c: text/html

text:
Romblon
An Romblon usa nga isla-nga-probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha MIMAROPA nga rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an bungto nga an ngaran gihapon Romblon.
An Romblon nabubug-os hin mga damo nga mga isla o puro nga nahamutangan ha Dagat Sibuyan. Nahamutangan ini ha salatan han Marinduque ngan Quezon, ha sinirangan han Mindoro, ha amihanan han Aklan, ngan ha katundan han Masbate. An tulo nga dagko nga isla amo an Isla han Romblon, Isla han Tablas, ngan Isla han Sibuyan.
An Romblon amo an nangunguna ha nasod ha pagpagawas hin hataas-nga-kalidad nga marmol, nga maikokompara han kanan Italya.
Sulod
Katawhan ngan Kultura[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Tulo an mga yinaknan ha Romblon. Ini hira amo an Romblomanon, Inunhan o Onhan, ngan Bantoanon o Asi.
Economy[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Heyograpiya[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Politikal[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An Romblon ginbahin ngadto hin mga napulo kag pito (17) ka bungto.
Mga Bungto[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Pisikal[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Kaagi ngan Kasaysayan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An probinsya han Romblon gintawag han una nga Lomlon o Domblon. Gin-organisa ini han mga Katsila ngadto hin politico-militar nga distrito han 1853 ngan ginhimo nga sub-probinsya han Capiz. Han 1917, ginhimo ini nga bulag nga probinsya. Han Oktubre 1, 1946, an Romblon ginhimo nga ispesyal nga probinsya nga mayda upat nga mga bungto nga amo an Tablas, Romblon, Sibuyan ngan Manghali. Han Enero 1, 1947, ginbalik an regular nga status hin probinsya han Romblon.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Romblon Travel Guide
- Sanrokan Online
- Websayt ni Eduardo C. Firmalo nga Kongresista han Romblon
- Banton, Isla nga Paraiso

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Quinapondan
An Quinapondan usa nga ikalima nga klase nga bungto ha lalawigan han Eastern Samar ha Sinirangan nga Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 11,721 ka tawo ha 2,209 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An Quinapondan mayda karuhaan kag lima (25) nga baranggay.
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Opisyal nga Websayt han Quinapondan
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Boro nga diri organisado, Alaska
An Boro nga diri organisado in kabahin han estado han Alaska han Estados Unidos nga diri lakip ha bisan diin han iya 18 nga organisado nga mga boro. Ini in naglalakip hin labaw katunga han kanan Alaska lugar, 323,440 square miles (837,700 km2), uska lugar nga mas dako kaysa ha bisan hain ha iba nga estado han Estados Unidos. Sumala han senso han 2000, ini in may-ada populasyon nga 81,803, 13% han populasyon han estado.
Naiiba ha Estados Unidos, iton Alaska in diri bug-os nga nababahin ha organisado ha kapatas nga condado. para makabulig han pagkuha hin senso ha dako nga diri organisado nga lugar, an United States Census Bureau, nga bulig han estado, in ginbahin an Boro nga diri organisado ngadto ha 11 lugar pansenso tikang han 1970 senso han Estados Unidos. An lista yana han lugar pansenso in nasunod:
- Aleutians West Census Area
- Bethel Census Area
- Dillingham Census Area
- Hoonah-Angoon Census Area
- Nome Census Area
- Petersburg Census Area
- Prince of Wales-Hyder Census Area
- Southeast Fairbanks Census Area
- Valdez-Cordova Census Area
- Wade Hampton Census Area
- Yukon-Koyukuk Census Area


text:
Partido Independentista Puertorriqueño
An Partido Independentista Puertorriqueño o PIP (ha literal nga Winaray: Partido hin Puertorriqueño nga Paglugaríng o Partido hin Paglugaring han Puerto Rico; ha Iningles: Puerto Rican Independence Party) usa nga Puertorriqueño nga partido ha politika nga nagkakampanya para han paglugaring o independensya han Puerto Rico tikang han Estados Unidos. Amo ini an usa han tulo nga mga dako nga partido ha politika ha Puerto Rico ngan amo ini an ikaduha nga pinakamaiha na han ngatanan nga mga rehistrado nga mga partido ha politika.
An mga nasunod han pagtu-o o ideyolohiya han PIP tinatawag nga mga independentista, pipiolo, o kundi man mga pro-independence activist (o "mga aktibista nga uyon hin paglugaríng") han mga nag-Iiningles.
Sulod
Kaagi ngan kasaysayan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Nagtikáng an partido nga amo an elektoral nga bahin han Puertorriqueño nga pakigbisog independentista. Amo ini an gidako-i han mga independentista nga mga partido, ngan amo la ini nga partido independentista nga aada han balota ha mga pinili-ay (an iba nga mga kandidato kinahalanglan igsurat).
Pagtukod[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Gintukod an partido dida han Oktubre 20, 1946 ni Gilberto Concepción de Gracia (namatay han 1968). An iya pamati nga an independentista nga pakigbisog "gintraydoran" han Partido Popular Democrático, nga han una nagkapot han kataposan nga panuyo han independensya.
Mga 1970 nga dekada[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Han 1971, an bag-o nga na-elihir nga kandidato han PIP hin pagkagobernador nga hi Rubén Berríos, nga an pangidaron 31, namuno hin protesta patok han U.S. Navy ha Culebra. Hadto nga panahon, ginhukman hiya nga salaan han korte hin pagtalapas ngadto hin mga katunaan federales ngan ginpriso hiya hin tulo ka bulan ha Fox River State Penitentiary. Dida han mga pinili-ay han 1972 nagkaada han gidako-i nga pagtubo an PIP han kaagi hini ha pagkampanya hin sosyalista, ugop-hin-trabahante, ngan ugop-hin-kablas nga kampanya. Katapos hin usa nga tuig, dida hin katitirok hin mga delegado, nagdeklara hi Ruben Berrios nga waray lugar para hin Marxismo an partido, ngan tungod hini, iya ginpa-iwas an ngatanan nga mga api hin grupo nga an tawag mga "tercerista". Ini nga grupo, ha urhe nga panahon, nagtukod han Movimiento Socialista Popular, an nag-una han Movimiento Socialista de Trabajadores.
Mga 1990 nga dekada[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Han 1999, an mga namuno han PIP, labi na hi Rubén Berríos, nahi-apil han mga protesta patok han Navy ha Vieques nga gintikang han mga bungtohanon han Vieques patok han presensya han militar Estadounidense dida han isla-nga-bungto.
2004 nga pinili-ay[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Dida han pinili-ay han 2004, nadilikado hin kawara an PIP tikang han balota kay nakakuha la ini hin 2.4% kan botos han katawhan (Sumala han mga balaod hin pinli-ay han Estado Libre Asociado han Puerto Rico, in partido nga makakarawat hin guruguti-ay hin 3% han botos igkikita nga nawarâ). An suporta ha isla para han PIP mga 10% ngan an PIP naka-elihir hin usa nga Senador ngan usa nga Representante nga amo an mga nayakan para han Partido Independentista Puertorriqueño ha Senado han Puerto Rico ngan ha Balay hin Representante han Puerto Rico. Bisan pa kon sugad, an namuno han partido nga hi Rubén Berríos, nagpasamwak nga kon mahinabo ini, an mga namumuno han partido ngan an mga nasuporta hini maniniguro nga igbabalik an partido ha balota. Gintuman ini nga saad, ha waray pa maglabay hin duha ka semana, an liderato han PIP ngan an mga api hini nakakuha hin sobra usa ka gatos kag lima ka yukot nga mga gin-notaryo nga mga pirma (105,000) tikang han mga botante han Puerto Rico. Ha iba nga sumat, hi María De Lourdes Santiago amo an nagin syahan nga babaye nga api han PIP nga na-elihir ha Senado han Puerto Rico. Hi Victor Garcia San Inocencio, na-elihir hin ikatulo nga term ha Balay han Reperesentante han Puerto Rico nga diin usa hiya nga Representante ngan nayakan para han PIP tikang han Enero 1997.
Kitaa gihapon[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Kasarigan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ CIA The World Fact Book, Ginkuha han Oktubre 21, 2007


text:
Máximo Gómez
Hi Máximo Gómez y Báez usa nga heneral dida han Napulo ka Tuig nga Gyera ngan amo an komander militar han Cuba dida hadton Cubano ng Gyera han Independensya (urhe nga bahin han ika-19 nga siglo).
Hi Gómez natawo ha Republica Dominicana ha probinsya han Peravia ha bungto han Baní ngan kinmadto anay ha Cuba komo opisyal nga kabalyero han Army nga Espanyol. Nagretiro hiya tikang han militia pero inmugop han mga rebelde dida han 1868 ngan nagbulig pagbalhin han ira taktiko militar.. Hiya an naghatag han Cubano nga mambises an ira pinakamakaradlok nga taktika: an machete nga pagsalakay o pagsalakay han mga sundang. Hadlok an army nga Espanyol hini nga mga pagsalakay kay kadam-an han ira mga tropa, kaurugan mga konskripto, nauubos han mga sundang. Tungod kay an mga Cubano kulang hin mga bala, an ira kasagaran nga taktika ha panggubat amo an pagpusil hin maka-usa ngan pagkatapos salakay.
Hi Gómez inmabot han ranggo nga Generalísimo han mga pwersa Cubana, tungod han iya maurupay nga pamuno militar. Napusil hiya ha liog han 1875 samtang natabok hiya han trocha tikang ha Júcaro ha salatan ngadto ha Morón ha amihanan. Katapos hadton, pirme na hiya nasul-ot hin panyo ha iya li-og. An iya ikaduhan nga kataposan nga samad dida han 1896 samtang nakig-away hiya ha mga rural nga larangan ha gawas han Havana. Nakaduha la hiya masamari hin mga 15 ka tuig hin panggubat gerilya patok hin kaaway nga darudako ha katawhan ngan logistiko. Ha pagkumpara, an iya pinakatinapuran nga opisyal, hi Antonio Maceo, napusil hin mga 27 ka beses han amo la gihapon nga kaiha hin panahon, ug an ika-26 amo an samad nga nakamatay ha iya. Ha iba liwat nga bahin, an anak ni Gómez, nga hi Francisco "Panchito" Gómez Toro namatay samtang naningkamot pagkuha han patay nga lawas ni Maceo, dida ha kombate han Disyembre 7, 1896. Ha pagtapos han Cubano nga Gyera hin Independensya han 1898 nagretiro hiya ngadto hin villa ha gawas han Havana. Waray hiya kinmarawat han nominasyon dida han syahan nga pinili-ay han presidente ha Cuba han 1901, tungod kay nadiri hiya han politika ngan bisan paman kon nag-ukoy na hiya hin 40 ka tuig ha Cuba, natuod hiya nga tungod kay Dominicano an iya pagkatawo nga diri hiya angay mamuno han Cuba. Namatay hi Gómez ha iya villa han 1905.
An Maximo Gomez Park, usa nga parke ha Miami, Florida, Estados Unidos, – kilalado nga Domino Park – ginngaran ha iya dungog.
It litrato ni Gómez ada hiton Cubano nga salapi dida hiton 10-pesos.


text:
Bayugan
An Bungto han Bayugan usa nga bungto ha lalawigan han Agusan del Sur ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 93,623 ka tawo ha 17,222 nga panimalay.
An Bayugan nahimo nga syudad han tuig 2007. Nahimo nga balaod an Buhat han Republika No. 9405 o Republic Act No. 9405 nga nagbalhin han Bayugan tikang hin bungto ngadto hin syudad. Ginratipika ini han mga bungtohanon han Bayugan dida hin plebisito nga ginbuhat han Hunyo 20, 2007.
Mga Baranggay[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An Bungto han Bayugan ginbahin ngadto hin kap-atan kag tulo (43) nga mga baranggay.


text:
Kiamba
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Kiamba usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Sarangani ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 44,724 ka tawo ha 9,095 nga panimalay.
Ginsasapitan ini ha katundan han Maitum, ha sinirangan han Maasim, ha amihanan han South Cotabato, ngan ha salatan han Dagat Celebes.
Mga Baranggay[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An Kiamba ginbahin ngadto hin napulo kag siyam (19) nga mga baranggay.


text:
© 1996 – 2009 The Office of the High Commissioner for Human Rights
This HTML version prepared by the UDHR in Unicode project, http://www.unicode.org/udhr.
Tungod han pagkilal-a nga an tiunay nga dignidad ug katpong ngan diri-maiwasan nga mga katungod hadton mga kaapihan kanan tawo pamilya amo an pinatatamakan han katalwasan, hustisya kalinawan han kalibutan;
Tungod han pagpasibaya ug pagbiay-biaya han kanan mga tawo katungod nga nahingadto hin mga magpakarima-dima nga mga buhat ug nakapahangit han katawhan, ug dumangat han pag-abot hin bag-o nga panahaon diin an mga katawhan magpapahimulos han ira katadungan pagyakan ug pagtuo hin waray ikahahadlok ug an katalwas tikang hin mga kabaraka ug pahingulang iginsaysay nga amo an pinakahitaas nga hingyap han mga molupyo;
Tungod nga kinahanglan gud, agud an tawo diri mapiritan paggapil, ha iya katapusan nga paningkamot, pag-ato pagraugdauga ha iya, igan an mga katadungan han tawo panalipdan gud ha balaud;
Tungod nga kinahanglanon gud an pagpaudway han nagtutubo nga pagkasarangkay han mga nasud;
Tungod kay an mga katawhan han un nagotco pagtangdo han ira tuluohan bahin han kanan tawo panguna nga mga katungod, sugad man han iya pagkatawo ug dignidad, an pareho nga mga katadungan han lalake ug babaye, ug naguuungara hin mauro-upay nga kinabuhi ubos han katalwasan;
Tungod nga an mga kaapi han hini nga kapunungan, nagsaad man han ira pag-urusa paningkamot kaupod han UN, pagpasamwak agud respetohan hin mahugot an kanan tawo panguna nga mga katungod;
Tungod nga an paggisinabtanay hini nga mga katungod importante gud kaupay basi matuman ini nga panaad;
Sanglit, an ASSEMBLEYA HENERAL nag-aasoy hin pagsering;
KANAN KALIBUTAN DEKLARASYON BAHIN HAN KANAN TAWO MGA KATUNGOD
Nga an ngatanan nga mga nasud ug katawhan magkakau-urusa agud matuman ini nga panuyo, nga diin kada tagsa-tagsa nga kaapihan katilingban, magtatalinguha pagtutdo basi dumukwag ini nga mga katungod, pinaagi hin mga mapinulsanon nga mga buhat, ha nasyonal ug internasyonal nga mga kalibungan, nga ini kilal-on ngan tumanon hadton mga katawhan nga ira nasasakupan.
Nga an ngatanan nga mga tawo, nahimugso talwas ug katpong ha ira dignidad ug katdungan. Hira natawo dinhi ha tuna mayda konsensya ug isip ug kaangayan gud la nga an ira pagtagad ha tagsatagsa sugad hin magburugto.
Nga kada osa may-ada katadungan ngada hini nga mga katungod ug mga katalwasan nga nahiaasoy dida hini nga Deklarasyon ha waray bale han iya kolor ha panit, yinaknan, tuluohan, mababaye man o lalake, kori amo man an iya isip-politikal, an iya gintikangan nga nasud, an iya mga bahandi, kon ano hiya o ano pa dida nga mga suklanan.
Labut hini, an pagtagad diri hihimuon pinaagi han politikal, tuna o tindog pagkalibutan han nasud, o kon taga diin ito nga tawo, o sino kon ito nga nasyon independiente, may tag-mangno, o may kakulangan han ira pangobyerno.
An kada tagsa may katadungan ngada ha kinabuhi, ngada ha katalwasan ug hin kinabuhi nga waray kahadlokan.
Waray hin-o man nga magigin uripon. An paguripon ug an pamaligya o pagpalit hin mga uripon ha bisan ano nga paagi igindidiri gud.
Waray tawo nga igpapailarum hin pagpakuri-i o hin diri tinawo o sobra hin kamaka-aalo riga pagkastiguha.
An kada tagsa may katadungan kilal-on nga usa nga tawo, ha stubangan han balaud, bisan biin hiya makadto.
Papreho an tawo ha stuban-gan han belaud ug an bisan hin-o mahihimo pangaro han bulig ug pananlipud han balaud. An usa ka fawo nga gin-iiba o nakakasering nga gintutuyo hiya pag-ibaha makakahimo peghangyo han bulig han balaud.
Pinaagi han mga nasyonal nga mga buhatan, an kada usa may katadungan pamiling hin hingpit nga katalwasan ngadto hin mga pagsupak han iya mga katadungan pamiling hin hingpit nga katalwasan ngadto hin mga pagsupan ha iya mga katadungan nga hatag ha iya han batakan balaud.
Iguin didiri an waray ha rason nga pagdakop, pagpreso ug pagpagawas han nasud.
Dida han pagturotimbang han iya mga katadungan ug mga obligasyon, ug mga kiha kriminal kontra ha iya, an kada usa may katadungan ngadto hin waray trampa ug ha publiko nga pamati han iya kaso pinaagi hin independyente ug waray inu-ugupan nga buhatan.
1. In himo-an nga nakasala may katadungan nga diri sidngon nga salaan tubtob nga diri pa hiya naproybahan nga salaan dida hin ha publiko nga pamati diin hiya gintagan han nga tanan nga mga habulig para han iya depensa.
2. Diri pagsasalaon in usa mahitungod hin sala o binuhatan o waray buhata, nga dire pasinisering nga sala ubos in nasyonal o internasyonal nga balaud, badton panahon han pagbuhata hito. Sugad man liwat, diri mahihimo ipatong in maburobug-at nga patok kay nga pena han buhatan into nga sala.
Waray hin-o man nga igpapailarum nga diri nahalulugar nga paghimasok ha pamilya, panimalay, han pribado nga kalugaringon, ha mga sinurat o paghugaw han iya ngaran o honor. An kada usa may katadungan pagpanalipdi han balaud supak hini nga mga pagsamuk-samok o pagtamaya.
1. Ha sakob han iya nasud nga ginpupuy-an, an kada usa may katadungan hin paglakat-lakat kon pagpuyo hain man hiya maruyag;
2. An kada usa may katadungan pagbaya han iya nasud, upod an iya kalugaringon ug pagbalik ngada hito.
1. An kada usa may katadungan pangaro hin panalipod kontra hin pagraugdauga tikang ha iba nga nasud;
2. Ini nga katadungan diri mahihimo igrason dumata hin mga pagkiha gumikan hin mga krimen nga diripolitikali o mga buhat dupak hari mga prinsipyo ug mga panuyo han UN.
1. An kada usa may katadungan ngada han iya nasyonalidad;
2. In usa nga tawo diri mahihimo kahukasan han iya paggka nasudnon hin waray ha rason ug waray liwat maka-agpugong ha iya pagbalhin han iya pagka nasudnon.
1. An mga lalake o babaye nga aada na ha igo nga panuigon an may katadungan ag-awawa ngan magka-ada hin familya ha waray bale han iya kolor ha panit, nasyonalidad o tuluohan. Hira an mayada purupareho nga mga katadungan mahi-unong ha pag-awawa, samtang nga mag-asawa ngan han pagpawaray bale hito nga ira pag-asawa;
2. An kasal an pagbobohaton la ha talwas ug tim-os nga pag-ayon han mga pagkakasion;
3. An familya an unob ngan panguna nga hupo han katilingban ngan may katadungan nga panalipdan han katilingban ngan han gobyerno.
1. An kada usa may katadungan pagtag-iya hin bagay ha iya kalugarinhon o kaupod an iba;
2. Waray hin-o man nga tawo nga kukuhaan han iya pag-tagiya hin waray-ha-rason.
An kada usa may katadungan hin ha iya pag-isip, konsensya ug relihiyon; kaupod hin an katadungan pagbalhin han iya relihiyon, pagtuo ug katal-wasan, mahiya la nga usa o kaupod in iba, ha publiko o pribado agud igpasamwak an iya tuluohan ha pagtutdo, paghalad o pagsingba.
An kada tagsa may katadungan pag-isip o pagsaysay; ini nga katadungan naglalakip han iya pagpasamwak han iya mga opinyon nga diri pagsasamukon sugad man pagpamiling, pagkara-wat ug paghatag hin mga impormasyon o mga ideya pinaagi ha media hin waray pinili.
1. An kada tagsa may katadungan hin mamingawon nga pagtitirok ug paguurosa;
2. Diri mapipirit in usa ka tawo pagpiriton pagbulig hin usa nga kapunungan.
1. An kada tagsa may katadungan pag-api dida han pan-gobyernohan, ha directa o pinaagi han mga pinili nga mga tumindog;
2. An kada usa may katadungan kumarawat han mga serbisyo publiko ha iya nasud;
3. An ungara han mga tawo amo an pinatatamakan han gahum han gobyerno; Ini tutumanon pinaagi hin tunay ug pinanahon nga pinilay bubuhaton hin sekreto nga butosay o puropareho nga paagi hin panmutos.
Kada usa, tungod han hiya kaapi han katilingban, may katadungan han iya seguridad nga sosyal, tubtob han kaya han nasyonal ug internasyonal nga pagkaurosa subay han mga organisasyon ug mga bahandi han kada gobyerno, mga katadungan nga sosyal, kultural ug sosyal nga dir-gud-maiiwasan dida han talwas nga pagtubo han iya pagatawo.
1. An kada tagsa may katadungan pagtrabaho, pagpili hin trabahu-an ngadto hin mga-makatawo-nga-kahimtang-hin panarabahuan ug panalipdi hin kawaray trabaho;
2. An tagsa-tagsa, may katadungan ngada hin eksakto nga suho para hin eksakto nga trabaho; hin diri hiya pag-iibahan;
3. An hin-o man nga natrabaho may katadungan kumarawat hin eksakto ug may-bintaha nga bayad, agud magseguro para ha iya ug han iya pamilya hin kinabuhi kaangayan hin tawo, ngan kon kinahanglan madudugangan pa hin iba nga mga paagi hin sosyal nga mga panalipud;
4. An kada tagsa may katadungan pagtindog o pagbulig hin mga unyon agud maproteheran an iya mga intereses.
An kada tagsa may katadungan hin pagpahuway ug pagpahalibway, kaupod in pagtakon han iya mga oras hin pagtrabaho ug ha mga panahon nga adlaw nga mga lu-an nga binaydan.
1. An kada tagsa may katadungan ngada hin igo ug kaangayan nga panginabuhi para ha iya kalugaringon ug han kanan iya pamilya panlawas, sugad man han pamanapton, balay, urokyan ug mga pagataman nga sosyal ngan medical, ug katadungan ngada hin kaseguro ha panahon hin paghi-iwas han trabaho, kasakit, kabaldado, ka balo kalagas o kawar-ayan o ano la nga remalaso;
2. An pagin iroy ug pagin bata nahipapailarum hin espesyal nga pagtimangno. An ngatanan nga mga bata, natawo sakub o gawas ha kasal, nahasisirong gihapon hini nga sosyal nga panalipud.
1. An kada tagsa mayda katadungan ngada hin edukasyon. An edukasyon amo in libre, por los menos, ha elementarya ug ha syahan nga mga balitang. An edukasyon ha elementarya kinahanglan piriton gud. An pag-aram han teknolohiya ug profesyonal nga edukasyon abyerto para han ngatanan ug man an huro-hitaas nga pag-aradman maarabut hin usa sugad han iya maakos;
2. An panuyo han edukasyon amo an bug-os nga pagtubo han kanan tawo personalidad ug an pagpabaskug han pagrespeto han kanan stawo mga katungod ngan han mga unob nga mga katalwasan, lgpapadukwag an paggisi-nabtanay, paggipuro- paasensyan ug an pagsarangkay han mga nasud, mga hugpo sugad han relihoyoso ug magkadugo nga mga hugpo, ug maniningkamot nga magpabilin an kanurayaw;
3. An mga kag-anak may katungod pagpili han klase nga edukasyon para han ira mga anak.
1. An kada tagsa may katadungan pagbulig dida han mga buruhaton nga kultural han katilngban, pagpulos han mga artes ug pakigsasaro han mga siyentipiko-nga-mga-bintaha sugad man han mga iba nga kaupayan.
2. An kada tagsa mayda katadungan magpanalipud han mga bintaha tikang han mga siyentipiko nga imbento, mga sinurat o producksyon n mga aristiko nga iya.
An kada tagsa may katadungan ngada hin kahimtang nga sosyal of internasyonal diin an mga katadungan ug katal-wasa dida hin nga Deklarasyon mahihimo katuman.
1. An kada tagsa may mga turumanon ngada han katiling-ban diin aada gud la an bug-os nga pagtubo han iya pagkatawo matutuman.
2. Dida han iya pagtuman han iya mga katalwasan ug mga katadungan, an kada tagsa matataknan subay han mga aludayday han balaud, kanay tiunay nga panuyo amo la an pagpakilala ug pagparespeto han mga katadungan ug mga katawasan han iba ug pagtuman han mga kinahanglanon han moralidad, an kahimyangan han publiko ug an kaupayan ha katilingban nga demokratiko.
3. Waray hini dinhi ngamga katadungan ug mga katalwasan bubuhaton supak han mga panuyo ug mga prinsipyo han UN.
Waray hini dinhi nga Deklarasyon in intyendihon nga naghahatag ngada hin bisan ano nga Gobyerno, hugpo o tawo hin katadungan pagbuhat hin bisan ano nga makakabungkag hin ano dida nga katadungan ug katalwasan nga nailagda dinhi


text:
Organismo
Ha biyolohiya, an organismo amo an sistema han biskan ano nga may kinabuhi (sugad han hayop, tanom, fungus, o micro-organismo).
Organisasyon[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Ginkaklasipika an natanan na organismo ilarum san siyensya san alpha taxonomy ngadto sa taxa o clade.
An Taxa amo an mga may rango na grupo san mga organismo, tikang san general (domain) pakadto sa specific (specie). An pagkasunodsunod san rangao amo an masunod:
Struktura[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Natanan na organismo may'ada monomeric unit na gintatawag na cells; An iba na organismo may'ada usa la na cell (unicellular) ngan an iba naman may'ada daramo na cells (multicellular).
Cell[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
May'ada duha na klase an cells; an eukaryotic ngan prokaryotic. An Prokaryotic cell makiimud sa mga unicellular, ngan an eukaryotic cell naman mahihiagian sa mga multicellular na organismo. Wara nuclear membrane an prokaryotic cell sanglit diri nakakulong an DNA sa sulod san cell; An eukaryotic cell may ada nuclear membrane.


text:
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Dumangas usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Nahamutang an bungto ha dumagsaan o amihanan-sinirangan han Syudad han Iloilo ha Isla han Panay. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 56,291 ka tawo ha 11,262 nga mga panimalay.
An Dumangas ginbahin ngadto hin kap-atan kag lima (45) nga mga baranggay.


text:
1Timprano pa han aga nagsarabot na an ngatanan nga mga puno han kapadian ngan katigurangan han mga Judiyo kon uunanhon nira hin pagpatay kan Jesus. 2Ginggapos nira hiya, gindara, ngan igintubyan kan Pilato, an gobernador nga Romano. 3Han pakasabot ni Judas, an malingo, nga ira hi Jesus papatayon, nagbasol hiya ngan igin-oli an 30 ka salapi nga sensilyo ngadto han mga puno han kapadian ngan katigurangan han mga Judiyo. 4Nagsiring hiya, “Nakasala ako kay akon igintubyan ha kamatayon an tawo nga waray sala!” Binmaton hira, “Ano man an amon labot hini? Imo na ito baratonon!” 5Ipinilak ni Judas an kwarta ngadto han ruwang han Templo ngan ginmawas hiya. Katapos, linmakat hiya ngan naghikog. 6Ginpurot han mga puno han kapadian an kwarta ngan sinmiring hira, “Kwarta ini nga naunongan hin kinabuhi, ngan supak han aton Balaod nga ini ibutang didto han hiriposan han Templo.” 7Ira ginkatarangdoan nga gamiton an kwarta hin pagpalit han Uma han Maghirimo hin Daba, basi himoon nga lubnganan hin mga lumalangyaw. 8Sanglit ginngaranan an uma nga “Uma hin Dugo” ngada yana nga adlaw. 9Sanglit natuman an iginsiring ni Jeremias nga manaragna: “Ginkuha nira an 30 ka bug-os nga salapi, an ginkatangdoan han mga tawo han Israel hin pagpalit ha iya, 10ngan ginamit nira hin pagpalit han uma han maghirimo hin daba, sumala han sugo ha akon han Ginoo.” 11Tinmindog hi Jesus ha atubangan han gobernador nga Romano ngan ginpakianhan hiya. “Ikaw ba an hadi han mga Judiyo?” “Imo ito ginyakan,” nagbaton hi Jesus. 12Kundi waray hiya magbaton han mga sumbong han mga puno han kapadian ngan katigurangan. 13Sanglit nagsiring hi Pilato ha iya, “Diri ka ba nabati han ngatanan nga ira sumbong ha imo?” 14Kundi waray gud hi Jesus magbaton bisan na man la usa ka pulong, sanglit duro gud an paghipausa han gobernador. 15Kada Pyesta han Paglabay may batasan han gobernador hin pagbuhi hin bisan hin-o nga priso nga pangaroon han mga tawo. 16Hadto nga panahon may kilala kaupay nga preso nga Jesus Barabas an ngaran. 17Sanglit han pagkatirok na han mga tawo, nagpakiana hi Pilato ha ira, “Hin-o man an iyo karuyag nga akon buhian? Hi Jesus Barabas ba o hi Jesus nga ginngangaranan nga Cristo?” 18Nasayod hi Pilato nga igintubyan nira hi Jesus ha iya tungod la hin kaawa. 19Han nalingkod hi Pilato didto han hukmanan, ginpatugonan hiya han iya asawa nga nasiring: “Ayaw gud paghilabot hito nga tawo nga waray sala, kay kagab-i, pinaagi hin inop, nag-antos ako hin duro tungod ha iya.” 20Ginhugay han mga puno han kapadian ngan katigurangan an mga tawo nga pangaroon nira kan Pilato nga buhian niya hi Barabas ngan patayon hi Jesus. 21Kundi ginpakianhan hira han gobernador, “Hin-o man hini nga duha an iyo karuyag nga akon buhian?” “Hi Barabas!” nagbaton hira. 22“Kon sugad, ano man an akon bubuhaton kan Jesus nga ginngangaranan nga Cristo?” nagpakiana hi Pilato ha ira. Nagbaton hira ngatanan, “Igraysang hira ha kros!” 23Kundi nagpakiana hi Pilato, “Ano nga sala an iya nabuhat?” Ngan hira ha makusog nga tingog nagdurungan hin paggoliat, “Igraysang hiya ha kros!” 24Han pakasabot ni Pilato nga kawang la an pagpadayon, ngan bangin la mahinabo in kasamok, kinmuha hiya hin tubig, naghunaw hiya ha atubangan han mga tawo, ngan nagsiring, “Waray ko labot han kamatayon hini nga tawo! Iyo ini karuyag!” 25Binmaton an ngatanan nga mga tawo, “Kami ngan han amon mga anak an mabaton han kamatayon hini nga tawo!” 26Niyan ginbuhian ni Pilato hi Barabas, iginpalatob niya hi Jesus, ngan igintubyan hiya ha ira basi igraysang ha kros. 27Niyan gindara hi Jesus han mga sondalo ni Pilato ngadto han palasyo han gobernador ngan gin-alirongan hiya han bug-os nga hugpo han mga sondalo. 28Ginlubasan hiya han iya panapton ngan ginsul-otan hiya hin hilawig nga pula nga bado. 29Naghimo hira hin tunokon nga korona, iginbutang ini ha iya ulo, ngan ginpakapot hin sipak ha iya tuo nga kamot. Nagluhodluhod hira ha atubangan niya ngan nag-ooyan-oyan hira ha iya, “Mabuhi an hadi han mga Judiyo!” sinmiring hira. 30Ginludhan hiya ngan kinuha nira an sipak han iya kamot ngan ginbalbag an iya ulo. 31Kahuman na nira pag-oyan-oyan ha iya, ginlubas nira an hilawig nga bado, iginsul-ot an iya kalugaringon nga panapton, ngan gindara hiya ha gawas basi igraysang ha kros. 32Han tigawas na hira han bungto, iginkatapo nira in tawo nga ginngaranan kan Simon nga taga Cirene, ngan ginpirit ini hiya nira hin pagpas-an han kros ni Jesus. 33Inmabot hira ha usa nga dapit nga ginngangaranan nga Golgota, nga an kahulogan, “An Dapit han Klabera.” 34Didto gintagan nira hi Jesus hin bino nga sinaktan hin apdo basi niya imnon. Kundi han pakatilaw ni Jesus, waray hiya uminom. 35Niyan iginraysang hiya nira ha kros ngan ginbahinbahin nira an iya mga panapton pinaagi hin ripa. 36Pagkatapos, linmingkod hira ngan ginbantayan nira hiya. 37Iginpaskin nira ha igbaw han iya ulo an sinurat nga sumbong kontra ha iya: “Amo ini hi Jesus, an hadi han mga Judiyo.” 38Ngan iginraysang liwat nira ha kros in duha nga mga tulisan upod kan Jesus, an usa ha iya tuo ngan an usa ha iya wala. 39An mga tawo nga nangangagi nagpilingpiling han ira ulo ngan nagyubit kan Jesus hin pagsiring, 40“Ikaw man ngay-an an magruruba han Templo ngan magtitindog liwat hini sulod hin tulo ka adlaw! Pagtalwas na ha imo ngahaw kon Anak ka manggud han Dyos! Lusad dida ha kros!” 41Ha amo man nga paagi ginyubitan hiya han mga puno han kapadian, han mga magturutdo han Balaod, ngan han katigurangan nga nasiring: 42“Gintalwas niya an iba, kundi diri hiya nakakatalwas han iya kalugaringon! Diri ba hiya amo an hadi han Israel? Kon lumusad hiya yana ha kros, matoo kita ha iya! 43Nasarig hiya han Dyos ngan nasiring nga amo hiya an Anak han Dyos. Kitaon ta kon karuyag man han Dyos hin pagtalwas ha iya yana!” 44Bisan pa ngani an mga tulisan nga iginraysang upod ha iya nagbiaybiay ha iya. 45Han pagka-udto, nagsirom an bug-os nga tuna sulod hin tulo ka oras. 46Han mga alas tres na, ginmoliat hi Jesus hin dako nga tingog, “Eli, Eli, lema sabachthani?” nga an karuyag sidngon, “Dyos ko, Dyos ko, kay ano nga ginpabay-an mo ako?” 47Nakabati ha iya an iba nga mga tawo nga nagkakatukdaw didto ngan nagsiring hira, “Nagtatawag hiya kan Elias!” 48Dinmalagan dayon in usa ha ira, kinmuha hin espongha nga hinumog hin bino, igintaod ini ha kataposan hin sipak, ngan iginhungit ngadto kan Jesus hin pagpainom ha iya. 49Kundi nagsiring an iba, “Hulat anay, kikitaon ta kon kumanhi manggud hi Elias hin pagtalwas ha iya!” 50Hin makusog nga tingog ginmuliat hi Jesus, ngan nabunosan hiya han iya kinabuhi. 51Tigda la nga nagisi ha butnga an biray han Templo, tikang ha igbaw ngadto ha ubos. Nabay-og an tuna, nagkabubuka an mga bato, 52nagkaabre an mga lubnganan, ngan damo nga mga patay na nga magtinuohon han Dyos an nabanhaw. 53Ginmawas hira han mga lubnganan; ngan katapos mabanhaw hi Jesus, kinmadto hira han Syudad nga Baraan, ngan didto hinkit-an hira hin damo nga mga tawo. 54Nahadlok an kapitan ngan an mga sondalo nga kaupod niya nga nagbabantay kan Jesus, han pag-abat nira han linog ngan pagkita nira han ngatanan nga nahinabo. Nagsiring hira, “Matuod gud nga hiya amo an Anak han Dyos!” 55Damo in kababayen-an nga nagkikinita tikang ha hirayo. Nagsinunod ini hira kan Jesus tikang pa ha Galilea, ngan nagbulig ha iya. 56Upod ha ira, amo hira Maria Magdalena, Maria nga iroy nira Santiago ug Jose, ngan an asawa ni Sebedeo. 57Han kulopay na, inmabot in usa nga taga-Arimatea nga ginngaranan kan Jose. Usa hiya nga tinun-an ni Jesus. 58Nakigkita hiya kan Pilato ngan gin-aro niya an lawas ni Jesus. Nagsugo hi Pilato nga ihatag an lawas kan Jose. 59Sanglit gindara ni Jose an lawas ngan ginputos hin bag-o nga taklap nga lino. 60Iginbutang ini niya didto han iya kalugaringon nga lubnganan nga bag-o pa la nga gin-ukab dida hin bato. Niyan ginpakaliding niya in dako nga bato ngadto han ganggang hin pagtakop han porta han lubnganan, ngan linmakat hiya. 61Nakadto hira Maria Magdalena ngan an usa pa nga Maria, nalingkod ha atubangan han lubnganan. 62Han pagkasunod nga adlaw, nga amo an Adlaw nga Iparahuway, nakigkita kan Pilato an mga puno han kapadian ngan an mga Parisiyo, 63ngan nagsiring hira, “Nahinunumdom kami nga han buhi pa adto nga buwaon, nagsiring hiya, ‘Mababanhaw ako katapos hin tulo ka adlaw.’ 64Sanglit pabantayi hin maupay an lubnganan tubtob han ikatulo ka adlaw, basi diri makakadto an iya mga tinun-an pagkawat ha iya, ngan katapos, igpabantog nira ha mga tawo nga nabanhaw hiya. Ini nga orhe nga buwa labaw pa hin kamaraot kay han syahan.” 65Ngan nagsiring hi Pilato ha ira, “Kuha kamo hin magbarantay ngan pabantayi ha iya hin maupay an lubnganan.” 66Sanglit nagkalakat hira ngan basi masiguro nga waray gud maglabot han lubnganan, ira gintimrehan an lubnganan, ngan ginpabantayan pa.
Copyright
Learn More


text:
1Mga tugang, boot kong giromdomon nindo an nangyari sa satong mga ginikanan na nagsunod ki Moises. Naglakaw sinda gabos sa lindong kan panganoron; gabos ligtas na nag-agi sa Dagat na Pula. 2Sinda gabos binunyagan sa panganoron asin sa dagat bilang mga parasunod ni Moises. 3Nagkakan sinda gabos kan parehong kakanon na espiritwal, 4asin nag-inom kan parehong inomon na espiritwal. Nag-inom sinda hale sa Gapong espiritwal na nag-iba sainda, asin an Gapong idto iyo si Cristo. 5Alagad maski siring, dai ikinaogma nin Dios an kadaklan sainda, kaya an saindang bangkay nagkawararak sa kalangtadan. 6An gabos na ini sarong pagpatanid sato tanganing dai kita magmawot nin maraot arog kan ginibo ninda. 7Kaya dai kamo magsamba sa mga dios-dios, arog kan ginibo kan iba sainda, siring sa nasusurat, “An mga tawo nagturukaw tanganing magkarakanan asin mag-irinoman; an saindang pyesta nagtapos sa bururatan asin dororogan.” 8Dai kita dapat maggibo nin karigsokan, siring kan ginibo kan iba sainda, kaya sa laog nin sarong aldaw, beynte tres mil sainda an nagkagaradan. 9Dai ta man dapat pagbaloon an Kagurangnan, siring kan ginibo kan iba sainda, kaya ginaradan sinda kan mga halas. 10Dai kita dapat maggurumod-gumod, siring kan ginibo kan iba sainda, kaya ginadan sinda kan Paragadan. 11An gabos na idto nangyari sa satong mga ginikanan bilang patanid, asin isinurat tanganing tukdoan kita na nabubuhay pa sa mga huring aldaw na ini. 12Kaya an naghohona na pusog an tindog niya, maglikay ta tibaad siya matumba. 13Anoman na sogot na minaabot saindo, ordinaryo nang minaabot sa tawo. Alagad maimbod an Dios asin dai niya tutugotan na sogotan kamo nin labi pa sa kakayahan nindo. Kun kamo sogotan, papakosogon niya kamo tanganing matagalan nindo iyan asin makakua kamo nin paagi na malusotan iyan. 14Kaya, mga namomotan ko, likayan nindo an pagsamba sa mga dios-dios. 15Nagtataram ako saindo bilang mga tawong may isip; hukoman nindo an mga sinasabi ko. 16An kalis nin bendisyon na satong ipinapasalamat sa Dios, bako daw iyan pakisumaro sa dugo ni Cristo kun minainom kita diyan? An tinapay na satong binabaak, bakong pakisumaro iyan sa hawak ni Cristo kun minakakan kita kaiyan? 17Huli ta saro an tinapay, kita gabos maski dakul, saro an hawak, huli ta gabos kita naghiras sa parehong tinapay. 18Hilinga nindo an mga taga Israel; an mga nagkakakan kan mga idinolot sa altar bilang atang, nagigin kahiras sa paglingkod sa altar. 19Ano an boot kong sabihon? Na an dios-dios igwang halaga o na an kakanon na idinolot sa mga dios-dios may halaga? 20Mayo! An sinasabi ko iyo na an anoman na idinolot sa altar nin mga pagano, atang sa mga demonyo, bakong sa Dios. Habo kong magin kahiras kamo kan mga demonyo. 21Dai kamo pwedeng mag-inom sa kalis nin Kagurangnan asin sa kalis kan mga demonyo; dai man kamo pwedeng magkakan sa lamesa nin Kagurangnan asin sa lamesa kan mga demonyo. 22O tibaad boot nyatong mag-imon an Kagurangnan? Mas makosog daw kita saiya? 23”Tinutugotan kitang maggibo maski ano,” iyan an sabi ninda. Totoo iyan, alagad bakong gabos na bagay marahay. “Tinutugotan kitang maggibo maski ano,” alagad bakong gabos ikakarahay. 24An lambang saro maghanap kan ikakarahay nin iba, bakong kan ikakarahay kan sadiri niya. 25Pwede kamong magkakan kan anoman na ipinagpapabakal sa saodan, alagad dai na kamo maghapot nin anoman tanganing dai mapurisaw an saindong konsyensya. 26Huli ta nasasabi sa kasuratan, “An kinaban asin an gabos na yaon diyan sadiri nin Kagurangnan.” 27Kun may bakong paratubod na mag-alok saindong magkakan asin boot man nindo, magkakan kamo kan ibugtak sa atubang nindo, alagad dai kamo maghapot nin anoman, tanganing dai mapurisaw an saindong konsyensya. 28Alagad kun may magsabi saindo, “An kakanon na ini inatang sa mga dios-dios,” dai na kamo magkakan kaiyan tanganing dai maraot an boot kan nagsabi saindo asin tanganing dai mapurisaw an konsyensya— 29an boot sabihon, bakong an sadiri nindong konsyensya, kundi an konsyensya kan tawong iyan. May mahapot, “Tadaw ta an sakong katalingkasan sa paggibo maolang kan konsyensya nin iba? 30Kun pinapasalamatan ko an Dios huli kan sakong kinakakan, tadaw ta pagtuyawon ako kan iba huli kan kakanon na ipinapasalamat ko?” 31Kaya, anoman an gibohon nindo, magkakan man o mag-inom kamo, giboha nindo iyan gabos sa pag-omaw sa Dios. 32Dai kamo magtao nin dahelan na magkasala an mga Judio, o an mga pagano, o an simbahan nin Dios. 33Aroga nindo an ginigibo ko: sa gabos kong ginigibo, hinihingowa kong mapaogma an gabos; dai ko hinahanap an sadiri kong karahayan kundi an karahayan kan gabos, tanganing makaligtas sinda.
Copyright
Learn More


text:
Biyograpiya
An Biyograpiya (tikang han Griyego nga mga pulong bios nga nangangahulogan kinabuhi, ngan graphein nga nangangahulogan surat) usa nga genre hin literatura ngan iba nga paagi hin media sugad hin film, nga naha-batakan han mga sinurat nga mga pagsaysay hin mga indibidwal nga mga kinabuhi. Iton biyograpiya puyde nga mahitungod hin tawo nga fiction o non-fiction, ini nga pulong ha kaurogan ginagamit ha pagtawag hin non-fiction. Nalain ini hiton profile o curriculum vitae nga kon diin iton biyograpiya mayda paglantaw hin kumplexidad ngan mayda ginhighlight nga mga dirudilain nga bahin han personalidad upod in mga detalye hin mga nahinabo. It biyograpiya diri la kay lista hin mga butang sugad hin pagkatawo, pag-aram, trabaho, mga relasyon ngan kamatayon. Naghihisgot gihapon ini hiton mga gin-aabat han pag-agi ngan pagtilaw hini nga mga panhinabo.


text:
1Tikang kan Pablo nga ha pagbuot han Dyos gintawag nga magin apostol ni Cristo Jesus, ngan tikang kan Sostenes nga aton bugto— 2Ngadto han singbahan han Dyos ha Corinto, ngadto han ngatanan nga gintawag nga magin magtinuohon han Dyos, nga naiya dida ha pakig-usa kan Cristo Jesus, kaupod han ngatanan nga mga tawo ha bisan diin nga dapit, nga natawag han ngaran han aton Ginoo Jesu-Cristo nga ira ngan aton man Ginoo. 3An Dyos nga aton Amay ngan an aton Ginoo Jesu-Cristo maghatag unta ha iyo han grasya ug kamurayaw. 4Dayuday nagpapasalamat ako han akon Dyos para ha iyo tungod han grasya nga iginhatag niya ha iyo pinaagi kan Jesu-Cristo. 5Kay dida ha pakig-usa kan Cristo nahura kamo han ngatanan nga mga butang, upod an ngatanan nga pagpamulong ngan ngatanan nga hibaro. 6Nagmarig-on dida ha iyo an mensahe mahitungod kan Cristo: 7tungod hini nakarawat niyo an ngatanan nga kaupayan samtang naghuhulat kamo han pagpadayag han aton Ginoo Jesu-Cristo. 8Paririg-onon liwat kamo niya tubtob ha kataposan, basi hiagian kamo nga waray kasaypanan ha Adlaw pagbalik han aton Ginoo Jesu-Cristo. 9Sarig kamo han Dyos nga nagtawag ha iyo, basi kamo magin kausa han iya Anak nga hi Jesu-Cristo nga aton Ginoo. 10Nahangyo ako ha iyo, kabugtoan, pinaagi han pagburot-an han aton Ginoo Jesu-Cristo, nga magkauruyon kamo ngatanan dida han iyo mga iginyayakan, basi mawaray dida ha iyo pagkabahinbahin. Mahingpit unta an iyo pagkaurosa dida hin usa la nga panhunahuna ngan panuyo. 11Kay may mga tawo tikang han panimalay ni Cloe nga nagsumat ha akon, kabugtoan ko, nga may-ada niyo pagkaaway-away. 12Amo ini an akon buot sidngon: an tagsa ha iyo lain an iginyayakan. Nasiring an usa, “Kan Pablo ako”; an iba, “Kan Apolo ako”; an iba, “Kan Pedro ako”; ngan an iba pa, “Kan Cristo ako.” 13Nagkabahinbahin na ba hi Cristo? Hi Pablo ba an namatay ha kros para ha iyo? Ginbunyagan ba kamo nga mga tinun-an ni Pablo? 14Nagpapasalamat ako han Dyos nga waray ko ginbunyagan ha iyo, labot kanda Crispo ug Gayo. 15Sanglit waray makakasiring nga ginbunyagan kamo nga akon mga tinun-an. ( 16Tinuod ito nga nagbunyag liwat ako kan Estefanas ngan han iya panimalay; kundi waray ako hinnunumdoman nga may-ada pa iba nga akon nabunyagan.) 17Waray ako sugoa ni Cristo hin pagbunyag. Ginsugo ako niya hin pagwali han Maupay nga Sumat, ngan pagwali hito hin waray paggamit hin mga pulong nga makuri masabtan han mga tawo, basi diri kawad-an hin gahom an kamatayon ni Cristo ha kros. 18Kay para hadton waray katalwasan kalurongan la an mensahe hiunong han kamatayon ni Cristo ha kros; kundi para ha aton nga gintatalwas, gahom ini han Dyos. 19Nasiring an Kasuratan, “Kakawangon ko an hibaro han mga makinaadmananon, ngan isasalikway ko an pagsabot han mga mag-aram.” 20Kon sugad, ano an kapulsanan han mga mag-aram? O han mga makinaadmananon? O han batid nga mga makilalantugion hini nga kalibutan? Iginpakita han Dyos nga kalurongan la an kinaadman hini nga kalibutan! 21Kay iginbuot han Dyos tungod han iya kinaadman, nga diri an mga tawo makahimo hin pagkilala ha iya pinaagi han ira kalugaringon nga kinaadman. Lugod pinaagi han ira sinisiring nga “linurong” nga mensahe nga amon iginwawali, an Dyos nakahunahuna hin pagtalwas hadton mga natoo. 22An mga Judiyo nagkinahanglan hin mga milagro basi hira tumoo, ngan an mga Griego nangita hin kinaadman. 23Para ha amon ginpapasangyaw namon an Cristo nga iginraysang ha kros, mensahe nga makaurulang para han mga Judiyo ngan kalurongan la para han mga Hentil; 24kundi para han mga tinawag han Dyos, ma Judiyo o ma Hentil, ini nga mensahe amo hi Cristo, an gahom ngan an kinaadman han Dyos. 25An kalurongan han Dyos labaw pa nga kinaadman kay han kanan tawo kinaadman, ngan an kamaluya han Dyos labaw pa kamakusog kay han kanan tawo kusog. 26Kabugtoan, panumdoma daw niyo kon ano kamo hadto han pagtawaga ha iyo han Dyos. Gutiay la ha iyo in mga mag-aram, o gamhanan, o may hitaas nga kahimtang ha katilingban sumala han panhunahuna han tawo. 27Gintuyo han Dyos hin pagpili han gin-iisip han kalibutan nga mga lurong basi maalohan an mga mag-aram; ngan han gin-iisip han kalibutan nga magluya basi maalohan an mga magkusog. 28Ginpili han Dyos an ginpapahiubos han kalibutan, ngan gintatamay, ngan ginhuhunahuna nga waray gamit, basi hisabtan nga waray gamit an ginhuhunahuna han kalibutan nga importante. 29Karuyag sidngon hini nga waray makakapanhambog ha atubangan han Dyos. 30Kundi gindara kamo han Dyos ha pakig-usa kan Cristo Jesus, ngan ginhimo han Dyos hi Cristo nga magin aton kinaadman, ngan pinaagi ha iya gin-isip kita nga matadong sa Dyos, ngan nagin baraan kita nga mga tawo han Dyos, ngan natalwas kita. 31Sanglit sumala han siring han Kasuratan, “An karuyag pumarayaw, kinahanglan iparayaw niya an ginbuhat han Ginoo.”
Copyright
Learn More


text:
Patriarka Teodoro II han Alehandriya
- Para han Ortodoxa Copta nga Papa nga amo gihapon an ngaran ngan titulo, kitaa Papa Teodoro II han Alehandriya.
Hi Teodoro (Theodoros) II (ha Griniyego: Θeόδwpoς B΄) o kun ha haruhalaba nga porma Papa ngan Patriarka han Alehandriya ngan tanan nga Afrika Teodoro II; Griniyego: Πάπaς kaι Πatpιάpxnς AλeEavδpeίaς kaι πάσnς Aφpιkής Θeόδwpoς B΄,) nga natawo ha ngaran nga Nikolaos Horeftakis han Nobyembre 25, 1954) amo an yana nga Patriarka Ortodoxa Sinirangan han Alehandriya ngan tanan nga Aprika. Pormal hiya nga gin-istilo nga Iya Divino nga Beatitud an Papa ngan Patriarka han Dako nga Syudad han Alehandriya, Libya, Pentapolis, Ethiopia, Tanan nga Ehipto ngan Tanan nga Afrika, Amay hin mga Amay, Pastor hin mga Pastor, Prelado hin mga Prelado, an Ika-Napulo kag Tulo han mga Apostol ngan Maghuhukom han Ecumene. Hiya gihapon an nangunguna han Singbahan Ortodoxa Sinirangan ha Afrika ngan Madagascar.[1]
Mga kasarigan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ AngolaPress - News. www.angolapress-angop.ao. Retrieved on 2008-05-12.


text:
Luparan Panlangyaw han Clark
An Luparan Panlangyaw han Clark (Iningles: Clark International Airport (DMIA, Tinag-alog: Paliparang Pandaigdig ng Clark, Kinapampangan: Pangyatung Sulapawan ning Clark), anay Luparan Panlangyaw Diosdado Macapagal (IATA: CRK, ICAO: RPLC), in panguna nga luparan nga nagseserbe ha Clark Freeport Zone ngan kasahiran nga lugar han Syudad han Angeles ha Pilipinas. Nagseserbe gihapon ini ha amihanan ngan kabutngaan nga mga rehiyon han Luzon, ngan tungod nga 85 kilometro (53 milya) tikang han durudaan nga Luparan Panlangyaw Ninoy Aquino (Iningles: Ninoy Aquino International Airport (NAIA)) nga naserbe han Manila, ini in naserbe liwat ha Metro Manila ngan mag hagrani nga lugar hini.


text:
Pag-iban-iban
An Pag-iban-iban[1] amo an usa ha upat nga pangunahon nga paagi ha aritmetika. Mayda ini tigaman nga -. Ini nga kiwa han matematika, nagbibiling in nabilin han duha nga ihap.
"Iban" (Iningles:Minus/Subtract) (Pambansa:Bawas) pagpaguti o pagpadamu ; dipindi kun pusitibu o nigatibu
Sugad:
Mga kasarigan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 440.


text:
1Usa ka Adlaw nga Iparahuway, kinmadto hi Jesus hin pagkaon ha balay hin usa nga tinahod nga Parisiyo, ngan gin-ininaw hiya han mga tawo. 2Dinmaop kan Jesus in tawo nga nanhuhubag an mga bitiis ngan mga butkon. 3Ngan nagyakan hi Jesus ngan nagpakiana han mga magturutdo han Balaod ngan han mga Parisiyo, “Natugot ba an aton Balaod hin pagtambal ha Adlaw nga Iparahuway?” 4Kundi waray hira pag-aringasa. Kinaptan ni Jesus an tawo, gintambal, ngan ginpalakat hiya. 5Ngan nagsiring hiya ha ira, “Kon may-ada niyo anak o baka nga mahinabo hin kahulog ngadto hin atabay ha Adlaw nga Iparahuway, diri ba niyo kukuhaon dayon hito ngahaw nga Adlaw nga Iparahuway?” 6Kundi waray hira makabaton ha iya hiunong hini. 7Hinkit-an ni Jesus nga an mga dinapit nagpipili han gimaupayi nga mga lingkoran, sanglit iginsumat niya ini nga pananglitan ha ira ngatanan: 8“Kon dapiton kamo ngadto hin kombite hin pagkasal, ayaw paglingkod didto han syahan ug gimamaupayi nga lingkoran. Bangin may gindapit nga mas dungganan pa kay ha imo, 9ngan masiring ha imo an nagdapit ha iyo nga duha, ‘Asay hiya palingkora hini nga lingkoran.’ Niyan maawod ka ngan malingkod ka didto han giuubosi nga lingkoran. 10Lugod, kon dapiton ka, kadto ngan lingkod ha giuubosi nga lingkoran, basi kon dumaop an nagdapit ha imo ngan sidngon ka, ‘Sangkay, balhin ngadto han syahan ug gimamaupayi nga lingkoran.’ Mapapasidunggan ka hini ha atubangan han ngatanan nga mga dinapit. 11Kay adton nagpapadako han iya kalugaringon pauubson; ngan adton magpaubos han iya kalugaringon padadakoon.” 12Ngan ginsiring ni Jesus an tagbalay, “Kon mananagtawo ka, ayaw asay pagdapita an imo kasangkayan, o imo kabugtoan, o imo kauropdan, o imo riko nga mga kahigrani, kay bubulson ka nira hin pagdapita, ngan dida hini, mababaydan ka han imo ginbuhat. 13Kundi, kon mananagtawo ka asay lugod dapita an mga kablas, an mga lulid, an mga piay, ngan an mga buta. 14Ngan magmamalipayon ka, kay diri man hira makakabalos ha imo. Babaloson ka han Dyos kon mabanhaw na an mag-upay nga mga tawo.” 15Nakabati hini in usa han mga nalingkod ha lamesa, ngan nagsiring kan Jesus, “Pagkapalaran hadton mga malingkod ha kombite didto han Ginhadian han Dyos!” 16Nagsiring hi Jesus ha iya, “May-ada hadto tawo nga nagdapit hin damo nga mga tawo ngadto han iya dako nga kombite. 17Ha takna nga andam na an kombite, ginsugo niya an iya surugoon hin pagsumat han iya mga gindapit nga mapakadto na, kay andam na an ngatanan. 18Kundi nagsunodsunod hira ngatanan hin pamaribad. Nagsiring ha surugoon an syahan, ‘Nakapalit ako hin tuna, ngan kinahanglan kadtoon nga kitaon ko anay. Pasayloa na la ako.’ 19Nagsiring an ikaduha, ‘Nakapalit ako hin lima ka padis nga baka ngan tikadto na ako kay sasarihan ko hin paggamit. Pasayloa na la ako.’ 20Nagsiring in lain pa, ‘Bag-o pa la ako nga nakaasawa, ngan tungod hini, diri ako makakakadto.’ 21Inmoli an surugoon ngan iginsumat ini ngatanan ha iya agaron. Duro an kapungot han agaron han balay, ngan nagsiring ha iya surugoon, ‘Dali, pakadto ha kadalanan ngan mga aragian han bungto, ngan dad-a nganhi an mga kablas, mga lulid, mga buta, ngan mga piay.’ 22Waray pag-iha nagsiring an surugoon, ‘Natuman na an imo sugo, kundi may mga tarangkaan pa.’ 23Sanglit nagsiring an agaron ha iya surugoon, ‘Kadto na ha kadalanan ngan mga aragian ha gawas han bungto, ngan pakanhia gud an mga tawo, basi mapuno an akon balay. 24Susumatan ko kamo ngatanan, nga waray hadton mga dinapit makakatilaw han akon panagtawo!’ ” 25Binmunyog kan Jesus in damo gud nga mga tawo. Inatubang hira ni Jesus ngan sidngon, 26“Diri mahihimo nga akon tinun-an bisan hin-o nga mapakadi ha akon, labot kon an iya paghigugma ha akon labaw pa han iya paghigugma han iya mga kag-anak, iya asawa, iya mga anak, iya kabugtoan, ngan han iya kalugaringon man. 27Diri mahihimo nga akon tinun-an an bisan hin-o nga diri magpas-an han iya kalugaringon nga kros ngan sumunod ha akon. 28Kon may-ada ha iyo nakahunahuna hin pagtindog hin lantawan, nalingkod hiya anay, paiinoinohon niya kon pira an magagasto, basi makita niya kon may igo ba niya nga kwarta nga ighuhuman han lantawan. 29Kay kon diri sugaron hini, diri niya mahuhuman an lantawan, katapos niya igpahimutang an patukoran, ngan pagtitinawaan hiya han ngatanan nga makita hini nga kasugaran. 30Masiring hira, ‘Maupay la ini nga tawo hin pagtikang, diri ngay-an maaram hin paghuman!’ 31Kon nagawas hin pakig-away in usa nga hadi nga may napulo ka yukot nga mga sondalo, kontra hin iba nga hadi nga may baynte ka yukot nga mga sondalo, malingkod hiya anay, ngan titirutimbangon niya kon may-ada na hiya kapas hin pakig-away hadto nga hadi. 32Kay kon waray, kinahanglan magpadara hiya hin mga tinaporan hin pakigkita han pangontra nga hadi, basi samtang hirayo pa hiya magsarabot na la hin paagi nga mahusay ug malinawon. 33Ha amo nga paagi,” gintapos ni Jesus, “waray ha iyo mahihimo nga akon tinun-an, gawas kon isalikway niya an ngatanan nga iya mga butang. 34“Maupay an asin, kundi kon magmatab-ang na, waray nagud paagi nga mahibalik an iya kapag-ad. 35Diri na ini maupay para ha tuna o magamit para hin pag-abuno; gabay na la ilabog. Sanglit, pamati kamo kon may niyo mga durunggan!”
Copyright
Learn More


text:
1Hinigugma ko nga Teofilo: Damo na in nagtalingoha hin pagsurat han mga butang nga nahinabo dinhe ha aton. 2Iginsurat nira an ngatanan nga iginsumat ha aton hadton mga nagpakakita hini nga mga butang tikang pa ha tinikangan, ngan hadton nagpasangyaw han mensahe. 3Sanglit, harangdon nga Teofilo, tungod kay gin-adman ko hin maupay an katukiban hini ngatanan nga mga butang, tikang han ira tinikangan, minaupay ko hin pagsurat hin tul-id nga sumat para ha imo. 4Binubuhat ko ini basi hibaroan mo an bug-os nga kamatuoran mahitungod hadton mga butang nga igintutdo ha imo. 5Han panahon nga hi Herodes amo an hadi han tuna han Israel, may usa nga padi nga sakop han padianon nga hugpo ni Abias. Zacarias an iya ngaran ngan hi Elisabet an iya asawa nga tulin ni Aaron, nga sakop hin padianon nga banay. 6Matadong hira nga duha ha atubangan han Dyos, ngan matinumanon han ngatanan nga mga sugo ngan mga turumanon han Ginoo. 7Waray nira anak kay baw-as hi Elisabet, ngan mga lagas na kaupay hira nga duha. 8Usa ka adlaw nagtuman hi Zacarias han iya katungdanan hin pagkapadi ha atubangan han Dyos, dida ha pagtuman han iya turno han kada adlaw nga iya buruhaton. 9Sumala han batasan nga ginsusunod han kapadian, napili hiya, pinaagi hin ripa, hin pagtubod han insyenso didto ha altar. Sanglit sinmulod hiya ngadto han Templo han Ginoo, 10samtang nag-aampo ha gawas in damo nga mga tawo ha takna han pagtubod han insyenso. 11Pinmakita ha iya in usa nga anghel han Ginoo, nga natindog didto ha tuo nga dapit han altar diin gintutubod an insyenso. 12Nalisang ngan nahadlok hi Zacarias han pakakita niya han anghel. 13Kundi nagsiring ha iya an anghel, “Ayaw kahadlok, Zacarias! Pinamatian han Dyos an imo pag-ampo, ngan mag-aanak hin lalake hi Elisabet nga imo asawa. Pagngangaranan mo hiya nga Juan. 14Mapupuno ka hin kalipay sugad man in damo nga mga tawo kon matawo na hiya! 15Mahihimo hiya nga dako nga pagkatawo ha atubangan han Ginoo. Kinahanglan diri hiya uminom hin bino o mapintas nga irimnon. Mapupuno hiya han Espiritu Santo tikang pa han iya katawo. 16Damo in mga tawo han Israel nga bubuligan niya hin pagbalik ngadto han Ginoo nga ira Dyos. 17Mag-uuna hiya han Ginoo, makusog ug gamhanan sugad kan Elias nga manaragna. Tatalinguhaon niya nga an mga amay ngan mga anak maghioli; nga an diri masinugtanon nga mga tawo mahibalik ngadto hin matadong nga dalan. Aandamon niya an mga tawo han Ginoo para ha iya.” 18Nagsiring hi Zacarias ha anghel, “Uunanhon ko hin pakasabot nga matuod ini? Lagas na ako ngan lagas na liwat an akon asawa.” 19Binmaton an anghel, “Ako amo hi Gabriel nga natindog ha atubangan han Dyos nga nagsugo ha akon hin pagyakan ngan pagsumat ha imo hini nga maupay nga sumat. 20Kundi waray ka tumuod han akon sumat nga matutuman ha igo nga panahon. Tungod kay waray ka tumuod, diri ka makakayakan. Mangungula ka ngada han adlaw han katuman han akon iginsaad ha imo.” 21Hito nga takna, nagpipinamulat kan Zacarias an mga tawo ngan nahipausa hira kay ano nga maiha naman hiya didto ha sulod han Templo. 22Han paggawas na niya, waray hiya pakakayakan ha ira; sanglit nakasabot hira nga kinmita hiya hin panan-awon didto ha Templo. Nagsenyas na la hiya ha ira kay diri naman hiya nakakayakan. 23Katapos na han iya buruhaton ha Templo, inmoli hi Zacarias. 24Waray pag-iha, nagburod hi Elisabet nga iya asawa, ngan nakadto la hiya ha sakob han ira balay sulod hin lima ka bulan. 25Nagsiring hi Elisabet, “Yana ginbuligan gihapon ako han Ginoo dida hini nga paagi. Ginkuha na niya an akon naarawdan ha atubangan han mga tawo!” 26Han burod hi Elizabet hin unom ka bulan, ginsugo han Dyos hi Gabriel nga anghel ngadto ha Galilea, ha usa nga bungto nga Nazaret an ngaran. 27May dara hiya nga sumat para hin usa nga daraga nga sinayoran na hin lalake nga ginngaranan kan Jose, nga tulin ni Hadi David. Maria an ngaran hini nga daraga. 28Kinmadto an anghel ha iya ngan nagsiring, “Maghimaya ka! Puno ka hin grasya! An Ginoo aada ha imo!” 29Dako an kagupong ni Maria han iginpasabot han anghel, ngan ginpainoino niya kon ano an kahulogan han iya mga pulong. 30Nagsiring ha iya an anghel, “Ayaw kahadlok, Maria, kay ginpalabi ka han Dyos. 31Magbuburod ngan mag-aanak ka hin lalake, ngan pagngangaranan mo hiya nga Jesus. 32Mahihimo hiya nga dako nga pagkatawo ngan tatawgon nga Anak han Gihahataasi nga Dyos. Hihimoon han Ginoo nga Dyos nga hadi hiya, sugad kan David nga iya ginikanan, 33ngan mahihimo hiya nga hadi ha kadayonan han mga tulin ni Jacob; an iya ginhadian waray kataposan!” 34Hi Maria nagsiring han anghel, “Uray ngan putli ako. Uunanhon man hin kahimo hini?” 35Nagbaton an anghel, “Makunsad ha imo an Espiritu Santo, ngan magpapabilin ha imo an gahom han Dyos. Tungod hini, tatawgon nga Anak han Dyos ini nga santos nga bata. 36Kitaa! Hi Elisabet nga imo urupod bisan kon baw-as hiya ngan lagas na kaupay yana, burod na hin unom ka bulan. 37Kay waray butang nga diri mahihimo han Dyos.” 38Nagsiring hi Maria, “Iini ako nga surugoon han Ginoo. Matuman unta dinhe ha akon sumala han imo pulong.” Ngan binayaan hiya han anghel. 39Waray pag-iha, nag-andam hi Maria ngan nagdagmit hin pagkadto ha usa nga bungto ha sagkahon nga tuna han Judea. 40Kinmadto hiya ha balay ni Zacarias ngan naghatag hin katalahoran kan Elisabet. 41Han pakabati la ni Elisabet han mga pulong ni Maria, nagkiwa an bata ha sulod han iya tiyan. Napuno hi Elisabet han Espiritu Santo, 42ngan nagyakan hin dako nga tingog, “Ikaw an labi kabaraan han ngatanan nga kababayen-an, ngan baraan an bata nga gindadara nimo ha imo tiyan! 43Kay ano nga itinugot man ini nga makanhi hin pagduaw ha akon an iroy han akon Ginoo? 44Kay han pakabati ko han imo nga pulong, linmukso hin kalipay an bata ha akon tiyan. 45Hin kabaraan niya nga natoo nga matutuman an ginpamulong ha iya han Ginoo!” 46Nagsiring hi Maria, “Nagdadayaw an akon kalag han Ginoo; 47naglilipay an akon kasingkasing dida han Dyos nga akon Manunubos, 48kay nahinumdoman ako niya, an iya ubos nga surugoon! Tikang yana tatawgon ako nga baraan han ngatanan nga katulinan, 49tungod han dagko nga mga butang nga ginbuhat para ha akon han Makagarahum nga Dyos. Baraan an iya ngaran; 50nagpapakita hiya hin kalooy hadton mga nahadlok ha iya, tikang ha usa ngadto han sunod nga katulinan. 51Ginpakita niya an kusog han iya butkon, ngan ginpasarang niya an mga mapahitas-on ha kasingkasing. 52Ginpukan niya in gamhanan nga mga hadi tikang han ira mga trono, ngan ginpahitaas niya an mga mapainubsanon. 53Ginbusog niya hin mag-upay nga mga butang an mga gutom, ngan ginpalakat niya an mga riko nga waray dara. 54Gintuman niya an iya iginsaad ha aton mga kaapoy-apoyan, ngan binuligan niya an Israel nga iya surugoon; 55nahinumdom hiya hin pagkalooy kan Abraham ngan ha ngatanan nga iya katulinan ha kadayonan!” 56Linmungon hi Maria kan Elisabet sulod hin mga tulo ka bulan, ngan katapos, inmoli hiya. 57Inmabot an panahon han pag-anak ni Elisabet, ngan nag-anak hiya hin lalake. 58Nakabati an iya mga amyaw ngan kauropdan han dako nga kalooy han Ginoo ha iya, ngan dinmuyog hira ngatanan ha iya hin pagkalipay. 59Han walo na ka adlaw an bata, kinmadto hira basi buhaton nira an seremonyas hin pagtori ha iya. Ginngangaranan na unta nira nga Zacarias, an ngaran han amay han bata. 60Kundi nagsiring an iroy niya, “Diri! Juan an igngangaran ha iya.” 61Nagsiring hira ha iya, “Kundi waray man niyo uropod nga may sugad hini nga ngaran!” 62Niyan ginsenyasan nira hi Zacarias kon ano an iya karuyag igngaran han bata. 63Nag-aro hi Zacarias hin susuratan, ngan nagsurat, “Juan an iya ngaran.” Duro gud an paghipausa nira ngatanan! 64Hito manta nga takna nakayakan na liwat hi Zacarias ngan nagtikang hiya hin pagdayaw han Dyos. 65Kinulba gud an ngatanan nga mga amyaw, ngan nabantog ha bug-os nga katunaan han Judea an sumat mahitungod hini nga hinabo. 66An ngatanan nga nagpakabati namalandong mahitungod hini ngan nagpakiana hira, “Ano daw la an aabutan hini nga bata?” Dayag gud nga nakada ha iya an gahom han Ginoo. 67Napuno han Espiritu Santo hi Zacarias nga amay ni Juan, ngan namulong hiya han mensahe han Dyos: 68“Dayawa ta an Ginoo, an Dyos han Israel! Kinmanhi hiya hin pagbulig ngan pagtalwas han iya katawhan. 69Naghatag hiya hin gamhanan nga Magtaralwas para ha aton, nga tulin ni David nga iya surugoon. 70Nagsaad hiya ha maiha na nga panahon pinaagi han iya baraan nga mga manaragna: 71nga tatalwason kita tikang han aton mga kaaway, ngan tikang han gahom hadton ngatanan nga nagdudumot ha aton. 72Nagsiring hiya nga malolooy hiya han aton mga ginikanan, ngan manunumdom hiya han iya baraan nga ginsaaran. 73- 74Nagsumpa hiya kan Abraham nga aton ginikanan, ngan nagsaad nga babawion kita niya tikang han aton mga kaaway, ngan tutugotan kita hin pag-alagad ha iya hin waray kahadlok; 75basi mabaraan ngan magmatadong kita ha iya atubangan, ha ngatanan nga mga adlaw han aton kinabuhi. 76“Tatawgon ka, anak ko, nga manaragna han Gihahataasi nga Dyos. Mag-uuna ka han Ginoo hin pag-andam han dalan nga iya aagian; 77hin pagsumat han iya katawhan nga matatalwas hira, pinaagi hin pagpasaylo han ira mga sala. 78Maloloy-on ngan mapuanguron an aton Dyos. Ipapasirang niya ha aton an adlaw han katalwasan, 79ngan masanag tikang ha langit ngada hadton ngatanan nga nag-uukoy dida han masirom nga lambong han kamatayon, ha pagtugway ha aton ngadto ha dalan han kamurayaw.” 80Tinmubo an bata ngan dinmako ha lawas nga nagmakusog. Nag-ukoy hiya didto ha kamingawan tubtob han adlaw nga mapakita hiya hin dayag ha katawhan han Israel.
Copyright
Learn More


text:
Chen Shui-bian
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Chen Shui-bian (nahig-araan nga Tsinino: 陳水扁; pinyin: Chén Shuǐbiǎn; Tinaiwanes: Tân Chúi-píⁿ) (natawo Oktubre 12, 1950) usa nga kasanhi nga Taiwanes nga politiko nga amo an ika-10 ngan ika-11-nga-panahon nga Mangulo han Republika han Tsina tikang 2000 tubtob 2008. Hi Chen, nga api han Partido Progresibo Demokratiko (PPD) nga ha kahi-araan nasuporta hin independensya han Taiwan, nagtapos hin labaw hin kalim'an nga tuig hin pagdumara han Kuomintang (KMT) ha Taiwan. Ha pag-agnay, tinatawag hi Chen nga A-Bian (阿扁; Ābiǎn; Tinaiwanes: 阿扁仔 A-píⁿ-à).
Inmapi ha politika hi Chen han 1980 komo usa nga abogado ngan nakilala hiya tungod han iya magkusog nga mga argumento; tungod han iya panginano mahiunong han reporma para han sistema nga politikanhon, inmapi hi Chen ha politika nga api han kagiusan nga Tangwai ngan na-elihido hiya ngadto han Konseho han Syudad han Taipei han 1981. Ginbilanggo hi Chen han 1985 tungod hin libel komo editor han tagsemana nga naugop-hin-demokrasya nga revista nga Neo-Formosa. Nahinabo ini katapos han pagmantala hin barasahon nga nagkritikar kan Elmer Feng,usa nga propesor hin pilosopiya ha unibersidad nga ha urhe napili nga magbabalaod ha ilarom han Kuomintang. Katapos han pagpagawas ha iya tikang ha bilanggoan, hi Chen napili nga api han Magbabalaod nga Yuan han 1989, ngan Alkalde han Taipei han 1994.
Nagdaog hi Chen han 2000 nga pinili-ay hin mangulo dida han Marso 18 nga diin nakakuha hiya hin 39% là han botos komo resulta hin pagkabublag hin mga faksyon ha sakob han Kuomintang, han pagdalagan ni James Soong ha pagka-mangulo komo usa nga independente o naglulugaring nga kandidato patko han ginpili han partido nga hi Lien Chan. Hi Chien amo an nagin syahan ngan ha yana an amo la nga diri-Kuomintang nga nagkapot han paglingkod hin mangulo. Bisan kon hi Chen nakakarawat hin hagtaas nga pagranggo hin pag-uyon ha mga survey han syahan nga mga semana han iya panahon-hin-pag-alagad, an iya pagkapopular nahulog tungod hin mga pagtahap hin pangurakot ha sakob han administrasyon ni Chen ngan han diri paka-pasa hin pamalaod ha Magbabalaod nga Yuan nga kontrolado han oposisyon nga KMT. Han 2004, han iya kampanya hin pagpareelihir, napusil hi Chen samtang nangangampanya.
Han Septyembre 11, 2009, ginsirotan hi Chen hin pagkabilanggo hin panginabuhi ngan ginmultahan hiya hin NT$200 ka milyon[2] (US$6.13 ka milyon) ha mga pagtahap hin pagdesfalko (embezzlement), pagkarawat hin bayad nga coecho o suborno (bribe), ngan bunak hin salapi o lavado hin salapi (money laundering), nga nanginlabot hin kabug-osan nga US$15 ka milyon (NT$490 ka milyon) samtang dida hiya ha paglingkod tikang han 2000 tubtob 2008.[3] Sumala han mga naugop kan Chen, ini nga pagprosegir gindara tungod hin panmulitika.[4][5] Hi Chen amo an syahan nga RT nga mangulo nga ginsirotan hin pagkabilanggo.[6]
Mga kasarigan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ Kuo, Cheng-Tian (2008). Religion and Democracy in Taiwan. Albany, New York: State University of New York Press. p. 13. ISBN 978-0-7914-7445-7. "Api-nga-gin-initiate hi Chen Shui-bian han Yiguandao. Bisan pa, waray hiya mag-angkon ha publiko han iya relihiyoso nga pagtuo. Bangin tungod han sinkretistiko nga kinaiya han Yiguandao, naghatag hin pagtahod hi Chen han tanan nga mga relihiyon han ira mga importante nga baraan nga adlaw."
- ↑ Weiyi Lim, Janet Ong "Taiwan Ex-President Chen Sentenced to Life for Graft", Bloomberg News9/11/2009
- ↑ No byline. "Taiwan ex-leader jailed for life", BBC News, 9/11/2009
- ↑ Taiwan ex-president Chen given life term for graft
- ↑ Taiwan's Chen Won't Appeal His Detention
- ↑ Taipei Times - Chen Shui-bian gets life
Mga sumpay ha gawas[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Human Rights Action Center - Free Chen Shui-Bian
- Diri-opisyal nga websayt hin pag-ugop
- Bug-os nga texto han Yakan ha Pag-Inagurar ni Chen han 2004
- Opisyal nga websayt han Partido Progresibo Demokratiko ha Tsinino
- America ngan Taiwan, 1943-2004
- Chinataiwan.org, Mga importante nga panhinabo ha karera
- Kasanhi nga Mangulo han Republika han Tsina (Taiwan) Chen Shui Bian nga ginhurar ha paglingkod


text:
Castilla y León
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Castilla y León o Castilla ngan León usa nag komunidad autonoma han Espanya. Nahimo ini han 1983 ngan an teritoryo hini nahamutang ha amihanan nga dapit han meselta han península Ibérica ngan ini nahanunungod ha kadam-an han dapit han Espanya ha natutubigan nga patag han Duero. Nahimo ini tikang han mga lalawigan han Ávila, Burgos, León, Palencia, Salamanca, Segovia, Soria, Valladolid ngan Zamora.Amo ini an komunidad autonoma nga gidako-i hin kahaluag ha Espanya ngan ikatulo nga rehiyon nga gihaluagi ha Unyon Europea.[1] Tal ngan sugad han gindeklara han Estatuto de Autonomía de Castilla y León dida han preambulo (2007):
Waray mag-estableser hin explisito hin kapital an estatuto han autonomiya. Ha syahan, an Cortes didto anay na-instalar hin probisyonal ha Burgos; ginhimangraw gihapon an posibilidad nga igbutang an kapitalidad ha Tordesillas, bisan man kon an kataposan nga desisyon nagbutang han Cortes ha probisyonal nga menera didto han castillo han Fuensaldaña. Ha kataposan, pinaagi han Balaod Orgánica nga gin-aprobahan han 1987, nagpili hin pag-estableser nga an Junta de Castilla y León —an gobyerno han Komunidad— ngan an Cortes —an organo lehislatibo— magkaada han ira mga lingkoranan nga definitiba didto han syudad han Valladolid. Parehas han iba nga mga komunidad autonoma Espanyola, sugad han País Vasco, ginkonsidera nga kapital an syudad nga diin gin-estableser an mga institusyon basika han komunidad.


text:
Provincia de Salamanca
An Salamanca usa nga probinsya ha katundan nga Espanya, ha katundan nga bahin han komunidad autonoma han Castilla y León. Ginsasapitan ini han mga probinsya han Zamora, Valladolid, Ávila, ngan Cáceres, ngan han Portugal.
Mga 347,120 ka tawo (2002) naukoy dida hini nga probinsya, ngan 45% hini nangungukoy didto han kapital nga an ngaran gihapon Salamanca. Mayda 362 ka munisipyo an probinsya, ngan labaw hin katunga hini mga barrio nga mayda diri maabot hin 300 ka tawo.
Mayda mga katederal nga Katoliko Romano ha Salamanca ngan ha Ciudad Rodrigo.


text:
Hawaii (purô)
An Purô han Hawaii in uska bulkanon nga purô ha Amihanan Kalawdan Pacifico. Mahitungod nga an kahaluag in 4,028 milya kwadrado (10,432 km²), ini in durudako kaysa ha ngatanan nga mga Hawaiinon nga mga purô nga gintampo ngan amo an gidadakoi nga purô ha Estados Unidos. An Purô han Hawaiʻi in gindudumara komo an Condado han Hawaiʻi ha sulod han estado han Hawaii. An lingkuran han condado in aada ha Hilo. Ha nahigaraan, Hawaiʻi in ginkikilala komo an "Big Island (ha winaray: Dako nga Purô para maibsan an pagkalipat ha butnga han Purô han Hawaii ngan an estado.


text:
Alsace
An Alsace (kaluwas ha Frinanses: al-zas; Alsaciano ngan Aleman: Elsass, kasurat ha Aleman ugsa han 1996: Elsaß; Linatin: Alsatia; Kinatsila ngan daan nga Winaray: Alsacia; alternatibo nga kasurat ha Winaray: Alsasya) amo an ikaupat ha giguguti-ayi ha karuhaan kag unom (26) nga rehiyon han Fransya. Mayda ini kahaluag nga 8,280 km2. Ini nga rehiyon amo an may gigugutiayi nga katunaan ha Metropolitana Fransya. Amo gihap ini an gisusuoki ha Fransya (ika tulo ha gihuhuro-oti ha metropolitana Fransya) nga may 222 munopyo kada kilometro kwadrado (Ihap han popyulasyon ha Enero 2008: 1,836,000). An Alsace nahamutang ha sidlangan Fransya ha may katundan salog han Rhine, nga sapit han Alemanya ngan Switzerland. An kapital han politika, ekonomiya ngan kahiaraan (kultura) ngan an gidadako-i nga syudad amo an Strasbourg. An syudad amo an linkuran han dose-dosena nga mga katig-uban ngan kalawasan han kanasoran. Ha larangan politika, an Alsace amo an usa ha pinakaimportante nga rehiyon ha bug-os nga Unyon Europeo.
An ngaran nga "Alsace" tikan ha yinaknan Aleman nga "Ell-sass", kasirigngon, "nakalingkod ha Ill". An Ill amo an usa nga salog ha Alsace. An rehiyon kaupod han mga inagian han Baraan nga Imperyo Romano. Ginhinay-hinay ini pag-agaw han Fransya ha ika-17 siglo ha ilarom nira Hadi Louis XIII ngan Hadi Louis XIV. Ha ira pamumuno nahimo ini nga usa ka lalawigan han Fransya. Agsob bati-on nga an Alsace nadudugtong ha Lorraine tungod an Aleman ginkaptan an mga kaparte hini nga duha nga rehiyon. Gintawag han mga Aleman an ira ginkaptan nga tuna nga lalawigan han Reichsland Elsaß-Lothringen (1871–1918), nga ginpag-aaragawan ha butnga han ika 19 ngan ika 20 siglo han duha ka nasod. Hinin nga mga panahon, upat ka beses nga an Alsace, nagburubalhin ha kamot han Fransya ngan Aleman ha sulod han kapitoan kag liwa (75) ka tuig.
Biskan an Alsace usa ka rehiyon nga dati nagamit han yinakanan Aleman, yana an mga taga Alsace nayakan na hin Frinanses o Fransesa nga yinkanan, nga amo an nasodnon nga yinaknan han nasod Fransya, nga kaparte hira ha umagi nga tulo (3) ka siglo. Mga 39% han lokal nga popyulasyon han kadagko-an ngan posible ubos ha 10% han kabatan-an, an nahibilin nga mag-upay manyakan hin Alsaciano nga yinaknan.
Inagihan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Alsace Romano[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Ha panahon nga waray pa nasusurat nga mga inagihan, an Alsace ginsisinudoyan na han mga parapanganop nga mga nomado. Pero han 1500 BC, an mga Celta na an nagukoy dida ha Alsace. Nanhawan ngan gintam-nan nira an mga katunaan. Han 58 BC, an mga Romano naman an umabot ngan ginsulong an Alsace. Kahuman nira agawi, ginhimo nira an lugar nga sentro han paghimo han irimnon nga vino. Tungod nga gusto nira maprotektaran an maupay mira nga pakabuhi, an mga Romano ginpadig-on an depensa ngan nagtindog hin kampo militar ha paligid. Nahimo ini nga mga komunidad nga hasta yana ada la gihap napadayon. Han kaparte pa han Imperyo Romano, nahiupod an Alsace ha Germania Superior.
Alsace Franko[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Han nagluya an Imperyo Romano, naging kaparte an Alsace ha teritoryo han Alamanni. Mag-uruma an mga Alamanni. An ira yinaknan amo an naging basehan ha yana nga yinakan han taga Alsace. Ginpirdi an Alamanni han mga Clovis ngan mga Franko han ika-5 siglo nga nagtapos ha Aragway ha Tolbiac. Kahuman, an Alsace naging kaparte na ha kahadian han Austrasia. Ha ubos han pamamalakad han mga Merovingian han Clovis, naging kristiyano an mga molupyo hini nga lugar. An Alsace nahibilin ha ilarom han puder han mga Franko kutob an Kahadian han Franko, pagkatapos han Pagsaad han Strasbourg han 842, pormal nga nawara ha pagkamayda han Tratado han Verdun. An mga kaapo-apohan ni Charlemagne, nga kinilala nga nagtindog han Kahadian Franko, an nagtunga han rehiyon ngadto ha tulo ka parte. An Alsace naging upod han Butnga Francia, nga ginhahadian han pinakabata nga apo na hi Lothar I. Pagkatapos namatay hi Lothar han timprano nga 855, an iya kahadian, ginbahin liwat ha tulo ka parte. An parte nga tinatawag nga Lotharingia o Lorraine amo an ginhatag ngadto ha anak nga lalaki ni Lothar. An salin ginturunga ha duha nga bugto ni Lothar, na hira Charles an Kalbo (an naghahadi han Katundan Kahadian Franko), ngan hi Ludwig an Aleman (nga naghahadi ha Sidlangan Kahadian Franko). Waray la nag-iha an Kahadian han Lotharingia. Pero an rehiyon, nga uruurhi naging Alsace, nahulog ha kamot han Baraan Imperyo Romano ha sulod han sakop han Duke han Swabia, ha pamaagi han Tratado han Meerson ha tuig 870.
Mga kasarigan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ Insee - Résultats du recensement de la population - 2006 - Alsace ((Frinanses)). Recensement.insee.fr. Retrieved on 2010-04-16.


text:
Davao nga Rehiyon
An Davao nga Rehiyon, gindesignar nga Rehiyon XI, usa han mga rehiyon han Pilipinas, nahamutangan ha timugan o habagatan-sinirangan nga bahin han Mindanao. An Davao nga Rehiyon mayda upat nga lalawigan, nga amo an: Compostela Valley, Davao del Norte, Davao del Sur, ngan Davao Oriental. An rehiyon nagpapalibot han Golfo han Davao ngan an sentro han rehiyon amo an Syudad han Davao.
An Rehiyon XI gintawag han una nga Southern Mindanao (o kon ha Winaray, Salatan nga Mindanao), ngan labot la han tulo nga mga Davao nga probinsya, lakip dinhi an Surigao del Sur ngan South Cotabato. Han hini nga panahon, an Compostela Valley lakip pa han Davao nga probinsya. An Republic Act No. 7225, nga gin-ratipika dida han Marso 16 1992, naghimo han probinsya han Sarangani tikang ha South Cotabato. Sunod, an Republic Act No. 7901, nga ginpirmahan dida han Pebrero 3 1995, ni Presidente Fidel V. Ramos nagbalhin han Surigao del Sur ngadto han bag-o nga hinimo nga rehiyon han Caraga (Rehiyon XIII). Ha katapusan, dida han Septyembre 19, 2001, an Executive Order No. 36 ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo nagreorganisar han mga rehiyon ug lalawigan ha Mindanao. Ini nagbalhin han South Cotabato ngan Sarangani ngadto ha SOCCSKSARGEN nga rehiyon ngan ginbalyo an ngaran han Salatan nga Mindanao ngadto han Davao nga Rehiyon.


text:
Jordan, Pilipinas
An Jordan usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Guimaras ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Amo ini an kapital nga bungto han Guimaras, ngan amo ini an sinisiring nga ganghaan han lalawigan.
An Jordan ginsasapitan han tulo nga bungto han probinsya, Buenavista ha amihanan ngan an bag-o nga nahimo nga bungto han San Lorenzo ha sidlangnan ngan Sibunag ha salatan. Ugsa han kahimo han lima nga bungto han lalawigan, an bug-os nga isla o puro han Guimaras gintatawag nga "Himal-us".
Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 28,745 nga tawo ha 5,397 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An Jordan ginbahin ngadto hin napulo kag upat (14) nga baranggay.
- Alaguisoc
- Balcon Maravilla
- Balcon Melliza
- Bugnay
- Buluangan
- Espinosa
- Hoskyn
- Lawi
- Morobuan
- Poblacion
- Rizal
- San Miguel
- Sinapsapan
- Santa Teresa
Kaagi[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An ngaran nga Jordan ginpili han mga nangungukoy ha dungog ni San Juan Bautista, an ira santo patron. Sumala han mga istorya lokal, gintalwas hira han santo tikang hin pamatay dida han pagsalakay hin Moro han panahon han Espanyol.
An bungto han Nueva Valencia ginhimo nga bulag nga bungto han 1941. Dida la han Hulyo 1995 nga an mga bungto han San Lorenzo ngan Sibunag ginhimo, nga nagresulta nga an Jordan napulo kag upat (14) na la an nahabilin nga baranggay. Ugsa mahimo inin duha nga mga bungto, an Jordan mayda katloan kag tulo (33) nga baranggay.


text:
Muhammad Ali Jinnah
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Muhammad Ali Jinnah (ha Urdu: محمد على جناح) (Disyembre 25 1876 – Septyembre 11 1948) usa nga Musulman o Muslim nga politiko ngan namuno han All India Muslim League (Liga Musulmana Tanan nga India) nga nagtukod han Pakistan ngan nagsirbe nga syahan nga Gobernador-Heneral. Opisyal hiya nga ginkikilala ha Pakistan nga Quaid-e-Azam (ha Urdu: قائد اعظم — "Dako nga Namumuno") ngan Baba-e-Qaum ("Amay han Nasod"). An iya kaadlawan usa nga nasodnon nga adlaw hin pagsaurog ha Pakistan.


text:
Magô han Pilipinas
An magô[2] (alternatibo nga kasurat: mago[3]) o maumag (Tarsius syrichta; daan nga pagklasipika nga ngaran Tarsus philippensis[4]) amo in usa nga baga hin amo nga hayop ha Pilipinas. Tinatawag ini nga magô han Pilipinas o magô Pilipinhon agod masabtan ini kaysa han iba nga espesye hin magô (tinatawag nga tarsier ha Iningles ngan tarsero ha Kinatsila) ha kalibutan.
Usa ini nga nangangarat-an ngaespesye hin magô nga endemiko o nabibilngan-la ha Pilipinas. Nabibilngan ini ha timugan nga dapit han kapuropod-an, labi na ha mga isla o puro han Bohol, Samar, Leyte, ngan Mindanao.[5] An ngaran nga tarsier o tarsero tikang han nahililaba nga "tarsus" o bukog han makubuko ha tiil.[6]
An kamutang hini ha heyograpiya naglalakip gihapon han isla han Maripipi, Isla han Siargao, isla han Basilan ngan isla han Dinagat.[1] Mayda liwat mga nasiring nga mayda mga magô ha Sarangani, bisan udog ini bangin mga iba nga mga ubos-nga-espesye.
Ginpakilala la ini ha Katundan nga biyolohista han ika-18 gatostuig.
Sulod
Anatomiya ngan morpolohiya[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An Magô han Pilipinas in gutiay la nga hayop; nasukol la ini hin 85 ngada ha 160 milimetro (3.35 ngada 6.30 pulgada) hin kahitaas, nga nahihimo nga usa ha gigugutiayi nga primata. Tungod nga gutiay, makuri ini mabilngan. An kabug-at para ha mga lalaki in aada ha 80–160 g, agsob mas magaan ha mga babaye.
Distribusyon[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Ekolohiya ngan kaagi han kinabuhi[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Etimolohiya ngan taksonomiya nga kaagi[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Kahinungdanon ha katawhan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Konserbasyon[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Mga kasarigan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ 1.0 1.1 Arboleda, I. (2008). Tarsius syrichta. 2008 Pula nga Lista o Talaan han IUCN hin mga Nangangarat-an nga mga Espesye. IUCN 2008. Ginkuha dida han 1 Enero 2009.
- ↑ Tramp, George Dewey Jr. Waray-English Dictionary Dunwoody Press Kensington, Maryland USA 1995 pakli 251
- ↑ Makabenta, Eduardo A. Sr. Pagpurulungan nga Binisaya (Waray) ha Leyte ug Samar (Binisaya-English English-Binisaya Dictionary) (ika-2 nga edisyon). Adbox Book Distributors and Eduardo A. Makabenta Sr. Foundation. Quezon City Tuig 2004. ISBN 971-92875-1-9 (clothbound) ISBN 971-92875-0-0. Syahan nga pagmantala Quezon City:Emandzsons 1979. Ikaduha nga edisyon gin-editar ni Eduardo T. Makabenta Jr. pakli 83
- ↑ Tramp pakli 251
- ↑ Kubicek, C. (1999). Tarsius syrichta. Animal Diversity Web. Retrieved on 2006-11-14.
- ↑ Philippine tarsier. America Zoo. Retrieved on 2006-11-15..


text:
Ricardo Vidal
Hi Ricardo Jamin Vidal (natawo han Pebrero 6 1931) usa nga Kardinal-Presbitero ngan Arzobispo han Sugbo han Simbahan Katolika Romana.
Natawo hiya ha Mogpog, Marinduque ha Pilipinas ngan nag-aram hiya ha Minor Seminary han Most Holy Rosary ngan ha San Carlos Seminary ha Syudad han Makati, Metro Manila. Gin-ordinar hi Ricardo Vidal komo padi dida han Marso 17 1956, ngan hiya an nagin direktor ispiritwal han lokal nga Seminaryo han Mount Carmel.
Ginpili hiya nga obispo dida han 1971, ngan ginpasaka ngadto han pagka-Arzobispo han Sugbo dida han 1982. Ginproklama hi Ricardo Vidal nga Kardinal ni Papa Juan Pablo II dida han konsistoryo han Mayo 25, 1985. Nagbulig gihapon hiya han pagtukod han Misyonaryo nga Katekista ni Santa Teresa, usa nga Katoliko nga orden relihiyoso.
Kardinal[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Hi Ricardo Kardinal Vidal usa han mga kardinal-nga-elektor nga inmapi han 2005 nga conclave han papado nga amo an nag-elihir kan Papa Benedicto XVI. Hi Kardinal Vidal amo la an Pilipino nga kardinal nga inmapi han 2005 nga conclave tungod han diri-maupay nga pamati han kalawasan ni Jaime Kardinal Sin.
Han 2010. nagretiro hi Kardinal Vidal tikang han pagka-arsobispo. Ginsundan hiya ni Jose S. Palma


text:
Unibersidad
An unibersidád[1] in uska institusyon hin hiruhitaas nga pag-aram ngan panhalikwat, nga nagpapasidungog hin karig-onan academico ha dirudilain nga mga bahin hit kaaradman. Ini in uska tinag-lawas nga naghahatag hin ugsagradwar nga pag-aram ngan laposgradwar nga mga pag-aram. An pulong nga unibersidad in kinuha tikang ha Linatin universitas magistrorum et scholarium, nga may-ada harani ha kasirigngon nga "katiringban han mga mag-turutdo ngan mga mag-aaram."
Mga kasarigan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ Abuyen, Tomas A. DICTIONARY English Waray-Waray/Tagalog. National Book Store. Mandaluyong City. ISBN 971-08-6529-3. Tuig 2005. Pakli Ihap 446.


text:
Antonio García Gutiérrez
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Antonio García Gutiérrez (Hulyo 5 1812, Chiclana de la Frontera, Cádiz—Agosto 6 1884, Madrid) usa nga Espanyol nga Romantiko nga dramatista.
Katapos hin pag-aram hin medisina ha iya gintuboan nga bungto, binmalhin hiya ngadto ha Madrid han 1832, ngan nagpakabuhi hin igo-igo la pinaagi hin paghubad han mga drama nira Eugène Scribe ngan Alexandre Dumas, père; tungod kay waray hiya magmalinamposon dinhe, hapit na hiya bumulig han militar han tigda la hiya nga nasikat tungod han iya pagsurat han El Trovador ("An Trobador"), nga siyahan nga ginpasundayag dida han Marso 1 1836. Hi García Gutiérrez waray makalabaw hini nga siyahan nga panuyo, nga amo an nakabutang ha iya dida han mga namuno han movimiento Romantiko ha Espanya. Ini nga iya drama nakilala ha bug-os nga Europa pinaagi han musika ni Giuseppe Verdi (nga amo an opera Il trovatore).
An iya sunod nga malinamposon nga sinurat amo an Simon Bocanegra (1843; nga ginhimo liwat nga opera ni Verdi, komo Simon Boccanegra). Bisan pa, tungod kay diri dako an nahalin tikang han iya mga drama, nag-emigrar hiya ngadto ha Hispano America, ngan nagtrabo hiya nga periodista ha Cuba ngan Mexico hangtod han 1850, han iya pagbalik ha Espanya. An kilalado nga mga sinurat niya hini nga urhe nga panahon amo in zarzuela nga an titulo El Grumete (1853), La Venganza catalana (1864) ngan Juan Lorenzo (1865).
Hiya an nagin pamuno hin museo hin arkeyolohiya ha Madrid, an syudad nga diin hiya namatay. An iya Poesías (1840) ngan usa pa nga volumen hin mga liriko, nga an titulo Luz y tinieblas (1842), gamay la kon igkumpara; pero an kahimo han garay han iya mga drama, ngan an iya kakarit hin pag-analisar hin mga pag-abat hin binabaye, naghatag ha iya hin tahuran nga pwesto han mga Espanyol nga mga dramatista han ika-19 nga siglo.


text:
Pastrana, Leyte
An Pastrana usa nga ikalima nga klase nga bungto o munisipyo ha probinsya o lalawigan han Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Pilipinas. Sumala han 2000 census, mayda ini populasyon nga 14,351 ka tawo ha 2,805 nga panimalay.
Mga Baranggay[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An Pastrana mayda karuhaan kag siyam (29) nga baranggay.
Pangiskwelahan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An Pastrana in may 22 nga pampubliko na eskwelahan pan-elementarya:
Ngan may-ada ini duwa? na pampubliko na eskwelahan pansekundarya:


text:
1Maaram kita nga kon mabungkag ini nga tulda nga aton inuokyan nga amo an aton tunan-on nga lawas, may gin-andam han Dyos nga balay didto ha langit nga uokyan naton. Hiya ngahaw an naghimo hini nga balay nga waray kataposan. 2Ngan naaraba kita yana kay dako gud an aton paghingyap nga mahibutang dinhe ha aton an aton urokyan nga aadto ha langit. 3Kon masul-otan na kita hini, diri mahimo nga waray naton lawas. 4Samtang nag-uokoy pa kita dida hini nga tunan-on nga tulda, naguguol kita: diri tungod kay karuyag naton pagsalikway han aton tunan-on nga lawas, kundi karuyag naton nga masul-otan kita han langitnon nga lawas, basi an may kamatayon mabalhin ngadto han kinabuhi. 5An Dyos an nag-andam ha aton para hini nga pagkabalhin, ngan iginhatag niya ha aton an iya Espiritu nga kasasarigan han ngatanan nga gin-andam niya para ha aton. 6Sanglit dayuday madinasigon kita. Maaram kita nga samtang aanhi pa kita hini nga lawas, hirayo kita han urokyan han Ginoo. 7Kay nabubuhi kita pinaagi hin pagtoo ngan diri pinaagi hin butang nga kinikita. 8Nadasig gud kita ngan karuyag gud naton pagbaya han aton urokyan dida hini nga lawas ngan mag-ukoy kita upod han Ginoo. 9Kundi labaw han ngatanan karuyag naton makalipay ha iya, ma anhi kita ha aton urokyan o ma adto kita upod ha Ginoo. 10Kay kinahanglan umatubang kita ngatanan kan Cristo basi paghukman kita niya. An tagsatagsa makarawat han angay ha iya, sumala han maupay o maraot nga iya nabuhat dinhe ha kalibutan. 11Maaram kami kon ano an karuyag sidngon han pagkahadlok naton han Ginoo, sanglit nangangabig kami hin mga tawo. Nakilala gud ha amon an Dyos ngan naglalaom ako nga kinasingkasing liwat an iyo pagkilala ha akon. 12Diri kami nagtatalinguha nga kilal-on na liwat kami niyo. Lugod, nagtatalinguha kami hin paghatag ha iyo hin maupay nga pangatadongan nga iparayaw kami niyo, basi makabaton kamo hadton mga nanhahambog mahitungod han ira kinikita dida hin tawo, ngan diri mahitungod han iya pamatasan. 13Mga lurong ba gud kami? Ginbubuhat namon ini tungod han Dyos. O maupay ba an amon panhunahuna? Ginbubuhat namon ini tungod han iyo kaupayan. 14Naghahadi ha amon an gugma ni Cristo yana nga nasayod na kami nga usa ka tawo in namatay para han ngatanan, nga an karuyag sidngon, an ngatanan nga mga tawo nakaangbit han iya kamatayon. 15Namatay hi Cristo para han ngatanan nga mga tawo basi adton may-ada kinabuhi diri la mabuhi para ha ira, kundi para la ha iya nga namatay ngan ginbanhaw tungod ha ira. 16Sanglit diri na kami naghuhukom bisan kan kanay pinaagi hin mga suruklan nga hinimo la hin tawo. Bisan kon ha usa nga panahon ginhukman namon hi Cristo sumala hin kanan tawo nga mga suruklan, kundi waray na kami magbuhat hini yana. 17Adton nakikig-usa na kan Cristo nahihimo nga bag-o nga tawo; waray na an daan, liniwanan na hin bag-o. 18Ginbuhat ini ngatanan han Dyos nga pinaagi kan Cristo naghimo ha aton nga mga sangkay han Dyos, diri na mga kaaway, ngan iginhatag ha aton an buruhaton hin paghimo han iba nga iya liwat kasangkayan. 19Amo ini an amon mensahe: nga pinaagi kan Cristo nakikigsangkay an Dyos han ngatanan nga mga tawo. An Dyos diri nagdudumot han ira mga sala, ngan gintagan kita niya han mensahe kon ginpapaunan-o niya paghimo ha ira nga iya kasangkayan. 20Sanglit iini kami nagyayakan para kan Cristo, sugad nga an Dyos nahangyo ha iyo pinaagi ha amon. Tungod kan Cristo nahangyo man kami ha iyo: tugoti nga himoon kamo han Dyos nga iya mga sangkay, diri na mga kaaway. 21Waray gud sala hi Cristo, kundi tungod ha aton, ginpaangbit hiya han Dyos han aton sala, basi nga ha aton pakigkausa ha iya, makaangbit man kita han pagkamatadong han Dyos.
Copyright
Learn More


text:
Wikipedia:Sandbox
16°00′N 110°36′E / 16.0°N 110.6°E
About 182 nmi (337 km; 209 mi) E of Da Nang, Vietnam
182 nmi (337 km; 209 mi)
BUGAS! BUGAS! TIKANG KA BA DIIN? Pagmata ngan pagbuhat naton ha aga uusa la an aton permi ginbibiling an aton “PAMAHAWON”. Siyempre dire mawawara Primira gud permanente an “Kan-on”. Pero ikaw, kamo, hira, ug kita ngatanan, dire ba nahapapausa kun diin tikang o ano an mga pamaagi ugsa naton natatagamtaman an bugas na aton igintutuon ha ikinaadlaw? Yana,masasabtan ngan mahihibaruan na naton an mga pamaagi ug proseso han pagtanom hin humay ha uma. Aadi man:
1. An gigisiyahani nga bubuhaton, amo an pag ARADO. It pag-arado amo ine an pagtusak han tuna nga pagsasaburan han humay. 2. Ikaduha,an pag MOTOR. It pag motor liwat asya ine an paglimpyo han tuna nga pagsasaburan. Kinahanglan balik-balikon it pag motor han tuna basi magkatatanggal an mga si-ot o an mga una na nga ginanihan. 3. Ikatulo,an pag HARAS ngan pag APIS. Asya ine liwat an paglimpyo ngan pag ayad hin tapi o tagaytay. 4. Ikaupat,an pag SAPHID o pag SUROD. It pag saphid o pag surod amo na ine an pagpatag han tuna nga pagsasabwagan han binhi nga imo napili ig tanom. 5. Ikalima,an pagpa TUOY o pag PALABTOG han binhi nga imo napili. Pag-abot hin baynte ka oras na pagpatuoy, poydi mo na ine haw-ason ngan ihuwad liwat ha kinap hin patag. 6. Ikaunom,an pag SABWAG han binhi. Tikang han adlaw nga paghaw-as han binhi, mamumulat ka anay ma upat ka adlaw ugsa han pagsabwag ha uma. 7. Ikapito,an pag GANI. Pag abot han baynte diyas tikang han pagsabwag han binhi, amo na it pagpa gani. Kinahanglanon liwat magka may-ada eksakto nga tubig it im tanom basi masayon ngan di matig-a pag gani. Manginginahanglan kana hito hin tawo nga magturupad hini nga trabahuon ha paagi hin pagsuhol haira. 8. Ikawalo,an pag TANOM. An pag tanom, pagkinbuwasan la ngahaw han pagpa gani. Manginginahanglan ka gihapon hine hin magtratrabaho basi mapadagmit ngan malaksi mahuman. Siguraduha gihapon na dire mawawarayan tubig im tanuman basi dire pagmad-an ngan mamatay im tanom. 9. Ika-siyam,an pag ABONO. Pag-abot liwat hin lima kaadlaw tikang han pag tanom asya na an im pag-abono basi mag maupay an pagtubo han im tanom. Pagkatima liwat, mamumulat ka ngada ha kuwarenta-e-singko diyas san-o ka mag-abono utro. Imo pagbuburusitahon tim uma o tanuman para mabantayan ngan makabaro ka na maupay it pagtubo tim tanom. Pag-abot han oras han pag ulbo han bunga, imo gud ine titimangnuon hin kaurupayda. Poydi mo gihapon esprihan para dire pagyatuton ngan mananapon para magmaupay it kuha hit humay.
Mga iba na binhi na imo poydi eg gamit pag tanom ha imo uma:
pilit eighteen burdagol china rice GMA seventy two


text:
Libertadores
An mga Libertadores (Kinatsila para hiton "Mga Libertador") amo an tawag han mga namuno han mga rebolusyon nga naghatag han mga kanasoran han Latin America hin independensya tikang han Espanya. Kaurugan ha ira mga burgis nga kriolyo o mestizo nga na-impluwensya han Liberalismo ngan, ha iba nga mga kaso, hin militar nga ekpersyensya han metropolis.
Han mga prominente nga mga Libertadores lakip hira:
- Simón Bolívar
- Vicente Guerrero
- Miguel Hidalgo
- José María Morelos
- Francisco de Miranda
- Bernardo O'Higgins
- José de San Martín
- Antonio José de Sucre
- José Martí
An Copa Libertadores usa nga futbol nga torneo ha mga team han Amerika del Sur ngan Mexico.


text:
André Rieu
Hi André Léon Marie Nicolas Rieu (natawo Oktubre 1, 1949 ha Maastricht, ha Nederlandes) usa nga Holandes nga violinista ngan konduktor. Sikat hiya tungod kay nakabuhat hiya hin internasyonal nga revival ha waltz o balse nga musika ngan tungod han iya damo nga mga damo-in-namalit nga mga recording upod han iya "Johann Strauss nga Orchestra."
Sulod
Sayo nga Bahin han Kinabuhi[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Natawo hi André Rieu ngadto hin Kristyano nga panimalay (nga Huguenot an katulinan) ha Maastricht. Hi Rieu nagtikáng pag-aram han violin han lima ka tuig an iya edad. Nagtubo hiya hin usa nga dako nga pamilya nga mahilig hin musika ngan an iya amay usa nga konduktor. Tikang hin bata pa nga edad nagkamay-ada hiya hin hilig han orchestra. Nag-aram hiya hin violin didto han akademiya musika ha Liège ngan ha Conservatorium Maastricht, (1968 - 1973). Lakip han iya mga manurutdo o maestro hira Jo Juda ngan Herman Krebbers. Tikang han 1974 tubtob 1977 didto hiya nagtambong han akademiya musika ha Bruselas, nga diin hiya nag-aram upod kan André Gertler. Didto hini nga akademiya nakadaog hiya han Premier Prix.
Hi Rieu nagkamay-ada experyensya ha klasikal nga musika orchestral la hangtod han iya pag-iskwela ha unibersidad nga diin naghatag hiya hin pasundayag han "Bulawan ngan Salapi" nga waltz ni Franz Lehár. Naupayan hiya han reaksyon han mga nananambong han waltz nga musika ngan nagdesidir hiya pagporsegir han waltz nga forma. Naghimo hiya han Maastricht Salon Orchestra ngan naghatag hin pasundayag komo usa nga violinista upod han Limburg Symphony Orchestra. Han 1987 naghimo hiya han "Johann Strauss Orchestra" ngan han iya kalugaringon nga produksyon nga kompanyiya.
Mayda niya asawa nga an ngaran hi Marjorie, ngan duha nga anak: hira Marc ngan Pierre Rieu.
Johann Strauss nga Orchestra[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An orchestra nagtikang han 1987 nga mayda napulo kag duha nga mga api pero yana naghahatag ini hin mga pasundayag nga mayda kap-atan o kwarenta ngan tubtob kalim-an o singkwenta nga mga musikero. Han sugad liwat nga panahon nga an orchestra nagtikang pag-tour han Europa, nagkamay-ada ini bag-o nga pagbalik hin interes ha musika hin waltz o balse. Ini nga pagbalik hin interes didto kasagaran ha Paises Bajos ngan nagtikang han ira pag-record han "Ikaduha nga Waltz" tikang han kan Shostakovich mga Jazz Suite. Komo resulta, hi Rieu gintawag nga amo "an Hadi hin Waltz."
Hi Rieu ngan an "Johann Strauss Orchestra" naghatag hin mga pasundayag ha Europa, ha Amihanan nga America, ngan ha Hapon. Nakadaog na hira hin pira nga mga premyo upod in duha nga mga World Music Award ngan mayda hira mga recording nga nakaabot na hin gold ngan platinum ha damo nga mga nasod ha bug-os nga kalibutan, upod in 8-ka-beses nga platinum ha Nederlands. Hi Rieu nagrerekord ha iya kalugaringon nga recording studio in haluag nga pagpipili-an hin klasikal nga musika pati gihapon hin popular ngan folk nga musika pati gihapon in musika tikang hin mga sikat nga mga sound track hin mga sine ngan musikal ha teatro. An iya marisyo ngan dirudilain nga mga orchestral nga mga pasundayag nakagpakada in mga mananambong nga ha ordinaryo waray hilig hin klasikal nga musika.
Hi Rieu nagtrabaho anay upod han iya bugto nga hi Jean Philippe hin pira ka tuig, pero hi Jean-Philippe nagtikang na yana han iya kalugaringon ga produksyon nga kompanyiya. Pero an Rieu anak nga hi Pierre Rieu natrabaho pa upod han iya amay. Hi Andre Rieu nagtotokar nga nagamit hin 1667 nga Stradivarius nga violin. In pira han mga pasundayag han iya orchestra iginpasalida ha Reino Unido ngan ha Estados Unidos dida han PBS nga telebisyon nga network sugad an 2003 nga pagpasalida han Andre Rieu - Live in Dublin, nga ginfilm ha Dublin, Irlanda ngan an 2005 nga André Rieu: Live in Tuscany nga ginfilm ha Piazza della Republica ha baryo han Cortona ha Toscana, Italya.
Diskograpiya[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
(Diri ini nga lista o talaan kumpleto)
- Songs from my Heart (2005)
- Christmas Around the World (2005)
- Live in Tuscany (2004)
- The Flying Dutchman (2004)
- New Year's Eve in Vienna (2003)
- André Rieu at the Movies (2003)
- Live in Dublin (2003)
- Romantic Paradise (2003)
- Love around the world (2002)
- Dreaming (2002)
- Live at the Royal Albert Hall (2001)
- Musik zum träumen (2001)
- La vie est belle (2000)
- Fiesta! (1999)
- Romantic Moments (1998)
- In Concert (1996)


text:
2006
An 2006 (MMVI) usa nga common nga tuig nga nagtikang han Dominggo dida han Gregoryano nga kalendaryo han ika-21 nga siglo.
Gindesignar ini nga:
- An tuig han Aquarius, an Nagdadara-hin-Tubig ha Katundan nga astrolohiya. It sunod nga tuig para hit Aquarius amo iton tuig 2018.
- An Tuig han Ayam ha Intsek nga kalendaryo. It sunod nga tuig han ayam amo iton tuig 2018.
- International nga Tuig hin mga Disyerto ngan paghimo-hin-disyerto.
- An Internasyonal nga Tuig ni Asperger, nga nagsasaurog han ika-100 nga anibersaryo han katawo ni Dr Hans Asperger, an nakadiskubre han Syndrome ni Asperger.
- An Tuig ni Mozart, ha pagsaurog han ika-250 nga anibersaryo han katawo ni Wolfgang AmadeusMozart.


text:
Papa León XIII
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Papa León XIII (ha Linatin: Leo PP. XIII), natawo nga Vincenzo Gioacchino Raffaele Luigi Pecci (Marso 2, 1810 – Hulyo 20, 1903), amo an Papa han Singbahan Katoliko Romano, nga naghadi tikang han 1878 kutub 1903. Hiya an gilagasi nga papa (naghadi tubtob han edad 93), ngan iya an ikatulo nga gima-ihai nga pontificado, sunod han iya direkta nga nanguna ha iya nga hi Pío IX ngan Juan Pablo II.
Kilalado hiya han iya intelektwalismo, an pagpadukwag han mga gintutod mahiunong han sosyudad upod han iya ensiklika nga Rerum Novarum ngan an iya mga paningkamot hin paghubad han kamutangan han Singbahan ha bahin han moderno nga panhunahuna. Naka-impluwensya hiya han Katoliko Romano nga Mariolohiya ngan iya ginbandilyo an rosaryo ngan an eskapularyo. Nagpagawas hiya hin napulo kag usa nga mga ensiklika han rosaryo, nag-aproba hin duha nga bag-o nga eskapularyo ni Maria ngan amo an syahan nga Papa nga bug-os in pagkarawat han konsepto kan Maria nga medianera.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Mga sinurat ngan biyograpiya ni Papa León XIII tikang han Vaticano
- Papa León XIII, pagsubay han iya pontificado (ha Iningles)
- Mga etext han iya mga ensiklika ngan iba nga mga dokumento
- Papa León XIII: texto upod in mga concordance ngan talaan hin mga kaurugan
- Kinabuhi ngan mga Buhat ni Papa León XIII (1883)
- Papa León XIII at Find a Grave


text:
Narvacan
An Narvacan usa nga ikaduha nga klase nga bungto ha lalawigan han Ilocos Sur, Pilipinas. Nahimutang ini harani han katundan nga labnasan han isla han Luzon. An Narvacan nahimutang dida hin usa nga siong o walog nga ginpalibutan hin mga kabugkiran. Usa ini nga rehiyon nga maupay tamnan ngan mayda mahalayahay nga tropikal nga klima, ngan an importante nga mga gintatanom ha Narvacan amo an mais, gapas, indigo, humay, tubo hin asukar ngan tabako. An mga nangungukoy dinhe kaurugan mga Katoliko Romano ngan Methodist nga mga Kristohanon nga nayakan hin Ilokano.
Sumala han census han tuig 2000, ini mayda populasyon nga 38,435 ka tawo ha 7,803 nga mga panimalay.
Mga baranggay[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An Narvacan ginbahin ngadto hin katloan kag upat (34) nga mga baranggay.
Kaagi[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
An Narvacan nabilngan hin Espanyol nga puwersa expedisyonaryo nga ginpadara tikang ha Vigan han opisyal militar ngan maglalalayag nga conquistador nga hi Capitan Juan de Salcedo. An mga Espanyol nalunuran han ira sakayan ha daplin han baybayon han bungtot. Han pagbuliga ha ira han mga taga-dida, nagpakiana an mga Espanyol han ngaran han lugar. An namumuno han mga tagadida nagbaton ha Ilokano nga yinaknan ha pagpakiana ha ira nga "Nalbakan?" (Nalunuran ba kamo hin sakayan?). Gasi han mga Espanyol nga amo ini an baton han ira paki-ana ngan tikang hadto an ngaran han bungto Narvacan.
Ginsangkay ni Salcedo in gamay nga tribo hin mga lumad nga mga katawhan hin walog nga nangungukoy dida hini nga lugar samtang mga Espanyol nga mga pamilya nagtukod hin bungto han 1576. Komo kabahin bag-o nga bungto, usa nga Katoliko Romano nga parroko gintukod han Augustiniano nga orden relihiyoso han Abril 25, 1587. An parokya han Narvacan amo an nagin usa han mga syahan nga Katoliko Romano nga mga parroko han yana nga Ilocos Sur.
Gin-organisa an Narvacan ha ilarom han mga pagdumara han gobyerno han ginhadi-an han Espanya. An Habsburgo nga dinastiya han Espanya amo an nangulo han estado nga amo an nagpili kan Santiago de Vera ngan Presidente han Real Audiencia — gobernador han rehiyon nga diin an Narvacan nahamutang. Han 1589, hi Gobernador Vera nagpili kan Nicolas de Figueroa nga amo an syahan nga Encomendero de Narvacan — labaw nga nagdudumara han bungto ngan han mga hagrani nga bungto dida han sistema nga encomienda. An iya puwesto ha pagtika-iha nahimo ngadto han ofisyo han alkalde han Narvacan.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Pakli han Bungto han Narvacan
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information