text:
Ehipululo 63: Ohamba Omunongo Salomau
ETYI Salomau alinga ohamba ankho omukuendye omututu. Mahi, Salomau ankho uhole Yehova. Moluotyo, waendela monondonga onongwa apelwe na tate yae David. Yehova ahambukilwa unene Salomau. Ngotyo, onthiki imue kounthiki, Yehova watolela Salomau kondyoi okuti: ‘Salomau, oityi uhanda ndyikuavele?’
Salomau akumbulula okuti: ‘Yehova Huku yange, ame ndyi-mukuendye omututu, hityii oñgeni mandyitumina. Ngotyo, ndyavele ounongo opo ndyityivile okutumina ovanthu vove nonkhalelo yaviuka.’
Yehova ahambukwa unene netyi Salomau aita. Moluotyo, Yehova ati: ‘Mokonda waita ounongo, kuaitile omuenyo omule nemona, ame mandyikupe ounongo omunyingi, wehenekale nomunthu nawike. Mahi, tupu madyikuavela ovipuka wahaitile, emona nenkhimano.’
Konyima yotyo, ovakai vevali veya ku Salomau notyitateka tyimue otyinene. Omukai umue wahangununa okuti: ‘Omukai ou naame, tukala mondyuo ike. Ame natyita omona omulume. Etyi papita ononthiki onombali, mukuetu nae atyiti omona omulume. Onthiki imue kounthiki, omona wae wankhia. Putyina ame ndyilele, mukuetu wayombeleka omona wae wokuankhia ponthele yange, iya apolopo wange. Etyi napahukapo okutala omona wankhia. Okumutala nawa omona hawangeko.’
Omukai omukuavo ati: ‘Au! omona wokuna omuenyo o wange, wankhia o wae.’ Omukai wotete akumbulula okuti: ‘Au! Omona wokuankhia o wove, wokuna omuenyo o wange.’ Ankho ongotyo ovakai ovo vekahi nokulipatana. Pahe Salomau malingi ñgeni?
Salomau watuma okueta omutunga, ati: ‘Tetei pokati omona wokuna omuenyo, amuavela kese umue otyinthimbu tyae.’
Ina yotyotyili yomona oo, eliyavela okuti: ‘Mbambavo, wahaipae omona. Mupei vala mukuetu.’ Mahi, omukai omukuavo ati: ‘Enga, mutetei pokati muhemupei nawike.’
Okuhulako Salomau ati: ‘Wahaipae omona. Muavela omukai wotete. Mokonda oe ina yotyotyili.’ Salomau ankho utyii okuti ina yotyotyili una oluembia olunene nomona wae. Mokonda ankho kahande aipawe, watavela omona apewe mukuavo. Etyi ovanthu vetyiiva oñgeni Salomau atetulula otyitateka otyo, avahambukwa unene. Mokonda ankho vena ohamba omunongo.
Mokuenda kuoutumini wa Salomau, ankho Huku waavela ovanthu ononkhano onongwa. Ankho vena ovilia ovinyingi, no tiliku, no sevata, no nouva, nomakuyu, no vikuavo vali. Ovanthu ankho vavala ovikutu oviwa. Tupu ankho vakala monondyuo onongwa. Ankho kuna ovipuka oviwa, vituuka pala ovanthu aveho.
1 Reis 3:3-28; 4:29-34.
Omapulo
- Oityi Yehova aita Salomau? Iya oñgeni Salomau akumbulula?
- Omokonda yatyi Yehova ahambukilwa nekumbululo lia Salomau? Iya oityi alaa okumuavela?
- Otyitateka patyi tyepuiya ovakai vevali vaetele ku Salomau?
- Ngetyi uluete polutalatu apa, oñgeni Salomau atetululile otyitateka otyo?
- Outumini wa Salomau ankho ukahi ñgeni? Iya omokonda yatyi?
Omapulo omakuavo
- Tanga 1 Reis 3:3-28.
Tyina omulume amapewa otyilinga meongano lia Huku hono, oityi apondola okulilongesila konondaka mba Salomau mbukahi mu 1 Reis 3:7? (Sal. 119:105; Pro. 3:5, 6)
Ongeleka patyi ongwa Salomau etuavela kombinga yovipuka tuesukisa okuita melikuambelo? (1 Reis 3:9, 11; Pro. 30:8, 9; 1 João 5:14)
Onkhalelo omu Salomau atetulula otyitateka tyovakai vana vevali, tyituavela onthumbi patyi kombinga youtumini wa Salomau Omunene, Yesu Kristu? (1 Reis 3:28; Isa. 9:6, 7; 11:2-4)
- Tanga 1 Reis 4:29-34.
Etyi Salomau aita ounongo, oñgeni Yehova emukumbulula?
Ovanthu valingile ononkhono opo veye okutehelela ounongo wa Salomau. Iya onthue, otyituwa patyi tuna yokukala natyo kombinga yokulilongesa Ondaka ya Huku? (1 Reis 4:29, 34; João 17:3; 2 Tim. 3:16)


c: text/html

text:
Esapulo 103: Vokati Kohondo
ECI Petulu la Yoano va tunda keyambo Maria wa siala likaliaye. Kuenje wa fetika oku lila. Noke eye wa lengelela vokati keyambo, ndomo tua ci mola ale vociluvialuvia ca pita. Eye wa mola ovangelo vavali, vo pula hati: ‘Nye olilila?’
Maria wa kumbulula hati: ‘Vopamo Ñala yange, oku vo kapa si ko.’ Eci eye a ñualapo wa mola ulume umue. Ulume waco wo pula hati: ‘Helie ove o kasi loku sandiliya?’
Maria wa simile okuti ulume waco ukuacumbo, eye wa ambata etimba lia Yesu. Kuenje wa popia lulume hati: ‘Nda ove wo ambata sapuileko oku wo tuala.’ Pole, ulume waco Yesu. Eye wa kala letimba limue okuti Maria ko limbukile. Pole, eci Yesu o vilikiya konduko, Maria wa limbuka okuti Yesu. Eye wa lupuka oku ka sapuilako olondonge viaye hati, ‘Nda mola Ñala!’
Noke osimbu olondonge vivali via kala loku enda kimbo lioko Emausi, ulume umue wa endela kumue lavo. Olondonge via sumuile calua, omo Yesu a pondiwa. Pole, ulume wa endela kumue lavo wa va sapuila ovina vialua viatiamẽla Kembimbiliya, kuenje wa va tulisa utima. Eci ovo va talama oco va lie, va limbuka okuti ulume waco Yesu. Noke olondonge ka vio muile vali. Ovo va tiukila ko Yerusalãi oco va sapuileko ovapostolo.
Vokatembo katito Yesu wa molehavo ku Petulu. Vakuavo va sanjuka calua eci va ciyeva. Noke olondonge vivali via enda ko Yerusãlai oku ka sapuilako ovapostolo. Ovo va popia lavo okuti Yesu wa va molehẽla vonjila. Osimbu handi va kala loku vangula, wa kũlĩha eci ca pitako?
Vanja vociluvialuvia. Yesu wa molẽha vohondo, ndaño okuti epito lia yikiwa. Keteke liaco olondonge via sanjukile calua! O tẽla hẽ oku tenda olonjanja viñami Yesu a molẽha kolondonge viaye? Olonjanja vitãlo?
Eci Yesu a molẽha Tomasi ka kailepo. Olondonge vio sapuila hati: ‘Tua mola Ñala!’ Pole, Tomasi wa popia hati, ndi tava ño nda ndo mola. Eci pa pita oloneke ecelãla, olondonge via kala vali vohondo ya yikiwa, Tomasi haimo a kala. Vonjanja yaco Yesu wa molẽha vohondo, kuenje Tomasi wa tava.
Yoano 20:11-29; Luka 24:13-43.
Apulilo
- Nye Maria a popia lulume umue a simĩle okuti ukuacumbo? Pole nye co kuatisa oku limbuka okuti eye wa kala Yesu?
- Nye ca pita lolondonge vivali eci va kala oku enda kimbo lio Emausi?
- Ocina cipi ci komohisa ca pita eci olondonge vivali via sapuila ovapostolo okuti va mola Yesu?
- Yesu wa moleha olonjanja viñami kolondonge viaye?
- Nye Tomasi a popia eci a yeva okuti olondonge via mola Ñala? Pole nye ceya oku pita noke lioloneke ecelãla?
Apulilo akuavo
- Tanga Yoano 20:11-29.
Anga hẽ kelivulu lia Yoano 20:23 Yesu wa yonguile oku popia okuti omanu va kuete omoko yoku tetela akandu? Ci lombolola. (Osa. 49:2, 7; Isa. 55:7; 1 Tim. 2:5, 6; 1 Yoa. 2:1, 2)
- Tanga Luka 24:13-43.
Tu pongiya ndati ovitima vietu oco vi tave ocili Cembimbiliya? (Luka 24:32, 33; Esera 7:10; Mat. 5:3; Ovil. 16:14; Va Hev. 5:11-14)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ehipululo 113: Paulu Ukahi mo Roma
TALA omalienge ku Paulu. Tala efualali likahi nokumuyunga. Mo Roma, Paulu wakala onkhuatwa. Ukahi nokukevelela alo Sesale omutumini wo Roma atokola etyi memulingi. Etyi Paulu ankho ekahi mokaleya, ovanthu ankho vapondola okukemutalelapo.
Konyima yokukala ononthiki ononthatu mo Roma, Paulu watuma okuihana ononkhalamutue mbumue mbova Judeu opo veye okumutalelapo. Mokonda yotyo, ova Judeu ovanyingi mo Roma aveya okumutalelapo. Paulu evetolela kombinga ya Yesu no Youhamba wa Huku. Vamue avetavela iya avakala ova Kristau. Mahi ovakuavo kavetavelele.
Tupu Paulu watolela Ondaka ya Huku omafualali omanyingi ankho emuyunga. Omanima evali Paulu akala onkhuatwa, wapopila Ondaka ya Huku ovanthu aveho. Alo umue ombunga ya Sesale navo veiva onondaka onongwa Mbouhamba wa Huku, iya vamue avakala ova Kristau.
Mahi utyii olie omuenda ou ukahi komesa nokuhoneka? O Timoteo. Timoteo nae ankho wali mokaleya mokonda yokupopia kombinga Youhamba wa Huku. Mahi pahe wayovoka. Timoteo pahe weya okukuatesako Paulu. Utyii oityi Timoteo ekahi nokuhoneka? Tutalei.
Uhinangela omapundaumbo o Filipu no Efesu Mehipululo 110? Paulu wakuatesako okuhimbika okuonganeka omawaneno ova Kristau momapundaumbo oo. Pahe mokaleya, Paulu ukahi nokuhoneka omikanda pala ova Kristau ovo. Omikanda viatyo ovio vikahi Mombimbiliya, vitiwa Efésios na Filipenses. Paulu pahe ankho utolela Timoteo oityi ena okuhoneka pala omapanga ae ova Kristau mo Filipu.
Ovanthu vomo Filipu ankho vehole unene Paulu. Moluotyo, ankho vemutumikisa oviawa mokaleya, iya Paulu pahe ukahi nokupandula. Oviawa ovio ankho viaetwa nomulume utiwa o Epafroditu. Iya konyima Epafroditu avele unene. Mahi ankho pahe ukahi nawa, wafuapo pala okukondoka keumbo. Etyi akondoka ko Filipu watyinda omukanda wa Paulu na Timoteo.
Puetyi ankho ekahi mokaleya, Paulu wahonekele vali omikanda vivali, vikahi Mombimbiliya. Omukanda umue weuhonekelele ova Kristau mepundaumbo lio Kolosu. Utyii oñgeni utumbulwa? Utiwa Colossenses. Omukanda omukuavo weuhonekelele epanga liae ankho utiwa o Filomon, tupu ankho ukala mo Kolosu. Omukanda oo ankho upopia kombinga yomuundapi wa Filemon utiwa o Onesimu.
Onesimu ankho watilile Filemon iya aende ko Roma. Onesimu ankho weiva okuti Paulu ukahi mokaleya. Moluotyo ekemutalelapo, iya Paulu apopila Onesimu Ondaka ya Huku. Iya Onesimu akala omu Kristau. Pahe Onesimu elivele mokonda yetyi atila. Utyii oityi Paulu ahonekela Filemon?
Paulu waita Filemon aevele Onesimu. Paulu wahoneka okuti: ‘Ame ndyikahi nokukondola Onesimu kuove. Mahi pahe hamuundapi wove ko vala, tupu omukuatate wove omu Kristau wokuna onondunge.’ Etyi Onesimu akondoka ko Kolosu, watyinda omikanda ovio vivali. Umue pala ova Kolosu nomukuavo pala Filemon. Tupondola okusokolola ehambu lia Filemon puetyi eiva okuti omuundapi wae pahe walinga omu Kristau.
Etyi Paulu ahonekela ova Filipu na Filemon, ankho una onondaka mbumue onongwa pala okuvepopila. Paulu wevetolela okuti: ‘Ame ndyikahi nokumutuma Timoteo. Mahi, naame apa katutu mandyiya okumutalelapo.’ Iya Filemon emuhonekela okuti: ‘Pongiya omphangu apa mandyiya okukala.’
Etyi Paulu ayovoka, akatalelapo ovakuatate vae ova Kristau konomphangu ononyingi. Mahi, konyima Paulu akuatwa vali mo Roma. Paulu ankho pahe utyii okuti otyikando etyi maipawa. Moluotyo, wahonekela Timoteo okumwita opo eye liwa liwa. Paulu wahoneka okuti: ‘Ame nakala nekolelo ku Huku, iya Huku mamphe ondyambi.’ Etyi Paulu ankhia papita vala omanima ehehi, o Jelusalei aihanyaunuapo vali. Otyikando etyi ova Roma veihanyaunapo.
Mahi Mombimbiliya muna vali ovipuka ovinyingi. Yehova Huku watuma o apostolu João ahoneke omikanda viahulako vio Mbimbiliya, okukutikinyamo omukanda wa Revelação. Omukanda oo upopia kombinga yovipuka mavikapita komutue. Pahe tutalei oityi matyikalingwa komutue.
Atos 28:16-31; Filipenses 1:13; 2:19-30; 4:18-23; Hebreus 13:23; Filêmon 1-25; Colossenses 4:7-9; 2 Timóteo 4:7-9.
Omapulo
- Ovalie Paulu apopila ondaka ya Huku etyi ankho ekahi mokaleya mo Roma?
- Polutalatu apa, olie omuenda ou waumphama pomesa? Iya oityi ekahi nokulingilako Paulu?
- Epafroditu ankho olie? Iya oityi atyinda etyi akondoka ko Filipu?
- Omokonda yatyi Paulu ahonekela omukanda pala epanga liae Filemon?
- Oityi Paulu alinga etyi atunda mokaleya? Iya konyima oityi tyapita nae?
- Olie Yehova aundapesa opo ahoneke omikanda viahulililako vio Mbimbiliya? Iya omukanda wa Revelação upopia kombinga yatyi?
Omapulo omakuavo
- Tanga Atos 28:16-31; Filipenses 1:13.
Oñgeni Paulu aundapesa omuvo wae puetyi ankho ekahi mokaleya mo Roma? Iya ekolelo liae liakuatesileko ewaneno liova Kristau okulinga tyi? (Atos 28:23, 30; Fil. 1:14)
- Tanga Filipenses 2:19-30.
Oñgeni Paulu apandele Timoteo na Epafroditu? Iya oñgeni tupondola okuhetekela ongeleka ya Paulu? (Fil. 2:20, 22, 25, 29, 30; 1 Cor. 16:18; 1 Tes. 5:12, 13)
- Tanga Filêmon 1-25.
Pala okulinga etyi tyaviuka, Paulu waita Filemon aundapese tyi? Iya oñgeni otyo tyina yokukala ngehongolelo pala ovakulu vomawaneno hono? (Filêm. 9; 2 Cor. 8:8; Gál. 5:13)
Oñgeni onondaka mba Paulu mbuvahiwa mu Filêmon 13, 14 mbulekesa okuti Paulu ankho wavela esilivilo omalusoke avakuavo mewaneno? (1 Cor. 8:7, 13; 10:31-33)
- Tanga 2 Timóteo 4:7-9.
Nga Paulu, oñgeni tupondola okukala nonthumbi yokuti Yehova metuavela ondyambi inkha tutualako nekolelo alo konthyulilo? (Mat. 24:13; Heb. 6:10)


text:
Ehipululo 37: Ekaka pala Efendelo
OVE utyii oityi etyi polutalatu apa? Ekaka liakolela pala okufenda Yehova. Tupu litiwa ondyuo ikola (tabernáculo). Ovanthu vatunga ekaka eli etyi papita enima tunde puetyi vatunda mo Egitu. Ove utyii olie wasoka okutunga ekaka eli?
O Yehova. Puetyi Moisesi ankho ekahi Komphunda yo Sinai, Yehova wemutolela oñgeni ekaka lina okutungwa. Huku watola okuti lina okutungwa monkhalelo imue itavela okulipanguyula. Okuti tyina vehika pomphangu onkhuavo avelipangiya vali. Ngotyo, tyina ova Isilayeli ankho vailukila pomphangu onkhuavo mehoko, ekaka olio velityinda.
Tala mokati mokandyuo okatutu kekaka, muna otyikasa. Otyikasa otyo tyitiwa otyikasa tyomphango. Kese nthele yotyikasa otyo, kuna oandyu ike ine o kerubin yalingwa no olu. Huku wahoneka vali Ovitumino Ekwi komamanya evali omanthanda, mokonda ana otete Moisesi weetyatyula. Omamanya oo, apakwa mokati kotyikasa tyomphango. Tupu mokati kotyikasa otyo ankho muna oneka imue yokuna omaná. Uhinangela oityi omaná?
Yehova waholovona Arau omukulu wa Moisesi pala okukala osaserdote. Arau wahongolela ovanthu mefendelo lia Yehova. Ovana vae ankho tupu ono saserdote.
Pahe tala mondyuo onene yekaka. Onene vali tyipona ondyuo onthutu. Uluete otyikasa otyo tyitunda omuihi? O altar omu ono saserdote mbuyokela otyipuka tyimue tyokunika nawa tyitiwa oisensu. Tupu mokati kondyuo oyo muna okandiyelo kena ononthele epanduvali mbatema. Iya otyipuka tyatatu tyikahimo omesa. Komesa kuna onombolo 12.
Pepata ankho pena ombasia imue ononene yeyula omaande, ankho mulikohela ono saserdote. Tupu pena o altar onene. Omu, ankho muyokelwa ovinyama vioviawa pala Yehova. Ekaka liokufendela ankho likala pokati komakaka ova Isilayeli.
Êxodo 25:8-40; 26:1-37; 27:1-8; 28:1; 30:1-10, 17-21; 34:1, 2; Hebreus 9:1-5.
Omapulo
- Etyi tyatungwa polutalatu apa tyitiwa otyityi? Ankho tyiundapeswa pala okulinga tyi?
- Omokonda yatyi Yehova ankho atumina Moisesi okutunga ekaka lia Huku, monkhalelo yehepuiya okulitungulula?
- Okakasa patyi oko kekahi mondyuo oyo onthutu yahulililako? Iya mokakasa katyo oko ankho muna tyi?
- Olie Yehova aholovonene opo akale o saserdote? Ankho o saserdote una otyilinga patyi?
- Popia omanyina ovipuka ankho vikahi mondyuo ei onene yekaka lia Huku?
- Ovipuka patyi vivali ankho vikala pepata liekaka lia Huku? Ovipuka ovio ankho viundapeswa pala okulinga tyi?
Omapulo omakuavo
- Tanga Êxodo 25:8-40; 26:1-37; 27:1-8 no 28:1.
Ono kerubin ankho mbukala kombanda “yotyikasa tyoumbangi” mbulekesa tyi? (Ex. 25:20, 22; Núm. 7:89; 2 Reis 19:15)
- Tanga Êxodo 30:1-10, 17-21; 34:1, 2; na Hebreus 9:1-5.
Omokonda yatyi Yehova apopilile okuti, ono saserdote ankho mbuundapa mekaka liae mbuna yokukohokwa molutu? Otyo tyitulongesa tyi hono? (Ex. 30:18-21; 40:30, 31; Heb. 10:22)
Etyi Paulu ahonekela ova Kristau ova Hebreu, oñgeni alekesa okuti ekaka lia Huku nomphango Yovitumino ankho vialambale? (Heb. 9:1, 9; 10:1)


text:
OMUTALA WOMULAVI KAKWENYE 2014
Omokonda Yatyi Ovanthu Ovawa Navo Vamonekelwa Novipuka Ovivi?
Okuti o Huku Uvelwa Onombei? Ovivi vio Karma? Okuti kuna onkhalelo yokuhupa kononkhumbi no kovivi?
Ovipuka Ovivi Vieliyawisa!
Inkha kuna Huku wepondolo aliho, omokonda yatyi ahamenena ovanthu kovivi?
Ovanthu Ovawa Navo Vamonekelwa Novivi
—Omokonda Yatyi?
Ombimbiliya ilekesa ovipuka vitatu vietela ovanthu ononkhumbi.
Oityi Huku Makalinga Ovivi
Okuti olusoke luokukala mouye omupe muna ovipuka ovivi vihakamonekela vali ovanthu ovawa, oluwa?
Nalumwe Naendele Tyihena Outa Wange
Annunziato Lugarà ankho omukalavi nokuvaka akala ongangala mahi etyi apita Kondyuo Yomaliongiyo apilulula omuenyo wae.
Oñgeni Una Okulonga Ovana Vove?
Ombimbiliya ipopia ovipuka vitatu pala okulonga nawa ovava.
Okuti Ankho Utyiyale?
Oñgeni kohale ankho onowato mbulingwa opo muhanyingile omaande? Oñgeni kohale ovanthu ankho valinga ombisi ine onohi opo mbahavolo?
Okuti Upondola Okutala Huku Uhamonwa?
Lilongesa oñgeni moundapesa “omaiho omutima wove.”
Omapulo Ombimbiliya Akumbululwa
Okuti elikuambelo yondyila yokuita ombatelo?


text:
Anga hẽ Ene Wakristão?
Oco. Etu tu tukuiwa okuti, Tuakristão omo liatosi a kuãimo:
- Etu tu kuãi alongiso kuenda ovilinga via Yesu Kristu.—1 Petulu 2:21.
Tua kolela okuti, Yesu eye ono yepopelo, kuenda ka kuli vali “onduko yikuavo ya eciwa komanu okuti tu popeliwa layo.”—Ovilinga 4:12.
- Eci omanu va linga Olombangi Via Yehova, va papatisiwila vonduko ya Yesu.—Mateo 28:18, 19.
- Tua siata oku likutilila vonduko ya Yesu.—Yoano 15:16.
- Tu tava okuti Yesu eye Utue wekongelo, kuenda eye wa ĩhiwa omoko yoku songuila omanu vosi.—1 Va Korindo 11:3.
Pole, kuli ovina vialua, vi lekisa okuti tua litepa latavo akuavo a tukuiwa vati Aristão. Etu, tu tava okuti Embimbiliya li longisa okuti Yesu Omõla wa Suku, ka pangi onepa ku Suku mu Vatatu. (Marko 12:29) Ka tu tava okuti, ocilelembia ka ci fi. Kuenda Ovisonehua ka vi longisa okuti, Suku o kangisa omanu vifelu viondalu otembo ka yi pui. Kuenda ka tu tavavo okuti vana va songuila upange wetavo va sesamẽla oku tukuiwa lolonduko via kemãla okuti vakuavo ci sule.—Ukundi 9:5; Esekiele 18:4; Mateo 23:8-10.


text:
Etu Tulombangi Via Yehova—Etu Velie?
Tua tunda kapata aiñi aiñi kuenda kalimi alua pole, tu likuete omunga kuenda tu kuete ovimãho vimuamue. Onjongole yetu oku kemainya Yehova, Suku Yembimbiliya kuenda Ululiki wovina viosi. Tu likolisilako oku kuama ongangu ya Yesu Kristu kuenda tu kuete esanju lioku tukuiwa okuti Tuakristão. Omunu lomunu pokati ketu tua siata oku pesela otembo koku kuatisa omanu oku lilongisa Embimbiliya kuenda eci catiamẽla Kusoma wa Suku. Omo lioku eca uvangi, ale oku vangula catiamela ku Yehova Suku kuenda Usoma waye, tua kũlĩhĩwa okuti Tulombangi Via Yehova.
Kũlĩhĩsa onumbi yetu. Tanga Embimbiliya vo Internet. Kũlĩha eci catiamẽla kokuetu kuenda kalongiso etu.


text:
Eendombwedi daJehova odo oolyelye?
Otwa dja momaputuko nomomihoko di lili naku lili, ndele otwa hangana molwaashi otu na omalalakano a faafana. Komesho yaaishe, otwa hala okufimanekifa Jehova, Kalunga oo a popiwa mOmbibeli noku li Omushiti woinima aishe. Ohatu kendabala ngaashi hatu dulu okuhopaenena Jesus Kristus notu udite etumba eshi tu li Ovakriste. Keshe umwe womufye ohe liyambe, ta longifa efimbo laye mwene, opo a kwafele ovanhu ve lihonge kombinga yOmbibeli nosho yo Ouhamba waKalunga. Ohatu ifanwa Eendombwedi daJehova molwaashi ohatu yandje oundombwedi, ile tu tye, ohatu popi kombinga yaJehova Kalunga nosho yo Ouhamba waye.
Kala wa manguluka okukonga ouyelele konhele yetu yokointaneta. Oto dulu okulesha ko Ombibeli. Oto dulu yo okulihonga shihapu kombinga yetu nosho yo yeitavelo letu konhele yetu yokointaneta.


text:
Kalungi, a vakwetu!
Twanena etali olusapo wa Kandumbu.
Eteke limwe, Kandumbu otundilila kepya, lombelela ka kwete! Onjala pwãi yovala calwa. Oku pita ndeti kosongo yimwe yokombwelo yimbo, wasaña alume vayuva ongombe. Kandumbu wacivanjiliya swi... Noke yaco wasokolola heti cavelapo oku pinga, hambi oku nyana camãle.
- Vakwetu, kalungi!
- Kuku!
- Ndipopya ocili cange - Kandumbu watongeka -, nda yongwile ño nda citava oku nyihã apwãla vo ngombe, oco ndikalitekule lavo konanyã.
Okwiya vakuavo ka vavanjele konyima, vo wavela eci a pinga. Kandumbu weya pokuti ka cikulihinle nda opandula, ale olivela:
Cina hapa ndipinge utima, nda vawunyiha. Ndatopela nye okuti ko ngome dipinga ko apwãla?!...


text:
Tualisanga p'onambi olosayi viapita ndeti. Inakulu yange Kalonga yu wakala lokuliyeya. Ombangulo yaco yafetika eci vakota liange vo'pula heti:
- A vavó, puãi o telemovel yove yipi?
Eye yu watambulula hati:
- Ame ndakava. Ndaciyikila vo'mala. Nda umue oyiyongola eye ayupe. ocina oco cilinga okuti ndacilandela ale ekui l'eceha (19) kolo'saldo alopo cilia ño olombongo?! Ame oco vo sicitela!!!
Inakulu yange lolopapelo vyaco kavisilivila vali kavinilesi. Okutala kosi yutima, walavokaile ño cimue okuti cilia ño lumosi, catela. O telemovel puãi yasapa!!!


text:
Ehokololo 85: Jesus ta dalelwa moshiunda shoimuna
MBELA ou shi shii kutya okahanana oko olyelye? Heeno, oJesus. Jesus okwa li a dalelwa moshiunda shoimuna, monhele omo hamu idililwa oimuna. Ngaashi u shi wete mefano omo, Maria ota nangeke Jesus metemba lokulila eendongi noimuna ikwao. Ndele mbela omolwashike Maria naJosef ve li monhele omo mu na oimuna? Ounona ihava dalelwa meenhele da tya ngaho, hasho mbela?
Heeno, ounona ihava dalelwa moyuunda yoimuna. Ndele moshiunda omo ova ya mo ashike molwetomheno eli: Omupangeli waRoma, Omukesari Augustus, okwa li a tota po omhango kutya ovanhu aveshe nava ye koilando oko va dalelwa opo omadina avo a ka shangwe momambo. Josef okwa li a dalelwa muBetlehem, nomolwaasho ve uya kuBetlehem. Ashike eshi Josef naMaria va fika muBetlehem, kava li va mona onhele yokunangala. Onghee hano, ova li va ka nangala moshiunda shoimuna. Jesus okwa ka dalwa mefiku olo tuu olo. Ndele ngaashi u shi wete mefano omo, Jesus ka li e na oupyakadi washa.
Mbela ou wete ovafita voimuna ovo ve uya okutala Jesus? Fimbo ovafita ovo va li tava lifa eedi oufiku mepya, ohaluka ova li va minikilwa kouyelele wa twa oo wa li we va dingilila. Ouyelele oo owa li woshinge shomweengeli. Ovafita ovo ova li va tila neenghono eshi va mona omweengeli oo. Ndele omweengeli okwa ti kuvo: ‘Inamu tila! Onda hala oku mu lombwela onghundana iwa kutya Omwene Kristus okwa dalelwa nena eli muBetlehem. Oye ta ka xupifa ovanhu. Otamu ke mu mona a dingilwa momalapi nokwa nangekwa metemba lokulila oimuna.’ Ombadilila, puvo ope uya ovaengeli vahapu ndele tava hambelele Kalunga. Onghee hano, ovafita voimuna ova li va ya meendelelo, ndele tava ka tala Jesus.
Mbela ou shi shii kutya omolwashike Jesus e li omunhu e likalekelwa? Mbela ou shi shii kutya Jesus oye naanaa lyelye? Dimbuluka kutya otwe lihonga kombinga yOmona waKalunga omudalwa wotete mehokololo lotete lembo eli. Omona waKalunga oo okwa li ha longo pamwe naJehova mokushita eulu nedu nosho yo oinima ikwao aishe. Jesus oye Omona waKalunga omudalwa wotete.
Jehova okwa li a lundululila omwenyo wOmona waye moshidalelo shaMaria okudja meulu. Okudja opo, okaana oka hovela okukula medimo laMaria ngaashi ashike ounona aveshe hava kulile momadimo ooina. Ndelenee okaana aka oka li Omona waKalunga. Hauxuuninwa, Jesus okwa ka dalelwa moshiunda shoimuna muBetlehem. Mbela paife ou wete kutya omolwashike ovaengeli va li tava lombwele ovanhu nehafo shi na sha nokudalwa kwaJesus?
Lukas 2:1-20.
Omapulo
- Okahanana oko ke li mefano olo oko lyelye, na Maria okwa li teka nangeke peni?
- Omolwashike Jesus a li a dalelwa moshiunda shoimuna?
- Ovalumenhu ovo tave uya moshiunda ovo oolyelye, nova li va lombwelwa shike komweengeli? (Tala mefano kolulyo.)
- Omolwashike Jesus a li omunhu e likalekelwa?
- Omolwashike Jesus ta ifanwa Omona waKalunga?
Omapulo a wedwa po
- Lesha Lukas 2:1-20.
Ongahelipi Omukesari Augustus a li a kufa ombinga mokuwanifwa kwexunganeko li na sha nokudalwa kwaJesus? (Luk. 2:1-4; Mika 5:1)
Ongahelipi omunhu pauhandimwe ta dulu okukwatelwa mokati kaavo taku tiwa ova ‘hokiwa’ kuKalunga? (Luk. 2:14; Mat. 16:24; Joh. 17:3; Oil. 3:19; Heb. 11:6)
Ngeenge ovafita voimuna Ovajuda ova li va kwatwa kehafo linene eshi va li va dalelwa Omuxupifi, mbela ovapiya vaKalunga vokunena ove na etomheno la kola lilipi lokukala va hafa? (Luk. 2:10, 11; Ef. 3:8, 9; Eh. 11:15; 14:6)


text:
O Tava hẽ wa Tiamẽla Ketavo Liocili?
Vana va kapako calua etavo, va sima okuti onjila ovo va nõla yi taviwa la Suku kuenda la Yesu. Nda onjila yaco ka yi taviwa, oku tiamẽla ketavo liaco ci kuete hẽ esilivilo lie?
Yesu Kristu ka kuatele ovisimĩlo viokuti, atavo osi, kuenda olonjila vialua, vi tuala kepopelo.
Omo liaco, wa popia hati: “Ombundi yoku iñila komuenyo ya sukatela, lonjila yaco ya tĩla, kuenje vañamiñami va yi sanga.” (Mateo 7:14) Olombangi Via Yehova vi tava okuti via sanga onjila yaco. Nda ka via kuatele ovisimĩlo viaco, nda via sandiliya etavo likuavo.


text:
Esapulo 27: Osoma Yimue Yivi ya Vialele Kegito
ALUME ava o lete ndeti, va kasi loku kisika omanu oco va talavaye. Tala ulume u o kasi ndeti loku veta vakuavo! Omanu va kasi loku vetiwa ndeti, epata lia Yakoba vana veya oku tukuiwa hati, va Isareli. Va Egito ovo va kasi loku kangisa ndeti vakuavo. Va Isareli veya oku linga apika kofeka Yegito. Ndamupi ca pita?
Ocili okuti, epata lia Yakoba lia kala Kegito vokuenda kuanyamo alua lombembua. Soma Fareo wa kapele Yosefe komangu ya velapo Kegito. Pole eci Fareo a fa vofeka Yegito mua viala osoma yikuavo okuti ya suvukile va Isareli.
Osoma yaco yeya oku kapa va Isareli kupika. Alume vana va tema haivo olongangala, wa va ĩha ovikele vioku lava va Isareli. Ovo va kisika va Isareli oku linga upange wa tĩla woku tunga olonjo vio vaimbo a Fareo. Pole va Isareli va amamako loku licita. Noke va Egito va fetika oku kuatela usumba va Isareli. Momo va Isareli va luile calua haivo va pama.
Ove he wa kũlĩha eci Fareo a linga? Eye wa sapuila akãi vana va enda oku citisa akãi va Isareli hati: ‘Pondi omãla vosi valume va citiwa.’ Pole akãi vaco omo liesunga liavo, ka va pokuile kocihandeleko ca soma.
Noke Fareo wa eca ocihandeleko komanu vaye vosi, hati: ‘Pondi omõla wosi ulume ocitiwa pokati ka va Isareli. Te lika omãla vakãi ovo lika ka ci tava oku pondiwa.’ Eci ca kala ocihandeleko cimue cĩvi. Tu konomuisi ndomo oñaña yimue ya puluka.
Etundilo 1:6-22.
Apulilo
- Vociluvialuvia eci ulume o kasi ndeti losikote helie? Kuenda helie eye a kasi loku tipula?
- Eci Yosefe a fa, nye ceya oku pita la va Isareli?
- Momo lie va Egito veya oku kuatela usumba va Isareli?
- Nye Fareo a handelekele kakãi va enda oku kuatisa akãi va Isareli oku cita?
Apulilo akuavo
- Tanga Etundilo 1:6-22.
Yehova wa tẽlisa ndati ohuminyo a lingile ku Avirahama? (Etu. 1:7; Efet. 12:2; Ovil. 7:17)
Akãi vakuakucitisa va lekisa ndati okuti va sumbilile omuenyo? (Etu. 1:17; Efet. 9:6)
Yehova wa sumũlũisa ndati akãi vakuakucitisa omo liekolelo va lekisa kokuaye? (Etu. 1:20, 21; Olosap. 19:17)
Satana wa setekele ndati oku tateka ocipango ca Yehova catiamẽla Kombuto ya Avirahama? (Etu. 1:22; Mat. 2:16)


text:
Esapulo 3: Ulume Watete Kuenda Ukãi Watete
NYE o lete vociluvialuvia cilo okuti ka tua ci muile vocipama ca pita? Ocili okuti vociluvialuvia cilo, muli omanu. Ava, ovo omanu vatete okuti ulume kuenda ukãi. Helie wa lulika omanu vaco? Suku eye wa va lulika. Ove hẽ, wa kũlĩha onduko ya Suku? Onduko yaye, eye Yehova. Ulume watete onduko yaye Adama kuenda ukãi waye onduko yaye Heva.
Yehova poku lulika Adama wa linga ndoco: Wopa eve lioposi kuenje wa tunga lalio etimba liaye. Noke wo fuimĩla ofela yomuenyo vanyulu aye kuenje Adama wa kuata omuenyo.
Yehova Suku wa eca upange umue ku Adama. Eye wa sapuila Adama oco a ece olonduko kovinyama viosi. Adama wa sukilile oku pita otembo yalua oco a kũlĩhĩse onduko yi sesamẽla ocinyama locinyama. Osimbu Adama a kala oku luka ovinyama, eye wa limbuka ocina cimue. Ove hẽ, wa kũlĩha eci eye a limbuka?
Adama wa limbuka okuti ovinyama viosi via kala vivali vivali ndokuti ulume lomange. Olonjamba via kala ulume lomange kuenda olohosi via kalavo ulume lomange. Pole, Adama wa kala lika liaye. Yehova wa pekelisa Adama otulo tuelume, kuenje osimbu a pekela wopa lumue kolomati viaye. Olumati luaco Yehova opa ku Adama, wa tunga laluo ukãi kuenje wo weca ku Adama oco a linge ukãi waye.
Adama wa kuata esanju liocili! Sokololavo esanju Heva a kuata eci a kapiwa vocumbo caco ceposo! Kaliye, ovo kavali kavo va pondola oku kuata omãla kuenda oku kala kumuamue lesanju.
Yehova wa yonguile okuti Adama la Heva va kala otembo ka yi pui. Eye wa yonguilevo okuti ovo va pongolola ongongo oco yi posoke ndeci ca kala ocumbo Cedene. Adama la Heva va kuata esanju liocili poku sokolola upange waco! Anga hẽ ove wa yonguilevo oku kuatisa kupange waco woku pongolola ongongo oco yi linge ocumbo ceposo? Ocili okuti esanju lia Adama la Heva ka lia kaile otembo yalua. Tu konomuisi esunga liaco.
Osamo 83:18; Efetikilo 1:26-31; 2:7-25.
Apulilo
- Ocina ci pi o lete vociluvialuvia Cesapulo 3 okuti ka ci kasi vociluvialuvia Cesapulo 2?
- Helie wa lulika ulume watete? Kuenda onduko yulume waco helie?
- Upange upi Suku a ecele ku Adama?
- Momo lie Suku a pekelisilile Adama otulo tuelume?
- Adama la Heva nda va kala komuenyo toke otembo yipi? Kuenda Yehova wa yonguile okuti ovo va linga upange upi?
Apulilo akuavo
- Tanga Osamo 83:18.
Suku onduko yaye helie? Kuenda momo lie okuti eye lika Tõlo koluali luosi? (Yer. 16:21; Dan. 4:17)
- Tanga Efetikilo 1:26-31.
Nye Suku a sulako laco oku ci lulika keteke liepandu? Kuenda ocilulikilo caco ca li tepelele ndati lovinyama? (Efet. 1:26)
Oku lia kupi Yehova a pongiyila omunu kuenda ovinyama? (Efet. 1:30)
- Tanga Efetikilo 2:7-25.
Nye ca kongelele vocikele ca Adama coku luka olonduko kovinyama? (Efet. 2:19)
Elivulu Liefetikilo 2:24 li tu kuatisa ndati oku kuata elomboloko liwa ndomo Yehova a tenda olohuela, oku litepa kuolohuela kuenda oku linyala? (Mat. 19:4-6, 9)


text:
Ehipululo 5: Omuenyo Wovitateka Uhimbika
KONDYE yotyikunino tyo Endene, Andau na Eva vahimbika okukala novitateka ovinyingi. Ovo ankho vena yokuundapa unene opo vakale nokulia. Ovo ankho kavatale vali omiti viokuna ovinyango oviwa. Anthi ankho vatala vala omakete, nolunkhwenya. Etyi otyo tyapita puetyi Andau na Eva vahatavelele ku Huku, nokuayekapo okukala omapanga Ae.
Ovitateka vieliyauisa vali, etyi Andau na Eva vahi-mbika okunkhia. Hinangela okuti, Huku wevelondolele okuti inkha valia otyinyango tyomuti wailikua mavankhi. Tyotyili, monthiki valia kotyinyango, ovo vahimbika okunkhia. Ovo vatopa ngatyi mokuhatehelele ku Huku.
Ovana va Andau na Eva aveho vatyitwa konyima yetyi Huku evetaata motyikunino tyo Edene. Otyo tyihangununa okuti ovana vavo tupu vena yokukulupa no kunkhia.
Inkha Andau na Eva vatavelele ku Yehova, ñgeno novana vavo vakala nomuenyo wehambu. Ovo ñgeno vakala apeho nehambu kombanda yoohi. Ñgeno nawike ukulupa, uvela, no kunkhia.
Huku uhanda ovanthu vakaleko apeho nehambu, iya walaa okuti onthiki imue ovanthu mavakakala nehambu olio. Oohi hayoko vala maikakala ongwa. Novanthu aveho mavakakala nekongoko. Ovanthu aveho kombanda yoohi mavakakala omapanga omawa avakuavo no a Huku.
Anthi Eva kakalele epanga lia Huku omuvo omunyingi. Ngotyo, Eva etyi atyita ovana vae, tyemupuiya unene. Ankho tyimuihama unene. Mokuhetavelele ku Yehova tyotyili tyaetela Eva ononkhumbi ononene. Ove kutyitavela?
Andau na Eva vakala novana ovanyingi, ovakuendye no vahikuena. Puetyi omona wavo wotete atyitwa, vemuluka okuti o Kaim. Omona wavo wavali vemuluka okuti o Abel. Oityi tyeya okupita navo? Ove utyii?
Gênesis 3:16-23; 4:1, 2; Revelação 21:3, 4.
Omapulo
- Onkhalelo yomuenyo wa Andau na Eva ankho ikahi ñgeni kondye yotyikunino tyo Endene?
- Oityi tyahimbika okupita na Andau na Eva? Omokonda yatyi?
- Omokonda yatyi ovana va Andau na Eva vakulupila nokunkhia?
- Inkha Andau na Eva vetavelele ku Yehova, omuenyo wavo no wovana vavo ñgeno wakala ñgeni?
- Eva ketavelele ku Huku. Oñgeni otyo tyemuetela onongembia?
- Ovana vevali votete va Andau na Eva ankho vatiwa ovalie?
- Ovana ovakuavo polutalatu apa ovalie?
Omapulo omakuavo
- Tanga 3:16-23 no 4:1,2.
Oñgeni ehingano lioohi liaetela Andau ovitateka? (Gên. 3:17-19; Rom. 8:20, 22)
Enyina lia Eva lihangununa okuti o ina “Yaveho vena Omuenyo.” Omokonda yatyi ankho liemutokala?
Oñgeni Yehova alekesa esuko na Andau na Eva, namphila ankho valinga onkhali? (Gên. 3:7, 21)
- Tanga Revelação 21:3, 4.
Ovipuka patyi ukevelela vinyimueko?


text:
Ehipululo 48: Ova Gibionita Ovanongo
OMAPUNDAUMBO omanyingi mo Kanaa ankho elipongiya pala okulwa nova Isilayeli. Ankho vasoka okuti vapondola okufinda. Mahi ovanthu vomepundaumbo lio Gibeau ankho kavasoko ngotyo. Ankho vatavela okuti Huku ukahi nokukuatesako ova Isilayeli, iya ovo ankho kavahande okulwa na Huku. Ove utyii oityi ovanthu voko Gibeau valinga?
Velilingisa ngovanthu vakala kokule unene. Ngotyo, ovalume vamwe vavala ovikutu viatandauka, no nonkhaku mbatimbauka. Avalondo kovimbulu viavo no nosako mbatimbauka, iya avapakemo onombolo mbakukuta. Aveya ku Josue, avati: ‘Tuatunda kotyilongo tyimue tyikala kokule unene. Mokonda tueiva kombinga ya Huku yenyi, Yehova. Tueiva ovipuka aviho alinga pala onue mo Egitu. Moluotyo, ononkhalamutue mbetu vetutolela tupongiye okulia pala oungendi nokuiya okumupopila okuti: “Tuvaundapi venyi. Pahe tulaei okuti kamamutulwisa.” Talei ovikutu vietu viatandauka mokonda youngendi omunene, iya onombolo mbetu mbakulupa nokuakukuta.’
Josue no nonkhalamutue ononkhuavo vetavela kova Gibionita. Ngotyo, valaa okuhevelwisa. Mahi, etyi palamba ononthiki ononthatu, vanoñgonoka okuti ovanthu voko Gibeau vakala popepi navo.
Josue evepulu okuti: ‘Omokonda yatyi muetutolela okuti muatunda kotyilongo kokule?’
Ova Gibionita vakumbulula okuti: ‘Tualinga ngotyo mokonda tueiva okuti Huku yenyi Yehova walaa okumuavela otyilongo etyi atyiho tyo Kanaa. Moluotyo tuatila ouoma wokuti mamutuipaa.’ Anthi, ova Isilayeli vatualako nomulao wavo, iya aveheveipaa. Mahi, valinga ovapika vova Isilayeli.
Ohamba yoko Jelusalei ainumana mokonda ova Gibionita valinga oupanga no Isilayeli. Moluotyo, wapopila onohamba ononkhuavo ononkhuana okuti: ‘Endyuei munkhuateseko okuluisa Gibeau.’ Iya onohamba ombo ononthano ambuiya. Okuti etyi ova Gibionita valinga ounongo, okulinga oupanga no Isilayeli? Mokonda yotyo, pahe onohamba ombo mbeya okuveluisa. Tutalei.
Josué 9:1-27; 10:1-5.
Omapulo
- Oñgeni ova Gibieonita ankho velikalela novanthu vovilongo ovikuavo vio Kanaa?
- Ngetyi tyilekesa olutalatu olu, oityi ova Gibionita valingile? Omokonda yatyi?
- Josue no nonkhalamutue mbo Isilayeli oityi valaele ova Gibionita? Mahi, konyima yononthiki ononthatu oityi vanoñgonoka?
- Oityi onohamba mbomapundaumbo omakuavo omo Kanaa mbalinga etyi vetyiiva okuti ova Gibionita valinga oupanga nova Isilayeli?
Omapulo omakuavo
- Tanga Josué 9:1-27.
Yehova watumine ova Isilayeli opo “vaipae ovanthu aveho votyilongo” tyo Kanaa. Anthi, omokonda yatyi vahaipaele ova Gibionita? (Jos. 9:22, 24; Mat. 9:13; Atos 10:34, 35; 2 Ped. 3:9)
Josue wafuisilepo omulao wae alingile ova Gibionita. Oñgeni Josue aava ongeleka ongwa pala Ovakristau hono? (Jos. 9:18, 19; Mat. 5:37; Efé. 4:25)
- Tanga Josué 10:1-5.
Oñgeni otyinyingi otyinene tyovanthu hono, tyikahi nokuhetekela ova Gibionita? Moluotyo, olie wovola okuvelwisa? (Jos. 10:4; Zac. 8:23; Mat. 25:35-40; Rev. 12:17)


text:
Esapulo 2: Ocumbo Cimue Ceposo
TALA ongongo ndomo yi kasi palo! Ocili okuti ovina viosi vi kasimo via posoka! Tala ño owangu loviti, olonelẽho kuenda ovinyama ndomo vi kasi. O tẽla hẽ oku limbuka onjamba lohosi?
Ocumbo ca posoka ndeti, ca tunda pi? Tu konomuisi ndomo Suku a tu lulikila ongongo.
Suku wa lulika owangu oco u tundile vongongo. Eye wa lulikavo olombuto viosi viovikũla vitito kuenda oviti. Ovikũla viaco ovio via posuisa ongongo. Pole ovikũla viaco, ka vi posuisa lika ongongo. Vialua pokati kovikũla viaco, vi eca okulia ku pepa.
Noke Suku wa lulika olõsi vio vovava kuenda olonjila vi palãla vilu. Eye wa lulika ovinyama ndeci, olombua, olongato, olokavalu. Wa lulikavo ovinyama vinene kuenda ovinyama vitito. Pokati kovinyama evi, ovinyama vipi vi kasi ocipepi lonjo yove? Anga hẽ ka tu pondola oku kuata esanju omo liovina evi Suku a tu lulikila?
Oku sulako, Suku wa pongiya onepa yimue yongongo kuenje wa yi finisa. Onepa yaco wa yi luka hati, ocumbo Cedene. Ca kala ocumbo cimue ca lipua. Ovina viosi via kalamo, via posokele calua. Suku wa yonguile okuti ongongo yosi yi posoka ndocumbo cina eye a lulikile.
Tala vali ocumbo ceposo vociluvialuvia cilo. Suku wa limbukile okuti vocumbo caco mua kambele ocina cimue. Ove hẽ wa kũlĩha ocina caco ca kambelemo? Tu ci konomuisi.
Efetikilo 1:11-25; 2:8, 9.
Apulilo
- Suku wa pongiya ndati ilu lieve oco tu tungemo?
- Tukula olonduko viovinyama vimue Suku a lulika. (Tala ociluvialuvia.)
- Momo lie ocumbo Cedene ca kalela ocitumãlo cimue ceposo?
- Suku wa yonguile okuti ilu lieve liosi li kala ndati?
Apulilo akuavo
- Tanga Efetikilo 1:11-25.
Nye Suku a lulika keteke liatatu? (Efet. 1:12)
Nye ca lulikiwa keteke liakuãla? (Efet. 1:16)
Ovinyama vipi Suku a lulika keteke liatãlo kuenda liepandu? (Efet. 1:20, 21, 25)
- Tanga Efetikilo 2:8, 9.
Oviti vipi vivali vilikasi Suku a kapele vocumbo Cedene? Kuenda via kala ocindekaise ce?


text:
O Tenda Ndati Embimbiliya?
O pondola hẽ oku popia hati . . .
elivulu limue liolondunge viomanu?
elivulu limue liuhembi kuenda lialusapo?
Ondaka ya Suku?
CECI EMBIMBILIYA LI POPIA
“Ovisonehua viosi via tunda ku Suku.”
CECI OLONDAKA EVI VI LOMBOLOKA KOKUOVE
Embimbiliya li tambulula apulilo a kuete esilivilo komuenyo.
Li tu ĩha olonumbi vi tu songuila.
Li eca elavoko liocili kovaso yoloneke.
TU TAVA HẼ KOVINA EMBIMBILIYA LI POPIA?
Tu tava omo liasunga atatu a kuãimo ndeci:
Ulandu waco u komohĩsa. Embimbiliya lia sonehiwa leci ci soka 40 komanu va litepa, vokuenda kueci ci soka 1.600 kanyamo. Valua pokati komanu vaco, lalimue eteke va li sangele. Pole, Embimbiliya liosi lia kunamẽla kosapi yimuamue!
Ulandu waco wocili. Ovolandu oluali, ka a situlula akulueya omanu vaco. Pole, omanu va soneha Embimbiliya, va tukula akulueya avo, kuenda akulueya omanu vofeka yavo.
—2 Asapulo 36:15, 16; Osamo 51:1-4.
Ovitumasuku Viembimbiliya via koleliwa. Embimbiliya lia tukuile oku nyõliwa kuolupale luo Bavulono, eci kua kambele handi 200 kanyamo. (Isaya 13:17-22) Olio lia lombolola ndomo o Bavulono ya laikele oku nyõliwa, kuenda onduko yomunu wa songuila olohoka viaco.
—Isaya 45:1-3.
Kuli ovitumasuku vialua Viembimbiliya via tẽlisiwa. Ovina evi ka vi lekisa hẽ okuti Embimbiliya Ondaka ya Suku?
SOKOLOLA EPULILO ELI
Ondaka ya Suku yi ku kuatisa ndati komuenyo wove?
Embimbiliya li tambulula epulilo eli kelivulu lia ISAYA 48:17, 18, kuenda 2 TIMOTEO 3:16, 17.


text:
Cilongesa 2
Njambi Iya?
1. Omo lia vika tua pande ku lemesa Njambi?
Njambi ua vusunga ikeye ua tangele viuma viose. Ka kele na vusangumukilo na vumanusuilo. (Visamo 90:2) Ikeye ua pua cituta ca mizimbu ya cili ya kala mu Mbimbiliya. (1 Timoteo 1:
2. Vati ua fua Njambi?
Na umo muntu ua mona ho laza Njambi uahi, muomu ikeye ua pua Sipilitu, eci ci lekesa ngecize cifua ca muono ueni ca liseza cikuma na uno uetu ua ntsitu na maninga. (Yoano 1:
Tu hasa naua kuli longesa vifua via Njambi mu ku tanda Mbimbiliya. Lizi lia Njambi li hasa ku tu kuasa ku tantekeya via lema na vize ka lemene. Mbimbiliya i tu longesa vati Njambi ue ku muenamo vantu na vati ue ku linga nga ku na soloka vimo.
3. Vuno Njambi ua kala na lizina?
Yesu ua handekele ngueni: “Tatetu u li muilu, va [lelese NW] lizina liove.” (Mateo 6:9) Vutuhu Njambi va mu lundumika mazina eka na eka, ua kala na lizina lieni. Lilimi ku lilimi ve ku sana lino lizina mueka. Mu Ngangela tue ku mu sana nguetu “Yehova.”
Mu Vimbimbiliya via vingi lizina lia Yehova vali fumisamo na ku hingisamo sukulu ni Njambi. Vunoni mu va sonekele Mbimbiliya, lizina lia Njambi lia solokele lua ku pua 7.000. Yesu ua longesele vantu lizina lia Njambi.
4. Vuno Yehova ua tu haka seho?
Vuno tuyando tu va li na ku mona vantu tu muesa ngecize Yehova ka tu hakele seho ni? Vantu va vengi ve ku handeka nguavo Njambi ue ku tu kokela lamba linga a tu eseke, vunoni via pua visaki.
Njambi ua tu singimika mu ku tu hana vuana vua kuli hanguila viose vi tu tonda. Nkuma ka ca puile ca cili kuli yetu omo Njambi ua tu hana mpoko ya kuli hanguila ku mu lemesa? (Yehosua 24:
Yehova Njambi ue ku tu niunga. A tonda tu ka kale na muono ua ndzolela. Vuovuno aka fumisako lamba na ku nongesa vose veku neha tuyando. Eci ci muesa ngecize, Njambi na tantekeya omo lia vika na ecelela vantu va mone lamba mu ntsimbu ya i ndende. Tu ka li longesa omo lia vika mu cilongesa 8.
5. Vati tu hasa ku suena kuli Njambi?
Yehova ua tu lania ku suena kuli ikeye ku hitila mu vivundilo. Muntu uose ua kala na seho ku meso a Yehova. (Visamo 65:2; 145:
Tua pande ku lema Yehova ku tuvakana muntu nkala, muomu ikeye ua tu hana muono. (Mako 12:
[Cikupulo ha Lifo 5]
Ngeci mua cisemi ua cilemo, Njambi ali na ku panga linga a tu fumise mu tuyando


text:
Ehipululo 26: Job Wali Nekolelo Mu Huku
OKUTI ove una okankhenda nomulume ou ukahi nokuvela? Enyina liae o Job. Ou ekahi nae omukai wae. Utyii oityi ekahi nokupopila Job? Ukahi nokuti: ‘Hingana Huku opo unkhie.’ Tutalei omokonda yatyi apopila ngotyo, netyi Job amonena emone enene.
Job ankho wali omulume wekolelo, utavela ku Yeho-va. Ankho ukala motyilongo tyo Uz, popepi no Kanaa. Yehova ankho uhole unene Job. Mahi, ankho kuna omunthu umue umuyele. Utyii olie?
O Satanasi Eliapu. Hinangela okuti, Satanasi oandyu imue ombi iyele Yehova. Satanasi wetyivilile okuyondya Andau na Eva opo vehetavele ku Yehova. Ankho usoka okuti upondola okuhongiliya ovanthu aveho opo vehetavele ku Yehova. Okuti wetyivila? Au, ketyivilile. Soka kovalume novakai ovanyingi vekolelo tuelilongesa. Upondola okupopia omanyina a vamue?
Konyima yononkhia mba Jako na Jose mo Egitu, Job akala omunthu umue wekolelo enene komaiho a Yehova pano pohi. Yehova wahandele Satanasi anoñgonoke okuti kapondola okuhongiliya ovanthu aveho vakale onondingavivi. Ngotyo Huku atolela Satanasi okuti: ‘Tala nkhele Job etyi akolela muame.’
Satanasi akumbulula Huku okuti; Job una ekolelo muove mokonda wemupa ononkhano onongwa. Una ovipuka ovinyingi oviwa. Inkha umupolavio, mekuyale.’
Ngotyo, Yehova ati: ‘Enda, kemupolevio. Kalinge Job ovipuka aviho ovivi uhanda. Atutale inkha Job mandyale. Mahi, kupondola okumuipaa.
Tete, Satanasi wavakesa onongombe no vikamelu via Job, iya onongi mbae ambuipawa. Tupu waipaa ovana vae 10 notyipepe. Konyima Satanasi avete Job nouvela umwe omunene. Job amono ononkhumbi ononene. Otyo omukai wae atila: ‘Hingana Huku opo unkhia.’ Anthi Job ketavelele okulinga ngotyo. Akuiya vali omapanga ae etatu omatutu, aemupopila okuti: wavela tupu omokonda walinga ovivi ku Huku. Mahi, Job watualeleko nekolelo liae mu Huku.
Otyo tyahambukiswa unene Yehova. Aavela Job ononkhano onongwa, ngetyi weete polutalatu olu. Wahakula ouvela wae. Emupe vali ovana 10 ovawa unene. Kovipako viae emuyawisilako tyipona kohale.
Okuti nove mokala apeho nekolelo mu Yehova nga Job? Inkha utualako, tupu Huku mekekupa ononkhaneno onongwa. Upondola okukakala apeho nomuenyo, putyina oohi ino aiho maikakala ongwa ngo tyikunino tyo Endene.
Jó 1:1-22; 2:1-13; 42:10-17.
Omapulo
- Job ankho olie?
- Oityi Satanasi aovolele okulinga? Mahi, okuti wetyivilile?
- Yehova wayekele Satanasi alinge tyi? Omokonda yatyi?
- Omokonda yatyi omukai wa Job emupopilile okuti “hingana Huku opo unkhie?” (Tala polutalatu.)
- Ngetyi weete polutalatu luavali, oñgeni Yehova apele Job ononkhaneno onongwa? Iya omokonda yatyi?
- Inkha tukala nekolelo mu Yehova nga Job, ononkhaneno patyi onongwa matukatambula?
Omapulo omakuavo
- Tanga Jó 1:1-22.
Oñgeni ova Kristau hono vapondola okuhetekela Job? (Jó 1:1; Fil. 2:15; 2 Ped. 3:14)
- Tanga Jó 2:1-13.
Oñgeni Job aava ekumbululo lielikalela no liomukai wae komahetaiko a Satanasi? (Jó 2:9, 10; Pro. 19:3; Miq. 7:7; Mal. 3:14)
- Tanga Jó 42:10-17.
Oñgeni ondyambi yapelwe Job, yelifwa nei yapewa Yesu, mokonda yekolelo liavo mu Huku? (Jó 42:12; Fil. 2:9-11)
Job wapelue ononkhaneno onongwa mokonda watuaileko nekolelo mu Huku. Oñgeni otyo tyituavela ondundo? (Jó 42:10, 12; Heb. 6:10; Tia. 1:2-4, 12; 5:11)


text:
Oshileshwa 12
Ongahelipi to dulu okweehena popepi naKalunga?
1. Kalunga oha pwilikine ngoo komailikano aeshe?
Kalunga okwa pa ovanhu vomoiwana aishe oufembanghenda wokweehena popepi naye okupitila meilikano. (Epsalme 65:3) Ndele nande ongaho, iha pwilikine komailikano aeshe. Pashihopaenenwa, Kalunga ita ka pwilikina komailikano omushamane oo iha ungaunga nawa nomukulukadi waye. (1 Petrus 3:7) Kalunga ka li ha pwilikine komailikano Ovaisrael ngeenge va li tava twikile okulonga owii. Osha yela kutya eilikano oli li shili oufembanghenda. Ashike Kalunga oha pwilikine komailikano nokuli naa ovanhu ovo va li va nyona sha kwata moiti, ndele tave livele ombedi. — Lesha Jesaja 1:15; 55:7.
2. Otu na okwiilikana ngahelipi?
Molwaashi eilikano oli li oshitukulwa shelongelokalunga letu, otu na okwiilikana ashike kOmushiti wetu, Jehova. (Mateus 4:10; 6:9) Tu li ovanhu inava wanenena, otu na yo okwiilikana okupitila medina laJesus molwaashi oye e tu fila omolwomatimba etu. (Johannes 14:6) Jehova ina hala tu kale twa kopela momutwe ile twa shanga omailikano etu. Okwa hala tu kale hatu mu ilikana tashi di komutima. — Lesha Mateus 6:7; Ovafilippi 4:6, 7.
Omushiti wetu oha udu nokuli nomailikano oo taa ilikanwa momutima. (1 Samuel 1:12, 13) Okwe tu shiva tu kale hatu mu ilikana pomhito keshe, kutya nee ongula, okonguloshi, ongeenge hatu li ile twa taalela omaupyakadi. — Lesha Epsalme 55:23; Mateus 15:36.
3. Omolwashike Ovakriste hava ongala pamwe?
Kashipu okweehena popepi naKalunga molwaashi otwa dingililwa kovanhu ovo vehe na eitavelo muye nohava kembaula eudaneko laye olo kutya ota ka eta ombili kombada yedu. (2 Timoteus 3:1, 4; 2 Petrus 3:3, 13) Onghee hano, otwa pumbwa okukala hatu endafana novaitaveli vakwetu opo tu tungafane. — Lesha Ovaheberi 10:24, 25.
Okukala hatu endafana novanhu ovo ve hole Kalunga otaku ke tu kwafela tu ehene popepi naye. Okwoongala kwEendombwedi daJehova ohaku tu pe omhito iwa yokutungafana. — Lesha Ovaroma 1:11, 12.
4. Ongahelipi to dulu okweehena popepi naKalunga?
Oto dulu okweehena popepi naJehova mokukala ho dilonga kwaasho we lihonga mEendjovo daye. Kala yo ho dilonga koilonga yaye, komayele oo he tu pe nosho yo komaudaneko aye. Okudilonga pamwe neilikano kwa tya ngaho otaku ke tu kwafela tu kulike olupandu lokupandula Kalunga momitima detu omolwohole nounongo waye. — Lesha Josua 1:8; Epsalme 1:1-3.
Oto ka ehena ashike popepi naKalunga ngeenge owe mu lineekela nowa itavela muye. Ndele eitavelo ola fa oshinamwenyo osho sha pumbwa okupalulwa. Ou na okukala ho tungu alushe eitavelo loye mokukala ho dilonga kwaasho wa itavela. — Lesha Mateus 4:4; Ovaheberi 11:1, 6.
5. Ongahelipi okweehena popepi naKalunga taku dulu oku ku etela ouwa?
Jehova oha file oshisho ovo ve mu hole. Ohe va amene kukeshe osho tashi dulu okunyona po eitavelo lavo ile tashi va imbi va kale ve na eteelelo lomwenyo waalushe. (Epsalme 91:1, 2, 7-10) Ohe tu londwele tu henuke okukala neenghedi dokukalamwenyo odo tadi nyono po oukolele nehafo letu. Jehova ohe tu kwafele yo tu kale nonghedi yokukalamwenyo ei ya denga mbada. — Lesha Epsalme 73:27, 28; Jakob 4:4, 8.


text:
Mbela Eendombwedi daJehova odi na ovafita hava futwa?
Eendombwedi daJehova kadi na ovafita ve likalekelwa molwaashi ohadi landula oshihopaenenwa shOvakriste vomefelemudo lotete. Oilyo aishe ya ninginifwa oi li ovakalele va yapulwa nohai kufa ombinga moilonga yokuudifa nokuhonga. Eongalo keshe lEendombwedi oli na oilyo 100 lwaapo. Ovalumenhu va pyokoka pamhepo meongalo keshe ohava longo ve li “
ovakulunhu,” ile tu tye, ovakulunhuongalo. (Titus 1:5) Ohava longo oilonga ya tya ngaho nopehe na okufutwa.


text:
Esapulo 97: Yesu wa Iñila vo Yerusalãi Ndosoma
NOKE lioku sakula olomeke vivali, Yesu wa iñila vimbo limue ocipepi lo Yerusalãi. Eye wa vangula lolondonge viaye vivali hati: ‘Kuendi kimbo li kasi kovaso yene, eci vu pitĩla vu sanga ocimbulu. Ci kutululi ci neni kokuange.’
Eci va ci nena, Yesu wa endela kocimbulu caco, okacinãla kamue toke vo Yerusalãi. Eci a pitĩla vo lupale, owiñi wakahandangala weya kokuaye oku u lama. Omanu valua va yala olonanga viavo vetapalo. Vakuavo va teta ovisapa vioviti weva. Ovisapa viaco va vi yala vetapalo loku vilikiya vati: ‘Suku a sumũlũise soma iyilila vonduko ya Yehova!’
Kosimbu, olosoma vio ko Isareli via enda oku endela kocimbulu oku lilekisa komanu. Eci oco Yesu a linga. Omanu va yonguile okuti Yesu o kala soma yavo. Pole, havosiko va ci yonguile. Tu ci limbukila eci Yesu a kala loku enda konembele.
Konembele, Yesu wa sakula olomeke kuenda ovilema. Eci omãla vatito va mola ovikomo viaco va fetika oku sivaya Yesu. Pole, eci ca temisa ovitunda. Noke va vangula la Yesu hati: ‘O yevite eci omãla va kasi loku popia?
Yesu wa va kumbulula hati: ‘Ndi ci yevite. Ka wa la tangi olondaka evi viokuti: Kovimẽla viomãla ku tunda esivayo liocili?’ Omãla vamamako oku sivaya osoma ya Suku.
Etu tu yongola oku setukula ongangu yomãla ava. Omanu vamue vaka seteka oku tu tateka oku kunda eci catiamẽla Kusoma wa Suku. Pole tu kamamako oku sapula ovina viwa Yesu aka lingila omanu.
Eci Yesu a kala palo posi, otembo yaye yoku viala handi ka ya pitĩlilepo. Eteke lipi eye aka fetika oku viala? Olondonge via Yesu via yonguile oku kũlĩha eteke liaco. Tuka ci lilongisa noke.
Mateo 21:1-17; Yoano 12:12-16.
Apulilo
- Eci Yesu a pitĩla volupale lumue ocipepi lo Yerusalãi nye a tuma kolondonge viaye oku linga?
- Ndomo ca lekisiwa vociluvialuvia nye ca pita eci Yesu a iñila vo lupale ocipepi lo Yerusalãi?
- Nye omãla va linga eci va mola Yesu oku kayisa omanu va kala olomeke kuenda ovilema?
- Nye Yesu a tambulula kovitunda viatemele?
- Tu setukula ndati omãla va kala oku sivaya Yesu?
- Nye olondonge via yonguile oku kũlĩha?
Apulilo akuavo
- Tanga Mateo 21:1-17.
Oku iñila kua Yesu vo Yerusalãi Ndosoma kua litepele ndati calua lava kesongo kovota kotembo ya va Roma? (Mat. 21:4, 5; Sak. 9:9; Va Fil. 2:5-8; Va Kol. 2:15)
Nye amalẽhe va lilongisila komãla va Isareli va tukuiwa Kosamo 118 eci Yesu a kala oku iñila vonembele? (Mat. 21:9, 15; Osa. 118:25, 26; 2 Tim. 3:15; 2 Pet. 3:18)
- Tanga Yoano 12:12-16.
Ovianja viuti weva peka liomanu va kala loku yolela Yesu vi lomboloka nye? (Yoa. 12:13; Va Fil. 2:10; Esit. 7:9, 10)


text:
Ehipululo 59: Omokonda Yatyi David Atilila
ETYI David aipaa Goliya, Abner onkhalamutue yomasualali ova Isilayeli emutuala ku Saulu. Saulu ahambukwa unene na David. Alingi David onkhalamutue yomasualali ae. Iya aende nae opo akakale kombala yae.
Onthiki imue, etyi omasualali akondoka kokuluisa ova Filisteu, ovakai vahimbika okuimba okuti: ‘Saulu waipaa omakwi ovityita. Mahi, David waipaa omakwi nomakwi ovityita.’ Otyo tyaetesa Saulu onkhi, mokonda David ankho ukahi nokuhivilikwa vali tyipona Saulu. Anthi, omona wa Saulu Jonatã ankho utupu onkhi. Jonatã ankho uhole unene David. Iya David ankho nae uhole unene Jonatã. Moluotyo, Jonatã na David valinga omphango yokuti mava-kala omapanga apeho.
David ankho omuhiki omuwa wo harpa. Iya Saulu ankho uhole oviimbo viae. Mahi, onthiki imue onkhi ya Saulu yemulingisa otyipuka tyimue otyivi unene. Puetyi ankho David ahika o harpa, Saulu wapola eonga liae, eliyumbu David ati: ‘Mandyimupapela motyimato.’ Anthi, David wayepa, iya eonga alimuponyo. Onthiki onkhuavo, Saulu waponya vali David neonga liae. Ngotyo, David anoñgonoka okuti una yokulunguka unene.
Uhinangela omulao Saulu alingile? Saulu watile omulume maipaa Goliya, memupe omona wae opo akale omukai wae. Ngotyo, Saulu watolela David okuti memuavela omona wae Mikal. Mahi, tete una yokuipaa vali ova Filisteu 100. Nkhele tyisokolola vala otyo! Tyotyili Saulu ankho wahandele David akaipawe nova Filisteu. Anthi, kavemuipaele, iya Saulu aave omona wae ku David opo alinge omukai wae.
Onthiki imue Saulu wapopila Jonatã novaundapi vae aveho okuti mahande okuipaa David. Mahi, Jonatã atolela tate yae okuti: ‘Wahaipae David, kekulingile natyimue otyivi. Mahi, ovipuka aviho David alinga viekukuatesako unene. David watuaile omuenyo wae motyiponga, opo akaipae Goliya. Etyi emuipaa ove ohambukwa.’
Saulu etavela komona wae Jonatã, alae okuti kamaipaa David. Iya David akondoka okuundapela vali Saulu mondyuo yae. Mahi, onthiki imue, etyi David ankho ahika o harpa, Saulu ayumbu vali David eonga. David wayepa, iya eonga alikatoma motyimato. Otyo otyikando tya tatu. David anoñgonoka okuti pahe una yokutila.
Otyinthiki otyo David aende nokeumbo liae. Mahi, Saulu atumu ovalume vamue opo vekemuipae. Mikal ankho utyii okuti tate yae mahande okumuipaa. Moluotyo, wapopila omulume wae okuti: ‘Inkha kutili otyinthiki tyino, muhuka moipawa.’ Iya kounthiki watyo oo, Mikal akuatesako omulume wae okutila, emupitisa pondyanena. Mokuenda kuomanima epanduvali David ankho uhimama vala nokuholama, opo Saulu ehemuvase.
1 Samuel 18:1-30; 19:1-18.
Omapulo
- Omokonda yatyi Saulu ankho alingila David onkhi? Mahi oñgeni Jonatã omona wa Saulu ankho elikalela?
- Onthiki imue, etyi David ankho ahikila Saulu o harpa oityi tyapitilepo?
- Saulu watumine David alinge tyi opo anepe omona wae Mikal? Iya omokonda yatyi Saulu apopilile ngotyo?
- Ngetyi tyilekesa olutalatu olu, oityi tyapitilepo otyikando tyatatu, puetyi David ankho ahikila Saulu o harpa?
- Oñgeni Mikal akuatesako David okuyovola omuenyo wae? Oityi David alinga mokuenda kuomanima epanduvali?
Omapulo omakuavo
- Tanga 1 Samuel 18:1-30.
Oñgeni ohole onene ya Jonatã na David ilekesa ohole ikahi pokati “konongi ononkhuavo” no “tyiunda otyitutu”? (1 Sam. 18:1; João 10:16; Luc. 12:32; Zac. 8:23)
Jonatã ankho oe una yokukala pomphangu ya Saulu. Mahi oñgeni 1 Samuel 18:4 ilekesa okuti Jonatã wetavelele nomutima auho una waholovonua opo akale ohamba?
Oñgeni ongeleka ya Saulu ilekesa okuti onkhi ipondola okutuala konkhali imue onene? Iya otyo tyituavela elondolo patyi? (1 Sam. 18:7-9, 25; Tia. 3:14-16)
- Tanga 1 Samuel 19:1-17.
Oñgeni Jonatã apakele omuenyo wae motyiponga puetyi apopia onondaka mbuvasiwa mu 1 Samuel 19:4, 5? (1 Sam. 19:1, 6)


text:
Suku o Kuete Eko Liohali Yetu?
Etambululo Liembimbiliya
Embimbiliya li tambulula okuti, sio! Ohali ka ya pangele onepa kocipango ca Yehova Suku ca tiamẽla komanu. Pole, olohueli viatete, via sinĩla Suku, poku nõlapo oku litumbikila eci ciwa leci cĩvi. Ovo va tinduka ku Suku kuenje va pita lovitangi vialua.
Koloneke vilo, tua siata oku liyaka lovitangi vi tunda kekandu liavo. Pole, Suku hayeko ono yohali tua siata oku pita layo.
Embimbiliya li popia ndoco: “Umue, nda wa yonjiwa, ka ka popie hati, Nda yonjiwa la Suku, momo Suku ka yonjiwa leci cĩvi, kuenda vali, ka yonji umue.” (Tiago 1:


text:
Mbela Eendombwedi daJehova odi na Ombibeli yado vene?
Eendombwedi daJehova ohadi longifa omatoloko eembibeli e lili noku lili ngeenge tadi konakona Ombibeli. Ashike otu hole unene okulongifa o-New World Translation of the Holy Scriptures momalaka e lili noku lili omo i li molwaashi oi na edina laKalunga, i li paushili noipu okuudiwa ko.
Edina laKalunga. Ovatoloki vamwe vOmbibeli ova dopa okufimaneka omushangi wayo. Pashihopaenenwa, etoloko limwe lOmbibeli oli na omusholondodo womadina ovanhu ve dulife po 70 ovo va kufa ombinga mokutolokwa kwayo. Ashike edina laKalunga Jehova, oo e li omushangi wayo, ola kufwa mo mOmbibeli oyo tuu oyo.
Mepingafano naasho, o-New World Translation oi na edina laKalunga peenhele omayovi opo la li eshi Ombibeli ya shangelwe pehovelo, ndele inai popya omadina oilyo yokomitiye oyo ya kufa ombinga mokutolokwa kwayo.
Oi li paushili. Hamatoloko eembibeli aeshe e na etumwalaka lOmbibeli li li ngaashi la shangelwe pehovelo. Etoloko limwe lOmbibeli ola toloka Mateus 7:13 ngaha: “Indeni mu pite moshivelo sha finana, osheshi oshivelo osho tashi twala koheli oshinene, nondjila oyo ya yuka ko oi pu.” Ndele eshi ovelishe oyo ya li ya shangwa pehovelo oya li ya longifa outumbulilo “ehanauno” ndele haheli. Ashike ediladilo loheli itali yambididwa kOmbibeli. O-New World Translation oya toloka ovelishe oyo paushili eshi ya ti: “Indeni mu pite moshivelo sha finana. Osheshi oshivelo shinene, nondjila ya mbwalangadja otai twala mehanauno.”
Oi pu okuudiwa ko. Etoloko liwa inali pumbwa ashike okukala li li paushili ndele oli na okukala la yela nolipu okuudiwa ko. Natu taleni koshihopaenenwa eshi: MOvaroma 12:11 Omukriste omuyapostoli Paulus okwa longifa outumbulilo oo tau ti lelalela “okufuluka momhepo.” Molwaashi outumbulilo oo ihau longifwa vali melaka lOshiingilisha shokunena, o-New World Translation oya toloka ovelishe oyo monghedi oyo tai udiwa ko noupu. Oya ti kutya Ovakriste ove na okukala va “xwama momhepo.”
Kakele kokukala i na edina laKalunga, i li paushili noipu okuudiwa ko, o-New World Translation oya yooloka ko keembibeli dimwe molwaashi ohai andjakanekwa oshali. Osho osha etifa ovanhu omamiliyona va dule okulesha Ombibeli momalaka avo oshidalelwamo nokuli naavo tashi dulika ngeno inava dula oku i lilandela.


text:
Vonembele yimwe yopo'Katombela, osimbu yimwe, mwakala okacitangi. Ngole nye? Momo akuti ufeko umwe wasumbiwilue calwa wakala lokusakalaisua l'akulu vohongele yonembele. Ovo kavayonguile okuti omola wacitiwa vombaka p'ovaka volonjali vyakulihiwa ciwa ombombaliwa l'ukuenje umwe wo «ngueni ngueni».
- Ove umola okatava ukuenje watundilila ko Kabinda?
Ufeko walinga hati:
- Eye mwele ukuenje utima wange wasova.
- Eteke limwe okalivela. Kwenda etu vo twakulu katutela okusumulula ocisola cene, omo oku atundilila katui ko.
Okambangulo kaco katongekatongeka ko mwele mbi osimanu, eye vo ufeko kaliveli.
Eteke limwe okuti akulu vavilikiya ufeko oco vatwatwe ko, eye utue eci wakotokota walinga heti:
- Undisakailasali puãi nye? Agostinho Neto wacipopya ale, "De Cabinda ao Cunene, Um Só Povo, Uma Só Nação....!
Akulu vali yu vasumwa, vayevala vati omola watupitilila.
Njimbile po okacisimilo kove kondaka eyi ndeti.
Ongola yivyale, ombembwa yivyale!
Gociante Patissa


text:
Ehokololo 65: Ouhamba waIsrael tau tukulwa pokati
MBELA ou shi shii kutya omolwashike omulumenhu oo e li mefano ta pombola po oshikutu shaye moipambu? Jehova oye e mu lombwela a pombole po oshikutu shaye. Omulumenhu oo omuprofeti waKalunga. Edina laye oAhia. Mbela ou shi shii kutya omuprofeti oshike? Omuprofeti omunhu oo ha lombwelwa kuKalunga komesho yefimbo oinima oyo tai ka ningwa monakwiiwa.
Mefano olo, Ahia ota popi naJerobeam. Jerobeam omulumenhu oo Salomo a tula po a kale ta pashukile oilonga yaye imwe yokutunga. Eshi Ahia va shakena naJerobeam mondjila, Ahia okwa li a ninga oshinima shikumwifi. Okwa dula mo oshikutu shaye shipe osho kwa li a djala ndele te shi pombola moipambu 12. Opo nee, okwa lombwela Jerobeam a ti: ‘Tambula oipambu 10, nai ninge po yoye.’ Mbela ou shi shii kutya omolwashike Ahia a pa Jerobeam oipambu 10?
Ahia okwa li a popya kutya Jehova ota ka kufa Salomo ouhamba. Okwa ti yo kutya Jehova ota ka pa Jerobeam omapata 10 aIsrael. Kungaho, osha yela kutya omonamati waSalomo, Rehabeam, ota ka fyaala po ashike nomapata avali oo ta ka pangela.
Eshi Salomo a uda kombinga yaasho Ahia a lombwela Jerobeam, Salomo okwa li a handuka neenghono. Okwa li ta kendabala nokuli okudipaa Jerobeam. Ndele Jerobeam okwa ya onhapo kuEgipti. Salomo okwa ka fya konima yokafimbo. Okwa li a pangela oule womido 40. Omonamati waye Rehabeam oye a ka ningwa ohamba ponhele yaye. Ndele eshi Jerobeam a uda kutya Salomo okwa fya, okwa dja ko kuEgipti ndele ta alukile kuIsrael.
Rehabeam ka li ohamba iwa. Okwa li nokuli omukwanyanya e dule xe Salomo. Efiku limwe, Jerobeam novakulunhu vonhumba va fimana ova li va ya kohamba Rehabeam ndele tave i pula i kale tai ungaunga novanhu nawa. Ndele Rehabeam ka li a pwilikina kuvo. Okwa li nokuli a ninga omukwanyanya shi dulife nale. Onghee hano, ovanhu ova ninga Jerobeam ohamba yomapata 10, ashike epata laBenjamin nepata laJuda okwa li a tokola okukala koshi youhamba waRehabeam.
Jerobeam ka li a hala oshiwana shi kale tashi i kuJerusalem shi ka ilikane Jehova kotembeli. Onghee hano, okwa ninga eenhana mbali doshingoli nokwa xwaxwameka ovanhu vomouhamba womapata 10 va kale tava ilikana kudo. Diva, edu ola li la yada ominyonena nelongifo leenghono.
Ouhamba womapata avali nao owa li wa hangwa koupyakadi. Konima yomido nhee nasha okudja eshi Rehabeam a ninga ohamba, ohamba yaEgipti oya li ye uya okuhomona Jerusalem. Ohamba oyo oya li ya kufa mo omamona mahapu motembeli yaJehova. Kungaho, otembeli oya li ashike monghalo iwa oule wokafimbo kanini okudja eshi ya pwa okutungwa.
1 Eehamba 11:26-43; 12:1-33; 14:21-31.
Omapulo
- Omadina ovalumenhu vavali ovo tu wete mefano omo oolyelye, nohava longo shike?
- Ahia ota ningi ngahelipi oshikutu osho a li a djala, naasho osha hala okutya shike?
- Salomo okwa li ta kendabala okuningila Jerobeam shike?
- Omolwashike ovanhu va hoolola Jerobeam a ninge ohamba yomapata omulongo?
- Omolwashike Jerobeam a li a ninga eenhana mbali doshingoli, noshike sha li sha ningwa po diva konima yaasho?
- Oshike sha li sha ningilwa ouhamba womapata avali aIsrael nosho yo otembeli yaJehova yomuJerusalem?
Omapulo a wedwa po
- Lesha 1 Eehamba 11:26-43.
Jerobeam okwa li omunhu a tya ngahelipi, noshike Jehova a li e mu udanekela ngeenge okwa diinine eemhango daye? (1 Eeh. 11:28, 38)
- Lesha 1 Eehamba 12:1-33.
Ovadali novakulunhuongalo otava dulu okulihonga mo shike moshihopaenenwa shii shaRehabeam shi na sha nokulongifa nai eenghonopangelo? (1 Eeh. 12:13; Omuud. 7:7; 1 Pet. 5:2, 3)
Ovanyasha vokunena ove na oku ka konga omayele e shii okulineekelwa peni ngeenge tava ningi omatokolo a kwata moiti? (1 Eeh. 12:6, 7; Omayel. 1:8, 9; 2 Tim. 3:16, 17; Heb. 13:7)
Oshike sha li sha ningifa Jerobeam a tote po eenhele mbali di li ondingandinga yelongelokalunga lokwiilikana onhana, nongahelipi osho sha ulika kutya ka li e na eitavelo muJehova? (1 Eeh. 11:37; 12:26-28)
Olyelye a li a ningifa ovanhu vomouhamba womapata omulongo va tukulile elongelokalunga lashili ounashibofa? (1 Eeh. 12:32, 33)


text:
Ehipululo 114: Onthyulilo Yovipuka Aviho Ovivi
OITYI weete polutalatu apa? Omasualali avelama konokhambe onongonga. Mahi, nkhele tala oku vekahi nokutundilila. Ononkhambe mbukahi no kutundilila keulu, okuhateka kombanda yomakaka. Okuti keulu kuna umue onokhambe?
Au, kutupu. Ombu hanonkhambe mbotyotyili. Onthue tutyii mokonda ononkhambe kambupondola okuhateka kombanda yomakaka. Ine mbupondola? Mahi, Ombimbiliya ipopia kombinga yononkhambe meulu. Ove utyii omokonda yatyi ipopila ngotyo?
Omokonda kohale ankho ononkhambe mbuundapeswa unene movita. Moluotyo, Ombimbiliya ipopia kombinga yovanthu vavelama kononkhambe meulu, okulekesa okuti Huku makalinga ovita novanthu pano pohi. Enyina liovita ovio ove ulii? Litiwa o Armagedon. Ovita ovio mavikanyimako ovipuka aviho ovivi kombanda yoohi.
Yesu oe makapita komutwe movita ovio, vio Armagedon. Hinangela okuti Yesu waholovonua na Yehova opo akale ohamba youhamba Wae. Otyo Yesu avalela ekolowa liohamba komutue. Iya omutunga ou ulekesa okuti Yesu makaipaa onondyale mba Huku ambuho. Tyituhuvisa okuiva okuti Huku makanyimako onondingavivi ambuho?
Tala konyima Kehipululo 10. Oityi weetepo? Uluete Ombila onene, ina yaipaele ovanthu vonondingavivi. Olie walokesile Ombila oyo? O Yehova Huku. Pahe tala Ehipululo 15. Oityi tyikahi nokupita apa? Omapundaumbo o Sodoma no Gomorra ekahi no kuhanyaunuapo notupia tuatumikiswa na Yehova.
Pahe ikula Ehipululo 33. Tala etyi tyikahi nokupita no nonkhambe ombu nomatemba omafualali oko Egitu. Olie wevehitikila momeva ngetyi? O Yehova. Yehova walinga ngotyo opo aamene ovanthu vae. Tala Ehipululo 76. Pehipululo olio mokamona okuti Yehova wayeka ovanthu vae ova Isilayeli vahanyaunueko, mokonda yovipuka ovivi valinga.
Ngotyo, Yehova makatuma onoandyu mbae keulu, opo mbuiye okunyimako ovipuka ovivi aviho kombanda yoohi. Otyo katyituhuvisa. Mahi, pahe nkhele sokolola oityi otyo matyikaeta. Ikula eefo ekuavo, na tutale.
Revelação 16:16; 19:11-16.
Omapulo
- Omokonda yatyi Ombimbiliya ipopila kombinga yononkhambe keulu?
- Ovita Huku malingi novanthu onondingavivi pano pohi viihanwa ñgeni? Iya ovita ovio maviya okulinga tyi?
- Ngetyi uluete polutalatu apa, olie makakala komutue wovilua ovio? Omokonda yatyi avalela ekolowa? Iya oityi omutunga wae uhangununa?
- Okutala ko Mahipululo 10, ne 15, omokonda yatyi katyituhuvisa okuti Huku makanyimako onondingavivi?
- Oñgeni omahipululo 33, 36, no 76 etulekesa okuti Huku mahanyaunako onondingavivi namphila vati vekahi nokumufenda?
Omapulo omakuavo
- Tanga Revelação 19:11-16.
Oñgeni Ovihonekwa vipopia nokuayandyuluka okuti Yesu Kristu oe wavelama konkhambe ongonga? (Rev. 1:5; 3:14; 19:11; Isa. 11:4)
Oñgeni ohonde kovikutu via Yesu ilekesa okuti efindo liae oliotyotyili no kuafwapo? (Rev. 14:18-20; 19:13; Isa. 63:1-6)
Ovalie vekuai Yesu vavelama kononkhambe onongonga? (Rev. 12:7; 19:14; Mat. 25:31, 32)


text:
TESALLONAIKA Yomboma Pollone Wale Talo Pepá Topa Sirimu Bokutolo
Pollone I Pepá Topa Sirimutolonga Ungu-Pulu Mare
Pollo kinia yuni pepá torumumanga ungu-pulu mare bokumunga yakondo gomo 676 molemo.
Pollo kolea-awili Tesallonaika purumu semanemo Lipa Mundorumu Yema 17:1-10 molopa, yu mindili siringi kinia kowa pumba Beria taono molopale, pe kelepa kowa pumba kolea-awili Atenesi purumu semanemo 17:11-15 molemo. Tesallonaika akuna Karasinga yombo talapemonga yombo koltalo sika Juda yomboma-na-kolo awisili yombo-lupama moloringi (Lipa Mundorumu Yema 17:4, ya U-Tesallonaika 1:9-10). Tesallonaika akumu Masedonia poropinji kolea se, no kelona lierimu.
Pollo kolea-awili Korini molopa Karasinga Tesallonaika yomboma pepá u topa sirimumunga pulumu i-sipanje: Pollo Tesallonaika yomboma-kinia molopale Karasinga ungumu kamu mane naa sipili Juda yombo ungumu pilku mokoli seringimane yu toko makororingi. Pe Tesallonaika yomboma Karasi lombili puringimunga mindili nongo moloringi pilipale Pollone ‘Timoti ono lipa tapondopili.’ nimba yu ono moloringina lipa mundorumu (U-Tesallonaika 3:1-5). Pe Timoti kelepa Pollo molorumuna omba ono moloringi mele Pollo semane topa sirimu kinia Pollone i pepámo ono sipa mundumbando torumu. Ono konopu tondolo pupili moloringimunga konopu sipa Pulu Yemo kinia “Ange.” nirimu mele ono nimba sipa, ono mimi siku molonge mele mane sipa, Ye-Awili Yesusi pe kelepa ombámonga ungu awisili nimba sirimu (1:9-10, 2:19-20, 3:13, 4:13-18, 5:1-3,23-24). Ungu mare pea nu nunu kanani.
‘Oli mare mindi omba pupili Pollo kolea-awili Korini we molopale wale talo-sipa pepá se Karasinga Tesallonaika yomboma topa sirimu.’ ningu pilielemele. Imbi lepo “Pe-Tesallonaika” nilimulu pepá akumunga ungu-pulumu U-Tesallonaika kinia selu-sipa. Ye-Awilimu pe kelepa ombámonga ungu awisili torumu molemo. Ono mindili nongo moloringi-na-kolo konopu tondolo pupili ‘Karasi sika.’ ningu kuru mondoring mele munduku naa kelieringimunga Pollone Pulu Yemo kinia “Ange.” nirimula. Kote walemo wendo ombá kinia Pulu Yemone mindili siringi yomboma pundu tomba mele nimba sirimula. Ononga yombo mare kongonomo manda naa seko we moloringimunga ungu tondolo se 3:6-15 molemo.
Ya U-Tesallonaikakinia Pe-Tesallonaika kinia ungu-pulumu pora nikimu.
U-TESALLONAIKA
Pollone TESALLONAIKA Yomboma Pepá U Topa Sirimu Bokumu
I pepámonga ungu-pulu mare inia yakondo gomo 974 molemo, akuna kanoko piliani.
1
Kolomongo-Awili 1-3
Pollo Yu Kinia, Pea Kongono Seringi Yema Kinia, ‘Tesallonaika Yomboma Nambi Seko Molemelenje?’ Ningu Konopu Awisili Kimbu Siku Moloringi Mele Unguma
1:1
Pollone Pepámo Tombando Pulu Polopa Torumu Ungumu
1 Pollo kinia Saillas kinia Timoti kinia olione ono Karasinga yombo talape kolea-awili Tesallonaika molemelema
i pepámo topo sikimulu.
Ono Lapa Pulu Yemo kinia Ye-Awili Yesusi Karasi kinia kopu seko molemele yomboma, ⸤olone⸥ ono we kondo kolko, ‘Ono konopu pe nipili taka leko molangi.’ ⸤niengili.⸥
1:2-10
Tesallonaika Yomboma Kuru Mondoringimunga Pollone Konopu Sipa Pulu Yemo-Kinia “Ange.” Nirimu Ungumu
2 Olio ⸤ono molemele mele pilipuli⸥ alieli Pulu Yemo-kinia “Ange.” nimbu, yu-kinia ungu nimulúndu ononga kepe mawa sendelemolo. 3 Olionga Lapa Pulu Yemo ononga nimbu alieli mawa sendepo molomolondo ulu selemelemane ono ⸤Yesusinga semanemo “Sika.” ningu⸥ kuru mondolemele mele lipa ora sipa, yomboma kála seko liku tapondolemele ulumane konopu mondolemele mele lipa ora sipa, tondolo munduku molko siye naa kololemele ulumuni ono Ye-Awili Yesusi Karasi ⸤ ‘Kelepa ombá.’ ningu⸥ konopu siku nokoko molemele mele lipa ora silimúmunga aku siku molemele mele pilipuli alieli ⸤ “Ange.” nilimulu⸥.
4-5 Ono olionga genupili Pulu Yemone konopu mondolemoma, Pulu Yemone ‘ono yunga yomboma molangi.’ nimba taltorumu mele olio pilipuli akumunga kepe “Ange.” nilimulu. Olione semane peangamo ono moloringina ombo topo sirimulu kinia ungumu yuyu mindi wendo orumu-na pilku naa moloringi. Aku semane peangamo topo sirimulu kinia yunga tondolomo kinia Mini Kake Sélimu kinia wendo orumu mele pilku kanoko, olione aku semanemo ‘Sika.’ nimbu kuru mondopole onondo tondolo mundupu nirimulu mele kepe pilku kanokole “Sika nikimili.” ningu kuru mondoringi-kulu kanopole ‘Pulu Yemone sika ono konopu mondopa ‘Nanga yomboma molangi.’ nimba taltorumu lémo.’ nimbu kanorumulu. Olio ono lipu tapondomolondo ono-kinia ombo molorumulu mele ono pilielemele.
6 Ono olio kinia Ye-Awilimu kinia molorumulu mele manda manjiku moloringi; ono-kinia umbuna awisili wendo orumu-na-kolo ⸤Pulu Yemonga⸥ ungumu konopu siku pilku liltingi. Kanu konopu sili ulumu Mini Kake Sélimuni sirimu. 7 Aku seringimunga kolea Masedonia poropinji kinia Akaya poropinjitolonga ‘Sika.’ ningu kuru mondoko moloringi yomboma molonge mele kolea-awili Tesallonaika yomboma onone liku ora siringi.
8 Ono ⸤Karasinga Tesallonaika yomboma⸥ moloringina Ye-Awilimunga ungumu Masedonia kinia Akaya poropinjitolonga yomboma moloringina purumu, pali pilieringi-na-kolo aku kolea pokorenga mindi naa purumu. Onone Pulu Yemo ‘Sika ⸤olionga Lipa Tapondolimu⸥.’ ningu kuru mondoringi semanemo koleamanga pali anju anju purumu pilieringi. Akumunga, ono ⸤Tesallonaika Karasinga yomboma⸥ molemele mele olione kelepo semane se topo simulú aulka se naa lemó. 9 Olio ono moloringina orumulu kinia ono-kinia uluma wendo orumu, onone seringi mele we-yomboma onono olio semane toko silimili akumunga ⸤kelepo yomboma ononga semanemo topo simulú aulka se naa lemó⸥. Ono ⸤Tesallonaika yombomane⸥ we-mélema popo toringi pulu ye kolo tolima munduku kelko konopu topele toko, konde molopa mindi puli Pulu Ye sikamo molorumuna puringi mele we-yombomane olio semane toko silimili. ‘Yunga kendemande-yomboma molamili.’ ningu molko, 10 Yunga Malo mulu-koleamo mundupa kelepa kelepa ombá.’ ningu konopu siku nokoko molongendo ⸤Pulu Ye Sikamo molorumuna puringi⸥ mele ⸤semanemo toko silimili⸥. Aku Malomo kolorumu kinia Pulu Ye Sika kanumuni topa makisinderimu yemo; akumu Yesusi, olio ⸤yunga yomboma⸥ lipa tapondolemomonga Pulu Yemo pe yomboma mumindili kolomba walemo wendo ombá kinia olionga unguri naa pemba yemo.


text:
Esapulo 31: Mose la Arone va Enda ku Fareo
ECI Mose a tiukila Kegito wa sapuila manjaye Arone ovina viosi viatimẽla kovikomo. Mose la Arone va lekisa ovikomo viaco ku va Isareli kuenje omanu vosi va limbuka okuti Yehova wa kala kumue lavo.
Noke Mose la Arone va enda ku Fareo. Ovo va popia laye hati: ‘Yehova Suku ya Isareli wa popia hati, “A ece omãla vange, va ende, va ka ndingile ofesta vekalasoko.” Pole Fareo wa kumbulula hati: ‘Yehova sio kũlĩhile. Oku eca va Isareli si kuatako.’
Fareo wa temẽle calua momo va Isareli va yonguile oku kuata otembo yoku fendela Yehova. Noke wa kisika va Isareli oku linga upange walua. Kuenje va Isareli va temẽlavo Mose omo liohali yavo. Omo liaco, Mose weya oku sumua calua. Yehova wa sapuila Mose hati, ‘ku ka yokoke. Ndi kisika Fareo oku eca omanu vange.’
Mose la Arone va tiukila vali ku Fareo oku ka vangula laye. Noke va linga ocikomo kovaso aye. Arone wa imba ombueti yaye posi kovaso a Fareo kuenje ya linga onyõha yinene. Olonoño via Fareo via imbavo posi olombueti viavo kuenje via lingavo olonyõha. Pole onyõha ya Arone ya ina olonyõha violonoño. Ndaño muẽle lovikomo viaco, Fareo ka tavele oku eca va Isareli.
Yehova weya oku eca elongiso ku Fareo. Ove hẽ wa kũlĩha ndomo eye a ci linga? Yehova wa tuma eci ci soka ekũi kafengi anene vofeka Yegito.
Noke liovikomo vialua, Fareo wa tuma oku vilikiya Mose kuenje wa popia laye hati: ‘Imula afengi ava kuenje ngeca va Isareli.’ Pole eci afengi a tepuluka, Fareo wa li tiukamo. Eye ka tavele oku eca va Isareli. Noke liafengi ekũi, Fareo wa eca va Isareli.
Ove he wa kũlĩha afengi aco ekũi? Tu kũlĩhe afengi vaco.
Etundilo 4:27-31; 5:1-23; 6:1-13, 26-30; 7:1-13.
Apulilo
- Ovikomo Mose la Arone va lingile via vetiya ndati va Isareli?
- Nye Mose la Arone va sapuilile Fareo? Kuenda Fareo wa va tambuluile ndati?
- Ndomo ca lekisiwa vociluvialuvia, nye ceya oku pita eci Arone a veta ombueti yaye posi?
- Yehova wa lekisile nye ku Fareo? Kuenda Fareo wa ci tendele ndati?
- Nye ceya oku pita noke yefengi liekũi?
Apulilo akuavo
- Tanga Etundilo 4:27-31 kuenda 5:1-23.
Nye Fareo a yonguile oku popia eci a linga hati: “Yehova sio kũlĩhĩle”? (Etu. 5:2; 1 Sam. 2:12; Va Rom. 1:21)
- Tanga Etundilo 6:1-13, 26-30.
Yehova poku popia hati, sia li situluile ku Avirahama, ku Isake kuenda ku Yakoba ca lombolokele nye? (Etu. 3:13, 14; 6:3; Efet. 12:8)
Oku kũlĩha okuti Yehova wamamako oku eca ovikele ku Mose ndaño okuti eye wa litendele ndu ka loñolohele ci tu kolisa ndati? (Etu. 6:12, 30; Luka 21:13-15)
- Tanga Etundilo 7:1-13.
Mose la Arone va sapula lutõi eyambulo lia Yehova ku Fareo. Poku linga ndoco ongangu yipi ovo va sila afendeli va Suku koloneke vilo? (Etu. 7:2, 3, 6; Ovil. 4:29-31)
Yehova wa lekisa ndati okuti wa velelepo olosuku vio Kegito? (Etu. 7:12; 1 Asa. 29:12)


text:
Ehipululo 112: Epukupuku Lihanyauna Owato Melunga
TALA owato ou ukahi movitateka. Ukahi nokuhanyauka. Uluete ovanthu valombokela momaande? Vamue vehikale kondye. Okuti Paulu opo ekahi? Tutalei oityi tyapita nae.
Hinangela okuti Paulu wakala omanima evali mokaleya mo Sesareia. Konyima, Paulu no nonkhuatwa ononkhuavo valondekwa mowato pala okuenda ko Roma. Etyi vehika popepi no tyilongo tyimue tyikala pokati komeva tyitiwa Kreta, pevevasa epukupuku limue enene. Ankho omphepo imue onene unene iya ovalume avehetyivili vali okuendesa owato. Komutenya kavamwene ekumbi, ni kounthiki kavamwene ononthungululu. Etyi papita ononthiki ononyingi, ovanthu ovo ankho vetupu vali ekevelelo liokuhupa.
Mahi, Paulu atalama iya apopi okuti: ‘Nawike puonthue mankhi. Owato vala mauhanyauka. Ounthiki wokuapita, oandyu ya Huku yeile kwame aimphopila okuti: “Wahakale nouoma Paulu. Una yokukelivasa na Sesale, omutumini wo Roma. Huku mayovola aveho vekahi nokuenda noove.”’
Ankho pahe omokati kounthiki, monthiki ye 14 tunde etyi epukupuku liahimbika. Ovalume ankho vaendesa owato vamona okuti omeva kaaile unene kohi. Iya mokonda ankho kuanthikovela, kavahandele okuveta momamanya, iya avayumbu momeva ovivela viokutalamesa owato opo utalame. Etyi tyati komuhuka vamona okalongo kamue. Avatokola okutuala owato wavo pokalongo oko.
Puetyi ankho vekahi nokuhika kehimba, owato waveta meheke ngomo wanyena. Omanyonda elunga ahimbika okuveta mowato, iya owato auhimbika okuhanyauka. Onkhalamutue yomafualali aiti: ‘Una utyivila okuyoa, alombokele momeva tete opo ayoe alo kehimba. Iya konyima ovakuavo navo valombokelemo avakuate movinthimbu viowato opo vehike nawa.’ Iya avalingi ngotyo. Moluotyo, ovanthu aveho 276 ankho vaendela mowato oo vehika kehimba nomuenyo, ngetyi oandyu yalaele.
Okalongo oko ankho katiwa o Malta. Ovanthu vo opo ankho onondalawa unene, iya avayakula nawa aveho vatunda mowato. Etyi epukupuku liatula, valondeka Paulu mowato omukuavo avemutuala ko Roma.
Atos 27:1-44; 28:1-14.
Omapulo
- Oityi tyapita nowato ankho muaendela Paulu, puetyi vekahi popepi nokalongo kakala pokati kelunga katiwa Kreta?
- Oityi Paulu atolela vana ankho vekahi nae mowato?
- Oñgeni owato watekateka ovinthimbu?
- Oityi omutumini womafualali apopila ovanthu ankho vekahi mowato? Iya ovanthu veñgapi vehikile nomuenyo kondye?
- Pokalongo opo ankho vekahi kaihanwa ñgeni? Iya etyi elunga liatula oityi tyapita na Paulu?
Omapulo omakuavo
- Tanga Atos 27:1-44.
Oñgeni otyili tyo Mbimbiliya tyipameka onthumbi yetu putyina tutanga etyi tyapita moungendi wa Paulu woko Roma? (Atos 27:16-19, 27-32; Luc. 1:3; 2 Tim. 3:16, 17)
- Tanga Atos 28:1-14.
Ovanthu vokotyilongo tyo Malta vatambulile nawa apostolu Paulu naava ankho vekahi nae. Iya ova Kristau vena yokulekesa tyi? Haunene omonkhalelo patyi? (Atos 28:1, 2; Heb. 13:1, 2; 1 Ped. 4:9)


text:
Ehokololo 89: Jesus ta taataa ovashingifi motembeli
JESUS ota monika lela a handuka mefano olo, hasho mbela? Mbela ou shi shii kutya omolwashike a handuka ngaho? Okwa li a handuka, molwaashi ovalumenhu ovo u wete mefano ve li motembeli yaKalunga ova li ovanalwisho voimaliwa. Otava kendabala okulikola oimaliwa ihapu movanhu ovo have uya kotembeli okulongela Kalunga.
Mbela ou wete mo eengobe deenyasha needi neenghuti mefano olo? Oinamwenyo aishe oyo otai landifwa kovalumenhu ovo have uya okulandifila motembeli. Mbela ou shi shii kutya omolwashike? Ohave uya okulandifila motembeli, molwaashi Ovaisrael ova li pumbwa okuningila Kalunga omaxwikiloyambo oimuna noudila.
Omhango yaKalunga oya li tai pula kutya ngeenge Omuisrael okwa ningi epuko lonhumba, oku na okuyambela Kalunga eyambo. Kakele kaasho, opa li yo natango eemhito dimwe opo Ovaisrael va li hava yambele Kalunga omayambo. Ndele mbela openi Ovaisrael va li tava dulu okuhanga oinamwenyo opo va yambele Kalunga omayambo?
Ovaisrael vamwe ova li ve na eengobe davo vene noudila. Onghee hano, ova li tava dulu okuyamba po imwe yomoinamwenyo yavo. Ndele Ovaisrael vamwe ova li va hepa, kava li ve na oimuna ile oudila. Vamwe ova li hava di kokule naJerusalem, nomolwaasho kava li tava dulu okushinga oimuna okudja kokule ve uye nayo kotembeli. Onghee hano, ovanhu ova li have uya okulanda oimuna ile oudila potembeli opo va dule okuyambela Kalunga omayambo. Ndele ovalumenhu ovo va li hava shingifile motembeli ova li hava nyokoma vakwao, tava pula oimaliwa ihapu neenghono. Shikwao vali, kava li ve na okukala tava landifile oinamwenyo yavo motembeli yaKalunga.
Osho osho sha li sha handukifa Jesus. Onghee hano, okwa li a undwila poshi oitaafula yovalumenhu ovo noimaliwa yavo oya li ya halakana pedu. Natango, Jesus okwa li a ninga ongola ndele ta te mo nayo oinamwenyo aishe motembeli, nokwa li a lombwela ovalandifi veenghuti a ti: ‘Kufei mo oinima ei! Ongulu yaTate inamu i ninga onhele yokulikolela oimaliwa.’
Ovahongwa vaJesus vamwe ova li ve uya pamwe naye kotembeli muJerusalem. Ova li va kumwa eshi va mona Jesus ta ningi ngaho. Ndele osho oshe va dimbulukifa omushangwa umwe mOmbibeli oo tau popi kombinga yOmona waKalunga, tau ti: ‘Ohole yaye yokuhola ongulu yaKalunga otai ka kala ya xwama muye ngaashi omundilo.’
Jesus okwa li a longa oikumwifilonga ihapu pefimbo olo a li e uya koshivilo shOpaasa muJerusalem. Konima yefimbo, Jesus okwa dja mo muJudea ndele ta shuna kuGalilea. Ndele manga ina fika muGalilea, okwa li a tavakana moshitukulwa shaSamaria. Natu ka taleni kutya oshike sha li sha ningwa po fimbo a li ta tavakana moshitukulwa osho.
Johannes 2:13-25; 4:3, 4.
Omapulo
- Omolwashike ovanhu tava landifile oinamwenyo motembeli? (Tala mefano.)
- Oshike sha li sha handukifa Jesus?
- Ngaashi tu shi wete mefano olo, Jesus okwa li a ninga po shike eshi a hanga ovanhu tava landifile motembeli, nokwa li a yandja oshipango shilipi kovalumenhu ovo va li tava landifa eenghuti?
- Eshi ovashikuli vaJesus va mona osho Jesus a li ta ningi, osha li she va dimbulukifa shike?
- Jesus okwa li a tavakana moshitukulwa shilipi fimbo a li molweendo lokushuna kuGalilea?
Epulo la wedwa po
- Lesha Johannes 2:13-25.
Okutala kunghee Jesus a li a handuka neenghono omolwovashingifi ovo va li motembeli, otashi tu kwafele tu kale tu na etaleko la yuka lilipi shi na sha nokukundafana oinima yopangeshefa ile okushingifa oinima mOlupale lOuhamba? (Joh. 2:15, 16; 1 Kor. 10:24, 31-33)


text:
Esapulo 113: Paulu Okasi ko Roma
TALA ndomo Paulu a kasi kalienge loku laviwa lasualali voko Roma. Eye omandekua. Kuenda okasi loku kevelela eci soma Kaisare a ko linga. Eci a kala vokayike, omanu va enda oku u nyula.
Noke yoloneke vitatu eci Paulu a pitĩla ko Roma, wa tuma oku vilikiya asongui vamue va Yudea. Kuenje va Yudea valua veyavo oku u nyula. Paulu wa va kundila eci catiamẽla ku Yesu kuenda usoma wa Suku. Vamue va tava kuenda va linga Akristão, pole vakuavo ka va tavele.
Handi vali, Paulu wa kundilavo asualali va kala loku u lava. Vokuenda kuanyamo avali a kala kumandekua, wa kundila omanu valua. Ndaño muẽle vakuanjo ya Kaisare, va yevavo olondaka viwa Viusoma kuenda vamue pokati kavo va linga Akristão.
Ukombe okasi ndeti loku soneha komesa wo kũlĩha? Onduko yaye Timoteo. Timoteo wa kalavo vokayike omo lioku kunda olondaka viwa Viusoma, pole noke wa yovuiwa. Eye weya oku kuatisa Paulu. Wa kũlĩha eci Timoteo a kasi loku soneha? Tu ci konomuisi.
Ivaluka alupale oko Filipoi la Efeso Kesapulo 110? Paulu wa kuatisa oku sovola akongelo Vakristão valupale aco. Osimbu Paulu a kala vokayike, eye wa sonehela ovikanda Kuvamanji vaco. Ovikanda viaco vi kasi Vembimbiliya. Vitukuiwa hati, Va Efeso kuenda Va Korindo. Paulu o kasi loku sapuila eci Timoteo a sonehela Akristão voko Filipoi.
Akristão ko Filipoi va tatele Paulu locisola. Ovo vo tumisile olombanjaile osimbu a kala vokayike. Paulu o kasi loku eca olopandu kokuavo. Epafrodito eye wa ka tualele ombanjaile yaco. Pole, eye wa vela calua kuenda wa puluka oku fa. Cilo wa kaya kuenda oka tiukila konjo yaye. Eye okambata ukanda wa Paulu la Timoteo kuenda oka vi tuala ko Filipoi.
Osimbu Paulu a kala vokayike, wa soneha vali ovikanda vivali vi sangiwa Vembimbiliya. Umue wa u sonehela Akristão vo lupale luo Kolosai. Wa kũlĩha ndomo u tukuiwa? U tukuiwa hati, Va Kolosai. Ukanda ukuavo wa u sonehela umue kamba liaye wa kalavo vo lupale luo Kolosai. Onduko yaye Filemone. Vukanda waco wa popia eci catiamẽla kukuenje wa Filemone, o tukuiwa hati Onesimo.
Onesimo wa tilile ku Filemone kuenje wa endele ko Roma. Onesimo wa kũlĩhĩle okuti Paulu wa kala vokayike. Paulu wo kundila eci eye a endele oku nyula vokayike. Noke Onesimo wa lingavo Ukristão. Eye wa sumuile calua omo a tilile. Wa kũlĩha eci Paulu a vangula vukanda a sonehela Filemone?
Paulu wa pinga ku Filemone oco a ecele Onesimo. Eye wa soneha hati: ‘Ñasi loku u tiuwiya kokuove. Pole eye ka kala vali upika wove. Eye wa lingavo manji umue Ukristão uwa.’ Eci Onesimo a tiukila ko Kolosai wambata ovikanda vivali. Ukanda umue wa tumiwile ku vamanji va Kolosai, ukuavo wa tumiwile ku Filemone. Filemone wa sanjukile calua eci a yeva okuti Onesimo upika waye wa linga Ukristão!
Eci Paulu a sonehela va Filipoi kuenda Filemone, eye wa va sapuila olondaka viwa. Eye wa popia Kakristão va Filipoi hati: ‘Ñasi oku u tumisi Timoteo. Pole ndopo njiya oku u nyuli.’ Ku Filemone wa soneha hati: ‘Njangiliyile ohondo ndikala.’
Eci Paulu a tunda vokayike, wa nyula valua vamanji Akristão akãi lalume kovitumãlo vialua. Noke wa kapiwa vali vokayike ko Roma. Eye wa kũlĩhĩle okuti oka pondiwa. Omo liaco, wa sonehela Timoteo kuenda wo vilikiya lonjanga. Paulu wa soneha hati: ‘Suku ukuesunga, kuenda oka ndi sumũlũisa.’ Eci papita anyamo amue noke yolofa via Paulu, o Yerusalãi ya nyõliwa vali la va Roma.
Embimbiliya li tu sapuila ovina vialua. Yehova wa kuatisa upostolo Yoano oku soneha alivulu a sulako Embimbiliya oku kongelamo elivulu Liesituluilo. Elivulu eli li sapula eci catiamẽla kovina vikeya. Tu konomuisi eci ci keya kovaso.
Ovilinga 28:16-31; Va Filipoi 1:13; 2:19-30; 4:18-23; Va Heveru 13:23; Filemone 1-25; Va Kolosai 4:7-9; 2 Timoteo 4:7-9.
Apulilo
- Helie Paulu a kundila osimbu a kala kumandekua ko Roma?
- Helie ukombe vociluvialuvia o kasi ndeti komesa? Kuenda nye a kasi oku lingila Paulu?
- Helie wa kala Epafrodito? Kuenda nye eye ambata eci a tiukila ko Filipoi?
- Momo lie Paulu a tumisilile ukanda ku kamba liaye Filemone?
- Nye Paulu a linga eci a tunda vokayike? Kuenda noke nye ca pita laye?
- Helie Yehova a tuma oku soneha elivulu lia sulako Liembimbiliya? Kuenda elivulu Liesituluilo li tu sapuila nye?
Apulilo akuavo
- Tanga Ovilinga 28:16-31 kuenda Va Filipoi 1:13.
Nye Paulu a linga osimbu a kala kumandekua ko Roma? Kuenda ongangu yipi yekolelo eye a sila Akristão vekongelo? (Ovil. 28:23, 30; Va Fil. 1:14)
- Tanga Va Filipoi 2:19-30.
Olondaka vipi violopandu Paulu a sapuila Timoteo la Epafrodito? Kuenda tu kuete oku kuama ndati ongangu ya Paulu? (Va Fil. 2:20, 22, 25, 29, 30; 1 Va Kor. 16:18; 1 Va Tes. 5:12, 13)
- Tanga Filemone 1-25.
Paulu wa tumile Filemone oku linga nye okuti ca sungulukile? Kuenda eci ci kala ndati ndonumbi kakulu vekongelo koloneke vilo? (File. 9; 2 Va Kor. 8:8; Va Gal. 5:13)
Olondaka via Paulu vi sangiwa kelivulu lia Filemone 13, 14 vi lekisa ndati okuti eye wa sumbile ovisimĩlo via vakuavo vekongelo? (1 Va Kor. 8:7, 13; 10:31-33)
- Tanga 2 Timoteo 4:7-9.
Ekolelo lie tu kuete ndeli lia Paulu liokuti Yehova oka tu sumũlũisa nda tu tua pandikisa toke kesulilo? (Mat. 24:13; Va Hev. 6:10)


text:
Esapulo 18: Yakoba wa Endele ko Harane
OVE hẽ wa kũlĩha alume ava va kasi oku vangula ndeti la Yakoba? Noke lioloneke vialua viungende waye, Yakoba wa li ñualehela lavo pocisimo covava. Alume vaco va kala loku lisa olomeme viavo kuenje Yakoba wa va pula hati: ‘Wa tundi pi?’
Ovo hati, ‘Tua tunda ko Harane.’
Yakoba wa va pula vali hati: ‘Wa kũlĩhi Lavane?’
Ovo va kumbulula hati, ‘Tuo kũlĩha. Omõlaye Rahele o kasi oku iya lolomeme.’ Ove hẽ o lete okuti Rahele o kasi oku iya muẽle?
Eci Yakoba a mola Rahele lolomeme via nyohonu yaye Lavane, wa tuvula ewe komẽla wocisimo. Kuenje wa nyuisa olomeme ovava. Noke Yakoba wa sipula Rahele kuenje wa lisitulula kokuaye. Rahele wa sanjukile calua kuenje wa enda konjo yavo oku ka ci sapuila isiaye Lavane.
Lavane poku mola Yakoba wa sa-njukile calua. Handi vali, wa sanju-kilevo calua eci Yakoba a lombolola ocisimĩlo caye coku kuela Rahele. Lavane wa sapuila Yakoba oco a vumbile Rahele anyamo epanduvali. Omo okuti Yakoba wa solele calua Rahele, wa pokola kondaka yaco. Pole eci otembo yaco yoku kuela ya pitila, kua pita ocina cimue. Ove hẽ wa kũlĩha ocina caco?
Lavane ka ecele omõlaye Rahele ku Yakoba. Eye wa eca omõlaye ukuavo o tu kuiwa hati Lea. Yakoba wa vumbila vali Lavane anyamo epanduvali kuenje wa tambula ukãi waye Rahele. Kotembo yaco Suku wa ecelela okuti ulume ci tava oku kuata akãi valua. Pole cilo, Embimbiliya li lekisa okuti ulume ci tava lika oku kuata ukãi umosi.
Efetikilo 29:1-30.
Apulilo
- Ufeko u vociluvialuvia helie? Kuenda nye Yakoba o lingila?
- Nye Yakoba a sukilile oku linga oco a kuele Rahele?
- Nye Lavane a lingile eci otembo ya Yakoba yoku kuela Rahele ya pitĩla?
- Nye Yakoba a tava oku linga oco a kuele Rahele?
Apulilo akuavo
- Tanga Efetikilo 29:1-30.
Ndaño okuti Yakoba wa kembiwile la Lavane, eye wa lekisa ndati esumbilo kokuaye? Kuenda nye tu lilongisilako? (Efet. 25:27; 29:26-28; Mat. 5:37)
Ulandu wa Yakoba u lekisa ndati oku litepa kuocisola cocili leci hacociliko? (Efet. 29:18, 20, 30; Ocisungo ca Sal. 8:6)
Velie va kala akãi vakuãla va Yakoba okuti noke veya oku u citila omãla? (Efet. 29:23, 24, 28, 29)


text:
Esapulo 43: Yehosua wa Linga Usongui wa va Isareli
MOSE wa yonguile oku enda la va Isareli vofeka yo Kanana. Omo liaco, wa pinga ku Yehova hati: ‘Njokise Olui Yordão, oco mbanje ofeka yiwa.’ Pole Yehova wo sapuila hati: ‘Ci tẽla, liwekapo. Ku ka popie vali lame ondaka eyi.’ Momo lie Yehova a popela olondaka evi ku Mose?
Yehova wa popia olondaka evi omo liulandu wa pita eci Mose a veta vewe. Ivaluka okuti eye kuenda Arone ka va ecele esivayo ku Yehova. Ovo ka va sapuilile omanu okuti Yehova eye wa eca ovava va tunda vewe. Omo liaco, Yehova wa sapuila Mose okuti ka iñila vofeka yo Kanana kumue la va Isareli.
Noke liolosãi vimue tunde poku fa kua Arone, Yehova wa sapuila Mose hati: ‘Pañinya Yehosua, u nena loku u talamisa kovaso ocitunda Eleasa, lo kovaso omanu vosi. U kundika kovaso avo kuenda oku va sapuila okuti Yehosua wa linga usongui wokaliye.’ Mose wa linga ovina viosi Yehova o sapuila ndomo o cilete vociluvialuvia cilo.
Noke Yehova wa sapuila Yehosua hati: ‘Kuata utõi, ku ka yokoke. Ove o songuila va Isareli vofeka yo Kanana yina nda likuminya kokuavo. Ame ñasi love.’
Noke Yehova wa sapuila Mose oco a lamane Komunda yi tukuiwa hati, Nevo kofeka ya va Moavi. Eci a kala komunda yaco, wa mola onepa yikuavo Yolui Yordão kuenda ofeka yiwa yo Kanana. Yehova wa popia hati: ‘Eyi oyo ofeka nda likuminya oku eca kovitumbulukila via Avirahama la Isake kuenda Yakoba. Ndi ku lekisa ofeka yaco pole ku iñilamo.’
Komunda yaco Nevo, oko Mose a fila. Otembo yaco eye wa kuata eci ci soka 120 kanyamo. Pole wa kuatele olohõlo vialua kuenda ovaso aye ka va vuvalele. Va Isareli veya oku sumua calua omo lioku fa kua Mose. Pole noke veya oku sanjuka eci va mola Yehosua usongui wavo wokaliye.
Atendelo 27:12-23; Esinumuĩlo 3:23-29; 31:1-8, 14-23; 32:45-52; 34:1-12.
Apulilo
- Vociluvialuvia eci Alume ava vavali va talama ndeti kumue la Mose velie?
- Nye Yehova a sapuilile Yehosua?
- Momo lie Mose a londelele Komunda Nevo? Kuenda nye Yehova o sapuila?
- Eci Mose a fa wa kuatele anyamo añami?
- Momo lie omanu va sumuilile? Pole esunga lipi va kuata lioku sanjuka?
Apulilo akuavo
- Tanga Atendelo 27:12-23.
Ocikele cipi Yehosua a tambuile ku Yehova? Kuenda ndamupi Yehova a siata oku tata omanu Vaye koloneke vilo? (Atend. 27:15-19; Ovil. 20:28; Va Hev. 13:7)
- Tanga Esinumuĩlo 3:23-29.
Momo lie Yehova ka ecelelele okuti Mose la Arone va iñila vofeka yohuminyo? Kuenda nye tu lilongisilako? (Esin. 3:25-27; Atend. 20:12, 13)
- Tanga Esinumuĩlo 31:1-8, 14-23.
Olondaka via Mose via lekisa ndati okuti eye wa tavele epindiso lia tunda ku Yehova? (Esin. 31:6-8, 23)
- Tanga Esinumuĩlo 32:45-52.
Embimbiliya li pongolola ndati omuenyo wetu? (Esin. 32:47; Ovis. 18:5; Va Hev. 4:12)
- Tanga Esinumuĩlo 34:1-12.
Ndaño okuti Mose ka la mola Yehova elivulu Liesinumuĩlo 34:10 li lekisa ndati ukamba eye a kuata Laye? (Etu. 33:11, 20; Atend. 12:8)


text:
Esapulo 75: Amalehe va Kuãla ko Bavulono
SOMA Nevukandesa wa tuala ko Bavulono omanu vosi va Isareli vana va longisiwa ciwa. Pokati komanu vaco eye wa nõlelepo akuenje vamue va posoka haivo va loñoloha ciwa. Vamue pokati kavo vava o lete ndeti palo. Umue Daniele, vakuavo vatatu va Bavulono va valuka olonduko hati, Sadrake, Mesake kuenda Aved-Nego.
Nevukandesa wa sokiyile oku pindisa amalẽhe vaco oco va talavaye kelombe liaye. Noke lianyamo atatu, eye o ka nõla lika vana va loñoloha oco vo kuatise koku tetulula ovitangi. Soma wa yonguile okuti vokuenda kuoloneke viepindiso, amalẽhe vaco va kuata ongusu kuenda uhayele. Omo liaco, wa handeleka akuenje vaye oco va ece okulia kuwa kamalẽhe vaco. Wa handelekavo oku eca kokuavo ovinyu yina eye a nyua nyua lepata liaye.
Kũlĩhisa umalẽhe Daniele. Ove hẽ wa kũlĩha eci eye a kasi oku sapuila Asepenase kalei kakuenje velombe? Daniele wo sapuila okuti, eye ka yongola okulia komesa ya soma. Pole, Asepenase kalei kelombe wa saluka. Wa popia hati, ‘Soma eye wa sokiya ovina ulia levi unyua.’ Nda ene ka wa pameli ndamalẽhe vakuavo, soma onjipaya.’
Noke Daniele wa vangula lomunu una Asepenase a kapa kocikele coku lava eye [Daniele] lakamba vaye. Daniele wa popia laye hati: ‘Tu kape koseteko ci soka ekũi lioloneke. Tu ĩhe ovilia viaño viocumbo, kuenda ovava. Noke vanja ovipala vietu levi viamalẽhe vana va lialia okulia kua Soma oco o limbuke ava va velapo.’
Kalei wa tava kondaka yaco. Kesulilo lioloneke viaco ekũi, ovipala viavo vieya oku posoka kuenda va neta ciwa okuti amalẽhe vakuavo ci sule. Noke kalei kaco wa vopa ovilia via soma okuti va lialia lika okulia kuocumbo.
Kesulilo lianyamo atatu, amalẽhe vaco veya oku tualiwa ku soma Nevukandesa. Noke lioku vangula lamalẽhe vosi, soma wa limbuka okuti, Daniele lakamba vaye va kuete olondunge viocili. Omo liaco, wa va kapa kelombe liaye. Soma wa enda loku pula ovina vimue ku Daniele la Sadrake la Mesake kuenda Aved-Nego. Wa enda loku ecavo kokuavo ovitangi vimue via tĩla oco va vitetulule. Pole, Daniele lakamba vaye va kuatele olondunge vialua okuti ovitunda via soma lolonoño viaye, ci sule.
Daniele 1:1-21.
Apulilo
- Amalẽhe ava vociluvialuvia velie? Kuenda momo lie ovo va kasilili ko Bavulono?
- Nye Nevukandesa a sokiyilile amalẽhe vakuãla? Kuenda ocihandeleko cipi a ecele kakuenje vaye?
- Epingilo lipi Daniele lakamba vaye vatatu va lingile liatiamẽla kokulia kuenda kovina viokunyua?
- Eci papita oloneke ekũi okuti Daniele lakamba vaye vatatu va lialia lika ombelela yamẽla, va kala ndati eci va sokisiwile lamalẽhe vakuavo?
- Daniele lakamba vaye vatatu veya oku kala ndati kelombe lia soma? Kuenda ovo va velelepo ndati alume vakuoloño?
Apulilo akuavo
- Tanga Daniele 1:1-21.
Nye tu kuete oku linga eci tu yonjiwa? Kuenda tu yula ndati oku hongua? (Dan. 1:8; Efet. 39:7, 10; Va Gal. 6:9)
Koloneke vilo amalẽhe va siata oku setekiwa ndati leci ci sokisiwa ndokulia kua soma? (Dan. 1:8; Olos. 20:1; 2 Va Kor. 6:17-7:1)
Ulandu owu wamalẽhe vakuãla va Heveru u tu kuatisa ndati catiamẽla kelilongiso lioluali? (Dan. 1:20; Isa. 54:13; 1 Va Kor. 3:18-20)


text:
Oñgeni Utala Ombimbiliya?
Usoka okuti . . .
omukanda una ounongo wovanthu?
omukanda wonoñgano?
Ondaka ya Huku?
OITYI OMBIMBILIYA IPOPIA
“Ovihonekwa aviho viatumwa okuhonekwa na Huku.”
OÑGENI OKUTAVELA KUOTYO TYIKUETELA OUWA
Tyikumbulula nawa omapulo akolela vali momuenyo.
Tyiava ehongolelo liafuapo konthele yetyi tulinga ononthiki ambuho.
Tyikalesa nekevelelo liotyotyili konthele yetyi matyikeya komutwe wandyila.
OKUTI TUPONDOLA UMWE OKUTAVELA KUETYI OMBIMBILIYA IPOPIA?
Eenga, mokonda yomahunga aa etatu:
Etyi ipopia tyelikuata kumwe. Ombimbiliya yahonekwa novalume 40 velikalela, mokueenda kuomanima 1.600. Ovanyingi puvo ankho kavelii. Mahi, atyiho tyikahi Mombimbiliya tyelikuata kumwe, nokupopia konthele yotyipuka tyike vala!
Ipopia omahipululo otyotyili. Ovahoneki vomouye, vaholeka oviponyo viovanthu vavo. Mahi, ovahoneki Vombimbiliya, vahoneka alo umwe oviponyo viavo no viovanthu vavo.
—2 Crônicas 36:15, 16; Salmo 51:1-4.
Omaulo Ombimbiliya apeho afuiswapo. Etyi ankho nkhele kuakambela omanima 200, Ombimbiliya yaulile okuti epundaumbo Liombambilonia malihanyuako. (Isaías 13:17-22) Kayapopile vala oñgeni Ombambilonia maihanyuako, mahi tupu yapopile enyina liou meihanyeko!
—Isaías 45:1-3.
Mombimbiliya muna omaulo omakuavo afuisiluepo umwe ngetyi apopilwe. Okuti otyo katyituavela ehunga liokutavela okuti Ombimbiliya yatumwa okuhonekwa na Huku?
SOKA KUETYI
Oñgeni Ondaka ya Huku ipondola okukalesa vali nawa omuenyo wove?
Ombimbiliya ikumbulula epulo olio mu ISAÍAS 48:17, 18; nomu 2 TIMÓTEO 3:16, 17.


text:
Ehipululo 70: O Jona Nombisi Onene
TALA omulume ou momeva. Ukahi movitateka ovinene, hatyoko? Ombisi ei maimunyinipo. Utyii olie omulume ou? Enyina liae o Jona. Tutalei oñgeni elipaka movitateka evi ovinene.
Jona omuuli wa Yehova. Konyima yononkhia mba Eliseu, papita vala omuvo wehehi, iya Yehova atolela Jona okuti: ‘Enda kepundaumbo enene lio Ninive. Ouvi wovanthu ovo walinga omunene. Nahanda wende ukevepopile tyo.’
Jona ankho kahandele okuenda. Moluotyo, walonda mowato umue ankho wenda kotyilongo tyimue tyikala kokule unene no Ninive. Yehova kahambukilwe mokonda ankho Jona ukahi nokutila. Iya Yehova apindula epukupuku limue enene, iya owato auhande okunyingila kohi yomeva. Ovaendesi vowato avakala unene nouoma, avahimbika okuita ekuateso kono huku mbavo.
Okuhulako Jona evetolela okuti: ‘Ame ndyifenda Yehova, Huku walinga eulu noohi. Ndyikahi nokutila ovilinga natumwa na Yehova.’ Iya ovaendesi vowato avemupulu okuti: ‘Oityi tuna yokulinga opo epukupuku eli, litule?’
Jona akumbulula ati: ‘Ndyumbei melunga, opo litule.’ Anthi, ovaendesi vowato ankho kavahandele okumuyumba melunga. Mahi, etyi epukupuku lieliyawisa, avemuyumbu melunga. Iya omphepo aitulu liwa liwa, iya elunga alihiliya.
Etyi Jona anyingila kohi yomeva, wanyinuapo nombisi imue onene. Mahi, kankhile. Wakala ovitenya vitatu, no vinthiki vitatu meimo liombisi oyo. Jona elivele unene, mokonda yetyi ehetavelele ku Yehova. Utyii oityi alinga?
Jona welikuambela ku Yehova okuita ekuateso. Iya Yehova ayeke ombisi ikemuhandyele kondye yelunga keheke liakukuta. Konyima yotyo, Jona aende ko Ninive. Otyo katyitulongesa okuti tyakolela unene okulinga etyi Yehova atuma?
Omukanda wa Jonas.
Omapulo
- Jona ankho olie? Oityi Yehova emutumine okulinga?
- Mokonda Jona ankho kahandele okuenda oku Yehova emutuma, oityi alinga?
- Opo epukupuku litule, Jona wapopila ovaendesi vowato valinge tyi?
- Ngetyi uluete polutalatu apa, oityi tyapitapo etyi Jona ayumbwa momeva?
- Ononthiki onoñgapi Jona akala meimo liombisi onene? Iya oityi Jona alinga etyi ankho ekahi mokati kombisi?
- Etyi Jona atunda meimo liombisi onene, opi aya nako? Iya otyo tyitulongesa tyi?
Omapulo omakuavo
- Tanga Jonas 1:1-17.
Oñgeni Jona elitehelela puetyi apewa otyilinga tyokukaivisila ovanthu voko Ninive? (Jonas 1:2, 3; Pro. 3:7; Ecl. 8:12)
- Tanga Jonas 2:1, 2, 10.
Oñgeni etyi tyapita na Jona tyituavela onthumbi yokuti Yehova makumbulula omalikuambelo etu? (Sal. 22:24; 34:6; 1 João 5:14)
- Tanga Jonas 3:1-10.
Yehova watuaileko okuundapesa Jona namphila potete aanyene okufuisapo otyilinga tyae. Ononkhono patyi tupondola okupolako? (Sal. 103:14; 1 Ped. 5:10)
Tyina tutala etyi tyapita na Jona novanthu vomo Ninive, omokonda yatyi tyapenga okusoka okuti ovanthu vamue kamavetavelale putyina tuivisa? (Jonas 3:6-9; Ecl. 11:6; Atos 13:48)