text:
Sayo ak sa fellows san 14th
Lamiraw Creative Writing
Workshop didto sa
University of Eastern Philippines (UEP) sa Catarman sa Norte san Samar
sito ika 8-10 sa Hulyo, 2017. Gidudumara an Lamiraw Writers’ Workshop
san Katig Writers’ Network Inc., sayo
nga grupo sin mga paragsurat sa Rehiyon 8.
Inop ko gad la ini sadto: nga umapi sini nga workshop komo sayo nga
fellow. Para sa ak, makuri gud ini maabot. Natuod ak nga an mga
writing workshops para la sa mga nagseseryoso sa kanra pagsurat. Kundi, paggawas san panawagan hiunong sa 14th Lamiraw
Creative Writing Workshop
, inabat ak sin iba nga klase nga pamaso
san ak
lawas. Pag-abat ko, nanmaga ak. Ako ini gibasa nga senyales nga
mayaon
ak karuyag sarihan nga butang nga waray ko pa kahihimo – an pagpabasa
ngan pagpa-critique san ak sinurat sa panel sin mga ungod nga
paragsurat. Ngan nahitatabo la ini sa workshop kun diin adto an mga
paragsurat ngan an ungod nga aksyon.
Pagpangandam
Ak gihunahuna sin maupay kun makakaya
ko ba pagsurat ngan pagbukod sa deadline. Nagsurat ak sin essay ngan sin
siday. Gipaangbit ko an ak mga panhunahuna sa Waray, sa
Ninorte-Samarnon.
Daan na adto nga ak
essay. Mayaon ak tinago nga mga sinurat sadto pa. Ak gipanhanap ngan nagpili
ak sin sayo nga puyde ko dad-on sa workshop. Gipakaupay ko – nagbutang ak
sin mga detalye kun kinahanglan.Giadman ko utro kun giaanano pagsurat an
essay. Diri na puyde nga magsinurat-surat la ak sin waray dinhi-waray didto.
Kinahanglan ko upayon an ak sinurat. Gibudgan ko. Gisiguro ko nga konektado
an ak istorya basi mahamis ini ngan masayon basahon. Tungod kay creative nonfiction ini,
gitalinguha ko nga magin tangkod ak sa mga nanhinabo.
Gihimo ko nga mga inspirasyon sa ak
siday an ak mga kaagi ngan mga nakit-an didto sa San Roque sa Norte san Samar,
an bungto kun diin ak natawo ngan nagdako. Gipabasa ko an ak siday sa ak mga
kasangkayan nga mga nagsusurat liwat. Gisumatan ak nira kun nano an kulang. Dako adto nga bulig – waray na kahimurawhi pagkastigo an ak siday kay naupay ko na adto sin pira ka beses antes ko ig-submit.
Pagkatima
ko limpyohan an ak mga ig-aapi nga mga sinurat, gihubad ko sira sa
Ingles. Adto nga hinubad para sa mga kaapi sa workshop
ngan mga panelista nga diri nakakasabot san Waray nga pinulongan. Sa
halipot nga istorya, nakabukod ak gihapon sa deadline. Dikan, gihulat
ko an resulta san pagpili.
An Workshop
Tulo nga klase an mga kaapi san Lamiraw workshop: panelists, fellows, ngan auditors. An mga
panelists mao an mga eksperyensyado na nga mga paragsurat. Sira an nagtuturotimbang
sa kabug-aton san kada sinurat. Sira
an nagsusumat kun nano an maupay nga kasurat o maraut nga kasurat. (An
mga panelists yana nga tuig mao sira: Dr. Maria Luisa Torres-Reyes, Dr.
Hope
Yu, Dr. Lydia de la Rosa, Prof. Yvonne Esperas, Comm. Jerry Gracio, Mr.
Lucien Letaba, Ms. Firie Jill Ramos, ngan Prof. Harold Mercurio.) An mga
fellows naman mao an mga tagyaon san mga sinurat nga napili
para ig-critique
sa workshop. (Dose kami sa amo batch. Magkadurodilain an amo
background: an
iba mga paragtutdo, an iba bag-o pala
nga nan-gradwar, ngan an iba mga estudyante. Sini nga dose, 3 an
kalalakin-an
ngan 9 an kababayin-an. Waray kami nga mga fellows gibayaran nga
registration fee; libre an amo pagkaon hasta an accommodation. Gitagan
liwat kami transportation allowance/subsidy.) An
mga auditors mao an mga kaapi sa workshop nga nanmamati ngan
nag-oobserbar. Puyde liwat sira umapi sa diskusyon pinaagi sin
pagpaangbit san kanira mga hunahuna hiunong sin sayo nga sinurat. Pareho
san iba, mayaon liwat an mga auditors sin workshop kits nga diin
mababasa nira an mga sinurat san fellows. Sa yana nga workshop, may mga
auditors nga alumni san mga nakalabay nga Lamiraw workshops.
Komo
mga fellows, kinahanglan kami magbasa san ngatanan nga mga manuskrito:
haglipot nga istorya, mga siday, ngan mga essay. Api liwat an mga
fellows sa paghatag sin komentaryo. Pagkahuman mabasa ngan ma-evaluate
an sayo nga sinurat, doon la siton gisusumat kun sin-o nga fellow an
nagsurat.
Saralakot
nga klase sin emosyon an ak inabat sito nakadto ak sa workshop: may
pagpinit sa ak mga kamot, may pagpaso san ak kahimo hasta san ak mga
talinga, ngan kasabot ko pa ngani nga nag-uuro-uro na ak. Sugad sini an
ak binabati sito harani na an ak mga sinurat basahon. Kundi pag-ahos na
siton, nakaginhawa na ak sin maupay kay iba na liwat nga sinurat sin
lain nga fellow an pag-iiristoryahan.
Bisan pa man kun
nahituman an workshop sa pagsirom sa bug-os nga Rehiyon 8 tungod sa duha
nga linog nga nag-igo sa Leyte sa ika-6 ngan ika-9 san Hulyo, 2017,
nagin malinampuson gihapon ini. Mayaon kami haluag ngan kumportable nga
gi-istaran, an Balay Padi sa Mondragon, nga may kuryente tikang sa
generator tubtob alas dose sa kaagahon; bastante an am pagkaon tikang sa
UEP Kapihan; ngan maghiyom-hiyom gihapon an mga organizers sa UEP nga
gipangulohan ni Dr. Leonila Longcop bisan pa naaabtan kami san am
sessions sa alas otso sa gab-i (igdugang pa nga magbinuligon sira kada
namo pagbaban-o sa kanra basi magpabulig). Labaw sa ngatanan, an kada
sayo sa am –
mga fellows man o auditors –
daramo
an nahibaroan tikang sa workshop. Magagamit namo ini sa am mga klase
ngan sa amo pagpadayon sin pagsurat sa amo kalugaringon nga mga
pinulongan.
English Translation


c: text/html

text:
Megawati Sukarnoputri
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Diah Permata Megawati Setiawati Sukarnoputri (bulig·info) [1] (natawo 23 Enero 1947), nga kilalado gihapon ha halipot nga Megawati, amo in Indones nga politiko, ngan manguna han partido nga oposisyon nga PDI-P. Nag-alagad hiya nga Mangulo han Indonesia tikang han 23 han Hulyo 2001 tubtob 20 han Oktubre 2004 ngan amo hiya an syahan nga Mangulo nga babaye han nasod. Hiya gihapon an syahan nga Indones nga manguna nga natawo katapos han independensya. Hi Megawati amo an anak nga babaye ni Sukarno, an syahan nga mangulo han Indonesia.
Katapos hin pag-alagad nga Sugbong-Mangulo ha ilarom ni Abdurrahman Wahid, nagin Mangulo hi Megawati han katanggal ni Wahid tikang ha paglingkod dida han 2001. Nagdalagan hiya para hin pagreelihir dida han 2004 nga pinili-ay hin mangulo, kundi nalupig hiya ni Susilo Bambang Yudhoyono han ikaduha nga bwelta. Nagkandidato hiyá hin utro ha pagkamangulo han 2009 kundi napirde na liwat hiya ni Yodhoyono.
Etimolohiya han "Megawati Sukarnoputri"[igliwat | Igliwat an wikitext]
An ngaran nga Sukarnoputri nangangahulogan nga "anak nga babaye ni Sukarno" ngan diri ini apelyido: an mga Jawa o Javanes agsob nga waray apelyido. An tawag là ha iya 'Megawati' (o 'Mega') nga ginkuhà tikang han Sanskrit nga pulong nga meghavatī = "hiya nga mayda dampog (o dág-om o panganod)", i.e. usa nga dág-om o panganod, kay nag-iinuran han katawo niya. Hi Biju Patnaik, nga usa nga Indyahanon ng manguna nagngaran ha hiya ha paghangyo ni Sukarno.[2]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Ha nahig-araan nga kasurat ha Inindones, an iya ngaran ginsusurat nga Dyah Permata Megawati Setyawati Soekarnoputri.
- ↑ "Yakan ni Indyahanon nga Mangulo R K Narayanan ha pasidungog kan Megawati Sukarnoputri". Ginhipos tikang han orihinal han 2009-05-05. Ginkuhà 2010-04-03.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sistema solar
An Adlawnon nga Sistema amo an adlaw kaupod han mga langitnon nga butang nga nalibot.
An bag-u nga Adlawnon nga Sistema
Urusa nga mga langitnon nga ilimintu nga pinapangunahan han bitoon nga adlaw ngan sinusundan han mga planeta. An adlaw u solar ansya an siyahan nga nalibut ha mga bilin han bumutu nga durudaku nga bitoon. An pagbutu hini nga durudaku nga bitoon ansya an naghatag hin puwirsa ha anay lidung nga libutan han sistema. Yana ini nga lidung in pilidong na napuruparihu han bunay.
Mga Planeta[igliwat | Igliwat an wikitext]
1. Merkuryo
2. Venus
3. Kalibutan
4. Mars
5. Jupiter
6. Saturn
7. Uranus
8. Neptune
9. Pluto
An itom nga Luhu[igliwat | Igliwat an wikitext]
Iningles:The BLACK HOLE
An natahub han bulan u danay adlaw hinungdan han bakunawa ngan kresin nga bulan
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Solar System Profile Archived 2007-07-01 at the Wayback Machine. by NASA's Solar System Exploration Archived 2006-04-25 at the Wayback Machine.
- NASA's Solar System Simulator
- NASA/JPL Solar System main page Archived 2016-12-17 at the Wayback Machine.
- A Cosmic History of the Solar System Archived 2014-04-26 at the Wayback Machine.


text:
Camboya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Camboya o Cambodia (/kæmˈboʊdiə/ ( pamati-a);[7] Khmer: កម្ពុជា, o Kampuchea IPA: [kɑmpuˈciə]), nga opisyal nga tinatawag nga Ginhadi-an han Camboya o Ginhadi-an han Cambodia (Khmer: ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, Preăh Réachéanachâk Kâmpŭchéa, IPA: [ˈprĕəh riəciənaːˈcɑk kɑmpuˈciə]), usá nga nasod nga nahamutang ha salatan nga dapit han Indochina nga Peninsula ha Timugan nga Asya. An kahaluag han nasod 181,035 square kilometres (69,898 kwadrado nga milyas), nga ginsasapitan han Thailand ha kanawayan, han Laos ha dumagsaan, han Vietnam ha sinirangan, ngan han Gulpo han Thailand ha habagatan.
An Camboya mayda kamolupyohan hin labaw 15 ka milyon. An opisyal nga relihiyon Theravada nga Buddhismo, nga ginbubuhat hin mga 95 ka porsyento han kamolupyohan. Lakip han mga minoridad nga mga grupo han nasod an mga Vietnames, Tsino, mga Cham, ngan 30 ka mga tribo ha bukid.[8] An pamunuan o kapital ngan an gidako-i nga syudad Phnom Penh, an sentro ha politika, ekonomiya, ngan kultura han Cambodia. An ginhadi-an usá nga elehido nga konstitusyonal nga monarkiya nga diin hi Norodom Sihamoni, usá nga monarka nga ginpili han Konseho han Trono nga Kanan-Hadi, komo mangulo hin estado. An mangulo han kagamhanan hi Hun Sen, nga yanâ amo an Primer ministro ngan an gima-iha-i nga nagsisirbe nga diri-royal nga namumuno ha Timugan nga Asya ngan nagdumara han Camboya hin labaw 30 ka tuig.
Han 802 AD, hi Jayavarman II nagdeklara han iya kalugaringon nga hadì, nga gin-usá an mga mag-away nga mga Khmer nga prinsipe han Chenla ha ilarom han ngaran nga "Kambuja".[9] Iní an katikangan han Imperyo Khmer nga nagmalinamposon hin gahom hin labaw 600 ka tuig, nga nagdangat han mga sumurunod nga hadi nga mag dumara ngan maghatag hin impluwensya han dako nga bahin han Timugan nga Asya ngan makakuha hin dako nga gahom ngan karikohan. An gin-Indyanisar nga ginhadi-an nagtukod hin mga dagko nga mga templo upod hiní an Angkor Wat, nga yanâ World Heritage Site, ngan nagpadalî han pagpahilawig han Hinduismo anay, sunod han Buddhismo ha dako nga bahin han Timugan nga Asya. Katapos han paglupig han Angkor nga nabuhat han Ayutthaya han ika-15 nga gatostuig, gindumara in gingamyan ngan naluya nga Camboya nga vassal nga estado han mga silingan nga nasod. Han 1863 an Camboya nagin protektorado han Fransya nga nagdoble han kadako han nasod ha pagkabalik han amihan ngan katundan tikang ha Thailand.
Nakakuhâ hin paglugaríng an Camboya han 1953. An Gera ha Vietnam inmabot ngadto han nasod han ginbombahan han Estados Unidos an Camboya didâ han 1969 kutub 1973. Sunod han Camboyano nga golpe han 1970, an napaiwas-ha-poder nga hadì naghatag han iya suporta han iya mga kasanhi nga kaaway, an Khmer Rouge. Ginmawas an Khmer Rouge nga dako nga gahom, ngan nakuha nira an Phnom Penh han 1975 ngan ha urhe ginbuhat nira an Genocidio ha Camboya tikang 1975 tubtub 1979, nga diin ginpatalsik hirá tikang ha poder han Vietnam ngan han gin-ugopan-han-Vietnames nga Kanan Katawhan Republika han Kampuchea didâ han Camboyano-Vietnames nga Gera (1979–91).
Sunod han 1991 nga mga Kasabotan hin Kamurayaw ha Paris, gindumara hin madalî anay an Camboya in Nasyones Unidas nga misyon (1992–93). Binmiya an UN katapos hin pagbuhat hin mga pinili-ay nga diin 90 ka porsyento han mga rehistrado nga botante nanbotos. An 1997 nga golpe de estado nagbutang hin gahom dida ha kamot han Primer Ministro nga hi Hun Sen ngan han Partido han Katawhan han Camboya, nga nagpapabilin ha poder hadton 2017[update].
Damo it aratubangon han nasod. Upod han mga importante nga mga padayag an masurong nga pagkakablas,[10] masurong nga pangurakot,[11] kakulangan hin mga kagawasan ha politika,[12] hamubo nga pagpadukwag han katawhan,[13] ngan in hataas nga ihap hin kagutom.[14][15][16] Gin-asoy an Cambodia han Southeast Asian Director han Human Rights Watch nga hi David Roberts, nga "madaparap nga komunista nga gawasnon-nga-merkado nga estado nga mayda maitatanding nga autoritaryano nga koalisyon nga nagdudumara hin bagabaga lâ nga demokrasya."[lower-alpha 1][17]
Samtang an per capita income nagpapabilin nga hamubo kun igtanding han kadam'an nga mga hagrani nga mga kanasoran, an Camboya mayda han usá han mga gimalaksihi nga natubo nga mga ekonomiya ha Asya nga an promedyo han pagtubo mga 6 ka porsyento han naglabay nga dekada. It pag-uma nagpapabilin nga amo an dominante nga sektor ha ekonomiya nga mayda makusog nga pagtubo ha mga tela, konstruksyon, mga panapton, ngan turismo nga nagdangat hin tikadamo nga investment tikang ha langyaw ngan internasyonal nga komersyo.[18] Hamubo an ihap han Camboya dida hin panuigon nga index (2015) ha pagranggo han pagdumara ha balaod hin 102 ka nasod, nga an ranggo ika-99 ha tanan ngan gimarauti ha rehiyon.[19]
Gin-aatubang gihapon han Camboya an pagkadaot han kalibungan nga tiarabot nga problema. An pinaka grabe nga buruhaton hini nga larangan amo an pagkawara han kagurangan han nasod, nga naglalakip gihapon hin mga nasodnon nga parke ngan mga santuaryo hin mga mananap. Ha pagsubay an pagkadaot han kalibungan ha Camboya naglalakip hin mga damo nga dirudilain nga mga ginbuhat, upod an ilegal nga pamulod hin kakahoyan, mga pamatay hin mga ginkakataragman nga mga endemiko nga mga espesiye, ngan pagkadaot hin mga importante nga habitat hin mananap tikang hin mga dagko nga mga proyekto hin konstruksyon ngan mga negosyo ha pag-uma. An napadaot nga mga buruhaton naglalakip han lokal nga kamolupyohan, an mga Camboyano nga mga negosyo ngan mga namumuno ha gobyerno, pati gihapon an mga taga langyaw nga sindikato hin krimen ngan mga transnasyonal nga mga korporasyon tikang han tanan nga dapit han kalibutan.
NgaranIgliwat
An ngaran nga "Kahadi-an" o "Ginhadi-an han Camboya" o "Ginhadi-an han Cambodia" amo an opisyal nga ngaran han nasod. Ha Ininggles "Kingdom of Cambodia" ngan ha Kinatsila "Reino de Camboya". An Ininggles nga "Cambodia" ngan an Kinatsila nga "Camboya" tikang han Frinanses nga "Cambodge", nga amo an Frinanses nga pagsurat han Khmer nga Kampuchea. An Kampuchea amo an ginpahalipot nga alternatibo han opisyal nga ngaran han nasod ha Khmer, Preah Reacheanachak Kampuchea (Khmer: ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា). An Khmer nga endonimo nga Kampuchea ginkuha tikang han Sanskrit nga ngaran Kambojadeśa (कम्बोजदेश), nga nahimo tikang han देश, desa ("tuna han" o "nasod han") ngan कम्बोज, Kambojas, nga nagpapaaliday han mga mito han pagtukod han syahan nga kahadto nga ginhadi-an nga Khmer.[20]
Ha diri pormal, an mga Camboyano natawag hit ira nasod nga Srok Khmer (Khmer nga pagluwás: [srok kʰmae]), nga buot sidngong "Tuna ni Khmer", o kundi man an puropormal nga Prateh Kampuchea (ប្រទេសកម្ពុជា), nga ha literal "Nasod han Kampuchea". An ngaran nga "Camboya" o "Cambodia" gin-gagamit hin agsob ha Katundan nga kalibotan samtang an "Kampuchea" masurong gamiton ha Sidlangan.[21][22][23]
Mga lalawigan nga syudad ha CambodiaIgliwat
Mga tigamanIgliwat
- ↑ An orihinal nga darahonon ha Ininggles: "vaguely communist free-market state with a relatively authoritarian coalition ruling over a superficial democracy."
Mga kasariganIgliwat
- ↑ Cambodia Archived 2010-12-29 at the Wayback Machine.. CIA World FactBook.
- ↑ "World Population Prospects: The 2017 Revision". ESA.UN.org (custom data acquired via website). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Ginkuhà 10 Septyembre 2017.
- ↑ Cambodian National Institute of Statistics, ginkuhà 6 Hunyo 2012.
- ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 "Cambodia". International Monetary Fund.
- ↑ "GINI Index". Gini Index. World Bank. Ginkuhà 29 Agosto 2015.
- ↑ "2016 Human Development Report" (PDF). United Nations. Ginkuhà 21 March 2017.
- ↑ "Cambodia". Dictionary.reference.com. Ginkuhà 16 Marso 2013.
- ↑ "Cambodia to celebrate day for indigenous people near Angkor Wat". News.xinhuanet.com. Ginhipos tikang han orihinal han 25 Agosto 2013. Ginkuhà 15 Marso 2013. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)
- ↑ Chandler, David P. (1992) History of Cambodia. Boulder, CO: Westview Press, ISBN 0813335116.
- ↑ "Consumerism booms as Cambodia embraces once-forbidden capitalism". Reuters (ha Ininggles). Ginhipos tikang han orihinal han 2014-10-01. Ginkuhà 28 Oktubre 2014.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ "2013 Freedom House". Freedom House (ha Ininggles). 2013. Ginhipos tikang han orihinal han 2013-04-07. Ginkuhà 6 Abril 2014.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ "2013 Corruption Perceptions Index". Transparency International (ha Ininggles). 2013. Ginhipos tikang han orihinal han 2013-12-03. Ginkuhà 6 Abril 2014.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ "The 2013 Human Development Report – "The Rise of the South: Human Progress in a Diverse World"" (ha Ininggles). HDRO (Human Development Report Office) United Nations Development Programme. pp. 144–147. Ginhipos tikang han orihinal han 2018-12-26. Ginkuhà 2 Marso 2013.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ Welthungerhilfe, IFPRI, and Concern Worldwide: 2013 Global Hunger Index – The challenge of hunger: Building Resilience to Achieve Food and Nutrition Security. Bonn, Washington D. C., Dublin. Oktubre 2013.
- ↑ "Cambodia's opposition leader says Australian asylum seeker deal will fund corruption" (ha Ininggles). Ginkuhà 28 Oktubre 2014.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ Chueyprasit, Orapa; Naasiri, Chaite (27 Marso 2014). "Thailand ranks 2nd in ASEAN for the best quality of life". National News Bureau of Thailand. Archived from the original on 28 Marso 2014. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)CS1 maint: BOT: original-url status unknown (link)
- ↑ David Roberts (29 April 2016). Political Transition in Cambodia 1991-99: Power, Elitism and Democracy. Taylor & Francis. ISBN 978-1-136-85054-7. https://books.google.com/books?id=SnYWDAAAQBAJ&pg=PR9&lpg=PR9&focus=viewport&vq=%22vaguely+communist%22&dq=roberts+2001+%22Political+Transition+in+Cambodia%22. (section XI, "Recreating Elite Stability, July 1997 to July 1998")
- ↑ Cambodia to outgrow LDC status by 2020 | Business | The Phnom Penh Post – Cambodia's Newspaper of Record Archived 2011-05-21 at the Wayback Machine.. The Phnom Penh Post (18 Mayo 2011). Ginkuhà han 20 Hunyo 2011.
- ↑ Cuddy, Alice (2 June 2015). "Rule of law rank near bottom". Phnom Penh Post. Ginkuhà 7 Pebrero 2016.
The World Justice Project's Rule of Law Index, which is based on surveys with ordinary people and in-country experts, ranks countries based on eight key indicators including constraints on government powers, an absence of corruption, and regulatory enforcement...In every factor measured, Cambodia scored the worst in the East Asia and Pacific region, where other ranked nations include Myanmar, Vietnam and Mongolia....[w]here the rule of law is weak, medicines fail to reach health facilities, criminal violence goes unchecked, laws are applied unequally across societies, and foreign investments are held back. [An Rule of Law Index han World Justice Project, nga nahibase ha mga survey ha mga sahid nga katawhan ngan mga experto ha sakob-han-nasod, nagraranggo hin mga nasod hin walo nga mga prinsipal nga tigaman upod in mga pagpugong ha mga gahom han gobyerno, an pagkawaray hin pangurakot, ngan pag-implementa hin mga regla...Ha tanan nga mga faktor nga ginsukol, gimarauti an ihap han Camboya ha Sinirangan nga Asya ngan han Pasipiko nga rehiyon, nga diin an iba nga mga ginranggo nga mga nasod upod an Myanmar, Vietnam ngan Mongolia...nga diin an pagdumara ha balaod maluya, diri nakakaabot an mga medisina ha mga lugar hin salud, diri napupugngan an violensya hin krimen, diri patas an pag-aplikar hin mga balaod ha mga katiringban, ngan ginpupugngan an mga investment tikang ha langyaw.
- ↑ Chad, Raymond (1 Abril 2005). "Regional Geographic Influence on Two Khmer Polities". Salve Regina University, Faculty and Staff: Articles and Papers: 137. Ginkuhà 1 Nobyembre 2015.
- ↑ "kampuchea. (n.d.). Collins English Dictionary – Complete & Unabridged 10th Edition" (ha Ininggles). Dictionary.com. Ginkuhà 31 Oktubre 2015.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ "Cambodia" (ha Ininggles). Google Books. Ginkuhà 31 Oktubre 2015.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ ""On some Cambodian Words," Thai-Yunnan Project Newsletter No. 20., Department of Anthropology, Research School of Pacific Studies Australian National University by Serge Thion" (ha Ininggles). Nectec. Ginkuhà 31 Oktubre 2015.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ Cahoon, Ben. "Cambodia". www.worldstatesmen.org. Ginkuhà 18 Agosto 2017.
- ↑ "3 Unlikely Cambodian Allies Map War on Vietnam". The New York Times (ha Ininggles). 9 Hulyo 1982. Ginkuhà 18 Agosto 2017.CS1 maint: unrecognized language (link)


text:
Kontinente
An kontinente amo an usa ha pipira nga haglu-ag nga katunaan han Kalibutan. Nakikilala an tagsa-tagsa hini, diri tungod han biskan ano nga basehan, kun diri, an pagkarawat han kadam-an. Pito ka rehiyon an agsob nga igkilala. Tikang han pinakadako ngadto ha pinakaguti, amo ini an Asya, Africa, North America, South America, Antarctica, Europa, and Australya.
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- "What are continents?" YouTube video by CGPGrey
- An Wikimedia Commons mayda media nga nahahanungod han: Continents


text:
Talaba
Talaba, mga hayop na myembro san bivalve mollusca na mahihiagian sa dagat og sa mga brackish habitats. Ginkakaon an talaba mapahilaw o luto. May'ada mga kalse sin talaba naginpapatubo para san ira perlas sugad san pearl oyster.
mga klase[igliwat | Igliwat an wikitext]
An mga talaba amo an myembro san pamilya Ostreidae. Ini an mga ginkakaon na talaba na sakob naman san genera na Ostrea, Crassostrea, Ostreola, ngan Saccostrea.
An Pearl oyster diri tunay na talaba, myembro an pearl oyster san lain na pamilya, an Pteriidae.


text:
Deng Xiaoping
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Deng Xiaoping (ha ginyano nga Inintsek: 邓小平; tradisyonal nga Inintsek: 鄧小平; pinyin: Dèng Xiǎopíng; Wade-Giles: Teng Hsiao-p'ing; Agosto 22, 1904 – Pebrero 19, 1997) usa nga prominente nga Intsek nga politiko and paragreporma, ngan namuno han Partido Komunista han Tsina (CCP). Waray hi Deng magkapot hin puwesto komo mangulo hin estado o mangulo hin gobyerno, pero hiya an nagsirbe nga de facto nga namuno han Republika han Katawhan han Tsina tikang han 1978 tubtob han syahan nga bahin han dekada han mga 1990. Hiya an nagpanguna han "Sosyalismo nga mayda Inintsek nga kinaiya" ngan Intsek nga reporma ekonomika, nga kilalado gihapon nga "sosyalista nga market nga ekonomiya", ngan iya ginbuklad an Tsina ngadto han komersyo han kalibotan o global market.


text:
Tabuelan
An Tabuelan usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 19,373 nga tawo ha 4,153 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Tabuelan ginbahin ngadto hin napulo kag duha (12) nga baranggay.
- Bongon
- Kanlim-ao
- Kanluhangon
- Kantubaon
- Dalid
- Mabunao
- Maravilla
- Olivo
- Poblacion
- Tabunok
- Tigbawan
- Villahermosa
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Busuanga
An Busuanga usa nga bungto ha lalawigan han Palawan ha Pilipinas. An teritoryo han Busuanga naglalakip han katundan nga ika-tulo nga bahin han Isla han Busuanga, nga kaupod han Calamian nga Grupo hin mga Isla nga nahamutangan ha butnga han Mindoro ngan han Palawan. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 16,287 nga tawo ha 3,047 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Busuanga ginbahin ngadto hin napulo kag lima (15) nga mga baranggay.
- Bugtong
- Bulwang
- Cheey
- Concepcion
- Maglalambay
- New Busuanga (Pob.)
- Old Busuanga
- Panlaytan
- Sagrada
- Salvacion
- San Isidro
- San Rafael
- Santo Niño
- Burabod
- Halsey
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
TACLOBAN CITY – Umulpot na yana nga adlaw ha Guiuan Eastern Samar an Juan Sebastian Elcano training ship han Spanish navy para ha reenactment hini ha mga gin-agian ha ekspedisyon nga ginpangunahan ni Ferdinand Magellan.
Ini in kasumpay ha selebrasyon han ika-500 katuig han first circumnavigation ha kalibutan ngan sugadman an quincentennial celebration han Kristyanismo ha Pilipinas.
Sumala kan Mayor Analiz-Gonzalez Kwan han Guiuan, Eastern Samar, magpapabilin an mao nga tall ship nga nakaduong ha Guiuan port terminal ha sakob hin pira kaadlaw san-o nga kumadto ha Limasawa island tungod nga ginbabaybay han mao nga barko an mga gin-agian nira Magellan ha naging ekspedisyon hini, 500 katuig na an nakakalabay.
Dire naman tutugutan nga makasaka o makasakob ha barko an mga katawhan ngan dire gihapon malusad an mga crews ngan opisyal nga ada ha sakob han barko kumo paghihirot kontra COVID-19.
Samtang, padayon naman an mga gindudumara nga aktibidad ha Guiuan kasumpay la gihapon ha selebrasyon kun diin presente an pira nga mga delegado ngan bisita kalakip na an Ambassador of Spain to the Philippines nga hi Jorge Moragas Sanchez.
Ha naging mensahe hini kakulop ha Launching han Guiuan Museum Design ngan exhibit, ginbalikan ni Ambassador Sanchez an nahitabo han nakalabay nga 500 katuig kun diin gintawag hini nga “fruitful touch” an pinakasyahan nga Philippine-Spanish contact nga nahitabo mismo ha Homonhon ha Guiuan, Eastern Samar.
Police Station
09173498833
Fire Station
09269921534
09469382458


text:
Bagyo Yolanda
An Bagyo Yolanda (internasyunal nga ngaran: Bagyo Haiyan) usa nga bagyo nga inmagi ha Kabisay-an ngan butnga nga dapit han Pilipinas han Nobyembre 2013. Usa ini han gimakusogi nga mga bagyo nga naitala ha kalibutan.
Mga pag-andamIgliwat
PilipinasIgliwat
Ginbutang han mga opisyal hin mga pulis ha Bicol nga Rehiyon ugsa han bagyo.[1] Ha mga lalawigan han Samar ngan Leyte, ginsuspendir an mga klase ngan an mga nangungukoy ha mga lugar nga bangin magbaha o landslide ginpa-evacuate.[2] In pira han mga maiigo-han-bagyo naapektohan han nahauna nga linog ha Bohol.[3] Naghangyo an Mangulo han Pilipinas han militar nga pag-andam hin mga idro ngan helikopter ngadto han rehiyon nga maapektohan.[4] Tungod kay madagmit an dalagan han Bagyo Yolanda, nagpagawas an PAGASA hin mga notisya hin dirudilain nga mga level ha mga 60 han mga 80 nga mga lalawigan, upod an pamunuan nga Metro Manila. [5]
Pag-igoIgliwat
Ha Syudad han Surigao, mga 281.9 mm (11.10 in) hin pag-uran naitalaan, nga an kadam-an hin naguran hin mga ubos hin 12 ka oras.[6]
Syahan nga inmigô an Yolanda ha Guiuan, Eastern Samar ha 4:45 am (lokal nga oras)/2045 (UTC) nga may kakusgon hin hangin nga 196 ka milyas kada oras (315 km/h), ngan an bagyo amo an gimakusugi nga bagyo nga inmigo han kalibutan.[7][8] Naitalaan gihapon han PAGASA nga an Yolanda inmigô han Kabisay-an hin maka-unom ka beses.[9] Hadton 9 Nobyembre 2013[update] tulo nga mga patay nakonpirma han National Disaster Risk Reduction Management Council (NDRRMC) ngan pito nga mga nasamaran. Mga pagsaka han bagyo naitalaan gihapon hin damo nga mga lugar. Ha mga purô han Leyte ngan Samar, naitalaan han PAGASA in 5-6 ka metro (15-19 ka pye) nga mga balod.[10]
Narumpag an terminal han luparan han Tacloban hin pagsaka han bagyo kutob han ikaduha ka handana. An pagsaka han bagyo ginbanabana nga 5.2 ka metro (17 ka pye) [11] upod hin mga balod nga kutob 15 ka metro (45 ka pye). Mga syahan nga banabana inin mga labaw hin 1000 ka tawo namatay ha Tacloban. Mayda mga kahadlok labi na ha sidlangan nga dapit han Tacloban nga duro gud hin naapektohan. Ha katundan nga dapit han Samar diri gud duro an pagsaka han bagyo.[kinahanglan hin ginkuhaan] Mayda dako nga nagkarun-og tungod han pagsaka han bagyo, nga diin damo nga mga building nagkabungkag.[12]
Tinmabok an bagyo han Kabisay-an hin haros usa ka adlaw, ngan nagdangat ini hin damo nga mga pagbaha. Ha Sugbo ngan Iloilo, nga naigo hin linog hadton duha ka semana nga nauna, nagkabungkag an mga syudad. [13] Han aga han Nobyembre 8, nakapasamwak an mga estasyon han medya hin live an nabungkag han Yolanda. Kundi, ugsa han kulop, an tanan nga mga komunikasyon ha Kabisay-an nagka uutod.. Ginkuri-an hin pagkomunikar an Presidential Communications Department ni Mangulo Noynoy kan Maghirilom han Interyor nga Gobyerno Lokal nga hi Mar Roxas ngan han Maghirilom han Depensa nga hi Voltaire Gazmin ha Iloilo hin pagplano hin pagbulig. [14] Mga damo nga pagkautod hin koryente, mga landslide nga mga pagbaha ginpahayag gihapon. An mga dagko nga karsada nabalandrahan hin mga kakahoyan ngan diri maagian. 453 ka domestiko ngan panglangyaw nga mgapaglarga ginkansela. In pira nga mga luparan ginsira hadton Nobyembre 8 ngan 9. Naapiktohan an mga ferry. An mga pagbulig ngan pagreskatar nga mga panggios nagtikang han Nobyembre 9, pero mayda mga lugar nga mga isolated ngan waray komunikasyon tungod hin dako nga pagkabungkag. [15]
Mga kasariganIgliwat
- ↑ Ellalyn B. De Vera and Aaron B. Recuenco (Nobyembre 6, 2013). "Super Typhoon 'Yolanda' may hit Visayas Friday". Manila Bulletin. Ginkuhà November 7, 2013.
- ↑ FR Jimenez (Nobyembre 7, 2013). "PNoy, nagbabala sa seryosong peligrong dala ng 'super typhoon' na si 'Yolanda'". GMA News. Ginkuhà Nobyembre 7, 2013.
- ↑ Joey Gabieta, Jani Arnaiz, Nestor Burgos, Doris Bongcac, Carla Gomez, Carmel Loise Matus and Jhunnex Napallacan (Nobyembre 7, 2013). "Evacuation centers, rescue plans set in Visayas for supertyphoon Yolanda". Inquirer. Ginkuhà Nobyembre 7, 2013.CS1 maint: multiple names: authors list (link)
- ↑ Kristine Angeli Sabillo (Nobyembre 7, 2013). "Aquino: PH ready to face supertyphoon 'Yolanda'". Inquirer. Ginkuhà Nobyembre 7, 2013.
- ↑ ANC (November 7, 2013). "'Yolanda' accelerates, signal number 4 up over parts of E. Visayas". ANC and Yahoo. Ginhipos tikang han orihinal han February 8, 2015. Ginkuhà Nobyembre 7, 2013.
- ↑ Eric Leister (Nobyembre 9, 2013). "Official: Super Typhoon Death Toll Could Reach 1,200". AccuWeather. Ginhipos tikang han orihinal han 2013-11-07. Ginkuhà Nobyembre 9, 2013.
- ↑ Mullen, Jethro (8 Nobyembre 2013). "Super Typhoon Haiyan, one of strongest storms ever, hits central Philippines". CNN. Ginkuhà 8 Nobyembre 2013.
- ↑ Williams, Rob (8 November 2013). "Typhoon Haiyan: Most powerful storm to ever hit land batters Philippines with 200mph winds". The Independent. Ginkuhà 8 November 2013.
- ↑ Brian K. Sullivan, Cecilia Yap & Joel Guinto (Nobyembre 8, 2013). "Super Typhoon Haiyan Slams Philippines With Category-5 Power". Bloomberg. Ginkuhà Nobyembre 8, 2013.
- ↑ Our Foreign Staff (Nobyembre 8, 2013). "Super Typhoon Haiyan smashes in to Philippines". Telegraph. Ginhipos tikang han orihinal han 2020-07-25. Ginkuhà Nobyembre 8, 2013.
- ↑ "Super Typhoon Haiyan, one of the strongest storms ever seen, hit the Philippines with record force".
- ↑ "Typhoon Haiyan: Hundreds feared dead in Philippines".
- ↑ Mark Tran (Nobyembre 8, 2013). "Philippines rescue services brace for devastation of typhoon Haiyan". The Guardian. Ginkuhà Nobyembre 9, 2013.
- ↑ Frances Mangosing (Nobyembre 8, 2013). "Manila loses contact with Roxas, Gazmin in Leyte". Inquirer. Ginkuhà Nobyembre 9, 2013.
- ↑ Staffs (November 8, 2013). "Super typhoon Haiyan shuts airports, flights cancelled across Philippines". News Australia. Ginhipos tikang han orihinal han November 8, 2013. Ginkuhà November 9, 2013.


text:
Sangkalibutan Nga Pag-Asoy Bahin Han Kanan Tawo Mga Katungod
Pasiuna
Tungod han pagkilal-a nga an tiunay nga dignidad ug katpong ngan diri-maiwasan nga mga katungod hadton mga kaapihan kanan tawo pamilya amo an pinatatamakan han katalwasan, hustisya kalinawan han kalibutan;
Tungod han pagpasibaya ug pagbiay-biaya han kanan mga tawo katungod nga nahingadto hin mga magpakarima-dima nga mga buhat ug nakapahangit han katawhan, ug dumangat han pag-abot hin bag-o nga panahaon diin an mga katawhan magpapahimulos han ira katadungan pagyakan ug pagtuo hin waray ikahahadlok ug an katalwas tikang hin mga kabaraka ug pahingulang iginsaysay nga amo an pinakahitaas nga hingyap han mga molupyo;
Tungod nga kinahanglan gud, agud an tawo diri mapiritan paggapil, ha iya katapusan nga paningkamot, pag-ato pagraugdauga ha iya, igan an mga katadungan han tawo panalipdan gud ha balaud;
Tungod nga kinahanglanon gud an pagpaudway han nagtutubo nga pagkasarangkay han mga nasud;
Tungod kay an mga katawhan han un nagotco pagtangdo han ira tuluohan bahin han kanan tawo panguna nga mga katungod, sugad man han iya pagkatawo ug dignidad, an pareho nga mga katadungan han lalake ug babaye, ug naguuungara hin mauro-upay nga kinabuhi ubos han katalwasan;
Tungod nga an mga kaapi han hini nga kapunungan, nagsaad man han ira pag-urusa paningkamot kaupod han UN, pagpasamwak agud respetohan hin mahugot an kanan tawo panguna nga mga katungod;
Tungod nga an paggisinabtanay hini nga mga katungod importante gud kaupay basi matuman ini nga panaad;
Sanglit, an ASSEMBLEYA HENERAL nag-aasoy hin pagsering;
KANAN KALIBUTAN DEKLARASYON BAHIN HAN KANAN TAWO MGA KATUNGOD
Nga an ngatanan nga mga nasud ug katawhan magkakau-urusa agud matuman ini nga panuyo, nga diin kada tagsa-tagsa nga kaapihan katilingban, magtatalinguha pagtutdo basi dumukwag ini nga mga katungod, pinaagi hin mga mapinulsanon nga mga buhat, ha nasyonal ug internasyonal nga mga kalibungan, nga ini kilal-on ngan tumanon hadton mga katawhan nga ira nasasakupan.
Artikulo 1
Nga an ngatanan nga mga tawo, nahimugso talwas ug katpong ha ira dignidad ug katdungan. Hira natawo dinhi ha tuna mayda konsensya ug isip ug kaangayan gud la nga an ira pagtagad ha tagsatagsa sugad hin magburugto.
Artikulo 2
Nga kada osa may-ada katadungan ngada hini nga mga katungod ug mga katalwasan nga nahiaasoy dida hini nga Deklarasyon ha waray bale han iya kolor ha panit, yinaknan, tuluohan, mababaye man o lalake, kori amo man an iya isip-politikal, an iya gintikangan nga nasud, an iya mga bahandi, kon ano hiya o ano pa dida nga mga suklanan.
Labut hini, an pagtagad diri hihimuon pinaagi han politikal, tuna o tindog pagkalibutan han nasud, o kon taga diin ito nga tawo, o sino kon ito nga nasyon independiente, may tag-mangno, o may kakulangan han ira pangobyerno.
Artikulo 3
An kada tagsa may katadungan ngada ha kinabuhi, ngada ha katalwasan ug hin kinabuhi nga waray kahadlokan.
Artikulo 4
Waray hin-o man nga magigin uripon. An paguripon ug an pamaligya o pagpalit hin mga uripon ha bisan ano nga paagi igindidiri gud.
Artikulo 5
Waray tawo nga igpapailarum hin pagpakuri-i o hin diri tinawo o sobra hin kamaka-aalo riga pagkastiguha.
Artikulo 6
An kada tagsa may katadungan kilal-on nga usa nga tawo, ha stubangan han balaud, bisan biin hiya makadto.
Artikulo 7
Papreho an tawo ha stuban-gan han belaud ug an bisan hin-o mahihimo pangaro han bulig ug pananlipud han balaud. An usa ka fawo nga gin-iiba o nakakasering nga gintutuyo hiya pag-ibaha makakahimo peghangyo han bulig han balaud.
Artikulo 8
Pinaagi han mga nasyonal nga mga buhatan, an kada usa may katadungan pamiling hin hingpit nga katalwasan ngadto hin mga pagsupak han iya mga katadungan pamiling hin hingpit nga katalwasan ngadto hin mga pagsupan ha iya mga katadungan nga hatag ha iya han batakan balaud.
Artikulo 9
Iguin didiri an waray ha rason nga pagdakop, pagpreso ug pagpagawas han nasud.
Artikulo 10
Dida han pagturotimbang han iya mga katadungan ug mga obligasyon, ug mga kiha kriminal kontra ha iya, an kada usa may katadungan ngadto hin waray trampa ug ha publiko nga pamati han iya kaso pinaagi hin independyente ug waray inu-ugupan nga buhatan.
Artikulo 11
1. In himo-an nga nakasala may katadungan nga diri sidngon nga salaan tubtob nga diri pa hiya naproybahan nga salaan dida hin ha publiko nga pamati diin hiya gintagan han nga tanan nga mga habulig para han iya depensa.
2. Diri pagsasalaon in usa mahitungod hin sala o binuhatan o waray buhata, nga dire pasinisering nga sala ubos in nasyonal o internasyonal nga balaud, badton panahon han pagbuhata hito. Sugad man liwat, diri mahihimo ipatong in maburobug-at nga patok kay nga pena han buhatan into nga sala.
Artikulo 12
Waray hin-o man nga igpapailarum nga diri nahalulugar nga paghimasok ha pamilya, panimalay, han pribado nga kalugaringon, ha mga sinurat o paghugaw han iya ngaran o honor. An kada usa may katadungan pagpanalipdi han balaud supak hini nga mga pagsamuk-samok o pagtamaya.
Artikulo 13
1. Ha sakob han iya nasud nga ginpupuy-an, an kada usa may katadungan hin paglakat-lakat kon pagpuyo hain man hiya maruyag;
2. An kada usa may katadungan pagbaya han iya nasud, upod an iya kalugaringon ug pagbalik ngada hito.
Artikulo 14
1. An kada usa may katadungan pangaro hin panalipod kontra hin pagraugdauga tikang ha iba nga nasud;
2. Ini nga katadungan diri mahihimo igrason dumata hin mga pagkiha gumikan hin mga krimen nga diripolitikali o mga buhat dupak hari mga prinsipyo ug mga panuyo han UN.
Artikulo 15
1. An kada usa may katadungan ngada han iya nasyonalidad;
2. In usa nga tawo diri mahihimo kahukasan han iya paggka nasudnon hin waray ha rason ug waray liwat maka-agpugong ha iya pagbalhin han iya pagka nasudnon.
Artikulo 16
1. An mga lalake o babaye nga aada na ha igo nga panuigon an may katadungan ag-awawa ngan magka-ada hin familya ha waray bale han iya kolor ha panit, nasyonalidad o tuluohan. Hira an mayada purupareho nga mga katadungan mahi-unong ha pag-awawa, samtang nga mag-asawa ngan han pagpawaray bale hito nga ira pag-asawa;
2. An kasal an pagbobohaton la ha talwas ug tim-os nga pag-ayon han mga pagkakasion;
3. An familya an unob ngan panguna nga hupo han katilingban ngan may katadungan nga panalipdan han katilingban ngan han gobyerno.
Artikulo 17
1. An kada usa may katadungan pagtag-iya hin bagay ha iya kalugarinhon o kaupod an iba;
2. Waray hin-o man nga tawo nga kukuhaan han iya pag-tagiya hin waray-ha-rason.
Artikulo 18
An kada usa may katadungan hin ha iya pag-isip, konsensya ug relihiyon; kaupod hin an katadungan pagbalhin han iya relihiyon, pagtuo ug katal-wasan, mahiya la nga usa o kaupod in iba, ha publiko o pribado agud igpasamwak an iya tuluohan ha pagtutdo, paghalad o pagsingba.
Artikulo 19
An kada tagsa may katadungan pag-isip o pagsaysay; ini nga katadungan naglalakip han iya pagpasamwak han iya mga opinyon nga diri pagsasamukon sugad man pagpamiling, pagkara-wat ug paghatag hin mga impormasyon o mga ideya pinaagi ha media hin waray pinili.
Artikulo 20
1. An kada tagsa may katadungan hin mamingawon nga pagtitirok ug paguurosa;
2. Diri mapipirit in usa ka tawo pagpiriton pagbulig hin usa nga kapunungan.
Artikulo 21
1. An kada tagsa may katadungan pag-api dida han pan-gobyernohan, ha directa o pinaagi han mga pinili nga mga tumindog;
2. An kada usa may katadungan kumarawat han mga serbisyo publiko ha iya nasud;
3. An ungara han mga tawo amo an pinatatamakan han gahum han gobyerno; Ini tutumanon pinaagi hin tunay ug pinanahon nga pinilay bubuhaton hin sekreto nga butosay o puropareho nga paagi hin panmutos.
Artikulo 22
Kada usa, tungod han hiya kaapi han katilingban, may katadungan han iya seguridad nga sosyal, tubtob han kaya han nasyonal ug internasyonal nga pagkaurosa subay han mga organisasyon ug mga bahandi han kada gobyerno, mga katadungan nga sosyal, kultural ug sosyal nga dir-gud-maiiwasan dida han talwas nga pagtubo han iya pagatawo.
Artikulo 23
1. An kada tagsa may katadungan pagtrabaho, pagpili hin trabahu-an ngadto hin mga-makatawo-nga-kahimtang-hin panarabahuan ug panalipdi hin kawaray trabaho;
2. An tagsa-tagsa, may katadungan ngada hin eksakto nga suho para hin eksakto nga trabaho; hin diri hiya pag-iibahan;
3. An hin-o man nga natrabaho may katadungan kumarawat hin eksakto ug may-bintaha nga bayad, agud magseguro para ha iya ug han iya pamilya hin kinabuhi kaangayan hin tawo, ngan kon kinahanglan madudugangan pa hin iba nga mga paagi hin sosyal nga mga panalipud;
4. An kada tagsa may katadungan pagtindog o pagbulig hin mga unyon agud maproteheran an iya mga intereses.
Artikulo 24
An kada tagsa may katadungan hin pagpahuway ug pagpahalibway, kaupod in pagtakon han iya mga oras hin pagtrabaho ug ha mga panahon nga adlaw nga mga lu-an nga binaydan.
Artikulo 25
1. An kada tagsa may katadungan ngada hin igo ug kaangayan nga panginabuhi para ha iya kalugaringon ug han kanan iya pamilya panlawas, sugad man han pamanapton, balay, urokyan ug mga pagataman nga sosyal ngan medical, ug katadungan ngada hin kaseguro ha panahon hin paghi-iwas han trabaho, kasakit, kabaldado, ka balo kalagas o kawar-ayan o ano la nga remalaso;
2. An pagin iroy ug pagin bata nahipapailarum hin espesyal nga pagtimangno. An ngatanan nga mga bata, natawo sakub o gawas ha kasal, nahasisirong gihapon hini nga sosyal nga panalipud.
Artikulo 26
1. An kada tagsa mayda katadungan ngada hin edukasyon. An edukasyon amo in libre, por los menos, ha elementarya ug ha syahan nga mga balitang. An edukasyon ha elementarya kinahanglan piriton gud. An pag-aram han teknolohiya ug profesyonal nga edukasyon abyerto para han ngatanan ug man an huro-hitaas nga pag-aradman maarabut hin usa sugad han iya maakos;
2. An panuyo han edukasyon amo an bug-os nga pagtubo han kanan tawo personalidad ug an pagpabaskug han pagrespeto han kanan stawo mga katungod ngan han mga unob nga mga katalwasan, lgpapadukwag an paggisi-nabtanay, paggipuro- paasensyan ug an pagsarangkay han mga nasud, mga hugpo sugad han relihoyoso ug magkadugo nga mga hugpo, ug maniningkamot nga magpabilin an kanurayaw;
3. An mga kag-anak may katungod pagpili han klase nga edukasyon para han ira mga anak.
Artikulo 27
1. An kada tagsa may katadungan pagbulig dida han mga buruhaton nga kultural han katilngban, pagpulos han mga artes ug pakigsasaro han mga siyentipiko-nga-mga-bintaha sugad man han mga iba nga kaupayan.
2. An kada tagsa mayda katadungan magpanalipud han mga bintaha tikang han mga siyentipiko nga imbento, mga sinurat o producksyon n mga aristiko nga iya.
Artikulo 28
An kada tagsa may katadungan ngada hin kahimtang nga sosyal of internasyonal diin an mga katadungan ug katal-wasa dida hin nga Deklarasyon mahihimo katuman.
Artikulo 29
1. An kada tagsa may mga turumanon ngada han katiling-ban diin aada gud la an bug-os nga pagtubo han iya pagkatawo matutuman.
2. Dida han iya pagtuman han iya mga katalwasan ug mga katadungan, an kada tagsa matataknan subay han mga aludayday han balaud, kanay tiunay nga panuyo amo la an pagpakilala ug pagparespeto han mga katadungan ug mga katawasan han iba ug pagtuman han mga kinahanglanon han moralidad, an kahimyangan han publiko ug an kaupayan ha katilingban nga demokratiko.
3. Waray hini dinhi ngamga katadungan ug mga katalwasan bubuhaton supak han mga panuyo ug mga prinsipyo han UN.
Artikulo 30
Waray hini dinhi nga Deklarasyon in intyendihon nga naghahatag ngada hin bisan ano nga Gobyerno, hugpo o tawo hin katadungan pagbuhat hin bisan ano nga makakabungkag hin ano dida nga katadungan ug katalwasan nga nailagda dinhi.


text:
Source: via/jbonifacio
Catbalogan City - Gin kompirmar ni Calbayog City DILG Officer Gretchen Mae Corrales nga pormal na nga nag pasa han ira resignation letter hira San Policarpo Brgy Chairwoman Marcelina Aquino ngan han usa nga SK Chairman ha ira buhatan.
Sumala kan Corrales personal an rason ni Aquino han iya pag resign ka kapitan han barangay ngan ini natapos hadton Mayo 30, 2022 ngan lumingkod yana ka Brgy Kapitan han San Policarpo an First Kagawad nga hi Raul Nacorda, samtang, an SK Chairman naman in makuha han Licensure Exam for Teachers.
Kasumpay hini gin kompirmar liwat ni Corrales an pag resign nira Calbayog Councilor Charlie Coñejos, Cesar Sabenecio ngan Billy Martirez ngan kutob la yana nga Hunyo 30, 2022 an ira pag serbesyo han nasabi nga posisyon.
Nabaruan nga an rason han pag resign ni Coñejos in dara hadton iya kahimtang panlawas, samtang hira Sabenecio ngan Martirez in waray pa mag hatag hin pagklaro han rason han pag bul-iw hini han ira posisyon.
An nasabi nga mga opisyales han Calbayog in na magpasa han resignation katapos gud la han natabo nga pinili-ay hadton Mayo 9, 2022.
Haluyo naman han pag bul-iw han nasabi nga mga opisyal han ira tagsa tagsa nga posisyon, gin klaro ni Corrales diri apektado an trabaho hini ha konseho dara nga may ada pa quorum ngan an mga bag o nga mga konsehales in ma lingkod na yana nga Hunyo 30, 2022.
Manunumduman, tuig 2017, pira hadton mfa brgy opisyal han cuidad ngan mga kaalyado han pinatay nga mayor, Ronaldo Aquino in nag pahayag hin pag resign ha ira tagsa tagsa nga posisyon dara hadton sunod sunod nga kaso hin pamamatay han mga gin aaligar grupo han Private Armed Groups diin target hini adton mga barangay opisyal nga kaalyado ni Aquino.
Waray man madayon an pamag resign han mga brgy opisyal han cuidad, ini in nag resulta naman hin pa mag ibakwit hini kaupod an pira nga mga residente han 23 na mga brgy han Calbayog ngan namag ukoy ha mag kalain lain na lugar han cuidad ngan mga kahagrani hini na mga bungto.
Kaudgan hadton na mag ibakwit nga mga barangay in nag titikang ha mga tay aw na mga barangay han Calbayog.
An cuidad han Calbayog in mayda 157 na mga barangay.


text:
Apendise A
A6-A Tsart: Mga Propeta Ngan mga Hadi han Juda Ngan han Israel (Bahin 1)
A6-B Tsart: Mga Propeta Ngan mga Hadi han Juda Ngan han Israel (Bahin 2)
A7-A Importante nga mga Hitabo ha Kinabuhi ni Jesus ha Tuna—Antes han Ministeryo ni Jesus
A7-B Importante nga mga Hitabo ha Kinabuhi ni Jesus ha Tuna—Tinikangan han Ministeryo ni Jesus
A7-C Importante nga mga Hitabo ha Kinabuhi ni Jesus ha Tuna—Ministeryo ni Jesus ha Galilea (Bahin 1)
A7-D Importante nga mga Hitabo ha Kinabuhi ni Jesus ha Tuna—Ministeryo ni Jesus ha Galilea (Bahin 2)
A7-E Importante nga mga Hitabo ha Kinabuhi ni Jesus ha Tuna—Ministeryo ni Jesus ha Galilea (Bahin 3)
A7-F Importante nga mga Hitabo ha Kinabuhi ni Jesus ha Tuna—Ministeryo ni Jesus ha Este han Jordan ha Urhi
A7-G Importante nga mga Hitabo ha Kinabuhi ni Jesus ha Tuna—Ultimo nga Bahin han Ministeryo ni Jesus ha Jerusalem (Bahin 1)
A7-H Importante nga mga Hitabo ha Kinabuhi ni Jesus ha Tuna—Ultimo nga Bahin han Ministeryo ni Jesus ha Jerusalem (Bahin 2)


text:
Lawas nin tawo
An lawas o hawak nin tawo (Ingles: human body) iyo an istraktura kan sarong tawo. Pigbibilog ini nin manlainlain na klase nin selula na nagmomokna nin mga tisyu asin dagos an sistema nin mga organo. Pigpapasiguro ninda an homeostasis asin pagigin marhay kan lawas nin tawo.
Pigbibilog ini nin payo, ligo, trunk (kaiba an thorak asin abaga), mga takyag asin kamot, mga piad asin bitis.
An pag-aadal kan lawas nin tawo iyo kaiba an anatomiya, pisiyolohiya, histolohiya, asin embriyolohiya. An lawas iyo anatomikong nalalalin sa mga bistong paagi. An pisiyolohiya iyo nakapokus sa mga sistema asin organo kan lawas nin tawo asin an saindang paggana. An nagkapirang mga sistema asin mekanismo iyo may interaksyon para mamantinir an homeostasis, sa ligtas na lebel nin mga substansya arug kan asukar asin oksiheno sa dugo.
An lawas iyo pig-aadalan nin mga propesyonal sa salud, pisiyolohista, anatomista, asin mga artista para matabangan sinda sa saindang trabaho.
Panluwas na takodLiwaton
- The Book of Humans (gikan sa patapos na ika-18 asin kapinunan kan ika-19 na siglo)
- Inner Body
- Anatomia 1522–1867: Anatomical Plates from the Thomas Fisher Rare Book Library


text:
Pozorrubio, Pangasinan
An Pozorrubio (an ngaran masurong nga ginsurat gihapon nga Pozzorubio) usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Pangasinan, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 58,252 ka tawo ha 11,288 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Pozorrubio ginbahin ngadto hin katloan kag upat (34) nga mga baranggay.
Trivia[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Didto ha Pozorrubio ginhimo an mga espada nga gin-gamit han mga pelikula nga Lord of the Rings, Braveheart, ngan Gladiator.[1]
Mga reperensya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Pozorrubio Online Archived 2007-02-23 at the Wayback Machine.
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Fujairah
An Fujairah (Inarabo: الفجيرة) o kundi man Syudad han Fujairah amo an pamunuan o kapital han emirato han Fujairah ha Emiratos Arabes Unidos, nahamutáng ha Gulfo han Oman (kabahin han Kalawdan Indyano).
Population[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han 2016, an syudad mayda kamolupyohan nga 97,226, usá nga dako nga ihap (43%) nga gintanding han 225,360 ha bug-os nga emirato.[1]
Komersyal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han Fujairah amo an dako nga sentro hin negosyo ngan komersyo han emirato, nga mayda hagtaas nga mga edifisyo hin opisina (e.g., Fujairah Tower) nga naglilirinya han Dalan Hamad Bin Abdulla, an prinsipal nga ruta ngadto han syudad.[2] An kahamutáng han syudad naghahatag hin direkta nga access ngadto han Kalawdan Indyano para han Emiratos Arabes Unidos, nga naglilikay han paggamit han Gulfo han Persia, nga nakinahanglan hin pag-agi pinaagi han Suláng han Hormuz. An amihanan nga dapit han atubangan-han-dagat mayda damo nga mga silindriko nga mga tanke para pagtirok hin lana.
An Gawasnon nga Zona han Fujairah nahamutáng ha amihan han syudad.[3] An Creative City usá nga media nga gawasnon nga zona dida han Sheikh Khalifa Highway ha katundan.
Mga pinambasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "United Arab Emirates: Emirates & Major Cities – Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information". citypopulation.de (ha English). 1 Hulyo 2016. Ginkuhà 31 Hulyo 2018.
- ↑ "Welcome to Fujairah City". Lonely Planet. Ginkuhà 30 Hulyo 2018.
- ↑ "Fujairah Map", www.fujairahtourism.ae, UAE: Fujairah Tourism & Antiquities Authority, 2018 Missing or empty
|url=(help)


text:
Isumat.com/7:36AM, July 29, 2020
Tikang han pagtugot nga makabalik utro an mga Locally Stranded Individuals ha aton dapit, nagtikahabubo an ihap han nakakatalwas tikang han infection han COVID-19 ha Eastern Visayas. Ini in dara gihapon han tigda nga paghitaas han mga nadadarahigan han virus.
Sobra na usa ka semana an nakalabay, sumirit ha 95 porsyento an recovery rate han rehiyon, pero han tugutan utro an pagpasulod han mga LSI, hinayhinay nga nag-alos-os an ihap han nagpapaka recover ngan yana aada nala ini ha 77 porysento.
Dida han record han DOH Regional Office, 653 an naka-recover tikang han 848 nga natapnan han makamaratay nga kagaw ha Sinirangan Bisayas. Mayda tulo nga pasyente an naka-recover kakulop (Hulyo 28). An active cases hapagkayana in 192 ngan nagpapabilin nga tulo an binawi-an han kinabuhi.
Dida hini nga mga nagkatatapnan, 582 an mga LSI, 59 an OFWs, 3 an benefeciario han Balik-Probinsya ug an iba in durot han Local/Community Transmission.
Kakulop, 27 an nahidugang nga pasyente han COVID ug ngatanan hira in mga LSI. An bungto han Paranas, Samar amo an nag-antos kakulop han gidadamu-i nga bag-o nga pasyente kay 14 an natapnan nga residente.
Lima naman an nagpositibo ha Motiong, samtang duha naman an bag-o nga pasyente ha Basey, usa ha Catbalogan ngan usa gihapon ha Sebastian.
An Maasin City in duha an nahidugang, samtang tag-usa naman an tikang ha Sogod ngan Malitbog, Southern Leyte.
Nangunguna an Leyte ha ihap han mga nagpositibo (366), ug nasunod an Samar (180). An Southern Leyte in mayda 108, tag 64 an Ormoc ngan Tacloban, 34 ha Biliran, 29 ha Northern Samar ngan 3 ha Eastern Samar.
An mga health workers nga nagkatatapnan in umabot na ha 109. #


text:
Imelda Marcos
Hi Imelda Remedios Visitación Romuáldez-Marcos (nga natawo ha ngaran nga Imelda Remedios Visitación Trinidad Romuáldez ha Manila han Hulyo 2, 1929) usa nga kasanhe nga Primera Dama han Pilipinas. Anak hiya ni Vicente Orestes Romuáldez ngan Remedios Trinidad. Hiya an balo han mangulo nga hi Ferdinand Marcos.
Gin-anak hi Imelda ha Manila pero bumalhin hira ha Tacloban pagkatapos kamatay han iya iroy labot la han pagtikang han ikaduha nga giyera hit kalibutan. Han 1950 kay bumalik hiya ha Manila para abuton an iya hingyap na maging parakanta ngan beauty queen. Didto hira nagkakilala ni Ferdinand nad nuruniyan iya papakaslan. Han 1972 gindeklara ni Ferdinand Marcos an Martial Law. Hini nga mga panahon hi Imelda kay sige an pag pinaupay hit pagpapadalagan ha may Manila nga dapit. Pero damo gihap hit iya oras kay nagagamit han iya pagpinalit hin bisan ano la ha iba na mga nasud.
Pagkasunod han pagkamatay han lider han kalaban na political party na hi Benigno Aquino Jr. kay nagkamayda hin rebulto na mao ini an People Power Revolution. An pamilya MArcos kay napwersahan na gumawas ha Pilipinas tapos ginbalyu-an hi Ferdinand bilang presidente ni Corazon Aquino na amo an asawa ni Benigno Aquino Jr.
Hi Imelda kay kilala nga paragkolekta hin damo nga mag-upay na sapatos. It iba ha iya kolleksyon kay gindisplay han usa ka Museum ha Marikina. Yana kay naging fashion designer ngan model.


text:
TACLOBAN CITY – Maabot ha 396 nga pamilya ha Tacloban an naapil ha lista kumo bag-o nga mga miyembro han Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4Ps) han gobyerno.
Sumala han city link han Department of Social Welfare and Development (DSWD) nga hi Edna Samson, mayada na ninth batch han mga 4ps beneficiaries han syudad.
“Makarawat na hira hin cash grants para han edukasyon han ira mga anak ngan health care para han ira pamilya” – siring ni Samson.
An mga bag-o nga benepisyaryo ginkuha ha 2015 to 2016 DSWD’s Listahanan Household Assessment.
An Listahanan amu an household assessment program para ma-identify an mga pobre
Dida han Pebrero 7, umatender na hin orientation an mga benepisyaryo. Ira nahibaruan an terms and conditions han programa ngan humurar hin commitment nga naabuyon hira han agreement.
Samtang, sumala naman kan City social officer Fe Chona Bahin, dapat upayon paggastos han mga benepisyaryo an ira kwarta.
Basi ha datos han DSWD Eastern Visayas, mayada purlominos 14,000 nga mga benepisyaryo han 4ps ngan modified conditional cash transfer an Tacloban City.


text:
Chakri nga Dinastiya
An Chakri nga Dinastiya (Thai: ราชวงศ์จักรี: Rajawongse Chakri) namuno ngan naghadi han Thailand tikang han hi hadi Taksin naideklara nga lurong han 1782. An ngaran nga Chakri (Thai จักรี) tikang han titulo nga Phya Chakri, nga ginhatag kan Rama I samtang heneral hiya han mga kasundalohan ni Taksin. Ha kamatuoran, an tawag han Thai nga katawhan hini nga panahon "Rattanakosin."
Lista han mga Hadi han Chakri nga Dinastiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Buddha Yodfa Chulalok (Rama I) nga Harangdan พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช, 1782-1809
- Buddha Loetla Nabhalai (Rama II) พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย, 1809-1824
- Nangklao (Rama III) พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว, 1824-1851
- Mongkut (Rama IV) พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, 1851-1868
- Chulalongkorn (Rama V) nga Harangdon พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว "พระปิยมหาราช" 1868-1910
- Vajiravudh (Rama VI) พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, 1910-1925
- Prajadhipok (Rama VII) พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว, 1925-1935
- Ananda Mahidol (Rama VIII) พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล, 1935-1946
- Bhumibol Adulyadej (Rama IX) nga Harangdan พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราช, 1946-2016
- Vajiralongkorn (Rama X) มหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร, 2016 - yanâ
Pagngaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
Dida han paghadi ni Hadi Rama III, an mga nanguna ha iya nga hadi tinatawag nga "an syahan nga hadi" ngan "an butngan nga hadi". Pero hini nga paagi hin pagngaran an tawag daw ha iya magigin "an kataposan nga hadi", nga ginhunahanaan nga maraot nga senyas ngan amo nga waray ini gamita. An nahitabo lugod, iya ginhatag han mga nanguna nga hadi katapos han ira kamatayan an mga ngaran nga nahalista ha igbaw, ngan nagngaran hiya han iya kalugaringon nga "Nangklao". An ngaran nga "Rama" una nga gingamit ni Hadi Vajiravudh, pero an nagsunod ha iya waray hini kinmarawat. Bisan man kon waray ini mahibalik hin opisyal, amo ini an urog nga pagngaran ha Thailand. An ngaran nga Mongkut ha Iningles ngan mga basahon kaurogan nahanunungod kan Rama IV, pero ha Thailand it pag-intyende hini ha komun nga an titulo ha paghadi ni Rama VI, Phra Mongkut Klao Chaoyuhua.
Kitaa Gihapon: Rama (Hadi Thailand)
Sugbong-Hadi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Hangtod han tuig 1885 an tagsa hadi mayda sugbong-hadi (Maha Uparaja, nga puyde gihapon tawagon nga bise-hadi o ighubad nga ika-duha nga hadi), ha kaurogan an bugto han hadi ngan an gin-designar nga masunod han trono - pero hi Rama II amo la an dati nga bise-hadi nga ha tinuod nagin hadi. Kon an bise-hadi namatay ugsa han hadi, an titulo ha kaurogan nagin bakante hin pipira ka tuig. Ini nga sistema gintanggal (o gin-abolish) ni Hadi Chulalongkorn dida han kamatay han iya bise-hadi nga hi Bovorn Vichaicharn died. Iya gindeklara an iya suhag nga anak nga prinsipe ha korona o crown prince, pero diri bise-king.
Lista hin mga Sugbong-Hadi[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Boworn Maha Surasinghanat กรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาท (1782-1802)
- Isarasundhorn (ha urhe Rama II) (1806-1809)
- Boworn Senanurak กรมพระราชวังบวรเสนานุรักษ์ (1809-1817)
- Boworn Maha sakpolsep กรมพระราชวังบวรมหาศักดิพลเสพย์ (1824-1832)
- Pinklao พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว (1851-1866)
- Boworn Vichaicharn กรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ (1868-1885)
Mga Regent[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kon iton Hadi diri nakabuhat han iya mga buruhaton han ginhadi-an - tungod kay kulang an pangidaron, gawas han nasod hin kaiha nga panahon, o naukoy ha monastaryo komo monghe - mayda regent nga amo la anay an nabuhat han iya mga buruhaton.
Lista hin mga Regent[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Somdet Chao Phraya Si Suriyawongse (1868-1873), hangtod hi Hadi Chulalongkorn inmabot han karuhaan nga tuig.
- Prinsipe Narisaranuwadtiwongse (1934-1935)
- Prinsipe Oscar Anuvatana (1935)
- Prinsipe Aditya Dibabha (1935-1944)
- Pridi Banomyong (1944-1946)
- Rangsit, Prinsipe han Chainat (1946)
- Prince Dhanivat Bidyalabh Bridhyakon (1946-1950), hangtod han pagtapos han pag-aram ha Suiza ni Hadi Bhumibol Adulyadej
- Reyna Sirikit Kitiyakara (1956), samtang hi Hadi Bhumibol Adulyadej nagin mongha


text:
Marso 9
Batakan:MarsoKalendaryo2022 An Marso 9 an ika-68 nga adlaw han tuig han kalendaryo Gregoriano. Mayda pa 297 nga adlaw nga nahabilin hit tuig.
Mga Importante nga Nahinabo Yana nga Adlaw[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Natawo Yana nga Adlaw[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Namatay Yana nga Adlaw[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Ginsasaurog Yana nga Adlaw[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- BBC: On This Day
- Today in History: March 9 Archived 2006-01-12 at the Wayback Machine.


text:
Mga may kalabotan nga binag-o
Ibutang an ngaran han pakli basi maipakita an mga pakli nga nakasumapy pakadto o pakadi hinin nga pakli. (Basi makit-an an mga api hini nga kaarangay, ibutang an Kaarangay:Ngaran han kaarangay). An mga binalyuan ha mga pakli ha your Watchlist nakasurat nga madakmol.
- D
- Wikidata nga pagliwat
- B
- Ini nga pagliwat hin naghimo hin bag-o nga pakli (kitaa gihapon talaan han mga bag-o nga pakli)
- g
- Gutiay ini nga pagliwat
- b
- Ini nga pagliwat in ginbuhat han bot
- (±123)
- An kadako han pakli in nabag-o hin ini nga numero nga mga byte
- Temporarily watched page
29 Nobyembre 2022
- Gmünd, Uruubos nga Austria 22:02 +236 Funke hiruhimangraw mga ámot (+ gallery)


text:
Mikhail Lomonosov
Hi Mikhail (Mikhaylo) Vasilyevich Lomonosov (Rinusyan: Mиxaи́л Bacи́лbeBич ЛoMoHócoB; Nobyembre 19, 1711– Abril 15, 1765), hiya an usa ka makarit nga Rusyano, syentipiko, manunurat, nga dako an naging contribyusyon ha literatura, pag-aram ngan syensya. Upod an iya mga nadiskubre amo an atmospera han Benus. An iya nababaroan ha syensya amo an syensya naturales, kimika, pisika, mineralohiya, kaagi, arte, philolohiya, gamit optikal ngan iba pa. Usa liwat hiya nga magsiriday, nga naging basehan han kabag-ohan nga literatura lingwahe han Rusya.


text:
Dagat Caribe
An Dagat Caribe o Dagat Caribbean usa nga dagat han Kalawdan Atlantico nga nahamutang ha mga tropiko han Katundan nga hemisfero, nga ginsasapitan ha salatan ngan katundan han Amerikano nga kapundokan hin tuna, ngan an Amihanan nga Kalawdan Atlantico nga amo-ngahaw ha dumagsaan ngan an Golfo han Mehiko ha kanawayan. Ha dugang ka ispisipiko, ini nagtutubig (ha orden sugad hin reloj tikang ha salatan), an mga nasod han Venezuela ngan Colombia ha Salatan nga Amerika ha salatan; an Amihanan nga Amerika nga mga nasod han Panama ha habagatan, ngan Costa Rica, Nicaragua, Honduras, Guatemala, Belize, ngan Mehiko ha katundan; an Antillas Mayores (Cuba, Jamaica, Hispaniola, ngan Puerto Rico) ha amihanan, ngan an Antillas Menores ha sidlangan.[1] An bug-os nga kahaluag han Dagat Caribe, an mga dadamo nga mga puro o isla dinhe, ngan an mga tagpad nga mga labnasan, tinatawag hin bug-os nga Caribe o Caribbean.
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ The Caribbean Sea World Wildlife Fund. An websayt kataposan ginkadto dida han 5 han Disyembre 2008
Padugang nga barasahon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Snyderman, Marty (1996) Guide to Marine Life: Caribbean-Bahamas-Florida; page 13-14, 19. Aqua Quest Publications, Inc. ISBN 1-881652-06-8
- Glover K., Linda (2004) Defying Ocean's End: An Agenda For Action; page 9. Island Press. ISBN 1-55963-755-2
- Peters, Philip Dickenson (2003) Caribbean WOW 2.0; page 100. Islandguru Media. ISBN 1-929970-04-8
- Reefs at Risk in the Caribbean: Economic Valuation Methodology, World Resources Institute 2007.


text:
Brooke's Point
An Brooke's Point usa nga ikasyahan nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Palawan ha Pilipinas. Ginngaranan ini ha dungog han nagtukod, nga hi Sir James Brooke. An bungto nagbabandilyo han ecoturismo. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 48,928 nga tawo ha 9,634 nga panimalay.
Mga BaranggayIgliwat
An Brooke's Point ginbahin ngadto hin napulo kag walo (18) nga baranggay.
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Pebrero 1
Batakan:PebreroKalendaryo2022 An Pebrero 1 ang ika-32 nga adlaw han tuig han kalendaryo Gregoriano. Mayda pa 333 nga adlaw (334 kon leap year) nga nahabilin hit tuig.
Mga Importante nga Nahinabo Yana nga Adlaw[igliwat | Igliwat an wikitext]
- 481 – Ginpulong san hadi san mga Vandals na si Huneric an mga katoliko ngan mga Arian na mga obispo sa Carthage.
- 1327 – Ginkoronahan an ulitawohay na si Edward III san Englatera bilang hadi san Englatera, kudi an nasod ginpapamunuan pa gihapon san iya iroy na si Reyna Isabella han Pransya ngan an kanya lover na si Roger Mortimer, 1st Earl han March.
- 1329 – Ginsakop ni John, Hadi san Bohemia an Medvėgalis, sayo na kuta san pagano na Grand Duchy san Lithuania, ngan ginbunyagan an 6,000 na mga defenders.
- 1411 – Pinirmahan an Peace of Thorn (1411) sa Thorn, Monastic na Stado san mga Teutonic Knights (Prussia).


text:
Mga distrito han Portugal
An Portugal ginbahin-bahin ngadto hin mga 18 nga mga distrito ha kontinental nga Portugal, ngan hin duha nga mga rehiyon nga autonoma (Açores ngan Madeira). An distrito, bisan man kon ini ada na han proseso ha pagwara tungod han mga pagdesentralisar nga mga polisiya han goberyno, nagpapabilin nga nangunguna nga ubos-nga-pagbahin han nasod, nga amo an batikan para hin mga administratibo nga pagbahin-bahin sugad hin mga elektoral nga konstituyente gnan mga distrito hin asosasyon hin futbol.
TalaanIgliwat
Mga kasanhi nga mga distritoIgliwat
- Angra do Heroísmo (Azores)
- Funchal (Madeira)
- Horta (Azores)
- Lamego
- Ponta Delgada (Azores)


text:
Jerusalem
An Jerusalem[2][3] (pagluwás ha Ininggles: /dʒəˈruːsələm/; ha Kinatsila: Jerusalén; Hinebreo: יְרוּשָׁלַיִם Yerushaláyim; Inarabo: القُدس al-Quds)[note 1]) usa nga syudad ha Butnga Sinirangan, nga namumutang ha ubos kapatagan hin Kabugkiran Judeao ha butnga han Mediterrano ngan Patay nga Dagat.
An mga Israeli ngan Palestino in parehas nga nag-aangkon han Jerusalén nga ira ulohan, an Estado han Israel may-ada mga panguna nga institusyon nga namumutang ha syudad, ngan an Estado han Palestino nakikita an syudad nga bubutangan han ira lingkuran han kagamhanan; pero ngaduha nira nga pag-angkon, diri gud haluag nga ginkikilala han mga kanasoran.
Mga tigaman[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Ha iba nga mga pinulongán: opisyal nga Inarabo ha Israel: Inarabo: أورشليم القدس, ginromanisar: Ûrshalîm-Al Quds (gin-usá an ngaran ha Bibliya ngan an kasaragan nga paggamit nga ngaran ha Inarabo); Kahadto nga Griniyego: Ἱepouσaλήu/Ἰepoσόλuua, ginromanisar: Hierousalḗm/Hierosóluma; Armenian: Երուսաղեմ, ginromanisar: Erusałēm.
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ http://www.moin.gov.il/Subjects/Bchirot/Documents/num-member.pdf
- ↑ Baraan nga Biblia: An Maupay nga Sumat Para ha Imo (Biblia nga Ginhubad ha Pinulongan nga Samarenyo) Samarenyo Popular Version SPV 050 P PBS 2003-1 Philippine Bible Society 1978
- ↑ An Baraan nga Kasuratan Samarenyo Bible SAM 054 PBS 2000-1 Philippine Bible Society 1983
- Pages using duplicate arguments in template calls
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- Mga barasahon nga mayda Inarabo-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Kahadto nga Griniyego-nga pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Armenian-nga pinulongan nga sinurat
- Articles with short description
- Mga barasahon nga mayda Hinebreo-nga pinulongan nga sinurat
- Pages using infobox settlement with unknown parameters
- Mga barasahon nga mayda Hinebreo nga pagsurat
- Jerusalem
- Israel
- Mga ulohan ha Asya
- Mga syudad han Israel


text:
Luzon
An Luzon amo iton tawag hiton gidako-i nga pinakaimportante nga puro o isla ha Pilipinas ngan iton usa han mga tulo nga pag-grupo han isla han nasod, upod han Kabisay-an ngan Mindanao nga amo an duha pa nga pag-grupo hin isla. An Luzon (Luconia ha Latin nga mga mapa ngan Lusong ha panahon ugsa-Katsila) amo gihapon an ngaran han grupo hin isla nga upod han Isla han Luzon, lakip an Batanes ngan Babuyan nga mga grupo hin isla ha amihanan, ug han mga isla han Catanduanes, Marinduque, Masbate, Romblon, Mindoro, ngan Palawan ha salatan.


text:
Malinao, Aklan
An Malinao usa nga ika-upat ka klase nga bungto ha lalawigan han Aklan ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Nahamutangan ini ha Isla han Panay, ug an kahamutangan ha heyograpiya 122° 10' ha 122° 19' Sinirangan, 11° 40' ha 10° 35' Amihanan. Mayda ini kahaluag nga 186.01 ka km². Sumala han census ha tuig 2000, mayda ini populasyon nga 23,699 ka tawo ha 4,381 nga panimalay.
Mga BaranggayIgliwat
An Malinao ginbahin ngadto hin karuhaan kag tulo (23) nga baranggay.
Kaagi ngan KasaysayanIgliwat
Han una, an Malinao usa nga arrabal han bungto han Banga ha sinirangan. An mga namumuno han Malinao dida han mga butnga han mga 1700 nga siglo nakasumite hin hangyo nga igbulag hira direkta ngadto ha Manila nga naaprobahan. Dugang pa hini, an Malinao nagin prominente ha kasaysayan han Pilipinas dida han pakigbisog patok han kolonial nga pamuno ha ilarom han Espanya ha kataposan han ika-19 nga siglo. Hi Candido Iban, usa nga taga-Malinao, api han mga orihinal nga mga Katipunero ha ilarom han pamuno ni Andres Bonifacio.
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Opisyal nga Websayt han Malinao Archived 2012-11-12 at the Wayback Machine.
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Tacloban
An Syudad han Tacloban usa nga Highly Urbanized City (HUC) han Sinirangan Bisayas paagi han Presidential Proclamation No. 1637. Gawas na ini nga syudad han jurisdiksyon han probinsya han Leyte. Han amihanan han syudad an bungto han Babatngon, ha salatan o habagatan an bungto han Palo. Ha katundan han syudad mabibilngan an bungto han Alangalang. An Tacloban nahamutangan ha Baybayon han Kankabatok (o Kankabatok Bay) ngan Baybayon han Panalaron ha Estrecho han San Juanico o San Juanico Strait. Ha sidlangan han syudad, tabok han Estrecho de San Juanico, mabibilngan an isla o puro han Samar. Iton mga bungto han Samar nga tabok han Tacloban, amo an Basay ngan Santa Rita.
Ini in mayda 360 milya (580 km) kaharayo tikang ha Manila. Sumala han 2015 nga senso, mayda ini populasyon nga 242,089 ngan ini an mayda gidadamoi nga tawo nga syudad ha Sinirangan Bisayas. Han 2016 nga piniliay, mayda ini 124,777 nga rehistrado nga botante.
Ini liwat an sentro panrehiyon han Sinirangan Bisayas, tungod nga ini an panguna ha ganghaan han mga idro ha rehiyon. An Tacloban nagin ulohan han Pilipinas kadali, tikang han 20 Oktubre 1944 tubtob 27 Pebrero 1945.
Han ika-8 han Nobyembre 2013, naruba ini nga syudad han paglasurbo han Bagyo Yolanda, nga nahitabo liwat ha kapareho nga destroso ngan pagkawara han kinabuhi hadin 1897 ngan 1912.
Han ika-17 han Enero 2015, hi Papa Francisco ginbisita an Tacloban upod han iya lista han mga lugar nga bibisitahon. Nagkamay-ada misa ha San Jose Airport.
KasaysayanIgliwat
Ha pagtikang, an ngaran han lugar nga kabahin han Tacloban ginngaranan nga Kankabatok (ha lain nga kasurat: Cancabato, Kankabato). Hi Kabatok (o Kabato) kuno amo an syahan nga nag-ukoy ha lugar. An mga sinmunod nga kinmada ngan nag-ukoy hira Gumoda, Huraw ngan iba pa.
Mayda lain nga teoriya hi Dr. Rolando Borrinaga mahitungod han ngaran nga Kabatok. Siring niya, nga an Tacloban, amo an resulta tikang han pag-usa hin duduha nga mga baranggay, an baranggay Kankabatok (nga ha pagtikang dida hiton Baranggay San Fernando yana) ngan an baranggay Kanhuraw (an baranggay nga diin nahimutang an City Hall). Ha Binisaya nga Winaray, iton "kabatok" (o 'kapatok') nangangahulogan nga kaaway, amo nga an literal nga kahulogan han "Kankabatok" "an gintatag-iyahan han kaaway". Siring ni Dr. Borinaga, an baranggay Kanhuraw, kabahin han ginhadi-an ni Kandaya nga naglalakip hin mga bahin ha Leyte ngan Samar. An mga baranggay nga kaaway han Kanhuraw ngan Kandaya amo an Kankabatok. (Dugang pa ni Dr. Borrinaga, amo kuno ini an rason nga mayda mga hagrani nga baranggay nga baga sugad liwat it ngaran sugad han Campetic (o Kan Pitik) nga nangangahulogan gintatag-iyahan ni Pitik ngan Candahug (o Kan Dahog) nga karugsidngon gintatag-iyahan ni Dahog).
Subay hini nga mga ngaran, mayda mga nasiring nga makikit-an an pamahungpahong han katilingban diin ini nga mga lugar hikakagian. Sugad han pulong nga "pitik," pananglitan. Ini nga pulong nangangahulogan nga "latik". Ha konteksto han pag-awayan,aton nakikita an opensiba nga personalidad ni Pitik. Sugad gihapon ini hi Dahug. An pulong nga "dahog" nangangahulogan hin "pagpaol-ol,o sobra pa." Nahimamaol-ol an hin-o man nga magtatalapas han nasabi nga dapit--Candahug, kun sugad.An istorya han ngaran nga "Kankabatok" in pwede kitaon hin sugad nga paglantaw.
An Kankabatok nagtikang komo usa nga barrio han Basay, Samar. Nahibulag ini nga nahimo nga lain nga bungto.
An ngaran nga Tacloban nakuha daw tikang hin usa nga pamaagi hin pangisda o panagat nga masurong han una dida hini nga bungto nga tinatawag panaklob. An ngaran nga Tacloban nangangahulogan nga diin nananaklob.
Han pag-abot han mga Americano, an Tacloban amo an gingamit nga base of operations han mga Americano han ira mga opensiba-militar ha Samar dida han Panahon han Gyera nga Pilipinhon-Americano. An Camp Bumpus nga yana dida nahimutang an Leyte Park Hotel amo an campo militar han mga Americano. (Ginkuha an ngaran han campo tikang hin sundalo nga hi Bumpus nga usa han namatay dida han Nahinabo ha Balangiga o Balangiga Incident).
Ha panahon han Ika-Duha nga Pankalibutan nga Gyera, an Tacloban amo an naging kapital han Commonwealth han Pilipinas ha pagbalik han mga fuerza Pilipinhon ug Americano tikang 1944 hangtod 1945 nga nahibalik an kapital ha Manila.
Ha 12 han Hunyo 1953, an Tacloban nahimo nga syudad katapos han pagpirma ni Presidente Elpidio Quirino han balaod nga nagbalhin han Tacloban tikang hin bungto ngadto hin syudad. An syahan nga alkalde han syudad hi Ildefonso Cinco.
GobyernoIgliwat
Pamunuan han LalawiganIgliwat
An Tacloban yana usa na nga Highly Urbanized City (HUC) hadtong Disyembre 18, 2008 pinaagi han referendum. Ini nga syudad it bungto han Probinsiya han Leyte. Tacloban an pirmiro nga HUC ha rehiyon otso (Eastern Visayas)ngan ika-34 ha bug-os na Pilipinas. ([File: National Statistics Coordination Board, Region VIII nga opisina])
Pamunuan han SiyudadIgliwat
An balay han Siyudad nakatindog dida ha Kanhuraw Hill. Tungod hini danay tawagon nga Kanhuraw ang pamunuan han Siyudad han Tacloban
Mga BaranggayIgliwat
An Tacloban mayda usa ka gatos katloan kag walo (138) nga baranggay.
EkonomiyaIgliwat
Ha ekonomiya, iton Tacloban usa han mga pinakamalaksi nga natubo nga mga syudad ha Pilipinas. Dinhi nahamutangan an gidako-i nga luparan han rehiyon ngan mayda nahasalipdan nga duruungan o puerto hin mga barko. An produkto nga dako ha pag-export amo an lugit o kopra. Nagtukod an gobyerno hin zona ekonomika (economic zone), an Eastern Visayas Regional Growth Center (EVRGC) agod makuha an kadam-an hin mga katpong ug edukado nga mga trabahante. Iton mga investor ha EVRGC gintataga-an hin mga tax exemption ug incentive, ug iba pa nga mga pribilehiyo, tikang han mga gobyerno nasyonal ug lokal.
An usa liwat nga naka-upay hini para hiton mga investor amo an paggamit hin elektrika koryente han syudad tikang han dako nga Tongonan Geothermal Power Plant, nga damo iton nakukuha nga koryente nga diri gud duro naapektohan han mga presyo han lana ha kalibutan. Damo gihapon iton katigayunan hin tubig (water resources). An Tacloban amo liwat an ganghaan ngadto han Leyte Industrial Development Estate ha Isabel, nga didto nahimutangan an Philippine Phosphate Fertilizer Plant, an gidako-i nga factory hin fertilizer ha Asia, ug an Philippine Associated Smelter and Refining Company, an gidako-i nga copper procesing plant ngan nasod.
Pag-aram/EdukasyonIgliwat
Dida hit syudad nahamutangan in mga dagko nga mga institusyon hin pag-aram (educational institution) nga ginpapaluyo han gobyerno sugad hiton University of the Philippines Tacloban, an Leyte Normal University, an Eastern Visayas State University (nga han una amo an Leyte Institute of Technology), ug an Leyte National High School (nga gin-agnayan nga Leyte High). An National Maritime Polytechnic, kilalado komo usa han mga nangunguna ha teknolohiya nga mga iskwehan nga maritime ha Asia adto liwat ha Tacloban, nahamutangan ha Baranggay Cabalawan, sapit la hiton Tulay San Juanico. Harani liwat an UP School of Health Sciences (nga nahamutangan ha Palo, Leyte). Ha mga pribado nga iskwelahan nga adto o harani ha Tacloban, lakip hini an RTR Foundation (an gidako-i nga medical school han rehiyon), an Asian Development College, an Holy Infant College, an Leyte Colleges, an Saint Paul School of Professional Studies (adto liwat ha Palo, usa han mga gidako-i, kon ha populasyon han mga istudyante, nga mga business schools ha gawas hit Manila), an AMA Computer College, STI, an St. Scholastica's College, an Alpha-Omega Learning Center, an Leyte Progressive High School, an Sacred Heart College, ug an UCFLP Pre-elementary School.
Primarya ElementaryaIgliwat
PublikoIgliwat
Laboratory SchoolIgliwat
- Leyte Normal University
- Eastern Visayas State University
PribadoIgliwat
SegundaryaIgliwat
PublikoIgliwat
PribadoIgliwat
Kolehiyo/Unibersidad/Aradman pan TeknikalIgliwat
HospitalIgliwat
- Divine Word Hospital
- Bethany Hospital
- RTR Medical Foundation
- EVRMC (Eastern Visayas Regional Medical Center)
- Tacloban City Hospital
- Tacloban Doctors Medical Center
- Mother of Mercy Hospital
Amo ini an mga hospital ha Tacloban.
MGA KLINIKA NGAN HEALTH CENTERS
- '''City Health Office''' (Kanhuraw Hill)
- '''Sagkahan Health/ Birthing Center'''
- '''San Jose Health/Birthing Center'''
- '''Diit Health/Birthing Center'''
TurismoIgliwat
An Tulay San Juanico, amo an gihalaba-i nga tulay ha Pilipinas ngan nadugtong ini hiton Tacloban ngadto hit ika-tulo nga gidako-i nga isla han Pilipinas, an isla han Samar. An Tulay San Juanico 2.1 ka kilometero, nahamutangan ha Baranggay Cabalawan ug usa han mga dagko nga kiritaon han mga turista dinhi nga syudad. Ha syudad gihapon nahimutangan an Price Mansion ug an Redoña Residence nga amo an mga gin-ukyan nira General Douglas MacArthur ug Presidente Sergio Osmeña han pagbalik han mga Americano ha Pilipinas dida han Ika-Duha nga Gyera Pangkalibotan. Iba nga mga kiritaon nga hagrani amo an Katedral han Palo (nahamutangan ini Palo, Leyte mga 11 ka kilometros tikang ha Tacloban); an mansyon ni Imelda Marcos nga baga hin sugad han Versailles; an MacArthur National Park (nahamutangan ini ha Baranggay Candahug ha Palo, Leyte mga 6-7 ka kilometros tikang ha Tacloban), mga World War II nga site ug memorial, ngan mga pipira nga mga baybayon o beaches nga napalibot hit syudad ug mga hagrani nga mga bungto.
Mga MedyaIgliwat
NewspaperIgliwat
Ginsisirbi-an an Tacloban han mga sumurunod nga peryodiko
- Sun.Star Tacloban
- Sun.Star Superbalita Tacloban
- Leyte Samar Daily Express
- EV Mail
- San Juanico News
RadyoIgliwat
Ginsisirbi-an an Tacloban han mga sumurunod nga estasyon hin radyo
- DYDW-AM 531 kHz
- DYGO-AM 639 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.)
- DYBR-AM 711 kHz (East Visayan Brodcasting Corporation)
- DYVL 819 kHz (Pacific Broadcasting System)
- DYMA-AM 954 kHz (ABS-CBN Corporation)
- DYHF 1035 kHz (Audiovisial Communicators, Inc.)
- DYCS 1242 kHz (Mareco Broadcasting Network)
- (PA) 1413 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.)
- DYMP 1566 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.)
RelihiyonIgliwat
Nahiaraan (Kultura) ngan ArteIgliwat
Mga Adlaw han Kapistahan ha TaclobanIgliwat
Kalendaryo han mga Kapistahan ha Tacloban
Kitaa GihaponIgliwat
Mga Dugang nga BarasahonIgliwat
- http://www.geocities.com/rolborr/tacsoc.html
Mga Barasahon mahitungod han Tacloban ni Dr. Rolando Borrinaga
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Opisyal nga Websayt han Tacloban
- ELGU nga websayt han Tacloban Archived 2005-04-25 at the Wayback Machine.
- Websayt mahitungod hit Tacloban
- Taclobanoids.org nga Forum Archived 2016-03-15 at the Wayback Machine.
- Taclobanon han Southern California
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information Archived 2013-10-04 at the Wayback Machine.
- ↑ "Republic act no. 760 - an act creating the city of tacloban". 20 June 1952. Ginkuhà 20 March 2013.
Section 1. This Act shall be known as the Charter of the City of Tacloban
- ↑ COMELEC Minute Resolution No. 09-0036
- ↑ "Cities". Quezon City, Philippines: Department of the Interior and Local Government. Ginhipos tikang han orihinal han 30 May 2013. Ginkuhà 8 April 2013. Cite uses deprecated parameter
|deadurl=(help)
- ↑ "Province: Leyte". PSGC Interactive. Makati City, Philippines: National Statistical Coordination Board. Ginhipos tikang han orihinal han 15 October 2007. Ginkuhà 20 June 2013.


text:
Clustered Vaccination gindumara ha Norte Tacloban
Clustered Vaccination gindumara ha Norte TaclobanNovember 12, 2021 No Comments on Clustered Vaccination gindumara ha Norte Tacloban
Nagtitikaupay iton pagkarawat han mga tawo hiton covid-19 vaccination ha siyudad han Tacloban.
Ini an nakita ha binuhat nga clustered barangays vaccination binuhat ha Habitat Plaza (Nov.11) ha Brgy. 106 Sto. Niño ha Norte Tacloban.
Sinovac vaccine an bakuna nga nakuha han mga tawo, diin may first dose pala, samtang an iba in 2nd dose na.
Mga taga Brgy. 105-Suhi, 97-Cabalawan, 98- Camansihay, 108- Tagpuro, 106- Sto. Niño, 99-Diit, ngan 101- New Kawayan an mga nagpahimulos han libre nga bakuna.
Naedad hin 18 anyos tipa igbaw an mga ginbakunahan nga gin dumara han pag binuligay han City Health Office, Eastern Visayas Medical Center, ngan han mga Barangay Health Workers han Host barangay- an Brgy. 106.
Sumala han mga BHWs, nga nabulig pag atiman han mga tawo, walk-in o libre la nga kumadto an hin-o man nga naruruyag magpabakuna, waray la limit kun pira ka tawo, ngan san-o bakunahan, gin tsetsek-up anay an panlawas han tawo san-o turokan han bakuna.
M. Padernos/CIO


text:
Surigao del Norte
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Surigao del Norte amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Caraga nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Surigao. An probinsya mayda tulo nga dako nga mga isla—Isla han Dinagat, Isla han Siargao, ngan Isla Bucas Grande—ha Dagat Pilipinhon, ngan in gamay nga rehiyon ha pinakaamihanan nga punto han isla han Mindanao. Ini nga bahin ha isla han Mindanao ginsasapitan han Agusan del Norte, ngan Surigao del Sur ha salatan.
An Surigao del Norte amo an pinaka-amihanan han mga probinsya han Mindanao ngan ini usa nga importante nga ruta hin panakayan ha pagdugtong han Kabisay-an ngan Mindanao. Damola-ay nga mga ferry natabok han Estrecho han Surigao nga nahamutnga han Surigao ngan han isla han Leyte, ug ini nga mga ferry nananara hin mga sarakyan nga manarakay nga natabok tipangadto ngan tipabalik han Liloan ha Southern Leyte ngan han Syudad han Surigao.
HeyograpiyaIgliwat
PolitikalIgliwat
An Surigao del Norte ginbahin ngadto hin karuhaan (20) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad.


text:
Santo Tomas, Pangasinan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Santo Tomas usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Pangasinan, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 12,304 ka tawo ha 2,716 nga mga panimalay.
Mga baranggayIgliwat
An Santo Tomas ginbahin ngadto hin napulo (10) nga mga baranggay.
- La Luna
- Poblacion East
- Poblacion West
- Salvacion
- San Agustin
- San Antonio
- San Jose
- San Marcos
- Santo Domingo
- Santo Niño
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
El Nido, Palawan
An El Nido usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Palawan ha Pilipinas. An ngaran hini tikang ha Kinatsila, ngan buot sidngon "an salag". Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 27,029 nga tawo ha 5,191 nga panimalay.
An bungto naglalakip hin amihanan nga bahin han Palawan. An importante nga mga industriya han El Nido amo an pangisda o panagat ngan turismo, tungod kay sikat ini nga lugar hin panlurop.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An El Nido ginbahin ngadto hin napulo kag walo (18) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Sultan Mastura
An Sultan Mastura usa nga bungto ha lalawigan han Maguindanao ha Pilipinas.
Kabahin an bungto han lalawigan han Shariff Kabunsuan tikang han Oktubre 2006 tubtob han pag-nulifikar hini han Korte Suprema dida han Hulyo 2008.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Sultan Mastura ginbahin ngadto hin napulo kag tulo (13) nga mga baranggay.
- Balut
- Boliok
- Bungabong
- Dagurongan
- Kirkir
- Macabico (Macabiso)
- Namuken
- Simuay/Seashore
- Solon
- Tambo
- Tapayan
- Tariken
- Tuka
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Bourgogne-Franche-Comté
An Bourgogne-Franche-Comté (Frinanses nga pagluwas: [buʁɡɔɲ fʁɑ̃ʃ kɔ̃te], nga agsob ginpapahalipot nga BFC; nga buot sidngon Borgonya–Franco Kondado) usá nga rehiyon han Fransya nga ginhimò han pagreporma hin teritoryo han mga Franses nga mga Rehiyon han 2014, tikang hin merger o pag-usá han Borgonya (Bourgogne) ngan Franco Kondado (Franche-Comté). Nagkaada han bag-o nga rehiyon dida han 1 Enero 2016, katapos han pinili-ay han mga rehiyon han Disyembre 2015.[1]
Naglalakip an rehiyon hin langyab nga 47,784 km2 (18,450 sq mi), ngan mayda ini mga 2,816,814 ka molupyo.[2]
Mga dagko nga komunidadIgliwat
Kitaa gihaponIgliwat
Mga kasariganIgliwat
- ↑ "La carte à 13 régions définitivement adoptée" [An 13-ka-rehiyon nga mapa ginkarawat ha kataposan]. Le Monde (ha Franses). Agence France-Presse. 17 Disyembre 2014. Ginkuhà 13 Enero 2015.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ "Populations légales 2012 - Populations légales des régions". Insee. Ginkuhà 16 Enero 2015.
Mga sumpay ha gawasIgliwat
Bourgogne-Franche-Comté pagtugway hit paglakat tikang ha Wikivoyage


text:
Pagudpud
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Pagudpud usa nga bungto ha lalawigan han Ilocos Norte ha Pilipinas. Nahamutang ini ha pinaka-amihanan nga dapit han Luzon. Ginsasapitan ini ha salatan han bungto han Bangui ngan ha salatan han Cordillera nga kabugkiran, han bungto han Adams ngan han lalawigan han Cagayan. An Dagat Tsina Salatan nahamutang ha katundan ngan ha amihanan. Nahamutang ini ha 45 ka milyas ha amihanan tikang ha Syudad han Laoag, an kapital han lalawigan, ngan mga 350 ka milyas ha amihanan tikang ha Manila.
Sumala han census han tuig 2000, an Pagudpud mayda populasyon nga 19,315 ka tawo.
Mga BaranggayIgliwat
An Pagudpud ginbahin ngadto hin napulo kag unom (16) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Bungto han Pagudpud Archived 2006-08-19 at the Wayback Machine.
- Pagudpud.net Archived 2007-06-23 at the Wayback Machine.
- Websayt han Awesome Pagudpud: The Definitive Travel Guide Archived 2020-09-27 at the Wayback Machine.
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Hiruhimangaw hiton gumaramit:Bornok 20
¡Uswag ngan dayon ha Wikipedia! Unta mahimo nga mahinungdanon an im pagkanhe ngan pagbulig hini nga proyekto. Kon mayda ka maibubulig pagsurat o paghubad ha Winaray nga artikulo, ayaw pag-alang. Aton ini nga proyekto.
Kon karuyag ka magsari o magprobar, pakadto hit Wikipedia:Sandbox
Kon karuyag ka magsurat hin artikulo pero diri ka sigurado kon ano it angay igsurat pakadto hiton Wikipedia:Lista_han_Mga_Artikulo_nga_Angay_Ada_ha_Wikipedia para hin mga ideya.
Mayda duha nga mailing list nga puyde ka bumulig liwat:
- Winaray Wiki nga mailing list Para hin pagburublig ngan pag-koordinar han mga buruhaton dinhe ha Winaray nga Wikipedia.
- PhilWiki nga mailing list Para han pagburublig ngan pag-koordinar han mga buruhaton han dirudilain nga Wikipedia ha mga yinaknan ha Pilipinas
--Harvzs 00:13, 13 Enero 2006 (UTC)
KumustaIgliwat
Diri ak amo an Harvzs nga im kaboard-mate didto ha Sagkahan. Pero maupay nga anhe ka ha Wikipedia. Hinaot unta nga magpadayon inin aton pintakasi dinhe ha Wikipedia. Ayaw la kahulop kon ha im pagkita nga hamabaw la it im Winaray, kita ngatanan magbuburublig dinhe. --Harvzs 02:58, 9 Enero 2007 (UTC)
Mga Napili nga Opisyales han Munisipyo han BarugoIgliwat
Iton pakli han Mga Napili nga Opisyales han Munisipyo han Barugo angay bag-ohon tungod han mga resulta han naglabay nga pinili-ay. Maupay ada kon iglista an mga napili nga opisyales nga nagsirbe tikang 2004 hangtod 2007 hin lain nga pakli samtang iglista dida han pakli han Mga Napili nga Opisyales han Munisipyo han Barugo an mga bag-o nga opisyales nga napili han naglabay nga pinili-ay --Harvzs 02:13, 17 Mayo 2007 (UTC)
¡Damo nga salamat!Igliwat
Damo nga salamat han bag-o nga impormasyon mahitungod han mga napili nga opisyales han Barugo. --Harvzs 02:27, 17 Mayo 2007 (UTC)
Battle of MactanIgliwat
An "Battle of Mactan" ginwinaray ko nga "Pakig-away ha Mactan" (kay waray ak maaram nga espesipiko nga pulong nga nahahanungod han "battle").
Damo hit impormasyon dida hit Iningles nga Wikipedia mahitungod kan Lapu-Lapu sayop o teorya la nga kulang hin pundasyon. Pananglitan, nasiring dida hit artikulo ha Iningles nga Marso 17 an Pakig-away ha Mactan. Pero han Marso 17 didto pa ha Homonhon o ha Samar hi Magallanes. An eksakto nga petsa Abril 27. Iton siring nga "Kaliph Pulako" an tinuod nga ngaran ni Lapu-Lapu pati an petsa han iya katawo ngan kamatay teorya la ini. Iton syahan nga impormasyon mahitungod kan Lapu-Lapu an saysay ni Antonio Pigafetta nga kaupod ni Magallanes. Hi Pigafetta nakauli ha Espanya dida han 1522. Amo la ini an impormasyon nga sigurado mahitungod kan Lapu-Lapu. --Harvzs 03:19, 17 Mayo 2007 (UTC)
Kirigta Wikipedia ha Manila 3Igliwat
Adi in imbitasyon tikang han Komunidad ha Iningles nga Wikipedia ha aton. Ginlayon ko ini pagpaskin didto ha Harampangan pero ginpapadad-an ko liwat ikaw hin kopya dinhe --Harvzs 04:16, 19 Oktubre 2007 (UTC)
Mga igkasi-Wikipedianhon,
Gin-iimbita kamo namon han ika-3 nga Kirigta hin Wikipedia (Wikipedia Meet-up) ha Manila nga diin an aton ispisyal nga bisita amo hi Kristine Mandigma, an namumuno han Read-or-Die, nga usa nga malinamposon nga non-profit nga organisasyon. Gintitikang namon an Wikimedia Philippines Foundation agod madagmitan an pagpadukwag han kadamo ngan kalidad han mga barasahon nga nahanunungod han Pilipinas. Igsasaro ha aton ni Ms. Mandigma an iya dinangatan han pagtikang han Read-or-Die, nga unta makabulig ha aton han pagtikang han aton lokal nga organisasyon.
Dida hiton Oktubre 21, 2-4 PM ha ??? SM Megamall iton kirigta. Kon interesado kamo tumambong, alayon hin pagpasabot hini dida han Manila 3 Talk Page.
Matinudanon,
An Pilipinhon nga Komunidad ha Iningles nga Wikipedia
Maupay!Igliwat
Maupay...
Kumusta, Bornok 20, ngan dayon ha Wikipedia! Salamat han im mga amot. Hinaot unta nga maruyag ngan magbuot ka nga pumirmi dinhi. Igpapabilin ko ini nga mga pakli kay bangin mo mahigamitan:
- Pahiuna
- Lima nga mga Harigi han Wikipedia
- Paunan-o aydon it uska pakli
- Mga pakli nga nabulig
- Paunan-o magsurat hin maupay nga artikulo
Welcome to Waray-Waray Wikipedia Bornok 20! Feel free to leave a message at my talk page should you need my assistance. You may also post your message or request at the Waray-Waray embassy if you cannot speak Waray-Waray.
Alayon pagpirma hit im ngaran ha mga hiruhimangraw-nga-pakli pinaagi han pagbutang han upat nga giritinggiting (~~~~); ini in kalugaringon nga mahatag hit im agnay ngan an petsa. Kun kinahanglan mo hin bulig, panginanoa an Wikipedia:Mga Pakiana, pakiana ha akon hiruhimangraw-nga-pakli o magbutang hin {{buligi}} ha imo hiruhimangraw-nga-pakli ngan didto ka magpakiana. Utro, maupay!--JinJian 05:55, 28 Nobyembre 2010 (UTC)
When the interface is not translated, use tl instead of English?Igliwat
Please join this discussion on how to make more users able to participate in this wiki. Thanks, Nemo 13:49, 2 Enero 2017 (UTC)


text:
Syudad han Davao
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Syudad han Davao usa han mga pinaka-importante nga mga syudad ha Pilipinas ngan amo an sinisiring nga de facto nga kapital han isla han Mindanao. Amo gihapon ini an gidako-i nga syudad ha Philippines kon ha kahaluag hin katua-an an paghihisgutan. An aeropuerto internasyonal hini ngan an daungan han mga barko amo an usa han mga gidamo-i hin aktibidad nga cargo hub ha Salatan nga Pilipinas. An Syudad han Davao usa gihapon han mga pipira nga mga syudad ha Pilipinas nga naglulugaring tikang hin bis ano nga probinsya bisan pa man kon ginlalakip ini ha Davao del Sur para hin mga estadistika nga paggamit. An syudad amo gihapon an sentro han rehiyon para han Davao nga Rehiyon (Rehiyon XI). Usa ini han mga gidako-i nga syudad han kalibutan kon an kahaluag hin katunaan an paghihisgutan, nga naglalakip hin sobra 2,400 ka kwadrado nga kilometro. An Syudad han Davao City mayda populasyon hin mga nangungukoy nga an kadamo 1.3 ka ribo o milyon, ngan mga 2 ka milyon o ribo nga tawo aada kon ha adlaw nga mga takna.
Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 1,147,116 ka tawo ha 240,057 nga panimalay.
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Opisyal nga Websayt hang Gobyerno han Syudad
- Davao City 2002
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- Davao City Photos and Travel Guide
- Satellite nga litrato han Google Maps
- Opisyal nga Sayt han Kadayawan Festival
- Mutya ng Davao Archived 2006-08-04 at the Wayback Machine.
- Davao Turismo Archived 2006-08-16 at the Wayback Machine.
- Davao Guide Archived 2006-07-20 at the Wayback Machine.
- The Wild Tribes of Davao District, Mindanao, ni Fay-Cooper Cole, 1913, tikang ha Project Gutenberg


text:
Nashville, Tennessee
An Nashville amo an pamunuan ngan gidamoi hin molupyo nga syudad han Estado han Estados Unidos han Tennessee. An syudad amo an lingkoran han kondado han Condado han Davidson ngan nahamutang iní ha may Salog han Cumberland.[1] Amo iní an ika-24 nga gidamoi hin molupyo ha Estados Unidos.
Ginngaranan an syudad ha dungog ni Francis Nash, usá nga heneral han Continental Army han Amerikano nga Gera Rebolusyonaryo, gintukod iní han 1779. Madagmit ng nagtubo an syudad tungod han estratehiko nga kamutang hiní komo daungan ha Salog han Cumberland ngan, dida han ika-19 nga gatostuig, komo usá nga sentro hin tren. Binmulag an Nashville upod han Tennessee dida han Amerikano nga Gera Sibil; han 1862 amo iní an syahan nga pamunuan hin estado han Konfederasya nga nakuha han mga Unyon nga tropa. Katapos han gera, nabawi han syudad an posisyon hiní ngan nagpadukwag iní hin base hin pag-manufacture.
Mga pinambasarán[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Find a County". National Association of Counties. Ginkuhà June 7, 2011.


text:
Isumat.com/6:12AM, Enero 7, 2021
Nadugangan na liwat an mga panmatay nga natatabo ha Eastern Visayas han pagpusilon ngan mamatay in usa nga anay barangay kagawad ha Naval, Biliran kakulop, Enero 6, 2020.
Ginkilala an biktima nga hi Romeo Berdida, 55 anyos, residente ngan ex-kagawad han Brgy Larrazabal, Naval.
Natabo an insidente han panmusil pasado alas 5 han kulop kun diin hi Berdida in natukdaw ha atubangan han iya balay han umagi an duha nga suspetsado sakay hin motorsiklo ngan pinusil an biktima. Sumala han mga testigos, nakabati hira hin duha nga buto hin pusil.
Nag-antos hi Berdida hin igo hin bala ha ulo ngan taludtod ngan binawi-an hin kinabuhi dida mismo han lugar han panhitabo. An kapulisan in nakakuha hin duha nga basiyo hin bala hin kalibre .45.
Tobtob yana, an Naval PNP Office in nag-iimbestigar han krimen basi matudlok an motibo ug an mga indibiduwal nga nanhihidabi hini.
Ini an ikatulo nga pagpatay ha Eastern Visayas ha pagsulod han bag-o nga tuig. Hadton Enero 1, usa nga negosyante ha Brgy San Joaquin, Tinambacan, Calbayog an pinatay ha sulod mismo han iya tindahan. Dida naman han Enero 3, usa nga lalaki nga nagmamaneho han iya motorsiko an gingamaan ngan pinatay didto ha Marabut, Samar. #


text:
Bugallon
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Bugallon usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Pangasinan, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 57,445 ka tawo ha 10,614 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Bugallon ginbahin ngadto hin karuhaan kag upat (24) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Bag-o nga Tuig
An Adlaw han Bag-o nga Tuig, nga yinano nga gintatawag gihapon nga Bag-o nga Tuig, amo an pagsalin-urog ha petsa Enero 1, nga amo an syahan nga adlaw han tuig han moderno nga kalendaryo Gregoryano pati liwat an Kalendaryo Juliano. Han tagapag-Gregoriano nga kalendaryo, nga gihahalawigi nga paggamit nga sistema han pan-kalendaryohan ha pagkayana, an Bag-o nga Tuig in natatago han petsa uno han Enero. Ini gihapon an syahan nga adlaw han tuig ha orihinal nga tagapag-Juliano nga kalendaryo ngan an tagapag-Romano ng kalendaryo (kahuman han 153 BC).
Han Kapanahonan han Kabutngaan ha Katundan Europa, samtang an tagapag-Juliano nga kalendaryo in gingagamit pa, ginbalhin han mga gintuinan an Adlaw han Bag-o nga Tuig, depende han lokalidad, ngadto ha usa ha pipira nga lain nga adlaw, lakip an petsa uno han Marso, petsa baynte singko han Marso, Adlaw han Pagkabanhaw, petsa uno han Setyembre, ngan petsa baynte singko han Disyembre. Han pagtikang han tuig 1582, an mga paggamit han kalendaryo Gregoriano in kasirigngon nga an kadam-an nga nasodnon o lokal nga petsa ha Katundan nga Kalibutan ngan lapos pa in nagbalyo ngadto ha paggamit hin uusa la diri na nag-birubilayhin nga petsa para han Adlaw han Bag-o nga Tuig.
An iba nga mga kultura, nag-oobserbar han ira minat-an o panuo nga Adlaw han Bag-o nga Tuig sumala han ira kustombre, danay ha pagdugang ha (tagapag-Gregoryano) kalendaryo sibil. An Tsinino nga Bag-o nga Tuig, an Islamiko nga Bag-o nga Tuig, ngan an Hudeyohanon nga Bag-o nga Tuig in mga mas bantog nga pananglitan. An Indya, Nepal, ngan iba pa nga mga nasod in padayon nagsasalin-urog hin Bag-o nga Tuig ha iba nga mga adlaw.
Han binulan o kinat-upatan han tuig[igliwat | Igliwat an wikitext]
Enero[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Enero 1 - An syahan nga adlaw han tuig sibil ha kalendaryo Gregoryano nga gingagamit han kadam-an nga mga nasod.
- Ha pagbalibad ha komon nga panuohan, an sibil nga Bag-o nga Tuig han Enero 1 in diri usa nga pista panrelihiyosa han Kristohanon nga Ortodoxo. An liturhikal nga kalendaryo han Sinirangan nga Ortodoxo in waray nahipatik hin bisan ano nga pagsalin-urog han usa ka Bag-o nga Tuig. An Enero 1 mismo usa nga pista panrelihiyon, tungod ini an pista han pagturi kan Kristo (pito kaadlaw kahuman Hiya natawo), ngan an paghinumdom han mga santo. Bisan pa man nagtitikang han petsa uno han Setyembre an liturhikal nga kalendaryo, waray bisan ano nga partikular nga pagsalin-urog panrelihiyon nga nakadikit ha pagtikang han bag-o nga sikulo. An kanasoran Ortodoxo in puydi liwat magsalin-urog ha sibil nga pamaagi han Bag-o nga Tuig. An mga nasunod han ginliwat nga kalendaryo Juliano, (nga ginpandurungan an mga adlaw ha kalendaryo nga Gregoryano), lakip an Bulgaria, Cyprus, Ehipto, Gresya, Romania, Syria ngan Turkiya, in ginsasaurog ngaduha an mga kapistahan sibil ngan panrelihiyon ha Enero 1. Ha iba liwat nga mga nasod ngan lokasyon kun diin an mga singbahan Ortodoxo in napadayon pagsunod ha kalendaryo Juliano, upod han Georgia, Israel, Rusya, an Republika han Macedonia, Serbia, Montenegro, ngan Ukranya, an sibil nga bag-o nga tuig in gin-oobserbar ha petsa 1 han Enero, samtang liwat an kapareho nga pista nga panrelihiyon in natatabo kada petsa 14 han Enero Gregoryano (kun diin petsa 1 han Enero Juliano), ha pagsunod han liturhikal nga kalendaryo.
- An Hinapon nga Bag-o nga Tuig (正月, Shōgatsu), in pagkayana ginsasaurog ha petsa 1 han Enero, kun diin an pista agsob gin-oobserbar tubtob ha ika-3 han Enero, samtang nasiring liwat an iba nga an Shōgatsu in natitima tubtob petsa 6 han Enero. Ha sakob han tuig 1873, lima katuig kataliwan han Restorasyon Meiji, ginkarawatan han Hapon an kalendaryo Gregoryano.
- An Sámi nagseselebrar hin Ođđajagemánnu.