text:
Cape Town
An Cape Town (ha literal nga Winaray: Bungto han Cabo o Syudad han Cabo; ha Afrikaans: Kaapstad; ha Xhosa: iKapa; ha Kinatsila: Ciudad del Cabo) amo an usa ka syudad han Salatan nga Aprika. Amo liwat ini an lehislatibo nga kapital han nasod ngan usa han tulo nga kapital han nasod upod han Pretoria (an ehekutibo nga kapital) ngan Bloemfontein (an kapital han hukmanan o judikatura).
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Gobyerno
- Iba
Cape Town pagtugway hit paglakat tikang ha Wikivoyage
- Official Cape Town Tourism website
- Cape Town Routes Unlimited (official Western Cape Tourism website)


c: text/html

text:
Narvacan
An Narvacan usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han Ilocos Sur, Pilipinas. Nahimutang ini harani han katundan nga labnasan han isla han Luzon. An Narvacan nahimutang dida hin usa nga siong o walog nga ginpalibutan hin mga kabugkiran. Usa ini nga rehiyon nga maupay tamnan ngan mayda mahalayahay nga tropikal nga klima, ngan an importante nga mga gintatanom ha Narvacan amo an mais, gapas, indigo, humay, tubo hin asukar ngan tabako. An mga nangungukoy dinhe kaurugan mga Katoliko Romano ngan Methodist nga mga Kristohanon nga nayakan hin Ilokano.
Sumala han census han tuig 2000, ini mayda populasyon nga 38,435 ka tawo ha 7,803 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Narvacan ginbahin ngadto hin katloan kag upat (34) nga mga baranggay.
Kaagi[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Narvacan nabilngan hin Espanyol nga puwersa expedisyonaryo nga ginpadara tikang ha Vigan han opisyal militar ngan maglalalayag nga conquistador nga hi Capitan Juan de Salcedo. An mga Espanyol nalunuran han ira sakayan ha daplin han baybayon han bungtot. Han pagbuliga ha ira han mga taga-dida, nagpakiana an mga Espanyol han ngaran han lugar. An namumuno han mga tagadida nagbaton ha Ilokano nga yinaknan ha pagpakiana ha ira nga "Nalbakan?" (Nalunuran ba kamo hin sakayan?). Gasi han mga Espanyol nga amo ini an baton han ira paki-ana ngan tikang hadto an ngaran han bungto Narvacan.
Ginsangkay ni Salcedo in gamay nga tribo hin mga lumad nga mga katawhan hin walog nga nangungukoy dida hini nga lugar samtang mga Espanyol nga mga pamilya nagtukod hin bungto han 1576. Komo kabahin bag-o nga bungto, usa nga Katoliko Romano nga parroko gintukod han Augustiniano nga orden relihiyoso han Abril 25, 1587. An parokya han Narvacan amo an nagin usa han mga syahan nga Katoliko Romano nga mga parroko han yana nga Ilocos Sur.
Gin-organisa an Narvacan ha ilarom han mga pagdumara han gobyerno han ginhadi-an han Espanya. An Habsburgo nga dinastiya han Espanya amo an nangulo han estado nga amo an nagpili kan Santiago de Vera ngan Presidente han Real Audiencia — gobernador han rehiyon nga diin an Narvacan nahamutang. Han 1589, hi Gobernador Vera nagpili kan Nicolas de Figueroa nga amo an syahan nga Encomendero de Narvacan — labaw nga nagdudumara han bungto ngan han mga hagrani nga bungto dida han sistema nga encomienda. An iya puwesto ha pagtika-iha nahimo ngadto han ofisyo han alkalde han Narvacan.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Pakli han Bungto han Narvacan
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hollywood Walk of Fame
An Lakawan nin Kabantogan sa Hollywood binibilog nin 2,500ng bitoon, lima an mga panas, na hinaman sa terrazzo asin tanso' asin ini idinukot sa kalabaan kan bangketa kan 15ng bloke kan Hollywood Boulevard asin 3 bloke kan Vine Street, namomogtak sa Hollywood, California. An mga bitoon mga permanenteng monumento publiko sa pag'omaw kan mga naginibohan kan mga yaon sa industriya nin alingan, dara an mga pangaran kan manlaen-laen na mga aktor, musiko, direktor, prodyuser, mga grupo musikal asin sa teatro, mga karakter na fictional, asin iba pang hinuhuna dapat pag'omawon dawa totoo medyo harayo na an koneksyon sa industriya. Ini administrado kan Hollywood Chamber of Commerce asin mantenido kan Hollywood Historic Trust. Popular na gayong destinasyon kan mga turista, ini naghakot nin mga bisita uminabot 10 milyon na kan 2003.
Galeriya[liwaton | liwaton an gikanan]
Mga panluwaws na takod[liwaton | liwaton an gikanan]
- [1] Opisyal na website


text:
Maogmang maghirigda matapos an novena asin pamanggi nin Ligo na may kangkong. An harong na ini mayong koryente asin an solamenteng orgullo iyo an radyo tatak Singer na an pig dadanog iyo sinda Eddie Alanis, Fiorel Salvo, Jun Lagrimas, Rufo Tuy, mga dramang Tang tarangtang, Reynante Dantes, Mila Rosa asin Liberty Big Show.
An mga sikat na kanta iyo an a Beatles, Matt Monro asin an mga kawat iyo an soft ball asin Chess. An mga aki naghuhuna na sinda mayaman kun igua nin kusinilla asin petromax. An magpasiring sa Manila sarongzs pangitorogan arog nin pag inom nin Royal namamate sa aldao sana nin kumpleanyo asin kalintora.


text:
Waray-Waray News: Palasyo naghingita sin tulo ka bulan pa nga pag-isul san termino san mga ambahador
ni Ailene N. Diaz
Manila (6 July) -- Si Executive Secretary Paquito Ochoa, Jr. ngan Foreign Affairs Secretary Alberto Romulo in nagkasayo pag rekomendar ngadto kan Presidente Benigno "P-Noy" C. Aguino III para sin tulo ka bulan nga pag-isul o extension san termino san mga ambahador nga yaun appointment nga co-terminous san dati Presidente Gloria Macapagal Arroyo nga yaun nala kunta tubtub sadton Hunyo 30.
An rekomendasyon in ada na sa lamesa san Presidente.
Sugad ni Ochoa, siya ngansi si Secretary Romulo in nag-esturya ngan nagsabot nga magrekomendar nga maisul an termino san mga ambahador sin pepera pa ka bulan kay diri ta karuyag mapuktol an relasyon diplomasya sa iba nga nasud.
Damo an mga pending nga mga transaksyunes, pending nga mga problema nga angay pa batunon ngan ini diri pwede ma ulang sin simply nga pagkuhaa sa kanra, dugang ni Ochoa.
An tulo ka bulan nga extension in ma expire sa Setyembre 30, kon diin siton nga panahon, ginlalauman nga matatapos na an mga trabaho sini nga mga opisyal.
Sugad ni Ochoa, yaun 21 nga mga political ambassadors nga ada sa aktibo nga serbisyo. Sugad san Department of Foreign Affairs, kadam-an sini nga mga opisyales in nanguli na. An iba sa ira mao sira: Ambassador to Iran retired Gen. Generoso Senga, Alejandro del Rosario (Warsaw), Acmad Omar 9Oman), Masaranga Umpa (Nigeria), Alexander Yanu (Brunei), Rigoberto Tiglao (Athens), Antonio Villamot (Riyadh) ngan Domingo Siazon (Tokyo). (PIA-Northern Samar) [top]


text:
Waray-Waray News: PGMA ginpasalamatan an lokal nga opisyales para han ira tim-os nga suporta
Manila (16 October) -- Ginpasalamatan ni Pangulo Gloria Macapagal-Arrroyo an local government executives (LGEs) tungod han ira panngunguna pinaagi hin ehemplo ngan pagka-urusa kuntra han panmomolitika agud mapanalipdan an mga kablas ngan mapabakod pa an seguridad han nasud tikang han epekto hiton krisis pankalibutan nga gin-aatubang ha pagkayana.
Dida han iya panmulong durante han panunumpa han mga opisyales han Union of Local Authorities of the Philippines (ULAP) ha Malacaņang hadton Miyerkules, (Oktubre 15) ginlamano han Pangulo an mga opisyales han ULAP tungod han ira pagka-urusa durante hin kritikal nga panahon ha butnga hin posibilidad nga maghingara-ot pa an krisis dara han kamatiwog-tiwog han pananalapi ha Estados Unidos.
Ha luyo han pinakabag-o nga kaso hin impeachment nga ginsalawad kuntra ha iya han oposisyon, ginpasalamatan han Pangulo an lokal nga mga ehekutibo para han ira nagkakaurusa nga suporta, ha pagsiring nga magpapadayon an iya administrasyon pagpahamtang han mga programa ngan mga serbisyo agud mapanalipdan an ordinaryo nga Pilipino tikang han krisis pankalibutan.
Ugsa han pormal nga panunumpa han ULAP, nagpagawas hin usa nga resolusyon an League of Provinces of the Philippines (LPP) kon diin iginpapahayag an ira tim-os nga suporta ngada han Pangulo ngan an ira pagkodinar han bag-o nga iginsalawad nga kaso hin impeachment.
Ginhimo han LPP an NEB Resolution # 2008-003 dida han kanan grupo 3rd National Executive Board meeting hadton Lunes (Oktubre 13) didto ha Century Park Hotel ha Manila.
Pirmado an mao nga resolusyon nira LPP national president ngan sugad man Misamis Occidental Gov. Loreto Leo Ocampos; LPP national chairman nga sugad man Camarines Sur Gov. Luis Raymund Villafuerte; ngan LPP secretary-general ngan sugad man Eastern Samar Gov. Ben Evardone.
Ginka-urusa-an han resolusyon han LPP pagpahayag hin tim-os nga suporta ngada han administrasyon ni Pangulo Gloria Macapagl-Arroyo ngan mahugot nga ginkukondinar an kaso hin impeachment nga ginsalawad kuntra han Pangulo hadton Oktuber 13 ha Kamara de Representantes sugad nga diri produktibo, diri nakakapag-urusa, makakahibang ngan natipa ha nasudnon nga interes, ilabi na daw yana nga nagkakaada krisis ha ekonomiya.
Gin-awhag gihapon han LPP, dida han resolusyon hini, an Catholic Bishops Conference of the Philippines (CBCP) ngan iba pa nga grupo han sosyedad nga diri suportaran an impeachment case.
Gintagan duon han resolusyon han LPP nga imbes nga pagbahinbahinon an katawhan Pilipino, kinahanglan pag-urusa-on lugod ini ngan magburublig agud malampusan an krisis pinansyal ngan magin progresibo an ekonomiya han nasud. (PIA-Eastern Samar) [top]


text:
Pozzuoli
An Pozzuoli (Initalyano nga kaluwas: [potˈtswɔːli]; Ninapoles: Pezzulo) nga an ngaran ha Linatin ngan ha 1978 nga Winaray nga Bibliya Puteoli ngan ha 1983 nga Winaray nga Bibliya Puteolas, usa ka syudad ngan comune ha lalawigan han Napoles ha rehiyon han Campania ha nasod han Italya. Amo ini an dako nga syudad ha Campos Flegreos.
Sulod
Kaagi[igliwat | Igliwat an wikitext]
Nagtikáng an Pozzuoli nga usa nga Griyego nga kolonya nga an ngaran Dikaiarkhia (Griniyego: Aιkaιapxίa) nga nangangahulogan "lugar nga diin naghahadi an pagkamatadong". Usa nga Romano nga kolonya gintukod dida han 194 UC, ngan gin-ngaranan ini nga Puteoli nga ginkuha tikang han pulong nga 'puteus', nga buot sidngon bubón (ginamit gihapon han mga sibil ha panaragna han kabubwasan) ngan 'osco fistulus' (lungib).[1] Usa nga alternatibo nga etimolohiya han Puteoli tikang han Linatin nga puteo (panimáhò), nga nahahanungod han baho han sulpur dida hini nga lugar, labi na tikang han Solfatara.[2] Ini tungod kay an Pozzuoli nahamutang ha butnga han Campi Flegrei, usa nga kanan-bulkan nga caldera.
An Puteoli amo an dako nga emporium para hin mba barko tikang ha Alexandria nga nagdadara hin lugas o grano, ngan iba pa nga mga barko tikang han tanan nga dapit han Romano nga kalibotan. Amo gihapon ini an dako nga lugar hin pagtirok hin mga igbabaligya ha gawas tikang ha Campania, upod han hinimo hin bidriyo soplado, mga mosaico, nga ginbuhat hin put-haw, ngan marmol. Dida han Romano nga base naval didto han hirani nga syudad han Misenum an gidakoi nga armada ha panagat han kahadto nga kalibutan. Dinhi gihapon an villa ha huron han Romano nga dictador nga hi Sulla ngan dinhi gihapon hiya namatay dida han 78 BC.
An lokal nga barás nga bulkaniko nga tinatawag pozzolana (Latin: pulvis puteolanus, "pulbo han Puteoli" literal "tapotapo han Puteoli") amo an nahimo nga ginbasaran han syahan nga epektibo nga concrete, kay ini mayda reaksyon ha kimika upod hin tubig. Imbis nga ini ma-evaporar là hin hinayhinay, an tubig maghihimo hini nga barás/lime nga sagol ngadto hin mortar nga madig-on nga mag-usa hin mga pundok hin aggregate ngadto hin nakadaog nga unidad. Amo ini nga nagin-posible an cupola han Pantheon, nga ha yana amo pa gihapon an cupola nga gidako-i ha kalibutan nga hinimo hin diri-reinforced nga concrete.
Hi Pablo nga Apostol dinhi linmugsong han iya pag-agi tikadto ha Roma, nga tikang dinhi 170 miles (274 kilometres) hin kahirayo. Dinhi hiya nagpabilin hin pito ka adlaw (Mga Buhat 28:13, 14) ngan sunod nag tikang upod han iya mga ka-upod han iya pagkadto ha Roma pinaagi han Dalan Appia.
An Puteoli amo an ginkikita nga pinakamakusog nga posibilidad han waray-ngarani nga syudad nga diin nahinabo an syahan-nga-siglo nga Romano nga novela Satyricon.
Han 37 AD an Puteoli amo an lugar hin buhat ha politika ni Emperador Gaius Caligula, nga dida han iya kahimo nga Emperador nagpahimo hin temporaryo nga nalutaw nga tulay nga nagamit hin mga sakayan pannegosyo nga tubtob hin duha ka milyas (3.2 km) tikang han bungto ngadto han kilalado nga harani nga resort han Baiae, ngan iya ini gintabok nga nagkakabayo, ha pagtamay hin tagna hin astrolohista nga hiya "waray daw higayon nga magin-Emperador sugad man hin pagkabayo tabok han Gulpo han Baiae".[3]
Ginmartiro hi San Procolo dinhi upod an iya mga kaupod han ika-upat nga gatostuig, ngan hiyá an santo patron han syudad. An pito nga ulo hin agila dida han eskudo para han bungto han Pozzuoli sinisiring nga narepresenta hin pitó han hini nga mga martir. An Nobyembre 16 amo an opisyal nga adlaw hin pamatron para kan San Procolo. Gin-agnayan hin pag-ugay-ugay hi San Procolo nga 'u pisciasotto ("an mayámang") tungod kay an Nobyembre 16 agsob usa nga adlaw hin pag-inuuran. An mga katawhan nagsasaurog gihapon han iya pista dida han ikaduha nga Dominggo hit Mayo.[4]
Nagbisita han Pozzuoli hi Charles Lyell han 1828 ngan iya gin-istudyohan an Macellum nga mga harigi.
Tikang han 1946 an bungto amo an balayan han Accademia Aeronautica, an Italyano nga Akademiya han Puwera Armada ha Kalangitan, nga nahumtang anay ha purô han Nisida, ngan tikang han 1962 didâ hin hinimo-gud-la nga campus ha bawbaw hin pungtod nga naha-igbaw han baybayon.
Tikang han Agosto 1982 tubtob Disyembre 1984 nakatagamtam an syudad hin pira ka mga gatos nga mga paglinoglinog o tremor ngan bradiseismico nga mga nanhinabo nga inmabot hin kadamo dida han Oktubre 4, 1983, nga nakaguba hin mga 8,000 ka edifisyo dida han butnga han syudad ngan nakapa-iwas hin mga 36,000 ka tawo, ngan damo hini permanente nga naipaiwas. An mga panhinabo nagpahitaas han ubos han dagat hin haros 2 ka metro, ngan naghimo hini han Baybayon han Pozzuoli nga hamabaw hin duro para hin dagko nga mga sakayan.
Panakayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Madali ini makadtoan tikang ha Roma pinaagi han Napoles nga Metro linea 2, ngan han mga tren han "Cumana" nga mga linea nga natikáng han estasyon han Montesanto, ha butnga han syudad.
Mga hagrani nga comuni[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga kilalado nga tawo[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Jenaro, Santo Patron han Napoles, ginpatay ha Solfatara c. 305
- Josephus naglugsong dida han tipakadto hiyá ha Roma. (An Kinabuhi ni Flavius Josephus; 3.16)
- William Jopling, British nga leprolohista, natawo dida
- Sophia Loren, aktris ha pelikula nagtubo dida
- Gilbert, Konde han Montpensier, Virrey han Napoles namatay dinhi han 15 Oktubre 1496
- Pablo nga Apostol naglugsong dinhi han iya pagkadto ha Roma. (Mga Buhat 28:13)
- Giovanni Battista Pergolesi, Baroque nga kompositor namatay dida
- Lucius Cornelius Sulla, Dictador han Roma, namatay han iya villa dida
Kitaa gihapon[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ "Comune di Pozzuoli (NA)".
- ↑ John Everett-Heath, ed. (2010). "Pozzuoli". Concise Dictionary of World Place-Names. Oxford University Press (Oxford Reference Online Premium Database).
- ↑ C. Suetonius Tranquillius. "Caius Caesar Caligula." The Lives of the Twelve Caesars.
- ↑ http://www.icampiflegrei.it/Azienda%20Turismo/pozzuoli/articoli2003/novembre_eng.htm
Bibliograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Amalfitano, Paolo, et al. (1990) I Campi Flegrei, Venezia
- Annecchino, Raimondo (1960) Storia di Pozzuoli e della zona flegrea. Pozzuoli: Arti Grafiche D. Conte
- Gianfrotta, Piero Alfredo & Maniscalco, Fabio (eds.) (1998) Forma Maris: Forum Internazionale di Archeologia Subacquea. Puteoli
- Gore, Rick (May 1984). "A Prayer For Pozzuoli". National Geographic 165 (5): 614–625. ISSN 0027-9358. OCLC 643483454.
- Puteoli: studi di storia Romana; no. 2; 4/5
- Sommella, Paolo (1978) Forma e urbanistica di Pozzuoli romana. Pozzuoli: Azienda Autonoma di Soggiorno, Cura e Turismo di Pozzuoli
- Atti del convegno Studi e ricerche su Puteoli romana: Napoli, Centre J. Bérard, 2-3 aprile 1979. Napoli, 1984
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Wikimedia Commons mayda media nga nahahanungod han: Pozzuoli
- Mga barasahon nga mayda Initalyano-nga-pinulongan nga sinurat
- Coordinates on Wikidata
- Mga barasahon hin Italyano nnga comune nga kulang hin mga parameter
- Mga barasahon nga mayda Neapolitan-nga-pinulongan nga sinurat
- Mga barasahon nga mayda Griniyego-nga-pinulongan nga sinurat
- Mga syudad ngan bungto ha Campania
- Mga comune ha Lalawigan han Napoles


text:
Sulu (lalawigan)
- Para han Star Trek nga persona, kitaa an Hikaru Sulu. Para han sultanate, kitaa an Sultanate han Sulu.
An Sulu usa nga isla nga probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutang ha Autonomo nga Rehiyon ha Muslim Mindanao (ARMM). An kapital hini amo an Jolo ngan ini amo an nahamutnga hin katitirok hin mga puro o isla han Kapurupod-an Sulu, ha butnga han Basilan ngan Tawi-Tawi. Amo ini an balayan han Royal nga Sultanate han Sulu.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | Igliwat an wikitext]
Tausug an lumad nga yinaknan ha Sulu.
Ekonomiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Sulu ginbahin ngadto hin napulo kag walo (18) nga mga bungto.


text:
TACLOBAN CITY – Malinangpuson nga naipahayag han mga molopyo han General MacArthur, Eastern Samar an pagtipa ha dagko nga mga kompanya han mina ha ira lugar ha ginlansar nga Forum ngan Martsa Rally ngadto han opisina han kompanya han mina han nakalabay nga December 5, 2011 nga gin-atenderan hin sobra 700 nga mga habal-habal drivers, trabahador ha mina, supplier, land owners, parag-uma ngan mismo han bug-os nga opisyales han nasabi nga bungto.
“Ginpapabay-an han aton gobyerno an kabutangan han katawhan ha General MacArthur, Eastern Samar tungod nagpapadayon an pag-operate han dagko nga kompaya hin mina sugad nala han Masada Mining Corporation nga waray permit hin pagkuha hin tone-tonelada nga chromite ha Este han Samar,” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas o SAGUPA-SB.
Pagmalatumat pa ni Lebico nga nagkaka-urusa an mga nagtambong han nasabi nga aktibidad ha pagpapa-ukoy han pagmimina labi na an mga dagko nga mga kompanya hin mina sugad nala han Masada Mining Corporation ngan King Resource Mining Corporation nga nagtatarget paghakot hin diri maubos hin 2,000 ka-tonelada kada bulan nga chromite.
Pagsaysay pa ni Lebico nga labot pa han kawaray permit naghahadi-hadi pa an mga dagko nga kompanya hin mina nga naabot ha punto nga ginpupudngan han ira mga armado nga guardya an mga gudti nga mga nag-mimina ha lugar, ginharangan an mga aragianan pakadto ha minahan, ginkokontrol an pan-presyuhan han chromite ngan an mga nareklamo nga mga trabahante, supplier ngan barangay opisyal in gintatarhog, ginpapa-blotter ngan may-ada na mga ginpankasuhan hin mga hinimo-himo nga kaso.
Kadugangan pa ni Lebico nga haros 60% han katawhan han General MacArthur, Eastern Samar in naasa ha pakabuhi han tinatawag nga Camote Mining tungod na liwat han kawaray iba nga pagkakakitaan ngan diri kamaupay han pananom han mga produkto ha uma tungod kay napamatud-an na han mga eksperto nga acidic an tuna han Sur Este han Samar tungod hin ka-abunda ha natural nga mineral.
“Nananawagan an sektor han mga parag-uma ha rehiyon ha gobyerno ni P-Noy nga igpatuman an moratorium ha mina ha bug-os nga isla han Samar, igkansela ngan diri na mangarawat hin mga permit ha mina ngan tagan hin maupay ngan sustinable nga pakabuhi ngan mga batakan nga suporta sosyal an mga kablas nga parag-uma ngan katawhan,” pagtatapos ni Lebico.###


text:
Medisina
An medisina amo an siyensya ngan "arte" han pagmantener ngan/o pagbalik han pamati han kalawasan han katawhan pinaagi han pag-aram, diagnosis, ngan pagtambal han pasyente. An pulong tikang han Linatin nga ars medicina nga nangangahulogan an arte han pagtambal o pag-upáy.[1][2]
An yana nga pagtrabaho ha medisina nahihinabo ha mga damo nga mga pag-ultan han arte han pag-upáy ngan mga dirudilain nga mga siyensya. Direktado nga nahasumpay an medisina ha mga siyensya han health ngan biomedicine. Ha haluag nga pagyakan, an pulong nga 'medisina' ha yana nahanunungod han mga larangan han clinical nga medisina, medical research ngan pag-opera, nga diin naglalakip ini han mga aratupagon han sakit ngan kasamad.
Mga Sanga san Siyensya sa Medisina[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Anatomiya an pag'aram san pisikal na struktura san organismo.
- Biochemistry an pag'aram san chemistry san mga organismo, kaupod an struktura ngan kiwa san mga kemikal na sangkap.
- Biomechanics an pag'aram san struktura ngan function san biolohikal na sistema pinaagi han mga methods san Mechanics.
- Biostatistics an aplikasyon san statistics ngadto han biolohikal na larangan.
- Biophysics an siyensya na gininagamit an mga metodohiya san physics ngan physical chemistry para araman an mga biolohikal na sistema.
- Cytology an microscopic na pag'aram han mga biolohikal na cell.
- Embryology an pag'aram san una na development san mga organismo.
- Endocrinology an pag'aram san mga hormones ngan an ira epekto sa bug'os na lawas san mga hayop.
- Epidemiology an pag'aram san demographics san mga sakit ngan epidemya.
- Genetics
- Histology
- Immunology
- Medical physics
- Microbiology
- Molecular biology
- Neuroscience
- Nutrition science
- Pathology as a science an pag'aram san mga sakit.
- Pharmacology an pag'aram san mga bulong
- Photobiology
- Physiology
- Radiobiology
- Toxicology an pa'aram san delikado na epekto san mga bulong.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Etymology: Latin: medicina, tikang han ars medicina "an mediko nga arte," tikang han medicus "magtarambal."(Etym.Online) Cf. mederi "pagtambal," etym. "paghibaro han gimaupayi nga surondon para han," tikang ha PIE nga base *med- "pagsukol, paglimitar. Cf. Griyego medos "sagdon, plano," Avestan vi-mad "magtarambal")
- ↑ http://www.etymonline.com/index.php?term=medicine


text:
Florante at Laura
An Florante at Laura (ha Winaray: Florante ngan Laura) ni Francisco Balagtas usa nga romantiko nga siday ngan han mga obra maestra ha literatura han Pilipinas. An bug-os nga titulo hini ha Tinag-alog amo an: Pinagdaanang Buhay nina Florante at Laura sa Kahariang Albanya: Kinuha sa madlang "cuadro histórico" o pinturang nagsasabi sa mga nangyayari nang unang panahon sa Imperyo ng Gresya, at tinula ng isang matuwain sa bersong Tagalog. Ginsurat ini ni Balagatas samtang ginpriso hiya han ika-19 nga siglo. Ginhalad ini nga siday ni Balagtas kan Maria Asuncion Rivera nga iya gin-uyaban, nga gin-agnayan nga "M. A. R." ngan tinawag nga "Celia" dida han paghalaran o dedikasyon "Kay Celia" (kon ha Winaray: "Kan Celia").


text:
Lincoln Diaz-Balart
Hi Lincoln Diaz-Balart (natawo han Agosto 13, 1954), Amerikano nga politiko, usa nga Republikano miyembro han Kamara han Representante han Estados Unidos tikang han 1993, nga narepresentar han ika-21 nga Distrito han Florida (mapa).
Natawo hiya ha Havana, Cuba ngan anak hiya han tinmalikod na nga Cubano nga politiko nga hi Rafael Diaz-Balart ngan kasanhi nga umangkon ni Fidel Castro. Nag-iskwila hiya ha American School of Madrid, Madrid, Espanya, New College of Florida, Cambridge University, ngan Case Western Reserve University. Usa hiya nga abogado ngan lehislador han estado ugsa hiya inmapi han Kamara han Representante han Estados Unidos. Han 2000 ngan 2002, nagdalagan hiya hin pagreelihir nga waray kabangga. Dida han 2004 ngan yana han 2006, iginkabangga hiya ni Frank J. Gonzalez[1], usa nga libertarian nga Demokrata. Miyembro hiya han House Rules Committee ngan House Committee on Homeland Security, ngan usa hiya nga sponsor han Homeland Security Act. Hi Diaz-Balart kasal kan Cristina Diaz-Balart, ngan mayda hira duha nga anak: hira Lincoln ngan Daniel. An iya bugto nga hi Mario Diaz-Balart, usa gihapon nga kongresista, nga amo an narepresenta han ika-25 nga distrito han Florida.


text:
Mona Lisa
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Mona Lisa, o La Gioconda, usa nga ika-16 nga siglo nga pintura ha oleo ha alamo nga kahoy ni Leonardo da Vinci ngan usa han mga pinakasikat nga mga pintura ha arte han Katundan; pira la ka iba nga mga buhat hin arte nga sugad nga gin-romantisar, ginsaurog, o ginhimo-an hin kopya. Gintatag-iyahan ini han Franses nga gobyerno ngan ada ginsablay ha Musée du Louvre ha Paris.
An pintura nagpapakita hin babaye nga nagkikita hit naglalantaw nga mayda usa nga "hiyom nga enigmatiko".


text:
Catar
An Catar o Qatar (Inarabo: قطر) nga an opisyal nga pagtawag Estado han Catar (Inarabo: دولة قطر Dawlat Qatar) usa nga Arabo nga emirato ha Butnga nga Sidlangan o Katundan nga Asya, nga na-okupar han guti nga Rawis o Peninsula han Qatar ha dumagsaan nga labnasan han darudako nga Katadman o Peninsula Arabohanon. Ginsasapitan ini han Arabya Saudi ha salatan; gawas hini an Golfo Persyahanon nagpapalibot han estado. Usa nga estrecho han Golfo Persyahanon nagbubulag han Qatar tikang han haraniayay nga purô-nga-nasod han Bahrain.
Mga pagbahin-bahin ha pagdumara[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ugsa han 2004, ginbahin-bahin an Qatar ngadto hin napulo nga mga munisipyo (Inarabo: baladiyah), nga panalagsaon ginhuhubad nga mga gobernorato o lalawigan:
- Doha
- Al Ghuwariyah
- Al Jumaliyah
- Al Khawr
- Al Wakrah
- Ar Rayyan
- Jariyan al Batnah
- Ash Shamal
- Umm Salal
- Mesaieed
Tikang han 2004, ginbahin-bahin an Qatar ngadto hin pito nga mga munisipyo.[1] Usa nga bag-o nga munisipyo, an Al Daayen, ginhimo ha ilarom han Resolusyon Ihap. 13,[2] nga nahimo tikang hin mga bahin han Umm Salal ngan Al Khawr; ha sugad liwat nga panahon, gin-usá an Al Ghuwariyah han Al Khawr; gin-usá an Al Jumaliyah han Ar Rayyan; ngan an Jarayan al Batnah gintunga ngan ginbahin ngadto han Ar Rayyan ngan han Al Wakrah.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Municipalities of Qatar, Statoids.com
- ↑ AlDaayen Municipality


text:
Benito Juárez
Hi Benito Juárez (21 Marso 1806 – 18 Hulyo 1872) natawo nga Benito Pablo Juárez García, in uska Mehikano nga abogado ngan politiko nga natikang ha Oaxaca. Hiya in nagserbi hin lima nga termino komo mangulo han Mehiko: 1858-1861 komo interim, ngan ha mga sinmunod: 1861–1865, 1865–1867, 1867–1871 nand 1871–1872. Inmato hiya han pagokupar han mga Franses ha Mehiko, ginpatalsik an Ikaduha nga Imperyo Mehikano, ginbalik an pagigin Republika, ngan gingamit an liberal nga buhat para igmodernisa an nasod.


text:
Universidad de Sta. Isabel
An Universidad de Sta. Isabel (dati, Colegio de Sta. Isabel) sarong pribadong Vicentino asin Katolikong unibersidad sa Syudad nin Naga, Filipinas. Sadiri asin pigpapadalagan kan mga madre kan Hijas de la Caridad de San Vicente de Paul (Daughters of Charities). Enot na nagpadalagan kaini iyo an limang mga madre kan Hijas de Caridad na nagarabot kan Enero 1868 sa pasugo ni Obispo Francisco Gainza na iyo an kagtugdas mismo kan eskwelahan. Sagkod ngonyan an Orden kan Hijas de la Caridad de San Vicente de Paul iyo pa an nagkakapot asin nagmamanehar kan sinabing institusyon. Dati an pangaran kaini Colegio de Sta. Isabel (1867) asin ini napatindog sa pwersa kan Dekreto Real ni Reyna Isabel II kan Espanya.
An kagmukna kan Hijas de la Caridad de San Vicente de Paul iyo si San Vicente de Paul asin ini tinogdas niya kan Nobyembre 29, 1633 duman sa Pransya.
An eskwelahan na ini pig-inaguraran kan Abril 12, 1869. An Colegio de Sta. Isabel iyo an pinaka-enot na normal school para sa babae sa Filipinas asin sa Sur-subangan na Asya. Kan Agosto 20, 2001, ini nagin sarong lubos na unibersidad sa ri'gon kan Akta Republika 7722 na bisto sa titulong "Higher Education Act of 1994".


text:
Siyensya han komputasyon
An siyensya han komputasyon (ha Iningles: computer science o computing science; ha Kinatsila: ciencias de la computación) , amo an pag-aram han teoretiko nga mga batikan han impormasyon ngan computasyon ngan an pag-implementa hini ngan pag-aplikar hini ha mga sistema hin kompyuter.[1][2][3] An siyensya han komputasyon mayda damo nga mga naha-ilarom-nga-mga-larangan; mayda mga naghahatag hin enfasis han komputasyon hin mga ispisipiko nga mga resulta (sugad hin kompyuter grafiks), samtang mayda liwat iba nga mga larangan nga nahanunungod hiton mga kaangayan hin mga computational problem (sugad han teorya hin computational complexity). Mayda liwat mga larangan hini nga siyensya nga nahanunungod hiton mga aratupagon ha pag-implementa hin mga komputasyon. Pananglitan, an programming language nga yinaknan nanginginlabot han pagpahayag han mga komputasyon, samtang ha computer programming, mga ispisipiko nga computer language gin-aaplika pagsolbar hin mga ispisipko nga mga computational problem. Usa pa nga nahailarom-nga-larangan, an human-computer interaction, nanginginlabot han mga aratopagon han paghimo han mga kompyuter ngan computation nga magamitan han kadam-an.
Mga reperensya
- ↑ "Computer science is the study of information" Department of Computer and Information Science, Guttenberg Information Technologies
- ↑ "Computer science is the study of computation." Computer Science Department, College of Saint Benedict, Saint John's University
- ↑ "Computer Science is the study of all aspects of computer systems, from the theoretical foundations to the very practical aspects of managing large software projects." Massey University


text:
TACLOBAN CITY – Hul-os na nga ginsusurender han aton gobyerno ha Estados Unidos an aton soberanya, pinaka-urhe pala nga nahitabo an pagbisita ni P-noy kan Obama han Hunyo 8-9, 2012 ha US para ipinal na an mga usa-ka-gapil nga kasarabutan sugad nala han pagbubutang hin sistema nga radar han US ngan pagtutugot han mga killer drones ha aton nasud.
Tungod hini an tikatarapos na kuno nga PP12 ha Isla han Samar in usa la nga panguna nga pitad han US para han hul-os nga interbensyon ha aton nasud.
“Napamatud-an na ha kasaysayan nga an panginginlabot han US ha mga pobre nga nasud diri pagbulig kundi paggamit ngan paglimas han karikuhan hini, nahitabo na ini ha Africa, Europa ngan labi nganhe ha Asya partikular na an Pilipinas nga anay direkta nga ginsakop han US sulod hin sobra 50 anyos,” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary-General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas o SAGUPA-SB.
Naka-disenyo ha Oplan Bayanihan sering paman han Commanding Officer han 8th ID nga hi General Gerardo Layug para uwaton ngan pahumukon an panhunahuna han katawhan ha rehiyon 8 labi na ha Samar komo pangandam ha urhe nga interbensyon han militar han US ha aton rehiyon, tungod pa ini nga ginkikilala nga estratehiko an Samar ha karukayaknon panmilitar nga maniobra hini ha pagdominar ha Asya-Pasipiko.
Pagmalatumat pa ni Lebico nga tungod nga waray tinuod nga plano an US-Aquino nga rehimen ha pagwara han kapobrehan labi na an hisgutanan han tinuod nga reporma ha tuna, ginagamit han US ngan rehimeng Aquino an kakablasan para kuno paupayon an imahe han militar han US pinaagi hini nga ginbubuhat nga PP12 ha aton rehiyon.
Pagsaysay pa ni Lebico nga klarado nga mayda tinatago nga aktibidad an 8th ID ngan US military ha aton rehiyon, labot han pagkakadto mismo ha mga interyor nga mga baryo han Samar komo pagpahamot ngan pagkabisar han katunaan, derektahan nga ginbubuligan ug ginigiyahan ngan ginhahasa han US military an mga sundalo han 8th ID ha kontra-insurhensiya hini nga kampanya nga amo an Oplan Bayanihan ha aton rehiyon.
Nahimo na ini han US nga magdikta ha pulitika, ekonomiya, kultura ngan labi ha military han grabe nga pagwawala han pasismo han estado ha katawhan sugad nala han diri makakalimtam nga panmatay ni General Palparan ha aton rehiyon han nakalabay nga tuig han 2005 ha basbas han US ha iginsusuka na nga rehimen ni Arroyo hadto.
“Pagtamak han aton nasudnon nga paglulugaring an ginbubuhat han US ngan rehimeng Aquino ngan mas magtitikagrabe pa ini ha maabot nga mga katuigan lapos han nahimo nga pagkatuta han mga nakalabay nga mga rehimen sugad nala han pasista nga US-Arroyo nga rehimen,” pagtatapos ni Lebico.###


text:
HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA HA
Design by Joker-Is-Wild
Retour au blog de Joker-Is-Wild
TerminatorSalvation2018, Posté le jeudi 30 juillet 2009 10:18
C'ets une question très intéressante ... j'ai bien l'impression que cette histoire restera un mystère ...
Mag, Posté le vendredi 10 avril 2009 16:59
Il y a aussi une histoire avec la pègre, Mr J. l'aurait doublé et pour se venger et lui rappeler qui diriger Gotham elle lui aurait taillé ce fameux sourire (a lacise je crois je ne sais plus)
Enfin il y a tellement d'histoire autour de ce sourire que les cicatrises du Joker sont devenus un mythe.
Bonne continuation pour ton blog il est très bien.
Joker-Is-Wild, Posté le samedi 28 mars 2009 19:08
Je crois que c'était http://comicvine.com
Après, je ne me rappelle plus de l'adresse exacte, mais c'est le site.
lejoker45510, Posté le samedi 28 mars 2009 12:01
tu peut me donné le site ou tu a trouve ton fond decrant SVP SVP SVP.
thinnkGREEN, Posté le lundi 23 mars 2009 13:14
ah dans le film quand il raconte ce shistoire c tro!
thinnkGREEN, Posté le lundi 23 mars 2009 13:14
j adore ton blog !!!!!
whysoseri0us, Posté le dimanche 22 mars 2009 13:51
On touvre la porte vers l'anarchie !
Marvelboy1, Posté le samedi 21 mars 2009 16:49
bonne question, l'une des deux histoires doit etre vrais mais le joker dans TDK racontait ses histoires par rapport à sa victime pour la mettre mal à l'aise... je pense donc que le joker s'est faite lui même ses cicatrices ou alors que c'est un taré qui les lui a faite
à partir de là on peut tout imaginer
theFrenchJoker, Posté le mercredi 18 mars 2009 08:49
je pense que l'histoire avec son père est réelle ( c'est celle qui me paraît le plus plausible ) mais il y en a d'autres comme quoi il était un très bon élève à l'école et que ce sont ses camarades de classe qui par jalousie ont voulu le rendre "moins sérieux", donc lui tailler un sourire à jamais ou alors une autre comme quoi il les aurait eues dans un accident de voiture qui aurait coûté la vie à ses parents et qu'il aurait foncé dans le pare brise, ce qui expliquerait ses cicatrices. Mais bon il y a tant de mystère !!!!


text:
Fransya
An Fransya (ha Ininggles ngan Frinanses: France (Franses nga IPA: [fʁɑ̃s]); ginsusurat liwat ha Winaray nga Pransya, Pransyá[2], Pransiya, o Fransiya o kundi man han Kinatsila nga bersyon han ngaran nga Francia), nga kilalado ha opisyal nga Repúblika Fransesa (Frinanses: République française [ʁepyblik fʁɑ̃sɛz]), usa nga nasod nga an teritoryo hini nahihimo han metropolitano nga Fransya ha katundan nga Europa, pati gihapon hin pipira nga mga rehiyon ngan teritoryo nga tabok-han-dagat.[upper-roman 1] An metropolitano nga teritoryo hini nahamutang ha Katundan nga Europa ngan lakip gihapon han nasod in mga dirudilain nga mga puro o isla ha langyaw ngan mga teritoryo ha iba nga mga kontinente. It Metropolitano nga Fransya tikang hiton Dagat Mediterraneo tubtob han English Channel ngan han Dagat Amihanan, ngan tikang han Salog Rhin tubtob han Dagat Atlantiko. It mga Franses nga mga tawo masurong nga natawag hit Metropolitano nga Fransya nga L'Hexagone (An "Hexagon") tungod han heometriko nga kahimo han teritoryo hini.
Mga rehiyon ngan departamento han Fransya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Mga tigaman ha ubós[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ An Guyana Fransesa nahamutang ha Súdamerika; an Guadeloupe ngan Martinique adto ha Dagat Caribe; ngan an Réunion ngan Mayotte adto ha Kalawdan Indyano, tikang han labnasan han Afrika. Tanan nga limá ginkikitâ nga integral nga mga bahín han repúblika. Lakip gihapon han Fransya an Saint Pierre ngan Miquelon ha Amihanan nga Amerika; an Saint Barthélemy ngan an Saint Martin ha Caribe; an French Polynesia, New Caledonia, Wallis and Futuna ngan Clipperton Island ha Kalawdan Pasipiko; ngan ha kataposan an Katunaan nga Australes ngan Antarticas Fransesas.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Ministère de la culture et de la communication - Délégation générale à la langue française et aux langues de France. "DGLF - Langues régionales et " trans-régionales " de France". Culture.gouv.fr. Ginkuhà 2010-01-27.
- ↑ 2.0 2.1 Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 292.
- ↑ 3.0 3.1 Bug-os nga teritoryo han Republika Fransesa, nga naglalakip han ngatanan nga mga departamento ha tabok-han-dagat ngan mga teritoryo, kundi diri naglalakip han Franses nga teritoryo han Terre Adélie ha Antarctica nga diin ginsuspendir an soberaniya tikang han pagpirma han Tratado Antartico han 1959.
- ↑ French National Geographic Institute data.
- ↑ French Land Register data, which exclude lakes, ponds and glaciers larger than 1 km² (0.386 sq mi or 247 acres) as well as the estuaries of rivers.
- ↑ INSEE, Government of France. "Population totale par sexe et âge au 1er janvier 2010, France métropolitaine". Ginkuhà 2010-01-19. (Frinanses)
- ↑ INSEE, Government of France. "Bilan démographique 2009". Ginkuhà 2010-01-19. (Frinanses)
- ↑ 8.0 8.1 8.2 Metropolitan France only.
- ↑ 9.0 9.1 9.2 9.3 "France". International Monetary Fund. Ginkuhà 2009-10-01.
- ↑ "2016 Human Development Report". United Nations Development Programme. 2016. Ginkuhà 23 Marso 2017.
- ↑ Whole of the French Republic except the overseas territories in the Pacific Ocean.
- ↑ French overseas territories in the Pacific Ocean only.
- ↑ In addition to .fr, several other Internet TLDs are used in French overseas départements and territories: .re, .mq, .gp, .tf, .nc, .pf, .wf, .pm, .gf and .yt. France also uses .eu, shared with other members of the European Union. The .cat domain is used in Catalan-speaking territories.


text:
Homonhon
An Homonhon in usa nga isla han bungto han Guiuan, Sinirangan Samar, Pilipinas, ha Sinirangan nga parti han Leyte Gulf. Ginkikilala ine nga gihahalaba-i nga coastal line ha bug-os nga Sinirangan Samar nga ginkakalkula hin 20 (20 milya) ka kilometro.
Han una na pagnabigar ha kalibutan, lumapos han Mariana an tutulo nga mga barko ni Ferdinand Magellan pero waray dumuong bisan kun may waray na hira pagkaon katapos magnabigar ha Dagat Pasipiko.[1] Ginpapahimatud-an nga dumuong hi Ferdinand Magellan han Marso 16, 1521 han Isla han Homonhon kun diin an iya mga trabahador in nakabiling hin tubig ug pagkaon bisan kun waray pa gud napuyo han isla hadto nga kapanahunan.[2] Pero nasakpan hira han mga baluto ni Rajah Culambu han Limasanga naggiya liwat ha ira pakadto ha Cebu han Abril 7.[3]
Pan ngingisda ug paguuma an kadak-an nga trabaho han mga tuminongnong hine nga isla. Kada-adlaw nalawud an mga mangirisda para makadakop hin Katambak, Balu, Molmol, Gangis ug iba pa. An iba nagkikitang, namumukot, nagkakawil, namamana, ngan nagamit hin bobo. Magkadurudilain an mga nagkakadakop dara man gud kay hirani la ine han Dagat Pasipiko. Usa ine han Karikuhan han isla kay kun nawawarayan sura an pamilya, puydi la mangawil di ngani mamana ha dagat kay darudamo pa an kaisdaan, kugita, ngan iba pa.
Mga Barangay[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Bitaugan
- Cagusu-an
- Canawayon
- Casuguran
- Culasi
- Habag
- Inapulangan
- Pagbabangnan
References[igliwat | Igliwat an wikitext]
- W.D. Brownlee (Master Mariner), 1974. The First Ships Around the World ISBN 0-8225-1204-1, p.44.
- Richard Humble, The Voyage of Magellan, Franklin Watts [1988] ISBN 0-531-10638-1 p.20.
- Laurence Bergreen, Over the Edge of the World : Magellan's Terrifying Circumnavigation of the Globe HarperCollins Publishers [2003] ISBN 0-06-621173-5


text:
José S. Palma
- Ini nga barasahon mahiunong han arsobispo han Sugbo. Para hin impormasyon mahiunong han nagsurat han laray han nasodnon nga awit pakadto ha José Palma
Hi Jose Serofia Palma (natawo Marso 19, 1950) amo in usa nga obispo han Singbahan Katolika Romana. Hiya an kasanhi nga Arsobispo han Metropolitano nga Arkidiosesis han Palo ha lalawigan han Leyte, ha isla han Leyte ha Kabisay-an ngan amo hiya yana an Arsobispo han Sugbo. Natawo hiya ha Dingle, Iloilo. Gin-ordenar hiya nga padi han Agosto 21, 1976. Han Nobyembre 28, 1997 gin-ordenar hiya nga obispo ngan ginhimo nga Titulado nga Obispo han Vazari-Didda. Nahimo hiya nga auxilyar o kabulig nga Obispo han Arkidiosesis han Sugbo. Sunod hini ginhimo hiya nga Obispo han Calbayog ngan katapos hin 7 ka tuig, ginbalhin hiya ngada han nasabi nga arkidiosesis han Palo.
Han 2010, ginpili hi Arsobispo Palma nga amo an masunod kan Ricardo Kardinal Vida komo Arsobispo han Sugbo.


text:
Emilio Aguinaldo
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Emilio Aguinaldo y Famy (Marso 22, 1869 – Pebrero 6, 1964) usa nga Pilipino nga heneral, politiko, ngan namuno para hin independensya. Usa hiya han mga importante nga tawo han independensya han Pilipinas dida han Rebolusyon Pilipinhon patok han Espanya ngan dida han Gyera Pilipino-Amerikano nga nag-away patok han pag-okupar han mga Amerikano. Ha urhe nga panahon nagsumitir hiya han gobyerno han Estados Unidos.
Ha Pilipinas, hi Aguinaldo an sinisiring nga syahan ngan gibatan-on nga Mangulo han Pilipinas, bisan man kon an iya gobyerno waray kilal-i han mga gobyerno ha langyaw.
Ipinanganak si Aguinaldo sa Cavite el Viejo, Cavite sadton 22 Marso 1869 kan Carlos Aguinaldo y Jamir ngan Trinidad Famy y Valero (1820-1916).


text:
Chen Shui-bian
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Chen Shui-bian (nahig-araan nga Tsinino: 陳水扁; pinyin: Chén Shuǐbiǎn; Tinaiwanes: Tân Chúi-píⁿ) (natawo Oktubre 12, 1950) usa nga kasanhi nga Taiwanes nga politiko nga amo an ika-10 ngan ika-11-nga-panahon nga Mangulo han Republika han Tsina tikang 2000 tubtob 2008. Hi Chen, nga api han Partido Progresibo Demokratiko (PPD) nga ha kahi-araan nasuporta hin independensya han Taiwan, nagtapos hin labaw hin kalim'an nga tuig hin pagdumara han Kuomintang (KMT) ha Taiwan. Ha pag-agnay, tinatawag hi Chen nga A-Bian (阿扁; Ābiǎn; Tinaiwanes: 阿扁仔 A-píⁿ-à).
Inmapi ha politika hi Chen han 1980 komo usa nga abogado ngan nakilala hiya tungod han iya magkusog nga mga argumento; tungod han iya panginano mahiunong han reporma para han sistema nga politikanhon, inmapi hi Chen ha politika nga api han kagiusan nga Tangwai ngan na-elihido hiya ngadto han Konseho han Syudad han Taipei han 1981. Ginbilanggo hi Chen han 1985 tungod hin libel komo editor han tagsemana nga naugop-hin-demokrasya nga revista nga Neo-Formosa. Nahinabo ini katapos han pagmantala hin barasahon nga nagkritikar kan Elmer Feng,usa nga propesor hin pilosopiya ha unibersidad nga ha urhe napili nga magbabalaod ha ilarom han Kuomintang. Katapos han pagpagawas ha iya tikang ha bilanggoan, hi Chen napili nga api han Magbabalaod nga Yuan han 1989, ngan Alkalde han Taipei han 1994.
Nagdaog hi Chen han 2000 nga pinili-ay hin mangulo dida han Marso 18 nga diin nakakuha hiya hin 39% là han botos komo resulta hin pagkabublag hin mga faksyon ha sakob han Kuomintang, han pagdalagan ni James Soong ha pagka-mangulo komo usa nga independente o naglulugaring nga kandidato patko han ginpili han partido nga hi Lien Chan. Hi Chien amo an nagin syahan ngan ha yana an amo la nga diri-Kuomintang nga nagkapot han paglingkod hin mangulo. Bisan kon hi Chen nakakarawat hin hagtaas nga pagranggo hin pag-uyon ha mga survey han syahan nga mga semana han iya panahon-hin-pag-alagad, an iya pagkapopular nahulog tungod hin mga pagtahap hin pangurakot ha sakob han administrasyon ni Chen ngan han diri paka-pasa hin pamalaod ha Magbabalaod nga Yuan nga kontrolado han oposisyon nga KMT. Han 2004, han iya kampanya hin pagpareelihir, napusil hi Chen samtang nangangampanya.
Han Septyembre 11, 2009, ginsirotan hi Chen hin pagkabilanggo hin panginabuhi ngan ginmultahan hiya hin NT$200 ka milyon[2] (US$6.13 ka milyon) ha mga pagtahap hin pagdesfalko (embezzlement), pagkarawat hin bayad nga coecho o suborno (bribe), ngan bunak hin salapi o lavado hin salapi (money laundering), nga nanginlabot hin kabug-osan nga US$15 ka milyon (NT$490 ka milyon) samtang dida hiya ha paglingkod tikang han 2000 tubtob 2008.[3] Sumala han mga naugop kan Chen, ini nga pagprosegir gindara tungod hin panmulitika.[4][5] Hi Chen amo an syahan nga RT nga mangulo nga ginsirotan hin pagkabilanggo.[6]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Kuo, Cheng-Tian (2008). Religion and Democracy in Taiwan. Albany, New York: State University of New York Press. p. 13. ISBN 978-0-7914-7445-7. "Api-nga-gin-initiate hi Chen Shui-bian han Yiguandao. Bisan pa, waray hiya mag-angkon ha publiko han iya relihiyoso nga pagtuo. Bangin tungod han sinkretistiko nga kinaiya han Yiguandao, naghatag hin pagtahod hi Chen han tanan nga mga relihiyon han ira mga importante nga baraan nga adlaw."
- ↑ Weiyi Lim, Janet Ong "Taiwan Ex-President Chen Sentenced to Life for Graft", Bloomberg News9/11/2009
- ↑ No byline. "Taiwan ex-leader jailed for life", BBC News, 9/11/2009
- ↑ Taiwan ex-president Chen given life term for graft
- ↑ Taiwan's Chen Won't Appeal His Detention
- ↑ Taipei Times - Chen Shui-bian gets life
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Human Rights Action Center - Free Chen Shui-Bian
- Diri-opisyal nga websayt hin pag-ugop
- Bug-os nga texto han Yakan ha Pag-Inagurar ni Chen han 2004
- Opisyal nga websayt han Partido Progresibo Demokratiko ha Tsinino
- America ngan Taiwan, 1943-2004
- Chinataiwan.org, Mga importante nga panhinabo ha karera
- Kasanhi nga Mangulo han Republika han Tsina (Taiwan) Chen Shui Bian nga ginhurar ha paglingkod


text:
Luparan Panlangyaw Ninoy Aquino
An Luparan Panlangyaw Ninoy Aquino (Iningles: Ninoy Aquino International Airport o NAIA; Tinag-alog: Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino), agsob liwat kilala nga Luparan Panlangyaw han Manila, in us'ka luparan nga nagseserbe ha kasahiran nga lugar han Manila ngan han iya napapalibutan nga lugar metropolitana. Namumutang ha may katubtuban nga namumutnga ha Pasay ngan Parañaque, nga ginbabanabanahan nga 7 kilometro salatan han mismo Manila, ngan habagatan han Makati, an NAIA in panguna nga ganghaan panlangyaw para han mga magbiriyahe ha Pilipinas ngan panguna nga darangpan han ngatanan nga kompanya han panpasahero nga idro ha Pilipinas. Ini in gindudumara han Manila International Airport Authority (MIAA), us'ka sanga han Department of Transportation and Communications (DOTC).


text:
Upi, Maguindanao
- Para han United Press International, nga kilalado gihapon nga UPI, pakadi hini nga sumpay.
An Upi usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Maguindanao ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 51,141 ka tawo ha 9,975 nga mga panimalay.
Kabahin an bungto han lalawigan han Shariff Kabunsuan tikang han Oktubre 2006 tubtob han pag-nulifikar hini han Korte Suprema dida han Hulyo 2008.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Upi ginbahin ngadto hin katloan kag lima (35) nga mga baranggay.


text:
TACLOBAN CITY – Ginlimyo han PNP an ngaran han upat nga opisyal han barangay dinhi ha Sinirangan Bisayas nga apil ha iginpagawas nga narco-list han Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA).
Sumala han Police Regional Office 8, an upat nga opisyal han barangay in nagbag-o na matapos nga summurender han ira Oplan Tokhang.
Ini hira Domar Jabolin han barangay 3 Poblacion ngan Julie Rebato han barangay 2 Poblacion han San Jose de Buan, Samar; Ricky Ansale han barangay Matango, Almeria, Biliran; ngan hi Vladimir Adlawon, kapitan han barangay Kalanggaman ha Bato, Leyte.
Sumala kan PSINSP. Pirzano Camacho, Chief of Police han san Jose de Buan, Samar, gin-validate niya an narco list matapos nga ginsapubliko ini han PDEA.
Dugang ni Camacho, waray na bumalik ha buruhaton han illegal nga droga hira Jabolin ngan Rebato.
Sumala naman kan PSINSP. Arturo Salvacion Jr., Chief of Police han Bato, Leyte, diri na liwat nagamit hin illegal nga droga hi Adlawon tikang han summurender ini dida han tuig 2016..
Ginkompirma liwat ni PSINSP. Kim Wendell Montilla Chief of Police han Almeria Biliran nga diri na nagamit hin illegal nga droga hi Ansale dida liwat han summurender ini han tuig 2016.


text:
Antropolohiya
An antropolohiya (tikang han Griyego nga pulong άvθpwπoς, "tawo" o "persona") amo an pag-aram hin katawhan (kitaa iton genus nga Homo). Ini nga larangan hin pag-aram pankabug-osan o holistiko ha duha nga paglantaw: nahanunungod ini han ngatanan nga katawhan ha tanan nga panahon ngan tanan nga mga larangan o dimensyon han katawhan. Usa nga primarya nga pagkaiba hiton antropolihiya tikang hiton iba nga humanistiko nga mga disiplina amo an enfansis han pagkumpara ha mga dirudilain nga kultura. Pero ini nga pagkakaiba, nagtitika kontroberysal ngan gindidinebatehan, ug iton mga pamaagi ha antropolohiya ginagamit na yana han pag-aram hin usa nga sosyudad/grupo.
Ha Norteamerica, iton "antropolohiya" ginbahin ngadto hin upat nga larangan o sub-disiplina:
- pisikal nga antropolohiya o biolohikal nga antropolohiya, nga mahitungod han pamatasan hiton primate, ebolusyon han katawhan, osteolohiya, forensika ngan genetiko han populasyon;
- kultural nga antropolohiya, (tinatawag nga sosyal nga antropolohiya ha United Kingdom ngan yana ha panalagsa-on tinatawag nga sosyu-kultural nga antropolohiya). Lakip ha mga larangan nga gin-aadman hit mga kultural nga antropolohista cultural anthropologists an mga sosyal nga network, diffusion, sosyal nga pamatasan, ka-urupod nga mga pattern, pamalaod, politika, ideolohiya, relihiyon, mga pagtuo, mga pattern ha paghimo ngan pagkonsumo, pagbalyo, sosyalisasyon, gender, ngan iba nga mga ekspresyon hin kultura, nga mayda dako nga enfasis han ka-importante han fieldwork o pag-obserbar-hin-partisipante (i.e pag-ukoy upod han sosyal nga grupo nga gin-aadman hin maiha-ay nga takna);
- lingguwistiko nga antropolohiya, nga nag-aaram han kaibahan ha yinaknan ha panahon ngan lugar, an mga sosyal nga paggamit hin yinaknan, ngan an relasyon han yinaknan ngan kultura; ngan
- arkeyolohiya, nga nag-aaram han materyal nga mga nahabilin hin mga sosyudad hin katawhan. It arkeyolohiya mismo gintatratar nga bulag (pero nahanunungod) nga larangan ha iba nga bahin han kalibutan, bisan kon harani ini han antropolohiya nga larangan han kultura materyal, nga nahanunungod han mga butang nga pisikal nga ginhimo o gin-gamit ha yana o kasanhi nga grupo komo paagi hin pag-aram o pag-entyende han mga kultural nga mga kaupayan (value) hini.
Ha mga yana nga panahon, mayda pira nga mga programa nga antropolohiya nga nagbahinbahin hini ngadto hin duha, usa nga naghahatag hin enfasis han humanities ngan teorya kritikal, iton usa naghahatag hin enfasis ha mga syensyas naturales ngan empirikal nga pag-obserba.


text:
Samsung
Ha naglabay nga 70 katuig, an Samsung kay napadayon la gihap pagbulig ha pagpapaupay han bug-os nga kalibutan gamit hin durudilain nga mga buhat na napapasamwak hin kaupayan gamit hin mga teknolohiya, semiconductor, skyscraper ngan plant construction, petrochemical, fashion, medisina, finance, hotel, ngan damo pa nga iba.
Nakagian inin Samsung hin usa ka Koreyano nga nagngangaran Lee Byung-chul han tuig 1938. Ha 30 kaanyos na katikangan puros pagpapaupay ha larangan hin paghimo hin pagkaon, textile, insurance, nga iba pa nga durdilain nga bruhaton it Samsung. Ha uruunhan hin tuig 1960, ginsakob nira an industriya hin dagisikan. Samtang ha uruunhan pa nga mga tuig umuswag it Samsung ha paghihimo hin iba pa nga mga Kompanya nga mapasamwak hit kaupayan gamit it teknolohiya. Pero ha tuig nga 1987, namatay hi Lee Byung-chul, rason kun kay ano natunga an kompanya ha upat ka grupo: Samsung Group, Shinsegae Group, CJ Group and Hansol Group.


text:
TACLOBAN CITY – Waray nakita nga progreso ha sektor han mga parag-uma an duha ka tuig nga paglingkod ha poder ni Presidente Benigno Aquino III. Landaw hini an haros wang-wang nga perpormans ha karukayaknon ha pagdistribwer han tuna ngadto han paghatag hin serbisyo-sosyal ha katawhan.
“Inabat namon nga mga parag-uma nga an pangobyernuhan ni P-Noy waray magdara han interes han katawhan kundi ha iya Boss – an mga dagko nga agaron maytuna ngan an Estados Unidos. Mas naggrabe lugod an amon inaabat nga kagutom ngan kakablasan tungod kay an mga programa ni P-Noy diri nakasentro pagsolbar han amon ungara – an magkaada kalugaringon TUNA, “ pahayag ni Nestor Lebico, Secretary-General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas o SAGUPA-SB.
Pinaka-kulelat an rehimen ni Aquino II kun ha karukayaknon ha distribusyon han tuna ha ilarum han CARP, naabot la hin 13, 819 ektarya kada bulan abereyds nga distribusyon tikang han Hulyo 2010 – Setyembre 2011. Mas dako pa ngani an abereyds nga distribusyon han dati nga presidente Gloria Arroyo nga naabot hin 17,311 ektarya kada bulan.
Ha Sinirangan Bisayas, dida han Abril 2012 mayda pa 66,252 ka ektarya o 13.5% nga tuna an kinahanglan maidistribwer tubtob ha pagtapos hini ha 2014. Usa an probinsya han Leyte han 21 nga probinsya nga natukoy nga mayda pinakadako nga balanse han kinahanglan pa maidistribwer ha bug-os nga nasud ngan usa na dinhe nga dapat igdistribwer na an 429 ektarya nga tuna ha Leyte Sab-a Basin.
Signipikante nga umubos yana nga tuig an Gross Domestic Product ngadto ha 11.6%, pangilal-an nga waray hini atamana an sektor han agrikultura nga amo an dako an kontribusyon ha ekonomiya ngan makakahatag hin damo nga oportunidad hin pagtrabaho.
Lumuros hin 66%-71% an produksyon han abaka tungod han peste nga bunchy top ngan abaca mosaic. Ika-duha nala kita ha Bicol ha produksyon han abaka yana tikang ha panguna naton ha mga naglabay. Tikang pa hadto, hamubo la gihap an presyo han kopras. Diri pala maiha umubos hin 230% ha pag-eksport hin lana tikang ha lubi an rehiyon. An Europa komo nangunguna nga nag-iimport hin lana ha nasud in waray kita yana makag-suplay. Maabot la 24, 200 metriko tonelada an aton nahi-eksport han syahan nga quarter yana nga tuig.
Gintatagan wada an pagbalyo han gamit han tuna ngan an pagbalyo han gintatanom ha tuna kun diin nagtitikaguti an natatamnan hin humay ngan utanon para ha lokal nga pagkonsumo. Landaw dinhe an pagtanom hin robusta coffee ha 200 ektarya nga katunaan ha Northern Samar nga papaliton han Nestle. Ika-duha an makahiribang nga pagmimina nga kon diin maabot 507,746.4729 ektarya hin tuna o 24% an mayda mining tenements (aprubado ngan may aplikasyon) tikang ha kabug-usan nga kahiluag han tuna ha rehiyon. Ngan mas papadig-unon pa ini han Executive Order 79 nga bag-o nga gin-aprubahan ni P-Noy.
Waray epektibo nga naipatuman ni P-Noy an iya ginbabandera nga 4Ps nga magsosolbar han kakablasan han kada Pilipino tungod kay hataas la gihapon an ihap han pamilya nga nagugutom nga umabot na ini yana ha 7% o 760,000 ka pamilya ha bug-os nga Visayas. Dako gihapon an ihap han malnutrisyon ha kada bata nga umabot hin 21.54% nga kon diin Samar an nanguna hini ha bug-os nga nasud.
Ha hisgutanan han katungod pantawo, ha masobra 300 nga detenido-pulitikal, 107 an nahirekord ilarum ni P-Noy, 11 an preso yana ha rehiyon. Kasagaran hini nga mga detenido-pulitikal in mga parag-uma. Usa na dinhe hira Dario Tomada ngan Oscar Belleza.
Ha luyo nga bahin, an karikuhan nga nahimo han pinakariko nga 40 nga pamilya lumubo ha sulod han 2 katuig ni Pres. Aquino II. Tikang US$22.8 billion nga nahi-report han 2010 humitaas ini hin US$47.4 billion yana nga 2012. Tumubo hin US$24.6 billion o 108%.
“Waray katagi hin lugway o tsansa makagawas ha kagutom ngan kakablasan pamaagi hin trabaho nga makakabuhi o pagkaada hin kalugringon nga tuna an katawhan Pilipino lugod an daan na mga riko nga pamilya hira an klarado nga umasenso,” dugang nga pahayag ni Lebico.
Klarado na an mensahe han iya popular nga linya nga “Kayo ang Boss Ko” ngan an “Matuwid na Daan”. Natanggal na an kan P-Noy maskara nga nagtatago ha nawong han iya kag-anak nga tapag-undong kuno han makabag-o nga demokrasya han nasud. Ini an “Matuwid nga Daan” han US-Aquino II nga rehimen — an duroy nga magluludlod ha kakurian han daan na makuri nga kahimtang han mga parag-uma. Nag-NOYNOYING hi Aquino II ha mga araba ngan demanda han katawhan Pilipino.
“Mentras an kanan nasud pag-uswag napupudngan para mapaurog ngan para mapadayon an kontrol ug ganansya han mga langyawanon nga negosyo ug han ira mga kasosyo ha gawas ug sakob han gobyerno. Mentras an mga parag-uma, waray kalugaringon nga tuna. Waray makahulugan nga pag-uswag. Waray makahulugan nga demokrasya. Waray makahulugan nga kamurayawan. Palpak an 2 ka tuig nga pagserbisyo ni P-Noy ha katawhan Pilipino. Sanglit panawagan la gihapon han sektor han parag-uma an pagsasabalaud ha gilayon han Genuine Agrarian Reform Bill o House Bill 374. Pagsabalaud han Peoples Mining Bill of 2011. Pagbasura han CARP/CARPer, Mining Act of 1995,” pagtatapos ni Lebico.###


text:
La Carlota, Pilipinas
An Syudad han La Carlota usa nga ika-tulo nga klase nga syudad ha lalawigan o probinsya han Negros Occidental ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 56,408 nga tawo ha 11,082 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han La Carlota ginbahin ngadto hin napulo kag upat (14) nga baranggay.
- Ara-al
- Ayungon
- Balabag
- Batuan
- Consuelo
- Cubay
- Haguimit
- La Granja
- Nagasi
- Barangay I (Pob.)
- Barangay II (Pob.)
- Barangay III (Pob.)
- San Miguel
- Yubo


text:
An kadaklan kan mga pasahero napiritan na magtaragbang paluwas sa bus kan marisa nindang nawaran nin direksyon an vehiculo.
Nangyari an remalaso sa pag-oltanan kan Barangay Panagan asin Salvacion sa banwaan na ini, mantang an bus hale sa Naga City pasiring sa banwaan kan Lagonoy.
Segun ki Police Insp. Ariel Pregonaro y Blanco, an hefe kan police digdi marikas man sindang nagdespachar nin mga tawohan pasiring sa lugar kan aksidente.
Mayoriya sa mga pasahero kan bus an nag-kanya-kanyang lunad sa ibang awto pasiring sa saindang distinasyon.
An nagkapira sa mga nagsapo nin gatok asin bakros iyo sinda Maria Corazon Maranan, kan Tigaon, Eurelyn Nacional, kan San Agustin, Pili, Eric Villete kan Sta. Maria, Lagonoy asin Jeanette Aquino.
Mantang ginigibo an imbestigasyon an driver kan Florencia bus na si Aristo Nipa y Casual, na residente kan Salvacion sa banwaan na ini an nasa poder kan mga awtoridad.
Sabi pa sa report an bus may body number 5508 asin plakang numero EVT 639.


text:
Santo Tomas, Pampanga
An Santo Tomas usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan han Pampanga, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 32,695 ka tawo ha 6,375 nga mga panimalay.
Kahamutang[igliwat | Igliwat an wikitext]
An bungto han Santo Tomas nahamutang ha butnga han lalawigan han Pampanga. An kapital nga bungto han San Fernando nagsasapit han Santo Tomas ha kanawayan o amihanan-katundan. An bungto han San Simon nahamutang ha dumagsaan o amihanan-sidlangan, an bungto han Minalin ada ha timugan o salatan-sidlangan ngan an Bacolor ha katundan.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Santo Tomas ginbahin ngadto hin pito (7) nga mga baranggay.
- Moras De La Paz
- Poblacion
- San Bartolome
- San Matias
- San Vicente
- Santo Rosario (Pau)
- Sapa (Santo Niño)
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Kaagi ngan kasaysayan han Santo Tomas
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Sibagat
An Sibagat usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Agusan del Sur ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 28,685 ka tawo ha 5,289 nga mga panimalay. It bungto mga 29 ka kilometro an kahirayo tikang ha Syudad han Butuan. An ekonomiya hini nadapig hin duro ha pagpakabuhi nga pag-uma.
An ngaran nga Sibagat tikang kuno han pulong nga "bagat" nga nangangahulogan pagtapo o tarapoan. Sumala han mga ginsaysay nga kasaysayan, an salog nga hirani han Sibagat nga tinatawag gihapon nga Salog han Sibagat amo an lugar nga diin an mga nanggugubat nga mga tribo nagtatapo ngan nagaaragway. An Salog han Sibagat sanga la hin darudako nga salog, an Salog han Wawa. An napipirde nga tribo nangangatras ngadto han Salog han Wawa nga nagkakawagra.
An kasagaran han mga tawo nga nangungukoy dida hit bungto mga Bisaya-nga-Sugboanon nga mga namalhin.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Sibagat ginbahin ngadto hin karuhaan kag upat (24) nga mga baranggay.


text:
Cebuano News: PGMA nagmando nga adman otro an Palafox master plan
ni Ailene N. Diaz
Manila (14 October) -- Si Presidente Gloria Macapagal-Arroyo nagmando sa kanya Kabinete kahapon nga adlaw nga imdan otro an gin estudyuhan san tuig 1977 matungod san pagbaha sa Metro Manila nga ginhimo ni urban planner Architect Jun Palafox ngan kit-an kon yaun didto kaangayan nga sug-on sa aton gobyerno.
Sugad ni Presidente, imdan ta iton otro, Iton in sayo nga masterplan para san National Capital Region durante sa kapanahonan san administrasyon ni Marcos pero wara ini ka implementar. Kit-on ta kon nano an aton mahihimo siton. Ini an sugad ni Presidente durante sa miting san National Disaster Coordinating Council (NDCC)-Cabinet meeting kahapon nga aga.
Trenta y dos anyos an nakalabay, an Palafox nag pahimatngon nga an maluya nga control san urban development in magkakayaun sin diri maupay nga epekto. An danyos nga dara san bagyo "Ondoy" nga tumama sadton Setyembre 26 in nakaprobar nga tama siya.
Siton nga study, si Palafox nagtutdo san Marikina Valley nga diri kaangayan nga i- develop. Ngan ini natuon kay an Marikina an sayo san dako an sustenir nga danyos
An Palafox nga report nga gin sumitir sadton Hulyo 1977 ngadto kan sadto anay Public Works and Highways Minister Alfredo Juinio nasugad nga an "development" kinahanglan diriun san application of controls san tulo nga mayor nga lugar – an Marikina Valley, an western shores sa Laguna de Bay ngan an Manila Bay coastal areas ngadto sa norte sa Manila.
An ginpondohan san World Bank nga land-use plan in gintapos san Hongkong-based consulting firm, Freeman Fox and Associates. An report nagrekomenda nga an gobyerno mag monitor sa Marikina River bank ngan segurohon nga an tubig diri maabot 90 metros sa kahitaas. Ini liwat nagpahamtang nga wara tuyangan nga estraktura sa sulod sin siyam ka metros tikang sa river bank.
An tulo ka volume nga report nagpahamtang liwat nga an "urban development in nagtitikahaluag sini nga lugar kon diin sadto nga panahon – diri angay nga i-develop – tungod kay ini hamubo ngan tagya sa baha ngan tungod nga an development in wara tuang nga pasilidad para san tama nga disposal san sewage, ngan ini padayon nga makaka kontribuer san ora ora na nga polusyon san lugar sugad san Laguna de Bay. (PIA-Northern Samar) [top]


text:
San Jose, Nueva Ecija
An Syudad han San Jose usa nga ikaduha nga klase nga syudad ha lalawigan han Nueva Ecija, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 108,254 ka tawo ha 23,191 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Syudad han San Jose ginbahin ngadto hin katloan kag walo (38) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Pasyalan Nueva Ecija
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information
- San Jose City LGU Website
- San Jose City


text:
Initalyano
An Italyano nga pinulongan o Italyano nga yinaknan o Initalyano (lumad ngan tuminongnong nga ngaran: Italiano o lingua italiana) usa nga Romanse nga yinaknan. Mga 60 ka ribo o milyon ka tawo an nayakan hin Initalyano ha Italya ngan 61.5 ka ribo o milyon ha iba nga dapit han kalibutan. [1] Ha Swiza, it Initalyano, usa han upat nga mga opisyal nga yinaknan. Amo gihapon ini an opisyal nga yinaknan han San Marino, ngan amo gihapon an nangunguna nga pinulongan ha Syudad han Vaticano.[2]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Ethnologue report for language code:ita (Italy) - Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Onlayn nga bersyon
- ↑ Legge sulle fonti del diritto han 7 han Hunyo 1929, mga balaod ngan mga lagda ginmamantala ha Initalyano nga mga Supplemento per le leggi e disposizioni dello Stato della Città del Vaticano nga nahadugtong han Acta Apostolicae Sedis. Kitaa gihapon Mga yinaknan han Syudad han Vaticano


text:
Waray-Waray News: Nag komiter an mga Pangobyernohan Lokal nga mag amot san kapas san nasud nga makipag-kompetensya
Ni Nene A. Manzanares
Manila (10 October) -- An mga namumuno san mga gobyerno lokal in nag-komiter nga makig-trabaho san gobyerno nasyonal ngan san pribado nga sektor agud magpa-uru-upay an kahimtang san pagtaga-negosyo para san mga namumuhunan sa kanra mga lugar. Ine nga pitad in pagbubuhaton agud mahimo an Pilipinas nga yaun kapas pakig-kumpetensya sa langyawan nga mga nasud.
An League of Provinces of the Philippines, League of Municipalities of the Philippines, League of Cities of the Philippines ngan Union of Local Authorities of the Philippines mao in nagpahayag sa kanra suporta san kapas pakig-kompetensya san nasud dida san gin-presentar nira nga hinimo "Commitment to Action to Pursue Competitiveness" san duha ka-adlaw nga LGU Conference for Sustained Philippine Competitivenes.
Ine nga action plan in gin-presentar ngadtu kan Presidente Arroyo kahapon sa Rizal Hall sa Malakanyang.
Nagsugad si Mayor Benjamin Abalos sa Mandaluyong City nga ginhihimo nira nga magkayaun kapas an nasud pakig-kompetensya pinaagi sin pakigsarabot san pribado nga sektor nga magin pareho an mga palisiya nga kanra ginsusunod. Si Mayor Abalos mao an presidente san league of Cities ngan san Union of Local Authorities of the Philippines.
Gin-aghat ni Abalos an National Competitiveness Council (NCC), an pribado nga sektor ngan san mga lokal nga pangobyernohan nga mag miting sulod sin duha o tulo ka bulan tikang kahapon agud maindan an kahimtang sa kanra mga nahimo na.
Si Gov. Loreto Leo Ocampo san Misamis Occidental nagsugad nga samtang naghatag siya sin suporta san competitiveness goal kanra na igtutuko an uruistorya san mga isyu panpolitika ngan magdiskusyon na sin parte pan-negosyohan, merkado ngan mga isyu pan-kwartahan.
An mga pangobyernohan lokal in nagkomiter gihapon pagsuporta san mga inisyatibo san gobyerno nasyonal nga makig-kompetensya labi na gud san parte san pag-undong san human resources, pagpauruupay san imprastraktura kaupod an pagpahibubo san baraydan sa elektrisidad ngan pagsiguro san kalidad san serbisyo kaupod an pagpahibubo san mga kabaraydan san pan-negosyohan ngan pagseguro san pagpondo sin mga proyekto ngan mga programa nga makakapagpakusog san pagmaneho san pangobyernohan lokal.
An mga namumuno sana pangobyernohan lokal in nagsaad gihapon pagpadayun san mga panalinguha sa agribusiness, panminahan, turismo, offshoring and outsourcing, nga mga sektor nga pinili san NCC diin an Pilipinas magkakayaun makusog nga kapas makig-kompetensya.
Nagkasarabut gihapon sira nga makig partner san pribado nga sektor san pagplano ngan implementasyon san mga proyekto gan mga programa pag-undong san pakig-kompetensya.
An kumperensya in gin-organisar sa suporta san pangobyernohan lokal sa pag-undong san pamuhunan ngan pakig-kumpetensya nga mao an mga importante nga mga butang san pagkuha san mga katuyuanan. (PIA-Northern Samar) [top]


text:
Rehiyon Metropolitana han Santiago
An Rehiyon Metropolitana han Santiago (ha Kinastila: Región Metropolitana de Santiago) usa han mga napulo kag lima nga rehiyon nga nagbabahin-bahin han Chile. Ginsasapitan ini ha amihanan ngan ha katundan han V Rehiyon han Valparaíso, han VI Rehiyon han Libertador General Bernardo O'Higgins ha salatan ngan han Republika Argentina ha sidlangan.
Upod hin kahaluag hin katunaan nga 15,403.2 ka km², amo ini an giguti-ayi han ngatanan nga mga rehiyon kondi amo liwat ini an gidamo-i hin molupyo nga mayda populasyon nga gin-estimar para han tuig 2009 nga 7,003,122 nga mga molupyo. An rehiyon nahimo han mga lalawigan han Chacabuco, Cordillera, Maipo, Melipilla, Santiago ngan Talagante. An kapital han rehiyon amo an syudad han Santiago de Chile nga amo liwat an kapital han nasod.
An Rehiyon Metropolitana mayda mga dirudilain nga mga karakteristika nga espesyal komo lingkoranan han kapital han nasod, nga upod ini nga amo la ini nga rehiyon nga waray ig-indikar hin Romano nga numero (bisan man kon ini amo an XIII ngan hin pira nga mga butang gin-indikar ini nga Décimotercera Región). Dugang pa, amo la ini nga rehiyon han bug-os nga nasod nga waray direkto nga akseso ngadto han Kalawdan Pacifico.


text:
Waray-Waray News: PGMA nag-inagurar han P87-M Cebu City Flyover
Cebu City (31 October) -- Hi Presidente Gloria Macapagal-Arroyo in nag-inagurar kakulop nga adlaw han P87-M Banilad Flyover, usa han mga nangunguna han dagko nga pasilidades parti inprastraktura ha Cebu para mapaharuhaluag an trapiko ha Banilad-Talamban, usa nga distrito nga damo in mga negosyante.
Ha luyo hin makusog nga uuran, an Presidente in nagpadayon han pag-unveil han flyover marker pag-abot gud niya didto han lugar han mao nga proyekto, pero napiritan pagkanselar han nakatalaan nga pag-inagurar mahitungod han diri maupay nga panahon.
Kahuman han unveiling nga seremonyas, an Presidente, kaupod han mga lokal nga mga opisyales han Cebu City North District Representative Raul del Mar ngan Cebu City Acting Mayor Michael Rama, in nag-atender gihapon han pagbendisyon han flyover nga ginpangundahan han Cebu Archbishop Ricardo Cardinal Vidal.
Ginpasalamatan ni Del Mar an Presidente han iya pagbisita ha Cebu, sugad man han pagtambong niya han pormal na inagurasyon han two-lane flyover ha luyo han ka madalumdum han panahon.
Ginpasabot ni Del Mar an Presidente nga tungod hini nga operasyon han Banilad Flyover, an mahugot nga trapiko dida ha Banilad-Talamban nga lugar in maiiban-ibanan na..
Sering pa niya nga ini nga flyover in segurado nga makakapagaan hiton kakuri hit trapiko dida ha Fortuna St. ngan Gov. Cuenco Avenue. Ha kada-adlaw maabot hin 150,000 nga mga motorista in naagi dida ha Fortuna ngan Cuenco Sts.
Dugang pa han Cebu Solon nga ini nga pagkumpleto han flyover in makakapa-uswag hit negosyo dida hini nga lugar.
"Iginpaparayaw namon ngan dako it am kalipay, Madam President nga imo kami ginbuligan pagtindog hini nga flyover", sering ni Del Mar. (PIA-8/maa) [top]


text:
Richard Mentor Johnson
hi Richard Mentor Johnson (Oktubre 17, 1780 o 1781 - Nobyembre 19, 1850) amo an ika-siyam nga Sugbong-Mangulo han Estados Unidos. Nagsirbe hiya ha pagdumara ni Martin Van Buren. Hiya la an sugbong-mangulo nga napili han Senado han Estados Unidos ha ilarom han mga tugon han ika-Napulo-kag-Duha nga Pagliwat han Batakan-Balaod han Estados Unidos. Nagrepresenta gihapon hi Johnson han Kentucky ha Balayan han mga Representante han Estados Unidos ngan ha Senado ngan nagtikang ngan nagtapos hiya han iya karera ha politika ha Balayan han mga Representante han Kentucky.


text:
Bulacan
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Ini nga barasahon mahitungod han probinsya. Para han bungto, kitaa an Bulacan, Bulacan. Para han salog, kitaa an Salog han Bulacan.
2000 nga census—2,234,088 (ika-4 nga gidako-i)
Densidad—851 ha tagsa km² (ika-5 nga gihataasi)
Mga Dagko nga Syudad—0
Mga Komponent nga Syudad—3
Mga Bungto—21
Mga Baranggay—569
Mga Distrito ha Kongreso—5†
An Bulacan usa nga probinsya han Pilipinas nga nahimutang ha Butnga nga Luzon nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Malolos. An Bulacan nahamutang ha amihanan han Metro Manila. Sapit han Bulacan amo an lalawigan han Pampanga ha katundan, Nueva Ecija ha amihanan, Aurora ngan Quezon ha sidlangan, ngan an Rizal ha salatan. Nahamutang gihapon an Bulacan ha amihanan nga labnasan han Bahia han Manila.
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Politikal[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Bulacan ginbahin ngadto hin karuhaan kag usa (22) nga mga bungto ngan tulo (3) nga mga syudad.
- 1. ^ Nahimo nga syudad ha ilarom han Republic Act No. 8754; gin-ratipika dida han Oktubre 8, 2002.
- 2. ^ Nahimo nga syudad ha ilarom han Republic Act No. 9356; gin-ratipika dida han Disyembre 10, 2006. .
- 3. ^ Nahimo nga syudad ha ilarom han Republic Act No. 8797; gin-ratipika dida han Septyembre 10, 2000..
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga Websayt han Bulacan
- Bulacan Chamber of Commerce and Industry
- Sosyal Networking han mga Bulakenyo


text:
Guinsaugon, Saint Bernard, Southern Leyte
An Guinsaugon usa nga baranggay ha bungto han Saint Bernard, Southern Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Han 2006 nga kahulog han tuna ha Southern Leyte ini nga baranggay nahalubong. Nahinabo an kahulog han tuna tungod hin napulo ka adlaw hin pag-inuran nga nakahumok han tuna ha kabugkiran. An baranggay mayda mga 2,500 ka tawo ugsa han pagkabungkag. An lugar mayda lapok nga tubtob 30 ka metros an kahalarom hin pipira nga banda.
Mga Reperensya ngan Sumpay ha Gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]


text:
Sancti Spíritus
An Sancti Spíritus usa nga syudad ngan munisipyo nga amo an kapital han lalawigan han Sancti Spíritus ha Cuba. Gintukod an syudad ni Diego Velázquez de Cuéllar dida han tuig 1514.
Heyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ginbahin an munisipyo ngadto han mga barrio han Banao, Bellamota, Bijabo, Guasimal, Guayos, Hospital, Jíbaro, Manacas, Mapos, Paredes, Paula, Pelayo, Pueblo Nuevo, San Andrés, Tuinicú, Tunas de Zaza ngan Zaza del Medio.[1]
Mga reperensya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Guije.com. "Sancti Spíritus". Ginkuhà 2007-10-07.


text:
Ginsunod mo an pakli nga waray pa kahihimo. Para ighimo an pakli, tikanga pagmakinilya ha kahon nga aada ha ubos (kitaa an nabulig nga pakli para han kadugangan nga pananabutan). Kun sayop an imo pagkanhi, igpidlit an imo kanan panngaykay (browser) balik (back) nga piridlitan.
Ginhihimo an Bulig:Template
Pahimatngon: Diri ka nakalog-in. An imo IP address in makikit-an han publiko kun magbuhat ka hin mga pagliwat. Kun ikaw in maglog-in o maghimo hin account, an imo mga pagliwat in maa-attribute ha imo agnay-hit-gumaramit, upod han pipira pa nga mga benepisyo.


text:
Kurów
- Para han lugar nga sugad gihapon an ngaran ha Nueva Zelanda kitaa iton: Kurow
An Kurów usa nga baryo ha Timugan o Salatan-Sinirangan nga Polonya, nahamutang ha butnga han Puławy ngan Lublin, ha Salog Kurówka. Amo ini an kapital hin bulag nga gmina ha sakob han Lublin nga Voivodya ngan mayda ini 2,811 nga umurokoy (ha mga 2005).
Dida han panahon ha butnga han 1431 ngan 1442 an baryo gintaga-an hin mga katungod hin syudad nga nahabase han Balaod han Magdeburg. Komo pribado nga bungto, nagsirbe ini nga sentro hin panngegosyo hin karaonon para han palibot nga lugar. Pipira nga lugar hin pagproducto hin fur nga leather dinhe gihapon nahimutang. Han ika-16 nga siglo usa ini han mga sentro han mga Polish Brethren, kay damo han mga Polish Brethren kinmada pangukoy. Hin hinayhinay, hangtod han 1660, kasagaran han mga nangungukoy nag-konvertir ngadto ha Arianismo han Polish Brethren.
Tikang hini, an bungto lakip dida han kaagi ngan kasaysayan han bug-os nga rehiyon. Katapos han mga Pagtunga-tunga han Polonya, han 1795, ginkuha ini han Austrya. Han 1809 nagin kabahin ini han Ducado han Warsovia, pero naginkabahin sunod han Ginhadi-an han Polonya han 1815. Dida han Nobyembre nga Rebelyon, han Pebrero han 1831, mayda guti-ay nga Pakig-away ha Kurów nga nahinabo dida, nga diin an mga Polako nga mga pwersa ha ilarom ni heneral Józef Dwernicki nagdaog patok han mga Ruso nga mga pwersa. Katapos han Enero nga Rebelyon, han 1870 nawad-an an bungto han charter han pagkasyudad hini, ngan waray na ini nga status hin paginsyudad mahibalik. Tikang han 1918 nahibalik ini nga kabahin han Polonya.
Dida han Polako nga Gyera Depensiba, ha pagtikang han Gyera Pankalibotan II, han Septyembre 9, 1939, an bungto ginbinombahan han Aleman nga Luftwaffe. Upod han mga nagkaiigo ngan nabungkag in sibilyan nga hospital (may tigaman nga mga pula nga krus), nga diin damo nga biktima nagkamatay. Dida han Gyera, an Alemanya nagtukod hin duha nga trabahoan hin uripon nga kampo han bungto. Han 1942 mayda liwat gamay nga ghetto nga gintukod dida, pero an kadam-an nga mga Polako nga ginpriso dida naka-eskapo ngan nakapalagiw ngan inmapi han mga Home Army nga mga unit nga dida han mga hagrani nga kagurangan.
Upod han mga kiritaon hin turista han bungto amo in simbahan han renasimyento (nga gin-ayad dida han 1692) upod in lubnganan han Zbąski nga pamilya ngan mga iskultura ni Santi Gucci (1587). Kilalado gihapon ini nga amo an lugar nga diin natawo hi heneral Wojciech Jaruzelski.


text:
Pangita Kan Pedro Penduko
Posted SundayNovember1112on:
PANGITA KAN PEDRO PENDUKO
An lamesa puno na hin kalibrohan. An basurahan ha ligid hini punopunoan na hin mga kinumo nga papel. An waray la kapupuno an papel nga naghihinulat nga pagsuratan ko han istorya mahitungod hin tawo nga alid-agid han bayani han aton metolohiya nga hi Pedro Penduko. Dinhi igbabase an pinal ko nga grado han ginkukuha ko nga kurso. Matatapos na ako han hataas nga pag-aradman ha literatura han Pilipinas yana nga Marso 1970.
Damo nga kalibrohan han istorya han aton nasod, mga kopya hin Liwayway magasin og komiks nga may mga susumaton kan Pedro Penduko an nagtatarambak ha lamesa ko ha dormitoryo. Kinahanglanon ko maghalikwat diri la tungod ha iya, pati na han mga kilala nga bayani naton han naglabay ngan yana nga panahon.
Hi Pedro, bayani la ha susumaton – anak han imahenasyon hin paragsurat. Gindasig an pagkamaisog makig-away han mga maraogdaog nga kahayopan og mga madarahog nga diri sugad ha aton. Nagpipinamiling ako han tawo nga may mga tuod nga binuhatan para han kaupayan han igkasitawo.
Usa la an akon napapanhunahunaan – hi Andres Bonifacio, an binansagan nga bayani han mga kablas hadton naglabay nga panahon han Kastila; tawo nga waray hadlok nga nakikipag-away para han mga katungod han Pilipino.
Magtitikang na ako pagsurat han pagtawaga ha akon pagbaton han telepono.
“Mia, iday, pagmaka-ulian anay,” an tingog ni Mama nababaraka. “Tikamatay na hi im Tatay Pendo. Duro it pagpinangita ha imo.”
Waray ko kapugngi an ak pagkaurit han pagbaton ko. “Hay, kay ano ako man? Di man ak doktora nga makakabulong ha iya.”
“Day, kalimti na gad iton nga im pagkasina. Amo la ini it iya hinahangyo ha imo.”
Kinagat ko an ak im-im para diri ko maluwas an makakasakit nga mga pulong. Napausa ako nga hadto mismo, nangigbaw an mga mag-upay ko nga hinumduman han gimamanghuri nga bugto han akon Papa.
“Hello, Mia – ada ka pa?”
“ O, sigi, Ma. Mapalit ako hin tiket yana dayon. Tapo-a ako buwas hit aga.”
Hadto nga gab-i, waray ako hingaturog dayon kay nanumbalik an mga panhitabo duha katuig na nga naglabay. Panhitabo nga nagpabalik ha akon pag-eskwela.
Inuli ako tikang ha opisina hadto nga kulop. Naabtan ko an ak mga kag-anak ngan hi Tatay Pendo nga nagmemeryenda ha kumidor. Kahoman ko pangamen ha ira, hi Mama kinadto ha kusina, ngan an akon bata nagyakan.
“Ano inin hinbabatian ko nga mamamalayi daw hira Primo hit Sabado?”
“Amo iton it amon plano. Kay ano?” an baton ko.
“Iday, pahawid anay, ayaw pagdali-dali pagminyo. Bata ka pa, mahusay ngan baltok. Harayo pa it imo maaabot.”
Nakatawa ako ngan dalidali siniring, “Hi ‘Tay Pendo gud. Hiya na an akon pinili. Naghihigugmaay kami.”
“Marianella, damo pa it turutuhay nga im hitatad-an. Angan-angan la.”
Nasabot ako nga kun tawagon na ako hit ak bug-os nga ngaran, baga na iton hin ultimatum nga kinahanglang ko gud pagsundon. Siniplatan ko hi Papa nga waray sabasaba, pero nakikit-an ha iya pamahungpahong an iya pag-alagad han iya manghod. Bispa man, waray mawara ha akon panhunahuna nga baga’n mas nangungusog an akon bata pagkontra han akon desisyon. Sanglit inatubang ko hiya.
“Ano ba naman, diri man kamo naintiendi hit akon binabati. Labi na ikaw, ‘Tay Pendo. Di ba desesiete ka pa la nag-asawa hin katorse anyos nga babaye? Kun nadiri kamo kay an iya apoy ngan amay mga traydor hadton tiyempo guera, nakalabay na iton. Labot pa, nakabolos ka man ha ira kay pinatay hira niyo nga mga guerilya.”
An iya nawong namula, baga’n naghikatuok. Ginhiramhiram an permi niya sul-ot nga bulawan nga kasingkasing nga bitay han iya kwentas. Waray makagsaba an kinahahadlokan han mga criminal ngan mga maglabad ha amon bungto – ang bantugan nga maisog nga hipe han polisiya nga hi Kapitan Pedro ‘Pendo’ San Gabriel.
“Basta, panhunahunaa hin maupay.” Amo la an ginyakan ngan linakat na hiya.
Damo an ak kapatoran labi na an akon kaidad nga babaye nga nangurotob kay bangin hira magkaaapal. Gutiay la an nagpapasipara pangunsoylo ha ira kay hi Tatay Pendo waray hunong pagbinantay. Kun tipangarasawa na, iimbestigahon anay sugad hin suspetsado nga criminal an lalaki. Waray ko maisip nga iya gihapon ako pagsusugaron, kay ako man an iya pinalabi nga pag-umangkon.
Kahuman han pera kaadlaw nga pamoruotbuot upod na ang pagtinangis han igsasalikway nga gugma, gin utod ko an relasyon namon ni Primo ngan binalik pag-eskwela.
Agahay pa pag-abot ko ha Tacloban. Diniretso anay kami ni Mama ha ospital. An ak bata hilarum an katurog. Bag-o pa la hiya gintagan hin morpina kay duro an iya araba han kaul-ol han iya pamati. An iya kinabuhi inihap na an oras. Haros nasudlan na han kanser an tibuok nga lawas. Makuri pagkinita ha iya nga nakaratay ha kama. Tikang han ak pagkabata, hiya na an akon ini-idolo. Maupay an iya tindog, gwapo ngan baga hin diri nahihilabtan han panahon nawong ngan lawas.
Makalolooy pagkit-on an bantogan nga guerilya hadton tiyempo Hapon. Ginasa, nangolobot an nawong ngan namusag an nagtitikanipis nga buhok. An kwentas nga may bitay nga bulawan nga kasingkasing, waray na ha iya liog.
Nanguli anay kami ni Mama ngan namahaw. Nag inintremis ako para gumaan an amon masolob-on nga pamati.
“Ma, kay ano di na sul-ot ni ‘Tay Pendo an iya kwentas? Bangin grinabe hiya kay hinukas niya ini.”
Ha mga uroistorya han am pamilya pati na han mga taga-Burawen kung diin nangungokoy an kadam-an han amon kauropdan – adto nga bitay asya an agimat nga nagsasalipod han ak bata kan kamatayan. Bisan damo an nakakaingkwentro nga kaaway, di gud hiya hinsasakban.
Seryoso nga binaton ako ni Mama, “Porbida ka, nagpapatawa ka pa bisan sugad na it kahimtang ni Pendo. Pero maupay nga ginsiring mo iton. Nahihinumduman mo ba an istorya han iya gin agi-an hadton guera?”
Ha isip ko, hin-o ba an mangangalimot han istorya nga naiiba hit kadam-an. Nakikit-an ko ini yana sugad hin eksena ha pelikula.
Mayo, 1943. Tiyempo guera – an Hapones nga militar naghahadi-hadi ha tibuok nga nasod. An bungtohanon han Burawen, bisan asya na adto an kahimtang, nagmamalahimo nga magkaada hin normal nga kinabuhi. An mga kinaandan nga pagsaorog han mga piyesta labi na an Santacruzan, hinihimo gihapon.
Nakit-an ni Pendo didto han sarayaw ha plaza an mestisahon nga katorse anyos nga hi Himaya, an Reyna Elena hadto nga tuig. An ira pagkasangkay inabot ha paghigugmaay. Duro an pagbinantay niya han minayoyo kay damo an naruruyag hini, bisan an mga Hapon nga sundalo. Sinusundan niya an daragita kun nagawas ha ira panimalay, labi na kun naglalaba ha salog han Daguitan.
Usa ka adlaw, waray na kitaa ha sawang an duha kay nag-tampo na hira nga magtiayon. Inukoy hira didto han payag ha tiilan han bukid nga gintatag-iya han iya amay. Nag-uma hiya, nananum hin mga duma, utanon ngan kakahoyan. Hi Himaya naman, nagbuhi hin baboy ngan manok, ngan naghimo hin hardin hin maghusay nga kabukaran ha atubangan han ira payag. Murayaw ngan malipayon an ira kahimtang. Han katawo han ira puya, hindugangan pa ini nga kalipay.
An mga kasangkayan ni Pendo, nabisita ha iya usahay. Samtang nagtatagayay hin bahalina, duro an ira pag-inimbitar ha iya nga bumulig han mga guerilya pagsupak han Hapon. Waray hira sarabutan nga maiha na hiya miyembro han mga Hukbalahap nga nagproprotekta han kabaryohan harani ha ira. Nahatag pati hiya hin pagkaon ngan masisirongan nira kun hin aabtan hin kagab-ihon didto. Sekreto la ini nga iya binubuhat kay di niya karuyag nga pagdumtan an iya kabugtoan ha sawang.
Napasawang hira kun adlaw han tabo, namamaligya han ira produkto. Han bulan han Oktubre 1944, damo na an huringhuring ha merkado nga tiabot na hi Heneral MacArthur ngan naiihap na an adlaw han paghayawhayaw han mga Hapones. Han tipauli na hira, dinaop an sangkay ni Pendo. Nag-istorya hira didto han mingaw nga parte han merkado. Kinabuwasan, pinakianhan niya hi Himaya kun maupod hiya ha sawang. Binaribad ini kay bibisitahon hiya han iya kag-anak hat’ nga aga. Sanglit, nag-usahan la hi Pendo paglugsong.
Nakipagkita hiya han iya sangkay nga kasabot didto ha gawas han munisipyo. May kwenta kolum nga nahihitabo. Ginlinya an mga suspetsado nga guerilya. An mga nakasul-ot hin sako ha ulo, an kinahahadlokan nga igkasi Pilipino nga tinawag nga Makapili – nagpipinanudlok na han kinikilala nga guerilya. Nagpabutnga hi Pendo ngan han iya sangkay didto han kadam-an nga magkirita. An ira misyon, pagkilala kun hin-o an mga Makapili. Papagbayaron ini hira han ira katraydoran.
Ginsiko hiya han kaupod ngan hinuringan, “Di ba hi Julian iton nga aada hit linya han napili?”
Ginkinita niya hin maupay an mga nakalinya. “Birat han ira iroy! Magbabayad ini nga mga kagwang!” ngan nagdalidali paghulbot han iya tinago nga pusil.
Duro an hawid ha hiya han kaupod. Paglabay hin pera ka minuto, naghinayhinay hira pangiwas ha plaza. May ideya na hira kun hino an mga Makapili. Kinadto hira han balay han dako-dako nga Huk kun diin ginplano an sunod nga bubuhaton.
Nabatian niya an boto-boto han pusil han tipauli na hiya. An iya mga pitad mabug-at, an panan-aw madulom. An iya kasingkasing haros bumuto hin pagkasina ngan usa la an nakada han iya panhunahuna – an paghatag hin hustisya han iya bugto ngan hadton iba nga nagkamatay hat’ nga aga.
Natatabok pa la niya an salog han panhagurong han mga eroplano. Usa la an karuyag signgon hadto – naka-landing na hi MacArthur ha Red Beach ngan titikangan na an pagbomba han mga kota han Hapon. Kinarida hiya tipakado han ira payag kay igtatago niya an mga minayoyo didto han kweba ha tiilan han bukid.
Harayo pa hiya, duro na an iya kulba. Iba nga klase han kamingaw an iya hin abtan. Waray kaiha nabuong ini han kurahab han iya anak. Nadidto an puya han pugaran han katubakan, gintarambakan han nagpipinangagat nga insekto. Iya ini pinurot, ginpinaspasan an mga tubak ngan ginliwanan. Katapos pinahigda didto han duyan. Nagpadayon hiya pamiling han iya asawa.
An sundalo kahohoman pa la magbuho hin lubongan didto han pangpang han salog. Iglolobong na unta an lawas pero hinkit-an an naranggat nga bitay han kwentas ni Himaya. Bubolsahon na niya ini han pinalaprak hiya han bala. An mga katamsihan nga nagpupurungkay ha igbaw han kakahoyan nagkalupad.
Dinaop hi Pendo ngan gamit an bayoneta nga nagtiwas han kinabuhi han asawa, ginbinuno an
Hapon ngan binanyakan an lawas tipakadto han makusog nga sulog han salog. Tigda la binunok – nahugasan an dugoon nga pangpang.
Iya ginsul-ot an kwentas ngan tikang hadto waray na hukasa.
Gin upay niya pagtabon kan Himaya an gisigisi nga dugoon hini nga bado. Kahoman kinugos ngan hinay-ad ha butnga han iya namumukadkad nga mga tanaman. An puya didto han duyan, diri na nakiwa. Waray maantos an lara han dagko nga tubak. Naghimo hiya hin lubongan para han duha nga minahal niya ha kinabuhi ngan nagpaaga hin lamay.
Pagsidlit han adlaw, tinuoray na an pag api niya han mga guerilya. Mas mabangis na hiya, waray pagkahadlok ngan pagkalooy han mga kakontra.
“Hoy, Mia,” ginsangpit ako han boses ni Mama. “Diin ka ba nga planeta kumadto nga baga’n nawara ka man.”
Hiniyom ako ha iya ngan nagpadayon an iya gin iinistorya.
“Diri tinuod nga namatay an puya ni Pendo…..”
Ginkulba ako dayon, ngan waray pa niya katatapos an ginyiyinakan, baga hin nasabot na ako kun ano an nahitabo hadton puya ngan kon hin-o hiya. Nagsaro an akon mga pagbati, pero diri upod an pagbasol nga bata la an pagkilala ko han akon tinuod nga amay. Kun panhuhunahunaon, nabuhat la niya an pagpaangkon ha akon kay waray gud lugar an kapuyahan didto han kinabuhi nga iya pinili. Ako ngan han akon nanay, sugad ha iya – mga biktima han gubot nga dara han ika-duha nga pangkalibutanon nga guera.
Waray man liwat hiya ngan han ginmat-an ko nga mga kag-anak pagkulang hin pagmatngon ngan pagmayoyo ha akon. Nagpasalamat ako han higayon makilala ngan mapasabot ko hiya han pagkarawat ko ha iya nga amay.
“Adi, Mia, an urhi nga habilin ni im tatay.” ngan gindulhan ako hin dako nga sobre.
Siyahan ko nakit-an an bulawan nga bitay han kwentas. Inabri ko dayon an kasingkasing ngan inatubang ha akon an hulagway han akon tinuod nga iroy. An iya kamahusay nalutaw didto han nagtitikalubad nga retrato. Ha kaluyo nga bahin han kasingkasing, may mas bag-o nga kodak – adton kuha ha akon han ika-katorse ko nga ka-adlawon. Kun diri daan an usa, makakasiring an makita nga retrato ini han usa la nga babaye. Asya ini ngay-an an anting-anting han akon amay.
Ginpalipali ko an mga dokumento han iya mga propriydad ngan binificio nga iginbilin niya ha akon. Panhigawas hinin tanan, may nahabilin pa nga surat.
“Siguro Iday,” natikang an surat, “pakabasa mo hini maaram ka na nga ako an imo amay. Yana nga inihap na it ak mga adlaw, kinahanglan ka na gud masayod hit im pagkatawo.”
“Iginbuburod ka na ni Himaya han pagka-asawa namon. Ginlugos hiya han tatay ni Primo, nga may asawa ngan anak nga daan. Dara gihapon han dako ko nga paghigugma han tinuod mo nga iroy, waray ako magruhaduha han pag-angkon, labi na pagtindog nga tatay nimo.”
“Diri ko gad buot ipahinundum o dugangan an kaul-ol nga imo inabat o inaabat pa abot yana, pero panahon na nga masayod ka han hinungdan kay ano ginkinahanglan igsakripisyo an iyo paghigugmaay. Dako adto nga kasal-anan ha Diyos kun nahinayon.”
“Asya ini an kamatooran nga waray ako sadang nga kusog igsumat ha imo hadto. Hinihingyap ko la yana nga imo maiintindihan an akon rason. Di ko buot gub-on an imo murayaw nga kinabuhi.
“Sanglit, pasaylo-a ako. Bispa diri ta ikaw kadugo, mas labaw pa an panan-aw ko ha imo kay an paghinigugmaay namon han imo nanay, amo’t nagdudugtong ha aton.”
“Ta hala. Bisan waray kita magkaupod nga bug-os nga pamilya, dako it ak pasalamat nga bahin ka han akon kinabuhi.
– an imo Tatay Pendo.”
Waray parte han akon lawas nga nakagkiwa pakabasa ko han surat, labot la han mga luha nga nadalosdos ha akon bayhon.
Pagbalik namon ha ospital, amon ginkatapo an padi tipagawas han kuwarto. Ginpadali niya ako ha sulod. Nagtitikang na pagpanaw hi Tatay Pendo. Hinarani ako dayon ha iya, hinarok ngan ginakos ko hiya samtang hinbabatian ko an iya nagtitikaluya nga boses sigi an pangaro hin pasaylo. Kahoman, hiniyom hiya ngan piniyong.
Paghilubong niya, binalik ako ha eskwelahan. Didto han ak lamesa ha dormitoryo, an binayaan ko nga libro abri pa didto han akon ginbibinasa antes ako inuli. Amo ini an kataposan han susumaton ni Pedro Penduko.
“Hi Pedro nakikipag-away hin dakudakoan nga masag didto han kawad-an han babayon. Andam na an iya bangkaw pagtira han nagdidinaop nga hayop nga nagkakalayo an mga mata. An mga magtarum nga kagat inalsa ngan naabot an iya liog. Waray hiya makagat pero nalaknit an iya kwentas kun diin nabitay an iya anting-anting. Iya ini gindalidali pagpurot pero mas malaksi an masag ngan nakang-it an iya liog. An baybayon gintina han iya dugo. Binalik an masag ngadto han iya lungag. Waray kaiha, inabot an diwata nga nahihigugma kan Pedro ngan gindara an iya lawas ngadto han lugar han mga engkantado.“
Nakahiyom ako kahoman han susumaton ngan gintikangan ko pagsurat an akon istorya. Hintad-an ko na an tinuod nga Pedro Penduko – an Tatay Pendo ko.
** ** **
Pasabot han Nagsurat –
An mga tawo ngan insidente hinin nga istorya, puro himohimo la han imahenasyon han nagsurat – labot la hadton mga lugar, petsa ngan panhitabo han ikaduha nga pangkalibutanon nga guera. Bisan an susumaton ni Pedro Penduko ngan han dako nga masag, himohimo gihapon.
Pagpahalipot han Istorya (Synopsis)
Hi Mia usa ka estudyante han hataas nga pag-aradman ha literatura. Maghihimo hiya hin papel tungod hin tawo nga sugad an kinaiya hadton bayani han aton metolohiya nga hi Pedro Penduko. Waray pa niya ini matikangi kay nagpipinanhunahuna pa hiya kun hino an iya pipilion nga tawo.
Ginpauli hiya ha ira bungto han iya kag-anak kay an iya bata naghihikamatay. Nabibido pa hiya hini nga bata kay gindid-an hiya pag-asawa duha ka-tuig na an naglabay. Inuli gihapon hiya kay nangigbaw an mag upay nga paghinumdum niya hini.
Didto ha ira, nanumbalik an mga istorya han kaagi ha kinabuhi han iya bata. Usa ini nga mabangis nga guerilya. Han kahoman han guera nahimo hiya nga hipe han polisiya han ira bungto, ginkakahadlokan han mga kriminal ngan mga maglabad.
An kaagi niya ha kinabuhi, naiiba han kadam-an. Nahibaroan ni Mia nga bahin pa la hiya hinin nga istorya. Paghibaro nga nagpabag-o han panan-aw niya han iya bata.
Kahoman paglubnga hini, binalik hiya ha eskwelahan. Base han mga hinumduman han iya bata, nasabot na hiya kun hin-o an tawo nga igsusurat niya ha iya susumaton. Hintad-an na niya an tinuod nga Pedro Pendoko.
** ** **


text:
Wikipedia:Mga hangyo nga mahimo nga magdudumara
An magdudumara o administrator usa nga nagamit nga mayda mga nalalain nga mga katungdanan teknikal nga waray ha iba nga mga ordinaryo nga mga nagamit. (An administrator is a user who has special technical access not available to ordinary user.)
Ini nga pakli amo an lugar nga diin in mga nagamit upod an imo kalugaringon puyde ignominar nga mahimo nga magdudumara. (This is the page where you can nominate a user including yourself to become an administrator.)
Tungod waray pa kita bureaucrat dinhi ha Waray Wikipedia, alayon nala pakadto ha meta para maiproseso an imo hangyo. (Since we do not have a bureaucrat in Waray Wikipedia, kindly proceed to meta to have your request processed.)


text:
Subic, Zambales
An Subic usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han Zambales, Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 63,019 ka tawo ha 13,882 nga mga panimalay.
Amo ini an kasanhi nga lugar han usa han mga gidako-i nga mga base militar han US ha gawas han mainland han Estados Unidos, nga amo an Subic Bay Naval Base.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Subic ginbahin ngadto hin napulo kag unom (16) nga mga baranggay.
Turismo[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ini nga kasanhi nga lugar hin US Naval Base amo in lugar para hin damo nga kiritaon hin mga turista nga upod hini in mga casino, mga beach resort, mga parke, mga payag-payag ha baybayon ngan mga butang hin kaagi ngan kasaysayan.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]


text:
Kobe Bryant
Hi Kobe Bean Bryant[1] (natawo Agosto 23, 1978) usa nga Amerikano nga All-Star nga shooting guard nga namulay para han Los Angeles Lakers dida han National Basketball Association (NBA). Mayda malinamposon nga karera ha basketbol ha haiskul o iskwela sekundariya hi Bryant katapos nakilala hiya han iya pagpili nga umapi han NBA katapos hin pag-gradwar. Ginpili hiya nga ika-13 nga overall pick han 1996 NBA Draft han Charlotte Hornets, katapos ginbalhin ngadto han Los Angeles Lakers. Hi Bryant ngan an iya hadto nga igkasi-Laker nga hi Shaquille O'Neal amo an nagdara han Lakers ngadto hin tulo nga sunod-suinod nga NBA nga championship tikang han 2000 tubtob 2002. Katapos han pag-iwas ni O'Neal katapos han 2003–04 season, hi Bryant amo an nagin basehan ha Lakers franchise. Nanguna hiya ha NBA hin paghimo hin puntos dida han 2005–06 ngan 2006–07 nga mga season. Han 2006, hi Bryant nakahimo hin 81 nga punto dida hin mulay nga an kabangga han Lakers an Toronto Raptors, nga amo an gihataasi han karera niya ngan an ikaduha nga gihataasi hin kadamo hin puntos nga nahimo hin usa nga mulay ha kaagi han NBA,[2]. Ikaduha la ini han kan Wilt Chamberlain 100 ka punto nga pagmulay. Nagdaog hi Bryant han iya ika-upat nga NBA nga championship han 2009, han iya pagdara han Lakers ngadto han ira ikanapulo-kag-lima nga titulo. Nakadaog gihapon hiya han iya syahan nga Finals MVP nga pasidungog.
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Pachter, Thomas S. (N.D.). "Biography of Kobe Bryant". Pennsylvania Center for a Book. Ginkuhà 2008-08-05.
- ↑ NBA Staff.. Watch All of Kobe's 81 Points in 3 Minutes ha YouTube. NBA.