text:
Longifa nawa elaka loye
‘Eendjovo domokanya kange nadi ku wapalele Omwene.’ — EPSALME 19:15.
OMAIMBILO: 82, 77
1, 2. Omolwashike Ombibeli ya faafanifa okupopya kwetu nomundilo?
MOMUDO 1871, mofuka yaWisconsin moUnited States omwa li mwa holoka omundilo oo wa etifa epeya olo la li la xwika po omiti omabiliyona avali lwaapo. Omwa fila yo ovanhu ve dulife 1 200. Kapa li vali omundilo moUnited States wa dipaa ovanhu vahapu wa fa oo. Omundilo oo otashi dulika wa li wa etifwa keehandje da dja komashina okolutenda oo haa piti mofuka oyo. Osho otashi tu dimbulukifa ovelishe yOmbibeli oyo tai ti: “Taleni nhumbi ohandje hai xwike ofuka inene!” (Jakob 3:5) Omolwashike omushangi wOmbibeli Jakob ta tile ngaho?
2 Jakob okwa ti: ‘Elaka olo yo omundilo.’ (Jakob 3:6) “Elaka” olo hali tu dulifa okupopya. Ndele ola fa omundilo molwaashi osho hatu popi otashi dulu okweetifa oupyakadi munene. Eendjovo detu otadi dulu okukuma ovanhu vakwetu neenghono. Ombibeli oye tu lombwela nokuli kutya osho hatu popi otashi dulu okudipaa omunhu ile oku mu kaleka nomwenyo. (Omayeletumbulo 18:21) Ndele mbela osho osha hala okutya katu na vali okupopya molwaashi twa tila okupopya sha sha puka? Hasho nandenande. Itatu efa okulongifa omundilo molwaashi ashike tashi dulika u tu xwike. Ponhele yaasho, ohatu ka kala ashike twa lungamena onghedi omo hatu u longifa. Pashihopaenenwa, omundilo ohatu u longifa ngeenge hatu teleke, hatu xuxumukwa nokuminikila. Sha faafana, ngeenge otwa kala twa lungamena onghedi omo hatu popi, elaka letu ohatu ke li longifa mokutanga Jehova nokweetela vakwetu ouwa. — Epsalme 19:15.
3. Oinima itatu ilipi tai ke tu kwafela tu kale hatu tu vamwe omukumo ngeenge hatu popi?
3 Jehova okwe tu shita monghedi omo hatu dulu okulombwela vamwe osho hatu diladila nonghee tu udite, kashi na nee mbudi kutya ohatu popi ile ohatu udike. Ongahelipi mbela hatu dulu okulongifa omaano a tya ngaho tu twe vamwe omukumo? (Lesha Jakob 3:9, 10.) Otwa pumbwa okukala tu shii kutya onaini tu na okupopya, oshike tu na okupopya nongahelipi tu na okupopya.
ONAINI TU NA OKUPOPYA?
4. Onaini tu na okumwena?
4 Ope na omafimbo amwe shiwa okumwena. Ombibeli oya ti kutya ope na “efimbo lokumwena.” (Omuudifi 3:7) Pashihopaenenwa, ngeenge vakwetu tava popi, ohatu mwena opo tu ulike kutya otwe va fimaneka. (Job 6:24) Shimwe vali, ihatu popi oiholekwa yovanhu oyo tashi dulika vamwe inava pumbwa okuuda. (Omayeletumbulo 20:19) Nongeenge omunhu wonhumba okwe tu handukifa, oshi li pandunge okukala twa ngungumana notwa mwena. — Epsalme 4:5.
5. Ongahelipi hatu dulu okuulikila Jehova kutya otwe mu pandula eshi e tu pa omaano okupopya?
5 Ope na yo omafimbo amwe opo twa pumbwa oku tya sha. (Omuudifi 3:7) Ope na efimbo lokutanga Jehova, okutwa vamwe omukumo, okupopya omaliudo etu nokulombwela vamwe eemhumbwe detu. (Epsalme 51:16) Nongeenge otwa kala hatu longifa elaka letu mokuninga ngaho, ohatu ka ulikila Jehova kutya otwa pandula omaano okupopya oo e tu pa. Nopehe nomalimbililo, ngeenge kaume koye e ku pa omaano, oho a longifa nawa.
6. Omolwashike sha fimana okukonga efimbo liwa nokupopya?
6 Omolwashike sha fimana okukonga efimbo liwa nokupopya? Omayeletumbulo 25:11 okwa ti: “Eendjovo da popiwa mefimbo lado odo da fa appels yoingoldo moshiyasha” shoshisiliveli. Omaapela oluvala la fa oshingoli ohaa monika nawa, ndele ohaa kala a wapala nokuli unene ngeenge e li moshikwatelwa shoshisiliveli. Sha faafana, otashi dulika tu kale twa hala okulombwela umwe oshinima shonhumba shiwa. Ndele ngeenge otwa kongo efimbo tali wapalele, ohatu ka dula okukwafela omunhu a tya ngaho. Osho ohatu shi ningi ngahelipi?
7, 8. Ongahelipi ovamwatate vomuJapan va li va hopaenena Jesus?
7 Ngeenge otwa popi pefimbo itali wapalele, ovanhu otashi dulika vaha ude ko ile vaha tambule ko osho hatu popi. (lesha Omayeletumbulo 15:23.) Pashihopaenenwa, muMarsa 2011, oilando ihapu yokoushilo waJapan oya li ya hanaunwa po kekakamo ledu nokoshikungulu. Osho osha li sha twaalela eemwenyo dovanhu 15 000. Nonande Eendombwedi dihapu oda li da filwa ovapambele nookaume, oda li da hala okulongifa Ombibeli opo di kwafele ovanhu ovo ve li monghalo ya fa yado. Ashike oda li di shii kutya ovanhu vahapu oveitavelo lOshibuddha nokave shii shihapu kombinga yOmbibeli. Onghee hano, ponhele yoku va lombwela kombinga yenyumuko, ove va hekeleka noku va yelifila kutya omolwashike ovanhu vawa hava ningilwa oinima ii.
8 Ovamwatate ovo ova li va hopaenena Jesus. Jesus okwa li e shii kutya onaini e na okumwena nonaini e na okupopya. (Johannes 18:33-37; 19:8-11) Ngeenge a li a hala okuhonga ovahongwa vaye oshinima shonhumba, okwa li ha teelele a mone omhito iwa yoku shi ninga. (Johannes 16:12) Ovamwatate vomuJapan ova li va teelela va mone omhito tai wapalele opo va dule okulombwela ovanhu kombinga yenyumuko. Ova ka hovela ashike oku pa ovanhu okafo Oonakufya otava dulu ngoo shili okukala vali nomwenyo? konima yomido mbali netata okudja eshi oshikungulu sha ningwa. Vahapu ova li va tambula okafo oko nova li va hekelekwa kwaasho va lesha mo. Nafye otwa pumbwa okukaleka momadiladilo eputuko lovanhu vomoshitukulwa shetu nosho yo osho va itavela opo tu mone kutya opeemhito dilipi hatu dulu okupopya navo oinima yonhumba.
Otu na okukala tu na elididimiko nokupopya pefimbo opo tu wete kutya ovanhu otava ka dula okupwilikina
9. Omeenghalo vali dimwe dilipi tu na okukonga omhito iwa yokupopya?
9 Omeenghalo vali dimwe dilipi hatu dulu okuteelela tu mone omhito iwa yokupopya oshinima shonhumba? Natu tye nee omunhu wonhumba okwe tu udifa nai. Ponhele yokunyamukula meendelelo nokupopya oinima ya nyika oulai, oshi li pandunge okukanghama po manga nokulipula kutya: ‘Mbela okwe shi ninga ngoo nelalakano lokuudifa nge nai? Mbela onda pumbwa ngoo shili okukundafana naye shi na sha naasho a popya?’ Otashi dulika shiwa okumwena ashike. Ndele ngeenge ou wete kutya owa pumbwa oku shi kundafana naye, oshiwa u shi ninge eshi wa handuluka nowa lotela. (Lesha Omayeletumbulo 15:28.) Shikwao vali, otashi dulika twa hala okuladipika ovapambele vetu ovo vehe fi Eendombwedi ve lihonge kombinga yaJehova. Otu na okukala tu na elididimiko, hatu diladila nawa kutya oshike twa hala okukundafana navo nokupopya pefimbo opo u wete kutya otava ka dula okupwilikina.
ONGHEDI OMO TU NA OKUPOPYA
10. (a) Omolwashike tu na okuhoolola noukeka eendjovo odo hatu popi? (b) Onghedi yokupopya ilipi tu na okuhenuka?
10 Osho hatu popi otashi dulu okumbilipaleka vakwetu ile oku va nyemateka. (Lesha Omayeletumbulo 12:18.) Ovanhu vahapu vomounyuni waSatana ohava popi ‘eendjovo dilula’ odo da fa “oikuti” ile “omikonda” molwaashi ohava kala va hala okuyahameka nokuhandukifa vakwao. (Epsalme 64:4) Okupopya kwa tya ngaho vahapu ohave ku lihongo meemuvi nokee-TV odo hava tale. Ashike Ovakriste kave na okukala hava popi tava hanyauka, kashi na nee mbudi kutya otava ningi omashendjo. Omashendjo omawa molwaashi ohaa mwenyopaleke osho hatu popi. Ashike katu na nande okukala hatu ula vamwe omalaka mai tu va fife ohoni ile tu va tukile mo opo tu yolife ovanhu. Ombibeli oya lombwela Ovakriste vaha kale hava popi ‘eendjovo da nyata.’ Oya ti vali: “Momakanya eni mu ha pite nande ondjovo ya nyata, ndelenee odedi diwa dokutungafana, da wapala okupwilikina.” — Ovaefeso 4:29, 31.
11. Oshike tashi tu kwafele tu kale hatu popi eendjovo diwa?
11 Jesus okwa ti kutya “eshi shi yadi momutima, osho tashi popifa okanya.” (Mateus 12:34) Osho osha hala kutya oinima oyo hatu popi otai holola omaliudo etu omeni. Onghee hano, ngeenge otu hole ovanhu notu na ko nasha navo shili, nopehe na omalimbililo ohatu ka popya navo eendjovo da hoololekeka. Naasho hatu popi otashi ka kala shiwa notashi tungu.
12. Oshike vali tashi dulu oku tu kwafela tu kale hatu hoolola eendjovo diwa ngeenge hatu popi?
12 Ihashi kala naanaa shipu okuhoolola eendjovo diwa ngeenge hatu popi. Nokuli nonande ohamba Salomo oya li inaendunge, ‘oya li ya diladila noya konakona’ opo osho tai shange shi kale shi li mondjila noshihokwifa okulesha. (Omuudifi 12:9, 10) Oshike tashi tu kwafele tu kale tu shii osho tu na okupopya? Ohatu dulu okulesha mOmbibeli nomoileshomwa yehangano opo tu lihonge eenghedi omo tu na okuholola omaliudo etu. Ohatu dulu okulihonga eityo lomautumbulilo oo tuhe shii. Ohatu dulu yo okukonakona oshihopaenenwa shaJesus opo tu lihonge okupopya monghedi oyo tai kwafele vakwetu. Jesus okwa kala alushe e shii kutya oshike e na okupopya molwaashi Jehova okwe mu honga nghee e na okupopya eendjovo diwa opo a twe “ouladi ava va loloka.” (Jesaja 50:4) Osha fimana yo okudiladila kutya eendjovo detu otadi ka kuma ngahelipi vakwetu. (Jakob 1:19) Oshiwa okulipula kutya: ‘Ngeenge onda popi ngaha, mbela omunhu ota ka uda ko ngoo osho nda hala oku mu lombwela? Mbela ota ka kala e udite ngahelipi?’
13. Omolwashike tu na okukala hatu popi monghedi tai dulu okuudiwa ko noupu?
13 Omanghuma oo a li haa longifwa muIsrael okwa li e na omawi a yoolokafana. Ewi limwe ola li hali lombwele ovanhu va ongale ofimbo likwao la li hali lombwele ovakwaita va lwe. Diladila ashike kutya ngeno oshike tashi ka ningwa po shi na sha netangakwaita ngeenge enghuma ola shikwa ndele ewi inali yela nawa. Ombibeli oya yelekanifa eendjovo odo tadi dulu okuudiwa ko noupu neshiko lenghuma la yela nawa. Ngeenge ihatu yelifa nawa osho hatu popi, ovanhu otashi dulika vaha ude ko ile tashi dulika va itavele oshinima shihe fi shoshili. Nonande otwa hala okupopya tu uditike nawa, otu na okulungama tuha popye nodino ile tuhe na efimaneko. — Lesha 1 Ovakorinto 14:8, 9.
14. Oshihopaenenwa shilipi tashi ulike kutya Jesus okwa li ha popi monghedi ipu okuudiwa ko?
14 MuMateus etukulwa 5 fiyo 7 omu na oihopaenenwa iwa i na sha nanghee Jesus a li ha popi eendjovo dipu okuudiwa ko. Ngeenge a li ta yandje oshipopiwa, ka li ha longifa oitya idjuu ile inai pumbiwa opo ngeno a fuule ovanhu. Ka li yo ha popi oinima tai udifa nai ovanhu. Jesus okwa li ha hongo ovanhu oinima ya fimanenena noi na eityo lomoule, ashike okwa li he i popi monghedi ipu okuudiwa ko. Pashihopaenenwa, Jesus okwa li a hala okushilipaleka ovahongwa vaye kutya inava pumbwa okukala ve na oshisho shoikulya. Onghee hano, okwa li e va yelifila kutya Jehova oha palula alushe eedila. Opo nee okwe va pula kutya: “Hanye ovo mu di dule unene?” (Mateus 6:26) Jesus okwa popya ta longifa eendjovo dipu okuudiwa ko e va kwafele va ude ko oshilihongomwa sha fimana noku va twe omukumo.
OTU NA OKUKALA HATU POPI NGAHELIPI NAVAKWETU?
15. Omolwashike tu na okupopya nombili?
15 Onghedi omo hatu popi navakwetu naasho hatu popi oya fimana. Ovanhu ova li hava hafele okupwilikina kuJesus molwaashi okwa li ha popi ‘nonghenda’ ile tu tye nombili. (Lukas 4:22) Ngeenge ohatu popi nombili, ovanhu otashi dulika va kale va hala oku tu pwilikina nokwiitavela osho hatu popi. (Omayeletumbulo 25:15) Ndele ohatu ka dula ashike okupopya novanhu nombili ngeenge otwe va fimaneka notu na ko nasha nomaliudo ovo. Osho osho Jesus a li a ninga. Pashihopaenenwa, eshi a mona eemhunga dovanhu da hala okupwilikina kuye, okwa li a hala okukala navo efimbo opo e va honge. (Markus 6:34) Nokuli nongeenge ovanhu va li tave mu tuku, ine va shunifila. — 1 Petrus 2:23.
16, 17. (a) Ongahelipi hatu dulu okuhopaenena Jesus ngeenge hatu popi noilyo yomaukwaneumbo etu nookaume ketu? (Tala efano pehovelo loshitukulwa.) (b) Okupopya nombili kwomudali umwe okwa etifa ouwa ulipi?
16 Nonande otu hole oilyo yomaukwaneumbo etu nosho yo ookaume ketu, otashi dulika tu va ule oinima ii molwaashi otu va shii nawa. Otashi dulika tu diladile kutya inatu pumbwa okulungamena onghedi omo hatu popi navo. Ashike Jesus ka li nande ha popi nookaume kaye nai. Eshi vamwe vomovahongwa vaye va li tava patafana kutya olyelye munene mokati kavo, okwa li e va pukulula nombili nokwa li a longifa oshihopaenenwa shokaana opo e va kwafele va lundulule okudiladila kwavo. (Markus 9:33-37) Ovakulunhuongalo otava dulu okuhopaenena Jesus mokukala hava popi nombili ngeenge tava yandje omayele. — Ovagalati 6:1.
17 Nokuli nongeenge pe na omunhu wonhumba a popya sha osho she tu handukifa, otashi ka kala shiwa ngeenge otwa kala hatu popi naye nombili. (Omayeletumbulo 15:1) Pashihopaenenwa, omumwameme umwe oo a li e na okamonamati komido omulongo nasha oko ka li haka longo osho shii meholeko ofimbo take liningifa ka fa taka longele Jehova. Omumwameme umwe meongalo okwa li e uditile ina yokamati oukwao wananghali nokwa ti: “Okaana koye ino ka tekula nandenande.” Ina yokamati okwa kanghama po manga, ndele ta ti: “Oshoshili kutya oinima itai ende nawa paife, ashike outeku waye otau twikile. Konima yaHarmagedon opo ashike hatu ka shiiva kutya onda tekula ile hasho.” Molwaashi ina yokamati okwa li a ngungumana nokwa popya nombili nomumwameme, ova twikila ve li ookaume. Okamati oka li yo ka uda osho ina a ti noka mona kutya oku na elineekelo kutya otaka ka ninga omalunduluko. Okudja opo, oka efa po ookaume vai, ndele taka ninginifwa noka ka longa koBetel. Kutya nee ohatu popi novamwatate, noilyo youkwaneumbo ile novanhu ovo tuhe shii nale, eendjovo detu odi na okukala alushe “donghenda, da fingala omongwa.” — Ovakolossi 4:6.
18. Ongahelipi hatu dulu okulandula oshihopaenenwa shaJesus mokupopya kwetu?
18 Okulombwela vakwetu omadiladilo nomaliudo etu oku li omaano a denga mbada a dja kuJehova. Ngeenge otwa landula oshihopaenenwa shaJesus, ohatu ka konga omhito tai wapalele yokupopya, ohatu ka lungamena osho hatu popi nohatu ka popya alushe nombili. Onghee hano, natu popye monghedi oyo tai tu vamwe omukumo notai hafifa Jehova.


c: text/html

text:
EHOKOLOLO 84
Omweengeli te lihololele Maria
OMUKAINHU oo u wete mefano olo ta monika nawa Omuisrael. Edina laye oMaria. Maria okwa li ha kala moshilando hashi ifanwa Nasaret. Kalunga okwa li e shi shii kutya Maria okwa li e na omaukwatya mawa neenghono, nomolwaasho okwa li a tuma omweengeli waye Gabriel a ka popye naMaria. Mbela ou shi shii kutya Gabriel okwa li a tumwa a ka lombwele Maria shike? Natu ke shi taleni.
Eshi Gabriel e uya kuMaria, okwe mu popifa a ti: ‘Kundwa, oove omunangekwa noupuna. Jehova oku li pamwe naave.’ Maria okwa li a kwatwa koumbada, molwaashi ka li a shakeneka nande onale omunhu oo noka li e udite kutya okwa hala okutya shike. Ndele pefimbo opo tuu opo, Gabriel okwa lombwela Maria aha kale a tila.
Omweengeli Gabriel okwa ti: ‘Maria, ino tila. Jehova okwe ku hokwa neenghono, nomolwaasho ote ke ku ningila ouwa. Oto ka ninga oufimba, ndele to dala okaana. Ou na oku ka luka Jesus.’
Gabriel okwa twikila okuyelifila Maria ta ti: ‘Okaana oko otaka ka ninga omunenenhu, notaka ka ifanwa Omona waKalunga Omukombadambada. Jehova ote ke mu ninga ohamba ngaashi David. Ashike Jesus ota ka kala ohamba fiyo alushe, nouhamba waye kau na efiku nau ka xule po.’
Maria okwa pula omweengeli ta ti: ‘Eshi ame inandi hombolwa natango noinandi kala pamwe nomulumenhu nale, ohandi ka dula ngahelipi okudala okaana?’
Gabriel okwe mu nyamukula a ti: ‘Eenghono daKalunga otadi ke uya kombada yoye. Nomolwaasho, okaana otaka ka ifanwa Omona waKalunga.’ Gabriel okwa twikila ko a ti: ‘Dimbulukwa omupambele woye Elisabet. Ovanhu ova li tava ti kutya ita ka dala okaana, molwaashi okwa kulupa nokumona ounona. Ndele mafiku naye ota ka dala okaana okamati. Onghee hano, kala wa shilipalekwa kutya Kalunga iha nyengwa kusha.’
Opo nee Maria okwa ti: ‘Aame omupiya waJehova okakadona! Ashishe nashi wanifilwe nge ngaashi wa popya.’ Okudja opo, omweengeli okwa dja po puye.
Maria okwa endelela divadiva a ka talele po Elisabet. Ndele eshi ngoo Elisabet a uda ondaka yaMaria, okahanana kaElisabet oko ka li natango medimo oka hovela okunuka kehafo. Elisabet okwa li a yadifwa nomhepo iyapuki nokwa lombwela Maria ta ti: ‘Oove omunangekwa noupuna mokati kovakainhu vakweni.’ Maria ova kala naElisabet oule weemwedi nhatu, nolwanima okwa ka shuna keumbo lavo kuNasaret.
Maria okwa li okakadona ka kongwa komulumenhu wedina Josef. Ndele eshi va fika okuhombola, Josef ka li vali a hala okuhombola eshi a mona kutya mboli Maria omufimba. Ndele omweengeli waKalunga okwa lombwela Josef a ti: ‘Ino tila okuhombola Maria a ninge omukulukadi woye, molwaashi okaana aka ta ka dala okwe ka pewa kuKalunga.’ Okudja opo, Maria naJosef ova hombola nova kala va teelela Jesus a dalwe.
Lukas 1:26-56; Mateus 1:18-25.
Lihonga shihapu
Maria—“Tala, aame omupiya wOmwene”
Onghedi omo Maria e linyenga ketumwalaka lomweengeli oya li ya holola shike kombinga yeitavelo laye? Okwa li vali a ulika omaukwatya amwe a fimana elipi?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ETUKULWA 6
Okwa li a mbubulila Kalunga omutima waye meilikano
1, 2. (a) Omolwashike Hanna a li a nyemata eshi te lilongekidile olweendo? (b) Oshike hatu dulu okulihonga mehokololo laHanna?
KALA nee ngeno wa fa u wete Hanna e lipyakidila te lilongekidile olweendo, ta kendabala aha yandje elitulemo komaupyakadi aye. Omushamane waye Elkana okwa li ha i noukwaneumbo waye omudo keshe ketwalihangano kuSilo opo va ka longele Jehova, nefimbo olo ola li li na okukala ngeno omhito yehafo. Jehova okwa li a lalakanena eemhito odo di kale dihafifa. (Lesha Deutoronomion 16:15.) Osha yela yo kutya Hanna okwa li ha hafele oivilo oyo okudja kounona waye. Ashike lwanima onghalo oya ka lunduluka.
2 Hanna okwa li a nangekwa noupuna eshi a li e na omushamane oo e mu hole. Ashike Elkana okwa li e na omukulukadi umwe vali wedina Peninna. Omukulukadi oo okwa li a lalakanena okunyemateka Hanna. Okwa li he mu nyemateke neenghono, nokuli nopefimbo loiningwanima oyo yokomudo. Ngahelipi mbela? Mbela eitavelo laHanna muJehova ola li le mu kwafela ngahelipi a ungaunge nonghalo oyo ya li idjuu okuungaungwa nayo? Ngeenge owa taalela omashongo oo tae ku imbi u hafele onghalamwenyo, ehokololo laHanna otali ke ku twa omukumo.
‘Omolwashike omwenyo woye wa nyika oluhodi?’
3, 4. Omaupyakadi avali manene elipi Hanna a li a taalela, nomolwashike a li eshongo?
3 Ombibeli oya holola omaupyakadi avali manene oo Hanna a li a taalela. Hanna ka li lela ta dulu okuhenuka omaupyakadi oo. Shotete, okwa li a hombolwa ombada nanyamunghwao oo a li e mu tonde. Oshitivali, okwa li ongadji. Okukala ongadji oshinima shidjuu komukainhu oo a halelela okumona ounona; ndele onghalo oyo oya li inyikifa oluhodi neenghono pefimbo laHanna nomeputuko lavo. Moukwaneumbo keshe omwa li mu na okukala ounona opo edina lepata lavo liha fye po. Okukala ongadji okwa li kwa talika ko ku li oshinima shii neenghono noshififa ohoni.
4 Hanna otashi dulika a li ta dulu okuungaunga nomupondo nonghalo yaye ngeno Peninna ka li po. Luhapu okuhombolwa ombada ohaku etifa omaupyakadi ngaashi, efiyafanepo, eenhangu nemono loixuna. Onghedindjikilile oyo oya yooloka ko filufilu kelongekido lohombo olo Kalunga a tula po moshikunino shaEden. (Gen. 2:24) Ombibeli otai tu pe efano langhee hashi kala ngeenge ovanhu va hombolwa ombada, nonghalo yomoukwaneumbo waElkana oi li oshihopaenenwa osho tashi ulike kutya omolwashike ohombo ya tya ngaho ihe fi iwa.
5. Omolwashike Peninna a li ha shindi Hanna, nongahelipi a li e mu yahameka?
5 Elkana okwa li e hole Hanna neenghono. Embo limwe li na sha nomufyuululwakalo wOvajuda ola ti kutya Hanna oye a li a hombolwa tete, ofimbo Peninna a ka hombolwa konima yomido donhumba. Ndele kashi na nee mbudi kutya osho ile hasho, Peninna, oo a li a twila nyamunghwao ondubo, okwa li ha kendabala oku mu udifa nai. Okwa li unene e hole okushinda Hanna molwaashi a li ongadji. Peninna okwa li e na okakwiyu nokwa li ha kala e udite ouumbo pomhito keshe ta mono okaana. Ponhele yokukala a etela Hanna onghenda noku mu hekeleka eshi a nyemata, okwa li he mu shindi. Ombibeli oya ti kutya Peninna okwa li ha shindi Hanna neenghono opo “e mu handukife.” (1 Sam. 1:6) Osho okwa li he shi ningile owina nelalakano loku mu yahameka, nokwa li a hanga elalakano laye.
6, 7. (a) Omolwashike Hanna a li ina lombwela Elkana ehokololo alishe, nonande okwa li ta kendabala oku mu hekeleka? (b) Mbela eshi Hanna a li ongadji otashi ti kutya Jehova ka li e mu hokwa? Shi yelifa. (Tala eshangelo lopedu.)
6 Peninna okwa li unene e hole okushinda Hanna pefimbo lomalweendo okomudo okuya kuSilo. Peninna okwa li e na ‘ovanamati noukadona’ vahapu, na Elkana okwa li ha pe keshe kamwe oshitukulwa shako shokuyambela Jehova. Ndele Hanna oo a li ehe na okaana okwa li ashike ha pewa oshitukulwa shaye. Onghee hano, Peninna okwa li ha sheke Hanna nokwa li he mu ula kutya ongadji, naasho osha li hashi mu lilifa nokukanifa ehalo lokulya. Elkana okwa li a mona kutya omuholike waye Hanna okwa nyika oluhodi noita li, nokwa li ta kendabala oku mu hekeleka. Okwe mu pula ta ti: “Hanna, oto lilile shike ndee ito li sha? Nomolwashike omwenyo woye tau nyik’-oluhodi? Haame ngeno [ndi] dule ovamati omulongo?” — 1 Sam. 1:4-8, yelekanifa no-NW.
7 Elkana okwa li a mona kutya Hanna okwa nyika oluhodi molwaashi okwa li ongadji. Osha yela kutya Hanna okwa li a hafa eshi Elkana e mu shilipaleka kutya oku mu hole. * Ashike Elkana ina popya sha shi na sha nolushindo laPeninna, nOmbibeli inai popya kutya Hanna okwa li e shi mu lombwela. Otashi dulika a li e shii kutya ngeenge okwe shi popi, ota ka naipika ashike onghalo yaye. Mbela Elkana okwa li ngoo ta ka dula okuninga po sha? Mbela Peninna ita ka kala ashike e tonde Hanna shi dulife nale, novana nosho yo ovapiya vaye itava ka shikula ashike oshihopaenenwa shaye shii? Hanna okwa li ashike ta ka kala e udite a fa a ekelwashi koukwaneumbo wavo.
Eshi Hanna a li a ungaungwa naye nai, okwa li a konga ehekeleko kuJehova
8. Ngeenge ou tondike ile wa longelwa okuhenouyuki, omolwashike okudimbuluka kutya Jehova oKalunga kouyuki tashi ke ku hekeleka?
8 Kashi na nee mbudi kutya Elkana okwa li e shii nawa outondwe waPeninna ile hasho, Jehova Kalunga okwa li e wete oinima aishe. Eendjovo daye otadi koleke oushili oo, notadi londwele sha kwata moiti ovo ve na ondubo noutondwe. Mepingafano naasho, ovo vehe na ondjo novanambili ngaashi Hanna, otava ka hekelekwa kokushiiva kutya Kalunga kouyuki oha yukifa oinima pefimbo laye nomonghedi oyo a hala. (Lesha Deuteronomion 32:4.) Hanna naye otashi dulika a li e shii oshinima osho, nomolwaashi a li a konga ekwafo kuJehova.
“Ina kala vali e noluhodi”
9. Oshike hatu lihongo kuHanna eshi a li ha i kuSilo nehalo liwa, nonande okwa li e shii kutya nyamunghwao ote ke mu lihumbatela ngahelipi?
9 Efiku limwe ongula, oukwaneumbo waElkana owa li we lipyakidila neenghono. Keshe umwe okwa li te lilongekidile olweendo, nokuli nounona. Oukwaneumbo oo wa kula owa li tau i molweendo leekilometa di dulife po 30 okuya kuSilo, tau tavakana oshitukulwa shoikulundudu shaEfraim. * Ngeenge omunhu ta ende kolupadi, okwa li ha ende po efiku limwe ile avali. Hanna okwa li e shii kutya nyamunghwao okwa li te ke mu lihumbatela ngahelipi. Ndele nande ongaho, ka li a fyaala keumbo. Onghee hano, okwa tulila po ovalongelikalunga oshihopaenenwa sha denga mbada. Inatu efa nande elihumbato lii lavamwe li tu imbe tu longele Kalunga. Ngeenge otwa ningi ngaho, itatu ka mona omanangeko noupuna oo tae ke tu kwafela tu lididimike.
10, 11. (a) Omolwashike Hanna a li a ya diva ketwalihangano? (b) Hanna okwa li a mbubulila ngahelipi Xe womeulu omutima waye meilikano?
10 Oukwaneumbo oo munene osho wa ka fika popepi naSilo konima eshi wa enda efiku alishe mondjila yokeemhunda yangolyauka, nova li ve shi wete shi li koshikulundudu osho sha li sha dingililwa koikulundudu ile. Eshi ve li pokufika, Hanna otashi dulika a li ta diladila moule kwaasho ta ka popya eshi ta ka ilikana kuJehova. Eshi oukwaneumbo wa fika owa li wa lya pamwe. Hanna okwa li a dja po diva poukwauneumbo, ndele ta i ketwalihangano laJehova. Omupristeri Omukulunhu Eli okwa li e li omutumba poshivelo, ndele Hanna ka li e mu mona molwaashi okwa li ta yandje elitulemo keilikano. Okwa li e lineekela kutya eilikano laye otali ka udika ngeenge okwa i metwalihangano. Nonande kape na oo e udite ko lela onghalo yaye, Xe yomeulu ota dulu oku i uda ko. Okwa li a nyemata unene, nokwa lila.
11 Hanna okwa ilikana momwenyo kuJehova nolutu laye ola li tali kakama eshi ta kwena. Omilungu daye oda li tadi makauka eshi ta holola omaliudo aye. Okwa ilikana oule wefimbo lile, ta mbubulile Xe womeulu omutima waye. Ashike okwa li a ninga shihapu shihe fi ashike okupula Kalunga e mu kwafele a mone okaana. Hanna ka li ashike a halelela okunangekwa noupuna kuKalunga, ndele naye okwa li yo a hala oku mu pa sha. Onghee hano, okwa li a udaneka kutya ngeenge okwa dala okamati ote ke ka yandja ka ka longele Jehova onghalamwenyo yako aishe. — 1 Sam. 1:9-11.
12. Oku tala koshihopaenenwa shaHanna, oshike osho tu na okukaleka momadiladilo ngeenge hatu ilikana?
12 Hanna okwa tulila po ovapiya vaKalunga aveshe oshihopaenenwa shi na sha neilikano. Jehova ota shivi pahole oshiwana shaye shi popye naye sha manguluka, nopehe na okwoongaonga, noku mu mbubulila omitima dasho ngaashi okaana ke li nomudali wako omunahole. (Lesha Epsalme 62:9; 1 Ovatessaloniki 5:17.) Omuyapostoli Petrus okwa li a nwefwa mo a shange eendjovo edi tadi hekeleke di na sha nokwiilikana kuJehova, tadi ti: “Noshisho sheni shi mu dikeni, osheshi Oye te mu file oshisho.” — 1 Pet. 5:7.
13, 14. (a) Ongahelipi Eli a li a fika pexulifodiladilo la puka shi na sha naHanna? (b) Ongahelipi Hanna a tula po oshihopaenenwa shididilikwedi sheitavelo monghedi omo a li a nyamukula Eli?
13 Ovanhu itava dulu okuuda ko lela omaliudo avamwe ngaashi Jehova. Hanna fimbo a li ta lili ye ta ilikana, okwa li a haluka eshi a uda ondaka yomupristeri omukulunhu Eli oo a kala te mu tale nawa. Eli okwa ti: “Fiyo onaini to kala ngaashi omunhu ongholwe? Litukumuna oukolwe woye!” Eli okwa li a didilika kutya omilungu daHanna otadi makauka nota lili, ndele ponhele yokupula kutya oshike sha puka, okwa li ashike a fika pexulifodiladilo kutya okwa kolwa. — 1 Sam. 1:12-14.
14 Hanna ka li tuu a yahamekwa keendjovo odo pefimbo opo a hangwa nale a nyika oluhodi, naunene tuu eshi da popiwa komulumenhu oo e na ondodo ya tumbala! Ndele nopomhito oyo okwa li a tula po oshihopaenenwa sha denga mbada sheitavelo. Ka li a efa okuhawanenena kwovanhu ku mu imbe okulongela Jehova. Okwa li a nyamukula Eli nefimaneko noku mu yelifila onghalo yaye. Eli otashi dulika a li a dimbulukwa kutya okwa puka nokwa popya newi litalala ta ti: “Inda nombili Kalunga kaIsrael ne ku pe eshi we mu indila meilikano loye.” — 1 Sam. 1:15-17.
15, 16. (a) Eshi Hanna a li a mbubulila Jehova omutima waye noku ke mu longela ketwalihangano osha li she mu kuma ngahelipi? (b) Ongahelipi hatu dulu okushikula oshihopaenenwa shaHanna ngeenge hatu kondjifa omadiladilo mai?
15 Eshi Hanna a li a mbubulila Jehova omutima waye noku ke mu longela ketwalihangano osha li she mu kuma ngahelipi? Ombibeli oya ti: “Omwalikadi okwa dja po opo, ta li ndele ina kala vali e na oluhodi.” (1 Sam. 1:18) O-The Jerusalem Bible oya toloka ovelishe oyo ya ti: “Oshipala shaye inashi nyika vali oluhodi.” Hanna okwa li e udite a pepelelwa. Okwa li a undulila omutengi oo wa li wa wilila po omadiladilo aye kwaao e na eenghono di dule daye, Xe womeulu. (Lesha Epsalme 55:23.) Mbela oha nyengwa oku kandula po omaupyakadi amwe? Hasho nandenande, Jehova ota dulu oku tu kwafela momaupyakadi etu aeshe.
16 Ngeenge tu udite oudjuu, twa wililwa po ile twa nyika oluhodi, otwa pumbwa okushikula oshihopaenenwa shaHanna nokupopya twa manguluka Naao a popiwa mOmbibeli e li “Omuudi womailikano.” (Eps. 65:3) Ngeenge otwa ningi ngaho tu na eitavelo, ohatu ka mona kutya oluhodi letu ola pingenwa po “nombili yaKalunga ei i dule eendunge adishe.” — Fil. 4:6, 7.
‘Kape na emanya ngaashi Kalunga ketu’
17, 18. (a) Elkana okwa li a yambidida Hanna ngahelipi shi na sha neano laye? (b) Oshike osho Peninna a li ina dula vali okuningila Hanna?
17 Ongula yefiku la ka landula, Hanna okwa li a alukila ketwalihangano vo naElkana. Otashi dulika a li a lombwela Elkana shi na sha neindilo laye nosho yo eano olo a li a ninga, molwaashi Omhango yaMoses oya ti ngeenge omukainhu okwa ningi eano ofimbo omushamane waye ehe shi shii, omushamane oku na oufemba oku li kwatunununa, ile tu tye, oku li ningifa liha kale vali li na eenghono. (Num. 30:10-15) Ndele omulumenhu oo omudiinini ka li a katuka onghatu ya tya ngaho. Ponhele yaasho, okwa li a ka longela Jehova pamwe naHanna ketwalihangano fimbo inava shuna keumbo.
18 Ndele onaini Peninna a li a mona kutya eenghendabala daye dokuhandukifa Hanna itadi ti sha vali? Ombibeli inai popya kutya onaini, ashike outumbulilo ‘ina kala vali e noluhodi’ otau ulike kutya Hanna okwa li a hafa okudja tuu kefiku olo noina kala vali a nyika oluhodi. Nonande katu shii naanaa kutya onaini Peninna eshi didilika mo kutya omasheko aye kae na vali eshi taa ti kuHanna, otashi dulika a li eshi didilika mo diva, nokudja opo edina laye inali tumbulwa mo vali mOmbibeli.
19. Hanna okwa li a mona enangeko noupuna lilipi, nokwa li a ulika ngahelipi kutya oku shii oo e mu nangeka noupuna?
19 Eshi pa pita eemwedi donhumba, Hanna okwa ka kala e na ombili yopamadiladilo nokwa hafa neenghono molwaashi okwa li a ninga oufimba. Nonande okwa li a hafa ngaho, ina dimbwa nandenande kutya enangeko noupuna olo ola dja peni. Eshi okamati ka dalwa, okwe ka luka Samuel, olo tali ti “Edina laKalunga” notali yandje ediladilo lokwiifana edina laKalunga, ngaashi ye a li ha ningi. Omudo oo ka li a ya molweendo lokuya kuSilo pamwe naElkana nosho yo oukwaneumbo wavo. Okwa kala peumbo nokaana omido nhatu fiyo osheshi ka tova. Opo nee, okwa li e lilongekidila efiku olo a li e na okutukuka nokamonamati okaholike.
20. Ongahelipi Hanna naElkana va li va wanifa po osho va li va udanekela Jehova?
20 Oshi na okukala sha li shidjuu okutukuka nokamonamati. Nopehe na omalimbililo, Hanna okwa li e shii kutya Samuel ota ka filwa oshisho nawa kuSilo, tashi dulika kovakainhu ovo hava yakula petwalihangano. Samuel okwa li munini natango, onghee osha li shidjuu kuHanna oku mu fiya po ngaashi ashike omudalakadi keshe iha kala a hala okutukuka nokaana kaye. Ndele nande ongaho, Hanna naElkana ova li va twala okamonamati nehalo liwa ndele hakefininiko. Ova li va yandja omaxwikiloyambo keumbo laKalunga, ndele tava yandje Samuel kuEli, noku mu dimbulukifa eano olo Hanna a li a ninga omido opo da piti.
21. Eilikano laHanna ola li la holola ngahelipi kutya oku na eitavelo la kola? (Tala yo oshimhungu pepandja eli.)
21 Hanna okwa li a ilikana eilikano olo Kalunga a tala ko la wana okukwatelwa mEendjovo daye da nwefwa mo. Eshi to lesha eendjovo daye odo da shangwa mu 1 Samuel 2:1-10, oto ka mona nghee omukweyo keshe wa holola eitavelo laye la kola. Okwa hambelela Jehova omolwokulongifa eenghono daye monghedi ikumwifi, okudula kwaye okuninipika ovalinenepeki, okunangeka noupuna ovafininikwa, okuxulifa po omwenyo ile nokuli noku u xupifa. Okwa hambelela Xe womeulu omolwouyapuki waye we likalekelwa, ouyuki noudiinini waye. Onghee hano, Hanna okwa li e na omatomhelo mawa eshi a ti: ‘Kape na emanya ngaashi Kalunga ketu.’ Jehova oku shii okulineekelwa filufilu, iha lunduluka noku li ehondameno laaveshe ovo va fininikwa nova wililwa po nohava kongo ekwafo kuye.
22, 23. (a) Omolwashike hatu dulu okukala noushili kutya Samuel okwa kala e shii kutya ovadali vaye ove mu hole? (b) Ongahelipi Jehova a li a nangeka natango Hanna noupuna?
22 Okamatyona Samuel oka li ka nangekwa noupuna shili mokukala ke na ina oo e na eitavelo muJehova. Nonande eshi ta kulu okwa li ha kala a djuulukwa ina, ina kala e udite a fa a dimbuwa. Omudo nomudo, Hanna okwa kala ha i kuSilo, noku mu twaalela oshikutu shokombada shokulonga nasho metwalihangano. Hanna okwa li ha tungu oikutu oyo ye mwene, osho shi li oumbangi kutya oku hole noku na ko nasha nomonamati. (Lesha 1 Samuel 2:19.) Kala nee ngeno wa fa u mu wete ta dike Samuel oshikutu shipe, te shi yukililifa nawa ye te mu tale nohokwe eshi ta popi naye nonghenda note mu tu omukumo. Samuel okwa li a nangekwa noupuna mokukala e na omudali a tya ngaho, naye okwa li enangeko noupuna kovadali vaye nosho yo kOvaisrael aveshe.
23 Hanna naye ka li a dimbuwa, Jehova okwa li e mu nangeka noupuna ndele ta dalele Elkana ounona vatano. (1 Sam. 2:21) Otashi dulika enangeko noupuna linenenene olo a li a mona olo okukala nekwatafano lopofingo naXe, Jehova, olo la enda tali kolo momukokomoko womido. Naave otashi dulu oku ku ningilwa eshi to hopaenene eitavelo laHanna.
^ okat. 7 Nonande Ombibeli oya ti kutya Jehova okwa ‘fitika oshidalelo shaHanna,’ kape na oumbangi oo tau ulike kutya ka li a hokwa omukainhu oo omulininipiki nomudiinini. (1 Sam. 1:5) Ombibeli omafimbo amwe ohai ti kutya Kalunga okwa ninga oinima yonhumba, meityo olo kutya okwa efa i ningwe.
^ okat. 9 Oshinano osho osha valulwa she likolelela keudeko olo kutya onhele omo kwa li hamu di Elkana, Rama, oyo ya li hai ifanwa Arimatia pefimbo laJesus.


text:
Okweehena popepi naKalunga osha kala shiwa kwaame
OKUDJA eshi nda wanifa omido 9, kanda li vali handi kulu. Paife ondi na omido 43, ndele ondi na ashike oule wometa imwe. Eshi ovadali vange va didilika kutya itandi kulu vali ndi ye pombada, ova li va ladipika nge ndi kale handi longo noudiinini opo ndiha kale handi lipula unene nofika yange. Opo ndi kale nde lipyakidila, onda li nda dika okatala kokulandifila oiimati poshivelo sheumbo letu nonda li handi kaleke onhele ya yela. Osho osha li sha nana ovalandi vahapu.
Okulonga noudiinini kakwa li kwa lundulula oinima aishe. Natango onda li ndi mu xupi neenghono nohandi mono nokuli noinima oyo yanafangwa idjuu kwaame, ngaashi okufuta oinima pomashina meefitola. Oinima aishe oya fa ashike ya longelwa ovanhu ovo ve dule nge mofika lwomapa avali. Onda li handi kala nde lietela onghenda, ashike osho osha li sha lunduluka eshi nda wanifa omido 14.
Efiku limwe, ovakainhu vavali vEendombwedi daJehova ova li va landa oiimati nova li va pula nge ndi konakone Ombibeli pamwe navo. Onda li nde shi didilika mo diva kutya okushiiva Jehova nosho yo omalalakano aye osha fimanenena shi dulife okulipula nofika yange. Osho osha li sha kwafela nge neenghono. Onda ka kala ndi hole omushangwa wEpsalme 73:28. Oshitukulwa shotete shovelishe oyo osha ti: “Okukala popepi naKalunga, osho elao lange.”
Oukwaneumbo wetu owa li wa tembukila ombadilila koBurkina Faso okudja koCôte d’Ivoire, nonghalamwenyo yange oya li ya lunduluka neenghono. Ovashiinda vetu vakulu ova li va ikila nge pokatala kange kokulandifila oiimati. Ashike ovashiinda shetu vape kava li va ikilila nge, novanhu vahapu ova li hava kala tava tale nge neenghono, onghee onda ningile oule woivike ihapu ndi li ashike meumbo. Opo nee onda li nda dimbuluka nghee sha kala shiwa kwaame okweehena popepi naJehova. Onda li nda shangela koshitaimbelewa shEendombwedi daJehova. Opo nee osha li sha tumina nge omunhu ta wapalele, omutumwa wedina Nani oo a li he uya okutalela nge po e li kokamota.
Opate yokuya keumbo letu oi na efululu, nopefimbo lodula ohai kala i na eenhata. Nani okwa li ha u ko kokamota lwoikando ihapu ngeenge te uya okukonakona naame, ashike ka li a sholola. Efiku limwe okwa li a pula nge tu ye naye kokwoongala. Osho osha hala kutya efiku olo onda li ndi na okudja mo meumbo noku ke lididimikila okutalwa kovanhu. Shikwao vali, okulonda konima yokamota okwa li taku weda ko kondjudo yokamota oko kali haka kala nale kadjuu okutanauna. Ndele nande ongaho, onda li nda dimina tu ye naye molwaashi onda li nda dimbuluka oshitukulwa oshitivali shomushangwa wange oo ndi hole, osho tashi ti: “Elineekelo lange onde li tula mOmwene Kalunga.”
Fye naNani otwa kala hatu u ko omafimbo amwe kokamota hatu wile monhata, ndele molwaashi otwa li tu hole okwoongala, katwa li hatu kala tu na ko nasha. Ovanhu pOlupale lOuhamba ove na ohole nohava tale nge tave limemesha, osho sha yooloka ko filufilu konghedi omo handi talwa kovanhu momudingonoko. Onda li nda ninginifwa konima yeemwedi omuwoi okudja eshi nda hovela okukonakona.
Oshitukulwa oshititatu shomushangwa wange oo ndi hole osha ti: “Ndi hepaulule oinenelonga yoye aishe.” Onda li ndi shii kutya oukalele otau ka kala eshongo linene kwaame. Natango ohandi dimbuluka efiku lange lotete nda udifa eumbo neumbo. Ounona novakulunhu ova li tava tale nge neenghono, va landula nge notava yolo onghedi omo handi ende. Osho osha li sha yahameka nge neenghono, ashike onda li nda dula okulididimika eshi nda diladila koushili oo kutya navo ova pumbwa ashike Oparadisa ngaashi ame.
Opo shi ningile nge shipu, onda li nda landa Okambasikela komalola atatu. Oo kwa li hatu longo naye momapya okwa li ha undula nge ngeenge hatu londo koshikulundudu ye ta nhukile kokambasikela eshi taka ngongolele pedu. Nonande pehovelo oukalele owa li eshongo, xuuninwa onda ka kala handi u hafele neenghono, nomo 1998 onda li nda ninga omukokolindjila wondjikilile.
Onda li handi kala ndi na ovakonakonimbibeli vahapu, navane vomuvo ovaninginifwa. Shikwao vali, umwe womovamwamemekadona okwa tambula ko yo oshili. Ohashi tunge alushe omukumo okuuda nghee vamwe tava xumu komesho. Efiku limwe fimbo nda li handi yahama malaria, onda li nda yakula onhumwafo ya dja koCôte d’Ivoire. Onda li nda hovela okukonakona Ombibeli poshivelo sheumbo nomunafikola umwe wokounivesti moBurkina Faso nonda li nde mu yandja po komumwatate umwe. Lwanima omunafikola oo okwa ka tembukila koCôte d’Ivoire. Onda li nda hafa neenghono okuuda kutya okwa ninga omuudifi ina ninginifwa.
Ohandi liyambidida ngahelipi pashimaliwa? Ehangano limwe hali kwafele ovanaulema ola li la honga nge okuhondja. Omuhongi umwe okwa li a didilika onghedi yange yokulonga nokwa ti: “Ohatu ku hongo okuninga eefewa.” Naasho osho va li va ninga. Paife ohandi ningi eefewa dokukosha oikutu nodokuwapaleka oinima meumbo. Ovanhu ove hole eefewa dange nohava lombwele vamwe kombinga yado. Onda li handi twaalele ovanhu eefewa odo va mbestela handi longifa okamota komalola atatu.
Shinyikifa oluhodi, mo 2004 onda li ndi na okweefa po okukokola ondjila molwaashi onda li handi vele ombuda neenghono. Ashike natango ohandi i ngoo moukalele pandjikilile.
Ovanhu ohava ti ondi shiivikile okulimemesha. Ondi na omatomheno okukala nda hafa molwaashi okweehena popepi naKalunga osha kala shiwa kwaame. — Ehokololo laSarah Maiga.


text:
ETUKULWA 6
Ohatu i peni ngeenge otwa fi?
1-3. Omapulo elipi ovanhu have lipula shi na sha nefyo, nomalongelokalunga amwe ohaa nyamukula ngahelipi?
KALUNGA okwa udaneka kutya ‘efyo itali ka kala po vali.’ (Ehololo 21:4) Otwe lihonga mEtukulwa eti-5 kutya ekulilo ole shi ninga tashi shiiva opo tu ka mone omwenyo waalushe. Ashike natango ovanhu ohava fi. (Omuudifi 9:5) Osho otashi tu ningifa tu lipule epulo la fimanenena kutya: Oonakufya ove li monghalo ya tya ngahelipi?
2 Enyamukulo kepulo olo ola fimana, unene tuu ngeenge umwe oo tu hole a fya. Otashi dulika tu lipule kutya: ‘Mbela okwa ya peni? Mbela oku tu wete? Mbela ota dulu oku tu kwafela? Ohatu ke mu mona ngoo vali?’
3 Omalongelokalunga ohaa nyamukula omapulo oo meenghedi da yoolokafana. Amwe ohaa hongo kutya ngeenge omunhu oo a fya okwa li ha longo ouwa ota i meulu, ashike ngeenge okwa li ha longo owii ota ka pya moheli. Amwe ohaa ti kutya omunhu ngeenge okwa fi oha lundulukile molupe lopamhepo ndele ta ka kala novapambele vaye ovo va fya nale. Amwe ohaa ti kutya ngeenge omunhu a fi oha tokolwa ndele ta dalululwa ile a alukile momwenyo e li molupe li lili, tashi dulika e li omunhu ile oshinamwenyo shonhumba.
4. Ediladilo la faafana lilipi omalongelokalunga mahapu haa hongo shi na sha nefyo?
4 Omalongelokalunga otaa monika a fa taa hongo oinima ya yoolokafana. Ashike omahongo ao aeshe oku na ediladilo limwe. Ohaa hongo kutya ngeenge omunhu a fi, ope na oshitukulwa shimwe hashi xupu po, ihashi fi. Ndele mbela osho oshoshili?
OHATU I PENI NGEENGE OTWA FI?
5, 6. Oonakufya ove li monghalo ya tya ngahelipi?
5 Jehova oku shii kutya oonakufya ove li monghalo ya tya ngahelipi, nomolwaashi e tu yelifila kutya ngeenge omunhu a fi, onghalamwenyo yaye ohai xulu po. Efyo olo okukala uhe na omwenyo. Omunhu ngeenge a fi, omaliudo nomadiladilo aye ihaa twikile vali okulonga. * Shimwe vali, oonakufya ihava dulu vali okumona ko, okuuda ko ile okudiladila.
6 Ohamba Salomo oya ti: ‘Oonakufya inava shiiva nande sha.’ Oonakufya itava dulu okuulika omaukwatya ngaashi outondwe ile ohole. Ombiibeli oya ti: “Moshovafi oku to i, kamu na nande oshilonga, ediladilo neshiivo ile ounongo.” (Lesha Omuudifi 9:5, 6, 10.) Ombiibeli oya popya vali mEpsalme 146:4 kutya ngeenge omunhu a fi ‘omadiladilo aye’ ohaa fi.
OSHO JESUS A POPYA SHI NA SHA NEFYO
7. Jesus okwa popya shike shi na sha nefyo?
7 Eshi kaume kaJesus, Lasarus, a fya, Jesus okwa li a lombwela ovahongwa vaye a ti: “Lasarus, kaume ketu okwa kofa.” Ashike Jesus ka li a hala okutya Lasarus ota fuda po. Okwa weda ko vali a ti: “Lasarus okwa fya.” (Johannes 11:11-14) Kungaho Jesus okwa faafanifa efyo neemhofi. Ka li a popya kutya Lasarus oku li meulu ile ngeno a ya konhele yonhumba a ka kale pamwe novapambele vaye ovo va fya nale. Ina popya yo kutya Lasarus okwa li ta hepekwa momundilo woheli ile kutya okwa dalululwa e li omunhu ile oshinamwenyo shonhumba. Onghee hano, Lasarus okwa fa ashike a li a kofa eemhofi didjuu. Omishangwa dimwe oda faafanifa efyo neemhofi. Eshi Stefanus a dipawa, Ombiibeli oya ti kutya “okwa kofa po.” (Oilonga 7:60) Omuyapostoli Paulus okwa shanga yo kombinga yOvakriste ovo va fya nale a ti, ‘vamwe ova kofa.’ — 1 Ovakorinto 15:6.
8. Otu shi shii ngahelipi kutya Kalunga ka li a shita ovanhu va kale hava fi?
8 Mbela Kalunga okwa li a shita Adam naEva va kale hava fi? Ahowe. Okwa li e va shita ve na oukolele muwa nova kale tava hafele onghalamwenyo fiyo alushe. Jehova okwa shita ovanhu ve na ehalo lokukala nomwenyo fiyo alushe. (Omuudifi 3:11) Ngaashi ashike ovadali ihava kala va hafa okutala ovana vavo tava kulupa notava fi, Jehova naye osho ha kala e uditile ovanhu aveshe ngaho. Ndele ngeenge Kalunga okwe tu shita tu kale nomwenyo fiyo alushe, omolwashike hatu fi?
OMOLWASHIKE HATU FI?
9. Omolwashike sha li shi shii okuudiwa ko eshi Jehova a pa Adam naEva oshipango?
9 Jehova okwa li a lombwela Adam moshikunino shaEden a ti: “Lya komiti adishe domoshikunino ngaashi wa hala, ndelenee komuti wokushiiva ouwa nowii, ino u lya. Osheshi efiku tuu olo to li kuwo, ove u noku ka fya shili.” (Genesis 2:9, 16, 17) Elombwelo olo ola li la yela nola li li shii okuudiwa ko, na Jehova okwa li e na oufemba woku va lombwela Adam naEva kutya oshike shi li mondjila naasho sha puka. Ngeno ova dulikile kuJehova, ngeno ova ulika kutya ova fimaneka ounamapangelo waye. Natango ngeno ova ulika yo kutya ova pandula koinima aishe oyo a li e va pa.
10, 11. (a) Satana okwa pukifa ngahelipi Adam naEva? (b) Omolwashike Adam naEva va li vehe na elipopilo lasha omolwokunyona kwavo?
10 Shi nyikifa oluhodi, Adam naEva ova li va hoolola okuhadulika kuJehova. Satana okwa li a pula Eva a ti: “Kalunga okwa tile tuu shili: nye inamu lya komiti adishe domoshikunino?” Eva okwa nyamukula a ti: “Ohatu li oiimati yomiti domoshikunino, ndelenee koiimati yomuti wopokati koshikunino Kalunga okwa tile: nye inamu lya oiimati yao, nye inamu u kuma, mu ha fye.” — Genesis 3:1-3.
11 Satana okwa li vali a lombwela Eva a ti: “Nye itamu ka fya shili. Ndelenee Kalunga oku shi shii nokutya, ngenge tamu li kuoo, omesho eni taa pashuka, opo mu shiive ngaashi Kalunga ouwa nowii.” (Genesis 3:4-6) Satana okwa li a hala Eva a diladile kutya ota dulu okutokola kuye mwene kutya oshike sha puka naasho shi li mondjila. Pefimbo opo tuu opo, Satana okwa li a popya oipupulu kombinga yaasho tashi ka ningwa po ngeenge Eva okwa kala ina dulika. Eshi Eva a lombwelwa kuSatana kutya ita ka fya shili, okwa lya oshiimati ndele ta pe omushamane waye. Adam naEva ova kala ve shii nale kutya Jehova okwa ti inava lya oiimati oyo. Ndele eshi va lya oiimati oyo, ova hoolola okuhadulika kelombwelo olo la yela noli shii okuudiwa ko. Mokuhadulika kwavo, ova ulika kutya inava fimaneka Xe womeulu omunahole. Kava li ve na elipopilo la sha omolwokuhadulika kwavo.
12. Omolwashike shinyemateka neenghono eshi Adam naEva va nyona kuJehova?
12 Kashi nyikifa tuu oluhodi eshi ovadali vetu votete va li inava fimaneka Omushiti wavo! Natu tye nee ngeno owa longa noudiinini okutekula ovana voye vavali, omumati nokakadona, ndele mokweendela ko kwefimbo ova ka kala inava hala okudulika kwoove. Oto ka kala u udite ngahelipi mbela? Mbela osho itashi ke ku nyemateka?
13. Jehova okwa li a hala okutya shike eshi a ti ‘oto ka ninga edu’?
13 Omolwokunyona kwavo, Adam naEva ove likanifila omhito yokukala nomwenyo fiyo alushe. Jehova okwa li a lombwela Adam a ti: “Osheshi oove edu, ndee to ka ninga edu.” (Lesha Genesis 3:19.) Osho osha hala okutya Adam okwa li ta ka shuna medu, ndele ta kala ehe po vali. (Genesis 2:7) Adam okwa fya nokwa xula po filufilu omolwokunyona kwaye.
14. Omolwashike ovanhu hava fi?
14 Ngeno Adam naEva ova dulikile kuKalunga, ngeno inava fya nandenande. Okuhadulika kwavo okwe va twala menyono, nolwanima ova ka fya. Oulunde otau yelekwa nomukifi wa nyika oshiponga oo twa fyuulula kovadali vetu votete. Atushe ohatu fi molwaashi otwa dalwa tu li ovalunde. (Ovaroma 5:12) Ashike elalakano laKalunga li na sha novanhu hasho la li ngaho. Kalunga ka li a hala ovanhu va kale hava fi, nomolwaasho Ombiibeli ya ti kutya efyo “omutondi.” — 1 Ovakorinto 15:26.
OSHILI OYE TU MANGULULA
15. Okushiiva oshili kombinga yefyo otaku tu mangulula ngahelipi komahongo oipupulu?
15 Okushiiva oshili kombinga yefyo oshe tu mangulula komahongo mahapu oipupulu. Otwe lihonga mOmbiibeli kutya oonakufya kave na omaliudo asha. Ngaashi ashike fye itatu dulu okupopya noonakufya, navo itava dulu okupopya nafye. Itatu dulu oku va kwafela sha, navo itava dulu oku tu kwafela. Inatu pumbwa oku va tila molwaashi itava dulu oku tu etela oshiponga. Ashike omalongelokalunga mahapu ohaa hongo kutya oonakufya ove li konhele yonhumba ve na omwenyo, nonokutya ohatu dulu oku va kwafela ngeenge hatu yandje oimaliwa kovafita ovo va talwa ko ve li ovayapuki. Ndele ngeenge otwe lihongo oshili kombinga yefyo, itatu ka tambula ko oipupulu ya tya ngaho.
16. Omalongelokalunga mahapu ohaa hongo oipupulu ilipi kombinga yoonakufya?
16 Satana oha longifa omalongelokalunga oipupulu opo a fufye ovanhu noku va ningifa va diladile kutya oonakufya natango ove na omwenyo. Pashihopaenenwa, omalongelokalunga amwe ohaa hongo kutya ngeenge omunhu a fi, ope na shimwe osho hashi xupu po shi na omwenyo. Mbela elongelokalunga leni osho hali hongo ngaho, ile ohali hongo osho Ombiibeli tai ti shi na sha noonakufya? Satana oha longifa oipupulu opo a amune ko ovanhu kuJehova.
17. Omolwashike ehongo olo kutya Jehova oha xwike ovanhu moheli lihe fi loshili?
17 Omalongelokalunga mahapu ohaa hongo oinima inyanyalifi kombinga yaJehova. Pashihopaenenwa, vamwe ohava hongo kutya ovakolokoshi otava ka pya moheli fiyo alushe. Kungaho otava lundile Jehova filufilu. Jehova ke na efiku a efe ovanhu va mone oixuna monghedi ya tya ngaho. (Lesha 1 Johannes 4:8.) Mbela oto ka kala u uditile ngahelipi omunhu oo ta yandje outekuduliko kokaana moku ka xwika keenyala? Nopehe na omalimbililo, oto ka diladila kutya omunhu a tya ngaho omukwanyanya. Ito ka kala nokuli wa hala oku mu shiiva. Osho osho Satana a hala tu kale tu uditile Jehova.
18. Omolwashike inatu pumbwa okutila oonakufya?
18 Omalongelokalunga amwe ohaa hongo kutya ngeenge omunhu a fi, oha twikile okukala nomwenyo e li oshishitwa shopamhepo. Omalongelokalunga a tya ngaho ohaa hongo kutya ovanhu ove na okufimaneka nokukala hava tila eemhepo doonakufya molwaashi otadi dulu okuninga ovatondi va nyika oshiponga ile oku va amena. Ovanhu vahapu ova itavela oipupulu ya tya ngaho. Ohava tila oonakufya nohave va longele ponhele yokulongela Jehova. Dimbuluka kutya oonakufya kave na omaliudo asha, onghee inatu pumbwa oku va tila. Jehova oye Kalunga kashili, Omushiti wetu, noye aeke tu na okulongela. — Ehololo 4:11.
19. Ongahelipi okushiiva oshili kombinga yefyo taku dulu oku tu kwafela?
19 Ngeenge otwa shiiva oshili kombinga yefyo, ohatu ka kala twa manguluka ko filufilu koipupulu yomalongelokalunga. Oshili oyo ohai tu kwafele tu ude ko omaudaneko oo Jehova e tu udanekela e na sha nonghalamwenyo nosho yo onakwiiwa yetu.
20. Oshike hatu ke lihonga metukulwa tali landula?
20 Omupiya waKalunga wopefimbo lonale, Job, okwa li a pula a ti: “Omunhu ngenge ta fi, ota ka nyumuka tuu vali?” (Job 14:14) Mbela oonakufya otava ka nyumuka ngoo va kale vali nomwenyo? Kalunga okwe tu pa enyamukulo lihokwifa neenghono mOmbiibeli. Metukulwa tali landula, ohatu ka mona enyamukulo olo.
^ okat. 5 Ovanhu vamwe ova itavela kutya ngeenge omunhu a fi, muye ohamu di omwenyo ile omhepo oyo hai ka kala pamwe pe lili. Opo u mone ouyelele muhapu, tala omafatululo oitya pexulilo lembo, oshitwa 17 nosho yo 18.


text:
OSHITUKULWA 6
Okuyambidida Ouhamba—Okutunga omatungo elongelokalunga nokuyandja oikwafa
NATU tye nee ngeno oshitukulwa sheni osha dengwa koshikungulu shodula osho sha hanauna po filufilu oinima. Eshi wa ya kOlupale leni lOuhamba, ito hale okwiitavela kutya olo ngoo. Owa kala u udite etumba omolwolupale olo, tashi dulika ho dimbuluka nehafo omido da pita eshi wa li to kwafele pefimbo lokutungwa kwalo. Ashike paife ou udite nokuli etumba shi dulife nale, molwaashi ola ninga onhele yopakafimbo yokuyandjela oikwafa. Konima yoshikungulu osho, Okomitiye yOshitaimbelewa oya ninga po diva omalongekido opo ovo va ninga oihakanwa va pewe oikulya, oikutu, omeva mayela nosho yo omakwafo amwe vali. Oikwafa oyo ya yandjwa omayambidido oya li ya pakelwa nawa molupule. Ovamwatate novamwameme ove uya molupale, nova pewa osho va pumbwa, navahapu ova li tava pololoka omahodi, tava lili kehafo.
Jesus okwa ti kutya ovashikuli vaye otava ka didilikwa mo unene tuu omolwohole yavo yokuholafana. (Joh. 13:34, 35) Moshitukulwa eshi, ohatu ka kundafana nghee hatu ulike ohole oyo yopaKriste tu li Eendombwedi daJehova okupitila moilonga yetu yokutunga nomeenghendabala detu dokuyandja oikwafa. Ohole oyo oi li oumbangi wa kola oo tau ulike kutya otu li koshi yOuhamba oo u li meke laJesus.
MOSHITUKULWA ESHI
ETUKULWA 18
Nghee oilonga yOuhamba hai yambididwa pashimaliwa
Oimaliwa ohai di peni? Ohai longifwa ngahelipi?
ETUKULWA 19
Oilonga yokutunga oyo tai fimanekifa Jehova
Eenhele delongelokalunga ohadi fimanekifa Kalunga, ashike okwa lenga unene oshinima shimwe vali.
ETUKULWA 20
Okuyandja oikwafa pefimbo loiponga
Otu shi shii ngahelipi kutya okuyandja oikwafa oku li oshitukulwa shelongelokalunga letu?


text:
OSHILESHWA 9
Ovaisrael ova li va pula va pewe ohamba
Ohamba yaIsrael yotete, Saul, kaya li ya dulika kuJehova. Oya li ya pingenwa po kuDavid, oo Jehova a li a ninga ehangano naye li na sha nouhamba tau kalelele
KONIMA eshi Simson a fya, Samuel oye a li omuprofeti nomutokolipangeli muIsrael. Ovaisrael ova kala tave mu fininike kutya navo ova hala okukala nohamba yopanhu ngaashi oiwana oyo ya li ye va dingilila. Nonande Jehova ka li a hafela eindilo la tya ngaho, okwa li a lombwela Samuel a dimine eindilo lavo. Kalunga okwa li a hoolola omulumenhu omulininipiki wedina Saul oye a ninge ohamba yavo. Ndele konima yefimbo, ohamba Saul oya ka ninga omulinenepeki nokaya li vali hai dulika kuKalunga. Onghee hano, Jehova okwa li a kufa Saul ouhamba nokwa li a lombwela Samuel a nangeke po ohamba imwe, omulumenhu omunyasha wedina David. Ndele opa li tapa ka pita omido dihapu fimbo David ina hovela okupangela e li ohamba yaIsrael.
Ofimbo David a li tashi dulika e na omido omulongo nasha, okwa li a ka talela po ovamwaxe kolwoodi ovo va li metangakwaita laSaul. Etangakwaita alishe laSaul ola li la tila omukwaita umwe omutondi omutongolume wedina Goljat, oo a li te va sheke nota sheke Kalunga kavo. Molwaashi David okwa li e shi handuka, okwa li a dimina oku ka lwifa omutondi oo. David okwa li a ya a ka lwife omutondi waye oo a li e na ofika youle weemeta 3 lwaapo, e na ashike oshiumbifo noumanya. Eshi Goljat a li ta sheke David, David okwa li e mu lombwela kutya ye okwa homata e mu dule, molwaashi ye okwa li te ke mu lwifa medina laJehova Kalunga. David okwa li a dipaa Goljat nokamanya kamwe akeke ndele ta tete ko omutwe womutongolume oo neongamukonda laye mwene, sha hala okutya, eongamukonda laGoljat. Opo nee etangakwaita lOvafilisti ola li la ya onhapo koumbada.
Potete, Saul okwa li a kuminwa ouladi waDavid nokwa li e mu ninga ondjai yetangakwaita laye. Ndele Saul okwa ka twila neenghono David ondubo omolwokupondola kwaye. David okwa li a ya Saul onhapo nokwa kala omido dihapu e li onhauki. Ndele nande ongaho, David okwa kala omudiinini kohamba Saul oyo ya li ya hala oku mu dipaa, molwaashi okwa li e shii kutya oya li ya nangekwa po kuJehova Kalunga. Hauxuuninwa, Saul okwa ka fila molwoodi. Konima eshi Saul a fya, David okwa ka ninga ohamba, ngaashi ashike Jehova a li a udaneka.
“Ohandi ka pameka olukalwapangelo laye louhamba fiyo alushe.” — 2 Samuel 7:13
Ohamba David oya li ya halelela okutungila Jehova otembeli. Ndele Jehova okwa li a lombwela David kutya umwe womoludalo laye oye a li te ke mu tungila otembeli. Omonamati waDavid, Salomo, oye a ka tungila Jehova otembeli. Ndele nande ongaho, Jehova okwa li a nangeka noupuna David, a li a ninga ehangano naye. Pakanghameno lehangano olo, Jehova okwa li a udanekela David kutya epata laye otali ka kala epata leehamba la yooloka ko kumakwao. Mepata olo omo mwa li tamu ka dja Omuxupifi ile Oludalo olo la li la udanekwa muEden. Omuxupifi oo ile Oludalo olo ola li tali ka ninga Messias, osho tashi ti “Omuvaekwa,” oo a nangekwa po kuKalunga. Jehova okwa li a udaneka kutya Messias ota ka ninga Omupangeli wepangelo ile wOuhamba oo tau ka kalelela.
Molwaashi David okwa li a pandula unene, okwa li a ongela oitungifo ihapu noinima ikwao i na ondilo i longifwe mokutunga otembeli. Okwa li yo a tota omapsalme mahapu a nwefwa mo. Eshi a li pokufya, okwa li a popya a ti: “Omhepo yOmwene tai popi muame, neendjovo daye di li kelaka lange.” — 2 Samuel 23:2.
— Oshileshwa eshi osha kanghamena kuSamuel wo-1 nomuti-2; Omafimbo o-1; Jesaja 9:6; Mateus 21:9; Lukas 1:32; nosho yo Johannes 7:42.
Lihonga shihapu
Eehamba diwa naado dii odo da li da pangela muIsrael
Osha enda ngahelipi opo Israel shi tukulwe momauhamba opavali?


text:
Ino efa nande osha shi ku imbe u mone efimano
“Ou e nomhepo i nelininipiko, ota ka fimanekwa.” — OMAYEL. 29:23.
1, 2. (a) Oshitya shOshiheberi osho sha tolokwa “fimanekwa” otashi ulike kushike? (b) Omapulo elipi hatu ka kundafana moshitukulwa eshi?
OSHIKE hashi uya momadiladilo oye ngeenge wa udu oshitya ‘efimano’? Mbela oho diladila kewapalo leshito laKalunga linenenene? (Eps. 19:2) Ile pamwe oho diladila ketumbalo nefimano olo hali pewa oipuna, ovanhu ovo ve na ounongo moinima yonhumba ile hava pondola? Oshitya shOshiheberi osho sha tolokwa “fimanekwa” mOmbibeli osha yukifwa kediladilo londjudo. Pefimbo lOmbibeli, oimaliwa oya li hai longwa moitenda ngaashi moshingoli nomoshisilveri. Apa ngoo pe fike ondjudo yoshimaliwa, opo ngoo pe fike ongushu yasho. Oshitya osho sha tolokwa “fimanekwa” otashi ulike koshinima shi na ongushu inene ile shikumwifi.
2 Ovanhu luhapu ohava fimaneke ovanaenghono ile ovanamadina. Ndele mbela oshike osho Kalunga ha tale momunhu opo e mu pe efimano? Omayeletumbulo 22:4 okwa ti: “Ondjabi yelininipiko noyokutila Omwene oyo oupuna nefimano nomwenyo.” Omuhongwa Jakob okwa shanga yo a ti: “Lininipikeni koshipala shOmwene, ndele Ye te mu nenepeke.” (Jak. 4:10) Efimano lilipi Jehova he tu pe? Oshike tashi dulu oku tu imba tu li pewe, nongahelipi hatu dulu okukwafela vamwe ve li pewe?
3-5. Jehova ohe tu pe efimano ngahelipi?
3 Omupsalme okwa li a itavela kutya Jehova ote ke mu pa efimano. (Lesha Epsalme 73:23, 24.) Ongahelipi Jehova ha yandje efimano kovanhu ovaduliki? Ohe shi ningi moku va ulikila kutya okwe va hokwa nosho yo moku va nangeka noupuna meenghedi dihapu. Pashihopaenenwa, okwe va kwafela va ude ko ehalo laye nokwe va pitika yo va pange oukaume wopofingo naye. — 1 Kor. 2:7; Jak. 4:8.
4 Jehova okwe tu pa yo efimano eshi a pitika tu kale hatu udifa onghundana iwa. (2 Kor. 4:1, 7) Eshi hatu tange Jehova mokukufa ombinga moilonga yokuudifa, ohatu pewa efimano kuye nohashi etele vamwe ouwa. Molwaashi ohatu mu fimaneke Jehova okwe tu udanekela a ti: “Ava hava fimaneke nge, Ame ohandi ke va fimaneka.” (1 Sam. 2:30) Jehova oha fimaneke ovo hava udifa moku va ningila edina liwa, sha hala kutya, e va hokwa. Vamwe meongalo otave ke va popila mouwa. — Omayel. 11:16; 22:1.
5 Mbela onakwiiwa yaavo hava dulika kuJehova otai ka kala ya tya ngahelipi? Ombibeli oya xunganeka ya ti: “Ye ote ku lenge, oshilongo shi ninge shoye, ndee to hafifwa kekombololo lovahenakalunga.” (Eps. 37:34) Ovapiya vaKalunga ove na eteelelo la twa loku ka kala nomwenyo fiyo alushe. — Eps. 37:29.
“AME IHANDI TAMBULA EFIMANO KOVANHU”
6, 7. Omolwashike vahapu va li inava itavela kutya Jesus oye a li Messias?
6 Mbela ope na sha osho tashi dulu oku tu imba tu pewe efimano kuJehova? Heeno. Pashihopaenenwa, otashi dulika tu kale twa lenga omayele aavo vehe na ekwatafano liwa naJehova. Ovapangeli vamwe vopefimbo laJesus osho va li va ninga ngaho. Omuyapostoli Johannes okwa shanga kutya, vahapu vomovapangeli ova li va itavela Jesus, “ndelenee vo inave shi hepaulula omolwOvafarisai, va ha kondwe mo moshinagoga. Osheshi vo va li ve hole efimano lovanhu komesho yefimano laKalunga.” (Joh. 12:42, 43) Ovapangeli ovo kava li ve na okukala tava yandje unene elitulemo la pitilila kwaasho Ovafarisai tava diladila.
7 Jesus okwa li a yelifa kutya omolwashike vahapu va li inava itavela kutya oye a li Messias. (Lesha Johannes 5:39-44.) Oshiwana shaIsrael osha kala sha teelela Messias oule womido omafele. Eshi Jesus a hovela okuudifa, vamwe otashi dulika va li va uda ko exunganeko laDaniel olo tali popi kutya Messias ote ke uya diva. Eemwedi da tetekela, vahapu eshi va mona Johannes Omuninginifi ta udifa, ova li tava diladila kutya “shiimba oye Kristus.” (Luk. 3:15) Ndele eshi Messias e ke uya, ovanongo vOmhango kava li ve mu itavela. Omolwashike mbela? Jesus okwa li a tumbula etomheno kutya omolwashike, a ti: “Otamu dulu ngahelipi okwiitavela, onye ava hamu tambulafana omafimanekafano, nefimaneko olo tali di kuKalunga aeke, ihamu li kongo”?
8, 9. Ongahelipi efimano olo hatu pewa kovanhu tali dulu okukala la fimana unene kufye li dule olo hatu pewa kuJehova? Shiyelifa to longifa efaneko lomaminikilo.
8 Ngeenge otwa yelekanifa efimano nouyelele, opo ashike hatu ka uda ko nghee efimano olo hatu pewa kovanhu tashi dulika tu kale twe li lenga neenghono shi dulife olo hatu pewa kuKalunga. Evalelwa oli yadi omaminikilo. Mbela oto dimbuluka oshikando shonhumba osho wa li wa tala keulu oufiku nowa li wa mona eenyofi omayovi? Otashi dulika wa li wa kuminwa ewapalo leenyofi odo. (1 Kor. 15:40, 41) Ndele moilando imwe omu na omaminikilo mahapu oo hae shi ningifa shi kale shidjuu kwoove okumona eenyofi. Omolwashike mbela? Mbela omolwaashi eelamba odo di li meepate, moupale vomaudano nosho yo komatungo odi na ouyelele wa twa ile hau monika nawa u dule ouyelele weenyofi? Ahowe! Omaminikilo omoilando oku li popepi nafye, nomolwaasho ohae shi ningifa shi kale shidjuu neenghono kufye okumona eenyofi. Onghee hano, opo tu mone ewapalo leenyofi, otu na okudja mo moshilando nokukala kokule nomaminikilo asho.
9 Monghedi ya faafana, efimano olo hatu pewa kovanhu ohali ningifa efimano olo hatu pewa kuJehova li kale la fa lihe na ongushu yasha kufye. Ovanhu vahapu ihava tambula ko onghundana iwa molwaashi ohava kala va tila kutya ookaume kavo nosho yo ovapambele vavo otave ke va tila ngahelipi. Ovapiya vaJehova navo otashi dulika va kale tave lipula unene kutya vamwe ohava diladila shike shi na sha navo. Pashihopaenenwa, natu tye nee omulumenhu omunyasha okwa pulwa a udifile moshitukulwa omo e shiivike nawa. Ndele ovanhu vahapu vomoshitukulwa omo kave shii ngeenge oku li umwe womEendombwedi daJehova. Mbela ita ka udifila moshitukulwa omo molwaashi a tila ovanhu? Oshihopaenenwa shimwe vali oshaumwe oo a hala okulonga shihapu moilonga yaJehova, ndele vamwe otave mu kembaula omolwelalalakano olo. Mbela ota ka pwilikina kwaavo inava lenga naanaa oilonga yaJehova ngaashi ye? Ile natu tye nee ngeno umwe okwa nyona enyono la kwata moiti. Mbela ota ka holeka enyono laye molwaashi a tila okukanifa oinakuwanifwa yaye meongalo ile molwaashi ina hala okuhandukifa oukwaneumbo wavo nosho yo ookaume kaye? Onghee hano, ngeenge okwa lenga ekwatafano laye naJehova, oku na oku ka konga ekwafo kovakulunhuongalo. — Lesha Jakob 5:14-16.
10. (a) Oshike tashi dulu okuningwa po ngeenge ohatu lipula unene nanghee vamwe tava diladila shi na sha nafye? (b) Ngeenge otwe lininipika, ohatu dulu okukala noushili ulipi?
10 Otashi dulika u wete kutya oho longo noudiinini opo u kale Omukriste a pyokoka, ndele ope na omumwatate wonhumba oo he ku pukulula lwoikando. Oto dulu okutambula ko omayele aye ndele to mono ouwa muo. Ile oto dulu okuhatambula ko omayele oo omolwounhwa, ile okukala wa tila okunyona po edina loye liwa ile pamwe wa hala okuninga omalipopilo shi na sha naasho wa ninga. Ile diladila nee ngeno to longo oshilonga shonhumba pamwe novamwatate novamwameme. Mbela oto ka kala to lipula unene nokutya olyelye ta ka pandulwa omolwomaetepo eni mawa nosho yo okulonga kweni noudiinini? Ngeenge owe lihange muimwe yomeenghalo da tya ngaho, dimbuluka kutya “ou e nomhepo i nelininipiko, ota ka fimanekwa.” — Omayel. 29:23.
11. Otu na okukala tu udite ngahelipi ngeenge vamwe tave tu pandula, nomolwashike?
11 Ovakulunhuongalo novamwatate vamwe ovo tava longo noudiinini opo va kale va wana okupewa oinakuwanifwa ihapu meongalo, ove na okulungama vaha kale va hala “okufimanekwa kovanhu.” (1 Tim. 3:1; 1 Tes. 2:6) Omumwatate ote ke linyenga ngahelipi ngeenge vamwe tave mu pandula molwaashi a longa nawa moshinima shonhumba? Osha yela kutya, ke na okulitungila edimbulukifomanya laye mwene, ngaashi ohamba Saul ya li ya ninga. (1 Sam. 15:12) Kakele kaasho, mbela omumwatate oha dimine ngoo kutya Jehova oye he mu kwafele a pondole nonokutya ota ka twikila ashike okupondola ngeenge Jehova ota twikile oku mu nangeka noupuna noku mu kwafela? (1 Pet. 4:11) Osho hatu kala tu udite momutima ngeenge vamwe tave tu pandula osho hashi holola kutya efimano lilipi naanaa twa hala. — Omayel. 27:21.
“OUHALU WAXO YENI MWA HALA OKU U WANIFA”
12. Omolwashike Ovajuda vamwe va li inava tambula ko etumwalaka laJesus?
12 Oshinima shimwe vali osho tashi dulu oku tu imba tu pewe efimano kuJehova osho omahalo etu a puka. Omahalo a puka otaa dulu oku tu imba tuha pwilikine koshili. (Lesha Johannes 8:43-47.) Pashihopaenenwa, Jesus okwa li a lombwela Ovajuda vamwe kutya inava hala okutambula ko etumwalaka laye molwaashi ova li va hala okulonga ehalo laxe, Ondiaboli.
13, 14. (a) Ovakonakoni ova ti ngahelipi shi na sha nouluvi wetu nosho yo omawi ovanhu? (b) Ohatu hoolola ngahelipi oo twa hala okupwilikina kuye?
13 Omafimbo amwe ohatu kala twa hala okupwilikina ashike kwaasho twa hala okuuda. (2 Pet. 3:5) Jehova okwa shita ouluvi wetu monghedi ikumwifi molwaashi ohau dulu okuhapwilikina komawi amwe nokupwilikina ashike kulimwe. Oto dulu okumwena po oule wokafimbo, ndele to pupu kutya ou udite omawi angapi. Otashi dulika kwa li u udite omawi mahapu ngaashi oo u udite paife. Omolwashike mbela? Nonande ouluvi woye ohau dulu oku ku kwafela u pwilikine komawi a yoolokafana, ohau ku kwafele yo u yandje elitulemo koshinima shimwe ashike. Ndele ohashi kala shidjuu kouluvi okuyandja elitulemo ngeenge ovanhu vavali tava popi. Ovakonakoni ova mona kutya ohatu dulu ashike okupwilikina komunhu umwe poshikando. Eshi osha hala okutya, ngeenge ovanhu vavali tava popi poshikando, ou na okuhoolola kutya oto ka pwilikana po elipi. Ehoololo loye ole likolelela kwaao wa hala okupwilikina kuye. Ovajuda vopefimbo laJesus ova li va hala okuwanifa ouhalu waxe, Ondiaboli, nomolwasho kava li va hoolola okupwilikina kuJesus.
14 Ombibeli oya ti kutya “ounongo” nosho yo “oulai” ohau tu ningifa tu pwilikine kuo. (Omayel. 9:1-5, 13-17) Ndele nande ongaho, otu na ehoololo. Okulyelye mbela hatu ka pwilikina? Osho oshe likolelela kwaao twa hala okuhafifa. Ngeenge fye eedi daJesus, ohatu ka pwilikina kuye nohatu ke mu shikula. (Joh. 10:16, 27) Jesus okwa popya kutya ovashikuli vaye ove li ‘moshili.’ (Joh. 18:37) ‘Kave shii ondaka yavamwe ve lili.’ (Joh. 10:5) Ovo hava shikula Jesus nelininipiko otava ka pewa efimano kuKalunga. — Omayel. 3:13, 16; 8:1, 18.
“OO EFIMANO LENI”
15. Omolwashike Paulus a ti kutya omauyahame aye oku li efimano lOvaefeso?
15 Ongahelipi hatu dulu okukwafela vamwe va pewe efimano kuKalunga? Onghedi imwe omokutula po oshihopaenenwa shokukala ovadiinini. Paulus okwa li a shangela eongalo lokuEfeso a ti: “Onghee hano handi ilikana, mu ha lololwe komauyahame aa ange ndi a kwete molweni, osheshi oo efimano leni.” (Ef. 3:13) Omolwashike Paulus a ti kutya omauyahame aye oku li efimano lOvaefeso? Mokuyakula ovamwaxe nonande opa li omaupyakadi, Paulus okwe va ulikila kutya, okulongela Kalunga oko ku na okukala oshinima sha fimanenena kOmukriste. Ngeno Paulus okwa li a sholola omolwomashongo, ngeno ovamwaxe ova ka kala tave lipula kutya ekwatafano lavo naJehova, oukalele wavo nosho yo eteelelo lavo itali ti sha. Paulus okwa ulikila ovamwaxe okupitila moshihopaenenwa shaye sheitavelo kutya okukala omuhongwa waKristus itaku dulu okuyelekanifwa nande neliyambo keshe olo twa ninga.
16. Oudjuu ulipi Paulus a li a shakeneka muListra?
16 Diladila ashike kunghee ouladi nokulididimika kwaPaulus kwa li kwa kwafela ovamwatate. Oilonga 14:19, 20, otai tu lombwele shi na sha naasho sha li sha ningilwa Paulus moshilandopangelo shaListra, eshi ya ti: “Omwe uya Ovajuda, va dja kuAntiokia nokuIkonia, vo ove lishilila ongudu yovanhu, ndele va kupula Paulus nomamanya ndele ove mu kokolola mo moshilando, nova li ve shii okwa fya. Ndelenee ovalongwa eshi ve mu ongalela, ye okwa penduka po, ndele okwa ya moshilando. Nefiku lomongula okwa ya kuDerbe pamwe naBarnabas.” Kasha li tuu shidjuu kuPaulus okweenda kolupadi oshinano sheekilometa 100, konima ashike eshi hanga a fya a dengwa nomamanya!
17, 18. (a) Ongahelipi Timoteus a li a shiiva okumona oixuna kwaPaulus muListra? (b) Oshihopaenenwa shaPaulus shoudiinini osha kwafela Timoteus ngahelipi?
17 Mbela Timoteus opo a li eshi Paulus a dengwa nomamanya? Otashi dulika opo a li, ndele embo lOilonga inali shi popya. Ashike Timoteus okwa li e shii osho sha ningwa po. Paulus okwa popya monhumwafo onhivali oyo a shangela Timoteus a ti: “Ove wa ninga omushikuli wange momalongo nomeenghedi.” Timoteus ka li ashike e shii kutya Paulus okwa dengwa nomamanya muListra ndele okwa li yo e shii kutya Ovajuda ova kokololela Paulus kondje yaAntiokia nonokutya vamwe ova li va hala oku mu denga nomamanya muIkonia. — 2 Tim. 3:10, 11; Oil. 13:50; 14:5, 19.
18 Timoteus okwa li e shii kutya Paulus okwe lididimikila eenghalo dihapu didjuu. Oku na yo okukala a li e lihonga shihapu koshihopaenenwa shaPaulus. Eshi Paulus a li a ka talela po kuListra, okwa li a didilika kutya Timoteus oku li oshihopaenenwa shiwa meongalo, nokwa li “a popiwa nawa kovamwatate ovo va kala muListra nomuIkonio.” (Oil. 16:1, 2) Lwanima, Timoteus okwa ka kala a wana okupewa oinakuwanifwa ya kwata moiti. — Fil. 2:19, 20; 1 Tim. 1:3.
19. Ongahelipi elididimiko letu tali dulu okukwafela vamwe?
19 Ngeenge otwa twikile okulonga ehalo laKalunga, oihopaenenwa yetu otai ka kwafela ovanyasha va kale ovapiya vaKalunga hava pondola lela. Ovanyasha ohave tu konenene nohave lihongo konghedi oyo hatu popi novanhu moukalele, naunene tuu konghedi oyo hatu ungaunga nomaupyakadi monghalamwenyo. Paulus okwa popya kutya okwa li e lididimikila oinima ihapu opo a kwafele vamwe va ka mone omwenyo waalushe. — 2 Tim. 2:10.
20. Omolwashike tu na okutwikila okukonga efimano olo hali di kuKalunga?
20 Otu na omatomheno mawa okutwikila okukonga “efimaneko olo hali di kuKalunga aeke.” (Joh. 5:44; 7:18) Jehova ota yandje ‘omwenyo waalushe kwaava tava kongo efimano.’ (Lesha Ovaroma 2:6, 7.) Elididimiko letu otali dulu yo okukwafela vamwe va kale ovadiinini nova ka mone omwenyo waalushe. Onghee hano, ino efa nande osha shi ku imbe u mone efimano olo hali di kuKalunga.


text:
Kala u na omukumo eshi to ungaunga neenghalo didjuu
“Kalunga Oye ehondamo letu neenghono detu, nekwafo linene li shii kulineekelwa momaudjuu.” — EPS. 46:2.
1, 2. Ovanhu vahapu ova shakeneka eenghalo didjuu dilipi, ndele fye otu na okukala twe lilongekida okuninga shike?
OTU li pefimbo lidjuu neenghono. Kombada yedu otaku ningwa oiponga ya shikulafana. Ovanhu otava mono oixuna neenghono omolwomakakamo edu, oikungulu yomefuta, omapeya, omafundja, omindilo odo hadi kungwa keemhunda, omhepo yoshikungulu nosho tuu. Kakele kaasho, ope na yo omaupyakadi omaukwaneumbo noopaumwene oo haa etele ovanhu oumbada nenyeme. Osho otashi ulike kutya ovanhu ohava ‘yulwa divadiva kefimbo lii,’ sha hala kutya, efimbo nombadilila otai dulu okuhanga keshe umwe womufye. — Omuud. 9:12.
2 Ovapiya vaKalunga ova kala nokuungaunga nomupondo neenghalo didjuu da tya ngaho. Ndele nande ongaho, keshe umwe womufye oku na okukala e lilongekida okuungaunga nonghalo keshe idjuu oyo tashi dulika a ka shakeneke monakwiiwa eshi exulilo longhalelo ei tali ehene popepi. Ongahelipi hatu dulu okuungaunga neenghalo didjuu nopehe na okusholola? Oshike tashi ke tu kwafela tu kale tu na omukumo eshi hatu ungaunga neenghalo didjuu?
LIHONGA KOIHOPAENENWA YAAVO VA KALA VE NA OMUKUMO
3. Metwokumwe nOvaroma 15:4, oshike tashi dulu oku tu hekeleka ngeenge tu na omaupyakadi a kwata moiti?
3 Nonande eenghalo didjuu oda kuma ovanhu vahapu kunena shi dulife nale, omaupyakadi oo haa nyikifa ovanhu oluhodi okwa kala ko nale. Natu ka taleni kutya oshike hatu lihongo kovapiya vaKalunga vamwe vopefimbo la pita ovo va li ve na omukumo nomeenghalo didjuu. — Rom. 15:4.
4. David okwa li e lididimikila omaupyakadi elipi, noshike sha li she mu kwafela?
4 Natu ka taleni koshihopaenenwa shaDavid. Ohamba Saul oya li ya hala oku mu dipaa, ovatondi vaye ova li ve mu ponokela nova li va kufa po ovakulukadi vaye, a li a kengelelwa kuvamwe vometangakwaita laye, kovaneumbo laye nookaume nokwa li a polimana. (1 Sam. 18:8, 9; 30:1-5; 2 Sam. 17:1-3; 24:15, 17; Eps. 38:5-9) Omahokololo Ombibeli e na sha nonghalamwenyo yaDavid okwa ulika monghedi ya yela kutya eenghalo odo didjuu oda li de mu yahameka. Ndele osho kasha li she mu nghundipaleka pamhepo. Molwaashi okwa li e na eitavelo la pama, okwa ti: “Omwene, Oye ohote yokukalamwenyo kwange; olyelye ta mbadapalifa nge vali?” — Eps. 27:1; lesha Epsalme 27:5, 10.
5. Oshike sha li sha kwafela Abraham naSara ve lididimikile eenghalo didjuu odo va li mudo?
5 Abraham naSara ova kala efimbo lile meefaila ve li ovanailongo. Oinima inai kala alushe tai va endele nawa. Ndele ova li ve na omukumo eshi tava ungaunga noinima ngaashi ondjala nosho yo omaupyakadi oo va li tava etelwa koiwana oyo ya li ye va dingilila. (Gen. 12:10; 14:14-16) Mbela oshike sha li she va kwafela va ninge ngaho? Ombibeli oya ti kutya Abraham ‘okwa li a teelela oshilando shinya shi nomakanghameno a pama, nomutoti nomutungi washo oKalunga.’ (Heb. 11:8-10) Abraham naSara ova kala tava yandje elitulemo koinima oyo Kalunga e va udanekela ponhele yokweefa va wililwe po keenghalo didjuu odo va li mudo.
6. Ongahelipi hatu dulu okuhopaenena Job?
6 Job okwa li a mona oixuna neenghono. Diladila ashike kutya okwa li e udite ngahelipi eshi oinima aishe monghalamwenyo ya li itai mu endele nawa. (Job 3:3, 11) Shikwao vali osho shii, oshosho kutya Job ka li e udite ko filufilu kutya omolwashike oinima ii ya tya ngaho ya li tai mu ningilwa. Ndele nande ongaho, ka li a sholola. Okwa li a kanyatela oudiinini waye nokwa kala e na eitavelo muKalunga. (Lesha Job 27:5.) Osho kashi fi tuu oshihopaenenwa shiwa kufye okulandula!
7. Paulus okwa li a shakeneka eenghalo dilipi eshi ta longele Kalunga, noshike sha li she mu twa omukumo aha sholole?
7 Natu ka taleni yo koshihopaenenwa shomuyapostoli Paulus. Okwa li ‘moudjuu womoilando, moudjuu womombuwa nomoudjuu womefuta. Okwa popya shi na sha ‘nondjala, enota nonghai.’ Paulus okwa popya yo kutya okwa “telaanifwa mefuta omutenya aushe noufiku,” tashi dulika omolwoshikepa ya teka oyo a li muyo. (2 Kor. 11:23-27) Nonande okwa li a pita meenghalo didjuu adishe odo, didilika oikala oyo a li a ulika nopomhito opo hanga a fye omolwokulongela Kalunga, a ti: “Opo tu ha kale twe lineekela fye vene, ndelenee tu lineekele Kalunga, ou ta nyumuna ovafi. Ye okwe tu xupifa mo moshiponga shefyo olo linene, ndele ote tu xupifa nokomesho.” (2 Kor. 1:8-10) Havanhu vahapu va shakeneka eenghalo didjuu da fa odo da li da shakenekwa kuPaulus. Ndele nande ongaho, vahapu vomufye ope na omafimbo amwe hatu kala tu udite ngaashi Paulus. Onghee hano, oshihopaenenwa shaye shokukala e na omukumo otashi dulu oku tu hekeleka.
INO SHOLOLA OMOLWOMAUPYAKADI
8. Omaupyakadi okunena otashi dulika e tu kume ngahelipi? Yandja oshihopaenenwa.
8 Ovanhu vahapu kunena ova wililwa po molwaashi mounyuni omu yadi oiponga, omashongo nosho yo omafininiko. Nokuli nOvakriste vamwe osho va kala ve udite ngaho. Lani, * oo a kala ta hafele oilonga yefimbo li yadi pamwe nomushamane waye moAustralia okwa ti kutya eshi a li a monika okankela yokevele, osha li she mu nyikifa oluhodi noshe mu halukifa neenghono. Okwa ti: “Ouhaku oo nda li nda pewa owa li wa ningifa nge ndi kale handi vele neenghono nondi kale ndi udite ndihe na oshilonga.” Kakele kaasho, okwa li yo e na okufila oshisho omushamane waye oo a li a tandwa mekipa lombuda. Oshike tu na okuninga po ngeenge otwe lihange meenghalo da tya ngaho?
9, 10. (a) Oshike osho tuhe na okweefa Satana a ninge? (b) Oikala ilipi tai dulu oku tu kwafela tu ungaunge nomaudjuu mahapu oo a tumbulwa mOilonga 14:22?
9 Otu na okudimbuluka alushe kutya Satana okwa hala okunghundipaleka eitavelo letu moku tu etela omaupyakadi. Ndele inatu efa nande a ninge ngaho. Omayeletumbulo 24:10 okwa ti: “Ngenge wa monika wa fya ounye, efiku loluhepo eenghono doye tadi ka ninipala.” Okudilonga koihopaenenwa yopaMbibeli, ngaashi oyo ya tumbulwa metetekelo, otaku ke tu kwafela tu taalele omaupyakadi tu na omukumo.
10 Oshiwa yo okudimbuluka kutya itatu dulu okukufa po omaupyakadi aeshe. Ponhele yaasho, otu na okukala twa teelela oku a shakeneka. (2 Tim. 3:12) Oilonga 14:22 oya ti: “Mokuya mouhamba waKalunga otu nokupitila moudjuu uhapu.” Ponhele yokweefa omaupyakadi e ku teye omukumo, a tala ko e li omhito yokuulika kutya ou na eitavelo meenghono daKalunga doku ku kwafela.
11. Oshike tu na okuninga opo tuha kale twa wililwa po komaupyakadi onghalamwenyo?
11 Otwa pumbwa okukala hatu diladila kombinga yoinima oyo tai tungu. Eendjovo daKalunga oda ti: “Omutima u nehafo tau yelifa oshipala, ndelenee ouyahame womutima tau nyikifa omhepo oluhodi.” (Omayel. 15:13) Eendokotola oda didilika kutya ohashi kwafele omunaudu a xwepopale ngeenge oha diladila kombinga yoinima oyo tai tungu. Ovanaudu vahapu ohava xwepopala ngeenge ova pewa eepela danafangwa tava diladila kutya ova hakulwa nonande paulelalela itadi va hakula shili. Mepingafano naasho, ngeenge omunaudu ota diladila kutya eepela odo ta nu otadi nyono po oukolele waye, ota ka kala e udite ta vele unene. Osho otashi ulike kutya ngeenge ohatu kala ashike hatu diladila kombinga yoinima oyo itatu dulu okulundulula monghalamwenyo yetu, ohatu ka teka omukumo. Mepingafano naasho, Jehova ihe tu pe eepela danafangwa. Ngeenge tu li momafimbo madjuu, ohe tu pe ekwafo lashili nohe tu tu omukumo okupitila mEendjovo daye, mekwafo lovamwatate nosho yo lomhepo iyapuki. Ngeenge owa kala nokudiladila koinima oyo oto ka kala wa hafa shili. Ponhele yokukala to diladila koinima oyo ii monghalamwenyo yoye, ninga keshe osho to dulu opo u ungaunge noupyakadi keshe nokuyandja elitulemo koinima iwa oyo u na. — Omayel. 17:22.
12, 13. (a) Oshike sha li sha kwafela ovapiya vaKalunga ve lididimikile omaupyakadi oo a etifwa koiponga? Yandja oshihopaenenwa. (b) Pefimbo loiponga, ongahelipi hashi kala sha yela mo kutya oshike sha fimanenena monghalamwenyo?
12 Mefimbo opo la di ko, oilongo imwe oya li ya dengwa koiponga inene. Ohatu dulu okulihonga kunghee ovamwatate va li ve lididimikila eenghalo da tya ngaho nonande kasha li shipu kuvo. Pehovelo lo 2010, ekakamo ledu linene noshikungulu moChile osha li sha hanauna po omaumbo ovamwatate vahapu, oiniwe yavo navamwe ova li va kanifa oilonga yavo. Ndele nonande ovamwatate ova li monghalo ya tya ngaho ova kala ve lipyakidila moilonga yaJehova. Samuel oo eumbo laye la li la hanaunwa po filufilu okwa ti: “Nonande otwa li monghalo oyo idjuu, ame nomukulukadi wange inatu efa po okwoongala nokuudifa. Onda dimina kutya osho oshe tu kwafela tuha kale twa wililwa po.” Samuel novamwatate novamwameme vahapu kava li va efa oshiponga osho shi va teye omukumo, ndele ova li va twikila okulongela Jehova nouladi.
13 MuSeptemba 2009, odula inene oya li ya loka noya yelula oshitukulwa shinene shoshilando Manila moFilipine. Omulumenhu umwe oshipuna oo a kanifa oiniwe yaye ihapu okwa ti: “Efundja ola fikifa ovanhu aveshe pamwe nola etela oipuna neehepele oudjuu nokumona oixuna.” Osho otashi tu dimbulukifa omayele aJesus opandunge, oo taa ti: ‘Liongeleleni omamona meulu, omo eenhwishi ile oilemo ihai nyonauna naamu ovalunga ihava fe ndee itava vake.’ (Mat. 6:20) Oimaliwa nosho yo omaliko ohai tuka po diva, naasho ohashi nyemateke alushe ovo ve i pitifa komesho. Oshi li pandunge okupitifa komesho ekwatafano letu naJehova molwaashi ohatu dulu okukala ookaume kaJehova kashi na nee mbudi kutya oshike tashi ningwa po. — Lesha Ovaheberi 13:5, 6.
OTU NA OMATOMHENO OKUKALA TU NA OMUKUMO
14. Otu na omatomheno elipi okukala tu na omukumo?
14 Jesus okwa popya kutya otapa ka kala omaupyakadi pefimbo lokukala po kwaye, ndele okwa ti: “Inamu tila.” (Luk. 21:9) Otu na omatomheno a denga mbada okukala nomukumo molwaashi ohatu yambididwa kuJesus e li Ohamba nokOmushiti weshito alishe. Paulus okwa li a ladipika Timoteus a ti: “Kalunga ine tu pa omhepo youmbada, ndelenee oyeenghono noyohole noyelididimiko.” — 2 Tim. 1:7.
15. Ovapiya vaKalunga vamwe ova popya shike shi na sha nokulineekela muKalunga, nongahelipi nafye hatu dulu okukala tu na omukumo ngaashi vo?
15 Ombibeli oye tu lombwela kombinga yaasho ovapiya vaKalunga vamwe va popya shi na sha nokulineekela muKalunga. David okwa ti: “Omwene Oye omupameki wange noshikelelifo shange; Oye nde lineekela momutima wange nonda mona ekwafo. Osho nee sha nyakula omutima wange.” (Eps. 28:7) Paulus okwa li a ulika elineekelo laye filufilu eshi a ti: “Muei aishe ohatu findi nokufindilila omolwaau e tu hole.” (Rom. 8:37) Eshi Jesus a li a didilika kutya oku li pokukwatwa po nokudipawa, okwa li a popya sha osho sha li sha ulikila ovapwilikini vaye kutya oku na ekwatafano lopofingo naKalunga, a ti: “Ame kandi li po andike, osheshi Tate oku li naame.” (Joh. 16:32) Omautumbulilo oo a longifwa kovapiya vaKalunga ovo otaa ulike shike? Keshe umwe okwa li a ulika kutya okwe lineekela filufilu muJehova. Ngeenge nafye otwa kala twe lineekela muKalunga ngaashi vo, otashi ke tu kwafela tu taalele oupyakadi keshe kunena tu na omukumo. — Lesha Epsalme 46:2-4.
MONA OUWA MEKWAFO OLO TO PEWA KU-KALUNGA
16. Omolwashike sha fimana kufye okukonakona Eendjovo daKalunga?
16 Omukumo oo twa pumbwa tu li Ovakriste itau di mokukala twe lineekela mufye vene. Ndele ponhele yaasho, otau di mokushiiva kwetu Kalunga nomokukala twe mu lineekela. Ohatu dulu okuninga ngaho mokukala hatu konakona Ombibeli. Omumwameme umwe oo e na oupyakadi wepolimano okwa popya kutya oshike hashi mu kwafele, a ti: “Ohandi lesha lwoikando omishangwa odo tadi hekeleke.” Mbela otwa tula ngoo moilonga elombwelo lokuninga elongelokalunga loukwaneumbo oshivike keshe? Okuninga oinima oyo otaku ke tu kwafela tu kale tu na oikala ya fa yomupsalme oo a ti: “Omhango yoye ondi i hole shi fike peni! Efiku alishe ohandi i dilonga.” — Eps. 119:97.
17. (a) Efiloshisho lilipi tashi dulika li tu kwafele tu kale tu na omukumo? (b) Yandja oshihopaenenwa osho tashi ulike nghee wa li wa kwafelwa komahokololo onghalamwenyo oo e li moifo yetu.
17 Otu na yo oishangomwa ya kanghamena kOmbibeli oyo i na ouyelele oo tau tu kwafele tu kale twe lineekela muJehova. Ovamwatate vahapu ohava kwafelwa komahokololo onghalamwenyo oo haa kala moifo yetu. Omumwameme umwe wokuAsia oo e na epolimano olo hali ningifa omunhu a kale ta tumbu oshinyenu okwa li a hafa eshi a lesha ehokololo longhalamwenyo yomumwatate umwe oo a li omutumwa li na sha nanghee a li a ungaunga nomupondo nonghalo ya fa yaye. Omumwameme oo okwa shanga a ti: “Osha kwafela nge ndi ude ko oupyakadi wange nosha twa nge omukumo.”
18. Omolwashike tu na okwiilikana lwoikando ngaashi tashi dulika?
18 Eilikano otali dulu oku tu kwafela monghalo keshe. Omuyapostoli Paulus okwa divilika nghee eilikano la fimana eshi a ti: “Kaleni mu he na nande oshisho shasha, ndelenee oufyoona weni u shiivifileni Kalunga momailikano nomomaindilo pamwe nomapandulo, nombili yaKalunga ei i dule eendunge adishe, otai ka amena omitima deni nomadiladilo eni muKristus Jesus.” (Fil. 4:6, 7) Ohatu ilikana ngoo luhapu ngaashi tashi dulika tu kwafelwe tu lididimikile eenghalo didjuu? Alex, omumwatate wokuBritania oo a li a kwatwa kepolimano oule wefimbo lile, okwa ti: “Okupopya naJehova meilikano nokupwilikina kuye mokulesha Eendjovo daye osha kwafela nge neenghono.”
19. Otu na okutala ko ngahelipi okukala pokwoongala kwopaKriste?
19 Oshinima shimwe vali sha fimanenena tashi dulu oku tu kwafela osho okwoongala. Omupsalme umwe okwa ti: “Omwenyo wange tau djuulukwa, ndee tau lilile omikala dOmwene.” (Eps. 84:3) Mbela nafye osho tu udite ngaho? Lani, oo a tumbulwa metetekelo okwa popya shi na sha nanghee ha tale ko okwoongala kwopaKriste eshi a ti: “Okukala pokwoongala kakwa li ehoololo kwaame. Onda li ndi shii kutya ondi na okukala pokwoongala ngeenge onda hala Jehova a kwafele nge.”
20. Okukufa ombinga moilonga yokuudifa ohaku tu kwafele ngahelipi?
20 Okukala hatu kufa ombinga moilonga yokuudifa Ouhamba nako otaku tu kwafele tu kale tu na omukumo. (1 Tim. 4:16) Omumwameme umwe wokoAustralia oo a li e na omaupyakadi mahapu okwa ti: “Kanda li naanaa ndi hole oilonga yokuudifa, ndele omukulunhuongalo umwe okwa li a shiva nge tu ka longe pamwe naye nonda li nda ya pamwe naye. Otashi ulike kutya Jehova okwa li ta kwafele nge, molwaashi oshikando keshe handi kufa ombinga moukalele, ohandi kala nda hafa.” (Omayel. 16:20) Vahapu ova didilika kutya ohashi pameke eitavelo lavo eshi tava kwafele vamwe va kale ve na eitavelo muJehova. Mokuninga ngaho, ihava kala vali tava diladila kombinga yomaupyakadi avo nohashi va kwafele va yandje elitulemo koinima oyo ya fimanenena. — Fil. 1:10, 11.
21. Ohatu dulu okukala tu na elineekelo lashike nokuli nongeenge tu na omaupyakadi?
21 Jehova okwe tu pa omafiloshisho mahapu oo tae tu kwafele tu kale tu na omukumo eshi hatu ungaunga neenghalo didjuu kunena. Ngeenge otwa longifa omafiloshisho aeshe oo, hatu dilonga nokulandula oshihopaenenwa shiwa shovapiya vaKalunga ovo va li ve na omukumo, ohatu ka kala nelineekelo kutya ohatu dulu okuungaunga nomupondo neenghalo didjuu. Nonande otashi dulika tu na omaupyakadi mahapu eshi exulilo longhalelo ei tali ehene popepi, ohatu dulu okukala tu udite ngaashi Paulus oo a ti: ‘Otwa natwa poshi, ndele inatu nyonwa po noitatu kanifa ouladi.’ (2 Kor. 4:9, 16) Kekwafo laJehova, ohatu dulu okukala tu na omukumo eshi hatu ungaunga neenghalo didjuu kunena. — Lesha 2 Ovakorinto 4:17, 18.
^ okat. 8 Omadina oo hao ovanhu ovo lelalela.


text:
‘Shiiveni oinima ei ya fimanenena’
‘Shiiveni okutongola oinima ei iwa unene [“ya fimanenena,” NW].’ — FIL. 1:10.
1, 2. Exunganeko li na sha nomafiku axuuninwa lilipi la li la kumwifa ovahongwa vaJesus, nomolwashike?
POMHITO imwe, Petrus, Jakob, Johannes naAndreas ova li ve li ovo aveke nOmwene wavo. Osho Jesus a li a popya shi na sha nehanauno lotembeli osha li sha limbililika neenghono ovahongwa ovo. (Mark. 13:1-4) Onghee hano, ova li ve mu pula tava ti: “Tu lombwela: onaini hano eshi tashi ka ningwa, nedidiliko lokuuya kwoye nolexulilo lefimbo lounyuni olilipi?” (Mat. 24:1-3) Jesus ka li ashike e va lombwela shi na sha noiningwanima oyo ya li tai ka holoka po ofimbo Jerusalem inashi hanaunwa po, ndele okwa li yo a popya shi na sha naasho tashi ka ningwa momafiku axuuninwa ounyuni waSatana. Okwa li a popya oinima inyikifa oluhodi ngaashi, oita, ondjala nosho yo ehapupalo loukolokoshi. Konima eshi a popya oinima oyo, okwe va lombwela oshinima shimwe shihokwifa osho sha li tashi ka ningwa momafiku axuuninwa. Okwa ti: “Evangeli eli louhamba otali udifilwa ounyuni aushe li ningile oiwana aishe ondombwedi, opo nee taku uya exulilo.” — Mat. 24:7-14.
2 Ovahongwa vaJesus ova li hava hafele okuudifa pamwe naye kombinga yonghundana iwa yOuhamba. (Luk. 8:1; 9:1, 2) Otashi dulika va li va dimbuluka eendjovo daJesus odo tadi ti: “Eteyo olo olihapu, ndele ovalongi ovo ovanini, ilikaneni hano Omwene weteyo a tume ovateyi meteyo laye.” (Luk. 10:2) Ndele ova li tave lipula kutya: ‘Ongahelipi mbela hatu ka udifila “ounyuni aushe” nokuningila “oiwana aishe ondombwedi”? Mbela ovateyi otava ka dja peni?’ Nopene na omalimbililo, ovahongwa ova li va teelela nodjuulufi ewanifo leendjovo odo di li muMateus 24:14.
3. Ongahelipi omushangwa waLukas 21:34 tau wanifwa kunena, nomapulo elipi twa pumbwa okulipula pauhandimwe?
3 Exunganeko laJesus otali wanifwa pefimbo letu. Ovanhu omamiliyona otava udifa onghundana iwa yOuhamba mounyuni aushe. (Jes. 60:22) Ndele Jesus okwa li a ulika kutya otashi ka kala eshongo kuvamwe okuyandja elitulemo koilonga yokuudifa momafiku axuuninwa. Ova li tava ka kala ve lipyakidila noinima yopaumwene nova ‘lolokifwa.’ (Lesha Lukas 21:34.) Eendjovo daJesus odo oda fimana kufye kunena, molwaashi ovapiya vaKalunga vamwe inava pitifa komesho oinima oyo ya fimanenena. Osho ohatu shi mono momatokolo oo tava ningi e na sha noilonga, nehongo lopombada ile oinima yopamaliko nosho yo efimbo olo hava longifa momalihafifo. Vamwe ohava sholola omolwomafininiko nosho yo oisho yonghalamwenyo. Lipula kutya: ‘Ame ohandi shi endifa ngahelipi? Mbela omatokolo ange ohaa holola shike shi na sha naasho nda pitifa komesho monghalamwenyo?’
4. (a) Paulus okwa li a ilikanena Ovakriste vomuFilippi shi na sha nashike, nomolwashike? (b) Oshike hatu ka kundafana moshitukulwa eshi nosho yo osho tashi landula, nongahelipi oitukulwa oyo tai ke tu kwafela?
4 Ovakriste vopefimbo lonale ova li hava longo noudiinini opo va pitife oinima yopamhepo komesho monghalamwenyo yavo. Nomolwaasho omuyapostoli Paulus okwa li a ilikanena Ovakriste vomuFilippi va “shiive okutongola oinima ei iwa unene [“ya fimanenena,” NW].” (Lesha Ovafilippi 1:9-11.) Ngaashi omuyapostoli Paulus, Ovakriste vahapu ova li ‘va tuwa ouladi u dule wonale wokupopya eendjovo daKalunga vehe noumbada.’ (Fil. 1:12-14) Sha faafana, vahapu vomufye kunena ohatu udifa Eendjovo daKalunga nouladi. Ngeenge otwa konakona nghee Jehova ta longifa ehangano laye opo omushangwa waMateus 24:14 u wanifwe po otashi ke tu twa omukumo. Osho otashi ke tu kwafela tu kale tu na ouladi moilonga yokuudifa. Ehangano laJehova otali yandje elitulemo kushike, nongahelipi osho tashi tu tu omukumo nosho yo omaukwaneumbo etu? Moshitukulwa tashi landula, ohatu ka kundafana shi na sha nanghee hatu dulu okutwikila okulonga oilonga yaKalunga nokushikula ewiliko olo hatu pewa kehangano laye.
OSHITUKULWA SHOMEULU SHEHANGANO LAJEHOVA OTASHI PULA KOMESHO
5, 6. (a) Omolwashike Jehova a li a ulikila ovapiya vaye omamoniko e na sha noshitukulwa shehangano laye shomeulu? (b) Hesekiel okwa li a mona shike memoniko?
5 Ope na oinima ihapu oyo Jehova a hoolola aha kwatele mo mEendjovo daye. Pashihopaenenwa, ine tu yelifila shi na sha nanghee ouluvi womunhu ile eshito hali longo, nonande ngeno ouyelele oo owa li tau ka kala uhokwifa neenghono. Ponhele yaasho, Jehova okwe tu pa ouyelele oo twa pumbwa opo tu ude ko omalalakano aye notu kale metwokumwe nao. (2 Tim. 3:16, 17) Kashi hafifa tuu eshi Jehova a hoolola oku tu lombwela kombinga yoshitukulwa shehangano laye shomeulu! Ohatu kala twa tunhukwa ngeenge hatu lesha shi na sha naasho momambo Ombibeli, Jesaja, Hesekiel, Daniel nEhololo laJohannes. (Jes. 6:1-4; Hes. 1:4-14, 22-24; Dan. 7:9-14; Eh. 4:1-11) Omolwashike Jehova a efa tu shiive oinima imwe oyo tai ningwa meulu?
6 Jehova okwa hala tu kale tu shii kutya otu li oshitukulwa shehangano laye lomeshito alishe. Oshitukulwa shehangano laJehova shomeulu otashi longo noudiinini mokulonga ehalo laye. Pashihopaenenwa, Hesekiel okwa li a mona memoniko etemba linene lomeulu olo tali faneke oshitukulwa shehangano laJehova shomeulu. Etemba olo ola li tali endelele neenghono nohali dulu okutanauka ombadilila. (Hes. 1:15-21) Omalola alo ohaa kwata oshinano shile ngeenge taa ende. Hesekiel okwa li yo a mona Omushingi wetemba. Okwa ti: ‘Ame onda mona sha sha fa oshivela tashi vema sha fomundilo wa dingilila. Osho olupe levadimo lOmwene la li mokutala.’ (Hes. 1:25-28) Hesekiel ka li tuu a kumwa eshi a mona emoniko olo! Okwa li a mona kutya Jehova oye ta wilike ehangano laye okupitila momhepo yaye iyapuki. Okweenda kwetemba lomemoniko laHesekiel okwe tu kwafela tu ude ko nghee oshitukulwa shehangano laJehova shomeulu hashi longo.
7. Ongahelipi emoniko laDaniel tali tu kwafele tu kale tu na elineekelo?
7 Daniel naye okwa li a mona emoniko olo tali tu kwafele tu kale tu na elineekelo. Okwa li a mona Jehova e li “Omuxungu” e li omutumba kolukalwapangelo la dingililwa komalaka omundilo. Olukalwapangelo olo ola li li na omalola. (Dan. 7:9) Jehova okwa li a hala Daniel a mone kutya ehangano laye otali pula komesho notali longo opo li wanife po ehalo laYe. Okwa li yo a mona “Umwe a fOmona womunhu,” Jesus, ta pewa eenghono dokupangela oshitukulwa shehangano laJehova shokombada yedu. Epangelo laKristus la wanenena itali ka kala po ashike omido dinini. Ndele ponhele yaasho, “eenghonopangelo daye odo eenghonopangelo daalushe, kadi na apa tadi xulu po. Ndele oshilongo shaye osho oshilongo itashi ka teywa po.” (Dan. 7:13, 14) Emoniko olo otali tu linyengifa tu kale twe lineekela muJehova nokumona kutya oshike ta wanifa po. Molwaashi Jesus okwa pewa eenghonopangelo kuJehova, osho otashi tu linyengifa tu kale twe mu lineekela e li Omupangeli wetu.
8. Omamoniko e na sha nehangano laJehova okwa li a kuma ngahelipi Hesekiel naJesaja, nokwe tu kuma ngahelipi?
8 Otu na okukala tu uditile ngahelipi omamoniko e na sha noshitukulwa shehangano laJehova shomeulu? Ngaashi Hesekiel, otwa kuminwa neenghono osho Jehova ta longo. (Hes. 1:28) Okudilonga kombinga yehangano laJehova otashi tu linyengifa tu katuke eenghatu, ngaashi Jesaja. Eshi Jehova a li a pula kutya olyelye ta ka lombwela vamwe kombinga yaasho ta longo, Jesaja okwa li a tambula ko eshivo olo nopehe na okwoongaonga. (Lesha Jesaja 6:5, 8.) Jesaja okwa li e shii kutya kape na osho tashi dulu oku mu imba a wanife po oshilonga shaye shouprofeti molwaashi okwa li e na elineekelo kutya Jehova ote mu kwafele. Ngaashi Jesaja, nafye ohatu dulu okuyambidida ehangano laJehova mokulonga shihapu moilonga yaye. Itashi tu tu tuu omukumo okukala tu shii kutya otu li oshitukulwa shehangano olo le lipyakidila notali twikile okulonga ehalo laJehova!
OSHITUKULWA SHEHANGANO LAJEHOVA SHOKOMBADA YEDU
9, 10. Omolwashike pa pumbiwa oshitukulwa shehangano laJehova shokombada yedu?
9 Okupitila mOmona waye, Jehova okwa tota po oshitukulwa shehangano laye shokombada yedu osho tashi longele kumwe naashi shomeulu. Osho osha li sha pumbiwa opo oshilonga osho sha popiwa muMateus 24:14 shi dule okuwanifwa po. Omolwashike mbela? Natu ka konakoneni omatomheno opatatu.
10 Lotete, Jesus okwa ti ovahongwa vaye otava ka udifa ‘fiyo okominghulo dounyuni.’ (Oil. 1:8) Etivali, ovo va li tava ka udifa ova li va pumbwa ewiliko lOmishangwa nosho yo etwomukumo. (Joh. 21:15-17) Etomheno etitatu, ove na okukala hava ongala pamwe opo va dule okulongela Jehova nokulihonga nghee ve na okuudifa. (Heb. 10:24, 25) Ndele opo osho shi wanifwe po, ovahongwa vaJesus ova li ve na okuliunganeka nawa.
11. Ongahelipi hatu dulu okuulika kutya ohatu yambidida omalongekido oo haa ningwa kehangano laJehova?
11 Ongahelipi hatu dulu okuyambidida omalongekido oo haa ningwa kehangano laJehova? Onghedi imwe ya fimana omo hatu dulu oku shi ninga oyo okukala alushe twe lineekela ovo Jehova naJesus va nangeka po ve tu kwatele komesho moilonga yokuudifa. Mounyuni kunena omu na oinima ihapu oyo ovo tava kwatele komesho va li tava dulu okulalakanena, ndele inave shi ninga. Ndele mbela oshitukulwa shehangano laJehova shokombada yedu osha kala tashi yandje elitulemo kushike?
YANDJA ELITULEMO ‘KOINIMA OYO YA FIMANENENA’
12, 13. Ovakulunhuongalo Ovakriste ohava wanifa po ngahelipi oshinakuwanifwa shavo, nomolwashike osho tashi ku tu omukumo?
12 Ovakulunhuongalo ovo va pyokoka mounyuni aushe ova kala tava pewa oshinakuwanifwa shokupashukila nokukwatela komesho oilonga yokuudifa Ouhamba moilongo yavo. Ngeenge ovamwatate ovo tava ningi omatokolo, ohava kongo ewiliko mEendjovo daKalunga, odo va tala ko di li ‘olamba yeemhadi davo,’ nosho yo okupitila meilikano. — Eps. 119:105; Mat. 7:7, 8.
13 Ovakulunhuongalo Ovakriste ovo hava pashukile oilonga yokuudifa kunena navo ova pitifa komesho ‘eyakulo leendjovo,’ ngaashi ovo va li hava kwatele komesho oilonga oyo mefelemudo lotete. (Oil. 6:4) Ohava hafele neenghono exumokomesho loilonga yokuudifa onghundana iwa moitukulwa yavo nosho yo mounyuni aushe. (Oil. 21:19, 20) Ponhele yokutulila po oshiwana shaKalunga omusholondodo mulemule weemhango nomilandu, ohava shikula Omishangwa nohava wilikwa komhepo iyapuki yaKalunga eshi tava ningi omalongekido oo a pumbiwa opo oilonga yokuudifa i xume komesho. (Lesha Oilonga 15:28.) Mokuninga ngaho, ovamwatate ovo ohava tulile po ovo ve li momaongalo avo oshihopaenenwa shiwa. — Ef. 4:11, 12.
14, 15. (a) Omalongekido elipi a ningwa opo ku yambididwe oilonga yokuudifa yomounyuni aushe? (b) Ou udite ngahelipi eshi ho kufa ombinga moilonga yokuudifa Ouhamba?
14 Ovamwatate vahapu ohava longo efiku keshe opo va longekide oishangomwa, okwoongala nosho yo oyoongalele. Ovaliyambi omayovi ohava longo noudiinini, tava toloka oishangomwa oyo momalaka 600 lwaapo opo ovanhu vahapu va dule okulihonga kombinga ‘yoilonga inene yaKalunga’ momalaka avo. (Oil. 2:7-11) Ovamwatate novamwameme ovanyasha ohava longo noudiinini nomashina okupilinda naao okutula ko oipeko koishangomwa. Opo nee, oishangomwa oyo ohai tuminwa komaongalo nokuli nokwaao e li keenhele dokokule.
15 Opa ningwa omalongekido mahapu oo tae tu kwafele tu udife onghundana iwa nelitulemo pamwe neongalo letu. Pashihopaenenwa, ovamwatate omayovi ohave liyambe va tunge Omalupale Ouhamba nosho yo oyoongalele, va kwafele ovo va hangwa koiponga yopaushitwe ile ovo va pumbwa ekwafo lopaunamiti lopaulumomhumbwe, va unganeke oyoongalele inini naai ya kula, va honge meefikola dehangano, okutumbula po ashike imwe. Oilonga aishe oyo ohai longwa nelalakano lashike? Ohai longwa nelalakano lokuxumifa komesho oilonga yokuudifa, oku tu kwafela tu xwepopaleke oupamhepo wetu nokukwafela ovanhu vahapu va ninge ovalongeli vaJehova. Osha yela kutya oshitukulwa shehangano laJehova shokombada yedu otashi yandje elitulemo koinima oyo ya fimanenena.
NATU SHIKULENI OSHIHOPAENENWA SHEHANGANO LAJEHOVA
16. Ouyelele u na sha nashike oo to dulu okukonga pefimbo lelongelokalunga loukwaneumbo weni ile lekonakono lopaumwene?
16 Ohatu kongo ngoo efimbo tu dilonge kunghee ehangano laJehova hali longo? Vamwe ohava kongo ouyelele u na sha naasho pefimbo lelongelokalunga loukwaneumbo wavo ile lekonakono lopaumwene nokudilonga kwaasho ve lihonga. Otashi ka kala shihokwifa okukonakona omamoniko oo a li a pewa Jesaja, Hesekiel, Daniel nosho yo Johannes. Membo Jehovah’s Witnesses—Proclaimers of God’s Kingdom ile mou-DVD nosho yo moishangomwa imwe oyo i li melaka loye omu na ouyelele muhokwifa u na sha nehangano laJehova.
17, 18. (a) Ouwa ulipi wa mona moshitukulwa eshi? (b) Omapulo elipi tu na okulipula?
17 Okudilonga kwaasho Jehova ta wanifa po okupitila mehangano laye otashi ku etele ouwa. Natu kale twa tokola toko okukala hatu yandje elitulemo koinima oyo ya fimanenena, hatu shi ningi pamwe nehangano laJehova. Okuninga ngaho otashi ke tu kwafela tu kale tu udite ngaashi Paulus oo a ti: “Eshi tu neyakulolonga eli pafilonghenda olo twe li pewa, ihatu fi ounye.” (2 Kor. 4:1) Okwa ladipika yo ovalongi pamwe naye ta ti: “Mokulonga ouwa inatu lolokeni, osheshi efimbo ngenge la fika, hatu ka teya yo, ngenge itatu loloka.” — Gal. 6:9.
18 Mbela otwa pumbwa okuninga omalunduluko pauhandimwe ile tu li oukwaneumbo opo tu kale twa pitifa komesho oinima oyo ya fimanenena efiku keshe? Mbela itatu dulu okukaleka onghalamwenyo yetu paunafangwa opo tu dule okuyandja elitulemo lihapu koilonga yokuudifa oyo ya fimanenena? Moshitukulwa tashi landula, ohatu ka kundafana oinima itano oyo tai ke tu kwafela tu endele pamwe nehangano laJehova.