text:
Probinsya han Alicante
An Alicante o Alacant (ha Vinalensya) usa nga lalawigan ha sinirangan nga Comunidad Valenciana, Espanya, ha salatan nga bahin han Katunaan han Valencia. Ginsasapitan ini han mga probinsya han Murcia ha habagatan, Albacete ha katundan, Valencia ha amihanan, ngan han Dagat Mediterraneo ha sinirangan. An kapital hini amo an syudad han Alicante.
Teritoryo nga mga Katigayunan[igliwat | edit source]
Sumala han 2005 nga census, an Alicante amo an ika-lima han mga gidamo-i hin katawhan ha Espanya, nga mayda 1,732,389 nga nangungukoy. An mga syudad nga mayda labaw hin 50,000 nga mga nangungukoy ha probinsya amo an Alicante (319,380), Elche (215,137), Torrevieja (84,348), Orihuela (75,009), Benidorm (67,492), Alcoy (60,931), ngan Elda (55,571). Mayda ini kahaluag nga 5.863 ka km2, ngan sugad man, mayda ini densidad hin populasyon nga 295.5 nga nangungukoy ha tagsa km2.
Kitaa Gihapon[igliwat | edit source]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Excma. Diputación Provincial de Alicante
- Alicante Directo
- Alicante, Impormasyon mahitungod han Syudad ngan Rehiyon
- Alicante, Giya ha Alicante Espanya
- Alicante, Impormasyon han Syudad para han Turista


c: text/html

text:
Thor Heyerdahl
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Thor Heyerdahl (Oktubre 6, 1914 ha Larvik, Noruega–Abril 18, 2002 ha Colla Micheri, Italya) amo in sikat-ha-kalibutan nga Norwego nga marine nga biyolohista nga may dako-in-interes ha antropolohiya, nga nakilalado tungod han Kon-Tiki nga Expedisyon nga diin nagbiyahe hiya pinaagi hin raft hin mga 4,300 ka milyas tikang ha Salatan nga America ngadto ha Tuamotu nga Kapurupod'an. Namatay hiya han Abril 18, 2002, tikang hin kanser ha utok.
Mga Dekorasyon ngan honoraryo nga degree[igliwat | edit source]
- Miyembro, Norwego nga Sanghiran han mga Siyensya (1958)
- Fellow, New York Academy of Science (1960)
- Honorary doctorate, Universidad han Oslo (1961)
- Honorary doctorate, Sanghiran Sovietika hin mga Siyensya (1962)
- Honorary doctorate of humane letters, Unibersidad Luterano Pacifico (1996)
Kitaa Gihapon[igliwat | edit source]
- Asteroid 2473 Heyerdahl gingaranan ha dungod han explorador
- Fatu Hiva: Back to Nature
- M/S Thor Heyerdahl, usa nga ferry nga ginngaran ha iya dungog (Yana M/S Vana Tallinn)
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Kon-Tiki Museo
- Research, mga sinurat ngan in litrato
- Mga expedisyon ni Thor Heyerdahl
- An 'Tigris' nga expedisyon, upod an kan Heyerdahl protesta kontra han gyera
- Pagsaysay ni Bjornar Storfjell: Usa nga reperensya han iya kataposan nga proyekto Jakten på Odin
- Maal og minne 1, 2002 a scientific critique of his Odin project, in English
- National Geographic nga biyograpiya

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Antonio García Gutiérrez
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Antonio García Gutiérrez (Hulyo 5 1812, Chiclana de la Frontera, Cádiz—Agosto 6 1884, Madrid) usa nga Espanyol nga Romantiko nga dramatista.
Katapos hin pag-aram hin medisina ha iya gintuboan nga bungto, binmalhin hiya ngadto ha Madrid han 1832, ngan nagpakabuhi hin igo-igo la pinaagi hin paghubad han mga drama nira Eugène Scribe ngan Alexandre Dumas, père; tungod kay waray hiya magmalinamposon dinhe, hapit na hiya bumulig han militar han tigda la hiya nga nasikat tungod han iya pagsurat han El Trovador ("An Trobador"), nga siyahan nga ginpasundayag dida han Marso 1 1836. Hi García Gutiérrez waray makalabaw hini nga siyahan nga panuyo, nga amo an nakabutang ha iya dida han mga namuno han movimiento Romantiko ha Espanya. Ini nga iya drama nakilala ha bug-os nga Europa pinaagi han musika ni Giuseppe Verdi (nga amo an opera Il trovatore).
An iya sunod nga malinamposon nga sinurat amo an Simon Bocanegra (1843; nga ginhimo liwat nga opera ni Verdi, komo Simon Boccanegra). Bisan pa, tungod kay diri dako an nahalin tikang han iya mga drama, nag-emigrar hiya ngadto ha Hispano America, ngan nagtrabo hiya nga periodista ha Cuba ngan Mexico hangtod han 1850, han iya pagbalik ha Espanya. An kilalado nga mga sinurat niya hini nga urhe nga panahon amo in zarzuela nga an titulo El Grumete (1853), La Venganza catalana (1864) ngan Juan Lorenzo (1865).
Hiya an nagin pamuno hin museo hin arkeyolohiya ha Madrid, an syudad nga diin hiya namatay. An iya Poesías (1840) ngan usa pa nga volumen hin mga liriko, nga an titulo Luz y tinieblas (1842), gamay la kon igkumpara; pero an kahimo han garay han iya mga drama, ngan an iya kakarit hin pag-analisar hin mga pag-abat hin binabaye, naghatag ha iya hin tahuran nga pwesto han mga Espanyol nga mga dramatista han ika-19 nga siglo.


text:
Papa Pío V
Hi Pio V (17 Enero 1504 – 1 Mayo 1572), nga natawo ha ngaran nga Antonio Ghislieri (tikang han 1518 gintawag nga Michele Ghislieri, O.P.), amo in papa tikang han 1566 tubtob 1572 ngan usa nga santo han Singbahan Katolika.[1] Kilalado hiya tungod han iya papel dida han Konsilyo han Trento, an Kontrareporma, ngan an pag-estandardisar han Romano nga rito ha sulod han Singbahan Latino. Gindeklara ni Pío V hi Tomás han Aquino nga Doktor han Singbahan ngan iya ginpatronisar an sikat nga kompositor hin sagrado nga musika nga hi Giovanni Pierluigi da Palestrina.
Komo kardinal, nagin-kilalado hi Ghislieri nga nagpanguna hin pagtuo ugsa hin mga katawohan, iya ginporseguir in walo nga mga Franses nga obispo hin pagka-erehe. Nagtindog gihapon hiya patok han nepotismo, ngan nagbusa hiya han nanguna ha iya nga Papa Pío IV ha iya atubangan han pagkaruyag hini nga himuon an iya 13-nga-pangidaron nga api han iya pamilya nga kardinal ngan pagsuporta hin umangkon tikang han panalapi han Papado.
Ha mga butang ha estado, gin-excomulgar ni Pío V hi Elizabeth I han Inglaterra tungod hin schismo ngan pagporseguir hin mga Ingles nga Katoliko han iya paghada. Gin-areglo gihapon niya an pagtukod han Baraan nga Liga, usa nga alyansa hin mga Katoliko nga estado. Bisan man kun gindamo-an hira han ira kabangga, nagdaog an Baraan nga Liga patok han Imperyo Ottoman, nga naningkamot pagsakop han Europa, dida han Pag-awayan ha Lepanto. Ini nga pagdaog ginpasidunggan ni Pío V nga tikang han pag-ampo han Birhen Maria ngan gintikang an fiesta han Birhen han Pagdaog.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Durant, Will and Ariel Durant, Age of Reason Begins, Vol.7, (Simon & Schuster, 1961), 238–239.


text: 1Kabugtoan ko, kon may hibaroan nga may-ada usa nga nagbubuhat hin bisan ano nga kasaypanan, adton mga makusog in pagtoo amo an magpabalik ha iya; kundi kinahanglan buhaton niyo ini ha malumo nga paagi. Ngan bantayi man niyo an iyo kalugaringon basi diri kamo masulay. 2Magbinuligay kamo hin pagpas-an han iyo mga darad-on, ngan pinaagi hini makakatuman kamo han balaod ni Cristo. 3Kon may maghunahuna nga importante hiya, nga ha kamatuoran diri man ngay-an, ginlilimbongan la niya an iya kalugaringon. 4Kinahanglan maghukom an kada usa han iya kalugaringon nga panggawi. Kon maupay ito, makakaparayaw hiya han iya nabuhat hin waray kinahanglan hin pagtanding hito han nabuhat han iba. 5Kay magpapas-an an kada usa han iya kalugaringon nga darad-on. 6An tawo nga gintututdoan han Cristiano nga mensahe, kinahanglan magpaangbit han iya magturutdo han ngatanan nga mag-upay nga mga butang niya. 7Ayaw paglimbongi an iyo kalugaringon; waray makakaglimbong han Dyos. Kon ano an igtanom han tawo, amo man an iya pag-aanihon. 8Kon magtanom hiya dida han uma han iya lawasnon nga mga karuyagon, tikang hini nga mga karuyagon mag-aani hiya han kamatayon; kon magtanom hiya dida han uma han Espiritu, tikang han Espiritu mag-aani hiya han dayon nga kinabuhi. 9Sanglit ayaw kita paghinubya hin pagbuhat hin maupay; kay kon magpadayon kita, maabot an panahon nga mag-aani kita. 10Sanglit ha kada panahon nga may higayon kita, magbuhat kita hin maupay ha ngatanan, kundi labi na gud han mga sakop han aton panimalay hin pagtoo. 11Kitaa niyo kon ano kadagko an mga litra nga akon iginsusurat yana ha akon kalugaringon nga kamot! 12Hira nga naparayaw ngan naghihinambog han mga butang nga kinikita ha gawas, amo an nagpipirit hin pagtori ha iyo. Kundi ira ini ginbubuhat basi la diri hira pagpakurian tungod han kros ni Cristo. 13Bisan adton mga napatori diri ngani nagtutuman han Balaod; karuyag nira nga matori kamo basi makaparayaw hira nga nagtuman kamo hini nga lawasnon nga seremonyas. 14Kundi an para ha akon, an kros gud la han aton Ginoo Jesu-Cristo an akon ipaparayaw; kay pinaagi han iya kros patay na an kalibutan para ha akon, ngan patay na ako para han kalibutan. 15Waray sapayan kon tinori o diri tinori an tawo. An kinahanglanon gud amo nga mabag-o hiya. 16Para hadton nagsusunod hini nga lagda ha ira kinabuhi, mag-upod unta ha ira ngan ha ngatanan nga mga tawo han Dyos an kamurayaw ngan kalooy han Dyos! 17Ha kataposan: tikang yana waray na unta magsamok ha akon, kay nagpapakita an mga ulat ha akon lawas nga oripon ako ni Jesus. 18Maada unta ha iyo ngatanan, kabugtoan ko, an grasya han aton Ginoo Jesu-Cristo. Amen.


text:
Colombia
An Colombia nga ha opisyal nga pagtawag Republika han Colombia (ha Kinatsila: República de Colombia), usa nga nasod ha kanawayan o amihanan-katundan nga Salatan nga Amerika o América del Sur. Ginsasapitan an Colombia ha sidlangan han Venezuela[1] ngan Brasil;[2] han Ecuador ngan Peru ha salatan ;[3] han Dagat Caribe ha amihanan; ha kanawayan han Panama; ngan han Kalawdan Pacifico ha katundan. An Colombia mayda liwat mga pag-ultan ha dagat upod han Jamaica, Haiti, an Republika Dominicana, Honduras, Nicaragua ngan Costa Rica.[4][5] An amo an ika-26 nga gidako-i nga nasod ha kalibutan ngan an ika-upat nga gidako-i ha Salatan nga Amerika (sunod han Brasil, Argentina, ngan Peru). Amo ini an ika-29 nga gidako-i hin populasyon nga nasod ha kalibutan ngan an ikaduha nga gidako-i ha Salatan nga Amerika, sunod han Brasil. An Colombia amo an mayda han ikatulo nga gidako-i nga populasyon nga nayakan hin Inespanyol o Kinatsila ha kalibutan sunod han Mehiko ngan Espanya.
Mga administratibo nga pagbahin-bahin[igliwat | edit source]
An Colombia ginbahin ngadto hin katloan kag duha (32) nga mga departamento ngan usa nga distrito hin kapital, nga gintatratar komo usa nga departamento (an Bogotá amo liwat an kapital han departamento han Cundinamarca). An mga departamento ginbahin-bahin pa ngadto hin mga munisipyo, nga an tagsa hini mayda lingkoranan hin munisipyo, ngan an mga munisipyo liwat ginbahin ngadto hin mga corregimiento. An tagsa departamento mayda lokal nga kagamhanan o gobyerno upod hin gobernador ngan asamblea nga direkta nga na-elihido hin upat-ka-tuig nga pagsirbe. An tagsa munisipyo pinamunoan hin alkalde ngan konseho, ngan an tagsa corregimiento hin elehido nga corregidor.
Dugang han kapital, siyam nga mga syudad gindesignar nga mga distrito (baga hin mga ispisyal nga munisipyo), tungod hin mga ispisyal nga nagpapaiba nga kinaiya hinin nga mga syudad. Ini nga mga syudad amo an Barranquilla, Cartagena, Santa Marta, Cúcuta, Popayán, Tunja, Turbo, Buenaventura ngan Tumaco. Mayda mga departamento nga mayda mga lokal nga administratibo nga mga ubos nga pagbahin, nga diin an mga bungto nga damo hin tawo ngan mga munisipyo mga hagrani (sugad pananglitan ha Antioquia ngan Cundinamarca). Kon diin an mga departamento mayda gamay nga populasyon ngan mayda mga problema hin seguridad (sugad pananglitan han Amazonas, Vaupés ngan Vichada), mga ispisyal nga adminstratibo nga pagbahin ginagamit, sugad hin "departamento ngacorregimientos", nga baga hin sagol hin munisipyo ngan hin corregimiento.
Mga reperensya[igliwat | edit source]
- ↑ Gerhar Sandner, Beate Ratter, Wolf Dietrich Sahr and Karsten Horsx (1993). Conflictos Territoriales en el Mar Caribe: El conflicto fronterizo en el Golfo de Venezuela (ha Spanish). Biblioteca Luis Angel Arango. Ginkità dida han 2008-01-05.
- ↑ The Geographer Office of the Geographer Bureau of Intelligence and Research (1985-04-15). Brazil-Colombia boundary (ha English). (PDF) International Boundary Study. Ginkità dida han 2008-01-05.
- ↑ CIA (2007-12-13). Ecuador. World Fact Book. Ginkità dida han 2008-01-05.
- ↑ (Kinatsila) Tratados Internacionales limítrofes de Colombia
- ↑ (Kinatsila) Colombia - Limites territoriales


text: 1Tikang kanda Pablo ug Timoteo, mga surugoon ni Cristo Jesus— Ngadto han mga magtinuohon kan Cristo Jesus nga nag-uokoy ha Filipos, ngan ha mga pangulo ngan bumurulig han singbahan. 2Tagan unta kamo han Dyos nga aton Amay ngan han Ginoo Jesu-Cristo han grasya ug kamurayaw. 3Nagpapasalamat ako han Dyos tungod ha iyo ha kada takna nga nanunumdom ako ha iyo. 4Nag-aampo ako nga malipayon ha kada takna nga nagaampo ako ha iyo, 5tungod han pagbulig niyo ha akon hin pagpasarang han Maupay nga Sumat tikang pa han pagkarawat niyo hini ngada yana. 6Sanglit waray ruhaduha nga ini nga maupay nga buhat nga gintikangan han Dyos dida ha iyo, tataposon gud niya tubtob nga mahuman niya dida han Adlaw han pagbalik ni Cristo Jesus. 7Minahal ta gud kamo, sanglit kaangayan nga bation ko ini tungod ha iyo. Kay nakig-angbit man kamo ha akon hini nga talagsaon nga higayon nga iginhatag han Dyos ha akon, diri la yana nga priso ako, kundi samtang nga makakahimo pa ako hin pag-ugop ngan pagpasamwak han Maupay nga Sumat. 8An Dyos an akon saksi nga natikang han kasingkasing ni Cristo Jesus an tim-os ko nga pagbati para ha iyo ngatanan. 9Amo ini an akon pag-ampo para ha iyo: nga magpadayon hin pagtubo an iyo gugma, upod in matuod nga hibaro ngan hingpit nga paghukom, 10basi makagpili kamo han labi kamaupay. Ngan mapuputli kamo ngan waray igsususon ha iyo ha Adlaw han pagbalik ni Cristo. 11Mapuno unta an iyo mga kinabuhi han mga mag-upay nga mga hiyas tikang kan Cristo Jesus, para han himaya ngan pagdayaw han Dyos. 12Karuyag ko nga mahibaro kamo, kabugtoan ko, nga an mga nahinabo ha akon nakabulig gud hin pagpauswag han Maupay nga Sumat. 13Tungod hini, nahibaro an ngatanan nga mga gwardya han palasyo ngan an iba nga aadi didi, nga nabilanggo ako tungod nga surugoon man ako ni Cristo. 14Ngan an akon ka priso nakahatag han akon kabugtoan hin makusog nga pagtapod han Ginoo, sanglit dinmugang an ira kaisog ngan ginpasangyaw nira an Maupay nga Sumat hin waray pagkahadlok. 15Matuod, in pira ha ira nagwali tungod hin kaawa ug pangita hin buroka, kundi an iba tungod hin maupay nga kaburot-on. 16Ini hira nagwali tungod hin paghigugma, kay maaram hira nga ihinatag han Dyos ha akon ini nga buhat hin pag-ugop han Maupay nga Sumat. 17An iba diri kinasingkasing an ira pagpasangyaw kan Cristo, kundi tungod kay karuyag hira magpahitaas ha ira kalugaringon; an hunahuna nira nga makakadugang hira han akon mga ginaantos nga kakurian samtang priso ako. 18Kundi waray sapayan! Nalilipay ako mahitungod hini—basta la igsangyaw hi Cristo ha bisan ano nga paagi, ha maraot o ha maupay ba nga mga panuyo. Ngan magpapadayon ako hin pagkalipay, 19kay maaram ako nga matatalwas ako tungod han iyo mga pag-ampo ngan tungod han bulig han Espiritu ni Jesu-Cristo. 20An dako nakon nga ungara ngan paglaom amo nga diri ako magpapasibaya han akon katungdanan, kundi magmamaisog ako ha ngatanan nga panahon, ngan labi na gud yana, an akon bug-os nga kinabuhi makahatag hin dungog kan Cristo ha kinabuhi ug ha kamatayon. 21Ano an kinabuhi? Para ha akon, hi Cristo an kinabuhi. An kamatayon makakadugang pa ha akon hin damo nga kaupayan. 22Kundi makakahimo ako hin mapulsanon nga buhat kon ipadayon ko ini nga kinabuhi, nagugupong ako kon hain an akon pipilion. 23Ambot kon mag-aano ako. Karuyag ko na bumaya hini nga kinabuhi ngan makig-usa kan Cristo, ngan bangin amo ini an mauruupay; 24kundi tungod ha iyo maupay ada nga mabuhi pa ako. 25Naseseguro ko nga diri pa ako mapatay, sanglit mapabilin ako upod ha iyo ngatanan, basi ako makabulig han iyo kauswagan ngan kalipay dida ha pagtoo, 26basi kon mahiupod na liwat ako ha iyo, labi na nga makakaparayaw kamo ha akon dida han iyo kinabuhi nga nahiuusa kan Cristo Jesus. 27Ngan yana, an importante nga butang amo nga mag-ukoy kamo hin kinabuhi nga subay han Maupay nga Sumat ni Cristo, basi bisan kon diri ako makakada nga igkakita ha iyo, hibatian ko nga nagpadayon kamo hin ka dig-on dida hin usa la nga panuyo, ngan nagkakaurosa kamo hin pagpasangyaw han Maupay nga Sumat. 28Ayaw kamo kahadlok han iyo mga kaaway; dayuday magmadasigon kamo, ngan magpapakita ini ha ira nga ira an kapakyasan ngan iyo an pagdarag-an, kay an Dyos an nahatag han pagdarag-an! 29Kay gintagan kamo han talagsaon nga higayon hin pag-alagad kan Cristo, diri la hin pagtoo ha iya, kundi hin pag-antos man tungod ha iya. 30Yana makakabulig na kamo ha akon han pakig-away. Amo ini nga akon pinakiawayan hadto, ngan tubtob ngada yana sumala han iyo hinbatian, amo gihapon ini nga akon ginpapadayon hin pakig-away.


text:
Jan III Sobieski
Hi Jan III Sobieski, (kaluwas ha Polako, Yan Sobyeski) o Juan III Sobieski (Agosto 17 1629 - Hunyo 17 1696) usa han mga kilalado nga monarka han Polako Lituaniano nga Mankomunidad, tikang han 1674 tubtob han iya kamatay, hiya an Hadi han Polonya ngan Gran Duke han Lituanya. An 22-ka-tuig nga paghadi ni Sobieski kilalado hin panahon han pagstabilisar han Mankomunidad, nga kinahanglanon katapos han samok han Bahâ ngan han Rebelyon ni Chmielnicki. Popular hiya han iya mga tawo, usa liwat hiya nga baltok nga kumander militar, kilalado tungod han iya pagdaog han mga Turko dida han 1683 nga Pag-awayan han Vienna didto han mga ganghaan han Vienna. Tungod han iya mga pagdaog han Imperyo Ottoman, gintawag hiya han mga Turko nga "Leon han Lehistan."
Ha Kinatsila, it iya ngaran Juan III Sobieski ngan ha Iningles John III Sobieski.
Mga titulo hin paghadi[igliwat | edit source]
- Opisyal nga titulo (ha Linatin): Joannes III, Dei Gratia rex Poloniae, magnus dux Lithuaniae, Russie, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Livoniae, Smolenscie, Kijoviae, Volhyniae, Podlachiae, Severiae, Czernichoviaeque, etc.


text:
Politeismo
An politeismo amo an pagtoo ha labaw han usa nga mga diyos-diyos kalakip han ira teyolohiya ngan rituwal.
An Politeismo amo an tipo nga porma han reliyon han panahon han tumbaga ngan panahon han puthaw, kutob ha panahon han axial ngan an hinay hinay ngan pagdukwag han monoteismo o panteismo, ngan ateismo. Ini in maupay nga nahisurat ha makaagi nga relihiyon han Antiko Clasika, labi na an Griyego nga Politeismo ngan Romano nga Politeismo, ngan kahuman han pag-ubos han Clasika politeismo ha tribohanon nga mga relihiyon sugad han Aleman nga Politeismo ngan Slava nga Politeismo. Ini in nagpadayon ngadto ha kabag-ohan nga panahon ha mga nahigaraan sugad han Hinduismo, Buddhismo, Shintoismo, Tsino nga tuminongnong nga relihiyon, ngbp., ngan ginbanhaw ha kayanaan nga mga Neopaganismo ha kahuman han Kristiyano nga Katundan.
An politeismo in usa ka klase nga teismo. Ha sulod han teismo, ini in nagpapaluyo ha monoteismo, nga pagtoo hin usa ka diyos. An mga politeista in diri permi nag-aampo ha mga diyos-diyos hin papreho, perso poyde ini maging Henoteista, nga nagpapaurog ha pag-singba hin uusa nga partikular nga diyos. It iba nga politeista in poyde maging Kathenotheista, nga nagsisingba hin dirudilain nga mga diyos-diyos ha dirudilain nga panahon.
Sulod
Mga diyos-diyos ngan divinidad[igliwat | edit source]
An mga diyos-diyos han mga politeismonon nga relihiyon in mga ahente hin mitolohiya, kun diin hira in ginpapagawas nga diri yana nga pagkatawo han durudako o guruguti nga kahimtang, nga may-ada tagsa-tagsa nga mga kabaroan, kinahanglan, karuyag ngan kaagi. Ini nga mga diyos-diyos hin agsob ginpapakita komo pareho ha tawo han ira mga kinaiya, pero may-ada kadugangan nga tagsa-tagsa nga mga gahom, kakayahan, nasabtan, o pagkita. An politeismo in diri malimpyo nga naibubulag tikang ha animisto nga mga panoohan nga kadam-an ada ha tuminong-nong nga relihiyon. An mga diyos-diyos han politeismo in ha kadam-an nga panhitabo hin aada ha gihataasi nga orden han padayon-padayon nga diri sugad ha aton o mga kalag, nga naglalakip han mga apoy, panulay, aswang nga lain pa. Ha kadam-an nga kaso, ini nga mga kalag hin ginbabahin ha langitnon o karat-an nga mga klase, ngan an panoohan nga aada ini nga mga butang hin diri karuyag signgon nga an ngatanan in ginsisingba.
Mga klase hin diyos-diyos[igliwat | edit source]
Mga klase hin diyos-diyos nga agsob mabibilngan ha politeismo.
- Maghirimo nga diyos-diyos
- Kultura nga diyos-diyos
- Kamatayan nga diyos-diyos
- Kinabuhi-kamatayan-pagkabanhaw nga diyos-diyos
- Higugma nga diyos-diyos
- Iroy nga diyos-diyos
- Politiko nga diyos-diyos
- Langitnon nga diyos-diyos
- Diyos-diyos han adlaw
- Pilyo nga diyos-diyos
- Diyos-diyos han tubig
- Diyos-diyos han musika, arte, syensya o iba nga butang
Pinanbasaran[igliwat | edit source]
Padugang nga barasahon[igliwat | edit source]
- Assmann, Jan, 'Monotheism and Polytheism' in: Sarah Iles Johnston (ed.), Religions of the Ancient World: A Guide, Harvard University Press (2004), ISBN 0-674-01517-7, pp. 17–31.
- Burkert, Walter, Greek Religion: Archaic and Classical, Blackwell (1985), ISBN 0-631-15624-0.
- Greer, John Michael; A World Full of Gods: An Inquiry Into Polytheism, ADF Publishing (2005), ISBN 0-9765681-0-1
- Iles Johnston, Sarah; Ancient Religions, Belknap Press (September 15, 2007), ISBN 0-674-02548-2
- Marbaniang, Domenic Epistemics of Divine Reality Google Books (See Chapter 3 Empirical Epistemics of Divine Reality for philosophical analysis of polytheism)
- Paper, Jordan; The Deities are Many: A Polytheistic Theology, State University of New York Press (March 3, 2005), ISBN 978-0-7914-6387-1
- Penchansky, David, Twilight of the Gods: Polytheism in the Hebrew Bible (2005), ISBN 0-664-22885-2.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- An sanghiran hin mga Nahigaraan nga mga Politeista - APT, us'ka nakabase ha UK nga komundiad hin mga politeista.
- Pankanasoran Tuig han Politeismo Proyeko Pilosopikal nga nagpapadukwag hin hugpo-hugpo nga politeismo
- Politiesmo Integrasyonal


text:
Sinirangan nga Apriká
An Sinirangan nga Apriká amo an gisisirangani nga dapit han kontinente han Apriká. Mga nasop nga lakip ha Sinirangan nga Apriká:
- Kenya, Tanzania, ngan Uganda – bulig liwat ha East African Community (EAC)
- Djibouti, Eritrea, Ethiopia, ngan Somalia – agsob ginngangaran liwat nga Sungay han Aprika
- Mozambique ngan Madagascar – danay ginuupod ha Kasalatan nga Aprika
- Malawi, Zambia, ngan Zimbabwe – agsob ginbubulig liwat ha Kasalatan nga Aprika ngan Butnga nga Pederasyon han Aprika Central African Federation
- Burundi ngan Rwanda – kalakip danay ha Butnga nga Aprika
- Comoros, Mauritius, ngan Seychelles – gudti nga mga nasod nga puro ha Kalawdan Indyano
- Réunion ngan Mayotte – mga pangawas nga mga teritoryo han Fransya nga mabibilngan ha Kalawdan Indyano
Ha Heyograpiya, bulig liwat dinhi an Ehipto ngan Sudan ha rehiyon.


text:
Katundan Alemanya
An Katundan Alemanya (Inaleman: Westdeutschland) amo an impormal nga natondanan nga ngaran han Republika Pederal han Alemanya (Inaleman: Bundesrepublik Deutschland) ha panahon han kabutngaan han iya pagtukod ha Mayo 1949 kutob ha Utro nga Pag-urusa han Alemanya han Oktubre 1990, kun diin natumba an Sinirangan nga Alemanya ngan an lilima nga mga estado han teritoryo binmulig ha Republika Pederal han Alemanya, ginhumanan an labaw ha 40-ka-tuig nga pagburublag han Alemanya ngan Berlin.


text:
La Solidaridad
An La Solidaridad iyo an kasararoan na itinogdas kan mga ilustradong Filipino duman sa Barcelona, Espanya. Gabos Pilipino an mga kaapil, ini iminuknâ kan Desyembre 13, 1888 asin saro sa kamawotan kaini iyo an magkaigwa nin representasyon an Filipinas sa Parlamento kan Espanya. Iyo man ini an pangaran kan opisyal na publikasyon kan kasararoan. Enot na nagin editor kaini iyo si Graciano Lopez Jaena na sinundan man ni Marcelo H. del Pilar. Kagduwang (12) pahina an hìbog kaini asin regular na naluwas sa katangaan asin katapusan kan bulan. Sa Espanyol nakasurat, igdi pinalalagdâ an mga hinanakit, mga reklamo asin mga pigtotolod na reporma na dapat ipasunod sa pag'administrar kan Filipinas.
Tolong Kabtang[liwaton | liwaton an gikanan]
An La Solidaridad may tolong kabtang:
- Pulitikal- na an namayo iyo si Marcelo H. del Pilar
- Literaryo- na an namayo iyo si Mariano Ponce
- Linga'lingaan- na an namayo iyo si Tomas Arejola


text:
Valencia, Espanya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Valencia (ha Valenciano, València) amo an kapital ngan gidako-i nga syudad han Comunidad Valenciana ngan han lalawigan han probinsya han Valencia. Amo in an ikatulo nga syudad ha importansya ngan ha populasyon ha Espanya ngan amo ini an ika-napulo-kag-lima ha Unyon Europea: 810,064 ka molupyo ha munisipyo ngan 1,738,690 ka molupyo ha area metropolitana (INE 2008). Kilalado ini komo Cap i Casal ngan an Capital del Turia. Nahamutang ini ha mga pangpang han salog han Turia, ngan gintukod ini ha ngaran nga Valentia Edetanorum han tuig 138 ugsa kan Kristo, han konsul Romano nga hi Décimo Junio Bruto Galaico.


text:
Antipolo
An Syudad han Antipolo usa nga syudad han Republika han Pilipinas. Sakop ito han Lalawigan han Rizal ha nasabi nga nasod.
Kasysayan[igliwat | edit source]
Nagkadatung an mga Franciscan missionaries sa Antipolo sadton 1578, ngan nagtindog sin ditoy na simbahan na yana amo an Boso-Boso Church. Ginsaliwnan an mga Fransiscans san mga Jesuits sadton 1591. San 1601, linobo an popyulasyon san mga Kristiano sa Antipolo na inabot 3,000 ngan an mga lumad na Dumagat nagliwat ngadto san mga kagurangan.
Sadton Marso 25, 1626, an imahen na kilala yana na Virgin of Antipolo dinatung tikang sa Acapulco, Neuva Espana (Mexico yana) dara ni Gobernor-Heneral Juan Niño de Tabora, ngan ginbilin an imahen sa mga Jesuits para simbahan san Antipolo.
Sa 1650, ginorganisar an village ngan nagin bungto skop san probinsya san Tondo. San pagtunga'a san probinsya sadton 1853, nagin parte an Antipolo sa Distrito sa San Mateo de los Montes, na nagin Districo san Morong.
Dibisyon Politikal[igliwat | edit source]
Ginbabahin an Antipolo ngadto sin 16 na barangay. An lugar na kun diin nagtatapo an giutan san mga Barangay Dela Paz, San Isidro, San Jose ngan San Roque amo an gin tatawag na poblacion.


text:
Madeira
An Madeira (Pinortuges nga pulong nga nangangahulogan nga kahoy) usa nga Portuges nga kapurupod'an ha amihanan nga Kalawdan Atlantiko. Madeira gihapon an ngaran han gidako-i nga purô o isla han nasabi nga kapuropud'an. An Purô han Madeira ngan an Purô han Porto Santo amo la an mga purô nga gin-uukyan. Ini nga kapuropud'an usa han mga rehiyon nga autonoma han Portugal ngan an opisyal nga pagtawag hini Rehiyon nga Autonoma han Madeira (ha Pinortuges: Região Autónoma da Madeira). An ulohan han Madeira amo an syudad han Funchal.


text:
Datu Abdullah Sangki
An Datu Abdullah Sangki usa nga bungto ha lalawigan han Maguindanao ha Pilipinas.
Ginhimo an bungto ha ilarom han Muslim Mindanao Autonomy Act No. 153 han petsa Agosto 20, 2003, nga ginratipika dida hin plebisito nga ginbuhat han Enero 3, 2004.[1]
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Datu Abdullah Sangki ginbahin ngadto hin napulo (10) nga mga baranggay.
- Banaba
- Dimampao
- Guinibon
- Kaya-kaya
- Maganoy
- Mao
- Maranding
- Sugadol
- Talisawa
- Tukanolocong (Tukanologong)
Mga Reperensya[igliwat | edit source]
- ↑ National Statistical Coordination Board (2004-08-22). 2004 Factsheet (Enero tubtub Hulyo 2004). Ginkità dida han 2006-06-24.


text:
Padre Burgos, Southern Leyte
An Padre Burgos usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Southern Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 8,926 ka tawo ha 1,672 nga panimalay.
It Padre Burgos kilalado tungod hiton magbusag nga baras nga baybayon sugad han Tangkaan Beach, nga diin puyde makita an isla han Limasawa; an baybayon han Likay-Likay, nga diin puyde mangisda ngan maglurop pinaagi hin snorkel; an Canlusay Resort, nga tinatawag han mga tawo nga "Gamay nga Boracay"; an naglulutaw nga Balsa han Bas.
Mayda dinhi orphanage nga it ngaran "Kinderhilfe Philipinen", nga gindudumara ngan ginpapaluyo ni Mr. Georgen Schnight, usa nga taga-Alemanya.
Iton Padre Burgos kilalado gihapon tungod hiton "budbod" usa nga klase nga suman nga matam-is.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Padre Burgos mayda napulo kag usa (11) nga baranggay.
- Buenavista
- Bunga
- Laca
- Lungsodaan
- Poblacion
- San Juan
- Santa Sofia
- Santo Rosario
- Cantutang
- Dinahugan
- Tangkaan


text:
Digos
An Syudad han Digos usa nga ika-upat nga klase nga syudad ha lalawigan han Davao del Sur ha Pilipinas. Amo ini an kapital nga syudad han Davao del Sur. Nahamutang an syudad ha sidlangan nga mga labnasan han Golfo han Davao ha isla han Mindanao. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 125,171 ka tawo ha 26,306 nga panimalay.
Han 2000, an Digos ginhimo nga syudad.[1]
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Syudad han Digos ginbahin ngadto hin karuhaan kag unom (26) nga mga baranggay.
Mga Reperensya[igliwat | edit source]
- ↑ NSCB - 2001 Factsheet - 12 New Cities Created, Hulyo-Disyembre 2000.


text:
Douglas MacArthur
Hi Douglas MacArthur (26 Enero 1880 – 5 Abril 1964) in us'ka Amerikano nga five-star (lima ka bituon) nga Heneral ngan Field Marshal han Pilipinas. Hiya an Chief of Staff of the United States Army dida han mga 1930 ngan nagdara hiya hin dako nga papel dida han Pacifico nga frente han Gyera Pankalibotan II. Nakakarawat hiya han Medal of Honor tungod han iya serbisyo ha kampanya ha Pilipinas, nga naghimo ha iya ngan han iya amay nga hi Arthur MacArthur, Jr., an syahan nga mag-amay ngan anak nga ginpremyohan han medalya. Hiya in usa hin lima la nga mga tawo nga nakasaka ngadto han ranggo hin pagka Heneral han Army dida han Army han Estados Unidos, ngan amo la hiya an tawo nga nagin field marshal ha Army han Pilipinas.
Nagtubo hiya hin militar nga pamilya didto han Daan nga Katundan ha Amerika. Hi MacArthur amo an valedictorian ha West Texas Military Academy, ngan an Syahan nga Kapitan ha United States Military Academy ha West Point, nga diin grinmadwar hiya nga igbaw han klase han 1903.. Dida han 1914 nga pag-okupar han Estados Unidos han Veracruz, nagbuhat hiya hin misyon hin rekonosimyento, ngan tungod hini ginnomiar hiya para han Medal of Honor. Han 1917, ginpasaka hiya tikang hin major ngadto hin koronel ngan nagin chief of staff han ika-42 nga (Rainbow) nga Division. Ha pag-awayan ha Katundan nga Frente han Gyera Pankalibotan I, inmabot hiya han ranggo hin brigadier nga heneral ngan ginnominar otro hin Medal of Honor ngan ginpremyohan han Distinguished Service Cross hin makaduha ngan han Silver Star hin makapito.
Tikang han 1919 tubtob 1922, nagsirbe hi MacArthur nga Superintendent han U.S. Military Academy ha West Point, nga diin nagprobar hiya hin pipira nga mga reporma. An iya sunod nga buruhaton didto ha Pilipinas, nga diin han 1924 hiya an responsable han paghunong han Motin han Philippine Scout. Han 1925, hiya nagin major-heneral ngan amo an gimanghuri nga major-heneral han Army. Nagsirbe hiya dida han korte-militar ni Brigadier-Heneral Billy Mitchell ngan hiya an mangulo han American Olympic Committee han 1928 nga Summer Olympics ha Amsterdam. Han 1930, hiya an nagin Chief of Staff of the United States Army. Hini nga papel, nahabulig hiya han pagpa-iwas han Bonus Army nga mga na-protesta tikang ha Washington, D.C. han 1932, ngan han pagtukod ngan pag-organisa han Civilian Conservation Corps. Nagretiro hiya tikang han U.S. Army han 1937 ngan nagin Paragsagdon nga Militar han Gobyerno han Mankomunidad han Pilipinas.
Ginpabalik hin aktibo nga duty hi MacArthur han 1941 komo kumander han United States Army Forces in the Far East. In magsunod-sunod nga mga desastre inmabot, pagtikang han kabungkag han ira puwersa ha kalangitan han 8 Disyembre 1941 ngan han pagsalakay ha Pilipinas han mga Hapones. An mga puwersa ni MacArthur napiritan pag-atras ngadto ha Bataan, nga diin nagpabilin hira tubtob han Abril 1942. Han Marso 1942, hi MacArthur, an iya pamilya ngan an iya staff binmiya han harani nga Purô han Corregidor hin mga PT boat ngan nagkalagiw ngadto ha Australia, nga diin hi MacArthur amo an nagin Supreme Commander, Southwest Pacific Area. Tungod han iya depensa han Pilipinas, ginpremyohan hiya han Medal of Honor. Katapos hin labaw duha ka tuig hin pag-awayan ha Pacifico, natuman niya in saad nga bumalik ha Pilipinas. Iya pormal nga ginkarawat an pagsurender han Hapon han 2 Septyembre 1945, didto han USS Missouri nga naka-ankla ha Tokoy Bay, ngan iya gindumara an pag-okupa han Hapon tikang 1945 tubtob 1951. Komo nagdudumara han Hapon, igindumara niya hin dago nga mga pagbag-o ha ekonomiya, politika ngan sosyudad. Namuno hiya han United Nations Command han Gyera ha Korea tubtob han pagtanggala ha iya tikang ha pagmando ni Mangulo Harry S. Truman han 11 Abril 1951. Ha urhe hiya an nagin Mangulo han Board han Remington Rand.


text:
Richard Mentor Johnson
hi Richard Mentor Johnson (Oktubre 17, 1780 o 1781 - Nobyembre 19, 1850) amo an ika-siyam nga Sugbong-Mangulo han Estados Unidos. Nagsirbe hiya ha pagdumara ni Martin Van Buren. Hiya la an sugbong-mangulo nga napili han Senado han Estados Unidos ha ilarom han mga tugon han ika-Napulo-kag-Duha nga Pagliwat han Batakan-Balaod han Estados Unidos. Nagrepresenta gihapon hi Johnson han Kentucky ha Balayan han mga Representante han Estados Unidos ngan ha Senado ngan nagtikang ngan nagtapos hiya han iya karera ha politika ha Balayan han mga Representante han Kentucky.


text:
Joan Enric Vives i Sicília
Hi Joan Enric Vives i Sicília (natawo Hulyo 24, 1949) amo iton yana nga Obispo han Urgell ngan ex officio nga igkasi-Prinsipe han Andorra. Ginpili hiya ngan ginbutang hini nga puwesto han Mayo 12, 2003, nagsaliwan kan Joan Martí Alanis.
Kinabuhi[igliwat | edit source]
Natawo hi Joan Enric Vives i Sicília han 1949 ha Barcelona ngan hiya an ikatulo nga lalaki nga anak ni Francesc Vives i Pons ngan ni Cornèlia Sicília Ibáñez, nga mga gagmay nga mga parabaligya hin retail. Sinmakob hiya han seminaryo han 1965 ngan nag-aram hin Humanities, Pilosopiya ngan Teyolohiya. Han 1974 gin-ordenar nga padi hi Vives ha iya tuminongnong nga parokya nga Sta. Maria del Taulat de Barcelona. Ginnominar hiya nga Kabulig nga Obispo han Barcelona (ngan Titulado nga Obispo han Nona) dida han 1993 ngan Coadjutor nga Obispo han Urgell han 2001 ni Papa Juan Pablo II. Han pagretiro han nag-una ha iya nga obispo nga hi Joan Martí Alanis han 2003, sinmunod hiya komo Obispo han Urgell dida han 12 han Mayo 2003, ngan tikang dida gihapon hiya nagin Igkasi-Prinsipe han Andorra. Dida han 10 han Hulyo 2003 gintuman niya an iya konstitusyonal nga paghurar komo bag-o nga Igkasi-Prinsipe han Andorra ha Casa de la Vall, Andorra la Vella. Ginpasaka hi Vives i Sicília ngadto han dungog hin pagka-arsobispo komo personal nga titulo ni Papa Benedicto XVI han Marso 2010.[1]
Mga dungog ha langyaw[igliwat | edit source]
- Portugal : Gran nga Krus han Orden ni Cristo (2010)[2]
Kitaa Gihapon[igliwat | edit source]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Rinuncie e Nomine — Elevazione alla Dignità Arcivescovile Ad Personam del Vescovo di Urgell (Spagna) e Coprincipe di Andorra (ha Italyano). Holy See Press Office: (2010-03-19). Ginkità dida han 2010-03-20.
- ↑ Websayt han Pagkamangulo Portuges, Mga orden search form : igmakinilya an "Joan-Enric Vives i" ha "nome", ngan igklik an "Pesquisar"


text:
Guimaras
An Guimaras usa nga isla-nga-probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon. Usa ini han mga giguti-ayi nga mga probinsya, ngan an kapital hini Jordan. Nahamutangan an isla ha Golfo han Panay, nahabutngan han mga isla han Panay ngan Negros. Ha kanayawon o amihanan-katundan amo an probinsya han Iloilo ngan ha timugan o habagatan-sinirangan amo an probinsya han Negros Occidental.
An Guimaras usa nga sub-probinsya han Iloilo hangtod han kahimo hini nga naglulugaring nga probinsya han Mayo 22, 1992.
Katawhan ngan Kultura[igliwat | edit source]
An mga taga-Guimaras ginsisiring nga mga Ilonggo ngan an ira yinaknan Hiligaynon. Hiligaynon amo an yinaknan han kadam-an.
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Guimaras mayda lima (5) nga bungto.


text:
Abakadahan
An abakadahan[1][2] o alpabeto amo in katitirok nga gin-areglo hin mga agi.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Vicente I. de Veyra "Ortograpiya Han Binisaya". Bahin nga kinuha tikang han Mga Lagda Han Pagsurat Han Aton Pinulongan ni Vicente I. de Veyra nga ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.
- ↑ Agustin El O'Mora "Kasurat diri Sinukol". Ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.


text: 1Temprano pa han aga han Domingo, samtang masirom pa, kinmadto hi Maria Magdalena ha lubnganan, ngan hinkit-an niya nga kinuha na an bato nga ginsada han lubnganan. 2Nagdalagan hiya ngadto kanda Simon Pedro ngan han tinun-an nga hinigugma ni Jesus, ngan ginsumatan hira, “Ginkuha nira ha lubnganan an Ginoo, ngan diri kita maaram kon diin nira ibutang hiya!” 3Ngan napakadto dayon ha lubnganan hi Pedro ngan an usa nga tinun-an. 4Nagdalagan hira nga duha, kundi nahiuna pag-abot ha lubnganan an usa nga tinun-an kay malurolaksi hiya dumalagan kan Pedro. 5Inmubo hiya hin paghiling ngan hinkit-an niya an lino nga mga dugnit, kundi waray hiya sumulod. 6Inmabot hi Simon Pedro nga sinmunod ha iya, ngan sinmulod dayon han lubnganan. Hinkit-an niya didto an lino nga mga dugnit. 7Diri na tampo han lino nga mga dugnit an panyo nga iginputos han ulo ni Jesus, kundi bulag nga nalulukot ha piliw. 8Ngan sinmulod liwat an tinun-an nga una makaabot han lubnganan; nakakita hiya ngan tinmoo. ( 9Waray pa gihapon hira makasabot han kasuratan nga nagsiring nga kinahanglan mabanhaw hiya.) 10Ngan nanngoli an mga tinun-an. 11Nagtitinangis hi Maria nga natukdaw ha gawas han lubnganan. Nagtitinangis pa hiya han pag-ubo niya hin paghiling han lubnganan, 12ngan hinkit-an niya didto in duha nga mga anghel nga nakakabado hin busag, ngan nagkakalingkod ha dapit nga ginpahigdaan kan Jesus, usa ha ulohan, ngan an usa ha tiilan. 13Nagpakiana hira ha iya, “Babaye, kay ano nga nagtitinangis ka?” Nagbaton hiya, “Ginkuha nira an akon Ginoo ngan diri ako maaram kon diin nira igbutang hiya.” 14Han pakayakan niya hini, tinmalikod hiya ngan hinkit-an niya hi Jesus nga natukdaw didto, kundi waray hiya makakilala nga hi Jesus adto. 15Nagpakiana hi Jesus ha iya, “Babaye, kay ano nga nagtitinangis ka? Hin-o an imo ginbibiling?” Naghunahuna hiya nga an magmarangno adto han tanaman, sanglit ginsiring niya, “Mano, kon ikaw man lugaring an nagkuha ha iya, sumati ako kon diin mo igbutang hiya, ngan kukuhaon ko hiya.” 16Nagsiring hi Jesus ha iya, “Maria!” Inmatubang hi Maria ngan nagsiring ha iya ha Hebreo, “Raboni!” (“Magturutdo” an kahulogan hini.) 17Nagsiring hi Jesus ha iya, “Ayaw ako pagkapti, kay waray pa ako saka ngadto han Amay. Kadtoa lugod an akon kabugtoan ngan sumati hira nga masaka ako ngadto han akon Amay ngan iyo Amay, han akon Dyos ngan iyo Dyos.” 18Sanglit linmakat hi Maria Magdalena ngan ginsumatan niya an mga tinun-an nga hinkit-an niya an Ginoo ngan amo ini an iginsiring han Ginoo ha iya. 19Han pagkagab-i na hadto ngahaw nga Domingo, nagtirok an mga tinun-an ha sulod hin balay nga trinangkahan an mga porta, kay nahadlok hira han mga punoan nga Judiyo. Ngan inmabot hi Jesus ngan tinmukdaw ha butnga nira ngan nagsiring, “An kalinaw maada ha iyo.” 20Katapos niya pagsiring hini, iginpakita niya ha ira an iya mga kamot ngan an iya kagiliran. Nalipay an mga tinun-an han pakakita nira han Ginoo. 21Ngan nagsiring liwat hi Jesus ha ira, “An kalinaw maada ha iyo. Sugad nga ginsugo ako han Amay, sinusugo ko man kamo.” 22Ginhuypan hira niya nga sidngon, “Karawata niyo an Espiritu Santo. 23Kon pasayloon niyo an mga sala han mga tawo, pasasayloon hira; ngan kon diri niyo pasayloon hira, diri man hira pasasayloon.” 24Diri kaupod nira hi Tomas, (an gintatawag nga karuha) nga usa han dose nga mga tinun-an, han pagpakita ni Jesus ha ira. 25Sanglit ginsumatan hiya han iba nga mga tinun-an, “Hinkit-an namon an Ginoo!” Nagsiring hi Tomas ha ira, “Diri ako matuod kon diri ko hikit-an an mga ulat han ginlahosan han mga raysang dida han iya mga kamot ngan mahibutang ko an akon tudlo dida hini nga mga ulat ngan mahiram han akon kamot an iya kagiliran.” 26Paglabay hin usa ka semana, nagkaurosa na liwat an mga tinun-an ha sulod hin balay, ngan upod na nira hi Tomas. Trangkado an mga porta, kundi inmabot hi Jesus ngan tinmukdaw ha butnga nira ngan nagsiring, “An kalinaw maada ha iyo.” 27Ngan nagsiring hiya kan Tomas, “Ibutang didi an imo tudlo, ngan kitaa an akon mga kamot; ngan ikadi an imo kamot ngan hirama an akon kagiliran. Ayaw na pagruhaduha, tuo na!” 28Nagbaton hi Tomas ha iya, “Ginoo ko ngan Dyos ko!” 29Nagsiring hi Jesus ha iya, “Natoo ka na ba kay nakakita ka ha akon? Palaran adton natoo bisan waray makakita ha akon!” 30Ginbuhat ni Jesus in damo pa nga mga milagro ha atubangan han iya mga tinun-an, nga waray mahisurat dida hini nga basahan. 31Kundi iginsurat ini, basi tumoo kamo nga hi Jesus amo an Mesiyas, an Anak han Dyos, nga pinaagi hini nga pagtoo ha iya, makaangkon unta kamo han kinabuhi.


text:
Ilocos Sur
An Ilocos Sur (ha literal nga Winaray: Salatan nga Ilocos) usa nga lalawigan han Pilipinas nga nahimutang ha Ilocos nga Region ha Luzon. An kapital hini amo an Syudad han Vigan ngan ginsasapitan ini han Ilocos Norte ngan Abra ha amihanan, Mountain Province ha sidlangan, ngan La Union ngan Benguet ha salatan. Ha kalondan han Ilocos Sur amo an Dagat Salatan Tsina.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | edit source]
Ilokano an lumad nga yinaknan ha Ilocos Sur
Ekonomiya[igliwat | edit source]
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
Ginbahinbahin an Ilocos Sur ngadto hin katloan kag duha (32) nga mga bungto ngan duha (2) nga mga syudad.
Mga Syudad[igliwat | edit source]
Mga Bungto[igliwat | edit source]
Pisikal[igliwat | edit source]
Nahimutang an Ilocos Sur ha ligid han kalondan nga labnasan han Amihanan nga Luzon. Ginsasapitan ini han lalawigan han Ilocos Norte ha amihanan, han Abra ha dumagsaon o amihanan-sidlangan, han Mountain Province ha sidlangan, han Benguet ha habagatan o salatan-katundan, han La Union ha salatan, ngan han Dagat Salatan Tsina ha katundan. An kahaluag hini nga 2,579.58 ka kwadrado nga kilometro mga 20.11% han bug-os nga kahaluag hin katunaan han Rehiyon 1.
Kaagi[igliwat | edit source]
An Ilocos Sur gintukod han Espanyol nga conquistador, nga hi Juan de Salcedo han 1572.


text:
Pierre Curie
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Pierre Curie (Mayo 15, 1859, Paris – Abril 19, 1906, Paris) usa nga Franses nga fisisista ngan pioniero ha pag-aram han crystallograpiya, magnetismo, piezoelectrisidad ngan radioactividad. Upod han iya Polako-Franses nga asawa nga hi Marie, hi Pierre ginpremyohan han Nobel nga Premyo ha físika han 1903: "ha pagkilala han extraordinaryo nga mga pag-alagad nira pinaagi han ira mga joint research han radiation nga fenomena nga nadiskubrehan ni Propesor Henri Becquerel."


text:
Andalucía
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Andalucía (puyde liwat igsurat ha Winaray nga Andalusiya; ha Iningles: Andalusia) usa nga komunidad autonoma han Espanya nga nahimot tikang han mga lalawigan han Almería, Cádiz, Córdoba, Granada, Huelva, Jaén, Málaga ngan Sevilla, nga diin nahamutang an kapital nga dida an lingkoranan han Junta de Andalucía. Didto ha syudad han Granada an lingkoranan han Tribunal Superior de Justicia de la comunidad.
Amo ini an komunidad autonoma nga gidako-i hin populasyon ha Espanya (8,202,220 nga molupyo han 2008)[1] ngan an ikaduha nga gihaluagi, nga nahiusa han iya kaagi ngan kultura nga naghatag hin dako nga impluwensya han kahimo hini nga bahin han Espanya. Nahamutang ini ha habagatan o salatan-katundan han Europa, nga ginsasapitan ha katundan han Republika han Portugal, han Kalawdan Atlantico, han Dagat Mediterraneo ngan han gawas nga teritoryo Britaniko han Gibraltar ha salatan, han Extremadura ha amihanan ngan han Castilla-La Mancha ngan han Región de Murcia ha sidlangan.
Teritoryal nga pag-organisar[igliwat | edit source]
- Mga Probinsya
An Andalucía ginbahin ngadto hin walo nga mga probinsya, nga nahimo ni Javier de Burgos pinaagi han Real Decreto de 30 de noviembre de 1833, nga amo an mga sunod:[2]
Mga reperensya[igliwat | edit source]
- ↑ Cifras de población referidas al 01/01/2008 Real Decreto 2124/2008, de 26 de diciembre. Resumen por Comunidades Autónomas. Instituto Nacional de Estadística. España. Consultado el 2 de febrero de 2009.
- ↑ Junta de Andalucía. Consejería de Gobernación. Directorio de Entidades Locales. Ginkità dida han 8 han Oktubre han 2008.


text:
El Salvador
- Para hit lain nga kagamit, kitaa an El Salvador (pansayod).
An El Salvador nga an opisyal nga ngaran Republika han El Salvador (ha Kinatsila: República de El Salvador), usa nga nasod ha Butnga nga Amerika. Nagsasapit ini han Kalawdan Pacifico butnga han Guatemala ngan Honduras. Nahamutang ini ha Golfo han Fonseca, sugad han Nicaragua ha unhan nga salatan. Upod hin populyason nga mga 7 ka ribo o milyon nga tawo (Hulyo 2008 nga Census) ha 21,000 ka km, amo ini an mayda gidakoi hin densidad hin katawhan nga nasod ha Butnga nga Amerika, ngan guruguti-ay hin kadako kaysa han mga hagrani nga mga kanasoran. An kapital nga syudad han San Salvador amo an pinakaimportante nga metropolis han republika.
Mga pagbahinbahin ha teritoryo[igliwat | edit source]
An El Salvador ginbahin ngadto hin napulo kag upat (14) nga mga departamento, ngan ini liwat, ginbahin-bahin ngadto in duha ka gatos kaunman kag duha (262) nga mga munisipyo (municipio).


text:
President Carlos P. Garcia, Bohol
An Pres. Carlos P. Garcia (o Presidente Carlos P. Garcia) usa nga 5th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Bohol ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Ginngaranan ini ha dungog ni Presidente Carlos P. Garcia nga amo an syahan (ngan ha yana, amo pa la) nga presidente han Pilipinas nga Bol-anon. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 20,744 ka tawo ha 4,062 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Pres. Carlos P. Garcia mayda karuhaan kag tulo (23) nga baranggay.


text:
Tigbauan
An Tigbauan usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 50,446 ka tawo ha 9,779 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Tigbauan mayda kalim-an kag duha (52) nga baranggay.
Kasaysayan[igliwat | edit source]
An ngaran han Tigbauan tikang han Tigbao usa nga klase hin banwa nga masurong dida nga lugar--buot sidngon han ngaran nga an lugar nga kon diin damo an tigbao.
An Tigbauan, usa nga bungto ha daplin han dagat, usa han mga ginlugsungan han Fuerza Armada han Pilipinas ug Estados Unidos nga pinamunuoan ni Heneral Douglas MacArthur han Marso 1945 para han liberasyon han Pilipinas tikang han mga Hapon han Ika-Duha ng Gyera Pankalibutan.


text:
Pablo Neruda
Hi Pablo Neruda (Hulyo 12, 1904 – Septyembre 23, 1973) amo an dagan-ngaran o pen name, ngan ha urhe, an legal nga ngaran han Chileno nga magsusurat ngan politiko nga hi Neftalí Ricardo Reyes Basoalto. Ginkuha ni Neruda an iya dagan-ngaran han mga 10-20 nga pangidaron ha iya pagkabatan-on, tungod matago an iya siday tikang han iya amay, usa nga istrikto nga tawo ng karuyag han iya anak nga magkaada hin "praktikal" nga pagpakabuhi. An iya dagan-ngaran kinuha tikang han Czekh nga magsusurat ngan magsisiday nga hi Jan Neruda; an Pablo ginsisiring nga kihuha tikang kan Paul Verlaine. An mga sinurat ni Neruda ginhubad ha damo nga mga yinaknan ngan sinisiring hiya nga usa han mga dako ngan duro hin impluwensiya nga mga magsisiday han ika-20 nga siglo.


text:
Maasin
- Para han bungto ha Iloilo, kitaa it Maasin, Iloilo.
An Syudad han Maasin usa nga ikalima nga klase nga syudad han lalawigan han Southern Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an ha Pilipinas. Amo ini an kapital han Southern Leyte. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 71,163 ka tawo hin 14,597 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Syudad han Maasin mayda kapitoan (70) nga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- ELGU nga websayt han Syudad han Maasin
- Maasin City Website
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text: 1Maliwanag an sinasabi kan Espiritu na sa mga huring panahon may mga tawo na mabaya sa pagtubod, asin masunod sa mga madayang espiritu saka mga katukdoan nin mga demonyo. 2An mga katukdoan na iyan pinalalakop kan mga putikon, na an konsyensya garo minarkahan nin nagbabagang lansang. 3Ipinapangalad ninda an pag-agom asin itinutukdo ninda an pag-ayuno sa mga kakanon, na linalang nin Dios tanganing kakanon na may pasalamat kan mga nagtutubod asin nakakaaram kan katotoohan. 4An gabos na linalang nin Dios marahay; mayo nin anoman na dapat isikwal, kundi akoon gabos iyan nin may pagpasalamat. 5Huli ta kinokonsagra iyan kan tataramon nin Dios asin kan pamibi. 6Kun itukdo mo an mga katukdoan na ini sa mga tugang, magigin marahay kang sorogoon ni Cristo Jesus, mantang ika man napapakosog sa mga tataramon kan pagtubod asin kan marahay na doktrina na saimong sinunod. 7Likayan mo an mga leyenda na bakong sa Dios asin mayo nin halaga, kundi maghingowa kang mamuhay na banal. 8Huli ta kun igwa nin halaga an pagpakosog sa hawak, may halaga an pagpakosog sa kabanalan, huli ta ini may panuga para sa buhay ngunyan asin para sa buhay na madatong. 9An kasabihan na ini totoo asin maninigong akoon saka tubodon nanggad. 10Naghihingowa kami saka nagtatrabaho nin maigot, huli ta ibinugtak mi an samong paglaom sa buhay na Dios na Paraligtas kan gabos, orog na idtong mga nagtutubod saiya. 11Ipagboot mo saka itukdo an mga bagay na ini. 12Dai mo pagtugotan an siisay man na pagbasang-basangon an saimong pagkanihoben, kundi magin kang arogan kan mga paratubod sa saimong pagtaram, sa gibo, sa pagkamoot, pagtubod, saka kabinian. 13Ipadagos mo an pagbasa sa publiko kan mga Kasuratan, an paghulit, asin an pagtukdo, sagkod na umabot ako. 14Dai mo pagpabayaan an balaog na yaon saimo, na itinao saimo kan magtaram an mga propeta asin kan idoon saimo kan mga kamagurangan an saindang mga kamot. 15Danay ba (na) gibohon mo an mga bagay na ini saka idusay mo an bilog mong buhay sa pag-otob kaiyan, tanganing mahiling kan gabos an saimong pag-uswag. 16Ingatan mo an saimong gibo saka pagtukdo. Padagosa an paggibo kan mga bagay na ini, huli ta sa siring na gibo makakaligtas ka sagkod an mga nagdadangog saimo.


text:
Ternate, Cavite
An Bungto han Ternate (ha Chabacano: Municipalidad de Ternate; Tinag-alog: Lungsod ng Ternate) usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Cavite ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000 mayda ini populasyon nga 17,179 ka tawo ha 3,541 nga mga panimalay.
An Ternate mayda kalugaringon nga yinaknan nga amo an Ternatenyo nga Chabacano.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Ternate ginbahin ngadto hin napulo (10) nga mga baranggay.
- Poblacion I (Barangay I)
- Poblacion II (Barangay II)
- Bucana
- Poblacion III (Barangay III)
- San Jose
- San Juan I
- Sapang I
- Poblacion I A
- San Juan II
- Sapang II


text:
Mga administratibo nga pagbahin-bahin han Portugal
An mga administratibo nga pagbahin-bahin han Portugal ginbabag-o ha yana.
Sulod
Mga distrito han Portugal[igliwat | edit source]
An distrito, bisan man kon ini ada na han pamalakad ha pagtanggal tungod han pagdesentralisar nga mga polisiya han gobyerno, nagpapabilin nga amo an nangunguna nga pagbahin-bahin han nasod, nga amo an batikan para hin mga administratibo nga pagbahin-bahin sugad hin mga elektoral nga mga konstituyente ngan mga distrito hin mga asosasyon hin futbol. Mayda 18 nga mga distrito ha kontinental nga Portugal:
Mga kasanhi nga mga rehiyon[igliwat | edit source]
Ugsa han 1976, ginbahin-bahin an Portugal ngadto hin mga rehiyon (regiões, kun usa região) o mga lalawigan o probinsya (províncias, kun usa província). Mayda dako nga pagkaiba han mga lalawigan ngan rehiyon ha Europa ngan an mga tabok-han-dagat nga mga kolonya (an nga tinatawag nga tabok-han-dagat nga mga lalawigan). Katapos han Rebolusyon han mga Cravo (o Rebolusyon han mga Clavel), an mga rehiyon ngan lalawigan gintanggal ngan an mga distrito amo an mga nahimo nga ikaduha nga handana nga mga administratibo nga mga rehiyon.
Mga lalawigan/mga rehiyon (1936–1976)[igliwat | edit source]
- Alentejo
- Baixo Alentejo (Ubos nga Alentejo)
- Alto Alentejo (Igbaw nga Alentejo)
- Distrito han Évora
- Distrito han Portalegre (gawas han munisipyo han Ponte de Sôr)
- Estremadura (ayaw ini igkalipat han kanan Espanya nga Extremadura)
- Distrito han Lisboa (Lisbon) – gawas han mga munisipyo han Azambuja ngan Vila Franca de Xira
- Distrito han Setúbal (amihanan nga tunga)
- Distrito han Leiria (salatan nga tunga)
- Ribatejo
- Distrito han Santarém (gawas han mga munisipyo han Ourém ngan Mação)
- Distrito han Lisboa (Lisbon) – an api la amo an mga munisipyo han Azambuja ngan Vila Franca de Xira
- Distrito han Portalegre (an api la amo an munisipyo han Ponte de Sôr)
- Beira Litoral
- Distrito han Coimbra (gawas han mga munisipyo han Pampilhosa da Serra, Oliveira do Hospital ngan Tábua)
- Distrito han Leiria (amihanan nga katunga)
- Distrito han Aveiro (gawas han mga munisipyo han Arouca, Castelo de Paiva, Espinho ngan Santa Maria da Feira)
- Distrito han Santarém (an api la amo an munisipyo han Ourém)
- Beira Baixa (Ubos nga Beira)
- Distrito han Castelo Branco
- Distrito han Santarém (an api la amo an munisipyo han Mação)
- Distrito han oimbra (an api la amo an munisipyo han Pampilhosa da Serra)
- Beira Alta (Igbaw nga Beira)
- Distrito han Guarda (gawas han munisipyo han Vila Nova de Foz Côa)
- Distrito han Viseu (gawas han mga munisipyo han Cinfães, Resende, Armamar, Lamego, São João da Pesqueira ngan Tabuaço)
- Distrito han Coimbra (an api la amo an mga munisipyo han Oliveira do Hospital ngan Tábua)
- Douro Litoral
- Distrito han Porto (Oporto)
- Distrito han Aveiro (an api la amo an mga munisipyo han Arouca, Castelo de Paiva, Espinho ngan Santa Maria da Feira)
- Distrito han Viseu (an api la amo an mga munisipyo han Cinfães ngan Resende)
- Minho
- Distrito han Braga
- Distrito han Viana do Castelo
- Trás-os-Montes e Alto Douro (Trás-os-Montes ngan Igbaw nga Douro)
- Distrito han Vila Real
- Distrito han Bragança (Braganza)
- Distrito han Guarda (an api la amo an munisipyo han Vila Nova de Foz Côa)
- Distrito han Viseu (an api la amo an mga munisipyo han Armamar, Lamego, São João da Pesqueira ngan Tabuaço)
- Açores (Azores)
- Distrito han Ponta Delgada
- Distrito han Angra do Heroísmo
- Distrito han Horta
Mga tabok-han-dagat nga mga lalawigan[igliwat | edit source]
- Kitaa: Imperyo nga Portuges
- Angola/Portuges nga Katundan nga Africa – tabok-han-dagat nga lalawigan (1951–1975). Naglugaríng han 1975.
- Cabo Verde – tabok-han-dagat nga lalawigan (1951–1974); republika nga autonoma (1974–1975). Naglugaríng han 1975.
- Guiné Portuguesa/Portuges nga Guinea – tabok-han-dagat nga lalawigan (1951–1974). Unilateral nga paglugaríng komo Guinea Bissau gindeklara han 1973, ginkilala han Portugal han 1974.
- Macau/Macao – tabok-han-dagat nga lalawigan (1844–1883); gin-usa nga tabok-han-dagat nga lalawigan upod han Portuges nga Timor ha ilarom han Goa (1883–1951); tabok-han-dagat nga lalawigan (1951–1975); ispisyal nga teritoryo (1975–1999). Gin-ulî ngadto han Tsina komo usa nga nalalain nga administratibo nga rehiyon han 1999.
- Moçambique/Portuges nga Sinirangan nga Africa – tabok-han-dagat nga lalawigan (1951–1974); lokal nga pagdumara (1974–1975). Naglugaríng han 1975.
- Índia Portuguesa/Portuges nga Indya – tabok-han-dagat nga lalawigan (1946–1962). Gin-anexar han India han 1962 ngan ginkilala han Portugal han 1974.
- São Tomé e Príncipe – tabok-han-dagat nga lalawigan (1951–1971); lokal nga pagdumara (1971–1975). Naglugaríng han 1975.
- Timor Português/Portuges nga Timor – tabok-han-dagat nga teritoryo (1951–1961); unilateral nga paglugaríng komo East Timor ginproklamar han 1975, gin-anexar han Indonesia han 1976. (Ginkilala han UN nga diri-naglulugaríng-nga-teritoryo ha ilarom hin Portuges nga pagdumara tikang han 1961–1999). UN nga pagdumara tikang han 1999 tubtob han paglugaríng han 2002.
Tigamni: An Brasil nahimo nga ginhadi-an komo kabahin han Nahiusa nga Ginhadi-an han Portugal, Brasil, ngan han Algarve (Reino Unido de Portugal, Brasil e Algarve(s) 1815-1822), naglugaríng han 1822.


text:
An Syudad han Gingoog usa nga syahan nga klase nga syudad ha lalawigan han Misamis Oriental ha Pilipinas. Nahamutangan ini mga haros 122 ka kilometro ha sinirangan tikang han Syudad han Cagayan de Oro ngan mga 74 ka kilometros ha katundan tikang han Syudad han Butuan. Ginsasapitan ini ha sinirangan han Bungto han Magsaysay, Misamis Oriental, han probinsya han Bukidnon; han Bungto han Claveria, Misamis Oriental ha salatan; ngan ha amihanan han Baybayon han Gingoog. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 102,379 ka tawo ha 20,081 nga panimalay. An kahaluag han katunaan han bungto 74,400 ka hektarya.
An Syudad han Gingoog ginbahin ngadto hin kapitoan kag siyam (79) nga mga baranggay.


text:
Kaarangay:Biyolohiya
Lima nga panrasa han dila.
An atun lawas in kapituan porsiyento tubig (H2O) iksampulu han hini in an kapituan kilogramo nga tawo, kaupatan kag siyam hini in tubig, Chlorine nga Sodium an ibba hini puntus usa wara ngan lima ka kilogramu, an Karbun C in napulu kag lima puntus kaduhaan kag walu ka kilogramu, usa ka gatus kaupatan ka gramu ha bug-os nga timbang han tawo an Sulfur ngan Potassium, Phosporous puntus kapituan kag pitu ha bug-os nga timbang han tawo, an Calcium in puntus kasiyaman kag walu ka kilogramu, Nitrogen in duha puntus usa ka kilogramu, kun susumahon 70 kilogramu nga tawo.
Kun ini wara ha balanse o kulang an tawo nasasakit, kun mag-sobra na-sasakit liwat.
An Bulong an gamit pag-balanse hini nga kulang ha lawas han tawo.
Iksampulu:
An Paracetamol (Formula Kemika: C8H9NO2)
An Mefenamic Acid (Formula Kemika: C15H15NO2)
An Amoxicillin (Formula Kemika: C16H19N3O5S•3H2O)
An Ethanol Alkohol (Formula Kemika: C2H6O)
An Methanol Alkohol (Formula Kemika: CH3OH)
Makikita mo an agsub nga pag-gamit han Carbon C nga ilimintu.
Mga ubos-nga-kaarangay
Ini nga kaarangay mayda han mga nasunod nga 5 nga mga ubos-nga-kaarangay, tikang hin 5 nga kabug-osan.
I
- IUCN Pula nga Listahan (7 C, 1 P)
M
- ► Mga awtor (3,150 P)
- Mga tanaman (2 C, 1 P)
Z
- Zoolohiya (1 C, 5 P)


text:
Quirino
- Para han iba nga kagamit, kitaa Quirino (pansayod).
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Quirino usa nga probinsya han Pilipinas ha Siong han Cagayan nga rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Cabarroguis ngan an lalawigan ginngaranan ha dungog ni Elpidio Quirino, an ika-unom nga Presidente han Pilipinas. An lalawigan ginsasapitan han Aurora ha timugan o salatan-sidlangan, han Nueva Vizcaya ha katundan, ngan han Isabela ha amihanan. An Quirino kabahin han una han lalawigan han Nueva Vizcaya, hangtod han pagbulaga hini dida han 1966.
Sulod
Demograpiko[igliwat | edit source]
An populasyon han probinsya sumala han census han tuig 2000, mga 148,575 ka tawo, ngan mayda densidad nga mga 49 ka tawo ha tagsa kwadrado nga kilometro hin tuna. An mga gin-gagamit hin duro nga yinaknan amo an Ilokano, nga gin-gagamit ha mga kapatagan hin mga 71.46 ka porsyento han bug-os nga populasyon. An Ifugao gin-gagamit ha kabugkiran. An iba nga mga yinaknan amo an Bugkalot, Pangasinense, ngan Kankanai.
Ekonomiya[igliwat | edit source]
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Quirino ginbahin ngadto hin unom (6) nga mga bungto.
Pisikal[igliwat | edit source]
Kaagi[igliwat | edit source]
Ugsa han pormal nga kahimo hini nga lalawigan, an tuna nga yana amo an Quirino amo an in rehiyon nga kagurangan han lalawigan han Nueva Vizcaya, nga gin-uukyan han mga grupo nga tribo nga tinatawag nga mga Agta o Negrito. Nagbabalhinbalhin hira ngan an ira mga gin-uukyan didto han sulod han kagurangan.
An Quirino, nga ginngaranan ha dungog han tinmalikod an nga presidente nga hi Elpidio Quirino, ginhimo nga sub-probinsya han Nueva Vizcaya han 1966. Nahimo ini nga bug-os nga probinsya han 1971.


text:
Anda, Pangasinan
An Anda usa nga isla-nga-bungto ha lalawigan han Pangasinan, Pilipinas. An mga mulupyo han Anda nayakan hit Binolinao. It isla harani han Gatos nga Kapurupod'an o Hundred Islands, usa nga kilalado nga karadtoan hin mga turista tungod han mga lungib ngan mga baybayon hini. An yana nga alkalde han bungto amo hi Nestor Pulido, nga bana han kasanhi nga alkalde han bungto nga hi Alicia Pulido. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 25,077 ka tawo ha 32,833 ka tawo ha 6,546 nga mga panimalay.
Ekonomiya[igliwat | edit source]
It pagpakabuhi hit bungto kaurugan ha pag-uma ngan panagat ha halarom-nga-kalawdan.
Han una, mahinay an pagpadukwag han bungto tungod kay an bungto nahasumpay ngadto ha Bolinao ngan ha Luzon pinaagi la hin pagtabok hin barge han Catubig Channel. Han 1992, nagdukwag an negosyo tungod hin tulay nga nasumpay han bungto ngadto han Luzon. Ini nga tulay nga tinatawag nga Tulay han Anda, ginpaluyo ngan ginpatikang ni anay Pangulo nga hi Fidel V. Ramos, nga usa nga mulupyo han lalawigan han Pangasinan. Ginsiminto in mga kakarsadahan para hin malurulaksi nga pagkadto han mga baranggay, labi na an mga lugar nga kiritaon ha turista.
mga baranggay[igliwat | edit source]
An Anda ginbahin ngadto hin napulo kag walo (18) nga mga baranggay.


text:
Baracoa
An Baracoa nga tinatawag liwat nga Ciudad Primada (o Syudad nga Pansyahan), mabiblingan ha lalawigan han Guantánamo han (Cuba).
An prinsipal nga mga produkto han rehiyon amo an saging, lubí ngan cacao.
Gintukod an syudad dida han 1511 ha ngaran nga Nuestra Señora de la Asunción de Baracoa. Gintukod ini han conquistador Espanyol nga hi Diego Velázquez de Cuéllar nga ha diri maiha nga panahon nakakuha han titulo nga Adelantado. An Baracoa amo an pinakamaiha na nga gin-ukyan han mga Espanyol dida han Isla han Cuba katapos han ira pag-ulpot ngan tungod hini amo nga gin-agnayan an Baracoa nga Ciudad Primada. Han 1518 nakakuha ini han pagtawag nga nga ciudad. Amo ini an syahan nga kapital ngan an syahan nga obispado o nagkaaada hin obispo nga syudad han Isla.


text:
Kublai Khan
Hi Kublai o Khubilai Khan (Septyembre 23, 1215[1] – Pebrero 18, 1294[2]) (Minonggol: Xyбилaй xaaH; Tsino: 忽必烈), (an ngaran puyde liwat igsurat nga Kublai Kan) amo an ikalima nga Harangdon nga Khan han Imperyo Mongol tikang han 1260 tubtob 1294 ngan amo an nagtukod han Dinastiya Yuan ha Tsina. Komo ikaduha nga anak ni Tolui ngan Sorghaghtani Beki ngan usa nga apo ni Genghis Khan, gin-angkon niya an titulo nga Khagan han Ikh Mongol Uls (Imperyo Mongol) han 1260 katapos han kamatay han iya magurang nga bugto nga hi Möngke han naglabay nga tuig, bisan man kon an iya manghod nga bugto nga hi Ariq Böke gintagaan gihapon hini nga titulo didto han Mongolnon nga kapital ha Karakorum. Nagdaog hi Kublai ha urhe kan Ariq Böke han 1264, ngan an gyera para han pagsunod amo an nagtikang han gyera sibil han imperyo Mongol. Kundi an Imperyo Mongol, ha kasahiran, nagpabilin nga nahiusa ngan makusog.[3] An impluwensya ni Kublai makusog pa didto han Ilkhanate ngan Bulawanon nga Katig-uban, nga amo an mga katundan nga dapit han Imperyo Mongol.[4][5] An ginhadi-an ni Kublai tikang han Kalawdan Pasipiko tubtob didto han mga Ural, tikang ha Siberia ngadto ha Afghanistan – usa nga ika-lima nga bahin han gin-uukyan nga tuna han kalibutan.[6]
Han 1271, gintukod ni Kublai an Dinastiya Yuan, nga hadto nga panahon amo an namumuno han yana nga Mongolia, Amihanan nga Tsina, damo han dapit han Katundan nga Tsina, ngan in pipira nga sapit nga mga dapit, ngan hi Kublai amo an nagin Emperador han Tsina. Han 1279, nagin-malinamposon an mga puwersa nga Yuan han pagpuypoy han kataposan nga pagpatok han Salatan nga Song nga Dinastiya, ngan hi Kublai amo an nagin syahan nga diri-Tsino nga Emperador nga nagsakop han bug-os nga Tsina. Hiya la an Mongol nga khan katapos han 1260 nga nakadaog hin mga bag-o nga pagsakop.[7]
Tungod kay hiya an Mongol nga Emperador nga nagpa-uswag kan Marco Polo ngadto ha Tsina, nagin kilalado hi Kublai Khan ha Europa.[7]
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Rossabi, Morris (1988). Khubilai Khan: His Life and Times. University of California Press. pp. 13. ISBN 0-520-06740-1.
- ↑ Rossabi, Morris (1988). Khubilai Khan: His Life and Times. University of California Press. pp. 227–228. ISBN 0-520-06740-1.
- ↑ The Encyclopedia Britannica: A Dictionary of Arts, Sciences, Literature and General Information, p.893
- ↑ Mark Borthwick-Pacific Century, Westview Press, 2007, ISBN 0-8133-4355-0
- ↑ H.H.Howorth-The History of the Mongols, vol.II, p.288
- ↑ John Man-Kublai Khan, Bantam, 2007 ISBN 0-553-81718-3
- ↑ 7.0 7.1 C.P.Atwood-Encyclopedia of Mongolia and the Mongol Empire, p.457


text:
Kaarangay:Vietnam
Mga ubos-nga-kaarangay
Ini nga kaarangay mayda han mga nasunod nga 6 nga mga ubos-nga-kaarangay, tikang hin 6 nga kabug-osan.
L
- ► Mga luparan han Vietnam (22 P)
M
- Mga komyun han Vietnam (1 C)
- ► Mga lalawigan han Vietnam (58 P)
- Mga syudad, bungto ngan baryo ha Vietnam (1 C, 65 P)
Q
- Quang Binh (lalawigan) (1 C, 6 P)
S
- ► Syudad han Ho Chi Minh (3 P)
Mga pakli ha kaarangay nga "Vietnam"
An mga nasunod nga 9 ka mga pakli aada hini nga kaarangay, tikang hin 9 nga kabug-osan.


text:
Papa Juan XXIII
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Ini nga artikulo mahitungod han papa han ika-2o nga siglo. Para han antipapa han ika-14 nga siglo, kitaa iton Antipapa Juan XXIII
Hi Papa Juan XXIII (ha Linatin: Ioannes PP. XXIII), natawo nga Angelo Giuseppe Roncalli (Nobyembre 25, 1881 – Hunyo 3, 1963), naghadi komo ika-261 nga Papa han Singbahan Katoliko ngan soberano han Syudad han Vaticano tikang han Oktubre 28, 1958 tubtob han iya kamatay 1963. Hiya an nagpatawag han ika-Duha nga Konsilyo ha Vaticano nga nahinabo tikang han 1962 kutob 1965. Waray hiya makakita han pagkatapos hini tungod han iya kamatay dida han 1963. Ginbeatificar hiya ni Papa Juan Pablo II dida han Septyembre 3, 2000.


text:
Perak
An Perak usa han mga napulo kag tulo (13) nga mga negeri o estado han Malaysia. Ini an ikaduha nga gidako-i nga estado ha Peninsular nga Malaysia nga nagsasapit han Kedah ngan lalawigan han Yala han Thailand ha amihanan. Ha kanawayan sapit an estado han Pulau Pinang samtang ha sinirangan tikang han estado mabibilngan an mga estado han Kelantan ngan Pahang ngan an estado han Selangor ha tikadto ha salatan ngan ha katundan pinaagi han Estrecho han Malacca.
An Perak nangangahulogan nga "salapî" o plata o silver ha Bahasa Melayu. An ngaran tikang han baga hin salapi nga kolor han estanyo o tin. Han mga 1890, an Perak, nga mayda han gidamo-i nga alluvial deposit hin estanyo ha kalibutan amo an usa han mga bahandi han korona han Imperyo Brittaniko. Pero mayda liwat nasiring nga an ngaran tikang han "inggat hin isda ha tubig" nga baga hin salapi. An Arabo nga pahidungog nga ngaran para han Estado amo an Darul Ridzuan, an Tuna hin Grasya.
An Ipoh, amo an kapital han estado han Perak, ngan kilalado ini han pag-mina hin estanyo tubtob han paghamubo han presyo nga naka-apekto han ekonomiya han estado. Pero an kapital-nga-hadi-anon adto ha Kuala Kangsar, nga diin nahamutang an palasyo han Sultan han Perak.


text:
Henri de la Tour d'Auvergne, Vicomte de Turenne
Hi Henri de la Tour d'Auvergne, Vicomte de Turenne, (ha literal nga Winaray: Enrique han Tour d'Auvergne, Viskonde han Turenne; Kinatsila ngan daan nga Winaray: Enrique de la Tour de Auvergne-Bouillon) nga agsob tinatawag la nga Turenne (11 han Septyembre 1611, Sedan, Ardennes – 27 han Hulyo 1675) usa han mga gisikati nga api han La Tour d'Auvergne nga pamilya. Nakilala hiya ha militar nga buruhaton ngan hiya nagin usa nga Mariskal han Fransya. Usa hiya han unom nga mga mariskal nga ginhimo nga Mariskal Heneral han Fransya (Mariskal nga Kasahiran han Fransya).


text:
Mamburao
An Mamburao usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Occidental Mindoro, Pilipinas. Amo ini an kapital nga bungto han Occidental Mindoro. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 30,378 ka tawo ha 6,259 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Mamburao ginbahin ngadto hin napulo kag lima (15) nga mga baranggay.
- Balansay
- Sta.Fatima (Tii)
- Payompon (Poblacion 9)
- San Luis (Ligang)
- Talabaan
- Tangkalan
- Tayamaan
- Poblacion 1
- Poblacion 2
- Poblacion 3
- Poblacion 4
- Poblacion 5
- Poblacion 6
- Poblacion 7
- Poblacion 8


text:
Provincia de Salamanca
An Salamanca usa nga probinsya ha katundan nga Espanya, ha katundan nga bahin han komunidad autonoma han Castilla y León. Ginsasapitan ini han mga probinsya han Zamora, Valladolid, Ávila, ngan Cáceres, ngan han Portugal.
Mga 347,120 ka tawo (2002) naukoy dida hini nga probinsya, ngan 45% hini nangungukoy didto han kapital nga an ngaran gihapon Salamanca. Mayda 362 ka munisipyo an probinsya, ngan labaw hin katunga hini mga barrio nga mayda diri maabot hin 300 ka tawo.
Mayda mga katederal nga Katoliko Romano ha Salamanca ngan ha Ciudad Rodrigo.


text: 1Linmugsong hi Jesus tikang hin pungtod ngan nagsunod ha iya in damo kaupay nga mga tawo. 2Hinmarani ha iya in usa nga sanlahon, linmuhod ha atubangan niya ngan sinmiring, “Kon imo karuyag, makakalinis ka ha akon.” 3Kinamkam hiya ni Jesus ngan ginsiring, “Karuyag ko, magmalinis ka!” Dida dayon nalinisan an tawo han iya sanla. 4Ginsiring hiya ni Jesus, “Pamati! Ayaw pagsumat bisan kan kanay, kundi kadto dayon ha padi ngan pakita ha iya. Kahuman, paghalad sugad han iginsugo ni Moises, pagpakita han mga tawo nga malinis ka na.” 5Han pagsulod ni Jesus ha Capernaum gintapo hiya hin kapitan nga Romano nga nakimalooy ha iya, 6“Sir, masakit an akon surugoon, nahigda, diri nakakakiwa, ngan nagkukuri hin duro.” 7“Makadto ako ngan uupayon ko hiya,” nagsiring hi Jesus. 8Kundi binmaton an kapitan, “Sir, diri ako takos nga sumulod ka ha akon balay. Sugoa la ako ngan mauupay dayon an akon surugoon. 9Usa liwat ako ka tawo nga ubos hin labaw nga mga opisyal, ngan may-ada ko liwat mga sakop nga mga sondalo. Kon nasugo ako ha usa, ‘Kadto na!’ napakadto hiya; ngan ha iba, ‘Kadi na!’ nadaop hiya. Kon nasugo ako han akon oripon, ‘Buhata ini!’ ginbubuhat niya dayon.” 10Nahipausa hi Jesus han pakabati niya hini, ngan ginsiring an mga tawo nga nagsusunod ha iya, “Nasiring ako ha iyo, waray pa gud ako makakita ha Israel hin pagtoo nga sugad kadako hini. 11Tigamni niyo ini: damo in maabot tikang ha sinirangan ngan ha katundan, ngan makikigsaro kanda Abraham, Isaac, ug Jacob didto han Ginhadian han langit, 12samtang an mga anak han Ginhadian ilalabog lugod ha kasisidman ha gawas; didto mananangis hira ngan manliligot an ira mga ngipon.” 13Ngan ginsiring ni Jesus an kapitan, “Hala, oli na la, ngan matumanan ka sumala han imo pagtoo.” Ngan hito ngahaw nga takna naupay an surugoon han kapitan. 14Kinmadto hi Jesus ha balay ni Pedro ngan hinkit-an niya an babaye nga ugangan ni Pedro nga nahigda kay hinihirantan. 15Kinaptan ni Jesus an iya kamot ngan nalungasan hiya han hiranat. Binmuhat hiya ngan nagsirbe kan Jesus. 16Han pagkagab-i na, gindara ngadto kan Jesus in damo nga mga tawo nga sinasangkayan hin yawa. Ha usa la ka pulong ginpagawas ni Jesus an magraot nga mga espiritu, ngan gintambal an ngatanan nga mga magsakit. 17Ginbuhat niya ini basi matuman an iginsiring ni Isaias nga manaragna, “Hiya ngahaw an nagkuha han ngatanan naton nga mga sakit.” 18Han pagkita ni Jesus han kadam-an nga nag-aalirong ha iya, nagsugo hiya han iya mga tinun-an nga mapakadto ha tabok han lanaw. 19Dinimaop ha iya in usa nga magturutdo han Balaod ngan nagsiring, “Magturutdo, andam ako hin pag-upod ha imo bisan ngain.” 20Ginbaton hiya ni Jesus, “May mga buho an mga miro, ngan may mga salag an katamsihan, kundi waray ngani hinihigdaan hin pagpahuway an Anak han Tawo.” 21Nagsiring liwat in lain nga tinun-an, “Tugoti gad ako hin pag-oli anay hin paglubong han akon amay.” 22Kundi ginbaton hiya ni Jesus, “Sunod ha akon, ngan pabay-i an mga patay nga asay maglubong han ira minatay.” 23Sinmakay hi Jesus han sakayan ngan inmupod ha iya an iya mga tinun-an. 24Han nakaturog hi Jesus, tigda la nga inmabot in makusog nga alipuros ha lanaw, sanglit ginsasakayan na hira han mga balod, ngan haros na malunod an sakayan, kundi nakaturog hi Jesus. 25Gindaop hiya han mga tinun-an ngan ginsiring hin pagpukaw ha iya, “Talwasa kami, Ginoo! Malulunod kita!” 26Ginsiring hira ni Jesus, “Kay ano nga nahadlok man kamo? Kagutiay han iyo pagtoo!” Niyan binmuhat hiya ngan ginsaway an hangin ngan an balod, ngan nagmalinaw an dagat. 27Nahipausa hira ngatanan ngan may hinsiring, “Hin-o ini nga tawo? Nasugot ha iya bisan an hangin ug balod!” 28Han pag-abot ni Jesus ha tabok han lanaw, ha tuna han mga taga-Gadara, gintapo hiya hin duha ka tawo nga tikang han mga lubnganan. Sinasangkayan hira hin yawa, ngan mga magisog, sanglit waray nagpapasipara hin pag-agi hadto nga dalan. 29Sinminggit hira dayon, “Ano an imo karuyag ha amon, Anak han Dyos? Kinmanhi ka ba hin pagkastigo ha amon nga diri pa man igo nga panahon?” 30May dako nga panon hin kababoyan nga naniningaon hirani hini nga dapit. 31Nakimalooy kan Jesus an mga yawa, “Kon pagagawson mo man kami, pasudla kami ngadto hito nga panon hin kababoyan.” 32Ginsiring hira ni Jesus, “Kadto na kamo.” Sanglit ginmawas hira ngan sinmulod han kababoyan. Tigda nga nagdadlagan an bug-os nga panon han kababoyan ngadto ha ligid han umpas, nagkahuglog ngadto ha lanaw, ngan nagkalulumos. 33Nagdadlagan an mga magmarangno han kababoyan, ngan pag-abot nira ha bungto, iginsumat an ngatanan ngan an nahinabo han mga tawo nga sinasangkayan hin yawa. 34Sanglit nagkagawas an ngatanan nga tawo han bungto hin pagtapo kan Jesus; ngan han paghikit-i nira ha iya nakimalooy hira nga bumaya hiya han ira tuna.


text:
Subic, Zambales
An Subic usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han Zambales, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 63,019 ka tawo ha 13,882 nga mga panimalay.
Amo ini an kasanhi nga lugar han usa han mga gidako-i nga mga base militar han US ha gawas han mainland han Estados Unidos, nga amo an Subic Bay Naval Base.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Subic ginbahin ngadto hin napulo kag unom (16) nga mga baranggay.
Turismo[igliwat | edit source]
Ini nga kasanhi nga lugar hin US Naval Base amo in lugar para hin damo nga kiritaon hin mga turista nga upod hini in mga casino, mga beach resort, mga parke, mga payag-payag ha baybayon ngan mga butang hin kaagi ngan kasaysayan.


text:
Calimocho
An Calimocho (tikang han Vascongado Kalimotxo) usa nga irimnon nga nahihimo hin mga 50% nga tinto nga vino ngan 50% nga nahabase-ha-cola nga diri napahubog nga irimnon o soft drink. Mga iba nga ngaran para hini amo an Rioja libre (tikang ha "Rioja", ngan "Cuba Libre"), ngan puyde gihapon kali o motxo (ginpahalipot tikang han Vascongado nga ngaran hini).
Ha Chile tinatawag ini nga irimnon nga jote (ha Chileño nga Kinatsila para hin banog o manaol), ngan ha Croacia tinatawag ini nga bambus (Croaciano para hini bamboo). Ha Republika Czeka tinatawag ini nga "houba."


text:
Camilo Benso, Konde han Cavour
Hi Camillo Paolo Filippo Giulio Benso, Konde han Cavour, Konde han Isolabella ngan Leri (Agosto 10 1810 – Hunyo 7 1861) usa nga nangunguna nga tawo dida han pakigbisog para hanpaghiusa han Italya. Hiya an nagtukod han orihinal nga Partido Liberal Italyano ngan Primer Ministro han Ginhadi-an han Piedmont-Sardinia, ngan hiya an nagdumara hini durante han Ikaduha nga Gyera hin Paglugaring han Italya ngan han mga kampanya ni Garibaldi para han paghiusa han Italya (gawas hin unom-ka-bulan nga pagbiya tikang han pwesto). Namatay hi Cavour mga tulo ka bulan katapos han pagdeklara hin nahiusa nga Ginhadi-an han Italya, ngan sugad man, waray hiya mahiabot han paglakip han Venecia o Roma dida han ginhadi-an.


text:
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Dumangas usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Nahamutang an bungto ha dumagsaan o amihanan-sinirangan han Syudad han Iloilo ha Isla han Panay. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 56,291 ka tawo ha 11,262 nga mga panimalay.
An Dumangas ginbahin ngadto hin kap-atan kag lima (45) nga mga baranggay.


text:
Jipapad
An Jipapad usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Eastern Samar ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 6,596 ka tawo ha 1,206 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Jipapad mayda napulo kag tulo (13) nga baranggay.
- Agsaman
- Cagmanaba
- Dorillo
- Jewaran
- Mabuhay
- Magsaysay
- Barangay 1 (Pob.)
- Barangay 2 (Pob.)
- Barangay 3 (Pob.)
- Barangay 4 (Pob.)
- Recare
- Roxas
- San Roque


text:
Tinag-alog
An Tinagalog o Tinag-alog nga pinulongan (kon ha Tinag-alog: Wikang Tagalog) usa nga Austronesyano nga yinaknan ha Pilipinas. Ini amo an lumad nga yinaknan ha mga butnga nga dapit han isla han Luzon, ngan han mga hagrani nga mga isa. Lumad gihapon ini nga yinaknan ha Mindoro ngan Marinduque. Ini amo la nga yinaknan nga lumad ha Pilipinas nga gintututdo komo usa nga aradman o subjek han bug-os ha Pilipinas. Siring han iba amo daw ini an ginbatikan o ginbasehan han nasudnon nga yinaknan nga Filipino (nga tinawag nga Pilipino ugsa han 1987) kondi mayda liwat mga nasiring nga iton Filipino o Pilipino, usa la nga kalain nga Tinag-alog.


text:
Nueva Ecija
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Nueva Ecija (kon ha literal nga Winaray: Bag-o nga Écija; ha Kinatsila: Nueva Écija) usa nga ginpalibutan nga probinsya han Pilipinas nga nahimutang ha Butnga nga Luzon nga rehiyon. An kapital hini amo an syudad han Palayan. Ginsasapitan han Nueva Ecija, tikang ha salatan tipawala, an mga lalawigan han Bulacan, Pampanga, Tarlac, Pangasinan, Nueva Vizcaya, ngan Aurora.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | edit source]
Ekonomiya[igliwat | edit source]
Mga Industriya[igliwat | edit source]
Heyograpiya[igliwat | edit source]
An lalawigan amo an gidako-i ha Butnga nga Luzon. An katunaan hini natikang dida han mga habagatan nga mga tubigon harani han pag-ultan han Pampanga. Napatag ini ngan nagtitikadako hin kahataas ngadto hin mga pungtod ha pagtikaharani hini han mga kabugkiran han Sierra Madre ha sinirangan, ngan han mga kabugkiran han Caraballo ngan Cordillera ha amihanan.
Politikal[igliwat | edit source]
An gobyerno amo hi Tomas N. Joson III, nga nahapuwesto katapos han pagdaog niya han 1992 nga pinili-ay.
An lalawigan ginbahin ngadto hin upat nga mga distrito kongresyonal ngan an lalawigan mayda karuhaan kag pito (27) nga mga bungto ngan lima (5) nga mga syudad.
Mga Syudad[igliwat | edit source]
- Syudad han Cabanatuan
- Syudad han Gapan
- Syudad han Palayan
- Syudad han San Jose
- Syudad hin Siyensya han Muñoz


text: 1Kaya bilang mga kaiba sa paglingkod sa Dios, nakikimaherak kami saindo, na mga nag-ako kan biyaya nin Dios na dai nindo iyan pagsayangon. 2An Dios nagsasabi: “Dinangog taka sa tamang panahon, tinabangan taka sa aldaw nin kaligtasan.” Maghinanyog kamo! Ngunyan an tamang panahon; ngunyan an aldaw nin kaligtasan! 3Naglilikay kaming makagibo nin anoman na ikakaolang nin siisay man, tanganing mayong makapagtaram nin maraot dapit kan samong ministeryo. 4Kundi ipinapahiling mi sa gabos ming ginigibo na mga sorogoon kami nin Dios sa paagi kan samong pakatagal sa panahon nin kasakitan, mga kapawotan, asin mga kahorasaan; 5sa panahon na kami hinampak, binilanggo, saka pinagsururogan; sa panahon nin pagtrabaho, sa pagpuka asin pagkagutom. 6Ipinahiling mi man na mga sorogoon kami nin Dios sa paagi kan samong kabinian, pakasabot, pagkamatinios asin pagkamaboot; siring man sa paagi kan Espiritu Santo, kan samong dalisay na pagkamoot, 7kan samong paghulit kan katotoohan, saka kan kapangyarihan nin Dios. An katanosan an ginagamit ming armas sa too asin sa walang kamot. 8May panahon na inoomaw kami dangan may panahon na sinosopog; may panahon na pinapakaraot kami, may panahon man na inooyonan. Ibinibilang kaming mga putikon, maski totoo an pinagtataram mi; 9mga dai midbid, alagad bantog; mga naghihingagdan, alagad buhay; mga pinadusahan, alagad dai nagadan; 10mga mamondo, alagad danay na maogma; mga dukha, alagad dakul an pinapayaman; mga mayo nin anoman, alagad igwa nin gabos na bagay. 11Namomotan kong mga taga Corinto, hayag kaming magtaram saindo; bukas an samong puso. 12Mayo kaming tinatago saindo; kamo an may tinatago samo. 13Nagtataram ako saindo na garo kamo mga aki ko. Bukasan man nindo an saindong mga puso bilang pagbalos! 14Dai kamo makiiba sa mga bakong paratubod. Paanong magigin magkabagay an tama saka an sala? Paanong magkasaro an liwanag saka an diklom? 15Paanong magkaoyon si Cristo saka an Diablo? Paanong magkapareho an paratubod saka an bakong paratubod? 16Paanong magkaoyon an templo nin Dios asin an mga dios-dios? Huli ta kita iyo an templo kan Dios na buhay! Siring sa sinabi nin Dios, “Mag-eerok ako sainda asin maglalakaw sa kaibahan ninda; ako an magigin Dios ninda, sinda an magigin banwaan ko.” 17”Kaya bayaan nindo sinda,” an sabi nin Dios, “sumiblag kamo sainda. Dai kamo magduta sa anoman na maati, dangan aakoon ko kamo. 18Ako an magigin ama nindo, kamo an magigin mga aki ko, olay kan Makakamhan na Kagurangnan.”


text: 1Katapos hini, nagkamay-ada ako hin lain nga panan-awon, ngan hinkit-an ko didto ha langit in binuksan nga porta. Usa nga tingog nga sugad hin tunog hin trompeta, nga hinbatian ko na hadto, in nagyakan ha akon hin pagsiring, “Saka ngadi, ngan ipakikita ko ha imo an mahinanabo kahuman hini.” 2Ha gilayon gindara ako han Espiritu. Didto ha langit may-ada trono ngan may-ada usa nga nalingkod didto han trono. 3Maranggat an iya nawong sugad han gimlat hin mga mahal nga bato nga haspe ngan kornalina, ngan ginlilibotan an trono hin balangaw nga an kolor sugad hin esmeralda. 4Palibot han trono may-ada liwat 24 nga mga trono nga linilingkoran hin 24 nga mga katigurangan nga nakakabado hin busag, ngan may-ada mga bulawan nga korona ha ira ulo. 5Tikang han trono naguwa in mga idlap hin kikidlat, mga aringasa, ngan mga daguhob hin dalugdog. Ha atubangan han trono may-ada pito nga pinaruktan nga mga sulo nga naglalaga ngan amo ini an pito nga mga espiritu han Dyos. 6Ha atubangan liwat han trono may-ada sugad hin dagat nga salaming, nga malinaw nga matin-aw sugad hin kristal. Palibot han trono, ha kada ligid hito, may-ada upat nga buhi nga mga binuhat nga lukop hin mga mata ha atubangan ngan ha talikoran. 7An syahan sugad hin liyon an panagway; an ikaduha sugad hin todo nga baka; an ikatulo may-ada nawong nga sugad hin kanan tawo; ngan an ikaupat sugad hin nalupad nga agila. 8An kada usa hini nga buhi nga mga binuhat may-ada unom nga mga pako, ngan luob ini nga mga pako hin mga mata ha bawbaw ngan ha ilarom. Adlaw gab-i waray hunong an ira pagkanta: “Santo, santo, santo, an Ginoo nga Dyos nga Labi Kamakagarahum, han naglabay, han yana, ngan han tiarabot.” 9An upat nga buhi nga mga binuhat nagkakanta hin mga kanta hin paghimaya, pagpasidungog, ngan pagpasalamat ngadto han nalingkod han trono, nga buhi ha kadayonan. Kon nagkakanta hira, 10an 24 nga mga katigurangan nahapa ha atubangan han nalingkod didto han trono, ngan nagsisingba ha iya nga buhi ha kadayonan. Ibinubutang nira an ira mga korona ha atubangan han trono ngan nasiring hira: 11“Amon Ginoo nga Dyos! Takos ka hin pagkarawat hin himaya, dungog ngan gahom. Kay gintuha mo an ngatanan nga mga butang, ngan pinaagi han imo pagbuot gintagan mo hira hin kinabuhi.”


text:
Etyopya
An Etiopia, na may opisiál na pangaran na Repúblika Demokrátikan Pederal nin Etiopia (sa Amáriko, Ityop'iya) sarong banwá' na yaon sa Sungay nin Aprika. Ini an ikatolóng pinakamatawong nasión sa kontinente nin Aprika, kasunód kan Niheria asin Ehipto.
An Etiopia saro' sa mga pinakagurang na nasión sa enterong kina'ban. Ini man an ikaduwang nasión na naggibo kan Kristianismo bilang saiyang relihiyón na opisiál, hulí ta' an Armenia an pinakanaenot. Saká ini an saro sa mga 51 miembrong pinakagurang kan Nasiones Unidas.
An dating pangarang istóriko kan Etiopia iyo an Abisinia o sa Latín, Alta Ætiopia.
Heograpiya[liwaton | liwaton an gikanan]
An sukol kan banwa' naabot sa 1.127.127km2, muya sabihón, ini an ika-27 na pinakadakulang banwa' sa kina'ban, kasunod kan Kolombia.


text:
Leyte (lalawigan)
An Leyte usa nga lalawigan han Pilipinas nga nahimutang ha rehiyon han Sinirangan nga Kabisay-an. An kapital han probinsya amo an Syudad han Tacloban ngan nalalakip han probinsya an tulo nga ika-upat nga amihanan nga bahin han isla han Leyte. An Leyte nahamutang ha katundan han Lalawigan han Samar, ha amihanan han Southern Leyte ngan ha habagatan o salatan han Biliran. Ha katundan han Leyte ha tabok han Dagat han Camotes mabibilngan an isla ngan probinsya han Sugbo.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | edit source]
Duha an yinaknan ha lalawigan han Leyte. Ha amihanan nga sidlangan han lalawigan, Binisaya nga Winaray an lumad nga yinaknan, samtang ha katundan ngan salatan han lalawigan, Binisaya nga Sinugboanon an ira yinaknan. An mga Sugboanon ha Leyte tinatawag liwat nga Kana.
Mga Bungto ngan Syudad Waraynon[igliwat | edit source]
Mga Bungto ngan Syudad nga Kana/Sugboanon[igliwat | edit source]
Ekonomiya[igliwat | edit source]
Agrikultura an importante nga bahin han ekonomiya. Humay an gin-uuma labi na ha mga patag nga bahin han lalawigan, ha mga napalibot han Tacloban, samtang an pag-uma hin mga lubi, para hin coconut oil, amo iton masurong nga pagpakabuhi ha mga kabugkiran. An panagat o pangisda dako liwat nga pagpakabuhi han mga taga-Leyte.
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
Kap-atan kag usa (41) an mga bungto ngan duha (2) an mga syudad.
An Syudad han Ormoc independent component city (o naglulugaring nga nalalakip nga syudad) han Leyte. Naglulugaring an panggobiernohan han Ormoc tikang han probinsya ngan diri hira upod han mga pinili-ay han mga opisyales han probinsya.


text:
Sumuroy
Si Agustin Sumuroy (ginsusurat liwat an iya ngaran nga Sumoroy o Sumodoy) amo an nagtikang sin usa nga rebelyon sa Sinirangan nga Kabisay-an kontra sa mga Katsila tikang sa 1649 hangtod sa 1650. Mayda liwat mga nasiring nga an iya ngaran Juan Ponce Sumoroy imbes nga Agustin Sumuroy kundi bangin ini iginkalipat si Sumuroy sin usa nga kabulig san rebelyon nga si Juan Ponce. An rebelyon sa Samar, ginngaranan nga Rebelyon ni Sumuroy tungod sa iya.
An rason san rebelyon amo an sugo ni Kapitan-Heneral Diego Fajardo nga naglugos san ngatanan nga magtrabaho didto san mga hirimoan san sakayan (shipyards) sa Cavite. Nagtikang an rebelyon sa mga bungto san Palapag ngan Pambujan. An rebelyon tubtob sa rehiyon san Bikol ngan siring san iba, tubtob daw sa Mindanao.
Bisan makusog an paglarab san rebelyon, ginpirde ini san mga Katsila.


text: 1Hito manta nga adlaw binmaya hi Jesus han balay, ngan kinmadto ha tabi han lanaw, diin linmingkod hiya hin pagtutdo. 2Duro hin kadamo han mga tawo nga nag-alirong ha iya, sanglit sinmakay hiya hin sakayan ngan didto linmingkod hiya, samtang an mga tawo nagkatukdaw ha baybayon. 3Ginmamit hiya hin mga pananglitan hin pagtutdo ha ira. “May usa ka tawo nga kinmadto ha uma hin pagsabod. 4Han pagsabod niya han binhe, may-ada nahulog ha dalan, ngan inmabot in mga tamsi ngan pinanuktok an mga binhe. 5Nagkahuglog an iba nga binhe ngada hin batoon nga dapit nga manipis la an tuna. Nanurok dayon kay manipis man la an tuna. 6Kundi han pagsirak na han adlaw, pinasoan adto nga bag-o nga mga tanom, ngan nagkalalaya dayon kay waray man makapanggamot hin maupay. 7Nagkahuglog an iba nga binhe ngada hin tunokon nga kabanwaan; pagtubo han kabanwaan natabonan an mga tanom. 8Kundi may nagkahuglog nga mga binhe ngada hin maupay nga tuna, ngan namunga: may-ada namunga hin 100 ka pilo, 60 ka pilo an iba, ngan an iba 30 ka pilo.” 9Ngan sinmiring hi Jesus, “Sanglit pamati kamo, kon may-ada niyo durunggan!” 10Dinmaop kan Jesus an mga tinun-an ngan nagpakiana ha iya, “Kay ano ngan nagamit ka man hin mga pananglitan kon nagyayakan ka ha ira?” 11Binmaton hiya, “Iginhatag ha iyo an paghibaro han mga tinago han Ginhadian han langit, kundi waray ini ihatag ha ira. 12Kay an may-ada na tatagan pa, basi mamay-ada niya labaw pa han iya kinahanglan; kundi an tawo nga waray, kukuhaon, bisan ngani an gutiay nga aada ha iya. 13Amo ini an katadongan han akon paggamit hin mga pananglitan kon nagyayakan ako ha ira: kay natan-aw hira, kundi diri nakakakita, ngan namamati hira, kundi diri nakakabati o nakakasabot. 14Sanglit iginpahinungod ha ira an panagna ni Isaias: ‘Bisan unanhon niyo hin pamati; diri kamo makakasabot; bisan unanhon niyo pagtinan-aw, diri kamo makakakita, 15kay matig-a an ulo hini nga mga tawo, ngan ira ginsagpo an ira mga talinga, ngan ginpiyong an ira mga mata. Kay diri hira buot makakita, ngan diri hira buot makabati, kay bangin kon makasabot hira, makabalik hira ha akon, nasiring an Dyos, ngan tatambalon ko hira.’ 16Kundi kamo, hin kapalaran niyo! Kay nakakakita an iyo mga mata ngan nakakabati an iyo mga durunggan. 17Tigamni ini: damo nga mga manaragna ngan damo nga mga tawo han Dyos in karuyag pagkita han iyo kinikita, kundi waray hira makakita, ngan karuyag pagbati han iyo hinbatian kundi waray hira makabati. 18“Sanglit pamati ngan hibaroi niyo an kahulogan han pananglitan han magsarabod. 19Adton nakabati han mensahe mahitungod han Ginhadian sugad hira han binhe nga nahulog ha dalan, kundi waray makasabot hini. Inmabot an Yawa ngan gin-agaw an iginsabod dida ha ira. 20An binhe nga nahulog ha batoon nga tuna, amo an mga tawo nga nakarawat nga malipayon han mensahe ha pakakabati nira hini. 21Kundi waray ini makagamot hin maupay dida ha ira, ngan diri nag-iiha. Sanglit ha pag-aabot hin mga kakurian ngan mga kasakitan tungod han mensahe, nabaya dayon hira. 22An binhe nga nahulog ha tunokon nga kabanwaan amo an mga tawo nga namamati han mensahe, kundi nalulumos ini nga mensahe han mga kabaraka mahitungod hini nga kinabuhi ngan han paghigugma han mga manggad, ngan diri hira nabunga. 23Ngan an binhe nga iginpugas ha maupay nga tuna amo an mga tawo nga namamati ngan nakakasabot han mensahe. Namumunga hira, may nabunga hin 100 ka pilo, 60 ka pilo an iba, ngan an iba, 30 ka pilo.” 24Naghimangraw liwat hi Jesus ha ira hin lain nga pananglitan: “An Ginhadian han langit sugad hin tawo nga nagsabod hin maupay nga binhe ha iya uma. 25Usa ka gab-i, han nangangaturog na an ngatanan, kinmadto an kaaway ngan nagsabod hin mga liso hin banwa tampo han mga humay, ngan linmakat hiya. 26Han pagtubo na han mga tanom ngan pagtikang na panguhay, tinmubo liwat an mga banwa. 27An mga surugoon kinmadto han agaron hin pagpakiana ha iya, ‘Agaron, diri ba maupay nga binhe an iginsabwag mo ha imo uma? Diin man tikang an mga banwa?’ 28‘Usa nga kaaway an nagbuhat hini,’ binmaton hiya. Nagpakiana hira ha iya, ‘Karuyag ba nimo nga panggaboton namon an mga banwa?’ 29Binmaton hiya, ‘Ayaw! Kay bangin ha paggabot niyo han mga banwa mahiupod an iba nga humay. 30Pabay-i niyo nga tumubo an humay ngan an banwa ngada han pag-ani, kay sisidngon ko na la an mga mag-arani: gabota anay niyo an mga banwa, pamutka niyo, ngan sunoga; katapos, tiroka an humay ngan isulod ha akon kamalig.’ ” 31- 32Naghimangraw liwat hi Jesus ha ira hin lain nga pananglitan: “An Ginhadian han langit sugad hin liso hin mustasa. Kinukuha ini hin usa ka tawo ngan iginpupugas ha iya uma. Amo ini an gigutiayi han ngatanan nga liso, kundi kon natubo na, nahihimo nga gidadakoi han ngatanan nga mga tanom. Nahihimo ini nga kahoy, ngan napakada an katamsihan ngan nagsasalag dida han iya mga sanga.” 33Naghimangraw liwat hi Jesus ha ira hin lain pa nga pananglitan: “An Ginhadian han langit sugad hin patubo. Kinukuha ini hin babaye ngan iginmamasa ha usa ka takos nga harina, tubtob han pagtubo han bug-os nga minasa.” 34Ginmamit hi Jesus hin mga pananglitan pagsumat hini ngatanan nga mga butang ha mga tawo; waray hiya maghimangraw hin bisan ano ha ira nga diri pinaagi hin pananglitan. 35Ginbuhat niya ini basi matuman an iginsiring han manaragna: “Magamit ako hin mga pananglitan kon magyayakan ako ha ira, pagsusumatan ko hira hin mga butang nga waray pa nira hibaroi tikang mahimo an kalibutan.” 36Niyan binmaya hi Jesus han mga tawo ngan sinmakob hin balay. Hinmarani ha iya an iya mga tinun-an, ngan nagsiring ha iya; “Sumati daw kami han kahulogan han pananglitan han mga banwa ha uma.” 37Binmaton hi Jesus, “An Anak han Tawo amo an tawo nga nagpugas han maupay nga binhe; 38an kalibutan amo an uma; an mga tawo nga sakop han Ginhadian amo an maupay nga binhe; an mga tawo nga sakop han Yawa amo an mga banwa. 39Ngan an Yawa ngahaw amo an kaaway nga nagsabwag han mga banwa. An katapos han kalibutan amo an pag-ani; ngan an mga anghel amo an mga mag-arani. 40Sugad nga gintitirok an mga banwa ngan ginsusunog ha kalayo, amo man ini ha katapos han kalibutan. 41Magsusugo an Anak han Tawo han iya mga anghel, ngan titirokon nira tikang han iya Ginhadian an ngatanan nga nakadarahig han mga tawo hin pakasala ngan an ngatanan nga magbuhat hin maraot, 42ngan ilalabog hira ngadto han naglalaga nga hudno. Magtatangis hira didto ngan manliligot an ira mga ngipon. 43Niyan, masanag an mga tawo han Dyos pareho han adlaw didto han Ginhadian han Amay nira. Sanglit pamati, kon may-ada niyo mga durunggan! 44“An Ginhadian han langit sugad hin tinago nga manggad didto hin uma. Nahinabo nga hin-agian ini hin usa ka tawo, ngan iya liwat ini ginlubong. Duro an iya kalipay, ngan malakat hiya hin pagbaligya han ngatanan niya nga mga butang, ngan unina, mabalik hiya ngan papaliton niya an uma. 45“An Ginhadian han langit sugad liwat hin usa ka tawo nga namimiling hin makaruruyag nga mga perlas. 46Kon nakakaagi hiya hin usa nga talagsaon la an kaanyag, nalakat hiya ngan iginbabaligya an ngatanan niya nga mga butang, ngan pinapalit niya an perlas. 47“An Ginhadian han langit sugad liwat hin pukot nga gintunod ha lanaw, nga nakadakop hin magkalainlain nga isda. 48Kon puno na an pukot, binubutong an pukot han mga mangirisda ngadto ha baybayon, ngan nalingkod hira hin pagpili han mga isda: isinusulod an mag-upay nga isda ha ira mga alat ngan ilinalabog an waray pulos. 49Pareho hini an mahinanabo ha katapos han kalibutan: magawas an mga anghel ngan paglalainon an magraot nga mga tawo tikang han mga mag-upay 50ngan ilalabog hira ngadto han naglalaga nga hudno. Mananangis hira didto ngan manliligot an ira mga ngipon. 51“Nakasabot ba kamo hini nga mga butang?” nagpakiana hi Jesus ha ira. “Oo,” nagbaton hira. 52Ngan nagsiring hiya, “Sanglit karuyag sidngon hini nga an tagsa nga magturutdo han Balaod nga nahihimo nga tinun-an han Ginhadian han Langit sugad hiya hin tagbalay nga nakuha hin bag-o ngan daan nga mga butang tikang han iya hirimosan.” 53Kahuman ni Jesus pagsumat hini nga mga pananglitan, binmaya hiya hadto nga dapit, 54ngan inmuli ngadto han iya kalugaringon nga bungto. Nagtutdo hiya didto ha ira sinagoga, ngan nahipausa an nagpakabati ha iya, “Diin man niya kuhaa in sugad nga kinaadman?” nagpakiana hira. “Gin-unan-o niya hin pagbuhat han mga milagro? 55Diri ba hiya an anak han panday? Diri ba hi Maria an iroy niya ngan diri ba hira Santiago, Jose, Simon, ug Judas an iya kabugtoan? 56Diri ba nag-uukoy dinhe an iya kabugtoan nga kababayen-an? Diin man kuhaa niya ini ngatanan?” 57Sanglit ginsalikway hiya nira. Nagsiring hi Jesus ha ira: “Gintatahod in manaragna bisan diin gawas han iya kalugaringon nga bungto ngan han iya kalugaringon nga panimalay.” 58Waray hiya pagbuhat didto hin damo nga mga milagro kay waray man nira pagtoo.


text:
Negeri Sembilan
An Negeri Sembilan (puyde liwat Negri Sembilan, ha Jawi: نڬري سمبيلن), nga nangangahulogan nga "negeri hin siyam" o "estado hin siyam" ha Bahasa Melayu, usa han mga napulo kag tulo (13) nga mga negeri o estado han Federasyon han Malaysia. Nahamutang ini ha katundan nga labnasan han Peninsular nga Malaysia, ha salatan han Kuala Lumpur ngan ginsasapitan ini ha amihanan han Selangor, ha sidlangan han Pahang ngan ha salatan han Melaka ngan Johor.
An ngaran tikang daw han siyam nga mga distrito o nagari (nga yana tinatawag nga luak) nga gin-ukyan han Minangkabau, usa nga etniko nga grupo tikang ha Katundan nga Sumatra (ha yana nga Indonesya). An mga kanan-Minangkabau nakikita pa yana ha tradisyonal nga arkitektura ngan han yinaknan nga ginagamit dida.
Nag-iiba ini han mga sultan nga hereditaryo han iba nga mga may hadi mga estado han Malay. An naghahadi han Negeri Sembilan tinatawag nga Yang di-Pertuan Besar imbes nga Sultan. An pagpili o pag-elehir han Namumuno nahihinabo pinaagi han pagpili ha iya han konseho hin mga Undang nga nangungulo han upat nga mga gidako-i nga distrito han Sungai Ujong, Jelebu, Johol, ngan Rembau, nga amo an rason nga ini usa han mga elehido nga mga monarkiya.
An kapital han Negeri Sembilan amo an Seremban. An kapital-nga-hadi-anon amo an Seri Menanti ha distrito han Kuala Pilah. Iba nga mga importante nga bungto amo an Port Dickson ngan Nilai.
An Arabo nga pahidungog para han estado amo an Darul Khusus ("an Ispisyal nga Puy-anan").