text:
Athanasios Diakos
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Athanasios Diakos (ha Griyego: Aθavάσιoς Aιάkoς) (1788-1821), usa nga Griyego nga kumander militar dida han Griyego nga Gyera hin Independensya ngan usa nga nasodnon nga bayani, natawo ha ngaran nga Athanasios Nikolaos Massavetas (Greek: Aθavάσιoς Nιkόλaoς MaσσaBέtaς) dida han barrio han Ano Mousounitsa, Phocis.
Hi Diakos nagin importante nga nasodnon nga bayani ngan martir para han nasodnon nga causa han Griyego, ngan hiya an sentro hin makusog nga mito nasyonalista dida han Gyera hin Independensya mismo ngan ha urhe nga panahon.


c: text/html

text:
Cleomenes I
Hi Cleomenes (ha Griyego Kλeouέvnς o Kleomenes; ha Kinatsila: Cleómenes), namatay ca. 490 BC) usa han mga Hadi han Sparta dida han ika-unom ngan ikalima nga mga siglo BC. Nahihinumdoman hi Cleomenes tungod han iya nga interes ha mga pagsulong ha langyaw (nga urusahon para hin hadi han Sparta), tungod han iya kontrobersyal nga pakasaka ngadto han trono, ngan an kurukontrobersyal nga pagpa-iwas ha iya, an iya exilio ngan misteryoso nga kamatayon (nga ginsiring nga nag-unay daw hiya pinaagi hin pagsamad han iya kalugaringon). Hiya gihapon an tunga-nga-bugto ngan ugangan han nagsunod ha iya nga hadi nga hi Leonidas I, an Hadi han Sparta nga namatay dida han Pag-awayan ha Thermopylai ngan bana ni Reyna Gorgo.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tacloban City – Duro na an paglaprak han presyo han kopras yana nga katapusan nga kwarto han tuig. Damo nga mga parag-uma ha lubi an naaraba tungod naabot nala ha tag P8.00 ngadto P5.00 an kada kilo.
“Maabot na unta an kapaskuhan pero masulub-on an mga pamilya han mga parag-uma ha lubi tungod kay ura-ura na kahamubo han presyo han kopras. Haros di na magbaligya an mga parag-uma tungod waray o kulang naman an namamalit han kopras,”pahayag ni Nestor Lebico, Secretary-General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas o SAGUPA-SB.
An hinungdan han tigda nga paghamubo han presyo han kopras tungod han pan-ekonomiya nga krisis ha Europa nga kon diin nag-iikaduha nga importer hin coco oil an mga nasud hini. Haros katunga an gin-ubus han kanan rehiyon gin-export nga lana nga umabot nala hin 57,000 metriko tonelada han naglabay nga bulan.
“Angay mayda proteksyon an gobyerno ha mga parag-uma ha lubi kon in kaso man nga nahamubo an presyo han lubi. An kahimtang han mga parag-uma yana nagpapakita la nga kon magsisinarig la ha langyaw nga nasud an aton hilaw nga produkto, waray makusog nga pundasyon an ekonomiya han aton nasud,” dugang nga pahayag ni Lebico.
“Kinahanglan tagan hin dagmit nga aksyon han gobyerno an kahimtang yana han industriya han lubi. Dako nga makakabulig an pondo han coco levy fund nga ipanhatag na ini ngadto han mga parag-uma ha lubi para makabulig-bulig han presente nga kakurian yana.###


text:
Hinoba-an
An Hinoba-an usa nga ika-tulo nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Negros Occidental ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 50,809 nga tawo ha 9,783 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Hinoba-an ginbahin ngadto hin napulo kag tulo (13) nga baranggay.
- Alim
- Asia
- Bacuyangan
- Barangay I (Pob.)
- Barangay II (Pob.)
- Bulwangan
- Culipapa
- Damutan
- Daug
- Po-ok
- San Rafael
- Sangke
- Talacagay


text:
Michael Jordan
Hi Michael Jeffrey Jordan (natawo Pebrero 17, 1963) usa nga nagretiro nga Amerikano nga propesyonal nga basketbolista ngan aktibo nga negosyante. An iya biyograpiya dida han National Basketball Association (NBA) nga websayt nasiring, "By acclamation, Michael Jordan is the greatest basketball player of all time."[1] (Ha paghatag hin pasidungog, hi Michael Jordan amo an gimakarit nga basketbolista ha ngatanan nga panahon). Hi Jordan usa ha mga ginbandilyo nga atleta han iya panahon ngan importante ha pagkasikat han NBA ha bug-os nga kalibutan han mga dekada han 1980 ngan 1990.
Katapos hin kilalado nga karera ha University of North Carolina at Chapel Hill, nga diin nanguna hiya han Tar Heels ngadto hin nasodnon nga championship han 1982, inmapi hi Jordan han Chicago Bulls han NBA dida han 1984. Madali hin dayon hiya nga nakilala nga usa han mga kilalado nga basketbolista han liga, nga nagli-aw han mga magkirita han iya masurong nga paghimo hin puntos. An iya abilidad hin paglukso, nga naipakita han iya paghimo hin mga slam dunk tikang han free throw nga linea dida han Slam Dunk nga mga kontest nagdara ha iya han iya mga agnay nga "Air Jordan" ngan "His Airness." Nakilalado gihapon hiya nga usa han mga gimaupayi nga depensiba nga nagmumulay ha basketbol.[2] Han 1991, nakadaog hiya han iya syahan nga NBA nga championship upod han Bulls, ngan ginsunod ini hin mga titulo dida han 1992 ngan 1993, nga nakahimo hin "three-peat." Bisan man kon tigda hi Jordan nga nagretiro tikang ha basketbol dida han pagtikang han 1993-94 NBA season basi magsunod hin karera ha beisbol, binmalik hiya han Bulls han 1995 ngan gindara niya hira ngadto hin dugang nga tulo nga mga championship han (1996, 1997, ngan 1998) ngan hin NBA-nga-rekord nga 72 nga regular-season nga pagdaog dida han 1995–96 nga season. Nagretiro naliwat hi Jordan han 1999, kundi binmalik hiya para hin duha pa nga NBA season dida han 2001 komo api han Washington Wizards.
Upod han mga pasidungog ngan nahimo ni Jordan amo in lima nga MVP nga pasidungog, napulo nga All-NBA nga Syahan nga Team nga pagdesignar, siyam nga All-Defensive nga Syahan nga Team nga pasidungog, napulo kag upat nga pag-uyag ha NBA All-Star Game ngan tulo nga All-Star MVP nga mga pasidungog, napulo nga titulo hin pag-score, tulo nga steal o kawat nga titulo, unom nga NBA Finals MVP nga mga pasidungog, ngan an 1988 nga NBA Defensive Player of the Year Award. Nakapot hiya han NBA nga rekord han gihataasi nga scoring average ha regular season nga mayda 30.12 ka punto ha tagsa uyag, pati gihapon in rekord nga 33.4 ka punto hin tagsa mulay dida han playoff. Han 1999, ginngaranan hiya han ESPN nga amo an gimakarit nga Amihanan nga Amerikano nga atleta han ika-20 nga siglo, ngan ikaduha kan Babe Ruth dida han kanan Associated Press nga talaan hin mga atleta han siglo. Ginbotar hiya ngadto han Basketball Hall of Fame han Abril 6, 2009 ngan pormal hiya nga ig-aapi dida hiton Septyembre 2009.[3]
Kilalado liwat hi Jordan tungod han iya pagbandilyo hin produkto. Hiya an naghimo nga malinamposon han mga Air Jordan nga sapatos han Nike nga ginpagawas han 1985 ngan padayon pa nga sikat yana.[4] Dida gihapon hi Jordan han 1996 nga pelikula Space Jam. Ha yana usa hiya nga part-time nga tag-iya ngan Nagdudumara nga Api han Operasyon hin Basketbol han Charlotte Bobcats ha North Carolina.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Michael Jordan, nba.com/history, ginkuha dida han Enero 15, 2007.
- ↑ Berkow, Ira. "Sports of The Times; Air Jordan And Just Plain Folks", The New York Times, Hunyo 15, 1991, ginkuha Pebrero 11, 2009.
- ↑ Jordan, Robinson lead Hall's 2009 class, espn.com, ginkuha Abril 6, 2009.
- ↑ Skidmore, Sarah. "23 years later, Air Jordans maintain mystique", The Seattle Times, Enero 10, 2008, ginkuha Pebrero 12, 2009.


text:
Gresya
An Gresya o Grecia (ha Griyego nga yinaknan: Eλλάδa [kaluwas Ellada] o Eλλάς [kaluwas Ellas]) nga kilalado ha opisyal nga Republika Hellenika (ha Griyego: Eλλnvιkή Anuokpatίa o Elliniki Dimokratia)[5] usa nga nasod ha timugan o salatan-sidlangan nga Europa. Nahamutang ini ha salatan nga dapit han Peninsula Balkanika o Rawis han Balkanika. Mayda ini mga linea hin pagsapit upod han Albanya, an Republika han Macedonia[6] ngan Bulgaria ha amihanan, ngan han Turkeya ha sidlangan. An Dagat Aegeo nahamutang ha sidlangan ngan salatan han mainland o dig-on nga tuna han Gresya, samtang an Dagat Ionico nahamutang ha katundan. An duha nga kabahin han Sinirangan nga Meditteraneo nga nahanunungod han Gresya mayda damo nga mga isla, isleta ngan bato nga mga isla.
Administratibo nga pagbahinbahin han Gresya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ha administrasyon, an Gresya ginbahin ngadto hin mga rehiyon o periferya (πepιφέpeιeς ha Griyego) ngan ini ginbahinbahin ngadto hin kalim-an kag usa nga mga prefektura o nomoi (ha Griyego nomos kon uusa nomoi kon sobra usa). Mayda liwat usa nga autonomo nga estado, an Bukid Athos (ha Griyego: Όpoς Άθwς, Oros Athos nga tinatawag liwat nga ΆYιov Όpoς, Hagion Oros, "Baraan nga Bukid"), nga nagsasapit han periferya han Butnga nga Macedonia.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Total population". Eurostat. 2010-01-01. Ginkuhà 2010-01-08.
- ↑ National Statistical Service of Greece: Population census of 18 March 2001: Πίvakaς 1. Πλnθuσuός katά φύλo kaι nλιkίa
- ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 "Greece". International Monetary Fund. Ginkuhà 2009-10-01.
- ↑ Human Development Report 2009. The United Nations. Retrieved 12 October 2009.
- ↑ "World Factbook - Greece: Government". CIA. www.cia.gov. 2007-03-15. Ginkuhà 2007-04-07.
- ↑ Kitaa an langtugi han pag-ngaran han Macedonia


text:
Vanadzor
An Vanadzor (Inarmenia: Վանաձոր), amo an ikatulo ha gidadakoi nga syudad han Armenia ngan an ulohan han Lalawigan han Lori ha amihanan nga dapit han nasod. Ini in namumutang ha sugad sugad 128 kilometro (80 milya) paamihanan han ulohan Yerevan. Sumala han 2011 nga senso, an syudad in may popyulasyon nga 86,199, nag-ubos tikang ha 148,876 sumala ha sumat han 1979 opisyal nga senso. An syudad in ginkilala komo Gharakilisa (Karakilisa) han pamumuno han Ruso. Kahuman han Sovietizasyon han Armenia, an syudad in ginngaranan nga Kirovakan (Inrmenian: Կիրովական) ha 1935, kahuman an Bolsevik nga pinuno na hi Sergey Kirov. Kataliwan han paglulugaring han Armenia, an Kirovakan in ginngaranan nga Vanadzor ha 1992.


text:
Extremadura
An Extremadura (ha Estremenyo ngan ha castúo: Estremaura) amo in usa nga komunidad autonoma han Espanya, nga nahimo hin duha nga mga probinsya o lalawigan: Cáceres ha amihanan ngan Badajoz ha salatan ngan nahamutang ini dida han kwadrante nga timugan han península Ibérica. An kapital hini amo an Mérida.
An Extremadura ginsasapitan ha amihanan han Castilla y León (mga lalawigan han Salamanca ngan Ávila). Ginsasapitan ini ha salatan han Andalucía (mga lalawigan han Huelva, Sevilla ngan Córdoba); han Castilla-La Mancha (mga lalawigan han Toledo ngan Ciudad Real) ha sidlangan. Ha katundan han Extremadura amo an nasod han Portugal.
An Adlaw han Extremadura ginsasaurog dida han 8 han Septyembre.


text:
Vigan
An Syudad han Vigan usa nga ikatulo nga klase nga syudad ha lalawigan han Ilocos Sur, Pilipinas. Amo ini an kapital nga syudad han Ilocos Sur. Nahamutang an syudad ha katundan nga labnasan han isla han Luzon, nga naatubang han Dagat Salatan Tsina.
Usa ini nga World Heritage Site tungod kay amo ini an pinakamaupay nga nahabilin nga pananglitan hin bungto kolonyal nga Espanyol ha Asya, ngan kilalado ini tungod han cobblestone nga kakarsadahan hini ngan hin arkitektura nga nagdudugtong hin Asyano nga disenyo hin paghimo ngan in Europeo nga kolonyal nga arkitektura ngan pagplano.
Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 45,143 ka tawo ha 9,193 nga mga panimalay.
Hi Elpidio Quirino, an ika-unom nga presidente han Pilipinas, natawo ha Vigan.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han Vigan ginbahin ngadto hin katloan kag siyam (39) nga mga baranggay.


text:
(The Author, Ernilo Amistoso Maraya is presently residing in Tacloban City. A graduate of law and working at the Department of Agriculture RFO 8. He is the son of Ernesto Bohol Maraya and Loreta Presnilla Amistoso, a native of Villareal Samar. He was born in Tacloban City but grew up in Villareal.)
KURATSA
Sikat ine hiya nga sarayawon
Hit mga Leyteño ngan Samarnon,
Sayaw nga masukot tukaron
Hit mga lugar nga may patron.
Ine nga sayaw may estoryahon
Parte gugma hin magtiayon,
It lalaki naghihingita nga kuhaon
Kasingkasing hit babaye nga higugmaon.
Ine nga sayaw duro hin kamarahalon
Kay gala nga kuwarta kinahangalanon,
Salit manarayaw pirme gud may balon
Kuwarta nga papel para abwagon.
Ine nga sayaw makikit-an la ha aton
Kay imbento la ine hit mga waraynon,
Unta ine hiya padayon nga sayawon
Ha mga tiarabot pa nga henerasyon.
AN KATAPUSAN
Dinhe ha kalibutan waray permanente
Mawawara tanan nga aanhi,
Tanan nga nakikita naton dinhe
May katapusan it iya kinabuhi.
Kalamrag hit adlaw mawawara
It kalibutan magsisisrum na,
Mga kadagatan mahubas nala
Pati kabukiran marurumpag hira.
Samtang aanhi pa kita ha kalibutan
Itadong ta aton mga binuhatan,
Kay bangin ha urhi aton pagbasulan
Kun mahingadto kita ha karat-an.
It kalibutan may katapusan
Sugad hit kinabuhi naton ngatanan,
Pero kun sano ine mahuhuman
Diyos la it labi nga maaram.
BULAN
Tikang pag-abot hit kakurolpon
Tubtub pag-ulpot ha maagahon,
Ha kalangitan hiya makikita naton
Kaupod an mga bituon.
Hiya it lamrag ha kagabihon
Para kalibutan dire magsisirum,
Kalamrag niya dire paraliton
Kay hatag ine han makagarahum.
Hadto nga mga panahon
Mayda mga estoryahon,
Nga kun may bulan damo it urusahon
Kay igarawas ine hit di sugad ha aton.
Mayda liwat naton darahunon
Nga may mga tawo dinhe ha aton,
Nga kun panahon nga bulanon
Naatakar it katuloson.
BUAYA
Makaharadlok it iya hitsura
May mga tango ha iya baba,
Mayda liwat mga dagko nga mata
Ngan ikog nga hilaba.
Buaya it tawag ha iya
Naukoy ha tubig ngan ha tuna,
Ginkakahadlokan it ha iya nakita
Kay bangin kumagat todas hira.
It mga buaya moderno na yana
Aada na hira hit mga opisina,
Mayda liwat aada ha mga kalsada
Mga pustorahon it hitsura.
Ine hira nga mga buaya
Waray iba nga ginhuhunha-huna
Kundi an manguha hin kuwarta nga dire ira
Ngan dagos la isuksok ha bulsa.
Mga tawo nga waray konsiyensya
Dire naawud bisan klaro na
Nagpapaka bungol-bungol ngan buta-buta
Mga pirestihon kaupay pan-anitan nira.
TSISMIS
Mayda kuno usa nga politiko
May uyab nga aada ha husgado,
Salit tanan niya nga kaso
Nadaug bisan waray klaro.
Mayda liwat aada ha gobyerno
Edaran na pero hiya in ulitawo,
Kay babaye dire niya gusto
Kursunada niya lalaki nga gwapo.
Dinhe liwat ha aton bungto
Maydo hadto ginuusa an mga tawo,
Mayda aswang nga ginkukuno-kuno
Nalupad ngan nahugdon ha usa nga establisemento.
Mayda liwat usa nga abogado
Nan looting kuno kahuman han bagyo,
Ha CCTV nawong klarado
Mayda bibit TV nga dako.
Ine nga mga ginsumat ko ha iyo
Mga tsismis la nga hinbatian ko,
Mga estoryahon kun nagkakatitirok it grupo
Samtang sige it tagay hit bangkero.
PAGBASOL
Tanan ta nga mga desisyon
Hiton mga binuhatan naton,
Kita adton may kaburot-on
Waray iba nga pagsayupon.
Kun santup mo nagsayup ka
Kay an im nabuhat dire asya,
Ha iba nga tawo ayaw kasina
Kalugaringon mo iton basola.
Kun waray ka magpasagdon
Hadton imo mga buruhaton,
Bisan sayup imo ginpadayon
Kalugaringon mo it basolon.
Ugsa kumiwa anay santupa
Kun desisyon nat sakto ba,
Ha bug-os nga kinabuhi ta
Waray pagbasol nga nauuna.
RESPETO
May dignidad tanan nga tawo
Bisan mapobre man o mariko,
Angay ine tagan hin pagrespeto
Kay kita nga tanan in papreho.
Ayaw hunuhunaa nga labaw ka
Ha iba nga tawo ayaw pamintaha,
Ayaw pagtamaki it katungod nira
Kay bangin umabot ha im it gaba.
Dire hira tagan hin pag paka-alo
Ha atubangan hit iba nga tawo
Kun ito liwat buhaton ha imo
Di ka maayon sigurado la ako.
Respeto it kinahanglanon ta
Para ngatanan in magka urusa,
Respetohan it aton tagsa-tagsa
Kay ha Ginoo papreho la kita.
HIN-O IT KAIRO
Kahuna mo pusturahon ka na
Kay imo kahimo damo it pintura,
Kolor hit mga kulo magkaiba-iba
Alahas ha kalawasan ginbabandera.
Mga panapton puros bag-o
Dire napalabay kun ano it uso,
Pero ha pamilya dire nanginginano
Kun may pagkaon pa ha mga plato,
Kawat hin kuwarta paluyo-luyo
Para ha mga bisyo makasustento,
Kay kalawasan duro hin kamagarbo
Napasikat sidngon manla hiya nga riko.
Gin iintende iya kalugaringon la
It importante nga makalabaw hiya,
Pero waray pagtagad hit iya pamilya
Akon masisiring ha im kairo mo manla.
KURAKOT
Mga tulay gin papanhimo
Mga kalsada pinan semento,
Pero an tinuood hine nga gasto
Sobra hin siyento porsiyento.
Damo iton mga proyekto
Pero waray man nahihimo,
Kun mahuhuman waray klaro
Kay gin bubulsa la it pundo.
Kawat dinhe kawat didto
Salit bulsa pirme la puno,
Waray awud ine nga unglo
Karasa piripit-on it ulo.
Aton nasud dire naasenso
Kay damo sugad nga politiko
Dire tinuod it pag serbisyo
Pangurakot la it trabaho.
KANDILA
Naghahatag hiya hin lamrag ha kasisidman
Sugad hin paglaum kun may kakurian,
Kinabuhi niya mayda katubtuban
Sugad hit tawo dinhe ha kalibutan.
Iya suga makalilipay pagkinitaon
Nagsasayawsayaw ha hangin naabuyon,
Mga ngisi nabadlis ha akon bayhon
Ha pasalida duro it akon pag-ayon.
Mga mananap ha iya naatraka
Tungod ha kahusay hit iya hitsura,
Naglilibot-libot ha lamrag hit iya suga
Sugad hit ulitawo ha usa nga daraga.
Inen kandila suga-sugad hin tawo
Iya mga balhas sige it panuro,
Maabot it panahaon nga kita maretiro
Aton kinabuhi dire na maootro.
VILLAREAL
Lugar ine nga akon tinuboan
Salit makuri ko gud hikalimtan,
Pirme ko gin bibinalik-balikan
Kay damo dinhe it akon hinumduman.
Parasyadahan ko hadto an pantalan
Danay liwat mangarigo ha kadagatan,
Ngan kun makusog an uran
Sige darudadlagan ha kakalsadahan.
May maupay hiya nga simbahan
Ha igbaw iya kinamumutangan,
Kay tikang han am gin uukyan
Magsasaka kami hin hitaas nga hagdan.
Torta nga linuto ha hudnu-an
Masag nga dakop ha bunoan,
Keseyo nga tikang ha kakarabwan
Dinhe mo la matitilawan.
Han bumalhin kami ha Tacloban
Dinhe an akon bakasyonan,
Sige kita-kita han mga kadaragan-an
Namimiling kun hino it haharana-an.


text:
Kaarangay:Portugal
Mga ubos-nga-kaarangay
Ini nga kaarangay mayda han mga nasunod nga 9 nga mga ubos-nga-kaarangay, tikang hin 9 nga kabug-osan.
A
- ► Mga administratibo nga pagbahin-bahin han Portugal (3 K, 1 P)
D
- ► Mga distrito han Portugal (18 P)
M
- ► Mga Portugues nga magkaranta (2 P)
- ► Mga Pinortuges nga anthem (1 P)
- ► Mga munisipyo han Portugal (308 P)
- ► Portugues nga estilo hin musika (1 P)
P
- ► Politika ha Portugal (2 K)
R
Mga pakli ha kaarangay nga "Portugal"
An mga nasunod nga 16 ka mga pakli aada hini nga kaarangay, tikang hin 16 nga kabug-osan.


text:
Abra de Ilog
An Abra de Ilog usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Occidental Mindoro, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 22,212 ka tawo ha 4,590 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Abra De Ilog ginbahin ngadto hin siyam (9) nga mga baranggay.
- Armado
- Balao
- Cabacáo
- Lumangbayan
- Población
- San Vicente
- Tibag
- Udalo (Camurong)
- Wawà
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Bungto han Abra de Ilog
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information
- Galeriya hin mga Litrato han Abra de Ilog


text:
Rupee
An rupee (₨, Re., o Rs.) (Hindi: रुपया rupiya, Urdu: روپیہ rupiya, Sanskrit: रूप्यकम् rupyakam, Malayalam: ശ്രൂപ roopa, Tamil: roopa, Telugu: రూపాయలు ruupaayalu, Sinhala: රුපියල rupiyal kasirigngon mga sinsilyo han plata) usa nga masukot gamiton nga ngaran han salapi nga gingagamit ha India, Pakistan, Indonesia, Maldives, Mauritius, Nepal, Seychelles, Sri Lanka, ngan han una gingamit han Afghanistan, Tibet, Burma ngan British East Africa, German East Africa ngan Trucial States.
Ha Maldives, an yunit han pananalapi ginkikilala nga rufiyah, usa nga cognate han Sanskrit rupya. An rupee han Indya (₹) ngan Pakistani nga rupee (₨) ginbabahin ngadto ha usa ka gatos nga paise (kun usa la paisa) o pice. An Mauritia ngan Sri Lanka nga rupee ginbabahin ngadto ha 100 sentimos. An Nepal nga rupee ginbabahin ngadto ha usa ka gatos nga paisas o upat nga suka o duha ka mohor.


text:
Udomsai
An Udomxai (puyde liwat igsurat nga Oudomxay o Oudômxai; ha Lao ອຸດົມໄຊ) usa nga lalawigan han Laos, nga nahamutang ha kanawayan nga dapit han nasod.
Nahimo an lalawigan han 1976, han pagbulaga hini tikang han lalawigan han Luang Prabang. Han mga 1987 an kapital han lalawigan ginbalhin tikang ha Ban Nahin ngato ha Muang Xai.
Administratibo nga pagbahinbahin[igliwat | Igliwat an wikitext]
An lalawigan nahimo han mga nasunod nga mga distrito:
- Beng (4-05)
- Houn (4-06)
- La (4-02)
- Namo (4-03)
- Nga (4-04)
- Pakbeng (4-07)
- Xai (4-01)


text:
Tarangnan
An Tarangnan usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Samar ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 20,538 ka tawo ha 4,020 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Tarangnan mayda kap-atan kag usa (41) nga baranggay.
Pangiskwelahan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Tarangnan in may 33 nga pampubliko na eskwelahan pan-elementarya:
Ngan may-ada ini upat na pampubliko na eskwelahan pansekundarya:


text:
Pagudpud
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Pagudpud usa nga bungto ha lalawigan han Ilocos Norte ha Pilipinas. Nahamutang ini ha pinaka-amihanan nga dapit han Luzon. Ginsasapitan ini ha salatan han bungto han Bangui ngan ha salatan han Cordillera nga kabugkiran, han bungto han Adams ngan han lalawigan han Cagayan. An Dagat Tsina Salatan nahamutang ha katundan ngan ha amihanan. Nahamutang ini ha 45 ka milyas ha amihanan tikang ha Syudad han Laoag, an kapital han lalawigan, ngan mga 350 ka milyas ha amihanan tikang ha Manila.
Sumala han census han tuig 2000, an Pagudpud mayda populasyon nga 19,315 ka tawo.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Pagudpud ginbahin ngadto hin napulo kag unom (16) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Bungto han Pagudpud
- Pagudpud.net
- Websayt han Awesome Pagudpud: The Definitive Travel Guide
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Papa León XII
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Papa León XII (Agosto 22, 1760 – Pebrero 10, 1829), natawo nga Annibale Francesco Clemente Melchiorre Girolamo Nicola Sermattei della Genga, amo an Papa han singbahan Katolika tikang han 1823 tubtob 1829.
Dírì maupay hin památì hin lawas hi León XII tíkang han iya kapílì hin pagka-Papa kutob han iya kamatay hin diri maabot nga 6 ka tuig ha urhe, bisan man kun kilalado hiya nga maupay hin pag-ilob hin kasákit. Konserbador nga nagdudumara hiya gihapon nga nag-implementa hin damo nga mga kontrobersyal nga mga balaod, upod hin usa nga nagdidiri hin mga Hudeo pag-tag-iya hin gintatag-iyahan. Diri gihapon maupay an mga panalapi han papado bisan man kun iya gin-ibanan an mga buwis. Tungod hini diri ginkakaayonan an paghadi ni León XII ngan nagdangat ini hin duro nga ha pagreklamo han Estados Pontifisyos.


text:
Panamá
An Panamá (puyde liwat igsurat nga Panama) nga ha opisyal nga pagtawag Republika han Panamá (ha Kinatsila: República de Panamá) amo an usa ka nasod ha Butnga nga Amerika. Nahamutang ini hin istmo nga nadugtong han Amihanan ngan Salatan nga Amerika, mayda nasiring nga ini usa nga transkontinental nga nasod. Ginsasapitan ini han Costa Rica ha kanawayan, han Colombia ha timugan, han Dagat Caribe ha amihanan ngan han Kalawdan Pacifico ha salatan. An kadako hini 75,000 ka km² nga mayda populasyon hin mga 3,300,000. An kapital amo an syudad han Panama.
Mga probinsya ngan mga rehiyon[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Panamá ginbahin ngadto hin siyam nga mga probinsya o lalawigan ngan tulo nga mga lumadnon nga rehiyon nga tinatawag ha Kinatsila: comarca indígenas, nga agsob ginpapahalipot nga comarca.
Mayda pa duha nga mga comarca ha sakob hin mga probinsya nga gintatratar nga baga hin corregimiento o munisipyo.
An siyam nga mga lalawigan o probinsya amo an:
An tulo nga nivel-hin-lalawigan nga mga comarca (nga gin-indikar ha mapa) amo an:
An duha nga mga ubos-hin-probinsya nga mga comarca amo an:
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Gobierno ngan diplomasya
- (Kinatsila) An Mangulo han Panama
- (Kinatsila) Talaan hin mga Ahesya han Kagamhanan han Panamá
- (Kinatsila) Ministro ha External nga mga Relasyon


text:
Alajuela, Alajuela
An Alajuela amo an kapital nga syudad han lalawigan han Alajuela ha Costa Rica. Amo liwat ini an ngaran han distrito nga naglalakip han syudad. An Alajuela amo liwat an kapital para han kanton han Alajuela, nga darudako pa kaysa han distrito. Amo ini an lugar nga natawhan ni Juan Santamaría, an nasodnon nga bayani han Costa Rica. An Luparan Panlangyaw han Juan Santamaría, an main nga aeropuerto o luparan nga nagsisirbe han Costa Rica (IATA: SJO / ICAO: MROC), nahamutang hin mga 3 ka kilomtro ha salatan han syudad.


text:
1Tikang kan Pablo nga ha pagbuot han Dyos gintawag nga magin apostol ni Cristo Jesus, ngan tikang kan Sostenes nga aton bugto— 2Ngadto han singbahan han Dyos ha Corinto, ngadto han ngatanan nga gintawag nga magin magtinuohon han Dyos, nga naiya dida ha pakig-usa kan Cristo Jesus, kaupod han ngatanan nga mga tawo ha bisan diin nga dapit, nga natawag han ngaran han aton Ginoo Jesu-Cristo nga ira ngan aton man Ginoo. 3An Dyos nga aton Amay ngan an aton Ginoo Jesu-Cristo maghatag unta ha iyo han grasya ug kamurayaw. 4Dayuday nagpapasalamat ako han akon Dyos para ha iyo tungod han grasya nga iginhatag niya ha iyo pinaagi kan Jesu-Cristo. 5Kay dida ha pakig-usa kan Cristo nahura kamo han ngatanan nga mga butang, upod an ngatanan nga pagpamulong ngan ngatanan nga hibaro. 6Nagmarig-on dida ha iyo an mensahe mahitungod kan Cristo: 7tungod hini nakarawat niyo an ngatanan nga kaupayan samtang naghuhulat kamo han pagpadayag han aton Ginoo Jesu-Cristo. 8Paririg-onon liwat kamo niya tubtob ha kataposan, basi hiagian kamo nga waray kasaypanan ha Adlaw pagbalik han aton Ginoo Jesu-Cristo. 9Sarig kamo han Dyos nga nagtawag ha iyo, basi kamo magin kausa han iya Anak nga hi Jesu-Cristo nga aton Ginoo. 10Nahangyo ako ha iyo, kabugtoan, pinaagi han pagburot-an han aton Ginoo Jesu-Cristo, nga magkauruyon kamo ngatanan dida han iyo mga iginyayakan, basi mawaray dida ha iyo pagkabahinbahin. Mahingpit unta an iyo pagkaurosa dida hin usa la nga panhunahuna ngan panuyo. 11Kay may mga tawo tikang han panimalay ni Cloe nga nagsumat ha akon, kabugtoan ko, nga may-ada niyo pagkaaway-away. 12Amo ini an akon buot sidngon: an tagsa ha iyo lain an iginyayakan. Nasiring an usa, “Kan Pablo ako”; an iba, “Kan Apolo ako”; an iba, “Kan Pedro ako”; ngan an iba pa, “Kan Cristo ako.” 13Nagkabahinbahin na ba hi Cristo? Hi Pablo ba an namatay ha kros para ha iyo? Ginbunyagan ba kamo nga mga tinun-an ni Pablo? 14Nagpapasalamat ako han Dyos nga waray ko ginbunyagan ha iyo, labot kanda Crispo ug Gayo. 15Sanglit waray makakasiring nga ginbunyagan kamo nga akon mga tinun-an. ( 16Tinuod ito nga nagbunyag liwat ako kan Estefanas ngan han iya panimalay; kundi waray ako hinnunumdoman nga may-ada pa iba nga akon nabunyagan.) 17Waray ako sugoa ni Cristo hin pagbunyag. Ginsugo ako niya hin pagwali han Maupay nga Sumat, ngan pagwali hito hin waray paggamit hin mga pulong nga makuri masabtan han mga tawo, basi diri kawad-an hin gahom an kamatayon ni Cristo ha kros. 18Kay para hadton waray katalwasan kalurongan la an mensahe hiunong han kamatayon ni Cristo ha kros; kundi para ha aton nga gintatalwas, gahom ini han Dyos. 19Nasiring an Kasuratan, “Kakawangon ko an hibaro han mga makinaadmananon, ngan isasalikway ko an pagsabot han mga mag-aram.” 20Kon sugad, ano an kapulsanan han mga mag-aram? O han mga makinaadmananon? O han batid nga mga makilalantugion hini nga kalibutan? Iginpakita han Dyos nga kalurongan la an kinaadman hini nga kalibutan! 21Kay iginbuot han Dyos tungod han iya kinaadman, nga diri an mga tawo makahimo hin pagkilala ha iya pinaagi han ira kalugaringon nga kinaadman. Lugod pinaagi han ira sinisiring nga “linurong” nga mensahe nga amon iginwawali, an Dyos nakahunahuna hin pagtalwas hadton mga natoo. 22An mga Judiyo nagkinahanglan hin mga milagro basi hira tumoo, ngan an mga Griego nangita hin kinaadman. 23Para ha amon ginpapasangyaw namon an Cristo nga iginraysang ha kros, mensahe nga makaurulang para han mga Judiyo ngan kalurongan la para han mga Hentil; 24kundi para han mga tinawag han Dyos, ma Judiyo o ma Hentil, ini nga mensahe amo hi Cristo, an gahom ngan an kinaadman han Dyos. 25An kalurongan han Dyos labaw pa nga kinaadman kay han kanan tawo kinaadman, ngan an kamaluya han Dyos labaw pa kamakusog kay han kanan tawo kusog. 26Kabugtoan, panumdoma daw niyo kon ano kamo hadto han pagtawaga ha iyo han Dyos. Gutiay la ha iyo in mga mag-aram, o gamhanan, o may hitaas nga kahimtang ha katilingban sumala han panhunahuna han tawo. 27Gintuyo han Dyos hin pagpili han gin-iisip han kalibutan nga mga lurong basi maalohan an mga mag-aram; ngan han gin-iisip han kalibutan nga magluya basi maalohan an mga magkusog. 28Ginpili han Dyos an ginpapahiubos han kalibutan, ngan gintatamay, ngan ginhuhunahuna nga waray gamit, basi hisabtan nga waray gamit an ginhuhunahuna han kalibutan nga importante. 29Karuyag sidngon hini nga waray makakapanhambog ha atubangan han Dyos. 30Kundi gindara kamo han Dyos ha pakig-usa kan Cristo Jesus, ngan ginhimo han Dyos hi Cristo nga magin aton kinaadman, ngan pinaagi ha iya gin-isip kita nga matadong sa Dyos, ngan nagin baraan kita nga mga tawo han Dyos, ngan natalwas kita. 31Sanglit sumala han siring han Kasuratan, “An karuyag pumarayaw, kinahanglan iparayaw niya an ginbuhat han Ginoo.”
Copyrighted Material
Learn More


text:
Niyan na Mayo, ihirinog sini na hagís. Di’anis kun may puno sa agihan mo, kay ini di’ man masakit kuwaon, kay an puno sini, di’ man nadako sin sugad san igot, maski dako man diyo sa tambis, makopa nan kayubkob.
Ambot kun nano ini sa Tagalog o sa Ingles. Kunsabagay, kun dini man hamok ini naaagihan sa Bulusan, di’ na man kaipuhan Inglison o Tagalugon; kaipuhan hamok pudu’on nan kaunon. Wara pa ako natadihan na hagís na matam’is. Puro maalsom.
Maski magkapararyentes ada ini, kun ikumparar sa kayubkob, igot, tambis nan makopa na intero tukál sa liso an bunga, ini na hagís kupót, kaya an pagkaon sini, ib-ib, diri kagát, basi diri makaon an liso sa butnga. Ini man na liso, maski diin mo ibarabad pakaib-ibi, badi didto na man matudók. Kaya kun hain an punò, yadto man sa piliw-piliw an mga bag’o na semilya. Sugad man san iba pa na kaparyentes, kun may hagís, yadto man an kulibubog na nagdudunó san dahon sini.
Kadaghanan na prutas, huhulaton na mahinog basì makaon. Ini na hagís, mayon sin klase na bagaw lunuhan. Lunó, o marugï, maski bulagá o hubál pa hamok, pwede na kaunon. An iba, ginagamit an karne san bunga sini na i-aralsom, imbes na ibà, sa kusido o inon’on na isda. An iba, sugad sa ako, kinakaon ini na wara sin pasambang. An iba man, mayon sin dutdutan na asin. An iba pa, linulunggong ini.
Kun Bulusanón ka, pwede mo man diskubrehon ini na hagís: Bulusanon na prutas.
(Kredito: An mga retrato tabi, kuwa ni Binoy)


text:
Enero 1
An Enero 1 an ika-1 nga adlaw han tuig han Kalendaryo Juliano ug kalendaryo Gregoriano. Ha alternatibo nga pagngaran ha Winaray, Paniniyahan 1. Iton pulong nga tuig han kalendaryo o calendar year amo an kabutang han mga bulan, tikang Enero tubtob Disyembre. An syahan nga adlaw han medieval nga Juliano nga tuig ha kasagaran dida hin adlaw nga diri Enero 1. Ini nga adlaw ginpili nga syahan nga adlaw han tuig Juliano han tanan nga Katundan nga Europa nga mga kanasuran labot la han Inglaterra dida han mga 1450 ug 1600. An kalendaryo Gregoriano nga ginpagawas dida han 1582 waray magmando nga an Enero 1 amo an New Year's Day o an syahan nga adlaw han ihap hini nga tuig. Bisan man kon an Inglaterra nagtikang han ihap han iya tuig dida han Marso 20 (Lady Day o Adlaw han Annunciacion), dida han butnga han ika-13 nga siglo ug 1752, an Enero 1 gintawag nga New Year's Day, ngan kaupod han Pasko ngan ha panalagsaon, Twelfth Night (Ika-Napulo kag Duha nga Gab-i), usa nga holiday nga mahinhatag hin mga hatag o regalo. Mayda pa 364 nga adlaw (365 kon leap year) nga nahabilin hit tuig.


text:
Potenciano Gregorio
Hi Potenciano Gregorio, nga tinatawag gihapon nga Potenciano Gregorio, Sr. (Mayo 19, 1880 tubtob Pebrero 12, 1939) usa nga Bikolano nga musikero. Hiya an kompositor han Sarung Banggi (Usa nga Gab-i), nga amo an pinakasikat nga Bikolnon nga kanta.
Natawo hi Potenciano Gregorio han bungto nga tinatawag han una nga Lib-og (yana amo ini an bungto han Santo Domingo) ha lalawigan han Albay ha Pilipinas. Hira Narciso Gregorio ngan Canuta Valladolid (mayda mga nasiring nga an kasurat han apelyido han iya nanay o iroy Balladolid) amo an iya mga kag-anak. Ha sayo nga pangidaron, nahibaro hiya pagtokar han violin, ngan nakilala hiya tungod han iya abilidad. Nahibaro gihapon hiya pagtokar hin iba nga mga instrumento sugad han bandurria, an sista, ngan piano. Ha pagtika-iha nga panahon, nagtikang hiya pagsurat hin musika para han lokal nga simbahan. An iya pagkomposo o pagsurat hin musika iya kalugaringon nga buhat o kondi man ha pagburublig niya ngan han iya magurang nga bugto nga hi Bernardo nga amo an nag-organisa han lokal nga banda, an Banda de Lib-og. Hi Potenciano ha urhe nga panahon amo an nahimo nga maestro han banda han nasabi nga banda ngan ini nga puwesto iya hangtod han iya pag-api han Banda han Constabulario Pilipinhon o Philippine Constabulary Band dida han tuig 1919.
Iginsiring nga ginkomposo ni Potenciano Gregorio an kanta nga Sarung Banggi han 17 ka tuig an iya idad. Mayda mga dirudilain nga mga bersyon han unan-o an iya pagkomposo hini nga kanta. Sumala kan Hilario Balilo, an kasanhe nga alkalde o mayor han bungto, ginsurat ni Potenciano Gregorio an laylay ngan mga pulong han kanta dida hin usa ka gab-i han pakabati han kompositor han huni hin tamsi ngan han tingog han mga dahon. Inin nga pagsaysay kinuha ni kasanhe-nga-alkalde Balilo dida hin impormasyon nga nakuha niya tikang kan Justo Gregorio, nga usa nga umangkon ni Potenciano. Hi Resurrecion Gregorio, usa nga apo ni Potenciano nagsiring daw nga an kanta ginsurat dida han 1897 nga pagbuto han Bulkan Mayon ngan an kompositor karuyag anay nga ighalad an kanta ngadto han iya uyab nga hi Dominga Duran nga iya ginpangasawa ha urhe nga panahon.
Ha urhe nga panahon, ginbaligya ni Potenciano Gregorio an iya mga katungod han kanta nga Sarung Banggi ngadto kan Constancio de Guzman.
Nagsurat gihapon hiya hin iba nga mga kanta sugad han Pusong Tagub nin Sakit ngan Hinuyop-hoyop nin Dios.
Han tuig 1919, inmapi hi Potenciano Gregorio han Banda han Constabulario han Pilipinas ha ilarom han pagmaestro ni Coronel Walter Loving.
Hi Potenciano Gregorio usa han mga gin-imbita pagtambong hin kompetensya hin iba nga mga musikero dida han Golden Gate International Exposition han 1938. Pero samtang didto hiya ha langyaw, namatay hiya han tuig 1939 han sakit nga pneumonia ha Honolulu. An iya mga nahabilin ginbalik ha Pilipinas ngan ginlubong ha Sementeryo han La Loma Cemetery ha Manila. Han 2005, an iya mga nahabilin gin-gawas tikang han lubnganan ngan gindara ngadto han iya gin-ukyan nga bungto han Santo Domingo nga diin gin-otro paglubong.
Han 1961, mayda sunog nga nahinabo ha Santo Domingo nga nakaguba han balay han katulinan ni Potenciano Gregorio.


text:
November 7, 2012
Press Release
Waraynon nga ngaran, gingagamit la han An Waray Partylist para mabotosan – BAYAN-SB
“Trapo ngan reaksyunaryo an AN WARAY Partylist pareho han mga indibiduwal nga politiko, tungod kay gin-gagamit la hini an Waraynon nga ngaran para suportahan ngan ibotos ini, pero ha kamatuoran nagpopostura la nga tinaglawas han mga marginalized nga sektor sugad han parag-uma, kababayin-an, kabatan-unan, parupangisda, trabahador ngan mga kablas ha syudad,” pahayag ni Jun Berino, Secretary General han Bagong Alyansang Makabayan – Sinirangan Bisayas (BAYAN-SB).
Sumala pa kan Berino nga ha haros siyam katuig nga pag-eksister han AN WARAY Partylist tikang han 2004 nga eleksyon han makakuha ini hin 2.11% nga botos ha tanan nga botos ha Partylist, unom la an ginproponer nga balaud ha Kongreso pero ini nga ginproponer nga balaud in waray nakikit-an han BAYAN-SB nga “magseserbe ha interes han kuno mgamarginalized nga sektor nga ira gintataglawas”.
Dugang pa han BAYAN-SB nga mismo an duha hini nga representante nga hira Neil Benedict Montejo ngan Florencio ‘Bem’ Noel nagtikang ha mga multi-milyonaryo nga pamilya ngan mismo an gintikangan han AN WARAY Partylist in mga dagko nga politiko sugad kan Darryl Grace Abayon nga anay syahan nga nominado hini ngan asawa han anay Gobernador ngan nagin Congressman ha Northern Samar.
Ginpahayag gihap han BAYAN-SB nga “an An Waray Party List sangkay han pamilya Petilla nga asya an nagdodominar ngan nagkokontrol ha poder pan-gobyernohan dinhi ha probinsya han Leyte ngan mismo an duha hini nga tinaglawas in sunud-sunoran o niyutiyo han mga Petilla, sanglit nagpapakita la nga an AN WARAY Partylist diri tinuod nga tinaglawas han mga marginalized nga sektor.”
“An AN WARAY Partylist waray man la ginhimo para buligan ngan suportahan an mga isyu dinhi ha Rehiyon 8 sugad han pagtipa ha dagko nga pagmimina, paghitaas ha kabaraydan han kuryente ngan an waray wantas nga paghitaas han presyo han gasolina ngan labi na gud an militarisasyon, pagbayolar han tawhanon nga katungod, extrahudisyal nga panmatay nga binuhatan han mga kasundalohan han Pilipinas,” pagdidig-on pa ni Berino.
“Sanglit nananawagan an BAYAN-SB ha Commission on Elections nga an AN WARAY Partylist kinahanglan idiskwalipikar pareho han AKO BICOL kay ginagamit la hini an Partylist para makapagpariko pa ngan para han ira pankalugaringon nga interes,” pagtatapos ni Berino.
Reference:
JUN BERINO, SECRETARY GENERAL
Bagong Alyansang Makabayan – Eastern Visayas
bayansb@gmail.com, 0916-911-2676


text:
Fr. Santiago Salas, Spokesperson
National Democratic Front of the Philippines - Eastern Visayas
March 29, 2012
The revolutionary movement led by the Communist Party of the Philippines, as well as the people of Eastern Visayas, salute the New People's Army on its 43rd anniversary. We hail the NPA for all its sacrifices and gains in taking root among the people and in growing strong over the last four decades. We praise the NPA for its efforts both to intensify gurrilla warfare in the last decade, and to decisively contribute to the dramatic advance towards strategic stalemate in the people's war in this decade.
The NPA in Eastern Visayas made the Aquino government pay dearly for launching its brutal suppression campaign Oplan Bayanihan since last year. In 2011, the NPA engaged in at least 46 military actions with the 8th Infantry Division and other enemy forces, of which 26 were tactical offensives and 20 were defensive actions and encounters. At least 70 soldiers and other enemy combatants were killed in action, while four Red fighters were martyred.
One of the highlights in the NPA's 2011 guerrilla offensives is the Feb. 27 ambush by the Sergio Lobina Command on the Police Provincial Mobile Group in Arteche, Eastern Samar, where three M16 rifles and an M14 rifle were confiscated, and P/Insp. Al Tandiado was killed and three other policemen wounded. Another highlight is the July 20 night ambush by combined forces of the Efren Martires Command and Arnulfo Ortiz Command on the 34th IB in Paranas, Western Samar, where a K3 machine gun and two M16 rifles were taken along with more than 2,000 bullets, and 17 soldiers were killed. Meanwhile, from May 8-13 in Leyte, at least 21 soldiers of the 78th IB were killed in guerrilla offensives by the Mt. Amandewin Command.
These victories make a laughingstock of the 8th ID for claiming that the NPA is finished in the region. The truth is that the 8th ID is shaking in its boots because the NPA is on track to further intensify guerrilla offensives and win over the people to armed revolution against the anti-people, pro-imperialist and militaristic Aquino regime. The NPA forces backed by even more numerous militia units and barrio self-defense corps can exact a toll on Oplan Bayanihan's fascist troops while further strengthening the people's army.
The NPA has the strength and the moral high ground to intensify the armed struggle and advance the people's war. Eastern Visayas is suffering along with the rest of the country as the global capitalist crisis is worsening the semicolonial and semifeudal crisis in the Philippines. The region is the living example of economic backwardness as the Aquino regime is servile to US imperialism and its neoliberal economic policy, refusing to undertake basic socio-economic reforms such as land reform and national industrialization. The peasant majority in the region suffer even more abject poverty from the low demand and low prices in the world market for export crops such as abaca and coconut on which they depend.
The Aquino is further deepening imperialist exploitation in the country, recently most prominently seen by the repeated price hikes by the oil cartel as well as the push for large-scale mining in the region. The Aquino regime also strives to deceive the poor, especially those in communities perceived to be supportive of the revolutionary movement, with blatant but unsustainable bribery through the conditional cash transfer scheme (4Ps) and the PAMANA program. While attempting to fool the people, the regime also continues to amass human rights violations through Oplan Bayanihan, no differently from the previous Arroyo regime.
But the NPA continues to win over the peasants and farm workers who are the main force of the revolution by undertaking genuine land reform in the countryside. The NPA carries out the minimum land reform program by reducing land rent, eliminating usury, raising wages of farm workers, and other gains. The maximum land reform program of confiscating and distributing land as well as providing support for the beneficiaries is done wherever possible. The NPA must overthrow the despotic landlords who exploit the peasants and are hostile to the revolutionary movement.
The NPA must also support the people and take action against the large-scale mining projects being pushed by the Aquino regime in the region. The broad masses of the people resist large-scale mining despite the insistence of the Aquino regime and local politicians who are in the pockets of the big mining companies. These large-scale mining projects that grab land from the peasants, steal non-renewable resources and destroy the environment must be dismantled. The military, police and private security forces that guard these projects must be attacked and disarmed until these enterprises are stopped from proceeding.
By taking the offensive spirit and taking the initiative, the NPA in the region will surely take advantage of the crisis of the ruling system and contribute to the national effort. The NPA can frustrate the Aquino regime's Oplan Bayanihan by intensifying tactical offensives, inflicting losses on the enemy forces, and accumulating strength. The responsible NPA units should also make sure to submit the reports of their victories to Ang Bayan and other revolutionary press to inform and inspire the the people. The NPA can win over the people in their millions for the armed revolution and intensify the people's war towards the strategic stalemate within the decade. There is no other road except only through the armed revolution that genuine change can be realized in national liberation and democracy. #
------------------
Waray Version
Dugang nga pakusgon an mga taktikal nga opensiba ngan desisibo nga umasdang ha gerra han katawhan
Ginsasaludaran han rebolusyunaryo nga kagiusan ha pamumuno han Communist Party of the Philippines, sugad man han katawhan han Eastern Visayas, an New People’s Army ha ika-43 nga anibersaryo hini. Gindadayaw naton an NPA para ha ngatanan nga mga sakripisyo ngan kadaugan ha pakagamot hini ha katawhan ngan ha dugang nga pagkusog ha naglabay nga upat ka-dekada. Gindadayaw naton an NPA ngaduha para ha mga paningkamot hini nga pakusgon an ginerilya nga pakiggerra ha naglabay nga dekada, ngan para desisibo nga makaamot ini ha dramatiko nga pagsulong ngadto ha estratehiko nga pagkapatas ha gerra han katawhan yana nga dekada.
Ginpabayad hin dako han NPA ha Eastern Visayas an gobyerno Aquino ha paglansar hini han brutal nga kampanya hin panmuypoy nga amo an Oplan Bayanihan tikang pa han naglabay nga tuig. Han 2011, nagkamay-ada hin 46 nga aksyon militar an NPA kontra ha 8th Infantry Division ngan iba pa nga kaaway nga mga pwersa, kun diin 26 dinhi in mga taktikal nga opensiba samtang 20 naman an depensiba nga aksyon ngan engkwentro. Diri maubos ha 70 nga mga sundalo ngan iba pa nga mga kaaway nga kombatant an napatay ha away, samtang upat naman nga Pula nga mangaraway an namartir.
Usa han mga landaw nga ginerilya nga opensiba han NPA han 2011 amo an ambus hadton Pebrero 27 nga ginlansar han Sergio Lobina Command kontra ha Police Provincial Mobile Group ha Arteche, Eastern Samar, kun diin tulo nga M16 nga riple ngan usa nga M14 nga riple an nakumpiska, ngan napatay hi P/Insp. Al Tantiado samtang nasamaran naman an tulo pa nga kapulisan. Usa pa nga landaw an nahitabo nga ambus ha gab-i hadton Hulyo 20 han ginkumbina nga pwersa han Efren Martires Command ngan Arnulfo Ortiz Command kontra ha 34th IB ha Paranas, Western Samar, kun diin usa nga K3 machine gun ngan duha nga M16 nga riple an nakuha upod na an 2,000 nga mga bala, ngan 17 nga sundalo an napatay. Samang, tikang Mayo 8-14 ha Leyte, maabot ha 21 nga mga sundalo han 78th IB an napatay ha mga ginerilya nga opensiba han Mt. Amandewin Command.
Ini nga mga kadaugan an naghimo nga pataraw-an ha 8th ID ha pagdeklara hini nga tangpos na an NPA ha rehiyon. An kamatuoran, nanluluros an 8th ID tungod kay aada an NPA ha dalan han dugang nga pagpakusog han ginerilya nga mga opensiba ngan pagkabig han katawhan ha armado nga rebolusyon kontra ha kontra-katawhan, maka-imperyalista ngan militarista nga rehimen Aquino. An mga pwersa han NPA nga ginpakusog pa han mas damo nga yunit milisya ngan barrio self-defense corps in sigurado nga papagbatunon an mga pasista nga tropa han Oplan Bayanihan samtang dugang pa nga ginpapakusog an hukbo han katawhan.
Mayda kusog ngan hitaas an moral an NPA agud pakusgon an armado nga pakigbisog ngan isulong an gerra han katawhan. Nagkukuri an Eastern Visayas sugad man an bug-os nga nasud samtang ginpapagrabe han pankalibutan nga kapitalista nga krisis an bagakolonyal ngan bagapyudal nga krisis ha Pilipinas. An rehiyon amo an buhi nga ladawan han atrasado nga ekonomiya hinungdan han pagigin papet han rehimen Aquino ha imperyalismo nga US ngan ha neoliberal nga polisiya hini ha ekonomiya. Nadiri ini nga isulong an batakan nga mga sosyo-ekonomiko nga reporma sugad han reporma ha tuna ngan nasyunal nga industriyalisasyon. Mayorya han mga parag-uma ha rehiyon an dugang pa nga naluludlod ha kakablasan tungod han hamubo nga demanda ngan hamubo nga presyo ha pankalibutan nga merkado han mga produkto nga eksport sugad han abaka ngan lubi kun diin nakadepende an ira pakabuhi.
Ginpapagrabe pa han rehimen Aquino an imperyalista nga pagpahimulos ha nasud, an pinakapresente in landaw nga makikit-an ha sunod-sunod nga paghitaas han presyo han lana nga hinimuan han kartel ha lana sugad man an pagdinuso han tinagdagko (large-scale) nga pagmina ha rehiyon. Nangangalanrakas gihap an rehimen Aquino nga uwaton an mga kablas, pinaagi han garapal kundi diri sustinable nga panuhol pinaagi han iskema nga conditional cash transfer (4Ps) ngan programa nga PAMANA. Samtang nag-aatentar nga uwaton an katawhan, nagpapadayon gihap an rehimen ha pagtirok hin mga panalapas han tawhanon nga katungod pinaagi han Oplan Bayanihan nga waray ginkaibhan ha nakalabay nga rehimen Arroyo.
Pero padayon nga nakakabig han NPA an mga parag-uma ngan trabahador ha uma nga amo an nangunguna nga mga pwersa ha rebolusyon, pinaagi han pagpatuman han tinuod nga reporma ha tuna ha mga kabaryuhan. Iginpapatuman han NPA an minimum nga programa ha reporma ha tuna pinaagi han pagpahamubo han plete ha tuna, pagpara han usura, pagpahitaas han suhol han mga trabahador ha uma ngan iba pa nga mga kadaugan. Ginhihimo an maksimum nga programa ha reporma ha tuna kun diin kaya, sugad han pagkumpiska ngan pagdistribwer han tuna sugad man an paghatag hin suporta hadton mga benipisyaryo. Kinahanglan pabagsakon han NPA adton mga despotiko nga agaron-maytuna nga nagpapahimulos ha mga parag-uma ngan nakontra ha rebolusyunaryo nga kagiusan.
Kinahanglan suportahan han NPA an katawhan ngan maghimo hin pitad kontra ha mga proyekto hin tinagdagko nga mina nga iginduduso han rehimen Aquino ha rehiyon. Nadiri an haluag nga katawhan ha tinagdagko nga pagmina ha luyo han pagpirit han rehimen Aquino ngan mga lokal nga pulitiko nga katin han mga dagko nga kumpaniya han mina. Kinahanglan bungkagon ini nga mga proyekto han tinagdagko nga mina nga nanlulupot hin tuna tikang ha mga parag-uma, nangangawat hin diri na masasaliwanan nga mga rekurso ngan nanhihibang ha kalibungan. Kinahanglan atakehon ngan disarmahan an mga militar, pulis ngan mga pribado nga pwersa panseguridad nga nagbabantay hini nga mga proyekto, tubtob nga maundang ini nga mga kumpanya ha pagpadayon.
Pinaagi han pagkatin han opensiba nga diwa ngan paghimo han inisyatiba, sigurado nga mahahakbot han NPA ha rehiyon an bentahe han krisis han naghahadi nga sistema ngan makag-amot ha nasyunal nga mga paningkamot. Mahihimo han NPA nga pakyason an Oplan Bayanihan han rehimen Aquino pinaagi han pagpakusog han mga taktikal nga opensiba, pagdurot hin damo nga kaperdihan ha mga pwersa han kaaway ngan pagtirok hin kusog. Angay liwat ipadangat han mga responsable nga yunit han NPA an mga sumat han ira mga kadaugan dida ha Ang Bayan ngan iba pa nga rebolusyonaryo nga mantalaan agud ipahibaro ngan hatagan inspirasyon an katawhan. Makakabig han NPA an katawhan ha pira ka-milyon nira nga kakusgon para ha armado nga rebolusyon ngan pagpakusog han gerra han katawhan tikadto ha estratehiko nga pagkapatas ha sakob hini nga dekada. Waray iba nga lain nga dalan kundi pinaagi la han armado nga rebolusyon makakab-ot an tinuod nga pagbabag-o dida ha nasyunal nga katalwasan ngan demokrasya.#


text:
Luparan Panlangyaw han Clark
An Luparan Panlangyaw han Clark (Iningles: Clark International Airport (DMIA, Tinag-alog: Paliparang Pandaigdig ng Clark, Kinapampangan: Pangyatung Sulapawan ning Clark), anay Luparan Panlangyaw Diosdado Macapagal (IATA: CRK, ICAO: RPLC), in panguna nga luparan nga nagseserbe ha Clark Freeport Zone ngan kasahiran nga lugar han Syudad han Angeles ha Pilipinas. Nagseserbe gihapon ini ha amihanan ngan kabutngaan nga mga rehiyon han Luzon, ngan tungod nga 85 kilometro (53 milya) tikang han durudaan nga Luparan Panlangyaw Ninoy Aquino (Iningles: Ninoy Aquino International Airport (NAIA)) nga naserbe han Manila, ini in naserbe liwat ha Metro Manila ngan mag hagrani nga lugar hini.


text:
Toulon
An Toulon (Frinanses nga pagluwas: [tu.lɔ̃]; Provençal: Tolon (klasikal nga kasurat), Touloun (Mistralnon nga kasurat), ginluluwás [tuˈlun]; ha Initalyano: Tolone; ha Kinatsila: Tolón) usa nga syudad ha salatan nga Fransya ngan in dako nga puerto militar ha labnasan han Mediterraneo, nga mayda dako nga Franses nga base hin puwersa ha kadagatan. Nahamutang ini ha rehiyon han Provence-Alpes-Côte-d'Azur, ngan amo ini an prefektura o pamunuan han departamento han Var han kasanhi nga lalawigan han Provence.
An Komyun han Toulon mayda 165,514 ka molupyo (2009), nga naghihimo hiní nga amo an ika-napulo-kag-lima nga gidako-i nga syudad ha Fransya. Sentro ini hin urbano nga langyab nga mayda 559,421 ka molupyo (2008), an ika-siyam nga gidako-i ha Fransya.[1] An Toulon amo an ika-tulo nga gidako-i nga syudad nga Franses ha labnasan han Mediterraneo sunod han Marseille ngan Nice.
An syudad han Toulon importante nga sentro para hin paghimo hin mga sakayan hin puwersa ha kadagatan, ha panagat o pangisda, ha paghimo hin vino, ngan an paghimo hin mga garamiton nga aeronotiko, mga armamento, mga mapa, papel, tabako, pagpatik, sapatos, ngan garamiton nga elektroniko.
An militar nga puerto han Toulon amo an dako nga sentro naval han Fransya ha labnasan hini ha Mediterraneo. Amo ini an balayan han Franses nga dara-hin-idro nga barko o aircraft carrier nga Charles De Gaulle ngan an grupo-para-hin-pag-away hini. An Mediterraneo nga Flotilya han Fransya nahabase ha Toulon.
Dugang nga barasahon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Le Chevallier à découvert, Jean-Pierre Thiollet, Laurens Ed., 1998. ISBN 2-911838-51-3
Mga pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Insee - Résultats du recensement de la population de 2008 - Unité urbaine de Toulon, (Frinanses) ginkuhà 22 Oktubre 2011


text:
Xi Jinping
Hi Xi Jinping (kaluwas [ɕǐ tɕînpʰǐŋ], Tsinino: 习近平; natawo 15 Hunyo 1953) amo an Mangulo han Kanan Katawhan Republika han Tsina, Maghirilom nga Kasahiran han Partido Komunista han Tsina, ngan an Mangulo han Namumutnga nga Komisyon Militar. Komo Maghirilom nga Kasahiran han Partido, ex officio nga api gihapon hiya han Permanente nga Komite han Politburo han PKT, an de facto nga gihataasi nga nahimo hin mga desisyon ha Tsina.
Anak hiya han beterano nga komunista nga hi Xi Zhongxun, ngan hi Xi Jinping sinmaka tikang ha mga ranggo ha politika ha mga lalawigan ha daplin han dagat ha Tsina. Nag-alagad hiya nga Gobernador han Fujian ha butnga han 1999 ngan 2002, sunod komo Gobernador ngan hefe han partido han harani nga lalawigan han Zhejiang ha butnga han 2002 ngan 2007. Sunod han pagpaiwas ha puwesto kan Chen Liangyu, ginbalhin hi Xi ngadto ha Shanghai komo hefe han partido hin madali la nga panahon han 2007. Ginpasaka hi Xi ngadto han hataas nga pamunoan han Oktubre 2007, nga gin-andam nga magsunod kan Hu Jintao.
Hi Xi yana amo an nangunguna han ikalima nga henerasyon hin pagpamuno ha Kanan Katawhan Republika han Tsina.[1] Nagpatawag hiya hin bag-o nga kampanya patok han pangorakot, padayon nga reporma hin ekonomiya, buklad nga pagpangita han pagdumara, ngan hin bug-os nga nasodnon nga pagpukaw ha ilarom han neologismo nga "Inop nga Tsino".[2]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "deckblatt-ca-data sup-form.pdf" (PDF). Ginkuhà 20 Oktubre 2010.
- ↑ "Xi Jinping calls for a Chinese dream, Daily Telegraph". Ginkuhà 03-20-2013.


text:
Tacloban
An Syudad han Tacloban usa nga Highly Urbanized City (HUC) han Sinirangan Bisayas paagi han Presidential Proclamation No. 1637. Gawas na ini nga syudad han jurisdiksyon han probinsya han Leyte. Han amihanan han syudad an bungto han Babatngon, ha salatan o habagatan an bungto han Palo. Ha katundan han syudad mabibilngan an bungto han Alangalang. An Tacloban nahamutangan ha Baybayon han Kankabatok (o Kankabatok Bay) ngan Baybayon han Panalaron ha Estrecho han San Juanico o San Juanico Strait. Ha sidlangan han syudad, tabok han Estrecho de San Juanico, mabibilngan an isla o puro han Samar. Iton mga bungto han Samar nga tabok han Tacloban, amo an Basay ngan Santa Rita.
Ini in mayda 360 milya (580 km) kaharayo tikang ha Manila. Sumala han 2015 nga senso, mayda ini populasyon nga 242,089 ngan ini an mayda gidadamoi nga tawo nga syudad ha Sinirangan Bisayas. Han 2016 nga piniliay, mayda ini 124,777 nga rehistrado nga botante.
Ini liwat an sentro panrehiyon han Sinirangan Bisayas, tungod nga ini an panguna ha ganghaan han mga idro ha rehiyon. An Tacloban nagin ulohan han Pilipinas kadali, tikang han 20 Oktubre 1944 tubtob 27 Pebrero 1945.
Han ika-8 han Nobyembre 2013, naruba ini nga syudad han paglasurbo han Bagyo Yolanda, nga nahitabo liwat ha kapareho nga destroso ngan pagkawara han kinabuhi hadin 1897 ngan 1912.
Han ika-17 han Enero 2015, hi Papa Francisco ginbisita an Tacloban upod han iya lista han mga lugar nga bibisitahon. Nagkamay-ada misa ha San Jose Airport.
Sulod
- 1 Newspaper
- 2 Gobyerno
- 3 Kasaysayan
- 4 Ekonomiya
- 5 Relihiyon
- 6 Pag-aram/Edukasyon
- 7 Hospital
- 8 Turismo
- 9 Nahiaraan (Kultura) ngan Arte
- 10 Kitaa Gihapon
- 11 Mga Medya
- 12 Mga Dugang nga Barasahon
- 13 Mga Sumpay ha Gawas
Newspaper[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Sun.Star Tacloban
- Sun.Star Superbalita Tacloban
- Leyte Samar Daily Express
- EV Mail
- San Juanico News
Gobyerno[igliwat | Igliwat an wikitext]
Pamunuan han Lalawigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Tacloban yana usa na nga Highly Urbanized City (HUC) hadtong Disyembre 18, 2008 pinaagi han referendum. Ini nga syudad it bungto han Probinsiya han Leyte. Tacloban an pirmiro nga HUC ha rehiyon otso (Eastern Visayas)ngan ika-34 ha bug-os na Pilipinas. ([File: National Statistics Coordination Board, Region VIII nga opisina])
Pamunuan han Siyudad[igliwat | Igliwat an wikitext]
An balay han Siyudad nakatindog dida ha Kanhuraw Hill. Tungod hini danay tawagon nga Kanhuraw ang pamunuan han Ciudad han Tacloban
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Tacloban mayda usa ka gatos katloan kag walo (138) nga baranggay.
Kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ha pagtikang, an ngaran han lugar nga kabahin han Tacloban ginngaranan nga Kankabatok (ha lain nga kasurat: Cancabato, Kankabato). Hi Kabatok (o Kabato) kuno amo an syahan nga nag-ukoy ha lugar. An mga sinmunod nga kinmada ngan nag-ukoy hira Gumoda, Huraw ngan iba pa.
Mayda lain nga teoriya hi Dr. Rolando Borrinaga mahitungod han ngaran nga Kabatok. Siring niya, nga an Tacloban, amo an resulta tikang han pag-usa hin duduha nga mga baranggay, an baranggay Kankabatok (nga ha pagtikang dida hiton Baranggay San Fernando yana) ngan an baranggay Kanhuraw (an baranggay nga diin nahimutang an City Hall). Ha Binisaya nga Winaray, iton "kabatok" (o 'kapatok') nangangahulogan nga kaaway, amo nga an literal nga kahulogan han "Kankabatok" "an gintatag-iyahan han kaaway". Siring ni Dr. Borinaga, an baranggay Kanhuraw, kabahin han ginhadi-an ni Kandaya nga naglalakip hin mga bahin ha Leyte ngan Samar. An mga baranggay nga kaaway han Kanhuraw ngan Kandaya amo an Kankabatok. (Dugang pa ni Dr. Borrinaga, amo kuno ini an rason nga mayda mga hagrani nga baranggay nga baga sugad liwat it ngaran sugad han Campetic (o Kan Pitik) nga nangangahulogan gintatag-iyahan ni Pitik ngan Candahug (o Kan Dahog) nga karugsidngon gintatag-iyahan ni Dahog).
Subay hini nga mga ngaran, mayda mga nasiring nga makikit-an an pamahungpahong han katilingban diin ini nga mga lugar hikakagian. Sugad han pulong nga "pitik," pananglitan. Ini nga pulong nangangahulogan nga "latik". Ha konteksto han pag-awayan,aton nakikita an opensiba nga personalidad ni Pitik. Sugad gihapon ini hi Dahug. An pulong nga "dahog" nangangahulogan hin "pagpaol-ol,o sobra pa." Nahimamaol-ol an hin-o man nga magtatalapas han nasabi nga dapit--Candahug, kun sugad.An istorya han ngaran nga "Kankabatok" in pwede kitaon hin sugad nga paglantaw.
An Kankabatok nagtikang komo usa nga barrio han Basay, Samar. Nahibulag ini nga nahimo nga lain nga bungto.
An ngaran nga Tacloban nakuha daw tikang hin usa nga pamaagi hin pangisda o panagat nga masurong han una dida hini nga bungto nga tinatawag panaklob. An ngaran nga Tacloban nangangahulogan nga diin nananaklob.
Han pag-abot han mga Americano, an Tacloban amo an gingamit nga base of operations han mga Americano han ira mga opensiba-militar ha Samar dida han Panahon han Gyera nga Pilipinhon-Americano. An Camp Bumpus nga yana dida nahimutang an Leyte Park Hotel amo an campo militar han mga Americano. (Ginkuha an ngaran han campo tikang hin sundalo nga hi Bumpus nga usa han namatay dida han Nahinabo ha Balangiga o Balangiga Incident).
Ha panahon han Ika-Duha nga Pankalibutan nga Gyera, an Tacloban amo an naging kapital han Commonwealth han Pilipinas ha pagbalik han mga fuerza Pilipinhon ug Americano tikang 1944 hangtod 1945 nga nahibalik an kapital ha Manila.
Ha 12 han Hunyo 1953, an Tacloban nahimo nga syudad katapos han pagpirma ni Presidente Elpidio Quirino han balaod nga nagbalhin han Tacloban tikang hin bungto ngadto hin syudad. An syahan nga alkalde han syudad hi Ildefonso Cinco.
Ekonomiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ha ekonomiya, iton Tacloban usa han mga pinakamalaksi nga natubo nga mga syudad ha Pilipinas. Dinhi nahamutangan an gidako-i nga luparan han rehiyon ngan mayda nahasalipdan nga duruungan o puerto hin mga barko. An produkto nga dako ha pag-export amo an lugit o kopra. Nagtukod an gobyerno hin zona ekonomika (economic zone), an Eastern Visayas Regional Growth Center (EVRGC) agod makuha an kadam-an hin mga katpong ug edukado nga mga trabahante. Iton mga investor ha EVRGC gintataga-an hin mga tax exemption ug incentive, ug iba pa nga mga pribilehiyo, tikang han mga gobyerno nasyonal ug lokal.
An usa liwat nga naka-upay hini para hiton mga investor amo an paggamit hin elektrika koryente han syudad tikang han dako nga Tongonan Geothermal Power Plant, nga damo iton nakukuha nga koryente nga diri gud duro naapektohan han mga presyo han lana ha kalibutan. Damo gihapon iton katigayunan hin tubig (water resources). An Tacloban amo liwat an ganghaan ngadto han Leyte Industrial Development Estate ha Isabel, nga didto nahimutangan an Philippine Phosphate Fertilizer Plant, an gidako-i nga factory hin fertilizer ha Asia, ug an Philippine Associated Smelter and Refining Company, an gidako-i nga copper procesing plant ngan nasod.
Relihiyon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Pag-aram/Edukasyon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Dida hit syudad nahamutangan in mga dagko nga mga institusyon hin pag-aram (educational institution) nga ginpapaluyo han gobyerno sugad hiton University of the Philippines Tacloban, an Leyte Normal University, an Eastern Visayas State University (nga han una amo an Leyte Institute of Technology), ug an Leyte National High School (nga gin-agnayan nga Leyte High). An National Maritime Polytechnic, kilalado komo usa han mga nangunguna ha teknolohiya nga mga iskwehan nga maritime ha Asia adto liwat ha Tacloban, nahamutangan ha Baranggay Cabalawan, sapit la hiton Tulay San Juanico. Harani liwat an UP School of Health Sciences (nga nahamutangan ha Palo, Leyte). Ha mga pribado nga iskwelahan nga adto o harani ha Tacloban, lakip hini an RTR Foundation (an gidako-i nga medical school han rehiyon), an Asian Development College, an Holy Infant College, an Leyte Colleges, an St. Paul's Business Schools (adto liwat ha Palo, usa han mga gidako-i, kon ha populasyon han mga istudyante, nga mga business schools ha gawas hit Manila), an AMA Computer College, STI, an St. Scholastica's College, an Alpha-Omega Learning Center, an Leyte Progressive High School, an Sacred Heart College, ug an UCFLP Pre-elementary School.
Primarya Elementarya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Publiko[igliwat | Igliwat an wikitext]
Laboratory School[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Leyte Normal University
- Eastern Visayas State University
Pribado[igliwat | Igliwat an wikitext]
Segundarya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Publiko[igliwat | Igliwat an wikitext]
Pribado[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kolehiyo/Unibersidad/Aradman pan Teknikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
Hospital[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Divine Word Hospital
- Bethany Hospital
- RTR Medical Foundation
- EVRMC (Eastern Visayas Regional Medical Center)
- Tacloban City Hospital
- Tacloban Doctors Medical Center
- Mother of Mercy Hospital
Amo ini an mga hospital ha Tacloban.
MGA KLINIKA NGAN HEALTH CENTERS
- '''City Health Office''' (Kanhuraw Hill)
- '''Sagkahan Health/ Birthing Center'''
- '''San Jose Health/Birthing Center'''
- '''Diit Health/Birthing Center'''
Turismo[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Tulay San Juanico, amo an gihalaba-i nga tulay ha Pilipinas ngan nadugtong ini hiton Tacloban ngadto hit ika-tulo nga gidako-i nga isla han Pilipinas, an isla han Samar. An Tulay San Juanico 2.1 ka kilometero, nahamutangan ha Baranggay Cabalawan ug usa han mga dagko nga kiritaon han mga turista dinhi nga syudad. Ha syudad gihapon nahimutangan an Price Mansion ug an Redoña Residence nga amo an mga gin-ukyan nira General Douglas MacArthur ug Presidente Sergio Osmeña han pagbalik han mga Americano ha Pilipinas dida han Ika-Duha nga Gyera Pangkalibotan. Iba nga mga kiritaon nga hagrani amo an Katedral han Palo (nahamutangan ini Palo, Leyte mga 11 ka kilometros tikang ha Tacloban); an mansyon ni Imelda Marcos nga baga hin sugad han Versailles; an MacArthur National Park (nahamutangan ini ha Baranggay Candahug ha Palo, Leyte mga 6-7 ka kilometros tikang ha Tacloban), mga World War II nga site ug memorial, ngan mga pipira nga mga baybayon o beaches nga napalibot hit syudad ug mga hagrani nga mga bungto.
Nahiaraan (Kultura) ngan Arte[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Adlaw han Kapistahan ha Tacloban[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kalendaryo han mga Kapistahan ha Tacloban
Kitaa Gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Medya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- DYDW-AM 531 kHz
- DYGO 693 kHz (Crusaders Broadcasting System and Mareco Broadcasting Network)
- DYBR 711 kHz (East Visayan Brodcasting Corporation)
- DYVL 819 kHz (Pacific Broadcasting System)
- DYMA-AM 954 kHz (ABS-CBN Corporation)
- DYHF 1188 kHz (Audiovisial Communicators, Inc.)
- DYCS 1242 kHz (Mareco Broadcasting Network)
- DYMP 1566 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.)
Mga Dugang nga Barasahon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- http://www.geocities.com/rolborr/tacsoc.html
Mga Barasahon mahitungod han Tacloban ni Dr. Rolando Borrinaga
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga Websayt han Tacloban
- ELGU nga websayt han Tacloban
- Websayt mahitungod hit Tacloban
- Taclobanoids.org nga Forum
- Taclobanon han Southern California
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information
- ↑ "Republic act no. 760 - an act creating the city of tacloban". 20 June 1952. Ginkuhà 20 March 2013. "Section 1. This Act shall be known as the Charter of the City of Tacloban"
- ↑ COMELEC Minute Resolution No. 09-0036
- ↑ "Cities". Quezon City, Philippines: Department of the Interior and Local Government. Ginhipos tikang ha an orihinal han 30 May 2013. Ginkuhà 8 April 2013.
- ↑ "Province: Leyte". PSGC Interactive. Makati City, Philippines: National Statistical Coordination Board. Ginkuhà 20 June 2013.


text:
Kaarangay:Mga natawo han 630 nga dekada UC
Mga tawo nga natawo han 630 nga dekada UC.
Kitaa gihapon: Mga namatay han 630 nga dekada UC.
Mga ubos-nga-kaarangay
Ini nga kaarangay mayda han mga nasunod nga 10 nga mga ubos-nga-kaarangay, tikang hin 10 nga kabug-osan.
#
- ► Mga natawo han 630 UC (waray sulod)
- ► Mga natawo han 631 UC (waray sulod)
- ► Mga natawo han 632 UC (waray sulod)
- ► Mga natawo han 633 UC (waray sulod)
- ► Mga natawo han 634 UC (waray sulod)
- ► Mga natawo han 635 UC (waray sulod)
- ► Mga natawo han 636 UC (waray sulod)
- ► Mga natawo han 637 UC (waray sulod)
- ► Mga natawo han 638 UC (waray sulod)
- ► Mga natawo han 639 UC (waray sulod)
Mga pakli ha kaarangay nga "Mga natawo han 630 nga dekada UC"
Ini nga kaarangay mayda han amo la nga nasunod nga pakli.


text:
Pietro Gasparri
Hi Pietro Gasparri (5 Mayo 1852 – 18 Nobyembre 1934) usa nga Katoliko Romano nga kardinal, diplomátiko ngan politiko han Curia Romana ngan nagpirma han mga Kasabotan han Letrán. Nag-alágad hiya ghapon komo Kardinal nga Maghirilom han Estado ha ilarom nira Papa Benedicto XV ngan Papa Pío XI.
Biyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Natawo hi Pietro Gasparri ha Capovallazza di Ussita (usa nga frazione ha yana nga lalawigan han Macerata, nga kabahin han una han mga Estados Pontifisyos). Hiya an putó nga anak hin pamilya hin mga kampesino o mga pastor hin karnero. An iya mga kag-anak hira Bernardino Gasparri ngan Giovanna Sili, nga mayda walo nga lain nga mga anak. Nag-aram hi Pietro Gasparri hin pilosopiya ngan teolohiya nga katolika hin mga dirudilain nga mga unibersidad romana. Naggradwar hiya hin magduha nga balaod, nga amo an sinisiring nga balaod sibil ngan balaod kanoniko.
Gin-ordenar hiya nga pádì o saserdote han 31 han Marso han 1877, ngan nagtrabaho hiya nga personal nga maghirilom ni Kardinal Teodolfo Mertel. Hini gihapon nga panahon nag-aram hiya hin balaod kanoniko ha Roma ngan ha París. Han 1896 ginpili hiya nga api han Komisyon Pontifisya para han examen han pagka-valida han mga Anglikana nga mga ordenasyon.


text:
Hawaii (purô)
An Purô han Hawaii in uska bulkanon nga purô ha Amihanan Kalawdan Pacifico. Mahitungod nga an kahaluag in 4,028 milya kwadrado (10,432 km²), ini in durudako kaysa ha ngatanan nga mga Hawaiinon nga mga purô nga gintampo ngan amo an gidadakoi nga purô ha Estados Unidos. An Purô han Hawaiʻi in gindudumara komo an Condado han Hawaiʻi ha sulod han estado han Hawaii. An lingkuran han condado in aada ha Hilo. Ha nahigaraan, Hawaiʻi in ginkikilala komo an "Big Island (ha winaray: Dako nga Purô para maibsan an pagkalipat ha butnga han Purô han Hawaii ngan an estado.


text:
TACLOBAN CITY – Ha bag-o pala nga pagsayod han Leyte provincial agriculturist nga hi Roger Portula, waray makaapekto an paghamubo han produksyon han humay han nakalabay nga tuig diin humamubo ini hin maabot 40,000 ka tonelada kay aada pa ha 113% nga supesyente an suplay han bugas ha bug-os nga Leyte.
Dako ini nga paki-ana ha mga parag-uma ha Leyte nga nangangain ini nga supesyente nga suplay hin bugas samtang an kadam-an mismo nga mga parag-uma in haros diri nakakaka-on usa ka beses kada adlaw?
“113% nga supesyente hin suplay hin bugas para han dagko nga kita ngan maupay nga negosyo han mga dagko nga negosyante han bugas ngan humay ha bug-os nga Leyte an karuyag sidngon ni provincial agriculturist nga hi Roger Portula” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary-General han SAGUPA-SB.
Bisan paman an tag P600.00 nga hybrid rice nga gahi (40kls) in haros diri naaakos han mga parag-uma ha Leyte para kunta umuswag an produksyon han humay tungod nagawas nga nakada la ha 15,000 nga parag-uma an naggamit hini bug-os nga rehiyon.
Pagmalatumat pa ni Lebico nga an masobra 55,000 ka ektarya hin umhanan hin humay ha bug-os nga Leyte in haros man liwat gintatag-iyahan hin pipira la nga mga agaron maytuna sanglit padayon an katiyupi ngan waray pag-uswag an mga parag-uma ha Leyte.
“Bisan paman mag-ika unom nga pwesto an Leyte kumo nangunguna nga nagproproduser hin humay ha bug-os nga Pilipinas, waray hangkag hini kun nagugutom man la gihapon an naghihimo hini” pagtatapos ni Lebico.
TACLOBAN CITY – Nagpagawas hin pahayag an Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO-UN) nga lumobo hin 92% sakob han 90 nga nasud nga nagugutom tungod han padayon nga paghinitaas han presyo han batakan nga papliton, sunud-sunod nga pag-umento han presyo han gasolina ngan lana ug sugad man an El Niño o kalamidad nga kon diin usa an Pilipinas nga naigo han sugad hini nga sitwasyon. Makababaraka nga datos para kunta an tagsa-tagsa nasud ilabi na dinhe ha Plipinas nga umaksyon na samtang waray pa paghitaas han tantos han mga namamatay tungod han gutom o di ngani pagdamo han maaraba nga tawo tungod guti o waray na hira kinakaon.
“Dinhe la ha rehiyon, makikita an nawong han kagutom pinaagi han datos tikang mismo ha ahensya han panlawas nga kon diin an Northern Samar an numero uno han mayda dako nga ihap han malnutrisyon. Karuyag signgon apinas na hira makakaon tulo ka beses ha usa ka adlaw. Kaudgan nakakausa nala hira nakakakaon” siring Ni Nestor Lebico, Secretary-General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas (SAGUPA-SB).
Kulang hin suporta-serbisyo ngadto han waray ngani nahidadangat nga ayuda ha parag-uma para pagsurapo han pankalibutan nga krisis labi na an Sinirangan Bisayas nga nakalaom an produkto ha pag-eksport sugad han lubi ngan abaka. Ha pagkayana, mas humabubo pa an produksyon han humay dinhe ha rehiyon subay han ginpagawas nga datos han Department of Agriculture Region 8 (DA-8). Waray na hira kita, hamubo pa an presyo han nangunguna nga produkto sanglit gutom an mga parag-uma.
“Sanglit nananawagan an SAGUPA-SB ha ngatanan nga ahensya han gobyerno ngan masunod nga rehimen nga seryusohon nga tagdon an kahimtang han mga parag-uma dinhe ha rehiyon 8. Diri pantapal nga solusyon an kinahanglan han kablas nga parag-uma kundi an maiha na hini nga panawagan nga ipatuman an tinuod nga reporma ha tuna ngan Igsabalaud an GARB” pagtatapos ni Lebico
Kon mahinunumduman, usa an Pilipinas han grabe nga naapektuhan han tigda nga pagbulusok tikadto han pagkalulugi han mga dagko nga kumpanya/ empresa, bangko ug iba pa nga negosyo tungod han pagguhap han krisis ha bug-os nga kalibutan.
Tacloban City – Ha pagsalin-urog han ika- 112th nga Independence Day, gin-alutagahan hin 10 milyon ka pesos an nasabi nga aktibidad. Dako nga pondo para hin usa nga aktibidad samtang an mga parag-uma ha bug-os nga nasyon in naaraba na han kawaray tuna nga gin-uumhan ngan an paggrabe han kakurian nga nai-eksperyensyahan.
“An tinuod nga nawong han kagawasan para ha amon nga mga parag-uma an pagkaada gud hin tuna nga pag-uumhan diri kay hasta ngada yana kami in saop la gihap hadton mga dagko nga agaron maytuna” siring ni Nestor Libeco, Secretary-General han SAGUPA-SB.
An mahitatabo nga parada buwas han Independence Day, igpapakita han napulo (10) nga float an 10 point agenda/ legacy ni Mrs. Gloria Macapagal-Arroyo durante han iya inaugural speech dida han tuig 2004. Igpaparayaw an damo kuno nga nakab-ot ni GMA sugad han 10 milyon nga trabaho para ha mga Pilipino, pagdebelop hin 1 milyon ka ektarya para han agri-business, pagpaka-eskwela han kada bata ha usa nga klasrom nga diri nagsusuruok ngan mayda kompyuter, balanse nga pagbadyet pinaagi hin tama nga pangolekta ngan paggasto, kuryente ngan tubig ha kada barangay ngan iba pa.
“An kabutangan han mga parag-uma ha bug-os na rehiyon 8 waray signipikante nga pag-ursa basar kunta han iya ginpapanhambog nga programa. Diri hiya seryoso nga tagaron an problema han mga parag-uma, puros la pantapal nga solusyon an iya iginbabaton han mahapdos na namon nga tiyan” pagtatapos ni Libeco.
Kon mahinunumduman, nagpagawas an Malacanang hin P10 milyon nga pondo para han 112th Independence Day samtang an problema han mga parag-uma waray niya kabaton hasta nga maiwas nala hiya ha iya posisyon yana nga Hunyo 30.
Tacloban City – Nababaraka an mga kag-anak para han edukasyon nga matatagamtaman han ira mga anak yana nga mayda hulga hin double-shifting nga kinaiya han pag-eskwela ha mga ekswelahan dinhe ha Rehiyon 8.
“Waray na maupay ngan de-kalidad nga edukasyon nga maaguman kon igdo-double shifting an pag-eskwela han amon mga anak. Mahal na ngani an pinapalit nga edukasyon namon, iibanan pa an adlaw/oras nga ig-aalutaga unta para ha pag-aram han mga estudyante nga tinunga nala ha kada adlaw. Ano nala an mahibabaruan han amon mga anak?” pag-asoy pa ni Nestor Lebico, Secretary-General han SAGUPA-SB
Masobra 23 milyon nga mga estudyante yana nga masakob nga Hunyo an maaapektuhan han sugad nga klase hin pag-eskwela ngan usa an Sinirangan Bisayas an maapektuhan hini. Dugang pa, mayda 5 milyon nga mga libro ug 10, 000 nga mga magturutdo an naghihingulang pa yana nga magtitikang it klase. Ha sugad nga kahimtang han edukasyon, waray na gud malalauman an mga kag-anak ilabi na an mga parag-uma para maka-access an ira mga anak hin de-kalidad nga edukasyon.
“Antumon nala nga samtang nagpapadayon an gidaan na maraot nga sistema han edukasyon, adi liwat ini nga double-shifting nga pag-eskwela, damo nga mga estudyante an mapipiritan nga diri na gud umeskwela. An sitwasyon mismo han panutduan/pag-eskwela ngan edukasyon ha pankabug-osan an magduduso para diri na maka-eskwela an amon mga anak. Dudugangan pa yana nga mas naghimakuri an panginabuhi han mga parag-uma upod na an tagsa-tagsa bulsa” pagtatapos ni Lebico.
Mahinunumduman nga tungod han naglabay nga eleksyon 2010, naundang an pagrelease han pondo para ha paghimo hin mga classroom nga gagamiton unta yana nga pag-entra hit klase nga nagresulta han double-shifting nga pangeskwelahan sugad dinhe Leyte para ig-akomodar an mga estudyante nga nagpa-enrol yana nga Hunyo.


text:
Tamblot
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Tamblot usa nga babaylan o padi han kadaan nga relihiyon nga taga-Bohol, ha Kabisay-an ha Pilipinas nga namuno han sinisiring nga Rebelyon ni Tamblot han 1621 tubtob 1622 han panahon han mga espanyol. Patok o kontra niya an bag-o nga relihiyon han mga Espanyol ngan inmaway hiya patok han mga Espanyol ngan han pagbalhin ngadto han Katolisismo han mga Bol-anon. Gin-ayat niya an padi nga Espanyol, ngan pagdaog niya, nakuha niya an pagtapod han katawhan. Nag-aghat hi Tamblot han mga katawhan nga bumalik han pagtuo han ira ka-apoyan ngan maggawas hira tikang han mga Espanyol, ngan namuno hiya hin 2,000 nga mga nagsunod han sinisiring nga Rebelyon ni Tamblot. [1]
Ginhihinumdom hi Tamblot han bandira han lalawigan han Bohol pinaagi hin usa han duha nga mga sundang nga an karaptan ada ha bawbaw. Inin duha nga sundang, nga nakilid, an usa ha wala ngan an usa ha tuo, nagtitigaman han mga rebelyon ni Dagohoy ngan Tamblot, ngan nagtitigaman gihapon nga an tinuod nga Bol-anon maaway kon mayda mga butang nga gawas na hin panrason o diri na maiilob.[2]
Mga reperensya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Pugay, Chris Antonette P.The Revolts before the Revolution www.nhi.gov.ph Ginretrieve Nobyembre 21, 2006.
- ↑ Bohol Flag and Seal Provincial Government of Bohol Retrieved 21 December, 2006.


text:
Irlanda
An Irlanda (ha Iningles: Ireland; ha Irish nga Gaelic: Éire, ha Ulster Scots: Airlann, ha Linatin: Hibernia) amo an ikatulo nga gidako-i nga puro o isla ha Europa, ngan an ika-karuhaan nga gidako-i nga isla ha kalibutan. Nahamutang ini ha kanawayan o amihanan-katundan han kontinental nga Europa ngan ginpapalibutan ini hin mga gatos-gatos nga mga puro ngan mga gudti-gudti nga mga islahay. Ha sidlangan han Irlanda, nahabulag han Dagat Irlandes, amo an isla han Gran Bretanya. Ha politika, an estado han Irlanda (nga tinatawag nga Republika han Irlanda)[1] nalakip hin mga lima nga pan-unom nga bahin han isla, samtang an Amihanan nga Irlanda, nga kabahin han Reino Unido, amo an naglalakip han nahabilin ha dumagsaan o amihanan-sidlangan.
Mga reperensya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Republic of Ireland Act 1948". Section 2. Government of Ireland. 1948. Ginkuhà 2008-10-23.


text:
O HAPPY DAY
AH HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA
Seriously, fuck that guy.


text:
Tsina
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Ini nga barasahon mahiunong han sibilisasyon han Tsina. Para han estado nga tinatawag nga Tsina, kitaa an Kanan Katawhan Republika han Tsina. Para han estado nga tinatawag nga Taiwan, kitaa an Republika han Tsina. Para hin iba pa nga mga paggamit kitaa an Tsina (pansayod)
An Tsina usa nga maiha na nga sibilisasyon nga an mga katubtuban ada hin dako nga dapit ha Sinirangan nga Asya.
Han 1949, ha katapos hin dako nga pag-away dida han Gyera Sibil han Tsina, duha nga politikal nga mga entidad an ginmawas nga mayda "Tsina" ha ira mga ngaran:
- An Kanan Katawhan Republika han Tsina, nga gintukod han 1949, nga kilalado hin halipot nga China, nga amo an kagamhanan ha kontinental nga Tsina ngan an naglulugaring-hin-pagdumara nga mga teritoryo han Hong Kong (tikang han 1997) ngan Macau (tikang han 1999).
- An Republika han Tsina nga gintukod han 1911 ha kontinental nga Tsina, nga yana tinatawag nga Taiwan, nga an kagamhanan naglalakip han mga kapurupod-an han Taiwan, Penghu, Kinmen, ngan Matsu.
An Tsina amo an usa han mga gimaiha-i nga nagpapadayon nga mga sibilisasyon han kalibutan[1] ngan ha dako nga bahin han naglabay ka duha nga mga yukot nga tuig usa han mga gidako-i ngan mga abansado o nahauna nga mga sibilisasyon ha kalibutan, tubtob han dekada han 1850 nga diin waray ini makaabot han industryal nga rebolusyon. Ha pagsunod hini, an imperyalismo, mga panggubat o mga gyera ngan mga gyera sibil nakaguba han nasod ngan han ekonomiya tubtob han kataposan han gyera sibil han 1949. Han mga 1950 nga dekada, an pagbalhin ha mga polisiya hin ekonomiya ha Republika han Tsina (Taiwan) nagbalhin han purô ngadto hin madukwag nga ekonomiya nga industryalisado nga oriented ha teknolohiya. Ini nahimo nga usa han mga sinisiring nga Upat nga Asyano nga mga Tigre upod han Hong Kong, Salatan nga Korea ngan Singapura. Ha kontinental nga Tsina, han mga 1970 nga dekada, an mga reporma nga kilalado nga Upat nga Pagmodernisar nagmodernisar han pag-uma, han industriya, han teknolohiya, ngan defensa, nga ha urhe naghimo han Kanan Katawhan Republika ngadto hin usa han mga dagko nga kagamhanan.[2][3][4][5][6] An Tsina ginkikita nga tinikangan hin damo nga dagko nga mga imbento.[7] Ini gihapon mayda han usa han mga gimaihai nga paagi hin pagsurat.
Ha kaagi, an kultural nga impluwensya han Tsina inmabot han bug-os nga Sinirangan nga Asya, nga diin an Tsino nga relihiyon, mga pamatasan, ngan mga paagi hin pagsurat gin-gamit ha dirudilain nga mga katubtoban han mga hagrani nga nasod sugad han Hapon, Korea ngan Vietnam.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ What Is a Culture ?
- ↑ CIA – The World Factbook – China. Accessed November 26, 2009.
- ↑ Professor M.D. Nalapat. Ensuring China's "Peaceful Rise". Accessed January 30, 2008.
- ↑ Dahlman, Carl J; Aubert, Jean-Eric. China and the Knowledge Economy: Seizing the 21st Century, WBI Development Studies. World Bank Publications. Accessed January 30, 2008.
- ↑ The Real Great Leap Forward. The Economist. Sept 30, 2004
- ↑ Chris Patten. Comment & Analysis: "Why Europe is getting China so wrong", Financial Times. Accessed January 30, 2008.
- ↑ Haggett, Peter. [2001] (2001). Encyclopedia of World Geography, Volume 23. Edition 2, illustrated. Marshall Cavendish publishing. ISBN 0-7614-7289-4, 9780761472896. p 37. p 2836.


text:
Región de Murcia
An Región de Murcia o Rehiyon han Murcia usa nga komunidad autonoma han Espanya, nga nahamutang ha habagatan nga dapit han Península Ibérica, butnga han Andalucía (mga lalawigan han Granada ngan Almería) ngan han Comunidad Valenciana (lalawigan han Alicante), ngan butnga han labnasan Mediterranea ngan Castilla-La Mancha (lalawigan han Albacete). Uusa la an probinsya hini, an Probinsya han Murcia. An kapital hini amo an syudad han Murcia, nga amo an lingkoranan han mga institusyonal nga mga organo han rehiyon, gawas han Asamblea Regional, nga an lingkoranan adto nahamutang ha Cartagena.[1]
Mga reperensya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Estatuto Autonomía Artículo V Estatuto Autonomía Región de Murcia Wikisource (consultado en diciembre de 2007)


text:
Arám mo pa ada an karúray? Ini baga na pagralakáw sin urúpod, na malin di’ magkakasiriway? Na an iba na diri maka-ingkód, sinásagmak, nan an iba pa sinusúng’ay?
Ma’o man an pagburú-búngyod, na maski insusubol, napali’ot-li’ot hamok, napabilin diyo, nan kaupód man gihapon, maski ikóg-ikóg?
Badi buhay ka na, o dumdóm mo pa, san mabuhay an hot pandesal? Haros kadungán sini, an lechon manok? Bag’o pa sini, an toning ni Dyani Midnayt, na sinundán san kargasók tea, nan an pag-aratáman sin Korean bug, an siksik-liglig-at-umaapaw na elsyuday, na inabutan na nan kinamatayán san cleansing diet nan pitó-pitó ni Erni Baron?
May basehán ada sa sikolohiya an paki-uso, na di’ ha’k sa pag-irog-irog o basi di’ ha’k mahubon. Parte ini sin pakiupod o ugali bilang hayop na sosyál, o social animal. Niyan, halimbawa, dako na bagay sa katuyuhán sini an pagmantenir sin facebook account, nan iba pa na itso san social media.
San mauso an bang! bang! nan faded glory, makatitinawa an may sul’ot na baston an sidsid nan pitis na pantalon. Mga dyes pulgada, mas pambihira. Niyan, an maimudán sin sul’ot na sugád sini, badi sugadon, hudong.
Nawara na an toning, tinarápya na nan munarará an kargasok tea, pinangbuhi’an na an Korean bug, bihira na mabati an cleansing diet nan pito-pito, nan nawara na an hot pandesal sa kanto. Duniyo, nan dunako, na negosyo an lechon manok. An elsyuday, siksik-liglig-at-umaapaw pa man ada an biyaya. Sa mga ministro.
Padagos an pag-arabot sin ideya na, maski manipis pa sa gilyit, o magaan pa sa gapas, pagsasararihon, paghuhurúyabitan, labi kun si ku’an naging disipulo na man. Sugad sin politiko na macho, o buwaon, o makalit na rebisyonista. Sugad sin dyip, na sadto dyipni, nan traysikol, na sadto traysi, na pinupurunugan, pinamurakan sin huyabit, maski di’ man ‘gud komportable an pagsakay, ipamutang pa nakaingkod.
Hasta niyan, an dyip nan san traysikel, di’ man ‘gud mabo’ot sa burod, sa may edad na na maluway, nan sa may disabilidád. Maramok sa tinampo, nan maramok sa pag-imod. Wara man ‘gud ini kababag’o (kariritayr). Dahil daghan sini na pagbuhay nan raket an apektado, wara sin hudong na politiko na mapaalto sini, maski dini kunta hamok sa mga syudád nan mayor na agihán.
Makaruruyag ngani pag-imudon, ini na sayo na Bulusanon, na naka-unáy paghimo sin sarakyán (retrato) na malin magaan nan komportable sa gamit nan sa pag-imod. Sadiri na ideya, wara sin inirugan, si’apo kun di’ pa nasasarihán.
An sugad sini na kaisipán an kaipuhan sa pag-uswág.
____________________
Retrato tabi ni Alma Jane Gamil. Salamat po.


text:
Bohol
An Bohol usa nga isla-nga-lalawigan o probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon. An kapital han lalawigan amo an Syudad han Tagbilaran. Ha katundan hit Bohol amo iton Sugbo, ha dumagsaan o amihanan-sidlangan amo an isla han Leyte ngan ha salatan, ha tabok hiton Dagat Bohol amo an Mindanao.
Sulod
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Bohol mayda kap-atan kag pito (47) nga bungto ngan usa (1) nga syudad.
Mga Syudad[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Bungto[igliwat | Igliwat an wikitext]
Pisikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kahimutang. An Bohol usa nga isla-nga-probinsya ha Kabisay-an. Nahamutang ini ha timugan (o salatan-sinirangan) tikang ha Sugbo tabok han Estrecho han Sugbo (nga tinatawag ha iba nga basahon nga Estrecho han Bohol) ngan habagatan (o salatan-katundan) tikang ha Leyte, ginbulag han Dagat Camotes ngan Canigao Channel. It Bohol nahamutang gihapon ha amihanan han Mindanao ngan iton Dagat Bohol namumutnga hit Bohol ngan Mindanao.
Kitaa Gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Probinsya han Bohol
- Open Directory Project: Bohol
- Bohol.ph nga websayt
- Bohol-Island.com Web Portal
- Be-IN: Bohol e-Information Network
- Mga litrato han Bohol
- Mga litrato han Bohol ngan Travel Guide


text:
NDF-EV slams Ongs In N. Samar for alleged drugs involvement
Fr. Santiago “Ka Sanny” Salas
National Democratic Front of the Philippines
Eastern Visayas
Revolutionary movement investigates illegal drugs in Northern Samar under Ong administration
The National Democratic Front-Eastern Visayas today expressed concern over illegal drugs in Northern Samar, where second district Congressman Emil Ong and his younger brother Gov. Jose “Jun” Ong, Jr. hold sway. “The revolutionary movement is looking into the administration of the Ong brothers,” said NDF-EV spokesperson Fr. Santiago “Ka Sanny” Salas. “Why is it that under their watch the problem of illegal drugs has become so bad it is being sold even to elementary students and in remote towns where this was previously unknown? This has led to the rise of drug-related crimes like rape that affect women and children. Aside from using drugs, students are also lured into becoming drug pushers. Has the problem of illegal drugs worsened because those in political power are addicted to its dirty money as too lucrative to give up?
“This is all the more worrying because the Ongs obviously want a political dynasty in Northern Samar, with Jun Ong running for reelection, while Emil’s son Edwin will be running in his stead as congressman in the second district. Edwin Ong is widely suspected as the one in charge of the family’s illegal activities. Raul Daza, the Ongs’ erstwhile political rival with whom they now have an unholy alliance, is also known to have ties with the illegal drugs trade through a family member who replaced Manolo Daza, Raul’s brother who was meted the death penalty by the people’s court for being a drug lord as well as for involvement in other criminal activities.”
Fr. Salas said many people alarmed over the Ongs’ political ambitions have approached the revolutionary movement with allegations of the family’s illegal activities. “Anti-narcotics activists allege that the Ong family dominate the illegal drugs trade in Northern Samar. The provincial police controlled by the Ongs pretend to arrest drug pushers who are small fry now and then, but only the ones who are not being run by this family, and the real drug lords are of course untouchable. These anti-illegal drugs crusaders have provided the revolutionary movement with lists of the Ongs’ alleged drug pushers in Catarman, Las Navas, Laoang and other towns in Northern Samar.”
The NDF-EV spokesperson added that the flood of information on the illegal drugs trade could not be ignored and the New People’s Army (NPA) is already looking into it. “The people’s democratic government in Northern Samar has ordered the NPA’s Rodante Urtal Command (RUC) to conduct preliminary investigation into the illegal drugs trade in the province and the possible role of the Ong and Daza families. These alleged drug pushers in various towns can be investigated, and if there is sufficient basis, they could face arrest, trial and punishment by the people’s court.”
Fr. Salas challenged Cong. Emil Ong, his son Edwin, and Gov. Jose Ong, Jr. to submit to the NPA’s investigation and clear their names. “We call on Cong. Emil Ong, Gov. Jun Ong and Edwin Ong to support the NPA’s investigation and have themselves cleared. But if they refuse, and there is evidence they are indeed involved in the illegal drugs trade, the people’s court can order the Rodante Urtal Command to arrest Emil Ong, his son Edwin Ong, and brother Jun Ong. The Ongs and other politicians already know the revolutionary movement rejects anti-social activities such as the illegal drugs trade because it ruins the people, especially the youth, and lead to more crimes. Such anti-social activities and other crimes proliferate under the reactionary ruling system, and involve the politicians, police and military who profit at the expense of the people. Only the people’s democratic revolution can put an end to these crimes and all reaction.”
Gin-iimbestigaran han rebolusyunaryo nga kagiusan an iligal nga druga ha Northern Samar ilarum han administrasyon nga Ong
Nagpahayag yana hin kabaraka an National Democratic Front-Eastern Visayas hiunong ha iligal nga druga ha Northern Samar, nga gindodominaran ni Konggresman Emil Ong ha segundo distrito ngan han iya bugto nga hi Gob. Jose “Jun” Ong Jr. “Gin-iimbistigaran han rebolusyunaryo nga kagiusan an administrasyon han magbugto nga Ong,” sering han tagapagyakan han NDF-EV nga hi Fr. Santiago “Ka Sanny” Salas. “Kay ano daw la nga ilarum han ira pagdumara, naggrabe an problema ha iligal nga druga nga inabot na tubtub ha pagbaligya hini ha mga estudyante ha elementarya ngan ha mga tay-aw nga bungto kun diin diri man ini dati samwak? Naghagudalan ini ha paghitaas han ihap han mga krimen nga may kalabutan an druga sugad han panlugos ngan iba pa nga krimen nga nambibiktima han kababayin-an ngan kabataan. Labot han paggamit han druga, gin-aaghat liwat hini an mga estudyante nga magin paragbaligya hin druga (drug pusher). Naggrabe ba an problema ha iligal nga druga tungod kay adton aada ha pampulitika nga poder adik ha mahugaw nga kwarta, nga an kita tikang ha iligal nga druga ura-ura kamapinulsanon para bayaan nira?
“Dugang ini nga makababaraka tungod kay klaro nga karuyag han mga Ong nga magtukod hin pampulitika nga dinastiya ha Northern Samar, kun diin nadalagan utro hi Jun Ong ka-gubernador, samtang an anak naman ni Emil Ong nga hi Edwin madalagan liwat kasaliwan han iya amay komo konggresman han segundo distrito. Hi Edwin Ong an hiluagan nga gintatahapan nga nakatin ha mga iligal nga aktibidad han pamilya. Hi Raul Daza naman, an hadto anay karibal ha pulitika ni Ong nga yana nagbug-os han ira alyansa han karat-an, kilalado nga mayda sumpay ha negosyuhay han iligal nga druga pinaagi han kapamilya hini nga sumaliwan kan Manolo Daza, an bugto ni Raul nga ginpatukan hin sirot nga kamatayon han husgado han katawhan tungod han pagin drug lord sugadman an pagdabi hini ha mga kriminal nga aktibidad.”
Nagsering hi Fr. Salas nga damo nga tawo nga naaalarma ha mga ambisyon ha pulitika han mga Ong an dumaup ha rebolusyunaryo nga kagiusan dara an mga alegasyon han iligal nga mga aktibidad han duha nga pamilya. “An mga aktibista nga nakontra ha iligal nga druga nag-aalegar nga gindodominaran han pamilya Ong an iligal nga druga ha Northern Samar. An pulisya ha prubinsya nga kontrolado han mga Ong kuntaloy pana-panahon nangangaresto hin mga gudti nga paragbaligya hin druga, kundi an mga gin-aaresto adto la nga diri ginpapadalagan hini nga pamilya, ngan syempre adto nga mga tinuod nga drug lord diri poyde bantaron. Naghatag ini nga mga nagkukrusada kontra han iligal nga druga hin mga listahan han mga gin-aalegar nga paragbaligya hin druga han mga Ong ha Catarman, Las Navas, Laoang ngan iba pa nga bungto ha Northern Samar.”
Gindugang pa ni Fr. Salas nga an pagbaha han impormasyon hiunong ha negosyuhay han iligal nga druga diri poyde baliwarayon ngan gin-iimbistigaran na ini han Bagong Hukbong Bayan. “Ginmanduhan na han demokratiko nga gubyerno han katawhan ha Northern Samar an Rodante Urtal Command-NPA Northern Samar nga himuon an patikang nga imbestigasyon ha negosyuhay han iligal nga druga ha prubinsya ngan an posible nga papel dinhi han pamilya nga Ong ngan Daza. Iimbestigaran ini nga mga gin-aaligar nga mga paragbaligya hin druga ha magkadirudilain nga bungto, ngan kun mayda sadang nga barasanan, poyde hira arestuhon, bistahon ngan sirutan han husgado han katawhan.”
Gin-ayat liwat ni Fr. Salas hi Kong. Emil Ong, an iya anak nga hi Edwin nga kandidato ha pagka-konggresman, ngan hi Gob. Jose Ong, Jr. nga magpailarum ha imbestigasyon han BHB ngan limpyuhan an ira ngaran. “Nananawagan kita kanda Kong. Emil Ong, Gob. Jun Ong ngan Edwin Ong nga suportahan an imbestigasyon han BHB ngan magpaklaro. Pero kun dumiri hira, ngan mayda ebidensya nga nadadabi gud man hira ha negosyuhay han iligal nga druga, poyde manduhan han husgado han katawhan an Rodante Urtal Command nga arestuhon hira Emil Ong, an iya anak nga hi Edwin Ong, ngan hi Jun Ong. Maaram an mga Ong ngan iba pa nga pulitiko nga gindidiri han rebolusyunaryo nga kagiusan an mga kontra-sosyal nga aktibidad sugad han negosyuhay han iligal nga druga tungod kay ginhihibang hini an katawhan, labina an kabatan-unan, ngan naghahagudalan ha dugang nga mga krimen. Ini nga mga kontra-sosyal nga aktibidad ngan iba pa nga krimen natikahiluag ilarum han reaksyunaryo nga naghahadi nga sistema, ngan nagdadabi ha mga pulitiko, pulis ngan militar nga nagpupulos hini ha karat-an liwat han katawhan. An demokratiko nga rebolusyon han katawhan gud la an makakapaundang hini nga mga krimen ngan ngatanan nga reaksyon.#


text:
Santa Marcela
An Santa Marcela usa nga ikalima nga klase nga bungto han lalawigan han Apayao, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 9,856 ka tawo ha 1,995 nga mga panimalay.
An Santa Marcela ngan Pudtol, Apayao mga teritoryo anay han Luna ugsa ini mga nahimo nga bungto.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Santa Marcela ginbahin ngadto hin napulo kag tulo (13) nga mga baranggay.
- Barocboc
- Consuelo
- Imelda (Sipa Annex)
- Malekkeg
- Marcela (Pob.)
- Nueva
- Panay
- San Antonio
- Sipa Proper
- Emiliana
- San Carlos
- San Juan
- San Mariano


text:
Maguindanao
An Maguindanao amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao (ARMM). An kapital hini amo an Shariff Aguak ngan ginsasapitan ini han Lanao del Sur ha amihanan, Cotabato ha sidlangan, ngan Sultan Kudarat ha salatan. Ha katundan nahamutang an Golfo Moro.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ekonomiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Maguindanao ginbahin ngadto hin katloan kag tulo (33) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad. Bisan kon an Syudad han Cotabato ada ha sulod han mga pag-ultan han Maguindanao, naglulugaring ini tikang han probinsya. Bisan kon amo ini an sentro han rehiyon han Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao, kabahin an syudad han SOCCSKSARGEN nga rehiyon.
Syudad[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Bungto[igliwat | Igliwat an wikitext]
Pisikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Kiritaon hin Turista[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kaagi ngan Kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Hi Shariff Mohammed Kabungsuwan han Johor nagdara han relihiyon Islam ngada han lugar dida han mga katapusan nga bahin han ika-15 nga siglo. Nag-asawa hiya hin lokal nga prinsesa ngan nag-establisar hiya han Sultanate han Maguindanao. An Siong han Cotabato amo an sentro han sultanate pero an impluwensya hini nagharayo tikang han Peninsula han Zamboanga ngadto ha Baybayon han Sarangani ngan Davao.
Han panahon kolonyal an mga Katsila naglansar hin mga expedisyon ngada hini nga lugar agod mahisakop ini pero waray nira makontrola an rehiyon hangtod han mga butnga han ika-19 bga siglo.
Dida han panahon han Americano, an Cotabato nahimo nga distrito han Probinsya Moro nga ginhimo han 1903 ngan usa nga probinsya han Departamento han Mindanao ngan Sulu dida han 1914.
An hadi-nga-probinsya han Cotabato ginbahin anay ngadto han Cotabato ngan South Cotabato han 1966. Han Nobyembre 22, 1973, an Cotabato ginbahin ngadto hin tulo (3) pa nga mga probinsya nga amo a Maguindanao, North Cotabato ngan Sultan Kudarat.
An Maguindanao amo la an Muslim nga lalawigan han upat nga ginhimo tikang han kasanhi nga Probinsya han Cotabato. Han 1989, an probinsya nagpili nga umapi han Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao pero an Syudad han Cotabato waray umapi. Pero an Syudad han Cotabato amo an kapital han Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao.
Han Oktubre 31, 2006, an mga botante han Maguindanao nag-aproba han kahimo hin bag-o nga probinsya nga mahihimo tikang hin napulo (10) nga mga bungto. Tikang han labaw hin 500,000 nga mga rehistrado nga botante han Maguindanao, 285,372 nag-uyon han paghimo han probinsya han Shariff Kabunsuan. Mga 8,802 la an binmotos patok hini.
An Shariff Kabunsuan amo an nagin ika-80 nga lalawigan han nasod ngan amo an ika-6 ha Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao. Kondi gindeklara ini nga diri-legal han Korte Suprema han Pilipinas han 2008.


text:
Bien Unido
An Bien Unido usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Bohol ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon ha Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 22,176 ka tawo ha 3,984 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Bien Unido imayda napulo kag lima (15) nga baranggay.
- Bilangbilangan Dako
- Bilangbilangan Diot
- Hingotanan East
- Hingotanan West
- Liberty
- Malingin
- Mandawa
- Maomawan
- Nueva Esperanza
- Nueva Estrella
- Pinamgo
- Poblacion (Bien Unido)
- Puerto San Pedro
- Sagasa
- Tuboran