text:
ETUKULWA 17
Ehena popepi naKalunga okupitila meilikano
Omolwashike tu na okwiilikana kuKalunga?
Oshike tu na okuninga opo omailikano etu a udike kuKalunga?
Kalunga oha nyamukula ngahelipi omailikano etu?
1, 2. Omolwashike tu na okutala ko eilikano li li oufembanghenda munene, nomolwashike twa pumbwa okushiiva osho Ombibeli tai hongo shi na sha nalo?
MOKUYELEKANIFA edu nevalelwa linenenene, edu olinini neenghono. Doshili, kuJehova, “ou a shita eulu nedu,” oiwana yovanhu oya fa eta linininini lomeva mehemele. (Epsalme 115:15; Jesaja 40:15) Ndele Ombibeli otai ti: “Omwene oku li popepi naaveshe, have mu ifana, aveshe ava have mu ifana moshili. Ava, have mu tila, ote va wanifile eshi va hala, nonghuwo yavo ohe i udu, ndee te va xupifa.” (Epsalme 145:18, 19) Diladila ashike kutya osho otashi ti shike! Omushiti omunaenghono adishe oku li popepi nafye note ke tu uda ngeenge ohatu “mu ifana moshili.” Kau fi tuu oufembanghenda okupopya naKalunga meilikano!
2 Ndele ngeenge otwa hala Jehova a pwilikine komailikano etu, otu na okwiilikana kuye monghedi oyo a hokwa. Ndele ongahelipi hatu dulu oku shi ninga ngeenge katu shii osho Ombibeli tai hongo shi na sha nokwiilikana? Osha fimanenena okushiiva osho Omishangwa tadi ti shi na sha naasho, omolwaashi eilikano ohali tu kwafele tu ehene popepi elela naJehova.
OMOLWASHIKE TU NA OKWIILIKANA KU-JEHOVA?
3. Etomheno limwe la fimana molwaashi tu na okwiilikana kuJehova olilipi?
3 Etomheno limwe la fimana molwaashi tu na okwiilikana kuJehova, omolwaashi ote tu shivi tu shi ninge. Eendjovo daye otadi tu ladipike tadi ti: “Kaleni mu he na nande oshisho shasha, ndelenee oufyoona weni u shiivifileni Kalunga momailikano nomomaindilo pamwe nomapandulo, nombili yaKalunga ei i dule eendunge adishe, otai ka amena omitima deni nomadiladilo eni muKristus Jesus.” (Ovafilippi 4:6, 7) Doshili, inatu hala okukwata okahetengi efiloshisho lopahole olo twa pewa kOmupangeli Munenenene weshito alishe.
4. Okwiilikana ondjikilile kuJehova ohaku pameke ngahelipi ekwatafano letu naye?
4 Etomheno limwe natango li na sha nokwiilikana ololo kutya, okwiilikana kuJehova ondjikilile oyo onghedi omo hatu pameke ekwatafano letu naye. Ookaume kashili ihava kundafana ashike ngeenge ve na eshi va pumbwa. Ponhele yaasho, ookaume kopofingo ohava kala ve holafane, noukaume wavo ohau ende tau kolo neenghono eshi tava lombwelafana omadiladilo avo, oisho yavo nosho yo omaliudo avo va manguluka. Moinima imwe, onghalo oya faafana shi na sha nekwatafano letu naJehova Kalunga. Eembo eli ole ku kwafela u lihonge shihapu shi na sha naasho Ombibeli tai hongo kombinga yaJehova, yomaukwatya aye nosho yo yelalakano laye. Owa shiiva kutya oku li omunhu wolelalela. Eilikano otali ku pe omhito okulombwela Xo womeulu omadiladilo oye nomaliudo oye omoule. Eshi to shi ningi, oto ehene popepi elela naJehova. — Jakob 4:8.
OITEELELWA ILIPI TU NA OKUWANIFA PO?
5. Oshike tashi ulike kutya Jehova iha pwilikine komailikano aeshe?
5 Mbela Jehova oha pwilikine komailikano aeshe? Konakona osho kwa li a lombwela Ovaisrael ovanashibofa pefimbo lomuprofeti Jesaja, a ti: “Nonande mu indile omaindilo mahapu, itandi udu: osheshi omake eni oku yadi ohonde.” (Jesaja 1:15) Onghee hano, eenghatu donhumba otadi dulu okuningifa Kalunga a ha pwilikine komailikano etu. Onghee hano, opo omailikano etu a udike kuKalunga, otu na okuwanifa po oiteelelwa yonhumba ya fimanenena.
6. Opo Kalunga a pwilikine komailikano etu, oshiteelelwa sha fimanenena shilipi tu na okuwanifa po, nongahelipi hatu dulu oku shi wanifa po?
6 Oshiteelelwa sha fimanenena osho okukala tu na eitavelo tali longo. (Markus 11:24) Omuyapostoli Paulus okwa shanga a ti: “Kape na ou ta dulu okuwapalela Kalunga, ngenge kape neitavelo, osheshi ou ta ehene kuKalunga e nokwiitavela nokutya, oko e li, naava tave mu kongo, ote va pe ondjabi.” (Ovaheberi 11:6) Okukala neitavelo lashili kashi fi ashike okukala tu shii kutya Kalunga oko e li noha udu omailikano noku a nyamukula. Ndele eitavelo ohali ulikwa koilonga yetu. Otu na okuulika filufilu kutya otu na eitavelo monghedi yetu yokukalamwenyo yakeshe efiku. — Jakob 2:26.
7. (a) Omolwashike tu na okupopya naJehova nefimaneko ngeenge hatu ilikana kuye? (b) Ngeenge hatu ilikana kuKalunga, ongahelipi hatu dulu okuulika kutya ohatu shi ningi nelininipiko notashi di komutima?
7 Jehova ota pula yo ovo tava popi naye meilikano ve shi ninge nelininipiko notashi di komutima. Mbela katu na etomheno lokukala twe lininipika ngeenge hatu popi naJehova? Ngeenge ovanhu va mona omhito yokupopya nohamba ile nomupresidende, ohave shi ningi nefimaneko, va dimina ondodo yopombada yomupangeli. Ngeenge osho shi li ngaho, fye katu na tuu okupopya naJehova nefimaneko linenenene ngeenge hatu popi naJehova! (Epsalme 138:6) Doshili, oye “Kalunga Omunaenghono adishe.” (Genesis 17:1) Ngeenge hatu ilikana kuKalunga, onghedi omo hatu popi naye oi na okuulika kutya otwa dimina nelininipiko kutya oku tu dule kokule. Elininipiko la tya ngaho otali ke tu linyengifa yo tu ilikane tashi di komutima, sha hala okutya, ohatu ka henuka okwiilikana omailikano a faafana efimbo keshe. — Mateus 6:7, 8.
8. Ongahelipi hatu dulu okukatuka metwokumwe naasho hatu ilikana?
8 Oshiteelelwa shimwe natango osho twa pumbwa okuwanifa po opo tu udike kuKalunga osho okukatuka metwokumwe nomailikano etu. Jehova okwa teelela tu kendabale neenghono adishe tu kale metwokumwe naasho hatu ilikana. Pashihopaenenwa, ngeenge ohatu ilikana hatu ti: “Omungome wetu womafiku aeshe u tu pa yo nena,” otu na okulonga noudiinini oilonga keshe oyo hatu longo. (Mateus 6:11; 2 Ovatessaloniki 3:10) Ngeenge ohatu ilikana tu kwafelwe tu finde ounghundi wopambelela, otu na okukendabala okuhenuka eenghalo odo tadi dulu oku tu twala momayeleko. (Ovakolossi 3:5) Kakele koiteelelwa oyo ya fimanenena, ope na yo omapulo e na sha neilikano oo twa pumbwa okushiiva omanyamukulo ao.
OMANYAMUKULO OMAPULO ONHUMBA E NA SHA NEILIKANO
9. Otu na okwiilikana kulyelye, nokupitila mulyelye?
9 Otu na okwiilikana kulyelye? Jesus okwa honga ovashikuli vaye va ilikane ‘kuTate yetu ou e li meulu.’ (Mateus 6:9) Onghee hano, omailikano etu oku na okuyukifwa ashike kuJehova Kalunga. Ndele Jehova okwa teelela tu kale twa dimina ondodo yOmona waye ewifa, Jesus Kristus. Ngaashi twe lihonga mEtukulwa eti-5, Jesus okwa li a tumwa kombada yedu opo a yandje ekulilo oku tu mangulula moulunde nefyo. (Johannes 3:16; Ovaroma 5:12) Oye Omupristeri Omukulunhu nOmutokoli a tulwa po. (Johannes 5:22; Ovaheberi 6:20) Onghee hano, Omishangwa otadi tu lombwele tu ilikane okupitila muJesus. Jesus okwe shi popya a ti: “Aame ondjila noshili nomwenyo; kape na ou te uya kuTate, ngenge hamuame ta pitile.” (Johannes 14:6) Opo omailikano etu a udike, otu na ashike okwiilikana kuJehova okupitila mOmona waye.
10. Omolwashike tu he na okukala monghedi yonhumba yokondadalunde ngeenge hatu ilikana?
10 Mbela otu na okukala monghedi yonhumba yokondadalunde ngeenge hatu ilikana? Hasho. Jehova ita pula tu kale monghedi yonhumba yokondadalunde ngeenge hatu ilikana, kutya nee oshi na sha nomake etu ile onolutu letu alishe. Ombibeli otai hongo kutya osha tambulwa ko okwiilikana omalutu etu e li meenghedi di lili noku lili, kutya nee otu li omutumba, otwe linyongamena, otwa twa eengolo ile otwa fikama. (1 Omafimbo 17:16, OB-1954; Nehemia 8:6; Daniel 6:11; Markus 11:25) Osho sha fimanenena hanghedi omo omalutu etu e li opo tu monike kuvamwe, ndele oikala yomutima ya yuka. Doshili, moilonga yetu yakeshe efiku ile ngeenge twa taalelwa koshiponga, ohatu dulu okwiilikana momitima detu, keshe opo tu li. Jehova oha udu omailikano a tya ngaho, nonande ovo ve li po kave shii ngeenge ohatu ilikana. — Nehemia 2:1-6.
11. Oinima yopaumwene ilipi sha yuka okwiilikana kombinga yayo?
11 Otu na okwiilikana shi na sha nashike? Ombibeli otai yelifa tai ti: “Ngenge hatu mu indile sha pahalo laye, [Jehova] ote tu udu.” (1 Johannes 5:14) Onghee hano, ohatu dulu okwiilikana kombinga yoshinima keshe osho shi li metwokumwe nehalo laKalunga. Mbela oshi li ngoo metwokumwe nehalo laye okwiilikana shi na sha noisho yopaumwene? Heeno, osho naanaa! Okwiilikana kuJehova okwa fa naanaa okupopya nakaume kopofingo. Ohatu dulu okupopya twa manguluka, ‘hatu mbubulile Kalunga omitima detu.’ (Epsalme 62:9) Osha yuka kufye okupula omhepo iyapuki, opo i tu kwafele tu longe osho sha yuka. (Lukas 11:13) Ohatu dulu yo okupula ewiliko opo tu ninge omatokolo opandunge nosho yo eenghono opo tu pondole omaudjuu. (Jakob 1:5) Ngeenge twa nyona, otu na okupula ediminepo pakanghameno leyambo laKristus. (Ovaefeso 1:3, 7) Ndele katu na ashike okwiilikana shi na sha noinima yopaumwene. Otu na okukwatela mo vamwe momailikano etu, ngaashi oilyo yomaukwaneumbo nosho yo ovalongelikalunga vakwetu. — Oilonga 12:5; Ovakolossi 4:12.
12. Ongahelipi hatu dulu okupitifa komesho oinima i na sha naTate yetu womeulu momailikano etu?
12 Oinima i na sha naJehova Kalunga oi na okupitifwa komesho momailikano etu. Otu na shili etomheno okutanga nokupandula Jehova tashi di komutima omolwouwa waye aushe. (1 Omafimbo 29:10-13) Jesus okwa yandja oshihopaenenwa sheilikano, osho sha shangwa muMateus 6:9-13, omo e tu honga tu ilikane opo edina laKalunga li yapulwe, Ouhamba waKalunga u uye nopo ehalo laye li longwe kombada yedu ngaashi meulu. Tete, Jesus okwa tumbula oinima ya fimana i na sha naJehova, opo nee a ka tumbula oinima yopaumwene. Sha faafana, ngeenge hatu pitifa komesho momailikano etu oinima i na sha naKalunga, ohatu ulike kutya inatu litula ashike moinima i na sha nonghalonawa yetu.
13. Omishangwa otadi ulike shike shi na sha noule womailikano oo haa tambulwa ko kuJehova?
13 Omailikano etu oku na okukala male shi fike peni? Ombibeli inai popya kondadalunde kutya eilikano lopaumwene ile lomoipafi oli na okukala lile shi fike peni. Eilikano lokwiilikanena oikulya otashi dulika li kale lixupi, ndele eilikano lopaumwene omo hatu mbubulile Jehova omitima detu otali dulu okukala lile. (1 Samuel 1:12, 15) Ndele Jesus okwa tokolele oohandimwe ovo va li ve lishii ouyuki, ovo va li hava ilikana omailikano male okulimonikifa kuvamwe. (Lukas 20:46, 47) Jehova iha hokwa omailikano a tya ngaho. Osho sha fimana osho okwiilikana tashi di komutima. Onghee hano, oule womailikano oo haa tambulwa ko kuJehova otashi dulika u kale wa yoolokafana she likolelela keemhumbwe nosho yo keenghalo.
14. Ombibeli oya hala okutya shike eshi tai tu ladipike tu ‘ilikane alushe,’ nomolwashike eladipiko olo tali hekeleke?
14 Otu na okwiilikana lungapi? Ombibeli otai tu ladipike tu ‘ilikane alushe,’ tu ‘diinine mokwiilikana’ nosho yo tu ‘ilikane tu he na edimbuko.’ (Ovaefeso 6:18; Ovaroma 12:12; 1 Ovatessaloniki 5:17) Ndele omishangwa odo itadi ti kutya otu na okwiilikana kuJehova omukokomoko aushe wefiku. Ponhele yaasho, Ombibeli otai tu ladipike tu ilikane ondjikilile, hatu twikile okupandula Jehova omolwouwa waye oo e tu ningila nokukonga ewiliko laye, ehekeleko laye nosho yo eenghono kuye. Mbela itashi hekeleke okushiiva kutya Jehova ina tula po engabeko kutya otu na okupoya naye meilikano oule wefimbo li fike peni ile kutya olungapi tu na okupopya naye? Ngeenge otu na shili olupandu li na sha noufembanghenda weilikano, ohatu ka konga eemhito dihapu tu ilikane kuTate yetu womeulu.
15. Omolwashike tu na okutya “Amen” pexulilo lomailikano opaumwene ile omoipafi?
15 Omolwashike tu na okutya “Amen” pexulilo leilikano? Oshitya “amen” otashi ti “heeno” ile “nashi kale ngaho.” Oihopaenenwa yopamishangwa otai ulike kutya osha yuka okutya “Amen” pexulilo leilikano lopaumwene ile lomoipafi. (1 Omafimbo 16:36; Epsalme 41:14) Mokutya “Amen” pexulilo lomailikano etu, ohatu koleke kutya osho twa popya oshoshili. Ngeenge hatu ti “Amen” — kutya nee omomutima ile omokule — pexulilo leilikano laumwe lomoipafi, ohatu ulike kutya otwa twa kumwe nomadiladilo oo a popiwa. — 1 Ovakorinto 14:16.
NGHEE KALUNGA HA NYAMUKULA OMAILIKANO ETU
16. Elineekelo lilipi hatu dulu okukala tu na shi na sha neilikano?
16 Mbela Jehova oha nyamukula ngoo shili omailikano? Heeno, ohe a nyamukula shili! Otu na ekanghameno la kola lokukala nelineekelo kutya “Omuudi womailikano” oha nyamukula omailikano taa di komutima oo haa ilikanwa kovanhu omamiliyona. (Epsalme 65:3) Jehova ota dulu okunyamukula omailikano etu meenghedi di lili noku lili.
17. Omolwashike taku dulu okutiwa kutya Kalunga oha longifa ovaengeli vaye nosho yo ovapiya vaye vokombada yedu okunyamukula omailikano etu?
17 Jehova oha longifa ovaengeli vaye nosho yo ovapiya vaye vokombada yedu okunyamukula omailikano. (Ovaheberi 1:13, 14) Ope na oimoniwa ihapu yoohandimwe ovo va li va ilikana kuKalunga e va kwafele va ude ko Ombibeli ndele diva konima yokwiilikana ova talelwa po kuumwe womovapiya vaJehova. Oimoniwa ya tya ngaho otai yandje oumbangi u na sha nokuwilika oilonga yokuudifa Ouhamba kwovaengeli. (Ehololo 14:6) Opo Jehova a nyamukule omailikano etu oo taa ilikanwa pefimbo leulumomhumbwe, otashi dulika e linyengife Omukriste wonhumba e tu kwafele. — Omayeletumbulo 12:25; Jakob 2:16.
18. Jehova oha longifa ngahelipi omhepo yaye iyapuki nosho yo Eendjovo daye okunyamukula omailikano ovapiya vaye?
18 Jehova Kalunga oha longifa yo omhepo yaye iyapuki nosho yo Eendjovo daye, Ombibeli, okunyamukula omailikano ovapiya vaye. Ota dulu okunyamukula omailikano etu oo hatu ilikana tu kwafelwe tu lididimikile omayeleko, moku tu pa ewiliko neenghono okupitila momhepo yaye iyapuki. (2 Ovakorinto 4:7) Luhapu omanyamukulo komailikano etu e na sha newiliko ohaa di mOmbibeli, omo Jehova he tu pe ekwafo opo tu ninge omatokolo e li pandunge. Omishangwa tadi kwafa otadi dulu okumonika pefimbo lekonakonombibeli lopaumwene nosho yo eshi hatu lesha oishangomwa yopaKriste, ngaashi embo eli. Oitwa yopamishangwa oyo twa pumbwa okudiladila otashi dulika tu i ude okupitila mwaasho tashi kundafanwa pokwoongala kwopaKriste ile okupitila momatyekosha omukulunhuongalo oo e na ko nasha nonghalonawa yeongalo. — Ovagalati 6:1.
19. Oshike tu na okudimbulukwa ngeenge omailikano etu omafimbo amwe otaa monika a fa inaa nyamukulwa?
19 Ngeenge Jehova ota monika a fa ita nyamukula omailikano etu diva, hamolwaashi nande ita dulu oku a nyamukula. Ponhele yaasho, otu na okudimbulukwa kutya Jehova oha nyamukula omailikano she likolelela kehalo laye nosho yo pefimbo laye la wapala. Oku shii eemhumbwe detu nosho yo nghee e na oku di wanifa po e tu dule kokule. Luhapu oha efa tu twikile ‘okwiindila, okukonga nokukonghola.’ (Lukas 11: 5-10) Oudiinini wa tya ngaho otau ulikile Kalunga kutya otu na ehalo linene nonokutya eitavelo letu olashili. Natango, Jehova ota dulu okunyamukula omailikano etu monghedi oyo itatu shi didilike mo noupu. Pashihopaenenwa, ota dulu okunyamukula eilikano li na sha neyeleko lonhumba, moku tu pa eenghono opo tu li lididimikile, ndele haku li kufa po. — Ovafilippi 4:13, NW.
20. Omolwashike tu na okulongifa pauyadi oufembanghenda u na ondilo weilikano?
20 Inatu pandula tuu eshi Omushiti wevalelwa linenenene e li popepi naaveshe ovo have mu ilikana monghedi ya yuka! (Epsalme 145:18) Natu longifeni pauyadi oufembanghenda u na ondilo weilikano. Ngeenge otwa kala hatu ningi ngaho, ohatu ka kala tu na etimaumbwile lihafifa lokweehena popepi elela naJehova, Omuudi womailikano.
Lihonga shihapu
Oto dulu ngoo shili ‘okweehena popepi naKalunga’?
Jehova Kalunga, Omushiti weulu nedu, okwe tu pa eshivo neudaneko.


c: text/html

text:
ETUKULWA 26
Kalunga oku “yadi ekufilo”
1-3. (a) David okwa li e udite a humbata omutengi mudjuu ulipi, noshike sha li she mu hekeleka? (b) Ngeenge otwa nyona, otashi dulika tu kale tu udite ngahelipi, ndele Jehova okwe tu shilipaleka ngahelipi?
OMUPSALME David okwa tile: “Owii wange [owa] ninginifa omutwe wange, wa fa omutengi mudjuu, wa dula nge eenghono. Onda alamekwa, nda mongoshoka.” (Epsalme 38:5, 9) David okwa li e shii kutya ohashi kala omutengi mudjuu ngeenge eliudo lomunhu tali mu vele ombedi. Ndele nande ongaho, okwa li a hekelekwa eshi a uda ko kutya nonande Jehova iha pande omanyono, ke tonde ovalunde ovo ve livela shili ombedi nova efa po oilonga yavo youlunde. Molwaashi David okwa li a itavela filufilu kutya Jehova oku na ehalo lokufila onghenda ovo ve livela ombedi, okwa shanga a ti: “Omwene, Ove . . . u yadi ekufilo.” — Epsalme 86:5.
2 Ngeenge twa nyona, nafye otashi dulika tu kale tu udite oudjuu, molwaashi eliudo letu ohali kala tali tu vele ombedi. Oshiwa ngeenge eliudo letu tali tu vele ombedi, molwaashi otashi dulu oku tu linyengifa tu ninge omalunduluko, opo tuha ninge epuko la faafana. Ndelenee osha nyika oshiponga ngeenge eliudo letu ohali kala tali tu nyenyetele efimbo alishe. Omutima wetu otashi dulika u kale tau tu hokololifa efimbo alishe noku tu lombwela kutya Jehova ite ke tu dimina po, kutya nee otwe livela ombedi shili. Ngeenge otwa “ningine moluhodi unene” omolwokukala tu udite tu na ondjo, Satana ota dulu oku tu shololifa opo tu kale tu udite kutya Jehova ine tu valula noinatu wana oku mu longela. — 2 Ovakorinto 2:5-11.
3 Ndele mbela oshoshili kutya Jehova osho he tu tale ko ngaho? Hasho nandenande. Oukwatya waJehova wokudimina po ou li oshitukulwa shohole yaye inenenene. Eendjovo daye ode tu shilipaleka kutya ngeenge otwe livele shili ombedi tashi di komutima, ote tu dimine po. (Omayeletumbulo 28:13) Opo tuha kale tu udite kutya Jehova ita dulu oku tu dimina po, natu ka tale kutya omolwashike Jehova ha dimine po, nonokutya ohe shi ningi ngahelipi.
Omolwashike Jehova e “yadi ekufilo”?
4. Jehova oku shii shike kombinga yoshitwe yetu, naasho ohashi nwefa mo ngahelipi onghedi omo ha ungaunga nafye?
4 Jehova oku shii kutya otwa ngabekwa. Oku shii kutya otu na omaunghundi omolwokuhawanenena kwetu. Nomolwaasho Epsalme 103:14 ola ti: “Oye ta shiiva oshitwe yetu, nhumbi tu li; ota dimbulukwa, nokutya fye ondwi yedu.” Outumbulilo kutya oku shii “oshitwe yetu” otau tu dimbulukifa omhito imwe opo Ombibeli ya faafanifa Jehova nomuhongi woitoo nokufaafanifa ovanhu noitoo yedu. * (Jeremia 18:2-6) Jehova, e li Omuhongi woitoo Munenenene, oha ungaunga nafye nelungi omolwokuhawanenena kwetu, nohaa tale kunghee hatu linyenge kewiliko laye.
5. Embo lOvaroma ola yelifa ngahelipi eenghono doulunde?
5 Jehova oku shii kutya oulunde ou na eenghono. Eendjovo daye oda popya kutya oulunde ohau etifa efyo. Mbela oulunde ou na eenghono di fike peni? Omuyapostoli Paulus okwa yelifa kutya oulunde ou na eenghono di fike peni membo lOvaroma, eshi a ti: Otu li “koshi youlunde,” ngaashi ovakwaita hava kala tava wilikwa kondjai yoita (Ovaroma 3:9); oulunde otau “pangele” ovanhu aveshe wa fa ohamba (Ovaroma 5:21); oulunde owa “kala” mufye (Ovaroma 7:17, 20); “omhango” yao otai longo alushe mufye, tai kendabala oku tu pangela efimbo alishe. (Ovaroma 7:23, 25) Oulunde kau na tuu eenghono shili oku tu pangela! — Ovaroma 7:21, 24.
6, 7. (a) Jehova oha tale ko ngahelipi ovo ve livela ombedi notave mu indile e va file onghenda? (b) Omolwashike tuhe na okufika pexulifodiladilo kutya Jehova ote ke tu fila ashike onghenda kashi na nee mbudi kutya oshike?
6 Jehova oku shii kutya itatu dulu okudulika filufilu monghedi ya wanenena, kashi na nee mbudi kutya ohatu kendabala shi fike peni. Nomolwaasho, okwe tu shilipaleka pahole kutya ngeenge otwe mu indile e tu file onghenda notwe livela ombedi shili, ote ke tu dimina po. Epsalme 51:19 ola ti: “Omayambo aa a halika kuKalunga, oo omhepo ya teyauka. Omutima, ou wa teyauka nowa alamekwa, o nee, Kalunga ito u dini.” Jehova ke na efiku a ekeleshi ile a kale kokule naavo ve na ‘omitima da teyauka noda alamekwa’ omolwokukala ve udite ve na etimba.
7 Mbela osho oshi na oku tu ningifa tu fike pexulifodiladilo kutya omolwokuhawanenena kwetu Jehova ote ke tu fila ashike onghenda ngeenge twa nyono? Hasho nandenande. Jehova iha wilikwa komaliudo ongaho. Onghenda yaye oi na ongaba. Ita ka dimina po ovo tava nyonene owina noinava hala okulivela ombedi. (Ovaheberi 10:26) Oha dimine po ashike ovo ve livela ombedi shili. Paife natu ka taleni komafaneko amwe a twa oo tae tu kwafele tu ude ko nawa oukwatya waJehova mukumwifi wokudimina po oo u li oshitukulwa shohole yaye.
Jehova ohe tu dimine po pauyadi
8. Jehova oha kufa po ngahelipi omatimba, naasho otashi tu pe elineekelo lilipi?
8 David, oo a li e livela ombedi shili, okwa tile: ‘Onde ku hepaululila omatimba ange, noulunde wange inandi u holeka, Ove nowa kufila nge po owii womatimba ange.’ (Epsalme 32:5) Jehova okwa li a kufa po omatimba aDavid noku a ekelashi, oku shi popya pafaneko, naasho osha li sha ningifa David a kale e udite a pepelelwa. (Epsalme 32:3) Nafye ohatu dulu okukala nelineekelo kutya Kalunga oha kufa po omatimba etu ngeenge hatu mu pula e tu dimine po pakanghameno leitavelo letu mekuliloyambo laJesus. — Mateus 20:28.
9. Jehova oha ehenifa omanyono etu kokule nafye shi fike peni?
9 Omupsalme David okwa longifa epopyo la twa opo a hokolole ediminepo laJehova, a ti: ‘Ngaashi oushilo nouninginino u li li kokule, osho Ye ha ehenifa omanyono etu kokule nafye.’ (Epsalme 103:12) Oushilo ou li kokule nouninginino shi fike peni? Oushilo alushe oo u li oshinano shile okudja kouninginino osho itatu dulu okuudika; eembinga odo mbali itadi dulu nande okushakena. Omuhongwanhu umwe okwa ti kutya outumbulilo oo otau ti “kokule ngaashi tashi dulika; kokulekule.” Onghee hano, eendjovo daDavid da nwefwa mo otadi tu lombwele kutya ngeenge Jehova ta dimine po, oha ehenifa omanyono etu kokulekule nafye.
10. Ngeenge Jehova e tu dimina po omanyono etu, omolwashike tuhe na okukala tu udite twa humbata onhongo youlunde oo monghalamwenyo yetu aishe?
10 Mbela owa kendabala nale okukufa ko onhongo koshikutu shitoka? Otashi dulika nonande owa ninga eenghendabala da mana mo, onhongo oi wetike natango. Didilika nghee Jehova ta hokolola okudula kwaye okudimina po, ta ti: ‘Omatimba eni nande naa tilyane ngaashi ohonde, otaa ka toka ngaashi outokele [wolumi, NW]; nonande naa kale a tilyana sheshe, otaa yela ngaashi omalududi a toka.’ (Jesaja 1:18) ‘Outilyane’ otau ulike koluvala la twa loiyata ya fumikwa. Itatu dulu nande okukufa po kufye vene onhongo youlunde wetu oyo itilyana oku shi popya pafaneko. Ndele Jehova ota dulu okukufa po omanyono oo matilyana noku a ninga matoka ngaashi olumi ile omalududi eedi inaa fumikwa. Hano ngeenge Jehova te tu dimine po omanyono etu, inatu pumbwa okukala tu udite kutya otwa humbata onhongo youlunde oo monghalamwenyo yetu aishe.
11. Osha hala okutya ngahelipi eshi taku tiwa kutya Jehova oha ekeleshi omatimba etu konima yaye?
11 Meimbilo lolupandu tali linyengifa omutima olo Hiskia a tota po konima eshi a li a xupifwa komukifi omudipai, okwa ti kuJehova: ‘Owa ekelashi omatimba ange aeshe konima yoye.’ (Jesaja 38:17) Opo, Jehova ota fanekwa ta kufa po omanyono omunyoni e livela ombedi noku a kupula konima yaYe oko ita dulu oku a mona vali. Pambo limwe lomauyelele, ediladilo olo otali dulu okupopiwa ngaha: “Owa ningifa [omanyono ange] a kale a fa inaa ningwa.” Kadi fi tuu eendjovo tadi hekeleke!
12. Omuprofeti Mika okwa ulika ngahelipi kutya ngeenge Jehova te tu dimine po, oha kufa po omanyono etu fiyo alushe?
12 Eshi omuprofeti Mika a li ta xunganeke shi na sha netungululo, okwa li a popya ta ulike kutya okwa tomwa kutya Jehova ota ka dimina po oshiwana shaye she livela ombedi, eshi a ti: ‘Olyelye ou e ku fa, Kalunga, to koya po omatauluko oshixupe shefyuululo loye? Omatimba avo aeshe Ove to ke a ekela mokule mwi mefuta.’ (Mika 7:18, 19) Diladila kutya eendjovo odo oda li tadi ti shike kovanhu ovo va li ko pefimbo lOmbibeli. Mbela opa li ngoo pe na omhito yokwaalula oshinima osho sha kupulwa ‘mokule mefuta’? Eendjovo odo daMika otadi ulike kutya ngeenge Jehova ta dimine po, oha kufa po omanyono etu fiyo alushe.
13. Jesus okwa li a hala okutya shike eshi a longifa outumbulilo “dima po eendjo detu”?
13 Opo Jesus a ulike nghee Jehova he tu dimine po, okwa li a longifa omautumbulilo oo taa yelekanifa omunyoni nomunhu oo a lya eendjo, ofimbo Jehova ta yelekanifwa naao a liwa eendjo. Jesus okwe tu ladipika tu kale hatu ilikana hatu ti: ‘Dima po eendjo detu.’ (Mateus 6:12, OB-1986) Kungaho, Jesus okwa li ta yelekanifa omanyono etu neendjo ile oikolo. (Lukas 11:4) Ngeenge twa nyona, ohatu ningi ovanashikolo kuJehova, oku shi popya pafaneko. Pambo limwe lomauyelele, oshityalonga shOshigreka osho sha tolokwa “dima po” otashi ti, “okweefa okupula eendjo komunhu oo e ku lya eendjo.” Osho osha hala okutya, ngeenge Jehova e tu dimina po, ihe tu tale ko vali tu na eendjo odo ngeno tu na oku di futila po. Itashi hekeleke tuu kovanyoni ovo ve livela ombedi okushiiva kutya Jehova ite ke tu pula eendjo odo e tu dimina po! — Epsalme 32:1, 2.
14. Outumbulilo “omatimba eni opo a dimwe po” otau yandje efano la tya ngahelipi?
14 MOilonga 3:19, Ombibeli oya hepaulula ediminepo laKalunga ya ti: ‘Lidilululeni, nye mu lialuluke, omatimba eni opo a dimwe po.’ Outumbulilo “a dimwe po” otau toloka oshityalonga shOshigreka osho tashi dulu okutya “okupushula . . . ile okunyonauna po.” Pavahongwanhu vamwe, outumbulilo oo otau yandje efano lomunhu ta dimi po eshangelo olo la shangwa neke. Ongahelipi eshi sha li tashi dulika? Ohinga oyo ya li hai longifwa apeshe pefimbo lonale oya li ya longwa moshipilili osho sha kwatela mo oufila womakala, wa lumbakanifwa nongha nomeva. Konima yokushanga nohinga oyo, omunhu okwa li ta dulu okukufa efulafula la tuta nokudima po eshangelo olo. Kali fi tuu efaneko lihokwifa li na sha nonghenda yaJehova! Ngeenge ta dimi po omatimba etu, osha fa ngeno ta kufa efulafula noku a dima po.
Jehova okwa hala tu shiive kutya oku “yadi ekufilo”
15. Jehova okwa hala tu shiive shike kombinga yaye?
15 Ngeenge hatu diladila komafaneko oo a popiwa metetekelo, mbela inashi yela kutya Jehova okwa hala tu kale tu shii kutya okwe lilongekida oku tu dimina po, shimha ashike twe livela ombedi shili? Inatu pumbwa okukala twa tila kutya ote ke tu kwatela onghone monakwiiwa omolwomatimba oo, molwaashi Ombibeli otai holola oshinima shimwe natango kombinga yefilonghenda laJehova likumwifi kutya: Ngeenge ta dimi po omatimba, ohe a dimbwa.
“Itandi dimbulukwa vali omatimba avo”
16, 17. Ombibeli oya hala okutya ngahelipi eshi tai ti kutya Jehova oha dimbwa omatimba etu, nomolwashike to tile ngaho?
16 Jehova okwa udanekela ovo ve li mehangano lipe a ti: “Ohandi ka dima po omanyonauno avo, ndele itandi dimbulukwa vali omatimba avo.” (Jeremia 31:34) Mbela eshi otashi ti kutya ngeenge Jehova ta dimi po omatimba ita dulu vali oku a dimbuluka? Hasho sha hala okutya ngaho. Ombibeli otai tu lombwele omatimba ovanhu vahapu ovo Jehova e va dimina po, mwa kwatelwa David. (2 Samuel 11:1-17; 12:1-13) Osha yela kutya Jehova oku shii natango omapuko ovanhu va tya ngaho. Omahokololo e na sha nomanyono avo, elivelombedi lavo nosho yo okudiminwa po kwavo okwa diininwa mOmishangwa omolwouwa wetu. (Ovaroma 15:4) Hano Ombibeli oya hala okutya ngahelipi eshi tai ti kutya Jehova ita “dimbulukwa” omatimba aavo a dimina po?
17 Oshityalonga shOshiheberi osho sha tolokwa ‘okudimbulukwa’ osha kwatela mo shihapu shihe fi ashike okudimbulukwa efimbo la pita. Embo limwe ola ti kutya osha kwatela mo “eityo la wedwa po lokukatuka onghatu ya yuka.” (Theological Wordbook of the Old Testament) Pataleko olo, ‘okudimbulukwa’ omatimba osha kwatela mo okukatukila ovanamatimba onghatu. (Hosea 9:9) Ndele eshi Jehova a ti kutya “itandi dimbulukwa vali omatimba avo,” ote tu shilipaleke kutya ngeenge a dimina po ovanyoni ovo ve livela ombedi, ke na efiku e ke va katukile onghatu omolwomatimba oo. (Hesekiel 18:21, 22) Jehova oha dimbwa omatimba etu meityo olo kutya ihe tu dimbulukifa omatimba oo efimbo nefimbo ile e tu handukile lwoikando omolwao. Itashi hekeleke tuu okukala tu shii kutya Kalunga ketu ohe tu dimine po noha dimbwa!
Ongahelipi shi na sha noilanduliko yomanyono?
18. Omolwashike okudiminwa po omatimba itashi ti kutya omunyoni oo e livela ombedi ita ka mona oilanduliko omolwokunyona kwaye?
18 Molwaashi Jehova oku na ehalo okudima po omatimba, mbela osha hala kutya omunyoni e livela ombedi ita ka mona oilanduliko yasha omolwokunyona kwaye? Hasho nande. Itatu dulu okunyona ndele tapa kala pehe na oilanduliko yonhumba. Paulus okwa ti: “Eshi omunhu te shi kunu, osho tuu te shi teya yo.” (Ovagalati 6:7) Otashi dulika tu hangwe koilanduliko yonhumba omolwokuhakatuka pandunge. Ndele osho itashi ti kutya Jehova ohe tu etele omaupyakadi nonande ohe tu dimine po. Ngeenge omaupyakadi taa holoka, Omukriste ke na okukala e udite kutya: ‘Pamwe Jehova okwa handukila nge omolwomatimba ange onale.’ (Jakob 1:13) Ndele nande ongaho, Jehova ihe tu amene koilanduliko aishe yeenghatu detu. Otapa dulu okuholoka oilanduliko inyemateka ngaashi, eteyohombo, oufimba inau teelelwa, omikifi odo hadi tandavele okupitila momilele, okuhelineekelwa nokuhafimanekwa vali kuvamwe. Dimbuluka kutya nonande Jehova okwa li a dimina po David omatimba aye shi na sha naBatseba naUria, ina amena David koilanduliko ii oyo ye ke mu hanga. — 2 Samuel 12:9-12.
19-21. (a) Ongahelipi omhango oyo i li muLeviticus 6:1-7 ya li ya etela ouwa nakuningwanai nosho yo omunyoni? (b) Ngeenge twa nyona notwa yahameka vamwe, eenghatu dilipi tu na okukatuka opo tu hafife Jehova?
19 Omatimba etu otashi dulika a etife yo oilanduliko imwe, unene tuu ngeenge oshinima osho twa ninga osha kwatela mo vamwe. Pashihopaenenwa, tala kuLeviticus etukulwa 6. Metukulwa olo, Omhango yaMoses otai popi shi na sha nangeenge omunhu a nyona sha kwata moiti mokunyeka Omuisrael mukwao oinima yaye, ile e mu kengelela ndele te likale filufilu kutya ke na etimba, ta ane nokuli oipupulu. Ngeenge kape na eembangi, ovanhu ovo tave lihokololifa otava ka kala ashike tava tu eemhata. Ndele lwanima, eliudo lomunyoni ola ka kala tali mu nyenyetele noshe mu linyengifa a hepaulule etimba laye. Opo a diminwe po kuKalunga, oku na okuninga oinima itatu natango: okushunifa osho a nyeka, okufuta nakuningwanai ofuto yeepersenda 20 yaasho a li a kufa po nokuyamba odi yondume i li etimbayambo. Opo nee omhango otai ti: “Omupristeri e noku mu kwatakanifa koshipala shOmwene, ndee lo tali mu diminwa po.” — Leviticus 6:1-7.
20 Omhango oyo oya li efiloshisho laKalunga lopahole. Oya li hai etele ouwa nakuningwanai, molwaashi okwa li ha alulilwa osho a kufwa, nokape na omalimbililo kutya okwa li ha kala e udite a pepelelwa ngeenge omunyoni xuuninwa a dimina enyono laye. Pefimbo opo tuu opo, omhango oyo oya li hai kwafele omunyoni oo omaliudo aye xuuninwa e mu linyengifa a dimine enyono laye nokupukulula epuko laye. Ngeenge okwa anye okuninga ngaho, ka li ta ka diminwa po kuKalunga.
21 Nonande katu li koshi yOmhango yaMoses, Omhango oyo oye tu kwafela tu mone nhumbi Jehova ha diladila, mwa kwatelwa etaleko laye li na sha nokudimina po. (Ovakolossi 2:13, 14) Ngeenge twa nyemateka vamwe, ohatu ka hafifa ashike Kalunga ngeenge otwa ningi eenghendabala opo tu yukife oinima. (Mateus 5:23, 24) Osho osha kwatela mo okudimina kutya otu na etimba nokuyandja yo ombili kunakuningwanai. Opo nee ohatu dulu okwiindila Jehova pakanghameno lekuliloyambo laJesus nokungaho ohatu ka kala tu na eliudo la koshoka nelineekelo kutya otwa diminwa po kuKalunga. — Ovaheberi 10:21, 22.
22. Peemhito dimwe, ediminepo laJehova ohali endele pamwe nashike?
22 Ngaashi omudali keshe omunahole, Jehova otashi dulika e tu dimine po, ndele otashi dulika yo e tu pe outekuduliko wa yeleka. (Omayeletumbulo 3:11, 12) Omukriste e livela ombedi otashi dulika a kufwe oufembanghenda waye wokulonga e li omukulunhuongalo, omuyakuliongalo, ile omukokolindjila. Otashi dulika shi kale shiyahameka kuye okukanifa oule wefimbo omaufembanghenda oo a li a lenga. Ndele outekuduliko wa tya ngaho itau ti kutya Jehova ine mu dimina po. Kakele kaasho, otu na okudimbulukwa kutya outekuduliko waJehova wa tya ngaho otau ulike kutya oku tu hole. Ngeenge otwe u tambula ko noku u tula moilonga, ohatu ka mona ouwa. — Ovaheberi 12:5-11.
23. Omolwashike tuhe na okufika pexulifodiladilo kutya Jehova ite ke tu fila onghenda, nomolwashike tu na okuhopaenena onghedi omo Jehova he tu dimine po?
23 Itashi hekeleke tuu okushiiva kutya Kalunga ketu oku “yadi ekufilo”! Nonande ohatu ningi omapuko shili, katu na okufika pexulifodiladilo kutya Jehova ke na efiku e tu file onghenda. Ngeenge otwe livela ombedi shili, notwa katuka eenghatu opo tu pukulule omapuko etu nokwiilikana twa mana mo opo tu diminwe po pakanghameno lohonde yaJesus ya tika, ohatu dulu okukala nelineekelo filufilu kutya Jehova ote ke tu dimina po. (1 Johannes 1:9) Nafye natu kale hatu dimine po vamwe ngaashi Jehova he tu dimine po. Ngeenge Jehova oo iha nyono ohe tu dimine po pahole, mbela tu li ovanhu ovalunde katu na okukala hatu ningi eenghendabala opo tu kale hatu dimine po vamwe?
^ okat. 4 Oshitya shOshiheberi osho sha tolokwa “oshitwe yetu” osha longifwa yo okuulika koitoo yedu oyo hai hongwa komuhongi woitoo. — Jesaja 29:16.
Lihonga shihapu
Onghedi omo Jehova ha dimine po otai ti shike kwoove?
Onghedi omo Jehova a li a ungaunga novalunde mefimbo la pita otai dulu oku tu honga shihapu kombinga yokudimina po kwaye nehalo liwa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ombibeli oyo tai kumu omitima
“Ondjovo yaKalunga oi nomwenyo.” — OVAHEBERI 4:12.
OMAIMBILO: 37, 116
1. (a) Kalunga okwa li a pa Adam oshinakuwanifwa shashike? (b) Ovapiya vaJehova ova kala tava longifa ngahelipi oshali yokupopya omalaka?
JEHOVA okwe tu shita hatu dulu okupopya omalaka a yoolokafana. Okwa li a pa Adam oshinakuwanifwa shokuluka oinamwenyo aishe omadina moshikunino shaEden. Adam okwa li a luka oshinamwenyo keshe edina le shi yeleka. (Genesis 2:19, 20) Okudja opo, ovapiya vaJehova ova kala tava longifa oshali yokupopya omalaka opo va tange Jehova nokulombwela vamwe kombinga yaye. Kunena, ovapiya vaJehova ova toloka Ombibeli momalaka e lili noku lili opo ovanhu vahapu va dule okulihonga kombinga yaJehova.
2. (a) Omafinamhango elipi a li a wilika okomitiye oyo ya ungaunga no-New World Translation? (b) Ohatu ke lihonga kombinga yashike moshitukulwa eshi?
2 Kunena, oku na omatoloko Ombibeli omayovi. Amwe oku li ngoo, ndele amwe inaa toloka oinima mondjila lela. Opo okomitiye oyo ya ungaunga nOmbibeli yo-New World Translation i toloke oinima i li paushili, oya landula omafinamhango atatu aa a fimana: (1) Okutumbalekifa edina laKalunga noku li longifa mEendjovo daye pomhito keshe opo la li la longifwa mOmbibeli pehovelo, apa tashi dulika. (Lesha Mateus 6:9.) (2) Okutoloka etumwalaka lOmbibeli oshitya noshitya apa tashi shiiva. Ile okutoloka eityo laasho tashi popiwa, ngeenge itashi shiiva okutoloka oshitya noshitya. (3) Okulongifa oitya nomatumbulo oo mapu okuudiwa ko. * (Tala eshangelo lopedu.) (Lesha Nehemia 8:8, 12.) Omafinamhango oo atatu okwa kala taa tulwa moilonga kovatoloki vOmbibeli yo-New World Translation vomalaka e dulife pe 130. Moshitukulwa eshi, ohatu ke lihonga kombinga yanghee omafinamhango oo a tulwa moilonga eshi kwa li taku pepalekwa o-New World Translation (yOshiingilisha) yomo 2013 nosho yo eshi ya tolokwa momalaka amwe e lili.
OTAI TUMBALEKIFA EDINA LAKALUNGA
3, 4. (a) Openi tapa hangwa edina laKalunga meendada nhee dOshiheberi? (b) Ovatoloki vahapu vOmbibeli ova ninga po shike shi na sha nedina laKalunga?
3 Edina laKalunga ola kala hali shangwa neendada nhee dOshiheberi. Edina olo otali hangwa momashangelo makulu Oshiheberi, ngaashi omishangwatonywa odo da hangelwe pEfuta La Fya, muAsia. Otali hangwa yo meekopi dimwe dOmishangwa dOshiheberi odo da li da tolokwa mOshigreka, hadi ifanwa o-Septuagint. Eekopi dimwe oda hangwa da shangwa omido 200 lwaapo ofimbo Kristus ine uya kombada yedu, nadimwe oda ka shangwa konima yomido 100 lwaapo konima eshi Kristus a fya. Ovanhu vahapu ohava kala va kumwa okumona edina laKalunga momashangelo mahapu onalenale.
Ovanhu vahapu ohava kala ve shi kuminwa okumona edina laKalunga momashangelo mahapu onalenale
4 Osho otashi ulike kutya edina laKalunga ola yeleka filufilu okukala mOmbibeli. Ndele nande ongaho, ovatoloki vahapu inava tula mo edina laKalunga momatoloko avo. Pashihopaenenwa, Ombibeli yo-American Standard Version ya pepalekwa oya li ya nyanyangidwa konima yomido mbali okudja eshi o-New World Translation of the Christian Greek Scriptures (Mateus fiyo Ehololo) ya nyanyangidwa. O-American Standard Version yomo 1901 oya li i na edina laKalunga, ndele yomo 1952, kaya li i na edina laKalunga. Omolwashike mbela? Ovatoloki vayo ova li ve udite kutya “inashi fimana lela” okulongifa edina laKalunga. Ovatoloki vEembibeli dihapu dOshiingilisha nosho yo domalaka amwe navo osho va ninga.
5. Omolwashike sha fimana okukwatela mo edina laKalunga mokutolokwa kwOmbibeli?
5 Mbela ope na oupyakadi washa ngeenge ovatoloki inava kwatela mo edina laKalunga mOmbibeli? Heeno, ope na oupyakadi, molwaashi Jehova, oo e li Odjo yetumwalaka olo li li mOmbibeli, okwa hala ovanhu va shiive edina laye. Onghee hano, omutoloki oo e udite ko lela oku na okukaleka oshinima osho momadiladilo noshi na okunwefa mo etoloko laye. Ope na omishangwa dihapu odo tadi ulike kutya edina laKalunga ola fimana nonokutya oli na okutumbalekwa. (Exodus 3:15; Epsalme 83:19; 148:13; Jesaja 42:8; 43:10; Johannes 17:6, 26; Oilonga 15:14) Jehova okwa li yo a nwefa mo ovashangi vOmbibeli va longife edina laye lwoikando omayovi eshi ya shangwa pehovelo. (Lesha Hesekiel 38:23.) Nomolwaasho, ovatoloki ovo inava longifa edina laJehova, otashi ulike kutya inave mu fimaneka.
6. Omolwashike edina Jehova la wedwa mo mo-New World Translation yomo 2013 oikando ihamano?
6 Kunena, ope na oumbangi muhapu shi dulife nale oo tau ulike kutya osha yuka okulongifa edina Jehova. Mo-New World Translation yomo 2013, ola holoka mo lwoikando 7 216. Ola holoka mo oikando ihamano ya wedwa po mokuyelekanifa no-New World Translation ikulu. Itano yomuyo oye likolelela keemhito opo la holoka momishangwatonywa odo da hangwa lwopEfuta la Fya omido opo da di ko. * (Tala eshangelo lopedu.) Eemhito opo la holoka oikando oyo itano mo-New World Translation omu 1 Samuel 2:25; 6:3; 10:26; 23:14, 16. Oshikando oshitihamano omOvatokolipangeli 19:18, nopomhito opo edina laKalunga ola wedwa mo li li oumbangi oo tau hangwa momashangelo Ombibeli amwe makulu e shii okulineekelwa.
7, 8. Edina Jehova ola hala okutya shike?
7 Ovakriste vashili ove udite kutya osha fimana okushiiva eityo ledina laKalunga pauyadi. Edina laKalunga otali ti, “Oha ningifa.” * (Tala eshangelo lopedu.) Oishangomwa yetu ikulu oya li ya yelifa eityo ledina laKalunga tai longifa Exodus 3:14 (NW), oo ta ti: “Ohandi ka kala osho nda hala okukala.” O-New World Translation yomo 1984 oya li ya yelifa kutya Jehova ota dulu okuhoolola okudana onghandangala keshe oyo a hala opo a wanife po omaudaneko aye. * (Tala eshangelo lopedu.) Ndele o-New World Translation yomo 2013 oya yelifa tai ti: “Osha yela kutya edina laJehova ola kwatela mo ediladilo olo, ashike osho hasho ashike sha kwatelwa mo meityo lalo. Ola kwatela mo yo ediladilo olo kutya ota dulu okuningifa eshito laye ile oishitwa yaye i ninge osho a hala opo elalakano laye li wanifwe po.”
8 Jehova ota dulu okuningifa oishitwa yaye i ninge osho a hala. Pashihopaenenwa, okwa li a lombwela Noa a tunge onguluwato yomomeva. Okwa li a ningifa Besaleel a kale omuhambwidi onghulungu. Okwa li a ningifa Gideon a kale omukwaita omukwanyati, nokwa li yo a nangeka po Paulus a kale omutumwa. Oshiwana shaKalunga osha lenga lela eityo ledina laye, nomolwaasho okomitiye oyo ya toloka o-New World Translation ya longifa edina laKalunga mOmbibeli oyo.
9. Omolwashike Olutuwiliki la hala Ombibeli i tolokwe momalaka mahapu?
9 MEembibeli dihapu kamu na edina Jehova. Ponhele yaasho, ola pingenwa po nedinafimaneko “Omwene” ile nomadina oikalunga. Omolwetomheno olo nosho yo amwe e lili, Olutuwiliki ola halelela ovapopi vomalaka aeshe va kale ve na Ombibeli oyo tai tumbalekifa edina Jehova. (Lesha Malakia 3:16.) Fiyo opapa, edina laJehova otali tumbalekifwa ko-New World Translation, oyo ya tolokwa momalaka e dulife pe 130.
OYA TOLOKWA MONGHEDI YA YELA NOI LI PAUSHILI
10, 11. Omolwashike sha li shidjuu okutoloka o-New World Translation momalaka amwe?
10 Kasha li shipu okutoloka o-New World Translation momalaka amwe. Pashihopaenenwa, mOshiingilisha omwa li mwa longifwa oshitya shOshiheberi “Sheol,” osho tashi hangwa mOmuudifi 9:10 nosho yo momishangwa dimwe di lili, osho sha tolokwa “oshovafi” mOshikwanyama. Oshitya “Sheol” otashi hangwa mEembibeli dimwe vali dOshiingilisha. Ashike omalaka mahapu kaa li taa dulu okulongifa oshitya osho molwaashi kashi shiivike kovaleshi vahapu vomalaka oo. Kashi mo momamboitya omalaka oo, novaleshi vamwe nokuli ova li tava diladila kutya edina lonhele yonhumba. Omolwomatomheno oo, ovatoloki ova li va pewa epitikilo va longife oshitya “Ombila” ngeenge tava toloka oshitya “Sheol” nosho yo oshitya shOshigreka “Hades.” Kungaho, ova toloka oinima ya yela noi li paushili.
11 Oshitya shOshiheberi noshOshigreka osho tashi ti “omwenyo” nasho osha li shidjuu okutoloka momalaka amwe. Momalaka oo, osha li shi uditiwe ko ongoshilulu ile tashi yandje ediladilo kutya oshinima osho hashi fiye po olutu pefyo. Opo shiha lyalyakanife ovaleshi, ovatoloki ova li va pewa epitikilo opo va toloke oshitya osho she likolelela keityo lomatumbulo. Omayelifo a yoolokafana oshitya “omwenyo” otaa hangwa moshiwedelwako osho shi li mo-New World Translation of the Holy Scriptures—With References. MOmbibeli oyo ya pepalekwa omu na yo omashangelo opedu oo e na omauyelele oo taa kwafele ovaleshi va ude ko eityo loitya oyo ya dja kOshiheberi nOshigreka.
Okomitiye oyo ya ungaunga nOmbibeli oyo oya li ya konakona omapulo omayovi oo a li a pulwa kovatoloki vOmbibeli vomalaka amwe
12. Omalunduluko amwe elipi a ningwa po mo-New World Translation eshi ya pepalekwa?
12 Omapulo oo a kala taa pulwa kovatoloki vOmbibeli okwa ulika kutya ovanhu oshi na oupu va ude ko oinima imwe pambabo. Onghee hano, muSeptemba 2007, Olutuwiliki ola li la tokola opo o-New World Translation yOshiingilisha i pepalekwe. Pefimbo opo, okomitiye oyo ya ungaunga nOmbibeli oyo oya li ya konakona omapulo omayovi oo a li a pulwa kovatoloki vOmbibeli vomalaka amwe. Oitya yOshiingilisha oyo ya kwisha oya pingenwa po noitya oyo hai longifwa kunena. Kungaho, Ombibeli oyo oya ninga ipu okulesha nokuudiwa ko, ndele pefimbo opo tuu opo, otai popi oinima i li paushili. Eembibeli domalaka amwe e lili nando oda kwafela mokuxwepopaleka o-New World Translation yOshiingilisha. — Omayeletumbulo 27:17.
VAHAPU OVA PANDULA O-NEW WORLD TRANSLATION
13. Ou uditile ngahelipi o-New World Translation oyo ya pepalekwa?
13 Ovanhu vahapu ove linyenga ngahelipi eshi va mona o-New World Translation yOshiingilisha ya pepalekwa? Eendombwedi omayovi oda shangela keembelewa detu da kula koBrooklyn, muNew York, koAmerika, opo di ulike kutya oda pandula kOmbibeli oyo. Umwe okwa tumbula omaliudo oo e niwe kuvahapu a ti: “Ombibeli oi li elimba li yadi okawe kondilo. Ngeenge to lesha Eendjovo daJehova da yela nawa mOmbibeli oyo ya pepalekwa, owa fa omunhu ta konakona okawe, ta konenene omutungilo, evadimo, oluvala newapalo lako. Molwaashi Ombibeli oyo oipu okuudiwa ko, oya kwafela nge ndi shiive nawa Jehova, nohandi kala ndi udite e li onga xe oo ta leshele omona eendjovo tadi tulumukifa e mu kwete komapepe.”
14, 15. Ovapopi vomalaka amwe e lili ove udite ngahelipi eshi o-New World Translation ya tolokwa momalaka avo?
14 Ovapopi vomalaka amwe e lili navo ova pandula ko-New World Translation oyo ya tolokwa momalaka avo. Omushamane umwe omunamido wokoBulgaria okwa popya shi na sha no-New World Translation yOshibulgaria a ti: “Onda kala handi lesha Ombibeli eedula dihapu, ndele inandi lesha nande onale Ombibeli ipu okuudiwa ko notai kumu omutima ya fa ei.” Natango, Ondombwedi imwe yokuAlbania oya ti: “Ohandi tyapula lela okulesha Eendjovo daKalunga mOshialbania. Oshi li oufembanghenda munene okuuda Jehova ta popi nafye melaka olo twa nyama!”
15 Moilongo ihapu, Ombibeli kaipu okumona ile oi na ondilo unene. Shimha we i mono, oho kala lela wa tunhukwa. Olopota imwe ya dja koRwanda oya ti: “Oule womido, ovanhu vahapu ovo twa kala hatu konakona navo kava li tava ningi exumokomesho molwaashi kava li ve na Eembibeli. Kava li tava dulu okulanda Eembibeli odo da nyanyangidwa keengeleka. Navali, kava li hava kala ve udite ko nawa omishangwa dimwe mEembibeli odo molwaashi inadi yela nawa.” Konima eshi o-New World Translation ya nyanyangidwa mulimwe lomomalaka oo haa popiwa muRwanda, oukwaneumbo umwe, omo mu na ovanyasha vane, owa ti: “Ohatu pandula shili Jehova nomupiya omudiinini nomunaendunge eshi ve tu pa Ombibeli ei. Molwaashi oukwaneumbo wetu owa hepa, katwa li hatu dulu okulandela keshe umwe Ombibeli yaye mwene. Ndele keshe umwe womufye paife oku na Ombibeli yaye mwene, nohatu lesha Ombibeli pamwe tu li oukwaneumbo efiku keshe opo tu ulike kutya otwa pandula Jehova omolwoshali oyo.”
16, 17. (a) Oshike osho Jehova a halela ovapiya vaye? (b) Otwa tokola toko okuninga shike?
16 Meedula dokomesho, okwa teelelika o-New World Translation i tolokwe momalaka mahapu ngaashi tashi dulika. Satana ota kendabala okuya moshipala oilonga ya tya ngaho, ndele otu shii kutya Jehova okwa hala ovapiya vaye va ude ewi laye okupitila mEembibeli odo da tolokwa monghedi ya yela noipu okuudiwa ko. (Lesha Jesaja 30:21.) Mafiku, “edu alishe otali ka kala li yadi eshiivo lokushiiva Omwene, ngaashi omeva a tuvikila efuta.” — Jesaja 11:9.
17 Natu longifeni oshali keshe oyo twa pewa kuJehova, mwa kwatelwa Ombibeli oyo tai tumbalekifa edina laye. Kala ho pwilikine kuye eshi ta popi naave okupitila mEendjovo daye moku di lesha efiku keshe. Oha pwilikine nelitulemo komailikano etu aeshe. Ngeenge otwa kala hatu ilikana nokulesha Ombibeli efiku keshe, otashi ke tu kwafela tu shiive nawa Jehova nohatu ka kala tu mu hole neenghono. — Johannes 17:3.
^ okat. 2 Tala oshiwedelwako A1 mo-New World Translation yomo 2013 nosho yo oshitukulwa “How Can You Choose a Good Bible Translation?” shi li mOshungonangelo yOshiingilisha ye 1 Mei 2008.
^ okat. 6 Ofimbo ovanongo vomishangwa inava hovela okushanga eekopi dOmishangwa dOshiheberi, omishangwatonywa dopEfuta la Fya oda hangwa da shangwa pa pita omido di dulife 1 000.
^ okat. 7 Omambo amwe omauyelele otaa tu kumwe nefatululo olo, ashike ovashangi vomambo vamwe itava tu kumwe nalo.
^ okat. 7 Tala o-New World Translation of the Holy Scriptures—With References, Oshiwedelwako 1A, “Edina laKalunga mOmishangwa dOshiheberi,” epandja 1561.


text:
OMBIBELI OHAI LUNDULULA ONGHALAMWENYO YOVANHU
Onda li nda pitifa komesho ouwa wange mwene
ODULA OMO A DALWA: 1951
OSHILONGO OMO A DALELWA: GERMANY
ONAKUDIWA: ONDA LI NDI NA OUNHWA NOIKALA YOUKAKOMBOLILIFA
ONGHALAMWENYO YANGE YONALE:
Omido donhumba eshi nda li okaana, oukwaneumbo wetu owa li hau kala popepi naLeipzig, muGermany lokOushilo, lwopeengaba daCzech naPolish. Eshi nda wanifa eedula 6, oukwaneumbo wetu owa li wa tembukila koBrasilia nolwanima okoEcuador molwaashi tate oko a li a ka longela.
Eshi nda wanifa eedula 14, onda li nda tuminwa komuhandjo kofikola i li koGermany. Onda li ndi na okulifila oshisho molwaashi ovadali vange ova li kokule koAmerika lokOlukadi. Onda hovela okukala nde lineekela unene mwaame mwene. Kanda li lela handi lipula kutya eenghatu dange ohadi kumu ngahelipi vamwe.
Eshi nda wanifa eedula 17, ovadali vange ova li va alukila koGermany. Tete onda li handi di meumbo lavo. Ndele oikala yange youkakombolilifa oya li ye shi ninga shidjuu okudulika kuvo. Nomolwaasho, eshi nda wanifa omido 18, onda tembuka mo meumbo.
Onda li nda lulilwa, nda hala okushiiva elalakano longhalamwenyo. Konima eshi nda konakona eenghedi dokukalamwenyo nomahangano e lili noku lili, onda li nda tomhwa kutya onghedi ya denga mbada omo handi dulu okulongifa onghalamwenyo yange oyo okukonakona opulaneta oku tu li iwaiwa ofimbo ovanhu inave i hanauna po.
Onda li nda landa omota ndele handi di mo muGermany, nda finda koAfrika. Ashike konima yefimbo lixupi, onda li nda alukila koEuropa ndi pangelife omota yange. Konima yaasho, onda ka ya komunghulofuta waPortugal. Onda li nda tokola okweefa po manga okushinga omota nokulilandela po ombautu oyo ndi kale handi longifa.
Onda li nde limbwanga mumwe nongudu yovanyasha ovo va li tave lilongekida okutaulula Efuta laAtlantic. Umwe womuvo, Laurie, okwa ka ninga omukulukadi wange. Tete otwa ya fiyo okounhunhu vaKaribia. Nokonima eshi twa kala moPuerto Rico oule wokafimbo, otwa shuna koEuropa. Otwa li twa hala okulikongela po oshikepa omo tu kale hatu di. Ndele konima eshi twa konga oule weemwedi 3, ondungediladilo yetu oya li ya iwa moshipala. Onda li nda fininikilwa metangakwaita laGermany.
Onda kala oule wodula neemwedi 3 metangakwaita lomomeva laGermany. Pefimbo opo, fye naLaurie otwa hangwa twa hombola notwa li twa hala okutwikila nokukalamwenyo kwetu kwokuya momalweendo. Diva fimbo inandi ya moukwaita, otwa li twa landa olumbubu loshikepa. Ofimbo nda li moukwaita, olumbubu olo otwa li twe li ninga okashikepa kanini. Otwa li twa diladila okukala omo hatu di nokutwikila okukonakona opulaneta ei iwaiwa. Konima eshi nda dja mo moukwaita, ashike ofimbo inatu mana okupangela okashikepa ketu, Eendombwedi daJehova oda li de tu talela po notwa li twa hovela okukonakona Ombibeli.
NGHEE OMBIBELI YA LUNDULULA ONGHALAMWENYO YANGE:
Potete kanda li ndi wete nda pumbwa okuninga omalunduluko mahapu monghalamwenyo yange. Onda li nda hombola nondi li pamwe nomukulukadi wange, nokanda li vali handi shili omakaya. (Ovaefeso 5:5) Shi na sha nokutavakana ounyuni, onda li handi diladila kutya okukonakona eshito laKalunga likumwifi oko onghedi ya denga mbada omo hatu dulu okulongifa onghalamwenyo yetu.
Ndele paushili wo vene, onda li nda pumbwa okuninga omalunduluko, naunene tuu momaukwatya ange. Molwaashi okwa li ndi na unene ounhwa nonde lineekela mwaame mwene, onda li nde lineekela filufilu mokudula kwange nomwaasho nda pondola. Onda li nda pitifa komesho ouwa wange mwene.
Fiku limwe, onda li nda lesha Eudifo lokOmhunda laJesus olo li shiivike nawa. (Mateus etukulwa 5-7) Tete onda li nda kuminwa oinima oyo Jesus a ti oyo tai etele omunhu elao. Pashihopaenenwa, okwa ti ovanelao ovovo va fya ondjala nenota. (Mateus 5:6) Okwa li handi lipula kutya omunhu ngeenge oku na omhumbwe ota dulu ngahelipi okukala omunelao. Eshi nda twikila okukonakona, onda ka mona kutya atusheni otu na omhumbwe yopamhepo, ashike otu na tete okudimina nelininipiko kutya otu na omhumbwe oyo fimbo inatu i wanifa po. Osho oshi li metwokumwe neendjovo daJesus odo kutya: “Ovanelao ovovo ve shii omhumbwe yavo yopamhepo.” — Mateus 5:3, NW.
Konima eshi twa hovela ekonakonombibeli moGermany, fye naLaurie otwa li twa tembukila koFransa nolwanima okoItali. Keshe oko twa li twa ya otwa mona ko Eendombwedi daJehova. Onda li nda kuminwa ohole yado yashili yokuholafana noukumwe wado. Onda li nda mona kutya Eendombwedi odi li shili oumwainafana womounyuni aushe. (Johannes 13:34, 35) Mokweendela ko kwefimbo, fye naLaurie otwa ka ninginifwa tu li Eendombwedi daJehova.
Konima yokuninginifwa onda twikila okulundulula omaukwatya ange. Fye naLaurie otwa li twa tokola okushuna noshikepa twa finda komunghulofuta waAfrika nokutavakana Efuta laAtlantic twa finda kOilongo ya Hangana. Naashi twa li ofye atuke vavali kokashikepa ketu kanini twa dingililwa komeva oo a kwata oshinano sheekilometa omayovi opo ashike nde ke shi didilika mo kutya ame omunhu wongaho okuyelekanifa nOmushiti wetu a tumbala. Onda li ndi na efimbo lihapu molwaashi mokati kefuta nghi na lela eshi kwa li handi ningi, onghee hano, luhapu onda li handi lesha Ombibeli. Onda li unene tuu nda kuminwa omahokololo kombinga yokukalamwenyo kwaJesus kwokombada yedu. Jesus okwa li omunhu a wanenena e na okudula kuhapu, ndele nande ongaho, ka li he likongele efimano. Ka li ha kongo ouwa waye mwene ndele okwa li a pitifa Xe womeulu komesho.
Onda li nda mona kutya onda pumbwa okupitifa komesho Ouhamba waKalunga monghalamwenyo yange
Eshi nda dilonga koshihopaenenwa shaJesus, onda li nda mona kutya onda pumbwa okupitifa komesho Ouhamba waKalunga monghalamwenyo yange ponhele yokukala nda pitifa komesho oinima imwe i lili noku lili. (Mateus 6:33) Lwanima eshi fye naLaurie twa ka fika kOilongo ya Hangana, otwa li twa tokola okuxulifa po omalweendo etu nokuyandja elitulemo kelongelokalunga letu.
OUWA OO NDA MONA:
Nale eshi nda li nda pitifa komesho ouwa wange kanda li handi kala nda limbililwa omatokolo ange. Ndele paife onda mona odjo younongo washili oyo tai wilike nge. (Jesaja 48:17, 18) Ondi shii yo elalakano longhalamwenyo olo kwa li ndihe shii nale, olo kutya, okulongela Kalunga nokukwafela vamwe ve lihonge kombinga yaye.
Fye naLaurie otwa pameka neenghono ekwatafano letu tu li ovalihomboli eshi twa tula moilonga omafinamhango Ombibeli. Otwa nangekwa yo noupuna nokamonakadona kawa, oko ke shii noke hole Jehova.
Oinima inai kala alushe tai tu endele nawa. Ashike kekwafo laJehova, otwa tokola toko tuha sholole notuha kanife elineekelo letu muye. — Omayeletumbulo 3:5, 6.
Lihonga shihapu
Oshike tashi dulu okukwafela oukwaneumbo weni u kale wa hafa?
Jehova, Kalunga omunelao, okwa hala omaukwaneumbo a kale a hafa. Lihonga omayele Ombibeli oo ta kwafele ovashamane, ovakulukadi nounona.


text:
OSHILESHWA 27
Ouwa ulipi hatu dulu okumona mongulumambo yomOlupale lOuhamba?
Mbela oho kala wa hala okuninga omapekaapeko opo u hapupalife eshiivo loye lOmbibeli? Mbela oho kala wa hala okukonakona kombinga yomushangwa wonhumba, omunhu ile onhele yonhumba, ile oshinima shonhumba osho sha tumbulwa mOmbibeli? Mbela oho lipula ngeenge Eendjovo daKalunga otadi dulu ngoo oku ku kwafela moinima yopaumwene? Oto dulu okuninga omapekaapeko shi na sha noinima oyo mongulumambo yomOlupale lOuhamba.
Omu na oishangomwa omo to dulu okuninga omapekaapeko. Otashi dulika uhe na oishangomwa aishe yopaMbibeli oyo ya nyanyangidwa kEendombwedi daJehova melaka loye. Ashike ongulumambo yomOlupale lOuhamba ohai kala i na oishangomwa oyo ya pita meedula opo da di ko. Otashi dulika yo i kale i na Eembibeli domatoloko e lili noku lili, emboitya liwa nosho yo eedjo dimwe vali domauyelele. Owa manguluka okulongifa eedjo domauyelele da tya ngaho komesho nokonima yokwoongala. Ngeenge mongulumambo oyo omu na okompiyuta, otashi dulika i kale i na okangalo ke na oishangomwa yetu ihapu i li paelektronika haka ifanwa Watchtower Library. Kungaho, ohashi kala shipu okukonga omauyelele, tashi dulika u konge oshikundafanwa, oshitya ile omushangwa wonhumba.
Oi li ekwafo linene kovanafikola ovo ve li mOfikola yOkudeula Ovaudifi. Ngeenge owe lishangifa mofikola, oto dulu okulongifa ongulumambo yomOlupale lOuhamba eshi to lilongekida oipopiwa yoye. Ongulumambo ohai kala mepashukilo lomupashukili wofikola. Oye ha fi oshisho kutya omu na oishangomwa oyo opo ya piti nonokutya oi li melandulafano. Omupashukili wofikola ile oo ha konakona naave Ombibeli ota dulu oku ku ulikila nghee to dulu okumona ouyelele oo wa pumbwa. Ashike omambo omongulumambo kae na okukufwa mo mOlupale lOuhamba nokae na okushangwa, ndelenee oku na okukwatwa nawa.
Ombibeli oya ti kutya opo tu mone “eshiivo lokushiiva Kalunga” otu na okukala twa halelela oku li konga “ngaashi omamona a holekwa.” (Omayeletumbulo 2:1-5) Ongulumambo yomOlupale otai dulu oku ku kwafela u kale to kongo eshiivo la tya ngaho.
Oshike osho to dulu okuhanga mongulumambo osho to dulu okulongifa mokuninga omapekaapeko?
Olyelye ta dulu oku ku kwafela opo u dule okulongifa nawa eedjo domauyelele odo di li mongulumambo?


text:
ETUKULWA 1
“Ohole yokuhola Kalunga oyo tuu ei”
“Ohole yokuhola Kalunga oyo tuu ei nokutya, tu diinine oipango yaye. Noipango yaye kai fi idjuu.” — 1 JOHANNES 5:3.
1, 2. Oshike she ku linyengifa u kale u hole Jehova Kalunga?
MBELA ou hole ngoo Kalunga? Ngeenge owe liyapulila nale Jehova Kalunga, osha yela kutya oto ka nyamukula kutya heeno, naasho oshi li mondjila. Oshi li oshinima shopaushitwe okukala tu hole Jehova. Otu hole Kalunga molwaashi naye oku tu hole. Ombibeli oya popya shi na sha naasho ya ti: “Otu mu hole, osheshi [Jehova] Oye a kala e tu hole tete.” — 1 Johannes 4:19.
2 Jehova oye e tu ulikila ohole tete, nomolwaasho e tu pa edu liwa opo tu kale ko. Ohe tu file oshisho palutu. (Mateus 5:43-48) Naasho sha fimanenena, ohe tu file oshisho pamhepo. Okwe tu pa Eendjovo daye Ombibeli. Natango, ote tu shivi tu ilikane kuye tu na elineekelo kutya ota ka uda omailikano etu note ke tu pa omhepo yaye iyapuki i tu kwafele. (Epsalme 65:3; Lukas 11:13) Kakele kaasho, okwa tuma Omona waye omuholike a ninge Omukulili wetu opo tu dule okuxupifwa moulunde nefyo. Jehova ine tu ulikila tuu ohole inene! — Lesha Johannes 3:16; Ovaroma 5:8.
3. (a) Otu na okuninga shike opo tu likaleke mohole yaKalunga? (b) Otu na okulipula epulo la fimana lilipi, nopeni hatu hange enyamukulo lepulo olo?
3 Jehova okwa hala tu kale hatu mono ouwa mohole yaye fiyo alushe. Ndele omatokolo oo hatu ningi oo taa ka ufa kutya ohatu ka mona ouwa mohole yaye ile hasho. Eendjovo daKalunga otadi tu ladipike tadi ti: ‘Likalekeni mohole yaKalunga nokuteelela omwenyo waalushe.’ (Judas 21) Outumbulilo ‘likalekeni’ otau ulike kutya opo tu dule okukala mohole yaKalunga, otu na okukatuka eenghatu. Otwa pumbwa okuulika kutya otu hole Kalunga meenghedi dokondadalunde. Onghee hano, otu na okulipula epulo eli la fimana kutya: ‘Ongahelipi handi dulu okuulika kutya ondi hole Kalunga?’ Enyamukulo lepulo olo ohatu li hange meendjovo domuyapostoli Johannes da nwefwa mo, odo tadi ti: “Ohole yokuhola Kalunga oyo tuu ei nokutya, tu diinine oipango yaye. Noipango yaye kai fi idjuu.” (1 Johannes 5:3) Otu na okukonakona noukeka eityo leendjovo odo, molwaashi otwa hala okuulika kutya otu hole Kalunga neenghono.
“OHOLE YOKUHOLA KALUNGA OYO TUU EI”
4, 5. Hokolola nghee wa hovela okukala u hole Jehova.
4 Omuyapostoli Johannes okwa li a hala okutya shike eshi a shanga eendjovo edi tadi ti: “Ohole yokuhola Kalunga”? Mbela oto dimbuluka eshi wa hovela okukala u hole Jehova?
5 Diladila oule wokafimbo shi na sha naashi wa hovela okulihonga oshili kombinga yaJehova nosho yo yomalalakano aye ndele to hovele okukala u na eitavelo muye. Owe lihonga kutya nonande otwa dalwa moulunde, tuhe na ekwatafano naKalunga, Kalunga okwe shi ninga tashi shiiva opo tu ka mone ewaneneno olo la kanifwa kuAdam noku ka fyuulula omwenyo waalushe. (Mateus 20:28; Ovaroma 5:12, 18) Owa li we lihonga shi na sha neliyambo linene olo Jehova a ninga eshi a tuma Omona waye omuholike e tu file. Omutima woye owa li we linyengifwa kwaasho, ndele to hovele okukala u hole Kalunga oo e ku ulikila ohole inene i fike opo. — Lesha 1 Johannes 4:9, 10.
6. Ohole yashili ohai ulikwa ngahelipi, nohole yokuhola Kalunga oye ku linyengifa u ninge shike?
6 Inashi wana ashike okukala tu udite kutya otu hole Jehova. Ohole kai fi ashike omaliudo, noihai ulikwa ashike meendjovo. Ohole yashili yokuhola Kalunga oya kwatela mo shihapu shihe fi ashike okupopya kutya: “Ondi hole Jehova.” Ngaashi eitavelo, ohole yashili ohai ulikwa koilonga oyo tai longwa omolwohole. (Jakob 2:26) Ohole ohai limonikila unene tuu moilonga oyo tai longelwa omunhu oo e holike. Nomolwaasho eshi wa hovela okukala u hole Jehova, osha li she ku linyengifa u kale wa hala okukala nonghalamwenyo oyo tai mu hafifa. Mbela ou li Ondombwedi ya ninginifwa? Ngeenge osho, ohole yomoule yokuhola Kalunga nosho yo ehalo lokukala omudiinini kuye oyo ye ku linyengifa u ninge etokolo olo la fimanenena monghalamwenyo yoye. Owe liyapulila Jehova opo u longe ehalo laye, nowa ulika eliyapulo loye mokuninginifwa momeva. (Lesha Ovaroma 14:7, 8.) Okukala metwokumwe neliyapulo letu osha kwatela mo okuninga osho omuyapostoli Johannes a popya natango.
“TU DIININE OIPANGO YAYE”
7. Oipango yaKalunga imwe oilipi, nokudiinina oipango oyo okwa kwatela mo shike?
7 Johannes okwa yelifa kutya ohole yokuhola Kalunga otai ti shike eshi a ti: “Tu diinine oipango yaye.” Oipango yaKalunga oilipi? Jehova okwe tu pa oipango ihapu yokondadalunde okupitila mEendjovo daye Ombibeli. Pashihopaenenwa, okwa tokola oukolwe, oluhaelo, okulongela oikalunga, okuvaka nosho yo okupopya oipupulu. (1 Ovakorinto 5:11; 6:18; 10:14; Ovaefeso 4:28; Ovakolossi 3:9) Okudiinina oipango yaKalunga okwa kwatela mo okukala metwokumwe nomifikamhango daye dopaenghedi odo di li mOmbibeli.
8, 9. Ongahelipi hatu dulu okushiiva osho tashi hafifa Jehova nokuli nongeenge tu li meenghalo odo pehe na oipango yokondadalunde mOmbibeli oyo tai ufa kutya otu na okuninga po shike? Yandja oshihopaenenwa.
8 Opo tu hafife Jehova, otwa pumbwa okuninga shihapu shihe fi ashike okudulika koipango yaye yokondadalunde. Jehova ine tu pa eemhango odo tadi tu ngabeke moshinima keshe monghalamwenyo yetu yakeshe efiku. Onghee hano, ohatu dulu okushakeneka eenghalo dihapu efiku keshe odo pehe na oipango yokondadalunde mOmbibeli oyo tai ufa kutya otu na okuninga po shike. Ongahelipi hatu dulu okushiiva osho tashi hafifa Jehova meenghalo da tya ngaho? Ombibeli oi na ouyelele wa yela u na sha nanghee Kalunga ha diladila. Eshi hatu konakona Ombibeli, ohatu lihongo osho Jehova e hole nosho yo osho e tonde. (Lesha Epsalme 97:10; Omayeletumbulo 6:16-19) Ohatu ende yo hatu lihongo oikala nosho yo eenghatu odo ha hokwa. Apa ngoo pe fike okulihonga kwetu kombinga yomaukwatya aJehova nosho yo eendjila daye, opo ngoo ta pa ka kala pe fike okweefa omadiladilo aye a nwefe mo omatokolo oo hatu ningi nosho yo eenghatu detu. Kungaho, ohatu ka kala tu shii kutya ‘ehalo lOmwene olilipi,’ nokuli nomoinima oyo inai tumbulwa kondadalunde mOmbibeli. — Ovaefeso 5:17.
9 Pashihopaenenwa, Ombibeli kai na oshipango shokondadalunde osho tashi tu dilike okutala eekino ile eeprograma doko-TV odo hadi ulike elongifo leenghono linyanyalifi ile oluhaelo. Mbela otwa pumbwa ngoo shili omhango yokondadalunde oyo tai tu dilike okutala oinima ya tya ngaho? Otu shii kutya Jehova oha tale ko ngahelipi oinima ya tya ngaho. Eendjovo daye otadi tu lombwele kondadalunde tadi ti kutya Jehova oku ‘tonde ou e hole owii,’ ile tu tye, elongifo leenghono. (Epsalme 11:5) Ombibeli oya ti yo vali: “Ovaholi voipala . . . Kalunga te va tokola.” (Ovaheberi 13:4) Mokudilonga keendjovo odo da nwefwa mo, ohatu dulu okushiiva nawa kutya ehalo laJehova olilipi. Onghee hano, otwa tokola tuhe lihafife mokutala omafano oo taa ulike oinima oyo Kalunga e tonde. Otu shii kutya ohashi hafifa Jehova ngeenge hatu henuka eenghedi da nyata odo da talika ko kounyuni di li omalihafifo inaa nyika oshiponga. *
10, 11. Omolwashike twa hala okukala hatu dulika kuJehova, nohatu dulika kuye noikala ya tya ngahelipi?
10 Oshike unene hashi tu linyengifa tu dulike koipango yaKalunga? Omolwashike twa hala okweefa okudiladila kwaKalunga ku nwefe mo eenghatu detu efiku keshe? Ihatu dulika ashike koipango yaKalunga opo tu henuke okuhandukilwa ile tu henuke oilanduliko ii oyo hai hange ovo have lipwililikile okulonga ehalo laKalunga. (Ovagalati 6:7) Ponhele yaasho, ohatu tale ko okudulika kuKalunga ku li omhito iwa nokuulika kutya otu mu hole. Ngaashi ashike okaana haka kala ka halelela okukala ka hokiwa kuxe, nafye otwa hala okukala twa hokiwa kuJehova. (Epsalme 5:13) Jehova oye Tate yetu notu mu hole. Kape na osho hashi tu etele ehafo linene ile embilipalelo shi dule okukala tu shii kutya otu na onghalamwenyo ya “hokiwa kOmwene.” — Omayeletumbulo 12:2.
11 Onghee hano, katu na okudulika nomunyengutima ile tu hoolole kutya otwa hala okudulika koipango ilipi nosho yo oyo tu na okulipwililikila. * Katu na ashike okukala hatu dulika ngeenge she tu wapalela ile ngeenge pehe na omashongo. Mepingafano naasho, ohatu ‘dulika tashi di komutima.’ (Ovaroma 6:17) Ohatu kala tu udite ngaashi omupsalme umwe oo a ti: “Osheshi oipango yoye onde i hafela, nde i hokwa.” (Epsalme 119:47) Otu hole shili okudulika kuJehova, molwaashi otu shii kutya otwa wana okudulika kuye filufilu note tu pula tu ninge ngaho. (Deuteronomion 12:32) Otwa hala Jehova a popye kombinga yetu ngaashi a li a popya shi na sha naNoa mEendjovo daYe. Ombibeli oya popya shi na sha natatekulululwa oo omudiinini, oo a li a ulika ohole yaye yokuhola Kalunga mokukala ha dulika kuye oule womido omilongo dihapu, ya ti: “Noa osho a ninga. [Naanaa] ngaashi Kalunga a tonga, osho ye a ninga.” — Genesis 6:22.
12. Otu na okudulika kuJehova noikala ya tya ngahelipi opo tu hafife omutima waye?
12 Jehova oha kala e udite ngahelipi ngeenge hatu dulika kuye nehalo liwa? Eendjovo daye otadi ti kutya ngeenge hatu dulika kuye nehalo liwa, ohatu ‘hafifa omutima waye.’ (Omayeletumbulo 27:11) Mbela okudulika kwetu ohaku hafifa ngoo shili omutima wOmwene Omunamapangelo aeshe? Heeno, ohaku mu hafifa, noku na etomheno liwa lokukala a hafa! Jehova okwe tu shita tu na emanguluko lokuninga omatokolo. Ohatu dulu okuhoolola okudulika kuye ile okuhadulika kuye. (Deuteronomion 30:15, 16, 19, 20) Ngeenge otwa hoolola okudulika nehalo liwa kuJehova nohatu shi ningi hatu linyengifwa kohole yoku mu hola nomutima aushe, ohashi mu hafifa neenghono. (Omayeletumbulo 11:20) Kungaho, otwa hoolola yo onghedi yokukalamwenyo ya denga mbada.
‘OIPANGO YAYE KAI FI IDJUU’
13, 14. Omolwashike hatu dulu okutya kutya ‘oipango yaKalunga kai fi idjuu,’ naasho ohatu dulu oku shi faneka ngahelipi?
13 Omuyapostoli Johannes okwe tu lombwela oshinima shimwe tashi hekeleke neenghono shi na sha noiteelelwa yaJehova a ti: ‘Oipango yaye kai fi idjuu.’ Oshitya “idjuu” osho sha longifwa mu 1 Johannes 5:3 mOmbibeli yOshikwanyama, osho tashi ti lelalela ngaho mOshigreka. * Etoloko limwe lOmbibeli ola toloka ovelishe oyo la ti: “Oipango yaye ihai tu wilile po.” (New English Translation) Oiteelelwa yaJehova oi li pandjele nokai fi omutengi. Eemhango daye itadi nyenge ovanhu okuwanifa po, nonande inava wanenena.
14 Ohatu dulu oku shi faneka ngaha: Natu tye nee ngeno kaume koye kopofingo okwe ku pula u mu kwafele a diluke eumbo laye. Ope na omiti dihapu odo di na okututwa. Dimwe odipu okuhumbatwa komunhu umwe, ndele dimwe odidjuu notadi pula okuhumbatwa kovanhu vavali. Kaume koye okwa hoolola omiti odo a hala u humbate. Mbela ote ke ku pula ngoo u humbate omiti odo e shii kutya odidjuu unene kwoove? Hasho nandenande! Ita ka kala a hala u liyahameke mokuhumbata omiti didjuu oove auke. Sha faafana, Kalunga ketu omunahole nomunanghenda ihe tu pula tu dulike koipango oyo idjuu unene kufye. (Deuteronomion 30:11-14) Ke na nande efiku e ke tu pule tu humbate omutengi mudjuu. Jehova oku wete omangabeko etu, molwaashi ‘oku shii oshitwe yetu, nhumbi tu li nota dimbulukwa nokutya fye ondwi yedu.’ — Epsalme 103:14.
15. Omolwashike hatu dulu okukala nelineekelo kutya oipango yaKalunga otai tu etele ouwa muhapu?
15 Oipango yaJehova kai fi idjuu nandenande, ndele otai tu etele ouwa. (Lesha Jesaja 48:17.) Nomolwaasho Moses okwa li a lombwela Ovaisrael vonale a ti: ‘Omwene okwe tu lombwela tu wanife eenghedimhango adishe edi, opo tu tile Omwene Kalunga ketu, opo tu kale alushe tu nelao, ndee tu kale tu nomwenyo ngaashi tu li po nena eli.’ (Deuteronomion 6:24) Nafye ohatu dulu okukala nelineekelo kutya Jehova okwe tu pa eemhango daye molwaashi oku na ko nasha shili nonghalonawa yetu yaalushe. Jehova ita dulu oku tu lombwela tu ninge oinima oyo tai tu etele oshiponga, molwaashi oku na ounongo wa shiya ko. (Ovaroma 11:33) Onghee hano, oku shii osho sha denga mbada kufye. Kakele kaasho, Jehova oye yo ohole. (1 Johannes 4:8) Ohole oyo ounhu waye nohai nwefa mo keshe osho ta popi nosho yo osho ta ningi. Oipango aishe oyo a pa ovapiya vaye oye likolelela kohole.
16. Omolwashike hatu dulu okukala hatu dulika kuKalunga nonande ope na enwefemo lounyuni ou wa nyonauka nosho yo eamo loulunde?
16 Kashipu okukala hatu dulika kuKalunga nonande oipango yaye kai fi idjuu. Otu na okukondjifa enwefemo lounyuni ou wa nyonauka, oo u li “mepangelo lomunawii.” (1 Johannes 5:19) Otu na yo okukondjifa okuhawanenena kwetu, oko haku tu ningifa tu nyone eemhango daKalunga. (Ovaroma 7:21-25) Ndele ohole yetu yokuhola Kalunga otai dulu oku tu kwafela tu pondole. Jehova oha nangeke noupuna ovo hava ulike kutya ove mu hole eshi tava dulika kuye. Oha yandje yo omhepo yaye iyapuki ‘kwaavo hava dulika kuye.’ (Oilonga 5:32) Omhepo ya tya ngaho, ohai imike oiimati iwa mufye, omaukwatya mawa oo taa dulu oku tu kwafela tu kale hatu dulika kuye. — Ovagalati 5:22.
17, 18. (a) Oshike hatu ka konakona membo eli, naashi hatu shi konakona otu na okudimbuluka shike? (b) Oshike tashi ka kundafanwa metukulwa tali landula?
17 Membo eli, ohatu ka konakona omafinamhango nomifikamhango daJehova dopaenghedi nosho yo ouyelele u lili noku lili u na sha nehalo laye. Eshi hatu konakona oinima oyo, natu kalekeni momadiladilo oinima ya fimana oyo tai landula. Natu dimbuluke kutya Jehova ihe tu kondjifa tu dulike keemhango nosho yo komafinamhango aye, ndele okwa hala tu dulike kuye nehalo liwa, tashi di komutima. Natu dimbuluke yo kutya Jehova ote tu pula tu kale nonghedi yokukalamwenyo oyo tai tu etele omauwa mahapu paife nosho yo omwenyo waalushe monakwiiwa. Natu kale yo twa tala ko okudulika nomutima aushe ku li omhito iwa yokuulika kutya otu hole Jehova neenghono.
18 Jehova okwe tu pa oukwatya weliudo opo e tu kwafele tu kale tu shii okutongola pokati kouwa nowii. Ndele opo eliudo letu li kale tali tu wilike nawa, ola pumbwa okudeulwa, naasho ohatu ke shi kundafana metukulwa tali landula.
^ okat. 9 Tala Etukulwa eti-6 lembo eli omo mwa kundafanwa kombinga yokuhoolola omalihafifo a koshoka.
^ okat. 11 Peemhito dimwe, eemhepo dowii nado oda li da dulika, ndele ode shi ninga nomunyengutima. Eshi Jesus a li a lombwela eendemoni di dje mo movanhu vonhumba, oda li da fininikwa di dimine eenghonopangelo daJesus nokudulika kuye, nonande inadi shi ninga nehalo liwa. — Markus 1:27; 5:7-13.
^ okat. 13 MuMateus 23:4, oshitya osho osha longifwa tashi ulike ‘komitengi didjuu,’ sha hala okutya, eemhango dokondadalunde nosho yo eenghulunghedi da totwa kovanhu odo ovanongo vomishangwa nOvafarisai va li tava fininikile ovanhu vongaho. Oshitya osho tuu osho osha tolokwa ‘lyana’ mOilonga 20:29, 30, tashi ulike kovashunimonima ovakwanyanya ovo va li tava ka ‘popya oinima inai yuka’ nokupukifa vamwe.
Lihonga shihapu
Ongahelipi ounona tava dulu okulihonga okukala ve hole Kalunga?
Ongahelipi to dulu okuhanga omitima dounona voye to longifa etumwalaka lOmbibeli?


text:
Kaleni mwa teelela!
‘Ngeenge la kala ko, li teelela.’ — HABAKUK 2:3.
OMAIMBILO: 128, 45
1, 2. Oshiwana shaJehova oshi na okukala noikala ilipi?
OSHIWANA shaJehova osha kala sha teelela nelidiiniko omaxunganeko a wanifwe. Pashihopaenenwa, Jeremia okwa li a teelela Ovababilon va hanaune po Juda, naasho osho naanaa sha ka ningwa mo 607 K.O.P. (Jeremia 25:8-11) Jesaja okwa li a xunganeka kutya Jehova ota ka alulila Ovajuda kuJuda okudja moukwatwa, eshi a ti: “Ovanelao aveshe ava have mu teelele.” (Jesaja 30:18) Mika naye okwa li a teelela omaudaneko aJehova a wanifwe, eshi a ti: “Ohandi liamene omesho ange kOmwene.” (Mika 7:7) Noule womido omafele, oshiwana shaKalunga osha kala shi na elineekelo kutya Messias oo a udanekwa ile Kristus ote ke uya. — Lukas 3:15; 1 Petrus 1:10-12. * (Tala eshangelo lopedu.)
2 Kunena, nafye otwa teelela omaxunganeko aJehova e na sha nOuhamba a wanifwe po. Jesus e li Ohamba yOuhamba oo, mafiku ota ka xupifa ovapiya vaKalunga kounyuni ou wa nyonauka. Ota ka hanauna po ovakolokoshi nokuxulifa po okumona oixuna akushe. (1 Johannes 5:19) Onghee hano, natu kaleni twa teelela efiku laJehova li uye efimbo keshe nokuninga keshe osho hatu dulu tu li lilongekidile.
3. Ngeenge otwa kala twa teelela efimbo lile exulilo li uye, omalimbililo elipi tashi dulika e tu kwate?
3 Otwa teelela nodjuulufi efimbo opo eshi ehalo laKalunga tali ka wanifwa kombada yedu. (Mateus 6:10) Ndele ngeenge otwa kala twa teelela oule womido dihapu exulilo li uye, otashi dulika tu hovele okukwatwa komalimbililo kutya, ‘Omolwashike tu na okukala twa teelela exulilo li uye diva?’
OMOLWASHIKE TU NA OKUKALA TWA TEELELA EXULILO LI UYE DIVA?
4. Omolwashike sha fimana kufye ‘okukala oupafi’?
4 Jesus okwa lombwela ovashikuli vaye va ‘kale oupafi’ nova ‘pashuke.’ Nomolwaasho sha fimana kufye okukala twa teelela exulilo li uye diva. (Mateus 24:42; Lukas 21:34-36) Ehangano laJehova ohali tu dimbulukifa yo alushe tu ‘teelele nokweendelelifa euyo lefiku laKalunga’ nokukala hatu yandje elitulemo keudaneko laJehova li na sha nounyuni mupe. — Lesha 2 Petrus 3:11-13.
5. Etomheno limwe vali lilipi tu na lokukala twa teelela efiku laJehova?
5 Ngeenge ovashikuli vaJesus vomefelemudo lotete ova li va teelela efiku laJehova, pefimbo letu oshi na okukala sha fimanenena neenghono shi dulife nale. Omolwashike mbela? Omolwaashi edidiliko olo Jesus a yandja otali ulike kutya okwa kala e li Ohamba yOuhamba waKalunga okudja mo 1914 nonokutya otu li momafiku axuuninwa ile ‘exulilo lefimbo lounyuni.’ Pashihopaenenwa, ngaashi Jesus a xunganeka, eenghalo mounyuni otadi naipala neenghono nonghundana iwa yOuhamba otai udifwa mounyuni aushe. (Mateus 24:3, 7-14) Jesus ka li a popya kutya omafiku axuuninwa otaa ka kwata efimbo li fike peni, nomolwaasho otu na okukala twa teelela exulilo li uye efimbo keshe.
6. Otu shi shii ngahelipi kutya eenghalo dounyuni otadi ka naipala neenghono eshi exulilo tali ehene popepi?
6 Mbela ‘exulilo lefimbo lounyuni’ otali ulike kefimbo olo twa taalela eshi eenghalo dounyuni tadi ka naipala neenghono shi dulife paife? Ombibeli oya popya kutya ‘momafiku axuuninwa’ owii wovanhu otau ka lunda pombada. (2 Timoteus 3:1, 13; Mateus 24:21; Ehololo 12:12) Onghee hano, nonande oinima oya naipala paife, otu shi shii kutya otai twikile nokunaipala neenghono.
7. Mateus 24:37-39 ote tu hongo shike kombinga yeenghalo dounyuni momafiku axuuninwa?
7 Vamwe otashi dulika va diladile kutya fimbo ‘oudjuu munene’ inau hovela, moshilongo keshe otamu ka kala oita novanhu vahapu otava ka kala tava vele ile tava fi ondjala. (Ehololo 7:14, yelekanifa no-NW.) Ndele ngeenge osho osha ninga, otashi ka kala shi liwetikile kukeshe umwe kutya exunganeko lOmbibeli otali wanifwa. Otashi ka kala shi liwetikile nokovanhu ovo vehe na ohokwe mwaasho Ombibeli tai ti. Dimbuluka kutya Jesus okwa ti momafiku axuuninwa, ovanhu vahapu itave ke “shi shiiva.” Otava kala nonghalamwenyo yavo yakwalukeshe notava ka haluka eshi efiku laJehova tali ke uya. (Lesha Mateus 24:37-39.) Onghee hano, inatu diladila kutya eenghalo dounyuni odi na tete okunaipala sha pitilila opo ‘oudjuu munene’ u hovele opo ngeno shi fininike ovanhu va itavele kutya exulilo oli li popepi. — Lukas 17:20; 2 Petrus 3:3, 4.
Otwa tomhwa kutya otu li ‘pexulilo lefimbo lounyuni’
8. Okukala twa nongela edidiliko laJesus, okwe tu pa oushili ulipi?
8 Edidiliko olo Jesus a yandja ola li la nuninwa okulondwela ovashikuli vaye shi na sha nefimbo omo ve li. Ovashikuli vaJesus ova kala ve li oupafi. (Mateus 24:27, 42) Okudja mo 1914, oitukulwa i lili noku lili yedidiliko laJesus oya kala tai wanifwa. Otwa tomhwa kutya otu li momafiku axuuninwa ‘exulilo lefimbo lounyuni.’ Jehova okwa tokola nale kutya onaini ta ka hanauna po ounyuni waSatana woukolokoshi.
9. Omolwashike tu na okukala twa teelela exulilo li uye diva?
9 Omolwashike tu na okukala twa teelela exulilo li uye diva? Omolwaashi ohatu dulika kuJesus Kristus. Shikwao vali, otu shi liwetele kutya edidiliko lexunganeko olo Jesus a yandja li na sha nomafiku axuuninwa otali wanifwa. Otwa itavela kutya exulilo oli li popepi, hamolwaashi hatu itavele ashike keshe osho hatu udu, ndele omolwaashi otwa tomhwa kutya omaxunganeko Ombibeli otaa wanifwa. Otu na okukala oupafi nokukala twe lilongekida eshi exulilo tali uya.
OTU NA OKUTEELELA OULE WEFIMBO LI FIKE PENI?
10, 11. (a) Omolwashike Jesus a lombwela ovahongwa vaye va ‘kale oupafi’? (b) Jesus okwa lombwela ovashikuli vaye va ninge shike ngeenge exulilo inali uya diva ngaashi tava diladila? (Tala efano pehovelo loshitukulwa.)
10 Vahapu vomufye otwa kala hatu longele Jehova noudiinini notwa kala twa teelela nodjuulufi oule womido dihapu efiku laye li uye. Kashi na nee mbudi kutya otwa kala twa teelela oule wefimbo li fike peni, otu na okukaleka momadiladilo kutya efiku olo otali uya diva. Otu na okukala twe lilongekida eshi Jesus te ke uya okuhanauna po ounyuni waSatana. Dimbuluka osho Jesus a lombwela ovashikuli vaye va ninge, a ti: “Kaleni mwa lungama, pashukeni nye mu ilikane, osheshi inamu shiiva efimbo olo onaini tali uya. Otaku kala ngaashi omunhu a ya koilongo: eshi a fiya po eumbo laye, ndele okwa pa ovanhu vaye epangelo, keshe tuu ou oshilonga shaye, okwa lombwela yo omunangeli woposhivelo a kale a pashuka. Hano osho kaleni mwa pashuka, osheshi kamu shi shii onaini omwene weumbo te uya, ngenge onguloshi ile pokati koufiku ile pekweno lekondombolo ile ongula, e he mu hange mwa kofa, eshi te uya ohangelela, te mu faukile. Osho handi shi mu lombwele, ohandi shi lombwele aveshe: kaleni oupafi.” — Markus 13:33-37.
Okuhanaunwa po kwomalongelokalunga oipupulu otaku dulu okuningwa efimbo keshe noneendelelo
11 Eshi ovashikuli vaJesus va uda ko kutya okwa hovela okupangela okudja mo 1914, ova li va didilika kutya exulilo otali uya efimbo keshe. Onghee hano, ova li ve lilongekidila efiku olo mokuninga shihapu moilonga yokuudifa. Jesus okwa ti kutya otashi dulika e uye “pekweno lekondombolo ile ongula.” Ngeenge osho osha ningwa, ovashikuli vaye ova li ve na okuninga po shike? Jesus okwa ti: ‘Kaleni oupafi.’ Onghee hano, nokuli nonande otwa kala twa teelela efimbo lile, osho inashi hala kutya exulilo oli li kokule ile kutya itali uya nandenande pefimbo letu.
12. Habakuk okwa li a pula shike Jehova, na Jehova okwa li e mu nyamukula ngahelipi?
12 Omuprofeti Habakuk okwa li a teelela nelididimiko ofimbo ta udifa kombinga yehanauno laJerusalem. Ovaprofeti vamwe ve mu tetekela navo ova li va udifa kombinga yetumwalaka olo oule womido dihapu. Habakuk okwa li e wete kutya ope na oukolokoshi nokuhe na ouyuki shi dulife nale. Okwa kala ha indile ekwafo kuJehova ta ti: “Akutu Omwene, fiyo naini ame ndi nokwiingida ekwafo?” Nonande Jehova ka li a popya kutya exulilo otali uya naini, okwa udanekela Habakuk, a ti: “Lo itali fyaala ko,” ile tu tye, itali kala ko. Jehova okwa li yo a lombwela Habakuk e ‘li teelele.’ — Lesha Habakuk 1:1-4; 2:3.
13. Oshike osho Habakuk a li ta dulu okudiladila, nongahelipi ngeno sha kala sha nyika oshiponga?
13 Diladila nee ngeno Habakuk okwa lolokele okuteelela exulilo, ndele ta ti: ‘Onda kala nda teelela ehanauno laJerusalem oule womido dihapu. Exulilo oli li kokule. Inandi pumbwa vali okukala handi udifa shi na sha nalo. Vamwe shapo ovo nave li udife.’ Mbela ngeno okwa diladilile ngaho, ngeno oshike tashi dulika sha ningwa po? Ngeno ina ka kala vali a hokiwa kuJehova. Nongeenge ngeno okwa kalele ine lilongekidila exulilo, ngeno okwa kanifa omwenyo waye.
14. Omolwashike hatu ka kala twa pandula Jehova eshi a li e tu londwela tu kale twa teelela exulilo?
14 Kala nee ngeno wa fa u li mounyuni mupe. Oiningwanima aishe i na sha nomafiku axuuninwa oyo ya li ya xunganekwa oya wanifwa naanaa ngaashi Jehova a li a popya. Owe lineekela Jehova shi dulife nale, nou na elineekelo la kola kutya ota ka ninga keshe osho a udaneka. (Lesha Josua 23:14.) Owa pandula Jehova eshi a li a eta exulilo pefimbo la wapala nosho yo eshi a li a londwela oshiwana shaye shi kale she li teelela. — Oilonga 1:7; 1 Petrus 4:7.
OHATU UDIFA FIMBO TWA TEELELA
15, 16. Omolwashike tu na okuninga keshe osho hatu dulu moilonga yokuudifa pefimbo eli lexulilo?
15 Ehangano laJehova otali ka kala noku tu dimbulukifa tu kale hatu yandje elitulemo kokulongela Jehova monghalamwenyo yetu. Omadimbulukifo itae ke tu kwafela ashike tu kale twe lipyakidila nokulongela Kalunga, ndele otu kale twa yelelwa kutya etumwalaka letu ola endelela. Otwa tomhwa kutya edidiliko olo Jesus a yandja otali wanifwa po paife nosho yo kutya exulilo otali uya diva. Onghee hano, ohatu pitifa komesho Jehova monghalamwenyo yetu nokukala hatu udifa onghundana iwa kombinga yOuhamba. — Mateus 6:33; Markus 13:10.
16 Ngeenge hatu udifile vamwe onghundana iwa, ohatu va kwafele va ka xupifwe eshi ounyuni waSatana tau ka hanaunwa po mafiku. Oshiningwanima shimwe shomoiningwanima inyanyalifa oshosho sha ningilwe mefuta mo 1945 eshi oshikepa yedina Wilhelm Gustloff ya li ya ningina. Moshikepa omo omwa fila ovanhu omayovi. Ashike omumwameme umwe nomushamane waye ova li va xupa moshiponga osho. Omumwameme oo ota dimbuluka kutya nokuli naashi oshikepa ya li tai ningine, omwa li omukainhu umwe ta kwena ta ti: ‘Vakwetu eekofa dange! Vakwetu eekofa dange! Vakwetu oinima yange yondilo! Oinima yange aishe yondilo tai kanene mo!’ Ashike ovaendifuta vakwao ova li ve shii kutya oshike sha fimanenena, nokulonga noudiinini va xupife eemwenyo dovanhu. Kunena eemwenyo dovanhu odi li moshiponga. Nafye otwa hala okukala ngaashi ovaendifuta ovo vehe lihole vo vene nokuyandja elitulemo kunghee oilonga yetu yokuudifa ya endelela. Otu na okuninga keshe osho hatu dulu tu kwafele ovanhu va ka xupe pexulilo longhalelo ei.
17. Omolwashike tu na okukala twa itavela kutya exulilo otali uya efimbo keshe?
17 Otu shi liwetele kutya exunganeko lOmbibeli otali wanifwa nonokutya exulilo longhalelo ei ya kolokosha oli li popepi neenghono. Otwa teelela ‘eembinga omulongo noshilyani’ shi ponokele omalongelokalunga oipupulu, Babilon Shinene. (Ehololo 17:16) Inatu diladila kutya oku na efimbo lihapu opo osho shi ningwe. Dimbuluka kutya Kalunga ote ke shi “tula momitima davo” opo va ponokele omalongelokalunga oipupulu nosho yo kutya osho otashi ka ningwa diva nopefimbo keshe! (Ehololo 17:17) Exulilo lounyuni waSatana woukolokoshi oli li poduka. Onghee hano, otu na okudulika kelondwelo laJesus olo tali ti: ‘Pashukileni omitima deni diha lolokifwe koitendele nokokukolwa nokoshisho shoipalwifa, efiku olo lihe mu vakele ngaashi omwiyo.’ (Lukas 21:34, 35; Ehololo 16:15) Natu kaleni oupafi notwe lipyakidila moilonga yaJehova, tu na elineekelo kutya ota ka katuka eenghatu ‘omolwaava have mu teelele.’ — Jesaja 64:4.
18. Epulo lilipi tali ka nyamukulwa moshitukulwa tashi landula?
18 Fimbo twa teelela exulilo lounyuni ou woukolokoshi, otu na okupwilikina komayele omuhongwa Judas oo a ti: “Ovaholike, litungileni kekanghameno leitavelo leni liyapukiyapuki, nye mu ilikane mOmhepo Iyapuki, opo mu likaleke mohole yaKalunga nokuteelela onghenda yOmwene wetu Jesus Kristus komwenyo waalushe.” (Judas 20, 21) Ndele ongahelipi hatu dulu okuulika kutya otwa teelela ounyuni mupe waKalunga u uye mafiku nonokutya otwe u teelela nodjuulufi? Ohatu ka mona enyamukulo kepulo olo moshitukulwa tashi landula.
^ okat. 1 Opo u mone omusholondodo womaxunganeko amwe Ombibeli e na sha naMessias nonghee a wanifwa, tala embo Ombibeli otai hongo lela shike?, pepandja 200.


text:
David okwa finda ngoo shili Goljat?
Ovanhu vamwe ohave lipula ngeenge ehokololo laDavid naGoljat oloshili ngoo ile pamwe ehepu ashike. Mbela eshi wa lesha oshitukulwa sha tetekela owa li wa limbililwa kombinga yehokololo olo? Ngeenge osho, alikana tala komapulo atatu taa shikula.
1 | Mbela omunhu ota dulu ngoo shili okukala e na omufika weemeta 2,9 lwaapo?
Ombiibeli oya popya kutya “oule [waGoljat owa] li omaludimbo a-6 noule weke.” (1 Samuel 17:4) Oludimbo limwe oli fike peesentimeta 44,5, ofimbo oule weke limwe u fike peesentimeta 22,2. Ngeenge owa tula kumwe omaludimbo a-6 noule weke oto ka mona omufika weemeta 2,9. Vamwe ohava ti kutya Goljat kali e na omufika u fike opo, ndele diladila kwaashi: Kunena, omunhu oo taku tiwa kutya okwa li mule e dule ovanhu aveshe, okwa li e na omufika weemeta 2,7. Mbela itashi shiiva kuGoljat a kale e dule po mofika neesentimeta 15 ile di dule po? Okwa li womepata lOvarefaim, ovanhu ovo va li va shiivikila omifika diledile. Omukanda umwe wOvaegipti womefelemudo 13 K.O.P. owa popya kutya ovakwaita vamwe va tilifa muKanaan ova li ve na oule u dule peemeta 2,4. Onghee hano, nonande Goljat okwa li mule neenghono, osho oshinima tashi shiiva.
2 | Mbela David okwa li ngoo omunhu wolela?
Pomhito imwe ovahongwanhu ova li va kendabala okuningifa ovanhu va itavele kutya ohamba David omunhu ashike a popiwa momahepu, ashike osho osha li shidjuu okuninga. Ovalafululi voinima ikulu ova li va mona eshangelo lonale la tumbula “eumbo laDavid.” Kakele kaasho, Jesus Kristus okwa popya kutya David omunhu wolela. (Mateus 12:3; 22:43-45) Omusholondodo womapata wopavali oo u li mOmbiibeli otau koleke kutya Jesus oye Messias nonokutya okwa dja mepata lohamba David. (Mateus 1:6-16; Lukas 3:23-31) Osho otashi ulike kutya David okwa li omunhu wolela.
3 | Mbela oiningwanima oyo ya hokololwa mehokololo oya ningilwa ngoo ponhele yoshili?
Ombiibeli oya popya kutya olwoodi ola ningilwa mefilu lOmwandi. Natango oya popya oinima kondadalunde ya ti kutya Ovafilisti ova li va onga onhanda komhunda lwopokati koilando ivali, Sogo naAseka. Ovaisrael ova li va ama kombinga ikwao yefilu va taalela komhunda. Mbela eenhele odo odoshili ngoo?
Omulumenhu umwe oo a li a ka talela po koshitukulwa osho okwa ti: “Omuwiliki wetu oo ehe li melongelokalunga lonhumba okwe tu twala kefilu lOmwandi. Otwa londa ndele hatu i nondjila oyo ya finda komhunda. Eshi twa li hatu tale mefilu, okwa ti natu leshe 1 Samuel 17:1-3. Opo nee okwa ulika kombada yefilu a ti: ‘Taleni kolumosho, oku na oikulukuma yaSogo.’ Okwa tanauka ndele ta ti: ‘Taleni vali kolulyo, oku na oikulukuma yaAseka. Ovafilisti ova li va onga onhanda pokati koilando oyo, lwokeemhunda odo mu wete. Otashi dulika twa fikama apa Ovaisrael va li va onga onhanda.’ Onda li nda fa ndi wete Saul naDavid va fikama apa nda li. Opo nee otwa londoloka, ndele hatu tauluka pomatondokelo omeva mefilu, kombinga oko kwa li kwa kukuta noku na omamanya mahapu. Onda li nda fa ndi wete David ta petama ta toola oumanya vatano va lalakana nawa, omo mwa kwatelwa oko ka dipaa Goljat.” Ngaashi ovatalelipo vahapu, omutalelipo oo naye okwa li a tomwa kouyelele u li paushili u na sha nondjokonona yOmbiibeli.
Kape na ouyelele oo tau tu ningifa tu kale twa limbililwa oushili wehokololo olo lopandjokonona. Ola kwatela mo ovanhu voshili neenhele doshili. Osho sha fimanenena, oli li oshitukulwa shEendjovo daKalunga da nwefwa mo, onghee hano ola dja kuKalunga koshili, Oo “iha fufya”. — Titus 1:2; 2 Timoteus 3:16.