text:
Astronomiya
It Astronomiya[1] (Griyego: aσtpovouίa = άσtpov + vόuoς, astronomia = astron + nomos, kon ha literal, "balaod han mga bituon") amo an siyensya hit fenomena ha kalangitan nga natikang ha gawas han atmosferya han Kalibutan. Igin-aaram dinhi an mga pagtikang, ebolusyon, ngan pisikal ngan kemikal nga mga propyedad han mga butang ha kalangitan. Ha guti-ay nga sumat, it Astronomiya mahitungod hiton paghibaro kon ano iton nahihinabo ha gawas han Kalibutan. An Astronomiya amo iton usa han mga pinakadaan nga mga siyensya nga mayda metodolihya siyentipiko nga dida na han panahon han Kadaan nga Grecia nga posible nga mayda na han sarusayo in mga advanced nga mga tekniko hin paglantaw (kitaa iton arkaeoastronomiya).
It Astronomiya usa hiton mga siyensya nga kon diin iton mga amateur mayda pa aktibo nga papel, labi na dida hiton pakadiskubre ngan pagbantay hin mga nalabay (transient) nga phenomena. Iton Astronomiya diri angay hunahunaon nga amo la gihap ini hiton astrolohiya, nga natuo nga iton mga mahihinabo ha tawo ngan mga buhat han katawhan mayda koneksyon han mga kahimutangan han mga butang ha kalangitan -- bisan kon inin duha nga mga buruhaton parehos an gintikangan, mag-iba ini; it mga astronomer nagamit hiton paagi nga siyentipiko o scientific method, samtang iton mga astrologers diri.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 20.


c: text/html

text:
Politika
An politiká[1] amo an proseso nga diin mga grupo hin mga tawo naghihimo hin mga desisyon. Bisan kon ini nga pulong ginagamit ha kasahiran ha mga buruhaton ha sakob hin mga gobyerno sibil, iton politika nakikit-an gihapon ha ngatanan nga mga buruhaton hin katawhan, upod ha mga institusyon hin korporasyon, akademiko, ngan panrelihiyon.
An politika amo an "mga sosyal nga relasyon nga nahanunugod hin pamuno o gahum"[2] ngan nahanunungod ini han pagdumara hin unit ha politika, [3] ngan ha mga paagi ngan mga taktika nga ginagamit paghimo ngan pag-aplika hin polisiya.[4]
An siyensya hin politika (o mga estudyo ha politika) amo an pag-aram hin pamatasan ha politka ngan nagkikita ini han pagkuha ngan pag-aplika hin gahum. Upod han mga larangan hin pag-aram nga harani han siyensya hin politika amo an pilosopiya hin politika, nga namimiling hin rationale para hin politika ngan in etiko hin pamatasan publiko, ngan administrasyon publika o pagdumara hin publika nga nanginginlabot han mga pamatasan han pan-gobyernohan.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 290.
- ↑ Definition of politics from die.net
- ↑ http://everything2.com/index.pl?node_id=303454
- ↑ Definition of politics from "The Free Dictionary"

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Paugnat-ha-Kusog
An sport o paugnat-ha-kusog usa nga buruhaton nga gindudumara pinaagi hin tinirok nga mga surondon o mga pamatasan ngan ini ginbubuhat ha kompetinsya. Iton sports o mga paugnat-ha-kusog amo iton tawag hiton mga buruhaton nga diin an mga pisikal nga abilidad o kusog han nakompetensya amo an importante nga makadetermina kon hin-o an madaog o mapipirde, pero iton pulong gin-gagamit gihapon pagtawag hiton mga buruhaton nga diin an mental nga abilidad o an klase hin garamiton amo an importante nga mga factor.


text:
Nicolas Sarkozy
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Nicolas Sarkozy, nga natawo ha ngaran nga Nicolas Paul Stéphane Sarközy de Nagy-Bocsa han Enero 28, 1955 ha Paris, Fransya, usa nga Franses nga politiko nga amo an ika-23 nga presidente o mangulo han Fransya. Komo Presidente, hiya amo gihapon in ex officio nga Igkasi-Prinsipe han Andorra ngan amo an Gran Maestro han Franses nga Légion d'honneur.
Hiya an namumuno han UMP, ngan hiya an na-elihir o napili nga Presidente han Republika Franses han Mayo 6, 2007 katapos han pagpirde han kandidato han Partido Sosyalista nga hi Ségolène Royal dida han 2007 nga pinili-ay, ngan nagtikang hiya han iya pagkapresidente dida han Mayo 16. Napirdi hiya dida han 2012 nga pinili-ay ngan ginsundan hiya ni François Hollande.
Kilalado hi Sarkozy tungod han iya pagkakonserbador ha balaod ngan pagpatadong nga mga butang ngan han iya pagkaruyag hin bag-o nga modelo hin ekonomiya para han Fransya, ngan naghimo hiya hin mga suhestyon nga an nasod magkaada hin mas liberalisado nga ekonomiya, nga magkuha hin pagsubad tikang han Amerikano ngan British nga mga ehemplo. Hiya an nag-alagad nga Ministro han Interior han Fransya tubtob Marso 26, 2007. An iya agnay nga Sarko gin-gamit han mga nasuporta ha iya ngan han mga natipa ha iya.
[igliwat] Mga sumpay ha gawas
- Nicolas Sarkozy Construire Ensemble—Opisyal nga websayt han kampanya han pagkapresidente
- Websayt han UMP, an partido ni Sarkozy
- Nicolas Sarkozy–Opisyal nga websayt
- Supporters de Sarkozy–Opisyal nga websayt han mga nasuporta kan Nicolas Sarkozy
- Angay ighubad
- Mga turók
- Fransya
- Biyograpiya
- Politika
- Mga Mangulo han Fransya
- Mga Franses nga ministeryo han interior
- Mga api han Union pour un Mouvement Populaire
- Mga candidato para han Franses nga pinili-ay han pagkapresidente, 2007
- Mga alumni han Sciences Po
- Mga Franses nga Katoliko Romano
- Mga Katoliko Romano nga politiko
- Mga mulupyo han Paris
- Mga Hungarian-Franses nga mga tawo
- Mga nobilidad Hungaryo
- Mga etniko nga Hungaryo nga mga politiko ha gawas han Hungarya
- Mga natawo han 1955
- Mga buhi nga tawo


text:
Sugbong-Mangulo han Estados Unidos
An Sugbong-Mangulo han Estados Unidos o Bise-Presidente han Estados Unidos (ha Ininglis: Vice President of the United States) amo in nakapot hin puwesto ha kagamhanan ha ilarom han Batakan-Balaod han Estados Unidos. An Sugbong-Mangulo upod han Mangulo gin-eelihir o ginpipili hin diri-direkta han katawhan pinaagi han Kolehiyo Elektoral ngadto hin panahon-hin-pag-alagad nga upat ka tuig. An Sugbong-Mangulo amo an syahan ha linea hin pagsunod han Mangulo, ngan amo an nahihimo nga Mangulo kon an Mangulo mamatay, magbiya-han-puwesto, o matanggal-tikang-ha-puwesto.
Ha ilarom han Batakan-Balaod, an Sugbong-Mangulo amo an Mangulo han Senado. Tungod han iya puwesto komo Mangulo han Senado amo hiya an nominal nga nangungulo han Senado. Dinhe nga puwesto, gintutugotan an Sugbong-Mangulo nga magbotar ha Senado, kundi dida la kon kinahanglan nga igsolbad in patas-nga-pagbotar. Sumala han ika-Napulo-kag-Duha nga Pagliwat han Batakan-Balaod, an Sugbong-Mangulo amo an nangungulo o na-preside ha pag-ihap han mga botos han Kolehiyo Elektoral.
An yana nga Sugbong-Mangulo amo hi Joe Biden nga amo an kasanhi nga senior-nga-senador tikang han estado han Delaware.


text:
Inesperanto
An Inesperanto o Esperanto amo an usa ka yinaknan nga hinimo ni Ludwik Lejzer Zamenhof, para han masayon mabaroan nga yinaknan para han ngatanan. An pulong nga Esperanto may kasirigngon nga "an usa nga naghihingyap" ha yinaknan inesperanto. An pulong nga Esperanto tikang ha "Doktoro Esperanto", agnay ni Zamenhof para ha iya kalugaringon, ha iya siyahan barasahon para ini nga yinakan. Ini nga libro may ngaran nga "Lingvo internacia. Antaŭparolo kaj plena lernolibro" ("An Lingwahe kanasoran -Pagtikang ngan Waray Kulang nga Teksbook) nga ginpagawas ha tuig 1887.


text:
Pablo Neruda
Hi Pablo Neruda (Hulyo 12, 1904 – Septyembre 23, 1973) amo an dagan-ngaran o pen name, ngan ha urhe, an legal nga ngaran han Chileno nga magsusurat ngan politiko nga hi Neftalí Ricardo Reyes Basoalto. Ginkuha ni Neruda an iya dagan-ngaran han mga 10-20 nga pangidaron ha iya pagkabatan-on, tungod matago an iya siday tikang han iya amay, usa nga istrikto nga tawo ng karuyag han iya anak nga magkaada hin "praktikal" nga pagpakabuhi. An iya dagan-ngaran kinuha tikang han Czekh nga magsusurat ngan magsisiday nga hi Jan Neruda; an Pablo ginsisiring nga kihuha tikang kan Paul Verlaine. An mga sinurat ni Neruda ginhubad ha damo nga mga yinaknan ngan sinisiring hiya nga usa han mga dako ngan duro hin impluwensiya nga mga magsisiday han ika-20 nga siglo.


text:
Berlin
An Berlin (Iningles nga kaluwas: /bɝːˈlɪn/; Inaleman nga kaluwas: [bɛɐˈliːn]) amo an ulohan nga siyudad ngan usa ha napulo kag-unom ha mga estado han Alemanya. Tungod ini nga may-ada kadamo nga 3.4 milyones nga katawhan, an Berlin amo in mayayakan nga gidadako-i nga syudad han Alemanya. Ikaduha ini ha kadamo hin popyulasyon nga syudad ngan ikawalo ha kadamo hin popyulasyon ha lugar urbano ha Unyon Europeo. Nahamutangan ha amihan-sinirangan han Alemanya, ini an nahimo nga sentro han Berlin-Brandenburg nga lugar Metropolitano, nga may-ada 5 milyones nga tawo tikang ha labaw han 190 ka mga nasod. An katunaan han Berlin aada ha Kapatagan han Europa nga naghahatag hin isaktuhay nga klima. Ginpapalibutan han mga kagurangan, kaparkehan, kahardinan, kasalogan ngan kalanawan, an katulo (1/3) han katunaan hini nga siyudad.
Siyahan nga naipatik han ika-13 siglo , an Berlin amo an sagunson nga naging ulohan han Ginhadian han Prusya (1701-1918), an Imperyo han Alemanya(1871–1918), an Republika han Weimar (1919–1933) ngan an Ikatulo nga Reich (1933–1945). Han mga 1920, an Berlin amo an ikatulo ha gidadako-i nga munisipyo ha kalibutan. Kahuman han Ikaduha nga Gyera Pankalibutan, natunga an syudad ha duduha ka bahin; Sinirangan nga Berlin nga naging ulohan han Sinirangan nga Alemanya ngan an Natondan nga Berlin nga naging exclabo han Natondan nga Aleman nga ginpalibutan han Bungbong han Berlin (1961–1989). Kahuman han Utro nga pag-urusa han Alemanya han 1990, an syudad nahibalik an pagiging ulohan han kabug-osan nga Alemanya ngan hini kumarawat hin 147 ka mga langyaw nga embahada.
Usa ini ha gidadako-i nga sentro han kultura, politika, medya, ngan syensya ha Europa. An ekonomiya pangunahon nga nakabase ha sektor han serbisyo, nga lakip an dirudilain nga industriya sugad han industriya creatiba, korporasyon hit mga medya, congreso ngan konbensyonan. An Berlin amo an sentro han panakayan han kontinente han mga idro ngan tren, ngan usa ha gibibisita nga destinasyon han torismo ha Unyon Europea. Upod dinhi an iba nga industriya sugad han optoelectronika, inhenyeriya han trapiko, Impormasyon teknolohiya, tambal, biomediko nga inhenyeriya, ngan biyoteknolohiya.
Balay ini nga metropolis ha ginkikilala han bug-os nga kalibutan nga mga unibersidad, mga institusyon han panhahalikwat, paugnatay-hin-kusog nga mga panhitabo, mga orkestra, mga museo ngan mga personalidad.
[igliwat] Kaagi
An ngaran Berlin waray kasabti kun diin nagtikang, pero poydi nakuha ha kadaan nga yinaknan Polabo berl-/birl - "katunggan".
[igliwat] Mga Kasarigan
- ↑ Berlin-Brandenburg, Amt fuer Statistik (2008-12-31). Pressemitteilung vom 31.07.2009 – Nr. 248 (ha German). Amt fuer Statistik Berlin-Brandenburg. Amt fuer Statistik Berlin-Brandenburg. Ginkità dida han 2009-07-31.


text:
Arizona
An Arizona (i /ærɪˈzoʊnə/; Ninavaho: Hoozdo Hahoodzo; O'odham: Alĭ ṣonak); usa nga estado nga nahamutang ha habagatan o salatan-katundan nga rehiyon han Estados Unidos. Kabahin gihapon ini han katundan nga Estados Unidos ngan han bukid nga katundan. An ulohan ngan gidako-i nga syudad han estado amo an Phoenix. An ikaduha nga gidako-i nga syudad amo an Tucson, ngan ini ginsusundan ha kadako hin walo nga syudad ha metropolitano nga kahaluag han Phoenix: Mesa, Glendale, Chandler, Scottsdale, Gilbert, Tempe, Peoria, Surprise ngan han Yuma ha Kondado han Yuma.
An Arizona amo an ika-48 nga estado ngan kataposan han magsarapit nga mga estado nga ginpasulod han Union, nga nakakuha hin pagka-estado dida han Pebrero 14, 1912. Kilalado an Arizona tungod han disyerto nga klima hini, mga magpaso nga mga katsirak o verano, ngan di-gud-duro nga mga kathagkot o winter, kundi mayda liwat ini mga kagurangan hin pino ngan mga kabugkidan ha hitaas nga kahagnaan, nga mayda mas mahagkotay nga panahon kaysa ha ubos nga mga disyerto.
An Arizona usa han mga estado nga Upat ka Eskina. Sapit ini han New Mexico, Utah, Nevada, ngan California, mayda pagkadugtong ha Colorado, ngan mayda 389-nga milya (626 nga km)Batakan:Convert/test/A nga internasyonal nga pag-ultan ha mga estado han Sonora ngan Baja California ha Mehiko. Amo ini an gidako-i nga ginpalibotan hin tuna nga estado han Estados Unidos ha kadamo hin katawhan. Dugang pa han Grand Canyon, mayda damo pa nga iba nga mga nasodnon nga kagurangan, mga parke, ngan mga monumento nahamutang ha sakob han estado, samtang labaw hin ika-upat nga bahin[1] han teritoryo hini mga Federal Trust Land (Tuna nga Gin-entrega nga Federal) nga amo an gin-uukyan han Nasod Navajo, han Hopi nga tribo, han Tohono O'odham, Apache ngan Yaqui nga mga katawhan ngan iba pa nga mga dirudialin nga Yuman nga mga tribo, sugad han Yavapai, Quechan ngan Hualapai.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ All about Arizona. http://www.sheppardsoftware.com. Ginkità 2010-09-21.


text:
Katungod pantawo
An katungod pantawo amo an kinahanglanon nga katungod ngan katalwasan nga mayda ngatanan nga tawo. Pananglitan ha katungod pantawo, upod dinhi an katungod sibil ngan pulitika, sugad han katungod mabuhi ngan matalwas, katalwasan makapagyakan, ngan patas ha atubangan han balaod; ngan pansosyodad, pankultura ug pagpakabuhi nga mga katungod, kaupod dinhi an katungod magbulig ha kahiaraan o kultura, an katungod makakaon, katungod makapagpakabuhi, ngan katungod makapag-aram.
- "Ngatanan nga tawo natawo nga talwas ug pareho ha dignidad ngan katungod. Mayda hira panhunahuna ug pamurootboot nga dapat magbuhat ha igkasitawo hin may hinongdan nga pagkamagburugto.
-
- --Artikulo 1 han Sangkalibutan Nga Pag-Asoy Bahin Han Kanan Tawo Mga Katungod nga ginpadig-on han Nagkaurusa nga mga Nasod--


text:
Luis Muñoz Rivera
Hi Luis Muñoz Rivera (Hulyo 17, 1859 - Nobyembre 15, 1916) usa nga maniniday, periodista ngan politiko nga taga-Barranquitas, Puerto Rico.
[igliwat] Ha Politiko
Han 1887 hi Muñoz Rivera naging usa nga namumuno han Partido Autonomista. Han 1890 gintikang niya an peryodiko han partido nga La Democracía (An Demokrasya). Hini nga panahon, an Puerto Rico gintatag-iyahan han Espanya, han 1893 kinmadto hiya ha Espanya agod mag-aram mahitungod han sistema politikal hini. Pagbalik niya ha Puerto Rico, binmulig hiya han pagsurat han Plan de Ponce nga naghangyo hin autonomiya administrativa para han isla. Han Marso 1895 binmalik hiya ha Espanya komo kaupod han komisyon nga nakigkita kan Práxedes Mateo Sagasta an lider han Liberal. Adto nga grupo politikal nag-uyon han mga paglantaw han komisyon ngan ha Nobyembre 1897 hi Sagasta naghatag han Carta Autonomista. Hi Muñoz Rivera nagsirbe komo Secretarya han Estado ngan Hefe han Kabinete para han bag-o-nga-naging independyente nga Gobyerno han Puerto Rico. Nagtikang hiya han iya puesto komo Hefe han Kabinete para han Gobyerno Automiya han Hulyo 21 1898. Upat ka adlaw katapos hini, han Hulyo 25 1898, an Estados Unidos nag-abot ha Puerto Rico. Ha ilarom han 1898 nga Tratado han Paris, an Puerto Rico waray na mahiilarom han pamumuno han Katsila ngan nagin gintatag-iyahan han Estados Unidos ha ilarom hin gobyerno militar. Hi Muñoz Rivera nagbulig han pag-establisar han polisiya insular. Han Pebrero 4, 1899 nag-resign hiya tikang han gobyerno. Waray la mag-iha katapos hini, an gin-pili nga gobyerno militar han U.S. nga hi Guy V. Henry nag-dissolve han Kabinete, ngan tungod hini, nag-undang na an mga nahabilinbilin han gobyerno autonomiya ngan mga gawasnon nga ginhangyo ni Muñoz Rivera ha ilarom han paghadi han Kinatsila.
Hi Luis Muñoz Rivera nagtipa han gobyerno militar ngan naghangyo para hin darudako nga pankalugaringon nga pangobyerno para han Puerto Rico. Han 1899 gintikang niya an peryodiko nga El Territorio (An Teritoryo), nga nagpasamwak han mga ungara han mga nananag-iya hin katunaan nga naghimakuri tungod han ginbutang nga pag-gaud o blockade han U.S.
Hi Muñoz Rivera kinmadto ha Estados Unidos para maghangyo hin pag-establisar hin gawasnon nga komersyo o free trade para han isla han Puerto Rico ngan han mainland han Estados Unidos. Binmalhin hiya ngadto ha Nueva York (New York) nga diin hiya nagtikang han peryodiko nga bilingual o peryodiko ha duha nga yinaknan Puerto Rican Herald han 1901.
Han 1904 binmalik hiya ha Puerto Rico ngan nagtukod han Partido Unionista. Han 1906 napili hiya komo usa nga delegado han Balay han mga Delegado nga diin hiya nagsirbe hangtod 1910 han kahimo niya nga Resident Commissioner of Puerto Rico ngadto han Kamara Representante han Estados Unidos (United States House of Representatives). Nagsirbe hiya didto ha Kongreso han U.S. tikang 1911 hangtod 1916. Han 1915 hi Muñoz Rivera nagproponer hin paghangyo hin darudamo nga autonomiya para han isla nga diri nahangyo hin independensya tikang han Estados Unidos ngan parehos nga mga katungod nga diri magigin estado. An iya ginproponer gintipa hin damo nga miyembro han iya partido, upod hini hi José de Diego. Bisan pa, ha kataposan, an iya partido nag-uyon han iya ginproponer. Hi Muñoz Rivera amo an nakabulig ha kaurugan han pagpagawas han Jones-Shafroth Act (ginpirma han Marso 2, 1917), nga naghatag hini pagka-ciudadano han Estados Unidos o United States citizenship ha mga Puertorriqueño ngan naghimo hin bicameral nga legislatura ha Puerto Rico nga ginsubad an United States Congress. Bisan pa, waray hiya maruyag han Jones Act tungod kay an judicial ngan mga executive branch mahihiilarom pa gihapon han Estados Unidos. Waray la kaiha katapos hini, nasakit hiya ngan binmalik ha Puerto Rico ngan didto hiya namatay han Nobyembre 15, 1916 ha bungto han Luquillo, ugsa maipirma ngan magin balaod an Jones Act.
An iya lawas ginlubong ha Sementeryo han San Antonio De Paduas ha iya bungto han Barranquitas, Puerto Rico.
[igliwat] Legacy
An anak ni Luis Muñoz Rivera nga hi Luis Muñoz Marín nagin importante ngan kilalado gihapon ha mga Politika han Puerto Rico, han iya pagtukod han Partido Democratico Popular ngan ha iya pagin syahan nga napili ha demokratiko nga Gobernador han Puerto Rico. An anak nga babaye ni Muñoz Marín nga hi Victoria Muñoz binmulig gihapon ha politika ngan nagsirbe ha legislatura ngan nagdalagan (pero waray magdaog) para han pagin-gobyerno han 1992.
[igliwat] Mga Siday
- Retamas
- Tropicales
- Horas de Fiebre
- El paso del déspota
- Minha terra
- Cuba rebelde
- A cualquier compatriota
- Las campanas
- Turba multa
- Alea jacta est
- Judas
- El general
- Abismos
- Patriota
- Himno
- Parias
- Poemas Liricos
[igliwat] Kitaa Gihapon
- Lista hin mga kilalado nga mga Puertorriqueño
- Luis Muñoz Rivera Park
- Kasaysayan han Puerto Rico
- Jones-Shafroth Act
[igliwat] Mga Sumpay ha Gawas


text:
Gustavus Adolphus han Sweden
Hi Gustav II Adolf o Gustavo II Adolfo (Disyembre 9, 1594 – Nobyembre 6, 1632 O.S.), nga kilalado han ginLatinisar nga ngaran nga Gustavus (II) Adolphus ngan panalagsaon tawagon nga Gustavo Adolfo el Grande o Gustav Adolf nga Harangdon (ha Swedish: Gustav Adolf den store; ha Iningles: Gustav Adolf the Great), amo an Hadi han Sweden o Swesya tikang han 1611 tubtob han iya kamatayan ha batalya.
Hi Gustavo Adolfo natawo ha Stockholm ngan amo hiya an suhag nga anak ni Hadi Karl IX han Sweden han Vasa nga dinastiya ngan han iya ikaduha nga asawa nga hi Christina han Holstein-Gottorp. Naka-eredir hiya han trono ha edad han diesisyete han kamatay han iya amay han 1611, pati liwat in nagpinadayon nga sunod-sunod nga mga pag-awayan kon hin-o an masunod nga nahimo nga gyera han iya Polako nga patod nga hi Sigismundo han Polonya, nga dida han una nga mga pag-awayan han relihiyon ugsa han Katloan ka Tuig nga Gyera, napiritan pagbuhi han trono han Swesya ngadto han amay ni Gustavo.
Hin usa nga rondo hini nga pag-away hin dinastiya, ginsalakay niya an Livonia han 31 an iya edad, ngan amo ini an nagtikang han Polako-Swedish nga Gyera (1625–1629). Nakilalado an iya paghadi tungod han iya mga buhat ha pira ka tuig nga sunod, dida han pamuno hiya han pag-api han Sweden (1630) dida han nagpapadayon nga Katloan ka Tuig nga Gyera han pag-intervenir niya han tikapirde nga mga Protestante.
Na-asawa hiya kan Maria Eleonora han Brandenburg, an anak ni Juan Sigismundo, Elector han Brandenburg, ngan iya ginpili an Prusyano nga syudad han Elbing komo base han iya mga gi-os ha Alemanya. Namatay hiya dida han Pag-awayan han Lützen han 1632. An iya pag-api dida han Katloan ka Tuig nga Gyera nakahatag ha iya han agnay nga "Leon han Amihanan" o "Leon han Norte".
Kilalado hi Gustavo Adolfo nga makarit nga kumander militar. An iya taktika nga pag-integrar han kasundalohan, mangangabayo, artilyeriya, ngan mga logistics nakahatag ha iya han titulo nga "Amay han Moderno nga Pan-gyera". Mga sumurunod nga mga kumander nga nag-aram ngan nagrespeto kan Gustavo II Adolfo naglalakip kanda Napoleon I han Fransya ngan Carl von Clausewitz. An iya mga pagpadukwag ha siyensya militar amo an naghimo han Swesya nga dominante nga gahom ha Baltic nga rehiyon han sunod nga usa ka gatos ka tuig (kitaa Imperyo Swedish). Hiya la liwat an Swedish nga monarka nga gintawag nga "el Grande".


text:
Pangasinan News
DepEd, nag-apruba hin tuition hike han 12 nga mga eskwelahan dinhi ha Eastern Visayas
Waray News
TACLOBAN CITY - Dose (12) nga mga pribado nga eskwelahan ha high school dinhi ha Sinirangan Bisayas an nagpahitaas han ira matrikula para school year 2010-2011.
Ini in nabaruan tikang kan Ms. Brenda Estoy, chief han quality assurance and accountability division hiton Department of Education.
An pag-umento nga ig-iimposar hini nga mga pribado nga eskwelahan in natikang singko kutob 35 porsyento.
Pinakahitaas naman an tuition fee increase nga ginhihingita han nagmamangulo han Albuera Private High School kun diin ini in 35 percent.
Base ha application, an pag-umento hin 35 porsyento in magsasakop han mga estudyante tikang first year ngadto third year, samtang adton mga estudyante nga aada na ha fourth year level in iimposaran la hin 32 porsyento nga increase.
Labot la ha Albuera Private High School, 11 pa nga mga eskwelahan an gin-aprobaran magpaumento han DepEd sugad han Holy Cross College han Carigara, Assumption Academy, East Visayas Adventist Academy, National Heroes Institute, Inc. ha Kananga, LIDE Learning Center, Inc. ha Isabel, Ace Learning Center ngan Saint Mary's Academy, nga anhe tanan ha Leyte; Cristo Rey Regional High School ha Saint Bernard, Southern Leyte; Colegio de Sta.Teresita, Laoang, Northern Samar; Holy Cross Academy ngan St. Mary's Academy ha Guiuan, pareho ha Eastern Samar.
Samtang, gutiay o waray ngane haros college o mga tertiary institutions nga nag-imposar ha paghitaas han ira mga kabaraydan.
- DOLE 8 director, ginpatawag an mga PESO managers han Southern Leyte
- DepEd: Rehiyon 8, dire upod hiton pilot testing hiton sex education
- Visayas RDC, magdudumara hin 'One Visayas Health Forum' ha Tacloban
- Nakatalaan nga suspensyon ni Usec Pacanan, gindepensahan han DPWH Director
- SBMT utro nga pag-aabrihan sumala hiton DOLE- 8
- Ginrereklamo nga tindahan, umaksyon na sa wakas
- Major Gen. Tabacquero, dako an pagpasalamat ha mga bumulig ha ira
- Dengue cases, padayon nga nahurak dinhi ha Sinirangan Bisayas
- LTO, nagpahinumdon nga dire magpalabi hin sukot ngadto han ira mga pasahero
- 80 percent hiton proyekto ni congressman elect Apostol, matutuk ha
- Civil Engineers, nagduduso nga ig-adopt an 'green engineering'
- DOH-8, nagpahimatngon bahin ha mga food supplements
- LGA-DILG, magdudumara hin "My First 100 Days" training para ha bag-o nga napili nga mga local chief
- An Waray Partylist, suportado an native Biliran-Boy Abunda nga magin DOT Sec
- 57th City Charter Day han Tacloban, guinsalin-urog
- Fiesta ha Palo, Leyte yana nga Agosto, pagbubutangan hin festival
- Waray makakagpugong ha pagselebrar han Pintados Kasadyaan Festival - Mayor-elect
- City Lisencing, ginsisiguro nga magre-renew hin permit an tanan nga mga boarding houses han syudad
- Permit nga gin-aaro han Pintados, aada na ha proseso
- Fiesta ha Palo, Leyte yana nga Agosto, pagbubutangan hin festival


text:
Luís Vaz de Camões
Hi Luís Vaz de Camões (Pinortuges nga pagluwas: [luˈiʃ vaʃ dɨ kaˈmõĩʃ]; nga agsob tawagon nga Camoens) (c. 1524–10 han Hunyo, 1580) amo an ginkikitâ nga gimakarit nga paragsiday han Portugal ngan ha Pinortuges nga pinulongan. An iya kamakarit ha garay ginkumpara ha kan Shakespeare, Homeros, Virgilio ngan Dante. Nagsurat hiya hin damolaay nga laraynon nga siday (ha Pinortuges ngan ha Kinatsila) ngan hin drama kundi an ginhihinumdoman ha iya amo an iya epiko nga ginsurat nga Os Lusíadas. An iya tinirok nga siday nga An Parnasum ni Luís de Camões nawarâ ha iya kinabuhì.


text:
Roma
An Roma amo in syudad ngan amo an ulohan han Italya ngan ini gihapon an pinakadako ngan may gidamoi nga tawo nga syudad ngan comuna han nasod, nga may-ada labaw han 2.7 ka milyones nga molupyo ha 1,285.3 ka km2 (496.3 sq mi). An kanan syudad metropolitana nga sakop in pinakadako gihapon ha Italya nga may-ada 4.2 milyones nga mga molupyo han Lalawigan han Roma.[1] An syudad in nahamutang ha butnga-katundan nga bahin han Rawis han Italya, ha dapit han Salog Tiber ha sulod han Rehiyon han Lazio.
An kaagi han Roma in naunat ha labaw han duha ngan katunga ka mil ka mga tuig. Ini an naging ulohan han kagamhanan han Ginhadian han Roman, an Republika han Roma ngan an Imperyo han Roma, kun diin ini an nangunguna nga kusog ha Katundan nga Europa ngan an katunaan nga nagpapalibot ha Dagat Mediteranyo han labaw ha pito ka gatos nga mga katuigan tikang ha ika-1 gatostuig BC tubtob ha ika-7 gatostuig AD. Tikang han ika-1 gatostuig AD, an Roma an naging lingkuran han Papahan ngan, katima han pagkahuman han pamuno han Imperyo Bizantino, ha ika-8 gatostuig ini in naging ulohan han mga Estado han Papa, nga natima tubtob 1870. Han 1871 Roma an naging ulohan han Gindadian han Italya, ngan han 1946 an Republika han Italya.
Kahuman han Butnga nga panahon, an Roma in pinamunoan han mga papa sugad kanda Alejandro VI ngan Leon X, nga ginhimo an syudad ha usa ha mga dagko nga sentro han Renasimyento ha Italya, kalakip an Florensya.[2] An yana nga bersyon han Basilica ni San Pedro in gintukod ngan an Sistine Chapel in ginpintar ni Michelangelo. An mga bantog nga mga man-aarte ngan mga arkitekto, sugad kanda Bramante, Bernini ngan Raphael in nangukoy hin pipira nga mga panahon ha Roma, nga nakabulig ha Renasimyento ngan arkitektura Barroco.
Han 2007, an Roma an ika-11-nga-ginkakadtoan nga syudad ha kalibutan, ika-3 ha Unyon Europeo, ngan pinakaginkakadtoan nga syudad ha Italya.[3]
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ OECD. Competitive Cities in the Global Economy. (PDF) Ginkità dida han 2009-04-30.
- ↑ "Rome, city, Italy". Columbia Encyclopedia (6th ed.). 2009. http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=117042793.
- ↑ Bremner, Caroline (12 December 2008). Euromonitor International's Top City Destinations Ranking. Euromonitor International. Ginkità dida han 2 March 2010.


text:
Ludwig van Beethoven
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Ludwig van Beethoven (ginbunyagan Disyembre 17, 1770 – Marso 26, 1827) usa nga Aleman nga kompositor ngan pianista. Ginkikila hiya nga usa han mga gimaupayi nga kompositor hin musika klasikal, ngan usa hiya nga importante nga persona han takna han pagbalhin nga nahabutnga han mga takna Klasikal ngan Romantiko ha musika. An iya kasikat ngan genius nag-inspirar ngan nag-aghat--ngan ha damo nga mga kaso nakapakulba--hin mga sumurunod nga mga henerasyon hin mga kompositor, musikero, ngan mga mananambong.
Natawo hiya ha Bonn, Alemanya, binmalhin ngadto ha Viena, Austrya, han mga una nga bahin han iya mga pagka-beynte, ngan didto inmukoy, nag-aram ha ilarom kan Joseph Haydn ngan dayon nga nagkamay-ada kasikat komo virtuoso nga pianista. Han urhe nga bahin han iya mga pagka-baynte nagtikang an iya pagkabungol, bisan pa nagpadayon pa gihapon hiya paghimo hin mga kilalado nga mga obra maestra han bug-os han iya kinabuhi ngaran sugad ini nga iya kakuri-an, bisan pa man han ka-absoluto an iya pagkabungol. Nagtrabaho hiya komo freelance nga kompositor, pag-arreglo hin mga subscription nga mga konserto ngan ginsuporta hiya hin pira nga mga riko nga mga sponsor nga nagkita han iya mga abilidad nga extraordinaryo.


text:
Antonio Gramsci
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Antonio Gramsci (Enero 22, 1891 – Abril 27, 1937) usa nga Italyano nga manunurat, politiko, ngan teorista hin politika. Usa hiya nga nagtukod nga api han Partido Komunista han Italya ngan usa han mga anay namuno hini, ginpriso hiya han Fascista nga rehimen ni Benito Mussolini. An mga sinurat ni Gramsci nanginginlabot hin dako mahitungod han pag-analisar han kultura ngan pamuno ha politika ngan kilalado hiya nga usa nga orihinal hin duro nga naghuhunahuna ha sulod han Marxista nga tradisyon. Kilalado hiya mahitungod han iya panhunahuna o konsepto han hegemoniya ha kultura o cultural hegemony nga usa nga paagi pagmantener han estado ha kapitalista nga sosyudad.


text:
MENSAHE HA BUG-OS NGA KALIBOTAN
Ano an palso nga relihiyon? Nasusubo ka ba mahitungod han mga krimen nga ginbubuhat ha ngaran han relihiyon? An mga girra ba, terorismo, ngan panlimbong nga ginbubuhat hadton nag-aangkon nga nag-aalagad ha Dios nakontra ha imo pag-abat hin hustisya? Kay ano nga an relihiyon baga hin amo an hinungdan han damu hinduro nga mga problema?
Diri ngatanan nga relihiyon, kondi an palso la nga relihiyon an responsable hinin damu nga mga problema. Iginpasabot han tinahod gud nga relihiyoso nga persona, hi Jesu-Kristo, nga an palso nga relihiyon nagbubunga hin magraot nga mga buhat, sugad la nga “an maraot nga kahoy nabunga hin magraot nga mga bunga.” (Mateo 7:15-17) Ano nga mga bunga an nahihimo han palso nga relihiyon?
NAGHIHILABOT HA GIRRA NGAN HA POLITIKA: “Ha Asia ngan ha iba nga mga lugar,” siring han magasin nga Asiaweek, “tuso nga kontrolado han gutom-ha-gahum nga mga lider an mga opinyon han mga tawo mahitungod han relihiyon basi matuman an ira kalugaringon nga mga panginahanglan.” Sugad nga resulta, an magasin nagpapahamangno: “An kalibotan namimeligro nga mahilubong ha kasamok.” Usa nga bantogan nga lider han relihiyon ha Estados Unidos an nagsiring: “Kinahanglan pamatayon mo an mga terorista basi matapos na an ira pamatay.” Ano an iya solusyon? “Pamatayon hira ngatanan ha ngaran han Ginoo.” Ha kabaliktaran, an Biblia nasiring: “Kon may tawo nga sumiring: Ako nahigugma ha Dios, ngan nadumot ha iya bugto, buwaon hiya.” (1 Juan 4:20) Hi Jesus nagsiring pa ngani: ‘[Padayon nga] higugmaa an iyo mga kaaway.’ (Mateo 5:44) Ha imo paghunahuna, mationan-o kadamu an mga relihiyon nga an mga membro hito naapi ha girra?
NAGTUTUTDO HIN PALSO NGA DOKTRINA: An kadam-an nga mga relihiyon nagtututdo nga an kalag o espiritu amo an diri-nakikita nga bahin han tawo nga padayon nga nabubuhi katapos mamatay an pisikal nga lawas. Pinaagi hini nga katutdoan, damu hini nga mga relihiyon an naglilimbong ha ira mga membro, nagpapabayad hin kwarta ha pag-ampo para ha binulag nga mga kalag. Kondi, an Biblia nagtututdo hin iba nga doktrina. ‘An kalag nga nakakasala, ini mapatay.’ (Esekiel 18:4) “An mga buhi maaram nga hira mapatay; kondi an mga patay diri maaram han bisan ano.” (Eklesiastes 9:5) Hi Jesus nagtutdo nga an mga patay babanhawon—diri ini kinahanglanon kon an mga tawo may-ada diri-namamatay nga kalag. (Juan 11:11-25) Igintututdo ba han imo relihiyon nga an kalag diri namamatay?
NAKONSINTER HA IMORAL NGA PAKIGHILAWAS: Ha mga nasud ha Weste, tinutugotan han mga relihiyon an mga bayot ngan mga tomboy nga magin mga klero, ngan ginsasagda an mga opisyal han gobyerno nga aprobahan an pag-asawa han pariho an sekso. Bisan an mga relihiyon nga nagkukondenar han imoralidad nakonsinter ha mga lider han relihiyon nga seksuwal nga nag-aabuso ha kabataan. Kondi, ano an igintututdo han Biblia? Matin-aw nga nasiring ito: “Diri kamo kalimbongan; bisan an mga makihihilawason, masingbahon ha mga diosdios, bisan an mga manlilibog, bisan an mga babayin-on, bisan an mga Sodomanhon, . . . diri makakapanunod ha ginhadian han Dios.” (1 Korinto 6:9, 10) May-ada ka ba hinbabaroan nga mga relihiyon nga nakonsinter ha imoral nga pakighilawas?
Ano an magigin tidaraon han mga relihiyon nga namumunga hin dunot? Hi Jesus nagpahamangno: “An tagsa nga kahoy nga diri nabunga hin maopay nga bunga, pinupulod ngan isungo ha kalayo.” (Mateo 7:19) Oo, an palso nga relihiyon pupudlon ngan bubungkagon! Kondi paonan-on ngan san-o ini mahitatabo? An matagnaon nga bisyon nga iginrekord ha libro han Biblia nga Pahayag, kapitulo 17 ngan 18, naghahatag han baton.
An palso nga relihiyon may-ada impluwensya ha “kahadian ha tuna”
“Gawas kamo tikang ha iya, mga tawo ko”
Handurawa nga usa nga puta an nasakay ha makaharadlok nga mananap. An mananap may-ada pito nga ulo ngan napulo nga sungay. (Pahayag 17:1-4) Hin-o an ginrirepresentaran han puta? May-ada hiya impluwensya ha “kahadian ha tuna.” Purpura an iya bado, nagamit hin insenso, ngan riko hinduro. Dugang pa, pinaagi han iya espiritistiko nga buhat, ‘an ngatanan nga mga nasud nagkalilimbongan.’ (Pahayag 17:18; 18:12, 13, 23) An Biblia nabulig ha aton nga masabtan nga ini nga puta usa ka bug-os-kalibotan nga relihiyoso nga organisasyon. Nagrirepresentar hiya, diri ha usa la nga relihiyon, kondi ha ngatanan nga relihiyon nga nagbubunga hin dunot.
An mananap nga sinasakyan han puta naglaladawan ha politikal nga mga gahum han kalibotan.* (Pahayag 17:10-13) An palso nga relihiyon nasakay hini nga politikal nga mananap, nangangalimbasog ha pag-impluwensya ha mga desisyon hito ngan ha pagkontrol ha direksyon hito.
Kondi, diri na mag-iiha, may-ada urusahon nga mahitatabo. “An napulo nga mga sungay nga imo hinkit-an, ngan an mananap, ini hira magdudumot han puta, ngan paglalaglagon ngan paghuhuboan hiya nira, ngan pangangaunon nira an iya unod, ngan pagsusunugon gud hiya ha kalayo.” (Pahayag 17:16) Tigda la ngan makangingirhat nga aatakehon han politikal nga mga gahum an palso nga relihiyon ngan bug-os nga bubungkagon ito! Ano an magpapagios ha ira nga buhaton ini? An libro han Biblia nga Pahayag nabaton: “Iginbutang han Dios ha ira mga kasingkasing an pagbuhat han iya kaburut-on.” (Pahayag 17:17) Oo, huhukman han Dios an palso nga relihiyon tungod ha ngatanan nga duro nga karaotan nga ginbubuhat hito ha iya ngaran. Ha hingpit nga hustisya, gagamiton an mga kaalyansa hito ha politika sugad nga iya instrumento ha pagbungkag.
Ano an kinahanglan buhaton mo kon diri mo karuyag mahiupod ha dadangatan han palso nga relihiyon? “Gawas kamo tikang ha iya, mga tawo ko,” nagsasagda an mensahero han Dios. (Pahayag 18:4, NW) Oo, panahon na yana ha pagpalagiw tikang ha palso nga relihiyon! Kondi ngain ka man makakapalagiw? Diri ngadto ha ateyismo, tungod kay an tidaraon hito waray liwat paglaom. (2 Tesalonika 1:6-9) An talwas la nga arayopan amo an totoo nga relihiyon. Paonan-o mo makikilala an totoo nga relihiyon?
Ano nga mag-opay nga mga bunga an sadang mahimo han totoo nga relihiyon?—Mateo 7:17.
NAGBUBUHAT HAN GUGMA: An totoo nga mga magsiringba “diri kanan kalibotan,” diri nagkakabahin-bahin tungod han rasa o kultura, ngan nagpapakita hin ‘gugma ha usa kag usa.’ (Juan 13:35; 17:16; Buhat 10:34, 35) Imbes nga patayon an usa kag usa, disidido hira mamatay para ha usa kag usa.—1 Juan 3:16.
NASARIG HA PULONG HAN DIOS: Imbes nga igtutdo an “tradisyon” ngan “an mga sugo han mga tawo sugad nga mga doktrina,” iginbabasar han totoo nga relihiyon an mga doktrina hito ha Pulong han Dios, an Biblia. (Mateo 15:6-9, NW) Kay ano? Tungod kay ‘an ngatanan nga mga baraan nga surat nga ginpakaaghat han Dios may kapulsanan ha pagtutdo, ha pagbadlong, ha pagsaway, ha panutdoan nga ha katadongan.’—2 Timoteo 3:16.
NAGPAPARIG-ON HAN MGA PAMILYA NGAN NAGBUBUHAT HAN HITAAS NGA MGA PRINSIPYO HA MORAL: An totoo nga relihiyon nagbabansay ha mga bana nga ‘higugmaon an ira mga asawa sugad ha ira kalugaringon nga lawas,’ nabulig ha mga asawa nga patuboon an hilarom nga ‘pagtahod ha ira asawa nga lalaki,’ ngan nagtututdo ha mga anak nga magin ‘masinugtanon ha ira mga kag-anak.’ (Efeso 5:28, 33; 6:1) Dugang pa, adton gintaporan hin mga katungdanan nga may awtoridad kinahanglan magin susbaranan ha moral.—1 Timoteo 3:1-10.
May-ada ba relihiyon nga nasunod hini nga mga prinsipyo? An libro nga Holocaust Politics nga iginpublikar han 2001, nasiring: “Kon mas damu nga mga tawo an nagkinabuhi uyon ha mga katutdoan ngan mga buhat han mga Saksi ni Jehova, napugngan unta an Holocaust ngan waray na unta pamatay ha rasa nga hinungdan han duro nga pag-antos ha kalibotan.”
Ha pagkamatuod, ha 235 nga mga nasud, an mga Saksi ni Jehova diri la kay nagsasangyaw han mga prinsipyo han Biblia ha moral—ira ginbubuhat ito. Gindadasig ka namon nga maghangyo ha mga Saksi ni Jehova nga buligan ka nga mahibaro kon ano an ginkikinahanglan han Dios ha imo basi makagsingba ka ha iya ha paagi nga kinakarawat niya. Kinahanglan gumios ka na yana. Ayaw paglangan. Hirani na an kataposan han palso nga relihiyon!—Sepania 2:2, 3.
* Para han detalyado nga esplikasyon mahitungod hini, kitaa an libro nga Revelation—Its Grand Climax At Hand! nga iginpublikar han mga Saksi ni Jehova.


text:
2006
An 2006 (MMVI) usa nga common nga tuig nga nagtikang han Dominggo dida han Gregoryano nga kalendaryo han ika-21 nga siglo.
Gindesignar ini nga:
- An tuig han Aquarius, an Nagdadara-hin-Tubig ha Katundan nga astrolohiya. It sunod nga tuig para hit Aquarius amo iton tuig 2018.
- An Tuig han Ayam ha Intsek nga kalendaryo. It sunod nga tuig han ayam amo iton tuig 2018.
- International nga Tuig hin mga Disyerto ngan paghimo-hin-disyerto.
- An Internasyonal nga Tuig ni Asperger, nga nagsasaurog han ika-100 nga anibersaryo han katawo ni Dr Hans Asperger, an nakadiskubre han Syndrome ni Asperger.
- An Tuig ni Mozart, ha pagsaurog han ika-250 nga anibersaryo han katawo ni Wolfgang AmadeusMozart.


text:
Tiringgan
Ha fonetika, an tiringgan[1][2] usa nga tunog nga ginyayakan nga ginluluwas nga buklad an trakto vocal, nga waray pagdugang hin pangusog hin hangin hin bis ano nga bahin han glotis. Ha Kinatsila tinatawag ini nga vocal ngan ha Ininglis, vowel.
[igliwat] Ha Winaray
Sumala kanda Vicente I. de Veyra, Norberto Romuáldez, Sr. ngan han iba nga mga manunurat nga api han Sanghiran san Binisaya, tulo an mga tiringgan ugsa han pag-ulpot han mga Espanyol: a, i, u. Kundi, katapos han pag-ulpot han mga Espanyol ngan katapos hin damo nga tuig, an mga tiringgan nga e, ngan o nahilakip han mga ginagamit nga tiringgan.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Vicente I. de Veyra "Ortograpiya Han Binisaya". Bahin nga kinuha tikang han Mga Lagda Han Pagsurat Han Aton Pinulongan ni Vicente I. de Veyra nga ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.
- ↑ Agustin El O'Mora "Kasurat diri Sinukol". Ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.


text:
Kasaysayan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An kasaysayan o kaagi amo an pag-aram han naglabay, mahitungod han pagbuhat hin katawhan nga tubtob han yana nga adlaw. Ini nga pag-aram uusa la nga pulong ha iba nga yinaknan sugad pananglitan ha Iningles nga iton pulong history; ha Kinatsila historia ngan ha Tinag-alog kasaysayan. Pero ini nga konsepto duha iton kahubad ha Winaray: kaagi ngan kasaysayan. Ha Winaray, an pulong nga kasaysayan naghahatag hin enfasis han pagsaysay han panhinabo samtang an pulong nga kaagi naghahatag hin enfasis han mga panhinabo mismo.


text:
Maldibas
An Maldibas (sa Ingles: Maldives) sarong nasyon sa Osyano Indiko sa parteng sur-solnopan kan Sri Lanka na binibilang nin 19 atoll na an mga siring binibilog man nin 2,000 na islang koral. An mga ini pinagbanwa nin mga tawo haleng Habagatan kan Asya. Kan taon 1153, nadara igdi an relihiyon na Islam. Nagin kolonya ini kan mga Portuges (1558), kan OLandes (1654) asin kan mga Ingles (1887). Kan taon 1965, nakamit niya an saiyang katalingkasan komo sarong sultanato alagad nagin sarong republika kan 1968.
An mga atoll kaini toro-tarapok sa teritoryo na lakop sa 90,000 na kilometro kwadrado mala ta huli kaini, ini na an warak na maray na nasyon. Ini may populasyon na 369,000. An kabesera niya iyo an Male. Inaapod man ini na Mga Isla nin Maldiba (Ingles, Maldive Islands).


text:
Aveiro (distrito)
An Distrito han Aveiro usa nga distrito han Portugal. Nahamutang ini ha butnga nga daplin han dagat nga rehiyon han Portugal. An kapital han distrito amo an syudad han Aveiro.
An distrito han Aveiro ginsasapitan ha amihanan han distrito han Porto, han distrito han Viseu ha sidlangan, han distrito han Coimbra ha salatan ngan han Kalawdan Atlantico ha katundan.
[igliwat] Mga munisipyo
An distrito nahimo hin napulo kag siyam (19) nga mga munisipyo:
- Águeda
- Albergaria-a-Velha
- Anadia
- Arouca
- Aveiro
- Castelo de Paiva
- Espinho
- Estarreja
- Ílhavo
- Mealhada
- Murtosa
- Oliveira de Azeméis
- Oliveira do Bairro
- Ovar
- Santa Maria da Feira
- São João da Madeira
- Sever do Vouga
- Vagos
- Vale de Cambra


text:
Malaysia
An Malaysia (puyde liwat igsurat nga Malasya o ha Kinatsila: Malasia) usa nga nasod ha Asya. Duha an kapital hini, Kuala Lumpur an syahan nga kapital ngan Putrajaya an bag-o kapital. Ha yana an Putrajaya amo an kapital hin administrasyon han nasod kondi an Kuala Lumpur nagpapabilin nga kapital han lehislatura o magbabalaod.
[igliwat] Mga administratiba nga pagbahin-bahin
An Malaysia mayda napulo kag tulo (13) nga mga estado o negeri (11 ha peninsula nga Malaysia ngan 2 ha Borneo nga Malaysia) ngan 3 nga mga teritoryo federal.
[igliwat] Mga Estado (Negeri) ha Katundan nga Malaysia, ha Peninsula han Malaya
- Mga Estado (An mga kapital han mga estado ada ha parentesis):
- Sultanato han Johor (Johor Bahru)
- Sultanato han Kedah (Alor Setar)
- Sultanato han Kelantan (Kota Bharu)
- Sultanato han Pahang (Kuantan)
- Sultanato han Perak (Ipoh)
- Sultanato han Selangor (Shah Alam)
- Sultanato han Terengganu (Kuala Terengganu)
- Elehido nga Monarkiya han Negeri Sembilan (Seremban)
- Ginhadi-an han Perlis (Kangar)
- Melaka (Bandar Melaka)
- Pulau Pinang (Georgetown)
- Mga Teritoryo Federal:
- Federal nga Teritoryo han Putrajaya (federal nga kapital hin administrasyon)
- Federal nga Teritoryo han Kuala Lumpur (lehislatibo nga kapital)
[igliwat] Sinirangan nga Malaysia, ha Borneo
- Mga Estado (An mga kapital han Estado ha sakob han parentesis):
- Teritoryo Federal:
- Federal nga Teritoryo han Labuan (Bandar Labuan)
Tigamni: An Sabah gin-aawayan han Pilipinas ngan Malaysia kon hin-o an angay nga tag-iya hini.


text:
Monday, 21 June 2010 16:49
Waray News
TACLOBAN CITY - Padayon nga nagdudumara hin imbestigasyon an mga kapulisan agud halpaton an mga susek nga nag-kawat han milagroso nga rebulto ni Sr. San Pascual Baylon, an mahal nga Santo han Guinarona Parish, ha Dagami Leyte.
Ha inisyal nga report nga nakuha han Bombo Radyo Tacloban, dida han kaagahon han Hunyo 19, 2010 nahinabo an pag-pangawat ha mismo altar han simbahan ha mao nga parokya.
Gin-aabi-abi naman adton mga nakakita o nakakasabot kun hain an rebulto ni Sr. San Pascual Baylon nga makipag-sumpayan ha otoridad agud mahibalik ini ha iya panimalay nga simbahan.


text:
Mohandas Karamchand Gandhi
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Mohandas Karamchand Gandhi (ha Gujarati: મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી; ginromanisar: mohandās karamcaṃd gāndhī, IPA nga kaluwas: /moːhənd̪aːs kərəmtʃənd̪ gaːnd̪ʱiː/) (Oktubre 2 1869 – Enero 30, 1948) usa nga nangunguna nga politikanhon ngan ispiritwal nga namuno ha India ngan han Indian Independence Movement. Hiya an ginsisiringa nga amay han India, ngan talagsa ginngangaranan nga "Bapu," nga buot sidngon "amay" ha Gujarati. Hiya an pionyero[1] ngan naghimo nga hinpit han Satyagraha — pagsupil pinaagi hin mass civil disobedience o dako nga diri-pagtuod nga sibil nga nahatukod ha ahimsa (bug-os nga waray-biyolensya) amo an nagin usa han mga gimakusog nga pilosopiya han Indian Independence Movement, ngan naghatag hi pag-aghat ha mga dirudilain nga mga movimiento para hin mga katungod sibil ngan kagawasan ha bug-os nga kalibutan. Hi Gandhi kinikilala ngan tinatawag ha India ngan ha bug-os nga kalibutan nga Mahatma Gandhi (ha Hindi: महात्मा, / IPA nga kaluwas: məhatma /; tikang han Sanskrit, Mahatma: Harangdon nga Kalag) ngan Bapu (ha damo nga mga Indianhon nga mga yinaknan, Amay o Tatay).
[igliwat] Mga reperensya
- ↑ Wikisource: The Birth of Satyagraha : From The Story of my Experiments with Truth, by Mohandas K. Gandhi


text:
Papa Pío IX
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Papa Pió IX, (ha Linatin: Pius PP. IX) natawo nga Giovanni Maria Mastai-Ferretti (Mayo 13, 1792 – Pebrero 7, 1878), amo an Papa hin gima-iha-i nga pontifikado (kon diri ig-upod hi Apostol San Pedro) tikang han iya ka-elihir han Hunyo 16, 1846, tubtob han iya kamatayon. Papa hiya hin mga katloan kag usa (31) ka tuig. Hi Pío IX napili nga kandidato han mga liberal ngan moderado nga mga grupo dida han Kolehiyo han mga Kardinal, na pagsunod han papado han arzo-conservador nga Papa Gregorio XVI. Hiya simpatetiko anay han mga hangyo hin reporma nga demokratiko ngan pagmodernisar ha Italya ngan han Simbahan. Hi Pío nagtika-conservador katapos han pagpa-iwas ha iya nga temporal nga namumuno han Estados Pontificios dida han mga nahinabo nga nagsunod han mga Rebolusyon han 1848. Pormal niya nga ginproklama an dogma han Inmaculada nga Konsepsyon ngan gin-organisa niya an Siyahan nga Konsilyo ha Vaticano, nga nagproklama han dogma han infalidad papal.


text:
Andalucía
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Andalucía (puyde liwat igsurat ha Winaray nga Andalusiya; ha Iningles: Andalusia) usa nga komunidad autonoma han Espanya nga nahimot tikang han mga lalawigan han Almería, Cádiz, Córdoba, Granada, Huelva, Jaén, Málaga ngan Sevilla, nga diin nahamutang an kapital nga dida an lingkoranan han Junta de Andalucía. Didto ha syudad han Granada an lingkoranan han Tribunal Superior de Justicia de la comunidad.
Amo ini an komunidad autonoma nga gidako-i hin populasyon ha Espanya (8,202,220 nga molupyo han 2008)[1] ngan an ikaduha nga gihaluagi, nga nahiusa han iya kaagi ngan kultura nga naghatag hin dako nga impluwensya han kahimo hini nga bahin han Espanya. Nahamutang ini ha habagatan o salatan-katundan han Europa, nga ginsasapitan ha katundan han Republika han Portugal, han Kalawdan Atlantico, han Dagat Mediterraneo ngan han gawas nga teritoryo Britaniko han Gibraltar ha salatan, han Extremadura ha amihanan ngan han Castilla-La Mancha ngan han Región de Murcia ha sidlangan.
[igliwat] Teritoryal nga pag-organisar
- Mga Probinsya
An Andalucía ginbahin ngadto hin walo nga mga probinsya, nga nahimo ni Javier de Burgos pinaagi han Real Decreto de 30 de noviembre de 1833, nga amo an mga sunod:[2]
[igliwat] Mga reperensya
- ↑ Cifras de población referidas al 01/01/2008 Real Decreto 2124/2008, de 26 de diciembre. Resumen por Comunidades Autónomas. Instituto Nacional de Estadística. España. Consultado el 2 de febrero de 2009.
- ↑ Junta de Andalucía. Consejería de Gobernación. Directorio de Entidades Locales. Ginkità dida han 8 han Oktubre han 2008.


text:
Masa
Ha pisika, an masa (tikang ha kadaan nga Griniyego nga uᾶZa) agsob natudlok ha bisan diin ha uupat nga propertidades han materya, kun diin nakikit-an ha pagexperimento nga kaparehas ha: inertial mass, active gravitational mass ngan passive gravitational mass. Ha pan-adlawadlaw nga gamit, an masa agsob gintatagan hin kahulugan nga bug-at, pero ha syentipiko nga paggamit, natudlok hira ha lain nga propertidades.
An inertial mass han usa ka butang amo an naghahatag hin akselerasyon kun gintatagan hin aplikado nga pwersa. Sumala kan Isaac Newton ikaduha nga balaod han mosyon, kun an lawas han masa m gintatagan hin pwersa F, an iya akselerasyon a ginhahatag han F/m.
Masasabtan liwat kun ano ka kusog hit nahihimo o naaapertuhan han gravitational field pinaagi han usa ka lawas han masa. Kun an syahan nga lawas nga masa m1 ginbubutang ha kahirayo r tikang ha ikaduha nga lawas nga masa m2, an syahan nga lawas amo in nakakaeksperyensya hin nagpapadukot nga pwersa F pinaagi han
F = G\,\frac{m_1 m_2}{r^2} \, ,
kun diin an G amo an sangkalibutanon nga konstant han grabitasyon, nga patas ha 6.67×10−11 kg−1 m3 s−2. Ini amo danay an gintatawag nga gravitational mass (kun an paglalain amo an kinahanglan, an M amo an ginhihimo nga tigaman han active gravitational mass ngan an m amo liwat an passive gravitational mass). An pautro-utro nga pageksperimento tikang ha ika 17 siglo amo an nagpapabilin nga magpatas an inertial ngan gravitational mass. Aada ini han pagkapatas nga prinsipyo o equivalence principle han Pan-ngatanan nga teyorya han relatividad.
An Nalalain nga teyorya han relatividad amo in nahatag hin ginkakasumpayan dida ha masa han usa nga lawas ngan han iya enerhiya (E = mc2). An Masa amo an tinirok nga kantidad. Ha panlantaw han usa nga nagoobserbar, an masa diri poydi mahimo, diri liwat poydi maruba, ngan an Nalalain nga teyorya han relatividad diri nagbabalyo hini nga kasabotan. Pero, an relatividad nagdudugang nga an ngatanan nga klase han enerhiya mayda associated mass, ngan ini nga masa gindudugang ha sistema kun gindudugngan hin enerhiya, ngan an associated mass giniiban ha sistema kun an enerhiya nabaya. Ha reaksyon nukleyar, pananglitam an sistema diri nagiging naiban hin kadako hangtod an enerhiya natatalwas mahitungod han reakyon amo an gintutugotan makabaya kun diin liwat an missing mass nadadara upon han enerhiya, nga mayda liwat kalugaringon nga masa.
Ha bawbaw han kalibutan, an bug-at W han usa ka butang amo an ginkakasumpayan didto ha iya masa m han
W = mg \, ,
kun diin an g amo an akselerasyon mahitungod han kanan kalibutan gravitasyon, nga patas han ginbabanabanahan nga 9.81 m s−2. An kanan butang bug-at nadependar han iya kalibongan, pero an masa kay diri : an butang nga may masa nga 50 kilogramo natimbang hin 491 newton ha bawbaw han kalibutan; pero ha bawbaw han Bulan, an parehp nga butang nga may pareho nga masa nga 50 kilogramo, natimbang nala hin 81.5 newton.


text:
Venezuela
An Venezuela, nga an opisyal nga pagtawag an Republika Bolivaryana han Venezuela (ha Kinatsila: República Bolivariana de Venezuela), usa nga nasod ha amihanan nga labnasan han Salatan nga Amerika.
An nasod amo in kontinental nga mainland ngan damola-ay nga mga isla o puro nga nahamutang tikang han labnasan han Venezuela ha Dagat Caribe. An nasod ginsasapitan han Guyana ha sidlangan, han Brasil ha salatan, ngan han Colombia ha katundan. An Trinidad ngan Tobago, Grenada, St. Lucia, Barbados, Curaçao, Bonaire, Aruba, San Vicente ngan an Grenadinas ngan an Leeward Antilles nahamutang ha amihanan, ha lawod tikang han Venezolano nga labnasan. An kadako hini 916,445 ka km² nga mayda populasyon hin mga 28,200,000. An kapital hini amo an Caracas. Nahamutang ini ha tropika ngan harani han ekuator ha Amihanan nga Hemisfero.
An Venezuela usa nga kasanhi nga kolonya Espanyola, nga naglugaring tikang han 1821. Mayda ini ginkakaagawan han Guyana nga teritoryo, ngan an kaurog hini nahanungod han Essequibo nga lugar, ngan ginkakaagan liwat an Venezuela han Colombia mahitungod han Golfo han Venezuela. Han 1895, katapos han pagkabaton han linea upod han Guyana, ginsumite ini hin waray gindadapigan nga komisyon, nga dida han 1899 naghimo hin desisyon nga kaurogan nahaupay han Guyana.[4] An Venezuela sinisirng nga usa han mga 17 nga mga pinaka-biodiverso nga mga nasod.[5]
An Venezuela upod han mga pinakaurbanisado nga mga nasod ha Latinoamerica;[6][7] an kadam-an han mga Venezolano naukoy dida han mga syudad ha amihanan, labi na dida ha Caracas an kapital nga syudad nga amo liwat an gidako-i nga syudad han nasod. Mga iba nga dagko nga mga syudad amo an Maracaibo, Valencia, Maracay, Barquisimeto ngan Syudad Guayana. An Venezuela amo liwat in mabiblingan hin magkadirudilain nga kamananapan ha dirudilain nga protektado nga mga habitat.
[igliwat] Mga pagbahinbahin
An Venezuela ginbahin ngadto hin mga karuhaan kag tulo (23) nga mga estado, usa nga distrito hin kapital (distrito capital) nga naglalakip han syudad han Caracas, an mga Dependensya Federal (Dependencia Federal kon ha Kinatsila, usa nga ispisyal nga teritoryo), ngan an Guayana Esequiba (nga ginkakaagawan upod han Guyana). An Venezuela ginbahinbahin pa ngadto hin 335 nga mga munisipyo (municipio); ini liwat ginbahinbahin ngadto hin sobra usa ka yukot nga mga parokya (parroquia). An mga estado gintirok ngadto hin siyam nga mga admininistratiba nga rehiyon (region administrativa), nga gin-establecer hin decreto hin mangulo. Ha kaagi, an Venezuela nag-angkon liwat han tanan nga teritoryo han Guyana nga katundan han Salog Essequibo; ini nga 159,500 ka kwadrado nga kilometro (61,583 nga kwadrado ng milyas) nga katunaan gintawag nga Guyana Esequiba o an Zona en Reclamación (an "zona nga ginbabawi").[8]
- Mga Estado
- Mga Dependensya
- Mga Administratibo nga rehiyon
[igliwat] Mga reperensya
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Venezuela. International Monetary Fund. Ginkità dida han 1 October 2009.
- ↑ Cite error: Invalid
tag; no text was provided for refs named
CIA
- ↑ Human Development Report 2009. The United Nations. Retrieved 5 October 2009
- ↑ Venezuela Boundary Dispute, 1895–1899.
- ↑ "South America Banks on Regional Strategy to Safeguard Quarter of Earth's Biodiversity". Conservation International. http://www.conservation.org/xp/news/press_releases/2003/091603_andean_eng.xml. Gin-retrieve dida han 2007-06-29.
- ↑ South America. Encarta. Ginkità dida han 2007-03-13.
- ↑ Annex tables. (pdf) World Urbanization Prospects: The 1999 Revision. United Nations. Ginkità dida han 2007-03-13.
- ↑ El acuerdo de Ginebra del 17 Feb 1996. Ministerio del Poder Popular para Relaciones Exteriores. Ginkità dida han 2007-12-01.(Kinatsila)


text:
Extremadura
An Extremadura (ha Estremenyo ngan ha castúo: Estremaura) amo in usa nga komunidad autonoma han Espanya, nga nahimo hin duha nga mga probinsya o lalawigan: Cáceres ha amihanan ngan Badajoz ha salatan ngan nahamutang ini dida han kwadrante nga timugan han península Ibérica. An kapital hini amo an Mérida.
An Extremadura ginsasapitan ha amihanan han Castilla y León (mga lalawigan han Salamanca ngan Ávila). Ginsasapitan ini ha salatan han Andalucía (mga lalawigan han Huelva, Sevilla ngan Córdoba); han Castilla-La Mancha (mga lalawigan han Toledo ngan Ciudad Real) ha sidlangan. Ha katundan han Extremadura amo an nasod han Portugal.
An Adlaw han Extremadura ginsasaurog dida han 8 han Septyembre.


text:
Principado de Asturias
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Principado de Asturias (ha literal nga Winaray: Prinsipado han Asturias; ha asturiano Principáu d'Asturies) usa nga komunidad autonoma nga usa la hin probinsya ha España. An lalawigan han Asturias amo la gihapon an Principado de Asturias ngan an komunidad autonoma ngan lalawigan amo la gihapon nga entidad. Nakakarawat ini han pagtawag nga Principado tungod hin mga rason ha kaagi, ngan an heredero han Korona han Espanya amo an nakapot han titulo han Prinsipe han Asturias. An kapital hini an syudad han Oviedo, ngan an Gijón amo an syudad nga pinakadamo hin tawo.
[igliwat] Organisasyon nga teritoryal
Sumala han Estatuto hin Autonomía han Asturias, ha administrasyon, an Komunidad ginbahinbahin ngadto hin 78 nga konseho, nga ha yana sugad an pagtratar ha balaod nga munisipyo. An entidad nga ubos pa han konseho amo an parokya, nga diri pirme na-coincidir han parokya han simbahan. Ha sakob han tagsa parokya mayda mga barrio.
An Estatuto nagmensyonar gihapon han posibilidadn han pag-ordenar han mga komarka, bisan man kon ha legal, waray pa ini ma-desarrollar pa.


text:
Xerxes I han Persia
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Xerxes I o Jerjes I (ha Persiano: خشایارشاه, 'Khashâyâr Shâh'), usa nga Persiano nga Emperador (Shahanshah) (naghadi 485 - 465 BC) han Dinastiya Akhaemenida. Iton "Xerxēs" o "Jerjes" tikang han Griyego nga EepEnς nga amo an Griyego nga pagbalhin hin kasurat han Persiano nga ngaran ha trono nga Khashayarsha o Khashayar-shah, nga nangangahulogan nga "Hadi hin mga bayani". Dida han Barasahon han Ezra ngan ha Barasahon han Esther, an Persiano nga hadi nga hi Axašweroš (אֲחַשְׁוֵרוֹשׁ) (Ahasuerus o Ahasuero) amo daw kuno hi Xerxes I.
Hi Xerxes anak ni Darius nga Harangdon ngan ni Atossa. Sinmunod hiya han iya amay komo Emperador han Persiano nga Imperyo ngan inmaway hiya han mga Griyego.


text:
Ramón Emeterio Betances
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Ramón Emeterio Betances y Alacán (Abril 8 1827 – Septyembre 16 1898) usa nga Puertorriqueño nga nasyonalista. Hiya an prominente nga nag-instigar han Grito de Lares nga rebolusyon, ngan tungod hini, hiya an ginsisiring nga amay han Puertorriqueño nga pakigbisog para hin independensya. Tungod kay an Grito nagpadig-on hin pakigbisog hin nasyonalismo ha mga Puertorriqueño, gintatawag liwat hi Betances nga amo an "El Padre de la Patria" (An Amay han Nasod). Tungod han iya pagbulig nga mga donasyon ha mga kablasanon nga tawo, gintawag gihapon hiya nga "Médico de los Pobres" (Doktor han mga Kablas).


text:
Sanghiran san Binisaya
An Sanghiran san Binisaya ha Samar ug Leyte usa nga katig-uban o akademya (ha Winaray:sanghiran) nga nagbandilyo ngan nagdudumara han pag-intelektwalisar han Winaray nga yinaknan. Gintukod ini han 1909 ni Norberto Romuáldez, Sr.. Inin sanghiran nagmantala hin mga lagda o surundon han pagsurat ngan gramatika han Winaray o Binisaya ha Samar ug Leyte. Upod han mga api nga unob hini mga manunurat sugad kanda Iluminado Lucente, Eduardo Makabenta, ngan Vicente I. de Veyra.
Yana diri na aktibo ini nga sanghiran.


text:
Dagat Okhotsk
An Dagat Okhotsk (Rinusyan: OxóTckoe Mópe; Iningles nga Transliterasyon: Okhotskoye More) kalakip han katundan kalawdan Pasipiko, nga nahamutang ha kabutngaan han Rawis han kamchatka ha sinirangan, an kapuropod-an Kuril ha salatan-sinirangan, an puro han Hokkaidō ha harayo nga salata, an puro han Sakhalin ha katundan, ngan halaba nga estrecho han sinirangan nga baybayon han Siberia (upon an kapuropod-an han Shantar) ha katundan ngan amihanan. An amihanan-sinirangan nga eskina amo an Golpo han Shelikhov.


text:
José Martí
Hi José Julián Martí Pérez (Enero 28, 1853–Mayo 19, 1895) usa nga lider han Cubano nga pakigbisog para hin independensya tikang han Espanya ngan usa liwat hiya nga kilalado nga magsisiday ngan manunurat. Hiya an sinisiring nga nasodnon nga bayani han Cuba ngan agsob hiya nga tinatawag nga "Apostol han Independensya Cubano". Ha mga circulo literaryo, mayda mga nasiring nga hiya an Amay han Modernismo nga nahauna ngan nag-impluwensya kan Rubén Darío ngan hin iba pa nga mga magsiriday sugad kan Gabriela Mistral.


text:
Mona Lisa
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Mona Lisa, o La Gioconda, usa nga ika-16 nga siglo nga pintura ha oleo ha alamo nga kahoy ni Leonardo da Vinci ngan usa han mga pinakasikat nga mga pintura ha arte han Katundan; pira la ka iba nga mga buhat hin arte nga sugad nga gin-romantisar, ginsaurog, o ginhimo-an hin kopya. Gintatag-iyahan ini han Franses nga gobyerno ngan ada ginsablay ha Musée du Louvre ha Paris.
An pintura nagpapakita hin babaye nga nagkikita hit naglalantaw nga mayda usa nga "hiyom nga enigmatiko".


text:
Bicolano News
- Kaibahan kan nabadil-gadan na holdaper, nadakop na
- Media personnel sa Camarines Sur, ipigreklamo makalihis dulagan an bayadan sa cellphone technician
- Suspetsado sa pambabadil-gadan sa lady collector sa Camarines Norte, wanted person - imbestigador
- Suplay nin dugo para sa mga biktima nin dengue sa Naga City, kinukulang na
Nakatalaan nga suspensyon ni Usec Pacanan, gindepensahan han DPWH Director
Waray News
TACLOBAN CITY - Gindepensahan ni Department of Public Works and Highways (DPWH-8) regional director Angelito Tuanio hi anay Usec. Jaime Pacanan kasumpay ha nakatalaan hini nga suspensyon tungod ha gin-aaligar paghidabi hini ha kaso nga graft.
Sumala kan Director Tuanio, diri angay nga igsuspende hi Usec Pacanan tungod nga an investigating team na mismo iton nagyakan nga ig-reprimand o pagsawayon la ini.
Dugang pa ni Dir. Tuanio waray direkta nga involvement hi Usec. Pacanan tungod nga nadamay la ini, ngan hi Usec Pacanan pa daw ngane lugod an nagbuyagyag bahin ha anomalya han pondo ha DPWH.
Diri gihapon maaram hi Dir. Tuanio kay ano nga gin-upod man hi Pacanan han Ombudsman ha mga kakasuhan nga mga opsiyal han DPWH.
Nagtutuo hi Dir. Tuanio nga mayda gud nagpapaluyo nga personalidad kasumpay hini nga unta suspensyon ni Usec Pacanan.
Kon mababaruan upod hi Usec Pacanan ha 7 pa nga mga opisyal han DPWH nga pagkakasuhan hin administratibo han Ombudsman durante na gihapon ha umano kwestyonable nga pondo para han 2004-2006 nga proyekto han buhatan.
Nahibaruan nga damay hi Usec. Pacanan tungod nga hadto nga panahon amo man hiya an nalingkod komo regional director han DPWH ngan usa gihapon ini ha pumirma agud mai-release an pondo para unta hadto nga proyekto hadton tuig 2004-2006.
- SBMT utro nga pag-aabrihan sumala hiton DOLE- 8
- Ginrereklamo nga tindahan, umaksyon na sa wakas
- Major Gen. Tabacquero, dako an pagpasalamat ha mga bumulig ha ira
- Dengue cases, padayon nga nahurak dinhi ha Sinirangan Bisayas
- LTO, nagpahinumdon nga dire magpalabi hin sukot ngadto han ira mga pasahero
- 80 percent hiton proyekto ni congressman elect Apostol, matutuk ha
- Civil Engineers, nagduduso nga ig-adopt an 'green engineering'
- DOH-8, nagpahimatngon bahin ha mga food supplements
- LGA-DILG, magdudumara hin "My First 100 Days" training para ha bag-o nga napili nga mga local chief
- An Waray Partylist, suportado an native Biliran-Boy Abunda nga magin DOT Sec
- 57th City Charter Day han Tacloban, guinsalin-urog
- Fiesta ha Palo, Leyte yana nga Agosto, pagbubutangan hin festival
- Waray makakagpugong ha pagselebrar han Pintados Kasadyaan Festival - Mayor-elect
- City Lisencing, ginsisiguro nga magre-renew hin permit an tanan nga mga boarding houses han syudad
- Permit nga gin-aaro han Pintados, aada na ha proseso
- Fiesta ha Palo, Leyte yana nga Agosto, pagbubutangan hin festival
- Waray makakagpugong ha pagselebrar han Pintados Kasadyaan Festival- Mayor-elect Petilla
- City Lisencing, ginsisiguro nga magre-renew hin permit an tanan nga mga boarding houses han syudad
- Permit nga gin-aaro han Pintados, aada na ha proseso
- City Gov't, ginri-reklamo an P50.00 nga ginsusukot para hiton Service Records Certificate


text:
Usa la nga Tinubod para han sala
Namatay hi Cristo makausa ngan para han
ngatanan tungod han mga sala ... usa nga
maupay nga tawo para han mga makasasala.
1 Pedro 3:18
Sugad han paghigugma ni Cristo ha aton, ngan iginhatag an iya kinabuhi tungod ha aton, sugad hin mahamot nga halad nga nakakalipay han Dyos. Efeso 5:2
Nag-antos hi Cristo ngahaw tungod ha iyo ... Waray hiya makasala ngan waray gud hiya magbuwa. Han pagpakaraota ha iya waray hiya bumulos; han pag-antos niya waray hiya manarhog, kundi naglaom la hiya han Dyos, an matadong nga Maghurukom. Didto ha kros an aton mga sala gindara ni Cristo ha iya lawas, basi mamatay kita dida han sala ngan mabuhi kita nga matadong. Pinaagi han iya mga kasamdan nagkauupay kamo. Sugad kamo hin nagkawawara nga mga karnero; kundi yana iginbalik na kamo hin pagsunod han Magmarangno ngan Magbarantay han iyo mga kalag. 1 Pedro 2:21-25
Lisa la nga dalan
Nagsiring hi Jesus, "Amo ako an dalan, an
kamatuoran, ngan an kinabuhi; waray
makakadto han Amay kon diri pinaagi ha
akon." Juan 14:6
Hiaagian an katalwasan pinaagi gud la ha iya. Kay ha bug-os nga kalibutan waray lain nga ngaran nga iginhatag han Dyos ha mga tawo, nga sadang makatalwas ha aton. Buhat 4:12
An ngatanan nga natoo ha iya pasasayloon han ira mga sala pinaagi han gahom han iya ngaran. Buhat 10:43
"Diri na gud ako manunomdom han ira mga sala ngan magraot nga mga binuhatan." Sanglit kon ginpasaylo na ini nga mga sala, diri na kinahanglan in halad pagkuha hin mga sala. Hebreo 10:17-18
Usa la nga Makakag-usa han Dyos ngan han tawo
Kay uusa la an Dyos, ngan uusa la an
makakag-usa han Dyos ngan han mga tawo;
amo ini hi Cristo Jesus nga nagtubyan han iya
kalugaringon hin pagtubos han ngatanan nga
mga tawo. 1 Timoteo 2:5-6
Hi Cristo amo an naghimo hin bag-o nga ginsaaran basi adton mga gintawag ... kumarawat han dayon nga mga kaupayan nga iginsaad han Dyos. Kundi kinmadto hiya ha langit, ug yana aadto hiya ha atubangan han Dyos tungod ha aton. Waray sumulod hi Cristo paghalad hin makadamo han iya kalugaringon, kay kon sugad, makakadamo daw hiya pag-aantos tikang han paghimoa han kalibutan. Lugod, yana nga hirani na matapos an panahon, nagpakita hiya makausa gudia ngan para han ngatanan pagkuha han sala pinaagi han paghalad han iya kalugaringon. Kinahanglan mamatay an tagsa-tagsa makausa, ngan katapos hini paghukman hiya han Dyos. Ha amo man nga kahimtang, iginhalad hi Cristo makausa pagkuha han mga sala han kadam-an. Magpapakita liwat hiya hin ikaduha diri na tungod han sala, kundi pagtalwas na hadton mga naghuhulat ha iya. Hebreo 9:15, 24-28
Nalinisan kita ngatanan han sala pinaagi han paghalad niya han iya kalugaringon nga lawas makausa ngan para han ngatanan. An kada padi nagtutuman han iya buruhaton kada adiaw, ngan naghahalad makadamo han amo la gihapon nga mga tinubod nga halad. Kundi ini nga mga tinubod nga halad diri makakakuha hin mga sala. Kundi naghalad hi Cristo hin usa la nga tinubod nga unong para han mga sala, usa nga maupay nga halad ha katayonan Katapos linmingkod hiya ha tuo han Dyos ... Pinaagi hin usa la nga paghalad hin unong ginhingpit niya ha kadayonan adton mga nalinisan han sala. Hebreo 10:10-12, 14
Hi Cristo an Hingpit nga Padi
Buhi hin kadayonan hi Jesus, ngan an iya
buruhaton hin pagkapadi waray itubyan ha iba.
Sanglit nakakahimo hiya, yana ngan ha
gihapon, pagtalwas hadton nadangop han Dyos
pinaagi ha iya, kay buhi hiya ha kadayonan hin
pangamuyo sa Dyos tungod ha ira. Hi Jesus an
Labaw nga Padi nga nakakatuman han aton
mga kinahanglan. Baraan hiya, waray sayop o
sala dida ha iya; ilinain hiya tikang han mga
makasasala ngan ginbayaw labaw pa han
kalangitan. Lain hiya han iba nga Labaw nga
kapadian; diri kinahanglan maghalad hiya
adiaw-adlaw, syahan, para han iya mga sala,
ngan kahuman para han mga sala han mga
tawo. Naghalad hiya hin usa nga halad,
makausa la ngan para han ngatanan, han
paghalad niya han iya kalugaringon.
Hebreo 7:24-27
Amo ini an amon karuyag sidngon: may-ada kita sugad hini nga Labaw nga Padi nga nalingkod ha tuo han trono han Dyos didto ha langit. Hebreo 8:1
Sanglit kapti naton hin maupay an aton pagtoo, kay hi Jesus nga Anak han Dyos, an aton gilalabawi nga padi, aadto na ha atubangan han Dyos. Napaid han aton kamaluya ini nga aton gilalabawi nga padi, kay ginsulay liwat hiya ha ngatanan nga paagi, sugad ha aton, kundi waray hiya makasala. Sanglit pagmadasigon ngan dangop kita han trono han Dyos, diin aadto an grasya basi karawaton naton an kaluoy ngan hiagian naton an grasya nga makakabulig ha panahon han aton pagkinahanglan. Hebreo 4:14-16
Sanglit yana diri na paghuhukman ha karat-an adton mga nahiusa na kan Cristo Jesus. Roma 8:1
Ano pa man an aton masisiring mahitungod hini ngatanan? Kon naugop ha aton an Dyos, hin-o pa man in matipa ha aton? Waray ngani niya pugngi an iya kalugaringon nga Anak, kundi iginhalad hiya niya para ha aton ngatanan! Iginhatag ngani niya ha aton an iya Anak — diri ba niya liwat ihahatag ha aton an ngatanan nga mga butang? Hin-o man in masumbong kontra han pinili nga mga tawo han Dyos? An Dyos ngahaw an naghukom nga diri hira salaan! Hin-o man ngay-an an maghuhukom ha ira ha karat-an? Roma 8:31-34


text:
Omar Khayyám
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Omar Khayyám, Persiano: عمر خیام (Mayo 31, 1048 ha Nishapur, Iran (Persia) – Disyembre 4, 1131), usa nga Persiano nga maniniday, matematiko ngan astronomer.
An iya ngaran anay Ghiyath al-Din Abu'l-Fath Omar ibn Ibrahim Al-Nisaburi Khayyámi (غیاث الدین ابو الفتح عمر بن ابراهیم خیام نیشابوری). An Khayyám (خیام) usa nga pulong tikang ha Arabo nga nangangahulogan nga "parahimo hin tulda." Kilalado hiya tungod hin tinirok hin mga siday niya, an Rubaiyat ni Omar Khayyam.


text:
Madeira
An Madeira (Pinortuges nga pulong nga nangangahulogan nga kahoy) usa nga Portuges nga kapurupod'an ha amihanan nga Kalawdan Atlantiko. Madeira gihapon an ngaran han gidako-i nga purô o isla han nasabi nga kapuropud'an. An Purô han Madeira ngan an Purô han Porto Santo amo la an mga purô nga gin-uukyan. Ini nga kapuropud'an usa han mga rehiyon nga autonoma han Portugal ngan an opisyal nga pagtawag hini Rehiyon nga Autonoma han Madeira (ha Pinortuges: Região Autónoma da Madeira). An ulohan han Madeira amo an syudad han Funchal.


text:
Enero
An Enero (tikang ha Linatin: ianuarius ngan sinurat ha Kinatsila komo enero) amo an syahan nga bulan han tuig ha Kalendaryo Gregoriano ngan usa han mga pito nga bulan Gregoriano nga mayda katloan kag usa (31) nga mga adlaw. Tinatawag liwat ini nga bulan ha Winaray nga Paniniyahan.
Nagtitikang it Enero (ha astrolohiya) kon an adlaw dida hit senyas han Capricorn ngan natatapos dida hiton senyas han Aquarius. Ha astronomiya, it adlaw natikang dida hit constellation hiton Sagittarius ngan natatapos dida hit constellation hiton Capricornus.
An ngaran nga Enero (tikang ha Linatin: ianuarius) gingaranan tikang kan Jano (o Janus), an diyos Roman hin mga purtahan ug ganghaan.
An orihinal nga kalendaryo Romano mayda napulo (10) ka months (304 nga adlaw). An mga Romano ginlalantaw nira an winter nga waray bulan. Dida han mga harani 700 BC an nagsunod kan Romulo (Romulus), hi Hadi Numa Pompilius, nagdugang han mga bulan han Enero ug Pebrero nga nagresulta han kalendaryo nga mahasugad hin tuig nga nakabase ha bulan o standard lunar year (354 nga adlaw). Tungod hin pagtuo han mga Romano nga nadiri hin mga even number, gindugngan an kalendaryo hin sua pa nga adlaw nga nagresulta hin 355 days. Bisan pa kon Marso amo an orihinal nga syahan nga bulan, ginsalyo-an ini han Enero kay amo ini an bulan han pagpili han mga consul.
It syahan nga adlaw han bulan kinikilala nga Adlaw han Bag-o nga Tuig o New Year's Day ha Iningles.
Upod hiton mga ngaran ha kasaysayan para hiton Enero an orihinal nga ngaran Romano, Ianuarius, an Saxon nga pulong Wulf-monath (buot sidngon wolf month o bulan han wolf o loba) ngan an kan Carlomagno (Charlemagne) pagtawag nga Wintarmanoth (winter / mahagkot nga bulan). Ha daan nga Hinapon nga kalendaryo, an bulan tinatawag nga Mutsuki (睦月). Iton ika-duha nga adlaw han bulan tinatawag nga Hatsuyume (初夢) ngan iton ika-7 nga adlaw Nanakusa (七草). Ha yinaknan nga Finnish, an bulan tinatawag nga tammikuu, nga nanangahulogan "month of the oak" o bulan han roble.
An syahan nga Lunes ha Enero tinatawag nga Handsel Monday ha Scotland ngan amihanan nga Inglaterra (northern England). Ha Inglaterra, an tuig ha pag-uma nagtikang dida han Plough Sunday dida hit Dominggo katapos hit Epiphany.
Iton Coming of age nga adlaw ha Hapon amo an ika-duha nga Lunes han Enero, para han mga nagiging 20 an edad dida hiton bag-o nga tuig kalendaryo. Usa ini nga national holiday. Dida ini nga adlaw tikang han 1948, pero ha pagtikang ginsasaurog ini ha Enero 15 hangtod 1999, nga kon diin ginbalhin ini han gobyerno Hapon tungod hin mga rason ha ekonomiya pinaagi ha paghimo hin durudamo nga holiday nga magsunod.
Dida hiton pagano nga kaliding han tuig, an Enero natatapos dida hiton o harani hiton Imbolc ha amihanan nga hemisferya ug Lughnasadh ha salatan nga hemisferya.


text:
Himalaya
An Himalaya an mga kabukiran ha Asya. Ada hira ha amihanan ha may Pakistan ngan Jammu ngan Kashmir, ngadto ha kanan Indya nga mnga estado nga Himachal Pradesh ngan Uttaranchal, Nasod han Nepal, ngan mga ginhadian han Sikkim, ngan Butan; pakadto ha Salatan han Tibet. An napulo kag-lima (15) nga gihahataasi nga bukid ha kalibutan aada ha mga Himalaya nga an mga nangunguna amo an Bukid Everest, K2, Annapurna, ngan Nanga Parbat. An Bukid Everest amo an gihahataasi nga bukid ha nawong han kalibutannga mayda 8,849 metro nga kahataas.


text:
Gyera Sibil Espanyol
An Gyera Sibil Espanyol amo an usa ka dako nga diri pagkaarasya nga nagguba han Espanya tikang 17 Hulyo 1936 ngadto ha 1 Abril 1939. Nagtikang ini han waray kadayon nga kudeta kontra han gobyerno han ikaduha nga Republika Espanyol, nga gindadara ni Mangulo Manuel Azaña, han usa ka grupo nga Espanyol nga heneral, suportado han conserbatibo nga Confederación Española de Derechas Autónomas, Carlisto nga grupo, ngan Falange Española de las J.O.N.S. Nagtapos an giyera ha pagdaog han kusog han rebelde, ha pagpatalsik han gobyero republikano, ngan pagtukod han diktadorya ni Heneral Francisco Franco.


text:
Estadistiká
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An estadistiká[1] usa nga siyensya matematika nga nanginginlabot hiton pagtirok, pag-analisar, pag-interpretar o pagpahayag, ngan pagpamulong hiton data. Ginagamit ini hin damo nga kalain nga disiplina akademika, tikang han pisikal ngan sosyal nga mga siyensya ngadto han humanities. Iton estadistika gin-gagamit gihapon hin paghimo hin mga desisyon.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 91.


text:
Victor Hugo
Hi Victor-Marie Hugo (Frinanses nga pagluwas: [viktɔʁ maʁi yˈɡo]) (Pebrero 26 1802 – Mayo 22 1885) usa nga Franses nga maniniday, dramaturgo, novelista, maggugumalaysay, artista hin visual, tawo han estado, aktibista hin katungdanan han katawhan ngan magpapahayag han Romantisismo nga paggi-os ha Fransya.
Ha Fransya, an kakilalado ni Hugo nahabatikan hin dako dida han iya ginpagawas nga mga siday ngan drama, ngan ikaduha la ha iya mga nobela. Ha damo nga mga volumen hin siday, an Les Contemplations ngan an La Légende des siècles amo in dako an pagkarawat han mga kritiko, ngan hi Hugo agsob nga gintatawag nga amo an gimakariti nga maniniday nga Franses. Ha gawas han Fransya, an iya kilalado nga mga sinurat amo an mga nobela nga Les Misérables ngan an Notre-Dame de Paris (nga kilalado ha Iningles nga The Hunchback of Notre Dame).
Bisan man kon konserbador hiya ha iya pagkabata, hi Hugo binmalhin ngadto ha walá ha politika ha pag-agi han mga dekada; hiya nagin makusog nga nasuporta han republikanismo, ngan an iya mga sinurat naghihisgot han kadam-an nga mga sosyal ngan artistiko nga mga uso han iya panahon. Ginlubong hiya ha Panthéon.


text:
Kímika
It Kímika (tikang han alkimiya) amo an siyensya hin matter han atomiko ngadto han molecular nga iskala, nga nanginginlabot han mga pagtitirok han mga atom (sugad hin mga molecule, mga crystal, ngan mga metal). Iton Kimika nanginginlabot hiton kahimo ngan istadistikal nga mga panag-iyahan hinin nga mga istruktura, pat gihapon han mga pagbalyo ngan mga interaksyon hin nga nahihimo han mga materyales nga nabibilngan ha adlaw-adlaw nga panginabuhi. Sumala han moderno nga kímika, iton pisikal nga mga panag-iyahan hin mga materyales gindiditermina hiton hira istruktura ha atomiko nga iskala nga gindiditermina hiton mga panag-iyahan ngan mga enerhiya han mga interaksyon.


text:
Arkeyolohiya
An arkeyolohiya (tikang han Griyego nga mga pulong apxaίoς = kadaan ngan λόYoς = pulong/yakan/discurso) amo an pag-aram hin katawhan nga mga kultura pinaagi han pagkuha, dokumentasyon, ngan pag-analisar han mga materyal nga nahabilin ngan data ha libong (environmental data), upod an arkitektura, mga artifact, mga biofact, mga kabilin hin tawo, ngan lantaw han katunaan (landscape).
An mga ungara han arkeyolohiya amo an pagdokumento ngan pag-esplikar han katinikangan ngan pagpadukwag han kultura hin katawhan, pag-entyende han kaagi kultural, pagsaysay han ebolusyon kultural, ngan pag-aram hin pamatasan han katawhan ngan ekolohiya, para han mga sosyudad prehistoriko ngan sosyudad hin kaagi ngan kasaysayan.


text:
Suharto
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Suharto (bulig·info) (Hunyo 8, 1921 - Enero 27, 2008) usa nga kasanhi nga Indonesian nga lider ha militar ngan politika. Nagsirbe hiya komo militar nga opisyal dida han Nasodnon nga Rebolusyon han Indonesia, pero kirukilalado pa hiya nga amo an maiha-nga-namuno nga ikaduha nga Presidente han Indonesia, nga diin nagkapot hiya hini nga puwesto tikang han 1967 tubtob han 1998.
Sugad hin damo nga mga Jawa o Javanes, uusa la an ngaran ni Suharto. Ha mga kontexto nga diin an iya relihiyon amo an ginhihimangraw, agsob nga tinatawag hiya nga Haji o el-Haj Mohammed Suharto, pero ini nga titulo Islamiko diri upod han iya pormal nga ngaran o masurong gamiton. An kasurat nga "Suharto" han iya ngaran opisyal ha Indonesia tikang han 1947 pero an daan nga kasurat nga Soeharto agsob pa gihapon nga ginagamit han Indones nga mga institusyon ngan medya ngan an daan nga kasurat an pinili ni Suharto nmismo ha pagsurat han iya ngaran.


text:
Panakayan
Iton panakayan (tinatawag gihapon nga transportasyon) amo an padalagan hin mga tawo, mga butang, mga senyal, ug impormasyon tikang hin usa nga lugar ngadto hin iba. An pulong nga transportasyon tikang ha Latin nga mga pulong nga trans ("tabok") ug portare ("pagdara").
[igliwat] Mga Aspeto hin Panakayan
Iton panakayan damo iton mga aspeto: ini hira puyde mabahinbahin ngadto hin tulo: infrastruktura, mga sarakyan, ug mga pagpadalagan o operasyon. Nalalakip hiton infrastruktura an mga transport network sugad hin kakarsadahan, mga riles hin tren, mga agi-anan ha kalangitan, mga kanal, mga pipeline ngbp. Iton mga sarakyan sinisiring nga mga nasakay hiton mga network, sugad hiton mga auto, mga bisikleta, mga bus, mga tren, mga idro. Iton pagpadalagan o mga operasyon amo an nahanunungod han pag-kontrolar han sistema, sugad han mga senyales han trafik ug mga ramp meter, mga railroad switch, air traffic control, ngbp, pati gihapon in mga polisiya sugad in paagi pagbiling kwarta para han sistema (sugad pananglitan, han paggamit hin mga toll o mga buhis han gasolina).
Kon ha haluag nga paglantaw, iton disenyo hiton mga network amo an trabaho han civil engineering o inhenyeriya sibil ngan urban planning (pagplano han sawang). An disenyo han mga sarakyan amo an nahanungod han mechanical engineering o inhenyeriya mekanikal ug mga ispesyalizado nga mga subfield sugad han nautical engineering ug aerospace engineering. An mga operasyon o pagpadalagan ispisyalisado, pero ini bangid trabaho ini han operations research o systems engineering.
[igliwat] Mga Paagi hin Panakayan
Iton mga paagi o modo amo in mga kombinasyon hin mga network, mga sarakyan, ug operasyon, ngan upod dinhe an pagbaktas, an sistema hin kakarsadahan, sistema han riles, mga sakayan ha kadagatan ug mga moderno nga pagpalupad.


text:
Mining exploration ha MacArthur Leyte, utro mabalik
Waray News
TACLOBAN CITY - Utro na liwat nga mabalik an mining exploration ha MacArthur Leyte.
Ini in matungod nga gin-aprobaran na hiton central office han Mines and Geosciences Bureau an pagdumara hin work sampling hiton Nicua Mining Corporation ha nasabi nga lugar.
Mababaruan nga ginlalauman nga makakapagpabiyahe an Nicua Mining hin maabot 20,000 metriko tonelada hin iron sand concentrate ngadto ha China kataliwan an eksplorasyon hini ha MacArthur.
Kon manunumduman, nagpagawas hin cease and desist order an Mines and Geosciences Bureau dinhi ha rehiyon ngadto ha Nicua matapos nga mahibaruan nga nagtalapas ini hin pipira nga mga probisyon ha ira exploration permit nga ginhatag ha ira hiton ahensya han pagmimina.
- City gov't han Tacloban, puro alibi ha pagtaga-permit nga gin-aaro han Pintados
- 'Barangay elections, waray rason agud dire madayon'
- Sistema han patubig ha bungto han Cabucgayan, Biliran may-ada naka-alutagar nga pondo nga P7.5-M
- Mga GSIS pensioners, makaka-eksperyensya na hin bag-o ngan mauru-upay nga sistema
- Pag-overflow han sistema, rason agud magkaada mga problema an GSIS
- Special child, makarima-dima nga ginpamumuno, patay
- LPPO, waray pa pitad nga guinbubuhat para hiton barangay elections
- DepEd, nag-apruba hin tuition hike han 12 nga mga eskwelahan dinhi ha Eastern Visayas
- DOLE 8 director, ginpatawag an mga PESO managers han Southern Leyte
- DepEd: Rehiyon 8, dire upod hiton pilot testing hiton sex education
- Visayas RDC, magdudumara hin 'One Visayas Health Forum' ha Tacloban
- Nakatalaan nga suspensyon ni Usec Pacanan, gindepensahan han DPWH Director
- SBMT utro nga pag-aabrihan sumala hiton DOLE- 8
- Ginrereklamo nga tindahan, umaksyon na sa wakas
- Major Gen. Tabacquero, dako an pagpasalamat ha mga bumulig ha ira
- Dengue cases, padayon nga nahurak dinhi ha Sinirangan Bisayas
- LTO, nagpahinumdon nga dire magpalabi hin sukot ngadto han ira mga pasahero
- 80 percent hiton proyekto ni congressman elect Apostol, matutuk ha
- Civil Engineers, nagduduso nga ig-adopt an 'green engineering'
- DOH-8, nagpahimatngon bahin ha mga food supplements


text:
Concepción, Chile
Concepción in us'ka syudad ha Chile, ulohan han lalawigan han Concepción ngan an rehiyon han Biobío o Rehiyon VIII. Durudako nga Concepción (Gran Concepción, lakip an Talcahuano, San Pedro de la Paz, Hualpén, Chiguayante, Penco, Tomé, Lota, Coronel, Hualqui ngan Concepción) in ikaduha nga pinakadako nga conurbasyon han nasod, nga may-ada 889,725 nga mga mangurukoy (2002 senso). Kun tag-usa-usa, ini an ika 11 ha gidadakoi nga comuna han nasod, nga may-ada 212,003 nga katawhan.
-
Centronocheconce.jpg
-
-
-
-
-
-
-

seg_langs: grn_Latn war_Latn unk glg_Latn unk unk unk unk unk unk unk


text:
Juan Carlos I han Espanya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Juan Carlos I (ginbunyagan nga Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias; natawo Enero 5, 1938, Roma, Italya) amo an naghahadi nga Hadi han Espanya.
Han Nobyembre 22 1975, duha ka adlaw katapos han kamatay ni Francisco Franco, gindesignar hi Juan Carlos nga Hadi sumala han balaod han pagsunod nga ginpromulgar ni Franco. Hiya an nagdumara han malinamposon nga pagbalhin han Espanya ngadto hin demokratiko nga konstitusyonal nga monarka.


text:
Ceuta
An Ceuta usa nga syudad autonoma han Espanya, nga nahamutang ha mga labnasan han Dagat Mediterraneo. Nahamutang ini ha labnasan han Afrika ha may sinirangan nga ganghaan han estrecho han Gibraltar. Ginsasapitan ini ha amihanan, sidlangan, ngan ha salatan han Dagat Mediterraneo ngan ha katundan han Marruecos. An nasod han Marruecos nagbanhaw han pag-angkon hini komo kabahin han teritoryo hini ngan tungod han kaharani ha heyograpiya (upod han Melilla ngan iba nga mga Espanyol nga teritoryo nga gudti nga mga entidad ha amihanan han Afrika). An Gobyerno han Espanya waray makignegosyar hin bisan ano nga tipo mahitungod han istatus hini, ngan ini kabahin han ginhadi-an iberiko tikang han siglo XV, konkretamente tikang han 1415 upod han pagconquistar han Ceuta komo kabahin han Ginhadi-an han Portugal.
An syudad han Ceuta nakakuha hin kalugaringon nga autonomiya han 1995, bisan man kon ini ginkilala nga syudad autonoma dida han Konstitusyon Espanyola han 1978. An katawhan hini han tuig 2008 mga 78,320 ka molupyo , ngan mayda densidad hin 4,101 ka molupyo ha tagsa km², hin teritoryo nga 19.3 ka km2 hin kahaluag nga diin nangungukoy mga Kristohanon, Muslim, Hudiyo, ngan mga Pakistani ngan Indio. An mga nangungukoy nahamutang dida han istmo ngan kabahin han Campo Exterior. An nukleo han sentro nahamutang harani han puerto ngan harani han Bukid Hacho. Tungod han estratehika nga kamutang han puerto han Ceuta, mayda ini importante nga papel dida hit agi-an han Estrecho, komo ha pagdugtong han Dagat Mediterraneo ngan han Kalawdan Atlantico.
[igliwat] Etimolohiya ngan toponomiya
An katinikangan han ngaran nga Ceuta puyde makita han pagtawag nga ginhatag han mga Romano han pito nga mga bukid han rehiyon (Septem Fratres). De Septem > Septa > Ceita > Ceupta > Ceuta.
An mga heyografo ngan historyador han Kahadto waray magkutlo han toponimo han populasyon kundi usa ha ira, hi Pomponio Mela, naghatag hin pagpahibaro han pekulyaridad nga orografika han Katundan han Almina upod han pito nga mga montikulo nga simetriko nga tinawag nga mga Pito nga Magbugto. Tungod han kaharani ha fonetika, mayda nasiring nga an ngaran tikang han ihap nga Septem (Linatin para hit pito) nga ginkuha an toponimo nga Ceuta.


text: Kabhi han kabhi na streaming , Kabhi han kabhi na en streaming , Kabhi han kabhi na rapidshare , Kabhi han kabhi na Megaupload , Kabhi han kabhi na film putlocker , voir Kabhi han kabhi na streaming purevid Mixturevideo , Kabhi han kabhi na stream , Kabhi han kabhi na gratuitement , Kabhi han kabhi na DVDrip french ,Kabhi han kabhi na vf ,Kabhi han kabhi na vf streaming ,Kabhi han kabhi na french streaming ,Kabhi han kabhi na .avi ,Kabhi han kabhi na bande annonce ,Kabhi han kabhi na vostfr ,Kabhi han kabhi na purevid ,Kabhi han kabhi na Megaupload ,Kabhi han kabhi na stagevu ,Kabhi han kabhi na HD streaming Mixturevideo,Kabhi han kabhi na DIVX streaming


text:
Luparan
An luparan o lupadan (puyde liwat tugpahan) amo it paradahan hit mga sarakyan na nalupad sugad hit eroplano ngan iba pa. Kasagaran mayda ito hiya kalsada na poydi gamiton paglupad ug pagdaung hit mga eroplano. An mga eroplano nagbabalhin hin mga tawo ug mga karga tikang ngan pakadto ha iba nga lugar.
[igliwat] Pagkaiba-iba hit mga luparan:
[igliwat] Luparan nga pansakob han nasod (Domestic Airport)
Nakarawat hit mga eroplano nga tikang ngan pakadto ha iba nga luparan ha sulod hit usa la ka nasod.
[igliwat] Luparan nga panlangyaw (International Airport)
Nakarawat hit mga eroplano nga tikang ngan pakadto ha iba nga luparan biskan ha sulod ngan gawas hit nasod.


text:
Leonidas I
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Leonidas (ha Kinatsila: Leónidas; ha Griyego: Aewvίδaς - "anak hin leon", "sugad hin leon") usa nga hadi han Sparta, an ikanapulo kag pito nga hadi han Agiada nga linea, usa han mga anak ni Hadi Anaxandridas II han Sparta, nga gintutuohan nga tikang kan Heracles an katulinan. Hi Leonidas usa hin tulo nga anak: mayda ni magurang nga bugto nga hi Dorieus ngan in manghod nga bugto nga hi Cleombrotus, nga namuno komo rehensya hin panahon han kamatay ni Leonidas ugsa hiya ginsaliwanan ni Pausanias nga anak ni Cleombrotus. Hi Leonidas nagsunod han iya tunga-nga-bugto nga hi Cleomenes I, posible dida han tuig 489 o 488 BC, ngan naasawa niya an anak nga babaye ni Cleomenes nga hi Gorgo. An ngaran ni Leonidas nagin bayanihon hin status tungod han panhinabo didto han Pag-awayan ha Thermopylai.
[igliwat] Ha popular nga kultura
- Dida han salida nga The 300 Spartans (1962), an nagdará han papel ni Leonidas amo an aktor nga hi Richard Egan
- Dida han salida nga 300 (2007), an nagdará han papel ni Leonidas amo an aktor nga hi Gerard Butler
- Dida han spoof nga pelikula United 300 hi Scott Burn an nagdará han papel ni Leonidas.
- Dida han spoof nga pelikula Meet the Spartans hi Sean Maguire an nagdará han papel ni Leonidas.


text:
Darag nga Dagat
An Darag nga Dagat (puydi gihap Dulaw nga Dagat, Dagat Darag o Dagat Dulaw (Tsinino: 黄海; Iningles:Yellow Sea) ngaran nga ginhatag ha amihanan nga bahin han Sinirangan nga Dagat han Tsina, usa nga marginal nga dagat han Kalawdan Pasipiko. Nahamutang ini ha kabutngaan han puno-nga-katunaan han han Tsina ngan Rawis han Korea. An ngaran iginkuha ha mga napapalid nga baras tikang ha Disyerto han Gobi nga baras-bagyo nga naghahatag hin bulawanon nga dulaw han pagtunod han adlaw nga makikitan kun naglalayag o naglulupad pakatundan. Ha Amihanan nga Korea ngan Salatan nga Korea, an dagat, danay gintatawag nga Dagat Katundan.
An sirusulod nga bahia han Dagat Dulaw amo an gintatawag nga Dagat Bohai. Nangangadto dida an mga awas tikang ha Darag nga Salog (pinaagi han lalawigan han Shandong ngan iya ulohan Jinan) ngan Hai He (pinaagi han Beijing ngan Tianjin.


text:
Agianan ha Kanawayan
An Agianan ha Kanawayan (Iningles: Northwest Passages o Northwestern Passages) usa nga agianan ha dagat ha kalawdan Artiko, nga naagi ha amihanan nga baybayon han Amihan nga Amerika pinaagi han katubigan han kanan Kanada kapuropod-an ha Artiko, nga nasumpay han Kalawdan Atlantiko ngan Kalawdan Pasipiko. An dirudilain nga mga puro han kapuropod-an tagsatagsa nga nabubulag ngan an puno nga katunaan han Kanada hin sagunson nga tubig-agianan ha Artiko nga ha kabug-osan tinatawag nga Agianan ha Kanawayan.


text:
Dagat han Salatan nga Tsina
An Dagat han Salatan nga Tsina usa nga dagat marginal kun diin aada ini han salatan han Tsina ngan Taiwan, katundan han Pilipinas, amihanan-katundan han Sabah, Sarawak, ngan Brunei, amihanan han Indonesya, amihanan-sinirangan han rawis Malay ngan Singapore, ngan sinirangan han Vietnam.
Kalakip ini han Kalawdan Pasipiko nga may kahaluag tikang ha Singapore ngadto ha Estrecho han Taiwan nga 3,500,000 km². Usa ini nga gidadako- nga lawas katubigan kahuman han lilima nga mga kalawdan. An gudtiay nga mga puro ha Dagat han Salatan nga Tsina, kun gintatampo nagiging kapuropod-an, naabot ha ihap nga gatos-gatos. An dagat ngan agsob waray naukoy nga mga puro an ginaangkonan han pipira nga mga nasod. Ini nga mga pagangkon in nagresulta ha lain-lain nga ngaran nga gingagamit ha mga puro ngan dagat.


text:
Fyodor Dostoevsky
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Fyodor Mikhailovich Dostoevsky (ha Ruso: Фëдop MиxáйлoBич ДocToéBckий, nga an apelyido ginsusurat gihapon nga Dostoyevsky, Dostoievsky, Dostoyevskiy o Dostoevski) (Nobyembre 11 [D.E. Oktubre 30] 1821–Pebrero 9 [D.E. Enero 28] 1881) usa nga Ruso nga nobelista ngan manunurat hin fiksyon nga an mga sinurat, upod an Pagtalapas ngan Pagsirot ngan An Mga Magbugto nga Kalalakin-an nga Karamazov, mayda hilarom ngan maiha nga epekto han intelektwal nga panhunahuhan ngan literatura han kalibotan.
An sinurat ni Dostoevsky nagsusubay han psikolohiya han katawhan han masamok nga politika, sosyal ngan ispiritwal nga kontexto han iya sosyudad ha Rusya han ika-19 nga siglo. Ginkikitâ hiya nga amo an nagtukod o kondi man an nahauna han existentialismo han ika-20 nga siglo, an iya Mga Sinurat tikang ha Sirong (1864), nga sinurat han mapait nga tingog han waray-ngaran nga "tawo ha sirong", gintawag ni Walter Kaufmann nga amo an "gimaupayi nga overture nga ginsurat para han existentialismo."[1]
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Existentialism from Dostoevsky to Sartre Walter Kaufmann ISBN-10: 0452009308 page 12


text:
José Gautier Benítez
Hi José Gautier Benitez, (Nobyember 12, 1851 - Enero 1880) usa nga Puertorriqueño nga manunurat. Natawo hiya han Nobyembre 12 han tuig 1851 ha Caguas. Nag-aram hiya hin ha España nga diin nakakuha hiya han iya grado. Inmuli hiya ha Puerto Rico ngan naghatag hiya han iya kalugaringon ha literatura ngan periodismo.. Gintukod niya an "Revista Puertorriqueña" han 1878. Hiya an sinisiring nga syahan nga persona ha romantisismo nga pagsiday ha Puerto Rico. An iya mga siday nga A Puerto Rico ausencia ngan A Puerto Rico regreso nagin kilalado. Namatay hiya hin tuberculosis dida han Enero han 1880.


text:
Papa Pío XII
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Papa Pío XII (ha Linatin: Pius PP. XII), natawo nga Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli (Marso 2, 1876 – Oktubre 9, 1958), naghadi komo Papa han Simbahan Katoliko ngan soberano han Syudad han Vaticano tikang han Marso 2, 1939 tubtob han iya kamatayon han 1958. An iya pamuno han Simbahan Katoliko dida han panahon han Gyera Pankalibutan II ngan An Holocaust, nagpapabilin nga himangrawon hin nagpapadayon nga kontrobersya ha kaagi ngan kasaysayan.
Ugsa han pagkorona ha iya komo papa, hi Pacelli nagsirbe komo Padi, papal nuncio, ngan Kardinal nga Sekretarya han Estado, nga diin nagtrabaho hiya pagkumpleto hin mga tratado ha iba nga mga kanasoran, labi na an Reichskonkordat upod han Alemanya.
Hi Pío usa han mga pipira la nga mga Papa ha dipala naiha nga kaagi nga naggamit han iya Papal nga Infalibidad pinaagi han pagmantala hin apostoliko nga konstitusyon, Munificentissimus Deus, nga naghatag hin depinisyon ex cathedra han dogma han Asunsyon han Bulahan nga Birhen Maria. Hiya gihapon an nagpromulgar hin kap-atan kag unom nga mga encyclical, upod an Humani Generis, nga nagpapabilin hin kahanungod han kanan Simbahan posisyon han evolusyon. Hiya gihapon an nag-eliminar han Italyano nga mayoriya han Kolehiyo han mga Kardinal dida han Gran Konsistoryo.
Ha urhe nga bahin han kinabuhi, na-among hiya han diri maupay hga pag-ataman hin medical ngan han mga pag-embalsamar nga mga tekniko ni Riccardo Galeazzi-Lisi. Hi Papa Pío XII ginkikita nga amo an kataposa nga tinuod nga Papa han kadam-an nga mga sedevacantista. Mayda liwat nagpapadayon nga pakigbisog nga igkanonisar hiya.


text:
Perak
An Perak usa han mga napulo kag tulo (13) nga mga negeri o estado han Malaysia. Ini an ikaduha nga gidako-i nga estado ha Peninsular nga Malaysia nga nagsasapit han Kedah ngan lalawigan han Yala han Thailand ha amihanan. Ha kanawayan sapit an estado han Pulau Pinang samtang ha sinirangan tikang han estado mabibilngan an mga estado han Kelantan ngan Pahang ngan an estado han Selangor ha tikadto ha salatan ngan ha katundan pinaagi han Estrecho han Malacca.
An Perak nangangahulogan nga "salapî" o plata o silver ha Bahasa Melayu. An ngaran tikang han baga hin salapi nga kolor han estanyo o tin. Han mga 1890, an Perak, nga mayda han gidamo-i nga alluvial deposit hin estanyo ha kalibutan amo an usa han mga bahandi han korona han Imperyo Brittaniko. Pero mayda liwat nasiring nga an ngaran tikang han "inggat hin isda ha tubig" nga baga hin salapi. An Arabo nga pahidungog nga ngaran para han Estado amo an Darul Ridzuan, an Tuna hin Grasya.
An Ipoh, amo an kapital han estado han Perak, ngan kilalado ini han pag-mina hin estanyo tubtob han paghamubo han presyo nga naka-apekto han ekonomiya han estado. Pero an kapital-nga-hadi-anon adto ha Kuala Kangsar, nga diin nahamutang an palasyo han Sultan han Perak.


text:
Pagtukod han estado han Israel
An Pagtukod han estado han Israel o Deklarasyon han Katalwasan han Israel (Hebrew: הכרזת העצמאות, Hakhrazat HaAtzma'ut o Hebrew: מגילת העצמאות Megilat HaAtzma'ut), ginhimo han 14 Mayo 1948, an adlaw nga nahuman an Mandato han Britanya, nga opisyal ginpasamwak nga an bag-o nga estado Hudiyo ginngaranan nga Estado han Israel, amo an pormal nga gindukod, ha dapit han katunaan nga ginkilala nga Mandato han Britanya han Palestino ngan ha dapit han mga katunaan, kun diin an mga ginhadian han Israel ngan Judah nahamutang tikang pa ha kahadtoan.


text:
Agrikultura
An pag-uma o agrikultura amo an paghimo hin pagkaon, tubong, fiber ngan iba pa nga mga butang ha sistematiko nga pagbuhî hin kahayopan ngan pagpatubo hin mga tanom. An pulong nga agrikultura tikang han Linatin nga agri o ager nga nangangahulugan hagna ngan cultura nga nangangahulugan pagmangno. An literal nga kahubad han pulong amo an pagmangno han tuna hin hagna. Ha yana nga kagamit, an pulong nga agrikultura naglalakip han ngatangan nga buruhaton nga nanginginlabot han paghimo hin pagkaon/tubong/fiber, pati an mga tekniko hin pagbuhî ngan "pagproseso" hin kahayopan. An agrikultura amo gihapon an halipot nga pamulong han pag-aram han pagbuhat han agrikultura — nga kilalado ha pormal nga siyensya hin agrikultura.


text:
Chicago
An Chicago in gidadakoi nga syudad ha estado han Estados Unidos nga Illiois. Nga may-ada hirani 2.7 milyon ka mga residente, ini an syudad nga may-ada gidadamoi nga katawhan ha Butnga-Katundan Estados Unidos, ngan ikatulo ha gidamoi nga populasyon ha Estados Unidos, nga nasunod ha Syudad han New York ngan Los Angeles. An iya lugar metropolitana, danay gintatawag nga "Chicagoland" in ikatulo ha gidadakoi ha Estados Unidos, an gidadaloi ha Dagko nga mga Danaw nga Megalopolis, ngan ika 27 nga gidadamoi nga tawo nga urbano aglomerasyon ha kalibutan, nga may-ada ginbabanabanahan nga 9.8 milyon ka mga tawo ha tulo ka mga estado han Estados unidos han Illinois, Wisconsin ngan Indiana. Ini an linkuran han condado han Cook, nga ikaduha ha gidadamoi nga tawo ha mga condado ha Estados Unidos, nasunod la ha Condado han Los Angeles, California.
An Chicago in gin-incorporar komo usa ka bungto ha 1833, harani ha dungaan nga namumutnga ha Dagko nga mga Danaw ngan watershed han Salog Mississippi. Ha pagkayana, an syudad in nagpapabilin han iya kahimtang komo usa ha dagko nga poy-anan han industriya, telekomunikasyon ngan infrastruktura, lakip an Luparan Panlangyaw O'Hare nga ikaduha ha mga aktibo ha kalibutan kon gios trapiko an ginhihimangrawan. Ha 2008, an syudad in kinmarawat hin 45.6 milyon nga mga dumuruaw ha domestiko ngan tabok-han-dagat. Han 2010, an lugar metropolitana han Chicago in may-ada ika-4 ha gidadakoi nga Gross Domestic Product ha mga lugar metropolitana han kalibutan, nga nasunod la ha Tokyo, Syudad han New York, ngan Los Angeles.
[igliwat] Mga kasarigan
- ↑ Cite error: Invalid
tag; no text was provided for refs named
population1
- ↑ Population Change for the Ten Most Populous and Fastest Growing Metropolitan Statiscal Areas: 2000 to 2010. U.S. Census Bureau: (March 2011). Ginkità dida han April 12, 2011.
- ↑ U.S. Geological Survey Geographic Names Information System: City of Chicago


text:
Heyograpiya
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An heyograpiya (ha Griyego Yeιa, "tuna" ngan Ypaφeιv, "pagdeskribir" o "pagsurat" o "pagmapa") amo an siyensya nga nag-aaram han kalibutan ngan han mga kaangayan, mga sosyudad, ngan fenomena nga aada hini. Iton literal nga kahubad han Griyego amo iton "pagdeskribir o pagsurat mahitungod han Kalibutan". Hi Eratosthenes (275-195 B.C.) amo an syahan nga tawo nga naggamit han pulong nga "heyograpiya".