text:
Senador Pimentel, gusto ipadayon an isturya pangkamurayawan
Nagpagawas hin pamulong hi Senate President Aquilino Pimentel III han iya paglaom nga madadayon an isturya pangkamurayawan giutan han CPP-NDFP ngan han GRP.
Sumala kan Pimentel, kun hiya an papagbut-on, gusto niya nga madayon an isturya pangkamurayawan. Ini nga pamulong ni Pimentel in sunod han resolusyon nga ginpirmahan han 61 nga kongresista nga nag-aaaghat kan Presidente Duterte nga igpadayon an isturya pangkamurayawan. Sumala pa kan Pimentel, waray pa resolusyon nga nahimo an Senado pero pag-uurusturyahan nira ni Senador Legarda an paghimo hin usa nga resolusyon komo mga miyembro han Peace Panel han gobyerno.
Dugang pa ni Sen. Pimentel, kun waray an isturya nga pangkamurayawan, komplikado an sitwasyon tungod nga bisan ano nga oras puydi magkamayda hin pag-atake , pag-aresto, ngan panmatay. Dugang pa ni Pimentel, an deklarasyon nga terorista an CPP-NPA in puydi pa ma isol, ngan sigurado hiya nga may-ada pleading nga puydi igsumite agud ma isol an deklarasyon.
Samtang, may pagtipa liwat tikang ha opisina han Solicitor General ha posisyon han Integrated Bar of the Philippines, Makabayan Bloc, ngan Alonzo et al. nga panginlabutan an kaso kontra kan Chief Justice Ma. Lourdes Sereno.


c: text/html

text:
Candon
An Syudad han Candon usa nga ikalima nga klase nga syudad ha lalawigan han Ilocos Sur, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 50,564 ka tawo ha 10,257 nga mga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han Candon ginbahin ngadto hin kap-atan kag duha (42) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga Websayt han Syudad han Candon, Ilocos Sur
- Online nga Komunidad han Syudad han Candon
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Papa Pío X
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Papa Pío X (ha Linatin: Pius PP. X), natawo nga Giuseppe Melchiorre Sarto (Hunyo 2 1835 – Agosto 20 1914), amo an Papa han Simbahan Katolika tikang han 1903 tubtob 1914, nagsunod kan Papa León XIII. Hiya amo an syahan nga papa tikang han Kontra-Repormasyon nga Papa San Pío V nga ginkanonisar. Bisan pa hini, an pontifikado ni Papa Pío X amo an usa han mga kurukontrobersyal nga mga papado han panahon moderno.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Giuseppe Sarto – Pío X Fundasyon, websayt han lugar nga natawhan ngan han museo ni San Pío X. Dida han museo aada an kan Pío X mga personal nga gintag-iyahan ngan hin exhibisyon nga nagpapahayag han kinabuhi han papa.
- "Papa Pío X" tikang han Catholic Encyclopedia
- The Life, Writings and Encyclicals of Pope St. Pius X: Saint of the Catholic Church


text:
Na dakop ngan Kinasohan na hin murder an mga pumusil ngan pumugot han ulo ni Teodorico Francisco dida han ma agahon han mayo dos ha barangay san jose calbayog city. Sumala kan Police Senior Supt. Leonardo Ramos Suan an Deputy...
An siyahan nga distrito han probinsiya han Samar amo an may pinakadamo nga layaw nga armas. Ini amo an mga bungto han Almagro, Gandara, Matuginao, Pagsanghan, San Jorge, Santa Margarita, Santo Niño, Tagapul-an, Tarangnan ngan han siyudad han Calbayog. Sumala kan...
Bag-o na liwat nga insidente hin pan musil in natabo dida han maagahon han Mayo dos ha barangay San Jose siyudad han Calbayog. Sumala kan Chief Inspector Sulpicio Habagat an Chief han Police Community Relations han Samar Provincial Police Office,...
Kinahanglan nga bag-uhon na iton probisyon han balaud nga nag tatakda hin singko pesos nga gagastoson han kandidato ha barangay kada botante durante han barangay election mahitungod kay "Obsolete" na ini. Ini in sumala kan Atty. Nick Mendros an Regional...
Na kilal-an na han mga otoridad an mga suspect han panmusil patay han mag tala amay nga mga kandidato ha tiarabot nga barangay eleksyon ha Calbayog city. Sumala kan Police Senior Superintendent Nicolas D. Torre III Provincial Director han Samar...
Tulo na iton patay ha probinsiya han Samar may kalabutan hiton tiarabot nga Barangay ngan SK elections hiton Mayo Katorse. Ini in sumala kan Samar Police Provincial Director Nicolas D. Torre ha interview han 99.1 RMN Tacloban. Sumala kan Torre...
Imbes nga pag pulsan, ilulubong nala han Bureau Of viagra online usa Customs an ma sobra 900 ka sako hin bugas nga na rikupo han ira buhatan hadton 2014 mahitungod nga deri na ini pwede makaon hin tawo bisan...
Tacloban City -Guin pagawas na han PNP crime laboratory an resulta han laboratory examination han guin tutuohan nga suicide note ni Romela Regador an maestra han Leyte National High School nga guin aalegar nga nag pakamatay ha sulod mismo...
Deri na hulga ha seguridad hiton rehiyon otso iton New People’s Army o kon NPA. Ini an pahayag ni Captain Fransico Agno an spokesperson han 8th Infantry Division han Philippine Army ha interview han RMN Tacloban. Sumala kan Captain Agno nga...
Tacloban City - Posible nga hiton bulan han mayo ma babaruan na kon pira iton umento han sweldo han mga mag tratrabaho ha pribado nga sektor. Sumala kan Department of Labor and Employment- 8 (DOLE- 8 ) Director Joel Gonzales...


text:
Beijing
An Beijing (kaluwas /beɪˈdʒɪŋ/ o /beɪˈʒɪŋ/ han Iningles; Tsinino: 北京; pinyin: Běijīng, IPA: [pèɪtɕíŋ] ; Wade-Giles: Pei3ching1 o Pei3-ching1) (ginkikilala gihapon ha ngaran nga Peking (/piːˈkɪŋ/ o /peɪˈkɪŋ/) ngan agsob ginsusurat gihapon nga Pekin) amo in uska metropolis ha Amihanan Tsina ngan amo an ulohan han Kanan Katawhan Republika han Tsina. Gindudumara komo uska munisipyo ha ilarom han direkta nga pamumuno han sentro nga kagamhanan, an Beijing in ginsasapitan han lalawigan han Hebei ha amihanan, katundan ngan salatan ngan gutiay nga bahin ha sinirangan, ngan ginsasapitan liwat han munisipyo han Tianjin ha salatan-sinirangan. An Beijing in usa ha uupat nga hinungdanon nga hadton-ulohan han Tsina.
An Beijing in ginbahin ngadto ha 16 nga urbano ngan suburbano nga mga distrito ngan duha nga rural nga mga condado. Ini in sentro han panakayan, ngan dosedosena nga mga riles, dalan ngan agianan hin mga awto in naagi ha syudad. Ini liwat an karadtoan han dirudilain nga mga langyawanon nga nanlulupad nga mga sarakyan nga naabot ha Tsina. An Beijing ginkikilala nga sentro han politika, pag-aram ngan kultura han Kanan Katawhan Republika han Tsina, samtang an Shanghai ngan Hong Kong liwat an nangunguna ha ekonomiya. Ini nga dakonbungto in nagpamulay han 2008 Pauyag Olimpiko.
Gutiay la nga mga syudad ha kalibutan labot la han Beijing in nahimo komo sentro han politika ngan kultura han lugar nga sugad kadako han Tsina, nga sugad kahilaba nga panahon. An Encyclopædia Britannica in nag-asoy ha Iningles nga ini in "uska giuupayi nga syudad han kalibutan" ngan nag-asoy nga an syudad in kalakip han kasaysayan han Tsina ha linmabay nga mga siglo; gutiayay la nga mga dagko nga balay o istruktura ha Beijing an waray bisan guti nga nasodnon nga pakahinongdanon. An Beijing in ginkikilala han iya mga palasyo, mga templo, ngan dagko nga mga bato nga bungbong ngan ganghaan. An iya mga bahandi nga arte ngan mga unibersidad in naghihimo ha syudad nga sentro han kultura ngan arte ha Tsina.
Sulod
Mga Ngaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
It "Beijing" may kasirigngon nga "Ulohan ha Amihanan", nga amo gihapon an nahigaraan ha Sinirangan Asya kun diin an mga ulohan nga syudad in gintatawag ha sugad nga pagngaran. Sugad liwat an pagngaran ha syudad han "Nanjing, Tsina", nga may kasirigngon nga "ulohan ha salatan"; Tokyo, Hapon, ngan Đông Kinh, nga ha pagkayana amo an Hanoi, Vietnam na, ini nga duha may kasirigngon nga "ulohan ha sinirangan"; sugad liwat han Kyoto, Hapon, ngan Gyeongseong (京城; nga ha pagkayana amo an Seoul, Korea, nga duha may pagkayano nga kasirigngon nga "ulohan".
Peking an ngaran han syudad sumala han romanisasyon han mapa han kanan Tsina dangatan han surat , ngan amo gihap ini an nahigaraan nga ngaran han Beijing ha Iningles. An pulong nga Peking in nagtikang ha mga Franses nga mga misyonaryo han lumabay nga upat ka gatos nga tuig ngan nagpabilin nga kadaan nga kaluwas san-o ginliwan an tunog ha Minandarin tikang ha [kʲ] pakadto ha [tɕ] (An [tɕ] in ginsusurat ha pinyin nga j, sugad han Beijing). Gingagamit la gihap ini nga pulong ha damo nga mga yinaknan.
An kaluwas nga "Peking" in mas harani gihapon ha Finujian nga kayakan hit Amoy o Min Nan nga ginluluwas ha syudad han Xiamen, uska duungan kun diin an mga Europeo syahan nga tinmamak ha 16th siglo, samtang an "Beijing" mas harani ngan mas alagidagid ha kaluwas nga Minandarin nga yinaknan.
An syudad in makadamo kaliwani hin ngaran. Han panahon han Dinastiya Jin, an syudad in ginkilala nga Zhongdu (中都, ngan ha ilarom han Yuan Dinastiya han Mongol, gintawag ini nga Dadu (大都) ha Tsinino ngan Daidu han mga Mongol (ginngaran liwat ini nga Cambuluc ni Marco Polo sumala han mga karig-onan). Makaduha ha kasaysayan han syudad, an ngaran in ginbalyo tikang ha Beijing (Peking) ngadto Beiping (Peiping) (北平 Pinyin: Beiping; Wade-Giles: Pei-p'ing), pinulong nga may kasirigngon nga "Amihanan nga Kalinawan". Nahitabo ini syahan ha ilarom ni Emperador Hongwu han Dinastiya Ming, ngan nautro liwat han tuig 1928 ha ilarom han kagamhanan Kuomintang (KMT) han Republika han Tsina. Ha kada pagbalyo han ngaran, nga gintanggal an bahin nga may kasirigngon nga "ulohan (jing o king, Tsinino: 京) in may buot igpasabot nga an nasodnon nga ulohan in ginbalhin ngadto ha Nanjing, ha lalawigan han Jiangsu.
Yanjing (燕京; Pinyin: Yānjīng; Wade-Giles: Yen-ching) in gingagamit liwat nga impormal nga ngaran ha pagtawag han Beijing, pagpakita nga han hadton estado han Yan in aadi nahimutang han hadto nga kapanahonan han Dinastiya Zhou. Ini nga ngaran ginsubad han ngaran han Yanjing Ber sugad liwat han Unibersidad han Yenching, uska insituto han mas hitaas nga kaaradman nga gintampo ngadto ha Unibersidad han Peking.
Kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Unhan nga kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An uruunhan nga mga nabilin nga ginbayaan han pagukoy han mga tawo ha munisipyo han Beijing in nabilngan ha mga lungib han bukidbukid han Tul-an han Dragon harani ha baryo han Zhoukoudian ha distrito han Fangshan, kun diin nag-ukoy an mga Tawo-Peking. An mga baya han Homo erectus tikang ha mga lungib in nagpapakita nga mayda 230,000 ngadto 250,000 nga katuigan na an naglabay. An mga Paleoliticohon nga mga homo sapien in nag-ukoy didto nga mayda ginbabanabanahan nga 27,000 nga mga tuig an naglabay. May-ada na mga syudad ha palibot han Beijing han syahan nga milenyo BC, ngan an ulohan han Estado han Yan, usa ha mga kusog han Panahon han Nag-aaragway nga mga estado (473-221 BC), Ji (薊/蓟), in gintukod ha pagkayana nga Beijing.
Kahuman natumba an Yan, an sinmunod nga mga Dinastiya Qin, Han, ngan Jin in nagtukod hin mga lokal nga mga prefectura ngada nga dapit. Hadtonpanahon han pagkatumba han Han, ini in naging lingkuran han pinuno nga gerero na hi Gongsun Zan. Ha panahon han Dinastiya Tang, ini in naging ulohan ni Fanyang jiedushi, an namumunomuno nga gobernador militar ha pagkayana nga Amihanan nga Hebei nga dapit. Dinhi gintikangan an An Shi Rebelyon han tuig AD 755.
Butnga nga Panahon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han tuig 936, an mas urhi nga Dinastiya Jin (936-947) han amihanan Tsina in ginhatag an dako nga bahin han iya amihanan nga katunaan, lakip hini an yana nga Beijing, nga ginhatag ha Dinastiya Khitan Liao. Han tuig 936, an Dinastiya Liao in nagtukod hin ikaduha nga ulohan nga ha pagkayana amo ini an Beijing, ngan gintawag ini nga Nanjing (an "Salatan nga Ulohan"). Han tuig 1125, an dinastiya Jurchen Jin in ginsakop an Liao, ngan han tuig 1153 ginbalhin an ira ulohan ngadto kan Liao Nanjing, ngan gintawag ini nga Zhongdu (中都), an "butnga nga ulohan." Nahamutang an Zhongdu ha pagkayana nga lugar nga pinamumutngaan han Tianningsi, tipakadto ha salatan-natondan han butnga nga Beijing. An iba nga mga gidadaani nga ginbayaan ha Beijing, sugad han Templo han Tianning, in tikang ha kapanahonan han Liao.
Ginsunog an Zhongdu han mga Mongol han tuig 1215 nga kun tawagon yana nga Aragway han Beijing. Kahuman ha tuig 1264, han pag-andam han pagsakop han ngatanan nga Tsina para makatukod han Dinastiya Yuan, hi Kublai Khan in nagdesider nga utrohon pagayad ini uruamihanan ha butnga han ulohan han Jin, ngan han tuig 1272, iya ginhimo ini nga syudad nga iya ulohan ha ngaran nga Dadu (大都, Tsinino han "dako nga ulohan"), o Daidu para han mga Mongol, nga ginbaybay nga Cambaluc o Cambuluc ha mga kasuratan ni Marco Polo. Natima pag-ayad an Dadu han tuig 1293. An pagbuot ni Kublai Khan in nagpaupay an kahimtang han syudad nga nahamutang ha amihanan nga dapit han Tsina. An kabutngaan han Dadu in nahamutang ha amihanan nga dapit han kabag-ohan nga butnga han Beijing. Mayda mga nagpabilin nga mga panahon han Yuan nga mga bungbong nga ha pagkayana natindog la gihapon, ngan ginkikiala hira nga Tucheng (土城 literal nga kasirigngon, an 'tuna nga bungbong').
Kapanahonan han Ming ngan Qing[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ha tuig 1368, hi Zhu Yuanzhang, kahuman pag-asoy nga hiya an syahan nga emperador han Dinastiya Ming, in nagpadara hin kasundalohan ha Dadu, nga ginkakaptan la gihapon han mga Yuan. An giuurhii nga emperador han Yuan in pumalagiw paamihanan ha Shangdu, ngan ginruba ni Zhu an mga palasyo ni Yuan ha Dadu. An syudad in ginngaran nga Beiping (北平) ha kapareho nga tuig,[23] ngan an prefectura han Shuntian (順天) in gintukod ha dapit nga palibot han syudad. Han tuig 1403, an bag-o (ngan ikatulo) nga emperador Ming - Emperador Yongle - in ginngaranan liwat ini nga syudad nga 'Beijing', ngan gindesigner an Beijing nga usa ha duduha nga mga ulohan nga na kalingit nga ha pagkahadto nga panahon nga ulohan nga Nanjing. An Beijing in napamutnga ha dako nga pag-ayad nga proyekto para han bag-o nga urokyan han Imperyo, an gindidiri nga syudad nga nahuman harani han 15 ka tuig (1406 ngadto ha 1420). Han nahuman an palasyo, hi Emperador Yongle in nagukoy didto. Tikang 1421 ngan sinmunod nga mga panahon, an Beijing, nga ginkikilala gihap nga Jingshi (京师), in naging "opisyal" nga ulohan han Dinastiya Ming, samtang, an Nanjing, naging "panduha" nala nga ulohan. Ini nga pasikaran han duduha nga ulohan (nga an Beijing mas mahinungdan), nagpadayon ha sakob han Dinastiya Ming. Napulo kag-tulo ha Napulo kag-unom nga mga emperador Ming in ginlubong ha mga maghusay nga mga lubnganan harani ha Beijing.
Han ika 15 siglo, an Beijing in nahihimo na ha pagkayana nga hitsura, ngan an panahon han Ming nga bungbong han syudad in nagserbi komo bungbong han syudad han Beijing kutob ha kabag-ohan nga panahon, kun diin ginruba ini ngan an gintukod ha pagsaliwan an ikaduha nga Dalan Libot. Gintotoohan nga an Beijing in gidadakoi nga syudad han kalibutan tikang 1425 hangtod 1650 ngan tikang 1710 ngadto ha 1825. An iba nga nakakaaghat nga mga balay nga gintukod han kapanahon han Ming amo an Templo han Kalangitan (gintindog ha 1420). Tiananmen,nga ha pagkayana amo an tigaman han estado han Kanan Katawhan Republika han Tsina ngan ginpapakita han iya tigaman, in syahan nga gintukod ha 1420, ngan makapira nga inutro pag-ayad kahuman. An kwadrado han Tiananmen, in gintukod ha 1651 ngan ginpadako han 1958. An mga heswita nahuman pag-ayad an syahan nga dapit-han-Beijing nga Singbahan Romano Katoliko ha 1652 ha Ganghaan Xuanwu, kun diin inmukoy an Italyano nga Heswita nga hi Matteo Ricci (1552-1610); an kabag-ohan nga Nantang (南堂, Salatan nga Katedral) in gintukod ha lugar nga gintindogan han orihinal nga katedral.
Natima an Ming ha tuig 1644, nga kahuman han 40 ka adlaw, kan Li Zicheng kasundalohan nga mga kablasanon, in nakuha an Beijing ngan napatalsik an goberno Ming. Han tikaharani an makusog nga kasundalohan han Manchu ha syudad, hi Li ngan iya mga sumurunod in ginbaya an syudad, ngan an resulta, an kusog han Manchu ha ilarom ni Prinsipe Dorgon, in nakuha an Beijing nga waray aragway.
Hi Prinsipe Dorgon in nagtukod han Dinastiya Qing nga naging direkta nga sumunod han Ming, ngan an Beijing in nagpabilin la gihap nga ulohan han Tsina. An mga emperador han Qing in ginpaupay an balay imperyal, pero ha kadamoan, an mga balay han Ming ngan an panngatanan nga pagkaayos in nagpabilin nga waray pagbag-o. An Beijing hinin nga panahon in ginkikilala ha ngaran nga Jingshi, nga igkasiringon nga Gemun Hecen han Manchu, an klasiko nga Tsinino nga nobela Inop han Pula nga Kwarto in nagpapadayag nga aada ha Beijing han unhan nga mga tuig han pamumuno han Qing (kataposan han mga 1600 nga katuigan).
Han ikaduha nga gyera Opyo, an mga kusog han Inglatera ngan Fransya in nakuha an syudad, ginkawatan ngan ginsunog an Palasyo han Katpaso ngan Daan nga Palasyo han Katpaso ha 1860. Ha ilarom han Ginsarabutan han Peking nga nagpatima han gyera, an mga kusog han Katundan in nagkamayda katungod hin pagtukod hin diplomatiko nga presensya ha Beijing Legation Quarter. Han tuig 1900, an Beijing in ginsudlan naliwat han mga langyawanon nga kusog para humanon an Rebelyn Boxer. An pipira nag mahinungdan nga mga balay imperyo han syudad in naruba han aragway, upod an Akademiya Hanlin ngan Palasyo han Katpaso.
Panahon han Republika[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Rebolusyon Xinhai han tuig 1911, nga may panuyuan nga ginsaliwan an pamumuno Qing hin uska republika, in may orihinal nga panuyuan nga pagtukod han iya ulohan ha Nanjing. Kahuman an uska hataas nga ranggo nga opisyal han Qing nga hi Yuan Shikai igpirit igpagbaya an emperador Qing ha Beijing ngan ginpasigurado an pagkadaog han rebolusyon, ginkarawat han mga rebolusyonaryo ha Nanjing hi Yuan nga maging mangulo han bag-o nga Republika han Tsina, pero namatay hiya pagkahuman han waray pa maguska tuig ha pamumuno. Kinmusog an mga rehiyonal nga pinuno-guerrero ngan an mga magkusog nga hugpo in sige la paginaragway (an gyera Zhili-Anhui, an syahan nga gyera Zhili-Fengtian, an ikaduha nga gyera Zhili-Fengtian) para makuha an ulohan ha Beijing. Kahuman han pagdaog han kanan Kuomintang (KMT) Paguswag paamihanan, nga nagpugong han mga gerero-inuno ha amihanan, an Nanjing in opisyal nga naging ulohan han Republika han Rsina ha tuig 1928, ngan an Beijing in ginliwan an ngaran nga naging Beiping (Peip'ing) (北平) ha 28 Hunyo han tuig, nga may kasirigngon nga "amihanan nga kalinawan". Han ikaduha nga gyera han Tsina ngan Hapon , an Beiping in ginsakop han Hapon han 29 Hulyo 1937, ngan ginhimo nga lingkuran han goberno probisyonal han Republika han Tsina, uska sunod-sunoran nga estado nga namumuno han mga tuminongnong nga mga Tsino ha dapit han ginsakopan han mga Hapones nga amihanan Tsina; an goberno ha kaurhian in gintampo ha masdurudako nga Wang Jingwei nga goberno nga nakabase ha Nanjing.
Kanan Katawhan Republika[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han 31 Enero 1949, hadton panahon han Gera Sibil han Tsina, an kusog han komunista in sinmulod ha Beijing hin waray inmato. Han 1 Oktubre han pareho nga tuig, an Partido komunista han Tsina, ha ilarom han liderato ni Mao Zedong, in nag-asoy ha Tiananmen an pagkahimo han Kanan Katawhan Republika han Tsina ngan ginbalik pagngaran an syudad ngadto ha Beijing. Han pipira nga adlaw nga nahiuna, an Chinese People;s Political Consultative Conference in nagdesider nga an Beijing in magiging ulohan han bag-o nga goberno.
Han panahon han pagtukod han Kanan Katawhan Republika, an munisipyo han Beijing in lakip la an iya kasawangan ngan mga hagrani nga dapit. An kasawangan in ginbahinbahin ngadto ha damo nga gudti nga distrito ha sulod nga ha yana amo an ikaduha nga libot nga dalan. An bungbong han Syudad han Beijing in ginruba para makaayad han ikaduha nga libot nga dalan, nga nahuman ha 1981 han pagsunod han 1982 nga plano han syudad. Adto nga dalan in syahan ha mga sagunson nga mga bag-o nga libot nga dalan nga maypanuyuan magpaagi han mga sarakayan kaysa ha mga bisikleta.
Ha pagsunod han reporma panekonomiya ni Deng Xiaoping, an mga kasawangan han Beijing in mas humaluag. An hadto nga aada ha sulod han ikaduha nga libot nga dalan ngan ikatulo nga libot nga dalan, an kasawangan han Beijing in dinmuso tubtog ha pagtukod pala nga ikalima nga libot nga dalan ngan ikaunom nga libot nga dalam, nga an damo nga dapit nga anay hagna in nahimo hin distrito han mga panimalay ngan pannegosyohan. Sumala han 2005 nga sumat han peryodiko, an kadako han pinauswag pala nga katunaan han Beijing, in usa ngan katunga nga mas halapad kaysa ha mga katunaaan han daan nga Beijing ha sulod han ikaduha nga libot nga dalan. An Wangfujing ngan Xidan in nahimo nga labi nga mauswagon nga distrito han mga papliton, samtang an Zhongguancun in naging dako nga sentro han electronika ha Tsina. Ha mga yana nga katuigan, an paguswag han Beijing in naghatag hin mga problema han urbanisasyon, sugad han mabug-at nga trapiko, malain nga kalidad han hangin, an pagkawara han makasaysayan nga mga magkaaranyaw nga distrito, an damo nga pagsulod han mga migrante tikang ha dirudilain nga rehiyon han nasod labi na kahoronan.
Han 13 Hulyo 2001, an kanasoran nga komite han Olimpiko in ginpili an Beijing, nga magpamulay han 2008 Katpaso nga Olimpiko.
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
Dugang nga barasahon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Cotterell, Arthur. (2007). The Imperial Capitals of China: An Inside View of the Celestial Empire. London: Pimlico. pp. 304 pages.. ISBN 978-1-84595-009-5.
- Elliott, Mark C. (2001). The Manchu Way: The Eight Banners and Ethnic Identity in Late Imperial China. Palo Alto, California, United States: Stanford University Press. ISBN 0-8047-4684-2. http://books.google.com/?id=_qtgoTIAiKUC&printsec=frontcover. Ginkúhà dida han 22 July 2009.
- Li, Lillian; Dray-Novey, Alison; Kong, Haili (2007). Beijing: From Imperial Capital to Olympic City. New York City, United States: Palgrave Macmillan. ISBN 1-4039-6473-4.
- Cammelli, Stefano Storia di Pechino e di come divenne capitale della Cina, Bologna, Il Mulino, 2004. ISBN 978-88-15-09910-5
- Chen, Gaohua: The Capital of the Yuan Dynasty. [Dadu or Khanbaliq]. Silkroad Press, 2015. ISBN 978-981-4332-44-6 (Print); ISBN 978-981-4339-55-1 (eBook)
- Harper, Damian, Beijing: City Guide, 7th Edition, Oakland, California: Lonely Planet Publications, 2007.
- Harper, Damian, Beijing: City Guide, 6th Edition, Oakland, California : Lonely Planet Publications, 2005. ISBN 1-74059-782-6.
- MacKerras, Colin; Yorke, Amanda (1991). The Cambridge Handbook of Contemporary China. Cambridge, England, United Kingdom: Cambridge University Press. ISBN 0-521-38755-8. http://books.google.com/?id=yiq_f71uXboC&printsec=frontcover&dq=beiping+beijing. Ginkúhà dida han 22 July 2009.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Websayt han Goberno han Beijing (Tsinino) ngan (Ininggles)
- Beijing pagtugway hit paglakat tikang ha Wikivoyage
- Pangilal-an han Ekonomiya han Beijing ha HKTDC
- Pages using duplicate arguments in template calls
- Mga barasahon nga mayda Tsino-nga-pinulongan nga sinurat
- Pages using infobox settlement with unknown parameters
- Beijing
- Mga munisipyo han Kanan Katawhan Republika han Tsina
- Mga syudad nga nagpamulay han Katpaso nga Pauyag Olimpiko
- Naglulugaring nga mga syudad
- Mga ulohan ha Asya


text:
Porto (distrito)
An Distrito han Porto (agsob liwat tawagon nga Oporto) nahamutang ha kanawayan nga baybayon han Portugal. An ulohan han distrito amo an syudad han Porto, an ikaduha nga gidako-i nga syudad han nasod. Ginsasapitan ini han mga distrito han Aveiro ngan Viseu ha salatan, han distrito han Braga ha amihanan ngan han distrito han Vila Real ha salatan.
An kahaluag hini mga 2395 ka km² ngan an katawhan hini 1,781,826.
An distrito mayda napulo kag walo (18) nga mga munisipyo:
- Amarante [syudad]
- Baião [bungto]
- Felgueiras [city]
- Gondomar [syudad]
- Lousada [bungto]
- Maia [syudad]
- Marco de Canaveses [syudad]
- Matosinhos [syudad]
- Paços de Ferreira [syudad]
- Paredes [syudad]
- Penafiel [syudad]
- Porto [dako nga syudad]
- Póvoa de Varzim [syudad]
- Santo Tirso [syudad]
- Trofa [syudad]
- Valongo [syudad]
- Vila do Conde [syudad]
- Vila Nova de Gaia [syudad], an gidamo-i hin tawo nga munisipyo ngan amo la nga munisipyo ha Distrito han Porto nga nahamutang ha salatan han Salog Douro.
An mga munisipyo ha igbaw nga talaan mga syudad gawas la han Baião ngan Lousada.
Mayda mga munisipyo nga naglalakip hin usa o damo pa nga mga syudad;an munisipyo han Paredes amo an gidamo-i hin syudad nga nahamutang ha sulod hini: Paredes, Gandra, Rebordosa ngan São Salvador de Lordelo. Mga iba pa nga mga syudad ha Distrito han Porto amo an Rio Tinto ngan Valbom (ha munisipyo han Gondomar), Ermesinde (ha muisipyo han Valongo), São Mamede de Infesta (ha munisipyo han Matosinhos), Freamunde (ha munisipyo han Paços de Ferreira) ngan Lixa (ha Felgueiras).
Importante nga lupadan hin idro[igliwat | Igliwat an wikitext]
Lupadan han Porto /Oporto Int.(OPO) Sá Carneiro ,nga nahamutang ha Pedras Rubras,Moreira,Maia,Grande Porto.
Importante nga daungan hin barko[igliwat | Igliwat an wikitext]
Leixões ha Matosinhos,Porto.


text:
Yano nga agi Tsinino
An yano nga agi Tsinino amo an kasurat nga Tsino nga ginpapatuman ha Taramdan han Kasahiran nga Istandarte nga Kasurat Tsino pan-gamit ha sulod han panguna-nga-tuna han Tsina. Upod an Minat-an nga agi Tsinino, ini nga an usa ha duha nga istandarte nga kasurat han pagkayana nga kasurat han Tsino nga pinulongan. An gobyerno han Kanan Katawhan Republika han Tsina ginpapadukwag han paggamit hini ha pamatik tikang pa han dekada 1950 ngan 1960 para makaaghat hin pag-aram. Ini an opisyal nga ginagamit ha sulod han Kanan Katawhan Republika han Tsina ngan Singapore.


text:
Hadji Muhtamad
An Hadji Muhtamad in uska ika-6 nga klase nga bungto ha lalawigan han Basilan, Pilipinas. Sumala han 212010 nga senso, ini in may-ada populasyon nga 12,249 nga katawhan ha 4,059 nga panimalay.
Gintukod ini ha 10 nga mga baranggay han Lantawan nga diri aada ha Puro ha Basilan, ha kusog han Muslim Mindanao Autonomy Act No. 200, nga naratipika ha plebisito nga ginbuhat ha Agosto 25, 2007.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Hadji Muhtamad in ginbahin ha 10 ka baranggay.
- Baluk-Baluk
- Dasalan
- Lubukan
- Luukbungsod
- Mananggal
- Palahangan
- Panducan
- Sangbay Big
- Sangbay Small
- Tausan


text:
Don Quixote
An Don Quixote (Kinatsila: [doŋ kiˈxote] ( pamati-a), puyde liwat igsurat nga Don Quijote nga an bug-os nga título An Inhenyoso nga Hidalgo nga hi Don Quixote han La Mancha (Kinatsila: El Ingenioso Hidalgo Don Quijote de la Mancha [el iŋxeˈnjoso iˈðalɣo ðoŋ kiˈxote ðe la ˈmantʃa]), usa nga Espanyol nga nobela ni Miguel de Cervantes Saavedra. Ginmantala ini hin duhá ka volumen, han 1605 ngan 1615. An Don Quixote ginkikitâ nga amo an gidako-i hin impluwensya nga buhat ha panurat o literatura tikang han Bulawanon nga Edad nga Espanyol ngan han bug-os nga canon han literatura nga Espanyol. Komo usá nga sinurat nga nagtukod han moderno nga literatura ha Katundan ngan usá han mga gisayohi nga mga canonico nga mga nobela, masurong ini natatalaan hin duro ha mga listahan hin mga gimaupayi nga buhat hin fiksyon nga ginmantala sugad han Bokklubben World Library nga koleksyon nga nagtatawag han Don Quixote nga amo an pinili hin mga magsusurat nga "gimaupayi nga buhat ha litaratura nga ginsurat".[1]
Nasunod an susumaton han mga aventura hin usá nga (hidalgo) nga an ngaran Alonso Quixano nga nagbasa hin damo-damo-an nga mga romanse hin kabalyeriya nga nalurong hiyá ngan nagdesidir nga gumawas basi banhawon an kabalyeriya o chivalry, saktohon an mga sayop, ngan madara hin pagkamatadong han kalibotan, ha ilarom han ngaran nga Don Quixote de la Mancha. Nagrecruit hiyá hin yano nga mag-uuma nga hi Sancho Panza, nga iya eskudero, nga agsbo nagamit hin iya la, yano nga panhunahuna ha pagsunod han kan Don Quixote mga pamulong ha retorika han nagin-kadaan na nga pagkakabalyero. Hi Don Quixote, ha syahan nga bahin han libro, diri nagkikita han kalibutan kon ano gud iton ngan mas napili lugod pag-imahinar nga nanginginabuhi hiya hin istorya hin kabalyero. Dida han bug-so nga nobela, gin-gagamit ni Cervantes in mga literaryo nga tekniko sugad han realismo, metateatro, ngan intertextualidad. Dako an impluwensya han libro han literaryo nga komunidad, sugad han mga direkta nga mga reperensya dida han kan Alexandre Dumas' An Tulo nga Musketero (1844), an kan Mark Twain Adventures of Huckleberry Finn (1884), ngan an kan Edmond Rostand Cyrano de Bergerac (1897), ngan pati gihapon han pulong nga "quixotic" ngan an epitheto nga "Lothario"; ini nga urhe nga agnay nahahanungod hin usá nga personahe dida han "El curioso impertinente" ("An tawo nga impertinente nga kuryoso"), usá nga gin-intercalar nga istorya nga aada han Parte Uno, mga kapitulo 33–35. Ginsiring ni Arthur Schopenhauer nga an Don Quixote usá han upat nga giharangdon nga mga nobela nga ginsurat, upod han Tristram Shandy, La Nouvelle Héloïse, ngan an Wilhelm Meister.[2]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Angelique, Chrisafis (21 Hulyo 2003). "Don Quixote is the world's best book say the world's top authors". The Guardian (London). https://www.theguardian.com/world/2002/may/08/humanities.books. Ginkúhà dida han 13 Oktubre 2012.
- ↑ Schopenhauer, Arthur. "The Art of Literature". The Essays of Arthur Schopenahuer. Ginhipos tikang ha an orihinal han 4 Mayo 2015. Ginkuhà 22 Marso 2015. Unknown parameter
|dead-url=ignored (help)


text:
An estruktura kan Saldang
Video kan saldang na kinua kan NASA/Goddard Space Flight Center
An Saldang iyo an bituon sa sentro kan Sistema Solar. Minalibot digdi an Kinàban asin iba pang mga planeta, mga bulalakaw sagkod kometa. Ini an pinakaimportanteng hinahalean kan enerhiya na nagsusuporta asin nagmamantenir kan buhay sa kinaban. An Saldang haros perpektong talidong na plasma na mainit nanggad. An diametro kaini 109ng beses pagkadakula sa tamanyo kan kinaban asin may masa ini nin 330,000 na beses sobra sa masa kan kinaban. An kumposisyon kemikal kaini magkabaranga sa tulong parte kan masa hidrogeno, asin an haros tada binibilog nin helium saka igwang mas dikit na mga kantidad nin mga elementong mas magagabat siring kan oxigeno, karbon, neon asin iron.[1]


text:
Hunyo
Iton Hunyo (tikang ha Linatín nga Iunius ngan sinurat ha Kinatsila nga junio) amo iton ika-unom nga bulan han tuig han Gregoriano nga Kalendaryo nga mayda kahalaba hin katloan (30) ka adlaw. An bulan ginngaranan tikang han diyosa Romana nga hi Juno, an asawa ni Jupiter ngan amo ha mga Romano kon ano ha mga Griyego an diyosa nga hi Hera.
Ha pagtikang hiton Hunyo, iton adlaw nasirang dida hiton constellation han Taurus; ha kataposan hiton Hunyo, an adlaw nasirang dida hiton constellation han Gemini.. Pero tungod han precession han mga equinox, iton Hunyo natikang nga iton adlaw aada hiton senyal nga astrolohikal nga Gemini, ngan natatapos pag-ada hiton adlaw dida hiton astrolohikal nga senyal ngan Cancer.
Ha Winaray, tinatawag liwat ini nga bulan nga Purukpukay.


text:
San Jose, Negros Oriental
An San Jose usa nga 5th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Negros Oriental ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 15,665 ka tawo ha 3,162 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An San Jose mayda napulo kag upat (14) nga baranggay.
- Basak
- Basiao
- Cambaloctot
- Cancawas
- Janayjanay
- Jilocon
- Naiba
- Poblacion
- San Roque
- Santo Niño
- Señora Ascion (Calo)
- Siapo
- Tampi
- Tapon Norte


text:
Kaarangay:Mga namatay han 380 nga dekada UC
Mga tawo nga namatay han 380 nga dekada UC.
Kitaa gihapon: Mga natawo han 380 nga dekada UC.
Mga ubos-nga-kaarangay
Ini nga kaarangay mayda han mga nasunod nga 10 nga mga ubos-nga-kaarangay, tikang hin 10 nga kabug-osan.
#
- ► Mga namatay han 380 UC (waray sulod)
- ► Mga namatay han 381 UC (waray sulod)
- ► Mga namatay han 382 UC (waray sulod)
- ► Mga namatay han 383 UC (waray sulod)
- ► Mga namatay han 384 UC (waray sulod)
- ► Mga namatay han 385 UC (waray sulod)
- ► Mga namatay han 386 UC (waray sulod)
- ► Mga namatay han 387 UC (waray sulod)
- ► Mga namatay han 388 UC (1 P)
- ► Mga namatay han 389 UC (waray sulod)
Mga pakli ha kaarangay nga "Mga namatay han 380 nga dekada UC"
Ini nga kaarangay mayda han amo la nga nasunod nga pakli.


text:
Ruhollah Khomeini
Hi Sayyid Ruhollah Mostafavi Musavi Khomeini (Pinersa سید روحاللّه مصطفوی موسوی خمینی, Pinersa nga pagluwas: [ruːholˈlɑːhe muːsæˈviːje xomeiˈniː], o kundi man Ruhollah Jomeini 24 Setyembre 1902 – 3 Hunyo 1989) amo an usa ka ulohan relihiyoso han Iran ngan politiko, ngan lider han 1979 Rebolusyon ha Iran nga nagpatalsik kan Mohammad Reza Pahlavi, an katapusan nga Shah han Iran. Kahuman han rebolusyon ngan nasodnon nga referendum, hi Khomeini amo an naging supremo lider han nasod, posisyon nga ginbutang ha batakan-balaud nga gihahataasi nga ranggo politikal ngan otoridad relihiyoso han nasod, kutob ha iya kamatay.


text:
Papa
- Ini nga barasahon mahitungod han nangunguna han Singbahan Katoliko Romano. Para han yana nga nalingkod nga Papa, pakadto hit barasahon nga Papa Francisco. Para han mga Papa hin lain nga mga singbahan ngan lain nga kagamit hini nga pulong pakadto hit Papa (pansayod).
An papa o santo papa (literal nga Winaray: baraan nga papa o baraan nga amay o baraan nga tatay; an pulong nga papa nangangahulogan nga amay o tatay, tikang han Linatin: papa nga tikang liwat han Griniyego: πάππaς pappas,[1]usá nga Griniyego nga pulong hin bata para hin "amay" o "tatay"),[2] nga tinatawag gihapon nga sumo pontifice (tikang han Linatin pontifex maximus "gidako-i nga naghihimo-hin-tulay") amo an Obispo han Roma, ngan tungod hito, ex officio amo hiyá an tagamangulo han Singbahan Katoliko han bug-os nga kalibutan.[3]An pagkaprimado han Romano nga obispo ginkuha hin dako nga parte tikang han iya papel nga sinisiring nga apostolico nga sumurunod kan San Pedro, nga amo an ginsiring nga gintagaan ni Jesus han Mga Yawi han Langit ngan an gahom hin "paggapos ngan paghubad", ngan nagngaran ha iya nga an "bato" nga diin igtutukod an singbahan. An papa amo gihapon an mangulo han estado han Syudad han Vaticano,[4] usá nga soberenya nga syudad-estado nga ginpapalibutan ngatanan han Roma. An nakapot han buhatan yanâ amo hi Francisco, nga napilì han ika-13 han Marso 2013, pagsunod kan Benedicto XVI.[5]
An opisyo han papa amo an papado. An iya yakan-balaod nga pansingbahan, an Diosesis han Roma, agsob nga tinatawag nga "an Santa Sede"(ha literal "Baraan nga Lingkoran" o kun ha Ininggles "the Holy See")[6] o kundi man "an Apostolico nga Sede" (ha literal nga Winaray: An Apostolico nga Lingkoran), iní nga urhe nga ngaran nahibase han pagtuo nga an Obispo han Roma amo an apostolico nga sinmunod kan San Pedro.[7] Ginkikita an papa nga usá han mga pinakagamhanan nga tawo han kalibotan tungod han iya impluwensya ha diplomasya ngan kultura.[8][9][10]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "American Heritage Dictionary of the English Language". Education.yahoo.com. Ginhipos tikang ha an orihinal han 6 June 2011. Ginkuhà 11 Agosto 2010.
- ↑ "Liddell and Scott". Oxford University Press. Ginkuhà 18 February 2013.
- ↑ "Christ's Faithful – Hierarchy, Laity, Consecrated Life: The episcopal college and its head, the pope". Catechism of the Catholic Church. Vatican City: Libreria Editrice Vaticana. 1993. Ginkuhà 14 April 2013.
- ↑ "Vatican City State – State and Government". Vaticanstate.va. Ginhipos tikang ha an orihinal han 22 July 2010. Ginkuhà 11 August 2010.
- ↑ "News from The Associated Press". Ginhipos tikang ha an orihinal han 15 Marso 2013. Unknown parameter
|df=ignored (help)
- ↑ "Definition of HOLY SEE".
- ↑ "Apostolic See - Definition, meaning & more - Collins Dictionary".
- ↑ "THE ROLE OF THE VATICAN IN THE MODERN WORLD".
- ↑ "The World's Most Powerful People". Forbes. Nobyembre 2014. https://www.forbes.com/powerful-people/#tab:overall/. Ginkúhà dida han 6 Nobyembre 2014.
- ↑ "The World's Most Powerful People". Forbes. Enero 2013. https://www.forbes.com/powerful-people/. Ginkúhà dida han 21 Enero 2013.


text:
Turtle Islands, Tawi-Tawi
An Turtle Islands us nga bungto nga amo in kapurupod'an ha lalawigan han Tawi-Tawi ha Pilipinas. Nahamutang an mga isla ha habagatan nga daplin han nasod, ha ligid han katubtuban han internasyonal nga tratado nga nagbubulag hiton Pilipinas ngan Malaysia.
Sumala han census han tuig 2000, an populasyon han 5 nga mga isla nga mayda mga nangungukoy 3,600 ka tawo ha 646 nga panimalay. Upod in kahaluag hin katunaan nga 3.08 ka kwadrado nga kilometro la, iton mga isla mayda densidad hin populasyon nga 1168 ka tawo ha tagsa km². – haruhataas pa kaysa han nasodnon nga average nga 276 ka tawo ha tagsa km².
Makuri it pagkadto ha Turtle Islands, tungod kay waray agsob nga paagi hin panakayan ngadto hini nga lugar. Iton Turtle Islands ginbahin ngadto hin duha (2) nga mga baranggay: Taganak Poblacion ngan Likud Bakkao.
An mayor o alkalde han Turtle Islands amo hi Hadji Mibaral M. Tang, nga nagdaog hin tulo nga sunod-sunod nga mga pinili-ay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Taganak Poblacion
- Likud Bakkao
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Ocean Ambassador's Track a Turtle
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Sayop hin pagtugot
Waray ka permiso han pahimo hin mga pakli, tungod han masunod nga rason:
Usa o durudamo pa nga proxy servers nga gingamit han imo pag-request in ginpugngan ha global.
An pagpugong in ginhimo ni Vituzzu (meta.wikimedia.org). An rason nga ginhatag in Amazon web services, including several abused open proxies.
- Pagtikang han pagpugong: 21:27, 31 Oktubre 2017
- Matatapos an pagpugong: 21:27, 31 Oktubre 2020
An nakapugong nga proxy address in 54.162.133.222. Alayon iglakip an ngatanan nga mga detalye ha igbaw ha bisan ano nga queries nga hihimoon mo.
Kun natoo ka nga sayop an pagpugong ha imo, makakabiling ka hin kadugangan nga impormasyon ngan instructions ha No open proxies polisiya global. Kun diri, para ighiruhimangraw an imo pagpugong alayon pag-post hin request para hin pag-review ha Meta-Wiki.


text:
TACLOBAN CITY – Diri makakabaligya hin mga firecrackers o mga paburuthon ngan iba pa nga pyrotechnich devices o mga palaga an mga tindahan kun waray permit mapa supplier man o retailer.
Ini an pahimatngon han Police Regional Office 8 para ngadton may plano nga magbaligya hini ilabi na yana nga tikaarabot nga holiday season kumo pagsunod han Executive Order No. 28 ni Pangulong Rodrigo Duterte.
Sumala kan PCInsp. Ma. Bella Rentuaya, Public Information Officer han PRO8,nagtikang na monitoring han ira buhatan hini nga mga firecrackers. Ha bug-os nga Eastern Visayas in mayada pala 4 nga dealers ha tacloban city an na endorso han PRO8 ha firearms explosive ha National Headquarters han PNP. Ha mga retailers naman in mayada na 10 nga nag apply pero ini in mga taga Southern Leyte pala.
Pagdig-on pa han opisyal, bisan mga sari-sari store in kinahanglan kumuha hin retailers permit ngan may mga kabayaran an mga diri masunod. Kaupod han PNP an Bureau of Fire Protection ha pag inspection ngan pagmonitor han matalapas hini.
Dugang pa han opisyal, nga may mga requirements nga kinahanglan sundon an mga gusto maging dealer o retailer agud matagan hira hin permit.
Kun ikaw in nagpaplano nga maging dealer ngan retailer, bisitahon la an ira mobile app nga PNP iSERBIS ngan didto na makikita kun ano an magiging proseso.


text:
Guimarães
An Guimarães (Pinortuges nga pagluwas: [ɡimɐˈɾɐ̃jʃ]) usá nga syudad ngan munisipyo nga nahamutang ha amihanan nga Portugal, ha distrito han Braga. An tikang han kaagi nga sentro han bungto hini ginlista nga usá nga UNESCO World Heritage Site tikang han 2001, ha pagkilala nga iní usá nga "kilalado nga maupay hin ka-konserba ngan tinuod nga pananglitan hin pagdukwag hin medieval nga panimungto ngadto hin moderno nga bungto" ha Europa.
An Guimarães bahin giahpon han Ave Subrehiyon (usá han mga industrialisado hin duro nga mg subrehiyon han nasod), pati gihapon han hadto ha kaagi nga Minho nga lalawigan. An syudad mayda kamolupyohan nga 52,181 nga nangungukoy.[1] An kamolupyohan han munisipyo han 2011 mga 158,124,[2] hin langyab nga 240.95 square kilometres (93.03 sq mi).[3] An yanâ nga Alkalde amo hi Domingos Bragança, han Partido Sosyalista. Ginsasapitan an munisipyo ha amihan han munisipyo han Póvoa de Lanhoso, ha sidlangan han Fafe, ha salatan han Felgueiras, Vizela ngan han Santo Tirso, ha katundan han Vila Nova de Famalicão ngan ha kanawayan han Braga.
Ginpanimungto an syudad han ika-9 nga gatostuig, hadto nga panahon gintawag iní nga Vimaranes. Iní nga pagtawag bangin nagtikáng han man-gugubat nga hi Vímara Peres, nga nagpilì hiní nga lugar nga amo an magin prinsipal nga lingkoranan han Kondado han Portugal nga iya ginlúpig para han Ginhadian han Galicia.
An Guimarães mayda dako nga pagka-importante ha kaagi tungod han papel nga gindará hiní han pagtukod han Portugal. Agsob nga tinatawag an syudad nga "natawohan han pagkanasodhanon nga Portuges" o kundi man "an syudad nga puyot" (Cidade Berço ha Pinortuges) tungod kay gintutuohan nga an syahan nga hadì han Portugal, hi Afonso Henriques, natawo didâ, ngan tungod gihapon nga an Pag-awayan han São Mamede - nga ginkikita nga pagtikang nga panhinabô han pagtukod han Ginhadian han Portugal - nahinabo hirani han syudad.[4]
Hin pirá ka dekada, an Guimarães amo an kapital o pamunuan han Kondado han Portugal, kundi, hin madalî nga panahon katapos han Pag-awayan han São Mamede (1128), ngan tungod han mga panginahanglanon han Reconquista, an Coimbra amo an nagin pamunuan han ginhadi-an.[5]
An mga molupyo han Guimarães agsob nga tinatawag nga mga "Vimaranenses" (mga Vimaranesnon) ngan "Conquistadores" (mga Nanlupig) tungod han nahahanungod nga na-ereder ha kaagi han panlupig nga gintikáng ha Guimarães.
An Guimarães, upod han Maribor, Eslovenya, amo an Europeo nga Pamunuan hin Kultura han 2012.
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga parokya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ha pagdumara, ginbahinbahin an munisipyo ngadto hin 48 nga mga parokya sibil o mga fregesya (freguesias):[6]
- Abação e Gémeos
- Airão Santa Maria, Airão São João e Vermil
- Aldão
- Arosa e Castelões
- Atães e Rendufe
- Azurém
- Balazar
- Barco
- Briteiros Salvador e Briteiros Santa Leocádia
- Briteiros Santo Estêvão e Donim
- Brito
- Caldas das Taipas (Caldelas)
- Candoso (São Martinho)
- Candoso São Tiago e Mascotelos
- Conde e Gandarela
- Costa
- Creixomil
- Fermentões
- Gonça
- Gondar
- Guardizela
- Infantas
- Leitões, Oleiros e Figueiredo
- Longos
- Lordelo
- Mesão Frio
- Moreira de Cónegos
- Nespereira
- Oliveira, São Paio e São Sebastião
- Pencelo
- Pinheiro
- Polvoreira
- Ponte
- Prazins (Santa Eufémia)
- Prazins Santo Tirso e Corvite
- Ronfe
- Sande São Lourenço e Balazar
- Sande (São Martinho)
- Sande Vila Nova e Sande São Clemente
- São Torcato
- Selho (São Cristóvão)
- Selho (São Jorge)
- Selho São Lourenço e Gominhães
- Serzedelo
- Serzedo e Calvos
- Silvares
- Souto Santa Maria, Souto São Salvador e Gondomar
- Tabuadelo e São Faustino
- Urgezes
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ http://www.dgotdu.pt/PresentationLayer/ResourcesUser/DGOTDU/EstudosNaoPublicados/Guimaraes/GUIMARAES.pdf
- ↑ Instituto Nacional de Estatística
- ↑ Direção-Geral do Território Archived 29 September 2014[Date mismatch] at Archive.is
- ↑ História de Portugal - Pag-awayan han Sao Mamede Archived 9 March 2016[Date mismatch] at the Wayback Machine.
- ↑ Condado Portucalense - História de Portugal (ha Pinortuges)
- ↑ Diário da República. "Law nr. 11-A/2013, pages 552 56-58" (pdf) (ha Pinortuges). Ginkuhà 23 Hulyo 2014.


text:
Ecser
An Ecser (ha Slovak: Ečer) usa nga baryo ha kondado han Pest, ha Budapest nga metropolitano nga kahaluag, Hungarya.
Sulod
Nahamutang[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Ecser (Batakan:IPA-hu) nahamutang ha timugan tikang ha Budapest, harani han Panlangyaw nga Luparan han Ferihegy. An hagrani nga mga gin-uukyan amo an Maglód, Vecsés, Gyömrő ngan Üllő. An M0 nga dalan hin auto naagi hin harani han baryo. An baryo nahamutang dida han linea han riles nga (Budapest-Újszász-Szolnok). Mayda ini Slovak nga kagamyan nga populasyon.
Kaagi[igliwat | Igliwat an wikitext]
An syahan nga sinurat nga kasaysayan han Ecser tikang han Disyembre 15 1315, bisan man kon an baryo dida na tikang han 896, han pag-ulpot hin mga Magyar ngada han yana nga nasod. Sumala hin usa nga leyenda, an ngaran han baryo ginhatag han Gran Prinsipe nga hi Árpád han Hungaryano nga mga tribo. Han pagpaki-ana niya han ngaran han puy-anan nga diin inmundang hiya pagpahuway, an mga tawo dida waray makasumat ha iya han ngaran, amo nga sinmiring hi Árpád ha ira nga: tawaga ini nga lugar sunod hini nga ‘oak’ nga kahoy (Hungaryano cser). Han panahon han Ottoman nga Turko nga pagdominante (1526-1686) nawara an baryo, labi na han katapos han pagpalibot han harani nga Buda. Inmuli la an mga molupyo dida han 1699. Mga napulo kag usa nga sundalo tikang ha Ecser inmaway dida han Gyera hin Paglugaring ni Rákóczi (1703-1711). Han syahan nga bahin han mga 1700 an tag-iya han baryo nga Konde Antal Grassalkovich nagdara ngada hin mga Slovak nga mga molupyo.
Kilalado[igliwat | Igliwat an wikitext]
An nahabilin nga monumento hini nga baryo amo an simbahan Katolika Romana tikang han 1740.
Dida han baryo mayda kilalado nga sayaw folkloriko nga tinatawag nga ‘Kasal ha Ecser’ (Ecseri lakodalmas).
Dida han eskudo makikit-an an simbahan, an sayaw fokloriko ngan an oak nga kahoy, an tulo nga mga importante nga tigaman han baryo.
Mga kilalado nga tawo tikang ha Ecser[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Párvusz (Norbert Kiss) (*1981) - grafiko nga artista
- Zoltán Trepák (*1977) - propesyonal nga basketbolista
Mga kaduha nga bungto han Ecser[igliwat | Igliwat an wikitext]
An mga magkakaduha nga bungto han Ecser:


text:
I.
Sikat nga irimnon an bahal nga tuba
Kun pinapadisan kinilaw ngan sinugba
Higupan hin sabaw manok nga linaga
An imo pag-abat, natikarasa la.
Sige an hugada ngada hit kaaga
Kay haros ngatanan mag-aram manganta
Ngan magkarit liwat iton gitarista
Kay bisan natikwi, nakakakumpanya.
II.
Kadam-an nabiling han bahal nga tuba
Kay an iya rasa damo an nahanga
Ha mga okasyon labi na kun patron
An bahal nga tuba amo'n ira ayon
An mga bisita diri nag-aalang
Kun bahal nga tuba an hinahampangan
Sige an hugada ngada hit kaaga
Kay maupay liwat hi padi kumanta
Koro:
Hala tagayi na, ipis-ipisi pa
Sige na bangkero, ayaw paglangana
Akon nga pag-inom para pakundisyon
Kay bangin hit sunod ako an pakantahon.
III.
An bahal nga tuba kun im matilawan
Insakto an rasa di ka magmamaan
Lakip na kun damo an iyo sumsuman
Pirme la marisyo it im kaharampang
Hala tagayi na, ayaw paglangana
Kay naghihinulat it at kaurusa
Hala inom kita ngada hit kaaga
Kapti iton sista kay bis' magkaranta
Hala inom kita ngada hit kaaga
An bahal nga tuba, amo'n aton bida.
----------
Youtube video courtesy of patrickc1973
New Posts:
Lyrics of Pikahi, Birahi, ngan Pakido-kido: A Waray Cha-Cha Song
Lyrics of Namusdot: A Waray Cha-Cha Song
Lyrics of Mrs. Glava: A Waray Cha-Cha Song


text:
Melilla
An Syudad Autonoma han Melilla (ha Kinatsila: Ciudad Autónoma de Melilla; ha Bereber: Mritch o Mrič; ha Inarabo: مليلية) usa nga enclave han Espanya, nga nahamutang ha rehiyon han Rif, ha amihanan nga África, ha mga labnasan han Dagat Mediterraneo, atbang han salatan nga labnasan han península Ibérica. Ginsasapitan ini han Marruecos ngan harani ini han Alherya.
An syudad ngan an teritoryo nga dependyente hini mga 12.3 ka km2 hin kahaluag ha sidlangan nga dapit han cabo de Tres Forcas ngan mayda ini kadamo hin katawhan nga 67,000 ka molupyo[1] ngan mayda ini damo nga partikularidad nga nadangatan hini komo han kamutang hini ha heyograpiya ngan ha kaagi, sugad han kahimo han populasyon hini, an mga buruhaton ekonomika, an kultura nga diin nagpapanguna an impluwensya han Muslim, Hudiyo, ngan Hindu o an paggamit han Bereber, sugad komo han patrimonio arkitektnoiko nga sinisiring nga sugad han kanan Barcelona, usa han mga nagpapanguha han estilo modernista Espanyol han pagtikang han siglo XX.
Mga reperensya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ censo 2006: 66.871 personas


text:
Dalaguete
An Dalaguete usa nga ikatulo ka klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 57,331 nga tawo ha 10,873 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Dalaguete ginbahin ngadto hin katloan kag tulo (33) nga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga Websayt han Bungto han Dalaguete
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
TACLOBAN CITY – Titikangan na han Grab taxi an pag-abri hin serbisyo ha syudad han Tacloban ha tikaarabot nga bulan han Abril pinaagi han pagdumara hin beta testing.
Sumala kan Land Transportation Francising and Regulatory Board Regional Director Renwick Rotaquio, plano han Grab ha syahan nga semana han bulan han Abril nga magdumara hin beta testing ha Tacloban kun diin purluminos 100 nga mga sarakyan an gin-lalauman nga mabiyahe.
Pagklaro naman han opisyal nga testing pala an pagbubuhaton han Grab kun diin kikitaon pa kun hira in ma-income ha syudad ngan waray pa hira approval tikang ha Central Office han LTFRB agud hira in makag fully-implement.
Dugang pa han opisyal nga madepende pa ha resulta han pagbubuhaton nga beta testing han Grab kun hira ba in magpapadayon han ira serbisyo ha syudad. Mahitungod nga testing pa man la in waray laanay kabaraydan ha LTFRB an Grab.
Ginlalauman nga yana nga semana in mabisita ha Tacloban an mga opisyalis han Grab agud magpabulig ha media nga maipasamwak an ira plano nga pag abre hin serbisyo ha Tacloban City.


text:
Bolivia
An Bolivia (nga an opisyal nga pagtawag Plurinasyonal nga Estado han Bolivia[12][13] (Quechua: Bulivya Mamallaqta, Kinatsila: Estado Plurinacional de Bolivia, IPA: [esˈtaðo pluɾinasjoˈnal de BoˈliBja] Aymara: "Wuliwya Suyu"), usa nga ginpalibutan hin tuna nga nasod ha butnga nga Salatan nga America. Amo ini an gipobrihi o gikablasi nga nasod ha Salatan nga Amerika. Ginsasapitan ini han Brasil ha amihanan ngan ha sinirangan, han Paraguay ngan Argentina ha salatan, han Chile ha habagatan o salatan-katundan, ngan han Peru ha katundan.
Ugsa han Europeo nga pagkolonisar, an Andeano nga rehiyon han Bolivia kabahin han Imperyo Inca – an gidako-i nga estado han Ugsa-kan-Colon nga Amerika. An Imperyo Espanyol naglupig han rehiyon dida han ika-16 nga siglo. Han dako nga bahin han panahon han pagkolonisar han Espanyol, ini nga teritoryo gintawag nga Igbaw nga Peru ngan ilarom ini han Virreinato han Peru, nga naglakip han kadam-an han mga kolonya han Espanya ha Salatan nga Amerika. Katapos han pagpasamwak hin paglugaring han 1809, nagsunod in 16 ka tuig hin panggubat o gyera ugsa han pagtukod han Republika, nga ginngaran ha dungog ni Simón Bolívar, han 6 han Agosto 1825. Nag-agi an Bolivia hin mga panahon hin instabilidad ha politika, mga diktadura ngan mga kakurian ha ekonomiya.
An Bolivia usa nga demokratiko nga republika nga ginbahin ngadto hin siyam nga mga departamento. An heyograpiya hini nagkakadirudilain tikang han mga bugkid han Andes ha Katundan, ngadto han Sinirangan nga mga Ubos-nga-Katunaan, nga nahamutang ha Amazon nga Basin. Usa ini nga nagpapadukwag nga nasod, nga mayda Namumutnga nga Human Development Index nga score, ngan hin nivel hin pagkakablas nga mga 60%. An dagko nga mga buruhaton ha ekonomiya hini naglakakip han pag-uma, forestry, panagat, pagmina, ngan paghimo hin mga butang sugad hin mga textile, mga panapton, mga gin-refine nga mga metal, ngan hin refined petroleum. Damo hin mineral an Bolivia, labi na ha tin.
An populasyon han Bolivia, nga ginbanabana ha 10 ka milyon o 10 ka ribo, multietniko, nga naglakakip hin mga Amerindyo, Mestizo, Europeo, ngan mga Afrikano. An pinulongan nga ginagamit hin kasagaran Kinatsila, bisan man kon an Aymara ngan an Quechua nga mga pinulongan agsob gihapon gamiton ngan ini nga tulo, pati in 34 nga iba pa nga mga tuminongnong nga pinulongan opisyal. An damo nga ihap in dirudilain nga mga kultura ha sakob han Bolivia nagpadako ha pagkadirudilain ha arte, panluto, literatura ngan musika.
Etimolohiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ginngaranan an Bolivia ha dungog ni Simón Bolívar, usa nga manguna dida han Espanyol nga Amerika nga mga gyera hin panlugaring.[14] Hi Antonio José de Sucre ginpapili ni Bolívar nga mag-angkon han Igbaw nga Peru (an yana-nga-adlaw nga Bolivia) ha ilarom han bag-o nga Republika han Peru, o kundi man paghiusa han Naghiusa nga mga Lalawigan han Rio de la Plata, o pagdeklara nga formal hin paglugaring tikang han Virreinato han Peru nga nagdominar han dako nga bahin han rehiyon. Pinmili hi Sucre nga maghimo hin bag-o nga nasod, ngan, ha pagbulig han mga lokal nga katawhan, ginngaranan ini ha dungog ni Simón Bolívar.[15]
Kundi, an orihinal nga ngaran han bag-o nga nasod Republika han Bolívar. An ngaran waray anay magbalhin ngadto hin Bolivia tubtob hin pira ka adlaw ha urhe nga diin hi konggresista Manuel Martín Cruz nagproponer: "Kon tikang kan Romulus an Roma, tikang kan Bolívar an Bolivia" (Kinatsila: Si de Rómulo Roma, de Bolívar Bolivia). Kinmagat an ngaran ngan gin-aprobahan ini han Republika dida han 3 han Oktubre 1825.[16]
Han 2009, in bag-o nga konstitusyon nagbalhin han ngaran han nasod tikang han "Republic of Bolivia" ngadto han "Plurinasyonal nga Estado han Bolivia" ha pagkilala han multi-etniko nga kinaiha han nasod ngan han ginpahitaas nga kamutang han mga tuminongnong ngan lumad nga katawhan han Bolivia ha ilarom han bag-o nga konstitusyon.[17][18][19]
Teritoryal nga pag-organisa[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Bolivia ginbahin ngadto hin 9 nga mga departamento, 112 nga mga probinsya, 327 nga mga munisipyo ngan 1,384 nga mga kanton (cantón), nga nakakuha hin dako nga autonomiya ha ilarom han Balaod hin Desentralisasyon (ha Kinasila: Ley de Descentralización Administrativa) han 1995.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ An Artikulo 6, seksyon II han bag-o nga konstitusyon han Bolivian constitution nagtukod han Wiphala nga amo an nasodnon nga tigaman han Bolivia (upod han bandera, nasodnon nga awit ngan eskudo). Kitaa an "Bandera indígena boliviana es incluida como símbolo patrio en nueva Constitución", Oktubre 21, 2008, United Press International.
- ↑ "Artículo 6. I. Sucre es la Capital de Bolivia." (Article 6. I. An Sucre amo an ulohan han Bolivia.) Constitution of Bolivia
- ↑ CIA - The World Factbook
- ↑ CIA - The World Factbook
- ↑ Bolivian Constitution, Article 5-I: Son idiomas oficiales del Estado el castellano y todos los idiomas de las naciones y pueblos indígena originario campesinos, que son el aymara, araona, baure, bésiro, canichana, cavineño, cayubaba, chácobo, chimán, ese ejja, Guaraní, guarasu'we, guarayu, itonama, leco, machajuyai-kallawaya, machineri, maropa, mojeño-trinitario, mojeño-ignaciano, moré, mosetén, movima, pacawara, puquina, quechua, sirionó, tacana, tapieté, toromona, uru-chipaya, weenhayek, yawanawa, yuki, yuracaré y zamuco.
- ↑ "Kids Encyclopedia". Kids.britannica.com. 8 February 2009. Ginkuhà 30 han Agosto 2010.
- ↑ "The World Factbook – Bolivia". CIA. Ginkuhà 30 han Marso 2010.
- ↑ "Bolivia". World Gazetteer. Ginhipos tikang ha an orihinal han 19 January 2013. Ginkuhà 7 January 2010.
- ↑ 9.0 9.1 9.2 9.3 "Bolivia". International Monetary Fund. Ginkuhà 21 han Abril 2011.
- ↑ "Distribution of family income – Gini index". The World Factbook. CIA. Ginkuhà 1 han Septyembre 2009.
- ↑ "Human Development Report 2010". United Nations. 2010. Ginkuhà 5 han Nobyembre 2010.
- ↑ "WHO | Bolivia (Plurinational State of)". Who.int. 11 han Mayo 2010. Ginkuhà 30 han Agosto 2010.
- ↑ "UNdata | country profile | Bolivia (Plurinational State of)". United Nations. 14 han Nobyembre 1945. Ginkuhà 30 han agosto 2010.
- ↑ Simón Bolívar Salem Press
- ↑ 6 de Agosto: Independencia de Bolivia
- ↑ [1] What countries are named after individuals or families?
- ↑ Morales highly favoured for re-election in Bolivia Truth Out/Associated Press 6 December [2009
- ↑ Can Bolivia’s indigenous groups dance in harmony? BBC 10 June 2010
- ↑ Bolivia poll won’t end opposition BBC 24 January 2009


text:
TACLOBAN CITY – Nangunguna an pira nga bungto ha probinsya han Samar ha mga listahan han nutritionally-depressed areas ha Sinirangan Bisayas tungod han hataas nga poverty incidence.
Sumala kan National Nutrition Council (NNC) Senior Nutrition Officer Nino Archie Labordo, 14 ha top 30 nga bungto in tikang ha probinsya han Samar nga damo iton mga malnourished nga kabataan.
Nangunguna ha listahan an remote nga bungto han Matuguinao, Samar nga mayada 29 percent nga mga kabataan nga categorized kumo severely undernourished, ini in seryoso nga kondisyon ha mga pre-school children ha lugar.
Lakip gihapon ha top 30 nutritionally depressed areas ha Samar an Gandara, Jiabong, San Jose de Buan, Paranas, Santa Margarita, Santa Rita, San Sebastian, Villareal, Zumarraga, Basey, Pagsanghan, Santo Niño, ngan Tagapul-an.
Waray naman naging komento tikang ha Samar Nutrition officials hini nga naging resulta.
Apil gihapon ha top 30 areas an Babatngon, Burauen, Calubian, San Miguel, Abuyog, Palo, Macarthur, Carigara, Pastrana ha Leyte; San Policarpio, Jipapad, Oras, Can-avid, ngan San Julian ha Eastern Samar; Silvino Lobos ha Northern Samar; ngan Naval ha Biliran.
An malnutrition sumala han World Health Organization in diri tama ngan kulang iton sustansya ngan kusog hiton mga kabataan.
Naghangyo naman an NNC ha Local Government Units nga magkamayada plano para masolusyunan ini nga problema nga malnutrition. Magkamayada Philippine Plan of action for Nutrition 2017-2022.


text:
TACLOBAN CITY – Nadayon dida han lunes an distribution han cash cards nga may sulod na nga cash grant para ha Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4P’s) beneficiaries ha upat nga probinsya, an Eastern, Northern ngan Western Samar ngan Southern Leyte.
Ha interview han RMN kan DSWD Regional Director Restituto Macuto, nakatalaan nga matatapos an distributions yana nga katapusan han bulan han hunyo.
“Ang ating pinaplano na by June 30 eh maubos na sana pero kung kailangan na extend dahil sa dami eh aabot tayo ng first week ng July pero last na iyon.”
Pahibaro han opisyal nga an sulod han cash cards in kanan pay 3, 4, ngan 5. Gin-aasikaso na yana han Department Of Social Welfare and Development (DSWD) Region 8 an pay para dayon nga makarawat han mga benepisyaryo.
Ha Tacloban City naman ngan ha iba nga bungto han Leyte nga napapailarom han Modified Conditional Cash Transfer (MCCT) sumala kan director Macuto, an pay 6 pala an waray makasakob ha ira cash cards.
“Ngayon inaayos pa natin ang ating kontrata sa Philipine Veterans Bank doon sa Manila, pag-ayos na yon i-download na kaagad ang money so maipapasok na kaagad doon sa kanilang account.”
Waray naman daw liwat problema ha mga benepisyaryo han pantawid ha Tacloban City.


text:
José Martí
Hi José Julián Martí Pérez (Enero 28, 1853–Mayo 19, 1895) usa nga lider han Cubano nga pakigbisog para hin independensya tikang han Espanya ngan usa liwat hiya nga kilalado nga magsisiday ngan manunurat. Hiya an sinisiring nga nasodnon nga bayani han Cuba ngan agsob hiya nga tinatawag nga "Apostol han Independensya Cubano". Ha mga circulo literaryo, mayda mga nasiring nga hiya an Amay han Modernismo nga nahauna ngan nag-impluwensya kan Rubén Darío ngan hin iba pa nga mga magsiriday sugad kan Gabriela Mistral.


text:
K-pop
An K-pop (pinahalipot han Korean pop; Kinoryano: 가요 kayo) in uska klase hin musika nga nagtikang ha South Korea. Api ini it tanan na klase hit popular nga musika nga tikang ha South Korea, ini na pinulungan kay ginagamit para ha mas kinabag-ohan na porma hit popular na musika ha South Korea nga kumukuha hin inspirasyon tikang ha iba iba na style ngan genre tikang ha bug-os nga kalibutan, usa ini kay pop music tikang ha West, rock, experimental, jazz, gospel, Latin, hip hop, R&B, reggae, electronic dance, folk, country tapos classical nga may-ada la gihapon bahid han iya pagka-Koreano.[1] An mas moderno na porma hini na genre kay umusbong tikang han pinakasiyahan na K-pop groups, Seo Taiji and Boys, nga ginhimo han 1992. An ira pag-eexperimento han igriba nga istilo ngan klase han musika nga nagsusuksok gihapon hin impluensya tikang ha mga dahuyan kay nagbulig para ig-bag-o tapos igpamoderno an musika ha South Korea.
An moderno na kultura han mga K-pop "idol" kay nagtikang han boy band nga H.O.T. han 1996, samtang an K-pop kay nagdadako komo usa nga subculture kun ngain nagka-ada hin damo nga fans nga mga daraga ngan ulitawo tapos mga mas lagas pa hiton.[2][3] Han humamubo an pagkapopular han sinauna na K-pop, didto umusbong hira TVXQ ngan Boa nga nagtikang hin bag-o nga henerasyon hit mga K-pop idols nga ginsulod an genre tipakadto ha Japan tapos hasta yana, nagtitika-popular la gihapon an K-pop ha internasyonal.
Kitaa gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Laurie, Timothy (2016), "Toward a Gendered Aesthetics of K-Pop", Global Glam and Popular Music : Style and Spectacle from the 1970s to the 2000s: 214–231
- ↑ "The Root of K-Pop: The Influences of Today's Biggest Acts". Billboard. Retrieved 2017-07-16.
- ↑ "South Korea’s pop-cultural exports," The Economist


text:
Santo Tomas, Pangasinan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Santo Tomas usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Pangasinan, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 12,304 ka tawo ha 2,716 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Santo Tomas ginbahin ngadto hin napulo (10) nga mga baranggay.
- La Luna
- Poblacion East
- Poblacion West
- Salvacion
- San Agustin
- San Antonio
- San Jose
- San Marcos
- Santo Domingo
- Santo Niño


text:
Manók
An manók[1] (Gallus gallus, danay, Gallus gallus domesticus) usa ka klase nga hinoptan nga hayop. Tamsi ini nga nahatag hin pagkaon sugad hit ira bunay ngan karne. It iba nga manok nga sunoy ginaalagaan para panbulang.
Sunoy it tawag ha lalaki nga manok. It babaye naman nga diri pa pisó-an amo an tinatawag nga dumaraga. It pisó-an nga babaye, ugang o umagak naman it tawag. It batan-on nga manok, tinatawag nga pisó o siwo.
Nabulig liwat it mga manok ha pagpukaw pamaagi it ira mga tugaok.
It manok nakaon hit tanum ug mga bunga hito upod it humay ngan bugas. Nakaon liwat hira hin mga gudtiay nga mga hayop sugad hit ulod ngan insekto.
Sulod
Manok nga Pagkaon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Gin'aataman an manok para sa kanya karne, gintatawag ini na broiler, ngan para sa bonay (layer). Nabubuhi an manok sa edad na 6 katuig ug lahos pa, pero an broiler na manok diri malahos 6 ka-semana para asalon.[2] It manok usa ha pinakasikat nga karne ha bug-os na kalibutan. Puydi ito lutuon ha tinola, adobo, prito, hatuk, sugba.
An White Leghorn, Plymouth Rock, ngan Rhode Island Red, amo an tulo sa daramo na klase sin broiler ngan layers na manok.
Manok nga Panbulang[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ha Pilipinas, usa nga libangan an pagbulang han manok. Kinikilala an manok na panbulang ha iya kulay. An Busag nga manok tinatawag na ugis, an pili naman luro, an dulaw na may busag talisayon. Kabilyada naman an mapusyaw na pagkabaga. An kulay abo, abuhon an tawag.
Mga Sakit Sa Manok[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ha Samar, an agsub na nadapu nga sakit han manok amo an Puko, ngan Takwaw. An Takwaw amo an usa nga klase sin sip'on ha manok ngan natapon ini ha igkasi manok ngan hataas an mortalidad.
Gin dadapuan liwat an manok sin oraora kadidigto na mananap na nasupsop sa kanra dugo, an habon.
Mayda gihap ini sakit tungod han gapeworms.
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 227.
- ↑ "Broiler Chickens Fact Sheet // Animals Australia". Animalsaustralia.org. Ginkuhà August 29, 2010.
Padugang nga barasahon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Green-Armytage, Stephen (October 2000). Extraordinary Chickens. Harry N. Abrams. ISBN 0-8109-3343-8.
- Smith, Page; Charles Daniel (April 2000). The Chicken Book. University of Georgia Press. ISBN 0-8203-2213-X.
- Biswas Siddharth 2014 Gallus gallus domesticus Linnaeus, 1758: Keep safe your domestic fowl from your domestic foul. Ambient Science, 1(1): 41-43
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
Wiktionary, an gawasnon nga pagpurulongan o diksyunaryu.
- Chickens ngada ha Open Directory Project
- Manók at Encyclopædia Britannica


text:
TACLOBAN CITY – Arestado an usa nga most wanted person ha Bobon Northern Samar mahuman an ginbuhat nga manhunt operation han mga kapulisan ha Brgy. Sta. Clara, Bobon Northern Samar.
Ginkilala an suspek nga hi Ernesto Lanang y Jarito, 29 anyos an pangidaron, inasaw-an, usa nga construction worker, ngan residente han Brgy. Sta. Clara.
Sumala kan PCI Bonifacio Ricafort han Bobon MPS, nga Number 7 most wanted person an mao nga suspek kun diin ginpasakahan hin kaso nga murder ngan ginserbihan han warrant of arrest Criminical Case no. C-5411, nga gin-isyu ni Hon. Norma M. Cardenas, presiding judge han RTC-branch 19 Catarman Northern Samar.
Samtang, ha pagkayana in waray nakatala nga bailbond para han suspek ha iya temporary liberty.


text:
Kabuntalan
An Kabuntalan usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Maguindanao ha Pilipinas. Amo ini an kapital han lalawigan. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 23,137 ka tawo ha 4,223 nga panimalay.
Kabahin an bungto han lalawigan han Shariff Kabunsuan tikang han Oktubre 2006 tubtob han pag-nulifikar hini han Korte Suprema dida han Hulyo 2008.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Kabuntalan ginbahin ngadto hin karuhaan kag walo (28) nga mga baranggay.


text:
Alsace
An Alsace (kaluwas ha Frinanses: al-zas; Alsaciano ngan Aleman: Elsass, kasurat ha Aleman ugsa han 1996: Elsaß; Linatin: Alsatia; Kinatsila ngan daan nga Winaray: Alsacia; alternatibo nga kasurat ha Winaray: Alsasya) amo an ikaupat ha giguguti-ayi ha karuhaan kag unom (26) nga rehiyon han Fransya. Mayda ini kahaluag nga 8,280 km2. Ini nga rehiyon amo an may gigugutiayi nga katunaan ha Metropolitana Fransya. Amo gihap ini an gisusuoki ha Fransya (ika tulo ha gihuhuro-oti ha metropolitana Fransya) nga may 222 munopyo kada kilometro kwadrado (Ihap han popyulasyon ha Enero 2008: 1,836,000). An Alsace nahamutang ha sidlangan Fransya ha may katundan salog han Rhine, nga sapit han Alemanya ngan Switzerland. An kapital han politika, ekonomiya ngan kahiaraan (kultura) ngan an gidadako-i nga syudad amo an Strasbourg. An syudad amo an linkuran han dose-dosena nga mga katig-uban ngan kalawasan han kanasoran. Ha larangan politika, an Alsace amo an usa ha pinakaimportante nga rehiyon ha bug-os nga Unyon Europeo.
An ngaran nga "Alsace" tikan ha yinaknan Aleman nga "Ell-sass", kasirigngon, "nakalingkod ha Ill". An Ill amo an usa nga salog ha Alsace. An rehiyon kaupod han mga inagian han Baraan nga Imperyo Romano. Ginhinay-hinay ini pag-agaw han Fransya ha ika-17 siglo ha ilarom nira Hadi Louis XIII ngan Hadi Louis XIV. Ha ira pamumuno nahimo ini nga usa ka lalawigan han Fransya. Agsob bati-on nga an Alsace nadudugtong ha Lorraine tungod an Aleman ginkaptan an mga kaparte hini nga duha nga rehiyon. Gintawag han mga Aleman an ira ginkaptan nga tuna nga lalawigan han Reichsland Elsaß-Lothringen (1871–1918), nga ginpag-aaragawan ha butnga han ika 19 ngan ika 20 siglo han duha ka nasod. Hinin nga mga panahon, upat ka beses nga an Alsace, nagburubalhin ha kamot han Fransya ngan Aleman ha sulod han kapitoan kag liwa (75) ka tuig.
Biskan an Alsace usa ka rehiyon nga dati nagamit han yinakanan Aleman, yana an mga taga Alsace nayakan na hin Frinanses o Fransesa nga yinkanan, nga amo an nasodnon nga yinaknan han nasod Fransya, nga kaparte hira ha umagi nga tulo (3) ka siglo. Mga 39% han lokal nga popyulasyon han kadagko-an ngan posible ubos ha 10% han kabatan-an, an nahibilin nga mag-upay manyakan hin Alsaciano nga yinaknan.
Inagihan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Alsace Romano[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ha panahon nga waray pa nasusurat nga mga inagihan, an Alsace ginsisinudoyan na han mga parapanganop nga mga nomado. Pero han 1500 BC, an mga Celta na an nagukoy dida ha Alsace. Nanhawan ngan gintam-nan nira an mga katunaan. Han 58 BC, an mga Romano naman an umabot ngan ginsulong an Alsace. Kahuman nira agawi, ginhimo nira an lugar nga sentro han paghimo han irimnon nga vino. Tungod nga gusto nira maprotektaran an maupay mira nga pakabuhi, an mga Romano ginpadig-on an depensa ngan nagtindog hin kampo militar ha paligid. Nahimo ini nga mga komunidad nga hasta yana ada la gihap napadayon. Han kaparte pa han Imperyo Romano, nahiupod an Alsace ha Germania Superior.
Alsace Franko[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han nagluya an Imperyo Romano, naging kaparte an Alsace ha teritoryo han Alamanni. Mag-uruma an mga Alamanni. An ira yinaknan amo an naging basehan ha yana nga yinakan han taga Alsace. Ginpirdi an Alamanni han mga Clovis ngan mga Franko han ika-5 siglo nga nagtapos ha Aragway ha Tolbiac. Kahuman, an Alsace naging kaparte na ha kahadian han Austrasia. Ha ubos han pamamalakad han mga Merovingian han Clovis, naging kristiyano an mga molupyo hini nga lugar. An Alsace nahibilin ha ilarom han puder han mga Franko kutob an Kahadian han Franko, pagkatapos han Pagsaad han Strasbourg han 842, pormal nga nawara ha pagkamayda han Tratado han Verdun. An mga kaapo-apohan ni Charlemagne, nga kinilala nga nagtindog han Kahadian Franko, an nagtunga han rehiyon ngadto ha tulo ka parte. An Alsace naging upod han Butnga Francia, nga ginhahadian han pinakabata nga apo na hi Lothar I. Pagkatapos namatay hi Lothar han timprano nga 855, an iya kahadian, ginbahin liwat ha tulo ka parte. An parte nga tinatawag nga Lotharingia o Lorraine amo an ginhatag ngadto ha anak nga lalaki ni Lothar. An salin ginturunga ha duha nga bugto ni Lothar, na hira Charles an Kalbo (an naghahadi han Katundan Kahadian Franko), ngan hi Ludwig an Aleman (nga naghahadi ha Sidlangan Kahadian Franko). Waray la nag-iha an Kahadian han Lotharingia. Pero an rehiyon, nga uruurhi naging Alsace, nahulog ha kamot han Baraan Imperyo Romano ha sulod han sakop han Duke han Swabia, ha pamaagi han Tratado han Meerson ha tuig 870.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Insee - Résultats du recensement de la population - 2006 - Alsace" (ha (Frinanses)). Recensement.insee.fr. Ginkuhà 2010-04-16.


text:
1Hito manta nga adlaw binmaya hi Jesus han balay, ngan kinmadto ha tabi han lanaw, diin linmingkod hiya hin pagtutdo. 2Duro hin kadamo han mga tawo nga nag-alirong ha iya, sanglit sinmakay hiya hin sakayan ngan didto linmingkod hiya, samtang an mga tawo nagkatukdaw ha baybayon. 3Ginmamit hiya hin mga pananglitan hin pagtutdo ha ira. “May usa ka tawo nga kinmadto ha uma hin pagsabod. 4Han pagsabod niya han binhe, may-ada nahulog ha dalan, ngan inmabot in mga tamsi ngan pinanuktok an mga binhe. 5Nagkahuglog an iba nga binhe ngada hin batoon nga dapit nga manipis la an tuna. Nanurok dayon kay manipis man la an tuna. 6Kundi han pagsirak na han adlaw, pinasoan adto nga bag-o nga mga tanom, ngan nagkalalaya dayon kay waray man makapanggamot hin maupay. 7Nagkahuglog an iba nga binhe ngada hin tunokon nga kabanwaan; pagtubo han kabanwaan natabonan an mga tanom. 8Kundi may nagkahuglog nga mga binhe ngada hin maupay nga tuna, ngan namunga: may-ada namunga hin 100 ka pilo, 60 ka pilo an iba, ngan an iba 30 ka pilo.” 9Ngan sinmiring hi Jesus, “Sanglit pamati kamo, kon may-ada niyo durunggan!” 10Dinmaop kan Jesus an mga tinun-an ngan nagpakiana ha iya, “Kay ano ngan nagamit ka man hin mga pananglitan kon nagyayakan ka ha ira?” 11Binmaton hiya, “Iginhatag ha iyo an paghibaro han mga tinago han Ginhadian han langit, kundi waray ini ihatag ha ira. 12Kay an may-ada na tatagan pa, basi mamay-ada niya labaw pa han iya kinahanglan; kundi an tawo nga waray, kukuhaon, bisan ngani an gutiay nga aada ha iya. 13Amo ini an katadongan han akon paggamit hin mga pananglitan kon nagyayakan ako ha ira: kay natan-aw hira, kundi diri nakakakita, ngan namamati hira, kundi diri nakakabati o nakakasabot. 14Sanglit iginpahinungod ha ira an panagna ni Isaias: ‘Bisan unanhon niyo hin pamati; diri kamo makakasabot; bisan unanhon niyo pagtinan-aw, diri kamo makakakita, 15kay matig-a an ulo hini nga mga tawo, ngan ira ginsagpo an ira mga talinga, ngan ginpiyong an ira mga mata. Kay diri hira buot makakita, ngan diri hira buot makabati, kay bangin kon makasabot hira, makabalik hira ha akon, nasiring an Dyos, ngan tatambalon ko hira.’ 16Kundi kamo, hin kapalaran niyo! Kay nakakakita an iyo mga mata ngan nakakabati an iyo mga durunggan. 17Tigamni ini: damo nga mga manaragna ngan damo nga mga tawo han Dyos in karuyag pagkita han iyo kinikita, kundi waray hira makakita, ngan karuyag pagbati han iyo hinbatian kundi waray hira makabati. 18“Sanglit pamati ngan hibaroi niyo an kahulogan han pananglitan han magsarabod. 19Adton nakabati han mensahe mahitungod han Ginhadian sugad hira han binhe nga nahulog ha dalan, kundi waray makasabot hini. Inmabot an Yawa ngan gin-agaw an iginsabod dida ha ira. 20An binhe nga nahulog ha batoon nga tuna, amo an mga tawo nga nakarawat nga malipayon han mensahe ha pakakabati nira hini. 21Kundi waray ini makagamot hin maupay dida ha ira, ngan diri nag-iiha. Sanglit ha pag-aabot hin mga kakurian ngan mga kasakitan tungod han mensahe, nabaya dayon hira. 22An binhe nga nahulog ha tunokon nga kabanwaan amo an mga tawo nga namamati han mensahe, kundi nalulumos ini nga mensahe han mga kabaraka mahitungod hini nga kinabuhi ngan han paghigugma han mga manggad, ngan diri hira nabunga. 23Ngan an binhe nga iginpugas ha maupay nga tuna amo an mga tawo nga namamati ngan nakakasabot han mensahe. Namumunga hira, may nabunga hin 100 ka pilo, 60 ka pilo an iba, ngan an iba, 30 ka pilo.” 24Naghimangraw liwat hi Jesus ha ira hin lain nga pananglitan: “An Ginhadian han langit sugad hin tawo nga nagsabod hin maupay nga binhe ha iya uma. 25Usa ka gab-i, han nangangaturog na an ngatanan, kinmadto an kaaway ngan nagsabod hin mga liso hin banwa tampo han mga humay, ngan linmakat hiya. 26Han pagtubo na han mga tanom ngan pagtikang na panguhay, tinmubo liwat an mga banwa. 27An mga surugoon kinmadto han agaron hin pagpakiana ha iya, ‘Agaron, diri ba maupay nga binhe an iginsabwag mo ha imo uma? Diin man tikang an mga banwa?’ 28‘Usa nga kaaway an nagbuhat hini,’ binmaton hiya. Nagpakiana hira ha iya, ‘Karuyag ba nimo nga panggaboton namon an mga banwa?’ 29Binmaton hiya, ‘Ayaw! Kay bangin ha paggabot niyo han mga banwa mahiupod an iba nga humay. 30Pabay-i niyo nga tumubo an humay ngan an banwa ngada han pag-ani, kay sisidngon ko na la an mga mag-arani: gabota anay niyo an mga banwa, pamutka niyo, ngan sunoga; katapos, tiroka an humay ngan isulod ha akon kamalig.’ ” 31Naghimangraw liwat hi Jesus ha ira hin lain nga pananglitan: “An Ginhadian han langit sugad hin liso hin mustasa. Kinukuha ini hin usa ka tawo ngan iginpupugas ha iya uma. Amo ini an gigutiayi han ngatanan nga liso, kundi kon natubo na, nahihimo nga gidadakoi han ngatanan nga mga tanom. Nahihimo ini nga kahoy, ngan napakada an katamsihan ngan nagsasalag dida han iya mga sanga.” 33Naghimangraw liwat hi Jesus ha ira hin lain pa nga pananglitan: “An Ginhadian han langit sugad hin patubo. Kinukuha ini hin babaye ngan iginmamasa ha usa ka takos nga harina, tubtob han pagtubo han bug-os nga minasa.” 34Ginmamit hi Jesus hin mga pananglitan pagsumat hini ngatanan nga mga butang ha mga tawo; waray hiya maghimangraw hin bisan ano ha ira nga diri pinaagi hin pananglitan. 35Ginbuhat niya ini basi matuman an iginsiring han manaragna: “Magamit ako hin mga pananglitan kon magyayakan ako ha ira, pagsusumatan ko hira hin mga butang nga waray pa nira hibaroi tikang mahimo an kalibutan.” 36Niyan binmaya hi Jesus han mga tawo ngan sinmakob hin balay. Hinmarani ha iya an iya mga tinun-an, ngan nagsiring ha iya; “Sumati daw kami han kahulogan han pananglitan han mga banwa ha uma.” 37Binmaton hi Jesus, “An Anak han Tawo amo an tawo nga nagpugas han maupay nga binhe; 38an kalibutan amo an uma; an mga tawo nga sakop han Ginhadian amo an maupay nga binhe; an mga tawo nga sakop han Yawa amo an mga banwa. 39Ngan an Yawa ngahaw amo an kaaway nga nagsabwag han mga banwa. An katapos han kalibutan amo an pag-ani; ngan an mga anghel amo an mga mag-arani. 40Sugad nga gintitirok an mga banwa ngan ginsusunog ha kalayo, amo man ini ha katapos han kalibutan. 41Magsusugo an Anak han Tawo han iya mga anghel, ngan titirokon nira tikang han iya Ginhadian an ngatanan nga nakadarahig han mga tawo hin pakasala ngan an ngatanan nga magbuhat hin maraot, 42ngan ilalabog hira ngadto han naglalaga nga hudno. Magtatangis hira didto ngan manliligot an ira mga ngipon. 43Niyan, masanag an mga tawo han Dyos pareho han adlaw didto han Ginhadian han Amay nira. Sanglit pamati, kon may-ada niyo mga durunggan! 44“An Ginhadian han langit sugad hin tinago nga manggad didto hin uma. Nahinabo nga hin-agian ini hin usa ka tawo, ngan iya liwat ini ginlubong. Duro an iya kalipay, ngan malakat hiya hin pagbaligya han ngatanan niya nga mga butang, ngan unina, mabalik hiya ngan papaliton niya an uma. 45“An Ginhadian han langit sugad liwat hin usa ka tawo nga namimiling hin makaruruyag nga mga perlas. 46Kon nakakaagi hiya hin usa nga talagsaon la an kaanyag, nalakat hiya ngan iginbabaligya an ngatanan niya nga mga butang, ngan pinapalit niya an perlas. 47“An Ginhadian han langit sugad liwat hin pukot nga gintunod ha lanaw, nga nakadakop hin magkalainlain nga isda. 48Kon puno na an pukot, binubutong an pukot han mga mangirisda ngadto ha baybayon, ngan nalingkod hira hin pagpili han mga isda: isinusulod an mag-upay nga isda ha ira mga alat ngan ilinalabog an waray pulos. 49Pareho hini an mahinanabo ha katapos han kalibutan: magawas an mga anghel ngan paglalainon an magraot nga mga tawo tikang han mga mag-upay 50ngan ilalabog hira ngadto han naglalaga nga hudno. Mananangis hira didto ngan manliligot an ira mga ngipon. 51“Nakasabot ba kamo hini nga mga butang?” nagpakiana hi Jesus ha ira. “Oo,” nagbaton hira. 52Ngan nagsiring hiya, “Sanglit karuyag sidngon hini nga an tagsa nga magturutdo han Balaod nga nahihimo nga tinun-an han Ginhadian han Langit sugad hiya hin tagbalay nga nakuha hin bag-o ngan daan nga mga butang tikang han iya hirimosan.” 53Kahuman ni Jesus pagsumat hini nga mga pananglitan, binmaya hiya hadto nga dapit, 54ngan inmuli ngadto han iya kalugaringon nga bungto. Nagtutdo hiya didto ha ira sinagoga, ngan nahipausa an nagpakabati ha iya, “Diin man niya kuhaa in sugad nga kinaadman?” nagpakiana hira. “Gin-unan-o niya hin pagbuhat han mga milagro? 55Diri ba hiya an anak han panday? Diri ba hi Maria an iroy niya ngan diri ba hira Santiago, Jose, Simon, ug Judas an iya kabugtoan? 56Diri ba nag-uukoy dinhe an iya kabugtoan nga kababayen-an? Diin man kuhaa niya ini ngatanan?” 57Sanglit ginsalikway hiya nira. Nagsiring hi Jesus ha ira: “Gintatahod in manaragna bisan diin gawas han iya kalugaringon nga bungto ngan han iya kalugaringon nga panimalay.” 58Waray hiya pagbuhat didto hin damo nga mga milagro kay waray man nira pagtoo.
Copyrighted Material
Learn More


text:
NORTHERN SAMAR – Diri pa man naaabat iton kakusog han bagyong Ompong ha Northern Samar, istranded dayon an mga pasahero ha mga port areas han mao nga probinsya.
Ini man gud in kaparte han safety measures han mga otoridad para diri magbasol ha kaurhian.
Ha interview han RMN kan Provincial Disaster Risk Reduction and Management Office (PDRRMO) Head Rei Josiah Echano, igindidiri na an pagbiyahe han mga barko o bis ano nga transportasyon pandagat ha Northern Samar.
“Automatic po yun na pagnag-declare ng signal #1 ang Philippine Coast Guard, sila ang may authority na magdeclare.”
Dugang ha pamahayag ni Echano, sobra 700 an mga pasahero nga naistranded tikang ha Looc, Jubasan, ngan San Isidro Port Area nga tipakadto unta ha Manila o diin nga parte han Visayas ngan Mindanao.
Waray naman pabay-i han Local Government Unit (LGU) han Northern Samar an mga pasahero kun diin gintagan hin food packs samtang nga istranded la anay.
Samtang, gin-alerto na gihapon han Northern Samar Government an ngatanan nga munisipyo nga magin mabinantayon ha sugad hini nga panahon.
“Halos lahat ng Municipal Disaster Risk Reduction Office ay nakapaghanda na po.”
Gin-aabisuhan gihapon han PDRRMO an ngatanan nga pasahero o karuyag bumiyahe nga diri nala magpwersa pa kay ma-eestranded la pag-abot ha port area.


text:
Arizona
An Arizona (i /ærɪˈzoʊnə/; Ninavaho: Hoozdo Hahoodzo; O'odham: Alĭ ṣonak); usa nga estado nga nahamutang ha habagatan o salatan-katundan nga rehiyon han Estados Unidos. Kabahin gihapon ini han katundan nga Estados Unidos ngan han bukid nga katundan. An ulohan ngan gidako-i nga syudad han estado amo an Phoenix. An ikaduha nga gidako-i nga syudad amo an Tucson, ngan ini ginsusundan ha kadako hin walo nga syudad ha metropolitano nga kahaluag han Phoenix: Mesa, Glendale, Chandler, Scottsdale, Gilbert, Tempe, Peoria, Surprise ngan han Yuma ha Kondado han Yuma.
An Arizona amo an ika-48 nga estado ngan kataposan han magsarapit nga mga estado nga ginpasulod han Union, nga nakakuha hin pagka-estado dida han Pebrero 14, 1912. Kilalado an Arizona tungod han disyerto nga klima hini, mga magpaso nga mga katsirak o verano, ngan di-gud-duro nga mga kathagkot o winter, kundi mayda liwat ini mga kagurangan hin pino ngan mga kabugkidan ha hitaas nga kahagnaan, nga mayda mas mahagkotay nga panahon kaysa ha ubos nga mga disyerto.
An Arizona usa han mga estado nga Upat ka Eskina. Sapit ini han New Mexico, Utah, Nevada, ngan California, mayda pagkadugtong ha Colorado, ngan mayda 389-mile (626 km) nga internasyonal nga pag-ultan ha mga estado han Sonora ngan Baja California ha Mehiko. Amo ini an gidako-i nga ginpalibotan hin tuna nga estado han Estados Unidos ha kadamo hin katawhan. Dugang pa han Grand Canyon, mayda damo pa nga iba nga mga nasodnon nga kagurangan, mga parke, ngan mga monumento nahamutang ha sakob han estado, samtang labaw hin ika-upat nga bahin[1] han teritoryo hini mga Federal Trust Land (Tuna nga Gin-entrega nga Federal) nga amo an gin-uukyan han Nasod Navajo, han Hopi nga tribo, han Tohono O'odham, Apache ngan Yaqui nga mga katawhan ngan iba pa nga mga dirudialin nga Yuman nga mga tribo, sugad han Yavapai, Quechan ngan Hualapai.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ All about Arizona. http://www.sheppardsoftware.com. Ginkità 2010-09-21.


text:
Maupay nga
aga ha iyo ngatanan.
Ika-30 han
Hunyo, han yana nga tuig, nag asumir ako komo Gobernador, ug hine
nga adlaw, iginplastar ko an akon mga prayoridad nga programa, ngan
ginhuhuna-huna ko, akon matutuman sakob hit tulo ka tuig nga torno.
Tugoti aka
nay niyo mag-hingaday parti han kahimtang han goberno probinsyal,
han akon pagpuruko.
Pag asumir
ko, haros wara magamit nga pondo, han probinsya tungod han ak
pinanunod nga mga baraydan. Ngani, Iban na an pondo han kanan-fourth
quarter bisan kun, ika-third quarter pala han ak pag-abot ha opisina.
Kundi
nagtrabaho nala kami, kompormi han nahimo.
1. Una ko
nga gintutukan an programa han panlawas han at mga tawo kay naabuyon
ak ha tinguha han United Nations-Milenyum Development Goals, o MDG,
nga ibanan an kapobrehan pag-abot hit tuig dos-mil-kinse (2015).
Dara kay
pangitaan man an panlawas han katawhan han kapobrehan han estado,
akon gin sisiguro nga matuman an mga programa para han kaupayan han
panlawas, labi na an mga nanay ug kabataan.
Tungod
hine, ginabay ko nga panginanohon anay an mga panginahanglan han mga
hospital ha bug-os nga probinsya, an mga personales, medisina,
ikipahes, ug mga imprastraktura.
Akon
kinaistorya, an kada nagmangulo nga nga doctor han at mga hospital,
ug ira ginkilala an pinaka importante nga problema nga angay
pagtrataron largo han goberno probinsyal. Tungod han ira ginplastar
nga mga kinahanglan iginpatuman naton an masunod:
Una,
tungod kay kulang pa man an Budget hit probinsya, hol-os nga at
gintagan hin trabaho an nakada na nga mga empleyado, nga kulang hin
mga trabahoon. An iba ngani ha ira, in ginbalhin anay ha mga
hospital nga kulang hin personales.
Ginhihingita daman naton yana, in mga paagi basi kita
maka-ing-ganyar hin mga doktor para ha mga hospital.
An mga nagtuturo nga mga
atop, ug mga ruba nga mga higamit in hinay-hinay nga aton
ginbabalyoan;
An mga barado nga mga
kanal ug tanke han mga kubeta in gin-upay naton, ug an mga mag-iha
na nga mga nakatambak nga basura, nga hadto anay naprinti pa gud ha
hospital han probinsya in aton iginpakuha han kanan probinsya truck,
ug yana pirmi na ini nakuha han basura han hospital. Ngan, mayda na
mga empleyado han Engineering Office nga permanente na nga nabulig
han paglilinis han hospital.
Yana daman, nakikipag
sumpayan kita ha mga ahensya sugad han DOH ug DBP, bangin manla
kalooyan pondohan an iba pa nga pag-repair ug pagpaursa han kalidad
han at mga hospital ha probinsya.
Ngan ginpapakusog naton an
kampanya han kalinisan ha at mga hospital, sanglit, deri mag-iiha
iglulunsad naton an paisan-isan han pinaka malinis na hospital ha
bug-os nga Eastern Samar.
Igin-aandam daman naton,
an pag-upay han emergency room han Oras District Hospital, han
Albino Duran Memorial Hospital ha Balangiga, Taft District Hospital
ug iba pa kun kalolooyan la, mamayda ta pa dugang na pondo.
Takus daman nga
pasalamatan naton an at mga doctor, nurses ug iba pa nga empleyado
han at mga ospital tungod han ira ka kontrolar han problema han
sakit nga dengue.
Parakpaki ta hira.
Aton gihap iginlulunsad an
programa kontra rabies ha aton mga Inter-Local Health Zones abir
mahipatuman an “waray tukob” nga kampanya.
Iginpapasigi daman naton,
an mga programa para maibanan an kabataan nga namamatay tikang hin
masayon malikyan nga mga sakit ug mga nanay nga namamatay tungod la
han panganak.
Ug dinhe, aton
ginpapasalamatan an aton mga kabakyang han programa ha pag-ataman
han panlawas han mga nagpapanganak pa nga mga nanay ug nanginginano
han panlawas han aton kabataan:
Damo nga salamat han mga
taga UNFPA, UNICEF, an World Health Organization, ngan Department of
Health ug han tambulig han nasud Australia tungod han waray katapos
nga ira suporta.
Salamat Miss Bel Dado han
im suporta, bisan kun hadto anay, mabagal ang ating komunikasyon
pero maiintindihan ninyo siguro, kasi nag-uumpisa pa lang tayo…noon.
Salamat Doktora Marian
Isiderio, hit im waray kabutlaw ngan waray panuroy hin suporta para
hit aton mga programa abir la mapadayon ngan mapaursa pa it mga
programa ha panlawas han at kabugtoan. Tungod han suporta han
UNICEF, World Health Organization, Department of Health,
Australian-Aid, European Commission labi na an UNFPA, naibanan na an
porsento han namamatay nga nanay tikang la han panganak.
Damo na daman an
nanganganak ha mga sentro nga mayda eksakto nga pasilidad kontra han
ha balay la nga pag-anak kaupod in partira. Kay hadto pa, agsob la
umatubang hin problema an pamilya ug danay pa nagin ka-pirdi han
kinabui han nanay.
Para ha ak, suportado ko
an kampanya nga dapat: Waray nanay nga mamamatay tikang la hin
panganak!
Niyan han Septemre,
iginlunsad naton an programa Oplan “Mabuhay Aklan” nga naghahatag
hin libre nga higamit ha Emergency Room nga hadto anay waray o
makure makaplagan, labi han mga pobrehanon nga pasyente.
Ngan, dida hine, naabot na
hin mil-dosyentos-onse (1,211) an mga nakatagamtam hine nga programa
dida ha hospital han probinsya.
Sugad man, am “Mabuhay
Aklan” in igin patuman na ha Felipe Abrigo Memorial Hospital ha
Guiuan, diin natagam-taman na hin syento-nobenta y otso (198) nga
mga pasyente an libre nga medisina ug iba pa nga higamit ha
emergency room.
Tinikangan la ine han at
plano nga paursahon an emergency nga serbisyo han mga hospital ha
probinsya.
Parti naman han serbisyo
han mga kablasanon nga at kabugtoan, inabot na daman hin tres
syentos otsenta y cuatro (384) nga mga tawo tikang hin tres syentos
otsenta (380) nga pamilya an natagan hin tambulig han aton Social
Welfare and Development Office ha ilarum han emergency assistance
nga programa nga kinantidad na hin kwatro syentos trenta y otso mil
pesos (438,000.00)
2. Ha parti naman ha
agrikultura, nga usa han ak mga prayoridad nga programa, pinaagi han
aton pakipagsumpayan han mga eksperto ha pag-aram ha pag-uma, aton
gin talinguha nga mahibaroan an mayormente nga mga problema han
kadam-an nga mga parag-uma ug an eksakto nga proyekto ug stratehiya
nga sadang makabaton hine nga mga problema;
Ngan dinhe kahurma, an
Provincial Agricultural Development Plan nga magseserbi giya han
goberno probinsyal ug mga parag-uma ha pagpaursa han pamakabuhi ha
pag-uma.
Dire daman maiha,
igpapatuman ha Barangay Can-jaway ug Sta. Fe an organic vegetable
production kay ha un-milyon nga gin aprobaran nga budget, kinarawat
na han proyekto an pauna nga dosyentos beinte singko mil pesos (P
225,000.00)
Pinaagi hine, aton
lalauman nga dire na gud kita magpipinalit ha iba nga lugar han mga
utanon ngan labot pa, organic la an produksyon hine kay haros wara
hin komersyal nga abono nga gagamiton.
Damo pa an nabuhat han at
opisina ha agrikultura sugad pananglitan han pagdistribwir ta hin
pito nga shredder machine ngadto han mga munisipalidad han San
Julian, Can-avid, Oras, Mac-Arthur ug Guiuan.
Kinarawat daman hin mga
pa’yao, in pira nga mga barangay, agud mapaursa an ira pangisdaan.
Ha parti naman han at mga
hayopan ha uma, inabot na hin (90) nobenta an nagkaada hin
artificial insemination nga karabao, baka ug kabaktinan.
Ha pase orden, kun aton
daman manunumduman, dida han ak pahayag durante han inagurasyon, gin
ayat ko an mga drug pusher nga magkooperar ha kampanya han goberno
kontra droga kay kun dire, waray nira lugar dinhe ha Eastern Samar.
Dida hine, haros usa pala
ka semana an ak pagpuroko, mayda na nagsurender hin pira ka bloke
han gintatahapan nga high-grade cocaine tikang han iginsampig ha at
mga kabaybayonan.
Nagsusunod-sunod na ine
nga mga nasurrender han cocaine, kay inabot ngani ngatanan hin
syento trese (113) ka bloke an narikopo han mga otoridad nga
nagkantidad hin sobra kinyentos ka milyones nga salapi
(568,000,000.00).
Sobra pala hin tulo ka
bulan an at pagigin gobernador…ha msunod pa nga mga bulan, dako pa
it aton mapapatuman nga mga programa.
Mayormente nga aton
tatagan hin doon, an pag-ibani han porsyento han kapobrehan nga aada
pa ha saysenta y nueve porsento (69.5%);
Labi na an kinakablas hin
pagkaon nga mga kapamilya, nga aada pa, ha trese porsento (13.8%).
Produksiyon ha uma ug
pangisda it ak kinikta nga dagmit nga solusyon hine nga aton
kapobrehan, asya man ngani nga akon gintatagan hin suporta ine nga
programa.
Kundi, mayormente hine
dinhe, it aton pag-arisgar kay kun pirmi la kita maglilinaum hiton
gobyerno, dire kita nga gayod maasenso.
Iton goberno probinsyal,
eksakto la nga mayda mga plano ug mga estratehiya agud mapaursa an
produksiyon ha uma, kundi pinaka importante an kada tagsa nga
pag-arisgar hin pananum, agud dire kita magutom.
Kay dire la ha paghambog,
hadto pa, nag-uuma ak ngada yana. Dire ak maundang hit pag-uma kay
maaram ak, aada it aton ikabubuhi ha uma.
Ha programa han panlawas,
aton tatalinguhaon nga paursahon pa an mga pasilidad ha at mga
hospital, ug kada tagsa nga sentro. Bisan pa an Sentrong Sigla ug
Philhealth, abir makadukwag pa an serbisyo ha panlawas ha at mga
tawo.
Igpapasigi daman naton an
programa han mga nanay nga nagbuburod pa,ug an pag-ataman han
kabataan.
Titinguhaon ta daman nga
mahi-hatag an serbisyo ha panubig ug sanitasyon pinaagi han at
pagmayoyo, paghatag proteksiyon ug pagbantay han at kapaligiran nga
at kinukuhaan han irinmon nga tubig ug pag-uma.
Ha edukasyon, tatagan ta
hin dugang nga pasilidad an pre-school, elementary ug high school,
labi ha mga tay-aw nga lugar agud aton mabaton an tinguha han MDG
nga tagan hin patas nga oportunidad nga makaeskoyla an ngatanan.
Damo it problema hit
probinsiya ug hit at mga tawo. Salamat hit iyo tambulig, kay kun
dire pa hi kamo, pirahay la it akon mahihimo.
Malipayon nga pagsaurog
han ika kwarenta y singko nga ka-tukod han at probinsya han Eastern
Samar.
Mabuhay tayong lahat!
Damo nga salamat.
(Running time 0:13:34)


text:
Pastrana, Leyte
An Pastrana usa nga ikalima nga klase nga bungto o munisipyo ha probinsya o lalawigan han Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 14,351 ka tawo ha 2,805 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Pastrana mayda karuhaan kag siyam (29) nga baranggay.
Pangiskwelahan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Pastrana in may 22 nga pampubliko na eskwelahan pan-elementarya:
Ngan may-ada ini duwa? na pampubliko na eskwelahan pansekundarya:


text:
Santa Rita, Samar
An Santa Rita usa nga ika-upat nga klase nga bungto han lalawigan han Samar ha Sinirangan nga Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 30,118 ka tawo ha 5,797 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Santa Rita mayda katloan kag walo (38) nga baranggay.
Pangiskwelahan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Santa Rita in may 43 nga pampubliko na eskwelahan pan-elementarya:
Ngan may-ada ini singko na pampubliko na eskwelahan pansekundarya:


text:
Kilusang Mayo Uno, nagprotesta ha atubangan han DOJ
Naglansar hin usa nga gios protesta an militante nga grupo nga Kilusang Mayo Uno (KMU) ha atubangan han opisina han Department of Justice (DOJ) hadton ika-22 han Marso para ipanawagan nga pagawsun na an usa nga miyembro nira nga hi Marklen Maojo Maga nga gin-aresto hadton ika-22 han Pebrero.
Ginkundena gihap han grupo an ginhihimo han administrasyon Duterte nga pagpapagawas ha mga self-confessed drug lord ngan mga personalidad nga ginaakusaran hin koraapsyon samtang ginpipriso naman an mga lider ngan organisador sugad kan PISTON National President George San Mateo nga mayda gihap ginkaka-atubang nga mga kaso.
Iligal nga gindakop hi Maga hin mga element han PNP Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) tungod ha mga ginhimo-himo nga kaso hin pagpatay ha Agusan del Norte ngan illegal possession of firearms and ammunition.
Sumala kan KMU Secretary General Jerome Adonis, imposible nga magin kriminal hi Maga tungod nga usa hiya nga organisador. Dugang pa ni Adonis, katapos pala ni Maga magdul-ong ha iya anak ngan nakigmulay pa hin basketball ha iya mga sangkay han madakop hiya han mga element han PNP.
Ginkundena gihap han grupo an crackdown kontra ha mga aktibista, organisador ha ilarum han administrasyon Duterte. Tungod hini, dugang ni Adonis, ginpreso hi Maga ngan an iba pa nga mga progresibo nga indibidwal nga may kapas maghatag hin pagsuson ha presente nga administrasyon.
Gin-aghat naman ni Adonis hi Presidente Duterte nga imbis nga tarhugon an iya mga kritiko, dapat niya pamatian an mga panawagan han kada organisasyon nga may-ada lehitimo nga mga panawagan sugad han PISTON ngan KMU.


text:
Valencia, Espanya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Valencia (ha Valenciano, València) amo an kapital ngan gidako-i nga syudad han Comunidad Valenciana ngan han lalawigan han probinsya han Valencia. Amo in an ikatulo nga syudad ha importansya ngan ha populasyon ha Espanya ngan amo ini an ika-napulo-kag-lima ha Unyon Europea: 810,064 ka molupyo ha munisipyo ngan 1,738,690 ka molupyo ha area metropolitana (INE 2008). Kilalado ini komo Cap i Casal ngan an Capital del Turia. Nahamutang ini ha mga pangpang han salog han Turia, ngan gintukod ini ha ngaran nga Valentia Edetanorum han tuig 138 ugsa kan Kristo, han konsul Romano nga hi Décimo Junio Bruto Galaico.


text:
Golpo han Amundsen
An Golpo han Amundsen syahan nga pinanginanohan han taga norway nga explorador na hi Roald Amundsen ha katuigan 1903 ngadto ha 1906. An golpo aada ha katundan nga kataposan han sikat nga Aragian ha Amihan-Katundan, nga aragian tikang ha Kalawdan Atlantiko pakadto ha Pasipiko.
Gutiay la nga tawo it naukoy ha mga baybayon han golpo, pero mayda ini gutiay nga bungto ngan komunidad nga lakip an: Sachs Harbour, Holman, ngan Paulatuk. Kun tikadto ha amihan han golpo, mabibibilngan an Estrecho han Prinsipe han Wales. Kun tikadto ha salatan-sinirangan ngan sinirangan, an golpo maagi pakadto ha Kaestrechoan han Dolphin ngan Unyon, malapos ha Bahia han Simpson ngan pakadto ha Golpo han Koronasyon. Tikang didto puydi lumapos pakadto ha Estrecho han Dease ngan diruditso la maabot ha Golpo han Reyna Maud ngan lapos ha maabot ha Estrecho han Victoria. Kun umagi ha katundan ngan amihan-katundan, masulod ha Dagat Beaufort tapos masulod ini ha Kalawdan Arktiko.
An bug-os nga golpo aada ha Artiko klima tundra nga rehiyon, nga may kinaiya nga maghagkot hin duro nga mga kathagkot. Ha uruurhi nga kathagkot, an Golpo han Amundsen natatakpan hin dagat nga yelo. Kadam-an ini nga yelo natutunaw pag-abot han Hulyo han tuig, labot la ha iba nga lugar ha harayo nga sinirangan ngan amihan nga bahin han golpo nga natutunaw kutob han Agosto.


text:
Ricardo Vidal
Hi Ricardo Tito Jamin Vidal (Pebrero 6, 1931 - Oktubre 18, 2017) usa nga Kardinal-Presbitero ngan Arsobispo han Sugbo han Simbahan Katolika Romana.
Syahan nga bahin han kinabuhi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Natawo hiya ha Mogpog, Marinduque ha Pilipinas ngan nag-aram hiya ha Minor Seminary han Most Holy Rosary ngan ha San Carlos Seminary ha Syudad han Makati, Metro Manila. Gin-ordinar hi Ricardo Vidal komo padi dida han Marso 17 1956, ngan hiya an nagin direktor ispiritwal han lokal nga Seminaryo han Mount Carmel.
Ginpili hiya nga obispo dida han 1971, ngan ginpasaka ngadto han pagka-Arzobispo han Sugbo dida han 1982. Ginproklama hi Ricardo Vidal nga Kardinal ni Papa Juan Pablo II dida han konsistoryo han Mayo 25, 1985. Nagbulig gihapon hiya han pagtukod han Misyonaryo nga Katekista ni Santa Teresa, usa nga Katoliko nga orden relihiyoso.
Kardinal[igliwat | Igliwat an wikitext]
Hi Ricardo Kardinal Vidal usa han mga kardinal-nga-elektor nga inmapi han 2005 nga conclave han papado nga amo an nag-elihir kan Papa Benedicto XVI. Hi Kardinal Vidal amo la an Pilipino nga kardinal nga inmapi han 2005 nga conclave tungod han diri-maupay nga pamati han kalawasan ni Jaime Kardinal Sin.
Han 2010 nagretiro hi Kardinal Vidal tikang han pagka-arsobispo. Ginsundan hiya ni Jose S. Palma


text:
An Atenas o Athens (Moderno nga Griniyego: Aθήva, Athína; IPA: [aˈθina]; Katharevousa: Ἀθῆvaι, Athinai; Kahadto nga Griniyego: Ἀθῆvaι, Athēnai), amo an kapital ngan gidako-i nga syudad ha nasod han
Ha Kahadto nga Griniyego, an ngaran han Atenas: Ἀθῆvaι (Athinai), nga nahanunungod han ngaran han dyosa nga hi Atenea o Athena ( Attiko Ἀθnvᾶ Athena ngan Ionico Ἀθήvn Athene). An ngaran han syudad ha plural nga porma, sugad han ΘῆBaι ( ), Mukῆvaι ( ), ngan Aeλφoί ( ).
Han ika-19 nga siglo nga Griyego, Ἀθῆvaι (Athinai) pormal nga gin-utro pagbalik nga amo an ngaran han syudad. Tikang han opisyal nga pagbiya han Katharevousa nga Griyego dida han dekada han mga 1970, an porma nga Aθήva (Athína) amo an nagin opisyal nga porma han ngaran han syudad.