text:
Perlis
An Perlis (ha Jawi ﭬﺮليس) [1], amo an gigamayi nga estado o negeri ha Malaysia. Nahamutang ini ha amihanan nga dapit han katundan nga labnasan han Peninsular nga Malaysia ngan sapit ini han mga lalawigan han Satun ngan Songkhla han Thailand ha amihanan nga linea.
An Perlis mayda populasyon nga 210,000. An etniko nga komposisyon para han tuig 2000 ha Perlis amo an: Malay (174,805 o 79.74%), Intsik (21,058 o 9.6%), Indio (2,658 or 1.21%) ngan mga iba (20,690 or 9.45%).
An kapital han Perlis amo an Kangar ngan an kapital-nga-hadi-anon amo an Arau. An Padang Besar ha linea han Malaysia-Thailand usa liwat nga importante nga bungto. An main nga puerto amo an gamay nga barrio han Kuala Perlis, nga nasumpay ngadto han Isla han Langkawi.
Mga reperensya[igliwat | edit source]
- ↑ The Constitution of Perlis


c: text/html

text:
Pebrero
An Pebrero amo an ika-duha nga bulan han Kalendaryo Gregoriano. Hurawbisbis iton alternatibo nga ngaran hini nga bulan ha Winaray. Amo ini an gihaliputi nga bulan Gregoriano ngan amo la ini nga bulan nga iton kahalaba karuhaan kag walo (28) o karuhaan kag siyam (29). Iton bulan mayda 29 ka adlaw basta leap year, kon iton ihap o numero hiton tuig puyde matunga ha upat (labot la hiton mga tuig nga puyde matunga hiton 100 ngan diri hiton 400). Ha iba nga mga tuig, an bulan mayda 28 ka adlaw.
Natikang iton Pebrero, kon ha astronomiya nga pag-istorya, pag-aada iton adlaw dida hiton constellation han Capricornus ngan natatapos an bulan kon an adlaw aada hiton constellation han Aquarius. Kon ha astrolohiya, iton Pebrero natikang kon iton adlaw aada hiton senyal han Aquarius ngan natatapos dida hiton senyal han Pisces.
Sulod
Ngaran[igliwat | edit source]
An bulan nga Pebrero ginngaranan tikang han diyos Romano nga hi Februus, an diyos han purifikasyon. An Enero ug an Pebrero amo an kataposan ngan mga bulan nga gindugang dida han kalendaryo Romano, tungod kay an mga Romano han una, ginlalantaw nira an winter nga takna hin waray bulan. Ini nga pagbalhin (ha pagdugang han mga bulan han Enero ug Pebrero) ginhimo hi Numa Pompilius ha mga 700 BC agod mahatungod an kalendaryo hin standard lunar year. An kan Numa Februarius mayda 29 ka adlaw (30 kon leap year). Hi Cesar Augusto kuno, nagtanggal hin usa nga adlaw tikang han Pebrero ngan gindugang ini ngadto han bulan han Agosto, (nga ginbalyo-an an ngaran tikang ha Sextilis ha dungog han iya kalugaringon), agod nga an kan Julio Cesar (Julius Caesar) bulan nga Hulyo diri magkakamay-ada hin darudamo nga adlaw. Pero diri gud dako iton prueba ha kasaysayan nga nasuporta hini.
An Pebrero amo an katapusan (ha ngaran) nga bulan han kalendaryo Romano, kay an tuig han una, nagtikang dida han Marso. Mayda mga regular nga panahon nga an mga sacerdote o kapadi-an Romano namumutang hin intercalary month, nga an ngaran Mercedonius, katapos han Pebrero agod mahatungod an tuig han mga season.
Mga Ngaran ha Kasaysayan[igliwat | edit source]
Ha mga ngaran han Pebrero ha kasaysayan, upod dinhi an Anglo-Saxon nga mga pulong Solmoneth (sun month o bulan han adlaw) ug Kale-monath (ginngaranan para han cabbage) pati gihapon an kan Carlomagno (Charlemagne) pagtawag hini nga bulan nga Hornung. Ha daan nga Hinapon nga kalendaryo, it ngaran han bulan Kisaragi (如月, 絹更月 or 衣更月). Tinatawag gihapon ini ha panalagsa Mumetsuki (梅見月) o Konometsuki (木目月). Ha yinaknan nga Finnish, an ngaran han bulan helmikuu, nga nangangahulogan "bulan han perla".
Kaluwas han Iningles nga ngaran[igliwat | edit source]
Iton Iningles nga ngaran han bulan "February" ginluluwas nga diri ginpapatingog it syahan nga r, ("Febuary"), hin damo nga mga nayakan hit Iningles. Bangin ini tungod hiton dissimilation o analogical change nga na-impluwensya han "January" (ngaran ha Iningles para hit Enero).
Mga Ngaran ha Iba nga Yinaknan[igliwat | edit source]
- Ha Kinatsila febrero
- Ha Iningles February
- Ha Irish nga Kalendaryo Feabhra
Mga Panhinabo ha Pebrero[igliwat | edit source]
- Dida hiton pagano nga kaliding han tuig, it Pebrero natikang dida hiton o harani hiton Imbolc ha amihanan nga hemisfera ngan Lughnasadh dida ha salatan nga hemisfera.
- Ha Irlandia (Ireland), iton Pebrero 1 amo an Imbolc, an fiesta ni St. Brigid (an Secondarya nga Patron han Irlandia) ug syahan nga adlaw han Spring. Ha Irish Calendar it ngaran han bulan Feabhra.
- Pebrero 2 an pitsa hiton Candlemas ngan Groundhog Day
- Pebrero 3 Setsubun (節分) ha Hinapon nga kalendaryo.
- Pebrero 4 Risshun (立春) ha Hinapon nga Kalendaryo.
- Pebrero 12 amo an Lord Faust Birthday (Kaadlawan ni Señor Faust)
- Pebrero 14 amo an Adlaw ni San Valentín (St. Valentine's Day)
- Pebrero 21 is Language Martyrs' Day (Adlaw han mga Martires han Yinaknan), nga ginsasaurog han mga nayakan hin Bengali nga katawhan.
- Pebrero 21 amo an International Mother Language Day
- Ha Estados Unidos, iton Pebrero amo an Black History Month.
Trivia[igliwat | edit source]
- Naka-tulo mahinabo an Pebrero 30 ha kasaysayan.
- Ha mga common nga tuig iton Pebrero natikang hiton parehos nga adlaw sugad hit Marso ngan Nobyembre. Ha mga leap year iton Pebrero natikang hiton parehos nga adlaw sugad hit Agosto.
- Iton bukad hiton Pebrero amo an carnation.
- Iton birthstone hiton Pebrero amo an amethyst.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Chicago
An Chicago in gidadakoi nga syudad ha estado han Estados Unidos nga Illiois. Nga may-ada hirani 2.7 milyon ka mga residente, ini an syudad nga may-ada gidadamoi nga katawhan ha Butnga-Katundan Estados Unidos, ngan ikatulo ha gidamoi nga populasyon ha Estados Unidos, nga nasunod ha Syudad han New York ngan Los Angeles. An iya lugar metropolitana, danay gintatawag nga "Chicagoland" in ikatulo ha gidadakoi ha Estados Unidos, an gidadaloi ha Dagko nga mga Danaw nga Megalopolis, ngan ika 27 nga gidadamoi nga tawo nga urbano aglomerasyon ha kalibutan, nga may-ada ginbabanabanahan nga 9.8 milyon ka mga tawo ha tulo ka mga estado han Estados unidos han Illinois, Wisconsin ngan Indiana. Ini an linkuran han condado han Cook, nga ikaduha ha gidadamoi nga tawo ha mga condado ha Estados Unidos, nasunod la ha Condado han Los Angeles, California.
An Chicago in gin-incorporar komo usa ka bungto ha 1833, harani ha dungaan nga namumutnga ha Dagko nga mga Danaw ngan watershed han Salog Mississippi. Ha pagkayana, an syudad in nagpapabilin han iya kahimtang komo usa ha dagko nga poy-anan han industriya, telekomunikasyon ngan infrastruktura, lakip an Luparan Panlangyaw O'Hare nga ikaduha ha mga aktibo ha kalibutan kon gios trapiko an ginhihimangrawan. Ha 2008, an syudad in kinmarawat hin 45.6 milyon nga mga dumuruaw ha domestiko ngan tabok-han-dagat. Han 2010, an lugar metropolitana han Chicago in may-ada ika-4 ha gidadakoi nga Gross Domestic Product ha mga lugar metropolitana han kalibutan, nga nasunod la ha Tokyo, Syudad han New York, ngan Los Angeles.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Cite error: Invalid
tag; no text was provided for refs named
population1
- ↑ Population Change for the Ten Most Populous and Fastest Growing Metropolitan Statiscal Areas: 2000 to 2010. U.S. Census Bureau: (March 2011). Ginkità dida han April 12, 2011.
- ↑ U.S. Geological Survey Geographic Names Information System: City of Chicago


text:
Zamboanga del Norte
An Zamboanga del Norte usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Peninsula han Zamboanga nga rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Dipolog ngan an probinsya sapit han Zamboanga del Sur ngan Zamboanga Sibugay ha salatan ngan Misamis Occidental ha sidlangan. An Dagat Sulu nahamutang ha kanawayon o amihanan-katundan han Zamboanga del Norte.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | edit source]
Ekonomiya[igliwat | edit source]
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Zamboanga del Norte ginbahin ngadto hin karuhaan kag lima (25) nga mga bungto ngan duha (2) nga mga syudad.


text:
Besao
An Besao usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Mountain Province, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 9,875 ka tawo ha 1,735 nga mga panimalay. Pinamunoan it bungto han alkalde nga hi Wellington Bagano Pooten.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Besao ginbahin ngadto hin napulo kag upat (14) nga mga baranggay.
- Agawa
- Ambaguio
- Banguitan
- Besao East (Besao Proper)
- Besao West
- Catengan
- Gueday
- Lacmaan
- Laylaya
- Padangan
- Payeo
- Suquib
- Tamboan
- Kin-iway (Pob.)
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information
- Official Website of Besao, Mountain Province


text:
1978
An 1978 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Mga laog
Enero[liwaton | liwaton an gikanan]
Pebrero[liwaton | liwaton an gikanan]
Marso[liwaton | liwaton an gikanan]
Abril[liwaton | liwaton an gikanan]
Mayo[liwaton | liwaton an gikanan]
Hunyo[liwaton | liwaton an gikanan]
Hulyo[liwaton | liwaton an gikanan]
Agosto[liwaton | liwaton an gikanan]
Septyembre[liwaton | liwaton an gikanan]
Oktobre[liwaton | liwaton an gikanan]
Nobyembre[liwaton | liwaton an gikanan]
Desyembre[liwaton | liwaton an gikanan]
- Namundag kan bulan na ini, petsa 17 si Manny Pacquiao, an Filipinong boksingero.


text:
Nabas, Aklan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Nabas usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Aklan ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Nahamutang ini ha Peninsula han Buruanga ha kanawayon nga dapit han Isla han Panay. Usa ini nga bungto ha daplin han dagat nga ginsasapitan ha amihanan han Dagat Sibuyan; ha salatan han mga bungto han Pandan ngan Libertad, Antique; ha sinirangan han Dagat Sibuyan ngan Ibajay, Aklan; ngan ha katundan ginsasapitan ini han Malay ngan Buruanga.
Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 25,014 ka tawo ha 4,691 nga mga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Nabas ginbahin ngadto hin karuhaan (20) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Opisyal nga Websayt han Bungto han Nabas
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Lanao del Norte
An Lanao del Norte usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan han Amihanan nga Mindanao nga rehiyon. An kapital hini amo an Tubod. An probinsya ginsasapitan han Lanao del Sur ha salatan, han Zamboanga del Sur ha katundan, Misamis Oriental ha dumagsaan o amihanan-sidlangan, Bukidnon ha sidlangan, ngan nahibulag tikang han Misamis Occidental pinaagi han Baybayon han Iligan.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | edit source]
Ekonomiya[igliwat | edit source]
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Lanao del Norte ginbahin ngadto hin karuhaan kag duha (22) ka mga bungto ngan usa (1) nga syudad.


text:
Dagat han Salatan nga Tsina
An Dagat han Salatan nga Tsina usa nga dagat marginal kun diin aada ini han salatan han Tsina ngan Taiwan, katundan han Pilipinas, amihanan-katundan han Sabah, Sarawak, ngan Brunei, amihanan han Indonesya, amihanan-sinirangan han rawis Malay ngan Singapore, ngan sinirangan han Vietnam.
Kalakip ini han Kalawdan Pasipiko nga may kahaluag tikang ha Singapore ngadto ha Estrecho han Taiwan nga 3,500,000 km². Usa ini nga gidadako- nga lawas katubigan kahuman han lilima nga mga kalawdan. An gudtiay nga mga puro ha Dagat han Salatan nga Tsina, kun gintatampo nagiging kapuropod-an, naabot ha ihap nga gatos-gatos. An dagat ngan agsob waray naukoy nga mga puro an ginaangkonan han pipira nga mga nasod. Ini nga mga pagangkon in nagresulta ha lain-lain nga ngaran nga gingagamit ha mga puro ngan dagat.


text: 1An pagtoo amo an marig-on nga pagsarig han mga butang nga aton ginlalaoman, ngan han mga butang nga diri naton kinikita. 2Pinaagi han ira pagtoo an mga tawo hadton una nga panahon ginpakaupay han Dyos. 3Tungod hin pagtoo hinsabotan naton nga nahimo an bug-os nga kalibutan pinaagi han pulong han Dyos, sanglit ginhimo an mga butang nga kinikita tikang han mga butang nga diri kinikita. 4Tungod hin pagtoo hi Abel nagdara ngadto sa Dyos hin mauroupay nga halad kay han kan Cain. Pinaagi han iya pagtoo an Dyos kinmarawat ha iya nga matadong nga tawo, kay kinarawat han Dyos an iya mga halad. Tungod han iya pagtoo, nagyakan gihapon hi Abel bisan kon patay na hiya. 5Tungod hin pagtoo waray mamatay ni Enoc. Lugod ginbayaw hiya ngadto sa Dyos, ngan waray na hiya hiagii kay ginbayaw man hiya han Dyos. Nasiring an kasuratan nga san-o bayawon hi Enoc nakalipay hiya han Dyos. 6Waray gud tawo nga makakalipay han Dyos kon waray niya pagtoo. Kay an bisan hin-o nga nadangop han Dyos kinahanglan tumoo nga may-ada Dyos, ngan ini nga Dyos nagbabalos hadton mga nagbibiling ha iya. 7Tungod hin pagtoo namati hi Noe han mga pahimangno han Dyos hiunong han mga butang nga tiarabot nga waray pa niya hikit-i. Nagsugot hiya han Dyos, ngan naghimo hiya hin arka diin natalwas hiya ngan an iya panimalay. Dida hini nga paagi ginhukman ha karat-an an kalibutan, ngan kinarawat ni Noe tikang sa Dyos an pagkamatadong nga natikang han pagtoo. 8Tungod hin pagtoo, nagsugot hi Abraham han pagtawga ha iya han Dyos, ngan napakadto hiya han tuna nga iginsaad han Dyos nga ihahatag ha iya. Binayaan niya an iya kalugaringon nga tuna ug diri maaram hiya kon tikain hiya. 9Tungod hin pagtoo nag-ukoy hiya sugad hin usa nga lumalangyaw didto han tuna nga iginsaad ha iya han Dyos. Nag-ukoy hiya didto hin mga tulda sugad kanda Isaac ngan Jacob, nga kinmarawat liwat han amo ngahaw nga saad tikang han Dyos. 10Kay ginhulat ni Abraham an syudad nga an Dyos amo an nagplano, naglarang ngan nagtukod, kanay patukoranan diri gud mapupukan. 11Tungod hin pagtoo nahimo hi Abraham nga amay, bisan kon lagas na hiya hin duro ngan baw-as hi Sara. Tinmapod hiya nga an Dyos magtutuman han iya saad. 12Bisan kon patay na hiya, ini nga usa nga tawo amo an tinikangan han damo nga katulinan, sugad kadamo han mga bitoon ha langit, sugad kadamo han diri maiihap nga baras ha baybayon. 13Nagkamatay ini ngatanan nga mga tawo dida han ira pagtoo. Waray nira makarawat an mga iginsaad han Dyos, kundi bisan kon hirayo pa ini kaupay, nakita na nira ngan ira ginpaabot, ngan kinmilala hira nga lumalangyaw ngan lumalabay la ngay-an hira ha tuna. 14Adton naghimangraw hin sugad, nagpapasabot nga nagbibiling hira hin tuna nga ira kalugaringon. 15Waray na hira mangandoy han tuna nga ira tinalikdan; kon naghunahuna pa hira, may-ada pa unta nira higayon hin pagbalik. 16Lugod namulat hira hin mauruopay nga tuna, an langitnon nga tuna. Sanglit waray an Dyos naawod ha ira nga magtawag hira ha iya nga ira Dyos, kay nag-andam hiya hin syudad para ha ira. 17Tungod hin pagtoo nakahimo hi Abraham hin paghalad han iya anak nga hi Isaac, nga usa nga unong nga tinubod dida han pagsarihi ha iya han Dyos. Amo hi Abraham an ginsaaran han Dyos, kundi andam hiya hin paghalad han iya usa la nga anak nga usa nga unong nga tinubod. 18Nagsiring an Dyos kan Abraham, “Magkakamay-ada ka mga tulin pinaagi kan Isaac.” 19Nagtoo hi Abraham nga makakabanhaw an Dyos kan Isaac—ngan makakasiring kita nga kinarawat manggud ni Abraham hi Isaac tikang han kamatayon. 20Tungod hin pagtoo, nagsaad hi Isaac kanda Jacob ug Esau hin mga kaupayan para han tiarabot nga panahon. 21Tungod hin pagtoo ginbendisyonan ni Jacob an kada usa han mga anak ni Jose, han harapit na hiya mamatay; sinmandig hiya han iya tungod ngan nagsingba han Dyos. 22Tungod hin pagtoo, nakighimangraw hi Jose, han harapit na hiya mamatay, hiunong han pagbaya han mga Israelita tikang ha Ehipto, ngan nagtugon hiya kon ano an angay buhaton han iya lawas. 23Tungod hin pagtoo nakahimo an mga kag-anak ni Moises hin pagtago ha iya sulod hin tulo ka bulan tikang han iya katawo. Hinkit-an nira nga mahusay hiya nga bata, ngan waray hira kahadlok hin pagsupak han sugo han hadi. 24Tungod hin pagtoo hi Moises, han batan-on na hiya, nagdumiri nga tawgon hiya nga anak han anak nga babaye ni Paraon. 25Ginpaurog lugod niya an pag-antos upod han mga tawo han Dyos, kay han pagpahimulos han sala ha sulod hin halipot la nga panahon. 26Naghunahuna hiya nga labaw pa gud kamahal an pag-antos hin mga pagyubit tungod han Mesiyas, kay han ngatanan nga mga manggad han Ehipto; kay ginlantaw niya an tiarabot nga balos. 27Tungod hin pagtoo kinmalagiw hi Moises tikang ha Ehipto hin waray kahadlok han kasina han hadi; sugad nga daw kinmita hiya han diri kinikita nga Dyos, sanglit waray na hiya bumalik ha Ehipto. 28Tungod hini pagtoo, nagtikang hiya hin pagtukod han Paglabay ngan nagsugo nga isablig an dugo dida han mga porta, basi diri pamatayon han Anghel han Kamatayon an mga suhag nga lalake han mga Israelita. 29Tungod hin pagtoo nakahimo an mga Israelita hin pagtabok han Pula nga Dagat sugad dida hin mamara nga tuna; han pagtabok liwat han mga Ehiptohanon, nalumos hira ngatanan. 30Tungod hin pagtoo napukan an mga pader han Jerico, katapos paglibota han mga Israelita sulod hin pito ka adlaw. 31Tungod hin pagtoo waray pataya hi Rahab nga maraot nga babaye, upod hadton mga linmaris han Dyos, kay gin-upay niya hin pagkarawat an mga espiya. 32Magpapadayon pa ba ako? Waray ko na igo nga panahon hin paghinabi mahitungod kanda Gideon, Barak, Samson, Jepte, David, Samuel, ngan han mga manaragna. 33Tungod hin pagtoo nakig-away hira hin mga kanasoran ngan nagdaog hira. Ginbuhat nira an matadong, ngan kinmarawat hira han iginsaad han Dyos. Ginsagpo nira an mga baba hin mga liyon, 34ginparong nira in naglalahinggab nga mga kalayo, nakalikay hira han kamatayon pinaagi han espada. Magluya hira kundi nagmakusog; mga gamhanan hira ha pag-awayan ngan gindaog nira an kasondalohan han mga lumalangyaw. 35Tungod hin pagtoo kinarawat han mga kababayen-an an ira mga patay nga kauropdan nga mga binanhaw na. An iba, nagdumiri pagkarawat hin kagawasan, ngan nagkamatay ha ilarom hin mga pag-antos, basi mabanhaw ngadto hin mauroupay nga kinabuhi. 36Ginpakaalohan ngan ginhampak an iba, ngan ginggapos ngan ginbilanggo an iba. 37Ginbato hira, ginpikas an ira mga lawas, pinanmatay hira pinaagi han espada. Nagsudoysudoy hira nga nagpanapton hin mga anit hin karnero ngan mga kanding, mga pubre, ginpakurian ngan ginraogdaog hira. 38An kalibutan diri naangay para ha ira! Nagsarang hira ngadto han mga kamingawan ngan kabungtoran sugad hin mga kalagiw, nag-ukoy hira ha mga lungib ngan mga luong ha tuna. 39Pagkadako nga hinumdoman an nahimo hini ngatanan nga mga tawo pinaagi han ira pagtoo! Kundi waray nira makarawat an iginsaad han Dyos, 40kay may-ada pa an Dyos mauroupay nga paglarang para ha aton. Tuyo han Dyos nga mahihingpit la hira kon upod kita ha ira.


text:
Tabaco
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Syudad han Tabaco usa nga ika-upat nga klase nga syudad ha lalawigan han Albay, Pilipinas. An mainland nga bahin han Syudad han Tabaco nagsasapit han Malinao ha amihanan, han Polangui ngan han Oas ha katundan, han Syudad han Ligao ha habagatan o salatan-katundan, han Bulkan Mayon ha salatan, han Malilipot ha timugan o salatan-sidlangan, ngan han Golfo han Lagonoy ha sidlangan. An isla han San Miguel ha sidlangan kabahin han teritoryo han syudad, ngan amo an pinakakanawayon o pinaka-amihanan-sidlangan han upat nga main nga isla han Albay ha Golfo han Lagonoy. An Bulkan Mayon naatubang han syudad ha amihanan.
Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 107,166 ka tawo ha 19,599 nga mga panimalay.
Ekonomiya[igliwat | edit source]
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Syudad han Tabaco ginbahin ngadto hin kap-atan kag pito (47) nga mga baranggay.
Turismo[igliwat | edit source]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Opisyal nga Websayt
- Profile han Syudad han Tabaco ha opisyal nga websayt han Albay
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Pandan, Antique
An Pandan usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Antique ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 27,647 nga tawo ha 5,534 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Pandan ginbahin ngadto hin katloan kag upat (34) nga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Pandan.gov.ph - Opisyal nga Websayt han Bungto han Pandan, Antique, Philippines
- PANDAN.PH - Pandan Antique Philippines
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Mga munisipalidad han Pilipinas
An munisipalidad, munisipyo o bungto, (Espanyol: pueblo) usa ka lokal nga pan-gobyernuhan han Pilipinas. An mga lalawigan o probinsya ginbubug-os hin mga syudad ug mga bungto. An mga bungto ginbubug-os hin mga baranggay.
Klasipikasyon han Pagpakabuhi[igliwat | edit source]
An mga bungto ginklaspika hin mga klasipikasyon han pagpakabuhi o income classes sumala han ira average nga kada tuig nga income han naglabay pa la nga tulo nga tuig ha kalendaryo:
Batakan:Mga pobinsya han Pilipinas
See also[igliwat | edit source]
- Sangguniang Bayan
- Lista hin mga syudad ngan bungto ha Pilipinas
- Lista han mga ginbag-ohan ngaran nga syudad ug bungto han Pilipinas


text:
Kibungan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Kibungan usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Benguet, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 15,036 ka tawo ha 2,949 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Kibungan ginbahin ngadto hin pito (7) nga mga baranggay.
- Badeo
- Lubo
- Madaymen
- Palina
- Poblacion
- Sagpat
- Tacadang
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Opisyal nga websayt han Bungto han Kibungan
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Glan, Sarangani
An Glan usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han Sarangani ha Pilipinas. Bisan kon diri ini amo an kapital han probinsya, amo ini an linkoranan han lokal nga gobyerno han probinsya. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 83,051 ka tawo ha 16,990 nga panimalay.
An Glan ginsasapita han katundan han Baybayon han Sarangani, ha amihanan han Davao del Sur, ngan ha salatan han Dagat Celebes.
An kadam-an han mga tawo dinhe Sugboanon an katulinan.
Ekonomiya[igliwat | edit source]
An ekonomiya Glan nahabase hin dako ha agrikultura o pag-uma nga mayda hataas nga level hin pagpagawas hin luget. Iton aquaculture amo an ikaduha nga gidako-i nga paagi hin pagpakabuhi, labi na iton bangus ngan pasayan. Iton iba nga mga produkto hin agrikultura amo an lubi, mais, tubo, saging, pinya, mangga, karne nga baboy, bunay, karne nga baka, ngan isda.
Naglaksi hin pag-uswag an ekonomiya han naglabay nga dekada pinaagi hin mga bag-o nga pagkaabot ha teknolohiya hin global nga komunikasyon ngan han pagkakumpleto hin moderno nga karsada nga nakaupay hin dako in pannegosyo ngan panakayan. Nahingaupay gihapon an bungto tungod han pagkalingkoranan hini han gobyerno han probinsya.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Glan ginbahin ngadto hin katloan kag usa (31) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- An Opisyal nga Websayt han Glan, Sarangani
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Kogon
Kogon (Imperata cylindrica), sayo na banwa sakob sa genus imperata, subfamily Panicoideae, supertribe Andropogonodae, tribu Andropogoneae. Sayo na perennial rhizomatous na banwa an kogon na nabubuhi sa Pilipinas ngan sirangan Asya, India, Micronesia, Melanesia, Australia, ngan sirangan ngan timog Afrika. Naabot ini 0.6–3 m (2–10 pye) an kahitaas. An dahon maabot 2 cm an kahilapa, talais an katangpusan ngan mataarum an ligid.
Gamit[igliwat | edit source]
Gamit an kogon panbubong sa mga kalawid. Gintatanum liwat ini sa mga baybay para sa soil stabilization na gin'aatake san erosion. Pwede liwat ini gamiton san paghimo papel, ug pwede mahabi himuon banig.
Ginagamit liwat ini sa traditional Chinese medicine.[1]
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Imperata. Sen - traditional Chinese medicine (tcm). Ginkità dida han 13 July 2011.


text:
Barira
An Barira usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Maguindanao ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 18,296 ka tawo ha 3,326 nga panimalay.
Kabahin an bungto han lalawigan han Shariff Kabunsuan tikang han Oktubre 2006 tubtob han pag-nulifikar hini han Korte Suprema dida han Hulyo 2008.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Barira ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga baranggay.
- Barira (Pob.)
- Bualan
- Gadung
- Liong
- Lipa
- Lipawan
- Marang
- Nabalawag
- Rominimbang
- Togaig
- Minabay


text:
An Ilagan usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han Isabela, Pilipinas. Amo ini an kapital nga bungto ngan an gidako-i nga bungto han Isabela (ha kahaluag hin katunaan ngan bug-os nga populasyon). Nahamutang ini dida han pag-ultan han mga Salog han Cagayan ngan Salog han Pinacanauan. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 119,990 ka tawo ha 24,085 nga mga panimalay.
Dida han Pebrero 2, 1998 nahimo nga balaod an RA 8474 nga unta nagbabalhin han Ilagan tikang hin bungto ngadto hin syudad. Kondi dida han plebisito nga ginhimo dida han Marso 14, 1999, waray ini aprobahi han mga tawo amo nga an Ilagan nagpabilin nga bungto.


text:
Lalawigan han Ourense
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Orense (ngaran ha Kinatsila) o Ourense (ngaran ha Galego) usa nga probinsya o lalawigan han Galicia, Espanya. Nahamutang ini ha kanawayan ng dapit han Espanya, didto han dapit nga timugan han komunidad autonoma han Galicia. Ginsasapitan ini han mga lalawigan han Pontevedra ha katundan, han Lugo ha amihanan, han León ngan Zamora ha sidlangan, ngan han nasod han Portugal ha salatan.
An kapital hini amo an syudad han Ourense.
Mayda ini kahaluag nga 7.273 ka km² ngan amo la ini an lalawigan han Galicia nga waray garawsan ngadto ha dagat.
An katawhan han lalawigan mga 336,099 ka molupyo (INE 2008), ngan tikang hini, mga 31.85% nangungukoy didto han kapital. Mayda 92 ka munisipyo ha lalawigan han Ourense.
Pag-ngaran[igliwat | edit source]
- Orense an ngaran ngan tradisyonal nga kasurat ha Kinatsila, nga iginrekomenda han Real Academia Española ngan agsob gamiton han mga nayakan hin Kinatsila.[1]
- Ourense an ngaran ha Galego ngan opisyal nga pagtawag nga gin-aprobahan han Cortes Generales han Espanya, ha ilarom han Balaod 2/1998.[2]
Kitaa gihapon[igliwat | edit source]
Mga kasarigan[igliwat | edit source]


text:
Botolan
An Botolan usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han Zambales, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 46,602 ka tawo ha 9,629 nga mga panimalay.
An Botolan amo an gidako-i nga bungto ha lalawigan ha kahaluag hin katunaan. Nahamutang ini ha salatan Iba nga amo an kapital han lalawigan. Kilalado an Botolan tungod han darudako nga populasyon hin Aeta, baybayon hin baras nga kolor abohon, ngan dinhe nahamutan an Bukid Pinatubo.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Botolan ginbahin ngadto hin katloan kag usa (31) nga mga baranggay.


text:
Batac
An Syudad han Batac usa nga syudad ha lalawigan han Ilocos Norte ha Pilipinas. Han bungto pa ini , amo ini an bungto nga gidadamo-i an mga tawo han karuhaan kag duha (22) nga mga bungto ha Ilocos Norte, nga mayda 47,682 ka tawo ha 9,882 nga mga panimalay sumala han census han tuig 2000.
An Batac amo an bungto nga gin-ukyan ni Presidente Ferdinand Marcos han Pilipinas. Amo gihapon ini an lugar nga natawhan ni Gregorio Aglipay, an nagtukod han Iglesia Filipina Independiente (nga kilalado gihapon nga Simbahan Aglipayan).
Han 2007, nahimo nga balaod an Buhat han Republika 9407 (o Republic Act No. 9407) nga nagbalhin han Batac tikang hin bungto ngadto hin syudad. Gin-aprobahan ini han mga bungtohanon han Batac dida hin plebisito nga ginbuhat han Hunyo 23, 2003
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Syudad han Batac ginbahin ngadto hin kap-atan kag tulo (43) nga mga baranggay, ngan napulo kag upat (14) hini amo an poblacion.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Opisyal nga Websayt han Batac
- Mga Iskolar han Annak Ti Batac, Inc.
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information
- Opisyal nga Mailing List hin mga Bataqueños


text:
La Trinidad, Pilipinas
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An La Trinidad usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han Benguet, Pilipinas. Amo ini an kapital nga bungto han Benguet. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 67,963 ka tawo ha 13,658 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An La Trinidad ginbahin ngadto hin napulo kag unom (16) nga mga baranggay.
- Alapang
- Alno
- Ambiong
- Bahong
- Balili
- Beckel
- Bineng
- Betag
- Cruz
- Lubas
- Pico
- Poblacion
- Puguis
- Shilan
- Tawang
- Wangal
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Lalawigan han Benguet - La Trinidad
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Carmen Monarcha
Hi Carmen Monarcha (natawo han Agosto 27, 1979 ha Belém, Pará, Brasil) usa nga opera nga magkaranta.
Natawo hin pamilya nga mahilig hin arte ha amihanan nga Brazil, it iya amay usa nga manunurat ngan it iya iroy usa nga Brasilenya nga magkaranta. Nahibaro hiya tikang hin pagkabata nga magtocar han cello ngan han piano ngan ha pagtikang nag-aram anay nga maging concert nga cellista. Pero nagtikang hiya pagpadukwag han iya tingog ha pagkanta ngan nagtikang hiya pagkuha hin mga leksyon ha Brasil. Dida han pagsubay han iya karera ha musika ginkakilala hiya han iya igkasi-Brasilenya nga magkaranta nga hi Carla Maffioletti. Sunod han pagtapos niya han iya pag-iskwela, hiya ngan hi Maffioletti kinmadto ha Maastricht, ha Paises Bajos (o Nederlands) para hin dugang pa nga vocal training. Samtang hiya didto, hi Monarcha ginkuha nga vocalista han orchestra nga lider nga hi André Rieu nga umupod pagbiyahe ha Europa ngan han United States upod han Johann Strauss nga Orchestra.
Nakakarawat hi Monarcha hin mga dungog komo nagdaog han Bidu Sayão Vocal Competition, usa nga dako nga internasyonal nga kompetisyon hin karanta nga ginbubuhat ha tagsa-tuig ha Brasil nga ginngaranan ha dungog han pinakasikat nga opera nga magkaranta hiton nga nasod nga hi Bidu Sayão.
Han kakumpleto na an iya pag-aram ha Paises Bajos, hi Monarcha inmuli ha Brasil pero binmalik ha Europa agod magin soloista para han kan Rieu 2003 nga tour ngan nagpabilin na iya upod han orchestra tikang hadton nga panahon. Usa hiya soprano, ngan nagkanta hiya ha pipira han kan Rieu mga album ngan dida liwat hiya han kan Rieu mga PBS nga broadcast ha telebisyon ha Estados Unidos. Nakakarawat hiya hin dungog tungod han iya interpretasyon han "O Mio Babbino Caro" tikang han kan Puccini Gianni Schicchi.
Hi Carmen Monarcha nagkanta gihapon han "Habanera" tikang han Carmen, para han PBS.


text:
Balagtas, Bulacan
An Balagtas (nga an ngaran han una Bigaa) usa nga syahan nga klase nga bungto ha lalawigan han Bulacan, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 56,945 ka tawo ha 11,834 nga mga panimalay.
An ngaran hini nga bungto han una Bigaa. Ginbalhin an ngaran nga Balagtas ha dungog han maniniday nga hi Francisco Balagtas.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Balagtas ginbahin ngadto hin siyam (9) nga mga baranggay.
- Borol 2nd
- Borol 1st
- Dalig
- Longos
- Panginay
- Pulong Gubat
- San Juan
- Santol
- Wawa (Pob.)


text:
Provincia de León
An León usa nga probinsya, han Castilla y León, ha kanawayon o amihanan-katundan nga Espanya, ha kanawayon o amihanan-katundan nga bahin hankomunidad autonoma han Castilla y León. Ginsasapita ini han mga probinsya han Zamora, Ourense, Lugo, Asturias, Cantabria, Palencia, ngan Valladolid.
Mga usa nga ika-upat nga bahin han populasyon han probinsya nga 496,655 (2002) naukoy dida han kapital, León.
Mayda movimiento nga natuo nga iton León angay mahimo nga iya kalugaringon nga komunidad autonoma.
Nasaro an probinsya han Parque Nacional Picos de Europa (ha may Picos de Europa nga kabugkiran) upod han Cantabria ngan Asturias.
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Para han lista han mga munisipyo han León kitaa iton
Mga Comarca[igliwat | edit source]
- El Bierzo
- El Páramo
- Laciana
- Maragatería
- Babia
- La Cepeda
- La Valduerna
- Ribera del Órbigo
- La Cabrera
- La Valdería
- Tierra de la Reina
- La Vega del Esla
- La Sobarriba
- Tierra de Campos
- Omaña
- Luna
- Los Argüellos
- Ordás
- La Ribera del Órbigo
- Curueño


text:
Paraguay
An Paraguay (ha Guarani: Paraguái), nga an opisyal nga pagtawag Republika han Paraguay (Kinatsila: República del Paraguay ; Guaraní: Tetã Paraguái), amo han usa han mga duduha la nga ginpalibutan hin tuna nga nasod ha Salatan nga Amerika (upod han Bolivia). Nahamutang ini han duha nga mga pangpang o dapit han Salog Paraguay ngan ginsasapitan ini han Argentina ha salatan ngan ha habagatan, han Brasil ha sidlangan ngan ha dumagsaan, ngan han Bolivia ha kanawayan. Tungod han pagkabutnga hini nga kahamutang ha Salatan nga Amerika, an nasod agsob tawagon nga Corazón de América — Kasingkasing han Amerika.[1]
Ngaran[igliwat | edit source]
An nasod gin-ngaranan tungod han Salog han Paraguay nga naagi hin pagsulog ha butnga han nasod tikang ha amihanan ngadto ha salatan. Mayda mga upat ka bersyon para han gintikangan han ngaran han salog. An literal nga kahubad tikang ha Guaraní amo an Para = ha damo nga mga kolor; Gua = tikang ha o tinatag-iyahan han o lugar; Y = tubig o salog o danaw. Ini puyde magresulta hin:
Damo nga mga kolor tikang han tubig (posible tungod han pagkita han adlaw dida han tubig o an mga pikoy ha daplin han tubig)
Administratibo nga pagbahinbahin[igliwat | edit source]
An Paraguay mayda napulo kag pito nga mga departamento ngan usa nga distrito capital. Ini, upod han ira mga kapital amo an:
- I - Concepción - (Concepción)
- II - San Pedro - (San Pedro)
- III - Cordillera - (Caacupé)
- IV - Guairá - (Villarrica)
- V - Caaguazú - (Coronel Oviedo)
- VI - Caazapá - (Caazapá)
- VII - Itapúa - (Encarnación)
- VIII - Misiones - (San Juan Bautista)
- IX - Paraguarí - (Paraguarí)
- X - Alto Paraná - (Ciudad del Este)
- XI - Central - (Areguá)
- XII - Ñeembucú - (Pilar)
- XIII - Amambay - (Pedro Juan Caballero)
- XIV - Canindeyú - (Salto del Guairá)
- XV - Presidente Hayes - (Villa Hayes)
- XVI - Alto Paraguay - (Fuerte Olimpo)
- XVII - Boquerón - (Filadelfia)
An mga departamento ginbahinbahin ngadto hin mga distrito.


text:
Aguascalientes
An Aguascalientes usa han mga katloan kag usa (31) nga estado ngan upod han Distrito Federal usa han mga 32 nga mga entidad federativa han Mehiko. It ngaran nangangahulogan nga "magpaso nga katubigan" ha Kinatsila ngan ginkuha ini nga ngaran tungod han mga magpaso nga mga burabod, amo nga an adhetibo para han estado ngan han mga nangungukoy dinhe amo an hidrocálido (hidro = tubig; cálido = mapaso). Nahamutang an Aguascalientes ha butnga han nasod. Waray ini sapit nga dagat, ginsasapitan ini ha amihan han estado han Zacatecas ngan ha salatan han Jalisco. An kahaluag hini 0.3% han bug-os nga kahaluag han nasod. Sugad han iba nga mga estado han federasyon, an Aguascalientes mayda kalugaringon nga batakan-balaod o konstitusyon, kalugaringon nga kodigo penal, mga balaod ngan kalugaringon nga escudo o tigaman. An kapital han estado amo an syudad han Aguascalientes.
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Nahamutang an estado hin mga 300 ka milya (480 ka kilometro) tikang ha Syudad han Mehiko.
Naglalakip ini hin 5,471 nga kwadrado nga mga kilometro (2,112.4 nga kw nga mi) ngan mayda ini mga sobra usa ka ribo o milyon nga mga molupyo. Pero an kadam-an hini nga mga molupyo naukoy didot han metropolitano nga kahaluag han kapita nga syudad hini.
Nahimo an estado dida han Oktubre 27, 1857 han paghibulag hini tikang han Zacatecas.
Pagbahin nga politika-administratiba[igliwat | edit source]
An Aguascalientes mayda napulo kag usa (11) nga mga munisipyo:
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- (Kinatsila) Gobyerno estatal han Aguascalientes
- (Kinatsila) Enciclopedia de los Municipios de México
- (Kinatsila) INEGI


text:
Marawi
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Islamico nga Syudad han Marawi usa nga syahan nga klase nga syudad ha lalawigan han Lanao del Sur ha Pilipinas. Amo ini an kapital nga syudad han Lanao del Sur. It Syudad han Marawi ginsasapitan ha katundan han Marantao ngan Saguiaran, ha sinirangan han Bubong ngan Ditsaan Ramain, ug ha amihanan han Kapai ngan Saguiran, ngan ha salatan han Linaw han Lanao. Mayda ini kahaluag nga 22.6 ka kwadrado nga kilometro.
Sumala han census han tuig 2000, it Syudad han Marawi mayda populasyon nga 131,090 ka tawo ha 20,375 nga mga panimalay. Ginbahin ini ha politika ha kasiaman kag unom (96) nga mga baranggay. An ekonomiya han Syudad han Marawi nahabase ha kaurugan ha pag-uma ngan ha pag-export.
An alkalde o mayor han Syudad han Marawi tikang han Mayo 2004 amo hi Omar Solitario Ali.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information
- Marawi Chatters Club @ Undernet Network


text:
Batu Pahat
An Batu Pahat in uska distrito han estado han Johor, Malaysia. Ini in namumutang ha timugan han Muar, habagatan han Kluang, kanawayan han Pontian, ngan salatan han Segamat ngan an bag-o nga distrito han Ledang. An ulohan hinin nga distrito amo an Bandar Penggaram, Batu Pahat.
Heyograpiya[igliwat | edit source]
An ulohan han distrito Bandar Penggaram,Batu Pahat in namumutang ha 1°51′N 102°56′E / 1.850°N 102.933°E. Ini in may-ada 239 km tikang ha Kuala Lumpur. An giharanii nga bungto in Muar nga may-ada 50 km kanawayan hit Batu Pahat. An bungto han Kluang in namumutang ha 52 km pakadto ha dumagsaan. An Johor Baru in namumutang han mga 70 ngada ha 100 km pakadto ha timugan nga dapit han bungto.
An distrito in nasaro hin katubtuban ha mga distrito han Segamat ngan Kedang pakadto ha amihanan, Kluang ha sinirangan, Muar pajadto ha katundan ngan distrito han Pontian ha timugan. An baybay han Estrecho han Melaka in aada ha salatan.
Tinikangan[igliwat | edit source]
An bungto in nagkangaran hin Batu Pahat, nga it karuyag signgon "sininsil nga bato". tikang ha batohanan harani ha estuwaryo. Damo nga dirudilain nga mga teyorya kun paunan-o nagkamay-ada hini nga ngaran. Hadton mga 1456, an kasundalohan Siames, nga pinangungunahan ni Admiral Awi Di Chu, in hinmuron ha Batu Pahat san-o ini sumulong ha Malacca. An leyenda in nagsesering nga an nanunulong nga mga kasundalohan Siames in nanininsil hin mga bato ha batohon nga dapit han babayon nga baryo han Kampung Minyak Beku, nga naghihingyap nga makakuha hin lab-as nga tubig han ira pagatras tikang ha mga kasundalohan Melaka. Usa liwat nga posible nga eksplenasyon kun paunan-o nakuha an ngaran in an kuta nga gintukod han mga Portuges kahuman nira makuha an melaka, nga hinimo tikang ha mga bato nga granite nga kinuha ha ganggang han Sungai Batu Pahat.
Kilala tungod han mga budo ha naglabay nga panahon, an Batu Pahat in anay kilala komo Bandar Penggaram, nga it buot signgon in "bungto han nanhihimo hin asin. Hadton 1893/1894, an pagkayana nga pagkabungto in gintukod ni Dato' Bentara Luar, Mohamed Salleh bin Perang, nga nagbubuhat tikang ha mga sugo han Sulatan han Johor, Sultan Abu Bakar.
Ha yana, an kadaan nga bubon in mabibilngan la gihapon ha Minyak Beku, pero guti la an ginbuhat para maipaupay hini nga kadaan nga tigaman, nga naghatag ha ngaran hini nga bungto. Han kanan bungto pagsalin-urog han ika-gatos nga kaadlawan ha uruunhan nga dekada 90, uska monumento nga nagpapakita han nalutaw nga kamot nga nagsisinsil hin uska bato in gintukod ha plaza han bungto. Ini in nagin tigaman han bungto dayon. Ha pagkayana, an bag-o nga gin-ayad nga plaza han bungto in karadtoan han mga molupyo ka mga gabi hin katapusan han semana ngan nahatag liwat hin lugaar para han kadam-an nga panpubliko nga magrisyo nga pagsalin-urog.
Bandar Penggaram, Batu Pahat in malaksi nga natubo ngan yana in nagin ikauha nga dako nga bungto ha estado han Johor kahuman an Johor Bahru.
Pagbahinbahin ngan pagdudumara[igliwat | edit source]
An distrito (daerah) in ginbahin liwat ngada ha mukim-mukim o mga subdistrito. An mga subdistrito in gindesignado hin uska numbero (Mukim 1 ngada 12,17 ngan 18):
- Lubok (Mukim I)
- Bagan (Mukim II)
- Peserai (Mukim III)
- Simpang Kiri (Mukim IV)
- Simpang Kanan (Mukim V)
- Linau (Mukim VI)
- Tanjung Semberong (Mukim VII)
- Sri Gading (Mukim VIII)
- Minyak Beku (Mukim IX)
- Kampung Bahru (Mukim X)
- Sungai Punggor (Mukim XI)
- Sungai Kluang (Mukim XII)
- Chaah Bahru (Mukim XVII)
- Sri Medan (Mukim XVIII)


text:
Ginsasaludaran han mga rebolusyunaryo nga pwersa ngan masa ha Eastern Visayas an namatay nga mga kasama nga namartir hadin Hulyo 4 ha Juban, Sorsogon: Ka Greg Bañares (Frankie Joe Soriano), Ka Miloy (Pehing Hipa), Ka Nel (Christine Puche), Ka Gary (Ted Palacio), Ka Rey (David Llunar), Ka Nene (Romero Añonuevo), Ka Jay (William Villanueva, Jr.), ngan Ka Kevin (Ailyn Calma). Hi Ka Greg Bañares amo an tagapagyakan han NDFP-Bicol samtang hitaas gihap an pagtagad ngan minayuyo han katawhan an iya mga kaupod komo mga kadre han rebolusyunaryo nga kagiusan.
Pinakahitaas ngan waray katapusan an aton pagdayaw ha ira para han ira pagserbe ha katawhan ngadto han katapusan komo mga rebolusyunaryo nga mangaraway. An kamabayanihon han ira katapusan nga sakripisyo nagpapalandaw han kamahinungdanon han ira kinabuhi nga ginhalad ha pakigbisog para ha makatadungan nga kawsa han nasyunal ngan pankatilingban nga katalwasan. Amo ini nga bisan kun nagsusubo kita para ha ira, naguliat gihap kita nga: An pinakamag-upay nga anak han katawhan!
An walo nga martir ha Juban nagtikang ha magkadurudilain nga bakgrawn ha katilingban pero nag-urusa agud ighalad an ira kalugaringon ha katawhan sugadman an ira paghatag hin importansya ha patriyotiko nga responsibilidad. Waray na iba nga lugar kundi ha rebolusyunaryo nga kagiusan gud la naton matatad-an an mga parag-uma, propesyunal, kabatan-unan ngan kababayin-an nga nagkakaurusa ha pag-armas ngan pag-ato para ha nanawantawan nga tinguha hin nasyunal nga katalwasan ngan demokrasya. Gin-iisa kita nira ngan an dalan nga ira ginpalarab ha mahinungdanon nga pamaagi nag-aawhag ha iba pa.
Ha luyo nga gapil, ginkokondena naton an masaker nga ginhimo han mga pasista nga tropa han rehimen US-Aquino komo usa nga krimen kontra ha Comprehensive Agreement on Respect for Human Rights and International Humanitarian Law. Diri na armado hira Ka Greg, Ka Nel ngan Ka Gary han dakpon hira ngan damo kabeses nga pagpupsilon; ngatanan nga walo nga martir ha Juban ginpusil ha ulo bisan kun waray na hira kapas nga umato. Kahuman bumaribad nga igpadayon an erestorya pankamurayawan ha NDFP agud talakayon an mga sosyo-ekonomiko nga reporma ngan tukibon an mga gamot han gerra sibil, ginbuksas han rehimen US-Aquino an kalugaringon nga kunuhay nga para ha kamurayawan ha luyo han kabangisan pinaagi han paglansar han hul-os nga gerra han Oplan Bayanihan kontra ha katawhan. Nangangarigkig yana hi Noynoy Aquino ha pagbasbas ha iya pasista nga mga pwersa nga igpadayon ngan maghimo pa hin mas damo nga mga panalapas han tawhanon nga katungod kontra ha katawhan nga nakikigbisog para ha tuna, trabaho, nasyunal nga soberanya, nasyunal nga patrimonya ngan iba pa nga mga batakan nga pagbabag-o.
Nangangarigkig yana hi Noynoy Aquino ha pagbasbas ha iya pasista nga mga pwersa nga igpadayon ngan maghimo pa hin mas damo nga mga panalapas han tawhanon nga katungod kontra ha katawhan nga nakikigbisog para ha tuna, trabaho, nasyunal nga soberanya, nasyunal nga patrimonya ngan iba pa nga mga batakan nga pagbabag-o.
Sugad han ginpapakita han masaker ha Juban, an mga rebolusyunaryo nga prinsipyo nga madig-on naton nga ginkakaptan an naglalain ha aton tikang ha kaaway. Sigurado nga mas makusog pa kita ha rebolusyunaryo nga pakigbisog, ngan sigurado nga maluya ngan mabagsak tikang ha ira poder an mga naniniyupi ngan nananalumpigos ha katawhan. Padayon nga mabubuhi an walo nga martir ha Juban samtang ginpapadayon naton an mahinungdanon nga kawsa han gerra han katawhan.#


text:
Santiago, Isabela
An Syudad han Santiago usa nga syahan nga klase nga syudad ha lalawigan han Isabela, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 110,531 ka tawo ha 22,401 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Syudad han Santiago ginbahin ngadto hin katloan kag pito (37) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Syudad han Santiago
- Mga litrato han Syudad han Santiago
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information
- Philippines business directory
- Impormasyon mahitungod han Syudad han Santiago
- Filipino Community
- Galeriya hin litrato han Santiago


text:
Santa Lucia, Ilocos Sur
An Santa Lucia usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Ilocos Sur, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini mayda populasyon nga 22,363 ka tawo ha 4,512 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Santa Lucia ginbahin ngadto hin katloan kag unom (36) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- The Santa Lucia, Ilocos Sur Official Website Project
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Cortes, Bohol
An Cortes usa nga 5th class nga bungto ha lalawigan o probinsya han Bohol ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 12,702 ka tawo ha 2,547 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Cortes mayda napulo kag upat (14) nga baranggay.
- De la Paz
- Fatima
- Loreto
- Lourdes
- Malayo Norte
- Malayo Sur
- Monserrat
- New Lourdes
- Patrocinio
- Poblacion
- Rosario
- Salvador
- San Roque
- Upper de la Paz


text: 1Dayag kaupay an siring han Espiritu, nga may mga tawo nga mabaya han pagtoo ha tiarabot nga mga panahon; asay susugton nira an buwaon nga mga espiritu ngan magsusunod hira han mga pagturon-an han mga yawa. 2Gintututdo ini nga mga pagturon-an hin maglimbong nga mga tawo nga buwaon kanay konsensya patay na sugad hin naogtang pinaagi hin binangga nga puthaw. 3Nagtututdo in sugad nga mga tawo nga sayop an pangasawa ngan pagkaon hin pira kalain nga karaonon. Kundi ginhimo han Dyos ini nga mga pagkaon basi, katapos pagpasalamati, kaonon han mga magtinuohon ngan han nakasabot na han kamatuoran. 4Maupay an nga-tanan nga ginhimo han Dyos; waray bisan usa nga igsalikway, kundi angay karawaton an ngatanan inupdan hin pagpasalamat; 5kay pinaagi han pulong han Dyos ngan han pag-ampo, kinakarawat ini han Dyos. 6Kon igtutdo mo ini nga mga pagturon-an ngadto han imo kabugtoan, magmamaupay ka nga surugoon ni Cristo Jesus, samtang nahiaagom ka hin pagkaon nga espirituhanon pinaagi han mga pulong han pagtoo ngan han matuod nga pagturon-an nga imo ginsunod. 7Kundi likayi adton diri dyosnon nga mga susumaton, nga diri angay igsinumat. Pahiaraa an imo kalugaringon para han dyosnon nga kinabuhi. 8May kapulsanan an pagpalaksi han lawas, kundi labaw kamapulsanon an espirituhanon nga pagpalaksi, kay nagsasaad ito hin kinabuhi para yana ngan para han tiarabot. 9Matuod ini nga pulong, ngan angay karawaton ngan tuohan hin hingpit. 10Amo man ngani nga nanlilimbasog ngan nagbubuhat kita, kay aada an aton paglaom han buhi nga Dyos nga amo an Magtaralwas han ngatanan nga mga tawo, ngan labi na gud han mga natoo. 11Isugo ngan itutdo ini nga mga butang. 12Ayaw tugot nga may magtamay ha imo tungod nga batan-on ka pa, kundi magin susbaranan ka han mga magtinuohon ha imo pagyakan, pamatasan, paghigugma, pagtoo, ngan pagkaputli. 13Gamita an imo panahon ug kusog hin pagbasa ha kadam-an han mga Kasuratan ngan hin pagwali ngan hin pagtutdo, tubtob han akon pag-abot. 14Ayaw pagpasibay-i an espirituhanon nga hatag nga aada ha imo, nga iginhatag ha imo dida han pagyakan han mga manaragna ngan han pagpandongi ha imo han mga kamot han mga katigurangan. 15Buhata ini nga mga butang ngan tumana hin kinasingkasing, basi hikit-an han ngatanan an imo pag-uswag. 16Bantayi an imo kalugaringon, ngan bantayi man an imo pagturon-an. Padayona pagbuhat hini nga mga butang, kay kon buhaton mo ini, matatalwas mo an imo kalugaringon ngan adton mga nanmamati ha imo.


text:
Quezon
- Para hit lain nga kagamit, kitaa Quezon (pansayod).
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Quezon usa nga probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutang ha CALABARZON nga rehiyon ha Luzon. An lalawigan ginngaranan ha dungog ni Manuel L. Quezon, an ikaduha nga Presidente han Pilipinas, ngan an kapital hini amo an Syudad han Lucena. Diri nahamutang dinhe an Syudad han Quezon ngan diri angay iglipat an Syudad han Quezon ngan an Lalawigan han Quezon: an Syudad han Quezon nahamutang ha Metro Manila, in rehiyon ha katundan han CALABARZON, samtang an Lalawigan han Quezon nahamutang ha sinirangan nga CALABARZON.
An Quezon nahamutang ha timugan o salatan-sidlangan han Metro Manila ngan ginpapalibotan ini han lalawigan han Aurora ha amihanan, han Bulacan, Rizal, Laguna ngan Batangas ha katundan ngan han mga Camarines nga lalawigan ha sidlangan. An Quezon nahamutang hin istmo nga nagbubulag han Bicol nga Peninsula tikang han darudako nga bahin han Luzon. Nalalakip gihapon han lalawigan an Kapuropod-an han Polillo ha Dagat Pilipinhon.
In dako nga karadto-an hin mga turista han probinsya amo an Bukid Banahaw. An bukid mayda sinisiring nga ispiritwal nga mistisismo. Damo nga mga relihiyoso nga cult ngan mga relihiyoso nga mga organisasyon ada hit mga kabugkiran ngan damo nga mga Katoliko nabisita hit bukid ha panahon han Semana Santa.
Heyograpiya[igliwat | edit source]
Politikal[igliwat | edit source]
An Quezon ginbahin ngadto hin kap-atan (40) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad.


text:
Alajuela, Alajuela
An Alajuela amo an kapital nga syudad han lalawigan han Alajuela ha Costa Rica. Amo liwat ini an ngaran han distrito nga naglalakip han syudad. An Alajuela amo liwat an kapital para han kanton han Alajuela, nga darudako pa kaysa han distrito. Amo ini an lugar nga natawhan ni Juan Santamaría, an nasodnon nga bayani han Costa Rica. An Luparan Panlangyaw han Juan Santamaría, an main nga aeropuerto o luparan nga nagsisirbe han Costa Rica (IATA: SJO / ICAO: MROC), nahamutang hin mga 3 ka kilomtro ha salatan han syudad.


text: 1Tikang kan Simon Pedro, surugoon ngan apostol ni Jesu-Cristo— Ngadto ha ira nga pinaagi han pagkamatadong han aton Dyos ngan Magtaralwas, hi Jesu-Cristo, natagan na hin pagtoo nga sugad hin kamahal han amon pagtoo. 2Mapuno unta kamo han grasya ngan kamurayaw, pinaagi han iyo pagkilala han Dyos ngan kan Jesus nga aton Ginoo. 3An dyosnon nga gahom han Dyos naghatag han ngatanan nga aton ginkikinahanglan hin pag-ukoy hin dyosnon nga kinabuhi, pinaagi han aton pagkilala han nagtawag ha aton hin pag-angbit han iya kalugaringon nga himaya ngan pagkamaupay. 4Dida hini nga paagi gintagan kita niya han gidadakoi ngan marahalon nga mga hatag nga iya iginsaad, basi pinaagi hini nga mga hatag makalikay unta kamo han nakakadaot nga kaipaon nga aanhi ha kalibutan, ngan makaangbit kamo han dyosnon nga kinaiya. 5Tungod hini, talinguhaa nga mahidugang han iyo pagtoo an kamaupay; ha iyo kamaupay idugang an hibaro; 6ha iyo hibaro idugang an pagpugong han kalugaringon; ha iyo pagpugong han kalugaringon idugang an kamailob; ha iyo kamailob idugang an pagkadyosnon; 7ha iyo pagkadyosnon idugang an minagburugto nga pagbati, ngan ha iyo minaburugto nga pagbati idugang an paghigugma. 8Amo ini an kinahanglan niyo nga mga hiyas, ngan kon madamo ini dida ha iyo, mahihimo kamo nga madasigon ngan magmamapulsanon ha iyo pagkilala han aton Ginoo Jesu-Cristo. 9Kundi an waray hini nga mga hiyas harap kaupay nga diri hiya nakakakita, ngan nahingalimot hiya nga nahugasan na hiya han naglabay niya nga mga sala. 10Sanglit, kabugtoan ko, talinguhaa gud niyo basi maseguro niyo nga magpapadayon dida ha iyo kinabuhi an pagtawag ngan pagpili han Dyos ha iyo, kay kon buhaton niyo ini, diri kamo mabaya han iyo pagtoo. 11Dida hini, tatagan kamo han bug-os nga katungod hin pagsulod han waray kataposan nga Ginhadian han aton Ginoo ngan Magtaralwas, hi Jesu-Cristo. 12Sanglit dayuday magpapahinumdom ako ha iyo hini nga mga butang, bisan kon sayod na kamo hini, ngan hinsabotan na niyo hin maupay an kamatuoran nga iyo kinarawat. 13Natoo ako nga akon katungod hin pagpukaw han iyo panumdoman hiunong hini nga mga butang, samtang buhi pa ako. 14Maaram ako nga diri na maiha mabulag na ako hini nga may kamatayon nga lawas, sumala han iginsumat ha akon han aton Ginoo Jesu-Cristo. 15Sanglit tatalinguhaon ko, bisan kon patay na ako, hin paghatag ha iyo hin paagi basi dayuday manumdom kamo hini nga mga butang. 16Waray kami tumapod hin mga hinimohimo nga mga susumaton, han amon pagpahibaro ha iyo mahitungod han gamhanan nga pag-abot han aton Ginoo Jesu-Cristo. 17Hinkit-an han amon kalugaringon nga mga mata an iya pagkaharangdon. Nakadto kami han pagpasidunggi ngan paghimaya ha iya han Dyos nga Amay. Inmabot ha iya an tingog nga tikang han Gilalabawi nga Himaya nga nagsiring, “Amo ini an akon hinigugma nga Anak nga akon nalipayan!” 18Hinbatian namon ngahaw ini nga tingog nga tikang ha langit, han upod kami niya dida han baraan nga bukid. 19Sanglit labaw pa gud an amon pagtapod han mensahe nga iginpasangyaw han mga manaragna. Maghihingaupay kamo kon iyo ini pamatian hin maupay, kay sugad ini hin suga nga malamrag ha masirom nga dapit, tubtob han pagpunias han Adlaw han Ginoo ngan pagsirang ha iyo mga kasingkasing han bitoon ha kaagahon. 20Kundi, labaw han ngatanan, hinumdomi ini: waray usa nga makakagsaysay, ha iya la kalugaringon, hin panagna dida han Kasuratan. 21Kay waray panagna nga inmabot ha kaburot-on la hin tawo, kundi ginladngan han Espiritu Santo an mga tawo dida han paghimangraw nira han mensahe nga tikang sa Dyos.


text:
Sip-on
An sip-on amo an nakakatapon nga impeksiyon tikang ha bayrus ngsa sakit han uruigbaw han sistem han pangginhawa, labi na tungod han mga rhinovirus (picornavirus) o coronavirus.
Sintomas[igliwat | edit source]
An mga sintomas san sip'on amo an ubo, nagmumuhog, barado na irong, ngan sore throat, ngan danay magsuol an kalawasan, masuol na ulo, ngan waray gana kumaon.
Pinanbasaran[igliwat | edit source]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Media related to Common cold at Wikimedia Commons
- Sip-on at the Open Directory Project


text:
Oda Nobunaga
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Oda Nobunaga (ha Hinapon: 織田 信長 Oda Nobunaga, Hunyo 23, 1534–Hunyo 21, 1582) usa nga importante nga daimyo dida han Sengoku nga panahon han kaagi ngan kasaysayan han Hapon. Anak hiya ni Oda Nobuhide, usa nga menor nga warlord mga mayda gamay nga mga tinatag-iyahan nga katunaan ha Owari nga probinsya. Usa nga kinabuhi hin nagpipinadayon nga conquista militar an kinabuhi ni Nobunaga, nga ha urhe nagresulta han pagconquista han kadam-an nga bahin han Hapon ugsa han iya kamatayon dida han 1582.


text:
Iba
An Iba usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Zambales, Pilipinas. Amo ini an kapital nga bungto han Zambales. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 34,678 ka tawo ha 7,260 nga mga panimalay.
An Iba amo an lugar nga natawhan han kasanhi nga Presidente han Pilipinas nga hi Ramon Magsaysay.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Iba ginbahin ngadto hin napulo kag upat (14) nga mga baranggay.
- Amungan
- Bangantalinga
- Dirita-Baloguen
- Lipay-Dingin-Panibuatan
- Palanginan (Palanginan-Tambak)
- San Agustin
- Santa Barbara
- Santo Rosario
- Zone 1 Pob. (Libaba)
- Zone 2 Pob. (Aypa)
- Zone 3 Pob. (Botlay)
- Zone 4 Pob. (Sagapan)
- Zone 5 Pob. (Bano)
- Zone 6 Pob. (Baytan)


text:
Hydarnes
Hi Hydarnes (Daan nga Persyano Vidarna: "an nagrarangkag" ), anak ni Hydarnes usa nga kilalado nga Persyano, an kumander han Napulo ka Yukot nga mga Inmortal dida han panahon han Persyano nga mga Gyera patok han Gresya. Hi Hydarnes an namuno han mga Inmortal dida han kan Xerxes expedisyon kontra han Gresya.
An pinakasikat nga panhinabo nga nanginlabot kan Hydarnes ngan han mga Inmortal posible dida ha Thermopylai han 480 BC, nga diin nagkabangga hira kan Leonidas han Sparta.
Ha urhe, katapos han kapirde han mga Persyano ha kadagatan dida han Salamis (kontra hin garugamay nga mga puwersa Griyego), nagretiro hi Xerxes upod han kadam-an han iya nahabilin nga army. Mga 70,000 ka tawo la an nagpabilin, ha ilarom han patod ni Xerxes nga hi Mardonius, nga maningkamot pagsakop han Gresya; napirde hira didto ha Plataea). Hi Xerxes naghatag kan Hydarnes han responsabilidad han pagdara han army balik tabok han Hellespont ngan balik ngadto ha Asia.
Ha popular nga kultura[igliwat | edit source]
- Dida han salida nga The 300 Spartans (1962), an papel ni Hydarnes ginkaptan han aktor nga hi Donald Houston


text:
Unibersidad han Pilipinas
An Unibersidad han Pilipinas, kaurugan ginpapahalipot hin U.P. in nasodnon nga unibersidad han Pilipinas. Gintindog ha 1908 pinaagi ha Buhat No. 1870 han Syahan nga Lehislatura han Pilipinas, nga kilala nga an "Buhat Unibersidad" nga may otoridad han Estados Uniods, an Unibersidad ha yana nga takna in naghahatag hin gidadamoi nga ihap hin taramdan hin kurso ha nasod. An Resolusyon Senado Ihap 276 han Senado han Pilipinas in nagdudungog han Unibersidad komo "an kanan nasod labaw nga unibersidad".
Pito (7) ha napulo kag lima (15) nga mga Mangulo han Pilipinas in nag-atender hin kurso ha Unibersidad kun diri ngani komo mga ilarom-ha-gradwar o komo mga kahuman-nga-gradwar nga mag-aaram, samtang 12 ha Puno nga Mahistrado han Labaw nga Hukmanan, 35 ha 57 nga Nasodnon nga Artista ngan 34 ha 35 nga mga Nasodnon nga Syentipiko in nahisusumpay ha Unibersidad.
An U.P. in may-ada pinakadamo nga mga Nasodnon nga Namumutnga hin Pagkamaupay ngan Pagpadukwag ha mga insituto hin hiruhitaas nga pag-aram ha nasod ngan usa ha tulo la nga mga aradman ha Asya nga nakakarawat hin pan-instituto nga dungog ha mga Pasidungog Ramon Magsaysay.
An U.P. in bahin nga ginsusustentuhan han Punuan Pilipinas. An mga mag-aaram han unibersidad ngan iya mga gradwar in gintutudlok ngadto komo "[Mga] Iskolar ng Bayan" ("Mga Iskolar han Nasod").
An tigaman han U.P. amo an Oblasyon. Ini in hitsura hin hubo nga tawo, nga it kamot nakadupa ngan an nawong nakahangad. An Oblasyon in nakabase ha ikaduha nga estansa han Mi Ultimo Adios ni Jose Rizal.
An tuig 2008 in ginproklama komo "U.P. Gatosnon nga Tuig" ngan an mga katuigan 1998-2008 komo an "Dekada han Unibersidad han Pilipinas." An Sistema han U.P. in ginraranggo komo pinakaigbaw nga unibersidad han nasod han QS Mga pagraranggo han Unibersidad han Kalibutan.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- University of the Philippines Baguio
- University of the Philippines Cebu
- University of the Philippines Diliman
- University of the Philippines Los Baños
- University of the Philippines Manila
- University of the Philippines Mindanao
- University of the Philippines Visayas
- University of the Philippines System
- University of the Philippines Open University


text:
Shariff Kabunsuan
An Shariff Kabunsuan usa nga kasanhi nga lalawigan han Pilipinas, ginhimo tikang han napulo nga mga bungto nga amo an syahan nga distrito han lalawigan han Maguindanao. Amo ini an magigin ika-80 nga lalawigan ngan an ika-unom ha Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao. Amo ini an syahan nga probinsya nga diri ginhimo han Kongreso, kay ginhimo ini pinaagi han paggamit han mga gahom han Republic Act No. 6734, an balaod nga naghimo han ARMM.
An mga botante han karuhaan kag siyam (29) nga mga bungto han Maguindanao nag-aproba han kahimo han probinsya. Han mga labaw hin 500,000 nga rehistrado nga mga botante, 285,372 nag-uyon han paghimo han lalawigan han Shariff Kabunsuan. Mga 8,802 la an nagbotos patok hini.
Kondi gindeklara nga diri legal han Korte Suprema an kahimo hini dida han 2008.
Pagbahinbahin ha Politika[igliwat | edit source]
An Shariff Kabunsuan nahabug-os hin napulo (10) nga mga bungto:
Ngaran[igliwat | edit source]
Ginngaranan an probinsya tikang hin Arabo-Malay nga Islamico nga paragwali nga nagdara han relihiyon nga Islam ha Butnga nga Mindanao han ika-14 nga siglo.


text:
Puerto Galera
An Puerto Galera usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Oriental Mindoro, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 21,925 ka tawo ha 4,424 nga mga panimalay. Amo ini an pinakakanawayan o pinakaamihanan-katundan nga bungto ha Oriental Mindoro.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Puerto Galera ginbahin ngadto hin napulo kag tulo (13) nga mga baranggay.
- Aninuan
- Balatero
- Dulangan
- Palangan
- Sabang
- San Antonio
- San Isidro
- Sto. Niño
- Sinandigan
- Tabinay
- Villaflor
- Poblacion
- Baclayan
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Puerto Galera Online
- Puerto Galera Tourism Sector Coordinating Association
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Aringay, La Union
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Aringay usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han La Union, Pilipinas. An mga katubtuban hini nahihimo han mga bungto han Caba ngan Burgos ha amihanan, han Agoo ha salatan, an mga bukid-bukid han Butnga nga Cordillera nga kabugkiran ha sidlangan , ngan han Dagat Tsina Salatan ha katundan.
An Aringay lakip han Distrito 2 han lalawigan han La Union. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 41,422 ka tawo ha 7,786 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Aringay ginbahin ngadto hin karuhaan kag upat (24) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Websayt mahitungod han Aringay
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Sabah
An Sabah usa nga negeri o estado ha Malaysia nga nahamutang ha dumagsaan o amihanan-sidlangan nga dapit han isla o puro han Borneo (kitaa an mapa). Amo ini an ikaduha nga gidako-i nga estado ha Malaysia sunod han Sarawak, nga sapit hini dida ha habagatan o salatan-katundan. Mayda liwat ini linea upod han lalawigan han Sinirangan nga Kalimantan han Indonesya ha salatan. Bisan man ha status hini nga usa nga negeri o estado han Malaysia, an Sabah nagpapabilin nga gin-aagawan nga teritoryo; an Pilipinas mayda waray-gin-porsegir nga pag-angkon han kadam-an nga bahin han sidlangan nga dapit han teritoryo. An kapital han Sabah amo an Kota Kinabalu, nga kilalado han una nga Jesselton. An Sabah kilalado ha pagtawag nga "Sabah, negeri di bawah bayu", nga buot sidngon "Sabah, an tuna ha ubos han mga kahanginan", tungod kay an kahamutang hini ha salatan o ubos han masurong ig-bagyo nga rehiyon nga palibot han Pilipinas.


text:
Sucre
An Sucre, nga tinatawag hin opisyal nga La Ilustre y Heróica Sucre (An Mapawa ngan Bayanihon nga Sucre), nga kilalado han una nga: Charcas, La Plata ngan Chuquisaca (nga yana amo an ngaran han departamento nga diin nahamutang an syudad) amo an kapital[1]ha konstitusyon ngan ha kaagi han Bolivia. Amo ini an lingkoranan han Corte Suprema de Justicia, han Tribunal Constitucional, han Consejo de la Judicatura ngan han Fiscalía General han República.[2] Dinhi liwat nahamutang an lingkoranan han Tribunal Agrario Nacional ngan han Asamblea Constituyente, amo liwat ini an kapital han departamento han Chuquisaca. An syudad mayda populasyon nga mga 230.000 ka molupyo ngan mabibilgnan ini ha butnga nga dapit ha salatan han nasod hin kahitaas nga 2800 ka metros. Tinatawag liwat ini nga La Ciudad Blanca (An Busag nga Syudad).
An syudad iginngaran ha dungog ni Antonio José de Sucre, usa han mga nasodnon nga bayani han Bolivia.
Mga ngaran han syudad[igliwat | edit source]
An Sucre tinatawag nga La Ciudad Blanca nga buot sidngnon an "An Busag nga Syudad". Tinatawag liwat ini nga "An Syudad han Upat nga Ngaran". An tagsa ngaran narepresenta hin ispisipiko nga panahon han kaagi han syudad.
- Charcas an lumadnon ngan tuminongnong nga ngaran han lugar nga diin gintukod han mga Espanyol an kolonyal nga syudad.
- La Plata (An Salapi) amo an ngaran han syudad han panahon ha ilarom han Espanya nga diin nagkaada ini hin pribilehiyo ngan dungog.
- An ngaran nga Chuquisaca (nga amo an tawag han yana nga departamento nga diin nahamutang an Sucre) amo an ngaran han syudad dida han panahon han pagkakuha han independensya.
- Sucre amo an ngaran nga gihatag ha dungog han harangdon nga mariskal han Pag-awayan ha Ayacucho (Disyembre 9, 1824), nga hi Don Antonio José de Sucre.
Mga reperensya[igliwat | edit source]
- ↑ Decreto han 11 han Agosto han 1825 "la ciudad Capital de la República y su departamento se denominará Sucre" (an Kapital nga syudad han Republika ngan an departamento tatawagon nga Sucre). Balaod han 1 han Hulyo han 1826, nagdesignar han syudad nga amo an kapital probisora "mientras el Libertador Bolívar, Padre de la Patria, designe el sitio donde iba a erigirse la ciudad «Sucre» en honor al Mariscal Antonio José de Sucre" (samtang nga an Libertador nga hi Bolivar, Amay han Nasod, mapili han lugar nga diin igtutukod an Syudad "Sucre" ha dungog kan Mariskal Antonio José de Sucre). Balaod han deklarasyon han 12 han Hulyo han 1839: "la ciudad de Chuquisaca es la Capital de la República y conforme a la ley de 11 de agosto de 1825 se llamará en adelante la ciudad Sucre" (an syudad han Chuquisaca amo an Kapital han Republika ngan ha pagsunod han balaod han 11 han Agosto han 1825 tatawagon hin padayon nga syudad Sucre). Balaod nga complementaria han 18 han Hunyo han 1843: "la Capital de la República se titulará en adelante, la ILUSTRE Y HEROICA SUCRE" (an Kapital han Republika tatawagon hin padayon, an ILUSTRE Y HEROICA SUCRE- "an Mapawa ngan Bayanihon nga Sucre"). An konstitusyon nga nag-estableser hin klaro ngan Sucre amo an kapital han nasod amo an konstitusyon han 1868.
- ↑ Texto han Konstitusyon han 1967 upod hin mga reporma nga ginpagawas han Ley Nº 1585 del 12 de agosto de 1994, nga gin-aproba pinaagi han Ley Nº 1615 del 6 de febrero de 1995


text: 1Natawo hi Jesus ha bungto han Betlehem, ha tuna han Judea, han panahon nga hi Herodes an hadi. Waray pag-iha, nagkaabot ha Jerusalem, tikang ha sinirangan, in mga tawo nga batid hin kamaaram bahin han kabitun-an, 2ngan nagpakiana hira, “Hain ba an natawo nga bata nga hadi han mga Judiyo? Hinkit-an namon ha sinirangan an iya bituon, ngan kinmanhi kami hin pagsingba ha iya.” 3Han pakabati hini ni Hadi Herodes, nabaraka hiya pati an bug-os nga Jerusalem. 4Gintirok niya an ngatanan nga mga puno han kapadian ngan mga magturutdo han Balaod, ngan ginpakianhan hira, “Diin ba matatawo an Mesiyas?” 5“Didto ha bungto han Betlehem, ha Judea,” nagbaton hira. “Amo ini an iginsurat han manaragna: 6‘Ikaw Betlehem, ha tuna han Juda, diri ka gud amo an giuubosi han mga bungto han Juda; kay magawas tikang ha imo in usa nga pangulo nga magpapakaupay han akon katawhan nga Israel.’ ” 7Sanglit, iginpatawag ni Herodes hin hilom an mga kamag-araman nga tikang ha sinirangan. Hinbaroan niya tikang ha ira an untop nga takna han pagpakita han bitoon. 8Ngan ginpakadto hira ha Betlehem ngan gintugon hira: “Pakadto kamo, ngan pamilnga niyo hin maupay an bata. Kon hiagian niyo, pahibaroa ako dayon, basi kumadto man ako hin pagsingba ha iya.” 9- 10Ngan nagkalakat hira. Nakita nira an amo ngahaw nga bitoon nga hinkit-an nira ha sinirangan. Nalipay hira han pakakita nira han bitoon. Nag-una ini ha ira tubtob nga tinmungod ngan hinmunong ha dapit nga hinmumutangan han bata. 11Sinmulod hira han balay ngan hinkit-an nira an bata upod hi Maria nga iroy niya. Linmuhod hira, ngan nagsingba ha iya. Binuksan nira an ira mga dara ngan naghalad hira ha iya hin bulawan, insyenso ug mira. 12Ginpahimangno hira han Dyos pinaagi hin inop nga diri na bumalik hira ngadto kan Herodes; sanglit nangoli hira ngan lain nga dalan an ira gin-agian. 13Han paghilakat na nira, pinmakita kan Jose ha inop in usa nga anghel han Ginoo ngan nagsiring, “Buhat, dad-a an bata ngan an iroy niya, ngan palagiw kamo ngadto ha Ehipto. Pabilin kamo didto ngada han pagsidnga ko ha iyo, kay magbibiling han bata hi Herodes basi patayon niya.” 14Binmuhat hi Jose, gindara niya an bata ngan an iroy, ngan pinmalagiw hira ngadto ha Ehipto hadto ngahaw nga gab-i. 15Nagpabilin hira didto ngada han kamatay ni Herodes. Nahinabo ini basi matuman an iginsiring han Ginoo pinaagi han manaragna, “Gintawag ko an akon Anak tikang ha Ehipto.” 16Duro an kapungot ni Herodes han pakasabot niya nga gintuyaw la hiya han mga kamag-araman nga tikang ha sinirangan. Nagsugo hiya nga pamatayon an ngatanan nga kabataan nga kalalaken-an ha Betlehem ngan ha higrani nga mga dapit nga may duha ka tuig an panuigon ug bisan diri pa duha ka tuig sumala han iya nahibaroan tikang han mga bisita han takna han pagpakita han bitoon. 17Dida hini natuman an iginsurat ni Jeremias nga manaragna nga nasiring: 18“Binati in tingog ha Rama, tingog hin mapait nga pagnguyngoy ngan pagtangis. Nagtangis hi Raquel tungod han iya mga anak, nagtangis hiya ngan waray makakaliaw ha iya, kay patay na hira ngatanan.” 19Han kamatay na ni Herodes, pinmakita kan Jose pinaagi hin inop didto ha Ehipto in usa nga anghel han Ginoo. 20Nagsiring hiya, “Buhat, dad-a an bata ngan an iroy niya, ngan balik ngadto ha tuna han Israel, kay patay na an mga nagdudumot han bata.” 21Sanglit binmuhat hi Jose, gindara niya an bata ngan an iroy niya, ngan inmoli ngadto ha Israel. 22Kundi han pakabati niya nga hi Arquelao nga anak ni Herodes, amo an sinmaliwan nga hadi han Judea, nahadlok hi Jose hin pag-ukoy didto. Ginpahimangno pa hiya pinaagi hin inop, sanglit kinmadto hiya ha lalawigan han Galilea; 23ngan nag-ukoy hiya ha Nazaret nga bungto, basi matuman ini nga iginsiring han manaragna: “Tatawgon hiya nga Nazareno.”


text:
Cabiao
An Cabiao usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Nueva Ecija ha Luzon, ha Pilipinas. Nahamutang ini ha butnga han San Isidro ngan Arayat, Pampanga ngan ha kanawayan amo an Concepcion, Tarlac. Mga usa ka oras ngan tunga ini ha biyahe ha auto tikang ha Manila. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 62,624 ka tawo ha 11,655 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | edit source]
An Cabiao ginbahin ngadto hin karuhaan kag tulo (23) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Pasyalan Nueva Ecija
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information
- Photos from Cabiao


text: 1Samtang nakadto hi Apolo ha Corinto, naglatas hi Pablo han lalawigan ngan inmabot hiya ha Efeso. Didto iginkita hiya hin mga tinun-an, 2ngan iya ginpakianhan hira, “Kinmarawat ba kamo han Espiritu Santo han pagkarawat niyo han pagtoo?” Binmaton hira, “Waray ngani kami makabati nga may-ada Espiritu Santo.” 3“Kon sugad, ano man nga pagbunyag an iyo kinarawat?” nagpakiana hi Pablo. Ngan nagbaton hira nga an bunyag ni Juan. 4Nagsiring hi Pablo, “An bunyag ni Juan para adto hadton mga nagbasol han ira mga sala, ngan ginsiring ni Juan an mga tawo han Israel nga tumoo hira hin usa nga tiarabot sunod ha iya, nga amo hi Jesus.” 5Han pakabati nira hini, ginbunyagan hira ha ngaran han Ginoo nga Jesus. 6Ginpandongan hira ni Pablo han iya mga kamot ngan kinunsaran hira han Espiritu Santo. Nagyakan hira hin magkalainlain nga mga pinulongan ngan nagpasangyaw liwat han mensahe han Dyos. 7May mga 12 ka tawo hira ngatanan. 8Kinmadto hi Pablo ha sinagoga, ngan sulod hin tulo ka bulan namulong hiya hin waray kahadlok ngadto han mga tawo. Nakiglantugi hiya ha ira mahitungod han Ginhadian han Dyos. 9Kundi magtig-a gud an ulo han pira ha ira ngan waray gud tumoo, lugod ginpakaraot nira an Dalan han Ginoo ha atubangan han kadam-an. Sanglit tinalikdan hira ni Pablo ngan igin-upod niya an mga magtinuohon, ngan adlaw-adlaw nagpadayon hiya hin pagtutdo didto han eskwilahan ni Tirano. 10Nagpadayon ini hin duha ka tuig, sanglit nagpakabati han pulong han Ginoo an ngatanan nga mga tawo nga Judiyo ngan mga Hentil nga nag-ukoy didto ha lalawigan han Asia. 11Ginbuhat han Dyos in talagsaon nga mga milagro pinaagi kan Pablo. 12Bisan ngani an mga panyo ngan mga tapis nga ginamit ni Pablo gindadara ngadto han mga magsakit ngan nauupay an ira mga sakit, ngan naiwas ha ira an magraot nga mga espiritu. 13May-ada mga Judiyo nga nagsusudoysudoy ngan nagpapaiwas han magraot nga mga espiritu, nga ha pagbuhat nira hini nagpasipara hira hin paggamit han ngaran han Ginoo nga Jesus. Ginsiring nira an magraot nga mga espiritu, “Nagsusugo ako ha iyo nga umiwas kamo ha ngaran ni Jesus nga iginwawali ni Pablo.” 14Nagbubuhat hini an pito nga magburugto nga mga anak nga kalalaken-an ni Esceva nga usa nga Gilalabawi nga Padi han mga Judiyo. 15Kundi nagsiring ha ira an maraot nga espiritu, “Nakilala ako kan Jesus ngan nakilala liwat ako kan Pablo; kundi baga hin-o gud kamo?” 16An tawo nga may-ada maraot nga espiritu dinmasmag ha ira, ngan tungod han kakusog niya, ginlupigan hira. Tikang han iya balay nagdadlagan hira ngatanan nga mga samad ngan mga lubas na. 17Nagpakabati mahitungod hini an ngatanan nga mga Judiyo ngan mga Hentil nga nag-uokoy ha Efeso. Nagkahahadlok hira ngatanan ngan ginpasidunggan nira an ngaran han Ginoo nga Jesus. 18Nagkaabot in damo nga mga bag-o pa nga nakabig ngan nagtug-an ini hira hin dayag han ira nabuhat nga diwata. 19Damo han mga salamangkero in nagtirok han ira mga barasahon ngan ira ginsunog ini ha atubangan han ngatanan. An kantidad han mga barasahon nga nasunog inmabot hin mga 50,000 ka pesos. 20Tungod hini nagpadayon hin paglurab ngan pagmadinaogon an makusog nga pulong han Dyos. 21Katapos mahinabo ini nga mga butang, nagseguro hi Pablo hin pagpadayon hin paglatas han Macedonia ngan han Acaya ngan asta ngadto ha Jerusalem. Nagsiring hiya, “Katapos ko ha Jerusalem kinahanglan kumadto ako ha Roma.” 22Sanglit ginpakadto niya ha Macedonia hira Timoteo ug Erasto nga duha han iya mga kabulig, samtang nga nagpabilin la hiya anay didto ha lalawigan han Asia. 23Nahinabo hadto nga panahon in dako nga kasamok ha Efeso tungod han Dalan han Ginoo. 24May usa nga platero nga ginngangaranan kan Demetrio nga naghimo hin gudtiay nga templo nga salapi nga sinubad han templo han diyosa Artemis. Nakahatag ini hin dako nga ganansya han iya mga magtratrabaho. 25Sanglit gintirok niya hira ngatanan nga mga platero ngan ginsiring hira, “Kasangkayan, maaram man kamo nga an aton manggad natikang hini nga pakabuhi. 26Sayod kamo ha iyo mga mata ug mga durunggan kon ano an ginbubuhat hini nga tawo nga hi Pablo. Nasiring hiya nga diri gud mga diyos an kadiyosan nga hinimo hin tawo, ngan nakabig na niya in damo nga mga tawo, diri la dinhe ha Efeso kundi haros ha bug-os nga lalawigan han Asia. 27Sanglit may-ada kataragman nga an aton pakabuhi diri na aasihon han mga tawo. Diri amo la ini, kundi may-ada liwat kataragman nga mawawaray na hinungdan an templo han aton harangdon nga diyosa Artemis, ngan bangin ngani kawad-an han iya pagkaharangdon—an diyosa nga ginsisingba ha bug-os nga Asia ngan ha bug-os nga kalibutan!” 28Han pakabati la han mga tawo hini nga mga pulong, napungot gud hira ngan nagtikang hin paggogliat, “Gamhanan hi Artemis han mga taga-Efeso!” 29Nagsarang an kasamok ha bug-os nga syudad. Gindakop han barkada hira Gayo ug Aristarco, duha nga kaupod ni Pablo ha paglakaton, nga mga taga-Macedonia, ngan gindanas dayon nira ngadto han entablado. 30Karuyag unta ni Pablo nga kumadto hiya ha atubangan han mga tawo, kundi waray hiya tugoti han mga magtinuohon. 31Ginpatugonan liwat hiya han mga opisyal han lalawigan nga iya kasangkayan nga diri gud hiya magpakita ha entablado. 32Nagtikadako an karigumok han katirok; may hin gogliat la an mga tawo hin lainlain nga mga butang kay an kadam-an ha ira diri ngani maaram kay ano nga nagkatirok hira. 33Naghunahuna in pira han mga tawo nga hi Alejandro an hinungdan han kasamok, kay ginpakadto man hiya han mga Judiyo ha atubangan. Niyan nagsenyas hi Alejandro hin pagpamingaw ha ira, ngan nagtinguha hiya hin paghatag hin kasayoran ha atubangan han mga tawo. 34Kundi han pakasabot nira nga Judiyo hiya, nagdurungan hira hin paggogliat sulod hin duha ka oras: “Gamhanan hi Artemis han mga taga-Efeso!” 35Ha kataposan nakapamingaw han mga tawo an sekretaryo han syudad. Nagsiring hiya, “Mga taga-Efeso, sayod an ngatanan nga an syudad han Efeso amo an magbarantay han templo han harangdon nga Artemis ngan han baraan nga bato nga nahulog tikang ha langit. 36Waray makakariwa hini nga mga butang. Sanglit kinahanglan magmingaw kamo ngan ayaw kamo pagdalidali hin pagpatukso. 37Iyo gindara nganhi ini nga mga tawo bisan kon waray hira manikas hin mga templo o magpasipara hin pagpanamastamas han aton diyosa. 38Kon may-ada sumbong hi Demetrio ngan an iya mga magtratrabaho kontra kan bisan hin-o ha iyo, may-ada naton hukmanan ngan mga punoan nga ira pagsusumbongan. 39Kundi kon may-ada pa iba nga iyo karuyag tuhayon, pagtutuhayon ini dida han katirok han mga bungtuhanon sumala han balaod. 40Kay kahuman mahinabo an kasamok yana nga adlaw, may-ada kataragman nga igsusumbong kita tungod hin pagribok. Waray ta sadang kapasangilan tungod hini nga karibok, ngan diri kita makakahatag hin maupay nga pangatadongan.” 41Katapos mamulong an sekretaryo, ginpauli niya an mga tawo.


text:
Wikispecies
Iton Wikispecies in nakabase-ha-wiki nga aada-ha-linya nga proyekto nga suportado han Wikimedia Foundation. May panuyuan hini nga makahimo hin komprehensibo nga gawasnon nga sulod han taramdan han ngatanan nga species ngan nakadirekta ha mga syentipiko, imbes ha pankasahiran nga publiko. Jimmy Wales—chairman emeritus han Wikimedia Foundation— in nagsering nga an mga magliriwat in diri kinahanglan mag-fax han ira grado akademiko, pero an mga igsusumite in kinahanglan makapasar ha kakutihan han mga teknikal nga magbarasa. An Wikispecies in nagpapailarom han GNU Free Documentation License ngan CC-BY-SA 3.0.
Ha pagtikang han Septyembre 2004, nga an mga biyolohista palibot han kalibutan ginimbitaran nga inmamot, an proyekto in tinmubo hin framework nga naglalakip han Linnaean taxonomy, nga may mga sumpay ha artikulo han Wikipedia han tagsa species han Abril 2005.


text:
Panay, Capiz
Ini nga artikulo mahitungod han bungto ha lalawigan han Capiz. Para hin impormasyon mahitungod han isla han Panay, pakadto han artikulo mahitungod han Panay
An Panay usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Capiz ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 40,599 nga tawo ha 7,660 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An bungto han Panay ginbahin ngadto hin kap-atan kag duha (42) nga baranggay.


text:
Magic Johnson
Hi Earvin "Magic" Johnson, Jr. (natawo Agosto 14, 1959) usa nga nagretiro nga Amerikano nga propesyonal nga basketbolista nga point guard para han Los Angeles Lakers han National Basketball Association (NBA). Katapos hin pagdaog hin championship ha sekundariya nga pag-iskela ngan ha kolehiyo, hi Johnson ginpili nga syahan ha 1979 NBA Draft han Lakers. Nagdaog hiya hin championship ngan hin NBA Finals Most Valuable Player Award han iya rookie nga panahon, ngan nagdaog hin upat pa nga championship upod han Lakers dida han dekada han mga 1980. Tigda hi Johnson nga nagretiro han 1991 katapos hin pagpasamwak nga mayda hiya HIV, kundi binmalik pag-uyag dida han 1992 nga All-Star nga Uyag, nga diin nagdaog hiya han All-Star MVP Award. Katapos hin mga pagreklamo han iya mga igkasi-basketbolista, nagretiro naliwat hiya hin upat ka tuig, kundi binmalik hiya han 1996 para hin pagmulay para han Lakers ugsa hiya magretiro hin maikatulo ngan kataposan ka beses.


text:
Relikya
Ha relihiyon, iton relikya[1] in bahin hin liwas hin uska santo o venerado nga tawo, o bisan ano nga klase hin kinadaan nga butang panrelihiyon, nga hinayhinay nga ginpreserbar para han panuyuan hin pagvenerasyo o nakakaptan nga panhinumduman. Mahinungdanon it relikya ha asoeto hin pipira nga porma han Budhismo, Kristiyanismo, Hinduismo, Shamanismo, ngan damo pa nga iba nga relihiyon.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ Abuyen, Tomas A. DICTIONARY English Waray-Waray/Tagalog. National Book Store. Mandaluyong City. ISBN 971-08-6529-3. Tuig 2005. Pakli Ihap 304.


text:
Agen
Mga koordinado: 44°12′18″N 0°37′16″E / 44.204931°N 0.621153°E
An Agen (Frinanses nga pagluwas: [aʒɛ̃]) usa nga komyun ha Lot-et-Garonne departamento ha Aquitania ha habagatan nga Fransya. Nahamutang ini ha salog nga Garonne 135 kilometres (84 mi) ha timugan tikang ha Burdeos. Amo ini an prefektura o kapital ha departamento han Lot-et-Garonne ha nasod han Fransya.
Prensa[igliwat | edit source]
Ha damo nga mga dekada an "Le Petit Bleu" amo an adlaw-adlaw nga peryodiko nga mayda mga sumat hin lokal o nasodnon nga interes.
Panakayan[igliwat | edit source]
An Gare d'Agen nadugtong hit Agen ngan han Toulouse ngan Bordeaux ngan naghahatag gihapon hin serbisyon ngadto ha Périgueux. Mga usa ka oras ini tikang ha Toulouse, nga mga harani hin usa ka oras tikang ha Bordeaux. Mga maglaksi nga mga tren ngadto ha Paris naabot hin upat ka oras ngan napulo ka minuto.
Nahasumpay an Agen pinaagi han A62 nga autopista ngadto ha Toulouse ngan ha Bordeaux. Mayda ini gamay nga luparan o aeropuerto nga ginagamit hin kaurogan para hin mga pan-negosyo nga nga vuelo ngan panhayahay nga pan-idro.


text:
Buluan
An Buluan usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Maguindanao ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 51,098 ka tawo ha 9,501 nga panimalay. An kadam-an han populasyon Muslim ngan sinisiring ini nga amo an pinakadaan nga bugnto han rehiyon. Kilalado ini tungod han mahusay nga linaw nga ginsasaruan hin lain nga bungto nga amo an bungto han Lutayan, ha probinsya han Sultan Kudarat.
An alkalde han bungto yana amo hi Datu Esmael G. Mangudadatu nga nagsunod han iya amay nga nagsirbe gihapon komo mayor. Ugsa han ira pamuno, an Buluan nahailarom han pamunuan hin waray-pa-kapirde nga alkalde hin 40 ka tuig, nga amo hi Datu Samad Mangelen nga urupod han mga Mangudadatu.
Mga Baranggay[igliwat | edit source]
An Buluan ginbahin ngadto hin karuhaan kag tulo (23) nga mga baranggay.


text:
Mariza
Hi Mariza Nunes, nga kilalado han iya ngaran-ha-entablado nga Mariza (natawo han Disyembre 16, 1973 ha Mozambique) usa nga magkaranta/manunurat-hin-kanta hin fado ha World Connection nga label. Binmalhin hiya ha Portugal dida han tulo pala an iya edad, ngan nagtubo hiya ha usa han mga tradisyonal nga bahin han Lisbon, Mouraria - Alfama, nga diin hiya nahibaro pagkanta hin fado. Mayda niya Portuges nga amay pero an iya nanay taga-Mozambique (An kanta niya nga 'Transparente' usa nga dungog han iya lola nga Africana).
Para han Olympico nga mga Uyag han Atenas 2004 mayda niya duet upod kan Sting dida han kanta nga A thousand years, nga ginpagawas dida han opisyal nga pop album han Atenas nga Olympics Unity, nga diin an fado ginkakanta ha Iningles ngan Portuges.
Hi Mariza sinisiring nga kurukontemporaryo nga nasunod kan Amália Rodrigues.
Han 2003 hiya an nahimo nga "Nagdaog ha Europa nga kategorya", BBC[1]
Tikang han mga Abril 2005, hi Mariza nagtatrabaho ha Brasil agod makahimo hin bag-o nga album.
Diskograpiya[igliwat | edit source]
- Fado em Mim (2002)
- Fado Curvo (2003)
- Mariza Live in London (2004)
- Transparente (2005)
- Mariza Concerto em Lisboa (DVD 2006)
- Mariza Concerto em Lisboa (CD 2006)
Singles[igliwat | edit source]
- Ó gente da minha terra
- Cavaleiro monge
- Meu fado meu


text:
Masa
Ha pisika, an masa (tikang ha kadaan nga Griniyego nga uᾶZa) agsob natudlok ha bisan diin ha uupat nga propertidades han materya, kun diin nakikit-an ha pagexperimento nga kaparehas ha: inertial mass, active gravitational mass ngan passive gravitational mass. Ha pan-adlawadlaw nga gamit, an masa agsob gintatagan hin kahulugan nga bug-at, pero ha syentipiko nga paggamit, natudlok hira ha lain nga propertidades.
An inertial mass han usa ka butang amo an naghahatag hin akselerasyon kun gintatagan hin aplikado nga pwersa. Sumala kan Isaac Newton ikaduha nga balaod han mosyon, kun an lawas han masa m gintatagan hin pwersa F, an iya akselerasyon a ginhahatag han F/m.
Masasabtan liwat kun ano ka kusog hit nahihimo o naaapertuhan han gravitational field pinaagi han usa ka lawas han masa. Kun an syahan nga lawas nga masa m1 ginbubutang ha kahirayo r tikang ha ikaduha nga lawas nga masa m2, an syahan nga lawas amo in nakakaeksperyensya hin nagpapadukot nga pwersa F pinaagi han
F = G\,\frac{m_1 m_2}{r^2} \, ,
kun diin an G amo an sangkalibutanon nga konstant han grabitasyon, nga patas ha 6.67×10−11 kg−1 m3 s−2. Ini amo danay an gintatawag nga gravitational mass (kun an paglalain amo an kinahanglan, an M amo an ginhihimo nga tigaman han active gravitational mass ngan an m amo liwat an passive gravitational mass). An pautro-utro nga pageksperimento tikang ha ika 17 siglo amo an nagpapabilin nga magpatas an inertial ngan gravitational mass. Aada ini han pagkapatas nga prinsipyo o equivalence principle han Pan-ngatanan nga teyorya han relatividad.
An Nalalain nga teyorya han relatividad amo in nahatag hin ginkakasumpayan dida ha masa han usa nga lawas ngan han iya enerhiya (E = mc2). An Masa amo an tinirok nga kantidad. Ha panlantaw han usa nga nagoobserbar, an masa diri poydi mahimo, diri liwat poydi maruba, ngan an Nalalain nga teyorya han relatividad diri nagbabalyo hini nga kasabotan. Pero, an relatividad nagdudugang nga an ngatanan nga klase han enerhiya mayda associated mass, ngan ini nga masa gindudugang ha sistema kun gindudugngan hin enerhiya, ngan an associated mass giniiban ha sistema kun an enerhiya nabaya. Ha reaksyon nukleyar, pananglitam an sistema diri nagiging naiban hin kadako hangtod an enerhiya natatalwas mahitungod han reakyon amo an gintutugotan makabaya kun diin liwat an missing mass nadadara upon han enerhiya, nga mayda liwat kalugaringon nga masa.
Ha bawbaw han kalibutan, an bug-at W han usa ka butang amo an ginkakasumpayan didto ha iya masa m han
W = mg \, ,
kun diin an g amo an akselerasyon mahitungod han kanan kalibutan gravitasyon, nga patas han ginbabanabanahan nga 9.81 m s−2. An kanan butang bug-at nadependar han iya kalibongan, pero an masa kay diri : an butang nga may masa nga 50 kilogramo natimbang hin 491 newton ha bawbaw han kalibutan; pero ha bawbaw han Bulan, an parehp nga butang nga may pareho nga masa nga 50 kilogramo, natimbang nala hin 81.5 newton.
Pinanbasaran[igliwat | edit source]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | edit source]
- Francisco Flores (6 Feb 2012). The Equivalence of Mass and Energy. Stanford Encyclopedia of Philosophy. Ginkità dida han 3 Dec 2013.
- Gordon Kane (27 Jun 2005). The Mysteries of Mass. Scientific American. Ginkità dida han 3 Dec 2013.
- L. B. Okun (15 Nov 2001). Photons, Clocks, Gravity and the Concept of Mass. Nuclear Physics. Ginkità dida han 3 Dec 2013.
- Frank Wilczek (13 May 2001). The Origin of Mass and the Feebleness of Gravity. MIT Video. Ginkità dida han 3 Dec 2013.
- John Baez et al. (2012). Does mass change with velocity?. Ginkità dida han 3 Dec 2013.
- John Baez et al. (2008). What is the mass of a photon?. Ginkità dida han 3 Dec 2013.
- David R. Williams (12 February 2008). The Apollo 15 Hammer-Feather Drop. NASA. Ginkità dida han 3 Dec 2013.


text:
Kedah
An Kedah (ha Jawi: قدح, populasyon 1,778,188) usa nga estado o negeri han Malaysia, nga nahamutang ha kanawayan nga dapit han Peninsular nga Malaysia. Naglalakip an estado hin bug-os nga kahaluag nga 9,425 ka km², nan an kadam-an hini mga kapatagan nga gintatanom in humay, pati an isla han Langkawi. Gintawag ini nga Syburi (ha Thai nga yinaknan: ไทรบุรี) han Siames han ilarom pa ini han ira impluwensya.
Ha amihanan amo an estado han Perlis ngan an panlangyaw nga pag-ultan upod han Songkhla ngan Yala nga mga lalawigan han Thailand, ha salatan amo an Perak ngan ha habagatan an Penang.
An kapital ngan lingkoranan han hadi han negeri amo an Alor Setar. An iba pa nga mga importante nga mga bungto amo an Sungai Petani, ngan Kulim ha mailand, ngan Kuah ha Pulau Langkawi. An Kedah ginbahin ngadto hin napulo kag duha nga mga distrito:- Baling, Bandar Baharu, Kota Setar, Pokok Sena, Kuala Muda, Kubang Pasu, Kulim, Pulau Langkawi, Padang Terap, Pendang, Sik, nganYan.
An Arabo nga pahidungog nga ngaran para han Kedah amo an Darul Aman nga amo gihapon an kahulugan han ngaran ha pahidungog han Brunei nga Darussalam (Puy-anan hin Kamurayaw).
An populasyon han estado ha etniko nga grupo han 2003 gin-estimar nga: Malay (1,336,352 o 75.5%), Intsik (252,987 o 14.2%), Indianon (122,911 o 6.9%), mga diri-bungtohanon (35,293 o 1.9%), Mga iba (27,532 o 1.5%).
An Danaw han Pedu amo an gidako-i nga hinimo-hin-tawo nga danaw han estado.


text:
Éamon de Valera
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Éamon de Valera (natawo nga George De Valero nga ginsakto nga Edward George de Valera, nga ha panalagsaon igin-Gaelic nga Éamon de Bhailéara; Oktubre 14, 1882 – Agosto 29, 1975), usa nga Irlandes nga politiko, nga kilalado komo usa nga namuno han pakigbisog han Irlanda para hin independensya tikang han Reino Unido han Gran Bretanya ngan Irlanda han una nga bahin han ika-20 nga siglo, ngan han Republikano nga patok-han-Tratado nga mga natipa han sinmunod nga Irlandes nga Gyera Sibil.
Ha magkalainlain nga panahon, hiya usa nga matematiko, magturutdo ngan politiko, nagsirbe hiya komo namumuno han Irlandes nga gobyerno hin tulo ka lain nga okasyon, komo ikaduha nga Presidente han Konseho Ehekutibo (orihinal nga pagtawag para han titulo han primer ministro) ngan an syahan nga Taoiseach (titulo para han primer ministro katapos han 1937). Nagtapos hiya han iya karera ha politika komo Mangulo han Irlanda, nagsirbe hin duha ka panahon tikang han 1959 hantod 1973. Hi Eamon de Valera amo gihapon an Kansilyer han Unibersidad Nasodnon han Irlanda tikang han 1922 hangtod 1975.
Gintahod hiya ngan gindidirî hiya hin patas nga bahin ha bug-os nga Irlandia, dida han buhi pa hiya ngan katapos han iya kamatayon, hi Eamon de Valera ginsisiring nga usa han mga impluwensyal nga mga tawo han kaagi han Irlandes han ika-20 nga siglo.


text:
Aung San Suu Kyi
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Aung San Suu Kyi (ha Burmese: ); natawo dida han Hunyo 19 1945 ha Yangon (Rangoon), usa nga pro-demokrasya nga aktibista ngan namumuno han Nasodnon nga Liga para han Demokrasya ha Myanmar (Burma), ngan kilalado nga priso ha konsyensya ngan nagbandilo han waray-biyolensya nga pag-away. Hi Aung San Suu Kyi an ikatulo nga anak ha iya pamilya. An iya ngaran nga "Aung San" tikang han iya amay, an "Kyi" tikang han iya nanay ngan an "Suu" tikang han iya lola.[1] Hi Suu Kyi usa nga Buddhista nakadaog han Premyo Rafto ngan han Premyo Sakharov para han Kagawasan hin Panhunahuna dida han 1990 ngan dida han 1991 ginpremyohan han Premyo Nobel hin Kamurayaw ngan han 1992 ginpremyohan hiya han Jawaharlal Nehru nga premyo hin kamurayaw han Gobyerno han India tungod han iya pakibisog hin diri-biyolente nga paagi ha ilarom han diktatoriya militar. Gindetenir hiya yana, ngan an gobyerno han Myanmar balik-balik nga nagpaiha han pagdetenir ha iya. Sumala han mga resulta han 1990 nga heneral nga pinili-ay, hi Suu Kyi nakadaog han katungod nga magin Primer Ministro, komo namumuno han nagdaog nga Nasodnon nga Liga para han Demokrasya, pero an pagdetenir ha iya han militar nga junta nagpugong ha iya nga makasaka hini nga puwesto.
Mga reperensya[igliwat | edit source]
- ↑ Nobel Prize.org Bio Details. Quote: 1945: June 19. Aung San Suu Kyi born in Rangoon, third child in family. "Aung San" for father, "Kyi" for mother, "Suu" for grandmother, also day of week of birth. Favourite brother is to drown tragically at an early age. The older brother, will settle in San Diego, California, becoming United States citizen.


text:
Provincia de Tarragona
An Tarragona usa nga probinsya ha sidlangan nga Espanya, ha salatan nga bahin han komunidad autonoma han Catalunya. Ginsasapitan ini han mga probinsya han Castelló (ha Kinatsila: Castellón), Teruel, Zaragoza, Lleida (ha Kinatsila: Lérida), Barcelona, ngan han Dagat Meditteraneo.
An populasyon han probinsya 631,156 (2002), ngan tikang hini usa ka ika-lima nga bahin naukoy ha kapital nga an ngaran gihapon Tarragona. Nalalakip han mga syudad ngan bungto ha probinsya han Tarragona an Constantí, Reus, Falset, El Vendrell, Tortosa, Amposta. Kitaa gihapon an Lista han mga komunidad ha Tarragona ngan Mga Comarca han Catalunya.
Mayda mga katedral nga Katoliko Romano ha Tarragona ngan Tortosa.


text:
Kardinal (Katolisismo)
Iton kardinal in usa nga hitaas nga opisyal han Singbahan Katolika agsob usa nga gin-ordenar nga obispo, ngan pan-singbahan nga prinsipe han Singbahan Katolika. An mga kardinal ha katig-uban tinatawag nga Kolehiyo hin mga Kardinal, ngan ini hira komo usa nga katig-uban napili hin bag-o nga papa. An mga buruhaton han mga kardinal naglalakip han pagtambong hin mga kirigta han Kolehiyo ngan an ira pag-andam pagbulig ha tinagsa o ha mga grupo-grupo ngadto han apapa kun naaro hiya han ira sagdon. Kadam-an nga mga kardinal mayda mga dugang nga buruhaton, sugad hin pamuno hin diosesis o arkidiosesis o pagpadalagan hin departamento han Curia Romana.
An usa pa nga buruhaton hin kardinal amo an pagpili hin papa kun, tungod ha kamatayon o ha pagbiya ha paglingkod, an sede nagigin bakante. Han 1059, an katungod han pagpili han papa nagpabilin han nangunguna nga kapadian han Roma ngan han mga obispo han pito nga suburbikaryo nga mga sede. Dida hit sede vacante, an panahon tikang han kamatay o pagrenunsya han papa ngan han pagpili han masunod ha iya, an adlaw-adlaw nga pagdumara han bug-os nga Singbahan ginkakaptan han Kolehiyo han mga Kardinal. An katungod hin pagsakob han konklave hin mga kardinal nga mapili hin papa ha yana limitado la ngadto han waray pa umabot hin edad nga 80 ka tuig dida han adlaw han kamatay o pagrenunsya han papa.
An pulong nga cardinal han una gin-gamit pagtawag ngadto hin bisan hin-o nga padi nga permanente nga nahabutang o gin-inkardenar hin singbahan,[1] o ha espesipiko ngadto hin nangunguna nga padi hin importante nga singbahan, ngan ini nahabasi han Linatin nga pulong nga cardo (bisagra), nga nangangahulogan nga "prinsipal" o "manguna" o "paginsyahan". Gingamit ini nga kahulogan han pulong han mga tikang ika-siyam nga gatostuig han mga padi han tituli (parokya) han diosesis han Roma.[1] In nahabilin hin mga kardinal han una ginpabilin han Singbahan han Inglaterra, nga diin an titulo han "kardinal" ginkakaptan pa gihapon han duha nga nangunguna nga api han Kolehiyo han Minor nga mga Kanon han Katedral ni San Pablo.
Han ika-12 nga gatostuig nagtikang an pagbuhat nga pagbutang hin mga ekklesiastiko tikang ha gawas han Roma komo mga kardinal, nga diin tagsa usa ginbutang hin singbahan ha Roma komo iya singbahan titular, o kundi man mahidugtung ha usa han mga suburbikaryo nga mga diosesis samtang inkardendado hin diosesis nga gawas han kanan Roma.
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 Sägmüller, Johannes Baptist (1913). "Cardinal (1)". Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company.


text:
Adam Stefan Sapieha
An Iya Eminencia nga hi Prinsipe Adam Stefan Stanisław Bonfatiusz Józef Sapieha (Mayo 14, 1867 – Hulyo 23, 1951) amo in usa nga Polako nga Arzobispo han Simbahan Katolika Romana ngan amo an sinisiring han iba, nga nagmaestro kan Papa Juan Pablo II.
Hi Sapieha natawo han Mayo han 1867 ha kastilyo han Krasiczyn ngadto hin pamilya hin nobilidad. Hiya an putó han pito nga mga anak ni Prinsipe Adam Stanisław Sapieha-Kodenski ngan Prinsesa Jadwiga Klementyna Sanguszko-Lubartowicza.
Nag-iskwela hiya han Pontificio nga Gregoriano nga Unibersidad ha Roma, ngan diin didto gihapon hiya gin-ordinar nga padi han Oktubre 1, 1893. An nag-ordinar ha iya amo an hadí nga Obispo han Krakovia nga hi Jan Kardinal Puzyna de Kosielsko. Hi Padre Sapieha nagtrabaho anay komo pastor dida han diosesis han Lemberg, nga diin liwat nagsirbe hiya didto han seminaryo komo miyembro han fakultad hin upat ka tuig hangtod han kahimo niya nga rector hinin seminaryo.
Ginhimo hiya nga obispo han diosesis han Krakovia han Nobyembre 24, 1911, ngan ginkonsagrar hiya ni Papa Pío X han Disyembre 17 hadto gihapon nga tuig. Dida han pagpasaka han kan Sapieha diosesis ngadto hin yakan-balaod hin arsodiosesis han 1925, hi Sapieha amo an nahimo nga syahan nga Arzobispo han Krakovia han siyam-ka-gatos nga kaagi hini. Ginpremyohan hi Sapieha han 1936 han Busag nga Ágila nga Orden.
Han Agosto 1944, napiritan hi Arzobispo Sapieha pagpadalagan han iya seminaryo ha sekreto tungod han pagsalakay ngan pag-okupar han mga Nazi han Krakovia; ginbalhin niya an iya mga seminarista (upod an magigin Papa Juan Pablo II nga hi Karol Wojtyła) ngadto han iya balay han obispo agod matapos an ira pagtuón. Ginhimo hi Sapieha nga Kardinal nga Presbitero, han titulo nga S. Maria Nuova, han Pebrero 18, 1946, nga amo gihapon nga tuig nga iya gin-ordenar hi Karol Wojtyła, ngadto han pagka-padi Katoliko ha kapilya han iya pan-obispo nga urukyan. Maaram hi Sapieha nga hi Wojtyła magigin padi han batan-on pa ini dida han paghatag ni Wojtyła hin pag-uswag nga yaraknon dida han okasyon han pagbisita han arsobispo han iya iskwelahan.
Namatay hi Sapieha han Hulyo 23, 1951, ha edad nga 84. Hi Kardinal Sapieha ginlubong ha kastilyo han Wawel (ha Krakovia).