugaring ngan autonomo nga proyekto tikang hiton Winaray nga yinaknan nga Wikipedia ngan mayda ini kalugaringon nga mga polisiya ngan mga ginsusunod, nga talagsa nag-iiba tikang dinhe. Hangdto matapos an pagsari han unified login, para hin mga nagamit nga mga tagdumara, makinahanglan ka paghimo hin lain nga akawnt ha Meta.
Ha pagtikang, an Meta mahitungod han Iningles nga yinaknan mga bersyon han Wikipedia, pero yana it Meta, tikang han upgrade hini ngadto han custom MediaWiki software han Wikipedia, nahimo nga harampangan ha dirudilain nga mga yinaknan nga gin-gagamit han ngatanan nga mga komunidad hin yinaknan han Wikimedia.


c: text/html

text:
Salvador Benedicto
An Salvador Benedicto usa nga ika-lima nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Negros Occidental ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 17,259 nga tawo ha 3,456 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Salvador Benedicto ginbahin ngadto hin pito (7) nga baranggay.
- Bago (Lalung)
- Bagong Silang (Marcelo)
- Bunga
- Igmaya-an
- Kumaliskis
- Pandanon
- Pinowayan (Prosperidad)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bangued
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Bangued usa nga syahan nga klase nga bungto han lalawigan han Abra han Administratibo nga Rehiyon han Cordillera han Pilipinas. Amo ini an kapital han lalawigan han Abra. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 38,965 ka tawo ha 7,971 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Bangued ginbahin ngadto hin katloan kag usa (31) nga mga baranggay nga mayda kapito-an kag pito (77) nga mga sitio.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Opisyal nga websayt han Bungto han Bangued
- Philippine Standard Geographic Code
- Bangued: Your Ultimate Online Guide
- Bangued: Your Ultimate Online Guide (second link)


text:
Kalamansig
An Kalamansig usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han Sultan Kudarat ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 44,645 ka tawo ha 8,640 nga panimalay.
It kaurugan nga paagi hin pagpakabuhi han katawhan dinhe amo an pag-uma ngan pangisda o panagat.
It panakayan hini nga bungto makuri tungod kay an mga karsada nasyonal diri maupay an kahimo. Madurudali pa an panakayan ha kadagatan.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Kalamansig ginbahin ngadto hin napulo kag lima (15) nga mga baranggay.
- Bantogon (Santa Clara)
- Cadiz
- Datu Ito Andong
- Datu Wasay
- Dumangas Nuevo
- Hinalaan
- Limulan
- Nalilidan
- Obial
- Pag-asa
- Paril
- Poblacion
- Sabanal
- Sangay
- Santa Maria


text:
Calapan
An Syudad han Calapan usa nga ikaduha nga klase nga syudad ha lalawigan han Oriental Mindoro, Pilipinas. Amo ini an kapital nga syudad han Oriental Mindoro. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 105,910 ka tawo ha 20,929 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Syudad han Calapan ginbahin ngadto hin kaunman kag duha (62) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information
- Opisyal nga websayt han Syudad han Calapan


text:
Ilocos nga Rehiyon
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Rehiyon 1 han Pilipinas nga tinatawag gihapon nga Ilocos nga Rehiyon nahamutang ha kanawayon o amihanan-katundan nga dapit han Luzon. Ginsasapitan ini han Administratibo nga Rehiyon han Cordillera ngan Siong han Cagayan ha sidlangan, han Butnga nga Luzon ha salatan ngan han Dagat han Tsina Salatan ha katundan.
An rehiyon mayda upat nga mga probinsya, nga amo an: Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union ngan Pangasinan. An sentro han rehiyon amo an Syudad han San Fernando, La Union. An demograpiko han rehiyon amo in mga 70% nga Ilocano ngan 28% nga mga Pangasinense.
Bisan kon gindesignar han gobyerno an Rehiyon I nga Ilocos nga Rehiyon, damo nga tawo nagkikita hini nga ngaran nga etnosentriko hin duro. Damo nga mga tawo nakaruyag han ngaran nga Kanawayan nga Luzon nga Rehiyon (o Aminahan-Katundan nga Luzon nga Rehiyon) nga mas naangay kon ha heyograpiya.
Politikal nga Pagbahin[igliwat | edit source]
An Rehiyon 1 mayda upat (4) nga mga provinces ngan mga siyam (9) nga mga syudad.
Mga Nalalakip nga mga Syudad[igliwat | edit source]
- Syudad han Alaminos, Pangasinan
- Syudad han Batac, Ilocos Norte
- Syudad han Candon, Ilocos Sur
- Syudad han Dagupan, Pangasinan
- Syudad han Laoag, Ilocos Norte
- Syudad han Urdaneta, Pangasinan
- Syudad han San Carlos, Pangasinan
- Syudad han San Fernando, La Union
- Syudad han Vigan, Ilocos Sur


text:
Senado kan Filipinas
An Senado kan Filipinas iyo an halangkaw na kamara kan lehislaturang bikameral kan Filipinas, an Kongreso kan Filipinas. An Pilipinong Senado binibilog nin 24 senador an pinipili kan bilog na paraboto.
An mga senador igwa nin terminong 6 na taon, an kabangâ kan mga ini pinipilì lambang tulong taon tanganing mapadanay na dagosdagos ini. Kan an Senado ipigbalik kan Konstitusyon 1987, an 24 senador na nagkapirilì nagtukaw sagkod 1992. Kan 1992, an mga kandidato para senador na nakagunò kan 12 pinakahalangkaw na bilang nin boto nagtukaw sagkod 1998, mantang an sunod na 12 nagtukaw sagkod kan 1995. Sagkod kaini, lambang senador nagtutukaw nin 6 nang taon.
Mga kwalipikasyon[liwaton | liwaton an gikanan]
An mga kwalipikasyon sa pagigin myembro kan Senado nakakaag sa Ika-3ng Seksyon, Artikulo VI kan Konstitusyon 1987 siring kan minasunod:
- Daing siisay man an magigin Senador kun sya bakong namamanwaan na natural na namundag kan Filipinas, asin sa aldaw kan eleksyon, dai mababâ an edad nin 35 taon, nakakabasa asin nakakasurat, sarong rehistradong botante, asin residente kan Filipinas nin dai mababâ sa duwang taon bàgo an aldaw kan eleksyon.
- An edad sa aldaw kan eleksyon yaon sa 35 taon, asin bakô sa aldaw kan proklamasyon kan nanggarana.
- An residensya iyo idtong iniirokan kun sain siya minapulìpulì.
- An mga nakasaysay sa Konstitusyon 1987 eksklusibo sosog sa prinsipyong Latin na expressio unius est exclusio alterius na nangangahulogan na an Kongreso kan Filipinas dai na makakadugang nin dagdag na mga kwalipikasyon alagad idto sanang yaon sa Konstitusyon.


text:
Katambok hit tuna
Iton matambok nga tuna in may-ada hinin nga masunod nga mga kinaiya:
- Mayda inin nga sustansiya nga kinahanglanan hin panguna nga nutrisyon pantanaman, sugad hit nitroheno.
- Mayda inin sadang nga mineral para hin nutrisyon pantanaman, sugad hin boron, klorin, kobalt, tumbaga, puthaw, manganeso, molybdenumyo, sulpur, ngan sink.
- Naglalakip inin hin materya organiko hin tuna, nga nagpapaupay han istruktura han tuna, ngan pagpapabilin han kahulos han tuna.
- An pH han tuna in tikang ha 6.0 ngada ha 6.8 para han kasagaran nga tanaman, pero it iba in naayon hin maasido o alkalino nga kondisyon.
- Maupay nga istruktura han tuna.
- Mayada sadang nga mga mikroorganismo ha kinahanglan han pagpatubo han tanaman.
- Agsob may-ada damo nga bawbaw nga tuna.


text:
Panamá
An Panamá (puyde liwat igsurat nga Panama) nga ha opisyal nga pagtawag Republika han Panamá (ha Kinatsila: República de Panamá) amo an usa ka nasod ha Butnga nga Amerika. Nahamutang ini hin istmo nga nadugtong han Amihanan ngan Salatan nga Amerika, mayda nasiring nga ini usa nga transkontinental nga nasod. Ginsasapitan ini han Costa Rica ha kanawayan, han Colombia ha timugan, han Dagat Caribe ha amihanan ngan han Kalawdan Pacifico ha salatan. An kadako hini 75,000 ka km² nga mayda populasyon hin mga 3,300,000. An kapital amo an syudad han Panama.
Mga probinsya ngan mga rehiyon[igliwat | edit source]
An Panamá ginbahin ngadto hin siyam nga mga probinsya o lalawigan ngan tulo nga mga lumadnon nga rehiyon nga tinatawag ha Kinatsila: comarca indígenas, nga agsob ginpapahalipot nga comarca.
Mayda pa duha nga mga comarca ha sakob hin mga probinsya nga gintatratar nga baga hin corregimiento o munisipyo.
An siyam nga mga lalawigan o probinsya amo an:
An tulo nga nivel-hin-lalawigan nga mga comarca (nga gin-indikar ha mapa) amo an:
An duha nga mga ubos-hin-probinsya nga mga comarca amo an:
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Gobierno ngan diplomasya
- (Kinatsila) An Mangulo han Panama
- (Kinatsila) Talaan hin mga Ahesya han Kagamhanan han Panamá
- (Kinatsila) Ministro ha External nga mga Relasyon


text:
Antonio José de Sucre
Hi Antonio José de Sucre y Alcalá, nga kilalado liwat komo Gran Mariskal han Ayacucho (ha Kinatsila: "Gran Mariscal de Ayacucho") (Cumaná, Venezuela, Pebrero 3, 1795 - Montaña de Berruecos La Unión, Nariño, Colombia, Hunyo 4, 1830), usa nga politiko, tawo hin estado ngan militar venezolano, nakakuha hin independensya han Venezuela, ngan presidente han Bolivia ngan Perú. Hiya Mangulo nga Heneral han mga Ehersito han Gran Colombia ngan Komandante han Ehersito han Salatan. Anak hiya hin pamilya nga nasunod hin tradisyon militar, ngan an iya amay koronel han Ehersito realista. Ginkilala hiya nga usa han mga tawo militar nga may hingpit nga abilidad han mga nakakuha hin paglugaring para han mga nasod han Sudamerika.[1][2][3][4][5]
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ «El Ilustre Mariscal.» (en español).
- ↑ «Historia Nacional.» (en español).
- ↑ «Antonio José de Sucre.» (en español).
- ↑ «Ejercito Boliviano.» (en español).
- ↑ «Antonio J de Sucre .» (en español).


text:
Chakri nga Dinastiya
An Chakri nga Dinastiya (Thai: ราชวงศ์จักรี: Rajawongse Chakri) namuno ngan naghadi han Thailand tikang han hi hadi Taksin naideklara nga lurong han 1782. An ngaran nga Chakri (Thai จักรี) tikang han titulo nga Phya Chakri, nga ginhatag kan Rama I samtang heneral hiya han mga kasundalohan ni Taksin. Ha kamatuoran, an tawag han Thai nga katawhan hini nga panahon "Rattanakosin."
Sulod
Lista han mga Hadi han Chakri nga Dinastiya[igliwat | edit source]
- Buddha Yodfa Chulalok (Rama I) the Great พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช, 1782-1809
- Buddha Loetla Nabhalai (Rama II) พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย, 1809-1824
- Nangklao (Rama III) พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว, 1824-1851
- Mongkut (Rama IV) พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, 1851-1868
- Chulalongkorn (Rama V) the Great พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว "พระปิยมหาราช" 1868-1910
- Vajiravudh (Rama VI) พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, 1910-1925
- Prajadhipok (Rama VII) พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว, 1925-1935
- Ananda Mahidol (Rama VIII) พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล, 1935-1946
- Bhumibol Adulyadej (Rama IX) the Great พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราช, 1946-yana
Pagngaran[igliwat | edit source]
Dida han paghadi ni Hadi Rama III, an mga nanguna ha iya nga hadi tinatawag nga "an syahan nga hadi" ngan "an butngan nga hadi". Pero hini nga paagi hin pagngaran an tawag daw ha iya magigin "an kataposan nga hadi", nga ginhunahanaan nga maraot nga senyas ngan amo nga waray ini gamita. An nahitabo lugod, iya ginhatag han mga nanguna nga hadi katapos han ira kamatayan an mga ngaran nga nahalista ha igbaw, ngan nagngaran hiya han iya kalugaringon nga "Nangklao". An ngaran nga "Rama" una nga gingamit ni Hadi Vajiravudh, pero an nagsunod ha iya waray hini kinmarawat. Bisan man kon waray ini mahibalik hin opisyal, amo ini an urog nga pagngaran ha Thailand. An ngaran nga Mongkut ha Iningles ngan mga basahon kaurogan nahanunungod kan Rama IV, pero ha Thailand it pag-intyende hini ha komun nga an titulo ha paghadi ni Rama VI, Phra Mongkut Klao Chaoyuhua.
Kitaa Gihapon: Rama (Hadi Thailand)
Bise-Hadi[igliwat | edit source]
Hangtod han tuig 1885 an tagsa hadi mayda bise-hadi (Maha Uparaja, nga puyde gihapon ighubad nga ika-duha nga hadi), ha kaurogan an bugto han hadi ngan an gin-designar nga masunod han trono - pero hi Rama II amo la an dati nga bise-hadi nga ha tinuod nagin hadi. Kon an bise-hadi namatay ugsa han hadi, an titulo ha kaurogan nagin bakante hin pipira ka tuig. Ini nga sistema gintanggal (o gin-abolish) ni Hadi Chulalongkorn dida han kamatay han iya bise-hadi nga hi Bovorn Vichaicharn died. Iya gindeklara an iya suhag nga anak nga prinsipe ha korona o crown prince, pero diri bise-king.
Lista hin mga Bise-Hadi[igliwat | edit source]
- Boworn Maha Surasinghanat กรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาท (1782-1802)
- Isarasundhorn (ha pagtika-iha Rama II) (1806-1809)
- Boworn Senanurak กรมพระราชวังบวรเสนานุรักษ์ (1809-1817)
- Boworn Maha sakpolsep กรมพระราชวังบวรมหาศักดิพลเสพย์ (1824-1832)
- Pinklao พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว (1851-1866)
- Boworn Vichaicharn กรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ (1868-1885)
Mga Regent[igliwat | edit source]
Kon iton Hadi diri nakabuhat han iya mga buruhaton han ginhadi-an - tungod kay kulang an pangidaron, gawas han nasod hin kaiha nga panahon, o naukoy ha monastaryo komo monghe - mayda regent nga amo la anay an nabuhat han iya mga buruhaton.
Lista hin mga Regent[igliwat | edit source]
- Somdet Chao Phraya Si Suriyawongse (1868-1873), hangtod hi Hadi Chulalongkorn inmabot han karuhaan nga tuig.
- Prinsipe Narisaranuwadtiwongse (1934-1935)
- Prinsipe Oscar Anuvatana (1935)
- Prinsipe Aditya Dibabha (1935-1944)
- Pridi Banomyong (1944-1946)
- Rangsit, Prinsipe han Chainat (1946)
- Prince Dhanivat Bidyalabh Bridhyakon (1946-1950), hangtod han pagtapos han pag-aram ha Suiza ni Hadi Bhumibol Adulyadej
- Reyna Sirikit Kitiyakara (1956), samtang hi Hadi Bhumibol Adulyadej nagin mongha


text:
Olongapo
An Syudad han Olongapo (Tinag-alog: Lungsod ng Olongapo; Sambal: Syodad nin Olongapo) usa nga urbanisado nga syudad nga nahamutang ha lalawigan han Zambales, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 194,260 ka tawo ha 43,107 nga mga panimalay. Ha Olongapo nahamutang an Subic Bay Freeport Zone nga amo an kasanhi nga base militar hin puwersa pandagat han Estados Unidos.
An ngaran nga Olongapo tikang han pamulong nga "Ulo ng Apo" ha Tinag-alog (kon ha Winaray: "Ulo han Apoy")
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Syudad han Olongapo ginbahin ngadto hin napulo kag pito (17) nga mga baranggay:
Mga reperensya[igliwat | edit source]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Olongapo Museum
- Olongapo Subic Bay News
- Portal Olongapo City-Subic Bay-Barrio Barretto,Zambales
- Subic Bay Freeport Zone - Tourism Site
- Visit Subic Bay
- Subic Bay Directory & Real Estate
- Olongapo Online Community
- Philippine Standard Geographic Code
- Olongapo Subic Latest Information
- Sangguniang Panlungsod ng Olongapo


text:
Apayao
An Apayao ewan komag isip ka nga rin wag ka mag search na!!!! sana pogi ung taong nagedit n yan
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | edit source]
wala naman
Ekonomiya[igliwat | edit source]
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Apayao ginbahin ngadto hin pito (7) nga mga bungto.
Mga Bungto[igliwat | edit source]
Pisikal[igliwat | edit source]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- An Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Lalawigan han Apayao
- Ilocano nga Websayt ni Andel Barroga, Usa nga Manunurat nga Natawo-ha-Apayao, ngan Bannawag Magazine nga Naamot
- Philippine Trivia Online nga Sayt ni R. Barroga-Balboa, usa nga Natawo-ha-Apayao ngan Kasanhi nga Luna Municipal High School Graduating Class Valedictorian


text:
Agusan del Norte
An Agusan del Norte amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Caraga nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Cabadbaran ngan ginsasapitan ini han Surigao del Norte ha amihanan, Surigao del Sur ha sidlangan, Agusan del Sur ha salatan, ngan Misamis Oriental ha katundan. Naatubang ini han Baybayon han Butuan, nga kabahin han Dagat Bohol, ha kanawayon o amihanan-katundan.
Sulod
Katawhan ngan kultura[igliwat | edit source]
Ekonomiya[igliwat | edit source]
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politkal[igliwat | edit source]
An Agusan del Norte ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga bungto. An Syudad han Butuan nahamutang ha sulod han lalawigan pero usa ini nga independent city o naglulugaring nga syudad ngan diri ini lakip han lalawigan. An Syudad han Butuan amo an kapital han lalawigan han una.
Syudad[igliwat | edit source]
Mga Bungto[igliwat | edit source]
Pisikal[igliwat | edit source]
Kaagi ngan Kasaysayan[igliwat | edit source]
Ginhimo an probinsya pinaagi han Republic Act 4979 tikang han probinsya han Agusan. Han Agosto 16, 2000 an lingkoranan han gobyerno han probinsya ginbalhin tikang han Syudad han Butuan ngadto ha Cabadbaran pinaagi han Republic Act 8811.


text:
Definitions
Sorry, no definitions found.
Etymologies
Sorry, no etymologies found.
Examples
-
October 27th, 2006 at 12: 39 am paris hiton is ugly skinny and useless her eyes are too squinty and those boobs are fake shes soo vain and whoever said she was beautiful must be blind now catherine zeta jones is beautiful liv tyler is beauyiful lots of actresses are beautiful mbut paris not much of a looker at all elliosh Says:
-
Gin-aghat daman han mga negosyante nga tagan hin importansya an kanan goberno paningkamot nga nakakabulig hiton aton pag-ato hiton kakurean yana nga gin-aabat han bug-os nga kalibutan.
-
Ha pagkayana daw, sering pa ni Remonde, an nasud in nakakakarawat hin talagudti la nga tambulig tikang ha iba nga mga nasud, pero ginlalauman nga hiton sunod nga tuig, maabot na in iba pa nga darudagko nga ayuda tikang ha langyaw labi na an tikang ha MCC.
-
& Highways ha Aurora, Nueva Ecija, Zambales ngan Cavite; microfinancing para ha mga mag-arasawa ngan immediate family members hiton PUV drivers, conductors han Transportation and Communication Secretary Leandro Mendoza pati na an MRT-LRT nga mga rota; an mga paghingayad han kakalsadahan han bug-os nga probinsiya hiton Batangas han kanan Economic Planning Secretary Ralph Recto;
-
An paghimo han mga hollow blocks, pag rehabilitar hiton mga irigasyon nga mga proyekto, livestock dispersal, organic fertilizer, OTOP, oyster / roadside maintenance han Public Works
-
Ken Arromdee says: jabberjaw: You know if I was “in a bunker under fire”, I don’t think my first thought would we which guy can I hiton.
-
An CLEEP ginkukumpuneran han mga proyekto nga gindudumara han mga miyembro han Kabinete nga nagpaka base ha mga Rehiyon dinhi ha Pilipinas, pareho han Botika ha Barangay; repair / rehabilitasyon hiton health facilities ni Health Secretary Francisco Duque han Ilocos Region; cash for work, pag rehabilitar han mga irrigation system; livestock dispersal; tamang abono; One Town One Product (OTOP); non-OTOP ngan oyster / roadside maintenance han Social Welfare Secretary Esperanza Cabral ha CAR ngan ARMM.


text: 1Yana mahitungod ini han mga butang nga ginsurat niyo. Maupay nga an lalake diri mag-asawa. 2Kundi tungod kay damo an kataragman hin pakagbuhat hin malaw-ay, kinahanglan nga an lalake may-ada kalugaringon nga asawa ngan an babaye may-ada kalugaringon nga bana. 3Kinahanglan tumanon han lalake an iya katungdanan hin pagkabana, ngan tumanon liwat han babaye an iya katungdanan hin pagkaasawa. 4Diri magburuot an asawa han iya kalugaringon nga lawas, kundi an bana; diri liwat magburuot an bana han iya kalugaringon nga lawas, kundi an asawa. 5Tumana niyo an katungdanan hin kamag-asawa, gawas la kon daan niyo ginsabotan nga duha nga diri anay kamo magtutuman, basi magamit an iyo panahon hin pag-ampo; kundi katapos, pagtuman na liwat kamo basi diri kamo masulay ni Satanas tungod han kakulang niyo hin pagpugong han iyo kalugaringon. 6Iginyayakan ko ini ha iyo sugad nga usa la nga pagtugot, ngan diri sugad nga usa nga pagsugo. 7Ha tinuod karuyag ko nga masugad ha akon an ngatanan; kundi may talagsaon nga hatag tikang sa Dyos an kada usa, ngan magkalainlain ini nga hatag. 8Niyan iginsisiring ko ini ngadto han mga waray asawa ngan han balo nga kababayen-an: mauruupay pa para ha iyo nga magpabilin kamo hin kawaray asawa sugad ha akon. 9Kundi kon diri man kamo makakapugong han iyo mga ungara, paasawa kamo—mauruupay pa an pag-asawa kay hin kapaso han iya lawasnon nga kaipahon. 10May-ada ko sugo para han mga inasaw-an, diri akon kalugaringon, kundi kanan Ginoo: kinahanglan diri bumulag han bana an asawa; 11kon buhaton ini niya, kinahanglan magpabilin hiya nga waray bana, o kon diri, makighioli hiya han iya bana; ngan kinahanglan diri makigbulag han iya asawa an bana. 12Nasiring ako ngadto han iba (ako la, diri an Ginoo): kon in usa nga Cristiano nga lalake mag-asawa hin babaye nga waray pagtoo, ngan maupay an ira nga duha pagsabot, kinahanglan diri makigbulag ha iya an lalake. 13Ngan kon in usa nga Cristiano nga babaye puma-asawa hin lalake nga waray pagtoo, ngan maupay an ira nga duha pagsabot, kinahanglan diri makigbulag ha iya an babaye. 14Kay kakarawaton han Dyos an bana nga waray pagtoo pinaagi han iya pakig-usa han iya asawa, ngan kakarawaton han Dyos an waray pagtoo nga asawa pinaagi han iya pakig-usa han iya Cristiano nga bana. Kay kon diri pa amo ini, an ira mga anak masusugad hin mga anak hin diri nakilala han Dyos; kundi ha pagkatinuod, kakarawaton hira han Dyos. 15Kundi kon adton waray pagtoo maruyag hin pagbaya han Cristiano nga kapadis, tugoti hiya. Ha sugad nga kahimtang waray na kabilinggan an Cristiano nga kapadis, ma bana o ma asawa. Gintawag kamo han Dyos hin pag-ukoy ha kalinaw. 16Ano hin pakasabot mo, Cristiano nga asawa, nga makakatalwas ka han imo bana? O ano hin pakasabot mo, Cristiano nga bana nga makakatalwas ka han imo asawa? 17Kinahanglan an kada usa mag-ukoy hin kinabuhi sumala han kanan Ginoo hatag ha iya, ngan sumala han iya kahimtang han pagtawga ha iya han Dyos. Amo ini an akon igintutdo ha ngatanan nga mga singbahan. 18Kon in usa nga tawo nga tinori kinmarawat na han tawag han Dyos, diri na niya kuhaon pa an mga ulat han iya pagkatinori; kon in tawo nga diri tinori kinmarawat na han tawag han Dyos, diri na kinahanglan torion pa hiya. 19Kay waray hinungdan an pagkatinori o diri pagkatinori, kundi an pagtuman han mga sugo han Dyos amo an may hinungdan. 20Kinahanglan magpabilin an kada tawo sugad han iya kahimtang han pagkarawat niya han tawag han Dyos. 21Oripon ka ba han pagtawga ha imo han Dyos? Waray sapayan; kundi kon may higayon ka hin katalwas, pahimulosi ito nga higayon. 22Kay usa nga talwas nga tawo han Ginoo an oripon nga gintawag han Ginoo; ngan amo man gihapon nga an talwas nga tawo nga gintawag ni Cristo, usa nga iya oripon. 23Mahal kaupay an kapalit ha iyo han Dyos; sanglit ayaw kamo pagpaoripon hin mga tawo. 24Kabugtoan, kinahanglan magpabilin an kada usa ha iyo dida ha pakig-usa han Dyos, ha amo gihapon nga kahimtang hadto han pagtawaga ha iya. 25Niyan mahitungod han waray asawa: diri ini sugo ha akon tikang han Ginoo, kundi nahatag la ako hin akon paghunahuna, sugad hin usa nga tawo nga angay kasarigan tungod han kalooy han Ginoo. 26Tungod han makuri nga kahimtang hini nga panahon, naghuhunahuna ako nga maupay pa para hin lalake nga magpabilin hiya sugad han iya yana kahimtang. 27Inasaw-an ka ba? Ayaw pakigbulag ha iya. Waray ka ba asawa? Ayaw pangasawa. 28Kundi kon mangasawa ka, diri ka nakakasala; ngan kon pumaasawa in daraga, diri man hiya nakakasala. Kundi karuyag ko la nga mahigawas kamo han adlaw-adlaw nga mga kakurian nga pag-aantoson han mga inasaw-an. 29Amo ini an karuyag ko sidngon, kabugtoan: halipot nala an panahon nga nahibibilin, ngan tikang yana kinahanglan nga an mga inasaw-an mag-ukoy sugad hin waray asawa; 30adton mga masulob-on sugad hin diri hira mabidoon; an mga malipayon sugad hin diri hira malipayon; an mga namamalit sugad hin diri hira tag-iya han ira mga pinamalit; 31an mga nagamit han kalibutanon nga mga butang sugad hin diri hira nahihigtan hini nga mga butang. Kay sugad hito yana, diri na mag-iiha ini nga kalibutan. 32Karuyag ko nga mahigawas kamo hin mga kabaraka. An lalake nga waray asawa nababaraka han mga buruhaton para han Ginoo, kon uunanhon niya paglipay han Ginoo; 33kundi an inasaw-an nga lalake nababaraka han kalibutanon nga mga butang, kon uunanhon niya paglipay han iya asawa, 34sanglit nagkakabahin an iya mga tinguha. An daraga o babaye nga waray asawa nababaraka para han buruhaton han Ginoo, kon uunanhon niya hin paghalad han bug-os niya nga kinabuhi; kundi an inasaw-an nga babaye nababaraka han kalibutanon nga mga butang, kon uunanhon niya paglipay han iya bana. 35Iginsisiring ko ini kay karuyag ko bumulig ha iyo, diri pag-ulang ha iyo. Lugod karuyag ko nga buhaton niyo an matadong ngan angay, ngan ihatag ha Ginoo an iyo bug-os nga pag-alagad hin waray gud pag-alang. 36Mahitungod hadton mga magkasabot na kundi diri pa nakakahunahuna hin pag-asawa: kon naabat an lalake nga an iya mga panggawi para han babaye diri matadong, ngan kon makusog an iya balatian sanglit maupay nga mag-asawa nala hira, kinahanglan mag-asawa hira. Diri ini sala. 37Kundi kon an lalake, ha waray pagpirita, nagdidig-on gud nga diri hiya mangangasawa; kon nakakapugong hiya han iya mga tinguha ngan kon naglarang na hiya kon ano an iya pagbubuhaton, maupay nga diri hiya mangasawa hito nga babaye. 38Sanglit maupay nga buhat han lalake hin pangasawa han iya kasabot, kundi mauruupay pa nga buhat kon makapugong hiya han iya kalugaringon nga diri hiya mangasawa han iya kasabot. 39An asawa diri mahihimo pumaasawa hin iba samtang buhi pa an iya bana; kundi kon patay na an iya bana, mahihimo na pumaasawa hiya hin lalake nga iya kinaruruyag; mahihimo la ini kon Cristiano an lalake nga nangangasawa ha iya. 40Kundi mas nga magmamalipayon hiya kon magpabilin hiya nga balo. Amo ini an akon hunahuna, ngan naghuhunahuna ako nga aanhi man liwat ha akon an Espiritu han Dyos.


text:
Alaska
An Alaska (i /əˈlæskə/) amo an gidako-i nga estado han Estados Unidos ha kahaluag. An Juneau amo an kapital nga siyudad ha nasabi nga Estado. Nahamutang an Alaska ha kanawayan nga kadaplinan han kontinente han Amihanan nga Amerika, ngan sapit an Canada ha sidlangan, an Kalawdan Artico ha amihanan, ngan an Kalawdan Pacifico ha katundan ngan salatan, ngan ah Rusya unhan pa ha katundan tabok han Estrecho han Bering. Mga katunga han mga 710,231 ka molupyo han Alaska (sumala han 2010 nga Census han Estados Unidos) naukoy ha sakob han metropolitano nga kahaluag han Anchorage. An Alaska amo an gigutiayi hin padot-hin-katawhan o densidad hin populasyon han Estados Unidos.[1]
Ginpalit an Alaska tikang han Imperyo nga Ruso han Marso 30, 1867, hin bayad nga $7.2 ka ribo o milyon ($113 ka ribo o milyon ha yana nga mga dolar) ha mga tagduha ka sentimo ha tagsa akre ($4.74/km²). An tuna nag-agi hin pipira nga mga pagbalhin ha pagdumara ugsa ini magini usa nga organisado (o gin-incorporar) nga teritoryo dida han Mayo 11, 1912. An Alaska amo an nagin ika-49 nga estado han Estados Unidos dida han Enero 3, 1959.
An ngaran nga "Alaska" (Aляcka) daan na gin-gamit han panahon han pagkolonisar han Rusya, nga diin gin-gamit anay ini para la han rawis o katarman o peninsula. Ginkuha ini tikang han Aleut nga pulong nga alaxsxaq, nga nangangahulogan "the mainland" (an dako nga tuna) o kun ha mas literal, "an butang nga diin an buhat han dagat ginkakadto".[2] Tinatawag gihapon ini nga Alyeska, an "dako nga tuna", usa nga Aleut nga pulong nga tikang han amo gihapon nga ugat.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Census Bureau. Factfinder.census.gov. Ginkità dida han 2010-06-02.
- ↑ Ransom, J. Ellis. 1940. Derivation of the Word "Alaska"'. American Anthropologist n.s., 42: pp. 550–551


text:
Mona Lisa
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Mona Lisa, o La Gioconda, usa nga ika-16 nga siglo nga pintura ha oleo ha alamo nga kahoy ni Leonardo da Vinci ngan usa han mga pinakasikat nga mga pintura ha arte han Katundan; pira la ka iba nga mga buhat hin arte nga sugad nga gin-romantisar, ginsaurog, o ginhimo-an hin kopya. Gintatag-iyahan ini han Franses nga gobyerno ngan ada ginsablay ha Musée du Louvre ha Paris.
An pintura nagpapakita hin babaye nga nagkikita hit naglalantaw nga mayda usa nga "hiyom nga enigmatiko".


text:
Bayamo
An Bayamo usa nga syudad ngan munisipyo han lalawigan han Granma han Cuba. Amo ini an kapital han Lalawigan han Granma. ngan usa ini han mga gidako-i nga mga syudad ha Oriente nga rehiyon.
An komunidad han Bayamo nahamutang hin patag nga tapad han Salog han Bayamo. Naaapektohan ini han makusog nga Bayamo nga hangin.
An munisipyo ginbahin ngadto han mga barrio of Arroyo Blanco, Barrancas, Bueycito, Cauto, Cayamas, Cristo, Dátil, Guamo, Guisa, Hornos, Julia, Laguna Blanca, La Sal, San Juan ngan Veguita.[1]
Mga reperensya[igliwat | edit source]
- ↑ Guije.com. Bayamo. Ginkità dida han 2007-10-06. (Kinatsila)


text:
Katungod divino han kahadian
An katungod divino han kahadian o katungod divino nga teyorya han pagkahadi in doktrina politikal ngan relihiyoso hin gihadianon ngan politikal nga lehitimidad. Ini in nagdidig-on nga an monarkiya in diri magpapailaron ha kalibutanon nga otoridad, ginkukuha an iya katungod han pamuno direkta tikang ha pagburuot han Diyos. Tungod hini, an hadi in diri magpapailarom ha kaburut-on han katawhan, an aristrocrasiya, ngan iba nga estado han iya ginhadian, lakip (ha panlataw han iba, labi na an mga Protestante nga nasod) an singbahan. An mas maluya o mas sadang nga porma hini nga teyorya politikal in nag-aasoy, nga ini in kinahanglan magpapailarom ha singbahan ngan Santo Papa bisan tim-os nga diri ha iba nga mga paagi. Pero sumala hini nga doktrina ha mas mabaskog nga porma, Diyos la an poyde maghukom ha diri tuhay nga hadi. An doktrina in nag-aasoy nga bisan ano nga pagpatanggal han hadi o pag-iban han iya gahom in ginsasalikway an kaburut-on han Diyos ngan poyde ini magin buhat nga sacrilehiyoso.


text:
Canlaon
An Syudad han Canlaon usa nga ikatulo nga klase nga syudad ha lalawigan o probinsya han Negros Oriental ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 46,548 ka tawo ha 9,302 nga panimalay. An Canlaon nahamutang ha 168 ka kilometro tikang ha Syudad han Dumaguete, an kapital han probinsya. Ginsasapitan an Canlaon ha sinirangan han Vallehermoso ngan ha salatan han Guihulngan.
Didto ha Canlaon an gihataasi nga punto han probinsya, an Bulkan Canlaon, nga 2,465 ka metro nga labaw han level han dagat ha gihataasi nga punto hini.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Syudad han Canlaon ginbahin ngadto hin napulo kag duha (12) nga mga baranggay.
- Bayog
- Binalbagan
- Bucalan (East Budsalan)
- Linothangan
- Lumapao
- Malaiba
- Masulog
- Panubigan
- Mabigo (Pob.)
- Pula
- Budlasan (West Budlasan)
- Ninoy Aquino


text: 1Pakalihis nin nagkapirang aldaw nagbalik si Jesus sa Capernaum asin nakalakop an bareta na siya nasa saiyang harong. 2Kaya kadakul na tawo an nagduman, mala ta mayo na nin lugar na matitindogan maski sa natad. Naghuhulit si Jesus sainda kan tataramon, 3kan mag-abot an apat na lalaking may pinagbubuligan pasiring saiya na sarong lalaking paralitiko. 4Huli sa kadakulan nin tawo, dai ninda ikinarani ki Jesus an paralitiko. Kaya hinaklas ninda an atop sa tangod kan natitindogan ni Jesus saka itinunton ninda an nahihigdaan kan paralitiko. 5Kan mahiling ni Jesus an saindang pagtubod, sinabihan niya an paralitiko, “Aki ko, pinapatawad na an mga kasalan mo.” 6Nagkapirang mga paratukdo kan Katogonan na nagtutukaw duman an nagsaboot: 7”Tadaw ta nangangahas na maglanghad an tawong ini tumang sa Dios? Dai nin siisay man na makakapagpatawad nin mga kasalan kundi an Dios sana!” 8Aram ni Jesus an iniisip ninda, kaya hinapot niya sinda tolos, “Tadaw ta nag-iisip kamo nin siring? 9Arin an mas masayon sabihon sa paralitikong ini, ‘Pinapatawad na an mga kasalan mo,’ o ‘Tindog, daraha an higdaan mo asin lakaw’? 10Alagad tanganing maaraman nindo na an Aki nin Tawo igwa nin kapangyarihan digdi sa daga na magpatawad nin mga kasalan,” sinabihan niya an paralitiko, 11”Tindog, daraha an saimong higdaan dangan pumuli ka na!” 12Nagtindog an paralitiko, dinara an hinigdaan niya dangan hidaling naghale na nahihiling kan mga tawo. Nagngalas sinda gabos, nag-omaw sa Dios saka nagsabi, “Dai pa kami nakahiling nin arog kaini!” 13Nagduman giraray si Jesus sa tampi kan Danaw nin Galilea. Sinundan siya kan mga tawo asin tinukdoan niya sinda. 14Mantang naglalakaw siya, nahiling niya an parasingil nin buhis na si Levi, aki ni Alfeo, na nagtutukaw sa pinagsisingilan nin buhis. Sinabihan siya ni Jesus, “Sumunod ka sako.” Nagtindog si Levi dangan nagsunod ki Jesus. 15Kan si Jesus nagkakakan sa harong ni Levi, kadakul na parasingil nin buhis asin mga parakasala an nagsurunod saiya; dakul sainda an nagsabay sa lamesa ki Jesus asin sa saiyang mga disipulo. 16Nagkapirang paratukdo kan Katogonan, na mga Fariseo, pakahiling ki Jesus na nagkakakan kasabay an mga parasingil nin buhis saka mga parakasala, nagsabi sa mga disipulo ni Jesus, “Tadaw ta nagkakakan siya sa kaibahan nin mga parasingil nin buhis saka mga parakasala?” 17Kan madangog ini ni Jesus, sinabihan niya sinda, “An mga mayong helang dai nangangaipo nin doktor kundi an mga naghehelang. Dai ako nagdigdi sa pag-apod kan mga matanos kundi kan mga parakasala.” 18Nag-aayuno kaidto an mga disipulo ni Juan Bautista asin an mga Fariseo kan nagdolok an nagkapirang tawo ki Jesus saka naghapot, “Tadaw ta nag-aayuno an mga disipulo ni Juan saka kan mga Fariseo, alagad an mga disipulo mo dai?” 19Nagsimbag si Jesus, “Mag-aayuno daw an mga bisita sa kinasal mantang kaiba pa ninda an nobyo? Mantang kaiba pa ninda an nobyo dai sinda mag-aayuno. 20Alagad maabot an panahon na an nobyo hahaleon sa kaibahan ninda. Pag-abot kan aldaw na iyan, dangan na sinda mag-aayuno. 21”Dai nin siisay man na minatagubhang nin bagong tela sa daan na gubing huli ta pagkonkon kan itinagubhang na bagong tela, orog na madakula an gisi. 22Dai nin siisay man na minapalis nin bagong arak sa daan na lalagan na anit, ta mabubusi kan bagong arak an daan na anit asin parehong masasayang an arak saka an lalagan na anit. Kaya, ipalis an bagong arak sa bagong lalagan na anit.” 23Sarong aldaw na Sabbath, nag-agi sa mga oma nin trigo si Jesus kaiba an saiyang mga disipulo. Mantang naglalakaw sinda, nagrapgos nin trigo an mga disipulo. 24Kaya sinabihan kan mga Fariseo si Jesus, “Hilinga, tadaw ta ginigibo kan mga disipulo mo an ipinangangalad sa Katogonan dapit sa Sabbath?” 25Sinimbag sinda ni Jesus, “Dai pa nindo nabasa kun ano an ginibo ni David kan siya saka an saiyang kairiba magutom? 26Naglaog siya sa harong nin Dios dangan kinakan an tinapay na idinolot na sa Dios; tinawan pa niya an mga kairiba niya. Maski ngani an sabi sa Katogonan mga padi sana an pwedeng magkakan kan tinapay na idto. Nangyari idto kan si Abiatar an Halangkaw na Padi.” 27Nagsabi pa si Jesus, “An Sabbath minukna para sa tawo; bakong an tawo para sa Sabbath. 28Kaya an Aki nin Tawo Kagurangnan maski kan Sabbath.”


text: 1Tikang kan Pablo nga surugoon ni Cristo Jesus ngan apostol nga pinili ngan tinawag han Dyos hin pagwali han Maupay nga Sumat. 2Maiha na nga iginsaad han Dyos an Maupay nga Sumat pinaagi han iya mga manaragna, ngan iginsurat dida han Baraan nga Kasuratan. 3Mahitungod ini han iya Anak nga aton Ginoo Jesu-Cristo: ha iya pagkatawo, tulin hiya ni David; 4ha iya dyosnon nga pagkabaraan, iginpakita hiya nga makagarahom nga Anak han Dyos pinaagi han iya pagkabanhaw ha mga minatay. 5Pinaagi ha iya kinarawat ko tikang han Dyos an katungdanan han pagkaapostol, basi tungod kan Cristo dad-on ko ngadto ha pagtoo ngan pagsugot an katawhan ha ngatanan nga mga nasod. 6Upod man liwat kamo nga aada ha Roma nga gintawag han Dyos basi magin sakop ni Jesu-Cristo. 7Sanglit nagsusurat ako ha iyo ngatanan nga aada ha Roma, nga mga hinigugma han Dyos ngan gintawag nga magin iya kalugaringon nga mga tawo: Tagan unta kamo han Dyos nga aton Amay ngan han Ginoo Jesu-Cristo han grasya ngan han kamurayaw. 8Siyahan nagpapasalamat ako han Dyos pinaagi kan Jesu-Cristo tungod ha iyo ngatanan, kay nahibantog an iyo pagtoo ha bug-os nga kalibutan. 9Saksi ko an Dyos nga matuod an akon iginyayakan—an Dyos nga akon gin-aalagad ha bug-os nga kasingkasing pinaagi hin pagwali ko han Maupay nga Sumat mahitungod han iya Anak. Sayod an Dyos nga dayuday hinunumdoman ko kamo ha akon mga pag-ampo. 10Gin-aampo ko ha Dyos nga ha iya maupay nga kaburot-on tugotan unta ako niya hin pagduaw ha iyo. 11Kay karuyag ko gud makigkita ha iyo, basi kabahinan ko kamo hin espirituhanon nga kaupayan nga makakapadasig ha iyo. 12Karuyag ko sidngon nga magbinuligay kita; kamo pinaagi han akon pagtoo, ngan ako pinaagi han iyo pagtoo. 13Karuyag ko nga hibaroan niyo, kabugtoan ko, nga nakadamo na ako pakahunahuna hin pagduaw ha iyo, kundi tungod hin mga makaurulang waray ako pakakahimo. Karuyag ko makakabig hin pira ha iyo sugad han akon ginbuhat dida han mga Hentil. 14Kay may-ada ako katungdanan ha ngatanan nga mga tawo: ngadto han mga idukado ngan han mga burong, ngadto han mga mag-aram ngan ha mga tapang. 15Sanglit may tinguha liwat ako hin pagwali han Maupay nga Sumat dida ha iyo nga nag-uokoy ha Roma. 16Diri ko ikinaawod an Maupay nga Sumat; amo ini an gahom han Dyos hin pagtalwas han ngatanan nga may pagtoo, syahan ngadto han mga Judiyo ngan ngadto man liwat han mga Hentil. 17Kay nagpapadayag an Maupay nga Sumat kon gin-uunan-o han Dyos nga magmatadong ngadto ha iya an mga tawo: pinaagi ini hin pagtoo tikang ha tinikangan ngadto ha kataposan. Sumala han siring han Kasuratan: “An tawo nga ginpakamatadong han Dyos pinaagi hin pagtoo mabubuhi.” 18Ginpapadayag an kapungot han Dyos tikang ha langit kontra han ngatanan nga sala ngan karat-an han mga tawo, kanay magraot nga mga buhat nag-uulang han kamatuoran. 19Napupungot ha ira an Dyos kay dayag kaupay ha ira an angay nira hibaroan mahitungod han Dyos. An Dyos ngahaw amo an nagpadayag hini ha ira. 20Tikang pa an Dyos maghimo han kalibutan, an kanan Dyos diri nakikita nga mga kinaiya: an iya waray kataposan nga gahom ngan an iya pagkadyos, hinkit-an na hin dayag han mga tawo pinaagi han mga butang nga ginhimo han Dyos. Sanglit waray na nira sadang ikabaribad! 21Kinilala nira an Dyos, kundi waray nira pagpasidunggi o pagpasalamati hiya. Lugod, nawaray la hangkag an ira mga panhunahuna ngan nasidman an ira mga panmurubuot. 22Nagpakamaaram hira, kundi nahimo lugod hira nga mga lurong. 23Diri hira nagsisingba han Dyos nga waray kamatayon, kundi asay lugod nira ginsisingba an mga ladawan nga hinimo sugad hin tawo nga may kamatayon, o mga tamsi, o mga mananap nga naglalakat ngan nagkakamang. 24Sanglit ginpabay-an na la hira han Dyos nga magpatakas hin pagbuhat han maglaw-ay nga kinaruruyag han ira mga kasingkasing, ngan nagbubuhat hira han makaarawod nga mga buhat ha ira igkasi tawo. 25Ginliliwanan nira hin buwa an kamatuoran mahitungod han Dyos; asay nira ginsisingba ngan gin-aalagad an mga binuhat han Dyos ngan diri lugod an Magburuhat ngahaw nga angay pagdayawon ha kadayonan! Amen. 26Tungod nga ginbubuhat nira ini, ginpasagdan hira han Dyos hin pagbuhat hin mga maglaw-ay. Bisan an kababayen-an diri na naruruyag hin pakighilawas han kalalaken-an, kundi asay lugod han ira igkasi babaye. 27Ha amo man nga paagi, an kalalaken-an diri na naruruyag hin pakighilawas han kababayen-an, kundi asay lugod han ira igkasi lalaki. Tungod hini nasirotan hira sumala han ira magraot nga mga buhat. 28Tungod nga nadiri an mga tawo hin pagkilala han matuod nga Dyos, ginpabay-an na la hira ha ira magngil-ad nga mga panhunahuna ngan han diri angay nga ira ginawian. 29Puno hira han ngatanan nga panraogdaog, karat-an, kahalot ug panhimaraot; puno hira hin kaawa, pamatay, pakig-away, panlimbong, ug pagtahap. 30Naglilibak ngan nagpapakaraot ha ira la ngahaw; nagdudumot hira han Dyos, malinarison, mapinahitas-on, ngan parayawnon; mahimohimo hin mga karat-an; masupakon han ira mga kag-anak; 31waray pagpaid, waray pagtapod, ngan waray paghigugma o pagkalooy. 32Maaram hira nga nasiring an balaod han Dyos nga an mga tawo nga nagbubuhat hin sugad hini angay pagpatayon. Diri la ini ginbubuhat nira, kundi natugot liwat hira nga pagbuhaton ini han iba.


text:
Bais, Pilipinas
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Syudad han Bais usa nga ikaduha nga klase nga syudad ha lalawigan o probinsya han Negros Oriental ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 68,115 ka tawo ha 13,199 nga panimalay. Nahamutang ini ha 44.7 ka kilometro tikang ha Syudad han Dumaguete an kapital han probinsya, ngan mayda ini kahaluag nga 316.90 ka kwadrado nga kilometro.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Syudad han Bais ginbahin ngadto hin katloan kag lima (35) nga mga baranggay.


text: 1Hi ako, hi Pablo nga ginsiring han iba nga maaghop ngan malumo kon upod ha iyo, kundi maisog kon hirayo ha iyo naglulugaring hin panginyupo ha iyo. Nahangyo ako ha iyo tungod han pagkamalumo ngan pagkamapuangoron ni Cristo: 2Ayaw ako itukso niyo nga makapangisog ako kon umabot na ako; kay waray ruhaduha nga makakapangisog ako hadton mga nasiring nga nagbubuhat kami tikang hin kalibutanon la nga mga panuyo. 3Matuod gad nga nag-uukoy kita dinhe ha kalibutan, kundi diri kita nakikig-away tungod hin kalibutanon nga mga panuyo. 4An mga hinganiban nga ginagamit namon hini nga pakig-away diri kanan kalibutan, kundi kanan Dyos ngan amon ginagamit hin pagbungkag hin mga kota. Ginbubungkag namon an mga buwa nga pangatadongan; 5ginpupukan namon an tagsa nga mapahitas-on nga makaurulang nga nakontra han hibaro han Dyos; ginbibihag namon an tagsa nga panhunahuna ngan amon ginpapasugot kan Cristo. 6Ngan katapos niyo pagpakita han iyo tim-os nga pagkamasinugtanon, andam na kami hin pagsirot hin bisan ano nga pagsupak. 7An ha gawas la nga bahin han mga butang an iyo ginkikita. May-ada ba dida usa nga nakahunahuna nga hiya sakop ni Cristo? Mamalandong hiya anay mahitungod ha iya ngahaw, kay mga sakop man liwat kami ni Cristo sugad ha iya. 8Kay diri ako naaawod bisan kon labis na an akon pagparayaw han gahom nga iginhatag ha amon han Ginoo—an gahom hin pagparig-on ha iyo, ngan diri hin pagpuo ha iyo. 9Diri ko karuyag nga maghunahuna kamo nga gintatarhog ko la kamo han akon mga surat. 10May-ada masiring, “Mahigpit ngan maisog an mga surat ni Pablo, kundi maluya hiya ngan waray hinungdan an iya mga pulong kon upod hiya ha aton!” 11Kinahanglan makasabot ito nga tawo nga waray kalainan han iginsusurat namon kon hirayo kami, ngan han amon bubuhaton kon aada kami ha iyo. 12Matuod diri kami mangangahas hin pakigpareho o pakigtanding ha amon ngahaw ngan hadton iba nga nagdadayaw han ira kalugaringon. Hin pagka mga tapang nira! Ginhimo nira an ira kalugaringon hin pagsukol ha ira ngahaw, ngan naghuhukom ha ira ngahaw pinaagi han ira kalugaringon nga sukol! 13Kundi mahitungod ha amon, maaram kami nga may katubtoban an amon pagparayaw; diri ini magawas han buhat nga iginhatag han Dyos ha amon, nga lakip na hini an amon buruhaton ha iyo. 14Ngan tungod kay nahasasakob man kamo hini nga katubtoban, waray kami maglapos hini han pagkada namon ha iyo dara an Maupay nga Sumat mahitungod kan Cristo. 15Sanglit diri namon ipinaparayaw an buruhaton nga ginbuhat han iba lapos han katubtoban nga iginbutang han Dyos para ha amon. Lugod naglalaom kami nga tumubo an iyo pagtoo. Makahimo pa unta kami hin labaw pa ka dako nga buruhaton dida ha iyo nga dayuday nahasasakob han katubtoban nga iginbutang han Dyos. 16Niyan makakagwali na kami han Maupay nga Sumat ha iba nga mga nasod nga gawas na ha iyo. Diri na kami kinahanglan pumarayaw han buruhaton nga ginbuhat han iba nga tawo. 17Kundi sumala han siring han Kasuratan, “Kon hin-o an karuyag pumarayaw, kinahanglan pumarayaw hiya mahitungod han nabuhat han Ginoo.” 18Kay diri an nagdadayaw han iya kalugaringon an tinuod nga kinakarawat han Ginoo, kundi an tawo nga gindadayaw han Ginoo an kinakarawat.


text:
An Pilipinas nga tinatawag ha opisyal nga Republika han Pilipinas (Iningles: Republic of the Philippines o The Philippines, Espanyol: República de Filipinas), usa nga nasod ha Timugan o Habagatan-Sidlangan nga Asya. Mga 1,210 ka km (750 ka mi) tikang han kontinente mismo han Asya ngan ini 7,107 nga mga isla o puro nga kabahin han Kapuropod'an Malay.
An ngaran han nasod nagtikang kan Ruy López de Villalobos nga nagngaran han mga isla han Samar ug Leyte, Las Islas Felipinas ha dungog ni Hadi Felipe II han Espanya dida han iya ekspedisyon hadton 1543. An kapuropod'an ginngaran hin damo nga mga ngaran sugad han Spanish East Indies, Bag-o nga Kastilya (Nueva Castilla), Kalondan nga mga Isla (Islas del Poniente), Kapuropod'an ni San Lazaro (Islas de San Lázaro) ngan iba pa. Ha kataposan, Filipinas an ginngaran han bug-os nga kapuropod'an.


text:
Sibagat
An Sibagat usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Agusan del Sur ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 28,685 ka tawo ha 5,289 nga mga panimalay. It bungto mga 29 ka kilometro an kahirayo tikang ha Syudad han Butuan. An ekonomiya hini nadapig hin duro ha pagpakabuhi nga pag-uma.
An ngaran nga Sibagat tikang kuno han pulong nga "bagat" nga nangangahulogan pagtapo o tarapoan. Sumala han mga ginsaysay nga kasaysayan, an salog nga hirani han Sibagat nga tinatawag gihapon nga Salog han Sibagat amo an lugar nga diin an mga nanggugubat nga mga tribo nagtatapo ngan nagaaragway. An Salog han Sibagat sanga la hin darudako nga salog, an Salog han Wawa. An napipirde nga tribo nangangatras ngadto han Salog han Wawa nga nagkakawagra.
An kasagaran han mga tawo nga nangungukoy dida hit bungto mga Bisaya-nga-Sugboanon nga mga namalhin.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Sibagat ginbahin ngadto hin karuhaan kag upat (24) nga mga baranggay.


text:
2006
An 2006 (MMVI) usa nga common nga tuig nga nagtikang han Dominggo dida han Gregoryano nga kalendaryo han ika-21 nga siglo.
Gindesignar ini nga:
- An tuig han Aquarius, an Nagdadara-hin-Tubig ha Katundan nga astrolohiya. It sunod nga tuig para hit Aquarius amo iton tuig 2018.
- An Tuig han Ayam ha Intsek nga kalendaryo. It sunod nga tuig han ayam amo iton tuig 2018.
- International nga Tuig hin mga Disyerto ngan paghimo-hin-disyerto.
- An Internasyonal nga Tuig ni Asperger, nga nagsasaurog han ika-100 nga anibersaryo han katawo ni Dr Hans Asperger, an nakadiskubre han Syndrome ni Asperger.
- An Tuig ni Mozart, ha pagsaurog han ika-250 nga anibersaryo han katawo ni Wolfgang AmadeusMozart.


text:
Phetsarath
Hi Prinsipe Phetsarath Rattanavongsa amo an primer ministro han Laos tikang han 1942 tubtob 1945, ngan amo an syahan ngan kataposan nga bise-hadi han Ginhadi-an han Laos.
Hi Phetsarath natawo han Enero 19 1890 ha Louang Phrabang, nga ika-duha nga anak nga lalaki ni Oupahat Bounkhong ngan han iya ika-duha nga asawa, hi Prinsesa Thongsy. Usa han iya mga manghod nga bugto amo hi Souvanna Phouma. An kan Bounkong ika-napulo-kag-usa (o ika-onse) nga asawa amo an nanay ni Souphanouvong. Hi Phetsarath didto nag-aram han kononyal nga Lycee Chasseloup Laubat ha Saigon ngan nagpadayon dida han 1905 ngadto ha Lycee Montaigne ngan ha Ecole des Affaires Coloniales ha Paris. Binmalik hiya ha Laos han 1912, nag-asawa kan Prinsesa Nhin Kham Venne han 1913, ngan nagtikang patrabaho komo manhuhubad o interpreter para han iya amay.
Han 1914, naging clerk hiya didto han Opisya han gobernador Franses ha Vientiane. Katapos hin duha ka tuig, ginpahataas an iya ranggo ngadto hin asistant-secretary ngadto han Franses nga gobernador. Han 1919 gintagaan hiya han titulo nga Somdeth Chao Ratsaphakhinay, in titulo nga kanan iya amay ngan usa han mga gihataasi nga mga ranggo han nasod. Hadto gihapon nga tuig, hiya an ginhimo nga Direktor han mga Katukiban Indigena (o Director of Indigenous Affairs) han Laos ha ilarom han Franses nga gobernador.
Komo kataposan nga oupahat han nasod, nahimo hiya nga kilado nga tawo han moderno nga Laos. Hiya an nagtukod han sistema han mga ranggo ngan titulo han serbisyo sibil, an promotion ngan pension plan, ngan naghimo hin Lao nga asamblea hin pangunsulta, nag-reorganisa han Conseho hin Pagsagdon han hadi. Hi Phetsarath nagreorganisa han sistema administratiba han kapadi-an nga Buddhist, ngan nagtukod hin sistema hin mga iskwelahan para hin pagtutdo han mga mongha han yinaknan nga Pali. Ginhimo niya an Institute han Balaod ngan Pagdumara agod magtutdo hin mga entry level o mga nagtitikang pala nga mga opisyal (Samien) nga mapadayon hin haruhataas nga ranggo komo Phouxouei, Chao Meuang, ug Chao Khoueng ha pagsunod. Nagtukod hi Phetsarath hin mga surundon hin mga pagpremyo, pag-reassign, ngan pagpadukwag hin mga angay nga mga sibil nga mga empleado, ngan naghimo hiya han sistema judicial, upod an mga kodigo sibil ug kodigo penal. Hi Phetsarath nagkamay-ada hin dominante nga papel ha politika han Lao ugsa ngan katapos han pag-okupar han mga Hapon. Hiya an namuno han movimiento nga Lao Issara, ug damo an iya ginhimo agod ma-modernisar an Laos.
Kinmadto hiya ha Thailand han 1946 agod mamuno han Lao Issara nga gobyerno-ha-exile. Han Marso 1957, binmalik hiya ha Vientiane nga diin nakakarawat hiya hin malipayon nga pagpa-uswag. Han Abril 10 1957, kinmadto hiya ha Luang Prabang pinaagi hin kotse ngan ginpa-uswag hiya hin damo nga katawhan hin mga ordinaryo nga tawo, mga opisyales han gobyerno, ug mga miyembro han pulis ug kasundalohan. Han Abril 16 binmisita hiya kan Hadi Sisavang Vong ug ginbalik ha iya an iya una nga titulo nga oupahat han Ginhadi-an han Laos. Han Disyembre 1957 binmisita hiya ha Samneua ngan Phongsaly nga diin hi Souphanouvong ha simbolo naghalad han pag-uli han mga duha nga probinsya han Pathet Lao balik ngadto han Ginhadi-an han Laos.
Iginhatag ha iya in opisyal nga urukyan han gobyerno ha Vientiane, pero nagpili hiya nga didto umukoy han iya villa, haXieng Keo, ha Luang Phrabang upod han iya Thai nga kapadis, nga hi Mom Aphiphorn. Ha mga una nga parte han Oktubre 1959 an Gobyerno Phoui Sananikone nagdesidir paggamit han opisyal nga urukyan ni Phetsarath ha Vientiane nga amo an bag-o nga opisina han primer ministro. Ira gin-vacate an edifisyo ngan ginpadara an mga butang niya pinaagi hin barko ngadto ha Luang Prabang, nga tungod hini nahiubos hiya hin duro. Han Oktubre 14 1959 hi Phetsarath gindara nga masakit ngadto han hospital, tungod hin duro nga brain hemmorage. Gin-operahan hiya hin Franses nga doktor, pero urhi o atrasado na nga daan. Waray na hi Phetsarath magmata ngan namatay hiya ha idad nga 69.
Tungod kay popular hiya ngan tungod kay may pagtuo nga mayda niya gahom nga saksit--damo nga mga Lao nambubutang han litrato ni Phetsarath ha ira mga balay.


text:
Papa Benedicto XV
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Papa Benedicto XV (ha Linatin: Benedictus PP. XV), natawo nga Giacomo Paolo Giovanni Battista della Chiesa (Nobyembre 21, 1854 – Enero 22, 1922), naghadi komo Papa han Simbahan Katolika tikang han Septyembre 3, 1914 tubtob Enero 22, 1922. An iya pagin-Papa baga hin nahisalipdan han Syahan nga Gyera Pankalibotan ngan han mga dinangat ha politika, katilingban ngan katawhan ha Europa.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Papa Benedicto XVI. (Inaleman)
- Vaticano nga websayt: Benedict XV; mga texto hin mga encyclico
- Lubnganan ni Benedicto XV – Vaticano nga mga Grotto


text:
Libon, Albay
An Libon usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han Albay ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 66,213 ka tawo ha 12,572 nga mga panimalay. An Libon kilalado ha rehiyon nga amo an "Humayan han Albay".
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Libon ginbahin ngadto hin kap-atan kag pito (47) nga mga baranggay.
Mga Opisyal ha Gobyerno[igliwat | edit source]
Alkalde/Mayor: Agnes Perez Dycoco Bise-Alkalde/Bise-Mayor: Domingo F. Sazon Jr.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Opisyal nga Websayt han Bungto han Libon
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Marcos, Ilocos Norte
An Marcos usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Ilocos Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 15,154 ka tawo ha 3,059 nga mga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Marcos ginbahin ngadto hin napulo kag tulo (13) nga mga baranggay.
- Pacifico (Agunit)
- Imelda (Capariaan)
- Elizabeth (Culao)
- Daquioag
- Escoda
- Ferdinand
- Fortuna
- Lydia (Pob.)
- Mabuti
- Valdez (Biding)
- Tabucbuc (Ragas)
- Santiago
- Cacafean


text:
Waray
An Waray (tinatawag gihapon nga Binisaya nga Lineyte-Samarnon o Sinamar-Leytenhon o Winaray o Waray-Waray) usa nga Binisaya nga yinaknan. Amo ini an lumad o tuminongnong nga yinaknan o pinulongan ha kasagaran han Sinirangan nga Kabisay-an.
Sulod
Gramatika[igliwat | edit source]
Sinisiring nga iton Waray may mga diperensya kun ikukumpara ini ha iba nga mga yinaknan nga Binisaya, sugad hiton paggamit hin r imbis nga l, o di ngani h imbis nga s. An Waray, waray gihapon iton "Kabaligtarang Ayos" nga may-ada naman ha gramatika han Tagalog.
Sistema hin Pagsusurat[igliwat | edit source]
An Sanghiran san Binisaya ha Samar ug Leyte naghimo hin opisyal nga sistema hin pagsurat, pero waray ini maipasamwak ha kadam-an. Dugang pa, an tagsa-manunurat mayda mga kalugaringon nga sistema hin pagsurat. Komo resulta, asta yana, waray pa iton yinaknan hin opisyal nga sistema hin pagsusurat nga ginkikila han ngatanan, upod ini iton orthography.
- diri o dire
- hira o hera
- pira o pera
- maopay o maupay
- direcho o diritso
Tungod liwat ha punctuation, iton pormal nga Waray nagamit danay hiton punctuation han yinaknan nga Espanyol.
Iba-iba nga Waray[igliwat | edit source]
Kuti kaka poonoo coogie Iton Waray may-ada hin mga sinisiring nga diyalekto o dialects ngan sub-dialects. Mag-iro-iba ini nga mga sub-dialects tungod ha ira pronunciasyon, bukabolaryo, ngan hiton mga colloqualisms. An Winaray han Sidlangan nga Samar sinisiring amo iton Winaray nga "matig-a" o "puro". An Winaray han Amihanan nga Samar may-ada mga impluwensya hin yinaknan nga Bikolano. Iton Winaray ha Amihanan nga Samar nagamit hiton s imbis nga h hin mga pulong gramatika sugad hin case marker o pronoun. Ini na-iba naman kun ikukumpara ha iba nga nagamit hiton h (ha → sa). Mayda nasiring nga ini nga karakteristiko han Winaray ha Amihanan nga Samar impluwensya han Bikol. Pero sumala hin artikulo ni Dr. Carl Rubino, iton s amo iton orihinal nga Winaray nga mangarabay o konsonante. Ini mayda suporta dida han libro ni Padre Domingo Ezguerra han 1662 mahitungod han Winaray ha Leyte nga nag-indikar nga han hadto s an ginagamit imbes nga h. May-ada gihap iton mga diperensya ha bokabolaryo: an "sugad" ha Amihanan nga Samar amo iton "siring" ha Winaray han Leyte. An Winaray han Leyte may-ada liwat mga impluwensya hiton yinaknan nga Cebuano. Diri makukurian an usa nga Waray nga taga-Sidlangan nga Samar nga maka-intindi iton Winaray han mga taga-Tacloban (o kundi ngani an kabaligtaran), bisan may-ada danay mga colloquialisms nga diri maiintindihan.


text:
Panglao, Bohol
An Panglao usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Bohol ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon ha Kabisay-an ha Pilipinas. Nahamutangan ini ha katundan nga bahin han isla nga ginngaranan gihapon nga Panglao. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 21,337 ka tawo ha 3,890 nga panimalay.
An Panglao sikat tungod hiton mga lugar hin panlurop dida ngan damo dinhi in mga resort para hin mga turista.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Panglao mayda napulo (10) nga baranggay.
- Bil-isan
- Bolod
- Danao
- Doljo
- Libaong
- Looc
- Lourdes
- Poblacion
- Tangnan
- Tawala


text:
Leganes, Iloilo
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Para han Espanyol nga syudad nga amo gihapon an ngaran, pakadto hit Leganés
An Leganes usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Nahamutang ini hin napulo kag usa (11) ka kilometro ha amihanan han kapital nga amo an Syudad han Iloilo. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 23,475 ka tawo ha 4,533 nga mga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Leganes ginbahin ngadto hin napulo kag walo (18) nga mga baranggay.


text:
Alfonso Castañeda
An Alfonso Castaneda (tinatawag liwat nga Alfonso Castañeda ha Kinatsila) usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Nueva Vizcaya, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 4,808 ka tawo ha 873 nga mga panimalay.
Mga barangay[igliwat | edit source]
An Alfonso Castaneda ginbahin ngadto hin unom (6) nga mga baranggay.
- Abuyo
- Galintuja
- Cauayan
- Lipuga
- Lublub (Pob.)
- Pelaway
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Blogsayt para hin mga Novo Vizcayano
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Cebu Pacific
Cebu Air, Inc., nalarga ha kahanginan ha ngaran nga Cebu Pacific, an guidadakui nga linya hin idro ha Pilipinas pinaagi han kadamo han mga pasaheros nga nasakay, nga may-ada sentro nga opisina hin pagbibiyahe ug negosyo ha Paluparan Pankalibutan han Ninoy Aquino ha Syudad han Pasay. Naghahatag hin serbisyo para pagbiyahe ha igbaw han kalangitan ha mga pasahero dinhi ha sakob han Pilipinas sugad man ha langyaw nga mga nasud. May-ada ini sentro han operasyon ha Panlangyaw nga Paluparan han Cebu-Mactan, Panlangyaw nga Paluparan han Clark, Panlangyaw nga Paluparan han Francisco Bangoy ug Panlangyaw nga Paluparan han Iloilo. Kaupod ini nga linya hin idro han mga negosyo han JG Summit Holdings nga guin tatag-iya ha grupo ni John Gokongwei, usa Intsik nga Pilipino. Hi Lance Gokongwei an namamando han pagpadalagan hini linya hin idro. May-ada 1,182 nga empleyado ini nga kompanya.
Istorya han kaagi[igliwat | edit source]
Una nga linmupad ini nga linya hadton 1995.
Mga biyahe[igliwat | edit source]
Damo han idro[igliwat | edit source]
May-ada 43 nga ihap han kadamo han idro han Cebu Pacific.


text:
Negros Oriental
An Negros Oriental (kon ha literal nga Winaray: Sinirangan nga Negros o Sidlangan nga Negros) usa nga probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon. Amo ini an timugan o salatan-sidlangan nga katunga han isla han Negros, samtang an Negros Occidental amo iton katundan nga bahin. Iton Negros Oriental naatubang hiton Sugbo ha sinirangan tabok hiton Tañon Strait ngan hiton Siquijor ha timugan o habagatan-sidlangan. An kapital hini amo an Syudad han Dumaguete.
Sulod
Katawhan nga Kultura[igliwat | edit source]
An bug-os nga populasyon han Negros Oriental sumala han 2000 nga census 1,126,061 ka tawo, ngan amo ini an ika-20 han mga gidadamo-i hin tawo nga probinsya han nasod. 34.5% hiton populasyon aada nangungukoy hiton mga lima nga syudad han Dumaguete, Bayawan, Tanjay, Bais, ngan Canlaon.
Iton Sinugboanon lumad nga yinaknan hiton 95% han populasyon samtang Hiligaynon iton yinaknan han nahabilin nga 5%.
Ekonomiya[igliwat | edit source]
Iton agrikultura o pag-uma an importante nga industrya ha Negros Oriental. Iton importante nga mga produkto pinaagi hini amo an tubo, mais, lubi ngan humay. Dida hiton daplin hit kadagatan, iton pangisda o panagat amo an importante nga paagi han pagpakabuhi. Iton iba liwat nga mga industriya dinhi amo an pagtukod hin mga rancho hin kabakahan, mga fish pond ngan logging. Mayda liwat mga deposito mineral sugad hiton bulawan, salapi (silver) ngan tumbaga.
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Negros Oriental mayda napulo kag siyam (19) nga bungto ug unom (6) nga syudad.
Mga Bungto[igliwat | edit source]
Mga Bungto[igliwat | edit source]
Pisikal[igliwat | edit source]
An Negros Oriental mga 5,402.30 ka kwadrado nga kilometros. Ini amo an timugan o habagatan-sinirangan nga katunga han isla han Negros, ug iton Negros Occidental amo an katundan nga bahin han isla. Mga kabugkiran iton nabulag hiton Negros Oriental tikang ha Negros Occidental. Samtang iton Negros Occidental kabahin han Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon, iton Negros Oriental nahaupod hiton Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon. Iton Negros Oriental naatubang hiton isla han Sugbo ha sinirangan nga tabok hiton Tañon Strait ngan hiton Siquijor ha timugan o salatan-sinirangan. Iton Dagat Sulu mabibilngan ha habagatan han probinsya.
An topografiya han probinsya mga hagmumbo nga mga kabugkiran nga kaurugan harani ha kadagatan. Ha salatan nga dapit han lalawigan amo an Cuernos de Negros (Mga Sungay han Negros) nga stratovolcano nga nahataas ngadto hin 1864 ka metros. Ha amihanan nga daplin han probinsya amo an Bukid Canlaon, an gihatataasi nga bukid han isla nga mayda kahataas nga 2465 ka metros.
Kasaysayan[igliwat | edit source]
An isla han Negros, nga amo an ika-upat nga gidako-i nga isla ha Pilipinas, gintawag han una nga "Buglas". Ugsa han pag-abot han mga Katsila nga conquistadores, an mga Negrito ug an mga Bukidnon amo an mga naukoy han isla. An ira relihiyon o mga pagtuo, paghalad han mga anito nga ginbubuhat hin mga kababayen-an nga mga babaylan. Mayda negosyo hin pagbinalyo-ay han mga taga-dida ngan han mga Intsek ug iba nga mga Asyano nga negosyante tikang pa han mga takna ugsa han ika-12 nga siglo.
Han panahon han Katsila nga pagconquista han Pilipinas, ginngaranan han mga Espanyol an isla nga "Negros" tungod han mga mag-itom hin panit nga mga tawo nga ira natad-an dida (iton negro ha Kinatsila nangangahulogan nga ma-itom). An Negros igindumara han mga Katsila tikang ha Sugbo hangtod han mga 1734. Han 1734, ginhimo ini nga bulag nga distrito militar. An isla han Negros gintunga ngadto han mga probinsya han Negros Oriental ug Negros Occidental dida han Enero 1, 1890. Dida han 1898 tubtob 1899, katapos han kapirde han mga Katsila, an Negros Oriental binmulig han Negros Occidental nga magtukod han Republika han Negros nga usa nga gobyerno nga iba tikang han Malolos nga republika. An Negros Oriental nahimo nga probinsya ha ilarom han gobyerno civil Americano dida han Marso 10, 1917.
Han 1892, an Siquijor nahimo nga bahin han Negros Oriental. Ugsa hini, an Siquijor igindumara han Espanya ha ilarom han politico-militar nga probinsya han Bohol. Ginhimo han gobyerno Americano an Siquijor nga "sub-probinsya" han Negros Oriental dida han 1901. Ha Septyembre 17, 1971, an Siquijor nahimo nga bulag nga probinsya pinaagi han Republic Act No. 6396.


text:
Tunga, Leyte
An Tunga usa nga ika-unom nga klase nga bungto ha lalawigan han Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 6,111 ka tawo ha 1,172 nga panimalay.
Sulod
Kasaysayan[igliwat | edit source]
Han Marso 4, 1948, gin-organisa an "Pag-urosa han mga Tunga-on", nga amo an katig-uban nga namuno han kampanya nga himuon an Tunga nga bungto. An mga napili nga mga liderato hini amo hira Domingo A. Ponferrada, komo Presidente; Martino Ariza, Syahan-nga-Bise-Presidente; Blas Uribe, an Ika-Duha-nga-Bise-Presidente; Vicente Catenza, nga Ika-Tulo-nga-Bise-Presidente; Primitivo Geraldo, Secretarya; Norberto Quintana, treasurer; hira Ramón Santillan, Sr (nga ha 2004 nagkaada hin 100 ka tuig an pangidaron) ngan Juan Avila, an mga auditors; Paulo Cotoner, Magno Buñales ngan Arsenio Carit, mga Sergeants-at-Arms.
Ini nga mga liderato nag-imbitar ngan ginsumatan hi Atilano R. Cinco, an Kongresista han ika-5 nga Distrito han Leyte, mahitungod han ungara han Tunga nga mahimo nga bungto. Hi Kongresista Cinco nagsaad pagpasa hin bill ha kongreso kon ngatanan nga nasuporta nga papeles andam na. Amo nga mayda ginhimo nga a committee nga mabiling hin consensus. Hi Martino Ariza napili nga chairman; ug an mga miyembro mga pipira nga istudyante han Tunga Institute.
Hi Presidente Elpidio Quirino nagpagawas han Executive Order No. 266, ha pitsa han Septyembre 24, 1949, nga naghimo han Tunga nga bungto, pero an mga ginpili nga mga opisyales lokales kinahanglan magkapot han ira mga puwesto mga pira ka adlaw katapos han mga pinili-ay.
Ha Nobyembre 15, 1949, hi Provincial Board Secretary Ricardo Collantes, komo representante ni Gobernador Catalino Landia han Leyte, nagproklama han Bungto han Tunga ha atubangan hin mga maglipayon nga Tunga-on ngan mga bisita.
Katawhan nga Kultura[igliwat | edit source]
Binisaya nga Winaray an lumad nga yinaknan han Tunga. An kadam'an han katawhan mga Katoliko Romano. An santo patron han Tunga hi San Antonio de Padua ngan ginsasa-urog an fiesta han bungto ha Agosto 13
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Tunga mayda walo (8) nga baranggay.
- San Antonio
- Sto. Nino
- San Pedro
- Astorga
- San Vicente
- Banawang
- San Roque
- Balire
Mga Opisyales han Tunga (yana)[igliwat | edit source]
Mga napili nga opisyales han Tunga para han panuingon nga 2013-2016
Mayor o Alkalde han Tunga: AGDA, CATALINA (LP) LIBERAL PARTY
Vice-Mayor o Bise-Alkalde han Tunga: URIBE, JOSE CAPOPORO (TL) TINGOG LEYTENHON
Mga konsehal han Tunga:
- PAMAT, PORTIA (TL) TINGOG LEYTENHON 2596 9.19%
- COSTELO, BENJAMIN (TL) TINGOG LEYTENHON 2277 8.06%
- ERGINA, REX (TL) TINGOG LEYTENHON 2010 7.12%
- COSTELO, REINBERT (LP) LIBERAL PARTY 1996 7.07%
- FALLORINA, JUANITO JR. (LP) LIBERAL PARTY 1966 6.96%
- AVILA, MA. EVELYN (LP) LIBERAL PARTY 1905 6.75%
- ESQUIBEL, SANTI (TL) TINGOG LEYTENHON 1903 6.74%
- ONGBIT, SAMUEL (TL) TINGOG LEYTENHON 1844 6.53%


text:
Partido Nacionalista
An Partido Nacionalista sarong partido pulitikal sa Filipinas na tinogdas kan Abril 29, 1907 na Manuel Quezon, Sergio Osmeña, asin ni Jose Fuentebella.
Ini an pinakagurang nang grupong pulitikal sa Filipinas, asin iyo an haros namayo sa liderato sa pagpadalagan kan nasyon sa haros kalawigan kan ika-20ng siglo poon kan ini matogdas kan 1907.
An partidong ini nagin behikulo sa pag'ogsod kan hiron nin katalingkasan, pagtogdok nin sarong modernong estado, asin hanggan sa pagtolod nin mahusay asin eficienteng pagpamahala kan gobyerno kan Filipinas. Ini nagdominar sa Asambliya Nasyunal (1907-1916), sa Lehislatura kan Filipinas (1916-1941).
Kan lumaog an Hapon asin sinakop an Filpinas (1941-1945) winara an gabos na partido pulitikal asin nagsangle an inaapod na KALIBAPI. Paglaog kan huring kabangaan kan siglong ika-20, an partidong ini saro sa mayor na nakikipagnosnosan sa pagkapot nin liderato, kaagaw-agaw an mga yaon sa Partido Liberal asin sa Partido Progresibo, durante kan mga dekada sa pag'tangaan kan ratak kan ika-2ng Gerang Pangkinaban asin kan mga pang'iiipit resulta kan diktadurya ipig'imponer ni Pres. Ferdinand Marcos.
Kan panahon ni Marcos, pig'alok an mga partido na magsararo na sa lindong kan inapod na Kilusan Bagong Lipunan pero an Partido Nacionalista dai naki-ayon asin pigbuhay liwat ini kan hurihan nin mga 1980 asin 1990 kan mga Laurel, na iyo an namoon poon pa kan mga 1950. Ngonyan nata'wan nin dagdag na pag'osol an partido kan si Manuel Villar, Jr. dinara an bandera kan partido sa saiyang pagbungsod kan saiyang kandidatura bilang presidente sa eleksyon presidensyal nin 2010.
Hilingon man[liwaton | liwaton an gikanan]
Mga panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]
- An Opisyal na websayt kan Partido Nacionalista- http://www.nacionalistaparty.com/
- Agi-agi kan pagkamundag asin pagtalubo kan Partido


text:
Iriga
An Syudad han Iriga (Bikol: Ciudad nin Iriga) usa nga ikatulo nga klase nga syudad ha lalawigan han Camarines Sur ha Pilipinas. Nahamutang ini hin mga 400 ka kilometro ha salatan han Manila, 37 ka kilometro ha salatan tikang ha Naga, ngan mga 61 ka kilometro ha amihanan tikang ha Syudad han Legazpi. Ginsasapitan ini han bungto han Buhi ha sidlangan, han mga bungto han Baao, Nabua ngan Bato ha katundan, han lalawigan han Albay ha salatan, ngan han mga bungto han Ocampo ngan Sangay ha amihanan.
Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 88,893 ka tawo ha 17,061 nga mga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Syudad han Iriga ginbahin ngadto hin katloan kag unom (36) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- uGat: Iriga Community Blog
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information
- Websayt Mahitungod han Syudad han Iriga
- Websayt Mahitungod han Syudad han Iriga
- Opisyal nga Websayt han Syudad han Iriga
- Mga Sumat Tikang ha Iriga


text:
Demaratus
Hi Demaratus (puyde liwat Demaratos, ha Kinatsila: Demarato) usa nga hadi han Sparta tikang han 515 tubtob 491 BC, han Eurypontida nga linea, nagsunod han iya amay nga hi Ariston. Komo hadi, kilalado hiya tungod han iya pagkadilito han iya igkasi-Hadi han Sparta nga hi Cleomenes I.
Hi Cleomenes naningkamot nga maghimo kan Isagoras nga tirano ha Atenas, ngan hi Demaratus naningkamot liwat nga ini nga mga plano diri magmalinamposon. Han 501 BC, an Aegina usa han mga estado nga naghatag han mga tigaman hin pagpahiilarom (tuna ngan tubig) ngadto han Persia. An Atenas dayon nangaro hin bulig ha Sparta nga igsirot ini nga buhat hin medismo, ngan hi Cleomenes I tinmabok ngadto han isla agod dakpon an mga nagbuhat hini. An iya syahan nga paningkamot waray magmalinamposon tungod han pagsamok tikang kan Demaratus, nga nagbuhat han iya mahihimo nga hi Cleomenes mawarayan hin suporta ha ira.
Ha pagbulos, hi Cleomenes nag-aghat kan Leotychidas, usa nga urupod ngan kaaway ni Demaratus, nga mag-angkon han trono ha rason nga hi Demaratus diri amo an anak ni Ariston, kondi anak ni Agetus, an syahan nga bana han iya nanay. Ginbaydan ni Cleomenes an orakulo han Delphi, nga maghatag hin maupay nga pulong para kan Leotychidas, nga amo an nagin hadi han 491 BC.
Katapos han pagpaiwas kan Demaratus, binmalik hi Cleomenes han isla han Aegina, upod han iya bag-o nga igkasi-hadi nga hi Leotychidas, gindakop in napulo han mga namumuno nga mga bungtohanon ngan gindara hira ngadto ha Atenas nga mga bihag.
Napiritan pagkalagiw hi Demaratus han pagpa-iwas ha iya tikang han trono. Kinmadto hiya han Persiano nga hadi nga hi Darius I, nga naghatag ha iya han mga syudad han Pergamum, Teuthrania ngan Halisarna, nga diin an mga nagsunod ha iya amo pa gihapon an namumuno ha pagtikang han ika-upat nga siglo.
Inmupod hiya kan Xerxes I dida han pagsalakay ni Xerxes han Gresya han 480 BC ngan ginsiring nga nagsagdon daw hiya kan Xerxes nga diri igbaliwaray an abilidad han mga Spartano ugsa han Pag-awayan han Thermopylai.
Han salida nga The 300 Spartans, hi Ivan Triesault an nagpaka-Demaratus.
Kitaa gihapon[igliwat | edit source]
Mga reperensya[igliwat | edit source]
- Xenophon Anabasis, ii. j. 3, vii. 8. 17; Hellenica, iii. I. 6
- Athenaeus i. 29 f
- Herodotus v. 75, vi. 50-70, vii ;
- Pausanias iii. 4, 3-5, 7, 7-8;
- Diodorus xi. 6;
- Polyaenus ii. 20;
- Seneca nga Manghod, De benefici-is, Vi. 31, 4-12


text:
Sarawak
An Sarawak usa han duha nga mga estado o negeri han Malaysia ha isla o puro han Borneo. Kilalado ini nga Bumi Kenyalang (‘Tuna han mga Kalaw’), nahamutang ini ha kanawayan o amihanan-katundan nga dapit han isla. Amo ini an gidako-i nga estado ha Malaysia; an ikaduha nga gidako-i an Sabah, nahamutang ha dumagsaan o amihanan-sidlangan.
An administratibo nga kapital amo an syudad han Kuching nga mayda populasyon nga 579,900 (2006 nga census; Syudad han Kuching ha Salatan - 143,500; Syudad han Kuching ha Amihanan - 133,600; Padawan- ika-3 nga Milya/ ika-7 nga Milya/ ika-10 mga Milya - 302,800). An ngaran Kuching nangangahulogan nga 'oding' o 'misay' (kucing). Upod han mga dagko nga mga syudad ngan bungto amo an Sibu (pop. 254,000), Miri (pop. 263,000) ngan Bintulu (pop. 176,800). Sumala han kataposan nga census (han Disyembre 31, 2006), an populasyon han estado 2,357,500. An Sarawak, sugad han Sabah ha amihanan, usa nga multi-kultural nga estado nga waray etniko nga mayoriya. An kadam-an han mga katawhan han Sarawak mga diri-Muslim; mayda sobra 30 ka etniko nga diri-Malay nga mga lumadnon o tuminongnong nga mga grupo ha Sarawak.


text:
Valdivia, Chile
An Valdivia usa nga syudad ngan comuna han Chile. Amo ini an kapital han lalawigan han Valdivia ngan han Rehiyon han Los Ríos. An kahimo han XIV Rehiyon han Los Rios (han Biyernes, 16 han Marso han 2007) nagbalhin ngadto hin usa nga rehiyon han daan nga lalawigan han Valdivia ngan naghimo hini nga syudad ngadto han kapital han rehiyon.
Nahamutang ini ha pagtapo han mga salog han Calle-Calle, Valdivia - Cau-Cau ngan han Salog Cruces nga mabibilngan hin 15 ka km tikang han Bahia han Corral. Dinhi matatad-an an sentro nga lingkoranan han Universidad Austral de Chile.


text:
Waray sugad nga butang sugad han “permit to campaign/permit to win fees” ngan ura-ura nga malisyoso an usa nga pahayagan ha rehiyon ha pagbandera nga “gin-amkon” kuno han NDF-Eastern Visayas nga mayda sugad nga demanda ha mga kandidato nga nasarit nga makasakob para ha eleksyon dida ha mga rebolusyonaryo nga teritoryo. Hain pa ini nagtikang kundi ha pagsisinubad ha kontrarebolusyonaryo nga propaganda han rehimen Aquino ngan han 8th Infantry Division hini? Nangangampanya hira kontra ha pagpatuman han poder han estado han Demokratiko nga Gobyerno han Katawhan, nga nag-iimposar han mga giya-nga-pagsurundon ha mga kandidato ha pagkondukta han kampanya ha eleksyon dida ha mga rebolusyonaryo nga teritoryo. Hiluagan nga ginkilala ngan ginrerespeto an sugad nga poder han estado ngan an ngatanan nga kandidato nga waray paglalain kinahanglan maghasog ha mga giya-nga-pagsurundon ha mga kampanya ha eleksyon.
Dugang pa, karuyag han rehimen Aquino ngan 8th ID nga ibalhin an atensyon tikang ha kamatuoran nga diri demokratiko an reaksyunaryo nga eleksyon ngan gin-gagamit kadungan han kabangisan han estado agud mapabilin an matiyupion ngan mapanhimulos nga sistema. An nangunguna nga mga reaksyunaryo nga pulitiko ha rehiyon ngatanan mga tinaglawas han mga agaron maytuna ngan dagko nga negosyo nga naniniyupi ngan nanhihimulos ha katawhan, ngan ginbabaligya an nasyunal nga soberaniya ngan nasyunal nga patrimoniya ha mga langyawanon nga interes. An pinakagrabe ha ira maiha na nga nagin dagko nga burukrata ngan ginhimo an ira pusisyon nga mga dinastiya ha pulitika.
Aada an mga dinastiya han mga Petilla ngan Romualdez ha Leyte nga maiha na nga nag-iinagaway ha mga rekurso han poder tikang pa han diktadurya ni Marcos. Aada an dinastiya nga Tan ha Western Samar kun diin an iroy han pamilya ngan iya upat nga anak ginhihimo nga negosyo han pamilya an pagpapadalagan han probinsya. Aada an dinastiya nga Daza ha Northern Samar nga ginhuhuthot an bilyon-bilyon nga pondo han mga proyekto han mga gamit-publiko.
Ini liwat nga mga dinastiya suok nga nakikigkunsabo ha militar ha paggamit han awtoridad han estado ngan han kabangisan han estado agud puypuyon an katawhan. Waeay gud hira ginpakita nga kasing-kasing ha luyo han mga panalapas han militar han tawhanon nga katungod ha ilarum han Oplan Bayanihan. Ginsusuportahan nira an kanan 8th ID mga kampanya ha pagpapasurender han New People’s Army. Ginhihimo nira nga lehitimo an mga saywar nga kampanya han militar ngan nahatag pa ngani ha militar han mga dagko nga kontrata para ha mga gamit-publiko. Nakikigkunsabo hira ha militar ngan pulis ha pagpapadalagan han mga pribado nga armi ngan mga kriminal nga sindikato.
Asya nga aada an mga giya-nga-pagsurundon ha pagkondukta han mga kampanya ha eleksyon tungod mismo han mga demanda han katawhan kontra ha mga tirano nga nagbubuhat han kabangisan ngan pansuhol agud maeleher hira. Ginseseguro han Demokratiko nga Gobyerno han Katawhan nga ginpapalipdan an mga katungod ngan interes han katawhan ngan an kamurayawan, orden ngan benepisyo han eleksyon. Agud ipatuman ini, an Demokratiko nga Gobyerno han Katawhan mayda NPA ngan mga instrumento han pulitikanhon nga poder komo nabangon nga rebolusyonaryo nga estado nga kadungan ngan nagkukumpronta ha reakyunaryo nga naghahadi nga estado.
Mayda kusog an katawhan ha mga rebolusyonaryo nga teritoryo dida ha ira pakigbisog para umungbaw an tinuod nga demokratiko nga sistema han pan-gubyernuhan, nga ginkikilala ngan ginrerespeto bisan han mga reaksyunaryo nga pulitiko. Hira nga gintatamay an rebolusyonaryo nga kagiusan ngan natuod nga “demokratiko” an naghahadi nga sistema ngan ginpapakusog an katawhan, kun diri ngani ura-ura nga ignorante bangin naman hul-os nga reaksyunaryo.#


text:
Gamay nga agi
An gamay nga agi[1][2] amo in agi nga ha relasyon han bahol, usa nga gamay hin kadako. Ha abakadahan, iton gagmay nga agi amo an a, b, c ubp.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Vicente I. de Veyra "Ortograpiya Han Binisaya". Bahin nga kinuha tikang han Mga Lagda Han Pagsurat Han Aton Pinulongan ni Vicente I. de Veyra nga ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.
- ↑ Agustin El O'Mora "Kasurat diri Sinukol". Ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.


text:
Tugaya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Tugaya (ha iba nga kasurat: Togaya) usa nga bungto ha lalawigan han Lanao del Sur ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 20,139 ka tawo ha 2,391 nga mga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Tugaya ginbahin ngadto hin karuhaan kag tulo (23) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Opisyal nga websayt han Tugaya
- Genealogy nga websayt han pamilya Tamano han Tugaya
- Muslim Mindanao nga websayt
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text: An Abuyog usa nga ikaduha nga klase nga munisipalidad o bungto han lalawigan han Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an ha Pilipinas. Amo ini an gidako-i nga bungto ha daplin han dagat ha sidlangan nga bahin han isla o puro han Leyte nga naatubang han Golfo han Leyte ha Kalawdan Pacifico. Ginsasapitan ini ha usa nga dapit hin dako nga salog ngan ha iraya hin haglaba nga mga kabugkiran nga natabunan hin marabong nga kagurangan. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 53,837 ka tawo hin mga 10,620 nga panimalay.


text:
Camerlengo
An Camerlengo (plural: camerlenghi, Initalyano para hin "Chambelan"[lower-alpha 1]) usa nga Italyano nga titulo tikang han Butnga nga Panahon. Tikang ini han urhe nga Linatin nga camarlingus, nga tikang gihapon han Frinankish kamerling, tikang han camerarius, nga nangangahulogan nga "opisyal han sulod" (nga an sulod buot sidngon "sulod hin bahandi").
Ginagamit ini yana dida han Korte han papa para han mga nasunod nga mga puwesto:
- Camerlengo han Baraan nga Singbahan Romana
- Camerlengo han Sagrado nga Kolehiyo han mga Kardinal
- Camerlengo han Kapadi-an Romano
Mayda iba nga mga posisyon han korte papal nga tinatawag han una nga mga chambelan han papa. Bisan man kun ini hatag la ha pagdungog, an pusisyon agsob nanginlabot hin mga buruhaton. An mga diri-ordenado nga nakakuha hini nga dungog tinatawag yana nga mga Kabalyero han Papa, samtang an clerico nga mga tawo ginhihimo nga "Chaplain han Iya Santidad", usa nga porma hin Monsignor.
Mga tigaman[igliwat | edit source]
- ↑ Ha kontexto han Santa Sede la ini ginagamit. Ha diri pansingbahan o ha sekular nga kontexto, an Initalyano nga pulong ciambellano o kun damo ciambellani.


text:
Bunay (pagkaon)
An mga bunay gingagawas han mga babaye nga mga hayop han damo nga durudilain nga mga species, lakip han katamsihan, mga reptilya, mga ampibyan, ngan han kaisdaan, ngan ginkakaon han katawhan han pipira na kayukot ka mga tuig.[1] Iton bunay hit tamsi ngan reptilya in naglalakip hin nagpapasalipod nga parot hit buany, albumen (busag), ngan vitellus o egg yolk (pula), ngan aada ha sulod hin durudilain nga magnipis nga membrane. An kadam-an nga ginkakaon amo an bunay han manok, pato, pugo, ngan isda, pero an bunay han manok amo an agsob ginkakaon han tawo.
An pula han bunay han bug-os nga buhay in puno hin protina ngan choline,[2] ngan in gingagamit ha pagluto. Tungod han sulod nga protina, an Departamento han Agrikultura han Estados Unidos in ginlakip an mga bunay ha mga Karne ha sulod han Piramida han Pagtugway hit pagkaon.[3] Pero bisan masustansya it bunay, mayda ginhapon ini masesering nga kadelikadohan ha panlawas tungod han kalidad han bunay, paghipos, tagsa-tagsa nga allergy ngan hitaas an iya cholesterol.
Iton pagpapabunay hit manok ngan iba pa nga namumunay nga hayop in ginbubuhat ha bug-os nga kalibutan, ngan an produksyon panmasa hit bunay hit manok in industriya pankalibutanon. Han 2009, ginbabanabanahan nga 62.1 milyones metric tonelada nga mga bunay in nahimo ha bug-os nga kalibutan tikang ha 6.4 bilyon nga ugang.[4] Mayda durudilain nga mga isyu han pagkakadurudilain han panrehiyonal nga demand ngan karuyag, ngan kanan yana mga debate hiunong han mga paagi han mass production. Gindidire han Unyon Europeo han paggamit han battery husbandry han kamanokan.
Pinanbasaran[igliwat | edit source]
- ↑ Kenneth F. Kiple, A Movable Feast: Ten Millennia of Food Globalization (2007), p. 22.
- ↑ Howe, Juliette C.; Williams, Juhi R.; Holden, Joanne M. (March 2004). USDA Database for the Choline Content of Common Foods. United States Department of Agriculture (USDA). p. 10
- ↑ Agricultural Marketing Service. "How to Buy Eggs". Home and Garden Bulletin (United States Department of Agriculture (USDA)) (264): 1
- ↑ [1] WATT Ag Net – Watt Publishing Co


text:
South Cotabato
An South Cotabato (kon ha Winaray: Salatan nga Cotabato o Habagatan nga Cotabato) amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha SOCCSKSARGEN nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Koronadal ngan ginsasapitan ini han Sultan Kudarat ha amihanan ngan katundan, Sarangani ha salatan ngan sinirangan, ngan Davao del Sur ha sinirangan. Ha timugan o salatan-sinirangan nahamutang an Baybayon han Sarangani.
An Syudad han General Santos, ha lapyahan han Baybayon han Sarangani, amo an gidako-i ngan pinakaimportante nga syudad han South Cotabato, ngan usa gihapon nga importante nga daungan hin sakayan o puerto. An probinsya han Sarangani kabahin han una han South Cotabato hangtod han paghimo-a hini nga bulag nga probinsya dida han 1992.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | edit source]
Ekonomiya[igliwat | edit source]
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An South Cotabato ginbahin ngadto hin napulo (10) nga mga bungto ngan duha (2) nga mga syudad.
Mga Syudad[igliwat | edit source]
- Syudad han General Santos (Dadiangas)
- Syudad han Koronadal
Mga Bungto[igliwat | edit source]
Pisikal[igliwat | edit source]
Turismo[igliwat | edit source]
Lakip ha mga kiritaon hin turista ha South Cotabato an Danaw han Sebu, Bukid Matutum, ngan Siong han Koronadal.


text:
Dagupan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Syudad han Dagupan usa nga ikasyahan nga klase nga syudad ha lalawigan han Pangasinan, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 130,328 ka tawo ha 25,921 nga mga panimalay. Nahamutang ini ha Golfo han Lingayen ha isla han Luzon. It Dagupan amo an labaw nga daungan hin mga barko ngan sentro hin komersyo ngan pangwarta han lalawigan ngan Amihanan nga Luzon; mayda masurong nga pagnegosyo hin tubo, mais, bugas, luget, asin, ngan hin irimnon nga makahurubog tikang han nipa nga palma. An syudad ginkikilala nga "kapital han bangus" han Pilipinas tungod han kadamo nga lab-as nga bangus dinhe. It ngaran hit syudad tikang han pulong nga dagupan ha lokal nga yinaknan nga Pangasinan ngan ini nga pulong nangangahulogan nga "lugar hin katitirok" o "pagtitirokan" tungod kay an syudad maiha na nga sentro hin pamerkado o tabo-an.
An gihalaba-i nga barbecue o parilyada nga ginsukol nga 1,007.56 ka metro (3,305.64 ft) ginhimo han mga tawo han Syudad han Dagupan han Mayo 3, 2003 komo kabahin hanFestival hin Bangus han syudad.
Gobyerno[igliwat | edit source]
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Syudad han Dagupan ginbahin ngadto hin katloan kag usa (31) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Websayt han Fiesta han Syudad han Dagupan 2006
- Opisyal nga Websayt han Bangus Festival han Dagupan
- An Gihalabai nga Barbeque han Guinness World Records
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Bruselas
An Bruselas o Brussels (Inolandes: Brussel; Frinanses: Bruxelles, kaluwas [bʁysɛl]), inopisyal Brussels Region o Brussels-Capital Region in ulohan han Belhika ngan an de facto nga ulohan han Unyon Europea (EU). Ini an gidakoi nga lugar urbano ha Belhika, nga naglalakip hin 19 ka mga munisipyo, lakip an munisipyo han Syudad han Bruselas, kun diin ini an de jure nga ulohan han Belhika, ha pagdugang han lingkuran han Frinanses nga komunidad han Belhika nan han Komunidad Flamenca.
Pinanbasaran[igliwat | edit source]
- ↑ Brussels. City-Data.com. Ginkità dida han 2008-01-10.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Brussels-Capital Region
- Official tourism site
- GIS Brussels-Capital Region
- Interactive map
- Flower Carpet in Brussels 2014
- Brussels photo gallery


text:
Oras han Kalibutan
An Oras han Kalibutan usa ka kalibutanon nga panhitabo nga ginorganisar han WWF (World Wide Fund for Nature, nga ginkikilala liwat nga World Wildlife Fund) ngan ginbubuhat han kataposan nga Sabado han Marso kada tuig, nga nahangyo ha mga panimalay ngan mga negosyo nga parungon an diri kinahanglanon nga mga suga ngan iba pa nga mga aplayanses elektikal hin usa ka oras para makaagda hin pagpasabot mahitungod han kinahanglanon nga mga gios para han pagbag-o han klima. An Oras han Kalibutan ginpatikangan han WWF ngan The Sydney Morning Herald han tuig 2007, kun diin 2.2 ka milyon nga mga molupyo han Sydney binmulig ha pagparaong han ngatanan nga diri kinahanglanon nga mga suga. Ha pagsunod han pagpauna han Sydney, damo nga mga syudad ha palibot han kalibutan sinmubad ngan binmulig hini nga panhitabo han tuig 2008. An Oras han Kalibutan 2010 mahihitabo han Marso 27, 2010 tikang ha 8:30 kutob 9:30 ha gab-i, lokal nga oras.


text:
Picong, Lanao del Sur
An Picong usa nga bungto ha lalawigan han Lanao del Sur ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 12,230 ka tawo ha 1,720 nga mga panimalay.
An bungto gintawag anay nga Sultan Gumander. Gin-iba ang ngaran hini dida han tuig 2006 ha ilarom han Muslim Mindanao Autonomy Act No. 175 han petsa Disyembre 16, 2004, nga ginratipika pinaagi hin plebisito nga ginhimo dida han Marso 25, 2006.[1]
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Picong ginbahin ngadto hin napulo kag siyam (19) nga mga baranggay.
Mga Reperensya[igliwat | edit source]
- ↑ National Statistical Coordination Board (2006-04-27). 2006 Factsheet. Ginkità dida han 2006-06-24.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Opisyal nga Websayt han Bungto han Picong
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Navarra
An Navarra (ha Vascongado, Nafarroa; Ininglis ngan Frinanses: Navarre) usa nga komunidad foral han Espanya (usa nga komunidad autonoma nga mayda kalugaringon nga rehimen nga foral) nga nahamutang didto ha amihanan han Península Ibérica, nga tinatawag hin opisyal nga Komunidad Foral han Navarra (ha Kinatsila: Comunidad Foral de Navarra; ha Vascongado: Nafarroako Foru Komunitatea).[1] Ginsasapitan ini ha amihanan han Fransya (departamento han Pirineos Atlánticos), han komunidad autonoma han Aragón ha sidlangan ngan timugan (mga probinsya han Huesca ngan Zaragoza), han La Rioja ha salatan ngan han País Vasco (mga probinsya han Álava ngan Guipúzcoa) ha katundan. Mayda ini exclave (Petilla de Aragón) nga ginpapalibotan han lalawigan aragonesa han Zaragoza. Amo ini an teritoryo nga nahauungod han Alta Navarra han Renasimyento (an Baja Navarra kabahin han Fransya)
Ini nahimo hin 272 nga mga munisipyo ngan an ihap han katawhan hini mga 619,114 ka molupyo (2008),[2] nga diin mga usa nga ikatulo nga bahin naukoy dida han kapital nga syudad han Pamplona (195,769 ka molupyo), ngan labaw hin katunga dida naukoy han area metropolitana han nasabi nga syudad (328,511 ka molupyo).
Mga kasarigan[igliwat | edit source]


text:
Islas Chafarinas
An Islas Chafarinas o Kapuropod-an Chafarinas usa nga kapuropod-an han Espanya ha Dagat Mediterraneo, nga nahamutang ha atbang han mga baybayon han amihanan han Afrika hin mga 4 ka km hin kahirayo. An Islas Chafarinas usa han mga sinisiring nga plaza de soberanía.
Nahimo ini hin tulo nga prinsipal nga mga isla o puro (upod han ira kahaluag ha hektarya):
- Isla del Congreso 25.6 ka hektarya
- Isla Isabel II 15.3 ka hektarya (upod hin naha-estasyon nga militar)
- Isla del Rey 11.6 ka hektarya
Ginpanalipdan ini nga mga isla komo Reserva Nacional. Nahailarom ini nga mga isla han pagdumara han Espanya tikang han 1847. Mayda 190 ka tawo nga estasyon militar ha Isla Isabel II, nga amo la an naha-estableser nga populasyon ha kapuropod-an, nga ubos tikang hin 426 ka tawo han 1900 ngan 736 ka tawo han 1910.


text:
Batangas
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Ini nga artikulo mahitungod han probinsya. Para han syudad, kitaa an Syudad han Batangas.
- Para han bahia, kitaa an Bahia han Batangas.
- Para han kutsilyo, kitaa an Balisong (kutsilyo).
An Batangas usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha habagatan o salatan-katundan nga bahin han Luzon ha rehiyon han CALABARZON. An kapital hini amo an Syudad han Batangas. Ginsasapitan ini han mga lalawigan han Cavite ngan Laguna ha amihanan, ngan han Quezon ha sidlangan. Tabok han Verde Island Passage o Agi-anan han Isla Verde ha salatan amo an isla han Mindoro ngan ha katundan nahamutang an Dagat Tsina Salatan.
An Batangas usa han mga sikat nga mga karadto-an hin mga turista nga harani ha Metro Manila. It lalawigan mayda damo nga mga baybayon ngan kilalado tungod han mag-upay nga mga lugar hin panlurop nga pira la ka oras nga kaharayo tikang ha Manila. Lakip han mga kilalado nga mga lugar hin panulurop amo an Anilao ha Bungto han Mabini, Matabungkay ngan Punta Fuego ha Bungto han Nasugbu, an Bungto han Calatagan ngan an Laiya ha Bungto han San Juan. Ini nga mga lugar hin panlurop maupay nga paagi hin panlantaw hin kinabuhi ha ilarom han dagat, ngan maupay para hini macro nga panlitrato. .
Didto gihapon ha Batangas nahimutang an Bulkan Taal, usa han mga Dekada nga mga Bulkan. Ini nga bulkan mayda napuno-hin-tubig nga crater ngan nahimutang ini hin isla ha butnga han Danaw Taal, nga gintotoohan han mga heyolohista nga maiha na nga caldera.
It bungto han Taal kilalado tungod han mga embroidery hini nga kinamot an pagtahi, mga kutsilyo (o balisong), ngan mga salchicha; ngan usa ini han mga lugar nga napreserva in kultura han panahon kolonyal han Espanyol ha Pilipinas.
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Batangas ginbahin ngadto hin katloag kag usa (31) nga mga bungt ngan tulo (3) nga syudad.


text:
Katundan nga Kabisay-an
An Katundan nga Kabisay-an o Kalondan nga Kabisay-an usa han mga rehiyon han Pilipinas, igintawag nga Rehiyon VI. Ini nga rehiyon mayda unom (6) nga mga probinsya o lalawigan, nga amo an, Aklan, Antique, Negros Occidental, Capiz, Guimaras ngan Iloilo. Mayda ini napulo kag pito (17) nga mga syudad ngan amo ini an rehiyon nga gidadamo-i han mga syudad. An yinaknan nga Hiligaynon, ginagamit ha Negros Occidental, Guimaras, Capiz ngan mga kabahin han Iloilo. Kinaray-a an yinaknan ha Antique ngan mga parte han Iloilo. Akeanon o Aklanon an yinaknan ha Aklan. An Syudad han Iloilo amo an sentro han rehiyon.
An Palawan, nga kabahin han una han Rehiyon IV-B, ginbalhin ngadto hini nga rehiyon han Mayo 23, 2005 pinaagi han Executive Order 429. Kundi tungod han negatibo nga reaksyon han mga molupyo ginbalik ini ngadto ha MIMAROPA.
Mga Probinsya[igliwat | edit source]
An Katundan nga Kabisay-an mayda unom (6) nga mga probinsya ngan an mga syudad han Bacolod ngan Iloilo.
¹ An Syudad han Bacolod ngan an Syudad han Iloilo mga urbanizado hin duro nga mga syudad; mga estadistika nira dinhe waray iginlakip han mga estadistika han Negros Occidental ngan Iloilo.


text:
Los Panchos
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Los Panchos (nga kilalado gihapon nga Trio Los Panchos) usa nga trio hin musika nga bantogan o kilalado ha bug-os nga kalibutan. An tulo nga mga api han Los Panchos nakanta ngan natokar hin sista. Gintikang ini nga trio ha Nueva York han tuig 1944 hin duha nga Mehikano nga hira Alfredo Gil ngan Chucho Navarro ngan hin usa nga Puertorriqueño nga hi Hernando Aviles.


text:
Spoliarium
An Spoliarium usa nga pintura han Pilipino nga artista nga hi Juan Luna. Ginsumite ni Luna an pintura ngadto han Exposicion Nacional de Bellas Artes han 1884, nga diin nakadaog ini hin bulawan nga medalya. Han 1886, ginbaligya an pintura ngadto han Diputacion Provincial de Barcelona hin 20000 ka peseta. Ha yana, an pintura nabitay ha Museo Nasodnon han Pilipinas.
Aestetiko[igliwat | edit source]
An Spoliarium upat ka metro it kahitaas ngan pito ka metro it kahaluag. It canvas nagpapakita hin sulod ha ilarom hin Romano nga arena, nga diin mga lawas hin patay nga mga gladiator gindadanas ngadto hin masirom nga lugar, posible nga igpundok hin darudako nga pundok hin mga patay nga lawas.


text:
Kalayaan, Palawan
An Kalayaan usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Palawan ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 223 nga tawo ha 12 nga panimalay.
Usa la an baranggay han Kalayaan, nga amo an Pag-Asa.
Kaagi ngan Kasaysayan[igliwat | edit source]
Han Hulyo 1956, an syudadano nga Pilipinhon nga hi Thomas Cloma nagtukod hin "Kalayaan Protectorate" (o Protektorado han Kalayaan) upod hin kapital ha Pag-Asa katapos pag-abandonar han Hapon an mga pag-aro hin panag-iya han lugar han 1946. An Pilipinas nagkontrola han kan Cloma protektorado dida han 1978.[1]