c: text/html

text:
Sanbugaro
El sanbugaro el xe na pianta (nome sientifego Sambucus nigra) deła fameja dełe Caprifoliaceae che se pol catar in Eoropa, America del nord e Axia oçidentałe . El nome el deriva dal greco sambýkē, a so olta de derivasion orientałe, uxà prinçipalmente par indicar el nome de un particołar strumento muxicałe, che el vegnea apunto fabricà col łegno de sta pianta. In inglexe se dixe elder, in todesco Holunder o Holler, in tałjan sambuco. Se trata de 'n arbusto ke crese drio ai fosi o in posti umidi, fin ai 1500 metri sul liveło del mare, e ke pol rivar a vivere anca 20 ani. El ga foje longhe 30 cm conposte da 5 o 7 fojete de 12 cm, a forma de lancia e bordo seghetà, cołor verde scuro.
I fiori i xe del tipo a corinbo, a forma de onbrełete, de cołor bianco, e i vien fora in apriłe-giugno. In agosto-setenbre buta łe perle, de cołor moro, col pecol roso. Drento łe foje e łe perle se trova diverse sostanse: ła sanbunigrina, ke ła pol dare efeti tosici sui boce e sułe bestie pi picołe, con vomito e diarea (col riscaldamento no ghe xe pi problema parkè sta sostansa ła se degrada e no ła fa pi gnente), oji esensiałi, vitamine C e B, diversi flavonoidi, come ł'antocianina, ke ga na forte asion anti-osidante e ła protège łe cełułe dał'asion tosega dei cosideti radicałi libari. 'Ntełe perle se trova ła sanbucianina, altro fortisimo anti-osidante (e in sto senso anca anti-cancro). Ła sanbucianina xe anca un cołorante e ła vien doparà par łe tinture de caveji, pal corame e 'nteł'industria tesiłe. Coi fiori e cołe perle se pol preparar marmełade e gełatine, ma soratuto el famoxo łiquor.
A Verona el Sambucus nigra xe conosuo col nome de saugar. Da sto termine deriva na paroła de uxo cołoquiałe, saugo, uxà par indicar qualcheduni un poco tonto, mia tanto xveo. L' anałogia xe dovua a na carateristica ben nota de sta pianta, quałe el so midoło spugnoxo che, in te i rami piasè veci, el pol convertirse in na cavità. Sta carateristica xe stà sfrutà anca da jenerasioni de boce, che i l'à uxà par costruir fisceti e altri xughi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nebraska
El Nebrasca dal 1 de marso 1867, el costituise el 37° Stato dei Stati Unìi de Amèrica; el xe el 38° Stato pì popołoxo e el 16° pì estexo dei USA.
El deve el so nome a 'na paroła in łengoa chiwere che ła significa "aqua calma" e ła se riferise al corso del fiume Platte, che traversa tuto ło Stato prima de confluire 'ntel Missouri. El soranome deło Stato el xe The Cornhuskers State, osia ło Stato dei despanociàdori (xe a dir chełi che co se rancura el formenton łi łibera ła panocia da łe spate).
El se cata 'nte ła parte sentro-setentrional dei Stati Unii, in mexo a łe Pianure Grande. El teritorio el se estende da 'na altitudine minima de 256 m a 'na altitudine masima de 1653 m. El confina con ben siè Stati, procedendo da nord in senso orario: Dakota del Sud, Iowa, Missouri, Kansas, Cołorado e Wyoming.
El teritorio de ło Stato el gera prevałentemente arido, specie 'nte ła parte osidentałe, fin quando a non se xe praticà 'na masicia e sientifega trasformasion agricoła che ła ga fato sì che el Nebraska el sia inquò considerà uno dei primi stati agricołi dei Stati Unìi.
Ła cavedal ła xe Łiṅcen; ła piasé granda sità de ł'Oregon ła xe Omaha, che int'el 2010 ła gaveva sira 409 000 abitanti.
Połitega[canbia | canbia el còdexe]
El Stato el xe rapresentà a ła Camera dei Rapresentanti da tre deputai.
Ła pena de morte ła vien exeguia tramite ła carega ełetrica.


text:
Austrałia
L'Austrałia [au-strà-lia], nome uficial in inglese Commonwealth of Australia, ła xe un stato de l'Oceania sudosidental.
Sicome che l'è un'ixoła, no ła confina mìa con altre nasion. Quełe piesè visin łe xe ła Nova Zelanda a sud-est; l'Indonexia, Papua Nova Guinea e Timor Est a nord.
Giografia[canbia | canbia el còdexe]
Ła xe ła sesta nasion piesè granda del mondo (7 686 850 km²), l'unica che ła ciapa un continente intiero e ła pi granda de l'Oceania e de tuta l'Australaxia.
In sto stato i vive un mucio de animałi strani e a olte vełenoxisimi.
Giografia połitega[canbia | canbia el còdexe]
Ła xe un stato federal.
El xe sudiviso in sie stati, tre teritori interni e sete teritori esterni.
Demografia[canbia | canbia el còdexe]
Ła ga na popołasion de 20 180 878 àneme (censimento del 2004).
Ła capital ła xe Canberra; łe çità piesè abità łe xe Sydney, Perth, Brisbane, Melbourne, Adelaide e Darwin [3].
Etimołogia[canbia | canbia el còdexe]
El nome "Australia" el vien dała fraxe latina Terra Australis Incognita.
Note[canbia | canbia el còdexe]
- ↑ disabitae
- ↑ el xe ła banda de el continente Antartego recalamada da ła Austrałia
- ↑ ga 110 000 abitanti
Ligadure foreste[canbia | canbia el còdexe]
- (IT) Scheda dell'Australia dal sito Viaggiare Sicuri - Sito curà dal Ministero dei Esteri e da l'ACI


text:
Altre opere nei monumenti:Palazzo della Consulta (palazzi, Settecento), Santi Luca e Martina (chiese, Seicento), Sant'Antonio dei Portoghesi (chiese, Seicento), Basilica dei Santi XII Apostoli (basiliche, Settecento), Sant'Ignazio (chiese, Seicento), Basilica di Santa Maria in Trastevere (basiliche, Duecento), Basilica di Santa Maria Maggiore (basiliche, Imperiale), Cattedrale dei Santi Giovanni Battista ed Evangelista in Laterano (chiese, Seicento), San Luigi dei Francesi (chiese, Cinquecento), San Tommaso di Canterbury (chiese, Ottocento), Santa Maria della Scala (chiese, Seicento),
Altre opere nei Musei:Museo di Palazzo Venezia, Museo di Roma,


text:
Mikkel Andersen
Mikkel Andersen (Herlev, 17 dicembre 1988) è un calciatore danese, portiere del Midtjylland.
Collegamenti esterni[modifica | modifica wikitesto]
- (DE, EN, IT) Mikkel Andersen, su Transfermarkt.it, Transfermarkt GmbH & Co. KG.
- Calciatori dell'Akademisk Boldklub
- Calciatori del Reading F.C.
- Calciatori del Brentford F.C.
- Calciatori del Brighton & Hove Albion F.C.
- Calciatori del Bristol Rovers F.C.
- Calciatori del Portsmouth F.C.
- Calciatori del Randers F.C.
- Calciatori del F.C. Midtjylland
- Calciatori danesi
- Nati nel 1988
- Nati il 17 dicembre
- Nati a Herlev


text:
Volt
El Volt 'l xè na unità de mexura derivà da'l sistema internasionałe de unità de mixura (SI) de'l potensiałe ełetrego e de ła diferensa de potensiałe. 'L gà sto nome in onor de Alessandro Volta, che inte 'l 1800 creò ła piła voltaiga, ła prima bateria chìmega.
El sinboło de'l Volt 'l xè V.
Se dise che tra do ponti A e B de na rejon de spasio sede de un canpo ełetrego ghè xè na diferensa de potensiałe de 1 V se ła forsa ełetrega ła conpie el laoro de 1 J pa' portar na caregà de 1 C da A a B.
Cò te te senplifighi el conseto, el volt mixura ła forsa che i gà i singołi ełetroni, e moltiplegà co' i ampere (Am), che i mixura i ełetroni che i pasa inte 'l tenpo, otienito ła potensa in Watt. Pa' anałoxia co' i sistemi idraułisi el volt 'l xè l'altesa da cui l'acua ła casca, e l'ampere xè ła portà.
El volt 'l gà łe dimensiòni de un J/C, opùr, uxando łe sołe unità fondamentałi de'l SI, de un m2 · kg · s−3 · A−1


text:
Lison Pramaggiore
colore paglierino leggero, profumi varietali, gusto vigoroso, anche fruttato, a volte un po’ metallico; da bere subito.
- denominazione: Doc.
- zona: Veneto, provincia di Venezia, numerosi comuni; provincia di Treviso, il comune di Meduna di Livenza e parte del comune di Motta di Livenza. Friuli Venezia Giulia, provincia di Pordenone, comuni di Chions, Cordovado, Pravisdomini e parte dei territori di Azzano Decimo, Morsano al Tagliamento e Sesto al Reghena.
- tipologia: Pinot Grigio
- genere: bianco secco;
- uve: pinot grigio (minimo 85%)


text:
Zilog z80
El Zilog Z80 l'è en microprocesòr a 8-bit, progetà e prodoto da Zilog da el 1976 fin al dì de ancò. El Z80 l'ha trovà en gran utiliço nei primi anni '80 en la progetaçiôn de élaboratori da tàolo e sistemi par l'ìndustria. El Z80 l'è una de le piasè conosùe CPU de tuti i tèmpi.
Ànca se Zilog la proà de méter en produçiôn procesòri Z80 a 16-bit (Zilog Z800, Z8000) e 32-bit (Z80000), la concorença de àltre società l'è stà piasè forte e avansà: i procesòri dé la sèrie Z80 a 16 e 32 bit no i ha mai catà én gran mercà, parché i è arivè màsa én ritardo.
Indice
Storia[canbia | canbia el còdexe]
El Z80 l'è nàto en el lùio de el 1976 par opera del'ingegnèr Federico Faggin che, dopo aver laorà en la Intel par la progetaçiôn de el procesòr 8080, el làsia la società par vèršer da par lu la Zilog. El Z80 l'è sta progetà par avérghe na compatibilità bìnaria col sô fradél (L'Intel 8080) così che la gràn parte de el codice 8080 (par piasè el sistèma operativo CP/M) el podéa èser fato nàr en el Z80 sènsa modificàr gnente.
El Z80 l'éra òto volte mèjo de el 8080:
- El g'ha na ròsa de istruçiòni (instruction set) piasé avançà, la podéa usàr dù nôi regìstri indice IX e IY.
- Dù sèrie de regìstri separé che i podéa èser scambiè veloci, par miglioràr el tempo de risposta de le interuçiôni (interrupt).
- Istruçiôni de môer el blòco (block move), blòca I/O (block input/output) e byte search.
- Istruçiôni de manipolaçiôn a livèl de bit.
- En contatôr integrà par el rinfresco de la DRAM, sensa de lù bisognarìa šontàrghe piasè circuiterìa à la scheda de l'élaborator.
- El voléa na singola fônte de corènte a 5 volt.
- El g'avea bisogno de en nùmero de chip forèsti minòr par la generaçiôn de el clock e le interface vèrso la memoria e el I/O.
- El g'avea en prèso gràn bàso.
En bréve el Z80 l'è diventà la piasè usà CPU de tuti i tempi, concuistàndo velocemente gran parte del mercà de el 8080. La prima verçiôn la g'avea na frecuença de 2,5 MHz, al dì de ancò ghè verçiôni (par uso industriàl) de el Z80 fìn a 20 MHz.
La ciàe del sucèso de el Z80, forse l'è stà en el controller DRAM integrà drénto la CPU. Funçiôn che permetéa de costruìr sistemi con mànco chip de supòrto. La concorrente MOS technology, produtrice del procesòr 6502 (usà en el Commodore 64) l'hà incluso sta importante funçiôn en el sô chip video, el VIC-II.
El Z80 en el mercà casalingo[canbia | canbia el còdexe]
Ne i primi anni '80 el Z80 l'è stà usà én en mùcio de "home computer" come l'MSX, el TRS-80 de Radio-Shack i famošisimi Sinclair ZX80 el fradèl picenìn ZX81 e el ZX-Spectrum. L'è stà usà én en gràn nùmero de elaboratori CP/M de sotto-marca (ma ànca én el prìmo elaboratòr portatile, l'Osborne-1), i sistèmi CP/M i era molto usé all'epoca, en pôcô come i sistemi Windows al dì de ancò. En mèšo i ani 80 el Z80 l'è sta usà come procesòr standard par i élaboratori de la sèrie MSX. Piasè avanti el Z80 el sarà usà drénto le console par video-šughi "Sega Master System" e "Sega Game Gear".
Curiosità, Cloni del blòco Soviètico[canbia | canbia el còdexe]
El sucèso de el Z80 l'avéa varcà ànca i confìni de l'Unione Soviètica, ndoe se podéa catàr varie copie de el Z80, come el U880 (en clone de el Z80 usà en la Germania Est), el KP1858BM1 (n'altro clone, usà en l'URSS) o i HC85, HC90, HC91, HC2000 fabriché en Romanìa.


text:
Màrmaro
El màrmaro (dito anca marmo o marmor) el xé na piera metamòrfega fata in prevałénsa de carbonato de calcio (CaCO3).
El vien cavà via da tereni de pianura, indove l'eventual prexénsa de aque soto tera ła pol crear problemi, o in montagna, anbiénte più difìsiłe da raxónxer par strada. In Vèneto se cava fora un màrmaro roso datorno a Verona.
El tèrmine màrmaro el deriva dal grego antigo uάpuapov o uάpuapoς (mármaron o mármaros), col signifegà de "piera łuxénte"[1][2], che a sóa volta el vien fora dal verbo uapuaίpw (marmaírō), che'l signìfega "łuxegar"."[3] Sto tèrmine el se cata in un fià tute łe łéngue in Europa.
Caraterìsteghe[canbia | canbia el còdexe]
El màrmaro el se forma traverso un proceso de metamòrfoxi da piere sedimentarie, come el calcar o łéa dołomia, che ła consiste 'nte un conpleto canbio de ła strutura cristałina del carbonato de calcio del qual łe xé conposte in magioranse, e łe dà łogo a un moxàico de cristałi de calcite o de dołomite (mineral). L'asion combinada de tenperadura e presion, durante ła trasformasion de ła piera sedimentaria in màrmaro, ła porta a ła gradual obliterasion de łe struture e del tesùo in orìxene prexénti 'nte ła piera, co ła destrusion, conseguénte, de ogni fòsiłe, stratifegasion o altra strutura sedimentaria prexénti 'nte ła piera orixenaria.
Eł cołor del màrmaro el canbia a seconda da ła prexénsa de inpurità minerałi (crèa, limo, sabia, òsidi de fero, tocheti de sèłexe), che i se cata in granełi o in strai indrénto ła piera sedimentaria orixenaria. 'Ntel corso del proceso de metamòrfoxi ste inpurità łe vien spostae e ghe vien canbià de novo ła rede cristałina a cauxa de ła presion e del całor. I màrmari bianchi i xé i rexultai de sto proceso su piere calcaree che łe amanca de ste inpurità.
Uxo[canbia | canbia el còdexe]
El baso endeghèr de refrasion de ła calcite, che ła permete a ła łuxe de "intrar" 'nte ła superfice de ła piera prima de èser refresa, el dà a sto material qua (e soratuto ai màrmari bianchi) na spesal łuxentesa, che eło ga rexo in particołar aprexà par ła scultura. Se recordi, par exénpio, che l'artista e scultor Michelangelo Buonarroti el preferiva el "màrmaro bianco" de Carara par łe sóe òpere. In scultura el xé un dei materiałi più inportanti, doparà xà dai Gresi antighi. Łóri i eło uxava soratuto par l'architetura, tirando su un grando nùmero de ténpli co sto material.
I màrmari miga cołorai i xé na fonte de carbonato de calcio puro, che ła vien doperada 'nte na granda varietà de industrie. Ła pólvere de màrmaro ła xé un conponénte de cołoranti e vernixe, de dentifrici e de materie plàsteghe. I vien doperai anca 'ntel'industria de ła carta insieme al caołin.
El bel aspeto de serti màrmari el fa chei vegna doperai par revestir i siołi de łe caxe. Łe dificoltà par cavarlo via e strasportarlo łe alsa de parecio el preso del material, che'l xé na de łe piere miga presioxe più presioxe, insieme al granito.[4]


text:
Provincia Ulster
Ulster (appellate Cúige Uladh in le lingua irlandese) es un provincia de Irlanda, un de quatro provincias traditional.
Le population de Ulster es quasi 2 milliones, e le territorio se extende super 21552 km². Le provincia se compone de nove contatos. Sex contatos (quasi 57% de Ulster) comprende Irlanda del Nord: Antrim, Armagh, Down, Fermanagh, (London-)derry e Tyrone. Tres contatos (circa 43% de Ulster) son in le Republica de Irlanda: Cavan, Donegal e Monaghan. In Ulster se parla le lingua anglese, le lingua irlandese e un dialecto de Scots.


text:
Midlands Osidentałi
Łe Midlands Osidentałi (West Midlands en inglexe) łe conprende ła porsion osidentałe de ł'Inghiltera sentrałe, conosesta come Midlands. El teritorio deła rejon el confina con queło dełe rejon Nord Ovest a nord, Midlands Orientałi a est, Sud Est e Sud Ovest a sud e con il Gałes a ovest.
El termine "Midlands Osidentałi" el fa confuxion, parché el vien doparà anca par l'omonima contea, e el xe doparà anca da vari enti come ła West Midlands Police e el West Midlands Fire Service.
A volte ła rejon dełe Midlands Osidentałi ła vien considerà estexa fin al Cheshire, al Gloucestershire e a ł'Oxfordshire, ma ła parte sentrałe ła xe costituia dałe contee tradisionałi:
Sta stesa area ła xe oncò ła rejon governativa ofixial dełe Midlands Osidentałi. Ła xe divixa 'nte łe seguenti contee aministrative:
- Herefordshire
- Shropshire
- Staffordshire
- Stoke-on-Trent
- Telford and Wrekin
- Warwickshire
- Midlands Osidentałi (contea metropołitana)
- Worcestershire.


text:
Anzolo Emo
Anzolo Emo (Venesia, 3 de genaro 1731 – Malta, 3 de marso 1792) el xe stà un amiraglio venesian. El xe sta ł'ultimo grande e geniae Capitano da mar deła Serenisima Republica de Venesia.
Sin da xovane el se gera aruołà 'nte ła marina venesiana, a ł'epoca decadente e vecia, el ga fato presto cariera grasie ałe so capacità e ałe so idee inovative.
Ciapà dała cariera no 'l se ga mai maridà.
Diventà amirajo el ga amodernà ła flota introduxendo novi tipi de navi, e el xe riusìo a migliorar el niveło dei marinai.
Vivendo inte on'epoca de asołuta pace par ła so Republica el ga avù soło 'na posibiłità par metarse in evidensa dal punto de vista miłitare: soto el dogado de Paolo Renier łe continue incursion de pirati arabi łe danegiava el marcà e łe rote maritime venesiane, e se gheva decixo de punirli par questo.
Dopo aver guidà ła flota e aver batù façilmente in mare i nemighi, l'Emo, quando esi i se gheva rifuxà 'nte i so porti proteti, el ga avù ła bona de bonbardare i porti (Sfax, Tunixi, Bixerta, par citarne soło alcuni) tramite ł'utiłiso de alcune chiate, fate sivołare sol fondo pałudoxo viçin a ł'inboco dei porti (1785-1786).
Dopo ła pace el ga tentà on'ulteriore riforma deła marina venesiana, ciapando a modeło ła flota britanica.
Angelo Emo el xe morto inprovisamente so ł'ixoła de Malta, el 3 de marso 1792, e el xe sta sepolto con grandi onori dai so marinai, che i ło gaveva senpre stimào e apresà.


text:
Bacarando Ai Corazzieri
11° trattoria in pr. di VE
castello - Sestiere Castello 3839, Venezia (VE)
Trattoria alla Palazzina
2° trattoria in pr. di VE
cannaregio - Ponte Delle Guglie 30121, Venezia Venezia (VE)
Antico Calice
3° trattoria in pr. di VE
cannaregio - Calle Stagneri 5228, Venezia Venezia (VE)
Trattoria Valmarana
6° trattoria in pr. di VE
burano - Fondamenta Andrea Navagero , Murano Venezia (VE)
Dalla Mora
62° ristorante in pr. di VE
burano - Fondamenta Daniele Manin 30141, Murano Venezia (VE)
Trattoria alle Burchielle
74° ristorante in pr. di VE
santa croce - Fondamenta Burchielle 30135, Venezia (VE)
Trattoria da Bepi
9° trattoria in pr. di VE
cannaregio - Sestiere Cannaregio 30121 , Venezia (VE)
Taverna Capitan Uncino
10° trattoria in pr. di VE
santa croce - Campo San Giacomo Dell'orio 30135, Venezia Venezia (VE)


text:
Pisacan
El pisacàn (o radìcio de can) (nome sientifego Taraxacum officinale) el xe na pianta deła fameja dełe Compositae, pi de preciso dełe Asteraceae.
In todesco el se ciama Loewenzahn, in inglese dandelion, in taljàn tarassaco, dente di leone o soffione. El ga dełe fojete coi bordi tuti tajà a formar come dei "denti" a punta (da qua el nome in taljàn e todesco). Ste foje łe vien su tute insieme dała tera e łe fa dełe rosete. In sima al pecol, da apriłe a otobre, sbocia el fiore tipico zało, ke ała fine el se trasforma in na bala tonda e bianca de pełuki: basta sofiarghe sora e i scapa via tuti (da qua l'altro nome in taljàn).
Łe foje łe ga tanti sałi minerałi e vitamine. El pisacàn el se ciama cusì parchè el ga anca na bona atività diuretica.
In cusina se dopara łe foje tenare deła primavera, mejo se prima ke vegna su i fiori. Se pol magnarle crue in sałata o cote con toketi de łardo o metarle 'ntel risoto (risi e radici). I buti, prima ke se verza i fiori, i se mete via sotaxeo, come i càpari.