text:
Agropyron tallonii
An Agropyron tallonii in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Marc Simonet. An Agropyron tallonii in nahilalakip ha genus nga Agropyron, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agropyron thomsonii
An Agropyron thomsonii in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Joseph Dalton Hooker. An Agropyron thomsonii in nahilalakip ha genus nga Agropyron, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agropyron velutinum
An Agropyron velutinum in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Christian Gottfried Daniel Nees von Esenbeck. An Agropyron velutinum in nahilalakip ha genus nga Agropyron, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agropyropsis lolium
An Agropyropsis lolium in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Benedict Balansa, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Aimée Antoinette Camus. An Agropyropsis lolium in nahilalakip ha genus nga Agropyropsis, ngan fam ...
Agrostis
Agrostis quinqueseta Agrostis oregonensis Agrostis blasdalei Agrostis scabrifolia Agrostis imbecilla Agrostis oresbia Agrostis paramushirensis Agrostis sesquiflora Agrostis griffithiana Agrostis munroana Agrostis holgateana Agrostis nebulosa Agro ...
Agrostis adamsonii
An Agrostis adamsonii in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Joyce Winifred Vickery. An Agrostis adamsonii in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis aemula
An Agrostis aemula in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Robert Brown. An Agrostis aemula in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis aequata
An Agrostis aequata in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Christian Gottfried Daniel Nees von Esenbeck. An Agrostis aequata in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis aequivalvis
An Agrostis aequivalvis in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Carl Bernhard von Trinius, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Carl Bernhard von Trinius. An Agrostis aequivalvis in nahilalakip ha genus nga Agrostis ...
Agrostis agrostiflora
An Agrostis agrostiflora in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Günther von Mannagetta und Lerchenau Beck, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Erwin Emil Alfred Janchen och H.Neumayer. An Agrostis agrostiflora in ...
Agrostis alpina
An Agrostis alpina in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Giovanni Antonio Scopoli. An Agrostis alpina in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis ambatoensis
An Agrostis ambatoensis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Asteg. An Agrostis ambatoensis in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis amurensis
An Agrostis amurensis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni N.S. Probatova. An Agrostis amurensis in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis anadyrensis
An Agrostis anadyrensis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni V.B. Soczava. An Agrostis anadyrensis in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis angrenica
An Agrostis angrenica in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Butk., ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Nikolai Nikolaievich Tzvelev. An Agrostis angrenica in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Po ...
Agrostis arvensis
An Agrostis arvensis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Rodolfo Amando Philippi. An Agrostis arvensis in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis atlantica
An Agrostis atlantica in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni René Charles Maire ngan Louis Charles Trabut. An Agrostis atlantica in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Mabibilngan ini ha Morocco. Waray hini sub ...
Agrostis australiensis
An Agrostis australiensis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Carl Christian Mez. An Agrostis australiensis in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis avenacea
An Agrostis avenacea in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Johann Friedrich Gmelin. An Agrostis avenacea in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis bacillata
An Agrostis bacillata in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Eduard Hackel. An Agrostis bacillata in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis balansae
An Agrostis balansae in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Pierre Edmond Boissier, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Nikolai Nikolaievich Tzvelev. An Agrostis balansae in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan ...
Agrostis barbuligera
An Agrostis barbuligera in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Otto Stapf. An Agrostis barbuligera in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis barceloi
An Agrostis barceloi in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni L.Sáez ngan Josep Antoni Rosselló. An Agrostis barceloi in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Mabibilngan ini ha Baleares. Waray hini subspecies nga ...
Agrostis basalis
An Agrostis basalis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Luces. An Agrostis basalis in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Mabibilngan ini ha Venezuela. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis bergiana
An Agrostis bergiana in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Carl Bernhard von Trinius. An Agrostis bergiana in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis berlandieri
An Agrostis berlandieri in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Eugène Pierre Nicolas Fournier ngan William Botting Hemsley. An Agrostis berlandieri in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies n ...
Agrostis bettyae
An Agrostis bettyae in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Surrey Wilfrid Laurance Jacobs. An Agrostis bettyae in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis billardierei
An Agrostis billardierei in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Robert Brown. An Agrostis billardierei in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis bjoerkmannii
An Agrostis bjoerkmannii in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Widén. An Agrostis bjoerkmannii in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis blasdalei
An Agrostis blasdalei in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Albert Spear Hitchcock. An Agrostis blasdalei in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Mabibilngan ini ha California. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis boliviana
An Agrostis boliviana in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Carl Christian Mez. An Agrostis boliviana in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis boormanii
An Agrostis boormanii in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Joyce Winifred Vickery. An Agrostis boormanii in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Mabibilngan ini ha New South Wales. Waray hini subspecies nga na ...
Agrostis bourgeaei
An Agrostis bourgeaei in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Eugène Pierre Nicolas Fournier. An Agrostis bourgeaei in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis boyacensis
An Agrostis boyacensis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Jason Richard Swallen ngan Garc barr. An Agrostis boyacensis in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Mabibilngan ini ha Colombia. Waray hini subspeci ...
Agrostis brachiata
An Agrostis brachiata in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni William Munro ngan Joseph Dalton Hooker. An Agrostis brachiata in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis brachyathera
An Agrostis brachyathera in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Ernst Gottlieb von Steudel. An Agrostis brachyathera in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis breviculmis
An Agrostis breviculmis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Albert Spear Hitchcock. An Agrostis breviculmis in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis burmanica
An Agrostis burmanica in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Norman Loftus Bor. An Agrostis burmanica in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Mabibilngan ini ha Myanmar. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis calderoniae
An Agrostis calderoniae in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Acosta. An Agrostis calderoniae in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis canina
An Agrostis canina in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Carl von Linné. An Agrostis canina in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis capillaris
An Agrostis capillaris in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Carl von Linné. An Agrostis capillaris in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis carmichaeli
An Agrostis carmichaeli in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Schult. ngan Julius Hermann Schultes. An Agrostis carmichaeli in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis castellana
An Agrostis castellana in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Pierre Edmond Boissier ngan George François Reuter. An Agrostis castellana in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Nag-uusahan nga subspecies: A. c. ...
Agrostis castriferrei
An Agrostis castriferrei in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Anton Waisbecker. An Agrostis castriferrei in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis clavata
An Agrostis clavata in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Carl Bernhard von Trinius. An Agrostis clavata in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis clavatiformis
An Agrostis clavatiformis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni N.S. Probatova. An Agrostis clavatiformis in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis clemensorum
An Agrostis clemensorum in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Norman Loftus Bor. An Agrostis clemensorum in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Mabibilngan ini ha Jawa. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis congestiflora
An Agrostis congestiflora in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Thomas Gaskell Tutin ngan Edmund Frederic Warburg. An Agrostis congestiflora in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Nag-uusahan nga subspecies: A ...
Agrostis continuata
An Agrostis continuata in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Otto Stapf. An Agrostis continuata in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.
Agrostis curtisii
An Agrostis curtisii in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Michel François-Jacques Kerguélen. An Agrostis curtisii in nahilalakip ha genus nga Agrostis, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.


c: text/html

text:
Iglesia Ni Cristo
An Iglesia Ni Cristo [1] (Tinag-alog nga pagluwás: [ɪˈglɛ̝ʃɐ ni ˈkɾisto̞], ginpapahalipot nga INC; puyde liwat igliteral nga Winaray nga Singbahan ni Cristo o Katitirok ni Cristo) usá nga naglulugaríng nga diri-trinitaryo nga Kristyano nga grupo nga nagtikang ha Pilipinas. Gintikáng iní han 1914 ni Felix Y. Manalo.
Pagtikang[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Iglesia Ni Cristo in usa nga relihiyon. Ini in usa nga pang kabug usan nga Kristiyano nga singbahan nga nagtikang ha Pilipinas. Na rehistro ini dida han 1914 ni Felix Y. Manalo nga asya an naging pinakasyahan nga pinaka-igbaw nga ministro.
Ginsisiring han Iglesia Ni Cristo nga hira an nag-uusaan nga tinuod nga relihiyon nga nagtikang pa han relihiyon nga gintukod ni Jesus ngan an iba nga relihiyon yana in mga dire na asya. Ha doktrina o ha mga igintututdu ha sakob han Iglesia Ni Cristo in nagsisiring nga an petsa han ka rehistro hinin ha Gobyerno ha Isla han Pilipinas dida han ika-27 han Hulyo ni Felix Y. Manalo in usa nga pangilal-an han urhi nga gin sugo han Ginoo -- ngan usa gihap nga katumanan han nakasurat ha baraan nga kasuratan mahitungod han pagkatukod utro han Iglesia Ni Cristo ha harayo nga sinirangan kadungan han ika-pito nga tatak nga nagsisiring han katapusan han kalibutan.
Han kamatay ni Felix Y. Manalo dida han tuig 1963, an Iglesia Ni Cristi in naging usa nga pangkabug-usan nga nasyon nga relihiyon nga may ada 1,250 gudti-ay nga mga singbahan ngan 35 nga mga dagko ngan sementado nga singbahan. An iya anak nga hi Eraño G. Manalo an sumunod nga nanguna han Iglesia Ni Cristo ngan ha pag pasamwak han pagpahaluag o pagpadako ngan pag himu hinin nga panbug-os nga kalibutan hasta han iya kamatay dida han ika-31 han Agusto, 2009 -- kun diin an iya anak an sumunod nga pinaka igbaw nga ministro.
Han tuig 2010, nabaruan han National Statistics Office nga an porsyento na han mga miyembro han Iglesia Ni Cristo kay umabot na hin 2.45% ngan ini hin ika-tulo na ha pinaka dako nga organisasyon hin relihiyon ha Pilipinas nga nasunod ha Romano Katoliko nga may ada 80.6 nga porsyento ngan an Islam nga may ada 5.6 ka porsyento.
Batun-batunay han INC ngan MCGI[igliwat | Igliwat an wikitext]
Nagin mapaso an nagin batun-batunay tikang han tuig 2004 ha SBN 21 nga channel han relihiyon han Iglesia ni Cristo ni Eraño Manalo ngan Iglesia sa Dios (Members Church of God International) nga ginpapangunahan ni Bro. Eli Soriano. An diskusyon han duha nga programa nga “Ang Tamang Daan” han INC ngan “Ang Dating Daan” han MCGI nga magkasangay ha ngaran in ginsubaybayan gud han mga magkirita nga may panginlabot ha espirituhanon nga butang.[2]
Mga kasarigan[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Camilo, Correa. "The perpetual corporate term- "Iglesia Ni Cristo (Church of Christ)"" (PDF). Securities and Exchange Commission of the Philippines. Securities and Exchange Commission of the Philippines. Ginhipos tikang han orihinal (PDF) han 2017-09-18. Ginkuhà 14 Septyembre 2018.
- ↑ https://www.philstar.com/opinyon/2002/02/13/150524/inc-dapat-makipagdebate-kay-bro-eli-soriano

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Canada
An Kanadá (Ingles asin Pranses: Canada) sarong nasyon sa Amerika nin Norte. Ini an ikaduwang pinakadakulà sa bilog na kinàban huli ta an Rusya sana an mas dakulà pa saiya. Ottawa an kapitál kan nacion.
Sakop kan Kanadá an haros na kabangaang norte kan kontinenteng Amérika del Norte. Nakatakod sa sur kaini an Estados Unidos. An pangaran kan Kanadá hali' sa taram na Irokesa na canada-ton na boot sabihon "mga barrio" o "mga sadit na harong". An presenteng Prime Minister iyo si Justin Trudeau pagpoon kan 2015.


text:
Myzomela albigula
An Myzomela albigula in uska species han Aves nga ginhulagway ni Hartert hadton 1898. An Myzomela albigula in nahilalakip ha genus nga Myzomela, ngan familia nga Meliphagidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos.
Naja oxiana
An Naja oxiana in uska species han Elapidae nga ginhulagway ni Karl Eichwald hadton 1831. An Naja oxiana in nahilalakip ha genus nga Naja, ngan familia nga Elapidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. Waray hini subspecies ng ...
Najas baldwinii
An Najas baldwinii in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Horn. An Najas baldwinii in nahilalakip ha genus nga Najas, ngan familia nga Hydrocharitaceae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. Waray hini subspecies nga ...
Nandus andrewi
An Nandus andrewi in uska species han Actinopterygii nga ginhulagway ni Ng ngan Jaafar hadton 2008. An Nandus andrewi in nahilalakip ha genus nga Nandus, ngan familia nga Nandidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. Waray hin ...
Nangra bucculenta
An Nangra bucculenta in uska species han Actinopterygii nga ginhulagway ni Roberts ngan Carl J. Ferraris, Jr. hadton 1998. An Nangra bucculenta in nahilalakip ha genus nga Nangra, ngan familia nga Sisoridae. Ginklasipika han IUCN an species komo ...
Nannocharax fasciolaris
An Nannocharax fasciolaris in uska species han Actinopterygii nga ginhulagway ni Nichols ngan Wilfrid Rudyerd Boulton hadton 1927. An Nannocharax fasciolaris in nahilalakip ha genus nga Nannocharax, ngan familia nga Distichodontidae. Ginklasipika ...
Nannophlebia agalma
An Nannophlebia agalma in uska species han Odonata nga ginhulagway ni Maurits Anne Lieftinck hadton 1963. An Nannophlebia agalma in nahilalakip ha genus nga Nannophlebia, ngan familia nga Libellulidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang ...
Nannophryne apolobambica
An Nannophryne apolobambica in uska species han Anura nga syahan ginhulagway ni De la Riva, Ríos ngan James Aparicio hadton 2005. An Nannophryne apolobambica in nahilalakip ha genus nga Nannophryne, ngan familia nga Bufonidae. Ginklasipika han IU ...
Nansenia iberica
An Nansenia iberica in uska species han Actinopterygii nga ginhulagway ni Jesús Matallanas hadton 1985. An Nansenia iberica in nahilalakip ha genus nga Nansenia, ngan familia nga Microstomatidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin d ...
Narke capensis
An Narke capensis in uska species han Torpediniformes nga syahan ginhulagway ni Gmelin hadton 1789. An Narke capensis in nahilalakip ha genus nga Narke, ngan familia nga Narkidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. Waray hini ...
Naso reticulatus
An Naso reticulatus in uska species han Actinopterygii nga ginhulagway ni Randall hadton 2001. An Naso reticulatus in nahilalakip ha genus nga Naso, ngan familia nga Acanthuridae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. Waray hini ...
Naultinus manukanus
An Naultinus manukanus in uska species han Reptilia nga ginhulagway ni Mccann hadton 1955. An Naultinus manukanus in nahilalakip ha genus nga Naultinus, ngan familia nga Gekkonidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. Waray hi ...
Navicordulia amazonica
An Navicordulia amazonica in uska species han Odonata nga ginhulagway ni Machado ngan Costa hadton 1995. An Navicordulia amazonica in nahilalakip ha genus nga Navicordulia, ngan familia nga Corduliidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulan ...
Neacomys pictus
An Neacomys pictus in uska species han Rodentia nga ginhulagway ni Edward Alphonso Goldman hadton 1912. An Neacomys pictus in nahilalakip ha genus nga Neacomys, ngan familia nga muridae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. War ...
Nemamyxine elongata
An Nemamyxine elongata in uska species han Chordata nga ginhulagway ni Richardson hadton 1958. An Nemamyxine elongata in nahilalakip ha genus nga Nemamyxine, ngan familia nga Myxinidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. Wara ...
Neoarius taylori
An Neoarius taylori in uska species han Actinopterygii nga syahan ginhulagway ni Roberts hadton 1978. An Neoarius taylori in nahilalakip ha genus nga Neoarius, ngan familia nga Ariidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. Wara ...
Neobola bottegoi
An Neobola bottegoi in uska species han Actinopterygii nga ginhulagway ni Decio Vinciguerra hadton 1895. An Neobola bottegoi in nahilalakip ha genus nga Neobola, ngan familia nga cyprinidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. ...
Neobythites franzi
An Neobythites franzi in uska species han Actinopterygii nga ginhulagway ni Nielsen hadton 2002. An Neobythites franzi in nahilalakip ha genus nga Neobythites, ngan familia nga Ophidiidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. W ...
Neochanna diversus
An Neochanna diversus in uska species han Actinopterygii nga ginhulagway ni Stokell hadton 1949. An Neochanna diversus in nahilalakip ha genus nga Neochanna, ngan familia nga Galaxiidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. War ...
Neocordulia griphus
An Neocordulia griphus in uska species han Odonata nga ginhulagway ni May hadton 1992. An Neocordulia griphus in nahilalakip ha genus nga Neocordulia, ngan familia nga Corduliidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. Waray hin ...
Neocrex colombiana
Neocrex colombiana in uska species han Aves nga ginhulagway ni Outram Bangs hadton 1898. An Neocrex colombiana in nahilalakip ha genus nga Neocrex, ngan familia nga Rallidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos.
Neodontobutis macropectoralis
An Neodontobutis macropectoralis in uska species han Actinopterygii nga syahan ginhulagway ni Dieter H. Mai hadton 1978. An Neodontobutis macropectoralis in nahilalakip ha genus nga Neodontobutis, ngan familia nga Odontobutidae. Ginklasipika han ...
Neoharriotta carri
An Neoharriotta carri in uska species han Holocephali nga ginhulagway ni Bullis ngan Carpenter hadton 1966. An Neoharriotta carri in nahilalakip ha genus nga Neoharriotta, ngan familia nga Rhinochimaeridae. Ginklasipika han IUCN an species komo k ...
Neolamprologus buescheri
An Neolamprologus buescheri in uska species han Actinopterygii nga syahan ginhulagway ni Wolfgang Staeck hadton 1983. An Neolamprologus buescheri in nahilalakip ha genus nga Neolamprologus, ngan familia nga Cichlidae. Ginklasipika han IUCN an spe ...
Neoleptoneta myopica
An Neoleptoneta myopica in uska species han Araneae nga syahan ginhulagway ni Willis J. Gertsch hadton 1974. An Neoleptoneta myopica in nahilalakip ha genus nga Neoleptoneta, ngan familia nga Leptonetidae. Ginklasipika han IUCN an species komo ku ...
Neolissochilus baoshanensis
An Neolissochilus baoshanensis in uska species han Actinopterygii nga syahan ginhulagway ni Chen ngan Yang hadton 1999. An Neolissochilus baoshanensis in nahilalakip ha genus nga Neolissochilus, ngan familia nga cyprinidae. Ginklasipika han IUCN ...
Neoneura carnatica
An Neoneura carnatica in uska species han Odonata nga ginhulagway ni Selys hadton 1886. An Neoneura carnatica in nahilalakip ha genus nga Neoneura, ngan familia nga Protoneuridae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. Waray hini ...
Neonoemacheilus morehensis
An Neonoemacheilus morehensis in uska species han Actinopterygii nga ginhulagway ni Arunkumar hadton 2000. An Neonoemacheilus morehensis in nahilalakip ha genus nga Neonoemacheilus, ngan familia nga Balitoridae. Ginklasipika han IUCN an species k ...
Neopomacentrus taeniurus
An Neopomacentrus taeniurus in uska species han Actinopterygii nga syahan ginhulagway ni Pieter Bleeker hadton 1856. An Neopomacentrus taeniurus in nahilalakip ha genus nga Neopomacentrus, ngan familia nga Pomacentridae. Ginklasipika han IUCN an ...
Neoraja africana
An Neoraja africana in uska species han Rajiformes nga syahan ginhulagway ni Stehmann ngan Bernard Séret hadton 1983. An Neoraja africana in nahilalakip ha genus nga Neoraja, ngan familia nga Rajidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang ...
Neorossia leptodons
Neorossia leptodons in uska species han Sepiolida nga ginhulagway ni Reid hadton 1992. An Neorossia leptodons in nahilalakip ha genus nga Neorossia, ngan familia nga Sepiolidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. Waray hini s ...
Neosalanx argentea
An Neosalanx argentea in uska species han Actinopterygii nga syahan ginhulagway ni Lin hadton 1932. An Neosalanx argentea in nahilalakip ha genus nga Neosalanx, ngan familia nga Salangidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. ...
Neotropius khavalchor
An Neotropius khavalchor in uska species han Actinopterygii nga ginhulagway ni Chintamani R. Kulkarni hadton 1952. An Neotropius khavalchor in nahilalakip ha genus nga Neotropius, ngan familia nga Schilbeidae. Ginklasipika han IUCN an species kom ...
Neotrygon kuhlii
An Neotrygon kuhlii in uska species han Rajiformes nga syahan ginhulagway ni Müller ngan Henle hadton 1841. An Neotrygon kuhlii in nahilalakip ha genus nga Neotrygon, ngan familia nga Dasyatidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin d ...
Nephropsis malhaensis
An Nephropsis malhaensis in uska species han Malacostraca nga ginhulagway ni Lancelot Alexander Borradaile hadton 1910. An Nephropsis malhaensis in nahilalakip ha genus nga Nephropsis, ngan familia nga Nephropidae. Ginklasipika han IUCN an specie ...
Nesobasis malekulana
An Nesobasis malekulana in uska species han Odonata nga ginhulagway ni Douglas E. Kimmins hadton 1936. An Nesobasis malekulana in nahilalakip ha genus nga Nesobasis, ngan familia nga Coenagrionidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hi ...
Nesocordulia malgassica
An Nesocordulia malgassica in uska species han Odonata nga ginhulagway ni Fraser hadton 1956. An Nesocordulia malgassica in nahilalakip ha genus nga Nesocordulia, ngan familia nga Corduliidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin dato ...
Nesolagus timminsi
An Nesolagus timminsi in uska species han Lagomorpha nga ginhulagway ni Averianov, Abramov ngan Valentin V. Tikhonov hadton 2000. An Nesolagus timminsi in nahilalakip ha genus nga Nesolagus, ngan familia nga Leporidae. Ginklasipika han IUCN an sp ...
Neuraeschna cornuta
An Neuraeschna cornuta in uska species han Odonata nga ginhulagway ni Belle hadton 1989. An Neuraeschna cornuta in nahilalakip ha genus nga Neuraeschna, ngan familia nga Aeshnidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. Waray hin ...
Neurocordulia michaeli
An Neurocordulia michaeli in uska species han Odonata nga ginhulagway ni Brunelle hadton 2000. An Neurocordulia michaeli in nahilalakip ha genus nga Neurocordulia, ngan familia nga Corduliidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin dat ...
Neurogomphus agilis
An Neurogomphus agilis in uska species han Odonata nga syahan ginhulagway ni Martin hadton 1908. An Neurogomphus agilis in nahilalakip ha genus nga Neurogomphus, ngan familia nga Gomphidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. ...
Neurothemis nesaea
An Neurothemis nesaea in uska species han Odonata nga ginhulagway ni Friedrich Ris hadton 1911. An Neurothemis nesaea in nahilalakip ha genus nga Neurothemis, ngan familia nga Libellulidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. ...
Neusticomys oyapocki
An Neusticomys oyapocki in uska species han Rodentia nga syahan ginhulagway ni Dubost ngan Franz Petter hadton 1978. An Neusticomys oyapocki in nahilalakip ha genus nga Neusticomys, ngan familia nga muridae. Ginklasipika han IUCN an species komo ...
Ngairea murphyi
Ngairea murphyi in uska species han Gastropoda nga syahan ginhulagway ni cox hadton 1864. An Ngairea murphyi in nahilalakip ha genus nga Ngairea, ngan familia nga Charopidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. Waray hini subs ...
Nihonogomphus indicus
An Nihonogomphus indicus in uska species han Odonata nga ginhulagway ni Lahiri hadton 1987. An Nihonogomphus indicus in nahilalakip ha genus nga Nihonogomphus, ngan familia nga Gomphidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. Wa ...
Niviventer hinpoon
An Niviventer hinpoon in uska species han Rodentia nga syahan ginhulagway ni Marshall hadton 1976. An Niviventer hinpoon in nahilalakip ha genus nga Niviventer, ngan familia nga muridae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. War ...
Noblella duellmani
An Noblella duellmani in uska species han Anura nga syahan ginhulagway ni Lehr, Aguilar ngan John G. Lundberg hadton 2004. An Noblella duellmani in nahilalakip ha genus nga Noblella, ngan familia nga Strabomantidae. Ginklasipika han IUCN an speci ...
Noguchiphaea mattii
An Noguchiphaea mattii in uska species han Odonata nga ginhulagway ni Cuong hadton 2008. An Noguchiphaea mattii in nahilalakip ha genus nga Noguchiphaea, ngan familia nga Calopterygidae. Ginklasipika han IUCN an species komo kulang hin datos. War ...
Nomorhamphus celebensis
An Nomorhamphus celebensis in uska species han Actinopterygii nga ginhulagway ni Weber ngan De Beaufort hadton 1922. An Nomorhamphus celebensis in nahilalakip ha genus nga Nomorhamphus, ngan familia nga Hemiramphidae. Ginklasipika han IUCN an spe ...
Normichthys herringi
An Normichthys herringi in uska species han Actinopterygii nga ginhulagway ni Sazonov ngan Merrett hadton 2001. An Normichthys herringi in nahilalakip ha genus nga Normichthys, ngan familia nga Platytroctidae. Ginklasipika han IUCN an species kom ...


text:
Hadton una nga panahon, an Filipinas may-ada duha nga dagko nga isla. An usa nakadto ha Norte-Sinirangan. An ira lider amo an higante nga hi Amihan. An usa pa nga nakadto ha Timog-Katundan. An lider nira an higante nga hi Habagat. Magkaaway hi Amihan ngan hi Habagat.
Nag-ukoy hin mabinungahon an mga tawo ha duha nga isla. Kay tungod nga sobra hin kamaglako an mga ginsakupan ni Amihan, hinay-hinay nga nauubos an bahandi han ira lugar.
Punong Amihan, waray na kita nadadakop nga isda dinhe ha aton kadagatan. Ano na an aton bubuhaton?” pakiana han mga tawo kan Amihan.
Naghuna-huna hin hilarum hi Amihan.
Palawod kamo ha Timog nga dapit han aton kadagatan. Didto kamo pangisda.
Magkaada unta kamo hin damo nga dakop.”
Ginsunod nira hi Amihan. Sakay hira han ira baluto, nagpalawod hira ha Timog nga dapit.
“Hala! Kadamo han aton nadakop nga isda. Sigurado nga malilipay ini hi Amihan!”
Mas maupay kun makakakadto kita ha mas haruharayo. Sigurado nga mas durudamo an aton madadakop,” sugad han sering han usa.
Amo an ira ginbuhat. Dara han ira duro nga kaipa waray hira pakasabot nga nakasulod na hira han sakop nga kadagatan ni Habagat.
“Mas maupay nga umuli na kita. Deri na ini sakop han aton punuan nga hi Amihan. Dagmit! Balik na kita,” guliat han pinakalagas nga mangirisda.
Pero urhi na nga nahisabtan nira ini. Nahikit-an na hira han mga tawo ni
Habagat. Ngan dayon la hira iginsumat ha ira punuan.
“Mga waray respeto! Deri ako marururyag nga basta la na makakasulod hira ha aton ginsasakupan. Deri hira puwede manginlabot han aton gintatagiyahan!” isog ni Habagat.
Ig-andam an barko ngan mga armas! Ngatanan nga magkusog nga mandirigma, pagandam. Igtututdo naton kan Amihan ang pulong nga pagrespetar!
Ngan nag-andam an hukbo nga pandigma ni Habagat. Lumabay an pira kaadlaw, nasiplatan ni Amihan an barko nga pandigma ni Habagat na tiharani na ha ira isla. Dayon niya gintirok ngan ginpasakay ang iya hukbo ha ira baloto nga pandigma.
Gintapo nira ha butnga han kadagatan an barko ni Habagat. Ha ira pagkita, ginsulong han mga tawo ni Habagat an barko ni Amihan. Nagtikang na an aragway. Naruba an ira mga barko. Nasulod na ang tubig salit hiunong hito nalumos ang damo nga tawo. Pero nagpadayon an aragway. Ngan ha katapusan, nagkita hira Amihan ngan Habagat.
“Amihan! Waray ka batasan! Kay ano imo ginpasulod ha akon kadagatan an imo mangirisda?”
“Deri ako maaram han imo sinesiring!” baton ni Amihan.
“Deri mo ako mauuwat!” baton ni Habagat.”
Dayon la gin damba ni Habagat hi Amihan ngan ginmalakalulunod. Han kahikit-I han mga tawo ni Amihan, dayon hira gumuliat.
Punuan nga Habagat, sala namon ang nahinabo,” Han pakabati la ni Habagat, iya na unta bubul-iwan hu Amihan tigda la gindamba hiya ngan gindanas tipailarum. Pareho hira nalunod. Upod hine, pagkalunod kaupod an ira mga barko.
Paglabay han halaba nga panahon ngan may ada gumawas nga duha ng isla ha lugar kun diin nalunod an ira barko. Tikang hadto, natuod an mga tawo na an duha nga isla amo ito an duha nga higante nga punuan nga hira Amihan ngan Habagat nga gintawag nga Samar ngan Leyte.


text:
Bangsamoro
An Autonomo nga Rehiyon han Bangsamoro ha Muslim Mindanao (kon ha literal nga Winaray: Naglulugaring ng Rehiyon han Bangsamoro ha Muslim nga Mindanao; ha Iningles:Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao o BARMM) han Pilipinas amo in lima nga probinsya ngan usa nga syudad nga amo an: Basilan, Lanao del Sur, Maguindanao, Sulu, Tawi-Tawi ngan an Syudad han Marawi. An Syudad han Cotabato amo an sentro han rehiyon ngan lingkoranan han gobyerno rehiyonal han BARMM.
Kaagi ngan Kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
Ginhimo anay an rehiyon dida han Enero 25, 2019 pinaagi han Republic Act No. 11054 nga tinatawag gihapon nga Bangsamoro Organic Law. Gin-opisyal nga pag-inagurar an BARMM han Pebrero 22, 2019.
Politika[igliwat | Igliwat an wikitext]
An rehiyon pinangungulohan hin Rehiyonal na Chief Minister. An Rehiyonal nga Chief Minister ngan ah Rehiyonal Deputy Chief Minister gin-eelihir ha pagbutos nga nga an mga miyembro nga Parliament. An mga ordinansa rehiyonal ginpapasa han Parliament nga an mga miyembro hini mga Parliament nga pinili gihapon hin direkta nga pagbutos.
Tikang han Pebrero 22, 2019, hira Murad Ebrahim amo an Chief Minister.


text:
Nueva Ecija
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
An Nueva Ecija (kon ha literal nga Winaray: Bag-o nga Écija; ha Kinatsila: Nueva Écija) usa nga ginpalibutan nga probinsya han Pilipinas nga nahimutang ha Butnga nga Luzon nga rehiyon. An kapital hini amo an syudad han Palayan. Ginsasapitan han Nueva Ecija, tikang ha salatan tipawala, an mga lalawigan han Bulacan, Pampanga, Tarlac, Pangasinan, Nueva Vizcaya, ngan Aurora.
Katawhan ngan KulturaIgliwat
EkonomiyaIgliwat
Mga IndustriyaIgliwat
HeyograpiyaIgliwat
An lalawigan amo an gidako-i ha Butnga nga Luzon. An katunaan hini natikang dida han mga habagatan nga mga tubigon harani han pag-ultan han Pampanga. Napatag ini ngan nagtitikadako hin kahataas ngadto hin mga pungtod ha pagtikaharani hini han mga kabugkiran han Sierra Madre ha sinirangan, ngan han mga kabugkiran han Caraballo ngan Cordillera ha amihanan.
PolitikalIgliwat
An gobyerno amo hi Tomas N. Joson III, nga nahapuwesto katapos han pagdaog niya han 1992 nga pinili-ay.
An lalawigan ginbahin ngadto hin upat nga mga distrito kongresyonal ngan an lalawigan mayda karuhaan kag pito (27) nga mga bungto ngan lima (5) nga mga syudad.
Mga SyudadIgliwat
- Syudad han Cabanatuan
- Syudad han Gapan
- Syudad han Palayan
- Syudad han San Jose
- Syudad hin Siyensya han Muñoz
Mga BungtoIgliwat
PisikalIgliwat
KaagiIgliwat
Mga Sumpay ha GawasIgliwat
- Websayt ni Gobernador Tommy Joson Archived 2007-03-13 at the Wayback Machine.
- Gobyerno han Lalawigan han Nueva Ecija Archived 2007-03-14 at the Wayback Machine.
- Turismo Pilipinhon


text:
Aung San
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Bogyoke (Major General) Aung San (Binirmano: ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း; MLCTS: buil hkyup aung hcan:, ginluluwás [bòdʑoʊʔ àʊɴ sʰáɴ]; 13 Pebrero 1915 – 19 Hulyo 1947) nagsirbe nga ika-5 nga Premier han Britaniko nga Korona nga Kolonya han Burma tikang 1946 kutob 1947. Ha pagtikang, usá hiyá nga komunista ngan ha urhé usá nga sosyal demokratiko nga politiko. Kilalado hiyá nga rebolusyonaryo, nasyonalista, ngan an nagtukod han Tatmadaw (yana-nga-adlaw nga Armado nga Kusog han Myanmar), ngan ginkikita hiyá nga Amay han Nasod han yana nga adlaw nga Myanmar o Birmania.
Hiyá an responsable han pagpadangat han paglugaring han Burma tikang han Britaniko nga pagdumara, kondi gin-asasinar hiyá mga unom ka bulan ugsa han independensya. Dida han Ikaduha nga Gyera Pangkalibotan, inmugop anay hiya han Hapon sunod han ira pagsulong han Burma ugsa bumalhin hin pag-ugop ngadto han mga Britaniko. Ginkikilala hiyá nga amo an nanguna nga nagtukod han independensya, ngan nagtukod han Unyon han Burma. Gin-agnayan hiya nga "Bogyoke" (Major General), hi Aung San ha yana maupay nga ginkikita han mga Burmes nga katawhan ngan an iya ngaran agsob gamiton ha Birmano nga politika kutob yana.
An anak nga babaye ni Aung San nga hi Aung San Suu Kyi, usá nga Birmana nga tawo ha publiko ngan politiko ngan nakakarawat han Premyo Nobel para hin Kamurayaw nga ha yana nagsisribe nga Konsehero han Estado ngan an ika-20 ngan Syahan nga Babaye nga Ministro hin mga Panlangyaw nga mga Larangan dida han Gabinete ni Win Myint.


text:
Maupay magsurat sa Waray (It feels great to write in the Waray language). An iba kinukurian pagsurat sa kanira first language — nga kaurugan diri English — kay an kanira nahigagaraan, para la sa paglata (speaking) an kanira first language, diri para sa pagsurat (writing). An maupay sa Waray kay duro-diretso na an pagsurat. Kon nano an nasulod sa ako huna-huna, diretso na sa keyboard. Diri na ak naghihinuna-huna sa English, balik naman sa Waray, dikan balik na liwat sa English.
Iba an ato Waray. Iba sa Eastern Samar ngan sa Western Samar. Sa diri pa kit ma-ursa sini nga istorya, ako klaruhon nga an Western Samar, Samar an official nga tawag sa kanya. Pananglitan, (1) Basey, Samar, (2) Hinabangan, Samar, (3) Catbalogan, Samar. Pero, para mas masayon sabton, ako gagamiton an "Westehanon" (Western Samar) as a reference to that part of Samar. Balik kit sa ato istorya. Ini nga kalainan sa ato Waray, danay kit nahihimo nga kataw-anan o pataraw-an in naglalata na kit ngan nahibabatian san iba nga Waray. (Ako ngay-an igdudugang nga an "kataw-anan" ug "pataraw-an" diri ini taga Norte nga pulong. Nahuram ko na la ini sa iba nga lugar. Diri na ngani ak maaram kon sa Baybay, Leyte o sa Tacloban. Ambagaw pa, saksak-sinagol na ini nga ako Waray. Pasayloa.)
Kit-i ini nga mga Waray-Norte Samarnon nga mga pulong ngan ato ikumpara sa Estehanon ngan Westehanon.
Pananglitan, pira ba an nasabot sa lalataon nga LAGIKWAY (Who understands the word LAGIKWAY)? Tingali diri daramo (Probably, not too many). Mga haglarum an ato mga termino. Diri mahisasabtan san iba nga Waray. Kon ato tutuyuon, kaya nato mag-iristorya nga pareho sin mayaon kit codes nga ginsusunod.
Relaxed mood ak samtang nagsusurat sini. Ambot la kon kamo, relaxed mood liwat samtang nagbabasa. Pero masayon la magsurat sa Waray. Marasa. Diri pinanhuhulasan. Diri na kinahanglan bulig sa dictionary o sa thesaurus.
By the way, LAGIKWAY is cassava.
New Post:
Pick A Winner! (Nakontak Na?)


text:
Themistokles
- Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Hi Themistokles (ha Griyego: Θeuισtokλῆς; ha Linatin: Themistocles; ha Kinatsila: Temístocles; c. 524–459 UkK[1]) usa nga namuno dida han Atenanhon nga demokrasya dida han Persyano nga mga Gyera. Nagpabor hiya han pagpadukwag han puwersa kadagatan agod maatubang an peligro tikang ha Persya ngan ginkombinse niya an mga Ateniense nga iggasto an sobra nga ganansya nga nahalin han ira mga mina hin salapi ha paghimo hin mga bag-o nga mga sakayan - an Atenianhon nga puwersa panagat nagdamo tikang hin 70 ngadto hin 200 ka mga barko.
Hi Themistokles anak ni Neocles, usa nga Atenianhon nga diri kilalado ngan igo-igo an pagpakabuhi, an iya nanay usa nga taga-Caria o kondi man usa nga Thracian, o Abrotonum ha pira nga mga sumat. Diri gud damo it nahisabtan han mga panahon han syahan nga bahin han iya kinabuhi, pero damo nga mga manunurat an nagsurat han mito nga istorya nga maraot an batasan niya han bata pa hiya ngan ginbiyaan hiya han iya amay (e.g. Libanius Declamasyon 9 ngan 10; Aelian; Cornelius Nepos "Themistocles"). Posible hi Themistokes amo an strategos han iya tribo didto ha Marathon ngan ginsisiring nga naawa daw hiya han mga pagdaog ni Miltiades, ngan nagyinakan hiya ha iya kalugaringon, "Diri ak ginpapakaturog hit daog ni Miltiades" (ha Griyego: Oὐk ἐᾷ ue kaθeύδeιv tὸ toῦ Mιλtιάδou tpόπaιov).
Hi Themistokles amo an namuno han puwersa panagat han mga Griyego dida han Pag-awayan ha Atemisium ngan dida han Pag-awayan ha Salamis. Didto ha Salamis niya ginpirde an mga Jack is Life
Ha popular nga kultura[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Dida han salida nga The
Mga reperensya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Hornblower and Spawforth (1998) s.v. Themistocles. Mga sekondarya nga mga ginkuhaan nagiiba han mga pitsa han katawo ngan kamatay. Iba nga mga pitsa ginhaatag amo an 525/523 - 460 BC.


text:
Aegolius funereus
An Aegolius funereus in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni Linnaeus hadton 1758. An Aegolius funereus in nahilalakip ha genus nga Aegolius, ngan familia nga Strigidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak-an.
Aepeomys lugens
An Aepeomys lugens in uska species han Rodentia nga syahan ginhulagway ni Thomas hadton 1896. An Aepeomys lugens in nahilalakip ha genus nga Aepeomys, ngan familia nga muridae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak-an. Waray hi ...
Aeronautes andecolus
An Aeronautes andecolus in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni Orbigny ngan Frédéric de Lafresnaye hadton 1837. An Aeronautes andecolus in nahilalakip ha genus nga Aeronautes, ngan familia nga Apodidae. Ginklasipika han IUCN an specie ...
Aeschnophlebia longistigma
An Aeschnophlebia longistigma in uska species han Odonata nga ginhulagway ni Selys hadton 1883. An Aeschnophlebia longistigma in nahilalakip ha genus nga Aeschnophlebia, ngan familia nga Aeshnidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud k ...
Aethia cristatella
An Aethia cristatella in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni Peter Simon Pallas hadton 1769. An Aethia cristatella in nahilalakip ha genus nga Aethia, ngan familia nga Alcidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak- ...
Aethriamanta aethra
An Aethriamanta aethra in uska species han Odonata nga ginhulagway ni Friedrich Ris hadton 1912. An Aethriamanta aethra in nahilalakip ha genus nga Aethriamanta, ngan familia nga Libellulidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababa ...
Africallagma elongatum
An Africallagma elongatum in uska species han Odonata nga syahan ginhulagway ni Martin hadton 1907. An Africallagma elongatum in nahilalakip ha genus nga Africallagma, ngan familia nga Coenagrionidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gu ...
Afroedura nivaria
An Afroedura nivaria in uska species han Reptilia nga ginhulagway ni George Albert Boulenger hadton 1894. An Afroedura nivaria in nahilalakip ha genus nga Afroedura, ngan familia nga Gekkonidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kaba ...
Afrotis afra
Afrotis afra in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni Linnaeus hadton 1758. An Afrotis afra in nahilalakip ha genus nga Afrotis, ngan familia nga Otididae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak-an. Waray hini subspeci ...
Agamura misonnei
An Agamura misonnei in uska species han Reptilia nga ginhulagway ni De Witte hadton 1973. An Agamura misonnei in nahilalakip ha genus nga Agamura, ngan familia nga Gekkonidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak-an. Waray hin ...
Agapornis canus
An Agapornis canus in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni Gmelin hadton 1788. An Agapornis canus in nahilalakip ha genus nga Agapornis, ngan familia nga Psittacidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak-an.
Agapornis roseicollis
An Agapornis roseicollis in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni Louis Jean Pierre Vieillot hadton 1818. An Agapornis roseicollis in nahilalakip ha genus nga Agapornis, ngan familia nga Psittacidae. Ginklasipika han IUCN an species kom ...
Agelaioides badius
An Agelaioides badius in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni Louis Jean Pierre Vieillot hadton 1819. An Agelaioides badius in nahilalakip ha genus nga Agelaioides, ngan familia nga Icteridae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri ...
Agelaius phoeniceus
An Agelaius phoeniceus in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni Linnaeus hadton 1766. An Agelaius phoeniceus in nahilalakip ha genus nga Agelaius, ngan familia nga Icteridae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak-an.
Agelastes niger
An Agelastes niger in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni John Cassin hadton 1857. An Agelastes niger in nahilalakip ha genus nga Agelastes, ngan familia nga Numididae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak-an. Wara ...
Agelasticus cyanopus
An Agelasticus cyanopus in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni Louis Jean Pierre Vieillot hadton 1819. An Agelasticus cyanopus in nahilalakip ha genus nga Agelasticus, ngan familia nga Icteridae. Ginklasipika han IUCN an species komo ...
Agkistrodon contortrix
An Agkistrodon contortrix in uska species han Viperidae nga ginhulagway ni Linnaeus hadton 1766. An Agkistrodon contortrix in nahilalakip ha genus nga Agkistrodon, ngan familia nga Viperidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababar ...
Aglaiocercus coelestis
An Aglaiocercus coelestis in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni Gould hadton 1861. An Aglaiocercus coelestis in nahilalakip ha genus nga Aglaiocercus, ngan familia nga Trochilidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kabab ...
Aglaiocercus kingii
An Aglaiocercus kingii in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni René-Primevère Lesson hadton 1832. An Aglaiocercus kingii in nahilalakip ha genus nga Aglaiocercus, ngan familia nga Trochilidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri ...
Agonostomus telfairii
An Agonostomus telfairii in uska species han Actinopterygii nga ginhulagway ni Bennett hadton 1832. An Agonostomus telfairii in nahilalakip ha genus nga Agonostomus, ngan familia nga Mugilidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kabab ...
Agriocnemis maclachlani
An Agriocnemis maclachlani in uska species han Odonata nga syahan ginhulagway ni Selys hadton 1877. An Agriocnemis maclachlani in nahilalakip ha genus nga Agriocnemis, ngan familia nga Coenagrionidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gu ...
Agrionoptera insignis
An Agrionoptera insignis in uska species han Odonata. An Agrionoptera insignis in nahilalakip ha genus nga Agrionoptera, ngan familia nga Libellulidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak-an.
Agriornis lividus
An Agriornis lividus in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni Heinrich von Kittlitz hadton 1835. An Agriornis lividus in nahilalakip ha genus nga Agriornis, ngan familia nga Tyrannidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kab ...
Ahaetulla fasciolata
An Ahaetulla fasciolata in uska species han Colubridae nga ginhulagway ni Fischer hadton 1885. An Ahaetulla fasciolata in nahilalakip ha genus nga Ahaetulla, ngan familia nga Colubridae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak-an ...
Ahaetulla mycterizans
An Ahaetulla mycterizans in uska species han Colubridae nga ginhulagway ni Linnaeus hadton 1758. An Ahaetulla mycterizans in nahilalakip ha genus nga Ahaetulla, ngan familia nga Colubridae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak ...
Ailuroedus buccoides
An Ailuroedus buccoides in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni Temminck hadton 1836. An Ailuroedus buccoides in nahilalakip ha genus nga Ailuroedus, ngan familia nga Ptilonorhynchidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud ka ...
Ailuroedus crassirostris
An Ailuroedus crassirostris in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni Gustaf von Paykull hadton 1815. An Ailuroedus crassirostris in nahilalakip ha genus nga Ailuroedus, ngan familia nga Ptilonorhynchidae. Ginklasipika han IUCN an specie ...
Ailuronyx seychellensis
An Ailuronyx seychellensis in uska species han Reptilia nga ginhulagway ni Duméril ngan Gabriel Bibron hadton 1836. An Ailuronyx seychellensis in nahilalakip ha genus nga Ailuronyx, ngan familia nga Gekkonidae. Ginklasipika han IUCN an species ko ...
Aimophila quinquestriata
An Aimophila quinquestriata in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni Philip Sclater ngan Osbert Salvin hadton 1868. An Aimophila quinquestriata in nahilalakip ha genus nga Aimophila, ngan familia nga Emberizidae. Ginklasipika han IUCN a ...
Aimophila rufescens
An Aimophila rufescens in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni William Swainson hadton 1827. An Aimophila rufescens in nahilalakip ha genus nga Aimophila, ngan familia nga Emberizidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kab ...
Aimophila ruficeps
An Aimophila ruficeps in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni John Cassin hadton 1852. An Aimophila ruficeps in nahilalakip ha genus nga Aimophila, ngan familia nga Emberizidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak-an.
Aix galericulata
An Aix galericulata in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni Linnaeus hadton 1758. An Aix galericulata in nahilalakip ha genus nga Aix, ngan familia nga Anatidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak-an. Waray hini s ...
Alaemon alaudipes
An Alaemon alaudipes in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni René Louiche Desfontaines hadton 1789. An Alaemon alaudipes in nahilalakip ha genus nga Alaemon, ngan familia nga Alaudidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud ka ...
Alburnoides eichwaldii
An Alburnoides eichwaldii in uska species han Actinopterygii nga syahan ginhulagway ni De Filippi hadton 1863. An Alburnoides eichwaldii in nahilalakip ha genus nga Alburnoides, ngan familia nga cyprinidae. Ginklasipika han IUCN an species komo d ...
Alburnus chalcoides
An Alburnus chalcoides in uska species han Actinopterygii nga syahan ginhulagway ni Johann Anton Güldenstädt hadton 1772. An Alburnus chalcoides in nahilalakip ha genus nga Alburnus, ngan familia nga cyprinidae. Ginklasipika han IUCN an species k ...
Alcedo atthis
An Alcedo atthis in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni Linnaeus hadton 1758. An Alcedo atthis in nahilalakip ha genus nga Alcedo, ngan familia nga Alcedinidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak-an.
Alcedo pusilla
An Alcedo pusilla in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni Temminck hadton 1836. An Alcedo pusilla in nahilalakip ha genus nga Alcedo, ngan familia nga Alcedinidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak-an.
Alces alces
An alces in uska species han Mammalia nga syahan ginhulagway ni Linnaeus hadton 1758. An alces in nahilalakip ha genus nga Alces, ngan familia nga Cervidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak-an. Waray hini subspecies nga na ...
Alcichthys elongatus
An Alcichthys elongatus in uska species han Actinopterygii nga syahan ginhulagway ni Franz Steindachner hadton 1881. An Alcichthys elongatus in nahilalakip ha genus nga Alcichthys, ngan familia nga Cottidae. Ginklasipika han IUCN an species komo ...
Alcippe brunnea
An Alcippe brunnea in uska species han Aves nga ginhulagway ni Gould hadton 1863. An Alcippe brunnea in nahilalakip ha genus nga Alcippe, ngan familia nga Sylviidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak-an. Waray hini subspeci ...
Alectoris barbara
An Alectoris barbara in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni Pierre Joseph Bonnaterre hadton 1792. An Alectoris barbara in nahilalakip ha genus nga Alectoris, ngan familia nga Phasianidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud ...
Alectoris chukar
An Alectoris chukar in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni John Edward Gray hadton 1830. An Alectoris chukar in nahilalakip ha genus nga Alectoris, ngan familia nga Phasianidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak-an.
Alepisaurus ferox
An Alepisaurus ferox in uska species han Actinopterygii nga ginhulagway ni Lowe hadton 1833. An Alepisaurus ferox in nahilalakip ha genus nga Alepisaurus, ngan familia nga Alepisauridae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak-an ...
Alepocephalus owstoni
An Alepocephalus owstoni in uska species han Actinopterygii nga ginhulagway ni Tanaka hadton 1908. An Alepocephalus owstoni in nahilalakip ha genus nga Alepocephalus, ngan familia nga Alepocephalidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gu ...
Alestes baremoze
An Alestes baremoze in uska species han Actinopterygii nga syahan ginhulagway ni Joannis hadton 1835. An Alestes baremoze in nahilalakip ha genus nga Alestes, ngan familia nga Alestidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak-an ...
Alisterus amboinensis
An Alisterus amboinensis in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni Linnaeus hadton 1766. An Alisterus amboinensis in nahilalakip ha genus nga Alisterus, ngan familia nga Psittacidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababar ...
Alle alle
An alle in uska species han Aves nga syahan ginhulagway ni Linnaeus hadton 1758. An alle in nahilalakip ha genus nga Alle, ngan familia nga Alcidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak-an. Nag-uusahan nga subspecies: A. a. alle.
Allocnemis leucosticta
An Allocnemis leucosticta in uska species han Odonata nga syahan ginhulagway ni Selys hadton 1863. An Allocnemis leucosticta in nahilalakip ha genus nga Allocnemis, ngan familia nga Platycnemididae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud ...
Allocricetulus curtatus
An Allocricetulus curtatus in uska species han Rodentia nga syahan ginhulagway ni Allen hadton 1925. An Allocricetulus curtatus in nahilalakip ha genus nga Allocricetulus, ngan familia nga muridae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud k ...
Allopaa hazarensis
An Allopaa hazarensis in uska species han Anura nga syahan ginhulagway ni Dubois ngan Muhammad Sharif Khan hadton 1979. An Allopaa hazarensis in nahilalakip ha genus nga Allopaa, ngan familia nga Dicroglossidae. Ginklasipika han IUCN an species k ...


text:
Kapuropod-an Balear
An Kapuropod-an Balear o Kapuropod-an Baleares (ha Kinatsila ngan alternatibo nga pagtawag nga Winaray: Islas Baleares o Baleares; ha Kinatalan ngan opisyal nga pagtawag: Illes Balears[1]) usa nga komunidad autonoma han Espanya nga nahimo han mga puro o isla han kapuropod-an balear, nga nahamutang ha Dagat Mediterraneo, tapad han sinirangan nga baybayon han Peninsula Iberika. An kapital hini amo an Palma de Mallorca.
Pag-ngaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Kapuropod-an Balear an ngaran hini nga lugar ha pormal nga Winaray.
- Kapuropod-an Baleares usa nga alternatibo nga pagtawag hini nga lugar ha Winaray.
- Islas Baleares an ngaran ha Kinatsila ngan agsob gamiton han mga nagamit hin Kinatsila. Ini nga porma agsob gihapon nga ginagamit ha Winaray.
- Illes Balears an ngaran ha Kinatalan ngan sumala han balaod amo an opisyal nga ngaran.
An kapuropod-an[igliwat | Igliwat an wikitext]
An kapuropod-an nahimo hin duha nga grupo hin mga isla ngan damolaay nga mga islote:
- An mga Gimnesias: Menorca, Mallorca ngan Cabrera ngan pira nga mga hagrani nga isla o puro (sugad han Dragonera, Conejera o an Isla del Aire).
- An mga Pitiusas: Ibiza (Eivissa en Kinatalan) ngan Formentera ngan mga distinto nga mga islahay nga nagpapalibot hini.
Mga pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Estatuto de Autonomía de las Islas Baleares Archived 2021-03-01 at the Wayback Machine.. Ginkita dida han 5 han Septyembre han 2007.


text:
Papa Gregorio XIII
Hi Papa Gregorio XIII (7 Enero 1502 – 10 Abril 1585), natawo nga Ugo Boncompagni, amo an Papa tikang han 1572 tubtob 1585. Kilalado hiya han pagkomisyonar ngan an ginkuhaan hin ngaran han Gregoriano nga kalendaryo, nga nagpapabilin ha yana nga amo an ginkarawat ha kanasoran nga sibil nga kalendaryo kutob yana.
Han panahon han iya pagkapapa, nagpadukwag hi Gregorio hin mga kultural nga pagpatronar nga nahanungod ha iya pagkapapa. Ginpakusog niya in damo nga mga envoy hin singbahan ngan diplomatiko ha Asya, ha mga kapurupod-an han Hapon ngan han Pilipinas. Hiya gihapon an syahan nga Papa nga naghatag han Inmakulada nga Konsepsyon komo Patrona han Kapurupod'an Pilipinhon dida han 9 han Pebrero 1579.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]


text:
TACLOBAN CITY – Ginburubalbag hin martilyo han 24 anyos nga lalaki an iya nanay ha Brgy. 106 Sto. Nino, Tacloban City, alas 6:30 kagab-i.
Basi ha report han Tacloban PNP Station 2-Abucay, ginkilala an suspek nga hi Germas Ondes Betor, waray asawa, residente ha nasabi nga lugar.
Ginkilala naman an biktima nga iya nanay nga hi Delia Ondes Betor, 59 anyos, residente ha nasabi nga lugar.
Ha nagawas nga imbistigasyon han mga otoridad, an bugto han suspek nga hi Fredie, may asawa ngan usa nga construction worker in mabisita unta ha panimalay han iya nanay han matapuan niya an iya bugto nga hi German nga naglalaksi pagdalagan ngan puno hin dugo an tuo hini nga kamot.
Ginpakianhan ni Fredie an iya bugto nga kun kayano mayada dugo ini ha kamot, an baton naman han suspek “ginpatay ko hi nanay pati an ayam ni kapitan, pagkita ko ha ira aswang.”
Dali-dali hi Fredie nga pumakadto ha panimalay han iya nanay ngan didto nakit-an niya ini nga waray na kinabuhi.
Nagpabulig hi Fredie ha barangay ngan naaresto naman an bugto niya nga suspek.
Ha interview han RMN kan PSInsp. Edwin Canamaque, Tacloban PNP Station 2 Commander, maiha na nga nagamit hin violatile substance o kun ‘rugby’ an suspek.
“Basi han iya bugto ngan han iya uncle, maiha na daw ini nagamit hin rugby ngan problema ngani ini ha ira [pamilya] kay usahay allegedly gintatarhog an iya nanay nga papatayon.”
Ginpatay gihapon han suspek an ayam ni Brgy. Kapitan Alden Villarmino ngan ginruba an glass window han Brgy. Hall.
Ha pagka yana, paslak na an suspek ha Tacloban PNP Station 2-Abucay ngan papasakahan hin kaso nga parricide.


text:
P20M budget hin Dry Market ha Norte Tacloban aprobado na
P20M budget hin Dry Market ha Norte Tacloban aprobado naSeptember 15, 2021 No Comments on P20M budget hin Dry Market ha Norte Tacloban aprobado na
TACLOBAN CITY (Sept.15, 2021)- Aprobado na an P20M nga pundo para han titindogon nga Dry Market ha Norte Tacloban.
Ini an maupay nga sumat nga dara ni Mayor Alfred S. Romualdez haiya pakigharampang han mga taga Dream Ville panahon han binuhat nga induction of officers han Dream Ville Home Owners Association (Dream Ville HOA) ha Brgy. 93 Bagacay, kanina han aga.
Siring ni Mayor Romualdez, iya ini pinangaro nga bulig kan Senador Imee Marcos para mapundohan an dry market ha Norte Tacloban dara nga padayon nagtutubo an Norte nga dapit han siyudad nga kinahanglan butangan hin dugang nga merkado.
Sumala pa kan Mayor Romualdez, hira Leyte 1st District Congressman Ferdinand Martin Romualdez ngan Tingog Partylist Rep. Yedda Marie K. Romualdez in nabulig gihapon ha City government of Tacloban ha pagbutang hin mga pundo para hin mga proyekto ha siyudad.
An Hiraya Foundation President Raymund Romualdez in nagtambong liwat dida hini nga okasyon ngan siring niya may-ada gin-tratrabaho an Foundation nga hinabang para ha Brgy. 93 Bagacay.
Upod nga nagtambong hira City Councilor Imee Delgado- Grafil, komo Chairman han Committee on Housing ha konseho, ngan hi Brgy. 95 Caibaan Chairman Abet Eviota nga nagpahayag han plano dumalagan komo City Councilor ha 2022 elections.
Ginlalauman ni Mayor Romualdez nga iya magigin kasugbong an mga opisyales han HOA para han pag mintenar han kamurayaw ha Dream Ville- pati ha pagsulbar hin mga isyu nga angay tagan hin atensiyon dida hini nga dapit.
An Dream Ville- HOA in ginmamangulohan han ira Presidente Boy Estoque, nga dako an pasalamat kan Mayor Romualdez han padayon nga bulig haira kumunidad.
M. Padernos/CIO


text:
Jolo, Sulu
- Ini nga artikulo mahitungod han bungto. Para han isla, kitaa iton Isla han Jolo.
An Jolo usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan han Sulu ha Pilipinas. Amo ini an kapital nga bungto han Sulu. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 87,998 ka tawo ha 12,814 nga panimalay.
Nahimutang ini ha Isla han Jolo.
Mga Baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Jolo ginbahin ngadto hin walo (8) nga mga baranggay.
- Kambing
- Kanlagay
- Karungdong (Pob.)
- Masjid Bayle
- Masjid Punjungan
- Pang
- Pangdan Pangdan
- Pitogo
- Tunggol


text:
Tataramon na Bukid
An tataramon na Bukid, Binukid o Bukidnon, sarong tataramon na Austronesyo na tinataram kan mga katutubo tawo kan Norteng Mindanao sa Sur na Filipinas. An taramong Bukid boot sabihon Lukid o sa ingles "mountain" o “highland” man tang an Binukid an boot sabihon "in the manner, o estilo, kan bukid o kabuludan". Ini an de facto co-official na tataramon kan provincia nin Bukidnon, na kun saen pigtutukoy ini bilan Higaonon. May mga diyalektos alagad, may mutual intelligibility. An diyalektos kan Malaybalay, sa lugar nin Pulangi, pigkokonsiderar na magin Prestigo asin estandarde na klase.[3].
Mga Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]
- ↑ 1.0 1.1 Bukid at Ethnologue (18th ed., 2015)
- ↑ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Binukid". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
- ↑ Sambiton an kasalaan: Imbalidong
tatak; mayong teksto na ipinagtao para sa reperensiya na pinagngaranan na
:1
Mga panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]


text:
Mga munisipalidad han Pilipinas
An munisipalidad, munisipyo o bungto, (Espanyol: pueblo) usa ka lokal nga pan-gobyernuhan han Pilipinas. An mga lalawigan o probinsya ginbubug-os hin mga syudad ug mga bungto. An mga bungto ginbubug-os hin mga baranggay.
Klasipikasyon han Pagpakabuhi[igliwat | Igliwat an wikitext]
An mga bungto ginklaspika hin mga klasipikasyon han pagpakabuhi o income classes sumala han ira average nga kada tuig nga income han naglabay pa la nga tulo nga tuig ha kalendaryo:
Batakan:Mga pobinsya han Pilipinas
See also[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Sangguniang Bayan
- Lista hin mga syudad ngan bungto ha Pilipinas
- Lista han mga ginbag-ohan ngaran nga syudad ug bungto han Pilipinas
External links[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Income classification for municipalities Archived 2013-04-30 at the Wayback Machine.


text:
Santa Maria, Bulacan
An Santa Maria usa nga syahan nga klase nga urban nga bungto ha lalawigan han Bulacan, Pilipinas. An bungto han of Sta. Maria nahamutang hin 32 ka kilometro ha dumagsaan o amihanan-sidlangan tikang ha Manila ngan nahamutang ha sinirangan nga dapit han Bulacan. Ginsasapitan it bungto ha amihanan han mga bungto han Angat ngan Pandi, parti han Syudad han San Jose del Monte ha salatan; Norzagaray ngan iba nga dapit han Syudad han San Jose del Monte ha sidlangan; ngan han mg bungto han Marilao ngan Bocaue ha katundan nga dapit.
Sumala han census han tuig 2007, mayda ini populasyon nga 205,258 ka tawo ha densidad hin populasyon nga 2,258 ka tawo ha tagsa kilometro nga kwadrado.
Mga baranggay[igliwat | Igliwat an wikitext]
An Santa Maria ginbahin ngadto hin karuhaan kag upat (24) nga mga baranggay.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Opisyal nga Websayt han Bungto han Santa Maria, Bulacan Archived 2009-02-17 at the Wayback Machine.
- Santa Maria, My Kind of Town
- Philippine Standard Geographic Code
- 2000 Philippine Census Information


text:
Leiria (distrito)
An Distrito han Leiria (Pinortuges nga pagluwas: [lɐiˈɾiɐ]) nahamutang ha Butnga nga Portugal. An Kapital nga Distrito amo an syudad han Leiria nga ha yana amo gihapon an gidako-i nga syudad. Han una an syudad han Caldas da Rainha amo an gidamo-i hin katawhan, yana amo an ikaduha.
An distrito nahimo hin napulo kag unom (16) nga mga munisipyo: [S = syudad/cidade B = bungto/vila]
- Alcobaça S
- Alvaiázere B
- Ansião B
- Batalha B
- Bombarral B
- Caldas da Rainha S
- Castanheira de Pêra B
- Figueiró dos Vinhos B
- Leiria S
- Marinha Grande S
- Nazaré B
- Óbidos B
- Pedrógão Grande B
- Peniche S
- Pombal S
- Porto de Mós B


text:
Presidente kan Estados Unidos
An Presidente kan Estados Unidos iyo an pamayo kan estado asin gobyerno kan Estados Unidos. Si Donald Trump an presenteng presidente kan nasyon. An Presidente iyo an paqmayo kan ehekutibong sanga kan gobyernong federal asin saro sanang opisyal na ipigboboto kan nasyon asin sa sistemang an kapartidong kandidato sa bise-presidente automatikong nakapot kan kargo niya kun an saiyang kapadis na kandidato para presidente iyo an guminana.
Sa Estados Unidos, impormal na inaapod an Presidente na POTUS, acronym kan President of the United States.


text:
Uthong
Hi Hadi U-thong'[1] (Thai: พระเจ้าอู่ทอง) o kundi man Hadi Ramathibodi I (Thai: สมเด็จพระรามาธิบดีที่ ๑; 1314–1369) amo an syahan nga hadi han ginhadi-an han Ayutthaya (yana kabahin han Thailand),[2]:222 nga naghadi tikang 1350 kutob1369. Gintáwag hiyá nga Prinsipe U Thong (nga nangangahulogan "Bulawan nga Puyot") ugsa hiya linmingkod han trono han 1350. Sinisiring nga hiya usá han katulinan nga sumunod kan Mangrai.:27
Nagtukod ni Ramathibodi I hin upat nga Dagko nga mga Opisyal hin Estado. Ini hirá amo an Ministro han Interior (Wieng), an Ministro han Salapi (Klang), an Ministro para han Panimalay han Hadi (Wang), ngan an Ministro hin Pag-uma (Na). Gintirok hin pagsurat gihapon niya an mga balaod han T'ai. Ha kataposan, naghimo hiyá hin alyansa upod han Dinastiya Ming.:28
Nagtukod hiyá han iya kalugaringon nga pamunuan o kapital dida han bag-o nga syudad han Ayutthaya. An paghadi ni Hadi Ramathabodi naglakip han Korat, Chantaburi, Tavoy, Tenasserim, ngan mga dagko nga bahin han Malaya.:28
Sumala hin mas kilalado nga kinuhaan hin impormasyon, usá nga sumat ha ika-napulo-kag-pito nga gatostuig han Olandes nga hi Jeremias Van Vliet, usa nga Renowned Legend nagsiring nga hi Ramatibodi usá nga ethniko nga Tsino nga naglayag tikang ha Tsina. Katapos hin pagkamalinamposon ha negosyo, nagkaada hiyá hin impluwensya nga mamuno han syudad han Phetchaburi, usá nga bungto ha baybayon han Golfo han Thailand, ugsa kumadto ha Ayutthaya.
Han 1352 ginsalakay ngan ginpalibotan niya an Yasodharapura. Nagin malinamposon hiyá han sunod nga tuig ngan ginbutáng niya an usá han iya mga anak nga lalake didâ han trono.. Kundi, an trono nakaptan la nira kutob han 1357, nga diin an mga Khmer nakabawi hini.[3]:236
An kamatay ni Hadi Ramathibodi's nagdangat hin pagkadilito kun hin-o an masunod ha iya hin paghadi. Ha pagtikang, an iya anak nga lalaki nga hi Hadi Ramesuan mo an nagin hadi han Ayutthaya, kundi hi Hadi Ramesuan ha urhe nag-abdikar para han bayaw ni Hadi Ramathibodi nga hi hadi Borommaracha I. Ini nga pagkaribal para han trono posible mahurawon o kundi man madugo.:29
Mga pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ The Royal Institute. List of monarchs Ayutthaya Archived December 3, 2013, at the Wayback Machine..(ha Thai)
- ↑ Coedès, George (1968). Walter F. Vella. ed. The Indianized States of Southeast Asia. trans.Susan Brown Cowing. University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-0368-1.
- ↑ Cœdès, George (1968). The Indianized states of Southeast Asia. University of Hawaii Press. ISBN 9780824803681. https://books.google.com/books?id=iDyJBFTdiwoC.
Bibliyograpiya[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Wyatt, David K., Thailand: A Short History, New Haven (Yale University), 2003. ISBN 0-300-08475-7
- Srisak Vallipodom, Sheikh Ahmad Qomi and the History of Siam, Cultural Center of the Islamic City, Republic of Iran, Bangkok 1995, page 209
- Plubplung Kongchana, The Persians in Ayutthaya, Institute of Asia Pacific Studies, Srinakharinwirot University.


text:
Armas
An taming[1], hinganiban o armas amo an butang nga ginagamitan hin kusog para sumulong, igdepensa an kalugaringon , o pagdepensa han pag-aragway.
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 369.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- An Wiktionary nga entrada para han armas
- An Wikimedia Commons mayda media nga nahahanungod han: Weapons


text:
Pyrrosia calvata
An Pyrrosia calvata in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Bak., ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ren Chang Ching. An Pyrrosia calvata in nahilalakip ha genus nga Py ...
Pyrrosia ceylanica
An Pyrrosia ceylanica in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Karl Friedrich Georg Giesenhagen, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Sledge. An Pyrrosia ceylanica in nahi ...
Pyrrosia christii
An Pyrrosia christii in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Karl Friedrich Georg Giesenhagen, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ren Chang Ching. An Pyrrosia christii ...
Pyrrosia confluens
An Pyrrosia confluens in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Robert Brown, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ren Chang Ching. An Pyrrosia confluens in nahilalakip ha ...
Pyrrosia costata
An Pyrrosia costata in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Presl ngan Richard Henry Beddome, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Tag. och Amp; Iwats. An Pyrrosia costat ...
Pyrrosia davidii
An Pyrrosia davidii in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Bak., ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ren Chang Ching. An Pyrrosia davidii in nahilalakip ha genus nga Py ...
Pyrrosia distichocarpa
An Pyrrosia distichocarpa in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Georg Heinrich Mettenius, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni K. H. Shing. An Pyrrosia distichocarpa in ...
Pyrrosia drakeana
An Pyrrosia drakeana in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Adrien René Franchet, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ren Chang Ching. An Pyrrosia drakeana in nahilalak ...
Pyrrosia elaeagnifolia
An Pyrrosia elaeagnifolia in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Jean-Baptiste Bory de Saint-Vincent, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Hovenk. An Pyrrosia elaeagnifo ...
Pyrrosia ensata
An Pyrrosia ensata in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga ginhulagway ni Ren Chang Ching ngan Amp; Shing. An Pyrrosia ensata in nahilalakip ha genus nga Pyrrosia, ngan familia nga Polypodiaceae. Waray hini ...
Pyrrosia fallax
An Pyrrosia fallax in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Cornelis Rugier Willem Karel van Alderwerelt van Rosenburgh, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni M. Price. An ...
Pyrrosia flocculosa
An Pyrrosia flocculosa in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni David Don, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ren Chang Ching. An Pyrrosia flocculosa in nahilalakip ha g ...
Pyrrosia foveolata
An Pyrrosia foveolata in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Arthur Hugh Garfit Alston, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Conrad Vernon Morton. An Pyrrosia foveolata ...
Pyrrosia gardneri
An Pyrrosia gardneri in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Kze. ngan Georg Heinrich Mettenius, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Sledge. An Pyrrosia gardneri in nahi ...
Pyrrosia hastata
An Pyrrosia hastata in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Maarten Willem Houttuyn, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ren Chang Ching. An Pyrrosia hastata in nahilala ...
Pyrrosia heteractis
An Pyrrosia heteractis in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Georg Heinrich Mettenius ngan Friedrich Adalbert Maximilian `Max Kuhn, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni ...
Pyrrosia heterophylla
An Pyrrosia heterophylla in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Carl von Linné, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni M. Price. An Pyrrosia heterophylla in nahilalakip ha ...
Pyrrosia kinabaluensis
An Pyrrosia kinabaluensis in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga ginhulagway ni Hovenk. An Pyrrosia kinabaluensis in nahilalakip ha genus nga Pyrrosia, ngan familia nga Polypodiaceae. Waray hini subspecies ...
Pyrrosia laevis
An Pyrrosia laevis in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni John Smith, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ren Chang Ching. An Pyrrosia laevis in nahilalakip ha genus ng ...
Pyrrosia lanceolata
An Pyrrosia lanceolata in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Carl von Linné, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Oliver Atkins Farwell. An Pyrrosia lanceolata in nahil ...
Pyrrosia linearifolia
An Pyrrosia linearifolia in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni William Jackson Hooker, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ren Chang Ching. An Pyrrosia linearifolia in ...
Pyrrosia lingua
An Pyrrosia lingua in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Carl Peter Thunberg, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Oliver Atkins Farwell. An Pyrrosia lingua in nahilala ...
Pyrrosia longifolia
An Pyrrosia longifolia in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Nicolaas Laurens Nicolaus Laurent Burman, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Conrad Vernon Morton. An Pyr ...
Pyrrosia macrocarpa
An Pyrrosia macrocarpa in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Carl Ludwig von Willdenow, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Georg Friedrich Kaulfuss. An Pyrrosia macro ...
Pyrrosia madagascariensis
An Pyrrosia madagascariensis in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni C. Chr., ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Edmund André Charles Lois Eloi `Ted Schelpe. An Pyrrosi ...
Pyrrosia mannii
An Pyrrosia mannii in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Karl Friedrich Georg Giesenhagen, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ren Chang Ching. An Pyrrosia mannii in n ...
Pyrrosia matsudai
An Pyrrosia matsudai in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Bunzo Hayata, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Tag. An Pyrrosia matsudai in nahilalakip ha genus nga Pyrr ...
Pyrrosia niphoboloides
An Pyrrosia niphoboloides in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Christian Luerssen, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni M. Price. An Pyrrosia niphoboloides in nahilala ...
Pyrrosia nipponica
An Pyrrosia nipponica in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga ginhulagway ni M.Beppu ngan Amp; Seriz. An Pyrrosia nipponica in nahilalakip ha genus nga Pyrrosia, ngan familia nga Polypodiaceae. Waray hini s ...
Pyrrosia novoguineae
An Pyrrosia novoguineae in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Christ, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni M. Price. An Pyrrosia novoguineae in nahilalakip ha genus nga ...
Pyrrosia nuda
An Pyrrosia nuda in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Karl Friedrich Georg Giesenhagen, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ren Chang Ching. An Pyrrosia nuda in nahil ...
Pyrrosia nummularifolia
An Pyrrosia nummularifolia in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Olof Swartz, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ren Chang Ching. An Pyrrosia nummularifolia in nahila ...
Pyrrosia oblanceolata
An Pyrrosia oblanceolata in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni C. Chr., ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Tard. An Pyrrosia oblanceolata in nahilalakip ha genus nga ...
Pyrrosia pannosa
An Pyrrosia pannosa in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Georg Heinrich Mettenius ngan Friedrich Adalbert Maximilian `Max Kuhn, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Re ...
Pyrrosia penangiana
An Pyrrosia penangiana in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni William Jackson Hooker, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Holtt. An Pyrrosia penangiana in nahilalakip h ...
Pyrrosia petiolosa
An Pyrrosia petiolosa in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Christ, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ren Chang Ching. An Pyrrosia petiolosa in nahilalakip ha genus ...
Pyrrosia piloselloides
An Pyrrosia piloselloides in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Carl von Linné, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni M. Price. An Pyrrosia piloselloides in nahilalakip ...
Pyrrosia platyphylla
An Pyrrosia platyphylla in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga ginhulagway ni Hovenk. An Pyrrosia platyphylla in nahilalakip ha genus nga Pyrrosia, ngan familia nga Polypodiaceae. Waray hini subspecies nga ...
Pyrrosia polydactyla
An Pyrrosia polydactyla in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Henry Fletcher Hance, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ren Chang Ching. An Pyrrosia polydactyla in nah ...
Pyrrosia porosa
An Pyrrosia porosa in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Karel Presl, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Hovenk. An Pyrrosia porosa in nahilalakip ha genus nga Pyrros ...
Pyrrosia princeps
An Pyrrosia princeps in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Georg Heinrich Mettenius, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Conrad Vernon Morton. An Pyrrosia princeps in ...
Pyrrosia rasamalae
An Pyrrosia rasamalae in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Marjan Raciborski, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni K. H. Shing. An Pyrrosia rasamalae in nahilalakip ha ...
Pyrrosia rhodesiana
An Pyrrosia rhodesiana in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni C. Chr., ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Edmund André Charles Lois Eloi `Ted Schelpe. An Pyrrosia rhod ...
Pyrrosia rupestris
An Pyrrosia rupestris in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Robert Brown, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ren Chang Ching. An Pyrrosia rupestris in nahilalakip ha ...
Pyrrosia samarensis
An Pyrrosia samarensis in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Georg Heinrich Mettenius, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ren Chang Ching. An Pyrrosia samarensis in n ...
Pyrrosia schimperiana
An Pyrrosia schimperiana in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Georg Heinrich Mettenius ngan Friedrich Adalbert Maximilian `Max Kuhn, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ...
Pyrrosia serpens
An Pyrrosia serpens in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Johann Georg Adam Forster, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ren Chang Ching. An Pyrrosia serpens in nahila ...
Pyrrosia sheareri
An Pyrrosia sheareri in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Bak., ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ren Chang Ching. An Pyrrosia sheareri in nahilalakip ha genus nga ...
Pyrrosia similis
An Pyrrosia similis in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga ginhulagway ni Ren Chang Ching. An Pyrrosia similis in nahilalakip ha genus nga Pyrrosia, ngan familia nga Polypodiaceae. Waray hini subspecies ng ...
Pyrrosia sphaerosticha
An Pyrrosia sphaerosticha in uska species han Plantae in nahilalakip ha punoan nga Tracheophyta, ngan nga syahan ginhulagway ni Georg Heinrich Mettenius, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ren Chang Ching. An Pyrrosia sphaerostich ...


text:
Pagsirot hin kamatayon
An pagsirot hin kamatayon (Ingles: Capital punishment o death penalty) in usa ka legal nga pamaagi kun diin it usa ka tawo in ginpapapatay han estado komo usa nga pagsirot han usa ka krimen. An judicial decree nga it usa ka tawo in ginsisirotan hini nga pamaagi in usa ka sentensya hin kamatayon, samtang an pagbuhat gud hini in usa nga execution. An mga krimen nga nagreresulta hin pagsirot hin kamatayon in ginkikilala komo capital crimes o capital offenses. An termino nga capital in nagtikang ha Latin nga capitalis, nga may kasirigngon "hiunong han ulo" (natudlok ha pagbitay hin pagpugot).[1]
An pagsirot hit kamatayon, ha mga naglabay, in ginbubuhat han kadam-an nga sosyudad, komo usa ka pagsirot hit mga kriminal, ngan mga disidente han politika o relihiyon. Ha kasaysayan, an pagbuhat hit sentensya hin kamatayon in agsob may lakip nga pagkastigo, ngan it pagbitay in agsob ginbubuhat ha publiko.[2]
Ha pagkayana, may-ada 58 nga mga nasud in aktibo nga nagbubuhat hin pagsirot hin kamatayon, 98 nga mga nasod in de jure nga diri na ginpapatuman para han ngatanan nga mga krimen, 7 an diri na ginpapatuman para han mga yano nga krimen la (ginpapadayon la liwat para hit mga pinaurog nga mga sala sugad hin krimen ha gyera), ngan 35 an de facto nga waray na nagpatuman (waray gumamit hini ha diri maubos hit napulo ka mga tuig ngan/o nagpapailarom ha moratoryum).[3] An Amnesty International in nag-aasoy nga kadam-an nga mga nasud in mga abolisyonista; ha ngatanan, ini nga katig-uban in nag-aasoy nga 140 ka mga nasod in abolisyonista ha balaod o pagpatuman.[3] Ginbabanabanahan nga 90% han ngatanan nga pagbitay ha kalibutan in nahihitabo ha Asya.[4]
Haros ngatanan nga mga nasod ha kalibutan in gindidire an pagbitay hit mga indibiduwal kun an edad in diri pa naabot hit 18 anyos ha takna han pagbuhat han ira mga krimen; tikang 2009, Iran, Saudi Arabia ngan Sudan la an nagpapabilin nga nagbubuhat hiton nga mga pagbitay.[5] Iton nga klase hiton pagbitay in gindidire ha ilarom han balaodnon pankanasoran.[5]
Iton pagsirot hin kamatayon in nagdadara hin aktibo nga kontrobersya ha durudilain nga mga nasod ngan mga estado, ngan an mga posisyon hinin in puyde magkakadurudilaindain bisan ha sakob hin usa nga ideolohiya politikal o rehiyon kultural. Ha sakob han Unyon Europeo nga mga api nga estado, an Artikulo 2 han Charter of Fundamental Rights of the European Union in gindidiri an paggamit hit pagsirot hin kamatayon.[6] An Konseho han Europa, nga may-ada 47 nga mga api nga estado, in gindidire liwat an paggamit hin pagsirot hin kamatayon han ira mga miyembro.
An United Nations General Assembly in nagpadig-on, ha mga tuig 2007, 2008 ngan 2010, hin diri-nagkakahigotan nga mga resolusyon nga nagtatawag para han usa ka kalibutanon moratoryum hin mga pagbitay, nga may-ada panlantaw hin kadayunan nga abolisyon.[7] Bisan damo na mga nasod in diri na nagpapatuman hin pagsirot hin kamatayon, labaw hit 60% han kanan kalibutan katawhan in molupyo ha mga nasod kun diin it mga pagbitay in nanhihitabo, sugad han Kanan Katawhan Republika han Tsina, Indya, Estados Unidos han Amerika ngan Indonesia, upat ha may gidadamoi nga katawhan nga mga nasod ha kalibutan, nga nagpapadayon la gihapon hin paggamit hit pagsirot hin kamatayon (pero ha India, Indonesia ngan ha damo nga mga estado han Estados Unidos, ini in talagsaon la nga ginbubuhat). Ngatanan ini nga upat nga mga nasud in nagbotos kontra han mga resolusyon han General Assembly.[8][9][10][11][12][13][14][15][16]
Kasaysayan[igliwat | Igliwat an wikitext]
An pagbitay hin mga kriminal ngan kaaway pulitka in gingamit han haros ngatanan nga mga sosyudad- para han pagsirot han krimen ngan pagpugong hin pan-ato ha pulitika. Ha kadam-an ng amga nasod nga nagbubuhat hin pagsirot hin kamatayon ginrereserba ini para han pagpatay, pagespiya, treason, o kalakip hin hustisya militar. Ha pipira nga mga nasod han krimen seksuwal, sugad hin rape, pangangaliwa, incest ngan sodomy, in nagdadara hin pagsirot hin kamatayon, sugad liwat han mga krimen panrelihiyon sugad han apostasy ha mga nasod Islamiko (an pormal nga paglikay han relihiyon han estado). Ha kadam-an nga mga nasod nga nagamit hin pagsirot hin kamatayon, an drug trafficking in usa liwat nga capital offense. Ha Tsina, an human trafficking ngan mga seryoso nga kaso hin korapsyon in ginsisirotan hin pagsirot hin kamatayon. Ha mga militar palibot ha kalibutan, an mga court martial in nagpapataw hin pagsirot hin kamatayon para han mga sala sugad han pagkakagaon, pagbaya, insubordination ngan mutiny.[17]
An paggamit hin pormal nga pagbitay hin nagtikang pa han katikangan han sinurat nga kasaysayan. Kadam-an han makasaysayan nga mga record ngan durudilain nga primitibo nga binuhatan han mga tribo in nagpapakita nga an pagsirot hin kamatayon in bahin han ira sistema panhustisya. An mga pagsirot han komunidad para han nagkasala in agsob naglalakip hin pagbayad han nakasala, paglamba, pag-iwas ha pag-atubang, pagpalayas ngan pagbitay. Agsob, iton pagbayad ngan pag-iwas ha pag-atubang in puydi na para han ira hustisya.[18] An pagbaton han krimen nga ginbuhat han sapit ng amga tribo o kumunidad in agsob naglalakip hin pormal nga pag-aro hin pasaylo, pagbayad o madugo nga bulos-bulosay.
Iton madugo nga bulos-bulosay in nahihitabo kun an pag-aayos ha butnga han mga banay o tribo napakyas o waray didto an sistema hin pag-aayos. Ini nga porma hin hustisya in agsob nabubuhat san-o an pagkamayda hin sistema hin pag-aayos nga nakabase ha estado o organisado nga relihiyon. Ini in puyde magresulta tikang ha krimen, diri pagkakaarasya ha tuna, o usa ka kodigo hin dungog. "Iton mga pagbuhat hin pagbulos in nagpapakita hin kapas han katawhan han sosyudad nga lugaring nga makaato ngan magpakita ha mga kaaway (sugad liwat han mga bangin magin batos sunod) nga an pagpakasala han mga butang, mga katungod o ha tawo in diri magpapabilin nga waray pag-sirot."[19] Pero, an nahihitabo, agsob makuri masabtan kun ini in usa ka gera hin pagbulos ngan kun ini in usa ka konkista.
Pipira nga makasaysayan nga penalidad in naglalakip han breaking wheel, pagpakaladkad kutob ha kamatayon, pagpapanit, hinay hinay nga pagtiros, pagtanggal han organo pansulod, krusipiksyon, pagtusok o pagbuno, pagpisa (lakip han pagpisa han elepante), pagbatak hin bato, pagsunog, pagtatanggal han bahin han lawas, pagsurotso, pagpugot, escafismo, pagkwekwentas hin nasusunog nga goma o pagpabuto sapit han ganggang han kanyon.
Pinanbasaran[igliwat | Igliwat an wikitext]
- ↑ Kronenwetter 2001, p. 202
- ↑ "Readings - History Of The Death Penalty | The Execution | FRONTLINE". PBS. Ginkuhà 11 February 2014.
- ↑ 3.0 3.1 "Abolitionist and retentionist countries". Amnesty International. Ginkuhà 23 August 2010.
- ↑ "University of Oslo Calls World Universities against Death Penalty - The Nordic Page - Panorama". Tnp.no. 5 December 2011. Ginkuhà 11 February 2014.
- ↑ 5.0 5.1 "Iran, Saudi Arabia, Sudan: End Juvenile Death Penalty | Human Rights Watch". Hrw.org. 9 October 2010. Ginkuhà 11 February 2014.
- ↑ "Charter of Fundamental Rights of the European Union" (PDF). Ginkuhà 23 August 2010.
- ↑ "moratorium on the death penalty". United Nations. 15 November 2007. Ginkuhà 23 August 2010.
- ↑ "Asia Times Online – The best news coverage from South Asia". Asia Times. 13 August 2004. Ginhipos tikang han orihinal han 27 May 2010. Ginkuhà 23 August 2010.
- ↑ "Coalition mondiale contre la peine de mort – Indonesian activists face upward death penalty trend – Asia – Pacific – Actualités". Worldcoalition.org. Ginkuhà 23 August 2010.[dead link]
- ↑ "No serious chance of repeal in those states that are actually using the death penalty". Egovmonitor.com. 25 March 2009. Ginhipos tikang han orihinal han 28 September 2011. Ginkuhà 23 August 2010.
- ↑ AG Brown says he'll follow law on death penalty
- ↑ "Lawmakers Cite Economic Crisis in Effort to Ban Death Penalty". Fox News Channel. 7 April 2010. Ginkuhà 23 August 2010.
- ↑ "death penalty is not likely to end soon in US". International Herald Tribune. 29 March 2009. Ginkuhà 23 August 2010.
- ↑ "Death penalty repeal unlikely says anti-death penalty activist". Axisoflogic.com. Ginkuhà 23 August 2010.
- ↑ "A new Texas? Ohio's death penalty examined – Campus". Media.www.thelantern.com. Ginhipos tikang han orihinal han 2 June 2009. Ginkuhà 23 August 2010.
- ↑ "THE DEATH PENALTY IN JAPAN-FIDH > Human Rights for All / Les Droits de l'Homme pour Tous". Fidh.org. Ginkuhà 23 August 2010.
- ↑ "Shot at Dawn, campaign for pardons for British and Commonwealth soldiers executed in World War I". Shot at Dawn Pardons Campaign. Ginhipos tikang han orihinal han 4 October 2006. Ginkuhà 20 July 2006.
- ↑ So common was the practice of compensation that the word murder is derived from the French word mordre (bite) a reference to the heavy compensation one must pay for causing an unjust death. The "bite" one had to pay was used as a term for the crime itself: "Mordre wol out; that se we day by day." – Geoffrey Chaucer (1340–1400), The Canterbury Tales, The Nun's Priest's Tale, l. 4242 (1387–1400), repr. In The Works of Geoffrey Chaucer, ed. Alfred W. Pollard, et al. (1898).
- ↑ Translated from Waldmann, op.cit., p. 147.
Dugang nga barasahon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- Curry, Tim. "Cutting the Hangman’s Noose: African Initiatives to Abolish the Death Penalty." (Archive) American University Washington College of Law.
- Gaie, Joseph B. R (2004). The ethics of medical involvement in capital punishment : a philosophical discussion. Kluwer Academic. ISBN 1-4020-1764-2. http://books.google.ca/books?id=FaUNdNuVjJYC&lpg=PP1&dq=Capital%20punishment&pg=PP1#v=onepage&q&f=true.
- Johnson, David T.; Zimring, Franklin E. (2009). The Next Frontier: National Development, Political Change, and the Death Penalty in Asia. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-533740-2. http://books.google.co.th/books/about/The_next_frontier.html?id=nZY8E6n-JAAC&redir_esc=y.
- Kronenwetter, Michael (2001). Capital punishment: a reference handbook (2nd ed.). ABC-CLIO. ISBN 1-57607-432-3. http://books.google.ca/books?id=SOiuzOv061EC&lpg=PP1&dq=Capital%20punishment&pg=PP1#v=onepage&q&f=true.
- MacLean, Colonel French L. The Fifth Field: The Story of the 96 American Soldiers Sentenced to Death and Executed in Europe and North Africa in World War II, 2013, Schiffer Publishing, ISBN 9780764345777.
- McCafferty, James A (2010). Capital Punishment. AldineTransaction. ISBN 978-0-202-36328-8. http://books.google.ca/books?id=n8P0BYf62wAC&lpg=PP1&dq=Capital%20punishment&pg=PP1#v=onepage&q&f=true.
- Mandery, Evan J (2005). Capital punishment: a balanced examination. Jones and Bartlett Publishers. ISBN 0-7637-3308-3. http://books.google.ca/books?id=KPIf6dPJ_jQC&lpg=PP1&dq=Capital%20punishment&pg=PP1#v=onepage&q&f=true.
- Marzilli, Alan (2008). Capital Punishment – Point-counterpoint (2nd ed.). Chelsea House. ISBN 978-0-7910-9796-0. http://books.google.ca/books?id=nlOU4fUaiV8C&lpg=PP1&dq=Capital%20punishment&pg=PP1#v=onepage&q&f=true.
- Woolf, Alex (2004). World issues – Capital Punishment. Chrysalis Education. ISBN 1-59389-155-5. http://books.google.ca/books?id=U3McAciWdWYC&lpg=PA1&dq=Capital%20punishment&pg=PA1#v=onepage&q&f=true.
- Simon, Rita (2007). A comparative analysis of capital punishment : statutes, policies, frequencies, and public attitudes the world over. Lexington Books. ISBN 0-7391-2091-3. http://books.google.ca/books?id=tpmQDVdv3UgC&lpg=PP1&dq=Capital%20punishment&pg=PP1#v=onepage&q&f=true.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | Igliwat an wikitext]
- About.com's Pros & Cons of the Death Penalty and Capital Punishment
- 1000+ Death Penalty links all in one place
- Updates on the death penalty generally and capital punishment law specifically
- Texas Department of Criminal Justice: list of executed offenders and their last statements Archived 2006-11-08 at the Wayback Machine.
- Death Penalty Worldwide: Akademyahon panhalikwat nga database han mga balaod, iginbubuhat, ngan mga estadistika han pagsirot hin kamatayon para han kada pagsirot hin kamatayon ha kalibutan.
- Answers.com entry on capital punishment
- "How to Kill a Human Being", BBC Horizon Dokyumentaryo nga taramdan ha TV, 2008
- U.S. and 50 State death penalty/capital punishment law and other relevant links Archived 2006-06-14 at the Wayback Machine. Megalaw
- Duha nga dokyumentaryo audio hiunong han pagbitay ha Estados Unidos: Witness to an Execution The Execution Tapes
Nantitipa[igliwat | Igliwat an wikitext]
- World Coalition Against the Death Penalty
- Death Watch International Hugpo hin nangangampanya kontra Pagsirot hin Kamatayon
- Campaign to End the Death Penalty
- Anti-Death Penalty Information: naglalakip hin binulan nga lista para han tiarabot nga mga pagbitay ngan estadistika hin pagsirot hin kamatayon para han Estados Unidos.
- The Death Penalty Information Center: Impormasyon ngan mga pag-aram hiunong han Estadistika
- Amnesty International – Abolish the death penalty Campaign: Organisasyon hin Katungod Pantawo
- European Union: Impormasyon han mga polisiya han kontra pagsirot hin kamatayon
- IPS Inter Press Service Archived 2006-10-24 at the Wayback Machine. Kanasoran sumat hin Pagsirot hin kamatayon
- Death Penalty Focus: Hugpo hin Amerikano nga nanginginkamot mapawara an pagsirot hin kamatayon
- Reprieve.org: United States based volunteer program for foreign lawyers, students, and others to work at death penalty defense offices
- American Civil Liberties Union: Nagdedemanda hin Moratoryum para han Pagsirot hin Kamatayon
- National Coalition to Abolish the Death Penalty
- NSW Council for Civil Liberties Archived 2009-10-08 at the Wayback Machine.: usa ka Australiano nga organisasyon nga natipa han Pagsirot hin Kamatayon ha rehiyon Asya
- Winning a war on terror: eliminating the death penalty Archived 2010-05-06 at the Wayback Machine.
- Electric Chair at Sing Sing Archived 2015-07-06 at the Wayback Machine., usa ka litrato kinuha ha tuig 1900 ni William M. Vander Weyde, may lakip nga siday ni Jared Carter.
Nan-uuyon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- The REAL Death Penalty in the US: A Review
- Studies showing the death penalty saves lives
- Criminal Justice Legal Foundation Archived 2017-05-04 at the Wayback Machine.
- Keep life without parole and death penalty intact
- Why the death penalty is needed
- Pro Death Penalty.com
- Pro Death Penalty Resource Page
- 119 Pro DP Links
- The Death Penalty is Constitutional
- The Paradoxes of a Death Penalty Stance ni Charles Lane han Washington Post
- Clark County, Indiana, Prosecutor's Page on capital punishment
- In Favor of Capital Punishment Archived 2015-04-07 at the Wayback Machine. – Sikat nga mga darahonon nga nagsusuporta han Pagsirot hin Kamatayon
- Studies spur new death penalty debate
Mga panlantaw hit relihiyon[igliwat | Igliwat an wikitext]
- The Dalai Lama Archived 2002-01-22 at the Wayback Machine. – Mensahe hin pagsusuporta hit moratoryum han pagsirot hin kamatayon
- Buddhism & Capital Punishment tikang ha The Engaged Zen Society
- Orthodox Union website: Rabbi Yosef Edelstein: Parshat Beha'alotcha: A Few Reflections on Capital Punishment
- Priests for Life – Mga listahan hin pipira nga mga sumpay kanan Katoliko
- The Death Penalty: Why the Church Speaks a Countercultural Message ni Kenneth R. Overberg, S.J., tikang ha AmericanCatholic.org
- Wrestling with the Death Penalty ni Andy Prince, tikang ha Youth Update han AmericanCatholic.org
- Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company. 1913. .
- Catholics Against Capital Punishment: nahatag hin kanan Katoliko panlantaw ngan nahatag hin mga garamiton ngan mga sumpay
- Kashif Shahzada 2010 Archived 2010-12-02 at the Wayback Machine.: Kay ano iton pagsirot hin kamatayon in diri-Islamiko?