text:
Portugal
An Portugal (nga ha opisyal nga pagtawag Republika Portugesa; ha Kinatsila ngan Pinortuges: República Portuguesa) usa nga nasod nga nahamutang ha habagatan o salatan-katundan nga Europa dida han Peninsula Ibérica, ngan amo ini an gikatundani o pinakakatundan nga nasod ha mainland nga Europa. Ginsasapitan an Portugal han Espanya ha amihanan ngan sidlangan ngan han Kalawdan Atlantico ha katundan ngan salatan. An Atlantico nga mga kapuropod'an han Azores ngan Madeira lakip gihapon han Portugal.
[igliwat] Administratiba nga pagbahinbahin
An prinsipal nga administratiba nga pagbahinbahin han Portugal amo in 18 nga mga distrito ha kontinente ngan duha nga mga autonoma nga rehiyon han Azores ngan Madeira, ngan ini liwat ginbahin ngadto hin 308 nga mga munisipyo (concelho) ngan 4,257 nga parokya (freguesia).[4] An mga distrito nagpapabilin nga amo an pinaka-importante nga pagbahinbahin han nasod, nga ginagamit nga base para hin damo nga mga gamit ha administrasyon sugad ha mga elektoral nga mga distrito.
An mga distrito ighihinay-hinay nga sasaliwanan hin mga rehiyon nga amo iton magigin bag-o nga administratibo nga pagbahin-bahin han Portugal.
Ugsa han 1976, an duha nga kapuropod-an ha Atlantico mga lakip liwat han heneral nga estruktura hin mga distrito portuges nga mayda la pagka-iba nga estruktura administratiba nga nahabutang dida han Estatuto han Mga Distrito Autonomo han Saragpit nga Mga Puro (Estatuto dos Distritos Autónomos das Ilhas Adjacentes),[5] nga naghatag han mga Junta General (Juntas Gerais) hin kalugaringon nga mga gahom. Mayda tulo nga distrito autonomo han Azores ngan ha Madeira:
- Azores — an Distrito han Angra do Heroísmo, an Distrito han Horta ngan an Distrito han Ponta Delgada.
- Madeira — an Distrito han Funchal.
Katapos han 1976, an Azores ngan an Madeira nagkaada hin mga Estatuto hin Autonoma nga Rehiyon, nga nagwara han pagbahinbahin hin mga distrito, ngan nagkaada hin estatudo politiko-administratibo ngan mga organo hin kalugaringon nga kagamhanan o gobyernos.[6] An yana nga pagbahinbahin ha administratiba nahabutang han tabula ha ubos.
[igliwat] Mga reperensya
- ↑ Cite error: Invalid
tag; no text was provided for refs named
ine.pt
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 Portugal. International Monetary Fund. Ginkità dida han 2009-10-01.
- ↑ The Euromosaic study, Mirandese in Portugal, europa.eu – European Commission website. Ginkuha Enero 2007.
- ↑ Portugal no Veraki.
- ↑ Decreto-Lei n.º 36453, han 4 han Agosto han 1947
- ↑ Artigo 6.º, parágrafo 2, da Constituição da República Portuguesa.
- ↑ Distritos de Portugal.


c: text/html

text:
- Iginhuhubad pa ini nga pakli. Kon makabulig kamo paghubad hini, ayaw pag-alang.
WikiWiki an Wikipedya, buot sidngon hini nga bisan hin-o makaliwat hin bisan ano nga waray protektaha nga artikulo ngan mahipaskin dayon iton nga mga ginliwat ngadto hit pakli o pahina.
Iton pag-edit o pagliwat hin Wiki nga pakli masayon gad la. Ig-klik la iton "igliwat" nga tab nga aada ha igbaw (o ito sumpay nga igliwat ha tuo o ha ubos) hit Wiki nga pakli. Mahihingadto ka hin pahina nga mayda text box nga aada iton pwede maliwat nga sinurat hiton nga pahina. Kon karuyag mo la mag-eksperimento o magprobar, alayon nga buhata iton ha Sandbox; diri dinhe. Maupay nga magsurat ka hin halipot nga edit summary ha ubos hit edit box. Pwede ka gumamit hin shorthand pag-esplikar hit imo mga liwat, sugad hit nahabutang dida hit surubdan, ngan kon tapos ka na, pidlita o igklik iton preview agod makita kon ano iton itsura han imo mga liniwat. Makakita ka liwat kon ano nga mga pag-iba nga imo nahimo nga kinumpara han naha-una nga bersyon pinaagi hiton pagpidlit hit "Show changes". Kon naruyag ka han im nakita, pidlita na iton "Save" agod mahipaskin hin dayon an imo mga liwat. Ayaw "pagpirma" hin mga edit nga imo ginhimo ha mga regular nga mga artikulo (kay gintitigamnan han software kon hin-o an nagliliwat).
Pwede ka liwat magklik hiton 'Discussion' nga tab agod makita an nahaupod nga talk page, nga aada iton mga komentaryo mahitungod hit pahina tikang han iba nga nan-gagamit hit Wikipedya. Ig-klik iton "+" nga tab agod mag dugang hin bag-o nga bahin, o ig-edit iton pahina ha sugad nga paaagi nga pag-edit hin pahina nga artikulo. Kon nagliliwat ka hit mga talkpage, alayon pagpirma hiton imo mga ginliwat, (kitaa iton Wikipedya:Pirmahe an imo mga ginpaskin) ha mga talk page.
[igliwat] Mga Pagbulig (Tips) hin Pagliwat hin mga artikulo ha Wikipedia
Angay nga agsob gamiton iton paglantaw nga waray dinadapigan, kay it Wikipedya diri lugar para hiton pagwale hin mga ano-ano la nga panlantaw.
Igcite o igtalaan iton imo mga source agod makita ngan maipadukwag hiton mga iba an imo trabaho. Kasagaran nga mga artikulo ha Wikipedya ha yana, kulang hin mga mag-upay nga reference, ngan amo ini iton nagpapadako hiton gidako-i nga pagtipa hit Wikipedya--nga diri ini taporan nga source. Alayon pagbulig pinaagi hin pag-research hin mga online ngan pinamantalaan nga mga resource agod makabiling hin mga reference han artikulo nga imo gintatrabahoan, ngan ig-cite an mga ini ha asya nga porma, ngan ig-consider iton in-text nga citation par hin mga butang nga masukot iton debate. Waray pagkasarabot ha yana kon ano it gimaupayi nga paagi nga pagbuhat hini, pero mauruupay na la in bisan ano kaysa waray gud. Pwede ka gumamit hin in-text nga citation hin porma nga akademiko pananglitan hiton (Example, 2004 pp 22-23) o komo superscript hin footnote nga igkakada mo ha kataposan hin artikulo.
Katapos paghimo hin bag-o nga pahina, maupay kon
Samtang naka-display iton imo pahina, gamiton mo iton What links here pagbiling han mga artikulo nga daan nahadugtong o nahasumpay, ngan siguroon nga ngatanan hini naangay han buot sidngon nga imo ginhatag.
Gamiton mo iton Search nga button pagbiling ha Wikipedya han imo topic title (ngan posible nga mga variant), pagbiling hin mga artikulo nga nag-mensyonar hiton, ngan paghimo hin mga sumpay tikang ha ira kon naangay
[igliwat] Mga "Minor" nga Edit
Kitaa gihap Wikipedya:Minor nga edit
Kon mag-edit hin pahina, iton logged-in nga nagamit pwede maghatag hin tigaman nga iton edit, "minor". Iton mga gagmay la nga edit buot sidngon nga pagbalhin ha tama hiton mga ispeling, pag-format ngan guti-ay la nga pagbalhin hin text. Posible nga tago-on iton minor edit kon kinikita ha Wikipedya:Recent Changes. Kanan waray batasan iton pag-indicar hin dako nga pagliwat nga minor edit, labi na kon mayda ginpara nga sinurat. Kon mayda diri tinuyo nga na-indicar nga minor edit, angay ig-edit iton source hin makausa pa, ig-indikar nga major (o siguro-a nga iton check-box para hiton "This is a minor edit" waray ma-tsek), ngan dida hit summary, igbutang nga an pagliwat, major change.
An wiki markup amo iton syntax nga sistema nga pwede nim gamiton pagliwat hin Wikipedya nga pakli.
Ha wala nga column hit table ha ubos, makakita ka kon ano iton mga posible nga epekto. Ha tuo nga column, makakita ka kon unanhon an paghimo hini nga mga epekto. Buot sidngon, agod mahasugad iton text han itsura ha wala, igmakinilya o igtype iton ha porma nga imo nakikita ha tuo nga column.
Bangin mo karuyag nga abrehon ini nga pahina hin lain nga dalikyatan nga tambuan (o browser window) komo reference. Kon karuyag ka magprobar nga diri ka makawasak, pwede ka mageksperimento didto ha Sandbox. Igabre iton Sandbox ha lain nga tambuan (window) o tab ngan ig-abre la ini nga pakli nga reference.
[igliwat] Pag-ayad han imo pagsurat -- mga bahin, mga parrafo, mga lista ngan mga linya
More information at Help:Link
[igliwat] Internal links
General notes:
- Enclose the target name in double square brackets -- "[[" and "]]"
- First letter of target name is automatically capitalized
- Spaces are represented as underscores (but don't do underscores yourself)
- Links to nonexistent pages are shown in red -- MediaWiki User's Guide: Starting a new page tells about creating the page.
- When the mouse cursor "hovers" over the link, you see a "hover box" containing...
[igliwat] External links
[igliwat] Images, video, and sounds
See also: Help:Image, Images_and_other_uploaded_files
[igliwat] Text formatting -- controlling how it looks
[igliwat] Spacing things out -- spaces and tables
[igliwat] Igpakita la kon ano an ginmakinilya
and   tags can tell the server and the browser to display things as you typed them.
[igliwat] Complicated mathematical formulae
[igliwat] Ispisyal nga mga agi
[igliwat] Including another page -- transclusion and templates
It pagbalhin hin transcluded nga file mabalhin hit tagsatagsa nga file nga na-trasclude hini.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sarawak
An Sarawak usa han duha nga mga estado o negeri han Malaysia ha isla o puro han Borneo. Kilalado ini nga Bumi Kenyalang (‘Tuna han mga Kalaw’), nahamutang ini ha kanawayan o amihanan-katundan nga dapit han isla. Amo ini an gidako-i nga estado ha Malaysia; an ikaduha nga gidako-i an Sabah, nahamutang ha dumagsaan o amihanan-sidlangan.
An administratibo nga kapital amo an syudad han Kuching nga mayda populasyon nga 579,900 (2006 nga census; Syudad han Kuching ha Salatan - 143,500; Syudad han Kuching ha Amihanan - 133,600; Padawan- ika-3 nga Milya/ ika-7 nga Milya/ ika-10 mga Milya - 302,800). An ngaran Kuching nangangahulogan nga 'oding' o 'misay' (kucing). Upod han mga dagko nga mga syudad ngan bungto amo an Sibu (pop. 254,000), Miri (pop. 263,000) ngan Bintulu (pop. 176,800). Sumala han kataposan nga census (han Disyembre 31, 2006), an populasyon han estado 2,357,500. An Sarawak, sugad han Sabah ha amihanan, usa nga multi-kultural nga estado nga waray etniko nga mayoriya. An kadam-an han mga katawhan han Sarawak mga diri-Muslim; mayda sobra 30 ka etniko nga diri-Malay nga mga lumadnon o tuminongnong nga mga grupo ha Sarawak.


text:
Alegria, Surigao del Norte
An Alegria usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Surigao del Norte ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 12,923 ka tawo ha 2,350 nga panimalay.
[igliwat] Mga Baranggay
An Alegria ginbahin ngadto hin napulo kag duha (12) nga mga baranggay.
- Alipao
- Anahaw
- Budlingin
- Camp Eduard (Geotina)
- Ferlda
- Gamuton
- Julio Ouano (Pob.)
- Ombong
- Poblacion (Alegria)
- Pongtud
- San Juan
- San Pedro
[igliwat] Kaagi
An Alegria ginhimo pinaagi han Republic Act No. 5239. Ha pagtikang, usa ini nga sitio han Anahaw nga gintukod hin mga namalhin ngada tikang han bungto han Bacuag. An Sitio Anahaw harani han Danaw Mainit, ngan talagsa ginbabahaan tungod hin makusog nga pag-inuran. Dida han mga panahon hin pag-inuran, an mga banay dinhe namalhin ngadto hin lugar nga yana amo an tinatawag nga Alegria.
An ngaran nga Alegria tikang han Kinatsila nga pulong nga buot sidngon "nagkakalipay" o "marisyo". Ginhatag hini nga ngaran ni Juez Sixto Olga nga nakahuron hin usa ka gab-i dida nga lugar. An mga tawo naghimo para ha iya hin usa nga sarayaw. Tungod kay malipayon ngan marisyo an nahinabo, ginsidngan niya an mga tawo nga balhina an ngaran tikang ha Anahaw ngadto ha Alegria.
An Alegria nahimo nga barrio dida han 1927. Han una usa ini han mga gidadakoi nga mga barrio ha bungto han Mainit. Iton bungto han Alegria natikang hiton katubtoban han Kitcharao, Agusan del Norte, ngadto ha Pungtod ngan Dayano nga amo an katubtoban han gintikangan han Alegria nga bungto han Mainit.


text:
Laton
An laton[1][2] usa nga sukod hin pag-ayad hin sunod-sunod nga tunog ha yakan.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Vicente I. de Veyra "Ortograpiya Han Binisaya". Bahin nga kinuha tikang han Mga Lagda Han Pagsurat Han Aton Pinulongan ni Vicente I. de Veyra nga ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.
- ↑ Agustin El O'Mora "Kasurat diri Sinukol". Ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.


text:
Talaan han pagpugong
This is a log of user blocking and unblocking actions. Automatically blocked IP addresses are not listed. See the block list for the list of currently operational bans and blocks.(Giurhii | Giunhani) Kitaa an (burubag-o 50 | durudaan 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- 07:47, 30 Hulyo 2012 Harvzs (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 210.213.139.12 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt, Diri ginpapagana an e-mail, diri makakaliwat hit kalugaringon nga hiruhimangraw nga pakli)
- 12:58, 6 Pebrero 2012 JinJian (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 213.147.2.172 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 3 ka bulan (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (bandalismo)
- 05:06, 17 Enero 2012 Harvzs (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 178.134.42.53 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (diri gintutugutan an paghimo hin akawnt, Diri ginpapagana an e-mail, diri makakaliwat hit kalugaringon nga hiruhimangraw nga pakli) (nagbutang hin diri-Winaray)
- 02:50, 14 Disyembre 2011 Teles (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 212.182.64.86 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 2 ka oras (diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (cross-wiki vandalism. Open proxy.)
- 17:54, 11 Disyembre 2011 Harvzs (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 111.68.59.72 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (diri gintutugutan an paghimo hin akawnt, Diri ginpapagana an e-mail, diri makakaliwat hit kalugaringon nga hiruhimangraw nga pakli) (Inserting nonsense/gibberish into pages)
- 17:53, 11 Disyembre 2011 Harvzs (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 94.155.239.162 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (diri gintutugutan an paghimo hin akawnt, Diri ginpapagana an e-mail, diri makakaliwat hit kalugaringon nga hiruhimangraw nga pakli) (Inserting nonsense/gibberish into pages)
- 17:52, 11 Disyembre 2011 Harvzs (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 222.127.226.246 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (diri gintutugutan an paghimo hin akawnt, Diri ginpapagana an e-mail, diri makakaliwat hit kalugaringon nga hiruhimangraw nga pakli) (Removing content from pages)
- 14:15, 18 Nobyembre 2011 JinJian (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 8.25.203.19 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (Inserting false information)
- 10:26, 16 Nobyembre 2011 JinJian (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 189.58.135.18 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (vandalism)
- 16:27, 28 Oktubre 2011 JinJian (Hiruhimangraw | mga ámot) changed block settings for P3utangf7uck (Hiruhimangraw | mga ámot) with an expiry time of 3 ka adlaw (diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (first warning)
- 16:04, 28 Oktubre 2011 JinJian (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi P3utangf7uck (Hiruhimangraw | mga ámot) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (vandalism)
- 16:02, 28 Oktubre 2011 JinJian (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 111.68.59.76 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (vandalism)
- 14:13, 29 Septyembre 2011 JinJian (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 112.202.33.89 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (Inserting nonsense/gibberish into pages)
- 05:39, 28 Septyembre 2011 Teles (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 112.202.33.89 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 2 ka oras (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt, diri makakaliwat hit kalugaringon nga hiruhimangraw nga pakli) (Cross-wiki vandalism.)
- 05:57, 7 Agosto 2011 Harvzs (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 203.97.120.103 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (Inserting nonsense/gibberish into pages)
- 11:38, 5 Agosto 2011 JinJian (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 121.54.29.82 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (Inserting nonsense/gibberish into pages)
- 09:28, 3 Hulyo 2011 Teles (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 112.202.108.166 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 2 ka oras (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt, diri makakaliwat hit kalugaringon nga hiruhimangraw nga pakli) (Vandalism)
- 03:59, 13 Hunyo 2011 Harvzs (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 27.110.153.159 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (nagbutang hin spam)
- 23:39, 30 Abril 2011 Mentifisto (Hiruhimangraw | mga ámot) changed block settings for KLSeyffert (Hiruhimangraw | mga ámot) with an expiry time of waray katapusan (diri gintutugutan an paghimo hin akawnt, Diri ginpapagana an e-mail, diri makakaliwat hit kalugaringon nga hiruhimangraw nga pakli) (crosswiki abuse )
- 08:50, 28 Abril 2011 Mentifisto (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi AttAl (Hiruhimangraw | mga ámot) nga natatapos ha takna hin waray katapusan (diri gintutugutan an paghimo hin akawnt, Diri ginpapagana an e-mail) (crosswiki abuse )
- 01:02, 26 Abril 2011 Mentifisto (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi Güüühjle (Hiruhimangraw | mga ámot) nga natatapos ha takna hin waray katapusan (diri gintutugutan an paghimo hin akawnt, Diri ginpapagana an e-mail) (crosswiki abuse )
- 07:04, 25 Abril 2011 Mentifisto (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi AttAichinger (Hiruhimangraw | mga ámot) nga natatapos ha takna hin waray katapusan (diri gintutugutan an paghimo hin akawnt, Diri ginpapagana an e-mail) (crosswiki abuse )
- 22:28, 24 Abril 2011 Mentifisto (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi Sir, i have a question (Hiruhimangraw | mga ámot) nga natatapos ha takna hin waray katapusan (diri gintutugutan an paghimo hin akawnt, Diri ginpapagana an e-mail) (crosswiki abuse )
- 01:33, 2 Abril 2011 Bsadowski1 (Hiruhimangraw | mga ámot) changed block settings for Jzgnuz (Hiruhimangraw | mga ámot) with an expiry time of waray katapusan (diri gintutugutan an paghimo hin akawnt, Diri ginpapagana an e-mail) (crosswiki abuse )
- 12:16, 30 Marso 2011 JinJian (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi KLSeyffert (Hiruhimangraw | mga ámot) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (Inserting nonsense/gibberish into pages)
- 12:15, 30 Marso 2011 JinJian (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi Jzgnuz (Hiruhimangraw | mga ámot) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (Inserting nonsense/gibberish into pages)
- 12:24, 28 Pebrero 2011 Wutsje (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi Marcel Poier (Hiruhimangraw | mga ámot) nga natatapos ha takna hin waray katapusan (diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (voa)
- 00:04, 30 Enero 2011 JinJian (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 90.172.64.45 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (Inserting nonsense/gibberish into pages)
- 21:04, 13 Enero 2011 JinJian (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 207.61.205.50 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt)
- 10:44, 6 Enero 2011 JinJian (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 78.40.232.6 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (Inserting nonsense/gibberish into pages)
- 05:21, 16 Disyembre 2010 Bsadowski1 (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 69.178.192.136 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka adlaw (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (Vandalism)
- 18:00, 15 Disyembre 2010 JinJian (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 121.54.32.156 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt)
- 15:41, 6 Disyembre 2010 Mercy (Hiruhimangraw | mga ámot) changed block settings for 125.60.240.233 (Hiruhimangraw) with an expiry time of 1 ka tuig (diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (cross-wiki abuse)
- 15:39, 6 Disyembre 2010 Mercy (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 125.60.240.233 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (cross-wiki abuse)
- 06:54, 11 Nobyembre 2010 Harvzs (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 85.107.16.32 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (Removing content from pages)
- 05:12, 7 Nobyembre 2010 JinJian (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 141.156.45.235 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (Removing content from pages)
- 17:28, 4 Nobyembre 2010 Hoo man (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 87.7.80.47 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 6 mga oras (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (Inserting nonsense/gibberish into pages)
- 11:34, 24 Septyembre 2010 Mardetanha (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi Jemani (Hiruhimangraw | mga ámot) nga natatapos ha takna hin waray katapusan (diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (vandalism)
- 22:32, 6 Septyembre 2010 JinJian (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 189.167.76.142 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (Inserting nonsense/gibberish into pages)
- 12:55, 18 Agosto 2010 JinJian (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 84.158.2.36 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (Inserting nonsense/gibberish into pages)
- 03:19, 27 Mayo 2010 Jyothis (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi Gu1997 (Hiruhimangraw | mga ámot) nga natatapos ha takna hin waray katapusan (diri gintutugutan an paghimo hin akawnt, Diri ginpapagana an e-mail) (crosswiki abuse )
- 04:40, 22 Mayo 2010 Jyothis (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi The sbowbird ice (Hiruhimangraw | mga ámot) nga natatapos ha takna hin waray katapusan (diri gintutugutan an paghimo hin akawnt, Diri ginpapagana an e-mail) (crosswiki abuse )
- 22:49, 12 Mayo 2010 Jyothis (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi Ricardojose20027 (Hiruhimangraw | mga ámot) nga natatapos ha takna hin waray katapusan (diri gintutugutan an paghimo hin akawnt, Diri ginpapagana an e-mail) (crosswiki abuse )
- 02:14, 10 Abril 2010 Harvzs (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 220.232.237.39 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (Inserting nonsense/gibberish into pages)
- 06:26, 1 Abril 2010 Harvzs (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 87.79.160.171 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (Inserting nonsense/gibberish into pages)
- 02:33, 19 Marso 2010 Harvzs (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 85.164.81.60 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (Inserting nonsense/gibberish into pages)
- 06:54, 11 Marso 2010 Harvzs (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 124.176.47.63 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (Inserting nonsense/gibberish into pages)
- 05:55, 26 Pebrero 2010 Harvzs (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 85.106.234.89 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (Inserting nonsense/gibberish into pages)
- 02:47, 9 Pebrero 2010 Harvzs (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 212.142.143.114 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (Inserting nonsense/gibberish into pages)
- 03:23, 4 Pebrero 2010 Harvzs (Hiruhimangraw | mga ámot) ginpugngan hi 112.204.41.120 (Hiruhimangraw) nga natatapos ha takna hin 1 ka tuig (anonymous users only, diri gintutugutan an paghimo hin akawnt) (Inserting nonsense/gibberish into pages)


text:
Siyensyas naturales
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Ha siyensya, an pulong nga siyensya natural nangangahulogan han rasyonal nga paagi han pag-aram han universo, nga gin-iintinde nga nasunod hin mga surondon o balaod hin natural nga pagtikang. An pulong nga siyensya natural gin-gagamit gihapon pagpaiba hiton mga larangan nga nágámit han siyentipiko nga paagi han pag-aram han kalibungan tikang han siyensyas sosyales, nga nágámit han siyentipiko nga paagi han pag-aram han pamatasan hin katawhan ngan sosyudad, ngan tikang han mga pormal nga mga siyensya, sugad han matematika ngan lohika nga nágámit hin lain nga metodolohiya.


text:
Emperador Romano
An Emperador romano iyo an namomoon sa estado Romano, sa periodo napoon kan 27 BK. An mga Romano mayong saro sanang termino para sa siring na katongdan. An mga terminong Latin arog kan imperator, augustus, caesar, asin princeps puro tinotomoy an nasabing pwesto. Sa aktwal na praktis, an emperador iyo an namomoon na supremo kan Roma asin kumander supremo kan lehiyon Romano.
[liwatón] Mga panluwas na takod
- Cervantes Virtual - Antigua Seremonya sa pagpaorog kan mga emperador romano
- Pilum Digital An pasurunodsunod kan mga emperador sa Alto Imperio
- Emérita augusta An mga emperador Romano nakaag sa kwartang takal


text:
Kaarangay:Brasil
Mga ubos-nga-kaarangay
Ini nga kaarangay mayda han mga nasunod nga 6 nga mga ubos-nga-kaarangay, tikang hin 6 nga kabug-osan.
B
- [×] Brasília (2 P)
E
- [×] Mga estado han Brasil (26 P)
M
- Mga Brasilenyo nga magkakanta (1 C, 5 P)
- [×] Mga Brasilenyo nga magsusurat hin kanta (1 P)
- [×] Mga Brasilenyo nga musiko (1 P)
S
- Mga syudad han Brasil (1 C, 26 P)
Mga pakli ha kaarangay nga "Brasil"
An mga nasunod nga 17 ka mga pakli aada hini nga kaarangay, tikang hin 17 nga kabug-osan.


text:
Lista hin mga rehiyon han Peru
An mga rehiyon han Peru (ha Kinatsila: Regiones del Perú) amo an syahan-nga-nivel nga mga administratibo nga pagbahinbabain han Perú. Tikang han 1821 nga independensya, an Peru ginbahin ngadto hin mga departamento pero inmatubang an nasod han problema hin nagtitikadao nga pagsentralisar hin gahom ha politika ngan ekonomiya didto han kapital hini ha Lima. Katapos hin pra nga waray magmalinamposon nga pagtalinguha hin pagdesentralisar, an mga departamento ginsaliwanan hin mga rehiyon ngan mga gobreyno rehiyonal nagka-elihidod doda han Nobyembre 20, 2002.
Ha ilarom han bag-o nga kaareglo, an mga kasanhi nga 24 nga mga departamento han Peru upod an lalawigan han Callao nahimo nga mga rehiyon. An lalawigan han Lima waray gin-upod hini nga proseso ngan diri ini api hin bisan ano nga rehiyon. An pagka-iba hini kaysa han mga daan nga departamento, an mga rehiyon mayda mga elehido nga gobyerno ngan mayda nira damo nga mga reponsabilidad ha sakob han ira mga teritoryo. Ha ilarom han 2002 nga Balaod Organiko hin Mga Gobyerno Rehiyoal (ha Kinatsila: Ley Orgánica de Gobiernos Regionales), mayda nagpapadayon nga proseso hin pagbalhin han mga funsyon tikang han gobyerno sentral ngadto han mga rehiyon. Mayda 2005 nga referendum para han pag-usa hin pira nga mga rehiyon nga waray makakuha han kinahanglanon nga suporta elektoral.
An mga rehiyon han Peru ginbahin ngadto hin mga lalawigan ngan mga distrito.
[igliwat] Mga rehiyon
An impormasyon han kahaluag ngan populasyon ha ubos nga lista o talaan ginkuha tikang han opisyal nga data han Peruano nga Instituto nga Nasodnon hin Estadistika ngan Informatika (ha Kinatsila: Instituto Nacional de Estadística e Informática, INEI).[1] An mga numero hin kahaluag ginkado han giharanii nga bug-os nga unidad. An demograpiko nga data nahibase dida han 2005 nga census ngan ginbuhat tikang han Hulyo 18 tubtob Agosto 20, 2005. An densidad hin populasyon gintagaan hin usa nga decimal nga puwesto ha mga tawo ha tagsa kwadrado nga kilometro. An mga UBIGEO nga ihap o numero amo an mga kodigo nga ginagamit han INEI pag-indikar han gma nasodnon nga mga administratibo nga pagbahinbahin.
[igliwat] Mga tigamnan
- ↑ Instituto Nacional de Estadística e Informática. Banco de Información Distrital. Ginkuha dida han Nobyembre 30, 2007.


text:
Paugnat-ha-Kusog
An sport o paugnat-ha-kusog usa nga buruhaton nga gindudumara pinaagi hin tinirok nga mga surondon o mga pamatasan ngan ini ginbubuhat ha kompetinsya. Iton sports o mga paugnat-ha-kusog amo iton tawag hiton mga buruhaton nga diin an mga pisikal nga abilidad o kusog han nakompetensya amo an importante nga makadetermina kon hin-o an madaog o mapipirde, pero iton pulong gin-gagamit gihapon pagtawag hiton mga buruhaton nga diin an mental nga abilidad o an klase hin garamiton amo an importante nga mga factor.


text:
Espanya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Ginhadi-an han Espanya (Kinatsila ngan Gallego: Reino de España; Aragones: Reino d'España; Asturianu: Reinu d´España; Kinatalan: Regne d'Espanya; Vascongado: Espainiako Erresuma; Aranes: Regne d'Espanha) usa nga nasod nga nahamutangan ha salatan-habagatan Europa. Ha katundan (ngan, ha Galicia, salatan), sapit an Portugal. Ha salatan, sapit ini han Hibraltar ngan Marrueko. Ha dumagsaan o amihanan-sinirangan, ha daplin han kabugkiran han Pirineos, sapit iton Fransya ngan an guti-ay nga prinsipado han Andorra. Lakip hini an mga Islas Baleares ha Dagat Mediterraneo, an Islas Canarias ha Kalawdan Atlantico, an mga syudad han Ceuta ngan Melilla ha amihanan nga Africa, ngan in pipira nga mga isla nga waray may na-ukoy ha Mediterraneo nga dapit han Estrecho han Gibraltar nga tinatawag nga Plazas de soberanía, sugad han Islas Chafarinas, an mga "kabato-an" (peñones) han Vélez ngan Alhucemas, ngan an guti-ay nga Isla Perejil (gin-awayan). Ha dumagsaan o amihanan-sinirangan ha daplin han Pirineos, usa nga gamay nga exclave nga bungto nga it ngaran Llívia ha Catalunya ginpapalibotan hin teritoryo han Franses.
[igliwat] Kitaa Gihapon
[igliwat] Mga tigaman
- ↑ Amo gihapon an Hadianon nga awit
- ↑ Ha pira nga mga komunidad autonoma, an Inaranes (Inocsitan), Vinascongado, Kinatalan/Vinalensya, ngan Ginalego mga igkasi-opisyal nga mga pinulongan. An Bable ngan Lineones ginkikilala nga opisyal
- ↑ Ugsa han 1999 (ha balaod, 2002) : Peseta Espanyola.
- ↑ Gawas han Islas Canarias, nga aada han WET nga zona hin oras (UTC, UTC+1 ha katsirak).
- ↑ Ginagamit gihapon an.eu nga dominio, kay ginsasaro ini upod hin iba nga mga estado nga api han Unyon Europeo. An dominio nga .cat ginagamit gihapon ha mga teritoryo nga nayakan-hin-Kinatalan.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Spain. www.focus-migration.de: (2009-01-01). Ginkità dida han 2009-09-22.
- ↑ Official Population Figures of Spain. Population on the 1 January 2009. Instituto Nacional de Estadística de España. Ginkità dida han 2009-06-03.
- ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 Spain. International Monetary Fund. Ginkità dida han 2009-10-01.
- ↑ CIA World Factbook. Ginkità dida han 2008-08-13.


text:
Kímika
It Kímika (tikang han alkimiya) amo an siyensya hin matter han atomiko ngadto han molecular nga iskala, nga nanginginlabot han mga pagtitirok han mga atom (sugad hin mga molecule, mga crystal, ngan mga metal).
Iton Kimika nanginginlabot hiton kahimo ngan istadistikal nga mga panag-iyahan hinin nga mga istruktura, pat gihapon han mga pagbalyo ngan mga interaksyon hin nga nahihimo han mga materyales nga nabibilngan ha adlaw-adlaw nga panginabuhi. Sumala han moderno nga kímika, iton pisikal nga mga panag-iyahan hin mga materyales gindiditermina hiton hira istruktura ha atomiko nga iskala nga gindiditermina hiton mga panag-iyahan ngan mga enerhiya han mga interaksyon.


text:
Finanza
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An finanza (o pangwarta o panalapi) amo an siyensya nga nangingilabot han padalagan han salapi o kwarta hin mga tawo, mga negosyo o estado. Usa ini nga sanga han ekonomiya nga nag-aaram han pagkuha, ngan pagpatubo, hin usa nga kompanyiya, individuo o hin estado, hin mga fondo nga kinahanglan para hiton mga obhetibo hini ngan han mga kriteryo nga diin gin-gagamit ini ha mga buruhaton. Ha lain nga mga pulong, nag-aaram ini nga siyensya han pagkaiba han pagkuha ngan pagpadukwag hin kwarta ngan hin iba nga mga valor sugad hiton titulo, bonos, ngan iba pa.


text:
Mga pakli nga nasumpay ha Pinaurog nga teyorya han relatividad
An mga nasunod nga mga pakli nasumpay ha Pinaurog nga teyorya han relatividad:Kitaa an (nahiuna 50 | masunod 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- Special relativity (Redirek nga pakli) (← mga sumpay)
- Nalalain nga teyorya han relatividad (Redirek nga pakli) (← mga sumpay)
- Masa (← mga sumpay)
- Pinauróg nga hurobhurob han relatividad (Redirek nga pakli) (← mga sumpay)
- Teyorya han nahiurog han relatividad (Redirek nga pakli) (← mga sumpay)
- Teyorya nga nahiurog han relatividad (Redirek nga pakli) (← mga sumpay)
- Nahiurog nga teyorya han relatividad (Redirek nga pakli) (← mga sumpay)
- Pinaurog nga tahap han relatividad (Redirek nga pakli) (← mga sumpay)
- Nahiurog nga tahap han relatividad (Redirek nga pakli) (← mga sumpay)


text:
An fayl in tikang ha Wikimedia Commons ngan puydi mahigamitan para han iba nga mga proyekto.
An paglaladawan han iya fayl han paglaladawan nga pakli didto in ginpapakita ha sirong.
[igliwat] Dalikyat nga pulong
Freshly cooked frozen w:blintzes in a frying pan. Photo taken by me, in the kitchen of my house.
[igliwat] Palilisensya:
Kaagi han paypay
Pidlita an adlaw/oras para makit-an an fayl nga naggawas hito nga oras.
Mga Sumpay
An mga nasunod nga mga pakli nasumpay hini nga paypay:
Global file usage
The following other wikis use this file:
- Usage on de.wikipedia.org
- Usage on en.wikipedia.org
- Usage on eo.wikipedia.org
- Usage on fi.wikipedia.org
- Usage on gl.wikipedia.org
- Usage on hu.wikipedia.org
- Usage on ja.wikipedia.org
- Usage on lt.wikipedia.org
- Usage on ml.wikipedia.org
- Usage on my.wikipedia.org
- Usage on no.wikipedia.org
- Usage on pl.wikipedia.org
- Usage on pt.wikipedia.org
- Usage on simple.wikipedia.org
- Usage on sk.wikipedia.org
- Usage on sv.wikipedia.org
- Usage on tr.wikipedia.org
- Usage on uk.wikipedia.org
- Usage on zh.wikipedia.org
Iní nga paypay mayda dugang nga pagpasabot, nga bangin gindugáng tikang han digital nga camera o iskaner nga gin-gamit paghimo o pag-digitar hini.
Kon an paypay ginliwat tikang han orihinal nga kamutangan, mayda mga detalye nga bangin diri magpakita han ginliwat nga paypay


text:
Omar Khayyám
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Omar Khayyám, Persiano: عمر خیام (Mayo 31, 1048 ha Nishapur, Iran (Persia) – Disyembre 4, 1131), usa nga Persiano nga maniniday, matematiko ngan astronomer.
An iya ngaran anay Ghiyath al-Din Abu'l-Fath Omar ibn Ibrahim Al-Nisaburi Khayyámi (غیاث الدین ابو الفتح عمر بن ابراهیم خیام نیشابوری). An Khayyám (خیام) usa nga pulong tikang ha Arabo nga nangangahulogan nga "parahimo hin tulda." Kilalado hiya tungod hin tinirok hin mga siday niya, an Rubaiyat ni Omar Khayyam.


text:
Himalaya
An Himalaya an mga kabukiran ha Asya. Ada hira ha amihanan ha may Pakistan ngan Jammu ngan Kashmir, ngadto ha kanan Indya nga mnga estado nga Himachal Pradesh ngan Uttaranchal, Nasod han Nepal, ngan mga ginhadian han Sikkim, ngan Butan; pakadto ha Salatan han Tibet. An napulo kag-lima (15) nga gihahataasi nga bukid ha kalibutan aada ha mga Himalaya nga an mga nangunguna amo an Bukid Everest, K2, Annapurna, ngan Nanga Parbat. An Bukid Everest amo an gihahataasi nga bukid ha nawong han kalibutannga mayda 8,849 metro nga kahataas.


text:
st_ang3r wrote:
diri man. adto la ha makati an rally. civilized man an mga nag rally ka kulop. an mga taga province na lower class gin harang la para diri makaupod ha rally. ha express way pala waray na pasudla ha manila.
maupay ito...kay it iba nga naapi hit rally waray man mga aram...natuod la hira kun ano it siring hit ira leader.puydi la hira pag inuwaton...it ira ginyiyinakan hit rally, diri mismo natikang ha ira kay waray man hira salabutan.napauwat la hira.ginagamit la hira hit ira mga leader.damo gihap it hira nga botante during election kay makandidato man ito nga ira mga grupo hit party list.


text:
Lee Teng-hui
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Lee Teng-hui (ginyano nga Tsinino: 李登辉; nahig-araan nga Tsinino: 李登輝; pinyin: Lǐ Dēnghuī; natawo 15 Enero 1923) usa nga politiko han Republika han Tsina (nga kilalado ha ngaran nga Taiwan). Hiya an ika-7, ika-8, ngan ika-9-nga-panahon nga Mangulo han Republika han Tsina ngan Mangulo (Chairman) han Kuomintang (KMT) tikang han 1988 tubtob 2000. Nangulo hi Lee hin mga dagko nga mga naabtan ha reporma hin demokrasya, upod an iya kalugaringon nga ka-reelihir nga nagdara han syahan nga direkta nga pagbotar nga piniliay hin mangulo para han Republika han Tsina. Hiya an syahan nga lumad o tuminongnong nga Taiwanes nga nagin mangulo han RT ngan chairman han KMT. Ginbandilyo ni Lee an kagiusan hin paglokalisar ha Taiwan ngan namuno hiya hin maabtik nga polisiya ha langyaw nga makakuha hin mga diplomatiko nga mga man-uugop. Gintahapan hi Lee hin mga kritiko nga nagtraydor hiya han partido nga iya pinamunoan, tinago nga pagsuporta hin independensya han Taiwan, ngan kahibulig ha pangurakot (itom nga bulawan nga politika).
Katapos ha pagbiya han puwesto, gintanggal hi Lee tikang han KMT tungod han iya papel ha pagtukod han nauyon-hin-independensya nga Kahiusa nga Solidaridad han Taiwan (KST), nga kaapi han Pan-Berde nga Koalisyon upod han Partido Progresibo Demokratiko. (Hi Lee amo an ginkikita nga "manguna ha kalag" han KST.) Hi Lee nagpagawas hin pagsuporta hin independensya para han Taiwan kundi diri buot sidngon nga nauyon hiya hin pormal nga pagdeklara hin independensya.


text:
Hunyo
Iton Hunyo (tikang ha Linatín nga Iunius ngan sinurat ha Kinatsila nga junio) amo iton ika-unom nga bulan han tuig han Gregoriano nga Kalendaryo nga mayda kahalaba hin katloan (30) ka adlaw. An bulan ginngaranan tikang han diyosa Romana nga hi Juno, an asawa ni Jupiter ngan amo ha mga Romano kon ano ha mga Griyego an diyosa nga hi Hera.
Ha pagtikang hiton Hunyo, iton adlaw nasirang dida hiton constellation han Taurus; ha kataposan hiton Hunyo, an adlaw nasirang dida hiton constellation han Gemini.. Pero tungod han precession han mga equinox, iton Hunyo natikang nga iton adlaw aada hiton senyal nga astrolohikal nga Gemini, ngan natatapos pag-ada hiton adlaw dida hiton astrolohikal nga senyal ngan Cancer.
Ha Winaray, tinatawag liwat ini nga bulan nga Purukpukay.


text:
Palasyo han Moncloa
An Palasyo han Moncloa o Moncloa nga Palasyo (Kinatsila: Palacio de la Moncloa), nga nahamutang han Ciudad Universitaria (Syudad hin Unibersidad) nga baranggay han Madrid (kabahin han Moncloa-Aravaca nga distrito), amo an opisyal nga urukyan para han Mangulo han Kagamhanan han Espanya (o Primer Ministro han Espanya) tikang han 1977, dida han pagbalhin ni Adolfo Suárez han urukyan ngada tikang han Palasyo han Villamejor ha Paseo de la Castellana (nga yana amo an ginlilingkoran han Ministro han Polisiya Teritoryal). Ginpapalibutan an urukyan hin pira ka mga edifisyo nga nahimo han Complex han La Moncloa. An Ministro han Pagkamangulo, an Syahan nga Opisina han Syahan nga Sugbong-Mangulo, ngan an Sentro han Prensa nahamutang dinhi nga komplex. An tagsemana nga pagkirigta han Konseho han mga Ministro dida gihapon ginbubuhat ha La Moncloa.
[igliwat] Kaagi
Nabungkag hin hinpit an Palasyo dida han Pagpalibot han Madrid han Gyera Sibil Espanyola. Gin-otro ini pagtukod nga amo an magsirbe komo urukyan hin mga liderato tikang ha langyaw ngan iba pa nga mga tauhan. Nagsirbe ini nga opisyal nga urukyan han mga Mangulo han Kagamhanan han Espanya ngan han ira mga pamilya tikang han Espanyol nga pagbalhin ngadto ha demokrasya.
[igliwat] Mga kasarigan
[igliwat] Mga sumpay ha gawas
Mga Koordinada: 40°26′39″N 3°44′09″W / 40.44417°N 3.73583°W


text:
Katundan nga Kabisay-an
An Katundan nga Kabisay-an o Kalondan nga Kabisay-an usa han mga rehiyon han Pilipinas, igintawag nga Rehiyon VI. Ini nga rehiyon mayda unom (6) nga mga probinsya o lalawigan, nga amo an, Aklan, Antique, Negros Occidental, Capiz, Guimaras ngan Iloilo. Mayda ini napulo kag pito (17) nga mga syudad ngan amo ini an rehiyon nga gidadamo-i han mga syudad. An yinaknan nga Hiligaynon, ginagamit ha Negros Occidental, Guimaras, Capiz ngan mga kabahin han Iloilo. Kinaray-a an yinaknan ha Antique ngan mga parte han Iloilo. Akeanon o Aklanon an yinaknan ha Aklan. An Syudad han Iloilo amo an sentro han rehiyon.
An Palawan, nga kabahin han una han Rehiyon IV-B, ginbalhin ngadto hini nga rehiyon han Mayo 23, 2005 pinaagi han Executive Order 429. Kundi tungod han negatibo nga reaksyon han mga molupyo ginbalik ini ngadto ha MIMAROPA.
[igliwat] Mga Probinsya
An Katundan nga Kabisay-an mayda unom (6) nga mga probinsya ngan an mga syudad han Bacolod ngan Iloilo.
¹ An Syudad han Bacolod ngan an Syudad han Iloilo mga urbanizado hin duro nga mga syudad; mga estadistika nira dinhe waray iginlakip han mga estadistika han Negros Occidental ngan Iloilo.


text:
Butnga nga Kabisay-an
An Butnga nga Kabisay-an, usa han mga rehiyon han Pilipinas, igintawag nga Rehiyon VII. Kabahin ini han Kabisay-an. Ini amo an upat nga mga lalawigan nga amo an, Bohol, Negros Oriental, Siquijor ngan Sugbo. An rehiyon amo an teritoryo nga gin-uukyan han mga lumad nga nayakan han Sinugboanon. An sentro han rehiyon amo an Syudad han Sugbo. An bug-os nga kahaluag han rehiyon 14852 ka km².
[igliwat] Heyograpiya
An rehiyon han Butnga nga Kabisay-an mayda upat (4) nga probinsya o lalawigan:
¹ An Syudad han Lapu-Lapu, Syudad han Mandaue ngan an Syudad han Sugbo mga urbanizado hin duro nga syudad; it mga estadistika dinhe waray iginlakip han kanan Probinsya han Sugbo.
[igliwat] Mga Syudad
- Syudad han Bais, Negros Oriental
- Syudad han Bayawan, Negros Oriental
- Syudad han Bogo, Sugbo
- Syudad han Canlaon, Negros Oriental
- Syudad han Carcar, Sugbo
- Syudad han Danao, Sugbo
- Syudad han Dumaguete, Negros Oriental
- Syudad han Guihulngan, Negros Oriental
- Syudad han Lapu-Lapu, Sugbo
- Syudad han Mandaue, Sugbo
- Syudad han Naga, Sugbo
- Syudad han Tagbilaran, Bohol
- Syudad han Talisay, Sugbo
- Syudad han Tanjay, Negros Oriental
- Syudad han Toledo, Sugbo
[igliwat] Panakayan
[igliwat] Ha kadagat
An Puerto han Sugbo amo an ganghaan han rehiyon. Mayda liwat mga port ha Dumaguete ha Negros Oriental, Tagbilaran ha Bohol ngan Larena ha Siquijor. Iton mga inter-island shipping ginsisirbisyo-an hin mga damo nga mga shipping lines, duha hini mga fastcraft companies nga naserbisyo hit ngatanan nga mga probinsya hiton rehiyon.
[igliwat] Ha kalangitan
Iton main nga airport o aeropuerto amo an Mactan-Cebu International Airport, ha Syudad han Lapu-Lapu ha isla han Mactan ha Probinsya han Sugbo. Mayda liwat mga aeropuerto ha Dumaguete (ha bungto han Sibulan), ngan ha Tagbilaran. Iton Tagbilaran nga aeropuerto ginsisirbisyo-an hiton Asian Spirit, nga nalupad ngadto ha Sugbo ngan Manila; iton Cebu Pacific ngan Philippine Airlines nga nalupad la ngadto ha Manila. Iton Dumaguete ginsisirbisyo-an hiton Air Philippines ngan Cebu Pacific, nga iton mga flight ngadto la ha Manila.


text:
Mga rehiyon han Pilipinas
It rehiyon usa nga administratibo nga subdivision ha Philippines. Tikang ha 2002, mayda napulo kag pito (17) nga rehiyon ngan inin mga rehiyon ginbahinbahin ngadto hin kapitoan kag siyam 79 nga mga probinsya o lalawigan. Iton mga rehiyon gin-organisa agod igtirok an mga probinsya nga mayda puruparehos an mga kultura ug etnolohikal nga mga karakteristik.
An mga probinsya iton tinuod nga primary nga subdivision politikal. Igingugrupo la hira ngadto hin mga rehiyon para la madurudali an pag-administrar. Kaurugan nga mga opisina han gobyerno mayda mga opisina rehiyonal imbes nga mayda mga opisina ha tagsa-tagsa nga mga probinsya. Ug ini nga mga rehiyonal nga opisina adto hiton syudad nga gin-designar nga kapital o sentro han rehiyon.
Iton mga rehiyon waray bulag nga gobyerno lokal, labot la hiton Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao, mga mayda elehido nga asemblea rehiyonal ug gobernador. An Administratibo nga Rehiyon han Cordillera ginplano han una nga mahimo nga mayda autonomiya nga (Cordillera Autonomous Region), pero mga pagtipa tikang ha Kongreso nagresulta nga nahimo la ini nga regular nga rehiyon administrativo.
[igliwat] An Mga Rehiyon
Tikang ha 2002, an Pilipinas mayda napulo kag pito (17) nga rehiyon. An mga rehiyon gintirok pinaagi ha heyograpiya ngadto hin tulo nga mga grupo hin isla nga amo an Luzon, Kabisay-an, ug Mindanao. Ha ubos in lista han mga rehiyon ha ira mga isla-nga-kagrupo. Agod makagsubay hin impormasyon mahitungod han mga rehiyon, kitaa an mga nahanunungod nga artikulo han mga isla-nga-kagrupo.
An mga ngaran nga CALABARZON, MIMAROPA ug SOCCSKSARGEN ginsurat ha bahol nga mga agi o letra kay ini hira mga acronyms nga na-indicar han mga nalalakip nga mga probinsya o syudad nira.
[igliwat] Luzon
- Ilocos nga Rehiyon (Rehiyon I)
- Siong han Cagayan (Rehiyon II)
- Butnga nga Luzon (Rehiyon III)
- CALABARZON (Rehiyon IV-A)
- MIMARO (Rehiyon IV-B)
- Bicol nga Rehiyon (Rehiyon V)
- Rehiyon Administratibo han Cordillera (CAR)
- National Capital Region (NCR) (Metro Manila)
[igliwat] Kabisay-an
- Katundan nga Kabisay-an (Rehiyon VI)
- Butnga nga Kabisay-an (Rehiyon VII)
- Sinirangan nga Kabisay-an (Rehiyon VIII)
[igliwat] Mindanao
- Peninsula han Zamboanga (Rehiyon IX)
- Amihanan nga Mindanao (Rehiyon X)
- Davao nga Rehiyon (Rehiyon XI)
- SOCCSKSARGEN (Rehiyon XII)
- Caraga (Rehiyon XIII)
- Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao (ARMM)
[igliwat] Kasaysayan
- Septyembre 24, 1972 - An mga probinsya han Pilipinas gin-organisar ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga rehiyon.
- Hulyo 7, 1975 - Ginhimo an Rehiyon XII ug nagkamay-ada hin guti-ay nga pagreorganisar hin pipira nga mga rehiyon ha Mindanao.
- Agosto 21, 1975 - Rehiyon IX gintunga ngadto han Sub-Rehiyon IX-A' ug Sub-Rehiyon IX-B. Mayda guti-ay nga pagreorganisar hin pipira nga mga rehiyon ha Mindanao.
- Nobyembre 7, 1975 - Ginhimo an National Capital Region.
- Agosto 1, 1989 - Autonomous Region in Muslim Mindanao ginhimo.
- Oktubre 23, 1989 - Cordillera Administrative Region ginhimo.
- Oktubre 12, 1990 - Ginpagawas in Executive Order agod magreorganisar hin mga rehiyon ha Mindanao pero waray ini madayon (posible tungod kay kulang an pundo han gobyerno).
- Pebrero 23, 1995 - Rehiyon XIII (Caraga) ginhimo ngan nagkamay-ada guti-ay nga pagreorganisar hin pipira nga mga rehiyon ha Mindanao.
- 1997 - Guti-ay nga pagreorganisar hin mga rehiyon ha Mindanao.
- Septyembre 19, 2001 - Kaurugan han mga rehiyon ha Mindanao ginreorganisar ug an iba pinamalyuan hin ngaran.
- Mayo 17, 2002 - Rehiyon IV-A (CALABARZON) ngan Rehiyon IV-B (MIMAROPA) ginhimo tikang han una nga Rehiyon IV (Salatan nga Tagalog nga rehiyon).
- Mayo 23, 2005 - Guti-ay nga pagreorganisar hin mga rehiyon ha Luzon.


text:
Aklan
An Aklan usa nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon. An kapital hini amo an Kalibo ngan an probinsya nahamutangan ha kanawayon o amihanan-katundan nga dapit han isla han Panay, nasapit hiton probinsya han Antique ha katundan ngan Capiz ha timugan o habagatan-sinirangan. An Aklan naatubang hiton Dagat Sibuyan ngan han probinsya han Romblon ha amihanan.
2000 nga census—451,314 (ika-24 nga giguti-ayi)
Densidad—248 ha tagsa km² (ika-29 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—0
Mga Bungto—17
Mga Baranggay—327
Mga Distrito ha Kongreso—1
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
Aklanon o Akeanon iton tawag hiton mga tawo nga taga-Aklan, ira yinaknan ngan ira kultura. Sumala han pagtuo han mga katawhan, an Aklan ginngaran tungod han salog nga an ngaran Akean.
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Aklan mayda napulo kag pito (17) nga bungto.
[igliwat] Mga Bungto
[igliwat] Pisikal
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas
- An Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Probinsya han Aklan
- An Opisyal nga Websayt han Bungto han Malinao, Aklan
- An Opisyal nga Websayt han Kalibo Ati-atihan Festival
- An Opisyal nga Websayt han Pilipinhon nga Departamento han Turismo


text:
Bohol
An Bohol usa nga isla-nga-lalawigan o probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon. An kapital han lalawigan amo an Syudad han Tagbilaran. Ha katundan hit Bohol amo iton Sugbo, ha dumagsaan o amihanan-sidlangan amo an isla han Leyte ngan ha salatan, ha tabok hiton Dagat Bohol amo an Mindanao.
2000 nga census—1,137,268 (ika-18 nga gidako-i)
Densidad—276 ha tagsa km² (ika-25 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—1
Mga Bungto—47
Mga Baranggay—1,109
Mga Distrito ha Kongreso—3
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Bohol mayda kap-atan kag pito (47) nga bungto ngan usa (1) nga syudad.
[igliwat] Mga Syudad
[igliwat] Mga Bungto
[igliwat] Pisikal
Kahimutang. An Bohol usa nga isla-nga-probinsya ha Kabisay-an. Nahamutang ini ha timugan (o salatan-sinirangan) tikang ha Sugbo tabok han Estrecho han Sugbo (nga tinatawag ha iba nga basahon nga Estrecho han Bohol) ngan habagatan (o salatan-katundan) tikang ha Leyte, ginbulag han Dagat Camotes ngan Canigao Channel. It Bohol nahamutang gihapon ha amihanan han Mindanao ngan iton Dagat Bohol namumutnga hit Bohol ngan Mindanao.
[igliwat] Kitaa Gihapon
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Probinsya han Bohol
- Open Directory Project: Bohol
- Bohol.ph nga websayt
- Bohol-Island.com Web Portal
- Be-IN: Bohol e-Information Network
- Mga litrato han Bohol
- Mga litrato han Bohol ngan Travel Guide


text:
Surigao del Sur
An Surigao del Sur amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Caraga nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Tandag ngan ginsasapitan ini han Surigao del Norte ha amihanan, Agusan del Norte ngan Agusan del Sur ha katundan, ngan Davao Oriental ha salatan. An Surigao del Sur nahamutang ha sidlangan nga labnasan han Mindanao ngan naatubang han Dagat Pilipinhon.
2000 nga census—501,808 (ika-49 nga gidako-i)
Densidad—110 ha tagsa km² (ika-15 nga gihamubo-i)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—2
Mga Bungto—17
Mga Baranggay—309
Mga Distrito ha Kongreso—1
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
[igliwat] Ekonomiya
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Surigao del Sur ginbahin ngadto hin napulo kag walo (18) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad.


text:
SOCCSKSARGEN
An SOCCSKSARGEN usa nga rehiyon han Pilipinas, nahamutangan ha butnga nga Mindanao, ngan gin-designar ha opisyal nga Rehiyon XII. An ngaran usa nga acronym nga natigaman han mga upat nga mga probinsya ngan usa han mga syudad han rehiyon: South Cotabato, Cotabato, Sultan Kudarat, Sarangani and General Santos City. An sentro han rehiyon amo an Syudad han Koronadal nga nahamutangan ha probinsya han South Cotabato. An Syudad han Cotabato mismo lakip han SOCCSKSARGEN, pero an Maguindanao lakip han Autonomo nga Rehiyon han Muslim Mindanao.
An rehiyon haluag ngan dagko iton mga ginsasapitan hit dagat, mga siong ngan mga kabugkiran. An rehiyon kilalado tungod han sistema hin mga salog, ngan amo an sinisiring nga catch basin han Mindanao. Ini ng sistema hin salog, dako nga kinukuhaan hin pagkaon, irimnon nga tubig, nga paghimo hin enerhiya para hin koryente. Ha Cotabato an Rio Grande de Mindanao, nga amo an gihalaba-i nga salog ha Mindanao ngan ika-duha nga gihalaba-i ha Pilipinas.
An Rehiyon XII gintawag han una nga Butnga nga Mindanao ug ha pagtikang, lakip dinhe an mga probinsya han Lanao del Norte, Lanao del Sur, Cotabato, Sultan Kudarat, ngan Maguindanao. An paghimo han Autonomo nga Rehiyon han Muslim Mindanao han 1990 nagresulta nga an nahabilin ha Butnga nga Mindanao an mga probinsya han Lanao del Norte, Sultan Kudarat, ngan Cotabato. Dida han Septyembre 19, 2001, an Executive Order No. 36 ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo nag-reorganisar han mga rehiyon ngan probinsya ha Mindanao. Ini amo an nagbalhin han Rehiyon XII ngadto han yana nga SOCCSKSARGEN.


text:
Marinduque
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Marinduque usa nga isla-nga-probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha MIMARO nga rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Boac. Nahamutang an Marinduque ha butnga han Bahia han Tayabas ha amihanan ngan han Dagat Sibuyan ha salatan. Nahamutang ini ha salatan ngan katundan han Quezon, ha sinirangan tikang ha Mindoro, ngan ha amihanan han Romblon.
An Marinduque usa nga isla nga an kahimo baga-hin-kasingkasing nga nahamutang hin mga napulo kag usa ka milyas tikang han isla han Luzon. Ini mga 370 ka kwadrado nga milya, ngan ini amo an ika-napulo-kag-tulo (o ika-trese) nga gidako-i nga isla han Kapuropod-an Pilipinhon.[1]
2000 nga census—217,392 (ika-14 nga giguti-ayi)
Densidad—227 ha tagsa km² (ika-35 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—0
Mga Bungto—6
Mga Baranggay—218
Mga Distrito ha Kongreso—1
Kilalado an Marinduque tungod han tinuig nga Moriones Festival hini.
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Marinduque ginbahin ngadto hin unom (6) nga mga bungto.
[igliwat] Mga Bungto
[igliwat] Pisikal
An Marinduque usa nga isla nga an kahimo baga-hin-kasingkasing nga nahamutang ha butnga han Bahia han Tayabas ha amihanan ngan han Dagat Sibuyan ha salatan. Nahabulag ini tikang han Peninsula han Bondoc ha Quezon han Paso han Mompog. In mga pira han mga gudti-gudti nga mga isla ha dumagsaon o amihanan-sidlangan amo an Isla han Maniuayan, Isla han Santa Cruz, ngan an Isla han Mompog. An gihataasi nga punto ha Marinduque amo an Bukid Malindig (nga han una amo an Bukid Marlanga), usa nga posible nga aktibo nga bulkan nga an kahataas mga 1157 ka metro.
An isla mayda duha nga mga panahon--an taghuraw (Nobyembre tubtob Pebrero) ngan an tag-uran (Hunyo tubtob Oktubre), nga mayda pagbalhin nga panahon ha butnga hini. [1]
[igliwat] Kaagi ngan Kasaysayan
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas
- Gobyerno han Lalawigan han Marinduque
- Ang Aking Pugad: Kultura ngan Katawhan han Marinduque
- Marinduque Society of Texas and the Gulf States
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ 1.0 1.1 Birtle, Andrew J. (April 1997). "The U.S. Army's Pacification of Marinduque, Philippine Islands, April 1900-April 1901". The Journal of Military History 61: 255. Ginhipos tikang han orihinal. You must specify the date the archive was made using the
|archivedate=parameter. http://www.livejournal.com/users/bailey83221/49712.html. Jessup, Philip Caryl (1938). Elihu Root. Dodd, Mead, & Co./Reprint Services Corp. ISBN 0-7812-4908-2.


text:
Ilocos nga Rehiyon
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Rehiyon 1 han Pilipinas nga tinatawag gihapon nga Ilocos nga Rehiyon nahamutang ha kanawayon o amihanan-katundan nga dapit han Luzon. Ginsasapitan ini han Administratibo nga Rehiyon han Cordillera ngan Siong han Cagayan ha sidlangan, han Butnga nga Luzon ha salatan ngan han Dagat han Tsina Salatan ha katundan.
An rehiyon mayda upat nga mga probinsya, nga amo an: Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union ngan Pangasinan. An sentro han rehiyon amo an Syudad han San Fernando, La Union. An demograpiko han rehiyon amo in mga 70% nga Ilocano ngan 28% nga mga Pangasinense.
Bisan kon gindesignar han gobyerno an Rehiyon I nga Ilocos nga Rehiyon, damo nga tawo nagkikita hini nga ngaran nga etnosentriko hin duro. Damo nga mga tawo nakaruyag han ngaran nga Kanawayan nga Luzon nga Rehiyon (o Aminahan-Katundan nga Luzon nga Rehiyon) nga mas naangay kon ha heyograpiya.
[igliwat] Politikal nga Pagbahin
An Rehiyon 1 mayda upat (4) nga mga provinces ngan mga siyam (9) nga mga syudad.
[igliwat] Mga Nalalakip nga mga Syudad
- Syudad han Alaminos, Pangasinan
- Syudad han Batac, Ilocos Norte
- Syudad han Candon, Ilocos Sur
- Syudad han Dagupan, Pangasinan
- Syudad han Laoag, Ilocos Norte
- Syudad han Urdaneta, Pangasinan
- Syudad han San Carlos, Pangasinan
- Syudad han San Fernando, La Union
- Syudad han Vigan, Ilocos Sur


text:
Iloilo
An Iloilo usa nga probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Iloilo nga nahamutangan an lalawigan ha timugan o habagatan-sinirangan nga dapit han isla han Panay, ginsasapitan han probinsya han Antique ha katundan ug han Capiz ha amihanan. Diri la hirayo tikang han timugan nga dapit amo an isla-nga-probinsya han Guimaras ug tabok han Kalawdan han Panay o Golfo han Panay ug Estrecho han Guimaras amo an probinsya han Negros Occidental.
2000 nga census—1,925,002 (ika-7 nga gidako-i)
Densidad—408 ha tagsa km² (ika-11 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—1
Mga Komponent nga Syudad—1
Mga Bungto—42
Mga Baranggay—1,901
Mga Distrito ha Kongreso—6†
[igliwat] Katawhan ngan Kultura
An mga taga-Iloilo tinatawag nga mga Ilonggo (ginsusurat gihapon nga Ilongo) ug an ira yinaknan tinatawag nga Ilonggo, nga kinikilala ha formal nga ngaran nga Hiligaynon. Iton mga taga-Capiz nayakan gihapon hin Hiligaynon. Iton Hiligaynon sinisiring nga usa nga yinaknan nga mahusay pamati-on.
Tungod han kasaysayan hini komo usa nga importante nga puerto, damo nga mga Ilonggo mga mestizo, o mga tawo nga mayda sagol nga dugo Espanyol.
An distrito han Jaro ha Syudad han Iloilo kilalado tungod hiton marisyo hini nga fiesta.
[igliwat] Ekonomiya
[igliwat] Heyograpiya
[igliwat] Politikal
An Iloilo mayda kap-atan kag duha (42) nga bungto ngan duha (2) nga syudad.
[igliwat] Mga Syudad
[igliwat] Mga Bungto
[igliwat] Pisikal
[igliwat] Kasaysayan
(Ini nga impormasyon naglalakip hin mga kinuha tikang han Opisyal nga Websayt han Syudad han Iloilo)
An ngaran nga Irong-irong nahamutang dida han Maragtas, usa nga grupo hin mga tinirok nga dokumento nga nag-istorya mahitungod hin mga leyendo han kadaan nga Panay. An Maragtas gintirok ni Pedro Monteclaro ngan an ginhihisugtan hini mahitungod han pag-abot han napulo nga mga datu nga tikang ha Borneo ngadto ha Panay nga nakigbalyo hin bulawan para han mga kapatagan han isla tikang hin lokla nga Ati nga datu o hefe.
Sumala han Maragtas, hi Datu Puti ngan han iya mga igkasi-Datu, upod han ira mga pamilya (banay ngan panimalay), mga mangugubat (o kasundalohan) ngan mga uripon, nangagkalagiw tikang han tiraniya ni Sultan Makatunao han Borneo, ngan inmabot dida han lugar nga yana amo an bungto han San Joaquin. Hini nga panahon, an Panay gin-ukyan hin mga lumad nga mga katawhan nga mga hagmubo ngan magsirom an panit nga tinatawag mga "Ati" nga ginpamunoan ni Hadi Marikudo ngan Reyna Maniwangtiwang. Ginbaligya ni Hadi Marikudo an kapatagan han Panay ha presyo hin bulawan nga saduk, usa nga halaba nga kwentas (manangyad) ngan iba pa nga mga dirudilain nga mga butang. Katapos han pagbaligya, an mga Atis kinmadto han mga kabugkiran ngan an mga bag-o nga nangabot dida na nag-ukoy.
Usa hini nga mga taga-Borneo nga datu nga hi Datu Paiburong, gintagaan daw han teritoyro han Irong-Irong (nga yana amo an Iloilo). Sumala han opisyal nga kasaysayan, mga 300 ka tuig ugsa han pag-abot han mga Katsila, an mga taga-Panay nag-ukoy hin mainuswagon ngan ha kamurayaw ha ilarom hin gobyerno ngan mga balaod. Usa daw hini nga mga balaod an sinisiring nga Kodigo ni Kalantiaw.
Han mga 1960, nasabtan han iskolar nga hi William Henry Scott nga an Kodigo ni Kalantiaw, hinimo-himo la ni Jose Marco. An Maragtas gihapon nga sinurat ni Pedro Monteclaro, sumala hin mga research hin pipira nga mga iskolar sugad kan Scott nasabtan nga mga tinirok la nga mga leyendo (legend) la.
Han 1566, an mga Katsila o Espanyol nga pinamunoan ni Miguel Lopez de Legaspi kinmada ha Panay ngan nagtukod hin mga urukyan ha Ogtong (nga yana amo an Oton, Iloilo). Ginpili niya hi Gonzalo Ronquillo nga amo an deputy nga encomiendero. Hi Ronquillo dida han 1581 amo an nagbalhin han puesto han poder Espanyol ngadto ha La Villa de Arevalo, usa nga sitio nga ginngaranan ha dungog han iya gintikangan nga bungto ha Avila, ha Espanya. Han 1700 tungod han mga binalikbalik nga pagsalakay han mga Moro nga pirata, mga Dutch ngan Ingles nga privateer, an mga Katsila namalhin ngadto han baranngay han Irong-Irong nga harani han ganghaan han salog, nagtukod hira han Fuerza San Pedro (o Fort San Pedro).
An Irong-Irong o Ilong-Ilong ginpahalipot han mga Katsila ngadto hin "Iloilo" nga ini amo ha pagtika-iha naging kapital han probinsya.
[igliwat] Kitaa Gihapon
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas
- http://www.iloiloonline.tk - An Pinaka-Extensibo nga Ganghaan han Iloilo - Sumat, Info, Mga Litrato, eMap, Forum, ug mga Sumpay.
- http://www.meanwebmachine.com/index.php - Para hin dugang nga mga barasahon mahitungod han Iloilo ug Kultura Ilonggo
- Opisyal nga Websayt han Syudad han Iloilo
- http://www.wowphilippines.com.ph/explore_phil/place_details.asp?content=thingstodo&province=34#634


text:
Dependencias Federales Venezolanos
An Mga Dependensya Federal o Dependencias Federales, sumala han Konstitusyon han Republika Bolivariana han Venezuela, amo in mga bahin hin teritoryo han Republika nga diri api hin Estado, Teritoryo Federal ngan han Distrito Capital, nga mga isla o puro nga amo an teritoryo ha dagat o nabawbaw han plataforma kontinental. Gin-organisa ini hin 12 ka grupo hin puro, kondi bisan pa mga 89 nga isla nahailarom han pagdumara hin iba nga mga estado nga venezolano tungod han kahirani han mga hini ha mga baybayon han Anzoátegui, Aragua, Carabobo, Falcón, Miranda, Nueva Esparta ngan Sucre.
Naghahatag ini para han Venezuela hin Teritoryo ha Kadagatan, nga diin mayda ini bug-os nga nasodnon nga soberaniya[1]ngan ha pagsunod han mga Katungod han Dagat han mga nasod riberenyo, ini nga kordon hin mga puro amo an punto hin pagtikang para han pag-estableser han mga delimitasyon hin 200 ka milyas, nga naghihimo hin sugad han Zona Económica Exclusiva (Z.E.E.), nga sinisiring nga usa nga espasyo hin dagat ngan ilarom-hin-dagat nga mga aproximadamente 650 ka yukot nga kwadrado nga km, nga tinatawag liwat nga Mar Patrimonial. An Venezuela nga may base han iya teritoryo caribenyo gindelimitar an iya mga frontera maritima hin 5 nga nasod Estados Unidos han Amerika, Fransya, Nederlandes (Holanda), Republika Dominicana, ngan Trinidad ngan Tobago. An magsaragpit nga mga isla ha Dagat Caribe ngan ha ubos nga katunga han atlantico venezolano mayda namumutnga nga temperatura hin tinu-ig nga nahabutnga hin mga 26 ngan 28ºC, ngan mayda presipitasyon o pag-uran hin mga 300 tubtob 500 nga milimetro hin tuig.
[igliwat] Tabla han mga isla/puro
Sumala han mga estimasyon nga gibag-ohi an kahaluag han mga dependensya Federal mga 342,25 ka km² nga diri upod an gamay nga kapuropod-an o archipiélago han mga puro ha Caracas. An mga isla o puro, an ira mga grupo ngan kapuropod-an gintalaan ha ubos:
[igliwat] Mga reperensya
- ↑ Sumala han Konstitusyon, an espasyo han kapuropod-an han Republika Bolivariana han Venezuela naglalakip han kapurupod-an han Los Monjes, kapuropod-an han Las Aves, kapuropod-an han Los Roques, kapuropod-an han La Orchila, isla La Tortuga, isla La Blanquilla, kapuropod-an han Los Hermanos, islas de Margarita, Cubagua ngan Coche, kapuropod-an han Los Frailes, isla La Sola, kapuropod-an han Los Testigos, isla de Patos ngan an isla de Aves; ngan dugang pa, an mga isla, además, las islas, islote, cayos ngan bancos nga nahamutang o magawas tikang han dagat teritoryal nga diin nabawbaw han plataforma continental o ha sulod han mga limite han zona ekonomika exclusiva. .


text:
Viktor Yushchenko
Hi Viktor Andriyovych Yushchenko (Ukranyano: BikTop AHдpiйoBич ЮщeHko) (natawo Pebrero 23 1954) amo an Presidente han Ukranya. Komo namumuno han Aton Ukranya (Nasha Ukrayina) nga koalisyon politikal, hiya an main nga oposisyon nga kandidato han Oktubre–Nobyembre 2004 nga Ukranyano nga pinili-ay han presidente. An Sentral Komisyon han Pinili-ay han Ukranya nagdeklara ha iya nga nagdaog han Disyembre 26 2004 nga pag-otro han runoff nga pinili-ay, hin 52% ha 44% kan Viktor Yanukovych. An popular nga pakigbisog nga protesta nga nagdara ha iya ha poder tinatawag yana na "Orange nga Rebolusyon."
Hi Yushchenko nagsirbe anay nga nangungulo han banko sentral han nasod tikang han 1993 tubtob 1999 ngan an Primer Ministro han Ukranya tikang 1999 tubtob 2001.


text:
Fernando de Magallanes
Hi Fernando de Magallanes nga kilalado gihapon nga Hernando de Magallanes (ha Pinortuges: Fernão de Magalhães, Ininglis: Ferdinand Magellan; 1480 – Abril 27, 1521, Mactan, Sugbo) usa ka Portuges nga explorador o maglalayag. Hiya usa nga maglalayag nga namiling ngan nakalayag hin agi-an pan-katundan tikang ha Europa pangadto ha Molucas (Maluku o Kapuropod-an hin Panakot) ha Indonesia. An nasabi nga paglayag amo gihapon an syahan nga higayon han paglibot-nga-paglayag han Kalibutan. Waray niya ini mahuman nga paglayag kay ginpatay hiya ha away han mga tuminongnong o lumad nga Sugboanon ni Lapu-Lapu didto ha Mactan. Bisan pa, nakapadayon hin paglayag an iya mga kaupod nga pinamunoan ni Sebastian del Cano nga waray mamatay.
Tungod kay nahingadto na hi Magallanes ha Kapuropod-an hin Panakot o Spice Islands ha lain nga expedisyon ugsa han iya pan-katundan nga paglayag, sinisiring nga hiya an syahan nga tawo nga nakaagi ha tanan nga mga meridyano han kalibotan.
Hi Magallanes gihapon an syahan nga Europeo nga maglalayag nga nakatabok han Kalawdan Pasipiko[1], ngan syahan nga Europeo nga nahingadto ha Sinirangan nga Kabisay-an ngan Sugbo, nga waray pa ini makilala han mga taga-Katundan.
Han 270 ka tawo nga nahailarom han iya pagdumara han nasabi nga expedisyon, 18 la ang nakabalik ha Espanya nga diin hira nagtikáng.[2][3] Pinamunoan hira ni Juan Sebastián Elcano, nga nagsaliwan kan Magallanes han kamatay niya.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Szpytman, John. Ferdinand Magellan. Catholic Encyclopedia.
- ↑ Swenson, Tait M.. First Circumnavigation of the Globe by Magellan 1519-1522. The Web Chronology project.
- ↑ age of exploration. The Mariners' Museum.


text:
Mangulo han Estados Unidos
An Mangulo han Estados Unidos o Presidente han Estados Unidos (ha Ininglis: President of the United States) amo an nangungulo-hin-bansa o estado ngan nangungulo-han-kagamhanan o gobyerno han Estados Unidos ngan amo an gihataasi nga opisyal ha politika han Estados Unidos ha impluwensya ngan pagkilala. An Mangulo amo an nangungulo han ehekutibo nga sanga han federal nga kagamhanan o gobyerno federal ngan uusa ini han duha nga mga opisyal ngan napipili ha bug-os nga nasod (an usa pa nga opisyal amo an Sugbong-Mangulo han Estados Unidos.
Upod han mga kagamhanan ngan mga buruhaton, an Artikulo II han Konstitusyon han Estados Unidos nagtutugon han Mangulo nga "tuptop hin tuman" (faithfully execute) han balaodnon federal, naghihimo han Mangulo nga Komandante-en-Hefe han armado-nga-kusog han Estados Unidos, nagtutugot han Mangulo hin pagpili ngan pagnominar hin mga opisyal ha ehekutibo ngan maghuhukom nga sanga han kagamhanan pinaagi ha sagdon ngan pagtugot han Senado han Estados Unidos, ngan nagtutogot han Mangulo nga maghatag hin pagkuha-hin-sirot (pardon) ngan pagpugong-hin-pagsirot (reprieve).
Na-iilihir o napipili an Mangulo hin diri-direkta nga paagi han katawhan pinaagi han Kolehiyo Elektoral ngadto hin panahon-hin-pag-alagad nga upat ka tuig. Tikang han 1951, an mga Mangulo puyde la mag-alagad hin duha ka panahon-hin-pag-alagad sumala han ika-Karuhaan-kag-Lima nga Pagliwat han Batakan-Balaod.
Mga kap-atan-kag-tulo nga tawo napili o sinmunod ngadto han puwesto han Mangulo, nga nag-alagad hin kalim-an kag unom nga mga upat-ka-tuig hin panahon-hin-pag-alagad.
Han Enero 20, 2009, hi Barack Obama nahimo nga amo an ika-karuhaan-kag-upat ngan yana-nga-Mangulo.


text:
Nangklao
Hi Nangklao (o Rama III) o Hadi Jessadabodindra (bug-os nga panhadi nga ngaran niya Prabath Somdej Pra Paramadhiwarasetha Maha Jessadabodindra Siammintarawirodom Borommadhammikkarajadhirat Boromanathbopitra Phra Nangklao Chaoyuhua o kon ha Thai nga kasurat: พระบาทสมเด็จพระปรมาธิวรเสรฐ มหาเจษฎาบดินทร์ สยามินทรวิโรดม บรมธรรมิกมหาราชาธิราช บรมนารถบพิตร พระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว); Marso 31, 1788 - Abril 2, 1851) ikatulo han Chakri nga Dinastiya, amo an hadi han Siam tikang 1824 tubtob 1851.
Hi Rama III amo an kataposan nga tradisyonal nga monarka han Siam. Bisan kon an mga nagsunod ha iya mga tradisyonalista, ira ginmodernisar an ginhadi-an hin mayda katubtoban.
[igliwat] Ugsa han pagin-hadi
Hi Hadi Nangklao natawao dida han paghadi ni Hadi Buddha Yodfa Chulalok o Rama I. Komo suhag nga apó, ginngaranan hiya nga Tub ("buhi"). Hiya an suhag nga anak ni Prinsipe Issarasundhorn (nga amo an nagin Hadi Buddha Loetla Nabhalai o Rama II) ngan Chao Chom Manda Riam (nga nagin KromSomdej Phra Srisulalai).
Hi Prinsipe Tub inmapi han army han paggyera han iya amay ngan apoy han Burma. Samtang dida hiya ha militar gintutdoan hiya han mga paagi han Hadi. Katapos han pagin-hadi han iya amay, an nahabilin nga anak nga lalaki ni Hadi Taksin, hi Prinsipe Kasutranuchit nagrebelde. Hi Prinsipe Tub namuno han Royal nga Polisiya patok kan Prinsipe Kasutranuchit. Katapos han pagbitay kan Prinsipe Kasutranuchit hi Prinsipe Tub nagkaada han ngaran nga Krommhean Jessadabodindra.
[igliwat] Pagin-Hadi
Han 37 an iya edad, hi Hadi Rama II nasakit ngan namatay, nga waray magpili kon hin-o an masunod ha iya nga hadi. Sumala han balaod han pagsunod, hi Prinsipe Mongkut (nga amo an nagin Hadi Mongkut ha urhe nga panahon) amo unta an angay mahimo nga hadi. Pero an magurang nga Prinsipe Jessadabodindra ginkitâ nga mas naangay nga hadi, kay hiya an namuno han Departamento han Royal nga Panimalay, Departamento han Treasury, Departamento hin mga Buruhaton ha Langyaw, Supremo nga Judicature, ngan amo an namuno han nasod dida han panahon nga hapit na mamatay hi Hadi Rama II. Katapos hin pagtitirok an katig-uban han nobilidad nagpili kan Prinsipe Jessadabodindra nga amo an magigin ika-tulo nga Hadi. Hi Mongkut ginpili nga kumuha hin pag-aram komo mongha agod maiwas hiya ha politika.
[igliwat] Pagngaran han iya takna hin paghadi
Hi Hadi Rama I amo an syahan nga hadi han Bangkok nga takna han kaagi han Thailand, ngan amo gintawag hiya nga "an syahan nga hadi". An nagsunod ha iya nga hi Hadi Rama II gintawag nga "an namumutnga nga hadi". Hini nga paagi nga pagngaran hi Rama III amo daw an tatawagon nga "an kataposan nga hadi", nga sinisiring nga usa nga de malas amo nga waray ini gamita. Lugod, hi Rama III nagngaran han mga nanguna ha iya nga Buddha Yodfa Chulalok ngan Buddha Loetla Nabhalai. An ngaran nga Nangklao ginhatag kan Rama III katapos han iya kamatay. An nagngaran ha iya nga Nangklao amo an nagsunod ha iya nga hadi nga hi Mongkut.
[igliwat] An Manggaranon o Riko nga Hadi
Dida han 27-ka-tuig nga paghadi ni Hadi Nangklao, an negosyo han Siam ngadto ha Tsina nagin malinamposon hin duro. An iya mga sakayan napakadto ha Tsina hin pirme ngan nagkaada hin dako nga ganansya. Hi Hadi Nangklao naghihipos han mga iya ganansya dida hin mga pula nga supot sapit han iya higdaan amo nga ini nga salapi tinawag nga Pula nga Supot nga Salapi. Hi Hadi Nangklao nagsiring nga an Pula nga Supot nga Kwarta dida agod nga an Siam puyde makapalit han tuna kon magkaaway hira hin langyawanon nga nasod.
[igliwat] An Gamhanan nga Hadi
Dida han paghadi ni Rama III, nagin makusug nga nasod ha militar an Siam. Nakapirde ini hin mga Vietnamese nga mga pagsalakay, ngan dida han panahon han iya paghadi nga diin an Burma ginpirde han British hin makapira ka beses. Nakakuha gihapon hiya hin teritoryo ha Camboya - ngan ini nga nasod ginbahinbahin han Vietnam ngan Siam. Ginsalakay gihapon ni Rama III an Laos ngan iya ginpabungkag an Vientiane han 1827-1828.
[igliwat] An Masunoron nga Hadi
Hi Hadi Nangklao kilalado tungod han iya pagsunod han Buddhismo. Iya ginpakaon an mga kablas ha tagsa adlaw katapos han iya pagin-prinsipe, ngan iya ginbuhi-an in mga hayop kada adlaw han monasteryo. Sobra 50 nga mga templo an ginhimo ngan gin-ayad dida han iya paghadi, upod an syahan nga Intsek-hin-estilo nga templo ha Rajaorasa, an gihataasi nga stupa ha Wat Arun, an Bulawan nga Bukid ha Wat Sraket, an metal nga templo ha Wat Ratchanadda, ngan an Templo Chetupol Temple o Wat Pho. An Wat Pho amo an nahamutangan han syahan nga universidad ha Thailand.
Katapos hin paghadi hin karuhaan kag unom (26) ka tuig, hi Hadi Nangklao ginsundan han iya bugto nga hi Prinsipe Mongkut.


text:
La Habana
An syudad nga La Habana (nga ha literal nga Winaray: An Habana o Havana) nga an opisyal nga ngaran Syudad han Habana (ha Kinatsila: Ciudad de La Habana) amo an kapital nga syudad han nasod han Cuba. Kilalado liwat ini ha ngaran nga Villa de San Cristóbal de La Habana nga amo an ngaran hini han pagtukod hini nga syudad ngan La Ciudad de las Columnas nga gin-agnay han manunurat nga Cubano nga hi Alejo Carpentier. Ini nga syudad usa liwat han mga lalawigan han nasod. Mayda ini 2.1 ka milyon nga mga nangungukoy, ngan an urban nga kahaluag amo in 3.5 ka milyon, nga amo an rason na an Habana amo an gidako-i nga syudad ha Cuba ngan ha rehiyon han Caribe.[1] An syudad tipa-katundan ngan tipa-salatan tikang han baybayon, nga ginsasakban pinaagi hin guti-ay nga baybayon ngan nagtutunga hin tulo nga mga main nga daungan: Marimelena, Guanabacoa, ngan Atarés. An mahinay in sulog nga Salog Almendares nasubay han syudad tikang ha salatan ngadto ha amihanan, nga nadugton han mga Estrecho han Florida in pira ka milyas ha katundan tikang han baybayon.
[igliwat] Mga reperensya
- ↑ Latin America Population - Havana city population.


text:
Braganza (distrito)
An Distrito han Bragança o Braganza nahamutang ha kanawayan han Portugal. An Kapital han Distrito amo an syudad han Braganza. An Mirandela ngan Macedo de Cavaleiros mga importante gihapon nga mga sentro. An kahaluag hini is 1,173 ka km².
[igliwat] Mga munisipyo
An distrito han Braganza mayda napulo kag duha (12) nga mga munisipyo:
- Alfândega da Fé
- Bragança (Braganza)
- Carrazeda de Ansiães
- Freixo de Espada à Cinta
- Macedo de Cavaleiros
- Miranda do Douro
- Mirandela
- Mogadouro
- Torre de Moncorvo
- Vila Flor
- Vimioso
- Vinhais
[igliwat] Yinaknan
An Leones nga yinaknan ginagamit hin damo han teritoryo han una. Ha yana, mayda mga komunidad nga nayakan hin Leones ha Riodonor, Guadramil ngan ha iba pa nga mga baryo, ngan an impluwensya hini nagpapabilin tikang ha dumagsaan ngadto ha timugan, nga diin an Mirandes ginkilala hin opisyal han Parlamento Portuges.


text:
Arkoduke Franz Ferdinand han Austrya
Hi Franz Ferdinand (18 Disyembre 1863 – 28 Hunyo 1914) amo an usa ka arkoduko han Austrya-Este, Austro-hungaryano ngan Prinsipe han Hungarya ngan Bohemya, ngan tikang 1889 kutob ha iya kamatay, hiya an tagapagmana kunta han trono han Austro-hungaryano. An pagpatay ha iya ha Sarajevo amo an nagduso han pagpasabot hin gyera han Austrya-Hungarya ha Serbya. Nagurugop an mga kaalyado han Austrya ngan Hungarya ngan an mga nasod nga kaalyado han Serbya nga gintikangan han gyera pankalibutan I.


text:
Éamon de Valera
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Éamon de Valera (natawo nga George De Valero nga ginsakto nga Edward George de Valera, nga ha panalagsaon igin-Gaelic nga Éamon de Bhailéara; Oktubre 14, 1882 – Agosto 29, 1975), usa nga Irlandes nga politiko, nga kilalado komo usa nga namuno han pakigbisog han Irlanda para hin independensya tikang han Reino Unido han Gran Bretanya ngan Irlanda han una nga bahin han ika-20 nga siglo, ngan han Republikano nga patok-han-Tratado nga mga natipa han sinmunod nga Irlandes nga Gyera Sibil.
Ha magkalainlain nga panahon, hiya usa nga matematiko, magturutdo ngan politiko, nagsirbe hiya komo namumuno han Irlandes nga gobyerno hin tulo ka lain nga okasyon, komo ikaduha nga Presidente han Konseho Ehekutibo (orihinal nga pagtawag para han titulo han primer ministro) ngan an syahan nga Taoiseach (titulo para han primer ministro katapos han 1937). Nagtapos hiya han iya karera ha politika komo Mangulo han Irlanda, nagsirbe hin duha ka panahon tikang han 1959 hantod 1973. Hi Eamon de Valera amo gihapon an Kansilyer han Unibersidad Nasodnon han Irlanda tikang han 1922 hangtod 1975.
Gintahod hiya ngan gindidirî hiya hin patas nga bahin ha bug-os nga Irlandia, dida han buhi pa hiya ngan katapos han iya kamatayon, hi Eamon de Valera ginsisiring nga usa han mga impluwensyal nga mga tawo han kaagi han Irlandes han ika-20 nga siglo.


text:
Sangkalibutan Nga Pag-Asoy Bahin Han Kanan Tawo Mga Katungod
An Sangkalibutan Nga Pag-Asoy Bahin Han Kanan Tawo Mga Katungod[1] amo an usa nga ginpasamwak han Nagkaurusa nga mga Nasod General Assembly. An sulod hini nga pagpasabot amo an katungod pantawo, katungod nga mayda ngatanan nga tawo. Ginpadig-on ini han Nagkaurusa nga mga Nasod han Disyembre 10, 1948. An UNHR (acronym han Universal Declaration of Human Rights) ginhubad ha labaw 300 nga yinaknan.
[igliwat] Pasiuna
An pasiuna amo an:
- Tungod han pagkilal-a nga an tiunay nga dignidad ug katpong ngan diri-maiwasan nga mga katungod hadton mga kaapihan kanan tawo pamilya amo an pinatatamakan han katalwasan, hustisya kalinawan han kalibutan;
- Tungod han pagpasibaya ug pagbiay-biaya han kanan mga tawo katungod nga nahingadto hin mga magpakarima-dima nga mga buhat ug nakapahangit han katawhan, ug dumangat han pag-abot hin bag-o nga panahaon diin an mga katawhan magpapahimulos han ira katadungan pagyakan ug pagtuo hin waray ikahahadlok ug an katalwas tikang hin mga kabaraka ug pahingulang iginsaysay nga amo an pinakahitaas nga hingyap han mga molupyo;
- Tungod nga kinahanglan gud, agud an tawo diri mapiritan paggapil, ha iya katapusan nga paningkamot, pag-ato pagraugdauga ha iya, igan an mga katadungan han tawo panalipdan gud ha balaud;
- Tungod nga kinahanglanon gud an pagpaudway han nagtutubo nga pagkasarangkay han mga nasud;
- Tungod kay an mga katawhan han un nagotco pagtangdo han ira tuluohan bahin han kanan tawo panguna nga mga katungod, sugad man han iya pagkatawo ug dignidad, an pareho nga mga katadungan han lalake ug babaye, ug naguuungara hin mauro-upay nga kinabuhi ubos han katalwasan;
- Tungod nga an mga kaapi han hini nga kapunungan, nagsaad man han ira pag-urusa paningkamot kaupod han UN, pagpasamwak agud respetohan hin mahugot an kanan tawo panguna nga mga katungod;
- Tungod nga an paggisinabtanay hini nga mga katungod importante gud kaupay basi matuman ini nga panaad;
- Sanglit, an ASSEMBLEYA HENERAL nag-aasoy hin pagsering; KANAN KALIBUTAN DEKLARASYON BAHIN HAN KANAN TAWO MGA KATUNGOD nga an ngatanan nga mga nasud ug katawhan magkakau-urusa agud matuman ini nga panuyo, nga diin kada tagsa-tagsa nga kaapihan katilingban, magtatalinguha pagtutdo basi dumukwag ini nga mga katungod, pinaagi hin mga mapinulsanon nga mga buhat, ha nasyonal ug internasyonal nga mga kalibungan, nga ini kilal-on ngan tumanon hadton mga katawhan nga ira nasasakupan.
[igliwat] Kanan Tawo Mga Katungod
- Artikulo 1
- Nga an ngatanan nga mga tawo, nahimugso talwas ug katpong ha ira dignidad ug katdungan. Hira natawo dinhi ha tuna mayda konsensya ug isip ug kaangayan gud la nga an ira pagtagad ha tagsatagsa sugad hin magburugto.
- Artikulo 2
- Nga kada osa may-ada katadungan ngada hini nga mga katungod ug mga katalwasan nga nahiaasoy dida hini nga Deklarasyon ha waray bale han iya kolor ha panit, yinaknan, tuluohan, mababaye man o lalake, kori amo man an iya isip-politikal, an iya gintikangan nga nasud, an iya mga bahandi, kon ano hiya o ano pa dida nga mga suklanan. Labut hini, an pagtagad diri hihimuon pinaagi han politikal, tuna o tindog pagkalibutan han nasud, o kon taga diin ito nga tawo, o sino kon ito nga nasyon independiente, may tag-mangno, o may kakulangan han ira pangobyerno.
- Artikulo 3
- An kada tagsa may katadungan ngada ha kinabuhi, ngada ha katalwasan ug hin kinabuhi nga waray kahadlokan.
- Artikulo 4
- Waray hin-o man nga magigin uripon. An paguripon ug an pamaligya o pagpalit hin mga uripon ha bisan ano nga paagi igindidiri gud.
- Artikulo 5
- Waray tawo nga igpapailarum hin pagpakuri-i o hin diri tinawo o sobra hin kamaka-aalo riga pagkastiguha.
- Artikulo 6
- An kada tagsa may katadungan kilal-on nga usa nga tawo, ha stubangan han balaud, bisan biin hiya makadto.
- Artikulo 7
- Papreho an tawo ha stuban-gan han belaud ug an bisan hin-o mahihimo pangaro han bulig ug pananlipud han balaud. An usa ka fawo nga gin-iiba o nakakasering nga gintutuyo hiya pag-ibaha makakahimo peghangyo han bulig han balaud.
- Artikulo 8
- Pinaagi han mga nasyonal nga mga buhatan, an kada usa may katadungan pamiling hin hingpit nga katalwasan ngadto hin mga pagsupak han iya mga katadungan pamiling hin hingpit nga katalwasan ngadto hin mga pagsupan ha iya mga katadungan nga hatag ha iya han batakan balaud.
- Artikulo 9
- Iguin didiri an waray ha rason nga pagdakop, pagpreso ug pagpagawas han nasud.
- Artikulo 10
- Dida han pagturotimbang han iya mga katadungan ug mga obligasyon, ug mga kiha kriminal kontra ha iya, an kada usa may katadungan ngadto hin waray trampa ug ha publiko nga pamati han iya kaso pinaagi hin independyente ug waray inu-ugupan nga buhatan.
- Artikulo 11
- In himo-an nga nakasala may katadungan nga diri sidngon nga salaan tubtob nga diri pa hiya naproybahan nga salaan dida hin ha publiko nga pamati diin hiya gintagan han nga tanan nga mga habulig para han iya depensa.
- Diri pagsasalaon in usa mahitungod hin sala o binuhatan o waray buhata, nga dire pasinisering nga sala ubos in nasyonal o internasyonal nga balaud, badton panahon han pagbuhata hito. Sugad man liwat, diri mahihimo ipatong in maburobug-at nga patok kay nga pena han buhatan into nga sala.
- Artikulo 12
- Waray hin-o man nga igpapailarum nga diri nahalulugar nga paghimasok ha pamilya, panimalay, han pribado nga kalugaringon, ha mga sinurat o paghugaw han iya ngaran o honor. An kada usa may katadungan pagpanalipdi han balaud supak hini nga mga pagsamuk-samok o pagtamaya.
- Artikulo 13
- Ha sakob han iya nasud nga ginpupuy-an, an kada usa may katadungan hin paglakat-lakat kon pagpuyo hain man hiya maruyag;
- An kada usa may katadungan pagbaya han iya nasud, upod an iya kalugaringon ug pagbalik ngada hito.
- Artikulo 14
- An kada usa may katadungan pangaro hin panalipod kontra hin pagraugdauga tikang ha iba nga nasud;
- Ini nga katadungan diri mahihimo igrason dumata hin mga pagkiha gumikan hin mga krimen nga diripolitikali o mga buhat dupak hari mga prinsipyo ug mga panuyo han UN.
- Artikulo 15
- An kada usa may katadungan ngada han iya nasyonalidad;
- In usa nga tawo diri mahihimo kahukasan han iya paggka nasudnon hin waray ha rason ug waray liwat maka-agpugong ha iya pagbalhin han iya pagka nasudnon.
- Artikulo 16
- An mga lalake o babaye nga aada na ha igo nga panuigon an may katadungan ag-awawa ngan magka-ada hin familya ha waray bale han iya kolor ha panit, nasyonalidad o tuluohan. Hira an mayada purupareho nga mga katadungan mahi-unong ha pag-awawa, samtang nga mag-asawa ngan han pagpawaray bale hito nga ira pag-asawa;
- An kasal an pagbobohaton la ha talwas ug tim-os nga pag-ayon han mga pagkakasion;
- An familya an unob ngan panguna nga hupo han katilingban ngan may katadungan nga panalipdan han katilingban ngan han gobyerno.
- Artikulo 17
- An kada usa may katadungan pagtag-iya hin bagay ha iya kalugarinhon o kaupod an iba;
- Waray hin-o man nga tawo nga kukuhaan han iya pag-tagiya hin waray-ha-rason.
- Artikulo 18
- An kada usa may katadungan hin ha iya pag-isip, konsensya ug relihiyon; kaupod hin an katadungan pagbalhin han iya relihiyon, pagtuo ug katal-wasan, mahiya la nga usa o kaupod in iba, ha publiko o pribado agud igpasamwak an iya tuluohan ha pagtutdo, paghalad o pagsingba.
- Artikulo 19
- An kada tagsa may katadungan pag-isip o pagsaysay; ini nga katadungan naglalakip han iya pagpasamwak han iya mga opinyon nga diri pagsasamukon sugad man pagpamiling, pagkara-wat ug paghatag hin mga impormasyon o mga ideya pinaagi ha media hin waray pinili.
- Artikulo 20
- An kada tagsa may katadungan hin mamingawon nga pagtitirok ug paguurosa;
- Diri mapipirit in usa ka tawo pagpiriton pagbulig hin usa nga kapunungan.
- Artikulo 21
- An kada tagsa may katadungan pag-api dida han pan-gobyernohan, ha directa o pinaagi han mga pinili nga mga tumindog;
- An kada usa may katadungan kumarawat han mga serbisyo publiko ha iya nasud;
- An ungara han mga tawo amo an pinatatamakan han gahum han gobyerno; Ini tutumanon pinaagi hin tunay ug pinanahon nga pinilay bubuhaton hin sekreto nga butosay o puropareho nga paagi hin panmutos.
- Artikulo 22
- Kada usa, tungod han hiya kaapi han katilingban, may katadungan han iya seguridad nga sosyal, tubtob han kaya han nasyonal ug internasyonal nga pagkaurosa subay han mga organisasyon ug mga bahandi han kada gobyerno, mga katadungan nga sosyal, kultural ug sosyal nga dir-gud-maiiwasan dida han talwas nga pagtubo han iya pagatawo.
- Artikulo 23
- An kada tagsa may katadungan pagtrabaho, pagpili hin trabahu-an ngadto hin mga-makatawo-nga-kahimtang-hin panarabahuan ug panalipdi hin kawaray trabaho;
- An tagsa-tagsa, may katadungan ngada hin eksakto nga suho para hin eksakto nga trabaho; hin diri hiya pag-iibahan;
- An hin-o man nga natrabaho may katadungan kumarawat hin eksakto ug may-bintaha nga bayad, agud magseguro para ha iya ug han iya pamilya hin kinabuhi kaangayan hin tawo, ngan kon kinahanglan madudugangan pa hin iba nga mga paagi hin sosyal nga mga panalipud;
- An kada tagsa may katadungan pagtindog o pagbulig hin mga unyon agud maproteheran an iya mga intereses.
- Artikulo 24
- An kada tagsa may katadungan hin pagpahuway ug pagpahalibway, kaupod in pagtakon han iya mga oras hin pagtrabaho ug ha mga panahon nga adlaw nga mga lu-an nga binaydan.
- Artikulo 25
- An kada tagsa may katadungan ngada hin igo ug kaangayan nga panginabuhi para ha iya kalugaringon ug han kanan iya pamilya panlawas, sugad man han pamanapton, balay, urokyan ug mga pagataman nga sosyal ngan medical, ug katadungan ngada hin kaseguro ha panahon hin paghi-iwas han trabaho, kasakit, kabaldado, ka balo kalagas o kawar-ayan o ano la nga remalaso;
- An pagin iroy ug pagin bata nahipapailarum hin espesyal nga pagtimangno. An ngatanan nga mga bata, natawo sakub o gawas ha kasal, nahasisirong gihapon hini nga sosyal nga panalipud.
- Artikulo 26
- An kada tagsa mayda katadungan ngada hin edukasyon. An edukasyon amo in libre, por los menos, ha elementarya ug ha syahan nga mga balitang. An edukasyon ha elementarya kinahanglan piriton gud. An pag-aram han teknolohiya ug profesyonal nga edukasyon abyerto para han ngatanan ug man an huro-hitaas nga pag-aradman maarabut hin usa sugad han iya maakos;
- An panuyo han edukasyon amo an bug-os nga pagtubo han kanan tawo personalidad ug an pagpabaskug han pagrespeto han kanan stawo mga katungod ngan han mga unob nga mga katalwasan, lgpapadukwag an paggisi-nabtanay, paggipuro- paasensyan ug an pagsarangkay han mga nasud, mga hugpo sugad han relihoyoso ug magkadugo nga mga hugpo, ug maniningkamot nga magpabilin an kanurayaw;
- An mga kag-anak may katungod pagpili han klase nga edukasyon para han ira mga anak.
- Artikulo 27
- An kada tagsa may katadungan pagbulig dida han mga buruhaton nga kultural han katilngban, pagpulos han mga artes ug pakigsasaro han mga siyentipiko-nga-mga-bintaha sugad man han mga iba nga kaupayan.
- An kada tagsa mayda katadungan magpanalipud han mga bintaha tikang han mga siyentipiko nga imbento, mga sinurat o producksyon n mga aristiko nga iya.
- Artikulo 28
- An kada tagsa may katadungan ngada hin kahimtang nga sosyal of internasyonal diin an mga katadungan ug katal-wasa dida hin nga Deklarasyon mahihimo katuman.
- Artikulo 29
- An kada tagsa may mga turumanon ngada han katiling-ban diin aada gud la an bug-os nga pagtubo han iya pagkatawo matutuman.
- Dida han iya pagtuman han iya mga katalwasan ug mga katadungan, an kada tagsa matataknan subay han mga aludayday han balaud, kanay tiunay nga panuyo amo la an pagpakilala ug pagparespeto han mga katadungan ug mga katawasan han iba ug pagtuman han mga kinahanglanon han moralidad, an kahimyangan han publiko ug an kaupayan ha katilingban nga demokratiko.
- Waray hini dinhi ngamga katadungan ug mga katalwasan bubuhaton supak han mga panuyo ug mga prinsipyo han UN.
- Artikulo 30
- Waray hini dinhi nga Deklarasyon in intyendihon nga naghahatag ngada hin bisan ano nga Gobyerno, hugpo o tawo hin katadungan pagbuhat hin bisan ano nga makakabungkag hin ano dida nga katadungan ug katalwasan nga nailagda dinhi
[igliwat] Kitaa Gihapon
[igliwat] Mga Kasarigan


text:
Palasyo han Élysée
An Palasyo han Élysée o Palasyo han Elíseo (Frinanses: Palais de l'Élysée, ginluluwas nga: [palɛ də lelize]) amo an opisyal nga balay ngan lingkoranan han Mangulo han Republika Fransesa, nga diin adto an iya opisina, ngan diin an Konseho han mga Ministro nagkikita. Harani ini han Champs-Élysées ha ika-8 nga arrondissement han Paris.
It mga importante nga bisita tikang ha langyaw ginbabalay ha harani nga Hôtel de Marigny, usa nga baga-hin-palasyo nga urukyan. Mayda mga taramnan an Élysée, nga diin an mangulo nagkaada hin pangaon dida hit kulop han Adlaw han Bastille. Hi François Hollande, an Mangulo han Fransya tikang han 2012, amo it naukoy yana dida hit palasyo.
[igliwat] Mga basahonon
- René Dosière, L'argent caché de l'Élysée, Seuil, 2007
[igliwat] Mga sumpay ha gawas
- 'Kaagi han Palasyo han Élysée' ha opisyal nga sityo han Mangulo han Republika Fransesa
- Kaagi han Palasyo han Élysée ha opisyal nga sityo han Mangulo han Republika Fransesa
- Panoramiko nga mga ritrato han Palasyo han Élysée ha opisyal nga sityo han Mangulo han Republika Fransesa
Mga koordinado: 48°52′13″N 2°18′59″E / 48.87028°N 2.31639°E


text:
José de San Martín
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi José Francisco de San Martín y Matorras (Pebrero 25 1778 – Agosto 17 1850) usa nga Argentino nga heneral ngan primer nga namuno han malinamposon nga pakigbisog para hin independensya han mga salatan nga kanasoran han Salatan nga Amerika tikang han Espanya.
Upod kan Simón Bolívar ha amihanan, hi San Martín iginkikita nga usa han mga Libertadores han Hispano nga Salatan nga Amerika. Nasudnon nga bayani hiya han Argentina.
[igliwat] Iya Pamilya
Natawo hi San Martín ha bungto han Yapeyú ha probinsya ha daplin han Salog Uruguay han Corrientes, Arhentina, nga hadto kolonya Espanyol (lakip han Virreinato han Río de la Plata). An iya amay hi don Juan de San Martín y Gómez natawo ha Villa de Cervatos de la Cueza, ha probinsya han Palencia, ha Espanya ngan amo an tenyente gobernador han departamento. Han iya nanay nga hi doña Gregoria Matorras, amo an umangkon hin conquistador han Chaco. Hi José de San Martín amo an manghod hin lima nga magburugto: María Elena, Manuel Tadeo, Juan Fermín Rafael ngan Justo Rufino.
[igliwat] Biyahe ngadto ha Espanya
Han 1781, han 3 an edad ni San Martín, an iya pamilya nagbalhin tikang ha Yapeyú ngadto ha Buenos Aires. Sunod namalhin hira ngadto ha Espanya, pangadto ha Cádiz han Disyembre 6 han 1783. Hi San Martín nagtikang han iya pag-aram didto han Real Seminario de Nobles de Madrid y en la Escuela de Temporalidades de Málaga han 1786. Didto, nagtuon hiya hin Linatin, Pranses, Kinatsila, sayaw, dibujo, siday, esgrima, retórika, matemátika, kaagi ngan kasaysayan ug heyograpiya.
Ginkomisyon nga Ika-Duha nga Tenyente han 1793, ngan inmabot han ranggo nga Tenyente Koronel han 1808. Nag-away hiya upod han Espanyol nga army patok han Portugal, ha mga kolonya Africano, ngan patok gihapon han inbasyon han mga puwersa ni Napoleon I. Han 1812 nag-resign hiya tikang han Espanyol nga army ngan inmuli ha Argentina, nga diin iya ginhalad an iya mga serbisyo han mga puwersa rebolusyonaryo.
[igliwat] Rebolusyonaryo
An gobyerno probisyonal nagtukod han Granaderos nga cavalry unit, nga amo an nagin gimaupayi-nga-natrain nga kusog militar han rebolusyon.
Hi San Martín namuno han mga rebelde patok han mga puwersa Espanyol ha ilarom ni Heneral José Zavala ha Pakig-away han San Lorenzo han Pebrero 3 1813, nga amo an nagin syahan nga pagdaog han Gyera Arhentino hin Independensya. Gintaga-an hiya han ranggo nga Heneral han gobyerno rebolusyonaryo. Ha sunod nga tuig, hiya an namuno han amihanan nga army nga nag-aandam hin bag-o nga invasyon han Alta Perú (yana Bolivya), in posisyon nga iya ginbiyaan agod magin gobernador han probinsya han Cuyo (nga yana amo an mga probinsya han Mendoza, San Juan, ngan San Luis), nga tikang diin, tinmabok hiya han Andes ngan ginsalakay an mga Royalista ha Chile ha pagtikang han 1817. Upod kan Bernardo O'Higgins, nagsulod hiya komo nagdaog han naliberar nga syudad han Santiago de Chile han Marso 17 1818.
Ha sunod, hi San Martín nag-atupag han mga buruhaton patok han Espanyol nga kusog ha Peru. Nag-andam hiya hin sobra duha ka tuig para hin pagsalakay pinaagi ha dagat. Katapos hin mga bulan hin mahinay nga pag-abante, nagdaog hiya dida han Pakig-away ha Pisco han Disyembre 6 1820. An Katsila nga Virrey nagprobar pag-negociar, pero kay tungod nga nadiri hiya hin kumpleto nga independensya, ginbaribad hiya ni San Martín.
Han Hulyo 9, 1821, Na-okupa ni San Martín an Lima, nga kapital han Peru Dako ini nga pagkawad-an para han mga Katsila nga puwersa. Han Hulyo 28 ginbotos hiya nga "Protector" han bag-o nga na-librar nga nasod. Han hini mismo nga tuig, gintukod niya an Biblioteca Nacional de Peru, nga iya gin-donar an iya mga koleksyon hin mga libro, ngan iya gindayaw an bag-o nga biblioteca o library nga "... usa han mga madali nga pamaagi han pagpasamwak han aton mga intelektwal nga mga kapulsanan". Gindeklara ni San Martín an independensya para han Peru tikang han Espanya han Disyembre 9 1824. Katapos han pagkatitirok han parliament han Peru, nag-iwas hiya han iya pamuno ha militar.
Han Hulyo 26 1822 nakigkita hiya kan Simón Bolívar ha Guayaquil agod magplano para han kabubwason han America Latina. An kadam-an han mga detalye hini nga pakigkita sekreto hini nga panahon, ngan ini amo in butang nga gindedebatehan han mga historiador. Mayda mga natuo nga an kan Bolívar diri pagkaruyag pakigsaro hin pamuno han mga gindugtong nga mga puwersa amo an nakapa-iwas kan San Martín tikang ha Perú ngan mag-ukoy komo mag-uruma ha Mendoza, Argentina. Mayda liwat lain nga teorya nga hi San Martín nag-uyon han kan Bolívar kusog ngan naglikay hin konfrontasyon.
Han 1824, katapos han kamatay han iya asawa nga hi Remedios de Escalada, nagbalhin iya ha Fransya upod han iya anak nga babaye nga hi Mercedes, nga diin inmukoy hiya han mga tuig nga nahabilin ha iya nga nagretiro ha Boulogne-sur-Mer.
An iya kataposan nga buhat ha Arhentina amo in pagkarawat hin hatag tikang han gobernador han Buenos Aires nga hi Juan Manuel de Rosas ngan pagbaribad hin pag-away dida han mga gyera sibil nga nakasamok han nasod.
Han 1880 gindara an iya mga nahabilin ngadto ha Buenos Aires ngan ginlubong ha Katedral han Buenos Aires.
[igliwat] Kitaa Gihapon
- ΦIA – Usa nga fraternidad hin unibersidad ha Estados Unidos nga nagamit kan José de San Martín komo usa han mga "lima nga pillar" hini.
- Libertadores


text:
Hiruhimangraw:Tsino (yinaknan)
Maupay ada kon ha Winaray iton ngaran nga Inintsek iton gamiton. Iton Tsinaynis o Tsino amo an ngaran han yinaknan nga ginhuram la tikang ha Iningles ngan Kinatsila ngan ini nga mga ngaran tikang han Dinastiya Qin (o Dinastiya Chin). Samtang ha Winaray an pulong nga Intsek amo an ginagamit hin mga ginagamit ha mga tawo o butang nga nahanunungod han Tsina. Iton lumadnon o tuminongnong nga ngaran hiton yinaknan Hanyu o Zhongwen o Huayu.
--Harvzs 05:31, 8 Hulyo 2009 (UTC)
- Usa ako nga tsinoy ngan naiintindihan ko ini nga situasyon. Waray man la ha ak kun "inintsek" it aton igbutang, pero mayda iba nga tawo, labi na it iba nga tsinoy, baga diri naayon pamati ha pagtawag ha ira ngan ha ira yinaknan nga "intsik" o "Inintsek". It iba naiinsulto ngan nauubos kay baga daw hin "insect". Maaram ako nga waray malisya it paggamit hin "inintsek" pero mayda gud iba nga tawo nanlalain. Ha akon, kun mayda mas "politically o culturally neutral" nga pulong, mas maupay kunta. Ha tood la diri ako sigurado kun maupay it "tsinaynis" pero ha yana waray ako nahunahunaan nga iba. Para ha akon it hanyu, zhongwen o huayu sobra ka Chinese. Ano iyo pagkita? Mas maupay kunta kun maklaro ta ini. Mayda ako ginbutang ha tl:Usapan:Intsik na Pilipino ngan en:Wikipedia_talk:Tambayan_Philippines#Intsik, bangin la mayda magbaton--JinJian 10:22, 8 Hulyo 2009 (UTC)
-
- Maupay nga punto. Ginkita ko an Cebuano nga Wikipedia ngan an mga Winaray nga diksyunaryo ngan an gin-gamit nira nga pulong intsik o ininsik para pagtawag hin mga butang nga nahihiunong ha Tsina. Ha Cebuano nga Wikipedia bisan man kon intsek an ira gin-gamit ginbutang liwat nira an alternatibo nga Tsino (tikang han Kinatsila nga chino). Pero an ngaran han nasod "Tsina". Kon papagpilion hi akon hiton Tsinaynis ngan Tsinino o Tsino baga hin mas-naangay iton Tsino kay an ngaran ha Winaray para han China Tsina. Pero bisan man kon ano man nga ngaran iton aton pili-on nga gamiton, labot la hiton paghimo hin mga redirek, maupay siguro iglakip gihapon in paghimangraw o discussion han ngaran nga "Intsik" ngan kay-ano mayda debate hini nga ngaran. Han ak dugang nga pagbiling, an etimolohiya han pulong nga intsik tikang han pulong nga Malay nga "encik" nga an kaluwas "en-chik" nga nangangahulogan "venerable uncle" ha Iningles (sumala han "Chinese in the Philippines" ni Teresita Ang See nga ginmantala dida han "Encylopedia of diasporas"). --Harvzs 03:56, 9 Hulyo 2009 (UTC)
-
-
- Ha pagobserbar ko ha mga dagko nga estasyon hit telebisyon, talagsahon la nira gamiton it "Intsik", diri gud ngani ak tigbati, diri ak sigurado kun tinuyo ini nira para maging sensitibo. --JinJian 09:51, 9 Hulyo 2009 (UTC)
-
-
-
-
- Discussions regarding Tsino vs. Instik" in en:Wikipedia_talk:Tambayan_Philippines#Intsik. Giniimbitar an ngatanan nga bumulig. --JinJian 04:21, 14 Hulyo 2009 (UTC)
-
-