text:
TACLOBAN CITY – Waray lalauman nga mupay nga kabubwason an mga parag-uma ha Sinirangan Bisayas han ika-duha nga State of the Nation Address o SONA ni P-Noy, tungod ini nga padayon nga ginbaliwaray ngan ginkalimtan an tinuod nga reporma ha tuna para ha sektor han parag-uma ha iya kuno “daang matuwid” nga pan-gobyernuhan.
“Dako nga ‘Wang-Wang’ ha administrasyon ni P-Noy an iya pagbaliwaray han tinuod nga ungara han sobra 80% han aton populasyon nga mga parag-uma ngan nagpapakita la ini nga diri kami an iya Boss kundi an mga dagko nga agaron maytuna sugad han iya pamilya ngan mga langyaw nga kapitalista nga amo gihapon an ginserbian han dunot nga naglabay nga administrasyon,” siring ni Nestor Lebico, Secretary-General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas.o SAGUPA-SB.
Pagmalatumat pa ni Lebico nga buwa gihapon an iya pulong nga tungod kay damo an nahisakob nga benepisyaryo han Pantawid Pampamilya Pilipino Program o 4P’s naibanan na an nagkukuri nga katawhan Pilipino, pero ha kamatuoran lugi pa ngani an mga nakuha hini ha tay-aw nga lugar tungod han gastos ha pamasahe ngan iba pa. Usa pa nga rason nga diri ini tama nga solusyon ha pagwara han kakurian tungod nga ginbabaton man la ngani hini an guti nga populasyon han nagkukure nga katawhan.
Magmamaupay kuno an produksyon han humay yana nga tuig basar han iya SONA pero nakikita ini han mga parag-uma diri pa tungod han maupay nga pagdumara han departamento han agrikultura han iya administrasyon kundi tungod han maupay nga panahon nga rason han maupay nga paka-pananom han mga parag-uma ha bug-os nga nasud, pagsayod pa ni Lebico.
“Waray tinuod nga kauswagan an katawhan kun igbabaliwaray ni P-Noy an mga batakan nga kinahanglan han katawhan Pilipino ngan magpapabilin la nga mapan-uwat ngan waray gamit an mga istatistika ngan rating nga ginpapagawas ha media kun magpapabilin nga lubong ha kakurian ngan utang an kadam-an nga Pilipino ngan segurado nga ‘Wang-Wang’ an kakadtuan ha administrasyon ni P-Noy,” pagtatapos ni Lebico.###


c: text/html

text:
Kidapawan
An Syudad han Kidapawan usa nga ika-upat nga klase nga syudad ha lalawigan han Cotabato ha Pilipinas. Amo ini an kapital nga syudad han Cotabato. Ginkakaruyagan ini nga karadtoan hin mga turista dida hiton urhe nga bahin han Oktubre tubtob hiton Disyembre ngan dida han verano, nga diin yukut nga yukut nga mga turista nananaklang han Bukid Apo, an gihataasi nga katubtuban hin bukid han nasod. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 101,205 ka tawo ha 20,393 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han Kidapawan ginbahin ngadto hin kap-atan (40) nga mga baranggay.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Danao
An Danao sarong ikatulong klase syudad na namumugtak sa probinsya nin Cebu, Filipinas.
Igwa ining sukol na 107.30 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikalimang distrito. Sosog sa sensus kan 2010, igwa ining 119,252 katawo. An designadong zip code kaini iyo 6004.
An Syudad kan Danao iyo na an magigin sunod na kabesera nin industriya sa enterong Cebu o kan entero pa nganing Habagatan kan Filipinas.
Kan 2005, an Metro Cebu hinira an pagdolonan asin pinagpasakop na an Syudad kan Danao sa amihanan asin an banwaan kan San Fernando saka syudad kan Carcar sa ibaba kan habagatan.[1].
Industriya sa Badil sa Danao[liwaton | liwaton an gikanan]
An Syudad kan Danao bantog na gayo kan saiyang industriya sa paggibo nin iba-ibang klaseng badil. Nagpoon an industriya kan mga taon 1905-1906.[1]
Kan Ika-2 Giyerang Pangkinaban, an mga panday sa badil kan Danao nagtabang sa mga gerilya o nagbali na padagos sa USAFFE asin an mayor nindang trabaho iyo an pagpanday nin badil, paghirahay kan mga nararaot o pagsadya sa mga badil kan mga nasisikop na badil nin Hapon, an Arisaka ngani makasulot an mga bala kan badil kalibre .30 kan mga Amerikano igdi.
Pakaguerra, medyo nagluya an paggiribong badil ta dakul an surplus kaini. Alagad nagpasige ini maski patago an paggibo ta ilegal, asin inaapod na mga paltik an siring na mga badil. Kaamayan kan 1990, an gobyerno ginibong legal logod an industriya. Mga kooperatiba pinagmukna sa pag-andorog kan industriya asin ngunyan an may permiso sa paggibong badil iyo an Workers League of Danao Multi-purpose Cooperative (World MPC), sa Dungduan, sa Syudad kan Danao.
Mga Barangay[liwaton | liwaton an gikanan]
An Syudad kan Danao nababanga sa 43 barangay.
Hilnga Man[liwaton | liwaton an gikanan]
Mga panluwas na Takod[liwaton | liwaton an gikanan]
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information
- Danao City Community Website
- Danao Association USA, Inc.
- ↑ http://www.dausa.org/index.php?topic=history, accessed Oct. 6, 2007.
Tagboan: 10°31′N 124°02′E / 10.517°N 124.033°E


text:
Sugbong-Mangulo han Estados Unidos
An Sugbong-Mangulo han Estados Unidos o Bise-Presidente han Estados Unidos (ha Ininglis: Vice President of the United States) amo in nakapot hin puwesto ha kagamhanan ha ilarom han Batakan-Balaod han Estados Unidos. An Sugbong-Mangulo upod han Mangulo gin-eelihir o ginpipili hin diri-direkta han katawhan pinaagi han Kolehiyo Elektoral ngadto hin panahon-hin-pag-alagad nga upat ka tuig. An Sugbong-Mangulo amo an syahan ha linea hin pagsunod han Mangulo, ngan amo an nahihimo nga Mangulo kon an Mangulo mamatay, magbiya-han-puwesto, o matanggal-tikang-ha-puwesto.
Ha ilarom han Batakan-Balaod, an Sugbong-Mangulo amo an Mangulo han Senado. Tungod han iya puwesto komo Mangulo han Senado amo hiya an nominal nga nangungulo han Senado. Dinhe nga puwesto, gintutugotan an Sugbong-Mangulo nga magbotar ha Senado, kundi dida la kon kinahanglan nga igsolbad in patas-nga-pagbotar. Sumala han ika-Napulo-kag-Duha nga Pagliwat han Batakan-Balaod, an Sugbong-Mangulo amo an nangungulo o na-preside ha pag-ihap han mga botos han Kolehiyo Elektoral.
An yana nga Sugbong-Mangulo amo hi Joe Biden nga amo an kasanhi nga senior-nga-senador tikang han estado han Delaware.


text:
Dagupan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Syudad han Dagupan usa nga ikasyahan nga klase nga syudad ha lalawigan han Pangasinan, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 130,328 ka tawo ha 25,921 nga mga panimalay. Nahamutang ini ha Golfo han Lingayen ha isla han Luzon. It Dagupan amo an labaw nga daungan hin mga barko ngan sentro hin komersyo ngan pangwarta han lalawigan ngan Amihanan nga Luzon; mayda masurong nga pagnegosyo hin tubo, mais, bugas, luget, asin, ngan hin irimnon nga makahurubog tikang han nipa nga palma. An syudad ginkikilala nga "kapital han bangus" han Pilipinas tungod han kadamo nga lab-as nga bangus dinhe. It ngaran hit syudad tikang han pulong nga dagupan ha lokal nga yinaknan nga Pangasinan ngan ini nga pulong nangangahulogan nga "lugar hin katitirok" o "pagtitirokan" tungod kay an syudad maiha na nga sentro hin pamerkado o tabo-an.
An gihalaba-i nga barbecue o parilyada nga ginsukol nga 1,007.56 ka metro (3,305.64 ft) ginhimo han mga tawo han Syudad han Dagupan han Mayo 3, 2003 komo kabahin hanFestival hin Bangus han syudad.
Gobyerno[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han Dagupan ginbahin ngadto hin katloan kag usa (31) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Websayt han Fiesta han Syudad han Dagupan 2006
- Opisyal nga Websayt han Bangus Festival han Dagupan
- An Gihalabai nga Barbeque han Guinness World Records
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Syudad han London
An Syudad han London o kundi man Syudad han Londres (Ininggles: City of London) amo an syudad ngan kondado nga diin hahimutang an sentro ha kaagi ngan sentro nga distrito hin negosyo han London. Amo ini an dako nga bahin han London tikang han pag-ukyan hini han mga Romano han syahan nga siglo AD tubtob han Kapanahonan han Kabutngaan, kundi ginlabyan na han pagkatitirok ngan pagtubo hini lahos han mga katubtoban han Syudad.[1] Ha yana An Syudad gutiay na la nga bahin han metropolis han London, bisan man kun nagpapabilin ini nga kilalado nga dapit han butnga nga London. Ha pagdumara, naghihimo ini han usa han mga 33 ka distrito hin lokal nga kagamhanan han Greater London; bisan pa man, an Syudad han London diri usa nga London nga borough, usa nga status nga ginhatag han nahabilin nga 32 ka distrito (upod an usa pa nga syudad han London, an Syudad han Westminster). Usa gihapon ini nga nalalain nga kondado han Inglaterra, usa nga enclave nga ginpalibotan han Greater London.
An Syudad han London agsob nga tinatawag là nga an Syudad o kun ha Ininggles the City (ginlalain ini tikang han yakan nga "an syudad han London" pinaagi han pagsurat ha bahol nga agi han pulong nga Syudad o City ha Ininggles) ngan kilalado liwat ha diri pormal nga Square Mile ha Iningles o kun ha Winaray Kwadrado nga Milya, kay ini 1.12 sq mi (716.80 acres; 2.90 km2)[2] ha kahaluag. Ini nga duha nga mga pagtawag agsob liwat nga ginagamit nga usa nga mga metonimo para han kanan Reino Unido mga industriya ha negosyo ngan mga serbisyo ha panalapî nga nagpapadayon hin kilalado nga kaagi hin pagkabase dida han Syudad.[3] An ngaran nga London o Londres ha yana ginagamit na hin haruhaluag nga kahaluagan nga diri la limitado han Syudad. It London kaurugan gin-gagamit pagtawag han haluag nga London nga metropolis, o an 32 nga mga borough han London, nga nahadugang han Syudad han London ngahaw. Ini nga haruhaloag nga paggamit han ngaran nga London dokumentado tikang pa han 1888, nga diin an Kondado han London ginhimo.[4]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Beckett, J V (2005). City status in the British Isles, 1830–2002. Historical urban studies. Aldershot: Ashgate. p. 12. ISBN 0-7546-5067-7.
- ↑ "City of London Resident Population Census 2001" (PDF). Corporation of London. Hulyo 2005. Ginkuhà 10 Abril 2009.
- ↑ "City of London still tops finance league". This is Money. 25 Marso 2011. Ginkuhà 30 Oktubre 2011.
- ↑ Mills, AD (2010). Dictionary of London Place Names. Oxford University Press. p. 152. "Tinuod nga tubtob han mga diri la maiha nga mga panahon an ngaran nga London gin-gamit la pagtawag han Syudad han London ngan pati an Westminster lain nga entidad. Kundi han paghimo-a han Kondado han Lonodon ginhimo han 1888, an ngaran agsob nahimo nga gin-gamit para hini nga darudako nga lugar, nga agsob tinatawag gihapon ngan Greater London tikang hini nga pitsa. Pero dida han 1965, an Greater London bag-o nga ginsiring hin ginpahaluag pa nga kahaluag.
(Original nga Iningles: Of course until relatively recent times the name London referred only to the City of London with even Westminster remaining a separate entity. But when the County of London was created in 1888, the name often came to be rather loosely used for this much larger area, which was also sometimes referred to as Greater London from about this date. However in 1965, Greater London was newly defined as a much enlarged area.)"


text:
Estados Unidos
An Estados Unidos han Amerika (ha literal nga ka-Winaray: Naghiusa nga mga Bansa han Amerika; ha Iningles: United States of America) usa ka federal nga batakan-balaudnon nga repulika nga naglalakip hin kalim-an nga mga estado ngan usa ka distrito federal. An nasod in kadak-an aada ha butnga han Amihanan nga Amerika, kun diin an Kap-atan kag waló nga magkadukot-dukot nga mga estado ngan an Washington,D.C., an ulohan distrito, in nahamutang ha kamutngaan han mga Kalawdan Pacifico ngan Atlantico, nga ginsasapitan han Canada ha amihanan, Mehiko ha salatan. An estado han Alaska in aada ha kanawayan han continente, nga ginsasapitan han Canada ha Sinirangan, ngan Rusya ha katundan tabok han Estrecho han Bering. An estado han Hawaii in usa ka kapurupod-an ha butnga han Pacifico. Mayda pipira nga mga teritoryo nga ginkakaptan han nasod ha Pacifico ngan Caribe.
Nga may-ada 3.79 milyon milya kwadrado (9.83 milyon km2) ngan lapos han 312 milyon ka mga tawo, an Estados Unidos in ikatulo o ikaupat nga gidakoi nga nasod ha kadako, ngan ika tulo ha kapareho ha katunaan ngan katawhan. Ini an usa ha mga nagkakasurusarakot hin lahi ngan magkadirudilain nga kultura nga nasod, nga produkto han dagko nga pagbalhin han mga imigrante tikang ha damo nga mga nasod. An ekonomiya han Estados Unidos in gidakoi nga nasodnon nga ekonomiya han kalibutan, nga may-ada ginbabanabanahan nga $14.780 trilyon han 2010 GDP (23% han nominal global GDP ngan 20% han global GDP ha purchasing-power parity).
Mga tigaman[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ George McKenna 2007, p. 280.
- ↑ Kidder & Oppenheim 2007, p. 91.
- ↑ "uscode.house.gov". Public Law 105-225-Aug. 12, 1998 (ha Ininggles). uscode.house.gov. Agosto 12, 1999. pp. 112 Stat. 1263. Ginkuhà Septyembre 10, 2017. "Section 304. "The composition by John Philip Sousa entitled "The Stars and Stripes Forever" is the national march." [Ginbinisayâ: An komposisyon ni John Philip Sousa nga gintítulo "The Stars and Stripes Forever" amo an nasodnon nga marcha.]"
- ↑ "United States". The World Factbook. CIA. 2007-05-31. Ginkuhà 2008-10-14.
- ↑ "OECD Income Distribution Database: Gini, poverty, income, Methods and Concepts". Organisation for Economic Co-operation and Development. Ginkuhà Septyembre 29, 2017.
- ↑ "2016 Human Development Report". United Nations Development Programme. 2016. Ginkuhà Marso 23, 2017.
- Mga barasahon nga mayda Ininggles-nga-pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Linatin-nga-pinulongan nga sinurat
- Pages using infobox country with unknown parameters
- Pages using infobox country or infobox former country with the symbol caption or type parameters
- Estados Unidos
- Mga nasod ha Amihanan nga Amerika
- Nasod


text:
TACLOBAN CITY – Waray pa makab-ot an tinuod nga tumong han EDSA nga Rebolusyon tikang himuon han katawhan Pilipino an haluagan nga protesta kontra han diktador nga Marcos, pagpagawas han kurap nga Estrada ngan ha pagkayana han bag-o nga rehimen ni Aquino nga nagdara han popularidad han people power revolution tikang han iya mga kag-anak.
Nagpapadayon hasta ngada yana nga panahon an demanda han katawhan Pilipino nga magkamay-ada kalugaringon tuna, hustisya labi na han mga biktima han rehimen ni Arroyo ngan kahimyangan labi na ha nangungukoy ha kaumhan nga ginhahapak han grabe nga militarisasyon ha luyo han bag-o pala nga hampak han kalamidad nga gin-aabaga pa hasta ngada yana han katawhan.
“Mas angay unahon han rehimen Aquino an pagpapatuman han tinuod nga reporma ha tuna nga diri niya mahimo mismo ha iya haluag nga katunaan ha Hacienda Luisita kun gusto han presidente an tinuod nga pagselibrar han espirito han EDSA 1 nga rebolusyon,” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas o SAGUPA-SB.
Pagmalatumat pa ni Lebico nga an tinuod nga espirito han duha na nga EDSA nga rebolusyon in tinuod nga pagbabag-o ha aton katilingban nga diri nahihimo han aton mga nagkakapot han aton gobyerno, lugod nagpapadayon an mga kalugaringon nga interes han aada ha poder para uwaton ngan huthutan pa an masa nga nagbabalhas.
“Napamatud-an ha kasaysayan nga katawhan an mapagdesisyon ha pagbag-o han aton katilingban ngan mismo lab-as pala nga ginhimo han katawhan ha Tunisia ngan Ehipto ha arabya nga mga nasud an mga rebolusyon nga nagngungoy han pagbabag-o ngan pag-usawag han panginabuhi ngan kabutang han nagkukuri nga masa,” dugang pa ni Lebico.
Kun mahanunumduman yana nga maabot nga Pebrero 25, 2011 amo an ika-25 na katuig han EDSA People Power Revolution nga nagpatalsik han diktadorya nga Marcos ngan nahimo nga ehemplo han mga nasud ha kalibutan para ipakigbisog an mga katungod han katawhan sugad nala han nahihinabo yana ha mga nasud han middle east.###
TACLOBAN CITY – Ura-ura ka guti an ginhahatag nga investment han mga kompanya han mina kun paghihisgutan nala an mahihimo nga kita han probinsya o bungto nga apektado han makahiribang nga pagmimina han magnetite sand ha Leyte kumpara han ira hahakuton nga kita tikang han nasabi nga mina.
Kun pagbabasaran an pahayag han Northern Access Mining Incorporated o NAMI nga target nira an 1.2 million ka tonelada hin magnetite sand kada tuig nga produksyon, maabot hin P3.612 billion kada tuig an kikitaon ha pinakahamubo nga estimate kun aada la ha $70 kada tonelada an pinakahamubo nga presyo han magnetite sand ha international nga merkado, sobra kadako ini nga ganansya kumpara la han pira ka milyon ka pesos kada tuig nga gastos han kompanya han mina ha aton rehiyon.
“Bisan pala ha karukayaknon han kita grabe na nga ginhuhuthutan an katawhan Pilipino hin super nga ganansya tikang ha aton mga natural nga karikuhan, labot la ini han permanente nga pagkaruba han aton kalibungan nga diri mababaydan hin bisan pira ka bilyon nga salapi,” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas o SAGUPA-SB.
Pagmalatumat pa ni Lebico nga basar han pahayag han Mines and Gescience Bureau o MGB yana nga bulan han pebrero ha aton rehiyon, aada na ha commercial nga lebel an nakuha nga permit han NAMI ngan kaupod hini an NICUA Mining Corp. ngan an Strong Built (Mining) Development Corp. nga mayda na kapasidad nga magbaligya hin pira ka tonelada hin mina ha iba nga nasud labi na an megnetite sand.
Pagsaysay pa ni Lebico nga bisan paman han waray pa mahatagi hin commercial nga permit an pira nga kompanya hin mina ha aton rehiyon in nahihireport na han mga tawo nga naghahakot na ini hin tagpira ka tonelada nga mina ngadto ha iba nga nasud sugad nala han nahitatabo ha Este han Samar, Dulag ngan MacArthur ha Leyte nga barko na an naghahakot hini.
“Waray na iba nga rason han aton gobyerno labi na an aton nga mga Local government Unit o LGU ha aton rehiyon nga diri pugngan an pagmimina ha aton dapit, ha duro kadehado nga kita han aton lokal nga gobyerno tikang han aton kalugaringon karikuhan ngan mas labi na nga ha diri pala maiha nga panahon in nakita ta na an grabe nga epekto han pagkaruba han aton kalibungan han nahitabo pala nga grabe nga babaha ha bug-os nga rehiyon-8,” pagtatapos ni Lebico.###
TACLOBAN CITY – Nahisamwak ha katawhan an maitom nga sistema han aton pwersa armada han Pilipinas nga ha pinakabag-o nga higayon mismo tikang ha hataas nga posisyon han militar an nagpahayag han grabe nga kurapsyon han mga heneral ni anay Presidente Arroyo.
Labot han pagkawat han salapi han katawhan, maiha na nga sistema han militar an diri pagrespeto han tawhanon nga katungod sugad nala han nahitabo han Palo Masaker, an kamatay nira Prof. Leonardo Co ngan an pagpatay ngan pangastigo ha mga parag-uma ha diri pala maiha nga panahon ha Las Navas, Northern Samar.
“Diri la pagkawat han pondo han katawhan kundi pati an sistematiko nga panalapas han tawhanon nga katungod an angay liwat ibuksas ngan puohon ha sistema han militar nga waray iba nga nagmamando mismo kundi an mga aada ha hagtaas nga posisyon han pwersa armada han Pilipinas,” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas o SAGUPA-SB.
Pagmalatumat ni Lebico nga milyones an nawawara han pondo han militar tungod kay ginkukumbert ini ngadto hin mga maanomalya nga transaksyon, mga pasalubong ngan pabaon nga sistema, mga anomalya ha pagpalit hin higamit militar ngan damo pa nga iba nga sistema nga ginpahayag na hadi pa labi na han mga nagrebelde nga Magdalo.
“Gin-aayat namon an pamunuan ni Pres. Aquino nga diri na uwaton an katawhan Pilipino ngan magpursige nga paraon na an maitom nga sistema nga nagpuputos han bug-os nga institusyon han militar labi nga an bag-o nga Oplan Bayanihan han militar in klarado nga diri magsosolbar han ugat han kakablasan kay ginpapahayag mismo hini nga Oplan Bayanihan nga an kakurian han kadam-an in aada la ha huna-huna han tawo ngan diri ha kongkreto nga pan-ekonomiya nga kabutang,” pagtatapos ni Lebico.###


text:
Samar (purô)
An Samar ngaran hin usa nga isla o puro ha Sinirangan nga Kabisay'an. Ngaran liwat ini hin usa nga lalawigan nga ginngaranan han una nga Western Samar (Iningles para hiton: Kalondan nga Samar o Katundan nga Samar). Ini nga artikulo mahitungod han isla han Samar.
Sulod
Heyograpiya han Isla
Iton Samar amo an pinaka-sinirangan nga isla ha Kabisay-an. Amo liwat ini an ika-tulo nga gidako-i nga isla han Pilipinas. Iton isla nahabulag tikang ha isla han Leyte han Estrecho han San Juanico (o San Juanico Strait), nga dida hiton pinakahalipot nga tarabokan dinhi, mga duha la ka kilometros iton kahaluag. Gindudugtong an Samar ha Leyte pinaagi han Tulay San Juanico. Iton Samar nahamutangan ha timugan o habagatan-sinirangan tikang han Peninsula Bicol ha Luzon (an gidako-i nga isla han Pilipinas). Iton Estrecho han San Bernardino nagbubulag hiton Samar tikang ha Luzon. Ha salatan han isla han Samar amo an Kalawdan o Golfo han Leyte. An kadagatan han Golfo han Leyte napadayon ngadto hiton Dagat Pilipinhon, nga mabibilngan ha sinirangan han Samar ngan kabahin han Kalawdan Pacifico.
Ngaran
Hi Antonio Pigafetta, usa nga inupod han ekspedisyon nira Fernando de Magallanes, ginlista an ngaran han lugar nga "Zamal". Sumala han mga pipira nga historiador, usa ini nga kasurat ni Pigafetta han ngaran nga "Samar".
Duduha an teorya kon kay-ano ginngaranan an isla nga "Samar". Sumala han syahan nga teorya, an mga Katsila nagpaki-ana hin usa nga taga-dida kon ano an ngaran han lugar. An ginpaki-anhan nga diri maaram magkinatsila hunahuna niya nga ginpaki-anhan hiya kon naano hiya ngan binmaton "samad" kay bag-o pa la hiya nga nasamaran han pag-abot han mga Katsila. An mga Katsila hunahuna nira nga an ngaran han lugar "Samad" ngan ha ira sayop nga kaluwas nahimo ini nga "Samar".
Sumala han ika-duha nga teorya, an rason kon kay-ano "Samar" an ngaran tungod han kadadamo nga mga salog nga nagsusubaysubay han bug-os nga isla sugad hin mga "samad".
Mga Lalawigan ha Samar
Tulo (3) an lalawigan ha isla han Samar.
- Samar (han una, Western Samar o Kalondan nga Samar, Capital: Catbalogan )
- Eastern Samar (Sidlangan nga Samar, Capital: Borongan)
- Northern Samar (Amihanan nga Samar, Capital: Catarman)
Mga Yinaknan ha Samar
Binisaya nga Winaray an lumad nga yinaknan ha Samar (tinatawag liwat ini nga Binisaya nga Sinamar-Leytenhon o Lineyte-Samarnon). Kondi mayda mga bungto nga Sinugboanon o Cebuano an ira yinaknan, ngan an kasagaran hini mga isla-nga-bungto. Iton isla han Capul nga nalalakip han Northern Samar, mayda nira kalugaringon nga yinaknan nga iton tawag Inabaknon.


text:
Ifugao
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Ifugao usa nga ginpalibutan hin katunaan nga probinsya han Pilipinas ha Administratibo nga Rehiyon han Cordillera ha Luzon. An kapital hini amo an Lagawe ngan ginsasapitan ini han Benguet ha katundan, han Mountain Province ha amihanan, han Isabela ha sidlangan, ngan han Nueva Vizcaya ha salatan.
Ginngaranan ini hira tikang han pulong nga "i-pugo" o "i-fugo" (nga buot sidngon i-tikang/tawo ngan pugo-tuna o "mga tawo han tuna"). Iton ngaran nga "Ifugao" amo gihapon an ngaran hin lumad nga mga tawo nga naukoy dinhe.
An Hagdan hin Humayan han Banaue amo an dako nga kiritaon han mga turista han lalawigan. Ini nga mga 2000-nga-tuig-hin-kadaan nga mga hagdan ginhimo dida han mga bukid nga waray paggamit hin mga makina nga maghimo hin mga patag nga mga handana nga diin makag-uma an mga lumad hin humay. Han 1995, gindeklara ini nga UNESCO World Heritage Site.
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Ifugao ginbahin ngadto hin napulo kag usa (11) nga mga bungto.


text:
Palawan
An Palawan usa nga isla nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga nahamutang ha MIMAROPA nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Puerto Princesa ngan amo ini an gidako-i nga lalawigan ha kahaluag hin tuna. An mga isla han Palawan nahamutang tikang ha Mindoro tubtob Borneo ha habagatan. Nahamutang ini ha butnga han Dagat Salatan nga Tsina nga Dagat ha kanawayan ngan Dagat Sulu ha timugan.
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Political[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Palawan mayda karuhaan kag tulo (23) nga bungto ngan usa (1) nga syudad.
An gobyerno han Pilipinas na-aro hin panag-iya (o na-claim) han kadam-an han Kapurupod'an Spratly, nga tinatawag ha lokal nga ngaran nga Kalayaan nga Grupo hin mga Isla, ha Salatan nga Tsina nga Dagat nga nahailarom han yakan-balaod han Palawan.
Syudad[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Bungto[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga Websayt han Probinsya han Palawan
- Open Directory nga Proyekto: Palawan
- Palawan.com (diri-opisyal nga websayt hin turismo)
- (Palawan lakip han Katundan nga Kabisay-an han Agosto 2005)
- Palawan Travel Guide
- Palawan Resorts nga Impormasyon


text:
Sabi sa report, marikas na nagsubol nin mga experto sa bomba, na may kaibahan na bomb sniffing dog an Naga City police tanganing aramon kun may darang peligro, arog kan bomba, an bag.
Pag-abot tulos sa Bicol Central Station, minandahan kan nag-aataman kan swetong ayam na parongon an nawalat na bag, para maaraman kun igwa ining laog na bomba, pulbora, o ibang clase na pwedeng magbuag an ayam na parongon an bag.
Pakalihis nin pirang pag-ikot kan ayam sa bag, mayo man nin indikasyon na igwa nin laog na bomba an gamit.
Mientrastanto, kan rekesahon kan mga pulis an laog kan pigkasiribotan na bag, naheling na an laog kaini iyo an minasunod: mga lumang DVD, lumang gubing, video-audio connector, speaker, asin iba pang personal na mga gamit.
Ipigdeclarar kan mga pulis na mayong peligro sa nasambit na lugar poco mas o menos alas 6:30 ngonian na bangui.
Mientrastanto, apisar kan kapagalan kan mga awtoridad sa pag siyasat kan problema, nagpasalamat pa guiraray sinda na dakul an mga tawo na nagmamakulog, orog na kun seguridad kan mga tawo an imbuelto.
An nasambit na terminal iyo an pigtitiriponan kan mga dakulang numero nin mga tawo na malarga asin maabot digdi. (Report ni Boyet Paderes)


text:
Mikhail Lomonosov
Hi Mikhail (Mikhaylo) Vasilyevich Lomonosov (Rinusyan: Mиxaи́л Bacи́лbeBич ЛoMoHócoB; Nobyembre 19, 1711– Abril 15, 1765), hiya an usa ka makarit nga Rusyano, syentipiko, manunurat, nga dako an naging contribyusyon ha literatura, pag-aram ngan syensya. Upod an iya mga nadiskubre amo an atmospera han Benus. An iya nababaroan ha syensya amo an syensya naturales, kimika, pisika, mineralohiya, kaagi, arte, philolohiya, gamit optikal ngan iba pa. Usa liwat hiya nga magsiriday, nga naging basehan han kabag-ohan nga literatura lingwahe han Rusya.


text:
Gestapo
An Gestapo (Pagsayod Aleman: [ɡeˈstaːpo, ɡəˈʃtaːpo], hinayokong kan Geheime Staatspolizei, o an Hilom na Pulis kan Estado,[2][3] iyo an opisyal na sekretong pulis kan Alemanyang Nazi asin kan Okupado-nin-Nazi'ng Europa.
An pwersang ini pigmukna ni Hermann Göring kan 1933 paagi nin pagsararo niya kan mga ahensya seguridad kan Prussia sa sarong organisasyon sana. Pagpoon Abril 20, 1934, ini ipinasa sa pag'administrar kan Schutzstaffel (SS) na pinamamayohan ni Heinrich Himmler na kan 1936 pignombrahan ni Hitler komo Pamayo kan Pulis Aleman (Chef der Deutschen Polizei), asin ta ining Gestapo sa panahon na ini nagigin nang nasyonal imbes na ahensya estado sana kan Prussia sa lindong kan Sicherheitspolizei (SiPo) ("Pulis Seguridad"). Dangan kan 27 Septyembre 1939 pahanggan, pinag'administrar na kan Reichssicherheitshauptamt (RSHA) ("Reich Main Security Office") asin konsideradong katuwang na organisasyon kan SS Sicherheitsdienst (SD) ("Security Service").


text:
Isla de la Juventud
An Isla de la Juventud[1] (nga ha literal nga Winaray Isla o Purô han Kabatan-on o Isla/Purô han Pagkabata) amo an ikaduha nga gidako-i nga Cubano nga isla ngan an ika-unom nga gidako-i nga isla ha Caribe. An isla mayda kahaluag nga 3056 nga km² (1180 nga kwadrado nga milyas) ngan ini 100 nga km ha salatan tikang han isla han Cuba, tabok han Golfo han Batabanó. An isla usa nga Ispisyal nga Munisipalidad ngan diri kabahin hin bisan ano nga lalawigan. An Isla de la Juventud gindudumara hin direkta han sentral nga gobyerno han Cuba.
An Isla de la Juventud amo an gidako-i han 350 nga mga isla ha Kapuropod-an han Canarreos (Archipiélago de los Canarreos), ngan mayda ini populasyon nga mga 100,000. An kapital ngan gidako-i nga syudad han isla amo an Nueva Gerona ha amihanan, ngan an ikaduha nga gidako-i ngan gima-iha-i nga syudad amo an Santa Fe ha súlod o iraya.
Isla de Pinos an ngaran han puro hangtod han pagbalyo-a han ngaran hini ngadto han yana nga ngaran dida han 1978.
Kaagi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ini nga isla nabilngan ngan ginngaranan nga La Evangelista ni Cristóbal Colón dida han Hunyo 13 han 1494 han iya ikaduha nga biyahe ha bag-o nga kalibutan. Ha mga naglabay nga tuig ginngaranan an isla hin damo nga dirudilain nga mga ngaran sugad han Isla de las cotorras, Colonia Reina Amalia, Isla de los Piratas, ngan Isla del Tesoro; kilalado liwat ini ha mga syahan nga mga nangukoy dinhe ha mga ngaran sugad han Siguanea, Camarcó ngan Guanaja. Han siglo XIX an mga Espanyol nag desidir hin pagkolonisar hini ngan gintukod an kapital [[Nueva Gerona] dida han 17 han Disyembre han 1830. Ha hini liwat nga panahon gintawag an isla nga Isla de los Deportados ngan ha urhe nga panahon Isla de Pinos. Ini nga kataposa nga ngaran amo an tawag han isla tubtob han 1978, nga diin ini ginngaranan nga Isla de la Juventud, tungod han mga yukot nga mga batan-on tikang ha dirudilaing nga mga dapit han kalibutan ngan mga dirudilain nga mga probinsya han Cuba nga nag-aram hin praktiko ha ira mga pag-aram ngan nagtatrabaho ha mga plantasyones hin cítrico.
Ha pagtikang han siglo XX an Isla de Pinos amo an nagin kabutngaan hin pagkadebate han Estados Unidos, tubtob han 1907 nga diin an Estados Unidos ginkilala an soberaniya han Cuba hini nga isla pinaagi han Tratado Hay-Quesada, nga ginratipika dida han 1925.
Katapos han pag-atake han Cuartel Moncada, dida han 1953, hi Fidel Castro ngan pira nga mga nagtambong hini nga ginbuhat ginpanmilanggo dida han Presidio Modelo, tubtob han Mayo han 1955, nga diin ginpagawas hira tungod hin amnisitiya heneral.
Ha yana, an Isla de la Juventud usa nga ispisyal nga munisipyo, nga mayda populasyon nga 87.000 nga mga nangungukoy. An pan-ekonomiya nga buruhaton nahabatik dida ha agrikultura, labi na dida ha mga cítrico; ha pagkuha hin mármol; an panagat; ngan an cerámica nga artistika an paggamit.
Mga reperensya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Directorate of Intelligence (2007-08-16). "The World Factbook - Cuba". Ginkuhà 2007-09-03.


text:
Papa Urbano VII
Hi Papa Urbano VII (4 Agosto 1521 – 27 Septyembre 1590), nga natawo ha ngaran nga Giovanni Battista Castagna, amo an Papa han Singbahan Katoliko hin napulo kag tulo ka adlaw han Septyembre 1590, an gihalipoti nga paghadi komo papa ha kaagi.
Kinabuhi[igliwat | Igliwat an wikitext]
An iya katulinan Genovahanon, kundi natawo hiya ha Roma. Ginhimo hiya nga Kardinal-Presbitero han S. Marcello han 1584. Napili hiya nga masunod kan Papa Sixto V (1585–1590) han 15 Septyembre 1590, kundi namatay hiya hin malaria (27 Septyembre 1590) ugsa han pagkoronar, nga nagdangat han iya paghadi nga amo an gihalipoti nga paghadi komo papa ha kaagi.
Nag-alagad anay hiya komo gobernador han Bologna ngan komo arsobispo han Rossano, ngan hin damo nga tuig, hiya an nuncio ha Espanya; an iya kapili komo papa gindapigan han Espanyol nga grupo.
An madali nga paghadi ni Urbano VII amo an nagpagawas han syahan nga nasabtan nga diri-pagtugot hin panigarilyo ha kalibutan, kay nagtarhog hiya hin pag-excomulgar hin bisan hin-o man nga "magtabako ha ganghaan hin o ha sakob hin singbahan, bisan ha pagmama, o paghunsoy o pagsimhot han polbo nga porma hini pinaagi ha irong".[1]
Kitaa gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Public smoking ban: Europe on the move". European Society of Cardiology. 2006. Ginhipos tikang ha an orihinal han 24 Mayo 2011.
Bibliograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- "Pope Urban VII" in the 1913 Catholic Encyclopedia.
- The Death of the Popes by Wendy J. Reardon, 2004.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]


text:
Tacloban City – Mahinungdanon nga ig-seselibrar an makasaysayan nga panhitabo han dekada ‘70 nga amo an First Quarter Storm o FQS yana nga adlaw diri la ha Metro Manila kundi pati dinhe ha rehiyon-8. Gindara ngan ginbandera han FQS labi na han sektor han mga kabataan estudyante an Nasyunal nga Isyu han maiha na ngan haluagan nga problema ha Tuna, nga hasta ha pagkayana nagpapabilin ngan nagtitikagrabe tungod pa han lantaran nga pangangagaw han mga agaron maytuna ngan langyaw nga kapitalista.
“Ginsasaluduhan han sektor han mga parag-uma an nahimo nga papel han magbagsik nga dugo han kabatan-onan nga nag-ogop han isyu han mga parag-uma han panahon han FQS ngan sugad man yana nga panahon” siring ni Jose Tico, Tagapagyakan han SAGUPA-SB.
Nahimo nga tulay labi na an mga kabataan estudyante han dekada ’70 para mas haluagan nga ibuksas an grabe nga kadunutan han gobyerno labi na an rehimen ni Marcos hadto nga panahon ha katawhan Pilipino ngan sugad man ha bug-os nga kalibutan.
“Kinahanglan ipadayon ngan makurimot nga ugopan han mga kabatan-onan labi na an mga estudyante an interes han sektor han mga parag-uma tungod kay dire la pakabuhi ngan kinabuhi han mga parag-uma an ginsasalbar kundi ha kabug-osan an seguridad han pagka-on ngan tinuod nga pag-uswag han katilingban Pilipino” dugang pa ni Tico.
Kun mahinunumduman an FQS an masesering nga naging bunyag han kagiosan han demokratiko nga pakigbisog han katawhan ha bug-os nga Pilipinas tikang han panahon han Amerikano ngan Hapon.


text:
Monday, March 24, 2008
ALMA MATER O INA KAN KALAG
An paglaog sa ritwal, sarong paglaog sa sarong reyalidad na halangkaw o mas minababa an posisyon kan tawo, ini depende sa kun ano an kamugtakan kan saimong disposisyon. Halimbawa, kun puros ka trabaho, an nakaaging semana na orog kabanal para sa mga Kristiyano, sarong oportunidad tanganing magbakasyon nin huli ta an ritwal kan relihiyon haros pareho-pareho man sana an paghiro, an aksyon, an mensahe. Ini an saro sa elemto kan relihiyon, istilo nin pagpauru-utro, na reyalidad man kan buhay. Sa ibong man na lado, pwede man ining maging halangkaw sa paagi nin paglaog sa ispiritwal na reyalidad na ipinapasabot kan ritwal kan okasyon. Nakagamot an siring na disposisyon sa paghiling na an hawak kaipuhan na magsakripsyo, magsayuma, mag-andam sa mas dakulang reyalidad na iyo an kalag-espirito.
Sa maabot na semana, saro pang ritwal sa bulan nin Marso an mangyayari asin ini an ritwal sa akademya, an pagtapos kan kurso, an pagpasar sa institusyonal na pagsukol kan edukasyon na inako kan sarong indibidwal. Bako ining relihiyoso, minsan pwedeng sabihon na magatabang sa ispiritwal. Kun relihiyoso man an pagtapos ini nin huli ta kadaklan nagkakaigwa pa man nin Misa nin pasasalamat, nin huli ta sa kaso niyato, dakulang milagro an makatapos sa eskwelahan, pribado man ini o publiko. An edukasyon saro pa man sa dakulang nilalaoman kan mga tawo sa satuya, siring na ini ipinag-oorgulyo ta pa man. Sain sa kinaban makahiling kita nin mga lanob na igwang mga dukot na diploma, tropeyong kataid kan mga santo asin medalya na nakakawit kaibahan an mga rosaryo? Dugang pa kaini, napamisa pa ngani baga kita bago asin matapos an board exam asin napabendisyon pa kan lapis na gagamiton an iba, An pag-adal nanggad sarong dakulang ngangalasan asin okasyon tanganing ipahiling kan Diyos an saiyang kapangyarihan sa satuya, siring na pwede ta man ining magin pruweba kun pano niyato papapararomon an relasyon sa Diyos.
Siring na an graduation sarong ritwal, igwa man ining mga simbolo na orog na nakakapayaman kan kahulugan kan seremonya. Ini mga daan na simbolo arog kan libro na sa kaso kan kadaklan na pampublikong eskwelahan kaipuhan pa man nindang magsurublian. Mga librog sarala an impormasyon asin an gramatika, an mga historikal na detalye asin mga librong napapaso, naisisurat sa gapo nin huli ta dai man tinatao an pundo. An libro na mabukas kuta nin mga bagong ideya, nin kadunongan, nagiging subo sana man. Nagtutubod ako nin igwang pagkapaha man kita na magbasa alagad sa kawaran kan libro asin sa kahugakan naman kan kadaklan, dai ta natatawan nin prayoridad an pagbasa na orog na makakapararom kan satuyang paghiling sa kinaban. Lain pa kan libro, yaon man an simbolo kan daso/ilaw/liwanag na iyo an ginigibo kan edukasyon, pinapaliwanag an marumarom o madiklom na isip kan kamangmangan. O nin huli ta sa paagi kan edukasyon, minabangraw an kinaagahan, na an edukasyon susi sa satuyang puturo na dai naman ngani totoo sa kadaklan na bagay. Kadaklan sa satuya, bakong maninigo an trabaho: mga maestra na katabang sa Hongkong o salesladies sa sarong department store nin huli ta mas makatao man nanggad an sweldo kan abroad o minsan kan pribadong tindahan kumpara sa kun ano an tinatao kan gobyerno. Siyempre apwera kan mga simbolong ini, yaon man an mga Latin na tataramon na iyong nagiging motto kan mga eskwelahan, ‘na mag-adal para sa buhay bako para sa grado’ o idtong mga ginunong bersikulo sa Bibliya para sa mga eskwelahan na sectarian, parochial school, Catholic institutions. An mga simbolong ini orog na pinapararom an kahulugan kan bisyon asin misyon, kan official hymn asin kadakul pang insignia na nagtutulod kan imahe kan eskwelahan bilang lugar nin pag-atubang sa kaagahan. Nin huli kaini an kaagahan na ini, nakabasi sa kun pano hinhiling kan mga nakatukaw sa akademya an kakaluwasan kan saindang mga estudyante. An mga simbolong ini manapahiro sa ispisipikong ladawan kan eskwelahan na orog tang mahihiling sa basketball tournament gamit kun anong hayop o kolor arog kan eagles asin blue and gold.
Bako man relihiyoso an seremonya kan graduation, a’ngay man giraray na ripasohon ta an apod sa mga eskwelahan bilang ‘alma mater’ o ina kan kalag, ini nakapadron sa pagtubod na an isip kan tawo paagi tanganing maataman an saiyang kalag. Bako an tulak, o an kamot kundi an isip na pwedeng magsabi, magpa-andar kan bilog na makinang-hawak. Kun ini an ina kan kalag, may katungdan palan an akademya na mas orog na pararomon an kapasidad kan indibidwal tanganing mahiling an kalag, an buhay sa saiyang buhay, an kahulugan kan saiyang pagkatao. Alagad, kun ini dai mahimo sa laog nin pirang taon na pag-adal, an graduation bilang ritwal, malihis sana na garo baga pagpalayog nin kwitis sa kawaran lalo na kun sa hiling kan mga estudyante an saindang alma mater, mayo man naitabang kundi supsupan sinda, kikilan nin halangkaw na tuwisyon, na an unibersidad, saro sanang kapahayagan nin poder o kaya sarong dakulang negosyo nin pribadong pamilya o grupo.
Sa maabot na semana, saro pang ritwal sa bulan nin Marso an mangyayari asin ini an ritwal sa akademya, an pagtapos kan kurso, an pagpasar sa institusyonal na pagsukol kan edukasyon na inako kan sarong indibidwal. Bako ining relihiyoso, minsan pwedeng sabihon na magatabang sa ispiritwal. Kun relihiyoso man an pagtapos ini nin huli ta kadaklan nagkakaigwa pa man nin Misa nin pasasalamat, nin huli ta sa kaso niyato, dakulang milagro an makatapos sa eskwelahan, pribado man ini o publiko. An edukasyon saro pa man sa dakulang nilalaoman kan mga tawo sa satuya, siring na ini ipinag-oorgulyo ta pa man. Sain sa kinaban makahiling kita nin mga lanob na igwang mga dukot na diploma, tropeyong kataid kan mga santo asin medalya na nakakawit kaibahan an mga rosaryo? Dugang pa kaini, napamisa pa ngani baga kita bago asin matapos an board exam asin napabendisyon pa kan lapis na gagamiton an iba, An pag-adal nanggad sarong dakulang ngangalasan asin okasyon tanganing ipahiling kan Diyos an saiyang kapangyarihan sa satuya, siring na pwede ta man ining magin pruweba kun pano niyato papapararomon an relasyon sa Diyos.
Siring na an graduation sarong ritwal, igwa man ining mga simbolo na orog na nakakapayaman kan kahulugan kan seremonya. Ini mga daan na simbolo arog kan libro na sa kaso kan kadaklan na pampublikong eskwelahan kaipuhan pa man nindang magsurublian. Mga librog sarala an impormasyon asin an gramatika, an mga historikal na detalye asin mga librong napapaso, naisisurat sa gapo nin huli ta dai man tinatao an pundo. An libro na mabukas kuta nin mga bagong ideya, nin kadunongan, nagiging subo sana man. Nagtutubod ako nin igwang pagkapaha man kita na magbasa alagad sa kawaran kan libro asin sa kahugakan naman kan kadaklan, dai ta natatawan nin prayoridad an pagbasa na orog na makakapararom kan satuyang paghiling sa kinaban. Lain pa kan libro, yaon man an simbolo kan daso/ilaw/liwanag na iyo an ginigibo kan edukasyon, pinapaliwanag an marumarom o madiklom na isip kan kamangmangan. O nin huli ta sa paagi kan edukasyon, minabangraw an kinaagahan, na an edukasyon susi sa satuyang puturo na dai naman ngani totoo sa kadaklan na bagay. Kadaklan sa satuya, bakong maninigo an trabaho: mga maestra na katabang sa Hongkong o salesladies sa sarong department store nin huli ta mas makatao man nanggad an sweldo kan abroad o minsan kan pribadong tindahan kumpara sa kun ano an tinatao kan gobyerno. Siyempre apwera kan mga simbolong ini, yaon man an mga Latin na tataramon na iyong nagiging motto kan mga eskwelahan, ‘na mag-adal para sa buhay bako para sa grado’ o idtong mga ginunong bersikulo sa Bibliya para sa mga eskwelahan na sectarian, parochial school, Catholic institutions. An mga simbolong ini orog na pinapararom an kahulugan kan bisyon asin misyon, kan official hymn asin kadakul pang insignia na nagtutulod kan imahe kan eskwelahan bilang lugar nin pag-atubang sa kaagahan. Nin huli kaini an kaagahan na ini, nakabasi sa kun pano hinhiling kan mga nakatukaw sa akademya an kakaluwasan kan saindang mga estudyante. An mga simbolong ini manapahiro sa ispisipikong ladawan kan eskwelahan na orog tang mahihiling sa basketball tournament gamit kun anong hayop o kolor arog kan eagles asin blue and gold.
Bako man relihiyoso an seremonya kan graduation, a’ngay man giraray na ripasohon ta an apod sa mga eskwelahan bilang ‘alma mater’ o ina kan kalag, ini nakapadron sa pagtubod na an isip kan tawo paagi tanganing maataman an saiyang kalag. Bako an tulak, o an kamot kundi an isip na pwedeng magsabi, magpa-andar kan bilog na makinang-hawak. Kun ini an ina kan kalag, may katungdan palan an akademya na mas orog na pararomon an kapasidad kan indibidwal tanganing mahiling an kalag, an buhay sa saiyang buhay, an kahulugan kan saiyang pagkatao. Alagad, kun ini dai mahimo sa laog nin pirang taon na pag-adal, an graduation bilang ritwal, malihis sana na garo baga pagpalayog nin kwitis sa kawaran lalo na kun sa hiling kan mga estudyante an saindang alma mater, mayo man naitabang kundi supsupan sinda, kikilan nin halangkaw na tuwisyon, na an unibersidad, saro sanang kapahayagan nin poder o kaya sarong dakulang negosyo nin pribadong pamilya o grupo.
Posted by Kristian Cordero at 10:49 AM
Labels: bicol mail column
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
François Mitterrand
Hi François Maurice Adrien Marie Mitterrand ([fʁɑ̃swa mɔʁis mitɛˈʁɑ̃] ( pamati-a), 26 han Oktubre 1916 – 8 han Enero 1996) amo an ika-upat nga Mangulo han Fransya nga napili ha ilarom han ika-Lima nga Republika, nga nag-alagad tikang han 1981 tubtob han 1995.
Ha nakikita nga pag-influensar tikang ha pamilya, nagtikang hi Mitterrand han iya kinabuhi ha politika ha nasyonalista nga tuo. Nag-alagad hiya ha ilarom han Rehimen nga Vichy ha syahan nga mga tuig hini. Kundi ha sunod, inmapi hiya han Resistensya, binmalhin ha wala, ngan nagkapot hin puwesto ha ministeryo hin binalikbalik ha ilarom han Ika-Upat nga Republika. Ginpatok niya an pagtukod ni de Gaulle han ika-Lima nga Republika. Bisan man kon ha pira nga panahon, nag-usa hiya nga tawo ha politika, nakalupig hin pagmaneobra hi Mitterrand han iya mga ka-ribal ha pagin-kandidato han wala ha tagsa nga pinili-ay hin pagkamangulo tikang han 1965 tubtob han 1988, gawas han 1969. Napili hiya nga Mangulo han Mayo 1981 nga piniliay hin pagkamangulo, ngan napili hiya hin utro han 1988 ngan nagkapot hin puwesto tubtob han tuig 1995.
Gin-imbitar ni Mitterrand an Partido Komunista ngadto han iya syahan nga kagamhanan, usa nga kontrobersyal nga buhat hadto nga panahon. Ha hini nga panhinabo, nagapos an mga Komunista nga mga ilarom nga kapadis ngan, imbis nga makakuha hin bentaha, an ira suporta na-iban. Binmaya hira han gabinete han tuig 1984. Ha syahan nga bahin han iya una nga panahon hin pagkamangulo, nagsunod hi Mitterrand hin radikal nga programa ekonomika, nga naglakip hin pagnasyonalisar hin pira nga mga importante nga kompanyiya, kundi katapos hin duha ka tuig nga mayda krisis an ekonomiya, binmalhin hi Mitterrand han iya pamalakad. An iya polisiya ha langyaw ngan ha depensa nagpadayon han mga polisiya han mga nanguna ha iya hin pagkamangulo nga mga Gaullista. An iya pakisabot upod kan Helmut Kohl nagpadukwag han pag-integrar han Europa pinaagi han Kasabotan han Maastricht, kundi an iya pagkarawat han Aleman nga pagkahibalik hin pagka-usa diri gud duro nga iya karuyag. Nakaduha hiya napiritan pinaagi hin kawara hin mayoriya ha parlamento ngadto hin "mga kagamhanan hin pagkohabitar" upod hin mga konserbador nga mga gabinte nga ginpamunoan nira Jacques Chirac (1986–88), ngan Édouard Balladur (1993–95). Waray mag-abot hin 8 ka bulan katapos hin pagbaya ha poder, namatay hi Mitterrand tikang hin kanser ha prostate nga iya ginpaninguha nga tagoon han panahon han iya pagkamangulo.
Gawas han iya paghimo nga makadaog an Franses nga Wala ha piniliay, nagdumara hi Mitterrand han pagsaka han Partido Sosyalista ha pagdominar han Wala, ngan han pag-iban han impluwensya han makusog-han-una nga Partido Komunista (komo bahin han botos han katawhan dida han syahan nga vuelta han pinili-ay hin pagkamangulo, ginmutiay an mga Komunista tikang hin hitaas nga 21.27% han 1969 ngadto hin 8.66% han 1995, ha kataposan han ikaduha nga panahon hin pagkamangulo ni Mitterrand, ngan ngadto hin 1.93% han 2007 nga pinili-ay). Ha iya panahon ha poder, hi Mitterrand makusog nga nagbandilyo hin kultura ngan nag-implementar hiya han iya mga mahal nga "Grands Projets".
Igkasi-Prinsipe han Andorra[igliwat | Igliwat an wikitext]
Han 2 han Pebrero 1993, ha iya kapasidad komo igkasi-prinsipe han Andorra, hi Mitterrand ngan hi Joan Martí i Alanis, nga amo an Obispo han Urgell ngan usa liwat gihapon nga igkasi-Prinsipe han Andorra, nagpirma han bag-o nga konstitusyon han Andorra, nga gin-aprobahan pinaagi hin referendum dida han prinsipado.
Talaan hin mga primer ministro han pagkamangulo ni Mitterrand[igliwat | Igliwat an wikitext]


text:
1 milyon nga testimonya kontra US, ginsumite ha ICC
Sobra usa ka milyon nga testimonya kontra ha pwersa armada han Estados Unidos, Central Intelligence Agency (CIA), pwersa armada han Afghanistan, ngan ha Taliban an ginsumite han mga molupyo han Afghanistan mahitungod han gin-aalegar nga war crimes nga ginbuhat hini nga mga pwersa. Sumala kan Abdul Wadood Pedram, opisyal ha Human Rights and Eradication of Violence Organization ha Kabul, 1.7 milyon katawo an nagsumite hin statements ha International Criminal Court (ICC) ha nakalabay nga tulo ka-bulan.
Sumala naman ha mag molupyo han Afghanistan, magkadurudilain nga kaso hin extrajudicial killings, torture, ngan persecution an natabo nga hinhimo han mga langyawanon ngan lokal nga mga pwersa armada. Samtang, nagtikang na pagkuha hin mga datos an ICC nga magpapakusog ha ebidensya kontra ha mga ginaakusaran.


text:
Ilocos nga Rehiyon
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Rehiyon 1 han Pilipinas nga tinatawag gihapon nga Ilocos nga Rehiyon nahamutang ha kanawayon o amihanan-katundan nga dapit han Luzon. Ginsasapitan ini han Administratibo nga Rehiyon han Cordillera ngan Siong han Cagayan ha sidlangan, han Butnga nga Luzon ha salatan ngan han Dagat han Tsina Salatan ha katundan.
An rehiyon mayda upat nga mga probinsya, nga amo an: Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union ngan Pangasinan. An sentro han rehiyon amo an Syudad han San Fernando, La Union. An demograpiko han rehiyon amo in mga 70% nga Ilocano ngan 28% nga mga Pangasinense.
Bisan kon gindesignar han gobyerno an Rehiyon I nga Ilocos nga Rehiyon, damo nga tawo nagkikita hini nga ngaran nga etnosentriko hin duro. Damo nga mga tawo nakaruyag han ngaran nga Kanawayan nga Luzon nga Rehiyon (o Aminahan-Katundan nga Luzon nga Rehiyon) nga mas naangay kon ha heyograpiya.
Politikal nga Pagbahin[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Rehiyon 1 mayda upat (4) nga mga provinces ngan mga siyam (9) nga mga syudad.
Mga Nalalakip nga mga Syudad[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Syudad han Alaminos, Pangasinan
- Syudad han Batac, Ilocos Norte
- Syudad han Candon, Ilocos Sur
- Syudad han Dagupan, Pangasinan
- Syudad han Laoag, Ilocos Norte
- Syudad han Urdaneta, Pangasinan
- Syudad han San Carlos, Pangasinan
- Syudad han San Fernando, La Union
- Syudad han Vigan, Ilocos Sur


text:
Crustacea
Crustacea, an darako na grupo san arthropod, na nasakob sa mga hayop na sugad san kinis, banagan, kupapah, pasay, ngan barnacle. May'ada 67,000 na specie an crustacea. Sugad san iba na arthropod, may' ada liwat an crustacea exoskeleton. Nakikila an crustacea san iba na arthropod, sugad san mananap, Myriapoda ngan Chelicerata, san pagkakayaon biramous nga siki, ngan san nauplius na klase sin larvae.
May'ada daramo na fossils an crustacea, na nagtitikang pa sadton panahon san Cambrian, kaapi na an living fossil na Triops cancriformis, nabuhi ngan waray paglain tikang pa san Triassic period.


text:
Lantapan
An Lantapan usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Bukidnon ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 42,383 ka tawo ha 7,880 nga panimalay.
An kaurugan nga industriya o pagpakabuhi dinhe amo an pag-uma o agrikultura. Mayda dinhe duha nga gintatamnan o plantation hin saging, an Dol ngan an Agreventure.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Lantapan ginbahin ngadto hin napulo kag upat (14) nga mga baranggay.
- Alanib
- Baclayon
- Balila
- Bantuanon
- Basak
- Bugcaon
- Ka-atoan (Kaatuan)
- Capitan Juan
- Cawayan
- Kulasihan
- Kibangay
- Poblacion
- Songco
- Victory


text:
Tatak Buhatan han Valdivia
An Valdivia usa nga syudad ngan comuna han
Chile. Amo ini an kapital han
lalawigan han Valdivia ngan han
Rehiyon han Los Ríos. An kahimo han XIV Rehiyon han Los Rios (han Biyernes, 16 han Marso han 2007) nagbalhin ngadto hin usa nga rehiyon han daan nga lalawigan han Valdivia ngan naghimo hini nga syudad ngadto han kapital han rehiyon.
Nahamutang ini ha pagtapo han mga salog han
Calle-Calle,
Valdivia -
Cau-Cau ngan han
Salog Cruces nga mabibilngan hin 15 ka km tikang han
Bahia han Corral. Dinhi matatad-an an sentro nga lingkoranan han
Universidad Austral de Chile.


text:
Hi Esteban (namatay 26 March 752) usá nga Romano nga padì nga napilì nga
Han 745, ginhimò hiyá ni Papa Zacarías nga
Nagbalhin an pag-ihap han paghadi hin mga papa nga an ngaran Esteban ha paglabay han mga siglo. Waray gamita an pag-ihap hin paghadi para han mga papa kutob han ika-10 nga gatostuig o siglo, ngan an bisan ano nga pag-ihap nga gindugtong hin mga nauna nga mga papa ginbutang katapos han ira pagkamatay.
Kutob kan ika-10 nga gatostuig, tikang 752 kutob 942, waló nga tawo nga an ngaran Esteban, upod ini nga padì nga hi Esteban, napílì nga papa, kundi pitó là an naghadi nga papa. An
Annuario Pontificio nagbutáng ha paghimangraw mahitungod kan
An syahan nga papa nga kinmuha han ngaran nga "
Esteban" katapos han pag-ihap hin paghadì nahigharáan na gintáwag ng
Ha urhe nga balaod kanoniko nga gin-gamit kutob 1 Oktubre 1975, [4] nagkitâ han takna nga pagin-papa hin tawo an takna han iya pagkarawat hin pagkapilì nga papa, ngan ini nga Esteban gintawag hin anakronismo nga Papa Esteban II. Mayda pira nga mga magsusurat kundi dirì nga tanan, nga ha sunod gindugngan an pag-ihap han mga urhe nga Papa hini nga ngaran nga ginhimo hira nga mga Papa Esteban III-X. [5] An ngaran hiní nga napilì-nga-Papa nga hi Estaban ginkuhà tikang han talaan han mga papa dida han Annuario Pontificio han 1961. [6]
An paglaín hin paggamit dinmangat hin paggamit hin tag-dúha nga pag-ihap hini nga mga papa nga amo nga agsob hira tinatawag nga mga Papa Esteban II (III)–IX (X). Ini nga buruhatón mabibilngan dida han
Catholic Encyclopedia,
[7] an Annuario Pontificio
[3] ngan an


text:
Maputo
An Maputo, kilala nga Lourenço Marques san-o maglugaring, amo an pamunuan o kapitalngan gidadakoi nga syudad ha nasod han Mozambique. Kilalado gihapon ini komo Syudad han mga Akasya, kay damo nga puno hin Akasya iton mabibilngan ha kakalsadahan, ngan an Perlas han Kalawdan Indyano. Yana, ini in usa nga duungan nga syudad, tungod an pantalan an sentro han ekonomiya han lugar. Sumala han 2007 nga senso, may-ada ini 1,766,184 nga katawhan..[1] Gapas, asukar, Chromite, sisal, lugit ngan gikakahuyi amo an panguna nga ginbabaligya pagawas. An syudad in may pabrika hin semento, daba, muebles, sapatos ngan guma. An syudad in napapalibutan han Probinsya han Maputo, pero ini in gindudumara komo nga baga kalugaringon nga probinsya.
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Quadros do 3° Censo Geral da População e Habitação 2007". Instituto Nacional de Estatística. Ginkuhà 2010-12-23.


text:
Hiruhimangraw:Cerberus rynchops
Mabibilngan dinhi - nagkikinahanglan hin paghubad[Igliwat an wikitext]
Sumala ha Catalogue of life, mabibilngan ini nga species ha "Australia (North Territory, Queensland, West Australia), New Guinea, Indonesia (Ambon, Babi, Bacan = Batjan, Bali, Bangka, Borneo, Buru, Butung, Dolak, Enggano, Flores, Goram, Halmahera, Irian Jaya, Java, Kalimantan, Lombok, Mentawai Archipelago, Nako, Na". Alayon pagbulig hiton paghubad o paghatag hin kadugangan nga kasayoran hinin nga artikulo.:  [1] Lsjbot (talk) 12:22, 10 Marso 2013 (UTC)


text:
Lukas int
Pahāti
In nagsulat sin būk ini iban sin būk pagngānanKiyawakilan amuna hi Lukas. In siya duktul, malawm in ingat niya magꞌubat. Kalasahan siya tuud hi Paul iban sin manga kaibanan tau kiyawakilan hi Īsa. (Kitaa ha būkKulussa 4:14) Mawmu siya miyagad kan Paul ha manga tulak niya nagpamahalayak sin Baytaꞌ Marayaw. Tau kapangandulan tuud siya. Minsan ha waktu najijīl hi Paul nagꞌiban siya kan Paul. Diꞌ siya mīg dayn kaniya. (Kitaa ha būk2 Timuti 4:11) Awn manga kiyabaytaꞌ dī ha būk ini, amu in walaꞌ kiyabaytaꞌ ha kaibanan būk biyaꞌ na pasal sin kalangan sin manga malāikat, iban sin pagtibaw sin manga magꞌiipat bili-bili ha kapagꞌanak kan Īsa. Hibaytaꞌ da isab in pagkadtu hi Īsa pa Bāy sin Tuhan sin bataꞌ-bataꞌ pa siya, iban sin manga isturi dalil pasal sin tau marayaw dayn ha hulaꞌ Samariya iban pasal sin anak bulaug nalawaꞌ dayn ha amaꞌ niya.


text:
Lanao del Sur
An Lanao del Sur amo in probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao (ARMM). An kapital hini amo an Syudad han Marawi ngan ginsasapitan ini han Lanao del Norte ha amihanan, Bukidnon ha sidlangan, ngan Maguindanao ug Cotabato ha salatan. Ha habagatan o salatan-katundan nahamutang an Baybayon han Illana, nga usa nga bahin han Golfo Moro. Ha súlod han probinsya han Lanao del Sur mabibilngan an Danaw han Lanao, nga amo an gidako-i nga danaw ha Mindanao, nga diin nahamutangan an Busay Maria Cristina, nga amo an gidako-i nga busay han nasod.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | Igliwat an wikitext]
Lakip ha mga kiritaon han probinsya an:
- Moncado nga Kolonya
- Mindanao State University (Main nga Campus)
- Kalookan nga Danaw
- Aga Khan nga Museo
- Torogan (han Tuka)
- Sentro Islamico han Pilipinas (an gidako-i nga cúpula han nasod)
- Gihataasi nga mga Minaret han Marawi
- Abu Bakar nga Meskita (Mosque o Masjid) (gidako-i nga meskita ha Lanao del Sur)
- Lanao People's Park
- Lanao Library
- Ayala Resort Hotel
- Dansalan nga Mercado
- MSU Golf Course
Ekonomiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Lanao del Sur ginbahin ngadto hin katloan kag siyam (39) nga mga bungto ngan usa (1) nga syudad.
Syudad[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga Bungto[igliwat | Igliwat an wikitext]
Pisikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
Kaagi ngan Kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An ngaran nga Lanao tikang han pulong nga ranao, nga buot sidngon "linaw" o "danaw". An Lanao nahasentro ha palibot han kaligiran han Danaw han Lanao; amo nga, ini an sinisiring nga katunaan han mga Maranao, an "katawhan han danaw."
Han syahan nga pag-usisa han mga Katsila han Lanao dida han 1689, nabilngan nira in maupay-nga-naukyan nga komunidad nga an ngaran Dansalan dida han amihanan nga pag-ultan han danaw. An Dansalan nahimo nga bungto han 1907 ngan nahimo nga syudad han 1940, bisan pa kon na-inagurar la ini dida han 1950. Han 1956, an Republic Act NO. 1352 nagbalhin han ngaran nga Dansalan ngadto han Marawi, tikang han pulong nga rawi, nga nahahanungod han mga reclining lily ha Salog Agus.
Dida han pagbahin han Lanao ngadto hin duha nga probinsya ha ilarom han Republic Act No. 2228 han 1959, an Marawi nahimo nga kapital han Lanao del Sur. Han 1980, an syudad ginngaranan nga Syudad Islamico han Marawi. Ha yana, amo la ini an chartered nga syudad han nasod nga an kadam-an han populasyon Muslim.
Dida hin plebesito han 1989, an Lanao del Sur nagbotos nga umapi han Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao (ARMM), pero an Syudad han Marawi nagpili nga diri umapi han ARMM.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga Websayt han Gobyerno han Lanao del Sur
- WOW Philippines - Lanao del Sur
- Traditional Music of the Southern Philippines - Usa nga online nga barasahon mahitungod han Musika han Kulintang ha Salatan nga Pilipinas. Mayda mga pagbahin mahitungod han pag-instrumenta han kulintang, mga istilo nga mga gamit han Maguindanaonon, han Maranao ngan iba mga grupo ha Salatan nga Pilipinas.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ National Statistical Coordination Board (2006-04-27). "2006 Factsheet". Ginkuhà 2006-06-24.


text:
Maupay an resulta han Patron ha Guinarona, Mayo 16-17. Damo an visita, damo an nanguli tikang ha Manila. Marisyo hin duro. Maupay pa gud an panahon, malamrag kay bulanon. Maupay guihap an resulta han GBHS/GNHS Alumni Homecoming, Mayo 15. Damo nga alumni an nag-attend. Pero waray pa man uli hi San Pascual. Baga damo la it hurob-hurob, pero diri ako ma-comment hito, kay waray man pruyba.
Waray ako maka kita han prosisyon han vesperas kay mahamangno ako naglabay na an prosisyon.
May 17, Misa Pontifical. An nag misa, hi Msgr. Felomino Bactol, nga hadto rector ha Palo Seminary. Bishop ito hiya yana hit Diocese of Naval, Biliran. Han iya sermon, nagsering hi Bishop Bactol nga tikang pala hiya ha Roma ug batid daw kuno ni Santo Papa it nahihitabo ha Guinarona, pati an pagkawara han rebolto ni San Pascual Baylon. Sering niya, nga baga ayaw daw kita kasina kun hin-o man ito nga nagkuha han rebolto, ayaw daw kuno naton i-kiha, pabay-i daw la, basta la i-uli hi San Pascual.
Baga nag pasamwak pa gud hiya nga magkakamay-ada kuno it parokya hin SAN PASCUAL BAYLON CENTENNIAL PLUS, May 9-17, 2012. Baga bilib daw kuno hiya hit website ni San Pascual, special mention pa gud. Salit baga maaram na it bug-os nga Leyte hini nga Centennial Celebrations.


text:
Kalimantan
An Kalimantan in agsob natudlok ha kanan Indonesis bahin ha puro han Borneo, kun diin liwat ha Indonesia, an pulong in "Kalimantan", in natudlok ha bug-os nga puro han Borneo. An teritoryo han Indonesia in nasakop ha 73 porsyento han puro ha kahaluag, ngan 70 porsyento ha popyulasyon. An diri Indonsia nga mga bahin han Borneo amo an Brunei ngan Sinirangan Malaysia. An rehiyon in ginkikilala gihapon nga Indonesia nga Borneo. An kabug-osan nga kahaluag han Kalimantan in 582,593 sq2 (224,940 mi2)
An Kalimantan in ginbabahin ha upat nga mga lalawigan:


text:
Sinugboanon
An Sinugboanon (o Cebuano o Sebwano) usa nga Binisaya nga yinaknan. Lumad ini nga yinaknan ha Butnga nga Kabisay-an ngan mga bahin han Mindanao. Sugad hiton Winaray, may ada gihapon iton iba-iba nga Sinugboanon: Sinugboanon han Cebu, han Leyte (Kana), han Salatan nga Leyte, han Bohol, han Biliran, ngan han Mindanao. An Sinugboanon han Salatan nga Leyte ngan han Bohol may ada mga kaibahan kun ikukumpara ha Sinugboanon han Cebu tungod ha ira paggamit hiton j imbis nga y:
- Siya [Cebu] → Sija [Leyte ngan Bohol]
- Pinya [Cebu] → Pinja [Leyte ngan Bohol]


text:
Toulouse
An Toulouse (Frinanses nga pagluwas: [tuluz] ( pamati-a) ha lokal nga pagluwas: [tuˈluzə] ( pamati-a); Winaray ngan tradisyonal nga Kinatsila: Tolosa, Inocsitan: Tolosa [tuˈluzɔ], Linatin: Tolosa, ngan ha medieval nga panahon Tholoza) nga tinatawag gihapon nga Tolosa de Languedoc (kon ha Winaray: Tolosa han Languedoc) o kundi man Tolosa de Francia (kon ha Winaray: Tolosa han Fransya) usa nga syudad ha Haute-Garonne nga departamento ha habagatan nga Fransya. Nahamutang ini ha mga pangpang han Salog Garonne, mga 150 ka kilometro tikang han Dagat Mediterraneo ngan 300 tikang han Kalawdan Atlantiko, ngan 590 ka km (366 ka mi) tikang ha Paris. Mayda 704,395 nga mga molupyo an Toulouse Métropole, an Metropolitano nga Toulouse ngan amo ini an ika-6 nga gidako-i nga urbano nga kahaluag ha Fransya sunod han Paris, Lyon, Marseille, Lille ngan Bordeaux. Dida han Enero 2008, mayda ini 1,202,889 ka molupyo,[2] ngan an metropolitano nga kahaluag han Toulouse amo an ika-upat nga gidako-i ha Fransya, sunod han Paris (12.1 ka milyon), Lyon (2.1 ka milyon), ngan Marseille (1.7 ka milyon).[3]
Amo ini an prefektura o kapital ha departamento han Haute-Garonne ha nasod han Fransya.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 (Frinanses) INSEE. "Recensement de 2006 - Population et évolution, soldes naturels et migratoires apparents par commune". Ginkuhà 2009-06-27.
- ↑ Ipakita an sayop: Invalid
tag; no text was provided for refs named
population AU
- ↑ (Frinanses) INSEE. "Tableau complémentaire 2 : Évolution de la population des grandes aires urbaines". Ginkuhà 22 Marso 2012.
- Pages with reference errors
- Pages using deprecated image syntax
- Mga pakli nga nagamit han infobox Franses komyun hin mga waray masabtan nga mga parameter
- Mga barasahon han Fransya nga nakinahanglan hin pagmantener
- Mga barasahon nga mayda Occitan-nga-pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Linatin-nga-pinulongan nga sinurat
- Mga turók
- Mga komyun han Haute-Garonne
- Mga prefektura ha Fransya
- Toulouse


text:
Davao del Sur
An Davao del Sur usa nga probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Davao nga Rehiyon ha Mindanao. An kapital hini amo an Syudad han Digos ngan an probinsya ginsasapitan han probinsya han Davao del Norte ha amihanan, ngan Cotabato, Sultan Kudarat, South Cotabato, ngan Sarangani ha katundan. ha sidlangan nahamutang an Golfo han Davao.
An Syudad han Davao, kabahin han una han probinsya, hangtod ginhimo ini nga naglulugaring nga syudad. An syudad naglulugaring hin pagdumara, bulag tikang han probinsya, ngan mayda ini kalugaringon nga representante ha Kongreso. Ini nga artikulo mahitungod han probinsya, pero naghihisgot mahitungod han Syudad han Davao ha pira nga bahin.
2000 nga census—1,905,917 (ika-8 nga gidako-i)
Densidad—299 ha tagsa km² (ika-20 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—1
Mga Komponent nga Syudad—1
Mga Bungto—14
Mga Baranggay—517
Mga Distrito ha Kongreso—2, plus the 3 districts of Davao City.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ekonomiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Davao del Sur ginbahin ngadto hin napulo kag upat (9) nga mga bungto ngan duha (2) nga mga syudad.
An Syudad han Davao naglulugaring tikang han probinsya ngan diri gud duro ka-konektado hini. An mga nangungukoy dinhe diri nabotos para han mga opisyales han probinsya ngan mayda nira kalugaringon nga representante ha Kongreso han Pilipinas.


text:
El Nido, Palawan
An El Nido usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Palawan ha Pilipinas. An ngaran hini tikang ha Kinatsila, ngan buot sidngon "an salag". Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 27,029 nga tawo ha 5,191 nga panimalay.
An bungto naglalakip hin amihanan nga bahin han Palawan. An importante nga mga industriya han El Nido amo an pangisda o panagat ngan turismo, tungod kay sikat ini nga lugar hin panlurop.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An El Nido ginbahin ngadto hin napulo kag walo (18) nga mga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]


text:
Isabela, Basilan
An Syudad han Isabela usa nga ikalima nga klase nga syudad ngan amo ini an kapital han lalawigan han Basilan ha Pilipinas. Nahamutang an syudad ha amihanan nga labnasan han Basilan. Tabok han Estrecho han Basilan ha amihanan amo an Syudad han Zamboanga. Sumala han census han tuig 2000, an Syudad han Isabela mayda populasyon nga 73,032 ka tawo ha 13,753 nga panimalay.
Samtang ha administrasyon an isla-nga-probinsya han Basilan kabahin han Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao (ARMM), an Syudad han Isabela mismo diri kabahin hini nga rehiyon ngan nahasakop ini han Peninsula han Zamboanga nga rehiyon.
An Syudad han Isabela, sugad han iba nga parte han probinsya, amo in lugar hin mga pipira nga pinakamakusog nga pag-away han mga kasundalohan han gobyerno ngan han Abu Sayyaf, usa nga Islamiko nga separatista nga grupo.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han Isabela ginbahin ngadto hin kap-atan kag lima (45) nga mga baranggay.


text:
Tolosa, LEYTE – Nagbungguay an tulo nga sarakyan ha kalsada alas 11 han aga kasangkulop ha National road han Brgy. Opong, Tolosa Leyte.
Basi han inisyal nga imbestigasyon han mga otoridad, nawarayan hin kontrol an pula nga kotse ngan deretso nga bumunggo ha Philtranco nga bus samtang naigo gihapon an usa nga jeep hini nga insidente.
Gindara naman dayon ha hospital an driver han kotse pero dead on arrival na ini.
Samtang, an sakay naman hini in naka-angkon hin physical injuries nga yana in gin-oobserbaran pa ha Leyte Provincial Hospital.
News Contributor: Christian Ramao, RMN Tacloban Intern


text:
Hayop, amo an mga multicellular ngan eukaryotic na mga organismo ilarum san kahadian o kingdom Animalia (na gintatawag liwat na Metazoa). Permanente an pang-ngurte san lawas bisan pa kun an iba naagi sin proseso na gintatawag na metamorphosis. Kadam'an san hayop gintatawag na motile o nakagkiwa san kalugaringun. Natanan na hayop kinahanglan kumaon san iba na orgnismo para mabuhi (Heterotroph).
Kaurugan na phyla san hayop nagtikang magkaguwa sa fossil record bilang mga marino na species sadton Cambrian explosion, mga 542 milyones katuig an nakalabay. Nababahin an mga hayop sin daramo na grupo sugad san: vertebrate (tamsi, mammal, ampibyan, reptilia, isda); mollusc (bibi, talaba, kugita, nuos, kuhol); arthropod (ulalahipan, bayod, insekto o mananap, lawalawa, tapuso, kinis, banagan, pasay); annelida (wati, linta); spongha; ngan bokya o salabay.


text:
Bukid nga Lalawigan
An Mountain Province (kon ha Winaray: Probinsya nga Bukid o Lalawigan nga Bukid o Bukid nga Lalawigan o Bukid nga Probinsya) usa nga ginpalibutan hin katunaan nga probinsya han Pilipinas ha Administratibo nga Rehiyon han Cordillera ha Luzon. An kapital hini amo an Bontoc ngan ginsasapitan ini han palibot, tipawala tikang ha salatan, han Ifugao, Benguet, Ilocos Sur, Abra, Kalinga, ngan Isabela.
An ngaran nga Mountain Province amo an bug-os nga ngaran han probinsya ngan panalagsa, ha mga langyawanon nga mga barasahon ginngangaran hin sayop ini nga Mountain là. It ngaran danay gihapon ginpapahalipot han kga lokal hin sayop nga Mt. Province, nga binabasa hin mga nag-iiningles nga "Mount Province". An ngaran han lalawigan sugad nga ginngaran tungod kay adto ini nahimutang han mga Cordillera nga kabugkiran han amihanan-butnga nga Luzon.
An Mountain Province amo gihapon an ngaran han lalawigan han hadí nga naglakip han kadam-an han yana nga mga probinsya han Cordillera. Ini nga probinsya gintukod han mga Amerikano han 1908 ngan ha urhe ginbulag dida han tuig 1966 ngadto han Mountain Province, Benguet, Kalinga-Apayao ngan Ifugao.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ekonomiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Mountain Province ginbahin ngadto hin napulo (10) nga mga bungto. An yana nga representante hini ha Kongreso amo hi Victor S. Dominguez


text:
Santa Lucia, Ilocos Sur
An Santa Lucia usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Ilocos Sur, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, ini mayda populasyon nga 22,363 ka tawo ha 4,512 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Santa Lucia ginbahin ngadto hin katloan kag unom (36) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- The Santa Lucia, Ilocos Sur Official Website Project
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Mercedes, Camarines Norte
An Mercedes usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Camarines Norte, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 41,713 ka tawo ha 7,932 nga mga panimalay.
An ngaran han bungto han una Barra, ngan ini nagtikang nga baranggay han Daet, an kapital han lalawigan. Nahimo ini nga naglulugaring nga bungto dida han 1948 nga mayda kahaluag hin katunaan nga 9214 ka hektarya. An ngaran ginbalhin ngadto hin Mercedes ha dungog ni Doña Mercedes, usa nga riko nga babaye nga naghalad han iya kinabuhi ha pagbulig han katawhan, labi nga ha mga kablas.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Mercedes ginbahin ngadto hin karuhaan kag unom (26) nga mga baranggay.
Mga Iskwelahan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Mercedes Central School
- Mercedes High School (San Roque)
- Camarines Norte State College - Mercedes Campus (formerly Mercedes School of Fisheries)


text:
Provincia de Tarragona
An Tarragona usa nga probinsya ha sidlangan nga Espanya, ha salatan nga bahin han komunidad autonoma han Catalunya. Ginsasapitan ini han mga probinsya han Castelló (ha Kinatsila: Castellón), Teruel, Zaragoza, Lleida (ha Kinatsila: Lérida), Barcelona, ngan han Dagat Meditteraneo.
An populasyon han probinsya 631,156 (2002), ngan tikang hini usa ka ika-lima nga bahin naukoy ha kapital nga an ngaran gihapon Tarragona. Nalalakip han mga syudad ngan bungto ha probinsya han Tarragona an Constantí, Reus, Falset, El Vendrell, Tortosa, Amposta. Kitaa gihapon an Lista han mga komunidad ha Tarragona ngan Mga Comarca han Catalunya.
Mayda mga katedral nga Katoliko Romano ha Tarragona ngan Tortosa.


text:
Hiruhimangraw:Astrochelys radiata
Mabibilngan dinhi - nagkikinahanglan hin paghubad[Igliwat an wikitext]
Sumala ha Catalogue of life, mabibilngan ini nga species ha "Madagascar (Antandroy Territory in the south between the Mandrare and Menarandra waterways). Endemic. Terra typica: "Madagascar"; restricted by Bour 1978 to "Soalara (Baie de Saint-Augustin) sud-ouest de Madagascar".". Alayon pagbulig hiton paghubad o paghatag hin kadugangan nga kasayoran hinin nga artikulo.:  [1] Lsjbot (talk) 14:27, 9 Marso 2013 (UTC)


text:
TACLOBAN CITY – Narikupo han Joint Task Force Cagasmas han Philippine National Police (PNP) an duha nga homemade shot gun ha brgy. Salvacion, Seven Hills, Calbayog City, Samar.
Basi ha report han Police Regional Office 8, ginkilala an mga suspek nga nagtatago hini nga mga armas nga hira Dante Anivan Vecintino ngan Roderick Diaz Valentino.
Ha ginpalusad nga warrant of arrest, naaresto ini nga mga suspek.
May kaso na gihapon an mga ini nga murder sanglit apil hira ha listahan ha mga wanted person.
Papasakahan pa hira hin kaso nga comprehensive laws of firearms and ammunition regulation act of 2013.


text:
SOUTHERN LEYTE – Narikupo han mga otoridad an illegal nga droga nga nagkakantidad 100, 000 pesos ha Brgy. Abgao, Maasin City, Southern Leyte.
Arestado naman liwat an suspek nga ginkilala nga hi Joevil Mendoza Lim, 29 anyos, usa nga businessman ngan residente ha Brgy. Canturing han mao nga syudad.
Ha buy-bust operation han PDEA, nakumpiska an 103 nga pakete han shabu nga may kabug-at nga 20.0 gramo ngan drug paraphernalia.
Maatubang an suspek hin mga kaso nga sale, possession of dangerous drugs ngan possession of drug paraphernalia.
Paslak na an suspek ha PDEA dentention facility.


text:
Masa
Ha pisika, an masa (tikang ha kadaan nga Griniyego nga uᾶZa) agsob natudlok ha bisan diin ha uupat nga propertidades han materya, kun diin nakikit-an ha pagexperimento nga kaparehas ha: inertial mass, active gravitational mass ngan passive gravitational mass. Ha pan-adlawadlaw nga gamit, an masa agsob gintatagan hin kahulugan nga bug-at, pero ha syentipiko nga paggamit, natudlok hira ha lain nga propertidades.
An inertial mass han usa ka butang amo an naghahatag hin akselerasyon kun gintatagan hin aplikado nga pwersa. Sumala kan Isaac Newton ikaduha nga balaod han mosyon, kun an lawas han masa m gintatagan hin pwersa F, an iya akselerasyon a ginhahatag han F/m.
Masasabtan liwat kun ano ka kusog hit nahihimo o naaapertuhan han gravitational field pinaagi han usa ka lawas han masa. Kun an syahan nga lawas nga masa m1 ginbubutang ha kahirayo r tikang ha ikaduha nga lawas nga masa m2, an syahan nga lawas amo in nakakaeksperyensya hin nagpapadukot nga pwersa F pinaagi han
F = G\,\frac{m_1 m_2}{r^2} \, ,
kun diin an G amo an sangkalibutanon nga konstant han grabitasyon, nga patas ha 6.67×10−11 kg−1 m3 s−2. Ini amo danay an gintatawag nga gravitational mass (kun an paglalain amo an kinahanglan, an M amo an ginhihimo nga tigaman han active gravitational mass ngan an m amo liwat an passive gravitational mass). An pautro-utro nga pageksperimento tikang ha ika 17 siglo amo an nagpapabilin nga magpatas an inertial ngan gravitational mass. Aada ini han pagkapatas nga prinsipyo o equivalence principle han Pan-ngatanan nga teyorya han relatividad.
An Nalalain nga teyorya han relatividad amo in nahatag hin ginkakasumpayan dida ha masa han usa nga lawas ngan han iya enerhiya (E = mc2). An Masa amo an tinirok nga kantidad. Ha panlantaw han usa nga nagoobserbar, an masa diri poydi mahimo, diri liwat poydi maruba, ngan an Nalalain nga teyorya han relatividad diri nagbabalyo hini nga kasabotan. Pero, an relatividad nagdudugang nga an ngatanan nga klase han enerhiya mayda associated mass, ngan ini nga masa gindudugang ha sistema kun gindudugngan hin enerhiya, ngan an associated mass giniiban ha sistema kun an enerhiya nabaya. Ha reaksyon nukleyar, pananglitam an sistema diri nagiging naiban hin kadako hangtod an enerhiya natatalwas mahitungod han reakyon amo an gintutugotan makabaya kun diin liwat an missing mass nadadara upon han enerhiya, nga mayda liwat kalugaringon nga masa.
Ha bawbaw han kalibutan, an bug-at W han usa ka butang amo an ginkakasumpayan didto ha iya masa m han
W = mg \, ,
kun diin an g amo an akselerasyon mahitungod han kanan kalibutan gravitasyon, nga patas han ginbabanabanahan nga 9.81 m s−2. An kanan butang bug-at nadependar han iya kalibongan, pero an masa kay diri : an butang nga may masa nga 50 kilogramo natimbang hin 491 newton ha bawbaw han kalibutan; pero ha bawbaw han Bulan, an parehp nga butang nga may pareho nga masa nga 50 kilogramo, natimbang nala hin 81.5 newton.
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Francisco Flores (6 Feb 2012). "The Equivalence of Mass and Energy". Stanford Encyclopedia of Philosophy. Ginkuhà 3 Dec 2013.
- Gordon Kane (27 Jun 2005). "The Mysteries of Mass". Scientific American. Ginkuhà 3 Dec 2013.
- L. B. Okun (15 Nov 2001). "Photons, Clocks, Gravity and the Concept of Mass" (pdf). Nuclear Physics. Ginkuhà 3 Dec 2013.
- Frank Wilczek (13 May 2001). "The Origin of Mass and the Feebleness of Gravity" (video). MIT Video. Ginkuhà 3 Dec 2013.
- John Baez et al. (2012). "Does mass change with velocity?". Ginkuhà 3 Dec 2013.
- John Baez et al. (2008). "What is the mass of a photon?". Ginkuhà 3 Dec 2013.
- David R. Williams (12 February 2008). "The Apollo 15 Hammer-Feather Drop". NASA. Ginkuhà 3 Dec 2013.


text:
Kugit
An kugit o kugit ha pagsurat amo ini pandugang nga tigaman hin agi o letra. Agsob liwat tinatawag ini nga diakritiko nga tigaman. Ini gin-gagamit basi hatagan hin ispisyal nga kahulogan in mga agi o sinurat.
Gamit hin kugit ha Winaray[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ha Winaray mayda tulo nga kugit nga ginagamit ha pagsurat[1][2]. Agsob ini gamiton ha daan ngan pormal nga Winaray. Ginagamit ini pagtigaman han kaluwas hin pulong ha Winaray. Ini nga mga kugit amo an.
- ( ´ ) kugit nga matarom (Kinatsila: acento agudo; Iningles: acute accent)
- ( ˋ ) kugit nga pagpasangko (Kinatsila: acento grave; Iningles: grave accent)
- ( ˆ ) kugit nga bari (Kinatsila: acento circumflejo; Iningles circumflex accent o angular accent).
Dida han iya Mga Lagda Han Pagsurat Han Aton Pinulongan, hi Vicente I. de Veyra nagpahayag han paggamit han mga dirudilain nga kugit. Mahiunong han kugit nga matarom, ini daw "aada babawbawan hadton laton nga nahulogan han kusog ha pagluwas han usa ka pulong".[2] An kugit nga pagpasangko ngan kugit nga bari ginagamit la ha kataposan nga laton (sílaba o syllable). Mahiunong han kugit nga pagpasangko, ini "aadto gagamita ha mga tiringgan nga pinasangko ha but-ol an pagluwas".[2] Ngan han kugit nga bari, siring ni de Veyra, aadto ine nga kugit gagamita kon nagkakatagpo ha usa ngahaw nga laton an kusog han pagluwas ug an pagpasangko han tiringgan".[2] Siring pa ni de Veyra nga kinahanglan gamiton an mga kugit kay kon diri gamiton ini ha pagsurat hin pamulong "magkakasrandag la an kusog ha pagluwas han tagsa nga iya laton".[2]
An ginhatag nga pananglitan ni de Veyra hini nga kagamit amo an pulong nga "suso" nga gintalaan niya ha nasunod.
- suso (bahin han lawas han tawo);
- susó (dire kamatuuran nga pagsuso)'
- susò (padot)
- susô (pangtion)
An pananglitan ha igbaw kinuha tikang han "Ortograpiya Han Binisaya" ni Vicente I. de Veyra.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Norberto Romualdez Bisayan Grammar and Notes on Bisayan Rhetoric and Poetics and Filipino Dialectology. Pagpahayag. Tacloban City. 1908
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 Vicente I. de Veyra "Ortograpiya Han Binisaya". Bahin nga kinuha tikang han Mga Lagda Han Pagsurat Han Aton Pinulongan ni Vicente I. de Veyra nga ginmantala dida han Kandabao: Essays of Waray Language, Literature and Culture. Tacloban City:Divine Word University Publications. Gin-editar ni Gregorio Luangco.


text:
Ginsunod mo an pakli nga waray pa kahihimo. Para ighimo an pakli, tikanga pagmakinilya ha kahon nga aada ha ubos (kitaa an nabulig nga pakli para han kadugangan nga pananabutan). Kun sayop an imo pagkanhi, igpidlit an imo kanan panngaykay (browser) balik (back) nga piridlitan.
Ginhihimo an Kaarangay:Mga natukod han ika-2 nga gatostuig
Pahiuna nga pagawas
Hinumdumi nga pahiuna-nga-paggawas pa la ini. ¡Waray pa katipig an imo mga ginbag-o! → Pakadto han lugar hin panliwat
Ini nga kaarangay ha yana waray mga pakli o media.


text:
Danao, Sugbo
- Para han bungto ha Bohol, kitaa iton Danao, Bohol.
An Syudad han Danao usa nga ikatulo nga klase nga syudad ha lalawigan o probinsya han Sugbo ha Butnga nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 98,781 ka tawo ha 19,411 nga panimalay.
Han 2005, an katubtuban han Metro Cebu ginpahaluag nga maglakip han Syudad han Danao ha amihanan ngan han mga bungto han San Fernando ngan Carcar ha salatan [1].
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han Danao ginbahin ngadto hin kap-atan kag duha (42) nga baranggay.


text:
Palo Leyte – Andam na iton mga kapulisan pag patuman han Executive Order No. 28 ni Presidente Duterte kasumpay han pag gamit han mga paburuthon ha pag tapo hiton bag-o nga tuig.
Ha interview han RMN Tacloban kan Police Chief Inspector Maria Bella Rentuaya an spokesperson han Police Regional Office -8 ha programa nga “Straight to the Point”, iya guin saysay kon hira hin-o la an pwede mag baligya hin mga firecrackers ngan kon ano la nga klasi hin mga pa buruthon an pwede nga gamiton ngan kon diin la pwde magpa buto.
Pamati han interview kan Chief Inspector Rentuaya.


text:
Deng Xiaoping
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Deng Xiaoping (ha ginyano nga Inintsek: 邓小平; tradisyonal nga Inintsek: 鄧小平; pinyin: Dèng Xiǎopíng; Wade-Giles: Teng Hsiao-p'ing; Agosto 22, 1904 – Pebrero 19, 1997) usa nga prominente nga Intsek nga politiko and paragreporma, ngan namuno han Partido Komunista han Tsina (CCP). Waray hi Deng magkapot hin puwesto komo mangulo hin estado o mangulo hin gobyerno, pero hiya an nagsirbe nga de facto nga namuno han Republika han Katawhan han Tsina tikang han 1978 tubtob han syahan nga bahin han dekada han mga 1990. Hiya an nagpanguna han "Sosyalismo nga mayda Inintsek nga kinaiya" ngan Intsek nga reporma ekonomika, nga kilalado gihapon nga "sosyalista nga market nga ekonomiya", ngan iya ginbuklad an Tsina ngadto han komersyo han kalibotan o global market.


text:
TACLOBAN CITY – Nakaengkwentro an tropa han 78th Infantry Brigade ngan an maabot ha 50 nga mga rebelde nga grupo ha lugar han Brgy. Cadag-on ngan Brgy. Roxas han Burauen, Leyte.
Nahibaruan nga humagos hin 45 minutos an naging balyuay hin bala han duha nga kampo.
Usa naman an nahipatik nga samaran ha tropa han gobyerno nga ginkilala kan Ssgt. Alizar D. Ilola SC PA samtang waray pa ka hibaroi kun pira an samaran ha grupo han mga komunista.
Ha pagkayana, in padayon la gihapon an ginbubuhat nga hot pursuit operations han mga kasundaluhan ala kontra han mga rebelde nga grupo.


text:
San Remigio, Antique
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An San Remigio usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Antique ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Nahamutang ini hin mga karuhaan kag usa (21) ka kilometro tikang han kapital han probinsya nga amo an San Jose de Buenavista.
Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 26,079 ka tawo ha 4,755 nga mga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An San Remigio ginbahin ngadto hin kap-atan kag lima (45) nga mga baranggay.


text:
Sevilla
- Para han iba nga kagamit, kitaa Sevilla (pansayod).
An Sevilla (nga tinatawag ha Ininglis nga Seville) amo an usa ka syudad ha Andalucía, Espanya nga amo an sentro hin arte, kultura ngan panalapi ha salatan nga dapit han Espanya. Amo ini an kapital han komunidad autonoma han Andalucía ngan han lalawigan han Sevilla. Nahimutang ini ha patag han Salog han Guadalquivir nga mayda average nga kahitaas hin 7 ka metros ha igbaw han nivel han dagat. An mga nangungukoy tinatawag nga mga Sevillanos (kon kababayin-an Sevillanas) o Hispalensis. An populasyon han syudad han Sevilla mga 703,206 han 2009 (INE), ngan amo an nakahimo han Sevilla nga ika-upat nga gidako-i nga syudad han Espanya. An katawhan han metropolitano nga kahaluag (urban nga kahaluag upod an mga hagrani nga kabungtoan) mga 1,493,416 dida han 2009 (INE nga pag-estimar).


text:
KADAMAY-Metro Tacloban, gintawag nga hipokrito an pamilya han Romualdez, Petilla
Ginkundena han Kalipunan ng Damayang Mahihirap (KADAMAY)-Metro Tacloban an ginhinimo nga pag-aagaw han mga pamilya han Romualdez ngan Petilla ha Leyte Metropolitan Water District (LMWD) ngan ginatawag an duha nga pamilya komo mga hipokrito. Sumala kan Christopher Durana, Secretary General han KADAMAY-Metro Tacloban, daan na nga nagkukuri an mga kablas ha syudad han Tacloban kaparte han pagkaka-ada hin maupay nga suplay hin tubig partikular na an mga naukoy ha resettlement areas ha Norte han Tacloban, ngan gindugngan pa ini nga kakurian pinaagi han natatabo nga bangga-ay giutan han duha nga dako nga pamilya. Dugang pa niya, imbis kitaon han duha nga pamilya an dako nga panginahanglan han mga residente ha Norte han Tacloban hin maupay nga Sistema hin patubig, gin-uuna lugod nira an ira mga maka-iya nga interes.
Ginkundena gihap ni Durana an plano han mga Petilla nga ig-privatize an LMWD. Sumala kan Durana, ha pagkayana, makikit-an nga “waray gana” an mga ahensya han gobyerno pag-serbe ha mga panginahanglan han katawhan ngan maduro pa ini nga panhitabo kun igpapadayon an plano nga ig-privatize an LMWD tungod nga magigin komersyalisado na an mga serbisyo.
Samtang, iginpanawagan naman ni Durana ha duha nga pamilya nga kaluy-an an mga kablas ha syudad, ngan mga residente ha mga pabahay ug ipatuman na an tinuod nga serbisyo han tubig ha mga molupyo han Tacloban upod na an mga diri pa naaabot han serbisyo ha patubig.


text:
Ginhadi-an han Nederlandes
- An Nederlandes ngan an Ginhadi-an han Nederlandes duduha nga magkalain ngan mga entidad ha heyograpiya ngan administrasyon.
- Diri ini angay igkalipat han Ginhadi-an han Olandya ha kaagi.
An Ginhadi-an han Nederlandes (ha Nederlandes:Koninkrijk der Nederlanden; ha Kinatsila: Reino de los Países Bajos) usa nga katig-uban nga may-ada federal nga mga karakteristika (federasya), nga nahibatikan hin politikal nga pakigsabot, nga nahimo hin tulo nga mga nasod (landen): an Nederlandes ha Katundan nga Europa, ngan han Antillas Neerlandesas ngan Aruba ha Caribe. An yana nga Ginhadi-an han Nederlandes nahimo dida han pagpasamwak han Carta para han Ginhadi-an han Nederlandes dida han Oktubre 28, 1954.


text:
1Han hirani na hira ha Jerusalem; ngan han pag-abot nira ha mga bungto han Betfage ug Betania, kinmadto hira ha Bukid han mga Olibo. Ginpauna ni Jesus in duha han iya mga tinun-an 2upod ini nga mga tugon: “Kadto kamo ha baryo nga inaatubang niyo, ngan ha pag-abot niyo didto, hiaagian niyo in hinigot nga nati nga asno nga waray pa sakyi. Hubara ngan dad-a niyo nganhi. 3Kon may magpakiana ha iyo, ‘Kay ano nga ginbubuhat ini niyo,’ sidnga niyo, ‘Ginkikinahanglan ini han Ginoo, ngan ibabalik ini dayon nganhi.’ ” 4Linmakat hira ngan nakaagi dida ha dalan hin nati nga asno nga ihinihigot ha porta hin balay. Han ginhuhubad na nira an hayop, 5nagpakiana ha ira in mga tawo nga nagkakatukdaw didto, “Kay ano nga ginhuhubaran niyo an nati?” 6Ginbaton nira sumala han tugon ha ira ni Jesus, ngan gintugotan hira han mga tawo. 7Gindara nira ngadto kan Jesus an nati nga asno, ngan ginhapinan han ira mga kurugpos an hayop, ngan sinmakay hi Jesus. 8Nagbitad han ira mga kurugpos dida ha dalan in damo nga mga tawo; nangutod an iba hin mga dahonan nga sanga ngan iginkatag ha dalan. 9Naggoliat an mga tawo nga naguuna ngan an mga nasunod ha iya, “Dayawon an Dyos! Dayawon han Dyos hiya nga nakanhi ha ngaran han Ginoo! 10Bendisyonan han Dyos an tiarabot nga Ginhadian ni David nga aton amay! Dayawon an Dyos!” 11Inmabot hi Jesus ha Jerusalem ngan sinmulod hiya ha Templo. Katapos niya manginano han ngatanan nga mga butang didto, ginmawas hiya ngadto ha Betania upod an dose nga mga tinun-an kay tikagab-i na. 12Han pagkabuwas, samtang nabalik na hira tikang ha Betania, ginutom hi Jesus. 13Hinkit-an niya ha antaw in marampag nga kahoy nga igos, ngan ginkadto niya panginano kon may-ada ba bunga. Han pag-abot niya didto, mga dahon la an iya nakita, kay diri pa man panahon hin panmunga. 14Ginsiring niya an kahoy, “Waray na gud makakakaon han imo bunga!” Ngan hinbatian ini han iya mga tinun-an. 15Han pag-abot nira ha Jerusalem, sinmulod hi Jesus han Templo ngan nagtikang hiya hin pagtabog han ngatanan nga namamalit ngan nagbabaligya didto ha Templo. Pinamalintong niya an mga lamesa han mga magbaralyo hin kwarta ngan an mga bangkilyo han mga magbaraligya hin sarapati. 16Waray hiya tumugot nga sumulod ha ruwang han Templo an hin-o man nga nagdadara hin bisan ano. 17Gintutdoan niya an mga tawo, “Nahisurat ha Kasuratan nga nagsiring an Dyos, ‘Tatawgon an akon balay nga balay hin pag-ampo han ngatanan nga mga tawo.’ Kundi ginhimo niyo nga tagoan hin mga tikasan!” 18Nakabati hini an mga puno han kapadian ngan an mga magturutdo han Balaod, sanglit namiling hira hin paagi hin pagiparatay kan Jesus. Nahalok hira ha iya, kay nahitingala gud an ngatanan nga mga tawo han iya pagturon-an. 19Han pagkagab-i na, ginmawas han syudad hi Jesus ngan an iya mga tinun-an. 20Timprano pa han aga han sunod nga adlaw, samtang naglalakat hira ha dalan, nakita nira nga patay na an kahoy nga igos upod an iya mga gamot. 21Nahinumdom hi Pedro han nahinabo ngan nagsiring hiya kan Jesus, “Magturutdo, kitaa daw! Patay na an kahoy nga imo ginpanhimaraot!” 22Binmaton ha ira hi Jesus, “Tigamni niyo ini: kon may pagtoo kamo han Dyos, 23makakasiring kamo ngada hini nga bukid, ‘Mabalhin ka, ngan mapatinhulog ini ngadto ha dagat!’ Kon diri kamo magruhaduha, kundi sumarig gud nga mahinanabo an ginsiring niyo, tutumanon ito tungod ha iyo. 24Tungod hini nasiring ako ha iyo, ‘Bisan ano an pangaroon niyo dida ha pag-ampo, tuohi nga nakarawat na niyo, ngan tatagan kamo han bisan ano nga pangaroon niyo. 25Ngan kon mag-ampo kamo, pasayloa anay niyo an bisan hin-o nga nakasala ha iyo, basi magpasaylo man han iyo mga sala an Amay niyo ha langit. ( 26Kon diri kamo magpasaylo, diri man liwat magpapasaylo han iyo mga sala an Amay niyo ha langit.’ ”) 27Binmalik ngahaw hira ngadto ha Jerusalem. Samtang naglalakat hi Jesus didto ha Templo, hinmarani ha iya an mga puno han kapadian, an mga magturutdo han Balaod, ngan an katigurangan han mga tawo, 28ngan nagpakiana ha iya, “Ano an imo katungod hin pagbuhat hini nga mga butang? Hin-o an naghatag ha imo hini nga katungod hin pagbuhat?” 29Binmaton hi Jesus ha ira, “Mapakiana ako ha iyo hin makausa gud la, ngan kon makabaton kamo, pagsusumatan ko kamo han akon katungod hin pagbuhat hini nga mga butang. 30Sumati ako, diin man tikang an katungod ni Juan hin pagbunyag: sa Dyos ba o ha mga tawo la?” 31Ngan nagtikang hira hin paggilarolantugi, “Ano man an ibabaton ta? Kon sumiring kita, ‘Tikang sa Dyos!’ masiring hiya, ‘kay ano man nga waray kamo tumoo ha iya?’ 32Kundi kon magsiring kita, ‘Tikang ha mga tawo...’?” (Nahadlok hira han mga tawo kay natoo gud an ngatanan nga matuod nga manaragna hi Juan.) 33Sanglit binmaton hira kan Jesus, “Diri kami maaram.” Nagsiring hi Jesus ha ira, “Diri ko liwat kamo pagsusumatan kon ano an akon katungod nga nagbubuhat ako hini nga mga butang.”
Copyrighted Material
Learn More


text:
Na dakop ngan Kinasohan na hin murder an mga pumusil ngan pumugot han ulo ni Teodorico Francisco dida han ma agahon han mayo dos ha barangay san jose calbayog city.
Sumala kan Police Senior Supt. Leonardo Ramos Suan an Deputy Regional Director for Operations han Police Regional Office-8 nga onse ngatanan an suspetsado han mao nga cialis 20mg panhitabo nga yana naka paslak na ha prisohan.
Sumala kan Director Suan nga may mga testigos nga nakakita han mao nga insidente nga amo an nag tudlok han mga suspetsado hinungdan han ka dakop dayon han mga suspetsado kahumanhan gudla han kremin.
Mag paparyente la an mga suspetsado ngan an mga biktima ngan personal an usa han mga motibo han pag patay sumala han imbestigasyon han mga kapulisan.
An mga kinasohan amo an masunod: Aljon Nacional,Jimboy Tomnob,Resty Domayan, Royet Domayan, Jovel Bardaje, Eday Aloquino alias kamatayan, Jason Jalayahay, Lito Ayawan ngan Eddie Jalayahay.
Pamati han interview kan Police Senior Supt. Suan


text:
Guin aandam na an mga dokumento para han kaso nga isasampa ha Ombudsman kanda Calbayog City Mayor Ronaldo Aquino, Vice Mayor Diego Rivera ngan unom nga mga miemro han Sanggunian Panglungsod.
Ini in kasumpay han resolusyon nga guin pasa han Sanggunian Panglungsod han Calbayog nga nag dedeklara kan Senior Supt. Nicholas Torre an provincial director han Samar provincial police office nga “persona non grata” mahitungod han deri hini paka solbar han mga kaso hin pan matay ngan an pag ugop daw ni torre ha pira nga mga politiko ha samar.
Ha interview kan Provincial Director Torre hiya in nag sumat nga hiya mismo iton mag sasampa han reklamo ha ombudsman mahitungod han pag abuso han poder han mao nga mga opisyal han ipasa an mao nga resolusyon.
Sumala kan Torre nga waray hiya mag pasibaya han iya trabaho ngan waray kamatuoran nga may pinapanigan hiya nga mga politiko ha Samar.
Pamati han interview kan Samar Provincial Police Office Director Senior Supt. Nicholas Torre.


text:
Psikolohiya
An psikolohiya o sikolohiya (kinadaan nga Griyego: psyche = "kalag" or "hunahuna", logos/-lohiya = "pag-aram") amo in akademiko ngan apliyado nga pagtirok hin kinaadman nga nahanunungod han pag-aram han hunahunan ngan gi-os. An pulong nga "Psikolohiya" gingagamit gihapon ha pagtawag han aplikasyon han hini nga kinaadman ha mga dirudilain nga bahin han buruhaton han tawo, upod an mga problem han mga indibidwal pan-adlaw-adlaw nga kinabuhi ngan an pagtratar han sakit ha panhunahuna.
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Psychoworld.sk - Mga Sumat mahitungod han Psikolohiya hin tawo
- In-Mind, Pan-ikatulo nga Bulan nga Periodiko para hin Sosyal nga Psikolohiya


text:
Kiangan
An Kiangan usa nga ika-upat nga klase nga bungto han lalawigan han Ifugao, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 14,099 ka tawo ha 2,692 nga gma panimalay.
An Kiangan amo an gimaihai na nga bungto han lalawigan. Ginkuha an ngaran tikang han Kiyyangan, usa nga daan nga baranggay harani han pangpang han Salog Ibulao ha tabok han siong han Lagawe. Hataas an pagkita han ngaran nga Kiyyangan ha mitolohiya han Ifugao ngan amo ini an gintutuohan nga urukyan ni Wigan ngan Bugan, an mga katulinan ha mitolohiya han mga Ifugao.
Didto ha Kiangan nagsurender hi Heneral Tomuyuki Yamashita an namumuno han Fuerza Hapon ha Pilipinas han pagkatapos han Ikaduha nga Gyera Pankalibotan.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Kiangan ginbahin ngadto hin napulo kag upat (14) nga mga baranggay.
- Ambabag
- Baguinge
- Bolog
- Bokiawan
- Dalligan
- Duit
- Hucab
- Julongan
- Lingay
- Mungayang
- Nagacadan
- Pindongan
- Poblacion
- Tuplac


text:
Wikimedia Commons
An Wikimedia Commons (tinatawag gihapon nga "Commons" o "Wikicommons") usa nga burutangan o repositoryo hin gawasnon nga sulod nga mga ladawan o image, sound ug iba pa nga mga multimedia nga file. Usa ini nga proyekto han Wikimedia Foundation. It mga file nga ginkakarga dinhi nga burutangan puyde magamit sugad in mga ginkarga lokal nga mga file ha iba nga mga proyekto han mga Wikimedia nga server, sugad han Wikipedia, Wikibooks ug Wikinews.
An proyekto gin-propose dida han Marso 2004 ug gintikang dida han Septyembre 7, 2004. Usa nga rason hini nga pagtukod hin usa nga burutangan o repositoryo amo an hingyap nga diri gud magdamo an pagdurudoble hin mga pagbuhat ha mga dirudilain nga mga Wikimedia nga proyekto ug yinaknan, nga nahihinabo kay an amo la gihapon nga file kinahangalan igkarga ha tagsatagsa mga dirudilain nga mga wiki ugsa han pagkamay-ada han Commons.
Iton posibilidad hin mga lokal nga pagkarga dida hiton mga server aada pa, pero ini angay gamiton ha kaurugoan para hin mga materyales nga iton mga polisiya han lokal nga proyekto natugot nga diri matutugotan ha ilarom han pag-lisensya nga polisya han Commons sugad hiton fair use content. Tikang han 2005, an Wikimedia Commons mismo diri natugot hin mga fair use o mga pagkarga ha ilarom hin diri-gawasnon nga mga lisensya, upod an mga lisensya nga naglilimita han pan-negosyo nga paggamit han materyales. Iton mga lisensya hin mga buhat nga puyde ha Commons upod an GNU Gawasnon nga Dokumentasyon nga Lisensya o GNU Free Documentation License, Creative Commons nga mga lisensya nga waray paggaud o paglimita han paggamit, ug an public domain.
Kitaa Gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Creative Commons - usa nga proyekto nga nahatag hin gawasnon nga sulod nga mga lisensya ug usa nga direktoryo hin gawasnon nga ginlisensya nga mga buhat
- Internet Archive - an gidako-i nga gawasnon ug libre hin akses nga online nga pagtitirok hin mga video
- Project Gutenberg - an gidako-i nga gawasnon ug libre hin akses nga pagtitirok hin online nga mga dokumento (upod in mga libro ug sheet music)
- Ourmedia - usa nga community media archive
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Wikimedia Commons
- Wikimedia Commonplace, in Windows nga garamiton para hin pagkarga hin mga file ngadto han Wikimedia Commons


text:
Hiruhimangraw:Python regius
Mabibilngan dinhi - nagkikinahanglan hin paghubad[Igliwat an wikitext]
Sumala ha Catalogue of life, mabibilngan ini nga species ha "Senegal, Gambia, Guinea Bissau, Guinea, Sierra Leone, Liberia, Ivory Coast, Ghana, Togo, Benin, SW Niger (near the border of Benin), Burkina Faso, Nigeria, Cameroon, Central African Republic, N Democratic Republic of the Congo (Zaire), Mali, Uganda, Sudan". Alayon pagbulig hiton paghubad o paghatag hin kadugangan nga kasayoran hinin nga artikulo.:  [1] Lsjbot (talk) 18:05, 10 Marso 2013 (UTC)


text:
Waray-Waray News: Remonde nahipapausa kun kay-ano hadlok an mga kritiko kan PGMA
Manila (2 December) -- Hi Press Secretary Cerge Remonde kakulop han aga in nahipapausa kun kay-ano nga an mga kritiko ni Pangulo Gloria Macapagal-Arroyo in waray pakakagdisider kun hiya in popular o diri.
"Sering nira nga hiya an diri pinakapupolar nga pangulo han nasud pero ha luyo hini, nagdisider hiya pagsugot han mga hangyo han iya mga kausa han probinsya nga igrepresentar hira ha Kongreso, sering liwat han mga kritiko nga karuyag niya magin Speaker of the House o prime minister," sering ni Remonde dida hin usa nga panmakiana ha St. Augustine Parish Church ha Lubao, Pampanga.
Para magin Speaker, hi Mrs. Arroyo in kinahanglan pagburotusan han iya mga igkasi kongresista.
Mas pa it iya mga kikinahanglanon para hiya in magin prime minister. Kinahanglan niya aghaton an Houses of Congress ngan han bug-os nga nasud pinaagi hin plebisito para balyuan an sestema han gobyerno tikang ha presidential ngadto ha parliamentary.
""Kun diri hiya popular, kay ano nga nahadlok hira nga bangin makuha niya an iya unta mga ginuungara?" pakiana ni Remonde.
Gintaw-an la ni Remonde an mga yakan-yakan nga an pagdalagan kuno ni Mrs. Arroyo para Kongreso para pagprotiher an iya kalugaringon han mga kiha kuntra ha iya.
Nagesplikar hiya nga an mga kongresista in immune la ha mga libelo nga mga kaso, lab-i na gud kun dida ini ha privilege speech. "Diri ini nagproprotiher han mga kongresista hin immunity ha mga aresto," dugang pa niya.
Iya gihapon gin-ayat an mga kritiko nga maghain hin corruption nga mga kaso kuntra han pangulo ha kaangayan nga korte, kun hira in may ebidensya. (PIA-8/maa) [top]