text:
A1
Mga Prinsipyo ha Paghubad han Biblia
An Biblia orihinal nga iginsurat ha kadaan nga Hebreo, Aramaico, ngan Griego. Yana an kompleto nga Biblia o an bahin hito mababasa na ha mga 3,000 nga yinaknan. An kadam-an han mga tawo nga nagbabasa han Biblia diri nakakasabot han orihinal nga mga yinaknan salit kinahanglan gumamit hira hin hubad hito. Ano nga mga prinsipyo an sadang maggiya han paghubad han Biblia, ngan paonan-o ini naggiya ha paghubad han Bag-o nga Kalibotan nga Hubad han Baraan nga Kasuratan?
An iba bangin maghunahuna nga an literal, pulong-por-pulong, interlinear nga paagi han paghubad mabulig ha magbarasa nga mahibaroan kon ano gud an ginsiring ha orihinal nga mga yinaknan. Pero diri pirme sugad an kahimtang. Tagda an pipira nga hinungdan:
Waray duha nga yinaknan an magkapariho gud ha gramatika, bokabularyo, ngan pagkahan-ay han mga pulong. An usa nga propesor han Hebreo, hi S. R. Driver, nagsurat nga an mga yinaknan “nagkakaiba-iba diri la ha gramatika ngan gintikangan, kondi pati . . . ha paghan-ay han mga ideya ha usa nga sentence.” An iba-iba nga yinaknan nagkikinahanglan hin iba-iba nga pagbalay han mga ideya. “Tungod hito,” siring ni Propesor Driver, “diri parapriho an pagkahan-ay han sentence ha iba-iba nga yinaknan.”
Waray moderno nga yinaknan an kapariho gud han bokabularyo ngan gramatika han Hebreo, Aramaico, ngan Griego nga gin-gamit ha pagsurat han Biblia, salit an pulong-por-pulong nga paghubad han Biblia bangin diri magin klaro o ha pipira nga kahimtang bangin makahatag pa ngani hin sayop nga kahulogan.
An kahulogan han usa nga pulong o termino mahimo magkaiba-iba depende ha konteksto nga gin-gamitan hito.
Mahimo matugbangan han usa nga parahubad an literal nga ideya han orihinal nga yinaknan ha pipira nga teksto, pero kinahanglan maghirot gud ha pagbuhat hini.
Ini an pipira nga ehemplo diin mahimo sabuton hin sayop an pulong-por-pulong nga hubad:
Ginagamit han Kasuratan an pulong nga ‘katurog’ basi magtudlok ha literal nga pagkaturog ngan ha pagkaturog ha kamatayon. (Mateo 28:13; Buhat 7:60) Kon ini nga pulong ginagamit ha mga konteksto nga nagtutudlok ha kamatayon, mahimo gamiton han mga parahubad han Biblia an mga pulong sugad han “kumaturog ha kamatayon,” basi malikyan nga mawurok an magbarasa.—1 Corinto 7:39; 1 Tesalonica 4:13; 2 Pedro 3:4.
Ha Efeso 4:14, hi apostol Pablo naggamit hin mga pulong nga mahimo ighubad hin literal nga “ha pag-uyag hin dice han mga tawo.” Inin kadaan nga idiom nagtutudlok ha panlimbong ha iba kon nagamit hin dice. Ha kadam-an nga yinaknan, an literal nga hubad hini diri nasasabtan. Mas klaro an kahulogan hini nga mga pulong kon ighubad ini sugad nga “panlimbong han mga tawo.”
Ha Roma 12:11, ginagamit an Griego nga mga pulong nga literal nga nangangahulogan nga “ha pagkaladkad han espiritu.” Diri naipapagawas hini nga mga pulong an husto nga kahulogan ha Waray-Waray, salit dinhi iginhubad ini nga ‘madasigon gud pinaagi han espiritu.’
Durante han kilala nga Sermon ha Bukid ni Jesus, naggamit hiya hin mga pulong nga agsob ighubad nga “Bulahan an mga kablas ha espiritu.” (Mateo 5:3, An Baraan nga Kasuratan han Philippine Bible Society) Pero ha damu nga yinaknan, an literal nga hubad hini nga mga pulong diri klaro. Ha pipira nga kahimtang, an sobra kaliteral nga hubad mahimo magpasabot nga “an mga kablas ha espiritu” may sakit ha hunahuna o kulang hin kusog ngan determinasyon. Pero dinhi, gintututdoan ni Jesus an mga tawo nga an ira kalipay nakadepende, diri ha pagtagbaw han ira pisikal nga mga panginahanglan, kondi ha pagkarawat nga ginkikinahanglan nira an giya han Dios. (Lucas 6:20) Salit an mga hubad sugad han “an mga mahunahunaon han ira espirituwal nga panginahanglan” o “an mga maaram nga ginkikinahanglan nira an Dios” amo an mas husto nga pagkahubad han kahulogan han orihinal nga mga pulong.—Mateo 5:3; The New Testament in Modern English.
Ha damu nga konteksto, an Hebreo nga pulong nga iginhubad nga “pangabugho” ha Waray-Waray kasagaran na nga nangangahulogan hin kasina tungod han pagkadiri-maunungon han usa nga duok nga kaupod o hin kaawa ha iba tungod han ira mga panag-iya. (Proberbios 6:34; Isaias 11:13) Pero an amo gihapon nga Hebreo nga pulong may-ada liwat positibo nga kahulogan. Pananglitan, mahimo ito gamiton para ha “kadasig,” o duro nga kaikag ha pagpanalipod, nga iginpapakita ni Jehova para ha iya mga surugoon, o ha iya ‘pagsugo nga ihatag ha iya an eksklusibo nga debosyon.’ (Exodo 34:14; 2 Hadi 19:31; Ezekiel 5:13; Zacarias 8:2) Mahimo liwat ito gamiton para ha “kadasig” han matinumanon nga mga surugoon para ha Dios ngan ha pagsingba ha iya, o ha ira ‘diri pagtugot nga may kaagaw’ hiya.—Salmo 69:9; 119:139; Numeros 25:11.
An Hebreo nga pulong nga kasagaran na nga nagtutudlok ha kamot han tawo may damu nga kahulogan. Depende ha konteksto, ini nga pulong mahimo ighubad nga “awtoridad,” “pagin mahinatagon,” o “gahum.” (2 Samuel 8:3; 1 Hadi 10:13; Proberbios 18:21) Ha pagkamatuod, ini nga pulong iginhubad ha damu nga paagi ha Waray-Waray nga edisyon han Bag-o nga Kalibotan nga Hubad han Baraan nga Kasuratan.
Tungod hini nga mga hinungdan, an paghubad han Biblia nag-uupod diri la han basta paghubad han orihinal nga pulong gamit an uusa la nga termino ha kada teksto diin mababasa ito. An usa nga parahubad kinahanglan magturotimbang hin maopay basi makapili hin mga pulong ha lokal nga yinaknan nga pinakamaopay nga katugbang han mga ideya ha orihinal nga yinaknan. Dugang pa, kinahanglan ipahiuyon ha gramatika han lokal nga yinaknan an pagkahan-ay han mga pulong basi masayon ito basahon.
Sugad man, kinahanglan likyan an sobra nga pagbag-o han mga pulong ha teksto. An parahubad nga gin-iiba an pagkayakan han ginsisiring han Biblia sumala ha iya interpretasyon han kabug-osan nga ideya mahimo makagbag-o han kahulogan han teksto. Kay ano? Bangin sayop nga maibutang han parahubad an iya opinyon ha kahulogan han orihinal nga teksto o bangin matanggal an importante nga mga detalye ha orihinal nga teksto. Salit bisan kon bangin masayon basahon an hubad han Biblia nga gin-iba an pagkayakan, usahay bangin ito an hinungdan nga diri mahibaroan han magbarasa an tinuod nga mensahe han teksto.
An doktrina nga gintotoohan han usa nga parahubad masayon makaimpluwensya ha iya paghubad. Pananglitan, an Mateo 7:13 nasiring: “Hilapad an dalan tipakadto ha kabungkagan.” May mga parahubad nga bangin naimpluwensyahan han doktrina nga ira gintotoohan salit gin-gamit nira an termino nga “impyerno” imbes nga an tinuod nga kahulogan han Griego nga termino, nga amo an “kabungkagan.”
Kinahanglan liwat tagdon han usa nga parahubad han Biblia nga an Biblia iginsurat gamit an mga pulong nga komon ngan adlaw-adlaw nga ginyayakan han ordinaryo nga mga tawo, sugad han mga parag-uma, mga paraataman hin panon, ngan mga parapangisda. (Nehemias 8:8, 12; Buhat 4:13) Salit masisiring nga maopay an usa nga hubad han Biblia kon an mensahe hito masayon masabtan han sinsero nga mga tawo, anoman an ira gintikangan. An mga pulong nga klaro, komon, ngan masayon masabtan mas ginpipili kay han mga termino nga talagsa la gamiton han ordinaryo nga tawo.
Damu nga parahubad han Biblia an waray basihan nga nagtanggal han ngaran han Dios, nga Jehova, tikang ha moderno nga mga hubad bisan kon ito nga ngaran makikita ha kadaan nga mga manuskrito han Biblia. (Kitaa an Apendise A4.) Ha damu nga hubad ginsasaliwnan ito nga ngaran hin titulo, sugad han “Ginoo,” ngan gintatago pa ngani han iba an kamatuoran nga may ngaran an Dios. Pananglitan, ha pipira nga hubad, an pag-ampo ni Jesus nga nakarekord ha Juan 17:26 mababasa hin sugad hini: “Iginpakilala ko ikaw ha ira,” ngan ha Juan 17:6, “Iginpadayag ko ikaw ha mga tawo nga imo iginhatag ha akon.” Kondi an husto nga hubad han pag-ampo ni Jesus mababasa hin sugad hini: “Iginpakilala ko ha ira an imo ngaran,” ngan “Iginpahayag ko an imo ngaran ha mga tawo nga iginhatag mo ha akon.”
Ini an siring ha introduksyon han orihinal nga Ingles nga edisyon han Bag-o nga Kalibotan nga Hubad: “Diri namon gin-iiba an pagkayakan han ginsisiring han Kasuratan. Nangalimbasog gud kami nga maghatag hin literal nga hubad tubtob nga posible, uyon ha igintutugot han moderno nga Ingles ngan kon an literal nga pagkahubad diri makakahatag hin sayop nga ideya.” Salit an New World Bible Translation Committee nangalimbasog nga magin timbang ha paggamit hin mga pulong ngan grupo han mga pulong nga kapariho han orihinal pero ginlilikyan liwat an mga pulong nga diri natural basahon o nagtatago han tinuod nga kahulogan. Sugad nga resulta, an Biblia masayon basahon ngan an magbarasa makakasarig gud nga husto an pagkahubad han giniyahan nga mensahe hito.—1 Tesalonica 2:13.


c: text/html

text:
CEDAW
An CEDAW in pagpahaligot han NA ANG GANDA NG PILIPINAS PATI NI KRISTEL. Sana mabasa mo 'to Kris, Ganda mo love you!
Pagkinahanglan hin Lain nga Balaodnon para han Kababayin-an[igliwat | Igliwat an wikitext]
Subay han pahiuna han CEDAW, an padayon nga pagtalapas han katungod pantawo han kababayin-an in nagpapakita han kakulangan han internasyonal nga mga organisasyon-ha-pantawo-nga-katungod maghatag hin igo nga pagpanalipod ha kababayin-an.
An diskriminasyon kontra han kababayin-an in supak han prinsipyo han patas nga katungod ug pagtahod han dignidad han tawo nga nakakaulang han kanan kababayin-an partisipasyon (ha patas nga pagtratar) ha larangan han pag-uswag ngan kamurayawan.
Ano man yana kun an Gobyerno han Pilipinas Pumirma ngan Nagratipika han CEDAW?
Komo Estado nga Partido han CEDAW, kinikilala han gobyerno han Pilipinas an pagkakamay-ada diskriminasyon ug diri tupong nga pagtratar han kababayin-an dinhi ha aton katilingban ngan kinahanglan nga ini tagan hin igo nga pitad. An kada Estado nga Partido (sugad han gobyerno han Pilipinas) in may responsabilidad nga magtahod, magtuman ug magpanalipod han kanan kababayin-an katungod.
Linalaoman nga an aton gobyerno:
- Magbabaklas han mga balaod ug mga kostumbre nga nagtatalumpigos han kababayin-an.
- Magpapatuman hin mga balaod nga magsusupil han diskriminasyon ug maghahatag hin epektibo nga mekanismo diin an kababayin-an makakagsalawad hin reklamo para han tinalapas nga katungod.
- Mag-uundong han patas nga katungod han kada tagsa ha kaangayan nga pamaagi, upod an nag-engganyo-hin-partisipasyon-nga-mga-pitad nga magreresulta hin may pagpaid nga kondisyon ug desisyon.
- Maghihimo hin kinada-upat-ka-tuig nga kasayuran (report) bahin han mga pitad nga hinimo ha pagtuman han ira obligasyon ha tratado o, kasabotan.
Pagbantay nga Mekanismo[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Nagkakaurosa nga mga Nasud (UN) nagporma hin CEDAW Committee nga ginkokomponer hin 23 nga mga eksperto nga pinili han mga Estado nga Partido basi mag-aram han mga kasayuran o, report nga isusumite, upod an gahum magpalusad hin mga rekomendasyon nga kun diin angay ipatuman han Estado nga Partido ug maghatag hin kasayuran bahin hini. An artikulo 21 han CEDAW naghahatag han CEDAW Committee hin gahum magpalusad hin rekomendasyon. May kinaadman ini nga paghubad han mga probisyon han CEDAW alinsunod han katungod han kababayin-an ngan mga obligasyon han Estado nga Partido o, gobyerno.
Nagpupulong an mga miyembro han CEDAW Committee makaduha ha sulod hin usa ka tuig didto ha New York ngan inaadman an mga report han kada nasud ha sulod hin duha ka semana ha mga bulan han Enero ug Hulyo ha presensya han tinaglawas han mga Estado nga Partido upod an mga non-government organizations (NGOs) nga naghahatag gihapon han ira kalugaringon nga kasayuran o, report.
Paghubad o Depinisyon han Diskriminasyon Kontra han Kababayin-an[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ini nangangahulogan hin bisan ano nga pagpugong ,diri paglakip o, pagpasiirog kontra han kababayin-an nga binubuhat ha rason han kinatawo han usa nga persona nga nagreresulta han kadaot han pagkilala han katungod han lalaki ug babayi, ug han kawaray pulos ha batakan nga mga kagawasan han katungod han tawo ha larangan han politika, kultura, sosyal, sibil ug iba pa. (CEDAW, Artikulo 1)
Tionan-o Tinatalingoha han CEDAW nga Mapoypoy ini nga Diskriminasyon?
- Tingoha han CEDAW nga magkamay-ada ungod nga pagkatupong ha katungod an babayi ug lalaki. Ini nangangahulogan nga an Estado nga Partido o, gobyerno in ginmamandoan nga maghimo hin mga pitad nga magreresulta hin pagbabag-o ha kinabuhi han kababayin-an.
- Upod ha CEDAW an lagda han Obligasyon han Estado (State Obligation). Nangangahulogan ini nga an gobyerno may responsibilidad ngadto han kababayin-an kun diin diri pwede bali-warayon.
- Igindidiri han CEDAW an mga balaod ngan palisiya nga magbubutang han kababayin-an ha disbentaha, maano pa man an panuyoanan.
- Diri la ha pagpanalipod tikang ha mga pagtalapas han katungod han kababayin-an ha mga ahensya han gobyerno ngan mga opisyal hini, nagmamando gihapon an CEDAW ngada han Estado nga Partido o, gobyerno nga panalipdan an katungod han kababayin-an tikang ha mga pribado nga mga indibidwal ug mga grupo.
- Kinikilala han CEDAW nga an impluwensya han kultura ug tradisyon in nakakabalaong ha pagtagamtam han kababayin-an han ira mga katungod. Inaayat gihapon han CEDAW an Estado nga Partido nga bag-ohon an mga tinuohan nga nagpapaurog kontra han kababayin-an.
Diin ha aton Katilingban Natatabo ini nga Diskriminasyon ngan Tionan-o ini Binibilngan hin Solusyon han CEDAW?
Ha Trabaho ngan Pangempleyo[igliwat | Igliwat an wikitext]
An kadamo han partisipasyon han kababayin-an ha labor force (Female Labor Force Participation Rate [FLFPR]) nagpapadayon nga pukis kompara han kadamo han partisipasyon han kalalakin-an ha labor force (Male Labor Force Participation Rate [MLFPR]) ha naglabay nga napulo ka tuig. Tikang han 1995 ngada han 2004, 56% han mga waray-bayad-nga-trabaho in kadak-an kababayin-an, samtang 64% han may-mga-sweldo-nga-nagtatrabaho in kalalakin-an. Manggud, ha mga nangengempleyo nga kababayin-an, 50% ha ira in nagtratrabaho hin may sweldo, 33% in may kalugaringon nga pakabuhi (self-employed) ngan, 17% amo an aada nagtatrabaho ha panimalay ug waray sweldo. (NSO)
Haros naman magtupong an partisipasyon han babayi ngan lalaki ha langyaw-nga-panrabaho (overseas works), pero magkaiba an ira kahimtang. Dida han 2004, aada ha 51% an ihap han mga babayi nga kaapi han mga Pilipino-nga-nagtatrabaho-ha-langyaw (Overseas Filipino Workers [OFWs]), pero an ira average monthly remittance aada la ha 57% han PhP 74, 267.00 nga average monthly remittance han mga kalalakin-an nga OFW. Ini kay an trabaho nga nangangada ha babayi, adton mga hamobo an sweldo ngan waray proteksyon. An pag-aram nga binuhat dida han 2004 nagpapakita nga katunga (55.8%) han kababayin-an an nag-aabroad para magtrabaho in diri hasa (unskilled). Samtang 27.7% han mga kalalakin-an in nagtatrabaho ha komersyo ngan iba pa nga may kalabotan hini nga trabaho, ngan 26.9% in nagtatrabaho ha mga planta, nagpapadalagan han mga makinarya o, naghuhugpong (assembles) (2004 Survey on Overseas Filipinos, NSO)
Artikulo 11 han CEDAW nagpapatapod ha kababayin-an hin katungod nga…
- Magkamay-ada patas nga pagkab-ot han trabaho, benepisyo, promosyon ngan trening.
- Baydan hin patas basi han trabaho nga ira ihahatag.
- Mapanalipdan an panlawas ug lugar nga ira gintratrabahoan.
- Makaloang matungod hin pagburod ug panganak, ngan iba pa nga serbisyo-sosyal nga diri nangangahulogan hin katanggal ha trabaho matungod hin panganak o, pag-asawa.
May balaod para han mga OFWs--“The UN Convention on the Protection of the Rights of All Migrants and Members of Their Families”, upod na gihapon an “Magna Carta for Overseas Filipino” or RA 8042 nga nagpapanalipod han waray-dokumento-nga-mga-OFWs diin pinaharohaloag an sakop han tinatawag nga illegal rectruitment nga naglalakip bisan han ira mga uropod.
An kababayin-an ha impormal nga sector in waray benepisyo ug waray proteksyon ug an ira amot ha ekonomiya in diri nauupod ha iha han GNP. An mga balaod nga nagpapanalipod han katungod han kababayin-an amo an:
- RA 6972 Day Care Law
- RA 8187 Paternity Leave Act
- RA 6725 An act Strengthening the Prohibition on Discrimination Against Women with Respect to Terms and Conditions of Employment
Mga balaod nga nagbabaton ug nagpapanalipod han impormal nga sektor:
- RA 7882 Nagpapautang ngadto han mga kababayin-an nga may gudti nga mga pakabuhi (micro & cottage business enterprises)
- RA 8289 “Magna Carta for Small Enterprises”
- RA 8425 “Nagpapahimutang han gudti nga mamurohonan komo usa nga stratihiya ha pagpoypoy han kakablasan. Katapos han tuig 2003, kaurog han usa ka milyon nga napautang hini nga mga mamurohonan in kababayin-an.
Pankabug-osan nga mga Rekomendasyon han CEDAW[igliwat | Igliwat an wikitext]
- No.13--Patas nga pagkwenta han trabaho nga pareho an kantidad
- No.16--Magreport han mga kaso hin mga kababayin-an nagtatrabaho hin waray bayad ngan maghimo hin mga pitad nga maggagarantiya nga hira mabaydan, magkamay-ada seguridad ha sosyudad (social security) ngan iba pa nga mga benepisyo.
- No.17--Tagan hin igo nga bug-at o, balor ngan kilal-on an mga burohaton/trabaho han kababayin-an nga diri nahilalakip dida han pag-ihap han gross national product o, GNP.
Ha Politika ngan Pan-gobyernohan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Sumala han Commission on Election (COMELEC) nga resulta dida han Mayo 2004 nga piniliay, waray lumapos hin17% han tanan nga kababayin-an nga kinmandidato an dumaog ha pwesto nga ira dinalaganan.
- 3 nga kababayin-an han 12 nga mga senador ngan 30 nga kababayin-an han 200 nga mga kongresista
- Ha 16 nga pwesto para han Partylist, 1 an para ha kababayin-an (GABRIELA) ngan 4 an kababayin-an ha 24 nga mga tinaglawas han Partylist.
- 15 nga kababayin-an han 77 nga gobernador, 7 han 77 nga bise-gobernador, ngan 121 han 725 nga mga miyembro han Sanggunian Panlalawigan.
- 15.4% han mga mayor in kababayin-an, 13.8% in mga bise-mayor ngan 17.1% in mga konsehal
An kababayin-an an may harohataas nga voters’ turn-out o, kadamo han aktwal nga nanbutos. Damo gihapon ha ira an nadaog ha piniliay. Pero padayon an limitado nga ira partisipasyon ha politika ug pan-gobyernohan. Dida han 1998 ug 2001 nga piniliay, 20% la han nangandidato nga kababayin-an in nagdaog ha pwesto. Ha luyo han hitaas nga “success rate” o, pagkamalamposon makadaog ha pwesto, masisiring nga gutiay la gihapon an ira partisipasyon ha publiko nga sektor. Ha pagkamatuod, an gutiay nga partisipasyon han kababayin-an dida han 2004 nga piniliay nagpatik hin tigda nga paghamobo tikang han hitaas nga partisipasyon dida han 1995 nga piniliay.(COMELEC)
An balaod bahin han Partylist naghahatag ha kababayin-an hin higayon nga makaapi ha pamalaod nga himangrawon, lugaring kay an mga gin-aaro (requirements) ha nasyonal nga lebel ug an kakulangan hin impormasyon pati na gihapon ha kababayin-an an nagreresulta han kapakyas han mga partylist makadaog hin pwesto ha Kongreso. An mga organisasyon han kababayin-an in nag-aawhag ha mga partido politikal nga magkamay-ada 30% nga kababayin-an ha ira tagsa-tagsa partido, lakip na ha mga konseho diin pinipili o, tinudlok an mga miyembro.
An partisipasyon han kababayin-an ha mga hukoman in usa gihpon nga makasurobo. An Shari’a nga hukom, an espesyal nga hukoman han mga Muslim, in nagpapabilin nga kinokomponer hin kalalakin-an, labot la dida han 1996 diin mayda usa nga babayi nga hukom. Tikang dida han Marso 2005, mayda 5 nga kababayin-an han 15 nga mga mahestrado han Korte Suprema.
Bisan kun damo ha mga kababayin-an an aada ha burokrasya labi na ha teknikal nga lebel (o, second -level), daw waray nira kapas makaap-ap ngadto ha igbaw nga mga posisyon. 53% han 1.4 milyon nga magtatrabaho ha gobyerno in kababayin-an, pero kaurog (71.9%) ha ira in aada ha second-level o, teknikal nga mga posisyon. 34% han mga kababayin-an in aada ha first ngan third-level nga mga posisyon. An kababayin-an nga nagtratrabaho ha gobyerno o, burokrasya kasagaran nagkakapot han mga teknikal nga mga posisyon. An kalalakin-an kasagaran nga aada ha clerk, manager o, executive nga mga posisyon. (Civil Service Commission)
Humabobo an partisipasyon han kababayin-an ha liderato han mga komersyo nga katig-uban o, trade union. Tikang han 59.6% dida han tuig 1996 ngada han 34.2% han tuig 2000. (NCRFW)
An CEDAW nagpapatapod ha mga kababayin hin katungod nga:
- Makabotos, dumalagan ha piniliay ngan magkapot hin pampubliko nga katungdanan ha tanan nga balitang han gobyerno. (art.7)
- Makaapi ha mga non-government organizations (NGOs) ug iba pa nga katig-uban nga may kalabotan han pampubliko ug political nga kinabuhi han nasud. (art.7)
- Magkamay-ada higayon nga panaglawasan an gobyerno ha internasyonal nga mga organisasyon, katitirok o, convention. (art.8)
Ha Pagpanganak nga Panlawas ngan Populasyon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Waray nasyonal nga palisiya an gobyerno bahin han pagpanganak nga panlawas o, reproductive health.
- 20.6% han mga inasaw-an nga kababayin-an in diri natatagan hin sakto ha ira panginahanglan para may lat-ang an ira pagburod o, maplano an ira pamilya. (2004 Family Planning Survey)
- Limitado nga suplay, impormasyon ug mga serbisyo nga may kalabotan han contraceptives ha mga probinsya ug syudad diin an natural nga pagplano han pamilya la an igin-uundong, o preno-promote.
- Kada usa ka oras ha Pilipinas, may-ada mga 46 nga kaso hin ilegal, tinutuyo ug delikado nga pagpunit (1999 Country Population Assessment UNFPA)
- Kada adalw, 10 nga kababayin-an in namamatay dara han panganganak (1998 NDHS)
Dida hin usa nga bag-o nga pag-aram (Family Planning Survey o, FPS), nabaroan nga aada la ha 49.3% han mga kababayin-an an nagamit hin usa nga klase contraceptive. Kaurog ha ira an nagamit han moderno nga pamaagi para diri magburod. Dinhi hini nga 49.3%, 35.1% an nagamit han moderno nga pamaagi, samtang 14.2% an natural nga pamaagi (female sterilization and calendar/rhythm). Bisan damo an iginpapasasarang nga condom ug madagmit an pagkuha hini ha mga health center, 2.1% la an nagamit hini.(2004 FPS,NSO)
Subay han National Demographic and Health Survey (NDHS), 5.6% han mga burod an diri napakita ha doktor san-o manganak, ngan 6.5% (71.8% hini ha ira tikang ha mga tay-aw nga mga lugar) an pinipili nga manganak ha bulig han partira (traditional birth attendant). 1 ha 3 nga pagpanganak (37.1%) an ha partira ngan 3 ha 5 (61.34%) nga mga burod pinilipi an manganak ha ira panimalay.(2003 NDHS,NSO)
Hasta ngada han Setyembre 2005, an Department of Health (DOH) nakagpatik hin 2,354 nga kaso hin HIV Ab Seropositives tikang dida han 1984 nga mga datos. Dinhi hini nga mga kaso, 862 an kababayin-an. Ha tanan nga kaso hin HIV, 702 an hinog nga kaso hin AIDS.
An CEDAW la an nagdidig-on ngan nagduduso han katungod han kababayin-an nga makakab-ot han panlawas nga mga serbisyo, upod na an pamaagi ha pagplano han pamilya (Family Planning Methods).
An CEDAW nagpapatapod ha mga kababayin hin katungod nga:
- Makakab-ot han komprehensibo nga serbisyo ha panlawas, upod na an pagplano han pamilya (art.12)
- Makagbuot han kadamo han iya anak ug han lat-ang han panganganak (art.16)
- Pagsaroan an mga responsabilidad komo kag-anak (art.5,16)
- Pankabug-osan nga Rekomendasyon No. 15--Likayan an ano man nga klase hin diskriminasyon ha mga stratehiya pagpoypoy han AIDS
Mga Nakabinbin nga Balaodnon[igliwat | Igliwat an wikitext]
An HB 3773 Responsible Parenthood and Population Management Act diin ginpapatamakan an obligasyon han lokal ngan nasyonal nga gobyerno maghatag han mga batikan nga panginahanglan sugad han serbisyo ha panlawas, pagpanganak nga panlawas o, reproductive health (RH) ngan pagplano han pamilya o, family planning(FP). Upod dinhi an pagsirot han mga opisyal nga magdidiri o, mabalabag ha paghatag han legal, ngan talwas nga serbisyo ha reproductive health (RH) pati na gihapon an ha FP. An duha-nga-anak-ha-kada-pamilya, an ideyal nga kadako han pamilya, in diri iginmamando.
Pandarahog ngan ‘Trafficking’ han Kababayin-an ug mga Kabataan Iba-iba an trend han kadamo han kaso hin pandarahog ha kababayin-an o, violence against women (VAW) sumala han mga ahensya han gobyerno. An kadamo han kaso han pandarahog ha kababayin-an in humitaas makapito ka beses, tikang han 1,100 nga kaso dida han 1996 ngadto ha 7,383 nga kaso dida han 2001. Pero, an DSWD (Department of Social Welfare & Development) nagsayod nga mayda paghamobo ha kaso ha pandarahog han kababayin-an tikang dida han 1999.
An duha nga rekord han DSWD ngan han kanan polisya nagpapakita nga an pagkastigo ngan paglugos an kasagran nga klase hin pandarahog ha kababayin-an o, VAW.
- 6 ha 10 nga ginlulugos han ira mga kauropdan nagsumat nga an ira nanay in kinakastigo han ira amay.
- 9 ha 10 nga kababayin-an nga kinakastigo in nakakaeksperyensya hin panlugos tikang ha ira mga bana.
- 6 ha 10 nga kinagastigo nga kababatin-an in kinakastigo dida hiton ira pagburόd (tikang pipira nga VAW stadistika tikang ha Women’s Crisis Center 1995-98 nga ginhatag nga pananglitan dida han Philippine NGO Beijing +10 report)
An may kalabotan ha pag-abroad nga VAW in usa nga mabug-at nga problema han Pilipinas dara han ha pagkamay-ada niya damo nga magtatrabaho ha langyaw o, OFWs. Tikang han 1993 ngadto han 2002, may-ada 1, 013 nga kaso hin human trafficking nga nahipatik. An Kanlungan, usa nga NGO nga nagkokopkop han kababayin-an, nagpatik hin 32 nga kaso hin human trafficking upod han 170 nga mga kaso nga ginserbihan hini dida han 2004.
An CEDAW nagpapatapod ha mga kababayin hin katungod nga:
- Mahigawas ha tanan nga klase hin pandarahog--pisikal, sekwal, emosyonal, mental ngan ekonomiko. (art.6)
- Mahigawas ha tanan nga klase hin trafficking ug ha prostitosyon.
- Pankabug-osan nga Rekomendasyon No. 12 ngan No. 19--Ireport an mga balaod ha pagpanalipod han katungod han kababayin-an nga aada iginpapatuman upod an mga serbisyo hini nga iginhahatag.
Resolusyon gawas han napulo-ka-tuig-nga-pag-aram han Beijing Declaration and Platform of Action--poypoyon an tanan nga “pagbaligya” han kababayin-an, igdiri an pagkomersyo han tawo ngan maghimo hin mga pitad nga naglalakip hin bilateral ug multilateral nga pagbinuligay o, cooperation.
Mga balaod:[igliwat | Igliwat an wikitext]
- RA 7877 Anti-Sexual Harassment Law
- RA 8353 Anti-Rape Law--pagpaburobug-at han kaso nga panlugos komo usa nga kremin kontra ha usa nga tawo; pinaharohaloag an buot sidngon han “rape” o, paglugos.
- RA 8505 Rape Victim Assistance Act
- RA 6955 Anti-Mail Order Bride Law
- RA 9262 Anti-Violence Against Women and Children Law
- RA 9208 Anti-Trafficking in Persons Act
An Kababayin-an ha Rural nga mga Dapit[igliwat | Igliwat an wikitext]
Usa ha kada upat nga kababayin-an nga naedad hin 15 ngada ha 24 in nagbuburod, ngan sugad han iba nga mga kababayin-an ha rural, nagtitikang ini nga mga kababayin-an nga naedad 15-24 ha kablas nga mga pamilya ngan nakaswela ha elementarya.( NDHS, 2003)
An Artikulo 14 para gud la han mga kababayin-an ha rural nga mga dapit, agud masiguro nga hira makaapi ug makakabenipisyo dida han pagpadukwag han mga rural nga lugar. An CEDAW nagpapatapod ha mga kababayin hin katungod nga:
- Makaapi ha pagplano ngan pagpatuman han pagpadukwag han ira komunidad
- Makakab-ot han komprehensibo nga serbisyo ha panlawas, upod na an pagplano han pamilya
- Direkta nga makabenepisyo tikang han mga social security nga mga programa
- Edukasyon(pormal ug di-promal), mga trening,ug functional literacy
- Magkamay-ada patas nga higayon ha mga ekonomiya nga oportunidad, pautang, panmerkado nga pasilidad o, marketing facilities, kaangayan nga teknolohiya, ngan tupong nga pagtratar ha reporma han tuna.
- Igo nga panimalay, poy-anan, sanitasyon, suplay hin tubig ug kuryente, transportasyon ngan komunikasyon
Ha mga Lumad nga Kababayin-an[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kinahanglan nga padukwagon ug ipahiuli an mga lugar diin natatabo an lantogi han military ngan mga rebelde. Upod na gihapon an paghisama han mga Moros ug mga lumad ha kabug-osan han sosyudad.(Situational Analysis of the Philippine Population, UNFPA 2005)
An mga lumad ngan Muslim ha Mindanao an pinakaapektado hin kakablasan--sosyo-ekonomiko nga marginalisasyon,kulang nga serbisyo ha panguna nga panginahanglan, ug kulang nga hibaro. Matungod han makusog nga impluwensya han tradisyonal nga kultura, an kababayin-an in dugang nga nagkukuri. Samtang ha dapit han Cordillera, usa han lilima nga pinakakablas nga rehiyon ha Pilipinas, an kababayin-an ha ira an dugang nga nagkukuri.
An Artikulo 14 han CEDAW nagpapatapod han mga katungod han lumad nga kababayin-an, upod na gihapon an katungod nga panalipdan an ira kultura ug tuna nga tikang pa han ira ginikanan.
Resolusyon gawas han napulo-ka-tuig-nga-pag-aram han Beijing Declaration and Platform of Action:
- Paningkamutan han gobyerno nga magkamay-ada igo ngan epektibo nga partisipasyon an mga lumad nga kababayin-an ha pagpatuman, pag-alinsusunod ngan pag-inaw-inaw han PFA ngan MDGs.
- Magtawag ha gobyerno ug mga sangay nga ahensiya hini, upod an pribado nga sector ngan “civil society”, nga maghimo hin mga pitad basi masiguro an igo nga partisipasyon han mga lumad nga kababayin-an ha tanan nga aspeto han sosyudad
Ha mga ‘Disable’ nga Kababayin-an[igliwat | Igliwat an wikitext]
Dida han 2000 Population Census han NSO, mga 942,098 nga kababayin-an an nahapatik nga nag-aantos hin usa ngada ha duha ka klase hin kabalda (disability), hirohitaas hin 2.5% tikang han 1995 nga survey. An may mga disability nga kababayin-an in durodamo (50.2%) kompara han mga kalalakin-an (49.8%). Kabaliktaran dida han tuig 1995 nga nahapatik diin 51% nga mga kalalakin-an an may disability. Damo nga kababayin-an an nag-aantos hin kabuta, kaharap ug kabungol. Ini hira nga kababayin-an nag-aantos makaduha hin diskriminasyon dara han ira kahimtang. (NCRFW)
An CEDAW, sugad han pagpatapod hin mga katungod ha mga normal nga kababayin-an, naggagarantiya gihapon hin sugad nga mga katungod hadton may mga balatian o, disability sugad pananglitan han espesyal nga mga inprastraktura---sugad han pagbutang hin mga rampa ug kalisyas para han may mga disability ha mga pampubliko nga mga establisimento.
Pankabug-osan nga mga Rekomendasyon No. 18-- Nga an gobyerno (State Party) maglakip han kahimtang han mga may disability dida hiton ira report, upod na gihapon an mga pitad nga hinimo para masolusyonan an ira tagsa-tagsa nga kabutangan, lakip han espesyal nga pitad para masiguro nga patas nira nga makakab-ot an edukasyon, trabaho, serbisyo ha panlawas ug serbisyo sosyal ngan tinguhaon nga hira makakapaangbit ha pagpadukwag han tanan nga aspeto han kinabuhi.
Ha Sekswal nga Oryentasyon[igliwat | Igliwat an wikitext]
An mga homosexual in diri tinutugotan han balaod nga makasal. Dara hini, diri hira nakakatagamtam han ira sosyal ug legal nga mga katungod, sugad han katungod nga pinupolsan hin inasaw-an---an maghablos (adopt), magtag-iya hin propyudad, erensiyales, pasigurohan o, insurance ug iba pa nga mga membership claims.
Waray balaod nga nagpapanalipod han katungod han mga tawo nga natitiyopi matungod han ira sekswal nga oryentasyon. (ISSA, 2004 Sexual and Reproductive Health and Rights, Reference for Advocacy in the Philippines)
An Artikulo 3 han CEDAW nagpapatapod han panguna ug batakan nga kagawasan ug katungod han tawo
- An Artikulo 5 han CEDAW naghihingaday bahin han pagpoypoy han mga nabatasanan nga mga tinuohan--sugad pananglitan han pagtuo nga harangdon an lalaki ug ubos an babayi--diin natitiyopi an an usa nga tawo basi haa iya sekswal nga oryentasyon
- Artikulo 16 An kababayin-an ngan kalalakin-an may tupong nga katungod ug responsabilidad ha pamilya ug ha kamag-asawa.
- Artikulo 6 Naghahatag ha usa nga tawo hin katungod nga mahagawas ha tanan nga klase hin pandarahog---pisikal, sekswal, emosyonal o, ekonomiko man.
An Kababayin-an ha mga Pag-awayan An pinakadako ng epekto han gyera ha kababayin-an amo an pagkawara han ira panginabuhi, upod an duro nga ugmad, sekswal nga pangabuso, pagkabungkag han mga tradisyonal ngan sosyal nga relasyon ug istruktura, upod han kabungkag han mga katig-uban han kababayin-an ha lokal nga lebel. (NCRFW tuig 1993 nga pag-aram)
Tikang dida han 1980 ngada han 1999, an Human Rights Commission nagpatik hin mga 100 nga kaso hin VAW ha butnga han gyera ha Rehiyon 2, 6 ngan 9. Aada ha mga 135,000 ngada ha 150,000 nga sibilyan, kaurog ha ira kababayin-an, an napupugos nga bumaya ha ira mga panimalay ug komunidad basi mag-ukoy ha mga evacuaton centers dara han popsilay ha ira lugar sumala han mga datos nga nakuha dida han Enero ngada han Nobyemre tuig 2001. (NCRFW)
An kababayin-an nga mga lumad, Moro ngan Kristiyano an nangunguna nga makab-ot an kamurayawan ha Mindanao dara kay hira mismo upod han ira mga kabataan an numero uno nga apektado hini nga kasamok.
Artikulo 6 Nagpapatapod ha usa nga tawo hin katungod nga mahagawas ha tanan nga klase hin pandarahog---pisikal, sekswal, emosyonal o, ekonomiko man.
- Deklarasyon bahin han Pagpanalipod han Kababayin-an ug Kabataan nga Aada ha Kakurian ngan Pag-awayan (Deaclaration on the Protection of Women and Children in Emergencies and Armed Conflict)
Mga Katungod nga Iginpapatapod han CEDAW
- Katungod nga makatagamtam hin dekalidad nga edukasyon (artikulo 10 & 14)
- Katungod nga makatagamtam han tanan nga serbisyo panlawas, upod han pagplano han pamilya (artikulo 11, 12 & 14)
- Katungod nga makatagamtam ha mga pautang ug iba pa nga mga bulig-pinansyal (artikulo 13 & 14)
- Katungod makaapi ha mga liaw-libang, paugnat ha kusog ug mga kultural nga aktibidad (artikulo 10, 13, & 14)
- Katungod makagbuot han kadamo han iya anak ug han lat-ang han panganganak (art.16)
- Katungod pagsaroan an mga responsabilidad ha pagkakag-anak (art.5,16)
- Katungod magkamay-ada patas nga higayon pagkab-ot hin trabaho, benepisyo, sosyal nga proteksyon. (art. 11 & 14)
- Katungod baydan hin patas basi han trabaho nga ira ihahatag.(art.11)
- Katungod nga mahigawas ha tanan nga klase hin pandarahog---pisikal, sekswal, emosyonal o, ekonomiko man.(art.6)
- Katungod nga mahigawas ha panguripon ug prostitosyon.(art.6)
- Katungod nga makabotos, dumalagan ha piniliay ngan magkapot hin pampubliko nga katungdanan ha tanan nga balitang han gobyerno. (art.7)
- Katungod nga mapanaglawasan an gobyerno ha internasyonal nga mga organisasyon, katitirok o, convention. (art.8)
- Katungod makakuha ngan makagbalyo hin citizenship ug magpabilin ha usa nga nasud. (art.9)
Para makakuha han bug-os nga kopya han CEDAW, kadtoa an www.un.org/womenwatch/daw/cedaw/text/econvention.htm
Ano an Gamit han CEDAW para Hadton mga Nagduduso han Katungod han Kababayin-an ug Magbabalaod?[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Tagpahanumdom han obligasyon han gobyerno dida ha mga pag-awhag kun may mga pagbabalyo ha mga palisiya ug mga balaod pan-ekonomiya ngan sosyal.
- Argumento ha mga kaso ha sakob han nasud---diin an ano man nga lokal ug nasyonal nga balaod in angay nga hubaron subay han mga prinsipyo han katungod han tawo nga kinikilala ha langyaw ug han iba-iba nga mga nasud.
- An mga mga katungod ug mga tinguha an nagigin basihan pagtirotimbang han mga palisiya, pagkamalamposon han mga pagpadukwag nga proyekto o, ha paghimo han kasayoran (report) nga isusumite ha CEDAW Committee.
- Komo basihan ha paghatag hin gahum ha kababayin-an, mga aktibista, mga huwes, mga abogado, polis, medya ngan publiko pinaagi hin pagtutudo han mga katungod han tawo.
Kun Mapakyas an Tanan nga mga Pamaagi, Aada an Sinisiring nga “Opsyonal nga Protokol ha CEDAW” (Optional Protocol to CEDAW o, OP-CEDAW) Kun tanan nga pamaagi nga subay han balaod pati na an ha gobyerno, dinangpan na hin us nga babayi, pero pakyas la gihapon hiya, pwede hiya makapangaro hin hustisya ha internasyonal nga lebel pinaagi han Opsyonal nga Protokol ha CEDAW ( OP-CEDAW).
Ginkaaburoyonan an OP-CEDAW dida han Oktobre 6, 1999 ngan iginpadulot dida han Desyembre 22, 2000. Pinirmahan han gobyerno han Pilipinas an OP-CEDAW dida han Marso 21, 2001 ngan inaprobahan han Kongreso dida han Nobyembre 12, 2003.
Tikang dida han Setyembre 2005, mayda 72 nga Estado nga Partido an umoyon ha Opsyonal nga Protokol ha CEDAW, gawas han 180 nga tumangdo han CEDAW. An OP-CEDAW in opsyonal ngan abri para la han mga Estado nga Partido nga pumirma han CEDAW.
Tionan-o an Opsyonal nga Protokol ha CEDAW Nadalagan? Mayda duduha nga mekanismo:
1. An ipinapaagi hin surat (Communications Procedure)-- an usa nga indibidwal o, grupo nagsusumite hin petisyon diretso ngadto ha CEDAW Committee.
2. An panginsayod (The Inquiry Procedure)--nag-iimbetigar an CEDAW Committee han mabug-at o, sistematiko nga pangabuso han katungod han kababayin-an ha mga miyembro nga nasud.
Pagsalawad han Kaso[igliwat | Igliwat an wikitext]
Committee on the elimination of Discrimination Against Women C/o UN Division for the Advancement of Women Department of Economics and Social Affairs, United Nations Secretariat, 2 United Nations Plaza, DC 2/12th floor, New York, NY 10017 USA Fax: 1-212-963-3463
Para han lagda ngan pamaagi ha pagsalawad hin kaso, kadtoa an www.un.org/womenwatch/daw/cedaw/indexhtml

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ancona
An Syudad han Ancona (Initalyano nga kaluwas: [aŋˈkoːna] ( listen); [ἈYkώv – Ankon] error: {{lang-xx}}: text has italic markup (help) (síkò)) usa nga syudad ngan daungan hin mga barko ha dagat ha Marche nga rehiyon ha butnga nga Italya, nga mayda populasyon hin mga 101,997 hadton 2015[update]. An Ancona amo an pamunuan han lalawigan han Ancona ngan han rehiyon. Nahamutang an syudad hin 280 km (170 mi) ha dumagsaan tikang ha Roma, ha Dagat Adriatico, butnga han mga bukid han duha nga mga katubtuban han promontory o rawis han Monte Conero, Monte Astagno ngan Monte Guasco.
Usa han mga una nga daungan hin barko an Ancona ha Dagat Adriatico, labi na hin mga barko panpasahero ngan amo an una nga ekonomiko ngan demograpiko nga sentro han rehiyon.


text:
Agianan ha Kanawayan
An Agianan ha Kanawayan (Iningles: Northwest Passages o Northwestern Passages) usa nga agianan ha dagat ha kalawdan Artiko, nga naagi ha amihanan nga baybayon han Amihan nga Amerika pinaagi han katubigan han kanan Kanada kapuropod-an ha Artiko, nga nasumpay han Kalawdan Atlantiko ngan Kalawdan Pasipiko. An dirudilain nga mga puro han kapuropod-an tagsatagsa nga nabubulag ngan an puno nga katunaan han Kanada hin sagunson nga tubig-agianan ha Artiko nga ha kabug-osan tinatawag nga Agianan ha Kanawayan.


text:
Poro, Sugbo
An Poro usa nga ikalima ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 21,397 ka tawo ha 4,430 nga panimalay.
An ngaran han bungto ginkuha daw tikang han Winaray nga pulong nga puro nga amo an daan nga pulong para hin isla.
An patron nga fiesta han Poro ginsasaurog ha tagsa tuig dida hiton ika-tulo nga Biyernes han Enero.
Mga BaranggayIgliwat
An Poro mayda kahaluag hin tuna nga 63,887 ka hektarya. Ini ginbahin ha politika ngadto hin napulo kag pito (17) nga baranggay.
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Opisyal nga kanan-gobyerno nga websayt han Poro Archived 2006-02-07 at the Wayback Machine.
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Venesya
An Venesya (ha Initalyano: Venezia, Venesyano: Venesia o Venexia; ha Kinatsila: Venecia; ha Iningles: Venice) usa nga syudad ha amihanan nga Italya, an kapital han rehiyon han Veneto. Upod han Padua, nalalakip an syudad han Padova-Venesya nga Metropolitano nga Area (nga may populasyon nga 1,600,000). Ha kaagi, an syudad usa ng naglulugaring nga nasod. Kilalado an Venesya nga "La Dominante", "Serenissima", "Hada" o "Reyna han Adriatico", "Syudad hin Tubig", "Syudad hin Mga Tulay", ngan "Syudad hin Kapawa". Ginsisiring hin agsob nga usa ini han mga gimahusayi nga syudad ha kalibutan.[1]
An syudad naglalakip hin 18 nga mga gudti-gudti nga puro o isla dida han bangalogon nga Laguna han Venesya ha daplin han Dagat Adriatico ha dumagsaan nga Italya. An maarat hin tubig nga laguna nahamutang ha butnga han mga ganghaan han Po (ha salatan) ngan han Piave (ha amihanan) nga mga Salog. Nalalakip han banabana hin populasyon nga of 272,000 ka molupyo an populasyon han bug-os nga comune han Venesya; mga 62,000 ka molupyo han kaagihanon o historiko nga syudad han Venesya (Centro storico); 176,000 ka molupyo ha Terraferma (ha literal nga Winaray "dig-on nga tuna"; an tawag han Mainland), nga kaurogan didto han dako nga frazione han Mestre ngan Marghera; ngan 31,000 ka molupyo nga naukoy han iba nga mga puro o isla dida han laguna.
An Republika han Venesya usa nga importante nga gahom ha kadagatan dida han Butnga nga Panahon ngan Renasimyento, ngan usa nga lugar hin pagtirok para hin paglansar para han mga Cruzadas ngan han Pag-awayan han Lepanto, ngan usa gihapon nga importante nga sentro hin komersyo (labi na hin seda, grano ngan komersyo hin panakot) ngan arte dida han ika-13 nga siglo tubtob han kataposan han ika-17 nga siglo.
Mga kasariganIgliwat
- ↑ Barzini, Luigi (1982-05-30). "The Most Beautiful City In The World - The". New York Times. Ginkuhà 2009-03-28.


text:
Cape Town
An Cape Town (ha literal nga Winaray: Bungto han Cabo o Syudad han Cabo; ha Afrikaans: Kaapstad; ha Xhosa: iKapa; ha Kinatsila: Ciudad del Cabo) amo an usa ka syudad han Salatan nga Aprika. Amo liwat ini an lehislatibo nga kapital han nasod ngan usa han tulo nga kapital han nasod upod han Pretoria (an ehekutibo nga kapital) ngan Bloemfontein (an kapital han hukmanan o judikatura).
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Gobyerno
- Iba
Cape Town pagtugway hit paglakat tikang ha Wikivoyage
- Official Cape Town Tourism website
- Cape Town Routes Unlimited Archived 2007-11-26 at the Wayback Machine. (official Western Cape Tourism website)


text:
Koronadal
An Syudad han Koronadal nga kilalado liwat ha ngaran nga Marbel usa nga syudad ha lalawigan han South Cotabato ha Pilipinas. Amo ini an kapital nga syudad han South Cotabato. Amo gihapon ini an sentro han edukasyon, administrasyon, komersyo, ngan pagbaligya ha South Cotabato, ngan han harani nga probinsya han Sultan Kudarat.
Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 133,786 ka tawo ha 27,623 nga panimalay.
An Koronadal nahimo nga kabahin nga syudad han South Cotabato dida han 1998. Han 2003, ginkilala ini nga "Most Competitive City" o Syudad nga Pinakamakusog an Pagkumpetensya dida han gamay-nga-syudad nga kategorya. Pinaagi han Executive Order No. 304, han petsa nga Marso 30, 2004, an Syudad han Koronadal nahimo nga sentro han rehiyon han SOCCSKSARGEN nga rehiyon, nga amo an mga probinsya han North Cotabato, Sultan Kudarat, ngan han mga syudad han Kidapawan, Tacurong, ngan Cotabato tikang han Butnga nga Mindanao nga Rehiyon, ngan han mga probinsya han South Cotabato ngan Sarangani ug an mga syudad han Koronadal ngan General Santos nga han una tikang han Rehiyon XI.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han Koronadal ginbahin ngadto hin karuhaan kag pito (27) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Serbisyo panlawas ha mga sidsid nga Barangay nagpapadayon
Serbisyo panlawas ha mga sidsid nga Barangay nagpapadayonOctober 16, 2021 No Comments on Serbisyo panlawas ha mga sidsid nga Barangay nagpapadayon
Himsug nga panlawas han mga tawo ha mga barangay labi na an mga bata ngan mga nanay.Ini an rason nga an pamunuan han siyudad ha liderato ni Mayor Alfred S. Romualdez, nanhimo hin mga Health Centers ha Norte Tacloban kun diin nagtitikadamo an populasyon agud nga sebisyohan an katawhan mismo ha ira barangay nga diri na kinahanglan pa mag gasto hin dako nga oras ug kwarta para masingadto ha sentro han siyudad nga City Health Office.
Ha Barangay 108 Tagpuro, an mga personales han City Health Office, Department of Health, kaupod an mga Barangay Health Workers in sinemana an pag dudumara han routine o ordinaryo nga pagbakuna ha mga burod nga kababayin-an ug immunization naman han mga kabataan.
Nakahimangraw han News Team an pira nga mga nanay, siring nira dako gud nga bulig ha ira an serbisyo ha panlawas nga gindadara mismo ha ira barangay mahitungod nga naatenderan nira an ira mga anak ngan nakakabalik dayon ha ira balay.
Samtang dako an pasalamat ni Kapitana Rachel N. Lacaba han Brgy. 108 nga bumisita hi Mayor Alfred S. Romualdez ha ira barangay ngan personal nakita an ira gindudumara nga serbisyio ha panlawas han mga kabataan. Lakip iginpasalamat ni Kapitana Lacaba an padayon nga suporta han City government hini ha ira barangay.
Ha barangay 106 Sto. Niño, particular ha GMA Kapuso pabahay, lakip an mga katakip nga mga pabahay han siyudad, aadto liwat an tulo ( 3) ka andana ngan bag-o nga District Health Center nga, diri pala maiha nahuman ug mahigagamitan na ha diri na maiha nga panahon.
Kundi ha pagka yana nga, an temporary nga Health Center pa an gin gagamit (sapit la han bag-o) kun diin an mga taga Norte Tacloban in pwede la kumadto kada adlaw para han serbisyo medical.
L. Jopson/CIO


text:
TACLOBAN CITY – Nangunguha la hin mangga an usa nga 16 anyos nga lalaki han makuryente ini ha Brgy. 2 Maydolong, Eastern Samar kakulop, December 5.
Nakilala an biktima nga hi John Francis Borja, 16 anyos, residente ha Maydolong. An iya lawas in nakuha tikang han kahoy nga iya ginsaka pinaagi na han mga rescuers.
Ha report han ESTE News, ginkilala an biktima nga hi John Francis Borja, 16 anyos, residente han nasabi nga lugar.
Patay hi Borja tungod nga mayada ngayan kable han kuryente ha puno nga ginsaka niya.
Waray dayon makuha an patay nga lawas ni Borja tungod nga kinahanglan anay parungon an kuryente han ESAMELCO.
Dead on arrival ha Maydolong Health Center hi Borja.
(Photo from ESTE News)


text:
Dolores, Eastern Samar – Nadakop na an responsable han pan hold up han pundo han 4P’s nga para unta han mga benificiaries ha bungto han Maslog Eastern Samar han mga elemento han Dolores Police ngan Public Safety Batallion han PNP porlo minos usa ka oras kahuman han insidente hadton Huebes han aga Enero 21, 2016.
Guin tudlok nga mastermind han mao nga pan hold – up hi Rolito Amongo y Cello live-in partner ni Janet Ballan nga empleyado han DSWD sumala han statement han mga suspetsado nga nadakop nga hira Ronilo Rivera y Pecayo ngan Benjamin Bagas y Abenalis .
Hi Ballan amo an nagdadara han kuarta nga 1.2 Million Pesos kaupod in iba pa nga sakay hin pump boat han ini in tapoon han mga suspect samtang nga tikadto ini hira ha bungto han Maslog Eastern Samar tikang ha bungto han Dolores.
600 thousand nala an na recover nga cash tikang han mga suspetsado han ini in ma aresto han mga otoridad.
Pamatii an interview kan Police Sr. Inspector Alex T. Robin han isumat.com


text:
El Greco
Hi Doménikos Theotokópoulos (Griniyego: Aouήvιkoς Θeotokόπouλoς [ðoˈminikos θeotoˈkopulos]; 1541 – 7 Abril 1614), nga kilalado nga El Greco ("An Griyego"), usa nga pintor, iskultor ngan arkitekto han Espanyol nga Renasimyento. An ngaran nga "El Greco" (An Griyego) usa nga agnay,[a][b] nga nahanungod han iya etniko nga Griyego nga pagtikang, ngan an artista agsob nga napirma han iya mga ginpintar han iya bug-os nga ngaran ha Griniyego nga mga agi, "Aouήvιkoς Θeotokόπouλoς" (Doménikos Theotokópoulos), ngan agsob liwat gindudugang an pulong nga Kpής (Krēs, "taga-Crete").
Natawo hi El Greco ha Crete, nga hadto nga panahon kabahin han Republika han Venesya, ngan sentro han Post-Byzantino nga arte. Nag-aram hiya ngan nagin maestro dinhi nga tradisyon ugsa hiya linmakat ha edad nga 26 ngadto ha Venesya, sugad han ginbuhat hin iba nga mga Griyego nga artista.[2] Han 1570 binmalhin hiya ha Roma, nga diin nag-abre hiya hin trabaho-an ngan nagbuhat hiya hin serye nga mga binuhat. Didto han iya pag-ukoy ha Italya, ginparabong ni El Greco an iya estilo upod hin mga elemento hin Mannerismo ngan han Venesyano nga Renasimyento. Han 1577, binmalhin hiya ngadto ha Toledo, Espanya, nga diin didto hiya nag-ukoy ngan nagtrabaho tubtob han iya kamatay. Ha Toledo, nakakuha hi El Greco hin pira nga dagko nga mga komisyon ngan nagbuhat hiya han iya mga pinaka-sikat nga mga pintor.
An dramatiko ngan espresyonistiko nga estilo ni El Greco ginhiusaan han iya mga igkasi-panahon kundi ini ginkilala dida han ika-20 nga siglo. Ginkikita hi El Greco nga nahauna han Expressionismo ngan Cubismo, samtang an iya pagkatawo ngan iya mga buhat gin-gamit nga inspirasyon para hin mga paragsiday ngan paragsurat sugad nira Rainer Maria Rilke ngan Nikos Kazantzakis. Ginkita hi El Greco han mga modero nga iskolar nga usa nga artista nga indibidwal gud hin duro nga waray nahahanungod nga iskwela nga kombensyonal hin arte.[3] Kilalado hiya hin mga ginpahalaba nga mga tawo ngan agsob nga mga fantastiko o phantasmagorical pigmentation, nga diin ginpadis an Byzantino nga mga tradisyon ngan han Katundan nga pagpintor.[4]
Mga tigamanIgliwat
a. ^ Nakuhà ni Theotokópoulos an ngaran nga "El Greco" ha Italya, nga diín an nahigharaan nga pagtawag hin tawo pinaagi ha pagbutang hin nasod o syudad nga diin gintikangan, ordinaryo nga buruhaton. An urusahon nga porma han artikulo (El) bangin tikang han Venesyano nga yinaknan o bangin tikang ha Kinatsila, bisan man kun ha Kinatsila an iya ngaran magigin "[El Griego] error: {{lang}}: text has italic markup (help)".[3] An taga-Kreta nga maestro kiilalado ha Italya ngan Espanya nga Dominico Greco, ngan gintawag la nga El Greco katapos han iya kamatayan (Kinatsila nga kaluwas: [el greˈko]).[5]
b. ^ Sumala hin kontemporaneo, nakuha ni El Greco an iya ngaran diri la tungod han lugar nga iya gintikangan kundi tungod han pagka-subliminar han iya arte: "Gawas hin dako nga paghangad ha iya, gintawag hiya nga an Griyego (il Greco)" (komentaryo ni Giulio Cesare Mancini mahitungod kan El Greco dida han iya Crónicas, nga ginsuarat hin pira katuig katapos han kamatay ni El Greco).[6]
Mga kasariganIgliwat
- ↑ Metropolitan Museum of Art
- ↑ J. Brown, El Greco of Toledo, 75–77
- ↑ 3.0 3.1 "Greco, El". Encyclopædia Britannica. 2002.
- ↑ M. Lambraki-Plaka, El Greco—The Greek, 60
- ↑ Cormack, R.; Vassilaki, M. (Agosto 1, 2005). "The baptism of Christ: New light on early El Greco". Apollo (ha Ininggles). ISSN 0003-6536. Ginkuhà Hulyo 1, 2015 – via The Free Library.CS1 maint: unrecognized language (link)
- ↑ P. Prevelakis, Theotocópoulos—Biography, 47
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- El Greco – Biograpiya, Estilo ngan Buhat-ha-arte
- El Greco – An Hingpit nga mga Buhat ha Fundasyon El Greco Foundation
- Tour: El Greco (Spanish, 1541–1614) ha Galeriya Nasodnon hin Arte
- El Greco (c.1541 – 1614) ha Galeriya ni Olga


text:
Yinaknan Indo-Europeo
An mga yinaknan Indo-Europeo amo an mga yinaknan nga pamilya han pipira ka gatos nga may pagkahisumpay nga mga pinulongan ngan dialekto.
Mayda mga 445 nga nabubuhi nga mga yinaknan Indo-Europeo, sumala han pagbanabana han Ethnologue, nga lapos hin duha kat-tulo (313) ha ira naaapi ha sanga han Indo-Iraniano.[1] An kadak-an nga ginluluwas nga mga pinulongan Indo-Europeo han mga tuminongnong nga magyarakan amo an Hindustani (Hindi-Urdu), Inespanyol, Iningles, Pinortuges, Binengali, Pinunjabi, ngan Rinusyano, nga tagsa ha ira may-ada lapos hin 100 miloyones nga nakakapagyakan, ngan an Inaleman, Frinanses, Minarthi, Initalyano, ngan Pinersyano liwat may-ada lapos hin 50 milyones tagsa-tagsa. Ha pagkayana, haros 42% han katawhan (3.2 bilyones) nakakayakan hin pinulongan Indo-Europeo komo syahan nga linggwahe, nga nahihimo gihahataasi ha bisan an mga banay pinulongan.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Ethnologue report for Indo-European". Ethnologue.com.


text:
Jovellar
An Jovellar usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Albay ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 17,357 ka tawo ha 3,234 nga mga panimalay.
An kasagaran nga pagkadto han bungto pinaagi ha Guinobatan. Mga jeepney nabiyahe han 16 ka kilometro nga distancia tikang ha Guinobatan ngadto ha Jovellar ha adlaw-adlaw nga iton syahan nga biyahe tikang ha Guinobatan nagikán hin sayó ha 5 AM ngan an kataposan nga biyahe ha mga 5 PM.
An dako nga pagpakabuhi ha Jovellar amo an pag-uma. An mga produkto nga importante amo an humay, luget, abaka, ngan mais.
An Salog han Quipia nasulog hin pag-agi dida han bungto ngan an salog nasulog ngadto ha Donsol, Sorsogon.
An mga buruhaton hin turista dida hini nga lugar upod an biyahe ngadto han salog ha luyo han lokal nga iskwelahan, o pagbisita han Pariaan nga pool. Ha sawang, mayda istatwa han nasodnong nga bayani nga hi Dr. Jose Rizal, ngan an simbahan han bungto ha atubangan hini.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Jovellar ginbahin ngadto hin karuhaan kag tulo (23) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Ngatanan nga mga talaan panpubliko
Pinantampo nga pagpakita han ngatanan nga mga log han Wikipedia.
Puydi nimo pahalipoton ini ang lista pinaagi han pagpili han kun ano nga klase nga log, an agnay-gumaramit (case-sensitive), o an apektado nga pakli (case-sensitive gihapon).
- 04:41, 20 Pebrero 2012 Hi Wikitanvir hiruhimangraw mga ámot ginpara an pakli nga Bulig:Images and other uploaded files (Test page)
- 00:50, 25 Hunyo 2010 An gumaramit nga akawnt nga Wikitanvir hiruhimangraw mga ámot in lugaring nga ginhimo


text:
Sergey Mikhalkov
Hi Sergey Vladimirovich Mikhalkov (ha Ruso: Cepreй BлaдиMиpoBич MиxaлkoB) (Marso 13, 1913 - Agosto 27 , 2009) usa nga Ruso nga manunurat hin mga barasahon para hin kabataan ngan mga satiriko nga mga istorya nga nagkaada hin higayon han pagsurat han mga laray han nasodnon nga awit han iya nasod ha tulo ka lain nga okasyon, hin panahon nga mga 60 ka tuig.
Hi Mikhalkov tikang hin noble nga panimalay ngan mayda hiya mga tsarista nga mga admiral, gobernador, ngan mga prinsipe dida han iya mga kaapoy-apoyan. Tikang han mga tuig han dekada han 1930, sugad kasikat hiya kanda Korney Chukovsky ngan Agniya Barto komo usa han mga pinakasikat nga mga maniniday nga nagsisinurat para han mga kabataan nga nayakan hin Ruso. An iya mga siday mahitungod han hataas nga hi "Batâ Styopa" ("Дядя CTëпa") nagkaada hin kasikat.
Komo 29-nga-pangidaron dida han tuig 1942, an mga sinurat ni Mikhalkov inmabot han pagkasabót han namumuno han Unyon Sovyetika nga hi Josef Stalin. Nagkomisyon hi Stalin kan Mikhalkov nga magsurat hin mga laray para hin bag-o nga nasodnon nga awit. Hadto nga panahon, an nasod dida han butnga han Gyera Pankalibotan II ngan hi Stalin karuyag hin Ruso nga tema para han nasodnon nga awit, nga masaliwan han Internationale.
Ginsurat ni Mikhalkov in mga laray nga igpapadis hin musika han kompositor nga hi Alexander Alexandrov (1883–1946) ngan ini amo an nagin Nasodnon nga Awit han Unyon Sovyetika o an "Himno". An bag-o nga nasodnon nga awit ginpresenta kan Stalin dida han verano han 1943 ngan ini ginpakilala nga amo an bag-o nga nasodnon nga awit dida han Enero 1, 1944.
Dida han kamatay ni Stalin han 1953, an mga laray, nga nagmensyonar han ngaran niya, waray gamita dida han proseso han pagdestalinisar ngan ginpadayon paggamit an himno nga waray mga pulong. Nagsurat hi Mikhalkov hin bag-o nga mga laray dida han 1970, kondi waray ini igsumitir ngadto han Presidium han Sovyet Suprema hangtod han Mayo 27, 1977. An bag-o nga mga laray, nga waray na reperensya kan Stalin, gin-aprobahan dida han Septyembre 1 ngan ginhimo nga opisyal dida han pagpatik han bag-o nga Sovyetika nga Konstitusyon dida han Oktubre 1977.
An pag-gamit han himno Sovyetiko ngan nagamit hini nga mga laray ni Mikhalkov nagpadayon tubtob han 1991, nga diin ginretiro ini ni Presidente Boris Yeltsin katapos han pagkabublag han Unyon Sovyetika. Pero dida han pagsaliwan ni Vladimir Putin tikang kan Yeltsin dida han 2000, naghangyo hi Putin han pagbalik han musika ni Alexandrov imbes han pinili nga anthem ni Yeltsin.
Dida hini nga panahon, 87 na ka tuig an edad ni Mikhalkov ngan maiha na hiya nga nagretiro; mas kilalado pa ngani hiya ha moderno nga Rusya (o kon ha exakto - han bag-o nga henerasyon hin mga Ruso) nga amo an amay han sikat nga mga maghirimo hin salida nga hira Nikita Mikhalkov ngan Andrey Konchalovsky – hi Andrey nagbul-iw hin parte han iya ngaran nga "Mikhalkov-Konchalovsky" han paglakat niya tikang ha Rusya. Pero dida han pagkaada hin momentum an paningkamot ni Putin han pagbalik han daan nga anthem, binmalik hi Mikhalkov naliwat hin pagsurat hin bag-o nga mga laray nga ma-igo han musika ni Alexandrov. An resulta amo an Nasodnon nga Awit han Rusya, nga nagin-opisyal dida han tuig 2001.
Gawas han nasodnon nga awit, hi Mikhalkov naghimo hin dadamo nga mga satiriko nga mga drama ngan naghatag hin mga script para hin pipira nga komedya Sovyetika. Iya liwat ginbalik in maiha na nga waray-kagamit nga genre hin satiriko nga fable o istorya. Gin-gala hiya hin tulo nga mga Premyo Stalin (dida han mga tuig 1941, 1942, ngan 1950) ngan iba pa nga mga premyo.
Inmukoy ha Moscow hi Mikhalkov tubtob han iya kamatay. Dida han iya ika-90 nga kaadlawan han tuig 2003, ginbisita hiya ni Putin ha iya balay pagpresenta ha iya han ikaduha nga klase han Orden hin Serbisyo han Amay nga Tuna, tungod han iya mga ámot han kultura han Rusya. Gintagaan liwat hi Mikhalkov hin dekorasyon nga Bayani han Sosyalista nga Buhat ngan han Orden ni Lenin, han pira nga iya nakarawat nga mga premyo, tungod han iya buhat dida han panahon Sovyetika.


text:
Jordan, Pilipinas
An Jordan usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Guimaras ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Amo ini an kapital nga bungto han Guimaras, ngan amo ini an sinisiring nga ganghaan han lalawigan.
An Jordan ginsasapitan han tulo nga bungto han probinsya, Buenavista ha amihanan ngan an bag-o nga nahimo nga bungto han San Lorenzo ha sidlangnan ngan Sibunag ha salatan. Ugsa han kahimo han lima nga bungto han lalawigan, an bug-os nga isla o puro han Guimaras gintatawag nga "Himal-us".
Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 28,745 nga tawo ha 5,397 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Jordan ginbahin ngadto hin napulo kag upat (14) nga baranggay.
- Alaguisoc
- Balcon Maravilla
- Balcon Melliza
- Bugnay
- Buluangan
- Espinosa
- Hoskyn
- Lawi
- Morobuan
- Poblacion
- Rizal
- San Miguel
- Sinapsapan
- Santa Teresa
Kaagi[igliwat | Igliwat an wikitext]
An ngaran nga Jordan ginpili han mga nangungukoy ha dungog ni San Juan Bautista, an ira santo patron. Sumala han mga istorya lokal, gintalwas hira han santo tikang hin pamatay dida han pagsalakay hin Moro han panahon han Espanyol.
An bungto han Nueva Valencia ginhimo nga bulag nga bungto han 1941. Dida la han Hulyo 1995 nga an mga bungto han San Lorenzo ngan Sibunag ginhimo, nga nagresulta nga an Jordan napulo kag upat (14) na la an nahabilin nga baranggay. Ugsa mahimo inin duha nga mga bungto, an Jordan mayda katloan kag tulo (33) nga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Tinuod Hesus Simbahan
An Tinuod Hesus Simbahan (o Tinuod Hesus nga Simbahan o Tinuod nga Hesus nga Simbahan)usa nga naglulugaring nga Intsek nga simbahan nga gintukod ha Beijing, Tsina han 1917. An yana nga napili nga namumuno han TJC International Assembly hi Nagwawali Yung-Ji Lin. Nalalakip ini han Pentecostal nga sanga han Kristyanidad nga ginmawas dida han mga 1900s. Yana, mayda mga 1.5 ka ribo o milyon nga miyembro ha unom nga kontinente. An simbahan natuo han Oneness Pentecostal nga teolohiya (Jesus-Name nga doktrina).
An Lima nga Doktrina han Simbahan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Baraan nga Espiritu[igliwat | Igliwat an wikitext]
Natuo hira nga an pagkarawat han Baraan nga Espiritu (o Espiritu Santo), nga naipapakita pinaagi ha pagyakan hin mga dila, amo an garantiyia han surondon han Ginhadi-an han Langit.
Pagbunyag[igliwat | Igliwat an wikitext]
Natuo hira nga an pagbunyag ha tubig amo an sakramento para han paghugas han sala para hin rehenerasyon. Natuo hira nga iton pagbunyag angay buhaton hin natural nga katubigan, sugad hin salog, dagat, o burabod.
Gintutuohan liwat nira nga an nagbubunyag, nga nakakarawat na han pagbunyag hin tubig ngan Baraan nga Espiritu, nagbubuhat han pagbunyag ha ngaran ni HesuKristo ngan an ginbubunyagan kinahanglan igtunod ha tubig nga iton ulo nakayuko ngan an nawong naatubang ha ubos.
Paghugas han Tiil[igliwat | Igliwat an wikitext]
Natuo hira nga an paghugas han tiil nakapabulig hin usa nga maginkabahin kan Hesus. Para ha ira, nagsisirbe gihapon ini nga pahinumdom nga it usa kinahanglan mayda gugma, pagkabaraan, pagmainubsanon, pagmapasaylo-on ngan pagserbisyo.
Natuo ini nga simbahan nga tagsa tawo nga ginbunyagan ha tubig kinahanglan nga hugasan iton tiil ha ngaran ni HesuKristo. Natuo hira nga an paghugasay han tiil han tagsatagsawa puyde buhaton kon hain naangay.
Baraan nga Komunyon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Natuo ini hira nga an Baraan nga Komunyon amo an sakramento nga nagpapahinumdom han kamatayon ni HesuKristot.
Ha pagsaurog nira hini, nagamit la hira hin unleavened nga tinapay ngan dyus hin ubas.
Adlaw han Pagpahuway[igliwat | Igliwat an wikitext]
Natuo hira nga an Sabado, diri an Dominggo amo an Adlaw han Pagpahuway.
Dugang nga mga doktrina[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ha pagtika-iha han mga dekada han 1980, dugang pa nga mga doktrina igindugang han lima nga importante nga doktrina agod mahimonga 10 nga basehan nga mga pagtu-o han Tinuod Hesus Simbahan:
Hesus[igliwat | Igliwat an wikitext]
Natuo hira nga hi HesuKristo, an Pulong nagin unod, ngan namatay dida han krus para han pagtalwas han magpakasasala, nabanhaw han ikatulo nga adlaw ngan sinmaka ha langit. Natuo hira nga hi Hesus la an Manluluwas han katawhan, an Naghimo han kalangitan ngan kalibutan, ngan an amo la nga Tinuod nga Diyos.
Nag-iiba an simbahan tikang han kasagaran nga mga denominasyon nga Kristyano nga diin diri hira natuo han doktrina han Trinidad, nga diin hi Hesus usa han mga tulo nga persona hin usa nga Dios. Natuo hira hin Paki-usa nga Pentecostal nga paglantaw han Dios.
An Bibliya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Natuo hira nga an Baraan nga Bibliya, nga amo an Daan ngan Bag-o nga Testamento, gin-inspira han Diyos, ngan amo la an eskriptural nga kamatuoran, ngan surondon para han Kristyano nga panginabuhi.
Pagtalwas[igliwat | Igliwat an wikitext]
Natuo hira nga an pagtalwas ginhahatag pinaagi han grasya han Diyos ha pagtuo. Natuo hira nga iton mga natuo angay magsarig han Baraan nga Espiritu ha pagsunod hin kabaraan, paghatag hin dungog han Diyos, ngan paghigugma han katawhan.
Tinuod nga Simbahan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Natuo hira nga an Tinuod nga Hesus nga Simbahan, nga gintukod ni Hesukristo, pinaagi han Baraan nga Espiritu dida han panahon han 'urhe nga uran', amo an ginbalik nga Tinuod nga Simbahan han Apostoliko nga panahon".
Ikaduha nga Pag-Ulpot[igliwat | Igliwat an wikitext]
Natuo hira nga an kanan Ginoo Ikaduha nga Pag-Ulpot mahihinabo dida han Urhe nga Adlaw han paglusad han Ginoo tikang ha langit paghukom han kalibutan: an mga magtadong an dalan makakarawat hin kinabuhi nga waray kataposan, samtang an mga magraot igkokondenar hin waray kataposan nga pagsirot.
Iba nga mga Pagtuo[igliwat | Igliwat an wikitext]
Diri an simbahan nagsasalin-urog han Pasko kay tungod an ika-25 han Disyembre han una kalabotan hin pagano nga ritwal nga nagsasaorog han kaadlawan han Adlaw nga ha urhe ginkada han Kristyano nga simbahan han paghadi han Romano nga emperador nga hi Constantino han ika-4 nga siglo AD. Natuo hira nga an eksakto nga adlaw han katawo ni Kristo waray masabti ngan hi Hesus waray magtugon han iya mga disipulo nga magsaurog han iya kaadlawan. Iton Biyernes Santo diri liwat nira kokomemorar kay ini gihapon ha ira paglantaw pagano an mga pagtikang.


text:
La Union
- It "La Union," nga waray tigaman nga "o," amo an probinsya ha Pilipinas. Para hin mga lugar ha Latin America ngan Espanya, kitaa an La Unión.
An lalawigan han La Union usa nga lalawigan han Pilipinas nga nahimutang ha Ilocos nga Rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Syudad han San Fernando ngan ginsasapitan ini han Ilocos Sur ha amihanan, han Benguet ha sidlangan, ngan han Pangasinan ha salatan. Ha katundan han La Union amo an Dagat Salatan Tsina.
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An La Union ginbahin ngadto hin napulo kag siyam (19) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad.
Syudad[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Bungto[igliwat | Igliwat an wikitext]
Pisikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
Sugad han kaurugan nga mga dapit han rehiyon, it lalawigan nahamutnga han Cordillera nga kabugkiran ha sidlangan ngan han Dagat Salatan Tsina ha katundan.
Kaagi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Nahimo an lalawigan han La Union, (tikang han la unión nga nangangahulogan nga "an paghiusa" o "an nahiusa" ha Kinatsila) han tuig 1850, dida han pagtirok han gobyerno han mga salatan nga bungto han Ilocos Sur, han amihanan nga mga bungto han Pangasinan,ngan han salatan nga bungto han Benguet ha sidlangan.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Lalawigan han La Union
- Pasyalan La Union Archived 2007-03-29 at the Wayback Machine.


text:
Camarines Norte
An Camarines Norte (ha literal nga Winaray: Camarines nga Amihanan o Camarines ha Amihan usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha Bicol nga Rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Daet ngan an lalawigan sapit han Quezon ha katundan ngan han Camarines Sur ha salatan.
Demograpiko[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Camarines Norte mayda populasyon nga 583,313 (2015), nga amo nga ini an ika-37 nga pinakadako hin populasyon han nasod. An mga yinaknan dinhe amo an Bikol ngan han Tinag-alog.
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Camarines Norte ginbahin ngadto hin napulo kag duha (12) nga mga bungto.
Mga Bungto[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- WowBicol.com Archived 2018-09-07 at the Wayback Machine.
- WOW Philippines - Camarines Norte Archived 2008-04-09 at the Wayback Machine.
- Bicolanoes.com Archived 2006-12-01 at the Wayback Machine.


text:
Hiruhimangaw hiton gumaramit:190.234.80.29
Hi. There is no reason to delete an article justbecause it's shorter than the one on other wikis. Is there something wrong with the article so help fix it instead. -- Tegel (talk) 16:04, 4 Oktubre 2013 (UTC)
Ini in hiruhimangraw-nga-pakli para han waray magpakilala nga gumaramit, nga waray pa hinmimo hin akawnt. Magamit la kami hin IP address para makilal-an hira. Sugad hini nga IP address, in puydi sinmaro hiton pipira nga mga gumaramit. Kun ikaw in waray magpakilala nga gumaramit, ngan pag-abat mo in may mga diri naangay nga komento an ginpapadangat ha imo, alayon nala paghimo hin akawnt o pag-log in para malikyan an sumurunod nga mga pagkalipat nga dapat para ha iba nga waray magpakilala nga mga gumaramit.


text:
Gloria Macapagal Arroyo
Hi Maria Gloria Macaraeg Macapagal Arroyo amo an ikanapulo kag upat nga Mangulo o Presidente han Pilipinas. Mas kilala hiya ha ngaran nga Gloria Macapagal Arroyo. Hiya an ikaduha nga babaye nga mangulo han nasod. Anak hiya han anay presidente Diosdado Macapagal. Hi Mike Arroyo it iya bana.
Nagsulod hi Arroyo ha gobyerno komo assistant secretary o bulig-nga-maghirilom ngan undersecretary o ilarom-nga-maghirilom han Departamento han Komersyo ngan Industriya. Nagsirbe anay hi Arroyo komo Senador tikang han 1992 tubtob 1998 ngan Sugbong-Mangulo tikang 1998 kutob 2001.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]


text:
MALIPAYON NGA PASKO GINPATAPOD NI MAYOR ALFRED
MALIPAYON NGA PASKO GINPATAPOD NI MAYOR ALFREDOctober 18, 2021 No Comments on MALIPAYON NGA PASKO GINPATAPOD NI MAYOR ALFRED
Malipayon nga pasko – ini an ginpatapod ni Mayor Alfred Romualdez ha pag-abri han Tacloban City Convention Center komo Mega Vaccination Center, yana nga adlaw. Kaupod han pag-abri hini amo an pag-tikang han pangarawat han “walk-ins,” sanglit abri ini para han ngatanan nga kwalipikado nga Taclobanon para han bakuna, basta la may dara nga valid government-issued ID o Barangay Certificate.
Sumala kan City Health Office OIC Dr. Gloria Fabrigas, ini an “ideal” nga bakuna center nga makaka-akomodar ngan makakapanbakuna hin maabot 5,000 katawo kada adlaw, labot la kun Domingo o holiday.Yana nga adlaw, maupay an kalingkod ngan paghulat han mga recipients han syahan nga dose han Sinovac tungod kay haluag ngan diri mapaso ha sulod han convention center.
Mahitungod nga aabrihan na an iba nga mga establishments han duha nga malls nga naging opisyal nga vaccination centers han syudad, ginhap-id han amay han syudad an nasabi nga plano tikang pa han bulan han Mayo, kundi yana la natuman han pagkamay-ada hin supisyente nga supply han bakuna ngan “logistics.”
Samtang, iginpahibaro ni Mayor Romualdez nga aada hin 75,000 nga mga Taclobanon an mababakunahan ugsa umabot an Nobyembre 15. Ini in ha butnga han paningkamot han City Government of Tacloban nga makab-ot an “herd immunity” ha paghingyap han Local Chief Executive nga maging abri an syudad para ha ngatanan nga kwalipikado ngan gusto magpabakuna dinhi.
Kaupod ni Mayor Romualdez hi Hiraya President Raymund Romualdez han pag-asikaso ngan panginano han “mega vaccination site.”
L. Jopson/CIO


text:
Valencia, Espanya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Valencia (ha Valenciano, València) amo an kapital ngan gidako-i nga syudad han Comunidad Valenciana ngan han lalawigan han probinsya han Valencia. Amo in an ikatulo nga syudad ha importansya ngan ha populasyon ha Espanya ngan amo ini an ika-napulo-kag-lima ha Unyon Europea: 810,064 ka molupyo ha munisipyo ngan 1,738,690 ka molupyo ha area metropolitana (INE 2008). Kilalado ini komo Cap i Casal ngan an Capital del Turia. Nahamutang ini ha mga pangpang han salog han Turia, ngan gintukod ini ha ngaran nga Valentia Edetanorum han tuig 138 ugsa kan Kristo, han konsul Romano nga hi Décimo Junio Bruto Galaico.


text:
MAS MAURUUPAY NGA SERBISYO PUBLIKO, GINLALAUMAN NI MAYOR ANNALIZA GONZALEZ KWAN
Ginhangyo ni Mayor Annaliza Gonzales Kwan ha mga empleyado han munusipyo durante han igindumara nga flag raising ceremony nga mas paupayon pa iton serbisyo publiko ha luyo han gin-aatubang nga pandemya.
Sumala pa kan Mayor Annaliza, ini in pagpapakita nga magkadiano man nga aton pag-aagian nga kakurian an serbisyo publiko la gehapon an pinakaimportante labi na nga damo iton nanginginahanglan hin bulig.
Iya gehapon ginhahangyo an mga empleyado nga mas maghinay ngan mapahugot it pagmintinar hit maupay nga kalawasan agud padayon nga mahipadangat an maupay nga serbisyo ha mga Guiuananon.
Via: LGU Media Center
Police Station
09173498833
Fire Station
09269921534
09469382458


text:
Padayon an imbestigasyon nga gin dudumara han National Burau of Investigation (NBI-8) ha rehiyon otso may kala butan han walo nga mga bag-o nga recruits han Bureau of fire Protection (BFP) nga na apektuhan an mga kidney durante han ira training hinungdan han ira ka hospital.
Gin sumat ni Atty. Archie Albao an Regional Director han NBI ha interview han programa nga “Straight to the Point ” ni Eduard Sanagan ha 99.1 IFM RMN Tacloban nga dida han walo nga mga recruits upat la han mga ini an ira na contact ngan nag himo hin aafidavit parti han mga detalye han nahitabo ha ira.
Sumala pa kan Albao nga gin sumat hini nga upat dida han ira affidavit nga waray nahinabo nga pangastigo haira durante han ira training kundi mahitungod la han physical activities nga ira gin agian kaparte han ira orientation kumo mga bag-o nga miemro han BFP.
Mahitungod hini pa nginginanuon han NBI ang angulo han pag talapas han mga patakaran han mga opisyal han BFP durante han ira orientation ngan an posibilidad nga bangin nag sobra hin pag hatag hin mga buruhaton nga waray ma akos hanmga trainee dugang pa ni Albao.
Ma hinunumduman nga hi DILG Secretary Benhur Abalos pa mismo an kumadto ha NBI agud mag hangyo nga imbestigaran an mao nga insidente durante han iya pag bisita ha rehiyon otso hadton nag labay nga bulan han Hulyo.


text:
Georges Pompidou
Hi Georges Jean Raymond Pompidou (Frinanses: [ʒɔʁʒ pɔ̃pidu] ( pamati-a); 5 Hulyo 1911 – 2 Abril 1974) usá nga Franses nga polítiko nga nag-alágad nga Mangulo han Fransya tikang 1969 kutob han iya kamatayan han 1974. Hiyá anay an Primer Ministro han Fransya tikang 1962 kutob 1968—an gimaihai nga paglingkod hiní nga puwesto han kaagi hiní. Maiha na hiyá nga kabulig ni Mangulo Charles de Gaulle; komo mangulo han estado, usá hiyá nga moderado nga konserbador nga nag-ayad han relasyon han Fransya ngan han Estados Unidos ngan nagmantener hin positibo nga mga relasyon han mga bag-o nga nagka-independente nga mga kasanhi nga kolonya ha Africa.
Ginpadig-on niya an iya partido politika, an Paghiusa hin mga Demokrata para han Republika ("Union des Democrates pour la Ve République" o kundi man UDR), basi ini magin usá nga madig-on nga salipdanan para han Gaullist nga pag-gios. An pagkamangulo ni Pompidou ginkikita hin dako nga pagtahod han mga Franses nga mga komentarista ha politika.
Mga ginsurat ni Georges Pompidou[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Anthologie de la Poésie Française, Livre de Poche/Hachette, 1961
- Le Nœud gordien, éd. Plon, 1974
- Entretiens et discours, deux vol., éd. Plon, 1975
- Pour rétablir une vérité, éd. Flammarion, 1982


text:
Khartoum
An Khartoum (Arabe: الخرطوم Al Kharṭūm) iyo an kabesera kan Sudan asin kan estado nin Khartoum. Namomogtak ini sa pagsarapong kan Puting Nile na nagdadalayday paamnyan haleng Danaw Victoria, asin kan Asul na Nile nagdadalihig pasolnopan haleng Etopya. An lugar kun saen nasarapong an duwang Nile inaapod na "al-Mogran".,An kadakulaan na hawak kan tubig Nile nabulos pasiring sa Ehiptoasin nawa'wa' sa Dagat Mediterraneo.
Nabanga kan salog Nile, an Khartoum sarong tripartite na metropolis na ginagaom igwang populasyon na limang milyon katawo, baranga' sa sentrong Khartoum, sinusumpay nin mga tulay sa Khartoum Norte (inapod, al-Khartum Bahri) asin sa Omdurman sa bandang solnopan.
Etimolohiya[baguhon | baguhon an source]
An katagang 'Khartoum' pighuna na hale sa Arabeng Al-kartoūm الخرطوم na boot sabihon "panas kan tingo nin elepante", na seguro pigtotomoy an hayakpit na daga nakahunat sa pag'oltan kan Asul asin Puting Nile.
Agi-agi[baguhon | baguhon an source]
An Khartoum natogdas dai pa man na gayo nahaloy. Tinogdas ini ni Ibrahim Pasha kan 1821, aki kan namoon sa Ehipto na si Muhammad Ali Pasha na an huri sinakop asin isinaro an Sudan sa saiyang kahadean. Dati an Khartoum sarong kwartel na pwera kan Hokbong Ehipto alagad an baro-banwa nagparadakula asin nagin sentro nin negosyo. Nagin man padagos ining sentro kan pagbaro-baro nin mga oripon. Dangan ini nagin sentro administratibo asin kabesera kan Sudan.
An tropang mga agit-agitan ni Mahdi Muhammad Ahmad nagpoon magtalikop kan Khartoum kan Maro 13, 1884 laban sa mga tauhan ni George Gordon, sarong Briton na Heneral. An paglusob nagtapos sa makangirhat na masaker kan mga soldados na yaon sa Anglo-Ehiptong kampo. An grabeng narungkab na kampo nahulog sa kamot kan mga Mahdista kan Enero 26, 1885 asin gabos na habitantes igdi ginaradan.
An Omdurman man nagin lugar kan madugong batalya kan Septyembre 2, 1898 kun kasuarin an pwersang Briton sa pamamayo ni Herbert Kitchener nalupig an pwersa Mahdista na nagkukuta asin nagsusurog sa siyudad na ini.
Kan 1899 an Khartoum nagin kabesera kan Anglo-Ehiptong Sudan. Dakul nagsasabi na an desenyo kan siyudad pig'ayog sa hitsura kan bandera nin Reyna Unido bilang simbolo kan pananakop kan mga Briton. An iba man nagsasabi na inarog kaini ngani an mga machine-gun pwedeng ipaitok sa pagarak'asak sa palibot kaini. Pero mayo man nin tunay na ebidensya na siring an mga tamang paliwanag.
Relasyon kan Amnayan asin Habagatan[baguhon | baguhon an source]
Kan an Sudan nagin independiente taon 1956, an Khartoum nagin kabesera kan nasyon na Sudan. Poon kan an mga Briton nagharale na kan 1956, dai nang katoninongan igdi huli gayod ta naapora an paglito kan nasyon sa mga tagaSudan, bagay na napirit magsararo an Muslim na Norte na ibahon man an kultura sa mga Kristiyanong Sur. Poon kadto, 3.8 milyon katawo na an nagkagaradan, nagkaburungkal sa sadiring eneestaran o kun bako man, naraot na biyo an saindang pamumuhay.


text:
1
Hay tonton di aammod Jesus
(Lucas 3:23-38)
1Hituwey nitudok hi aammod Jesu Kristo an holag David an holag bon Abraham.
2Nahlag hi Abraham ot wadah Isaac. Nahlag hi Isaac ot wadah Jacob. Nahlag hi Jacob ot wadah Judah ya nadan udum an tutulang na. 3Nahlag hi Judah ot wada da Peres ke Serah an hi Tamar di inada. Nahlag hi Peres ot wadah Hesron. Nahlag hi Hesron ot wadah Ram. 4Nahlag hi Ram ot wadah Amminadab. Nahlag hi Amminadab ot wadah Nashon. Nahlag hi Nashon ot wadah Salmon. 5Nahlag hi Salmon an inayanah Rahab ot wadah Boaz. Nahlag hi Boaz an inayanah Ruth ot wadah Obed. Nahlag hi Obed ot wadah Jesse. 6Nahlag hi Jesse ot wadah David an patul.
Nahlag hi David an inayanah Bathsheba an inayan ni-an Uriah ot wadah Solomon. 7Nahlag hi Solomon ot wadah Rehoboam. Nahlag hi Rehoboam ot wadah Abijah. Nahlag hi Abijah ot wadah Asa. 8Nahlag hi Asa ot wadah Jehoshaphat. Nahlag hi Jehoshaphat ot wadah Jehoram. Nahlag hi Jehoram ot wadah Ussia. 9Nahlag hi Ussia ot wadah Jotham. Nahlag hi Jotham ot wadah Ahas. Nahlag hi Ahas ot wadah Hesekiah. 10Nahlag hi Hesekiah ot wadah Manasseh. Nahlag hi Manasseh ot wadah Amon an aman Josiah. 11Nahlag hi Josiah ot wadah Jeconiah ya nadan udum an tutulang na. Kediyen katagun Jeconiah di nangapputan nadan iBabilon hanadah iIsrael ot ieda didad Babilon.
12Ta hidid Babilon ya nahlag hi Jeconiah ot wadah Sealtiel. Nahlag hi Sealtiel ot wadah Serubbabel. 13Nahlag hi Serubbabel ot wadah Abiud an aman Eliakim. Nahlag hi Eliakim ot wadah Asor. 14Nahlag hi Asor ot wadah Sadok. Nahlag hi Sadok ot wadah Akim. Nahlag hi Akim ot wadah Eliud. 15Nahlag hi Eliud ot wadah Eleasar. Nahlag hi Eleasar ot wadah Mathan an aman Jacob. 16Nahlag hi Jacob ot wadah Joseph an inayan Maria an inan Jesus an hi Kristo.
17Mipalpun Abraham ta ingganan David ya himpulut opat di nahlagan da. Ya mipalpun David ta inggana handih nangiayan dan didad Babilon ya himpulut opat damdama. Ya mipalpu handih kawada dad Babilon ta inggana handi nitungawan Kristo ya himpulu bot opat.
Hay nitungawan Jesu Kristo
(Lucas 2:1-7)
18Athituy nitungawan Jesu Kristo. Hi Maria ya nitbin Joseph, mu uggeda ni-an nun-ine yaden nawadaan hi Maria gapuh ongal an kabaelan di Espiritun Apu Dios. 19Hi Joseph ya pangalina on inlaglag-an Maria nan wadah putuna. Hiya ya paka-un-unudonay Tugun dan Judyu kinali ninomnom nan adina ituluy an iine. Mu gapu te hiya ya maphod di pangi-ena ya ninomnom nan adina ipainilay adida puntuluyan ta adi mibabain hi Maria. 20Handih nomnomnomon Joseph hituwe ya numpatibon hiya an anghel hi in-inop nan kananan hiyay “Joseph an holag David, adika umagol an mangiinen Maria te nawadaan gapuh kabaelan di Espiritun Apu Dios. 21Lalakih diyen itungona ya ahiyu ngadanan hi Jesus te hiyay mangihwang hi taguh liwat da.”#1:21 Psalm 130:8 22Hituwey immannungan nan kalin Apu Dios an kinalin din profetas an kananay 23“Ahi maimbabaleyan nan babain maid di inayana ta mun-imbabaleh lalaki ya ahida ngadanan hi Emmanuel an hay kibalinana ya wadah Apu Dios ke ditaku.”
24Inun-unud Joseph hidiyen kinalin nan anghel Apu Dios ot iine nah Maria. 25Mu uggeda nunhuyop inggana nuntungoh Maria. Intungo na nan lalaki ot ngadanan Joseph hi Jesus.
Hay inaliyan nadan nanomnoman an tatagu


text:
Sulu (lalawigan)
- Para han Star Trek nga persona, kitaa an Hikaru Sulu. Para han sultanate, kitaa an Sultanate han Sulu.
An Sulu usa nga isla nga probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutang ha Autonomo nga Rehiyon han Bangsamoro ha Muslim Mindanao (BARMM). An kapital hini amo an Jolo ngan ini amo an nahamutnga hin katitirok hin mga puro o isla han Kapurupod-an Sulu, ha butnga han Basilan ngan Tawi-Tawi. Amo ini an balayan han Royal nga Sultanate han Sulu.
Katawhan ngan Kultura[igliwat | Igliwat an wikitext]
Tausug an lumad nga yinaknan ha Sulu.
Ekonomiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Sulu ginbahin ngadto hin napulo kag walo (18) nga mga bungto.


text:
Fulgencio Batista
Hi Fulgencio Batista y Zaldívar (Kinatsila: [fulˈxensjo Baˈtista i salˈdiBar]; natawo ha ngaran nga Rubén Zaldívar;[1] Enero 16, 1901 – Agossto 6, 1973) napili nga mangulo han Cuba tikang 1940 tubob 1944, ngan namuno hin pagkadiktador tikang 1952 tubtob 1959; san-o napatalsik han Rebolusyon Cubana.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Cino, Luis (March 13, 2006). "Rubén el terrible" [Rubén the terrible]. Cubanet. Coral Gables, FL: CubaNet News, Inc. Ginhipos tikang han orihinal han Nobyembre 30, 2007. Ginkuhà Septyembre 30, 2017.
En las actas del juzgado de Banes siguió siendo legalmente Rubén Zaldívar hasta que en 1939, al ser nominado a la candidatura presidencial, se descubrió que la inscripción de nacimiento de Fulgencio Batista no existía. Conseguirla le costó postergar la presentación de su candidatura y quince mil pesos para pagar al juez." - "Ha mga akta han hukmanan ha Banes nagpabilin hiyá hin pagkalegal nga Rubén Zaldívar tubtub han 1939, ha pagnominar ngadto hin pagkandidato hin pagkamangulo, nasabtan nga an sinurat han pagkatawo ni Fulgencio Batista waray ngay-an. Pakakuha iní nakabayad hiyá han pagpaurhe han paghatag han iya pagkandidato ngan napulo-kag-lima ka yukot ka peso nga pagbayad han maghukukum.


text:
San José (pansayod)
Hi San José, sumala ha Bag-o nga Ginsabutan, an bana ni Maria ngan amay-amayan ni Jesus.
An San José puydi liwat tumudlok ha:
Mga lugar[igliwat | Igliwat an wikitext]
Bolivia[igliwat | Igliwat an wikitext]
Colombia[igliwat | Igliwat an wikitext]
- San José del Guaviare
- San José del Palmar
- San José de la Fragua
- San José de la Montaña
- San José de Pare
- San José de Suaita
- San José de Uré
- Valle San José
- San José Miranda
- San José, Caldas
Cuba[igliwat | Igliwat an wikitext]
Costa Rica[igliwat | Igliwat an wikitext]
Espanya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- San José del Valle, Cádiz
Estados Unidos[igliwat | Igliwat an wikitext]
Pilipinas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- San Jose, Antique
- San Jose, Batangas
- San Jose, Camarines Sur
- San Jose, Negros Oriental
- San Jose, Northern Samar
- San Jose, Nueva Ecija
- San Jose, Occidental Mindoro
- San Jose, Romblon
- San Jose, Dinagat Islands
- San Jose, Tarlac
- San Jose de Buan
- San Jose del Monte


text:
Escalante, Pilipinas
An Syudad han Escalante usa nga ika-lima nga klase nga syudad ha lalawigan o probinsya han Negros Occidental ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 79,098 nga tawo ha 16,160 nga panimalay.
An alkalde han syudad ha yana hi Santiago Barcelona Jr. ngan an bise-alkalde hi Gilda Crisme
Mga BaranggayIgliwat
An Syudad han Escalante ginbahin ngadto hin karuhaan kag usa (21) nga baranggay.
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Mariza
Hi Mariza Nunes, nga kilalado han iya ngaran-ha-entablado nga Mariza (natawo han Disyembre 16, 1973 ha Mozambique) usa nga magkaranta/manunurat-hin-kanta hin fado ha World Connection nga label. Binmalhin hiya ha Portugal dida han tulo pala an iya edad, ngan nagtubo hiya ha usa han mga tradisyonal nga bahin han Lisbon, Mouraria - Alfama, nga diin hiya nahibaro pagkanta hin fado. Mayda niya Portuges nga amay pero an iya nanay taga-Mozambique (An kanta niya nga 'Transparente' usa nga dungog han iya lola nga Africana).
Para han Olympico nga mga Uyag han Atenas 2004 mayda niya duet upod kan Sting dida han kanta nga A thousand years, nga ginpagawas dida han opisyal nga pop album han Atenas nga Olympics Unity, nga diin an fado ginkakanta ha Iningles ngan Portuges.
Hi Mariza sinisiring nga kurukontemporaryo nga nasunod kan Amália Rodrigues.
Han 2003 hiya an nahimo nga "Nagdaog ha Europa nga kategorya", BBC[1]
Tikang han mga Abril 2005, hi Mariza nagtatrabaho ha Brasil agod makahimo hin bag-o nga album.
Diskograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Album[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Fado em Mim (2002)
- Fado Curvo (2003)
- Mariza Live in London (2004)
- Transparente (2005)
- Mariza Concerto em Lisboa (DVD 2006)
- Mariza Concerto em Lisboa (CD 2006)
- Terra (2008)
- Fado Tradicional (2010)
- Mundo (2015)
- Mariza (2018)
- Canta Amalia (2020)
Singles[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Ó gente da minha terra
- Cavaleiro monge
- Meu fado meu
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Mariza.com Archived 2018-04-23 at the Wayback Machine.
- Mariza Friends Blog


text:
Valdivia, Chile
An Valdivia usa nga syudad ngan comuna han Chile. Amo ini an kapital han lalawigan han Valdivia ngan han Rehiyon han Los Ríos. An kahimo han XIV Rehiyon han Los Rios (han Biyernes, 16 han Marso han 2007) nagbalhin ngadto hin usa nga rehiyon han daan nga lalawigan han Valdivia ngan naghimo hini nga syudad ngadto han kapital han rehiyon.
Nahamutang ini ha pagtapo han mga salog han Calle-Calle, Valdivia - Cau-Cau ngan han Salog Cruces nga mabibilngan hin 15 ka km tikang han Bahia han Corral. Dinhi matatad-an an sentro nga lingkoranan han Universidad Austral de Chile.


text:
Batac
An Syudad han Batac usa nga syudad ha lalawigan han Ilocos Norte ha Pilipinas. Han bungto pa ini , amo ini an bungto nga gidadamo-i an mga tawo han karuhaan kag duha (22) nga mga bungto ha Ilocos Norte, nga mayda 47,682 ka tawo ha 9,882 nga mga panimalay sumala han census han tuig 2000.
An Batac amo an bungto nga gin-ukyan ni Presidente Ferdinand Marcos han Pilipinas. Amo gihapon ini an lugar nga natawhan ni Gregorio Aglipay, an nagtukod han Iglesia Filipina Independiente (nga kilalado gihapon nga Simbahan Aglipayan).
Han 2007, nahimo nga balaod an Buhat han Republika 9407 (o Republic Act No. 9407) nga nagbalhin han Batac tikang hin bungto ngadto hin syudad. Gin-aprobahan ini han mga bungtohanon han Batac dida hin plebisito nga ginbuhat han Hunyo 23, 2003
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han Batac ginbahin ngadto hin kap-atan kag tulo (43) nga mga baranggay, ngan napulo kag upat (14) hini amo an poblacion.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga Websayt han Batac
- Mga Iskolar han Annak Ti Batac, Inc. Archived 2007-03-11 at the Wayback Machine.
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information
- Opisyal nga Mailing List hin mga Bataqueños


text:
Salog Waikato
An Salog Waikato iyo an pinakahalabang salog sa New Zealand, na nabulos siya sa distansyang 425 kilometro baktas sa Isla Amnayan. Ini naagi sa bakilid na gilid kan Bukid Ruapehu, nadugtong sa Salog Tongariro asin nadalihig sa Danaw Taupo, an danaw na pinakadakula sa New Zealand. Dangan ini natete' sa Taupo sa bandang norte-subangan na gilid kan danaw, asin ta natitipon sa Busay Huka, asin nawarak sa bandang norte-sulnopan kan Tanayad. Waikato. Ini nawawa sa ultimo sa Dagat Tasman, habagatan kan Auckland sa may Port Waikato. An pangaran kaini iyo an nagdukot na arapodan sa Ronang Waikato na nagpapatos kan Tanayad Waikato. An ruta kan presenteng salog naguhit haros kan 17,000 na taon nakaagi. Mga kondisyon na nag'apekto igdi iyo an pag'init sa klima, pagtalubo naman kan kadlagan sa kapu'ngolan kan salog, asin pagrarom imbes maglakbang kan inaagihan kan salog. An agihan kaini nagparatupas sa mga gilid asta Piarere, na resulta kaini, an Agihan Hinuera nagin halangkaw asin alang. An mga gira kan antigong dalan kan salog nahihilng na gayo sa Hinuera kun saen an mga gira kan buklod iyo an mga gati kan salog. An mayor na pigdalihigan kaini iyo an Salog Waipa na ini man tuminakod sa Salog Waikato sa Ngaruawahia.[1]
Magkapirang hidroelektrikong istasyon an itinogdok sa salog pag'oltan kan Taupo asin Karapiro na iyo na an pigkukuan enerhiya nin elektrisidad. An mga artipisyal na danaw na bunga kan pagtogdok kan mga istasyon nagigin ngonyan dayohon kan mga naglilinga asin mga parapasyar. An salog nin Waikato nagin tagbo' kan nagkapirang balbagan kan duwang lado, kan mga tribung Waikato asin kan mga tropa na Briton kan mga taon 1863-65. An pangaran na waikato boot sabihon sa Maori, "nagdadalihig na tubig".[2]


text:
Manhattan
Manhattan, an gisusuoki nga boro han New York City, an iya sentro pan-ekonomiya ngan pan-administratibo, ngan an kanan syudad makasaysayan nga lugar han katukod. Ini nga boro in kotermino han Condado han New York, nga natukod han Nobyembre 1, 1683 komo usa ha orihinal nga mga condado han kanan Estados Unidos Estado han New York. An boro in kada-ak ginlalakipan han isla han Manhattan, nga may katubtuban tubtob ha mga salog han East, Hundson ngan Harlem, nga naglalakip gihapon hin pipira nga hagrani nga mga isla ngan mukidbukid han Marble, usa nga gutiay nga neighborbood han U.S. mainland.


text:
Usa hiton mga nag mamangulo han Simbahan Katoliko ha bungto han Guiuan nga hi Rev. Fr Edwin Lanuevo an nag pabakuna kontra Covid-19 gamit an AstraZeneca.
Hi Fr. Lanuevo an aada ha category A3 kumo asya yana iton priyoridad han vaccination han Rural Health Unit of Guiuan.
Mabantayan nga kadam-an pa gihapon adton nag ruruha-duha hiton pag pagpabakuna, piro damo na gihapon adton karuyag mabakunahan agud magin protektado hiton virus dara han Covid-19.
Sanglit tungod nga damo na iton nag papabakuna nga mga opesyal ha gobyerno ug ha pribado lakip na adton mga lideres han simbahan sugad kan Fr. Edwin, gin lalauman nga mas madamo pa iton magpapabakuna ug damo pa nga katawhan an ma aaghat hin pag pabakuna kontra Covid-19.
Panawagan hiton RHU Guiuan, nga mag palista didto ha ira buhatan para hadton karuyag mag pabakuna agud mahi schedule ngan magdara la hiton ira mga valid ID.
#Resbakuna2021
Police Station
09173498833
Fire Station
09269921534
09469382458


text:
Lanao del Sur
An Lanao del Sur amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Autonomo nga Rehiyon han Bangsamoro ha Muslim Mindanao (BARMM). An kapital hini amo an Syudad han Marawi ngan ginsasapitan ini han Lanao del Norte ha amihanan, Bukidnon ha sidlangan, ngan Maguindanao ug Cotabato ha salatan. Ha habagatan o salatan-katundan nahamutang an Baybayon han Illana, nga usa nga bahin han Golfo Moro. Ha súlod han probinsya han Lanao del Sur mabibilngan an Danaw han Lanao, nga amo an gidako-i nga danaw ha Mindanao, nga diin nahamutangan an Busay Maria Cristina, nga amo an gidako-i nga busay han nasod.
Katawhan ngan KulturaIgliwat
Lakip ha mga kiritaon han probinsya an:
- Moncado nga Kolonya
- Mindanao State University (Main nga Campus)
- Kalookan nga Danaw
- Aga Khan nga Museo
- Torogan (han Tuka)
- Sentro Islamico han Pilipinas (an gidako-i nga cúpula han nasod)
- Gihataasi nga mga Minaret han Marawi
- Abu Bakar nga Meskita (Mosque o Masjid) (gidako-i nga meskita ha Lanao del Sur)
- Lanao People's Park
- Lanao Library
- Ayala Resort Hotel
- Dansalan nga Mercado
- MSU Golf Course
EkonomiyaIgliwat
HeyograpiyaIgliwat
PolitikalIgliwat
An Lanao del Sur ginbahin ngadto hin katloan kag siyam (39) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad.
SyudadIgliwat
Mga BungtoIgliwat
PisikalIgliwat
Kaagi ngan KasaysayanIgliwat
An ngaran nga Lanao tikang han pulong nga ranao, nga buot sidngon "linaw" o "danaw". An Lanao nahasentro ha palibot han kaligiran han Danaw han Lanao; amo nga, ini an sinisiring nga katunaan han mga Maranao, an "katawhan han danaw."
Han syahan nga pag-usisa han mga Katsila han Lanao dida han 1689, nabilngan nira in maupay-nga-naukyan nga komunidad nga an ngaran Dansalan dida han amihanan nga pag-ultan han danaw. An Dansalan nahimo nga bungto han 1907 ngan nahimo nga syudad han 1940, bisan pa kon na-inagurar la ini dida han 1950. Han 1956, an Republic Act NO. 1352 nagbalhin han ngaran nga Dansalan ngadto han Marawi, tikang han pulong nga rawi, nga nahahanungod han mga reclining lily ha Salog Agus.
Dida han pagbahin han Lanao ngadto hin duha nga probinsya ha ilarom han Republic Act No. 2228 han 1959, an Marawi nahimo nga kapital han Lanao del Sur. Han 1980, an syudad ginngaranan nga Syudad Islamico han Marawi. Ha yana, amo la ini an chartered nga syudad han nasod nga an kadam-an han populasyon Muslim.
Dida hin plebesito han 1989, an Lanao del Sur nagbotos nga umapi han Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao (ARMM), pero an Syudad han Marawi nagpili nga diri umapi han ARMM.
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Lanao del Sur Archived 2008-01-23 at the Wayback Machine.
- WOW Philippines - Lanao del Sur
- Traditional Music of the Southern Philippines - Usa nga online nga barasahon mahitungod han Musika han Kulintang ha Salatan nga Pilipinas. Mayda mga pagbahin mahitungod han pag-instrumenta han kulintang, mga istilo nga mga gamit han Maguindanaonon, han Maranao ngan iba mga grupo ha Salatan nga Pilipinas.
Mga kasariganIgliwat
- ↑ National Statistical Coordination Board (2006-04-27). "2006 Factsheet". Ginhipos tikang han orihinal han 2007-09-30. Ginkuhà 2006-06-24.


text:
Bangsamoro
An Autonomo nga Rehiyon han Bangsamoro ha Muslim Mindanao (kon ha literal nga Winaray: Naglulugaring ng Rehiyon han Bangsamoro ha Muslim nga Mindanao; ha Iningles:Bangsamoro Autonomous Region in
Kapcom Muslim Mindanao o BARMM) han Pilipinas amo in lima nga probinsya ngan usa nga syudad nga amo an: Basilan, Lanao del Sur, Maguindanao, Sulu, Tawi-Tawi ngan an Syudad han Marawi. An Syudad han Cotabato amo an sentro han rehiyon ngan lingkoranan han gobyerno rehiyonal han BARMM.
Kaagi ngan KasaysayanIgliwat
Ginhimo anay an rehiyon dida han Enero 25, 2019 pinaagi han Republic Act No. 11054 nga tinatawag gihapon nga Bangsamoro Organic Law. Gin-opisyal nga pag-inagurar an BARMM han Pebrero 22, 2019.
PolitikaIgliwat
An rehiyon pinangungulohan hin Rehiyonal na Chief Minister. An Rehiyonal nga Chief Minister ngan ah Rehiyonal Deputy Chief Minister gin-eelihir ha pagbutos nga nga an mga miyembro nga Parliament. An mga ordinansa rehiyonal ginpapasa han Parliament nga an mga miyembro hini mga Parliament nga pinili gihapon hin direkta nga pagbutos.
Tikang han Pebrero 22, 2019, hira Murad Ebrahim amo an Chief Minister.


text:
Lingayen
An Lingayen usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han Pangasinan, Pilipinas. Amo ini an kapital nga bungto han Pangasinan. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 88,891 ka tawo ha 16,467 nga mga panimalay.
An Lingayen amo an lugar nga natawhan ni anay Presidente Fidel V. Ramos.
Mga baranggayIgliwat
An Lingayen ginbahin ngadto hin katloan kag tulo (32) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawasIgliwat
- Philippine Standard Geographic Code Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
- 2000 Philippine Census Information


text:
Provincia de Salamanca
An Salamanca usa nga probinsya ha katundan nga Espanya, ha katundan nga bahin han komunidad autonoma han Castilla y León. Ginsasapitan ini han mga probinsya han Zamora, Valladolid, Ávila, ngan Cáceres, ngan han Portugal.
Mga 347,120 ka tawo (2002) naukoy dida hini nga probinsya, ngan 45% hini nangungukoy didto han kapital nga an ngaran gihapon Salamanca. Mayda 362 ka munisipyo an probinsya, ngan labaw hin katunga hini mga barrio nga mayda diri maabot hin 300 ka tawo.
Mayda mga katederal nga Katoliko Romano ha Salamanca ngan ha Ciudad Rodrigo.


text:
Unibersidad
An unibersidád[1] in uska institusyon hin hiruhitaas nga pag-aram ngan panhalikwat, nga nagpapasidungog hin karig-onan academico ha dirudilain nga mga bahin hit kaaradman. Ini in uska tinag-lawas nga naghahatag hin ugsagradwar nga pag-aram ngan laposgradwar nga mga pag-aram. An pulong nga unibersidad in kinuha tikang ha Linatin universitas magistrorum et scholarium, nga may-ada harani ha kasirigngon nga "katiringban han mga mag-turutdo ngan mga mag-aaram."
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Abuyen, Tomas A. DICTIONARY English Waray-Waray/Tagalog. National Book Store. Mandaluyong City. ISBN 971-08-6529-3. Tuig 2005. Pakli Ihap 446.