text:
Peñón de Vélez de la Gomera
An Peñón de Vélez de la Gomera usa han mga Espanyol nga teritoryo ha Amihanan nga Africa atbang han labnasan han Marruecos (Plazas de soberanía), upod han mga daplin han dagat nga mga enclave han Ceuta ngan Melilla, an isla han Peñón de Alhucemas, Islas Chafarinas ngan an guti-ay nga puro han Isla Perejil.
It Peñón de Vélez de la Gomera nahamutang mga 117 ka km (72.7 mi) ha timugan (salatan-sinirangan) o sureste tikang ha Ceuta, usa nga darudako nga Espanyol nga enclave ha Marruecos. Isla ini han una, pero yana permanente nga nahadugtong han lapyahan han Marrueco pinaagi hin 85 ka milyas (279 feet) nga kahalaba nga estrecho hin baras (usa han mga gihaliputi nga mga linea han kalibutan). Naglalakip ini hin mga 19,000 ka m².
Ginkuha ini han Espanya han 1508 ngan gindumara ha ilarom han Melilla ngan permanente nahailarom han pagkontrola han Espanya tikang han 1564.
Ha yana, gin-ookupahan la ini hin militar nga garrison hin mga 60 ka tawo ngan waray civilian nga populasyon.


c: text/html

text:
Melaka
An Melaka (nga agsob liwat ginsusurat nga Malacca ha Iningles ngan Malaca ha Kinatsila; nga gin-agnayan nga An Estado ha Kaagi o Negeri Bersejarah han mga lokal) amo an ikatulo nga giguti-ayi nga estado han Malaysia, sunod han Perlis ngan Penang. Nahamutang ini ha salatan nga rehiyon han Peninsula han Malaya, ha Mga Estrecho han Malacca. Ginsasapitan ini han Negeri Sembilan ha amihanan ngan han estado han Johor ha salatan. An kapital han estado amo an Bandar Melaka. An sentro ha kaagi hinin nga syudad ginlista nga usa nga prominente nga Patrimonio de la Humanidad o World Heritage Site han UNESCO tikang han Hulyo 7, 2008.
Bisan mgan kon an Melaka amo an usa han mga gimaiha-i nga mga sultanato nga Malay, waray na Sultan an negeri yana. Lugod, an mangulo han estado amo an Yang di-Pertua Negeri o Gobernador.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Argentina
An Argentina (kaluwas "ar-hen-TI-na"; puyde liwat igsurat ha Winaray nga Arhentina), nga tinatawag hin opisyal nga Republika Argentina (puyde liwat Republika nga Arhentihanon; ha Kinatsila República Argentina), usa nga nasod ha Salatan nga Amerika o América del Sur, nga nahimo komo usa nga federasyon hin 23 nga mga lalawigan ngan hin usa nga naglulugaring nga syudad o syudad nga may autonomo. Amo ini an ikaduha nga gidako-i nga nasod ha Salatan nga Amerika ngan ika-walo ha kalibutan hin kahaluag hin katunaan ngan amo an gidakoi ha mga nasod nga nayakan hin Kinatsila, bisan man kon an Mehiko, Colombia ngan Espanya darudako pa hin katawhan o populasyon. An kahaluag hini ha kontinente amo in 2,766,890 ka kilometro, butnga han kabugkiran han Andes ha katundan ngan han salatan nga Kalawdan Atlantico ha sidlangan ngan salatan. An Argentina ginsasapitan han Paraguay ngan Bolivia ha amihanan, han Brasil ngan Uruguay ha dumagsaan o amihanan-sidlangan, ngan Chile ha katundan ngan salatan. An Argentina nag-angkon liwat hin 969,464 ka kilometro han Antarctica, nga tinatawag nga Antartica nga Argentina, nga naglalakip gihapon han mga pag-angkon han Chile (Teritoryo Antarctico Chileno) ngan han Reino Unido (Teritoryo Antarctico Britanico); an ngatanan nga mga pag-angkon mahitungod han Antarctica ginsuspendir han Tratado Antarctico han 1961.
[igliwat] Mga probinsya han Argentina
An mga probinsya o lalawigan han Argentina, upod an ira mga kahaluag ngan katawhan amo an mga nasunod:
[igliwat] Mga reperensya
- ↑ Article 35 of the Constitution. gives equal recognition to "United Provinces of the River Plate", "Argentine Republic" and "Argentine Confederation" and authorises the use of "Argentine Nation" in the making and enactment of laws
- ↑ Cite error: Invalid
tag; no text was provided for refs named
statesmen
- ↑ Cite error: Invalid
tag; no text was provided for refs named
encuesta
- ↑ Cite error: Invalid
tag; no text was provided for refs named
pop2009
- ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 Argentina. International Monetary Fund. Ginkità dida han 2009-10-01.
- ↑ Distribution of family income – Gini index. The World Factbook. CIA. Ginkità dida han 2009-09-01.
- ↑ Human Development Report 2009. The United Nations. Retrieved 5 October 2009.
- ↑ Estimación elaborada por la consultora Abeceb, a septiembre de 2008, en base a indicadores de ingresos, productivos y fiscales (nacionales como provinciales), a precios corrientes. Informe completo.
- ↑ An Syudad han Buenos Aires usa nga entidad ha ikaduha nga grado konstitusyonal pero diri ini gin-organisa sugad hin lalawigan kondi sugad hin ispisyal nga rehimen (Syudad Autonoma), sugad hin kalugaringon nga probinsya.
- ↑ 10.0 10.1 Diri gin-upod an 980.874 ka km² han Antártida Argentina ngan an las Islas del Atlántico Sur nga okupada han Reino Unido, nga diin an Argentina mayda reclama hin soberaniya, nga nabug-os an kahaluag nga 3.761.274 ka km².
[igliwat] Mga sumpay ha gawas


text:
Winaray
An Winaray (tinatawag gihapon nga Binisaya nga Lineyte-Samarnon o Sinamar-Leytenhon o Waray o Waray-Waray) usa nga Binisaya nga yinaknan. Amo ini an lumad o tuminongnong nga yinaknan o pinulongan ha kasagaran han Sinirangan nga Kabisay-an.
[igliwat] Gramatika
Sinisiring nga iton Winaray may mga diperensya kun ikukumpara ini ha iba nga mga yinaknan nga Binisaya, sugad hiton paggamit hin r imbis nga l, o di ngani h imbis nga s. An Winaray waray gihapon iton "Kabaligtarang Ayos" nga may-ada naman ha gramatika han Tagalog.
[igliwat] Sistema hin Pagsusurat
An Sanghiran san Binisaya ha Samar ug Leyte naghimo hin opisyal nga sistema hin pagsurat, pero waray ini maipasamwak ha kadam-an. Dugang pa, an tagsa-manunurat mayda mga kalugaringon nga sistema hin pagsurat. Komo resulta, asta yana, waray pa iton yinaknan hin opisyal nga sistema hin pagsusurat nga ginkikila han ngatanan, upod ini iton orthography.
- diri o dire
- hira o hera
- pira o pera
- maopay o maupay
- direcho o diritso
Tungod liwat ha punctuation, iton pormal nga Waray nagamit danay hiton punctuation han yinaknan nga Espanyol.
[igliwat] Iba-iba nga Winaray
Iton Waray may-ada hin mga sinisiring nga diyalekto o dialects ngan sub-dialects. Mag-iro-iba ini nga mga sub-dialects tungod ha ira pronunciasyon, bukabolaryo, ngan hiton mga colloqualisms. An Winaray han Sidlangan nga Samar sinisiring amo iton Winaray nga "matig-a" o "puro". An Winaray han Amihanan nga Samar may-ada mga impluwensya hin yinaknan nga Bikolano. Iton Winaray ha Amihanan nga Samar nagamit hiton s imbis nga h hin mga pulong gramatika sugad hin case marker o pronoun. Ini na-iba naman kun ikukumpara ha iba nga nagamit hiton h (ha → sa). Mayda nasiring nga ini nga karakteristiko han Winaray ha Amihanan nga Samar impluwensya han Bikol. Pero sumala hin artikulo ni Dr. Carl Rubino, iton s amo iton orihinal nga Winaray nga mangarabay o konsonante. Ini mayda suporta dida han libro ni Padre Domingo Ezguerra han 1662 mahitungod han Winaray ha Leyte nga nag-indikar nga han hadto s an ginagamit imbes nga h. May-ada gihap iton mga diperensya ha bokabolaryo: an "sugad" ha Amihanan nga Samar amo iton "siring" ha Winaray han Leyte. An Winaray han Leyte may-ada liwat mga impluwensya hiton yinaknan nga Cebuano. Diri makukurian an usa nga Waray nga taga-Sidlangan nga Samar nga maka-intindi iton Winaray han mga taga-Tacloban (o kundi ngani an kabaligtaran), bisan may-ada danay mga colloquialisms nga diri maiintindihan.


text:
Elektronika
An elektronika amo an pag-aram han sulog hin kargado nga mga partikula ha dirudilain nga mga materyales sugad hin mga semikonduktor, mga resistor, mga induktor, mga capacitor, mga nano-structure, ngan mga valvola. An ngatanan nga kagamit hin elektronika nanginginlabot han pagbalhin hin koryente elektrika ngan posible impormasyon. Bisan kon ini sinisiring nga teoretika nga sanga hin pisika an disenyo ngan paghimo hin mga elektronik nga mga circuit pagsolbar hin mga practical nga problema usa nga kinahanglan nga tekniko ha mga larangan han inhenyeriya elektronika ngan inhenyeriya hin kompyuter.


text:
Fernando de Magallanes
Hi Fernando de Magallanes nga kilalado gihapon nga Hernando de Magallanes (ha Pinortuges: Fernão de Magalhães, Ininglis: Ferdinand Magellan; 1480 – Abril 27, 1521, Mactan, Sugbo) usa ka Portuges nga explorador o maglalayag. Hiya usa nga maglalayag nga namiling ngan nakalayag hin agi-an pan-katundan tikang ha Europa pangadto ha Molucas (Maluku o Kapuropod-an hin Panakot) ha Indonesia. An nasabi nga paglayag amo gihapon an syahan nga higayon han paglibot-nga-paglayag han Kalibutan. Waray niya ini mahuman nga paglayag kay ginpatay hiya ha away han mga tuminongnong o lumad nga Sugboanon ni Lapu-Lapu didto ha Mactan. Bisan pa, nakapadayon hin paglayag an iya mga kaupod nga pinamunoan ni Sebastian del Cano nga waray mamatay.
Tungod kay nahingadto na hi Magallanes ha Kapuropod-an hin Panakot o Spice Islands ha lain nga expedisyon ugsa han iya pan-katundan nga paglayag, sinisiring nga hiya an syahan nga tawo nga nakaagi ha tanan nga mga meridyano han kalibotan.
Hi Magallanes gihapon an syahan nga Europeo nga maglalayag nga nakatabok han Kalawdan Pasipiko[1], ngan syahan nga Europeo nga nahingadto ha Sinirangan nga Kabisay-an ngan Sugbo, nga waray pa ini makilala han mga taga-Katundan.
Han 270 ka tawo nga nahailarom han iya pagdumara han nasabi nga expedisyon, 18 la ang nakabalik ha Espanya nga diin hira nagtikáng.[2][3] Pinamunoan hira ni Juan Sebastián Elcano, nga nagsaliwan kan Magallanes han kamatay niya.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Szpytman, John. Ferdinand Magellan. Catholic Encyclopedia.
- ↑ Swenson, Tait M.. First Circumnavigation of the Globe by Magellan 1519-1522. The Web Chronology project.
- ↑ age of exploration. The Mariners' Museum.


text:
Mao Zedong
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Mao Zedong (ha Ginyano nga Inintsek: 毛泽东; Tradisyonal nga Inintsek: 毛澤東; Pinyin: Máo Zédōng; Wade-giles: Mao Tse-tung; Disyembre 26, 1893 – Septyembre 9, 1976) usa nga Intsek nga namuno ha militar ngan politika, nga amo an namuno han Partido Komunista han Tsina ngadto han ira pagdaog patok han Kuomintang (KMT) dida han Intsek nga Gyera Sibil, ngan amo an namuno han Republika han Katawhan han Tsina tikang han pagtukod hini dida han 1949 tubtob han iya kamatay dida han 1976.


text:
Pancho Villa
- Para hin impormasyon mahitungod han Pilipino nga boxingero, pakadto han Francisco Guilledo
Hi José Doroteo Arango Arámbula (Hunyo 5 1878 – Hulyo 23 1923), nga kilalado ha ngaran-ngaran o seudónimo nga Francisco Villa o han hipokorístiko o agnay-agnay hini nga Pancho Villa, usa nga Mexicano nga Rebolusyonaryo nga heneral. Komo kumander han División del Norte (Division han Amihanan), hiya an namuno han amihanan nga Mexicano nga estado han Chihuahua. Tungod han kadako hini nga estado, an karikohan nga mineral hini, ngan kaharani hini han Estados Unidos, hi Villa nagin usa nga importante nga tawo ha politika ngan militar han Rebolusyon. Nagin popular hiya tungod han iya charisma ngan pagka-epektibo, labi na ha Amihanan, ngan hiya an nagpaka Gobernador han Chihuahua han 1913 ngan 1914. An iya biyolensya ngan an iya ambisyon amo an rason nga waray anay hiya karawta nga usa han mga nasodnon nga bayani hangtod hin mga karuhaan ka tuig katapos han iya kamatayon. Ha yana, ginhihinumdom hiya ngan gintagaan hin dungog hin mga Mehikano, ngan dadamo nga mga kakarsadahan ngan mga baranggay ha Mexico ginngaran ha iya dungog. Dida han tuig 1916 ginsalakay niya an Columbus, New Mexico, nga nagresulta han waray-magmalinamposon nga Panbalos nga Expedisyon nga pinamunoan ni Heneral John J. Pershing, nga waray makadakop kan Villa bisan pa man nga nagamit hira han gibag-ohi nga teknolohiya hadto nga panahon ngan usa ka tuig an ira paglinanat.


text:
La Habana
An syudad nga La Habana (nga ha literal nga Winaray: An Habana o Havana) nga an opisyal nga ngaran Syudad han Habana (ha Kinatsila: Ciudad de La Habana) amo an kapital nga syudad han nasod han Cuba. Kilalado liwat ini ha ngaran nga Villa de San Cristóbal de La Habana nga amo an ngaran hini han pagtukod hini nga syudad ngan La Ciudad de las Columnas nga gin-agnay han manunurat nga Cubano nga hi Alejo Carpentier. Ini nga syudad usa liwat han mga lalawigan han nasod. Mayda ini 2.1 ka milyon nga mga nangungukoy, ngan an urban nga kahaluag amo in 3.5 ka milyon, nga amo an rason na an Habana amo an gidako-i nga syudad ha Cuba ngan ha rehiyon han Caribe.[1] An syudad tipa-katundan ngan tipa-salatan tikang han baybayon, nga ginsasakban pinaagi hin guti-ay nga baybayon ngan nagtutunga hin tulo nga mga main nga daungan: Marimelena, Guanabacoa, ngan Atarés. An mahinay in sulog nga Salog Almendares nasubay han syudad tikang ha salatan ngadto ha amihanan, nga nadugton han mga Estrecho han Florida in pira ka milyas ha katundan tikang han baybayon.
[igliwat] Mga reperensya
- ↑ Latin America Population - Havana city population.


text:
Sosyolohiya
An sosyolohiya o sosyolehiya[1] (tikang ha Linatin: socitus, "kaupod"; ngan an pagdugtong-ha-kataposan -olohiya, "an pag-aram han", tikang han Griyego λόYoς, lógos, "kaaram") amo an sistematiko ngan siyentipiko nga pag-aram han sosyudad ngan pamatasan han sosyudad. An research ha sosyolohiya naglalakip tikang han pag-analisar hin magdali nga mga pagkita hin mga diri-magkilala nga mga tawo ha dalan ngadto han pag-aram han pankalibotan nga mga sosyal nga proseso. Dadamo nga mga larangan ha sakob hini nga disiplina nanginginlabot han mga paki-ana han unan-o ngan kay-ano in mga tawo naha-organisa ha sosyudad, komo mga indibidwal o mga api hin mga katig-uban, mga grupo, ngan mga institusyon. Komo akademiko nga disiplina, it sosyolohiya ginkikita nga usa nga sanga hin siyensya sosyal.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 345.


text:
Papa Pablo VI
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Papa Pablo VI (ha Linatin: Paulus PP. VI), natawo nga Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini (Septyembre 26, 1897 – Agosto 6, 1978), naghadi komo Papa ngan komo soberano han Syudad han Vaticano tikang 1963 tubtob 1978. Hiya an nagdumara han Simbahan Katoliko Romano dida han kaurugan han Ika-Duha nga Konsilyo Vaticano ngan nagkapot hin importante nga papel han pag-implementa han mga desisyon hini nga konsilyo.


text:
Bicolano News
- Kaibahan kan nabadil-gadan na holdaper, nadakop na
- Media personnel sa Camarines Sur, ipigreklamo makalihis dulagan an bayadan sa cellphone technician
- Suspetsado sa pambabadil-gadan sa lady collector sa Camarines Norte, wanted person - imbestigador
- Suplay nin dugo para sa mga biktima nin dengue sa Naga City, kinukulang na
Department of Tourism, ha Pintados Festival la nakatutok
Waray News
TACLOBAN CITY - Gin-aaligar nga mas pina-urog la han Department of Tourism han Rehiyon 8 (DoT-8) an Pintados Festival.
Ginklaro naman ni Karen Tiupez, tagmangulo han DoT ha pakighimangraw han Bombo Radyo Tacloban nga pareho la iton ira pagtagad han magkadilain nga mga festival.
Pahayag pa ni Tiupez nga kun dire hira gintatagan hiton lista han mga aktibidades han tagsa nga festival, iton buhatan han DoT pa an naniniguro pagkuha hini, sugad man han sangyaw festival nga kulang hin koordinasyon hiton ira buhatan.
Hangyo naman ni Tiupez nga magin maupay la unta iton koordinasyon han tagsa nga festival ha ira buhatan ngan aada hira pirmi agud maghatag hin patas nga pagserbisyo.
- 16,134 household beneficiaries han Leyte, makakatagamtam han pantawid cash grants
- Mining exploration ha MacArthur Leyte, utro mabalik
- City gov't han Tacloban, puro alibi ha pagtaga-permit nga gin-aaro han Pintados
- 'Barangay elections, waray rason agud dire madayon'
- Sistema han patubig ha bungto han Cabucgayan, Biliran may-ada naka-alutagar nga pondo nga P7.5-M
- Mga GSIS pensioners, makaka-eksperyensya na hin bag-o ngan mauru-upay nga sistema
- Pag-overflow han sistema, rason agud magkaada mga problema an GSIS
- Special child, makarima-dima nga ginpamumuno, patay
- LPPO, waray pa pitad nga guinbubuhat para hiton barangay elections
- DepEd, nag-apruba hin tuition hike han 12 nga mga eskwelahan dinhi ha Eastern Visayas
- DOLE 8 director, ginpatawag an mga PESO managers han Southern Leyte
- DepEd: Rehiyon 8, dire upod hiton pilot testing hiton sex education
- Visayas RDC, magdudumara hin 'One Visayas Health Forum' ha Tacloban
- Nakatalaan nga suspensyon ni Usec Pacanan, gindepensahan han DPWH Director
- SBMT utro nga pag-aabrihan sumala hiton DOLE- 8
- Ginrereklamo nga tindahan, umaksyon na sa wakas
- Major Gen. Tabacquero, dako an pagpasalamat ha mga bumulig ha ira
- Dengue cases, padayon nga nahurak dinhi ha Sinirangan Bisayas
- LTO, nagpahinumdon nga dire magpalabi hin sukot ngadto han ira mga pasahero
- 80 percent hiton proyekto ni congressman elect Apostol, matutuk ha


text:
Disenyo
An disenyo, usa nga pulong nga agsob gamiton ha kontexto han mga aplikado nga mga arte, inheyeriya, arkitektura ngan iba pa nga mga panhimo nga mga panuyo. Amo ini an tawag han proseso han pagtikang ngan pagpadukwag hin plano para hin produkto, istruktura, o komponente. Gin-gagamit liwat ini para han kataposan nga solusyon nga plano (sugad hin proyekto o modelo) o han resulta han pag-implementa hini nga plano (sugad han butang nga ginhimo o proyekto nga gin-implementa). Ha bag-o la nga kagamit, an mga proseso ginkita liwat nga mga resulta hin disenyo ngan ini naghatag hin bag-o nga kahulogan han pulong nga "disenyo hin proseso".
An pagdisenyo nakinalanglan hin disenyador nga magkikita han aestetiko, paggamit ngan iba pa nga mga aspeto hin butang o proseso ngan ini makinahanglan hin research, panhunahuna, pagmodelo, interactive adjustment, ngan pag-otro-hin-disenyo.


text:
Ginrereklamo nga tindahan, umaksyon na sa wakas
Waray News
TACLOBAN CITY - Diri na nakakabalaong an mga cases han mga softdrinks ngan mga beer nga una na nga ginrereklamo ala kontra ha Bentolan Enterprises han Brgy. 50-A dinhi ha syudad han Tacloban.
Ini an nahisabutan han Bombo Radyo Tacloban han utro bisitahon an lugar.
Sumala kan kapitan Bernardino Caldoza han Brgy. 50-A, nagbuhat na gudman hin pitad an tag-iya hini nga Bentolan Enterprises kataliwan nga 3 kabeses niya ini nga iginpatawag agud aksyunan an maiha na nga problema.
Samtang, padayon naman nga gin-aaghat ni Kapitan Caldoza nga igpaligid la anay an pulitika ngan magkooperar iton mga molopyo ha ira baranggay, ha 50-A, kay puro man ini para pagpakaupay ha ira lugar.
- Major Gen. Tabacquero, dako an pagpasalamat ha mga bumulig ha ira
- Dengue cases, padayon nga nahurak dinhi ha Sinirangan Bisayas
- LTO, nagpahinumdon nga dire magpalabi hin sukot ngadto han ira mga pasahero
- 80 percent hiton proyekto ni congressman elect Apostol, matutuk ha
- Civil Engineers, nagduduso nga ig-adopt an 'green engineering'
- DOH-8, nagpahimatngon bahin ha mga food supplements
- LGA-DILG, magdudumara hin "My First 100 Days" training para ha bag-o nga napili nga mga local chief
- An Waray Partylist, suportado an native Biliran-Boy Abunda nga magin DOT Sec
- 57th City Charter Day han Tacloban, guinsalin-urog
- Fiesta ha Palo, Leyte yana nga Agosto, pagbubutangan hin festival
- Waray makakagpugong ha pagselebrar han Pintados Kasadyaan Festival - Mayor-elect
- City Lisencing, ginsisiguro nga magre-renew hin permit an tanan nga mga boarding houses han syudad
- Permit nga gin-aaro han Pintados, aada na ha proseso
- Fiesta ha Palo, Leyte yana nga Agosto, pagbubutangan hin festival
- Waray makakagpugong ha pagselebrar han Pintados Kasadyaan Festival- Mayor-elect Petilla
- City Lisencing, ginsisiguro nga magre-renew hin permit an tanan nga mga boarding houses han syudad
- Permit nga gin-aaro han Pintados, aada na ha proseso
- City Gov't, ginri-reklamo an P50.00 nga ginsusukot para hiton Service Records Certificate
- Batch '78, anay estudyante han LNHS, nagdonar hin mga libro
- SEC, bag-o nga kurikulum han DepEd


text:
Tinag-alog
An Tinag-alog (Wikang Tagalog kon ha Tinag-alog) usa nga Austronesyano nga yinaknan ha Pilipinas. Ini amo an lumad nga yinaknan ha mga butnga nga dapit han isla han Luzon, ngan han mga hagrani nga mga isa. Lumad gihapon ini nga yinaknan ha Mindoro ngan Marinduque. Ini amo la nga yinaknan nga lumad ha Pilipinas nga gintututdo komo usa nga aradman o subjek han bug-os ha Pilipinas. Siring han iba amo daw ini an ginbatikan o ginbasehan han nasudnon nga yinaknan nga Filipino (nga tinawag nga Pilipino ugsa han 1987) kondi mayda liwat mga nasiring nga iton Filipino o Pilipino, usa la nga kalain nga Tinag-alog.


text:
Luzon
An Luzon amo iton tawag hiton gidako-i nga pinakaimportante nga puro o isla ha Pilipinas ngan iton usa han mga tulo nga pag-grupo han isla han nasod, upod han Kabisay-an ngan Mindanao nga amo an duha pa nga pag-grupo hin isla. An Luzon (Luconia ha Latin nga mga mapa ngan Lusong ha panahon ugsa-Katsila) amo gihapon an ngaran han grupo hin isla nga upod han Isla han Luzon, lakip an Batanes ngan Babuyan nga mga grupo hin isla ha amihanan, ug han mga isla han Catanduanes, Marinduque, Masbate, Romblon, Mindoro, ngan Palawan ha salatan.


text:
Tsina
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Ini nga barasahon mahiunong han sibilisasyon han Tsina. Para han estado nga tinatawag nga Tsina, kitaa an Kanan Katawhan Republika han Tsina. Para han estado nga tinatawag nga Taiwan, kitaa an Republika han Tsina. Para hin iba pa nga mga paggamit kitaa an Tsina (pansayod)
An Tsina usa nga maiha na nga sibilisasyon nga an mga katubtuban ada hin dako nga dapit ha Sinirangan nga Asya.
Han 1949, ha katapos hin dako nga pag-away dida han Gyera Sibil han Tsina, duha nga politikal nga mga entidad an ginmawas nga mayda "Tsina" ha ira mga ngaran:
- An Kanan Katawhan Republika han Tsina, nga gintukod han 1949, nga kilalado hin halipot nga China, nga amo an kagamhanan ha kontinental nga Tsina ngan an naglulugaring-hin-pagdumara nga mga teritoryo han Hong Kong (tikang han 1997) ngan Macau (tikang han 1999).
- An Republika han Tsina nga gintukod han 1911 ha kontinental nga Tsina, nga yana tinatawag nga Taiwan, nga an kagamhanan naglalakip han mga kapurupod-an han Taiwan, Penghu, Kinmen, ngan Matsu.
An Tsina amo an usa han mga gimaiha-i nga nagpapadayon nga mga sibilisasyon han kalibutan[1] ngan ha dako nga bahin han naglabay ka duha nga mga yukot nga tuig usa han mga gidako-i ngan mga abansado o nahauna nga mga sibilisasyon ha kalibutan, tubtob han dekada han 1850 nga diin waray ini makaabot han industryal nga rebolusyon. Ha pagsunod hini, an imperyalismo, mga panggubat o mga gyera ngan mga gyera sibil nakaguba han nasod ngan han ekonomiya tubtob han kataposan han gyera sibil han 1949. Han mga 1950 nga dekada, an pagbalhin ha mga polisiya hin ekonomiya ha Republika han Tsina (Taiwan) nagbalhin han purô ngadto hin madukwag nga ekonomiya nga industryalisado nga oriented ha teknolohiya. Ini nahimo nga usa han mga sinisiring nga Upat nga Asyano nga mga Tigre upod han Hong Kong, Salatan nga Korea ngan Singapura. Ha kontinental nga Tsina, han mga 1970 nga dekada, an mga reporma nga kilalado nga Upat nga Pagmodernisar nagmodernisar han pag-uma, han industriya, han teknolohiya, ngan defensa, nga ha urhe naghimo han Kanan Katawhan Republika ngadto hin usa han mga dagko nga kagamhanan.[2][3][4][5][6] An Tsina ginkikita nga tinikangan hin damo nga dagko nga mga imbento.[7] Ini gihapon mayda han usa han mga gimaihai nga paagi hin pagsurat.
Ha kaagi, an kultural nga impluwensya han Tsina inmabot han bug-os nga Sinirangan nga Asya, nga diin an Tsino nga relihiyon, mga pamatasan, ngan mga paagi hin pagsurat gin-gamit ha dirudilain nga mga katubtoban han mga hagrani nga nasod sugad han Hapon, Korea ngan Vietnam.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ What Is a Culture ?
- ↑ CIA – The World Factbook – China. Accessed November 26, 2009.
- ↑ Professor M.D. Nalapat. Ensuring China's "Peaceful Rise". Accessed January 30, 2008.
- ↑ Dahlman, Carl J; Aubert, Jean-Eric. China and the Knowledge Economy: Seizing the 21st Century, WBI Development Studies. World Bank Publications. Accessed January 30, 2008.
- ↑ The Real Great Leap Forward. The Economist. Sept 30, 2004
- ↑ Chris Patten. Comment & Analysis: "Why Europe is getting China so wrong", Financial Times. Accessed January 30, 2008.
- ↑ Haggett, Peter. [2001] (2001). Encyclopedia of World Geography, Volume 23. Edition 2, illustrated. Marshall Cavendish publishing. ISBN 0-7614-7289-4, 9780761472896. p 37. p 2836.


text:
Uskagatos ka Tuig nga Gyera
An Uskagatos ka Tuig nga Gyera amo an ginaragwayan han Fransya ngan Inglatera ha urhi nga Panahon han Kabutngaan. Nagpadayon ini ha 116 ka tuig tikang 1337 ngadto ha 1453. An gyera nagtikang kay hi Charles IV han Fransya namatay ha 1328 nga waray anak nga lalaki ngan hi Edward III han Inglatera natuo nga mayda hiya katungod nga mamana an korona han Fransya tikang ha iya iroy. An Fransya diri naayon hin langyaw nga hadi, hi Philip VI han Fransya nagyakan nga hiya dapat an maging hadi kay it babaye diri puydi makapagpamana hin katungod maghadi nga ighahatag ha ira mga anak. An duha nga nasod nag-away tungod ini nga diri pagkaarasya.


text:
Bicolano News
- Kaibahan kan nabadil-gadan na holdaper, nadakop na
- Media personnel sa Camarines Sur, ipigreklamo makalihis dulagan an bayadan sa cellphone technician
- Suspetsado sa pambabadil-gadan sa lady collector sa Camarines Norte, wanted person - imbestigador
- Suplay nin dugo para sa mga biktima nin dengue sa Naga City, kinukulang na
Cebuano News
- US flag sunugon sa mga militante sa martsa rally batok sa tropang Kano
- 4 ka balay na-washout og laing usa damyos sa flashflood sa 3 ka brgy. sa Butuan City
- Sundalong nalambigit matud pa sa extortion, napusilan-patay sa operasyon
- 2 patay, 12 sugatan sa vehicular accident nananatili pa sa pagamutan sa GenSan
Nanay patay kahuman tigbasun han kalugaringon nga umangkon
Waray News
TACLOBAN CITY - Patay an usa nga babayi kahuman tigbasun han kalugaringon nga umangkon tungod la daw ha pagtaga basura.
Subay ha nahikay nga impormasyun han Bombo Radyo Tacloban, guin kilala an biktima kan Virginia Perado, 59-anyos, inasaw-an ngan residente han Brgy. San Victor, Tanuan, Leyte ngan an suspek naman in guin kilala kan Juniper Malano, 29-anyos ngan umangkon han biktima.
Sigon han mga doktor nga tungod ha grabe nga samad han ulo hini kun diin myda na pira nga utok hini an gumawas han ulo an naguin hinungdan han pagkamatay hini.
Samtang, sigon naman han Tanauan Police station nga away la basura la an naguin hinungdan ha pamatay han suspetsado ha iya dada.
Guin tutuuhan naman nga nakainum an suspetsado ngan dida han mabuhog na ini in pumakadto pa ini ha panimalay han biktima ngan didto na natabo an mao nga krimen.
- Brgy. kagawad guinpusil-patay han guintutuuhan NPA
- Basey PNP, andam magbuhat hin imbestigasyon kasumpay han reklamo nga pangutong han usa nga opisyal
- 17 nga barangay ha Maydulong, E. Samar apektado na han typhoid outbreak
- CAFGU patay mahuman pusilon han igkasi CAFGU tungod la hin text message
- 41-anyos na lalaki, samaran kahuman tigbas han iya kaniyang 'stepson'
- Positibo nga resulta han kampaniya han FLET illegal fishing guin parayaw ni Ligtas
- Sangguniang Panlungsod, pakyas na naman magdumara hin sesyun regular ha ika-3 nga higayun
- Police station ha Can-avid E. Samar guin pabuthan hin granada
- 19 anyos na driver, patay han mabunggo ha puno kahuman maligis an usa nga Chinese nat'l
- PNP Pastrana may-ada na lead alakontra han suspek nga pumatay ha 9 anyos nga bata ha Pastrana, Leyte
- Cafgu samaran kahuman mahulog samtang nakaturog ha ika 5 nga palapag ha terace han building nga guin
- Kawaray trabaho, panarhog la daw ni PNoy vs. wage increase - PISTON
- Anay kapitan han brgy. Carapdan, Salcedo Eastern Samar, guinpanmumuno-patay
- 9-anyos nga bata guinlugos na, guinpatay pa ha Pastrana Leyte
- Porlominos 200 katawo, nagrally ha Guiuan E.Samar vs. mining company
- Mga residente ha Villa Imelda, nag-barikada vs. mining company
- Pulis, guinkawatan hin motorsiklo
- Ihap han mga nabiktima hin typhoid fever ha E. Samar umabot na ha 114
- Motorsiklo driver patay kahuman maligis an 15 anyos nga bata
- 63rd IB, magtitindog hin CAFGU detachment ha Samar kataliwan umatake an mga NPA


text:
Dagat Caribe
An Dagat Caribe o Dagat Caribbean usa nga dagat han Kalawdan Atlantico nga nahamutang ha mga tropiko han Katundan nga hemisfero, nga ginsasapitan ha salatan ngan katundan han Amerikano nga kapundokan hin tuna, ngan an Amihanan nga Kalawdan Atlantico nga amo-ngahaw ha dumagsaan ngan an Golfo han Mehiko ha kanawayan. Ha dugang ka ispisipiko, ini nagtutubig (ha orden sugad hin reloj tikang ha salatan), an mga nasod han Venezuela ngan Colombia ha Salatan nga Amerika ha salatan; an Amihanan nga Amerika nga mga nasod han Panama ha habagatan, ngan Costa Rica, Nicaragua, Honduras, Guatemala, Belize, ngan Mehiko ha katundan; an Antillas Mayores (Cuba, Jamaica, Hispaniola, ngan Puerto Rico) ha amihanan, ngan an Antillas Menores ha sidlangan.[1] An bug-os nga kahaluag han Dagat Caribe, an mga dadamo nga mga puro o isla dinhe, ngan an mga tagpad nga mga labnasan, tinatawag hin bug-os nga Caribe o Caribbean.
[igliwat] Mga reperensya
- ↑ The Caribbean Sea World Wildlife Fund. An websayt kataposan ginkadto dida han 5 han Disyembre 2008


text:
Dagat han Kabisay-an
An Dagat han Kabisay-an usa nga dagat ha Pilipinas, nga napapalibotan han mga puro han Visayas, Sinirangan nga Kabisay-an ngan Katundan nga Kabisay-an nga mabibilngan ha sinirangan ngan katundan, ngan an Butnga nga Kabisay-an nga mabibilngan ha salatan. May mga katubtuban ini ha puro han Masbate ha amihanan, Leyte ha sinirangan, Cebu ngan Negros ha salatan ngan Panay ha katundan.
Ini nga dagat ginkakasumpayan han Dagat Sibuyan ha amihanan-katundan pinaagi han Kanal han Jintotolo, an Dagat Samar ha amihanan-sinirangan, an Dagat Camotes ha salatan-sinirangan, an Dagat Bohol ha salatan pinaagi han Estrecho han Tañon ngan an Dagat Sulu pinaagi han Estrecho han Guimaras ngan Golpo han Panay. An gidadakoi nga puro ha sulod hini nga dagat amo an Puro han Bantayan.


text:
An Vietnam, nga an opisyal nga pagtawag amo an Republika Sosyalista han Vietnam (ha Vietnames: Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam), amo an pinakasidlangan nga nasod ha Indotsina nga peninsula ha Timugan nga Asya. Ginsasapitan ini han Tsina ha amihanan, han Laos ha kanawayan, ngan Cambodia ha habagatan. Ha sidlangan nga dapit han nasod nahamutang an Dagat Salatan Tsina. Tungod hin populasyon nga labaw hin 87 ka ribo o milyon, an Vietnam amo an ika-13 nga gidamoi hin tawo nga nasod han kalibotan. An nasod nahalista dida han "Sunod nga Napulo kag Usa" nga mga ekonomiya; sumala han mga estadistika han gobyerno, an pagtubo han GDP mga 8.17% han 2006, an ikaduha nga gimalaksihi nga rata hin pagtubo ha mga nasod ha Sidlangan nga Asya ngan amo an gimalaksihi ha Timugan nga Asya.
Ha mga siglo han kaagi, an Vietnam gintawag hin mga damo ka lain nga mga ngaran: Văn Lang dida han Hùng Vương nga Dinastiya, Âu Lạc dida han Dinastiya An Dương Vương, Van Xuan dida han Anterior Lý nga Dinastiya, Đại Cồ Việt dida han Đinh nga dinastiya ngan Anterior Lê nga Dinastiya. Tikang han 1054, an Vietnam gintawag nga Đại Việt (Dako nga Viet). Dida han panahon han Hồ nga Dinastiya, an Vietnam gintawag nga Đại Ngu. Dida han 1804, hi Hadi Gia Long nagplano paggamit han ngaran nga Nam Việt para han Vietnam pero an Qing nga dinastiya han Tsina waray inmuyon ngan ginbalhin ini ngadto han Việt Nam. Ha Iningles ngan Kinatsila, an duha nga silaba ginsurat nga usa nga pulong: Vietnam. Tikang han 1839 tubtob 1945, hi hadi Minh Mạng ginbalhin an ngaran nga Việt Nam ngadto ha Đại Nam.
An ngaran nga Việt Nam gin-gamit para hini nga nasod ugsa ini mahimo nga opisyal nga ngaran dida han "Dư địa chí" ni Nguyễn Trãi nga ginsurat dida han 1435 ngan bangin bisan pa han sarusayo pa nga panahon. An "Việt" amo an ngaran han gidakoi nga etniko nga grupo ha Vietnam; an Kinh (người Kinh) ngan "Nam" nangangahulogan nga "an Sur" o "an Salatan", nga nagpapahayag han pagkasoberano han Vietnam tikang ha Tsina (nga gintatawag nga "Norte nga nasod" o "Amihanan nga nasod" han mga Vietnames nga katawhan).
[igliwat] Mga lalawigan han Vietnam
[igliwat] Mga kasarigan


text:
Emperador Romano
An Emperador romano iyo an namomoon sa estado Romano, sa periodo napoon kan 27 BK. An mga Romano mayong saro sanang termino para sa siring na katongdan. An mga terminong Latin arog kan imperator, augustus, caesar, asin princeps puro tinotomoy an nasabing pwesto. Sa aktwal na praktis, an emperador iyo an namomoon na supremo kan Roma asin kumander supremo kan lehiyon Romano.
[liwatón] Mga panluwas na takod
- Cervantes Virtual - Antigua Seremonya sa pagpaorog kan mga emperador romano
- Pilum Digital An pasurunodsunod kan mga emperador sa Alto Imperio
- Emérita augusta An mga emperador Romano nakaag sa kwartang takal


text:
Republika han Irlanda
- Ini nga barasahon mahitungod han Repulika han Irlanda. Para han isla, kadto-a an Irlanda
An Republika han Irlanda (ha Ininglis: Republic of Ireland; ha Irlandes nga Gaelic: Poblacht na h'Eireann) usa nga nasod ha Europa.
[igliwat] Mga kondado
An estado han Irlanda nahimo hin karuhaan kag unom (26) nga tradisyonal nga mga kondado (Iningles: county) nga ginagamit pa ha kultural ngan pan-isports nga kontexto, ngan ha postal nga kagamit. Ini diri pirme parehas han mga administratibo nga pagbahinbahin. Pira nga mga tradisyonal nga kondado gin-restruktura ngadto hin mga bag-o nga administratiba nga mga pagbahinbahin. An Kondado Dublin ginbahin ngadto hin tulo nga bulag nga administratibo nga kondado dida han dekada han mga 1990 ngan an Kondado Tipperary ginbahin ngadto hin duha dida han mga dekada han 1890. Ini naghahatag ha yana hin karuhaan kag siyam nga administratibo nga kondado ngan lima nga syudad. An lima nga syudad — Dublin, Cork, Limerick, Galway, ngan Waterford — lain an pagdumara tikang han iba nga dapit han ira tagsa-tagsa nga mga kondado. Lima nga munisipyo (Iningles: borough) — Clonmel, Drogheda, Kilkenny, Sligo ngan Wexford — mayda autonomiya ha sulod han kondado. Samtang an Kilkenny usa nga munisipyo, nagpabilin dinhi an katungod ha balaod nga magtawag hit kalugaringon nga syudad.[1]
An mga konstituyente o distrito elektoral han Dáil sumala han balaod kinahanglan magsunod han mga linea han kondado, tubtob han mahimo. Amo nga an mga kondado nga darudamo hin populasyon daro damo in mga distrito elektoral (e.g. Limerick Sidlangan/Katundan) ngan mayda mga distrito elektoral nga nahimo tikang hin sobra usa nga kondado (e.g. Sligo-North Leitrim), kondi, diri tinatabok an mga linea han kondado.
An mga kondado gintampo ngadto hin mga rehiyon para hin estadistika nga mga gamit.
[igliwat] Mga reperensya
- ↑ Kitaa an section 10(7) han Local Government Act 2001


text:
Rutay nga hayop
An Rutay[1] nga hayop o Mauubos na nga hayop amo an popyulasyon han organismo nga naninilikado nga mawara mahitungod nga guti nala it ira ihap o nandidilikado mahitungod han pagbag-o han ira kapaligiran.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ An pulong nga "Rutay" ginhubad ha iningles nga having exposed to danger; endangered; in the brink of danger" ha basahon ni Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 317.


text:
Bicolano News
- Kaibahan kan nabadil-gadan na holdaper, nadakop na
- Media personnel sa Camarines Sur, ipigreklamo makalihis dulagan an bayadan sa cellphone technician
- Suspetsado sa pambabadil-gadan sa lady collector sa Camarines Norte, wanted person - imbestigador
- Suplay nin dugo para sa mga biktima nin dengue sa Naga City, kinukulang na
41-anyos na lalaki, samaran kahuman tigbas han iya kaniyang 'stepson'
Waray News
TACLOBAN CITY - Guintigbas han iya hinablusan an 41-anyos nga parag-uma nga guinkilala kan Nilo Almadin hin waray igo nga rason.
Basi han impormasyon, nakaangkon hin samad ha ulo ngan tuo nga kamot an biktima mahuman ini nga pagtigbason han suspitsado nga guinkilala naman kan Luisito Monte.
Ha pagka yana, apadayon pa nga guintatambal hi Almadin ha Eastern Visayas Regional Medical Center (EVRMC) samtang waray naman masabti an kinahihimutangan ni Monte.
- Positibo nga resulta han kampaniya han FLET illegal fishing guin parayaw ni Ligtas
- Sangguniang Panlungsod, pakyas na naman magdumara hin sesyun regular ha ika-3 nga higayun
- Police station ha Can-avid E. Samar guin pabuthan hin granada
- 19 anyos na driver, patay han mabunggo ha puno kahuman maligis an usa nga Chinese nat'l
- PNP Pastrana may-ada na lead alakontra han suspek nga pumatay ha 9 anyos nga bata ha Pastrana, Leyte
- Cafgu samaran kahuman mahulog samtang nakaturog ha ika 5 nga palapag ha terace han building nga guin
- Kawaray trabaho, panarhog la daw ni PNoy vs. wage increase - PISTON
- Anay kapitan han brgy. Carapdan, Salcedo Eastern Samar, guinpanmumuno-patay
- 9-anyos nga bata guinlugos na, guinpatay pa ha Pastrana Leyte
- Porlominos 200 katawo, nagrally ha Guiuan E.Samar vs. mining company
- Mga residente ha Villa Imelda, nag-barikada vs. mining company
- Pulis, guinkawatan hin motorsiklo
- Ihap han mga nabiktima hin typhoid fever ha E. Samar umabot na ha 114
- Motorsiklo driver patay kahuman maligis an 15 anyos nga bata
- 63rd IB, magtitindog hin CAFGU detachment ha Samar kataliwan umatake an mga NPA
- Anay anchor han Bombo Radyo Tacloban ngan 1 pa, patay ha aksidente ha Leyte
- 4-anyos nga bata patay ha pag-atake han mga NPA ha Northern Samar
- 100 katawo nahospital tungod ha typhoid outbreak ha E. Samar
- Sec. Leila de Lima, di na kinahanglan pa ig-atubang ha trial - Rep. Neri Culmenares
- Ulitawo, kritikal mahuman aksidente nga makapusil hin 5- year old nga bata


text:
Bicolano News
- Kaibahan kan nabadil-gadan na holdaper, nadakop na
- Media personnel sa Camarines Sur, ipigreklamo makalihis dulagan an bayadan sa cellphone technician
- Suspetsado sa pambabadil-gadan sa lady collector sa Camarines Norte, wanted person - imbestigador
- Suplay nin dugo para sa mga biktima nin dengue sa Naga City, kinukulang na
Sistema han patubig ha bungto han Cabucgayan, Biliran may-ada naka-alutagar nga pondo nga P7.5-M
Waray News
TACLOBAN CITY - Naka-alutagar an pondo nga P7.5 million para ha paghingayad han patubig nga sistema han bungto han Cabucgayan, Biliran nga makakabenipisyo an mil nga mga residente han unom nga mga barangays.
Sumala kan Cabucgayan outgoing Mayor Arnelito Garing nga ine nga pondo in gagamiton para ma-purify ngan ma-improve an patubig nga sistema nga an surok hine an spring ha Barangay Caanibungan.
Igin-pahayag ni Mayor Garing nga ine nga proyekto in kaupod an source development, construction of filtration gallery, concrete reservoir, perimeter fence, chlorination building, replacement ngan an expansion of distribution lines.
- Mga GSIS pensioners, makaka-eksperyensya na hin bag-o ngan mauru-upay nga sistema
- Pag-overflow han sistema, rason agud magkaada mga problema an GSIS
- Special child, makarima-dima nga ginpamumuno, patay
- LPPO, waray pa pitad nga guinbubuhat para hiton barangay elections
- DepEd, nag-apruba hin tuition hike han 12 nga mga eskwelahan dinhi ha Eastern Visayas
- DOLE 8 director, ginpatawag an mga PESO managers han Southern Leyte
- DepEd: Rehiyon 8, dire upod hiton pilot testing hiton sex education
- Visayas RDC, magdudumara hin 'One Visayas Health Forum' ha Tacloban
- Nakatalaan nga suspensyon ni Usec Pacanan, gindepensahan han DPWH Director
- SBMT utro nga pag-aabrihan sumala hiton DOLE- 8
- Ginrereklamo nga tindahan, umaksyon na sa wakas
- Major Gen. Tabacquero, dako an pagpasalamat ha mga bumulig ha ira
- Dengue cases, padayon nga nahurak dinhi ha Sinirangan Bisayas
- LTO, nagpahinumdon nga dire magpalabi hin sukot ngadto han ira mga pasahero
- 80 percent hiton proyekto ni congressman elect Apostol, matutuk ha
- Civil Engineers, nagduduso nga ig-adopt an 'green engineering'
- DOH-8, nagpahimatngon bahin ha mga food supplements
- LGA-DILG, magdudumara hin "My First 100 Days" training para ha bag-o nga napili nga mga local chief
- An Waray Partylist, suportado an native Biliran-Boy Abunda nga magin DOT Sec
- 57th City Charter Day han Tacloban, guinsalin-urog


text:
Moscow
An Moscow (Iniggles nga kaluwas: /ˈmɒskaʊ/ o /ˈmɒskoʊ/; Rinuso: MockBá, tr. Moskva, IPA: [mɐˈskva] in ulohan, gidamoi popyulasyon nga syudad, gidamoi nga popyulasyon ha suhito federal han Rusya. An syudad in usa ka dagko nga pagkabutnga hin politika, ekonomika, kultura, syentifica, relihiyosa, pananalapian, pag-aram ngan panakayan ha Rusya ngan han kontinente. Moscow in giaamihani nga syudad han Kalibutan nga may-ada popyulasyon nga labaw han 10,000,000, an gidamoi nga popyulasyon nga syudad ha kontinente han Europa, nga ika unom nga gidakoi nga sawang han syudad ha kalibutan. An iya popyulasyon sumala han pahiuna nga resulta han 2010 nga senso in 11,514,300. Sumala han Forbes 2011, an Moscow in may-ada 79 nga mga bilyonaryo, nga ginsaliwanan an New York komo an syudad nga may-ada gidamoi nga ihap hin mga bilyonaryo.


text:
Costa Rica
An Costa Rica, nga gintatawag ha opisyal nga Republika han Costa Rica (ha Kinatsila: República de Costa Rica) usa nga nasod ha Butnga nga Amerika o Centroamérica. Ginsasapitan ini ha amihanan han Nicaragua, han Panama ha timugan o salatan-sidlangan ngan han Dagat Caribe ha sidlangan ngan han Kalawdan Pacifico ha katundan. An kapital hini amo an syudad han San José. Kinatsila an opisyal nga yinaknan hini.
An Costa Rica, nga usa han mga demokrasya nga konsolidada ha mga Amerika, nakamantener hin usa nga maupay nga establisado nga politika bisan pa han kakurian hin ekonomiya ngan sosyudad han naglabay nga mga dekada. Nakikala an Costa Rica nga amo an syahan nga nasod nga nag-abolir han ehersito o puwersa nga armado hini dida han Disyembre 1 han 1948. An indise hin desarrolyo humano hini usa han mga gimaupayi ha Latinoamérica, nga nakakuha han ika-upat ka puwesto sunod han Argentina, Chile ngan Uruguay. An Costa Rica amo an ikalima ha kalibutan dida han klasipikasyon han indise han desempenyo ambiental han 2008. Ha mga kanasuran han Amerika Latina, an Costa Rica amo an syahan nga lugar dida han klasipikasyon han kompetitividad turistika ngan ika44 ha kalibutan.
[igliwat] Mga probinsya ngan kanton
An Costa Rica mayda pito nga mga lalawigan o probinsya, ngan ini nga mga probinsya ginbahin ngadto hin kawaloan kag usa nga mga kanton ("cantón" ha Kinatsila, nga an plural "cantones"), nga an kada tagsa gindudumara hin alkalde. An mga alkalde ginpipili ha tagsa upat ka tuig han katawhan han tagsa kanton. Waray ini mga lehislatura probinsyal.
[igliwat] Mga reperensya
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Costa Rica. International Monetary Fund. Ginkità dida han 2009-04-22.
[igliwat] Mga sumpay ha gawas


text:
Bandira han Sinirangan nga Republika han Uruguay
Tatak Buhatan han Sinirangan nga Republika han Uruguay
Mapa kun diin nahimutang an Uruguay
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Uruguay nga an opisyal nga pagtawag Sinirangan nga Republika han Uruguay (ha Kinatsila: República Oriental del Uruguay) usa nga nasod ha Salatan nga Amerika. An kapital hini amo an syudad han Montevideo.
[igliwat] Organisasyon ha politka-administratiba
-
An Uruguay ginbahin ngadto hin napulo kag siyam (19) nga mga departamento:
An mga prinsipal nga syudad amo an Montevideo, Las Piedras, Punta del Este, Ciudad de la Costa, Salto, Paysandú ngan Fray Bentos.
[igliwat] Mga reperensya


text:
Richard Wagner
Hi Wilhelm Richard Wagner (Inaleman nga kaluwas: [ˈʁiçaʁt ˈvaɡnɐ]; Mayo 22 1813, Leipzig, Alemanya – Pebrero 13 1883, Venesya, Italya) usa nga Aleman nga kompositor, konduktor, direktor hin teatro ngan ensayista o parag-gumalaysay, nga kilalado hin dako tungod han iya mga opera (o "drama hin musika", nga amo an tawag hini ha urhe nga panahon). Nag-iiba hi Wagner tikang hin kadam-an nga iba nga mga harangdon nga mga kompositor hin opera nga diin, hiya amo an nagsurat han scenario ngan han libretto para han iya mga sinurat.
An mga ginkomposo ni Wagner, labi na an mga tikang han iya urhe nga panahon, kilalado tungod hin kontrapunto nga textura, hilarom nga khromatismo, mga harmonya ngan pag-orkestrar, ngan makarit nga paggamit hin mga leitmotif: mga tema ha musika nga gin-pahiunong hin mga ispisipiko nga mga tawohan, mga lugar o mga elemento han istorya. Nanguna hi Wagner hin mga pagpadukwag ha yinaknan ha musika sugad hin extremo nga khromatismo ngan madali-hin-pagbalhin nga mga sentro hin tono, nga naka-dara han pagpadukwag han Europeo nga klasikal nga musika.
Gintransformar ni Wagner an paghunanhuna ha musika pinaagi han iya ideya hin Gesamtkunstwerk ("bug-os nga buhat ha arte"), an sintesis han ngatanan nga kanan siday, visual, musika ngan drama, nga ginpanguna han iya upat-nga-opera nga siklo nga Der Ring des Nibelungen (1876). Agod niya maipasundayag ini nga iya mga sinurat ha iya pag-imahinar, gintukod ni Wagner an iya kalugaringon nga balayan hin opera, an Bayreuth Festspielhaus.


text:
Mangarabay
Ha fonetika, an mangarabay[1][2] usa nga tunog ha yakan nga ginluluwas hin bug-os nga pagsira o pagsira-hin-bahin han igbaw nga trakto vocal, nga diin iton igbaw nga trakto vokal amo an kabahin nga igbaw han larynx. Tinatawag ini nga consonante ha Kinatsila ngan consonant ha Iningles.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Vicente I. de Veyra "Ortograpiya Han Binisaya". Bahin nga kinuha tikang han Mga Lagda Han Pagsurat Han Aton Pinulongan ni Vicente I. de Veyra nga ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.
- ↑ Agustin El O'Mora "Kasurat diri Sinukol". Ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.


text:
Astor Piazzolla
Hi Astor Pantaleón Piazzolla (ika-11 han Marso 1921–ika-4 han Hulyo 1992) amo in Argentino nga kompositor hin tanggo ngan paragtunog hin bandoneón. An iya oeuvre nagrebolusyonar han tradisyonal o nahig-araan nga tanggo ngadto hin bag-o nga estilo nga gintawag nga nuevo tango (bag-o nga tanggo), nga naglakip hin mga elemento tikang han jazz ngan klasikal nga musika. Usa hiya nga makarit nga bandoneonista, ngan agsob hiya magpasundayag han iya kalugaringon nga mga kinumposo upod hin dirudilain nga mga ensemble.


text:
Thalys
An Thalys usa nga hataas-in-kalaksi nga tren nga network nga ginhimo paggamit han hataas-in-kalaksi nga linea nga nadugtong hiton Paris ngan Bruselas (Brussels). Ini nga track ginsasaro-an han Eurostar nga mga tren nga nabiyahe tikang ha Paris o Bruselas ngadto ha Londres o London pinaagi ha Lille ug an Channel Tunnel ug han mga Franses nga domestiko nga TGV nga mga tren. Duha ka modelo hin mga tren it gingagamit hiton sistema, ug ini nga duha upod han sinisiring nga TGV (train à grande vitesse o tren nga hataas an kalaksi) nga grupo hin mga hataas-in-kalaksi nga mga tren nga ginhimo han Alstom nga kompanyiya ha Fransya, bisan diri ini hira parehos han domestic nga mga TGV set.
Ha unhan han Bruselas, an mga dagko nga syudad nga ginkakadto-an han mga Thalys nga tren amo an Antwerp, An Haga, Rotterdam, Amsterdam, Liège, Aachen ngan Colonia (Cologne). It mga tren hini nga mga kakadto-an o destinasyon nadalagan ha pira ka bahin hin mga dedicated nga hataas-in-kalaksi nga mga track (an iba hini ighihimo pa), ug ha pipira nga bahin dida hin durudaan nga mga track nga ginsasaro han mga regular nga kalaksi nga tren. Waray madayon in mga plano nga an linea ngadto ha Colonia nga igpadayon nga umabot ha Frankfurt tungod kay nagkulang in koryente nga gingenerate han mga Thalys trainsets kon ginpapadalagani ini ha ilarom han 15 kV nga voltage nga sistema nga ginagamit ha Alemanya o Germany.
Tikang ha Paris, an Frances nga TGV network mayda hataas-in-kalaksi nga mga sumpay ngadto ha iba nga mga Frances nga syudad upod an Avignon ug Marseille, Ginebra (Geneva) ha Suiza, ngan pati gihapon an main nga internasyonal nga aeropuerto han Paris nga Charles de Gaulle aeropuerto harani ha Roissy ngan an Disneyland nga theme park ha Marne-la-Vallée.
An pagsumpay han linea ngadto ha Charles de Gaulle airport nakatugot han Air France pag-cancelar han serbisyo nga idro hini han ruta nga Paris-Bruselas; lugod an Air France namamaligya hin mga puesto dida han mga tren nga Thalys.
An oras hin biyahe tikang ha Bruselas (Gare du Midi/Zuidstation) ngadto ha Paris (Gare du Nord) mga 1 ka oras, 25 minutos, para hin distancia nga mga 300 ka km. Iton peak nga kalaksi 300 km/h dida hin dedicated nga hataas-in-kalaksi nga track o surundan.
An Thalys gintagaan han IATA nga designador 2H. Ini gingagamit upod han American Airlines ug Northwest Airlines. An American Airlines mayda pakigsabot nga makigsaro hin kodigo han Thalys para hin serbisyo han tren tikang ha Charles de Gaulle nga aeropuerto tubtob ha Brussels Midi. An aerolinea nga alyansa nga Skyteam mayda gihapon pakigsabot hin pagsaro hin kodigo han Thalys para hin serbisyo hin tren tikang ha Aeropuerto Internasyonal han Schiphol Amsterdam ngadto han Estasyon Berchem han Antwerp ngan Estasyon Midi han Bruselas.


text:
Zhao Ziyang
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Zhao Ziyang (17 Oktubre 1919 – 17 Enero 2005) usa nga hataas-hin-ranggo nga politiko ha Kanan Katawhan nga Republika han Tsina (KKRT). Hiya an ikatulo nga Premier han Kanan Katawhan Republika han Tsina tikang 1980 tubtob 1987, ngan Maghirilom nga Kasahiran han Partido Komunista han Tsina tikang 1987 tubtob 1989. Hi Zhao natanggal ha poder tungod han pagkita nga naugop hiya han mga estudyante dida han 1989 nga mga protesta ha Plaza Tiananmen.


text:
Portugal
An Portugal (nga ha opisyal nga pagtawag Republika Portugesa; ha Kinatsila ngan Pinortuges: República Portuguesa) usa nga nasod nga nahamutang ha habagatan o salatan-katundan nga Europa dida han Peninsula Ibérica, ngan amo ini an gikatundani o pinakakatundan nga nasod ha mainland nga Europa. Ginsasapitan an Portugal han Espanya ha amihanan ngan sidlangan ngan han Kalawdan Atlantico ha katundan ngan salatan. An Atlantico nga mga kapuropod'an han Azores ngan Madeira lakip gihapon han Portugal.
[igliwat] Administratiba nga pagbahinbahin
An prinsipal nga administratiba nga pagbahinbahin han Portugal amo in 18 nga mga distrito ha kontinente ngan duha nga mga autonoma nga rehiyon han Azores ngan Madeira, ngan ini liwat ginbahin ngadto hin 308 nga mga munisipyo (concelho) ngan 4,257 nga parokya (freguesia).[4] An mga distrito nagpapabilin nga amo an pinaka-importante nga pagbahinbahin han nasod, nga ginagamit nga base para hin damo nga mga gamit ha administrasyon sugad ha mga elektoral nga mga distrito.
An mga distrito ighihinay-hinay nga sasaliwanan hin mga rehiyon nga amo iton magigin bag-o nga administratibo nga pagbahin-bahin han Portugal.
Ugsa han 1976, an duha nga kapuropod-an ha Atlantico mga lakip liwat han heneral nga estruktura hin mga distrito portuges nga mayda la pagka-iba nga estruktura administratiba nga nahabutang dida han Estatuto han Mga Distrito Autonomo han Saragpit nga Mga Puro (Estatuto dos Distritos Autónomos das Ilhas Adjacentes),[5] nga naghatag han mga Junta General (Juntas Gerais) hin kalugaringon nga mga gahom. Mayda tulo nga distrito autonomo han Azores ngan ha Madeira:
- Azores — an Distrito han Angra do Heroísmo, an Distrito han Horta ngan an Distrito han Ponta Delgada.
- Madeira — an Distrito han Funchal.
Katapos han 1976, an Azores ngan an Madeira nagkaada hin mga Estatuto hin Autonoma nga Rehiyon, nga nagwara han pagbahinbahin hin mga distrito, ngan nagkaada hin estatudo politiko-administratibo ngan mga organo hin kalugaringon nga kagamhanan o gobyernos.[6] An yana nga pagbahinbahin ha administratiba nahabutang han tabula ha ubos.
[igliwat] Mga reperensya
- ↑ Cite error: Invalid
tag; no text was provided for refs named
ine.pt
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 Portugal. International Monetary Fund. Ginkità dida han 2009-10-01.
- ↑ The Euromosaic study, Mirandese in Portugal, europa.eu – European Commission website. Retrieved January 2007.
- ↑ Portugal no Veraki.
- ↑ Decreto-Lei n.º 36453, han 4 han Agosto han 1947
- ↑ Artigo 6.º, parágrafo 2, da Constituição da República Portuguesa.
- ↑ Distritos de Portugal.


text:
Ilonggo News
Bicolano News
- Menor de edad sa CamSur, gadan kan matuklaw nin cobra habang natutulog
- Mga mayor sa CamSur, pinagpapaliwanag kan gobernador re: halangkaw na kaso nin malnutrisyon
- Semanahang eksaminasyon, isasagibo kan BFAR katakod kan red tide
- Halangkaw na opisyal kan PNP sa Naga, kinagat sa braso kan tatabangan na preso
Leyte Gov. Petilla, manunumpa ha atubangan han Supreme Court administrator
Waray News
TACLOBAN CITY - Ginsumat ni Leyte Governor Carlos Jericho Petilla nga manunumpa hiya ha Hunyo 28 ha atubangan ni Supreme Court Administrator Jose Midas Marquez.
An mao nga oath-taking in pagbubuhaton alas 9:00 hiton aga ha Provincial Capitol Terrace.
Pira pa nga mga opisyal han probinsya han Leyte nga manunumpa ha ira serbisyo ha atubangan ni Supreme Court Administrator Marquez amo hira Leyte Vice Governor Mimyet Bagulaya ngan mga Provincial Board Members tikang ha 5 nga distrito han Leyte.
Upod gihapon nga manunumpa hiton Hunyo 28 amo an pira pa nga mga alkalde ngan mga konsehal han sydudad han Tacloban.
- Department of Tourism, ha Pintados Festival la nakatutok
- 16,134 household beneficiaries han Leyte, makakatagamtam han pantawid cash grants
- Mining exploration ha MacArthur Leyte, utro mabalik
- City gov't han Tacloban, puro alibi ha pagtaga-permit nga gin-aaro han Pintados
- 'Barangay elections, waray rason agud dire madayon'
- Sistema han patubig ha bungto han Cabucgayan, Biliran may-ada naka-alutagar nga pondo nga P7.5-M
- Mga GSIS pensioners, makaka-eksperyensya na hin bag-o ngan mauru-upay nga sistema
- Pag-overflow han sistema, rason agud magkaada mga problema an GSIS
- Special child, makarima-dima nga ginpamumuno, patay
- LPPO, waray pa pitad nga guinbubuhat para hiton barangay elections
- DepEd, nag-apruba hin tuition hike han 12 nga mga eskwelahan dinhi ha Eastern Visayas
- DOLE 8 director, ginpatawag an mga PESO managers han Southern Leyte
- DepEd: Rehiyon 8, dire upod hiton pilot testing hiton sex education
- Visayas RDC, magdudumara hin 'One Visayas Health Forum' ha Tacloban
- Nakatalaan nga suspensyon ni Usec Pacanan, gindepensahan han DPWH Director
- SBMT utro nga pag-aabrihan sumala hiton DOLE- 8
- Ginrereklamo nga tindahan, umaksyon na sa wakas
- Major Gen. Tabacquero, dako an pagpasalamat ha mga bumulig ha ira
- Dengue cases, padayon nga nahurak dinhi ha Sinirangan Bisayas
- LTO, nagpahinumdon nga dire magpalabi hin sukot ngadto han ira mga pasahero


text:
Wikipedia:Tamboan
An tamboan sarong halìputon na artikulo, normalmente sarong talodtod sana o mas halìpot pa na nangangaipo nin atensyon halì sa mga taga-ambag kan Wikipidya. Ginibo an mga ini alagad dai pa sapar an impormasyon tangarig magin sarong totoong artikulo. Minatobod an komunidad na kun tatawan sana ini nin atensyon makokompleto asin magigin may kamanongdanan an mga tamboan. Ini an enot na tangga tangarig magin kompletong artikulo an sarong topic na makakatabang sa pagpaorog kan laog kan Wikipidia, an Talingkas na Ensayklopidya.


text:
Wikimedia Commons
An Wikimedia Commons (tinatawag gihapon nga "Commons" o "Wikicommons") usa nga burutangan o repositoryo hin gawasnon nga sulod nga mga ladawan o image, sound ug iba pa nga mga multimedia nga file. Usa ini nga proyekto han Wikimedia Foundation. It mga file nga ginkakarga dinhi nga burutangan puyde magamit sugad in mga ginkarga lokal nga mga file ha iba nga mga proyekto han mga Wikimedia nga server, sugad han Wikipedia, Wikibooks ug Wikinews.
An proyekto gin-propose dida han Marso 2004 ug gintikang dida han Septyembre 7, 2004. Usa nga rason hini nga pagtukod hin usa nga burutangan o repositoryo amo an hingyap nga diri gud magdamo an pagdurudoble hin mga pagbuhat ha mga dirudilain nga mga Wikimedia nga proyekto ug yinaknan, nga nahihinabo kay an amo la gihapon nga file kinahangalan igkarga ha tagsatagsa mga dirudilain nga mga wiki ugsa han pagkamay-ada han Commons.
Iton posibilidad hin mga lokal nga pagkarga dida hiton mga server aada pa, pero ini angay gamiton ha kaurugoan para hin mga materyales nga iton mga polisiya han lokal nga proyekto natugot nga diri matutugotan ha ilarom han pag-lisensya nga polisya han Commons sugad hiton fair use content. Tikang han 2005, an Wikimedia Commons mismo diri natugot hin mga fair use o mga pagkarga ha ilarom hin diri-gawasnon nga mga lisensya, upod an mga lisensya nga naglilimita han pan-negosyo nga paggamit han materyales. Iton mga lisensya hin mga buhat nga puyde ha Commons upod an GNU Gawasnon nga Dokumentasyon nga Lisensya o GNU Free Documentation License, Creative Commons nga mga lisensya nga waray paggaud o paglimita han paggamit, ug an public domain.
[igliwat] Kitaa Gihapon
- Creative Commons - usa nga proyekto nga nahatag hin gawasnon nga sulod nga mga lisensya ug usa nga direktoryo hin gawasnon nga ginlisensya nga mga buhat
- Internet Archive - an gidako-i nga gawasnon ug libre hin akses nga online nga pagtitirok hin mga video
- Project Gutenberg - an gidako-i nga gawasnon ug libre hin akses nga pagtitirok hin online nga mga dokumento (upod in mga libro ug sheet music)
- Ourmedia - usa nga community media archive
[igliwat] Mga sumpay ha gawas
- Wikimedia Commons
- Wikimedia Commonplace, in Windows nga garamiton para hin pagkarga hin mga file ngadto han Wikimedia Commons


text:
Sun Yat-sen
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Dr. Sun Yat-sen (Tradisyonal nga Inintsek: 孫中山; Pinyin: Sūn Zhōngshān; o "Sun Yixian" Pinyin: Sūn Yìxiān) (Nobyembre 12, 1866 – Marso 12, 1925) usa nga Intsek nga rebolusyonaryo ngan namuno ha politika nga agsob tawagon nga "amay han moderno nga Tsina". Hi Sun mayda importante nga kabahin han urhe nga pagkahulog tikang ha poder han Qing nga Dinastiya dida han 1911. Hiya an syahan nga probisyonal nga presidente o mangulo han Republika han Tsina dida han pagtukod hini han tuig 1912 ngan iya gihapon ha urhe nga panahon an usa han mga nagtukod han Kuomintang (KMT) nga diin nagsirbe hiya nga amo an una nga namuno hini. Hi Sun usa nga tawo nga nakapag-usa hin damo dida han Tsina katapos han Imperyo, ngan yana nag-iiba hiya ha mga Intsek nga mga politiko han ika-20 nga siglo nga diin gintatagaan hiya hin dungog ha Mainland nga Tsina ngan ha Taiwan.
Bisan man kon hi Sun ginkikita nga usa han mga giharangdon nga mga namuno han yana nga Tsina, an iya kinabuhi ha politika usa nga nagpipinadayon nga pakig-away ngan agsob nga pagka-exilio. Katapos han malinamposon nga rebolusyon, madali hi Sun nahulog tikang ha poder dida han bag-o nga gintukod nga Republika han Tsina, ngan namuno hiya hin sunod-sunod nga mga rebolusyonaryo nga gobyerno nga pag-ato han mga warlord nga nagkontrola hin dako nga bahin han nasod. Waray mahi-abot hi Sun han panahon nga an iya partido nakahimo han pagkonsolidar hin poder han nasod. An iya partido, nga naghimo anay hin alyansa han mga Komunista, nagtunga ngadto hin duha ka mga grupo katapos han iya kamatayan. An importante nga nahabilin ni Sun ada han iya pagpadukwag hin politikal nga pilosopiya nga kilalado nga Tulo nga mga Prinsipyo han Katawhan (nasyonalismo, demokrasya, ngan an pagpakabuhi/kamutangan han katawhan).


text:
Dominica
- Diri ini angay iglipat han Republika Dominicana
An Dominica (Frinanses: Dominique), nga an opisyal nga pagtawag Komunwelt han Dominica o Mankomunidad han Dominica (Ininglis: Commonwealth of Dominica; Kinatsila: Mancomunidad de Dominica; Frinanses: Communauté de la Dominique) usa nga isla-nga-nasod ha Dagat Caribe. Ha amihanan ngan kanawayan nahamutang an Guadeloupe, ha timugan nahamutang an Martinique. An kadako hini mga 754 ka kwadrado nga kilometro (291 ka kwadrado nga milya) ngan an gihataasi nga punto han nasod amo an Morne Diablotins, nga mayda ka-igbawan nga 1,447 ka metro (4,750 ka pie). An Mankomunidad han Dominica mayda ginbanabana nga populasyon nga 72,500. An kapital hini nga nasod amo an Roseau.
[igliwat] Mga parokya han Dominica
An Dominica ginbahin ngadto hin mga napulo nga mga parokya (parish kon ha Ininglis).


text:
Ilonggo News
Bicolano News
- Menor de edad sa CamSur, gadan kan matuklaw nin cobra habang natutulog
- Mga mayor sa CamSur, pinagpapaliwanag kan gobernador re: halangkaw na kaso nin malnutrisyon
- Semanahang eksaminasyon, isasagibo kan BFAR katakod kan red tide
- Halangkaw na opisyal kan PNP sa Naga, kinagat sa braso kan tatabangan na preso
Special child, makarima-dima nga ginpamumuno, patay
Waray News
TACLOBAN CITY - Makarima-dima nga ginpamumuno an usa nga special child han Brgy. 83 Algo Homes, San Jose, syudad han Tacloban.
Dead on the spot an ginkilala nga biktima nga hi Matahan Jade landero, 18 – anyos nga nag-antos hin 18 nga igo ha magkadilain nga parte han iya lawas.
Sumala ha nakuha nga impormasyon han Bombo Radyo Tacloban kan PO3 Ronald Poso han Marasbaras Police station 1, nahitabo ini nga makarima-dima nga insidente kagab-i, ngan duha nga waray pa makikilal-i nga mga suspek an gintutudlok nga nagbuhat hini nga krimen, basi ha ha usa nga testigo nga nga nakakita han panhitabo.
Padayon naman an ginbubuhat nga imbestigasyon han mga kapulisan agud matudlok kun hin-o an suspek ngan kun ano an motibo nira ha pagpatay han biktima.
- LPPO, waray pa pitad nga guinbubuhat para hiton barangay elections
- DepEd, nag-apruba hin tuition hike han 12 nga mga eskwelahan dinhi ha Eastern Visayas
- DOLE 8 director, ginpatawag an mga PESO managers han Southern Leyte
- DepEd: Rehiyon 8, dire upod hiton pilot testing hiton sex education
- Visayas RDC, magdudumara hin 'One Visayas Health Forum' ha Tacloban
- Nakatalaan nga suspensyon ni Usec Pacanan, gindepensahan han DPWH Director
- SBMT utro nga pag-aabrihan sumala hiton DOLE- 8
- Ginrereklamo nga tindahan, umaksyon na sa wakas
- Major Gen. Tabacquero, dako an pagpasalamat ha mga bumulig ha ira
- Dengue cases, padayon nga nahurak dinhi ha Sinirangan Bisayas
- LTO, nagpahinumdon nga dire magpalabi hin sukot ngadto han ira mga pasahero
- 80 percent hiton proyekto ni congressman elect Apostol, matutuk ha
- Civil Engineers, nagduduso nga ig-adopt an 'green engineering'
- DOH-8, nagpahimatngon bahin ha mga food supplements
- LGA-DILG, magdudumara hin "My First 100 Days" training para ha bag-o nga napili nga mga local chief
- An Waray Partylist, suportado an native Biliran-Boy Abunda nga magin DOT Sec
- 57th City Charter Day han Tacloban, guinsalin-urog
- Fiesta ha Palo, Leyte yana nga Agosto, pagbubutangan hin festival
- Waray makakagpugong ha pagselebrar han Pintados Kasadyaan Festival - Mayor-elect
- City Lisencing, ginsisiguro nga magre-renew hin permit an tanan nga mga boarding houses han syudad


text:
La Rioja (Espanya)
An La Rioja (ha literal nga Winaray: An Rioja) usa nga komunidad autonoma han Espanya, nga nahamutang dida han amihanan nga dapit han Península Ibérica. Kabahin ini han siong han Ebro dida han zona septentrional o amihanan nga zona ngan han Sistema Ibérico dida ha salatan. An komunidad uusa la an lalawigan o probinsya, an probinsya han La Rioja ngan mayda ini 174 ka munisipyo. An kapital hini Logroño ngan an katawhan hini ginbanabana nga mga 317,501 ka molupyo (INE 2008).
Ginsasapita ini han País Vasco ha amihanan (lalawigan han Álava), han Navarra ha dumagsaan, han Aragón ha timugan (mga lalawigan han Zaragoza) ngan han Castilla y León ha habagatan (mga lalawigan han Burgos ngan Soria).
Ini an kahadto nga katunaan han mga tribu nga dida ugsa han panahon han mga Romano sugad han mga Berones, mga Pelendones ngan an mga Vascones, ngan katapos han reconquista tikang han mga musulman o muslim, an teritoryo han yana nga komunidad nagin lakip han Ginhadi-an han Nájera-Pamplona ngan han Navarra, nga nagin sakop ha urhe nga panahon han Ginhadi-an han Castilla. Nahamutang an La Rioja hin pagtunga nga padumara han Burgos ngan Soria tubtob han 1833 han paghimo-a han lalawigan han Logroño, nga gin-iba an ngaran ngadto han lalawigan han La Rioja han 1980 ha ilarom han konstitusyon komo usa nga komunidad autonoma nga uusa la an lalawigan katapos han pag-aprobar han Estatuto de San Millán han 1982.


text:
Pangasinan News
DepEd: Rehiyon 8, dire upod hiton pilot testing hiton sex education
Waray News
TACLOBAN CITY - Ha luyo nga hitaas iton ihap hiton pre-marital sex ha Rehiyon 8 ngan naikaduha iton syudad hiton Tacloban ha teenage pregnancy, guinklaro ni Dr. Rosemarie Felicidad Saet, Regional Director hiton Department of Education (DEPED-8) nga dire lakip iton rehiyon ha pilot testing hiton sex education.
Sumala kan Director Sait, nga basi han iguinpagawas press realese ni DepEd Sec. Mona Valisno, 80 nga mga eskwelahan ha elementarya samtang 79 naman nga eskwelahan ha sekondarya iton upod ha pilot testing hiton sex education, pero waray bisan usa nga eskwelahan ha sinirangan visayas an lakip ha mao nga pagtesting.
- Visayas RDC, magdudumara hin 'One Visayas Health Forum' ha Tacloban
- Nakatalaan nga suspensyon ni Usec Pacanan, gindepensahan han DPWH Director
- SBMT utro nga pag-aabrihan sumala hiton DOLE- 8
- Ginrereklamo nga tindahan, umaksyon na sa wakas
- Major Gen. Tabacquero, dako an pagpasalamat ha mga bumulig ha ira
- Dengue cases, padayon nga nahurak dinhi ha Sinirangan Bisayas
- LTO, nagpahinumdon nga dire magpalabi hin sukot ngadto han ira mga pasahero
- 80 percent hiton proyekto ni congressman elect Apostol, matutuk ha
- Civil Engineers, nagduduso nga ig-adopt an 'green engineering'
- DOH-8, nagpahimatngon bahin ha mga food supplements
- LGA-DILG, magdudumara hin "My First 100 Days" training para ha bag-o nga napili nga mga local chief
- An Waray Partylist, suportado an native Biliran-Boy Abunda nga magin DOT Sec
- 57th City Charter Day han Tacloban, guinsalin-urog
- Fiesta ha Palo, Leyte yana nga Agosto, pagbubutangan hin festival
- Waray makakagpugong ha pagselebrar han Pintados Kasadyaan Festival - Mayor-elect
- City Lisencing, ginsisiguro nga magre-renew hin permit an tanan nga mga boarding houses han syudad
- Permit nga gin-aaro han Pintados, aada na ha proseso
- Fiesta ha Palo, Leyte yana nga Agosto, pagbubutangan hin festival
- Waray makakagpugong ha pagselebrar han Pintados Kasadyaan Festival- Mayor-elect Petilla
- City Lisencing, ginsisiguro nga magre-renew hin permit an tanan nga mga boarding houses han syudad


text:
Kabisay-an
An Kabisay-an (o Kabisaya-an; ha ortograpiya han Sanghiran san Binisaya: Kabisay'an o Kabisayaan; Kinatsila: Bisayas; Ininglis: Visayas) ngaran han mga rehiyon nga nahamutangan ha butnga o sentral nga bahin han Pilipinas. Inin nga rehiyon ginngaranan nga Kabisay-an o mga Bisaya kay an mga kultura ngan yinaknan han mga taga-dinhe, sinisiring nga Bisaya. Iton Iningles nga pulong nga Visayas nangangahulogan la nga mga rehiyon ug isla han Kabisay-an samtang an pulong nga Kabisay-an ha Binisaya, nangangahulogan gihapon han mga tawo ug kultura han mga Bisaya. An mga lumad nga yinaknan han Kabisay-an tinatawag nga mga Binisaya.
An mga gidagko-i nga isla o puro ha Kabisay-an amo an:
[igliwat] Mga Rehiyon Politikal
Tulo an rehiyon nga mabibilngan ha Kabisay-an. Amo ini an mga probinsya o lalawigan nga sakop hiton mga rehiyon ha Kabisay-an.
[igliwat] Katundan nga Kabisay-an (Rehiyon VI)
[igliwat] Butnga nga Kabisay-an (Rehiyon VII)
[igliwat] Sinirangan nga Kabisay-an (Rehiyon VIII)
[igliwat] Mga Bisaya nga Lalawigan ngan Rehiyon nga Gawas han Kabisay-an
[igliwat] Mga Lalawigan ha Luzon nga Binisaya an yinaknan
Inin nga mga lalawigan api han Luzon ha politika kondi an ira mga kultura ngan yinaknan Bisaya.
Dugang pa hini, an mga yinaknan han Sorsogon kuno mga Binisaya gihapon nga yinaknan. Kondi mayda mga lingguwista nga an ira pagtratar han mga yinaknan nga Sorsoganon nga mga Bisakol (sagol han Binisaya ngan Bikol)
[igliwat] Mga Lalawigan ha Mindanao nga Binisaya an mga yinaknan
[igliwat] Mga Binisaya
Damo an mga yinaknan nga Binisaya. Mayda mga Binisaya nga amo iton yakan ha Kabisay-an ngan mayda mga Binisaya nga lumad nga yinaknan ha gawas han Kabisay-an. Diri pa ini kumpleto nga lista
[igliwat] Mga Binisaya ha Kabisay-an
- Akeanon (Aklanon)
- Caluyanon
- Cuyonon
- Malaynon
- Hiligaynon
- Kinaray-a
- Onhan
- Poroanon
- Sinugboanon (Cebuano)
- Winaray
[igliwat] Mga Binisaya ha gawas han Kabisay-an
Ini nga mga yinaknan o pinulongan, lumad ha gawas han Kabisay-an kondi mga Binisaya nga yinaknan gihapon ini.
†An yinaknan nga Tausug ginklasipika nga Binisaya nga yinaknan kondi an mga Tausug diri hira natawag hit ira kalugaringon nga mga Bisaya.
[igliwat] Kasaysayan han Kabisay-an
[igliwat] Ekonomiya han Kabisay-an


text:
Avicenna
Abū ‘Alī al-Ḥusayn ibn ‘Abd Allāh ibn Sīnā Balkhi', kilala nga Abu Ali Sina Balkhi (Pinersyan: ابوعلی سینا بلخى) o Ibn Sina (Inarabo: ابن سینا) agsob tawagon ha iningles nga linatin nga ngaran Avicenna ngan ha Kinatsila Avicena (Grineyego: ABιtZιavός, Abitzianos),(c. 980 - 1037) usa ka malarang nga Persyano ngan nangunguna nga mantarambal ngan pilosopo ha iya panahon. Usa liwat hiya nga astronomo, kemiko, heolohista, lohiko, paleontolohista, matematiko, pisiko, maniriday, psycholohista, syentipiko ngan manturutdo.


text:
Ilonggo News
Bicolano News
- Menor de edad sa CamSur, gadan kan matuklaw nin cobra habang natutulog
- Mga mayor sa CamSur, pinagpapaliwanag kan gobernador re: halangkaw na kaso nin malnutrisyon
- Semanahang eksaminasyon, isasagibo kan BFAR katakod kan red tide
- Halangkaw na opisyal kan PNP sa Naga, kinagat sa braso kan tatabangan na preso
Mga GSIS pensioners, makaka-eksperyensya na hin bag-o ngan mauru-upay nga sistema
Waray News
TACLOBAN CITY - Bag-o na nga sistema iton mae-eksperyenshahan hiton mga myembro han Government Service Insurance System (GSIS).
Ini an ginsumat ni GSIS Regional Manager Vilma Mooney ha pakighampang han Bombo Radyo Tacloban.
Sumala pa kan Manager Mooney, ha diri maiha nga panahon in magigin shento por shento na nga magmamaupay iton sistema han GSIS.
Nahisabutan nga nagkaada mga leakages an daan nga sistema han GSIS rason agud magkaada ini magkaduru-dilain nga mga problema.
Samtang, dako naman iton pagtuo ni GSIS Regional Manager Vilma Mooney nga diri na magbabag-o ini nga bag-o nga sistema pananglitan man magkakaada hin bag-o nga liderato an buhatan tungod nga asya ini an pinakamaupay nga sistema nga ginpapatuman han GSIS.
- Pag-overflow han sistema, rason agud magkaada mga problema an GSIS
- Special child, makarima-dima nga ginpamumuno, patay
- LPPO, waray pa pitad nga guinbubuhat para hiton barangay elections
- DepEd, nag-apruba hin tuition hike han 12 nga mga eskwelahan dinhi ha Eastern Visayas
- DOLE 8 director, ginpatawag an mga PESO managers han Southern Leyte
- DepEd: Rehiyon 8, dire upod hiton pilot testing hiton sex education
- Visayas RDC, magdudumara hin 'One Visayas Health Forum' ha Tacloban
- Nakatalaan nga suspensyon ni Usec Pacanan, gindepensahan han DPWH Director
- SBMT utro nga pag-aabrihan sumala hiton DOLE- 8
- Ginrereklamo nga tindahan, umaksyon na sa wakas
- Major Gen. Tabacquero, dako an pagpasalamat ha mga bumulig ha ira
- Dengue cases, padayon nga nahurak dinhi ha Sinirangan Bisayas
- LTO, nagpahinumdon nga dire magpalabi hin sukot ngadto han ira mga pasahero
- 80 percent hiton proyekto ni congressman elect Apostol, matutuk ha
- Civil Engineers, nagduduso nga ig-adopt an 'green engineering'
- DOH-8, nagpahimatngon bahin ha mga food supplements
- LGA-DILG, magdudumara hin "My First 100 Days" training para ha bag-o nga napili nga mga local chief
- An Waray Partylist, suportado an native Biliran-Boy Abunda nga magin DOT Sec
- 57th City Charter Day han Tacloban, guinsalin-urog
- Fiesta ha Palo, Leyte yana nga Agosto, pagbubutangan hin festival


text:
Giuseppe Mazzini
Hi Giuseppe Mazzini (Hunyo 22, 1805 – Marso 10, 1872) usa nga Italyano nga patriota, pilosopo ngan politiko. An mga paniguro ni Mazzini nagbulig han pagkahimo han moderno nga Italyano nga estado en vez han mga pipira nga mga bulag nga mga estado, nga an kadam-an gindodominar hin mga puwersa tikang ha langyaw, nga dida hangtod han ika-19 nga siglo. Hi Mazzini nagbulig gihapon han paghatag hin paghubad han moderno nga Europeo nga pakigbisog para hin Demokrasya hin katawhan ha Estado nga Republikano.


text:
Sine
An sine (tikang ha Kinatsila: cine nga halipot han pulong nga cinematografía) amo an teknika nga nahihimo han pagproyektar hin hulagway o fotograma hin madagmit nga porma ngan sunod-sunod nga nakahimo han impresyon hin pagkiwa nga ginpapakita hin salida nga video o pelikula o film. An konsepto han sine tinatawag ha Iningles nga film. Ini nga pulong naglalakip hin mga salida hin nakiwa nga mga litrato, an larangan han sine komo forma hin arte, ngan an motion picture nga industriya. Ginhihimo an mga film pinaagi hin pagrekord hin mga hulagway tikang han kalibutan pinaagi hin mga kamera, o paghimo hin mga hulagway nga nagamit hin mga tekniko ha animation o special effect.
An pulong nga "cine" ha Kinatsila (nga ha Winaray "sinehan") amo an tawag gihapon han mga lugar o tyatro nga diin ginpapasalida in mga pelikula. An pulong nga "cine" mismo tikang han Griyego nga "kiné", nga nangangahulogan nga "kiwa".


text:
Larry Bird
Hi Larry Joe Bird (natawo Disyembre 7, 1956) usa nga nagretiro nga Amerikano nga NBA nga basketbolista, nga ginsiring ni coach Red Auerbach nga amo an gimakarit nga basketbolista ha ngatanan nga panahon.[1] Gin-draft hi Bird ngadto han NBA nga ika-unom nga overall han Boston Celtics han 1978, ngan hiya nagtikang ha small forward ngan power forward hin napulo kag tulo nga season, upod han center nga hi Robert Parish ngan forward nga hi Kevin McHale. Tungod hin problema han iya bungkog, nagretiro hiya nga basketbolista tikang han NBA han 1992. Ginbotar hi Bird ngadto han NBA's 50th Anniversary All-Time Team[2] han 1996 ngan gin-api ngadto han Naismith Memorial Basketball Hall of Fame[3] han 1998. Nagsirbe hiya nga head coach han Indiana Pacers tikang han 1997 kutob 2000. Han 2003, hiya an nagin mangulo han basketbol nga operation para han Pacers.
[igliwat] Mga kasarigan


text:
Jan III Sobieski
Hi Jan III Sobieski, (kaluwas ha Polako, Yan Sobyeski) o Juan III Sobieski (Agosto 17 1629 - Hunyo 17 1696) usa han mga kilalado nga monarka han Polako Lituaniano nga Mankomunidad, tikang han 1674 tubtob han iya kamatay, hiya an Hadi han Polonya ngan Gran Duke han Lituanya. An 22-ka-tuig nga paghadi ni Sobieski kilalado hin panahon han pagstabilisar han Mankomunidad, nga kinahanglanon katapos han samok han Bahâ ngan han Rebelyon ni Chmielnicki. Popular hiya han iya mga tawo, usa liwat hiya nga baltok nga kumander militar, kilalado tungod han iya pagdaog han mga Turko dida han 1683 nga Pag-awayan han Vienna didto han mga ganghaan han Vienna. Tungod han iya mga pagdaog han Imperyo Ottoman, gintawag hiya han mga Turko nga "Leon han Lehistan."
Ha Kinatsila, it iya ngaran Juan III Sobieski ngan ha Iningles John III Sobieski.
[igliwat] Mga titulo hin paghadi
- Opisyal nga titulo (ha Linatin): Joannes III, Dei Gratia rex Poloniae, magnus dux Lithuaniae, Russie, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Livoniae, Smolenscie, Kijoviae, Volhyniae, Podlachiae, Severiae, Czernichoviaeque, etc.
- Winaray nga kahubad: Juan III, ha grasya han Dios Hadi han Polonya, Gran Duke han Lituanya, Ruthenia, Prussia, Masovia, Samogitia, Livonia, Smolensk, Kiev, Volhynia, Podlasie, Severia ngan Czernichow, ngbp.


text:
Bruselas
An Bruselas o Brussels (Inolandes: Brussel; Frinanses: Bruxelles, kaluwas [bʁysɛl]), inopisyal Brussels Region o Brussels-Capital Region in ulohan han Belhika ngan an de facto nga ulohan han Unyon Europea (EU). Ini an gidakoi nga lugar urbano ha Belhika, nga naglalakip hin 19 ka mga munisipyo, lakip an munisipyo han Syudad han Bruselas, kun diin ini an de jure nga ulohan han Belhika, ha pagdugang han lingkuran han Frinanses nga komunidad han Belhika nan han Komunidad Flamenca.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Brussels. City-Data.com. Ginkità dida han 2008-01-10.


text:
Marie Curie
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Marie Curie (ha Polako Maria Skłodowska-Curie, Nobyembre 7 1867 – Hulyo 4 1934) usa nga Polako-Franses nga chemist, pioniera ha sayo nga larangan han radiolohiya ngan an syahan nga duha-ka-beses nga Nobel laureate ngan amo la an mayda Nobel nga Premyo ha duha nga lain nga mga larangan hin siyensya (fisika ngan kimika - tungod han resulta han pagsaro, an iya nakuha 1.25 nga Nobel nga Premyo). Hiya liwat an nagin syahan nga babaye nga gin-appoint nga magtutdo ha Sorbonne. Natawo hiya nga Polako ha Warsovya, ngan didto hiya han sayo nga bahin han iya kinabuhi, pero han 1891 ha edad nga 24, binmalhin hiya ha Francia agod mag-aram hin siyensya ha Paris. Nakakuha hiya han iya mga higher degree ngan didto hiya nagsunod han iya siyentipika nga karera, ngan nagin naturalized nga Franses nga bungtohanon. Gintukod niya an mga Curie Institute ha Paris ngan ha Warsovya.


text:
Thomas Jefferson
Hi Thomas Jefferson (Abril 13, 1743 – Hulyo 4, 1826)[1] amo an ika-tulo nga Mangulo han Estados Unidos (1801–1809), an ikaduha nga Sugbong-Mangulo han Estados Unidos, an nanguna o prinsipal nga nagsurat han Deklarasyon hin Paglugaring (1776), ngan usa han mga nagdara hin duro nga mga Nagtukod-nga-Amay tungod han iya pagbandilyo han mga ideal han republikanismo ha Estados Unidos. Upod ha mga dagko nga mga panhinabo han iya panahon-hin-pagin-mangulo amo an Pagpalit han Louisiana (1803) ngan an Expedisyon ni Lewis ngan Clark (1804–1806).
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ An pitsa han pagkatawo ngan pagkamatay ni Thomas Jefferson ginlilista nga nagamit han Kalendaryo Gregoriano. Ha panahon han iya katawo, an Britanya ngan an mga kolonya hini nagamit pa han Kalendaryo Juliano, amo nga an mga archivo hadto nga mga panahon naglista han pitsa han iya pagkatawo (ngan ha marka han iya lubnganan) nga Abril 2, 1743.


text:
Michael Jordan
Hi Michael Jeffrey Jordan (natawo Pebrero 17, 1963) usa nga nagretiro nga Amerikano nga propesyonal nga basketbolista ngan aktibo nga negosyante. An iya biyograpiya dida han National Basketball Association (NBA) nga websayt nasiring, "By acclamation, Michael Jordan is the greatest basketball player of all time."[1] (Ha paghatag hin pasidungog, hi Michael Jordan amo an gimakarit nga basketbolista ha ngatanan nga panahon). Hi Jordan usa ha mga ginbandilyo nga atleta han iya panahon ngan importante ha pagkasikat han NBA ha bug-os nga kalibutan han mga dekada han 1980 ngan 1990.
Katapos hin kilalado nga karera ha University of North Carolina at Chapel Hill, nga diin nanguna hiya han Tar Heels ngadto hin nasodnon nga championship han 1982, inmapi hi Jordan han Chicago Bulls han NBA dida han 1984. Madali hin dayon hiya nga nakilala nga usa han mga kilalado nga basketbolista han liga, nga nagli-aw han mga magkirita han iya masurong nga paghimo hin puntos. An iya abilidad hin paglukso, nga naipakita han iya paghimo hin mga slam dunk tikang han free throw nga linea dida han Slam Dunk nga mga kontest nagdara ha iya han iya mga agnay nga "Air Jordan" ngan "His Airness." Nakilalado gihapon hiya nga usa han mga gimaupayi nga depensiba nga nagmumulay ha basketbol.[2] Han 1991, nakadaog hiya han iya syahan nga NBA nga championship upod han Bulls, ngan ginsunod ini hin mga titulo dida han 1992 ngan 1993, nga nakahimo hin "three-peat." Bisan man kon tigda hi Jordan nga nagretiro tikang ha basketbol dida han pagtikang han 1993-94 NBA season basi magsunod hin karera ha beisbol, binmalik hiya han Bulls han 1995 ngan gindara niya hira ngadto hin dugang nga tulo nga mga championship han (1996, 1997, ngan 1998) ngan hin NBA-nga-rekord nga 72 nga regular-season nga pagdaog dida han 1995–96 nga season. Nagretiro naliwat hi Jordan han 1999, kundi binmalik hiya para hin duha pa nga NBA season dida han 2001 komo api han Washington Wizards.
Upod han mga pasidungog ngan nahimo ni Jordan amo in lima nga MVP nga pasidungog, napulo nga All-NBA nga Syahan nga Team nga pagdesignar, siyam nga All-Defensive nga Syahan nga Team nga pasidungog, napulo kag upat nga pag-uyag ha NBA All-Star Game ngan tulo nga All-Star MVP nga mga pasidungog, napulo nga titulo hin pag-score, tulo nga steal o kawat nga titulo, unom nga NBA Finals MVP nga mga pasidungog, ngan an 1988 nga NBA Defensive Player of the Year Award. Nakapot hiya han NBA nga rekord han gihataasi nga scoring average ha regular season nga mayda 30.12 ka punto ha tagsa uyag, pati gihapon in rekord nga 33.4 ka punto hin tagsa mulay dida han playoff. Han 1999, ginngaranan hiya han ESPN nga amo an gimakarit nga Amihanan nga Amerikano nga atleta han ika-20 nga siglo, ngan ikaduha kan Babe Ruth dida han kanan Associated Press nga talaan hin mga atleta han siglo. Ginbotar hiya ngadto han Basketball Hall of Fame han Abril 6, 2009 ngan pormal hiya nga ig-aapi dida hiton Septyembre 2009.[3]
Kilalado liwat hi Jordan tungod han iya pagbandilyo hin produkto. Hiya an naghimo nga malinamposon han mga Air Jordan nga sapatos han Nike nga ginpagawas han 1985 ngan padayon pa nga sikat yana.[4] Dida gihapon hi Jordan han 1996 nga pelikula Space Jam. Ha yana usa hiya nga part-time nga tag-iya ngan Nagdudumara nga Api han Operasyon hin Basketbol han Charlotte Bobcats ha North Carolina.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Michael Jordan, nba.com/history, ginkuha dida han Enero 15, 2007.
- ↑ Berkow, Ira. "Sports of The Times; Air Jordan And Just Plain Folks", The New York Times, Hunyo 15, 1991, ginkuha Pebrero 11, 2009.
- ↑ Jordan, Robinson lead Hall's 2009 class, espn.com, ginkuha Abril 6, 2009.
- ↑ Skidmore, Sarah. "23 years later, Air Jordans maintain mystique", The Seattle Times, Enero 10, 2008, ginkuha Pebrero 12, 2009.


text:
Baranggay
Iton baranggay (puyde liwat igsurat nga barangay) amo an giguti-ayi nga yunit han gobyerno lokal ha Pilipinas ug baga hin puroparehos hin barrio o village. Iton mga bungto ug mga syudad nahimo pinaagi hin pagkatitirok hin mga baranggay.
An kada tagsa nga baranggay ginpamunoan hin barangay captain (baranggay kapitan) nga namumuno hiton barangay council (barangay konseho) nga iton mga miyembro barangay councilor (baranggay tanod). It kada baranggay mayda liwat Youth Council ("Sangguniang Kabataan" or "SK") nga amo an SK President o Chairman ngan mga SK Councilor (o SK nga Konsehal), ngan iton SK amo iton nagdudumara hiton mga buruhaton hiton mga batan-on sugad hiton mga liga hit basketball, dida hiton baranggay.
Ha kasaysayan, an baranggay baga guti-ay la nga komunidad nga mga 50 tubtob 100 nga mga banay o panimalay. Kaurugan nga mga barrio o village mayda la mga katloan tubtob usa ka gatos nga mga balay ngan iton populasyon nag-iiba-iba tikang hin usa ka gatos ngadto hin lima ka gatos nga tawo. Sumala kan Legazpi, nabilngan niya in mga komunidad nga mayda mga karuhaan tubtob katloan la nga mga tawo. Damo nga mga barrio ha daplin han kadagatan ha Kabisay-an nga rehiyon nga mga walo tubtob napulo la an mga balay. An pulong mismo tikang hin daan nga sakayan nga Malay nga tinatawag nga balangay. Ini nga pagdugtong han komunidad ug sakayan nasuporta hin mga pipira nga mga teorya mahitungod han kasaysayan han pre-kolonyal nga Pilipinas, ha espesipiko, nga an tagsa nga mga orihinal nga ha kadagatan nga “baranggay” nahimo tungod han mga pag-abot hin mga umurukoy nga nangada pinaagi hin mga sakayan tikang ha iba nga mga lugar ha Habagatan-sidlangan nga Asya.
Kaurugan hit mga komunidad dida ha daplin han kadagatan o ha mga salog ngan sapa. Ini kay tungod nga an urog nga kinukuhaan hin protein tikang ha mga kadagatan ug mga salog, ngan kaurugan han mga tawo dida ha panagat o pangisda kinukuha an ira pagka-on. An mga tawo liwat ha sakayan an ira mga panakayan. An pagbalhin han populasyon pangadto ha iraya ug pangadto ha kadagatan ngan ha daplin han mga kadagatan, mga aragi-an ha tuna nasunod han mga sistema han salog. An mga salog importante gihapon nga kuruhaon hin tubig para han pangarigos, panhugas, pagbunak, ngan pag-inom. Ug an mga baryo ha daplin han kadagatan madurudali mangadto-an hin mga negosyante nga kon diin mga buruhaton han ekonomiya nagdukwag.. An negosyo nangahulogan nga mayda kontak ha mga iba nga mga kultura ug mga sibilisasyon sugad han mga Intsek, Indian, ug Arabo. Amo nga an mga komunidad ha daplin ha dagat sugad han Manila, Sugbo, Jolo, ug Butuan naka-abot hin hataas nga level kultural.
Mayda katig-uban hin mga baranggays ha Pilipinas: an Liga ng mga Barangay. Na-representa ini hin mga 41,392 ka baranggay, ug amo ini an gidako-i nga grassroots nga katig-uban o organisasyon ha Pilipinas. Iton presidenti hini ha yana hi James Marty Lim.
[igliwat] Mga Reference
- Constantino, Renato. (1975) The Philippines: A Past Revisited (volume 1). ISBN 971-8958-00-2


text:
Atenas
An Atenas o Athens (Griniyego: Aθήva, Athina, IPA: [aˈθina]), amo an kapital ngan gidako-i nga syudad ha nasod han Gresya. Ini nangunguna ha periferya han Attica; komo usa han mga gima-iha-i nga syudad han kalibutan, ngan an nahasurat nga kaagi mayda pagkaiha hin mga 3,400 ka tuig.
[igliwat] Etimolohiya
Ha Kahadto nga Griyego, an ngaran han Atenas: Ἀθῆvaι (Athinai), nga nahanunungod han ngaran han dyosa nga hi Atenea o Athena (Attiko Ἀθnvᾶ Athena ngan Ionico Ἀθήvn Athene). An ngaran han syudad ha plural nga porma, sugad han ΘῆBaι (Thēbai), Mukῆvaι (Mukēnai), ngan Aeλφoί (Delphoi).
Han ika-19th nga Griyego, Ἀθῆvaι (Athinai) pormal nga gin-utro pagbalik nga amo an ngaran han syudad. Tikang han opisyal nga pagbiya han Katharevousa nga Griyego dida han dekada han mga 1970, an porma nga Aθήva (Athína) amo an nagin opisyal nga porma han ngaran han syudad.
[igliwat] Mga kasarigan


text:
Tigaman ha panurat
An Tigaman ha Panurat [1] amo an ngaran ha mga tigaman nga gingagamit ha pagsurat. Ini nga mga tigaman nakakabulig pansayod han mga ginsurat.
Mga panaglitan han tigaman ha panurat:
- Bagis Halipot
- Batlang (Bagis panugtong)
- Tulbok
- Balaong (Tulbok-kawhit)
- Kambang (tulbok-tulbok)
- Turook (kawhit)
- pakiana (tigaman panpakiana)
- katingala (tigaman pankalas)
- kugitkugit (tigaman pan-asoy)
- Bagis Pan-ubos
- Tigaman Panakob (hil-ot)
- Sisep (sisip)
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 441.


text:
Hawaii (purô)
An Purô han Hawaii in uska bulkanon nga purô ha Amihanan Kalawdan Pacifico. Mahitungod nga an kahaluag in 4,028 milya kwadrado (10,432 km²), ini in durudako kaysa ha ngatanan nga mga Hawaiinon nga mga purô nga gintampo ngan amo an gidadakoi nga purô ha Estados Unidos. An Purô han Hawaiʻi in gindudumara komo an Condado han Hawaiʻi ha sulod han estado han Hawaii. An lingkuran han condado in aada ha Hilo. Ha nahigaraan, Hawaiʻi in ginkikilala komo an "Big Island (ha winaray: Dako nga Purô para maibsan an pagkalipat ha butnga han Purô han Hawaii ngan an estado.


text:
Elepante
An elepante[1] o gadya[2] (alternatibo nga kasurat: gadyà)[3] amo an mamalya nga hayop ha orden Proboscidea ngan banay Elephantidae.
[igliwat] Etimolohiya han mga ngaran ha Winaray
An pulong nga elepante tikang han Kinatsila nga elefante samtang an pulong nga gadyà han una nangahulogan nga usa nga elepante tikang ha Jolo[4]. An pulong nga gadyà puyde liwat mangahulogan nga usa nga pulong nga ginagamit ha kasahiran hin pagtawag hin dako nga manananap o hayop.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 88.
- ↑ Makabenta, Eduardo A. Sr. Pagpurulungan nga Binisaya (Waray) ha Leyte ug Samar (Binisaya-English English-Binisaya Dictionary) (ika-2 nga edisyon). Adbox Book Distributors and Eduardo A. Makabenta Sr. Foundation. Quezon City Tuig 2004. ISBN 971-92875-1-9 (clothbound) ISBN 971-92875-0-0. Syahan nga pagmantala Quezon City:Emandzsons 1979. Ikaduha nga edisyon gin-editar ni Eduardo T. Makabenta Jr. pakli 51
- ↑ Tramp, George Dewey Jr. Waray-English Dictionary Dunwoody Press Kensington, Maryland USA 1995 pakli 150
- ↑ Tramp pakli 51


text:
Unibersidad
An unibersidád[1] in uska institusyon hin hiruhitaas nga pag-aram ngan panhalikwat, nga nagpapasidungog hin karig-onan academico ha dirudilain nga mga bahin hit kaaradman. Ini in uska tinag-lawas nga naghahatag hin ugsagradwar nga pag-aram ngan laposgradwar nga mga pag-aram. An pulong nga unibersidad in kinuha tikang ha Linatin universitas magistrorum et scholarium, nga may-ada harani ha kasirigngon nga "katiringban han mga mag-turutdo ngan mga mag-aaram."
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Abuyen, Tomas A. DICTIONARY English Waray-Waray/Tagalog. National Book Store. Mandaluyong City. ISBN 971-08-6529-3. Tuig 2005. Pakli Ihap 446.


text:
Posted by: kmoutlet
on 16/08/2012
Gintutudlok Executive Order No. 79 an mga lugar nga sarado para karen millen outlet aplikasyon hin pagmimina – magin para hin kontrata, konsesyon o hin mga katangdo-an lakip an mga lugar dida han National Tourism Development Plan, kritikal nga mga lugar ngan island eco-systems, mga mahinungdanon nga agrikultural nga mga tuna nga nasasakop han RA 6657, estratehiko nga agriculture ngan fisheries development zones ngan mga arayupan hin mga isda nga gindeklarar Karen Millen outlet sale Department of Agriculture. Diri gihapon igintutugot an pagmimina dida hin mga lugar nga gindeterminar ilarum hiton na-eksister nga balaud ha pagkayana bahin hiton pagmimina, agraryo ngan protektado nga mga lugar, sugad man dida hin mga lugar nga pagdedeterminaron han Department of Environment and Natural Resources.Iginbasar an kamando-an han Pangulo dida han gintampo nga resolusyon han maglainlain karen millen dress clusters o pundok han mga Gabinete bahin han climate change adaptation and mitigation, and economic development nga petsado han Marso 16, 2012 agud mapauruupay an suroklan ha pagmimina ngan umumento an mahihikay Ang nanguna nga daku kayo nga tindahan sa siyudad sa Maasin aktibo naglambigit karen millen store National Disaster Consciousness Month nga pagsaulog sa tibook nasud og malampuson nga nagpahigayon sa ilang earthquake og fire prevention kahibalo kagahapon.Ang Office of the Civil Defense (OCD) pinaagi ni Provincial Officer Marichu Tan mipahayag nga ang maong daku kaayo nga tindahan naka-organisar kaugalingon nga mga grupo sa pagpangandam sama sa m edical, rescue, komonikasyon, pagbakwet gikan sa mga ilang karen millen online trabahante atoll sa pagpahigayon sainog kahanas 5,000 Metro


text:
Navarra
An Navarra (ha Vascongado, Nafarroa; Ininglis ngan Frinanses: Navarre) usa nga komunidad foral han Espanya (usa nga komunidad autonoma nga mayda kalugaringon nga rehimen nga foral) nga nahamutang didto ha amihanan han Península Ibérica, nga tinatawag hin opisyal nga Komunidad Foral han Navarra (ha Kinatsila: Comunidad Foral de Navarra; ha Vascongado: Nafarroako Foru Komunitatea).[1] Ginsasapitan ini ha amihanan han Fransya (departamento han Pirineos Atlánticos), han komunidad autonoma han Aragón ha sidlangan ngan timugan (mga probinsya han Huesca ngan Zaragoza), han La Rioja ha salatan ngan han País Vasco (mga probinsya han Álava ngan Guipúzcoa) ha katundan. Mayda ini exclave (Petilla de Aragón) nga ginpapalibotan han lalawigan aragonesa han Zaragoza. Amo ini an teritoryo nga nahauungod han Alta Navarra han Renasimyento (an Baja Navarra kabahin han Fransya)
Ini nahimo hin 272 nga mga munisipyo ngan an ihap han katawhan hini mga 619,114 ka molupyo (2008),[2] nga diin mga usa nga ikatulo nga bahin naukoy dida han kapital nga syudad han Pamplona (195,769 ka molupyo), ngan labaw hin katunga dida naukoy han area metropolitana han nasabi nga syudad (328,511 ka molupyo).
[igliwat] Mga kasarigan


text:
Dako nga Pagbuto
An Dako nga Pagbuto amo an nahitabo nga nangadto ha pagkahimo han sangkalibutan, sumala han cosmolohicanon nga teyorya han pagkayana han kanan sangkalibutan unhan nga pag-uswag (nga ginkikilala ha an teyorya han Dako nga Pagbuto o Modelo han Dako nga Pagbuto). Sumala han modelo han Dako nga Pagbuto, an sangkalibutan in orihinal nga sobra hit kapaso ngan masuok nga estado nga tigda nga hinmaluag. Ini nga paghaluag amo an naging kawsa han paghagkot han sangkalibutan nga nagbunga han ha pagkayana nga malapsaw nga estado nga nagpapadayon nga paghaluag yana. Basi han mga giupayi nga panukol han 2010,an orihinal nga estado han sangkalibutan in nahimo ha palibot han 13.7 bilyones ka tuig nga naglabay, kon diin agsob ini nga gintutudlok nga an takna kon diin an Dako nga Pagbuto in nahitabo. Ini nga teyorya in amo an gihihilaromi ngan gitutukibi nga baton nga ginpapandig-onan han syentipiko nga kasarigan ngan panginano.


text:
Mga administratibo nga pagbahin-bahin han Portugal
An mga administratibo nga pagbahin-bahin han Portugal ginbabag-o ha yana.
[igliwat] Mga distrito han Portugal
An distrito, bisan man kon ini ada na han pamalakad ha pagtanggal tungod han pagdesentralisar nga mga polisiya han gobyerno, nagpapabilin nga amo an nangunguna nga pagbahin-bahin han nasod, nga amo an batikan para hin mga administratibo nga pagbahin-bahin sugad hin mga elektoral nga mga konstituyente ngan mga distrito hin mga asosasyon hin futbol. Mayda 18 nga mga distrito ha kontinental nga Portugal:
[igliwat] Mga kasanhi nga mga rehiyon
Ugsa han 1976, ginbahin-bahin an Portugal ngadto hin mga rehiyon (regiões, kun usa região) o mga lalawigan o probinsya (províncias, kun usa província). Mayda dako nga pagkaiba han mga lalawigan ngan rehiyon ha Europa ngan an mga tabok-han-dagat nga mga kolonya (an nga tinatawag nga tabok-han-dagat nga mga lalawigan). Katapos han Rebolusyon han mga Cravo (o Rebolusyon han mga Clavel), an mga rehiyon ngan lalawigan gintanggal ngan an mga distrito amo an mga nahimo nga ikaduha nga handana nga mga administratibo nga mga rehiyon.
[igliwat] Mga lalawigan/mga rehiyon (1936–1976)
- Alentejo
- Baixo Alentejo (Ubos nga Alentejo)
- Alto Alentejo (Igbaw nga Alentejo)
- Distrito han Évora
- Distrito han Portalegre (gawas han munisipyo han Ponte de Sôr)
- Estremadura (ayaw ini igkalipat han kanan Espanya nga Extremadura)
- Distrito han Lisboa (Lisbon) – gawas han mga munisipyo han Azambuja ngan Vila Franca de Xira
- Distrito han Setúbal (amihanan nga tunga)
- Distrito han Leiria (salatan nga tunga)
- Ribatejo
- Distrito han Santarém (gawas han mga munisipyo han Ourém ngan Mação)
- Distrito han Lisboa (Lisbon) – an api la amo an mga munisipyo han Azambuja ngan Vila Franca de Xira
- Distrito han Portalegre (an api la amo an munisipyo han Ponte de Sôr)
- Beira Litoral
- Distrito han Coimbra (gawas han mga munisipyo han Pampilhosa da Serra, Oliveira do Hospital ngan Tábua)
- Distrito han Leiria (amihanan nga katunga)
- Distrito han Aveiro (gawas han mga munisipyo han Arouca, Castelo de Paiva, Espinho ngan Santa Maria da Feira)
- Distrito han Santarém (an api la amo an munisipyo han Ourém)
- Beira Baixa (Ubos nga Beira)
- Distrito han Castelo Branco
- Distrito han Santarém (an api la amo an munisipyo han Mação)
- Distrito han oimbra (an api la amo an munisipyo han Pampilhosa da Serra)
- Beira Alta (Igbaw nga Beira)
- Distrito han Guarda (gawas han munisipyo han Vila Nova de Foz Côa)
- Distrito han Viseu (gawas han mga munisipyo han Cinfães, Resende, Armamar, Lamego, São João da Pesqueira ngan Tabuaço)
- Distrito han Coimbra (an api la amo an mga munisipyo han Oliveira do Hospital ngan Tábua)
- Douro Litoral
- Distrito han Porto (Oporto)
- Distrito han Aveiro (an api la amo an mga munisipyo han Arouca, Castelo de Paiva, Espinho ngan Santa Maria da Feira)
- Distrito han Viseu (an api la amo an mga munisipyo han Cinfães ngan Resende)
- Minho
- Distrito han Braga
- Distrito han Viana do Castelo
- Trás-os-Montes e Alto Douro (Trás-os-Montes ngan Igbaw nga Douro)
- Distrito han Vila Real
- Distrito han Bragança (Braganza)
- Distrito han Guarda (an api la amo an munisipyo han Vila Nova de Foz Côa)
- Distrito han Viseu (an api la amo an mga munisipyo han Armamar, Lamego, São João da Pesqueira ngan Tabuaço)
- Açores (Azores)
- Distrito han Ponta Delgada
- Distrito han Angra do Heroísmo
- Distrito han Horta
[igliwat] Mga tabok-han-dagat nga mga lalawigan
- Kitaa: Imperyo nga Portuges
- Angola/Portuges nga Katundan nga Africa – tabok-han-dagat nga lalawigan (1951–1975). Naglugaríng han 1975.
- Cabo Verde – tabok-han-dagat nga lalawigan (1951–1974); republika nga autonoma (1974–1975). Naglugaríng han 1975.
- Guiné Portuguesa/Portuges nga Guinea – tabok-han-dagat nga lalawigan (1951–1974). Unilateral nga paglugaríng komo Guinea Bissau gindeklara han 1973, ginkilala han Portugal han 1974.
- Macau/Macao – tabok-han-dagat nga lalawigan (1844–1883); gin-usa nga tabok-han-dagat nga lalawigan upod han Portuges nga Timor ha ilarom han Goa (1883–1951); tabok-han-dagat nga lalawigan (1951–1975); ispisyal nga teritoryo (1975–1999). Gin-ulî ngadto han Tsina komo usa nga nalalain nga administratibo nga rehiyon han 1999.
- Moçambique/Portuges nga Sinirangan nga Africa – tabok-han-dagat nga lalawigan (1951–1974); lokal nga pagdumara (1974–1975). Naglugaríng han 1975.
- Índia Portuguesa/Portuges nga Indya – tabok-han-dagat nga lalawigan (1946–1962). Gin-anexar han India han 1962 ngan ginkilala han Portugal han 1974.
- São Tomé e Príncipe – tabok-han-dagat nga lalawigan (1951–1971); lokal nga pagdumara (1971–1975). Naglugaríng han 1975.
- Timor Português/Portuges nga Timor – tabok-han-dagat nga teritoryo (1951–1961); unilateral nga paglugaríng komo East Timor ginproklamar han 1975, gin-anexar han Indonesia han 1976. (Ginkilala han UN nga diri-naglulugaríng-nga-teritoryo ha ilarom hin Portuges nga pagdumara tikang han 1961–1999). UN nga pagdumara tikang han 1999 tubtob han paglugaríng han 2002.
Tigamni: An Brasil nahimo nga ginhadi-an komo kabahin han Nahiusa nga Ginhadi-an han Portugal, Brasil, ngan han Algarve (Reino Unido de Portugal, Brasil e Algarve(s) 1815-1822), naglugaríng han 1822.


text:
Uyag
An mulay o uyag (ha pira nga mga Winaray nga diyalekto: uyas) usa nga gin-istruktura o semi-istruktura nga aktibidad, nga agsob buhaton para hin pagliaw ngan panalagsa gamiton liwat nga paagi hin pag-aram. Iton mga uyag, nag-iiba tikang han buruhaton nga trabaho nga diin an ginbubuhat an aktibidad tungod hin sweldo, ngan nag-iiba iton mulay tikang hit arte, nga diin an ginpanginginlabot amo an pag-expresar hin mga idea. Pero diri pirme klaro ini nga pagka-iba ngan damo nga mga uyag puyde sidngon nga trabaho ngan/o arte.
It mga elemento hin mulay amo an mga panuyo, mga ginsusunod, ngan challenge ngan interactivity. Iton mga uyag mayda mental o pisikal nga stimulation, ngan agsob dungan ka pisikal ngan mental. Damo nga mga uyag nakabulig hit pagpadukwag hin mga abilidad, nagsisirbe komo paagi hin pag-ehersisyo, o mayda papel ha edukasyon, simulation ngan psikolohiya.


text:
Leonard Bernstein
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Leonard Bernstein (Agosto 25, 1918 – Oktubre 14, 1990) usa nga Americano nga kompositor, pianista ngan konduktor. Hiya an syahan nga konduktor nga natawo ha Estados Unidos han America nga nakakuha hin pagkakilala ha bug-os nga kalibutan, ngan kilalado hiya tungod han iya pagkondukt han New York Philharmonic, upod han mga kilalado nga Young People's Concerts nga series, ngan an iya damo nga mga kinumposo, sugad han West Side Story, Candide ngan On The Town.