text:
Liaoning
El Łiaoniṅ (cinexe tradixional 遼寧, cinexe sinplefegà 辽宁, pinyin Liáoníng; mancexe Liyoo ning) el xe una provinsia de ła Cina nordoriental. Ła xe stada anca conosua cofà Feṅċien (cinexe tradixional 奉天, pinyin Fèngtiān).
Ła se cata inte ła Manciuria meridional, so łe coste del Golfo de Ċili[1]
Giografia fixega[canbia | canbia sorxente]
El conprende ła penìxoła de Liaodong e ła pianura del fiume Liao, sircondada da riłievi alti fin a 1500 m.
Giografia umana[canbia | canbia sorxente]
Łe sità pi' inporatanti łe xe el cavołogo Šeniaṅ, Dandong, Jinzhou e Fushun.
Se coltiva sereałi, tabaco ,sexamo e coton.
Se cata grosi xasimenti de carbon, fero, pionbo, mołibdeno.
Ła xe una de łe xone pi' industriałixae de ła Cina.
Note[canbia | canbia sorxente]
- ↑ noto anca cofà Bo Hai


c: text/html

text:
Łéngoa greca
El greco (in greco "eλλnvιkή Yλώσσa", pronuncià "elinikì glòssa") el partien a ła granda fameja de łe łéngoe indoropee derivade da na łéngoa vecia comun conoxesta cofà indoropeo.
La łéngoa greca antiga no ła gera parlà soło inte l'Antiga Grexia peninsułare, ma anca inte łe cołònie; sto fato el ga contribuío a na difuxion de raquanti diałeti che a se conose oncó. El greco moderno el xe parlà da xirca 14.000.000 persone, e ła xe ła xe ła łéngoa ofixiałe de ła Grexia e parte de Sipro.
El Neogreco o Greco Moderno xe come che vien ciamà ła lengua greca che se parla desso. Co sto termine se indica, par tanto, el ultimo stadio de l'evołusion de ła lengua greca, parlà da circa 15.5 milioni de persone soratuto in Gresia e a Sipro. Se inisia a parlare de "Greco Moderno" a partire dal croło del Inpero Bizantin nel 1453. Par un periodo de tempo, no ghe xe stà na lingua greca ufiçiałe, ma tanti picołi diałeti legai pi o manco al greco antico. Al di de oncò, el greco moderno ordinario el se basa sul demotico.
Somejanse co ła lengua vèneta[canbia | canbia sorxente]
Ghe se dełe parołe venete che łe ga na provenienza ligà a serte altre greche e par questo łe se someja. Par exenpio:
- Boύtupo (IPA: /ˈButiro/): Butìro
- Kapέkλa (IPA: /kaˈrekla/): Carega
- MπιZέλιa (IPA: /biˈzelia/): Bizi
- Aύσkoλo (IPA: /ˈdiskolo/, sign. difisie): Viscoło
- Mouσtάkι (IPA: /muˈstaki/, dal fransexe moustaches): Mostaci
In tutte łe maniere, anca se łe parołe sora elencade łe poe far pensare che ghe sipie cołegamenti direti col diałeto, ghe xe bisogno de dire che ła lengua greca ła ga costrusioni gramaticałi e lesicałi un mucio difarenti dal veneto. Meto qua basso raquanti esenpi:
Da sta picoła tabeła se poe capire e differense de scritura, genere e acentuasion de łe parołe. In pì ghe se anca da tegner conto de łe diferense de pronunciasion che ghe se tra łe do lengue (es. in greco no ghe xe "s-c", "sci-sce", "g", mentre in veneto no ghe se i soni "x" (come el "ch" todesco)e "θ" (come el "th" inglese so ła paroła "three"). Ła letera "δ" a vien pronuncià neła lengua veneta, ma no da tute łe parti. 'N altra dificoltà del greco xe 'l uso dei verbi, che no xe come queo de łe lengue romanxe ma el ga na forme tute sue.El sistema verbałe graco no se basa pa esenpio so l'inçertesa o so a probabiità del'asion ma so a continuità o manco del verbo nel tempo.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Leon de San Marco
Par liòn/leon de San Marco o liòn marciano o liòn alàdo se intende a rapresentasion simbolica de San Marco vangelista, rafigurado in forma de leòn alàdo. Altri elementi presenti in varie combinasioni presenti xe: l'aureola in testa e un libro e na spada tra le zate.
El leòn de San Marco el xe un secolare simbolo de a sità de Venezia, de a so antiga Republica e atuale simbolo de el Comùn e de a Proìncia, nonché de a Regiòn Veneto e de numerosi altri enti ed aministrasioni sivili e militari.
El leòn marciano el compare in bandiere, gonfaloni, stemmi, statue e schei. El compare inoltre ne a bandiera navale sia mercantile che militare de a Republica 'Taliana.
Indice
Letùra de l'imagine[canbia | canbia sorxente]
Significado[canbia | canbia sorxente]
A rapresentasion de San Marco in forma de leòn alado a xe na tipica iconografia cristiana derivante da e visioni profetiche contegneste nel libro de l'Apocalisse de San Zuane vangelista. El leon el xe defati uno dei cuàtro esseri viventi descriti nel libro come posti arente al tròn de l'Onipotente ed intenti a cantàrghine le lodi, da po' scelti come simboli dei Cuàtro Vangelisti. El leòn el xe associàdo a Marco in funsion de e paroe co e quali scumisia el so Vangelo in riferimento a San Zuane Batista:
El Batista xera vestìo in tel'imaginario cristian co' una pèl de leòn e la frase 'vangelica de la vose che ziga nel deserto la riciamava l'idea de un rugito nel deserto.
El leòn el simboleggia anca la forsa de a paroa de l'Evangelista, le àle l'elevasion spirituale, mentre l'aureola xe el tradisionale simbolo cristian de a santità.
El libro, simbolo del Vangelo, in tea magior parte de e rapresentasioni venesiane el se presenta verto recando solitamente la scrita latina PAX TIBI MARCE, EVANGELISTA MEVS ("Pàse a ti, Marco, evangelista mio") che secondo un'antichisima tradision de e Venesie un àngiolo el g'avarìa rivolto al Santo, nàufrago in te e lagune, preanunciandoghe che in cuèle tere g'avarìa catà un giorno riposo e venerasion el so corpo.
Tutavia el simbolo leonin el esprimèa anca el significado aràldego de maestà e potensa (trato sto ultimo sotolineà sopratuto da a còa felina alsà), mentre el libro ben el esprimèa i conceti de sapiensa e de pase e l'aureola a conferiva un'imagine de pietà religiosa. La spada, oltre a l'òvio significado gueresco, a xe invese anca simbolo de justisia e defati a xe ricorente in te e rapresentasioni antropomorfe e non de a Justisia.
Xera dunque simbolicamente presenti tuti i caratteri con cui Venesia la ama pensar e descrivare sé stessa: maestà, potensa, saggezza, justisia, pase, forsa militare e pietà religiosa.
Numerose le interpretasion posibili riguardo la combinasion tra spada e libro:
- el solo libro verto el xe ritegnesto simbolo de a sovranità de o Stato (numerose le rafigurasioni dei dogi inzenocià davanti a tale rapresentasion);
- el solo libro serado el xe invese ritegnesto simbolo de a sovranità delegada e quindi de e publiche magistradure;
- el libro verto (e la spada in tera non visibile) el xe ritegnesto simbolo de a condision de pase par a Serenisima;[citasion nesesaria]
- el libro serado e la spada impugnada i xe invese ritegnesti simboli de a condisione de guera;[1]
- el libro verto e la spada impugnada i sarìa infine simbolo de a publica justisia.
Tutavia tali interpretasioni no e xe universalmente acetade e la pi difusa interpretasion a se limita a ritegner el libro verto simbolo de pase e queo serado con spada simbolo de guera[citasion nesesaria]. Rare, ma presenti, xe anca rafigurasioni del leòn privo sia del libro, che dea spada, che talvolta de l'aureola (sopratuto ne a statuaria).
No xe rare le rapresentasion in cui el leòn el posta le zate davanti su una tera in cui spesso compare anca na sità turrita e quele posteriori su l'àcua: tale particolare rapresentasion la intendèa indicar el saldo potere de Venesia su a tera e sul mar.
Difarenti versioni del Liòn de San Marco[canbia | canbia sorxente]
L'imagine del Liòn de San Marco la pode essere rapresentada in do diverse posisioni:
- andante, overo quando se pode vedere par intero el corpo del leòn de profilo: tipica rafigurasion presentada nei gonfaloni e ne e grandi statue, dove ghe xera abondansa de spasio par riportar la rapresentasion completa;
- in moèca, in cui invese vien rapresentado el leòn frontalmente e cucià, asumendo un aspetto che par la forma de e àle el ghe someia a queo che in 'talian se ciama "granchio" (ed in venesian moèca el xe apunto el nome dei granchi picenini in periodo de muta): na forma più utile da utilizzar nei stemmi e nei sigilli, dando na rapresentasion pi racòlta.
El simbolo del Regimento Lagunari Serenisima (deto MAO) el xe rapresentado da un Leòn de San Marco in moèca in tea so version da guera (quindi Vangelo serado e spada alsà), a cui fa da cornìsa do pi moderni fusìli.
El liòn marciano en tei gonfaloni de a Republica Serenisima[canbia | canbia sorxente]
El pi antigo gonfalon e simbolo de Venesia el xera probabilmente costituìdo da na cròse dorada in campo azuro (i colori de l'Impero Bizantìn, de cui a sità a feva formalmente parte).
Co a traslasion in sità del corpo de l'evangelista San Marco e la so adosion a santo patrono de a sità e de o Stato, se ga tacà rafigurar el santo in figura umana nei stemmi e nei gonfaloni publici.
Le prime rafigurasioni de San Marco in forma de leòn alado le xe stàde adotade nel 1261 [2], quando co a caduta de l'Impero Latin Venesia la ga streto magiori raporti con l'Egito, tera el cui sultan, Baybars, el inalsava un leòn passante quale stemma, e el porto de Alessandria d'Egito, sità de cui el santo el xera stado primo vescovo. In sta epoca la rafigurasion preminente la xera quea del leòn in moèca.
A metà del XIV secolo se ga tacà po ad esporre gonfaloni nei quali campegiava el classico leòn marciano passante con libro e spada. Ne a stessa epoca tale iconografia la xe stada in generale adotàda quale simbolo de o Stato.
El gonfalòn el presentava el leòn marciano su campo azuro bordàdo de cròsi e decorasioni dorade su fàscia rossa. Le sie fiame e rapresentava i sie sestieri de a sità (ancuo, ne l'atuale gonfalòn de a Regiòn Veneto, compare invese na fàscia par ciascuna provincia).
Le nave de a flota e usava invese esporre o stesso gonfalòn, ma con campo rosso (come ne l'atuale gonfalòn de a sità de Venesia).
El leòn marciano el compariva po inquartàdo anca nel tricolòr de l'efìmera Republica de San Marco, durante i moti risorgimentài del 1848.
El xe stàdo inoltre utilizado par la bandiera de e Isole Ionie, antigo posedimento venesian, soto protetorado inglese prima come Republica de e Isole Jonie (1800-1807 e 1815-1817) e sucesivamente come Uniòn de e Isole Jonie (1817-1864). Ne a bandiera de sti do Stati el leòn el tegnèva na Bìbia serada su sète frecce che simbolegiava le sete isole (Corfù, Cefalonia, Zante, Santa Maura, Itaca, Cerigo e Paxos). Ne a bandiera de l'Uniòn xe stàda xontà nel cantòn la Union Flag britanica.[3]
Imagini[canbia | canbia sorxente]
- Statue, dipinti e schei:
-
El leòn de San Marco presente su a colonna de piazza San Marco a Venezia.
-
-
-
Leòn marciano a Vicensa.
-
El leòn su una colonna de piazza Erbe a Verona
-
Osella venesiana.
-
- Bandiere e stemi:
-
Bandiera navale de la Serenisima e atuale gonfalòn de la Sità de Venesia.
-
-
-
La bandiera de la Republica de San Marco.
-
Stemma de la Provincia de Venesia.
-
Gonfalòn de la Regiòn Veneto.
-
-
-
Stemma araldico de la Regia Marina
-
Stemma araldico de la Marina Militare
-
-
-
Stemma de l'Aeronautica Militare Italiana, con leòn in moèca.
-
- Stemmi de vari comuni 'taliani recanti el leone marciano:
-
Arta Terme-Stemma.png
Arta Terme (UD)
-
Caeran de San Marco (TV)
-
CampolongoalTorre-Stemma.jpg
Campolongo al Torre (UD)
-
Castelfranco Veneto-Stemma.png
Castelfranco Veneto (TV)
-
Cismon del Grappa (VI)
-
Cologna Veneta (VR)
-
Fiesso Umbertiano (RO)
-
Montagnana-Stemma.png
Montagnana (PD)
-
Riese Pio X-Stemma.png
Riexe Pio X (TV)
-
Rovigo-Stemma.png
-
Sant'Urbano (PD)
-
San Marco Argentano-Stemma.png
San Marco Argentano (CS)
Note[canbia | canbia sorxente]
- ↑ Articolo de L'Arena de vènere 18 Aprile 2008, p.22
- ↑ cfr. Maria Pia Pedani, Venezia tra Mori, Turchi e Persiani
- ↑ http://www.rbvex.it/jonioetc.html


text:
Clase gramaticałe
Ła clase gramaticałe o clase nominałe, in lenguìstica ła xe uno dei modi che łe łéngue łe dopra par clasificar i nomi e poder métarli in rełasion (métarli d'acordo) co agetivi, pronomi, artìcołi e verbi quando che se fa na fraxe. Ogni łéngua ła ga i só criteri de clasificasion come par exenpio:
- "animà/inanimà"
- "uman/no-uman", "uman/bestia/pianta/èser soranaturałe" evc...
- xènare gramaticałe convensionałe "maschil/feminil/nèutro"
- xènare naturałe cioè el seso vero de l'èser vivente in question (ma nò par łe robe)
- varie conbinasion dei criteri qua sóra
El xènare gramaticałe, donca, el vien considerà da serti lenguisti un sotogrupo de ła clase seben che altri i dòpare "xènare" come sinònimo pien de "clase".


text:
Astronomia
Ła astronomia (dal greco: ἀσtpovouίa = ἄσtpov + vόuoς, che vołe dir lexe dełe stełe) ze ła siensa che ła va studiar e descrivar i eventi cełesti. Studia łe orizini e l'evołusion, łe propietà fiziche, chìmeghe e tenporałi dei ogeti che łi fa sù l'Universo e che i połe eser oservai suła sfera cełeste.
No bisogna confondar ł'astronomia co l'astrołogia, na pseudosienza che dize che i fenomeni cełesti i gavaria na influenza su quel che sucede su la Tera e in particolar ai omeni. Anca se łe do disipline le ze nate insieme, le ze conpletamente difarenti: i astronomi i segue el metodo sientifico, a difarensa dei astrołogi.
Storia[canbia | canbia sorxente]
A l'inissio deła so storia, ł'astronomia ła se ocupea unicamente deła oservassion e deła previzion dei movimenti dei ogeti cełesti che i podea eser oservai a ocio nudo da l'omo. I primi astronomi i jera i cosideti sacerdoti-astronomi che cołe conosense astronomiche i jera in grado de creare i całendari, de preveder łe stajoni, łe inondassion dei fiumi e i gavea anca 'n forte poter połitico derivà dałe previzion astrołoziche e divinatorie.
Łe çiviltà mezopotamiche e jera molto esperte de astronomia e molta deła astronomia greca deriva dała Mesopotamia. Tutavia el caratere pratico deła astronomia mezopotamica no ga permeso ła astrassion geometrica che invece jera tipica dei Greci.
I Greci i'à dà inportanti contributi ała astronomia, soratuto atraverso Iparco e Eudoso; culminai con ła opera de Claudio Tołomeo.
Durante el Medioevo, nel mondo oçidentałe ła astronomia ła fazeva parte del corso ordinario de studi (nel cosideto quadrivio): se varde, par ezenpio, łe notevołi conosiense astronomiche che esprime un poeta come Dante, neła Divina Comedia. Anca preso i Arabi se ne proseguea el studio.
Sudivixion[canbia | canbia sorxente]
Dato el gran numaro de fenomeni de cui ła se ocupa, ła astronomia ła xe divixa in molti canpi. Łe divixion no łe xe uniche e łe intersesion łe xe pitosto ła regoła che non l'ecession.
Altri projèti[canbia | canbia sorxente]
- Su Commons ghe xe dei file multimediałi su Astronomia
Cołegamenti forèsti[canbia | canbia sorxente]
- Da finire de tradure da ła łengua itałiana
- Da finire de tradure - siense
- Da finire de tradure - sensa data
- Abosi - siense
- Astronomia
- Voxe in vetrina so hu.wiki
- Voxe in vetrina so ml.wiki
- Voxe in vetrina so no.wiki
- Voxe in vetrina so sr.wiki
- Voxe in vetrina so sv.wiki
- Voxe in vetrina so th.wiki
- Voxi de quałidà so en.wiki
- Voxi de quałidà so pl.wiki


text:
Bancomat
El bancomat el xe un sistema eletronico par prelevar dei schei contanti dal proprio conto in banca. El funziona cosita: la banca la ghe dà a tuti i so clienti un teserin plastificà, con na banda magnetica. Ti, ogni olta che te serve schei, te ve al sportel del bancomat piesè vizin (mejo se l'è un sportel de la to banca, ma volendo te pol prelevar anca dai sportei de chelealtre banche, ma te toca pagar la commission), te meti drento el teserin, te scrivi el codice segreto su la tastiera (stando tento che no sia calchidun che spiocia) e se el codice el corisponde te pol dirghe al bancomat quanti schei te vol e lu el je buta fora da una fessura fata aposta, naturalmente scalando dal to conto corente. I bancomat i xe utili anca parché se pol far anca altre robe, tipo ricaricarse el credito del telefonin, e col teserin del bancomat te pol anca pagar nei negozi, fasendolo passar dentro na machineta che se ciama POS.


text:
Comun
Un comun el xe na divixion aministrativa, determinà da limiti teritoriałi definìi, che ła corisponde, de sołito, a un toco de na sità, o a na sità intiera, o a na sitadina co i so colmełi e co łe so contrae, o a un grupo de colmełi.
El comun inte'l mondo[canbia | canbia sorxente]
In Itałia[canbia | canbia sorxente]
In Itałia i comuni i xe l'ente locałe fondamentałe, previsto dal articoło 114 de ła costitusion. I xe dotai de un sìndico, de na xónta e de un conséjo. El nùmaro de asesori e de consejeri el varia in funsion de ła popołasion del comun.
Serti comuni i ga el titoło de sità, che'l vien conceso co decreto dal Presidente de ła Repùblica, so proposta del Ministero del interno.


text:
Pixin
Pixin (in croato Pazin, in itałian Pisino, in todesco Mitterburg) ła xe 'na sitadina che ła se cata al sentro de ł'Istria, e par sto motivo ła xe el cavołogo deła Rejon Istriana.
Fiumi e speci d’aqua[canbia | canbia sorxente]
Fiume Bottonega (Butoniga); torente Foiba (Fojba); łago artificial Bottonega (Butoniga Jezero)
Divixion aministrativa[canbia | canbia sorxente]
El comune de Pixin el xe divixo in 18 insediamenti (naselja):
Poxision[canbia | canbia sorxente]
Pixin, ła se cata inte ł'Istria sentral desora ł'omonima foiba. Anca se Pixin no ła xe tanto granda, par ła so sentrałità ła xe el cavołogo aministrativo.
Łoghi de intarese[canbia | canbia sorxente]
In sità a se pol amirar el Duomo de san Nicolò ereto in età medievałe ma con faciata setexentesca. Drento a ghe xe afreschi del XV secoło. Łì visin a sorge el sinquexentesco Casteło de Montecuccoli, che el xe apartegnuo par łongo tenpo al'omònema fameja modenexe, el xe el maniero mejo conservado deła rejon e drento a se pol visitar el Museo etnografico dell'Istria, e anca el Museo civico. Subito ai piè deła roca, a catemo ł'orido deła Foiba: el sito, amirabile dal "Belvedere", indove el torrente el se inabissa inte łe cavità carseghe con sifoni e stagni soterranei, el xe on "anbito proteto". In sità a se cata anca ła sede de ł'Archivio storego de Stato.
Teritori dei Asburgo
Altdorf | Arciducato d'Austria | Bregenz | Brisgovia | Burgau | Carinsia | Carniola | Gorizia | Günzburg | Costansa | Offenburg | Contea de Pixin | Rottenburg | Stockach | Stiria | Tarasp | Tettnang | Trieste | Tiroło
Principati ecclesiastici Bresanon | Coira | Trento
Teritori de ł'Ordene Teutonico An der Etsch | Balato d'Austria


text:
Sacro Cuore di Cristo Re
De Sacro Cuore di Cristo Re (Heilig Hart van Christus Koning) is een basiliek in Rome, gelegen aan de Viale Mazzini, in de wijk Della Vittoria. De gelijknamige parochie werd in 1926 opgericht door paus Pius XI.
Met de bouw van de kerk - naar een ontwerp van de architect Marcello Piacentini - werd in 1924 begonnen. Aanvankelijk wilde Piacentini zijn kerk vormgeven naar de maatstaven van veel zestiende eeuwse Romeinse kerken, maar hij zag daarvan af, legde de bouw stil en maakte een heel nieuw ontwerp. Kenmerkend voor het ontwerp zijn de hoge koepel en de twee uit baksteen opgetrokken klokkentorens. De bouw werd uiteindelijk in 1934 voltooid. Binnen zijn verschillende kunstwerken te zien, waaronder een fresco van het Heilig Hart van Christus Koning, meteen achter het altaar.
Paus Paulus VI verleende de kerk met het motu proprio Recentioris architecturae de status van basiliek.
Titeldiakonie[bewerken]
Paus Paulus VI verhief de kerk in 1965 tot titeldiakonie. Houders van de titel Sacro Cuore di Cristo Re waren:
- Dino Staffa, titelkerk pro hac vice (1967-1976)
- Bernardin Gantin (1977-1984); titelkerk pro hac vice (1984-1986)
- Jacques-Paul Martin (1988-1992)
- Carlo Furno (1994-2005); titelkerk pro hac vice (2005-2006)
- Stanislaw Rylko (2007- )
Sant'Agostino · Sant'Andrea al Quirinale · Sant'Andrea delle Fratte · Sant'Andrea della Valle · Sant'Andrea in Via Flaminia · Sant'Angela Merici · Santi Angeli Custodi a Città Giardino · Sant'Anselmo all'Aventino · Sant’Antonio di Padova a Circonvallazione Appia · Sant'Antonio in Campo Marzio · Sant'Antonio da Padova all'Esquilino · Sant'Antonio da Padova in Via Tuscolana · Sant'Apollinare alle Terme Neroniane-Alessandrine · Sant'Atanasio · Sant'Atanasio a Via Tiburtina · Santi Aquila e Priscilla · Santa Balbina · Santa Beata Maria Vergine Addolorata a piazza Buenos Aires · San Bernardo alle Terme · Santi Bonifacio e Alessio · San Callisto · San Camillo de Lellis · San Carlo ai Catinari · San Carlo al Corso · Santa Chiara a Vigna Clara · Basiliek van Santa Cecilia in Trastevere · San Cesareo in Palatio · San Clemente · San Crisogono · San Corbiniano · Santa Croce in Gerusalemme · Santa Croce in Via Flaminia · Sacro Cuore di Cristo Re · Sacro Cuore di Gesù · Sacro Cuore di Gesù agonizzante a Vitinia · Dio Padre Misericordioso · Santi XII Apostoli · San Domenico di Guzman · Santi Domenico e Sisto · Sant'Eligio dei Ferrari · Sant'Elena fuori Porta Prenestina · Sant'Emerenziana a Tor Fiorenza · Sant'Eugenio · Sant'Eusebio · Santi Fabiano e Venanzio a Villa Fiorelli · San Felice da Cantalice a Centocelle · Santa Francesca Romana · San Francesco di Paola ai Monti · San Francesco a Ripa · Friezenkerk · San Frumenzio ai Prati Fiscali · Gesù Divino Lavoratore · San Giacomo in Augusta · Il Gesù · San Gioacchino ai Prati di Castello · Santi Gioacchino e Anna al Tuscolano · San Girolamo dei Croati · San Giovanni Crisostomo a Monte Sacro Alto · San Gregorio Magno alla Magliana Nuova · San Giovanni Bosco in via Tuscolana · San Giovanni Maria Vianney · Santi Giovanni Evangelista e Petronio · Santi Giovanni e Paolo · San Giuliano Martire · San Giustino · Gran Madre di Dio · San Gregorio VII · San Gregorio Magno al Celio · Sant'Ignazio · Sint-Juliaan-der-Vlamingen · Sint-Jan van Lateranen · San Liborio · San Lorenzo in Damaso · San Lorenzo in Lucina · San Luca a Via Prenestina · San Luigi dei Francesi · Santuario della Madonna del Divino Amore · Santi Marcellino e Pietro · San Marcello al Corso · San Leone I · Santa Maria ai Monti · Santa Maria delle Grazie a Via Trionfale · Santa Maria in Cappella · Santa Maria Liberatrice a Monte Testaccio · Santa Maria dell'Anima · Santa Maria della Salute a Primavalle · Santa Maria in Via Lata · Santa Maria Consolatrice al Tiburtino · Basiliek van Santa Maria Maggiore · Santa Maria in Aracoeli · Santa Maria Ausiliatrice in Via Tuscolana · San Marco · Santa Maria Goretti · Santa Maria della Pace · Santa Maria della Vittoria · Santa Maria del Popolo · Santa Maria del Suffragio (Rome) · Santa Maria in Aquiro · Santa Maria in Domnica · Santa Maria Immacolata a Grottarossa · Santa Maria in Trastevere · Santi Nereo e Achilleo · San Nicola in Carcere · Santa Maria Domenica Mazzarello · Santa Maria in Vallicella · Santa Maria sopra Minerva · Santa Maria Regina degli Apostoli alla Montagnola · Santa Maria Regina Mundi a Torre Spaccata · Santa Maria in Transpontina · Santa Maria in Trivio · Santa Maria in Via · Natività di Nostro Signore Gesù Cristo a Via Gallia · Santissimo Redentore e Sant'Alfonso in Via Merulana · Nostra Signora del Sacro Cuore · Ognissanti in Via Appia Nuova · Pantheon (Rome) · Santi Pietro e Paolo a Via Ostiense · Santa Prassede · Santa Prisca · Santa Pudenziana · Santissimo Nome di Maria al Foro Traiano · San Patrizio · Sint-Paulus buiten de Muren · Santi Quattro Coronati · Preziosissimo Sangue di Nostro Signore Gesù Cristo · Sint-Pietersbasiliek · Santa Sabina · San Silvestro in Capite · Sixtijnse Kapel · Santa Teresa al Corso d’Italia · Tempietto van San Pietro in Montorio · San Pietro in Vincoli · San Salvatore in Lauro · Trinità dei Monti · Sant'Agnese in Agone · Santa Maria dei Miracoli en Santa Maria in Montesanto · Santa Maria in Campitelli · Sint-Agnes buiten de muren · Santa Maria degli Angeli e dei Martiri · Sint-Anastasiabasiliek · San Martino ai Monti · Sint-Pancratiusbasiliek · Sint-Sebastiaan buiten de Muren · Sant’Ugo · Beata Vergine Maria del Monte Carmelo a Mostacciano


text:
El Crimen del Cácaro Gumaro (2014) Description :
Release Date: 14 March 2014 (Mexico)
Director: Emilio Portes
Author: Andres Bustamante, Emilio Portes
Starring: Ana de la Reguera,Karla Souza,Kate del Castillo,Jesús Ochoa
Genre: Comedy –
El Crimen del Cácaro Gumaro (2014) Plot Summary :
El Crimen del Cácaro Gumaro (2014) Free Online Streaming In HD on IMDB
El Crimen del Cácaro Gumaro (2014) Official Trailers
Incoming search terms:
Tagged with: Download El Crimen del Cácaro Gumaro (2014) Movies online Free
- el crimen del cacaro gumaro online
- el crimen de cacaro gumaro
- El Crimen del Cácaro Gumaro
- el crimen del cacaro gumaro full movie
- el crimen del padre cacaro gumaro
, El Crimen del Cácaro Gumaro (2014) Free Movies
, El Crimen del Cácaro Gumaro (2014) Full HD movies
, El Crimen del Cácaro Gumaro (2014) Online Free
, El Crimen del Cácaro Gumaro (2014) Online Free Movies
, El Crimen del Cácaro Gumaro (2014) Streaming Movies Online
, Free El Crimen del Cácaro Gumaro (2014) Movies Online
, Streaming El Crimen del Cácaro Gumaro (2014)
, Watch El Crimen del Cácaro Gumaro (2014) Movies online
, Watch El Crimen del Cácaro Gumaro (2014) Online Free Movie Streaming
, Watch Full El Crimen del Cácaro Gumaro (2014) Movies


text:
Łimon sol Garda
Łimon sol Garda el xe on comune de 1 034 abitanti 'nte ła provincia de Bresia.
Aministrasion comunałe[canbia | canbia sorxente]
Sìndico: Franceschino Risatti dal 14/06/2004
Sentrałin comunal: 0365 954008
Evołusion demografica[canbia | canbia sorxente]
Abitanti censii
Imagini[canbia | canbia sorxente]
-
Limone sul garda porto turistico.jpg
porto turistico
-
Altri projeti[canbia | canbia sorxente]
- Su Commons ghe xe dei file multimediałi su Łimon sol Garda
Citadini famosi[canbia | canbia sorxente]
A Limone sul Garda xe nato Daniele Comboni, santo par la cexa catolega, grande esplorator e l'Africa e promotor de lo svilupo de l'Africa.


text:
San Francesco de Sisa
San Francesco de Asìxi (Asìxi, 1181 o 1182 - Asìxi, 1226), patrono de Itałija, el xè un de i santi pì venerà de ła Cexa Catòłica. El xè anca dito "il poverello d'Assisi" (trad. "el poareto de Asìxi"), la sò tonba la xè meta de pełegrinajo par desine de miliaia de devoti ogni ano. La sità de Asìxi lo gà asunto come simboło de paxe.
Jòvani, fioło de Pica e de Piero[canbia | canbia sorxente]
Francesco el nase intel 1181 o 1182 da Piero Bernardon de' Moriconi e dała nobiłe Pica Bourlemont, inte na fameja de ła borghesia siora emergente de ła sità de Asìxi. Ła so màre eła se sarìa ciamada contenta averghe meso el nome de Jòvani (dal nome del'apostoło Jòvani) ma el pàre lo cìamò Francesco, in onore de ła Fransa; ła fameja grasie ai comerci in Provensa eła jera rica e benestante.
Eła so casa, eła jera in mezo de ła sità, eła gaveva tacà un negosio e magazin par i tesuti ch'el marcante el se procurava co i so viaji in Provensa (Fransa). Piero el vendea eła so rica mercansia in tuto el teritorio del Dogado de Społeto ch'el conprendeva anca eła sità de Asìxi. Oncò al posto de ła bitasion dei Bernardoni, ghe xè eła Cèsa Nova, fata intel 1615 a spese del re Fiłipo de Spagna.
Francesco el xè sta batisà inteła cèsa, catedrałe dal 1036, tirada sù in onor del patrono de ła sità, el martire Rufin.
Ghe xè diverse biografie soła vita jovaniłe de Francesco che no pòe esar considerà del tuto fidabiłi, xè però de rason pensar che el fuse stà indirisà dal pare a ciapar el so posto inte i afari de fameja.
Dopo de ła scoła da i canonisi de ła Catedrałe, che gavea spasio inteła cèsa de San Giorgio (quea che oncò xè deventà eła basiłica de Santa Chiara) a 14 ani el se ocupò deł'atività de comercio. Xè in sto periodo che, se fasìłe, el santo, zovane e rico marcante, el se rende conto del contrasto tra eła so richesa a rason de ła povertà dei poareti e miserabiłi che vivea in sità.
Eła guera[canbia | canbia sorxente]
Intel 1054 se ricorda de na prima guera tra Asìxi contra Perujia; tra łe do sità ghe xè tanta rivałità: Perujia xè guelfa, Asìxi invese, co Fołigno e Todi, eła xè ghibełina. Eła bataja pì famosa xè queła indove i asìxani xè sta batui a Cołestrada, visin de Perujia, intel 1202.
Anca Francesco, come tuti st'altri zovani, el conbate; ma el vien caturà e inprisonà par un ano in preson. Eła prisonia sarà per eło na esperiensa fondamentałe. Se dixe che eła partesipasion ai conbatimenti, eła vista de feriti e de mutiłasion, el'odor repełente de morti asà a marsir par tera, eło terorisa tanto che el ripensarà a tuto el so modo de vivar. Xè in sto modo ch'el scumisia ad sentir queła ch'eło ciama "l'esijensa insoprimibiłe de paxe donà da Cristo",
Eła guera finise intel 1203 e Francesco otien eła libartà grasie a on tratato so i prisioneri de guera che, in caso de małatia, i gaveva da eser liberai drio el pagamento di un riscato.
Francesco, na olta tornà a casa, el recupara in ciantin ała olta eła sałute pasando tante ore intełe tegnue del pare. Sti posti sconti fa in modo de risvejare in eło un asołuto e totałe amor par eła natura, che eła considara na opara mirabiłe de Dio.
El desiderio de justisia eło porta l'anno dopo (1204-1205) a tentar eła strada de ła crociata. Se trata de ndar a Lece ała corte de Gualtieri de Brienne, par movarse co i altri cavałieri ała olta de Jerusałeme. Partecipar come cavałiere a na crociata jera al ch'el tenpo un de pì alti onori par i cristiani de ponente. Tutavia rivà a Społeto el se mała oncora e così el torna casa convinto, come el contarà indopo, anca da na rivełazione noturna.
San Damian[canbia | canbia sorxente]
Indopo dei fati de ła guera Francesco el jera conbià, el se compagnava speso còi poareti che domandava eła carità e strasoni. A Roma, indove ch'el vien mandà dal pare a vendare na partia de mercansia, el distribuìse i schéi guadagnà ai poareti, e anca el fa cambio col vestio de un ch'el domandava eła carità che el si mete anca eło a domandar inansi eła porta de San Piéro.
Da quando po, intel 1205 pregando inteła ceseta de San Damian el gà sentìo parlar el Crocefiso, i sitadini de Asìxi i pensava ch'el gavese dà de mato o ch'el se fuse małeà de na influensa małigna. A so dir, dała croce, eła vose del Cristo, ghe gavea dito par tri olte: "Francesco, va' e justa eła me casa che, come che te vedi, eła xè tuta en roina".
Altri projeti[canbia | canbia sorxente]
- Su Wikisource ghe xe laori originałi in italiano de o su San Francesco de Sisa
- Su Wikisource ghe xe inoltre laori originałi in latino de o su San Francesco de Sisa
- Su Wikiquote ghe xe dełe citasion de o su San Francesco de Sisa
- Su Commons ghe xe dei file multimediałi su San Francesco de Sisa


text:
ATTO SECONDO
SCENA SECONDA Barbara e Agnese
I link alle concordanze si evidenziano comunque al passaggio
BARB. L'ho mandada via, sala, perché...
BARB. Per dirghe la verità, per parlarghe da amiga, su sto sior Rocco gh'aveva anca mi i occhi adosso; e anca elo, me par, me par che el ghe traga de occhio a la puta, si ben, sala, che col vien qua, ghe le demo curte, ma curte, e Giacomina no la gh'ha mai dito una mezza parola, e se el ghe va darente per véder el laorier, co ghe dago un'occhiada mi, el gh'ha una paura che el trema.
AGN. Oh cara siora Barbara. No bisogna po esser tanto tanto...
BARB. Oh cara fia! Co i sa che una puta xe poveretta, i se tol de le boneman169, e presto se fa, e presto se dise, e va fora la nomina170, e su le botteghe se parla.
AGN. Xe vero; ma bisogna pensar anca al modo de maridarla.
BARB. La senta; ghe digo la verità, come se fusse davanti al Prencipe. Mi ho avù, co m'ho maridà, quattromile ducati de dota. Co xe morto el povero mio mario, ho fatto pagamento de dota, e son restada scoverta de domile ducati. I domile che s'ha podesto recuperar, i xe in Zecca, e con quel poco de pro171, e con un pochetto de dimissoria172 che m'ha lassà un mio barba, e con un pochetto de laorier, se andemo mantegnindo come che se pol. Se podesse logar mio fio, se sto povero puto se podesse mantegnir senza aver bisogno de mi, i domile ducati mi ghe li darave a la fia. Ma la vede ben, in ancuo173 mi no posso tor al puto, per dar a la puta. Ma gh'ho speranza che el cielo l'agiuterà. El xe tanto un bon puto, che gh'ho speranza certo, che la fortuna lo assisterà. Cossa dìsela, sior'Agnese? Me dala anca ela bone speranze?
AGN. Mi sì, fia, el cuor me dise che sior Nicoletto ha da far de le fortunazze174.
BARB. Oh! che sia benedetto el so cuor!


text: Fanno parte della provincia di Cremona i seguenti comuni:Acquanegra Cremonese, Agnadello, Annicco, Azzanello, Bagnolo Cremasco, Bonemerse, Bordolano, Ca' d'Andrea, Calvatone, Camisano, Campagnola Cremasca, Capergnanica, Cappella Cantone, Cappella de' Picenardi, Capralba, Casalbuttano ed Uniti, Casale Cremasco-Vidolasco, Casaletto Ceredano, Casaletto di Sopra, Casaletto Vaprio, Casalmaggiore, Casalmorano, Castel Gabbiano, Casteldidone, Castelleone, Castelverde, Castelvisconti, Cella Dati, Chieve, Cicognolo, Cingia de' Botti, Corte de' Cortesi con Cignone, Corte de' Frati, Credera Rubbiano, Crema, Cremona, Cremosano, Crotta d'Adda, Cumignano sul Naviglio, Derovere, Dovera, Drizzona, Fiesco, Formigara, Gabbioneta-Binanuova, Gadesco-Pieve Delmona, Genivolta, Gerre de' Caprioli, Gombito, Grontardo, Grumello Cremonese ed Uniti, Gussola, Isola Dovarese, Izano, Madignano, Malagnino, Martignana di Po, Monte Cremasco, Montodine, Moscazzano, Motta Baluffi, Offanengo, Olmeneta, Ostiano, Paderno Ponchielli, Palazzo Pignano, Pandino, Persico Dosimo, Pescarolo ed Uniti, Pessina Cremonese, Piadena, Pianengo, Pieranica, Pieve d'Olmi, Pieve San Giacomo, Pizzighettone, Pozzaglio ed Uniti, Quintano, Ricengo, Ripalta Arpina, Ripalta Cremasca, Ripalta Guerina, Rivarolo del Re ed Uniti, Rivolta d'Adda, Robecco d'Oglio, Romanengo, Salvirola, San Bassano, San Daniele Po, San Giovanni in Croce, San Martino del Lago, Scandolara Ravara, Scandolara Ripa d'Oglio, Sergnano, Sesto ed Uniti, Solarolo Rainerio, Soncino, Soresina, Sospiro, Spinadesco, Spineda, Spino d'Adda, Stagno Lombardo, Ticengo, Torlino Vimercati, Tornata, Torre de' Picenardi, Torricella del Pizzo, Trescore Cremasco, Trigolo, Vaiano Cremasco, Vailate, Vescovato, Volongo, Voltido.


text:
Frequensa
Ła frequensa xe 'na grandessa pa raportare el numaro de volte che se verifica un evento e 'l tempo. Quando che un fenomeno se presxenta a intervài regołari infatti, se usa misurare quante volte che 'l se presenta soll' unità de tempo, che soitamente xe el secondo: sta misura dà apunto ła frequensa, ła cui unità de misura xe l' Hertz (Hz). Dato che l'unità de misura in tel SI pal tempo xe el secondo, 1 Hz equivàe esattamente a un evento al secondo. L'inverso deła frequensa xe el periodo, che quindi xe ła misura de quanto tempo che passa da un evento al sucesivo. In sinbołi:


text:
Caldiér
Caldiér el xe on comune de 6 046 abitanti 'nte ła provincia de Verona.
El fa parte de ła xona de produsion del vin Arcole DOC.
Indice
Giografia[canbia | canbia sorxente]
Caldiér xe distante 17 chilometri da Verona. Rispetto al capołogo el xe in poxision est. Caldiér se cata a sinistra de ł'Adexe, de fronte a ło sbocco deła Val d'Iłasi, tra ła statałe Padana inferiore e el monte Roca, propagine sud dei Lesini.
Evolusion demografica[canbia | canbia sorxente]
Abitanti censii
I monumenti[canbia | canbia sorxente]
En Caldiér ghè le Terme,ciamade "Terme di Giunone". Ghe sòn anca dò pissine romane: la Brentella e la Cavalla. 'Nte la Cavalla se dise che Napoleone g'abbia fato bearare i so' cavai 'nte la bataia de Arcole.
Amministrasion comunałe[canbia | canbia sorxente]
Sìndico: Giovanni Molinaroli (Lista Civica) dal 28/05/2007
Sentrałin comunal: 045 7650023
Posta eletronica: info@comune-caldiero.it


text:
Sahel
El Sahel xe na region de l'Africa del nord a sud del deserto del Sahara. I paexi che forma el Sahel xe: Mali, Niger, Chad. Fa parte del Sahel anca le regioni confinanti de la Mauritania, Burkina Faso, Senegal e la region del Darfur in Sudan. El Sahel xe na region semi-desertica, con poca piova. I tereni ie boni par la coltivazion del coton, dei bagigi, e a l'alevamento de bestie domestiche. El nome Sahel vien da l'arabo (sahil) e vol dir riva del mar. Ne la lengoa comun, Sahel l'era el nome de varie zone de la costa Africana, e anca el nome de la diresion nord (la diresion par rivar al mar).


text:
Céxa de San Moisè
Coordinate: 45°25′59″N 12°20′10″E / 45.4330, 12.3361
La céxa de San Moisé xe un edificio lerigióxo de ła çità de Venesia, situà 'ntel sestièr de San Marco. Poco łontàn se łevàva l'omonemo storego teatro d'òpara, el teatro San Moisè.
Storia[canbia | canbia sorxente]
Segóndo łe cronache antighe, l'edificio orixinàl sarìa stà tirà su 'ntel tardìvo VIII secoło da łe famegie dei Artigeri e dei Scoparii e sul prinsipio gera intitołà a San Vittore. El Sansovino riporta l'ano 796, sensa paràltro baxarse su 'na fonte segura. Insìn dal scominsio par eser deventàda parochiàl, ma se gà notisie esplicite sui piovàni soło che dal XII secoło.
'Ntel 947 ła céxa xe stàda caxamentàda da Mosé Valier e par so vołontà xe stàda consacràda al personàxo biblico di cui portava el nome. La céxa xe ancora stàda ricostruìa 'ntel 1105, drìo el famoxo incendio che gavea desfà Venesia, e infine 'ntel 1632. 'Ntel 1810, a cauxa de łe stride napołeoneghe, ła parochia xe stàda sopresa e xontàda a San Marco[1] .
Descrisión[canbia | canbia sorxente]
La so masìsa fasàda in stiłe baroco, fenìa 'ntel 1668, domina el canpo omonemo. Xe òpara de Alessandro Tremignon e ła xe stàda finansiàda da un laso del patrisio Vincenzo Fini, el cui busto conpare sòra ł'intràda prinsipàl.
A ł'interno xe prexénti dipinti e sculture del XVII e XVIII secoło. Infra i dipinti xe posibiłe amiràr la Lavanda dei piedi del Tintoretto e 'na Ultima cena, atribuìa a Palma il Giovane.
El monumentàl altèr maxór xe anca un progeto del Tremignon co' ł'òpara scultorea de Enrico Merengo. El sfóndro pitorego co' anxołi xe del pentór venesiàn Michelangelo Morlaiter.
La navàda sentrałe ospita ła tavèła del finansièr scosexe John Law che gà fondà ła Conpagnia de Osidente finałixàda al sviłupo de ła vałe del Missisippi e che se gà ritirà a vìver a Venesia nei ultimi ani de ła so vita, dopo ch'el gaveva subìo 'na serie de rovèrsi finansiari.
Anca 'nte ła sagrestia se trova òpare de Michelangelo Morlaiter: San Matteo, San Vincenzo Ferrari, San Carlo Borromeo.
La parochia[canbia | canbia sorxente]
La parochia de San Moisè, ristabiłìa 'ntel 1967 [1], conta 1.255 abitanti[2]. 'Ntel so teritòrio xe conprexe anca ła Baxéłega de San Marco (catedràłe cołegiàda ma non parochiałe) e łe céxe de Santa Maria del Xégio (retoriałe), San Fantin (vicariałe) e Santa Croxe dei Armeni (indove se desvòlxe el rito armèn-catòłico. El paròco atuàl xe anca visdòmino de San Marco-Casteło[3].
Note[canbia | canbia sorxente]
- ↑ 1,0 1,1 (IT)Informasión dal Sistema Enformadego Unifegà par le Sòraintendense Archivisteghe
- ↑ (IT)Dati del sito de ła CEI
- ↑ (IT)Informasión dal sito del patriarcàdo
Altri progeti[canbia | canbia sorxente]
- Su Commons ghe xe dei file multimediałi su Céxa de San Moisè


text:
Canal artifexal
Un canal artifexal el xé un àlveo a sieło verto, almanco in parte òpera del'omo, 'ntel qual ghe xé aqua in xènere doperada per bagnar ła tera o come via de navegasion.
L'omo el ga doperà el canal xà da paréci sècołi, al'inisio soratuto col scopo de modifegar i corsi de aqua per trasportar aqua a łe colture e bagnàndołe, o anca per incanałar l'aqua 'ntei mołini.
Col ténpo i ga scomensà a far canałi anca 'ntei trasporti e l'omo el ga łavorà fiumi per rènderli boni a èser navegai, el ghe ga slargà łe sponde fin a permeter passagi de nave, per xónxer anca a crear squaxi dal gnénte grandi canałi per cołigar tra łóri dei osèani. 'Ntei ténpi romani se recorda per exénpio i canałi militari come ła fossa Drusi o ła fossa Corbulonis.
El studio per crear megio i canałi el xé cresùo 'ntel corso dei sècołi e paréci geni i se ga inpegnai per megiorarli, un exénpio su tuti el xé queo de Leonardo da Vinci al qual senbra che ghe partien paréce idee revardo i canałi datorno Miłan (i famóxi Navigli); conpletamente artifexałi sti qua i ga cołigà ła sità co i fiumi Tisin e Ada. Traverso sti qua, daspò, se podeva rivar per nave fin al Lago Magior verso nord e, doperando el Po, fin al Mar Adriàtico verso est. Su sti corsi de aqua qua, bastansa pìcołi e poco profóndi el trasporto de robe el gera fato co barche col fondo squaxi piato, łe chiatte, su łe qual i vegniva cargai in granda quantità i materiałi da edifisi necesari a ła crésita urbanìstega de ła sità.
Intrà i exénpi de grosi canałi che i ga canbià in granda parte l'economia de intreghi continénti ghe xé per seguro el Canal de Suez e'l Canal de Panama. Có i ga verto ste grande òpere i ténpi de trasporto intercontinentałi i se ga redoti per vero e i ga segnà na crésita esponensial del tràfego infrà Osidente e Estremo Oriente.
N'altro tipo de canal davèro particołar el xé queło che'l se cata 'nte łe sità. Venesia, naturalmente, ła xé l'exénpio chel salta sùbito al'ocio: anca se ghe xé altre sità che łe ga paréci chiłòmetri de vie navigàbiłi, ea ła xé l'ùnego exénpio al mondo de sità 'nte ła qual ła maniera de móverse per aqua (canałi, rii), xontada a łe vie dei pii come całi e canpi, ła xé cusì inportante. Altre sità come Amsterdam, Leiden, Haarlem, Birmingham, San Pieroburgo, Hamburg łe dispon dei canałi e łe xé stae tirade su in fusion de sti qua.
Altri progeti[canbia | canbia sorxente]
- Su Commons ghe xe dei file multimediałi su Canal artifexal


text:
28 de diçenbre
El 28 de diçenbre xè el 362° dì de l'anno secondo el całendario gregorian (el 363° 'nte i anni bisestiłi). Ghe manca 3 jorni par la fine de l'anno.
Indice
Fati[canbia | canbia sorxente]
- 418 - San Bonifacio I el deenta Papa.
- 1065 - Vien consacrà l'Abazia de Westminster.
- 1895 - A Parigi i fradei Lumière i organiza ła prima proiesion cinematografica publica: xe ła nàsita del cinema.
- 1908 - Calabria e Sicilia: un teremoto e un conseguente tsunami i rade al suolo łe çità de Reggio Calabria e Messina faxendo pi de 100 000 morti su łe do sponde de ło Streto; el teremoto del 1908 el vegnarà ricordà come uno dei pi devastanti de ła storia.
Nati[canbia | canbia sorxente]
Morti[canbia | canbia sorxente]
Feste e ricorense[canbia | canbia sorxente]
Nasionałi[canbia | canbia sorxente]
Rełigioxe[canbia | canbia sorxente]
festa dei Santi Innocenti martiri


text:
Màrmaro
El màrmaro (dito anca marmo o marmor) el xé na piera metamòrfega fata in prevałénsa de carbonato de calcio (CaCO3).
El vien cavà via da tereni de pianura, indove l'eventual prexénsa de aque soto tera ła pol crear problemi, o in montagna, anbiénte più difìsiłe da raxónxer par strada. In Vèneto se cava fora un màrmaro roso datorno a Verona.
El tèrmine màrmaro el deriva dal grego antigo uάpuapov o uάpuapoς (mármaron o mármaros), col signifegà de "piera łuxénte"[1][2], che a sóa volta el vien fora dal verbo uapuaίpw (marmaírō), che'l signìfega "łuxegar"."[3] Sto tèrmine el se cata in un fià tute łe łéngue in Europa.
Caraterìsteghe[canbia | canbia sorxente]
El màrmaro el se forma traverso un proceso de metamòrfoxi da piere sedimentarie, come el calcar o łéa dołomia, che ła consiste 'nte un conpleto canbio de ła strutura cristałina del carbonato de calcio del qual łe xé conposte in magioranse, e łe dà łogo a un moxàico de cristałi de calcite o de dołomite (mineral). L'asion combinada de tenperadura e presion, durante ła trasformasion de ła piera sedimentaria in màrmaro, ła porta a ła gradual obliterasion de łe struture e del tesùo in orìxene prexénti 'nte ła piera, co ła destrusion, conseguénte, de ogni fòsiłe, stratifegasion o altra strutura sedimentaria prexénti 'nte ła piera orixenaria.
Eł cołor del màrmaro el canbia a seconda da ła prexénsa de inpurità minerałi (crèa, limo, sabia, òsidi de fero, tocheti de sèłexe), che i se cata in granełi o in strai indrénto ła piera sedimentaria orixenaria. 'Ntel corso del proceso de metamòrfoxi ste inpurità łe vien spostae e ghe vien canbià de novo ła rede cristałina a cauxa de ła presion e del całor. I màrmari bianchi i xé i rexultai de sto proceso su piere calcaree che łe amanca de ste inpurità.
Uxo[canbia | canbia sorxente]
El baso endeghèr de refrasion de ła calcite, che ła permete a ła łuxe de "intrar" 'nte ła superfice de ła piera prima de èser refresa, el dà a sto material qua (e soratuto ai màrmari bianchi) na spesal łuxentesa, che eło ga rexo in particołar aprexà par ła scultura. Se recordi, par exénpio, che l'artista e scultor Michelangelo Buonarroti el preferiva el "màrmaro bianco" de Carara par łe sóe òpere. In scultura el xé un dei materiałi più inportanti, doparà xà dai Gresi antighi. Łóri i eło uxava soratuto par l'architetura, tirando su un grando nùmero de ténpli co sto material.
I màrmari miga cołorai i xé na fonte de carbonato de calcio puro, che ła vien doperada 'nte na granda varietà de industrie. Ła pólvere de màrmaro ła xé un conponénte de cołoranti e vernixe, de dentifrici e de materie plàsteghe. I vien doperai anca 'ntel'industria de ła carta insieme al caołin.
El bel aspeto de serti màrmari el fa chei vegna doperai par revestir i siołi de łe caxe. Łe dificoltà par cavarlo via e strasportarlo łe alsa de parecio el preso del material, che'l xé na de łe piere miga presioxe più presioxe, insieme al granito. [4]
Fonte[canbia | canbia sorxente]
- ↑ Marmaros, Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, at Perseus
- ↑ Marble, Compact Oxford English Dictionary
- ↑ Marmairō, Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, at Perseus
- ↑ Costo de Màrmaro e Granito


text:
Moltiplegasion
Ła moltiplegasion o moltiplicasion ła xé na de łe quatro operasion fondamentałi del'aritmètega. Ła signifega sumar un nùmaro par sè steso tante volte quante ghe dixe i altri tèrmini del'operasion. Ła sóa operasion inversa ła xé ła divixion.
Seguéndo ła scrita:
i tèrmini e i se ciama faturi o fatóri, el xé el prodoto. El ségno chel particołarixa st'operasion qua el se ciama par o per. El poe végnare scrito anca (un pontin che no'l fa confuxion co ła łétara ) e 'ntel'àlgebra de łe łétare se pol anca no scrìvarlo ().
L'ełemento neutro de ła moltiplegasion el xé l' e moltiplegar qualcosa par el dà sénpre zero.
Łe tabełine łe xé na serie de moltiplegasion sénplexe che łe va inparae a memoria a ła scóła ełementare: in xènare łe va da quea del'1 a quea del 10.
Propietà[canbia | canbia sorxente]
- Propietà comutativa: se te scanbi l'órdene dei faturi, el rexultà no'l canbia ()
- Propietà asociativa: se te toi parte dei faturi e moltìpleghi prima łuri, el rexultà no'l canbia ()
- Propietà distributiva verso ła xonta:


text:
Bretagna
La Bretagna ,Breizh par breton, la xe na region de la Franza nord-ocidental.
Ła xe sudivisa in 4 dipartimenti: Côtes-d'Armor (bret. Aodoù-an-Arvor), Ille-et-Vilaine (bret. Ill ha Gwilen), Morbihan e Finistère (bret. Pennar-Bed).
Sità prinçipałi xe Rennes, Brest, Saint-Malo e Quimper.
Altre locałità famose xe Camaret-sur-Mer, Carnac, Concarneau, Crozon, Dinard, Guimiliau, Landévennec, Lannion, Lorient, Morlaix, Paimpont, Perros-Guirec (con Ploumanac'h), Pleyben, Plougastel-Daoulas, Pont-Aven, Roscoff, Trégastel, ecc.
Indice
Situazion Zeografega[canbia | canbia sorxente]
Co na superficie de 27 209 km², la conprende la penisola che la se destira par 240 km sul Oçeano Atlantego intra'l canal de la Manega, al nord, e el golfo de Biscaja, al sud, Rennes ła xe ła so capitałe. ła popołasion (1999), ła xe de 2 906 197 abitanti. la Bretagna la xe una de le region francesi que pì la gode de la mazor longhezza de le coste. Tradizionalmente, se ga destinvìo inte la region costiera (l'Armor, el lido) da la region centrale (l'Argoat).
Clima[canbia | canbia sorxente]
Ła Bretagna ła gode de un clima oseánego, tenperà, su tuto el łongo del łitorałe, co débołi diferense de temperadura intra'l autun e el inverno. El vento de nordest el dòmina el nord. łe piove ve xe frecoenti, però de poca intensità. Inte na stesa jornada, el xe normałe che i se alterne el ciaro e el siel cuert. ła vexetasion ła xe abondante. Inte ła antighedà, ła Bretagna ła jera na rejòn de bocage, łe tipeghe bariere de àlbari intra i canp, però ła reorganixasion de łe parsełe inte i ani 60 (ła consentrasion parcełaria) ła ga ełiminà na gran parte de ła vexetasion che ła bordava i canp.
Cultura[canbia | canbia sorxente]
Aspeti łengoìstici[canbia | canbia sorxente]
Ła Bretagna ła xe conposta storicamente da do àree łenguìstiche: ła Bretagna inferior, o Breizh Izel a ovest (Finistère, Morbihan e parte de ła Côtes-d'Armor) onde se parla ła łéngoa brètona, inparentada al gałexe e al cornico. Inte ła Bretagna superior, Breizh Uhel a l'est (Ille-et-Vilaine e Loire-Atlantique) onde se parla dei diałeti neołatini (langue d'oïl) conosesti col tèrmine de gało.
Cofà tante łéngoe rejonałi in Fransa, e dopo na severìsima połitica anti-brètone del Stato fransexe, l'uxo del brètone el xe diminuìo tant, a vantajo del fransexe, soratuto durante el XX secoło. El xe stà inte i ani '60 che el fransexe el ga superà el brèton, ma a partir dai ani '70 el brètone el se ga risvejà, invese i difensori del gało i ga scumisià a farse senti dai ani '90. Uncuò ghe xe pi o manco 300 000 persone che łe parla el brèton.
Enblemi[canbia | canbia sorxente]
- el scudo de ermełin, sernìo dal duca Joani III inte'l 1316 par sostituir qûeł łà vecio de ła dinastìa de Dreux.
- ła nova bandiera bretone ła xe ciamada Gwen ha Du (Bianco e Moro). ła xe formada da łe coe de ermełin su fondo biancho a łe quałe Morvan Marchall el ga xontà inte'l 1923/1925 9 bande bianche e more orixontałi, rapresentanti i nove paexi/vescovadi tradisionałi brètoni, par modernixarlo. El ghe somejava, cusita, a łe bandiere dei paexi demograteghi o emansipai cofà i Stati Unii, ła Grecia o ła Gran Bretagna.
- n'antro enblema el xe ła coa de ermełin.
Economía[canbia | canbia sorxente]
L'economía de ła Bretagna ła xe inclinà par la agricoltura e łe indùstre agroałimentarie, el turismo de istà inte'l łitorałe, e coalche sentro industriałe e tecnołóxico avansà cofà (Rennese Lannion).
Note[canbia | canbia sorxente]


text:
Totò
Totò, nombre artistico de Antonio de Curtis, naixito de Nápols (Reino d'Italia, hue Italia) l'15 de febrero de 1898 y muerto en Roma (Italia) o 15 d'abril de 1967, estió un actor, dramaturgo, poeta y guionista italián. Considerato como uno d'os grans actors d'o cine de comedia italián, d'entre a suya abundant filmografía se puet destacar as suyas interpretacions en cintas como Fermo con le mani (1937), Gero Zambuto, Miseria e nobiltà (1954), Mario Mattòli, Totò, Peppino e la... malafemmina (1956), Camillo Mastrocinque, I soliti ignoti (1958, Mario Monicelli), Totò, Eva e il pennello proibito (1959, Steno), Uccellini e uccellacci (1966, Pier Paolo Pasolini) u Operazione San Gennaro (1966, Dino Risi).


text:
Bastia (Fransa)
Bastia xe un comun fransexe, prefetura del dipartimento de l'Alta-Corsica, ne ła rejon Corsica.
I so abitanti xe ciamai "Les Bastiais" in fransese e "Bastiacci" ne ła łengua corsa.
Indice
- 1 Giografia
- 2 Storia
- 3 Economia
- 4 Trasporti
- 5 Aministrasion
- 6 Demografia
- 7 Cultura
- 8 Gastronomia
- 9 Film xirà a Bastia
- 10 Creànsa
- 11 Sałute
- 12 Note
Giografia[canbia | canbia sorxente]
Situà 'ntel nord de ła Corsica, intra mar e montagna, Bastia xe el prinsìpal porto de l' ìsoła e ła so prìnsipałe sità comerciałe.
Urbanixasion[canbia | canbia sorxente]
Logà drìo muri e bastioni, co' datorno el so pałaso dei Governadori, che unco' xe un muxeo, Terra-Nova (Tera-Nova) veja so'l vecio porto. La xe parcorsa da 'na rede de strete całexèłe.
La çità basa, Terra-Vecchia (Tera Vecia), conquistà un tenpo dai Xenoexi, se gà destirà lóngo ła còsta. Anca se xe stài costruìi dei edifici moderni un fià invadenti, gà conservà el porto cofà modeło mediteraneo orixinàl. La sità gà un mucio de stradèłe picenine dal cołor pitoresco e 'ntel so cuór San Nicòło che xe 'na longa piasa onbrixà indove xe stàda costruìa 'na statua in màlmaro de Napołeon in toga 'ntel 1853.
In sti ultimi deceni Bastia se gà sviłupà atraverso 'na forte cresìta demografega, che spenze oramai fora da łimiti comunałi, a cauxa de ła pòsta masa ristreta del sentro sità.
Clima[canbia | canbia sorxente]
Bastia gà un clima mediteraneo. La tenperadura anuałe se alsa a 15,5 °C e se conta sirca sinque xorni de xèło a l'ano.
Storia[canbia | canbia sorxente]
In orìxene Cardo[canbia | canbia sorxente]
Prima de l'ocupasion de ła Corsica che gaveva fato i Xenovexi, Carlo xera un paexe imenso. Ai so pìe, ghe gera 'na picoła frasion indove abitava i pescaori de Cardo. Sto porto cèo se ciama Porto Cardo che vol dir "el porto de Cardo".
Longo i ultimi sinquant'ani, Cardo xe stà ła rexidensa secondaria dei abitanti de Bastia. Ancùo, Cardo xe un quartièr de Bastia, in sima al Pigno. Atira senpre un mucio de persone che vołe istałarse parchè sto logo gà tuti i vantagi de un paexe de canpagna e 'l gà ła carateristega de eser visin patòco a ła sità.
L'epoca xenovexe[canbia | canbia sorxente]
I xenovexi gaveva sentìo vełocemente el bixogno de meterse in paràda da łe invaxion che rivava dal mar e i gà tacà a costruìr, co' ghe gera el governador Leonello Lomellini, 'na bastiłia (dal fransexe bastille), che sarìa 'na sitadeła.
Co'l tenpo, bastiłia se gà sviłupà, xe deventàda prosperoxa e pì inportante de Cardo.
Tuta ła so storia xe conprexa ne ła so "bastiłia", ła sitadina orixinàl che costituise ła sità seràda. Xe el mar e ła montagna qua che decide dove istałar i loghi de abitasion. Bastìa, soto ła dominasion zenovexe, xe stàda anca cavedałe. Co' un fià de tenpo se gà ben destirà, se gà sviłupà anca so'l mar co' ła piasa de San Nicòło.
Esendo 'na marina sàvia e deventando donca el porto de comercio che xe deventà, ła so storia xe stà segnà da łe glorie e da łe visisitudini che conoseva tuta ła sità fortificà.
Ełeta dal patrisio xenovexe Leonello Lomellini, 'ntel 1353, par seguràr el cołegamento co' Xenova, ła xera nata par cussì dir da ła so cròda indove xe stà istałà un mas-cio (bastiłia da cui el so nome) e sento ani pì tardi, vegnarà tirà su dei bastioni.
Epoca contenporanea[canbia | canbia sorxente]
La carega costituìse el quartièr novo, mentre Teravecia vive del so łavora. A l'inisio del XVIII° secoło, ghe xe stài nùmaroxe sistemasion indove se cata ła Ponta, e cussì nase un gran nùmaro de boteghe.
Fransexe da questo secoło, Bastia gà subìo un mucio de dani durante ła Seconda Guera Mondiałe. L'ocupasion itałiana gà copà ła parte pì antiga de ła çità, però ła Corsica xe stà anca el 1° dipartimento łibarà patòco el 4 otobre del 1943 grasie a ła rexistensa corsa, a ła mision segreta Pearl Harbour (mandà dai servisi segreti de ła Defexa miłitàr stabiłìa in Algeria, e al glorioxo sotomarìn Caxabianca.
El comando de ła mision segreta Pearl Harbour (Roger de Saule, Laurent Preziosi e i cuxini Toussaint e Pierre Griffi) xe stà depoxità ne ła note dal 13 al 14 disenbre 1942dal sotomarìn Caxabianca ne ła baia de Topiti.
Dopo aver organixà 'na rede so sta region (Piana), xe rivà po' a Corte par organixàr 'na segonda rede direta localmente da Pascal Valentini, quindi gà raxonto Bastia par la 3° rede de ła region de Bastia e del Cap Corse. El movimento se gà organixa datorno a Hyacinthe de Montera, al 35° del Boulevard Paoli. Laurent Preziosi partisipava za a łe prime riunion 'ntel 1941 prima de tornàr ad Algeri e esare reclutà par la mision. El movimento s'avea donca organixà ne l'anbito del Fronte Nasionałe. Ad Ajacio purtropo xe stà fermà ła radio Pierre Griffi, atrocemente torturà el 18 agosto 1943 e fuxiłà a Bastia, sensa aver parlà.
El torexìn del sotomarin Caxabianca xe esposto in canton de ła Piasa San Nicòło, darénte el mar. Al Boulevard 35 Paoli (sora ła porta de intràda) xe logà 'na stełe comemorativa de sta 1° riunion.
Drìo el periodo de guera, Bastia se gà inponesto cofà un polmon economego esensiałe de ła Corsica. El çentro abità de Bastia xe anca el pì estexo de tuta l'ìxoła.
Economia[canbia | canbia sorxente]
Bastia ingruma ła mazor parte de łe rare industrie che conta ła Corsica. Xe ła sede de ła Camara de comercio e de l'industria de Bastia e de l'Alta Corsica. La gestise so'l teritorio del comùn: el porto del comercio che pol risevèr 6 navi co' pasegeri e 2 de altro, i pì i remùrci e łe piłotine) e l'aereoporto de Bastia Poretta.
La sede de ła CCI regionałe (che riva da ła fusion dei CCI dei do dipartimenti corsi) sarà istałà a Bastia, uficiałixando in un certo modo ła so costitusion de capitałe economica de l'ìsoła.
Trasporti[canbia | canbia sorxente]
Stradałi[canbia | canbia sorxente]
Ghe xe tre strade prinsipałi che parmete de intràr a Bastia :
- Da Sud, co' ła RN 193 (Strada Nasionałe 193) Corsica, de cui 'na rasion de sìrca 14 km xe a 2 x 2 corsie fin a Borgo.
Xe par sto fato che i abitanti de Bastia ciama sta strada "la quatre-voies". Xe l'aso stradal maxor de ła region de Bastia parchè ła cołega a valìo o indiretamente ła sità de Bastia ałe altre sità corse (Ajaccio, Corte, Porto Vecchio, Calvi...) pasando par le prinsipałi sità periferiche deła region bastiexe cofà Furiani, Biguglia, Borgo et Lucciana indove se cata el reoporto de Bastia Poretta. Stra strada vien anca ciamà "la Route du front de mer" (ła strada danansi al mar) a partir dal quartièr de Monteroso parchè ła costegia el bordo del màr, fìn al tunel del Porto Vècio (Vieux Port) che pasa soto ła sitadèła e 'l porto vècio. Sta strada finise ad Ajaccio.
- Da Ovest, co' ła D81, ła strada che mena a Saint-Florent atraverso el còl de Teghime.
- Da Nord, co' ła D80, che parcore ła sanca de Cap Corse.
Feroviari[canbia | canbia sorxente]
La stasion de Bastia, che apartien ai "Chemins de fer de Corse" (Rotaie de ła Corsica), se cata in centro sità, e permete dei cołegamenti verso Ajacio e Calvi. So' Bastia ghe xe anca altre 9 interusion par i cołegamenti suburbani verso Casamozza.
- stasion de Lupino
- stasion de Rivoli
- stasion de Bassanese
- stasion de L'Arinella
- stasion de Montesoro
- stasion de Sole-Meo
- stasion d'Erbajolo
- stasion de la Polyclinique
- stasion de la Rocade
Maritime[canbia | canbia sorxente]
Co' 2 531 750 pasegeri 'ntel 2010[2], overosìpia el 53% del trafego globałe de ła Corsica, el porto de Bastia par el secondo ano consecutivo el sorpasa 2 500 000 pasegeri e conforta ła so leadership al palmaresi dei porti fransexi del Mediteraneo. Xe el secondo porto fransexe dadrìo Calais (15 miłioni de pasegeri). I prinsipałi porti servìi xe Tołon, Nisa e Marsegia par la Fransa e Livorno, Xenova e Savona par l'Itałia. El trafico nasionałe crese al 52% contro el 48% par queło internasionałe (esensialmente co' l'Itałia).
Aeree[canbia | canbia sorxente]
L'aereoporto xe situà a 16 km a sud de ła sità, 'ntel comùn de Lucciana. El serve a diverse sità eoropee. Xe el secondo aeroporto Corso in termini de pasegeri dopo Ajacio Napołeon Bonaparte.
Aministrasion[canbia | canbia sorxente]
Intercomunałità[canbia | canbia sorxente]
La Comunità d'aglomerasion de Bastia ragrupa 5 comuni, de cui Bastia, par 'na popołasión totałe stimà a 55 483 abitanti 'ntel
Comuni łimitrofi[canbia | canbia sorxente]
Cantoni[canbia | canbia sorxente]
Bastia xe divixa in 6 cantoni :
Demografia[canbia | canbia sorxente]
Cultura[canbia | canbia sorxente]
Personaxi çełebri[canbia | canbia sorxente]
Storia: El sindìco de Bastia e ła Squadra del Mediteraneo, 'ntel 1982[canbia | canbia sorxente]
La Squadra in Corsica (del nostro corispondente particołàr) Stanpa Nasionałe [Rif. necesario]:
- Bastia, el 12 xugno 1892. Partìa el luni sera dal Golfo-Juan, ła squadra del Mediteraneo, soto i ordeni del vice-amiràgio Henry Rieunier, se ancorava el matin dopo verso łe 8 davanti a Bastia. I avisi siłuranti xe intrài nel novo porto, i siłuranti dal mar nel vecio porto. Le corasàe e i incroxadori xe andài a scontrarse contro el pało semaforico del novo porto e l'inbocaùra del stagno de Biguglia. La squadra jera al gran conpleto.. In matinàda, el Sior Xeneràl Couston, governador de ła Corsica, conpagnà dal so cao de stado-mazor e dei so oficiałi de ordenansa, gà avùo aceso so'l vasèło-amiràgio. Alcuni momenti dopo, el Siòr vice-amiràgio Henri-Reunier riseveva ła vixita del sìndico MM. Gaudin; soto-prefeto, Moussard; Comandante de ła marina in Corsica, Magnon-Pujo, primo prexidente, Candelié Bayle e cussì via. Nel pomerigio, el Siòr amiràgio Henry Rieunier ghe gà fato visite regołamentari a łe autorità de Bastia. Durante tuta ła seràda ła foła gà ocupà łe banchine e ła Piasa San Nicòło indove se faseva scoltàre ła eçełénte musica del 61°. Le navi de ła squadra fasea par un momento de łe prove de łuxe ełetrica.
Mercore sera ne ła sała de łe feste del teatro munisipal s'a desvolto el risevimento oferto da ła sità de Bastia a l'amiràgio Henri Rieunier cussì come ai uficiałi de ła squadra. Ałe 9, l'amiràgio cào conpagnà da MM. i contro-amiràgi Dordollot des Essarts e Buge, seguìi dal so stado mazor cussì come da ła mazor parte dei uficiałi de ła squadra faseva ła so intràda a teatro. A sto briłante risevimento asisteva nùmaroxi invidài, infra i quałi M.Couston governador de ła Corsica e tuti i uficiałi del presidio. In seguito, M. Gaudini, sìndico de Bastia, ghe gà augurà el bievegnùo a l'amiràgio e ai marineri de ła squadra. Revòlxendose a l'amiràgio Rieunier, in sti termini : Savevimo xa in quałe man navegàe e segure, gà dito M. Gaudin, l'alta fiducia del Cao de Stado Sadi Carnot gaveva sistemà ła pì inponénte de łe forse navałe che ła Fransa gabia mai avùo - ła nostra ageràsa e anca ła nostra spereansa. I so inportanti stati de servisio, łe soe notevołi quałità da marinèr che gà fato in modo che łe governa, e par risever la custodia dei cołori nasionałi ne łe aque del Mediteraneo e del Levante - Permetème, ghe gà risposto el Sior amiràgio Rieunier, de eser l'interprete dei sentimenti de tuta ła squadra par el bel risevimento che ne fè. Dopo el punch che xe fenìo ałe 10, gà tacà el bało che xe durà fin al matìn. Ła squadra se gà riunìa xobia de matina par Saint-Florent, île-Rousse e Calvi. Ła rivarà venare matìna a Ajacio e efetuarà in strada diverse manovre.
Monumenti e lioghi toristeghi[canbia | canbia sorxente]
Bastia xe clasifegà cofà Sità d'arte e de Storia.
- El vecio pałaso dei goernadori xenovexi el ospita el muxeo d'etnołogia Corsa. Ła vecia fortésa puxàda so'ła cołonbàra e nobiłiàda de un canpaniłe del XVI° secoło, monta 'na vàrdia secołare su Tera-nova e oltra łe mure, so'l vecio porto. Ła sità se gà inpegnà ad un anbisioxo programa de rinovasion de sto pałaso, clasificà cofà monumento storico, soto ła diresion dei architeti Daniel Cléris e Jean-Michel Daubourg. Inazonta a ła rinovasion del pałaso reałixàda, i łavori gà permeso de ricostruìr un quarto del monumento che gera stà desfà 'ntel 1943 in ocaxion dei conbatimenti fati par la łiberasion de ła Corsica. Ła decixion de ricostrusion adotà dai architeti ła respeta łe trase regołari e i vołumi orixinałi ma ła se aferma cofà 'na architetura del XXI° secoło. El novo muxeo xe stà inagurà 'ntel xugno 2010. Łe cołesion del muxeo se articoła so quatro temi, nasita e cresita urbana, centro dei poteri, epicentro culturałe e 'l pałaso dei Governadori. Inaxonta ła conservasion prexenta de łe espoxision tenporanee in spasi masime destinài. El xardìn dei Governadori, ła cui intràda, se cata dove che ghe xe el muxeo, ofre 'na vista maravegioxa. 'Nte ła corte gera conservà fìn ai laori de rinovasion ła toréta de sotomarìn Casabianca.
- Ła céxa de Santa Maria (église de Saint Marie), vecia catedràl costruìa a partìr dal, 1945, un mucio rimanixàda so'l scominsio del XVII° secoło. se trova xusto 'ntel cuor de ła sitadèła. Dadrìo de sta céxa, ła capèła Sainte-Croix conosse 'na decorasion interna comedióxa. Ła capèła gà el so texor : le Christ des Miracles (el Cristo dei Miracołi), che venera par tradision i abitanti de Bastia più pasionà, che xe stà catà 'ntel 1428 che gałixava in aqua, da do pescaori.
- Ła céxa de San Zuane-Batista (Saint-Jean Baptiste) xe uno dei monumenti pì enblemateghi de ła sità de Bastia. Situà pròpio danànsi al porto, ła xe stà costruìa a partìr dal 1853 ma ła gà conosùo numaroxi laori reałixà in axonta durante el tenpo. Ła sfogia 'na fasàda clasega alta e nobiłe, in maxor parte scònta da łe costrusion visine e un interno baroco del XVII° secoło. Sta céxa gà in axonta un mobiłe notevołe, cofà l'organo, el bigónso e i quadri de ła cołesion del gardenàl Fesch.
- Ła capèła de l'imacołà Concesion 1611 depenta a ła volta 'ntel XIX° secoło e dai muri incandesenti de vełùdo, riunise, 'nteła so sagrestìa muxeo, nùmaroxe òpare d'arte lerigioxe del XV° secoło e XIX° secoło che riva da santuari de ła sità.
- El chiosco del sotomarìn Caxablanca ne ła piàsa St.Nicolas, sìnboło de ła Rexistensa corsa. Scampà da ła rada de Toulon 'ntel novenbre 1942, el gà fato donca el cołegamento infra l'ìxoła e l'Algeria ne l'anbito de ła mision secreta Pearl Harbour conosendo nùmaroxi sucesi miłitari. Ła torèta xe d'ora in po' poxisionà so un sòcoło pì in baso a ła piasa Saint-Nicolas danansi al porto de trafego e de ła marina.
- Se cata nùmaroxi café e trafeghi so' ła piasa Saint-Nicolas, su'l Porto Vècio e su'l "Quai des Martyrs" (banchina) dei Martiri che cołega sti do lioghi.
Gastronomia[canbia | canbia sorxente]
Alcune speciałità :
- Sardine al brocciu : Sardèłe fresche farcìe de Brocciu, formajo costituìo da late caillé de Brebis.
- El bacałà. Xe senplicemente del merluso. Sto piato xe stà considerà par longo tenpo el piato dei poareti in Corsica parchè el so preso jera abordabiłe e che, tanto sałà, se conservava fasilménte.
Film xirà a Bastia[canbia | canbia sorxente]
- Cela s'appelle l'aurore, film franco-itałian reałixa da Luis Buñuel 'ntel 1955.
- Rosebud, film 'merican reałixà da Otto Preminger 'ntel 1975.
- Forza Bastia, documentario francese realizzato da Jacques Tati e Sophie Tatischeff 'ntel 1978.
- Les Déracinés, tełefilm fransexe reałixà da Jacques Renard difuxo 'ntel 2000.
- L'Enquête corse, film fransexe reałixà da Alain Berbérian 'ntel 2004.
- L'Homme de Londres, film britanico-xerman-ongarexe reałixà da Bela Tarr e ispirà da un romanxo de Georges Simenon.
Creànsa[canbia | canbia sorxente]
Bastia gà sinque scòłe medie :
- quatro publiche :
- Collège Giraud
- Collège Montesoro
- Collège Saint-Joseph
- Collège Simon Vinciguerra
- un privé : Collège Jeanne d'Arc
Bastia gà sinque łicei :
- quatro łicei xenerałi o tecnołogici :
- tre publiche :
- Liceo Giocante de Casabianca
- Liceo Paul Vincensini
- Liceo Scamaroni
- un privà : Lycée Jeanne d'Arc
- tre publiche :
- un liceo profesionàl : Liceo Jean Nicoli


text:
Baxéłega de Santa Maria de ła Sałute
Ła baxéłega de Santa Maria de ła Sałute, dita anca soło Ła Sałute, ła xé na baxéłega de Venesia che ła se cata visin a ła Ponta de ła Dogana, da indove ła resalta 'ntel panorama del Basin de San Marco e del Canal Grando. Progetada da Baldassarre Longhena co tension ai modełi del Palladio, ła xé na de łe megio espresion del'architetura baroca venesiana. Ła sóa edifegasion ła raprexénta un ex voto a ła Madona da parte dei venesiani per ła łiberasion da ła peste che, intrà el 1630 e'l 1631, ła ga copà na bona parte de ła popołasion, come che'l gera capità prima per łe céxe del Redentor e de San Roco.
Storia[canbia | canbia sorxente]
Ła peste ła xé stada portada da un inbasador del conte de Màntova, che'l cé stà butà drénto el Lazareto Vecio, ma ghe xé stà bastansa intrar in contato co un marangon per infetar ła sità, a partir da Canpo San Lio.
El 22 de otobre 1630 el voto del patriarca Giovanni Tiepolo: «voto sołene de tirar su in sta Sità qua e dedicar na Cexa a ła Vèrxene Santìsima, dàndoghe el tìtoło "Santa Maria de ła Sałute", e ch'ogni ano 'ntel giorno che sta Sità qua ła sarà publicada łìbera dal prexénte mal, Sóa Serenità e i Quei che i ghe sarà daspò i 'ndarà sołenemente col Senato a vixitar ła medema Cexa a eterna memoria de ła Pùblica riconosensa de sto grando benefisio». El 26 de otobre in Piasa San Marco el Doxe Nicolò Contarini, el clero e'l pòpoło i se ga mesi insieme a pregar. Có ła peste ła xé finìa i gera morti 80 000 venesiani, e 600 000 'ntel teritorio de ła Serenìsima, da Brèsia a Trieste, dal Połèxine a Bełun. Infrà i morti, el Doxe e'l Patriarca.
Per far spasio a ła nova cexa i ga sièlto de butar xó un conpleso rełigioxo serà (ła Cexa de ła Santìsima Trinità co convento e scóła) tacà a ła Ponta da Mar, ła dogana de Venesia. Per poder tirar su in quel posto ła Baxéłega i ga avuo bixogno de ben 1.156.650 pałi[1] inciodai 'ntel teren e na vasta bonìfega de ła tera. Xà el 28 de novenbre 1631 i ga fato el primo pełegrinagio de ringrasiamento.
Ła costrusione ła xé stà fidada daspò un concorso a Baldassare Longhena, che'l gaveva progetà na céxa «in forma de corona per eser dedicada a ea Vèrxene», e ła xé stada finia có el Patriarca Alvise Sagredo el 9 de novenbre 1687 el ea ga benedita.
Ogni 21 de novenbre del'ano si festixa ła Festa de ła Madona de ła Sałute, 'nte ła qual i venesiani i traversa un ponte, per sècołi un fato de barche, ancuo un ponte gałegiante inciodà su pałi, che'l va da San Marco a ła Baxéłega e i ghe va a pregar. Insieme a ła Festa del Redentor, ła xé anca ancuo na de łe feste popołari più amae e partesipae dai venesiani. In sta ocaxion qua, come che ła vol ła tradision, i venesiani i magna ła castradina, un piato a baxe de molton.
Fonte[canbia | canbia sorxente]
- ↑ Norbert Huse – Venedig. Von der Kunst eine Stadt im Wasser zu bauen – Verlag C.H. Beck – ISBN 3406527489
Altri progeti[canbia | canbia sorxente]
- Su Commons ghe xe dei file multimediałi su Baxéłega de Santa Maria de ła Sałute


text:
Itinerario culturale e gastronomico che collega città, sapori, arte e tradizioni. Comuni e Pro loco dei paesi rinomati per la coltivazione e produzione di castagne presentano un cartellone ricco di degustazioni guidate, stand enogastroomici, eventi folcloristici, musica e teatro, convegni e mostre.
Un'oppurtunità per trascorrere piacevolissime giornate, scoprire angoli incantevoli nei centri storici medievali, degustando i prodotti tipici accompagnati da vini locali e caldarroste.
Appuntamenti 2014:
San Martino al Cimino: dal 17/10 al 26/10/14
Soriano nel Cimino: dal 21/09 al 19/10/14
Visita la nostra offerta last minute riservata a questo goloso appuntamento cliccando qui!!!
sagra della castagna viterbo sagra della castagna san martino sagra della castagna soriano sagra della castagna canepina festa della castagna viterbo festa della castagna canepina festa della castagna san martino festa della castagna soriano sagra della castagna viterbo sagra della castagna san martino sagra della castagna soriano sagra della castagna canepina festa della castagna viterbo festa della castagna canepina festa della castagna san martino festa della castagna soriano sagra della castagna viterbo sagra della castagna san martino sagra della castagna soriano sagra della castagna canepina festa della castagna viterbo festa della castagna canepina festa della castagna san martino festa della castagna soriano sagra della castagna viterbo sagra della castagna san martino sagra della castagna soriano sagra della castagna canepina festa della castagna viterbo festa della castagna canepina festa della castagna san martino festa della castagna soriano


text:
Giografia del Zinbabue
El Zinbabue el xè no Stato situà en tel l'Africa Orientale. Nol gha sbochi al mar, ma el xè traversà da fiumi longhi e inportanti come el Zambesi e el Limpopo, co i so afluenti. L’aqua no la manca, e se cata vari laghi. El pi grande el xé el Kariba, formà da le cascate Vittoria. El clima el xé bon.
Indice
Dati generali[canbia | canbia sorxente]
Confini[canbia | canbia sorxente]
El Zinbabue confina a nord co el Zambia per 797 km, a nord-est e est co el Mozanbico per 1 231 km, a sud con el Sudafrica per 225 km e a ovest con el Botswana per 813 km. El confin co el Zambia el xè segnà da el fiume Zanbesi e da el lago Kariba, e quel co el Sudafrica dal fiume Linpopo. Lo Stato el gha n'estension de 390 580 km², 3 910 i xé acque interne.
Morfologia[canbia | canbia sorxente]
El Zinbabue el xè compreso tra le vali de el Limpopo e del Zanbesi. El teritorio el xé caraterizà da altopiani co na sezion sentrale chiamà Alto Veld. L’Alto Veld el se alsa de 1200 metri sori i altopiani el el và da nord-est a sud-ovest. Verso le vali del Linpopo e del Zanbesi se cata el Baso Veld. El Medio Veld se cata a ocidente, e se ciama altopiano Mafungabusi. En tel est se cata i monti Inyanga, che i riva a 2.500 metri. El monte pi alto el xè el l'Inyangani, 2597 metri. Chi se cate le poche foreste sempreverdi, mentre il resto del teritorio el xè cuerto da savane o boschi.
Le aque[canbia | canbia sorxente]
Quasi tuto el paese el xé parte del basin del fiume Zanbesi. I afluenti pi inportanti i xé el Gwayi e el Sanyati. Al confin co el Zanbia, el Zanbesi el forma le cascate Vitoria e el lago Kariba, longo 220 km e largo 40 co na profondita de 97 metri. A sud se cata el Linpopo che co i so 1600 km el xé el pi longo de l’Africa Australe.
Clima[canbia | canbia sorxente]
El clima el xè tropicale, ma esendo in altitudine, el xé rfsco. Ghe xé do stagioni, quela seca (avrile-otobre) e quela de piova ( novenbre - marzo). La piova la riva a i 700 mm l’ano. Co el canbio del clima, la zona del Basso Veld la diventa desertica e le tenperature le se alza.
Giografia politica[canbia | canbia sorxente]
El Zinbabue el xé diviso en 8 province pi dosità co status de provincia (Harare e Bulawayo). Le province le xé divise in 59 distreti e 1 200 comuni.
I dati su la popolazion de la tabe la seguente i xé riferii al censimento del 18 agosto 2002.
Fonte: Central Statistical Office of Zimbabwe
Le province de Matabeleland North, Matabeleland South, Midlands, Masvingo e Manicaland le gha problemi di insuficienza alimentare e sicità. La cavedal Harare la sofre de mancanza de aqua e de rischio de epidemie, la rete eletrica cuerze solo metà della città.
Giografia Umana[canbia | canbia sorxente]
Popolazion[canbia | canbia sorxente]
El Zinbabue el gha 12 576 742 abitanti, en crescita anca se in fase di forte ralentamento. La natalità la xè in diminuzion e la mortalità en cresita. La densità popolativa la xè de 32 ab/km, con la popolazion par el 64,1% en te le campagne. La mortalità infantile la xé alta (81 su mille) e la speransa de vita basa (37 anni). La popolazion la xè zoina, el 60% el gha manco de 15 ani.
Etnie[canbia | canbia sorxente]
I grupi etnici pi inportanti i xé:
I parchi[canbia | canbia sorxente]
In Zinbabwe se cata dieze parchi nazionali:
- Chimanimani National Park
- Chizarira National Park
- Gonarezhou National Park
- Hwange National Park
- Kazuma Pan National Park
- Mana Pools National Park
- Matobo National Park
- Matusadona National Park
- Nyanga National Park
- Zambesi National Parks noto anche come Victoria Falls National Park
- Lake Kariba


text:
Teóło
Teóło el xé un comune de 8 188 abitanti de ła provincia de Padova. El fa parte del parco rejonałe dei Cołi Euganei.
Storia[canbia | canbia sorxente]
Ła łejénda ła voe che a Teóło (l'antiga Titulus, fórse da ła piéra mésa ła dai Romani 'ntel 141 a.C. par segnare i confini infrà i Patavini e i Atestini) ghe sia nasùo el stòrego e fiłòxofo roman Tito Livio. 'Ntei ténpi medioevałi ghe xé stà Federico Barbarossa, łe ruine del quałe casteło łe xé vixìbiłe ancó in locałidà Speroneła. Un'altra importante testimoniansa del medioevo el xé el monastièr dei Olivetani. Ła frasion de Teóło ła xé stà séde de vicarià sóto ła Serenìsima. Ancó 'ntel séntro de ła frasion se poe mirar el Pałaséto dei Vicari.
El nome de ła frasion de Feriołe, ancó conosua come xona residensiałe, chel salta fóra xà 'ntel "Dizionario corografico-illustrato dell'Italia" sùbito daspo el 1866, el vien fóra da un antigo capiteło dedicà a ła Purificasion de Maria Vèrxene dita in venesian "de ła Serioła", al'inisio de ła strada par ła Montecia.
Bresseo, un altra frasion parécio nota parché ghe fa i ałenamenti el Calcio Padova, ghe xé un'importante fiera che ła se tegne, fin dal 1750, 'nte ła prima parte de Otobre.
Aministrasion comunałe[canbia | canbia sorxente]
Sìndico: Lino Ravazzolo (lista civica) dal 29/05/2007
Sentrałin comunal: 049 9998511
Posta eletronica: protocollo@comuneteolo.it
Evolusion demografega[canbia | canbia sorxente]
Abitanti censii


text:
Oppidum
I Romani i ciamava oppidum (plurałe: oppida)[1] ł'insediamento prinsipal de on'area aministrativa.
Giulio Cesare el doparava sto termine anca par i insediamenti che el ga catà in Gallia; ogni tribù gałica ła controłava diversi oppida. Ła stessa paroła vien inquó doparà anca par tute łe grande sità pre-romane de ł'Eoropa osidental e sentral. Pareci oppida i gera costruì intorno forteze de cołina, siben de per sé el termine oppidum no 'l inplica necesariamente ła presensa de fortificasion. I oppida sircondai da fortificasion in tera (el cusidito murus gallicus) i gera ciamai oppida fortificadi.
Note[canbia | canbia sorxente]
- ↑ Łatin oppidum, dal vecio łatin ob-pedum, "posto sarà". Pedum el podarìa vegner dal proto indo-eoropeo *pedóm-, 'posto ocupà' e/o 'peca'
Bibliografia[canbia | canbia sorxente]
- John Collis, Oppida, earliest towns north of the Alps (in inglexe, Sheffield 1984).
- Garcia, Dominique (2004) La Celtique Méditeranée: habitats et sociétés en Languedoc et en Provence, VIIIe - IIe siècles av. J.-C. capitolo 4 La « civilisation des oppida » : dynamique et chronologie. Parigi, Editions Errance. ISBN 2-87772-286-4


text:
Baselega de Santa Crose
Coordinate: 43°46′07″N 11°15′44″E / 43.768498, 11.262311
La baselega de Santa Croce, inte la omonima piazza a Firenze, la xe una de le pì grande chiese uficiae dai francescani e una de le massime realisazion del gotico in Italia. La xe nota cofà Tempio de le Itale glorie par le numarose sepolture de somi artisti, leterai e sienziai che la contien. La definizion la risal al poema Dei Sepolcri de Ugo Foscolo inte un passo inte'l qual l'autor el definisse Firenze:
Santa Crose la xe un simbolo prestisoso de Firenze, el logo de incontro dei pì grandi artisti, teologhi, religiosi, leterai, umanisti e politeghi, che i ga determinà, inte la bona e cativa sorte, la identità de la cità tarda-medieval e rinassimental. Al so interno ga catà ospitalità celebri personasi de la storia de la Chiesa cofà san Bonaventura, Piero de Zoani Olivi, san Toni da Padova, san Bernardin da Siena, san Lodovigo de Anzò. La xe stà anca logo de acogenza par pontefesi cofà Sisto IV, Eugenio IV, Lion X, Clemente XIV.
Inte i so archîvi xe custodie testimognanze che i ne tramanda la costruzion quotidiana, inte'l corso dei secoi, de un gran proseto archîtetonego, artistego e de fede.


text:
Berto Barbarani
Berto Barbarani, pseudonimo di Roberto Tiberio Barbarani (1872 – 1945), poeta italiano e importante poeta dialettale veronese.
- Quà, dove l'Adese, sensa fermarse | rompe nei ponti la so canson, | stao atento ai versi che pol negarse, | li tiro a riva, col me baston... | Li tegno al suto, li meto al caldo | parchè i renvegna, che i ciapa fià, | li mando a spasso sul Montebaldo | che li fa degni de sta çità. | Quando jè svelti, libari e pronti, | ridoti a l'uso de la rason, | mi che me godo guardar dai ponti, | rompo ne l'Adese la me canson.... (da Quà dove l'Adese)
Altri progetti[modifica]
- Wikipedia contiene una voce riguardante Berto Barbarani
- Wikisource contiene opere originali in lingua veneta di Berto Barbarani


text:
Antonio Bisaglia
Antonio Bisaglia (Rovigo, 31 de marso 1929 - Santa Margherita Ligure, 24 de giugno 1984) el xe sta on omo połitego veneto e Ministro deła Republica Itałiana.
Biografia[canbia | canbia sorxente]
El provegneva da 'na fameja de origini poarete (so pare el gera feroviere) e con tanti fioi, Bisaglia el ga studià en seminario; 'ntel 1945 el se ga iscrito a ł'Asion Catołica.
'Ntel 1951 el xe sta ełeto consijere nasional del movimento xovaniłe democristian.
El se ga łaureà en giurisprudensa a ł'Università de Padova e po el xe 'nda a łavorar ała Casa Mutua dei Coltivatori Direti de Rovigo.
El xe 'nda drento el Parlamento ałe ełesion połiteghe del 1963 e el xe sta ełeto deputato fin al 1979, cuando che el xe sta ełeto senador 'ntel cołejo ełetoral de Basan e confermà ałe ełesion połiteghe del 1983.
El ga svolto incarichi de governo par sirca 8 ani a partir dal 1972:
El xe morto el 24 de giugno 1984 a Santa Margherita Ligure, travolto da on'onda mentre el gera drio ciapare el sołe co so mujere Romilda Bollati de Saint Pierre, maridà ł'ano prima.
Al momento deła morte el gera presidente del grupo democristian al Senato deła Republica.
El 17 de agosto 1992 a xe morto negà, in circostanse misterioxe, 'ntel łago de Sentro de Cadore, visin a Domege en provincia de Bełun, el fradeo prete, don Mario Bisaglia.
El 30 de apriłe 1993 a xe morto negà 'ntel Adexe anca el so ex segretario particołare, Gino Mazzolaio.
Bibliografia[canbia | canbia sorxente]
- Giampaolo Pansa. Bisaglia, una carriera democristiana Sugarco Edizioni, Milano, giugno 1975;


text:
Áo dài
El Áo dài el xe un vestìo tradizionałe vietnamita prinçipalmente feminiłe. Inteła so atuałe forma, el consiste in un abito di seta streto ed aderente, indosà sora łe braghe. Áo dài el vien pronunçà ˈáʊ ˈjàɪ
(ow yai) intel sud del Vietnam, e ˈáʊ ˈzàɪ (ow zai) intel nord. Áo el deriva dała paroła çinese che el indica "xaca imbotìa" (襖).[1] Inteła łengua vietnamita moderna, el termine áo el fa riferimento ad un capo de abijamento che el sconde dal coło in xo. Dài invece el significa "longo".[1]
Note[canbia | canbia sorxente]
Varda anca[canbia | canbia sorxente]


text:
Dolmen
Un dolmen, anca conosuo come portałe tomba, el pare sia na spesie de tonba megałitica costituida da piere enormi mese in verticałe co poxà de sora na piera in orixontałe. Moltìsimi i xe datai in periodo dai 4000 a 3000 vanti cristo. I pi veci i xe datai in Europa ocidentałe sirca 7000 ani fa.
Europa[canbia | canbia sorxente]
Tonbe (forse) megałìteghe łe xe sta catade rente el Mar Baltico e visin al Mar del Nord, Portogało. E in tanti altri paexi, fra cui ne ła penìxoła tałjana, ma spesialmente in Sisiłia e Sardegna.
Àxia[canbia | canbia sorxente]
Corea[canbia | canbia sorxente]
Ła pi granda concentrasion de dolmens se stima posa èsare in Corea, indove se stadi clasifegai sirca 35000 dolmens. Se atribuise a ste xone presapoco el 40% de tuti i dolmens mondiałi, al di de ancuo.
India[canbia | canbia sorxente]
Ghe xe dolmens anca a Kerala, India del Sud, visin Marayoor bastansa tacà al vilajo picenino de Pius Nagar.
Euraxia[canbia | canbia sorxente]
Pi de 3,000 dolmens i xe sta catai nel Caucaxo e in Axia centrałe, spesialmente in xone montagnoxe, scoerte łe vien fate resentemente a ritmo ełevà, data ła storia archeołojica in situ.


text:
3 de majo
El 3 de majo xè el 123° dì de l'anno secondo el całendario gregorian (el 124° 'nte i anni bisestiłi). Ghe manca 242 jorni par la fine de l'anno.
Indice
Fati[canbia | canbia sorxente]
Nati[canbia | canbia sorxente]
- 1951:
- Massimo Ranieri, cantante e atore italian
Morti[canbia | canbia sorxente]
Feste e ricorense[canbia | canbia sorxente]
Nasionałi[canbia | canbia sorxente]
Rełigioxe[canbia | canbia sorxente]
Santi catołiçi[canbia | canbia sorxente]
Festa de el patrono de łe çità[canbia | canbia sorxente]
- Sant'Orso


text:
Merica latina
La Merica latina la sarìa quela parte del continente merican in do che se parla lengue neolatine come el spagnolo, el portoghese e el francese, e la cui cultura la xe ligà profondamente a quela dei corispondenti paesi de l'Europa latina. Se parla anca de "Merica latina" par distinguarla da la "Merica anglosassone", che sarìa i USA e el Canada (anca se in na parte del Canada in realtà i parla francese).
Stati[canbia | canbia sorxente]
Altri progeti[canbia | canbia sorxente]
- Su Commons ghe xe dei file multimediałi su Merica latina


text:
Distreto de Gros-de-Vaud
El disrteto de Gros de Vaud el xe uno dei diexe distreti de el Canton Vòd. El so cavołogo el xe Éšałen.
Formasion[canbia | canbia sorxente]
El distreto de Gros-de-Vaud el fa parte de łi novi distreti creai da ła reorganixasion cantonal de el 1 de lujo 2011. El xe formà da tuti i comuni del vecio distreto de Éšałen, co in pi' Bettens, Bournens, Boussens, Daillens, Lussery-Villars, Mex, Penthalaz, Penthaz, Sullens, Vufflens-la-Ville de el vecio distreto de Cossonay, Boulens, Chapelle-sur-Moudon, Correvon, Denezy, Martherenges, Montaubion-Chardonney, Neyruz-sur-Moudon, Ogens, Peyres-Possens, Saint-Cierges, Sottens, Thierrens e Villars-Mendraz de el vecio distreto de Moudon, Peney-le-Jorat de el vecio distreto de Oron e Oppens de el vecio distreto de Yverdon.
Comuni[canbia | canbia sorxente]
Altri projeti[canbia | canbia sorxente]
- Su Commons ghe xe dei file multimediałi su Distreto de Gros-de-Vaud


text:
Austrałia
L'Austrałia [au-strà-lia], nome uficial in inglese Commonwealth of Australia, ła xe un stato de l'Oceania sudosidental.
Sicome che l'è un'ixoła, no ła confina mìa con altre nasion. Quełe piesè visin łe xe ła Nova Zelanda a sud-est; l'Indonexia, Papua Nova Guinea e Timor Est a nord.
Giografia[canbia | canbia sorxente]
Ła xe ła sesta nasion piesè granda del mondo (7 686 850 km²), l'unica che ła ciapa un continente intiero e ła pi granda de l'Oceania e de tuta l'Australaxia.
In sto stato i vive un mucio de animałi strani e a olte vełenoxisimi.
Giografia połitega[canbia | canbia sorxente]
Ła xe un stato federal.
El xe sudiviso in sie stati, tre teritori interni e sete teritori esterni.
Demografia[canbia | canbia sorxente]
Ła ga na popołasion de 20 180 878 àneme (censimento del 2004).
Ła capital ła xe Canberra; łe çità piesè abità łe xe Sydney, Perth, Brisbane, Melbourne, Adelaide e Darwin [3].
Etimołogia[canbia | canbia sorxente]
El nome "Australia" el vien dała fraxe latina Terra Australis Incognita.
Note[canbia | canbia sorxente]
- ↑ disabitae
- ↑ el xe ła banda de el continente Antartego recalamada da ła Austrałia
- ↑ ga 110 000 abitanti
Ligadure foreste[canbia | canbia sorxente]
- (IT) Scheda dell'Australia dal sito Viaggiare Sicuri - Sito curà dal Ministero dei Esteri e da l'ACI
- Australia
- Voxe in vetrina so af.wiki
- Voxe in vetrina so de.wiki
- Voxe in vetrina so en.wiki
- Voxe in vetrina so hy.wiki
- Voxe in vetrina so ka.wiki
- Voxe in vetrina so pt.wiki
- Voxe in vetrina so sr.wiki
- Voxi de quałidà so ar.wiki
- Voxi de quałidà so is.wiki
- Voxi de quałidà so sv.wiki
- Voxi de quałidà so tt.wiki
- Voxi de quałidà so zh.wiki


text:
El rumen oben romen el xe ła łéngua uficial de ła Repùblica de Romanìa: ła ga na baxe łatina ma, vista ła poxission geogràfica, ła xe influensà forte dal sostrato slavo che gh'era prima che rivase i Romani a portar el łatin.
El rumen el xe ła soła łéngua romanza che ła ga mantegnù na declinassion su nomi e agetivi, seben che l'abia sol che tri caxi nominacuxativo (=nominativo+acuxativo), genitdativo (=genitivo+dativo) e vocativo. Soło i pronomi i fa védar tuti quanti i caxi ben separài.
El ga n'artìcoło determinativo finałe come łe łéngue nòrdiche come el svedéxe mentre l'artìcoło indeterminà el xe preposto come in vèneto: "om" (omo), "omul" (l'omo), "un om" (n'omo); "fată" (tóxa), "fata" (ła tóxa), "o fată" (na tóxa).
Ła declinassion ła se véde soratuto sui artìcołi, in particołar sui determinativi maschiłi che i vien zontài in fóndo a ła paroła:
De sòłito invesse i nomi feminiłi i fa védar calche difarensa de caxo diretamente su ła raixa, anca sensa artìcoło finałe, ma el vocativo el tende confóndarse col nominacuxativo:
I artìcołi determinài plurałi finałi i fónde senpre el vocativo col genitdativo e i xe:
El nèutro el segue el maschil al singołar e 'l feminil al plural: "centrul" (el séntro) vs. "centrele" (i sintri).
I verbi i à na coniugassion rica de finałi sensa clìtici sojeto, tipo queła de l'itałian o del spagnoło: merg (vo), mergi (te ve), merge (el/ła va), mergem (némo) ma el futuro el se fa co l'auxiłiar "vołer" a vrea, come altre łéngue balcàniche e come l'ingléxe "will": vreau să merg (ndarò), leteralmente "vojo che vago = vojo ndar = ndarò".


text:
Tor Eiffel
La Tor Eiffel (in francese Tour Eiffel) la xe el monumento pi famoso de Parise e la xe conossua in tuto el mondo cofà simbolo de la Franza. La xe stada chiamada cussita par via del nome del so prozetista, l'inzegner Gustave Eiffel.
La xe visitada mediamente da cinque milioni per persone par ano.
La strutura la xe stada costruia in manco de cinque ani, dal 1887 al 1889; la gavaria dovuo servir da intrada a la Esposizion Universal del 1889. Inaugurada el 31 de marzo del 1889, la xe stada oficialmente verta el 6 de mazo del stesso ano.


text:
Ž
Ž (minuscol: ž) la è la 25° letera de 'l alfabeto sloveno, la 30° letera de i carateri bosniaci e croati; la 42° letera de 'l ceco; la 19° letera de 'l estone; la 29° letera de 'l alfabeto Sami; la 33° letera de 'l letone; la 32° letera de 'l lituan; la 46° letera de 'l slovaco e la 13° letera de 'l alfabeto turkmeno. Inoltre, la è aparida ocasionalmente 'te 'l finico. Inoltre, al caratere al è doperà anca par trasliterar al caratere cirilico /Ж/ 'te la macedone (in 31° posižion), 'te 'l serbo (30° posižion), e, ocasionalmente, 'te 'l bulgaro (con gnissun orden particolar par i carateri latini). Se 'l lede quasi come al fonema J de 'l portoghess e de 'l francese. A parte al estonee al turkmen, la è la ultima letera de i altri alfabeti.
la è fata da la donta de 'n caron a la letera standard Z doperada in tanti alfabeti basadi su i carateri latini e se la pronunžia (AFI) [[Voiced postalveolar fricative|/ʒ/ ]] in tuti i alfabeti manžonadi sora a ecežion de quel Turkmeno, 'te 'l qual la è pronunžiada (AFI) [[Voiced postalveolar affricate|/ʤ/ ]]. Come al so corispondente Latin, al alfabeto cirilico al à an sinbolo specifico: Ж. la è doperada žerte olte 'te 'l sistema ISO 9:1995 de transliteražion da 'l ucraino come corispondente de la letera Ж.
Par belumat ghe n' è la esigenža de scriver al equivalente de 'l inghese "th" te la version sorda de "think". Da na serie de proe è risultà che la đent la tende a scriver sto suono co la "Z", ma che n'è al problema de destinguerna da la "Z dolža" che se à come resultato de la introdužion de žerti barbarismi, come te la parola "zona". A tal proposito la idea de farghe na modifica a sta letera in maniera da diferenžiarla. Salta fora cossì la bela idea de 'l caratere just "Ẑ" (minuscol "ẑ"), che però al dà problemi de scritura no indiferenti co se dopera al calcolador. De dopera quindi la letera "Ž" ("ž") anca 'te n sta ocasion.
Par inserirla te 'n testo digità a 'l calcolador al è suficiente cener schižà al tasto "alt" e digitar in sequenža la conbinažion de tasti "0142" par la majuscola e (0158) par la minuscola.
Bibliografia[canbia | canbia sorxente]
- Geoffrey K. Pullum, Phonetic Symbol Guide, University of Chicago Press, 1996.