text:
OKAPITULU 18
Okuti Ndyina Okupakula Muenyo Wange ku Huku Nokumbatisalwa?
1. Oityi upondola okulipula tyina wamelilongesa nawa omukanda ou?
MOMUKANDA ou ove welilongesa otyili otyinyingi tyikahi Mombimbiliya, omulao wa Huku womuenyo wahapu, onkhalelo yo vokuankhia, netutilo. (Eclesiastes 9:5; Lucas 23:43; João 5:28, 29; Revelação 21:3, 4) Hamwe uhole okuenda komaliongiyo Onombangi mba Jeova iya waimbuka okuti vekahi mongeleya yotyotyili. (João 13:35) Hamwe wehimbika okukala noupanga wapama na Jeova tupu hamwe watokola okumuumbila. Hamwe upondola okulipula okuti: ‘Oityi ndyina yokulinga pehepano opo ndyikale omuumbili wa Huku?’
2. Oityi omulume woko Etiopia ahandela okumbatisalwa?
2 Epulo eli lialingilwe nomulume umwe woko Etiopia waliko pononthiki mba Jesus. Etyi palamba ononthiki, etyi Jesus atutiliswa, omulongwa wa Jesus utiwa o Filipe atolela omulume oo ondaka ya Huku. Filipe emupopila okuti, Jesus o Mesiya. Omulume oo woko Etiopia alundwa netyi alongeswa liwa-liwa apopi okuti: “Tala, omeva oyaa, oityi tyinthyilika okumbatisalwa?”—Atos 8:26-36.
3. (a) Otyitumino patyi Jesus avela ovalanduli vae? (b) Oñgeni omunthu ambatisalwa?
3 Ombimbiliya ilongesa nokuayandyuluka nawa okuti inkha uhanda okuumbila Jeova una okumbatisalwa. Jesus wapopilile ovalanduli vae okuti: “Kalongesei ovanthu movilongo aviho opo vakale ovalongwa, amuvembatisala.” (Mateus 28:19) Jesus tupu aave ongeleka etyi ambatisalwa. Jesus wapakelue olutu lwae aluho momaande katililwe omaande pombalanganga. (Mateus 3:16) Hono tyina omukristau ambatisalwa upakwa olutu lwae aluho momaande.
4. Oityi ombatisimu yove ilekesa ku vakuenyi?
4 Tyina ove umbatisalua ulekesa ku vakuenyi okuti uhanda okukala epanga lia Huku nokumuumbila. (Salmo 40:7, 8) Ove upondola okulipula okuti, ‘Oityi nesukisa okulinga opo ndyimbatisalwe?’
ENOÑGONOKO NEKOLELO
5. (a) Oityi wesukisa okulinga tete tyina wehenembatisalwe? (b) Omokonda yatyi omaliongiyo Ovakristau otyipuka tyakolela?
5 Tyina nkhele wehenembatisalwe una okukala nenoñgonoko lia Jeova na Jesus. Ukahi nokulinga ngotyo tunde apa wahimbika okulongeswa Ombimbiliya. (Tanga João 17:3.) Mahi otyo katyituuka. Ombimbiliya ipopia okuti una okukala “tyeyula enoñgonoko” liehando lia Jeova. (Colossenses 1:9) Omaliongiyo Onombangi mba Jeova maekukuatesako okukala noupanga wapama na Jeova. Otyo wesukisila okuenda apeho komaliongiyo oo.—Hebreus 10:24, 25.
6. Okuti wesukisa okunoñgonoka Ombimbiliya aiho tyina nkhele wehenembatisalwe?
6 Tyotyili, Jeova kakevelela unoñgonoke ovipuka aviho vikahi mo Mbimbiliya tyina nkhele wehenembatisalwe. Kakevelele omulume woko Etiopia anoñgonoke ovipuka aviho etyi ehenembatisalwe. (Atos 8:30, 31) Iya onthue matutualako apeho okulilongesa konthele ya Huku. (Eclesiastes 3:11) Mahi opo umbatisalwe, Wesukisa okunoñgonoka nokutavela ovitumino vimwe viakolela vio Mbimbiliya.—Hebreus 5:12.
7. Okulilongesa Ombimbiliya tyekukuatesako okukala natyi?
7 Ombimbiliya ipopia okuti: “Tyihena ekolelo tyipuiya okuhambukiswa Huku.” (Hebreus 11:6) Ngotyo, ove wesukisa okukala nekolelo tyina nkhele uhenembatisalwe. Ombimbiliya itupopila okuti, ovanthu vamwe mepundaumbo lio Korintu yokohale veivile etyi ovalongwa va Jesus valongesile iya mokonda yotyo “avahimbika okutavela avambatisalwa.” (Atos 18:8) Tupu, ulongesiwa ovipuka ovinyingi Mombimbiliya viekukuatesako okukala nekolelo momilao via Huku no motyilikutila tyeyovo tya Jesus tyituyovola konkhali no kononkhia.—Josué 23:14; Atos 4:12; 2 Timóteo 3:16, 17.
POPILA VAKUENYI KONTHELE YOTYILI TYO MBIMBILIYA
8. Oityi matyikulundu okupopila vakuenyi etyi ukahi nokulilongesa?
8 Tyina ulilongesa vali Ombimbiliya omono oñgeni ikahi nokukuatesako momuenyo wove, ekolelo liove malipame. Mohande okupopila vakuenyi etyi ukahi nokulilongesa. (Jeremias 20:9; 2 Coríntios 4: 13) Mahi ovalie una okupopila?
9, 10. (a) Ovalie mohimbika okupopila etyi ukahi nokulilongesa? (b) Oityi una okulinga inkha uhanda okuivisa newaneno?
9 Ove upondola okupopila ombunga yove, nomapanga, novanthu vakala pomaumbo ine vana uundapa navo, etyi ukahi nokulilongesa. Okulinga ngotyo otyiwa, mahi apeho tuna okutyilinga nokankhenda noluembia. Mokueenda kuomuwo upondola okuhimbika okuivisa kumue newaneno. Tyina wamatale okuti wafuapo, upondola okupopia Nombangi ya Jeova ukahi nokukulongesa Ombimbiliya, okuti uhanda okuivisa newaneno. Inkha omunthu ukulongesa Ombimbiliya wiimbuka okuti wafuapo iya utyinda omuenyo welikuata novitumino vio Mbimbiliya, ove nae mamuliongiya novakulu vewaneno.
10 Oityi matyipopiwa meliongiyo olio? Ovakulu vewaneno mavatomphola nove opo vatale inkha wanoñgonoka nokutavela ovitumino vio Mbimbiliya, tupu inkha ukahi nokuendela muetyi Ombimbiliya ipopia, inkha tyili-tyili uhanda umwe okukala Ombangi ya Jeova. Hinangela okuti ovakulu vewaneno vakuatesako ovanthu aveho vekahi mewaneno, okukutikinyamo ove, ngotyo wahawele owoma okupopia navo. (Atos 20:28; 1 Pedro 5:2, 3) Konyima yeliongiyo olio, ovakulu vewaneno mavekupopila inkha mohimbika okuivisa newaneno.
11. Omokonda yatyi tyakolela okulinga omapiluluko tyina nkhele wehenehimbike okuivisa newaneno?
11 Ovakulu vewaneno mavekupopila okuti wesukisa okulinga omapiluluko omanyingi tyina nkhele wehenehimbike okuivisa newaneno. Omokonda yatyi tyakolela okulinga omapiluluko oo? Omokonda tyina tupopila vakuetu konthele ya Huku, tuvathumwa va Jeova iya tuna okutyinda omuenyo umunkhimaneka.—1 Coríntios 6:9, 10; Gálatas 5:19-21.
LIVELA NOKUYEKAPO OVIVI
12. Omokonda yatyi ovanthu aveho vesukisila okulivela?
12 Kuna vali ovipuka ovikuavo ove wesukisa okulinga tyina nkhele uhenembatisalwe. Apostolu Petulu wati: “Livelei . . . iya amupilulula onkhalelo yomuenyo wenyi, opo ononkhali mbenyi mbunyimwe.” (Atos 3:19) Oityi tyihangununa okulivela? okulivela Tyihangununa oluihamo komutima mokonda yotyivi walinga. Mongeleka, inkha ankho ulinga oundalelapo, una yokulivela. Iya namphila ukahiale nokulinga ononkhono mbokulinga etyi tyaviuka, nongotyo nkhele wesukisa okulivela, mokonda ovanthu aveho ovakuankhali vesukisa okuevelwa na Huku.—Romanos 3:23; 5:1.
13. Oityi tyihangununa ondaka “okutyiyekapo”?
13 Okuti tyituuka okulivela vala mokonda yotyipuka tualingile? Au. Paulu wapopia okuti wesukisa “okuviyekapo.” Tyihangununa okuti wesukisa okulityilika ovivi aviho ohimbika okulinga etyi tyaviuka. Mongeleka, soka ñgeno ukahi nokulinga oungendi okuenda kotyilongo tyimwe uhei. Mahi oimbuka okuti ondyila wapolesapo hayoko. Oityi molingi? Mo ovola ondyila yaviuka oyekepo ei yapenga. Tyelifwa notyo, tyina ulilongesa Ombimbiliya, upondola okuimbuka okuti ovituwa vimwe ine ovipuka vimwe momuenyo wove wesukisa okulinga omapiluluko. Linga atyiho opo “uviyekepo,” olingi omapiluluko esukisa, iya ohimbika okulinga etyi tyaviuka.
LIPAKULA KU HUKU
14. Oñgeni molingi elipakulo liove ku Huku?
14 Otyipuka otyikuavo tyakolela wesukisa okulinga tyina nkhele uhenembatisalwe okulipakula ku Jeova. Tyina ulipakula ku Jeova, ove ulinga omphango melikuambelo opopi okuti otyipuka tyakolela vali uhanda vala okulinga, okumufenda nokulinga ehando liae.—Deuteronômio 6:15.
15, 16. Oityi tyiavela ondundo omunthu opo elipakule ku Huku?
15 Okupanga okuti uhanda vala okufenda Jeova, tyelifwa nokupanga okuti uhanda okukala omuvo omunyingi nomunthu uhole unene. Pahe soka komulume nomukai velihanda. Tyina omulume amaimbuka okuti omukai una ovituwa oviwa, uhimbika okumuhanda vali unene iya ehando liokulinepa aliliyawisa. Namphila otyinepo otyipuka tyimwe tyahapepukile, mahi omulume utavela otyilinga otyo mokonda uhole unene omukai oo.
16 Putyina ulilongesa konthele ya Jeova, mokala nohole nae, otyo matyikulundu okulinga atyiho uvila opo umuumbile. Ombimbiliya ipopia okuti omunthu uhanda okulandula Jesus una “yokulianya oe muene.” (Marcos 8:34) Oityi otyo tyihangununa? Otyo tyihangununa okuti una okupaka tete momuenyo vove okutavela ku Jeova. Etyi Jeova ahanda tyakolela vali tyipona omahando ove ine ovilinga uhanda.—Tanga 1 Pedro 4:2.
UHAKALE NOWOMA WOKULINGA ONKHALI
17. Omokonda yatyi ovanthu vamwe kavahande okulipakula ku Jeova?
17 Ovanthu vamwe kavahande okulipakula ku Jeova mokonda vena owoma wokuti kamavetyivili okufuisapo omulao wokumuumbila. Kavahande okunumanesa Jeova, ine vasoka okuti inkha kelipakula kwe, tupu Jeova kemevekoyesa mokonda yovipuka valinga.
18. Oityi matyikukuatesako okulityilika okulinga ovipuka vinumanesa Jeova?
18 Ohole una na Jeova maikukuatesako okulityilika okulinga ovipuka vimunumanesa. Mokonda umuhole molingi atyiho uvila opo ulinge ngetyi walaa. (Eclesiastes 5:4; Colossenses 1:10) Kumasoko okuti okulinga ehando lia Jeova otyipuka tyipwilisa. Apostolu João wahoneka okuti: “Ohole na Huku ihangununa okutavela ovitumino viae. Iya ovitumino viae kavialemene.”—1 João 5:3.
19. Omokonda yatyi ove kuesukisile okukala nowoma wokulipakula ku Huku?
19 Opo ove ulipakule ku Jeova kuesukisile okukala omunthu uhena ononkhali. Jeova kakevela ulinge etyi wehevili. (Salmo 103:14) Mekukuatesako okulinga etyi tyaviuka. (Isaías 41:10) Yumba onthumbi mu Jeova nomutima wove auho, iya “oe maviukisa onondyila mbove.”—Provérbios 3:5, 6.
OKUAVA OUMBANGI PALA EYOVO
20. Tyina omunthu amelipakula ku Huku, oityi vali esukisa okulinga?
20 Usoka okuti, wafuapo pala okulipakula ku Jeova? Tyina wamelipakula ku Jeova pahe mokala tyafuapo opo ulinge ovipuka ovikuavo. Ove wesukisa okumbatisalwa.
21, 22. Oñgeni ove “moave oumbangi” wekolelo liove?
21 Popila onkhalamutwe yovakulu vewaneno liove okuti welipakulale ku Jeova, pahe uhanda okumbatisalwa. Iya oe mapopila ovakulu vakuavo vewaneno opo vatomphole nove konthele yomalongeso amwe Ombimbiliya. Inkha ovakulu ovo vaimbuka okuti wafuapo, mavekupopila opo umbatisalwe motyionge tyo nthiki ike ine tyo nonthiki ononthatu tyo Nombangi mba Jeova. Motyionge mamulingwa elongomona malipopi oityi tyihangununa ombatisimu. Omunthu malingi elongomona konyima malingi omapulo evali kovanthu aveho mavambatisalwa. Putyina ukumbulula omapulo oo, ukahi nokuava “oumbangi” wekolelo liavo kounyingi.—Romanos 10:10.
22 Monthiki mombatisalwa, olutu luove aluho malupakwa momaande. Ombatisimu mailekesa kovanthu aveho okuti ove welipakula ku Jeova iya pahe Umbangi ya Jeova.
ETYI OMBATISIMU YOVE ILEKESA
23. Oityi tyihangununa okumbatisalwa “menyina lia He, no lio Mona, no liospilitu sandu”?
23 Jesus wati ovalongwa vae vena okumbatisalwa “menyina lia He no lio Mona no liospilitu sandu.” (Tanga Mateus 28:19.) Oityi otyo tyihangununa? Tyihangununa okuti waimbuka outumini wa Jeova notyilinga tya Jesus mehando lia Huku, no ñgeni Huku aundapesa ospilitu sandu opo afuisepo ehando liae.—Salmo 83:18; Mateus 28:18; Gálatas 5:22, 23; 2 Pedro 1:21.
24, 25. (a) Oityi ombatisimu ilekesa? (b) Oityi matulilongesa mokapitulu kahulililako?
24 Ombatisimu otyipuka tyimwe tyakolela unene. Tyina upakwa momaande tyilekesa okuti wankhia ine wayekapo onkhalelo yove yomuenyo. Tyina uyaulwa momaande, otyo tyilekesa okuti pahe uhimbika omuenyo omupe pala okulinga ehando lia Huku. Otyo tyilekesa okuti pahe moumbila vala Jeova. Hinangela okuti ove wapakula omuenyo wove ku Jeova. Kuelipakulile kovilinga, ine okomunthu, ine okeongano.
25 Elipakulo liove malikukuatesako okukala noupanga wapama na Huku. (Salmo 25:14) Otyo katyihangununa okuti omunthu wayovokale mokonda vala wambatisalwa. Apostolu Paulu wahoneka okuti: “Tualeiko okulinga ovipuka vieta eyovo lienyi. Tualeiko okutyilinga nonthilo nonthekete.” (Filipenses 2:12) Ombatisimu onthyimbi vala. Oñgeni motualako okufuena vali ku Jeova? Okapitulu kahulililako komukanda ou, makakumbulula epulo olio.


c: text/html

text:
OMUENYO WETU WOUKRISTAU NOVILINGA VIETU OMUKANDA WOVILINGA Kakwenye 2016
Omalekeso Ehepuiya
etyi mokapopia pokuava Omutala Womulavi nombulusula Onondaka Onongwa Mba Huku! Undapesa onongeleka opo ufuiike elekeso liove muene.
OLUMONO LUKAHI MONDAKA YA HUKU
Hilivika Jeova, Omuteheleli Womalikuambelo
Omokonda yatyi otyiwa okupopila Jeova omilao wove?Oñgeni molekesa okuti una onthumbi mu Jeova momalikuambelo ove? (Salmo 61-65)
OMUENYO WETU WOUKRISTAU
Okutyinda Omuenyo Wapepuka Tyitukuatesako Okuhilivika Vali Nawa Huku
Okutyinda omuenyo wapepuka matyikukuatesako okulinga tyi? Oñgeni mohetekela onkhalelo Jesus atyindile omuenyo wae?
OLUMONO LUKAHI MONDAKA YA HUKU
Ovanthu va Jeova Vena Ombili Nefendelo Liotyotyili
Ombili David ankho ena na huku itulongesa tyi? Ombili tuna itulunda okulinga tyi? (Salmo 69-72)
OMUENYO WETU WOUKRISTAU
Okuti Upondola Okutyilinga Menima Like Vala?
Vana vahetekela okutyilinga mavakapewa ondyambi.
OMUENYO WETU WOUKRISTAU
Ehinangeleso Liomukokoli-ndyila
Upondola okukala tyahuva tyina wamatale okuti alo umwe vana vaundapa mu kaputu osimanu aiho vapondola okukala ovakokoli-ndyila.
OLUMONO LUKAHI MONDAKA YA HUKU
Hinangela Ovilinga via Jeova
Movilinga via Jeova muakutikinya-tyi? Oñgeni okusokolola kovilinga ovio tyipondola okutuetela ouwa? (Salmo 74-78)
OLUMONO LUKAHI MONDAKA YA HUKU
Olie Omunthu Wakolela Vali Momuenyo Wove?
Omuhoneki wo Salmo 83 walekesa okuti Jeova Omunthu wakolela vali momuenyo wae. Oñgeni matulekesa okuti Jeova omunthu wakolela vali momuenyo wetu?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ETUKULWA 9
Omolwashike tu na okukondjifa omayeleko?
MBELA ope na efiku limwe wa li wa pulwa kuumwe u ninge sha sha puka? — Mbela okwa li e ku fininika u shi ninge? Ile okwa li e ku lombwela kutya otashi ka kala shihafifa oku shi ninga noitashi ka kala lela sha puka oku shi ninga? — Ngeenge umwe te tu lombwele ngaho, ote tu yeleke.
Ndele mbela otu na okuninga po shike ngeenge hatu yelekwa? Mbela otu na okuliefela meyeleko ndele hatu ningi osho sha puka? — Ngeenge otwa ningi ngaho, itatu ka hafifa Jehova Kalunga. Ndele mbela ou shi shii kutya olyelye ta ka kala a hafa ngeenge otwe liefele meyeleko? — OSatana Ondiaboli.
Satana omutondi waKalunga noku li yo omutondi wetu. Itatu dulu oku mu mona, molwaashi oku li oshishitwa shopamhepo, ndele ye ota dulu oku tu mona. Efiku limwe Ondiaboli oya li ya popya naJesus, Omuhongi Munene, noya li ya kendabala oku mu yeleka. Natu ka tale kutya Jesus okwa li a ninga po shike. Nokungaho, ohatu dulu okulihonga osho hatu dulu okuninga po ngeenge hatu yelekwa.
Jesus okwa li ha kala alushe a hala okulonga ehalo laKalunga, naasho okwa li e shi ulika moipafi eshi a li a ninginifwa momulonga waJordan. Satana okwa li a kendabala okuyeleka Jesus, diva konima ashike eshi opo a ninginifwa. Ombibeli oya ti: ‘Eulu ola li la yeulukila’ Jesus. (Mateus 3:16) Osho otashi dulika sha hala okutya Jesus okwa li a hovela okudimbuluka okukalamwenyo kwaye akushe kwomeulu eshi a li pamwe naKalunga.
Konima yokuninginifwa kwaye, Jesus okwa li a ya mombuwa opo a ka dilonge kombinga yoinima oyo a li a dimbuluka. Okwa li a kala mombuwa omafiku omilongo nhe. Efimbo alishe olo Jesus ka li a lya sha nokwa li a fya ondjala neenghono. Pomhito opo, Satana okwa li a kendabala oku mu yeleka.
Ondiaboli oya li ye mu lombwela ya ti: ‘Ove ngeenge Omona waKalunga, lombwela hano omamanya aa a shituke omingome.’ Molwaashi Jesus okwa li a fya ondjala neenghono, osha yela kutya okwa li ta ka kala a hala okulya. Mbela Jesus okwa li ta dulu okushitukifa omamanya omingome? — Heeno, okwa li ta dulu. Omolwashike taku dulu okutiwa ngaho? Omolwaashi Jesus, Omona waKalunga, okwa li e na eenghono de likalekelwa.
Ngeno okwa li oove, mbela ngeno owa shitukifa omamanya omingome eshi wa lombwelwa kOndiaboli u shi ninge? — Jesus okwa li a fya ondjala. Mbela ngeno osha ka kala sha puka okuninga osho Ondiaboli ya li ye mu lombwela? — Jesus okwa li e shi shii kutya osha puka okulongifa eenghono daye monghedi ya tya ngaho. Jehova okwa li e mu pa eenghono odo opo a nanene ovanhu kuKalunga, ndele haku di longifa omolwouwa waye mwene.
Ponhele yokuninga osho a li a lombwelwa kuSatana, Jesus okwa li e mu lombwela osho sha shangwa mOmbibeli a ti: “Hakomungome auke omunhu ta kala e nomwenyo, ndelenee okondjovo keshe tai di mokanya kaKalunga.” Jesus okwa li e shii kutya okulonga osho tashi hafifa Jehova osha fimana neenghono shi dulife oikulya.
Ondiaboli oya li ya kendabala natango okuyeleka Jesus. Pomhito oyo, oya li ya twala Jesus kuJerusalem noya li ye mu londeka kombada yotembeli. Oya ti: ‘Ove ngeenge Omona waKalunga, nukila poshi, osheshi okwa shangwa kutya ovaengeli vaKalunga otave ke ku amena uha yahamekwe.’
Omolwashike Satana a li a popya eendjovo odo? — Okwa li a popya eendjovo odo opo a yeleke Jesus a ninge oshinima shihe li pandunge. Ndele nande ongaho, Jesus ka li a pwilikina kuSatana. Okwa li e mu lombwela a ti: ‘Okwa shangwa: Ino shinda Omwene Kalunga koye.’ Jesus okwa li e shii kutya osha puka okuyeleka Jehova mokutula omwenyo waye moshiponga.
Natango Satana ka li a sholola. Okwa li a twala Jesus komhunda yonhumba ile neenghono, ndele te mu ulikile omauhamba aeshe, ile omapangelo ounyuni aeshe nosho yo efimano lao. Ndele Satana ta lombwele Jesus a ti: “Aishe ei ohandi i ku pe, ngenge to twile nge eengolo ndee to linyongamene nge.”
Diladila kwaasho Ondiaboli ya li tai yandje kuJesus. Mbela omauhamba ile omapangelo opanhu aeshe oo okwa li ngoo aSatana shili? — Jesus ka li a anya kutya kae fi aSatana. Ngeno omauhamba oo kaa li aSatana, ngeno Jesus okwe a tambula ko. Heeno, Satana oye shili omupangeli woiwana aishe younyuni. Ombibeli otai mu ifana “omupangeli wounyuni ou.” — Johannes 12:31.
Mbela oto ka ninga po shike ngeenge Ondiaboli oye ku udanekele oku ku pa sha ngeenge owe i longele? — Jesus okwa li e shii kutya osha puka okulongela Ondiaboli, kashi na nee mbudi kutya okwa li ta ka pewa shike. Onghee hano, Jesus okwa ti: ‘Dja po, Satana, osheshi Ombibeli oya ti kutya Omwene Kalunga koye oye aeke u na oku mu twila eengolo, noye aeke u na okulongela.’ — Mateus 4:1-10; Lukas 4:1-13.
Nafye ohatu shakeneke omayeleko ngaashi Jesus. Mbela ou shii kutya amwe omomayeleko oo oelipi? — Natu ka tale koshihopaenenwa shimwe. Natu tye nee ngeno meme woye okwa teleka ombelela, ndele te ku lombwele kutya ino i lya mo mombiya teelela ashike efimbo lokulya li fike. Otashi dulika u kale wa fya ondjala neenghono, noto ka kala wa hala oku i lya mo. Mbela oto ka dulika kumeme woye? — Satana ina hala u dulike kumeme woye.
Dimbuluka kutya Jesus naye okwa li a fya ondjala neenghono. Ndele Jesus okwa li e shii kutya okuhafifa Kalunga okwa fimana neenghono shi dulife okulya. Ngeenge owa ningi ngaashi meme woye te ku lombwele, oto ulike kutya oto hopaenene Jesus.
Ounona vamwe otashi dulika ve ku pe oingangamwifi. Otashi dulika ve ku lombwele kutya ngeenge owe i longifa oto ka kala u udite nawa. Ndele oingangamwifi oyo otai dulu oku ku ehameka ile i ku dipae nokuli. Ile otashi dulika umwe e ku pe okashekeleta oko ka longwa moingangamwifi, ndele te ku fininike u shile okashekeleta oko. Mbela oto ka ninga po shike? —
Dimbuluka kutya Satana okwa li a kendabala okuningifa Jesus a tule omwenyo waye moshiponga eshi a li e mu lombwela a nuke ko kotembeli. Ndele Jesus ka li e shi ninga. Mbela oto ka ninga po shike ngeenge omunhu ote ku fininike u ninge oshinima shonhumba sha nyika oshiponga? — Jesus ka li a pwilikina kuSatana. Naave ku na okupwilikina kukeshe oo ta kendabala oku ku ningifa oinima oyo inai yuka.
Efiku limwe otashi dulika u pulwe u ilikane oshihongwafano shonhumba, oshinima osho Ombibeli tai ti kutya inatu shi ninga. (Exodus 20:4, 5) Otashi dulika u pulwe u shi ninge nande okofikola omolwoshiningwanima she likalekelwa. Otashi dulika u lombwelwe nokuli kutya ino ya ko vali kofikola ngeenge owa anye oku shi ninga. Mbela oto ka ninga po shike? —
Oshipu okuninga osho sha yuka ngeenge keshe umwe osho ta ningi. Ndele ohashi kala shidjuu okuninga osho sha yuka ngeenge vamwe otava kendabala oku ku heka u ninge osho inashi yuka. Otashi dulika va tye kutya osho tava ningi inashi puka lela. Ndele epulo la fimanenena oleli kutya: Mbela Kalunga ota ti ngahelipi shi na sha naasho? Kalunga oku shii osho tashi tu wapalele.
Onghee hano, katu na okuninga oinima oyo Kalunga ta ti oya puka, kashi na nee mbudi kutya vamwe otava ti ngahelipi. Kungaho, ohatu ka hafifa alushe Kalunga, nonande Ondiaboli itai ka kala ya hafa.
Ouyelele muhapu u na sha nanghee hatu dulu okukondjifa omayeleko otau hangwa mEpsalme 1:1, 2; Omayeletumbulo 1:10, 11; Mateus 26:41; nosho yo 2 Timoteus 2:22.


text:
UTALA WONDAVULULI No. 1 2016 | Momo Lie tu Sukilila Oku Kala Vakuacili?
Omanu valua va siata oku kemba onjanja yimosi vokuenda kuakukutu ekũi. Tu yuvula ndati oku litenga vovituwa viaco ka via sungulukile?
OSAPI YO KOÑOÑO
Anga hẽ Oku Kala Ukuacili ka ci Kuete Esilivilo Koloneke Vilo?
Ulandu wa Hitoshi u molẽha ndu okuti ka ci kuete esilivilo.
OSAPI YO KOÑOÑO
Ndomo wa Kongeliwa Voku Kemba
Kũlĩha ocili catiamẽla koku kemba.
OSAPI YO KOÑOÑO
Esunga Lieci ci Kuetele Esilivilo Oku Kala Ukuacili
Oku pitisa kovaso olonjongole viomunu ukuavo ci lekisa esilivilo lioku kala ukuacili.
THE BIBLE CHANGES LIVES
Nyihe Lika Unyamo Umosi Wombembua Kuenda wesanju
Alain Broggio wa vetiyiwa Locisonehua ci sangiwa kelivulu lia 1 Yoano 1:9.
Wa ci Kũlĩha?
Kosimbu oviña via enda oku pangiwa ndati, kuenda va enda oku talavaya lavio ndati? Velie va kala “ovitunda via velapo” via tukuiwa Vovisonehua vio Helasi?
Ndomo tu Yula Ovisimĩlo Viokuti ka Tua Kolelepo
Olonjila vitatu vi tu kuatisa oku kolapo.
ANCIENT WISDOM FOR MODERN LIVING
Ko ka Sakalali
Yesu ka popele lika okuti liwekipo oku sakalala, pole, wa lombololavo ndomo ci lingiwa.
Nye Embimbiliya li Popia?
Omanu va fa va pondola hẽ oku kuata vali omuenyo?
Tanga vali ovina via Velapo
Embimbiliya li Pondola hẽ Oku Ndi Kuatisa Nda Nda Sumua?
Kuli ovina vitatu Suku a siata oku eca okuti vi kuatisa oku pandikise poku liyaka lesumuo.


text:
Tualisanga p'onambi olosayi viapita ndeti. Inakulu yange Kalonga yu wakala lokuliyeya. Ombangulo yaco yafetika eci vakota liange vo'pula heti:
- A vavó, puãi o telemovel yove yipi?
Eye yu watambulula hati:
- Ame ndakava. Ndaciyikila vo'mala. Nda umue oyiyongola eye ayupe. ocina oco cilinga okuti ndacilandela ale ekui l'eceha (19) kolo'saldo alopo cilia ño olombongo?! Ame oco vo sicitela!!!
Inakulu yange lolopapelo vyaco kavisilivila vali kavinilesi. Okutala kosi yutima, walavokaile ño cimue okuti cilia ño lumosi, catela. O telemovel puãi yasapa!!!


text:
OCIPAMA CATÃLO
Ocisembi Ombanjaile ya Velapo ya Suku
1, 2. (a) Ombanjaile yipi yi kuete esilivilo lia velapo kokuove? (b) Momo lie ocisembi oco ombanjaile ya velapo ya Suku?
OMBANJAILE yipi ya velapo wa tambuile? Ombanjaile ka yi sukila okuti yi tĩla calua oco yi kuate esilivilo kokuove. Nda ombanjaile wa tambula yi ku nenela esanju, ale yi ku kuatisa, ci ku vetiya oku eca olopandu.
2 Ndaño okuti Suku wa siata oku tu ĩha olombanjaile vialua, pole kuli ombanjaile yimue tu sukila okuti ovina vikuavo vi sule. Ombanjaile yaco ya velapo oyo Suku a eca komanu. Vocipama cilo tu lilongisa okuti, Yehova wa tuma omõlaye Yesu Kristu palo posi oco tu kuate omuenyo ko pui. (Tanga Mateo 20:28.) Omo okuti Yehova wa tuma Yesu palo posi ndocisembi, wa lekisa okuti o tu kuetele ocisola.
OCISEMBI CI LOMBOLOKA NYE?
3. Momo lie omanu va siatela oku fa?
3 Ocisembi onjila yimue Yehova a kuama oco a yovole omanu kekandu kuenda kolofa. (Va Efeso 1:7) Oco tu kuate elomboloko lieci tu sukilila ocisembi, tu sukila oku kũlĩha ovina via pita vocumbo Cedene vokuenda kuanyamo alua. Olonjali vietu viatete okuti Adama la Heva via linga ekandu. Omo okuti via lueya, via fa. Etu tua siatavo oku fa omo liekandu tua piñala kokuavo.—Tala Etosi 9 kesulilo lielivulu lilo.
4. Helie wa kala Adama, kuenda ekalo lipi a kuata?
4 Eci Yehova a lulika ulume watete Adama, wa ecele kokuaye ocina cimue ci kuete esilivilo lia velapo. Yehova wa ecele kokuaye omuenyo wa lipua. Adama wa lipuile kovisimĩlo kuenda ketimba. Eye wa laikele oku kala komuenyo okuti ka vela, ka kuka, kuenda ka fi.Omo okuti Yehova eye wa lulika Adama, wa kala nda isia kokuaye. (Luka 3:38) Yehova wa enda oku sapela la Adama olonjanja viosi. Eye wo sapuilile ovina a sukilile oku linga, kuenda wa ecele kokuaye upange umue u nena esanju.—Efetikilo 1:28-30; 2:16, 17.
5. Olondaka Viembimbiliya viokuti Adama wa lulikiwa “lesetahãlo lia Suku” vi lomboloka nye?
5 Adama wa lulikiwa ‘lesetahãlo lia Suku.’ (Efetikilo 1:27) Yehova Suku wa ecele kokuaye ovituwa ndevi Viaye, oku kongelamo ocisola, olondunge, esunga, kuenda unene. Eye wa ecelevo ku Adama elianjo. Pole, Adama ka kalele ndomakina yi linga lika ovina via sokiyiwa. Momo Suku wo lulikile lelianjo lioku nõla eci ciwa ale ceci cĩvi. Nda wa nõlelepo oku pokola ku Suku, nda wa kala otembo ka yi pui Voluali luokaliye palo posi.
6. Nye Adama a pumba eci a liwekapo oku pokola ku Suku? Ekandu liaco lia tu sambukila ndati?
6 Eci Adama a liwekapo oku pokola ku Suku, wa pisiwa leyambulo liolofa. Eye wa pumba ukamba ulikasi a kuatele la Yehova, omuenyo wa lipua, kuenda Ocumbo celau muna a kala. (Efetikilo 3:17-19) Omo okuti Adama la Heva va nõlapo oku tomba Suku, ka va kuatele vali elavoko. Omo liesino Adama a lekisa, “ekandu lia iñila voluali omo liomunu umosi kuenda oku fa omo liekandu kuenje oku fa kua li sanduila komanu vosi momo vosi va linga ekandu.” (Va Roma 5:12) Eci Adama a lueya, wa ‘lilandisa’ eye muẽle, kuenje tua linga apika vekandu kuenda volofa. (Va Roma 7:14) Anga hẽ tu kuete elavoko? Tu kuete.
7, 8. Ocisembi ci lomboloka nye?
7 Ocisembi ci lomboloka nye? Vocisembi mua kongela ovina vivali. Catete, ocisembi ondando yi fetiwa oco omunu umue a yovuiwe, ale oku landa vali ocina cimue ca landisiwile. Cavali, ocisembi ondando yi fetiwa, ale ofeto yondando yocina cimue.
8 Ka kuli omunu nda wa tẽla oku feta ovina Adama a nyõla eci a linga ekandu, kuenje wa tu nenela olofa. Pole, Yehova wa linga esokiyo lioku tu yovola kekandu kuenda kolofa. Omo liaco, tu konomuisi ndomo ocisembi ca sokiyiwa kuenda ndomo ci pondola oku tu kuatisa.
NDOMO YEHOVA A SOKIYA OCISEMBI
9. Ocisembi ca sukilile oku fetiwa ndati?
9 Lomue pokati ketu nda wa tẽla oku feta ocisembi comuenyo wa lipua Adama a pumba. Momo lie? Momo vosi yetu ka tua lipuile. (Osamo 49:7, 8) Ocisembi ca sukilile oku fetiwa lomunu ukuavo wa lipua. Eli olio esunga lieci ci tukuiwila hati, ‘ocisembi coku yovola.’ (1 Timoteo 2:6) Ocisembi ci kuete esilivilo limuamue lomuenyo Adama a pumba.
10. Yehova wa sokiya ndati ocisembi?
10 Yehova wa sokiya ndati ocisembi? Yehova wa tumile palo posi Omõlaye wa soliwa calua. Omõla waco Yesu okuti, eye a lulika tete. (1 Yoano 4:9, 10) Yesu wa lekisa onjongole yoku sia Isiaye kuenda ocitumãlo caye kilu. (Va Filipoi 2:7) Yehova wa sondolola Yesu wa kala kilu, kuenje wa citiwila palo posi ndomunu wa lipua okuti ka kuatele ekandu.—Luka 1:35.
11. Ulume umosi nda wa tẽla oku yovola ndati omanu vosi?
11 Ulume watete Adama, wa pumbisa omanu vosi omuenyo wa lipua eci a liwekapo oku pokola ku Yehova. Citava hẽ okuti ulume ukuavo nda wa tẽla oku malako olofa komãla vosi va Adama? Citava. (Tanga Va Roma 5:19.) Ndaño okuti Yesu lalimue eteke a lingile ekandu, pole wa eca omuenyo waye wa lipua ndocisembi. (1 Va Korindo 15:45) Omuenyo waye wa lipua wa sokiyiwila oku malako olofa komãla vosi va Adama.—1 Va Korindo 15:21, 22.
12. Momo lie Yesu a talela ohali yalua?
12 Embimbiliya li lombolola ohali Yesu a tala osimbu ka file. Eye wa tipuiwa, wa valeliwa kuti, kuenda wa talisiwa ohali yalua toke kolofa. (Yoano 19:1, 16-18, 30) Momo lie Yesu a talisiwila ohali yalua? Momo Satana wa popele hati, lomue omunu o pondola oku lekisa ekolelo ku Suku nda o talisiwa ohali yalua. Yesu wa eca uvangi wokuti omunu wa lipua o pondola oku kolela ku Suku ndaño o talisiwa ohali yalua. Sokolola esanju Yehova a kuata omo liepokolo lia Yesu!—Olosapo 27:11; tala Etosi 15 kesulilo lielivulu lilo.
13. Ocisembi ca fetiwa ndati?
13 Ocisembi ca fetiwa ndati? Yesu wa eca ku Isiaye esilivilo liomuenyo waye. Kunyamo wa 33, keteke 14 kosãi ya Nisana vokalendaliu ka va Yudea, Yehova wa ecelela okuti Yesu o pondiwa lovanyãli vaye. (Va Heveru 10:10) Eci pa pita oloneke vitatu noke yolofa via Yesu, Yehova wo pindula okuti ka kuetele vali etimba liositu, pole wa tambula etimba liespiritu. Noke, eci Yesu a tiukila ku Isiaye kilu, wa eca kokuaye esilivilo liomuenyo waye wa lipua ndocisembi. (Va Heveru 9:24) Omo okuti ocisembi ca fetiwa, tu kuete epuluvi lioku yovuiwa kekandu kuenda kolofa.—Tanga Va Roma 3:23, 24.
NDOMO O PONDOLA OKU KUATISIWA LOCISEMBI
14, 15. Nye tu sukila oku linga oco akandu etu a eceliwe?
14 Tua siata oku kuatisiwa locisembi okuti oco ombanjaile ya velapo ya Suku. Tu konomuisi ndomo tu pondola oku kuatisiwa cilo kuenda ndomo tu ka kuatisiwa kovaso yoloneke.
15 Akandu etu a eceliwa. Ka ca lelukile oku linga ovina via sunguluka olonjanja viosi. Momo, tua siata oku lueya, oku popia vĩvi, ale tu linga ovina ka via sungulukile. (Va Kolosai 1:13, 14) Tu pondola oku eceliwa ndati? Tu sukila oku pinga ongecelo omo liovina vĩvi tua linga, kuenda oku lekisa umbombe poku pinga ongecelo ku Yehova. Nda tua ci linga, tu pondola oku kolela okuti akandu etu a eceliwa.—1 Yoano 1:8, 9.
16. Nye tu sukila oku linga oco tu kuate utima wa yela?
16 Tu pondola oku kuata utima wa yela. Nda utima wetu u tu sapuila okuti tua siata oku linga ovina ka via sungulukile, tu livetela evelo. Kuenje, tu kala ndu okuti ka tu kuete elavoko kuenda ka tu silivila. Pole, tu yuvuli oku pua elavoko. Nda tu pinga ku Yehova oco a tu ecele, tu pondola oku kolela okuti o tu yeva, kuenda o tu ecela. (Va Heveru 9:13, 14) Yehova o yongola okuti tu sapela laye ovitangi tua siata oku liyaka lavio kuenda ahonguo etu. (Va Heveru 4:14-16) Nda tua ci linga, tu kuata ombembua laye.
17. Omo okuti Yesu wa tu fila, asumũlũho api tu pondola oku tambula?
17 Tu kuete elavoko lioku kala otembo ka yi pui. “Onima yekandu oku fa, pole, ongavelo ya eciwa la Suku omuenyo ko pui vu Kristu Yesu Ñala yetu.” (Va Roma 6:23) Omo okuti Yesu wa tu fila, tu pondola oku kala otembo ka yi pui kuenda oku kuata uhayele wa lipua. (Esituluilo 21:3, 4) Pole, nye tu sukila oku linga oco tu tambule asumũlũho aco?
OVE HẼ O TAVA KOCISEMBI?
18. Tua kũlĩha ndati okuti Yehova o tu kuetele ocisola?
18 Sokolola esanju o pondola oku kuata nda omunu umue wa ku ĩha ombanjaile yimue ya posoka. Ocisembi oco ombanjale ya velapo, kuenje tu sukila oku eca olopandu ku Yehova. Elivulu lia Yoano 3:16, li tu sapuila hati: “Omo Suku a sola calua oluali, wa eca Omõlaye wongunga.” Omo okuti Yehova o tu kuetele ocisola, wa tu ĩha Omõlaye o soliwe calua. Tua kũlĩha okuti Yesu o tu kuetelevo ocisola, momo wa lekisa onjongole yoku tu fila. (Yoano 15:13) Ombanjaile yocisembi yi pondola oku ku vetiya oku tava okuti Yehova la Yesu va ku kuetele ocisola cocili.—Va Galatia 2:20.
19, 20. (a) O pondola oku kala ndati ekamba lia Yehova? (b) O pondola oku lekisa ndati okuti o tava kocisembi ca Yesu?
19 Omo okuti cilo wa lilongisa ovina viatiamẽla kocisola ca Suku, o pondola oku kala ndati ekamba liaye? Ocili okuti, ka ca lelukile oku sola omunu umue kua kũlĩhĩle. Elivulu lia Yoano 17:3 li popia okuti, tu pondola oku kũlĩha Yehova. Osimbu amamako oku linga ovina viaco ocisola cove kokuaye ci livokiya, kuenje ci ku vetiya oku linga ovina viu sanjuisa, kuenda o linga ekamba liaye. Omo liaco, amamako oku lilongisa ovina viatiamẽla ku Yehova poku tanga Embimbiliya.—1 Yoano 5:3.
20 Tava kocilumba cocisembi ca Yesu. Embimbiliya li tu sapuila hati: “Wosi o kolela [Omõla] o kuete omuenyo ko pui.” (Yoano 3:36) Oku lekisa ekolelo ci lomboloka nye? Ci lomboloka oku kapako ovina Yesu a tu longisa. (Yoano 13:15) Ka tu sukila lika oku popia okuti tu tava ku Yesu. Pole, oco tu tave kocisembi, tu sukila oku linga ocina cimue catiamẽla kekolelo lietu. Ukanda wa Tiago 2:26, u popia hati: “Ekolelo ka li kuete ovilinga . . . lia fa.”
21, 22. (a) Momo lie tu sukilila oku enda Kocipito Conjivaluko yolofa via Kristu unyamo lunyamo? (b) Nye tu ka konomuisa vocipama 6 kuenda 7?
21 Kuende kocipito conjivaluko yolofa via Kristu. Kuteke osimbu Yesu ka file, wa tu longisa okuti tu sukila oku ivaluka olofa viaye. Ocipito tua siata oku linga unyamo lunyamo ci tukuiwa hati, Ocipito Conjivaluko, ale “Ondalelo ya Ñala.” (1 Va Korindo 11:20; Mateo 26:26-28) Yesu o yongola oku tu ivaluisa okuti, wa tu ĩha omuenyo waye wa lipua ndocisembi. Eye wa popia hati: “Ci lingaili onjivaluko yange.” (Tanga Luka 22:19.) Eci enda Kocipito Conjivaluko, o lekisa okuti ivaluka ocisembi kuenda ocisola ca velapo Yehova kumue la Yesu va tu kuetele.—Tala Etosi 16 kesulilo lielivulu lilo..
22 Ocisembi, oco ombanjaile ya velapo tua tambula. (2 Va Korindo 9:14, 15) Omo okuti ombanjaile yaco yi kuete esilivilo lia velapo, yi ka kuatisavo omanu valua va fa. Kocipama 6 kuenda 7, tu ka konomuisa ndomo ovina viaco vi ka lingiwa.


text:
Muzimbu Ua Ku Yoya
Tua Mono Kavumbi ka Njambi mu Vinjila via ku Liseza-Seza
VA TATA Arthur ku vunike va puile umo mukuendze ua lemene Njambi kaha va tondele ku pua mulongisi ua vulombelo vua Metodista. Vunoni mu va putukile ku tanda mikanda ya Vakua ku Lilongesa Mbimbiliya, va aluluile visinganieka viavo ngeci va putukile ku likungulula navo. Va tata va va mbatizile mu 1914 tele vali na miaka 17. Va tata va va kumuine ku Ndzita ya Mavu Ose ya ku Livanga, vunoni va vianene. Ngeci va va sokele mu kamenga ka Kingston ku Ontario, Kanada vingonde likumi. Mu nima ya ku tuhuka mu kamenga, va puile vapioneiro ni nguetu va kolpotore mu va kele na ku va sana ku ntsimbu ize.
Mu 1926, va tata va ambatele va Hazel Wilkinson. Va naye yavo va lilongesele vusunga mu 1908. Ange nja semukile lia 24 ya Abril ya 1931 tua semuka tu va uana kaha yange ua mu civali. Va tata va lemene Mbimbiliya na ku isingimika, ngeci va tu longesele ku lingamo. Ku lemesa Yehova ca puile cuma ca seho ya kama mu muono uavo. Tua kele na ku ambuluila ku ndzivo na ndzivo mu vusoko.—Vilinga 20:20.
NANGE NGECI MUA VA TATA KA NJA LIHAKELE MU VIA MAVU, NJA PUILE PIONEIRO
Mu muaka ua 1939 ya putukile Ndzita ya Mavu Ose ya mu civali. Muaka ua hateleko ku Kanada va sokele vipanga via Vakaleho va Yehova. Kaha vanike ku sikola vakele na ku vembisa muaso ua cifuti na ku meneka pandela. Vunoni tangua limo mulongisi uange ua nji vuisile ntsoni mua nji payele ngueni nja hiana vuoma. Mu tua tuhukile ku sikola, vamo vakuetu va tua kele na ku lilongesa hamo va nji vetele na ku nji uisila ha mavu. Viose evi via nji lingisile ku hangula ku “ononoka kuli Njambi ku hiana ku vantu.”
Mu Julho ya 1942 tele njili na miaka 11, va nji mbatizile mu cisali ca mu lihia. Nja lemene ku linga vupioneiro mu nja kele ha matangua a ku huima ku sikola. Lelo lino tue ku vu sana nguetu vupioneiro vua ku kuasa. Mu muaka umo nja hasele ku ya hamolika na vamuanetu vatatu ku northern Ontario, kaha tua ka ambuluile vakua ku pakula miti ya mavaya.
Lia 1 ya Maio ya 1949, nja putukile vupioneiro vua ntsimbu yose. Va nji laniene mu ku kuasa cipanga ca ku tunga ha mbetele ku Kanada kaha mu nima yaco nja kovelele ha Mbetele. Va nji hakele ku makina a vutuhuilo, kaha va nji longesele mua ku pangesela likina lia ku tuhula mikanda. Nji vuluka mu nja kele na ku panga vi simano via vingi mu ku kuasa ku tuhula vitratado via handekele via ku luisa vantu va Yehova ku Kanada.
Kaha mu nima yaco nja kovelele mu Seketa ya Vipanga. Va nji hanguile ku ihula vapioneiro va ile mu ku pangela ku Quebec, ku va kele na ku luisa vakaleho. Umo ua vapoineiro vaco ua puile Mary Zazula ua ku Edmonton, Alberta. Visemi veni va puile vakua vulombelo vua Orthodox. Omo Mary na muanaye va vianene ku va vindika ku lilongesa Mbimbiliya, visemi vavo va va sekuile ha ndzivo. Mary na muanaye va va mbatizile mu Junho ya 1951, kaha mu nima ya vingonde 6 va putukile vupioneiro. Mu nja kele na ku vehula, nja muene mpundu ngecize Mary ua lemene cikuma Yehova. Nji vuluka ntsimbu imo i nja kele na ku singanieka ngecize tangua nji ka ambata marry a pue mpueyange. Mu nima ya vingonde vitanu na viuana, tua liambatele lia 30 ya Janeiro, ya 1954. Mua hitile lika simano imo mu nima ya vulo vuetu, va tu laniene tu ka lilongese ku meneka vikungulukilo. Mu miaka ivali ya hateleko, tua ile mu ku meneka vikungulukilo ku vucelo vua Ontario.
Omo cipanga ca ku ambulula ca kele na ku livuezelela mu mavu ose, kua tondekele vamisionaliu vavengi. Nange na Mary tua singaniekele nguetu nga tuli na ku hasa ku ovoka ku lisika lia kondamema na tungenengene va ntsimbu ya ntuima, tu hasa ku ka kolesa kuose oko. Tua ka hitile mu sikola ya 27 ya Ngileande kaha tua tuhukile mu Julho ya 1956. Kaha mu Novembro ya muaka uaco va tu tumine ku cihela ca ciha.—Brazil.
CIPANGA CA VUMISIONALIU KU BRAZIL
Mu tua ka hetele ku Brazil tua putukile ku lilongesa Putu. Ha katete tua lilongesele vinjila via viasi via ku putuka ku simutuila. Ca mu civali, tua patekeyele mezi a andende a ku ambuluila. Kaha mu tua ile mu lihia, tua ka ambuluilile umo mpuevo ua lemene muzimbu. Tua likuminyine nguetu nga tu ambuluila muntu a ka tava muzimbu tu ka mu tandela mukanda ua muesa via muono mu Vuangana vua Njambi. Ngeci nja mu tandelele Ku-Solola 21:3, 4. Mu nima yaco nja lezumukile! Tele ka njezilile ku kala ku cifuti ca ntuima ya kama. Ca nji puilile citanga ntsimbu yose.
Va tu tumine ku ambuluila ku mbonge ya Campos. Lelo lino, kua kala vikungulukilo 15! Vunoni mu tua ka heteleko, kua kele lika kacivunga kamo mu mbonge na kua kele imo ndzivo ya vamisionaliu va vampuevo va uana: Esther Tracy, Ramona Bauer, Luiza Schwarz, na Lorraine Brookes (va pua honi va Wallen). Cipanga cange ku ndzivo ya vamisionaliu ca puile ku kuasa ku vukusilo vua vuzalo na ku tiava vikuni. Tangua limo mu nima ya ku lilongesa Vutala vua Kaniungi ku vutsiki, Mary ua kele na ku huima mu cituamo oku na sakatela ha cisatelo. Tua kele na ku simutuila. Kaha omo Mary ua katukile tua muene linoka a tunda kuintsi lia cisatelo ceni! Ou ngendzi ua ku hona ku lania ua nehela visoti noho ha tua mu tsihilile.
Mu nima ya ku lilongesa Putu muaka ua mutuntu, tua putukile cipanga ca ku meneka vikungulukilo.Tua ka pangelele ku vihela ka kua kele tuhia tua vunengu. Tua kele na ku ala ha mavu na ku kosa na ku ya mangendzi na tuvalu hamo na litemba. Tangua limo tua ile na kumboyo ku mbonge imo ya kala ha mincinda linga tu ka ambuluile ku cihela ka kua kele vantu vavengi. Tua lukalele hondo imo. Mbetele ya tu tumine mikanda ya ku pua 800 linga tu pangese mu lihia. Tua lingile mangendzi a engi linga tu ka ambate mikanda.
Mu 1962, Sikola ya Vuangana ya va hitile ku vihela via ku liseza-seza ku Brazil. Mu vingonde vitanu na imo, va nji tumine ku vi sikola vikuavo. Nja longesele ku Manaus, Belem, Fortaleza, Recife, na Salvador. Mu nja kele ku Manaus, nja lingile ciuano ca muhato mu imo ndzivo opera ya ku tsimana cikuma. Mu ku linga kua kele niondzi ya kama, ka kua kele mema a cili a ku nua, kaha ka tua kele na cihela ca cili ca ku lila na vamuanetu, ku ciuano ca muhato. Ngeci nja ka handekele na umo mukuluntu ua masualale na ku mu lomboluela visoti vietu. Kaha ua tu ivuilile ngozi ua tu hana mema a ku nua. Ua tumine naua masualale va ka hakele vimbalaka vivali imo tua itengele ntsenge ikuavo ndzango ya ku lila.
Ntsimbu imo mu nja ile vungendzi, Mary ua ka ambuluile ku cihela ca vakua mingoso vunoni ka va lemene muzimbu ua Mbimbiliya. Vantu vaco va tundile ku Portugal va ile ku Brazil mu mingoso. Mary ua vuile ku pihia cikuma ngeci ua lekele vamo vavusamba veni ngueni, “Ange nji hasa lika ku ya ku portugal nga na cimo cihela ca ku yoyela naua hano ha mavu cahi.” Kaha mu nima yaco, tua tambuile mukanda. Mukanda ua ku tu lania tu pangele ku portugal, ku va vindikile cipanga cetu ca ku ambulula. Mary ua komokele cikuma! Vunoni tua tavele ku ka pangela ku portugal.
KU PANGELA KU PORTUGAL
Tua ka hetele ku Lisboa, mu Portugal mu Agosto ya 1964. Vapulisia va vusueke va kele na ku pindisa vamuanetu mu cifuti cose. Ngeci ha katete ka tua pandele ku tonda Vakaleho va mu cifuti. Tua ka lukalele imo hondo. Kaha mu va tu tavesele ku kala mu cifuti, tua lukalele imo ndzivo. Kaha mu nima ya vingonde vitanu tua hasele honi, ku lisolola ku vamuanetu va kele ku Mbetele. Tua viukilile cikuma mu tua hasele ku ya mu ku likungulula!
Mu ku linga cipanga cetu va ci vindikile, Vindzivo vietu via Vuangana va vi sokele kaha tua kele na ku likunguluila mu vindzivo via vamuanetu. Vindzivo viavo va kele na ku vi seca ntsimbu yose ku va pulisia. Vamuanetu vavengi va kele na ku va tuala ku pulisia mu ku va linga vihula. Va pulisia va kele na ku va pakesa na ku va sindiya va lakule mazina a vamuanetu. Ngeci vamuanetu mu ku liohiela va likelele ku lisanesa mazina avo a mu civali va lisanesele lika mazina avo a mbangelo.
Vutumbe vuetu tele ku linga cose tu kuase vamuanetu ku tambula mikanda linga va kolese mu lutsilielo. Mary ua kele na ku soneka vilongesa via Vutala vua Kaniungi na mikanda ikuavo ha lipapelo limo lia ku lifuila. Kaha lipapelo liaco va li pangesele mu ku linga vikopia via mikanda ikuavo.
KU HAKUILA MUZIMBU UA CILI KU NDZANGO YA KU SOMPA
Mu Junho ya 1966, va sompele cimpande ca kama ku Lisboa. Vamuanetu va ku pua 49 vakua cikungulukilo ca Feijó va kele na ku linga ciuano ci va vindikile ku masiko. Linga nji kuase vamuanetu ku liviukila ku vieseko, nja lipuisile ngue ngazi na ku seteka ku tuika vamuanetu mulonga. Vunoni ngue mu tua muene vene, mu ya heteleho ntsimbu ya ku tu sompesa ka tua vulile cimpande. Vaze vamuanetu 49 va va sokele mu kamenga ku matangua a 45 a va kelemo va va vuezeleko vingonde vitanu na cihanda. Vunoni cimpande caco ca hele vukaleho vua kama. Mu ntsimbu ya vieseko, mukua ku tu amena neni ua tumbuile mezi a Ngamaliele a mu Mbimbiliya. (Vilinga 5:33-39) Kaha mu nima yaco vimpande viaco via tuhukile na mu mizimbu. Tua viukilile cikuma omo uze mukua ku tu hakuila ua putukile ku lilongesa Mbimbiliya na ku ya mu ku likungulula.
Mu Dezembro ya 1966, va nji hanguile ku pua ntuamena ua Mbetele kaha nja pangele ntsimbu ya kama ku seketa ya tala via masiko. Tua lingile cose mu ku solola vusunga vu muesa omo lia vika Vakaleho va Yehova va pande ku likungulula mu ciyulo mu Portugal. (Filipu 1:7) Noho lia 18 ya Dezembro ya 1974, amba va tu tavese ku masiko. Muanetu Nathan Knorr na Frederick Franz vezile ku tunda ku cikota ca kama mu mavu ose. Tua kele na ciuano ca ku lifuila cikuma ku Oporto na ku Lisboa tua likunguluile tu va 46, 870.
Yehova ua lingisile cipanga ca ku ambulula ku lisanduoka mu vinkundu via kele na vantu vavengi ve ku handeka Putu, ngeci mua Azores, Cabo Verde, Madeira, na São Tomé na Príncipe. Omo numelu ya Vakaleho ya kele na ku livuezelela, ca tondekele ku hamesa muntango. Kaha mu nima ya ku itunga, Muanetu Milton Henschel ua hele cimpande ca ku i kundika lia 23 ya Abril ya 1988. Kua solokele vamuanetu va kua pua 45, 522, na vamo va ku pua 20 va puile vamisionaliu laza ku Portugal kaha vezile mu ku i kundika.
TUA LILONGESELE KU MALUNGANO A KAMA
Mu miaka i na hiti ngeci, Nange na Mary tua lilongesa via vingi ku vamuanetu. Ca ku muenako, mu nja pangele na Muanetu Theodore Jaracz mu ku pua muluua nja lilongesele cilongesa ca kama. Muntango u tua ka menekele va kele na vimo vitanga kaha Vantuamena va Mbetele va lingile cose mu ku manusula citanga caco. Vunoni va livuile mua ku pihia muomu viahi naua vi va hasele ku linga. Ngeci Muanetu Jaracz ua va kaniamesele ngueni: “Nji mona ntsimbu ina puho ya ku sila sipilitu santu i linge mutamba uayo.” Ka nje ku suva mezi a handekele Muanetu Franz mu tua ka menekele ku Brooklyn nange na Mary. Mu tua ka mu menekele hamo na vakuetu tua mu vundilile vimamuna, kaha ua tu lekele ngueni: “Mezi ange aa: Kalenu mu lukungulukilo lua Yehova ntsimbu yose mu vintsimbu via cili na via vikalu. Lukeluo lika lue ku linga cipanga ca sikile Yesu vandongesi veni—ku ambulula muzimbu ua cili ua Vuangana vua Njambi!”
Ku lingamo ce ku tu vuisa ndzolela nange na Mary. Tue ku vuluka vintsimbu via cili vi va tu tumine ku pua muluua tua ile na ku meneka vimbetele mua ya mavu ose. Tua lemene ku lingukulula na vangamba va Njambi vakuluntu na vanike na ku va kaniamesa ngecize Yehova ua hakele seho ku vipanga viavo. Ntismbu yose tua kele na ku va kaniamesa va tualeleleho ku mu pangela.
Miaka ya yingi i na hiti, kaha tu vose tua tuvakana miaka 80. Mary ua kele na vitanga via cihindu via vingi. (2 Kolintu 12:9) Kaha tua luile na vieseko vikuavo. Vunoni vieseko viaco via kaniamesa lutsilielo luetu na ku tu kaniamesa tu tualeleleho ku pangela Yehova. Mu tue ku tala ku nima ha miaka i tua pangela Yehova, tuli na vusunga nguetu na tu muesa kavumbi keni mu vinjila via ku liseza-seza. *
^ cin. 29 Muanetu Douglas Guest na tsila mu vusunga lia 25 ya Outubro ya 2015 tele va lingila ku tuhula ou muzimbu uaco.


text:
OMBIIBELI OHAI LUNDULULA ONGHALAMWENYO YOVANHU
Onda li ndi na ekuni nondi hole omalwoodi
ODULA OMO A DALWA: 1974
OSHILONGO OMO A DALELWA: MEXICO
ONAKUDIWA: OKWA LI E HOLE OMAPOVE NOKULWA MOMAPANDAVANDA ESHI A LI E NA OMIDO OMULONGO NASHA
ONGHALAMWENYO YANGE YONALE:
Onda dalelwa muCiudad Mante, oshitukulwa shiwa shi li muTamaulipas, moMexico. Ovanhu vahapu vomoshilando osho ohava yandje nehalo liwa novanambili. Ndele shinyikifa oluhodi, moshitukulwa omwa li mwa nyika oshiponga neenghono molwaashi omwa li ovalongi vominyonena ve liunganeka.
Otwa dalwa ovamati vane, ame omutivali. Ovadali vange ova shashifa nge mOngeleka yaKatoolika, nokonima yefimbo onda ka kala mongudu yolwiimbo yongeleka. Onda li nda hala okuhafifa Kalunga molwaashi onda li nda tila oku ka tokolwa noku ka kala handi pi momundilo woheli fiyo alushe.
Eshi nda li ndi na omido nhano, tate okwe tu fiya po. Osho osha li sha nyikifa nge oluhodi neenghono nosha ningifa nge ndi kale ndi udite ndihe na ekwafo lasha. Kanda li ndi udite ko kutya omolwashike e tu fiya po, molwaashi otwa li tu mu hole neenghono. Meme okwa li e na okulonga noudiinini eevili dihapu opo e tu file oshisho atushe tu li vane.
Omolwonghalo oyo, onda li nda efa po ofikola ndele handi pange oukaume nounona ovo va kula. Ova li va honga nge okutukana, okushila omakaya, okuvaka nokulwa neengonyo. Molwaashi onda li ndi hole okupangela vamwe, onde lihonga okudenga eengonyo, okukondja, oukwaita nosho yo okulongifa oilwifo. Onda hovela okukala ndi hole elongifo leenghono fimbo nda li ndi na omido omulongo nasha. Luhapu onda li handi kwatelwa momaumbafano, noikando ihapu onda li handi kala nda nangala handi shisha ohonde, novanhu ova li hava diladila kutya onda fya. Meme okwa li ha kala a nyika oluhodi neenghono ngeenge a li a hanga handi di eehonde nokwa li ha kufa nge po ndele ta endelele a twale nge koshipangelo.
Eshi nda li ndi na omido 16, kaume kange umwe twa kula naye wedina Jorge okwa li e tu talela po keumbo letu. Okwa li e tu lombwela kutya oku li umwe womEendombwedi daJehova nonokutya okwa hala oku tu lombwela etumwalaka la fimana. Okwa li a hovela oku tu yelifila kombinga yeitavelo laye, ta longifa Ombiibeli. Inandi lesha nande onale Ombiibeli, nonda li nda tunhukwa okulihonga kombinga yedina laKalunga nomalalakano aye. Jorge okwa li e tu pula ngeenge otwa hala okukonakona Ombiibeli pamwe naye, notwa li twe shi tambula ko.
NGHEE OMBIIBELI YA LUNDULULA ONGHALAMWENYO YANGE:
Onda li nda pepelelwa neenghono okulihonga oshili kombinga yomundilo woheli, kutya kai fi ehongo lOmbiibeli. (Epsalme 146:4; Omuudifi 9:5) Eshi nde lihonga oushili oo, ihandi kala vali nda tila Kalunga sha pitilila. Ponhele yaasho, onda hovela okukala nde mu tala ko e li Tate omunahole oo a halela ovana vaye ouwa.
Eshi nda twikila okukonakona Ombiibeli, onda li nda mona kutya onda pumbwa okulundulula omaukwatya ange. Onda li nda pumbwa okukulika elininipiko nokweefa po elongifo leenghono. Onda kwafelwa komayele oo e li mo 1 Ovakorinto 15:33, oo taa ti kutya ‘ookaume vai ohava nyono po eenghedi diwa.’ Onda mona kutya ngeenge onda hala okulundulula omaukwatya ange, onda pumbwa okweefa po okweendafana novanhu ovo ve na enwefemo lii. Onghee hano, onda efa po ookaume kange vonale, ndele handi pange oukaume noilyo yeongalo lopaKriste lashili, ovanhu ovo va tokola okukala va yooloka ko omolwokutula moilonga omafinamhango Ombiibeli, ndele hamolwaashi hava denge eengonyo ile hava longifa eenghono.
Onda kwafelwa yo neenghono kOmushangwa oo u li mOvaroma 12:17-19, ovo tava ti: ‘Inamu alulila nande omunhu owii waye. Ngenge tashi dulika, kombinga yeni kaleni nombili novanhu aveshe. Inamu alulila omunhu owii, shaashi opa shangwa: Ehandu olange, ame handi futu, Omwene osho ta ti.’ Onda dimina kutya Jehova ota ka ungaunga nokuhenouyuki kuye mwene nopefimbo la wapala. Mokweendela ko kwefimbo, onda li nda efa po elongifo leenghono.
Itandi dimbwa nande oshikando shimwe konguloshi nda li handi shuna keumbo. Onda li nda ponokelwa kongudu yovanyasha vomongudu imwe twa li hatu lwifa nale, nomuwiliki wavo okwa li a denga nge kombuda, nokwiingida ta ti: “Lipopila!” Pomhito oyo, onda li nda ilikana pauxupi kuJehova, handi mu pula a kwafe nge ndi lididimikile olushindo olo. Nonande onda li nda halelela oku mu alulila owii, onda li nda pondola okudja po puvo. Ngomongula, onda li nda shakena nomuwiliki wongudu oyo. Onda li nda handuka nonda hala oku mu alulila owii, ashike onda li nda ilikana vali momutima kuJehova a kwafele nge ndi lipangele. Opo nee onda li nda kumwa eshi omunyasha oo e uya pwaame ndele ta ti: “Dimine nge po omolwoshinima osho sha ningwa po onguloshi. Onda hala okukala nde ku fa. Onda hala okukonakona Ombiibeli.” Onda li nda hafa eshi nda dula okupangela ehandu lange. Kakele kaasho, onda hafa eshi twa hovela okukonakona Ombiibeli pamwe.
Shinyikifa oluhodi, ovaneumbo letu aveshe kava li va twikila okukonakona Ombiibeli pefimbo opo. Ashike, onda li nda tokola toko okutwikila okukonakona nokuhaefa nande omunhu ile oshinima shonhumba shi imbe nge. Onda li ndi shii kutya okweendafana noshiwana shaKalunga otaku ka velula oipute yange yopamaliudo nohandi ka kala ndi na ookaume ovo nda pumbwa. Onda twikila okuninga exumokomesho, nomo 1991, onda ninginifwa ndi li umwe womEendombwedi daJehova.
OUWA OO NDA MONA:
Onda li ndi na ekuni, handi pangele vamwe nohandi longifa eenghono. Ashike Eendjovo daKalunga oda lundulula filufilu onghalamwenyo yange. Paife ohandi udifile vamwe etumwalaka lombili olo la dja mOmbiibeli. Onda mona oufembanghenda wokulonga oilonga yefimbo li yadi oule weedula 23 da pita.
Pomhito imwe, onda li handi longo oilonga yeliyambo koshitaimbelewa shEendombwedi daJehova moMexico. Fimbo nda li oko, onda li nda shakeneka Claudia, Omukriste omunyasha ha longo noudiinini, notwa li twa hombola mo 1999. Inandi pandula tuu Jehova eshi a nangeka nge noupuna nakaume omudiinini a tya ngaho!
Otwa longa pamwe meongalo lElaka lOkuudika laMexico, hatu kwafele eembolo di lihonge kombinga yaJehova. Konima yefimbo, otwa li twa shivwa tu tembukile koBelize tu ka honge ovanhu Ombiibeli moshilongo osho. Nonande onghalamwenyo oku oi li paunafangwa, otu na keshe osho twa pumbwa opo tu kale twa hafa. Itatu dulu oku i pingakanifa nasha.
Konima yefimbo, meme okwa li a hovela vali okukonakona Ombiibeli ndele ta ninginifwa. Natango, omumwamememati ou woshiveli, omukulukadi waye nounona vavo navo ova ninga Eendombwedi daJehova. Ookaume kange vonale vamwe ovo nda udifila etumwalaka lOuhamba paife navo otava longele Jehova.
Mupya munene, ovapambele vange vamwe ova fya molwaashi inava efa po elongifo leenghono. Ngeno naame kanda li nda ninga omalunduluko, ngeno naame pamwe onda fya nde va fa. Ohandi pandula Jehova eshi a nanena nge kuye nosho yo kovalongeli vaye, ovo va honga nge nelididimiko nosho yo nonghenda ndi tule moilonga omafinamhango Ombiibeli monghalamwenyo yange.


text:
Ulandu Womuenyo
Isiange wa fa—Nda Sanga Isia Ukuavo
ISIANGE wa citiwila volupale luo Graz, kofeka yo Austria, kunyamo wo 1899. Vokuenda Kuyaki Watete wa pita Voluali, wa kala umalẽhe. Eci Uyaki Wavali wa fetika kunyamo wo 1939, isiange wa kisikiwa oku kala esualali liofeka yo Alemanya. Kuenje, wa pondiwa kunyamo wo 1943, eci va kala oku li yaka lasualali vo ko Rusia. Eci isiange a fa, nda kuatele lika anyamo avali. Kotembo yaco, sia kuatele epuluvi lioku u kũlĩha, kuenje, nda yonguile oku kuata onjali. Ca piãla enene eci nda limbuka okuti, valua pokati kakamba vange vo kosikola va kuata isiavo. Pole, ndeya oku kuata esanju lialua eci nda lilongisa ovina viatiamẽla ku Isietu wo kilu haeye wa velapo okuti, ka fi.—Hav. 1:12.
OVOLANDU ANGE LOLO ESKUTEIRU
Eci nda tẽlisa anyamo epanduvali, nda likongela kocisoko cimue ci tukuiwa hati, Amalẽhe olo Eskuteiru. Ocisoko caco okuti ca li sanduila voluali luosi, ca sovuiwa kunyamo wo 1908, la umue kesongo kasualali o tukuiwa hati, Robert Stephenson Smyth Baden-Powell, wo kofeka yo Grã-Bretanya. Kunyamo wo 1916, kesongo kaco, wa sovola ocisoko camalẽhe va kuata anyamo amuamue lame, ci tukuiwa hati, Omãla Vocimbungu, (ale Omãla volo Eskuteiru).
Nda solele calua ovongende tua enda oku linga vofeka yaco. Momo, tua enda oku lala volombalaka, vosi yetu tua kuata uwalo umuamue, kuenje, tu enda ongendo yimuamue. Nda solele calua oku kala kumosi la vakuetu va pangele onepa kocimunga caco. Tua enda oku imba ovisungo osimbu tu yota ondalu kuteke, kuenda oku linga olomapalo vusenge. Tua lilongisavo ovina vialua vi sangiwa voluali okuti, via ndi vetiya oku sola ovopange Ululiki wetu a linga.
Amalẽhe va tiamẽlele kolo Eskuteiru oloneke, viosi va enda oku vetiyiwa oku linga ovina viwa. Kuenje, nda solele calua ovina viaco. Tua enda oku li lama lolondaka viokuti: “Olonjanja Viosi Tua Lipongiya.” Nda solele calua olondaka viaco. Omo okuti ocimunga cetu ca kuata eci ci pitahãla ocita camalẽhe, valua pokati kavo va kala vakuetavo Liokatolika, vakuavo, vakuetavo Liopostande, pole, pa kala lika umosi ukuetavo lio Budista.
Oku upisa kunyamo wo 1920, ocisoko colo Eskuteiro ca sokiya okuti, eci pa pita anyamo amue, va linga olohongele viavo kolofeka vialua. Nda kala kohongele yepanduvali yolo Eskuteiro Yoluali Luosi, ya lingiwila volupale luo Bad Ischl, kofeka yo Austria, kosãi Yenyenye yunyamo wo 1951. Ohongele yecea, yolo Eskuteiro Yoluali Luosi, ya lingiwila volupale luo Sutton Park, ocipepi lolupale lukuavo luo Birmingham, kofeka yo Inglaterra, kosãi Yenyenye yunyamo wo 1957. Onjanja yimue, kohongele yaco, kua kala eci ci soka 33.000 komanu va tunda kueci ci soka 85 kolofeka. Kohongele yaco kua kalavo 750.000 komanu veyile oku tu nyula, oku kongelamo Nasoma Elizabeth wo kofeka yo Inglaterra. Kokuange, ca kala ndongongela ya vamanji voluali luosi. Sia kũlĩhĩle okuti noke liotembo yimue, nda laikele oku kuata ukamba la vamanji voluali luosi, va sole Yehova.
NDA LI SANGA LOMBANGI YA YEHOVA ONJANJA YA TETE
Kotembo yonjovo, kunyamo wo 1958, nda kala oku malusula epindiso liange lioku ava okulia Vowotele yimue yi tukuiwa hati Grand Hotel Wiesler volupale luo Graz, vofeka yo Austria. Usongui wetu kupange nda talavaya laye okuti wa kala ukuakuyoka olombolo o tukuiwa hati, Rudolf Tschiggerl, wa ndi kundila. Kotembo yaco, sia kũlĩhĩle lacimue catiamẽla kocili. Catete, wa tukula eci catiamẽla kelongiso lia Suku Umosi Muvatatu, kuenje wa popia hati, elongiso liaco ka li sangiwa Vembimbiliya. Omo okuti nda tavele kelongiso liaco, ndo sapuila okuti, ovina a popia viuhembi. Omo okuti nda solele calua ekamba liaco liupange, ndo vetiya oco a tiukile Ketavo Liokatolika.
Noke manji Rudolf tua enda oku u tukulavo tuti Rudi, wa nyiha Embimbiliya limue. Pole, ndo sapuila okuti, ndi yongola Embimbiliya Liokatolika. Eci nda fetika oku tanga Embimbiliya liaco, nda limbuka okuti, manji Rudi wa kapamo okokanda kamue ka sandekiwa lo Sociedade Torre de Vigia. Pole, sia tavele okokanda kaco, momo nda simĩle okuti, ndaño ovina via sonehiwamo viocili, kokuange via kala viuhembi. Noke, ndeya oku kuata onjongole yoku sapela laye catiamẽla Kembimbiliya. Manji Rudi wa lekisa olondunge, kuenje, ka nyihile vali elivulu limue, ale olorevista. Tua sapela ovina viatiamẽla Kembimbiliya vokuenda kuolosãi vitatu. Olonjanja vimue, tua enda oku sapela toke koñolosi.
Eci nda malusula epindiso Vowotele volupale luo Graz nda kala, ina yange wa ndi tuma oku vokiya elilongiso liange kosikola, oco ndi loñolohe kovopange amue vowotele. Omo liaco, nda ilukila volupale luo Bad Hofgastein, vocimbota co Alpes, kuna kua kala osikola yaco, ocipepi lo Grand Hotel. Olonjanja vimue, ndaenda oku linga ovopange amue vowotele yaco, oco ndi kapeko ovina nda kala oku lilongisa kosikola.
NDA NYULIWA LA VAMANJI VAVALI OLOMISIONALIA
Manji Rudi wa tumile onumbi yange yokaliye ko Betele yo Vienna, kuenje, o Betele ya eca onumbi yaco ku vamanji vavali olomisionalia, ndeci, Ilse Unterdörfer, kuenda Elfriede Löhr. * Eteke limue va ndi vilikiyile puvelo wowotele loku ndi sapuila vati, posamua pa talamẽle ekãlu limue mu endela akãi vavali va yonguile oku sapela lame. Nda komõha calua, momo sia kũlĩhĩle cimue catiamẽla kokuavo. Pole, nda endele oku sapela lavo oco ndi kũlĩhe nda ndi va limbuka. Noke, nda limbuka okuti, va enda oku eca Esapulo kotembo yuviali Wungangala ko Alemanya, eci upange woku kunda wa tatekiwa, osimbu Uyaki Wavali ka wa fetikile. Eci uyaki waco ka wa fetikile, va kuatiwile lolosipayu vio ko Alemanya vi tukuiwa hati (Gestapo), kuenje, va tumiwile kocila cimue coku talisa ohali omanu, ci tukuiwa hati, Lichtenburg. Noke, vokuenda kuyaki, veya oku tumiwa kocila cikuavo coku talisa ohali omanu ci tukuiwa hati, Ravensbrück, ocipepi lolupale luo Berlim.
Omo okuti vamanji vaco va kuata anyamo amuamue la ina yange, nda lekisa esumbilo kokuavo. Omo liaco, sia yonguile oku pesila otembo yavo poku sapela lavo, okuti noke liolosemana ale olosãi vimue ndi va sapuila okuti si yongola oku amamako lombangulo yaco. Noke nda va pulisa nda va pondola oku ndi nenela ulala wovisonehua vielongiso lietavo Liokatolika atiamẽla komanu va piñala ovapostolo va Yesu. Kuenje, nda va sapuila okuti, ndi yongola oku ka tuala ulala waco ku patele, oco ndi sapele laye ovina viaco. Nda simĩle okuti, noke ndi ka limbuka ocili.
NDA LILONGISA OVINA VIOCILI VIA ISIA O KOLA WO KILU
Elongiso lietavo Liokatolika liatiamẽla komanu va piñala ovapostolo, li lombolola okuti, olopapa ovio via piñala pomangu yupostolo Petulu. (Vakuetavo liaco, ka va kuete elomboloko lia suapo liolondaka via Yesu vi sangiwa kelivulu lia Mateo 16:18, 19.) Ovo, va lombololavo okuti, olopapa ka vi lueya poku longisa ovina vietavo vonembele yimue, ale poku linga ovopange akuavo. Nda tavele kovina viaco, kuenje, nda simĩle okuti, nda vakuetavo Liokatolika va tukula vati, papa Isia o Kola, haeye ka lueya kovina vietavo a longisa, kuenda wa sandeka elongiso lia Suku umosi Muvatatu hati liocili, citava okuti elongiso liaco liocili. Pole, nda papa ka lueya, citava okuti elongiso liaco liesanda. Ocili okuti, vakuetavo Liokatolika va velisapo calua elongiso liomanu va piñala ovapostolo. Momo kokuavo, omanu va piñala ovapostolo, ovo va nõla nda va pongolola alongiso amue etavo ale sio!
Eci nda ka sapelele la patele, ka tambuluile apulilo ange, pole, wa tikula vociseleko caye calivulu elivulu limue li lekisa ovina viatiamẽla kelongiso lietavo Liokatolika okuti, li lombolola omanu va piñala ovapostolo. Kuenje, nda liambata konjo ndomo patele a ndi sapuila. Eci nda mala oku li tanga, nda tiukila kokuaye lapulilo akuavo. Noke, patele ka tẽlele oku tambulula apulilo ange, kuenje wa popia hati: “Si pondola oku ku vetiya oco o tave kokuange, kuenda ove ku pondolavo oku ndi vetiya oco ndi tave kokuove. . . . Ndi yongola okuti, o linga ovina o yongola!” Eye ka yonguile vali oku sapela lame.
Noke liombangulo yaco, nda nõlapo oku fetika oku lilongisa Embimbiliya la manji Ilse, kuenda Elfriede. Ovo va ndi longisa ovina vialua viocili viatiamẽla ku Isietu o Kola wo kilu, Yehova Suku. (Yoa. 17:11) Omo okuti vimbo liaco ka mua kalele ekongelo, vamanji vaco vavali vakãi, va enda oku songuila olohongele vonjo yepata limue lia kala oku lilongisa Embimbiliya. Pole, kohongele yaco kua enda oku kala lika omanu vamue. Omo okuti vocimunga caco ka mua kalele vamanji alume va papatisiwa, vamanji vavali akãi, ovo va enda oku songuila ovipama viosi violohongele. Pole, olonjanja vimue, manji umue ulume wa enda oku iya oku lingila ohundo yowiñi pocitumãlo cimue va fetela.
NDA FETIKA OKU KUNDA
Manji Ilse la Elfriede, va fetika oku ndi longisa Embimbiliya kosãi ya Mbalavipembe, kunyamo wo 1958, kuenje, nda papatisiwa noke liolosãi vitatu, kosãi ya Susu, kunyamo wo 1959. Osimbu sia papatisiwile handi, nda pinga kokuavo nda citava okuti, ngenda lavo kupange woku kundila konjo lanjo, oco ndi kũlĩhe ndomo upange waco u lingiwa. (Ovil. 20:20) Noke yoku enda lavo onjanja yatete kupange woku kunda, nda pinga kokuavo nda citava okuti, ndi tambula ocikanjo cange coku kundila. Ovo, va ndi nõlela imbo limue, kuenje, nda fetika oku kundila konjo lanjo, kuenda oku linga apasu komanu va lekisa onjongole. Manji watete nda endele laye kupange woku kundila konjo lanjo, wa kala ukuakunyula akongelo okuti, noke weya oku tu nyula.
Kunyamo wo 1960, eci nda mala osikola yoku talavaya vowotele, nda tiukila kofeka yetu, oco ndi kuatise epata liange oku lilongisa Embimbiliya. Toke cilo, lomue wa tava oku iñila vocisoko ca Yehova, pole, vamue pokati kavo, va kasi oku lekisa onjongole kesapulo Liusoma.
OMUENYO WOKU KALA UKUNDI WOTEMBO YOSI
Kunyamo wo 1961, o Betele ya tuma ovikanda vakongelo via vetiya vamanji oco va litumbike kupange wakundi votembo yosi. Omo okuti kotembo yaco sia kuelele handi, kuenda nda kuata uhayele, ka kua kalele cimue ca ndi tateka oku fetika upange wakundi wotembo yosi. Omo liaco, nda sapela la manji Kurt Kuhn, wa kala oku nyula akongelo, catiamẽla kocisimĩlo cange coku talavaya kupange woku sanda eteku vokuenda kuolosãi vimue, oco ndi lande ekãlu li ndi kuatisa kupange wakundi votembo yosi. Eye wa tambulula lepulilo hati: “Anga hẽ, Yesu kumue lovapostolo vaye va sukilile ekãlu oco va linge upange wakundi votembo yosi?” Epulilo liaye, lia ndi kuatisa oku nõla onjila ndi kuama! Kuenje, nda linga esokiyo lioku fetika lonjanga upange wakundi votembo yosi. Omo okuti vokuenda kuosemana ndaenda oku talavaya vowotele 72 kolowola, tete nda sokiya oku linga apongoloko amue.
Noke, nda pinga ku cime cange kupange, oco ndi talavaye lika 60 kolowola vosemana. Eye, wa tava kepingilo liange, pole, ka tepuluile ofeto ndaenda oku tambula vosãi. Noke, nda pinga vali kokuaye, oco ndi talavaye lika 48 kolowola vokuenda kuosemana. Eye wa tava kepingilo liange, kuenda ka tepuluile ofeto ndaenda oku tambula vosãi. Noke, nda pinga vali kokuaye oco ndi talavaye lika 36 kolowola vosemana, ale 6 kolowola vokuenda kuoloneke 6. Kuenje, wa tavavo kepingilo liange. Pole, nda komõha calua omo okuti, ka tepuluile ofeto ndaenda oku tambula vosãi! Noke, ndeya oku limbuka okuti, cime cange ka yonguile okuti, ndi tunda kupange waco. Esokiyo liaco, lia ndi kuatisa oku fetika upange wakundi votembo yosi. Kotembo yaco, akundi votembo yosi va enda oku eca 100 kolowola vosãi.
Noke yolosãi vikuãla, nda nõliwa oku kala ukundi olikasi, kuenda nda kala oñuatisi yekongelo limue litito volupale luo Karintia, vimbo lio Spittal vocikanjo co Drau. Kotembo yaco, akundi valikasi va enda oku eca 150 kolowola vosãi. Ndaño nda kala likaliange kupange waco, pole, nda kuatisiwa la manji Gertrude Lobner, okuti, wa kala oñuatisi yekongelo. *
APONGOLOKO KOVIKELE
Kunyamo wo 1963, nda lalekiwa oco ndi nyule akongelo. Olonjanja vimue, ndaenda oku endela vomboyo poku nyula akongelo, loku ambata akolombele a lema. Omo okuti vamanji ka va kuatele akãlu, lomue wa enda oku njupilila pocitumãlo comboyo oco a ndi kuatise. Omo okuti sia yonguile “oku sumuisa vamanji” omo lioku endela vekãlu lioku fetela oco li ka ndi tuale konjo ndi sikĩla, nda nõlelepo oku endela posi toke konjo ya vamanji.
Omo okuti kunyamo wo 1965 sia kuelele handi, nda lalekiwa oku pindisiwa Kosikola yo Gileada kocisoko ca 41. Valua pokati ka vamanji tua pindisiwila kumosi, ka va kuelelevo. Nda komõha calua poku limbuka okuti, kesulilo liosikola nda nõliwa oku tiukila kofeka yetu yo Austria, oco ndamameko kupange woku nyula akongelo. Pole, osimbu sia tundile kofeka yo Estados Unidos, va ndi pinga oco ndi pindisiwe vokuenda kuolosemana vikuãla la manji ukuakunyula akongelo. Nda kuata esanju lialua poku talavaya la manji Anthony Conte, wa lekisa ocisola kokuange, momo, wa solele calua upange woku kunda, kuenda wa loñolohele calua. Tua kundila kumosi volupale luo Nova Yorke, vocikanjo co Cornwall.
Eci nda pitĩla kofeka yo Austria, nda nõliwa oku kundila vocikanjo cimue nda li sanga la manji umue ka kuelele haeye wa posoka calua o tukuiwa hati, Tove Merete. Eye wa fetika oku lilongisa Embimbiliya tunde vutila eci a kuata anyamo atãlo. Eci vamanji va tu pulisa ndomo tua lisanga, tua enda oku va tambulula lolondaka viovinjembe viokuti: “O Betele oyo ya linga esokiyo oco tu lisange.” Tua tokekisa olohuela vietu kosãi ya Kupupu kunyamo wo 1967, eci pa pita unyamo umosi tunde eci tua fetika oku namulãla. Kuenje, tua taviwa oku amamako lupange woku nyula akongelo.
Omo liohenda ya Yehova, vunyamo wa kuamamo, nda limbuka okuti, wa ndi nõla oco ndi kale omõlaye wespiritu. Omo liaco, nda fetika oku kuata ukamba u likasi la Isietu wo kilu, ndeci ci pita la vana va tukuiwa kelivulu lia Va Roma 8:15, ‘va vilikiya vati:’ “Aba, a Tate!”
Ame kumue lukãi wange Merete, tu amamako kupange woku nyula akongelo, kuenda koku nyula ovivanja, toke kunyamo wo 1976. Olonjanja vimue kotembo yombambi, tua enda oku lala volohondo mua talala calua. Onjanja yimue eci tua pasuka, tua limbuka okuti, kasusu ombilikiti yetu kue yuka ocikokoto! Omo liaco, tua nõlapo oku ambata okamakina kamue ka tokotisa vohondo yetu kuteke oco ka mu ka talale. Kovitumãlo vimue, nda kuteke omunu o yongola oku talamẽlako, oco a pitĩle vokanjo kaco, o pita vocikokoto muli ofela yalua. Omo okuti ka tua kuatele onjo tu kala, Volosengunda viosi, tua enda oku kala vonjo tua sikĩla poku nyula ekongelo limue. Noke, Vovali komẽle, tu linga ungende woku enda kekongelo likuavo.
Ndi kuete esanju lialua omo okuti, ukãi wange wa ndi kuatisa vokuenda kuanyamo alua tua linga upange waco. Omo okuti ukãi wange o sole calua upange woku kunda, lalimue eteke ndo vetiyile oku enda koku kunda. Eye o solevo akamba, kuenda wa kapako omanu vosi. Eye wa siata oku ndi kuatisa calua.
Kunyamo wo 1976, tua lalekiwa oku talavaya ko Betele volupale luo Vienna kofeka yo Austria, kuna nda nõliwa oku tiamẽla Kocimunga Cakulu vo Betele. Kotembo yaco, o Betele yo ko Austria oyo ya kala oku kuatisa vamanji va sangiwa Kutundilo wo Europa, kuenda ya enda oku tuma vuyombeki alivulu kolofeka viaco. Manji Jürgen Rundel, eye wa kala oku songuila upange waco, kuenda wa kũlĩhĩle olonjila vialua vioku ci linga. Nda kuata esumũlũho lioku talavaya laye, kuenje, noke va pinga kokuange oco ndi songuile upange woku pongoluila kalimi ekũi a vanguiwa Kutundilo wo Europa. Manji Jürgen kumue lukãi waye Gertrude, va amamako kupange wakundi valikasi kofeka yo Alemanya. Oku upisa kunyamo wo 1978, o Betele yo ko Austria ya fetika oku panga olorevista lomakina yimue yitito kueci ci soka alimi epandu. Tua enda oku tuma olorevista viaco ku vamanji va linga epingilo va sangiwa kolofeka vikuavo. Manji Otto Kuglitsch okuti kumue lukãi waye Ingrid va kasi ko Betele yo ko Alemanya, eye wa kala oku songuila upange waco.
Vamanji va kala Kutundilo wo Europa va enda oku pangavo alivulu lekuatiso liolomakina vimue. Pamue ovipama viaco va enda oku vi lekisa volofilme. Pole, va sukilile ekuatiso lia vamanji vo kolofeka vikuavo. Yehova wa teyuila upange waco, kuenda ko Betele tua lekisa ocisola ku vamanji va liyaka lovitangi poku lingila upange waco volofeka vina o kuti, ka va kuatele elianjo lioku linga upange waco vokuenda kuanyamo alua.
CECI NDA NYULA OFEKA YO ROMENIA
Kunyamo wo 1989, nda kuata esumũlũho lioku enda ko Romenia la manji Theodore Jaracz, una wa pangele onepa Kosungu Yolombangi Via Yehova. Tua endele locimãho coku kuatisa ocimunga cimue cinene ca vamanji oco va likuate omunga locisoko ca Yehova. Kefetikilo liunyamo wo 1949, va kuatele esunga lioku litepa locisoko ca Yehova, kuenje va sokiya akongelo avo. Pole, vamamako lupange woku kunda, kuenda oku papatisa vana va lekisa onjongole. Vamanji va kapiwile volokayike omo lioku yuvula oku litenga vopulitika, ndeci ca pita la vamanji vakuavo va kasi vocisoko ca Yehova okuti, va taviwa Lombala Yolombangi Via Yehova. Ndaño kotembo yaco upange woku kunda vofeka yo Romenia wa tatekiwa, pole, tua lingila ohongele vuyombeki, vonjo ya manji Pamfil Albu, kumue lakulu vakuãla vekongelo, kuenda Ocimunga Casongui vo Betele yofeka yo Romenia. Tua endelevo kumue la manji Rolf Kellner, una wa pitiya ohongele yaco kelimi likuavo.
Keteke liavali liohongele yaco koñolosi, manji Albu, wa vetiya akulu vakuãla vekongelo, oco va likuate omunga letu poku popia hati: “Nda ka tua ci lingile cilo, ka tu ka kuata epuluvi likuavo.” Omo liaco, ci soka 5.000 ya vamanji, va kongeliwa vocisoko ca Yehova. Elitokeko liaco, lia sanjuisa Yehova, pole, lia sumuisa Satana!
Kesulilo liunyamo wo 1989, osimbu uviali wo Komunismu ka wa nyõliwile Kombuelo yo Europa, Osungu Yolombangi Via Yehova ya ndi laleka kumue lukãi wange, oco tu ilukile ko Nova Yorke, kombala Yolombangi Via Yehova. Tua komõha calua lelaleko liaco. Tua fetika upange wo ko Betele yo Brooklyn kosãi Yevambi Linene, kunyamo wo 1990. Kuenje, kunyamo wo 1992, nda nõliwa oco ndi kuatise Ocimunga Cupange Cosungu Yolombangi Via Yehova. Cilo, ndi kuete esumũlũho lioku panga onepa Kosungu Yolombangi Via Yehova, tunde kosãi Yevambi linene yunyamo wo 1994.
OKU SOKOLOLA OTEMBO YA PITA, LOKU TIAMISILA UTIMA KOVASO
Pa pita otembo yalua tunde eci nda talavaya vowotele oku ava okulia. Cilo, ndi kuete esumũlũho lioku panga onepa koku pongiya okulia kuespiritu, oco ku eciwe ku vamanji va sangiwa voluali luosi. (Mat. 24:45-47) Eci ndi sokolola ci pitahãla 50 kanyamo nda kala kupange wakundi valikasi, ngeca olopandu ku Yehova, omo liasumũlũho a siata oku eca ku vamanji va sangiwa voluali luosi. Ndi sole calua oku endaenda kohongele yolofeka, kuna tua siata oku lilongisa catiamẽla ku Yehova Isietu wo kilu, kuenda ocili ci sangiwa Vembimbiliya.
Nda siata oku likutilila ku Yehova, oco omanu valua va tave oku lilongisa ocili, kuenda oku kuata ukamba la vamanji voluali luosi. (1 Pet. 2:17) Ndi lavoka okuti, ndaño kotembo yaco ndi ka kala kilu, pole, ndi ka mola epinduko li ka lingiwa palo posi, loku sanga isiange eci a ka pinduiwa. Ndi lavoka okuti, eye kumue la ina yange, kuenda vakuepata liange, va ka yongola oku fendela Yehova Voluali luokaliye Palo Posi.
^ tini. 15 Tala ulandu womuenyo Vutala Wondavululi 1 Yevambi wo 1980, koputu.
^ tini. 27 Kosimbu vamanji va enda oku tukuiwa vati, oloñuatisi viekongelo, la vana va kala oloñuatisi viavo, cilo, va tukuiwa vati akulu vekongelo okuti, pokati kavo pali usongui wakulu vekongelo, kuenda usonehi.
Manji Ilse Unterdörfer la manji Elfriede Löhr va ndi longisa Embimbiliya kunyamo wo 1958


text:
OSHIWEDELWAKO
Ouvalelo wOmwene—edano olo tali fimanekifa Kalunga
OVAKRISTE ova lombwelwa va kale hava dana Edimbuluko lefyo laKristus. Edano olo ohali ifanwa yo “Ouvalelo wOmwene.” (1 Ovakorinto 11:20, OB-1986) Mbela oshike shididilikwedi kombinga yao? Onaini nongahelipi u na okudanwa?
Jesus Kristus okwa dika po edano olo oufiku wOpaasa yOshijuda mo 33 O.P. Opaasa oya li edano hali danwa ashike lumwe momudo, mefiku eti-14 lohani Nisan yOshijuda. Opo Ovajuda va valule efiku olo, ova li hava teelele efiku lonhumba pefimbo loitemadula olo oufiku nomutenya hau kala u na oule u fike pamwe. Olo olo efiku olo haku kala ku na eevili 12 lwaapo omutenya nosho yo eevili 12 oufiku. Omwedi Nisan owa li hau hovele ngeenge ohani ya ningi ipe konima yefiku olo oufiku nomutenya hau kala u na oule u fike pamwe. Opaasa oya li hai danwa konima yomafiku 14, eshi etango la ningina.
Jesus okwa dana oshivilo shOpaasa novayapostoli vaye, ndele ta lekele Judas Iskariot, opo nee okwa dika po Ouvalelo wOmwene. Ouvalelo oo, owa pingena po Opaasa yOshijuda, onghee hano ou na ashike okudanwa lumwe aluke momudo.
Evangeli laMateus otali hokolola tali ti: “Jesus okwa kufa omungome, ndee ta hambelele, ndee te u pambula, ndele te u pe ovalongwa vaye ndee ta ti: Tambuleni, lyeni; eshi olutu lange. Opo Ye okwa kufa eholo, ndee ta pandula, ndee te li va [pe], ndee ta ti: Nweni mo amushe; osheshi olo ohonde yange, ohonde yehangano, tai tilwashi [omolwavahapu] oyokudima po omatimba.” — Mateus 26:26-28.
Vamwe ova itavela kutya Jesus okwa li a lundululila omungome mombelela yaye yo venevene nomaviinyu mohonde yaye. Ndelenee eshi Jesus a li ta yandje omungome oo, olutu laye ola li le lixwa po. Mbela ovayapostoli vaJesus ova li va lya shili ombelela yaye yo venevene nokunwa ohonde yaye? Hasho, omolwaashi osho okwa li tashi ka tya okulya ombelela yomunhu notashi nyono omhango yaKalunga. (Genesis 9:3, 4; Leviticus 17:10) PaLukas 22:20, Jesus okwa ti: “Eholo eli olo ehangano lipe omohonde yange tai tilwashi molweni.” Mbela eholo olo ola li la ninga lelalela “ehangano lipe”? Osho kasha li tashi shiiva, molwaashi ehangano oli li eudafanotwokumwe, ndele kali fi oshinima osho hashi dulu okukumwa.
Onghee hano, omungome nomaviinyu oi li ashike omadidiliko. Omungome otau faneke olutu laKristus la wanenena. Jesus okwa longifa oshipambu shomungome osho sha li sha xupa po pouvalelo wOpaasa. Omungome owa li wa telekwa inau tulwa onhafi ile efulika. (Exodus 12:8) Ombibeli ohai longifa luhapu onhafi i li edidiliko loulunde ile enyonauko. Hano omungome otau faneke olutu laJesus la wanenena, olo a yamba po. Kala li li na oulunde nandenande. — Mateus 16:11, 12; 1 Ovakorinto 5:6, 7; 1 Petrus 2:22; 1 Johannes 2:1, 2.
Omaviinyu matilyana otaa faneke ohonde yaJesus. Ohonde oyo otai kwashilipaleke ehangano lipe. Jesus okwa ti kutya ohonde yaye oya li ya tilwashi ‘omolwokudima po omatimba.’ Kungaha, ovanhu otava dulu okukala va koshoka momesho aKalunga notava dulu okuya mehangano lipe naYe. (Ovaheberi 9:14; 10:16, 17) Ehangano ile eudafano olo, otali shi ningi tashi shiiva kOvakriste ovadiinini 144 000 va ye meulu. Otava ka kala eehamba novapristeri meulu, omolwomanangeko noupuna ovanhu kombada yedu. — Genesis 22:18; Jeremia 31:31-33; 1 Petrus 2:9; Ehololo 5:9, 10; 14:1-3.
Oolyelye ve na okukufa ombinga momadidiliko oo e na sha nEdimbuluko? Osha yela kutya, ovovo ashike ve li oshitukulwa shehangano lipe ve na okulya omungome nokunwa omaviinyu, sha hala okutya, ovo ve na eteelelo lokuya meulu. Omhepo iyapuki yaKalunga ohai yandje oumbangi kovanhu va tya ngaho kutya ova hoololwa va ka kale eehamba domeulu. (Ovaroma 8:16) Ove li yo mehangano lOuhamba naJesus. — Lukas 22:29.
Ongahelipi shi na sha naavo ve na eteelelo loku ka kala nomwenyo fiyo alushe mOparadisa kombada yedu? Ohava dulika kelombwelo laJesus nohava kala pOuvalelo wOmwene, ndele ohave uya ashike ngaashi ovatali nefimaneko, ndele kave fi ovakufimbinga. Eendombwedi daJehova ohadi dana Ouvalelo wOmwene lumwe aluke momudo mo 14 aNisan, konima eshi etango la ningina. Nonande ovanhu ashike omayovi manini mounyuni aushe ve na eteelelo lokuya meulu, edano olo ola fimanenena kOvakriste aveshe. Olo omhito oyo aveshe tava dulu okudiladila kohole inene yaJehova Kalunga nosho yo yaJesus Kristus. — Johannes 3:16.


text:
OSHILESHWA 7
Ouhamba waKalunga oshike?
1. Ouhamba waKalunga oshike?
Ouhamba waKalunga oo epangelo lomeulu. Otau ka pingena po omapangelo makwao aeshe notau ka ningifa ehalo laKalunga li wanifwe meulu nokombada yedu. Oshi li onghundana iwa eshi Kalunga ta ka longifa Ouhamba waye monghedi ya tya ngaho. Mafiku, Ouhamba waKalunga otau ka wanifa po omhumbwe yovanhu yokukala va hala epangelo liwa. Otau ka hanganifa yo ovanhu aveshe ovo tava ka kala kombada yedu. — Lesha Daniel 2:44; Mateus 6:9, 10; 24:14.
Ouhamba keshe ohau kala u na ohamba. Onghee hano, Jehova okwa nangeka po Omona waye, Jesus Kristus, oye a ninge Ohamba yOuhamba waye. — Lesha Ehololo 11:15.
2. Omolwashike Jesus e li Ohamba ya denga mbada?
Omona waKalunga oku li Ohamba ya denga mbada, molwaashi oku na olukeno noku hole ouyuki. (Johannes 1:14) Oku na yo eenghono dokukwafela ovapangelwa vaye molwaashi ota ka pangela kombada yedu okudja meulu. Konima yenyumuko laye, okwa li a londa keulu nokwa ka kala omutumba kolulyo laJehova a teelela okupewa eenghonopangelo. (Ovaheberi 10:12, 13) Hauxuuninwa, Kalunga okwa ka pa Jesus eenghonopangelo a hovele okupangela. — Lesha Daniel 7:13, 14.
3. Oolyelye tava ka pangela pamwe naJesus?
Okangudu kaavo tava ifanwa ‘ovayapuki’ oko taka ka pangela pamwe naJesus meulu. (Daniel 7:27) Ovayapostoli vaJesus ovayapuki novadiinini ovo va li va hoololwa tete va ka pangele pamwe naye. Jehova ota twikile okuhoolola ovalumenhu novakainhu ovadiinini fiyo okunena ovo tava ifanwa ovayapuki. Ngaashi Jesus, navo ohava nyumunwa ve na omalutu opamhepo. — Lesha Johannes 14:1-3; 1 Ovakorinto 15:42-44.
Ndele mbela ovanhu vangapi tava i meulu? Jesus okwa li e va ifana “okangudu.” (Lukas 12:32) Omuvalu wako aushe kumwe otau ka kala 144 000. Ovanhu ovo otava ka pangela pamwe naJesus kombada yedu. — Lesha Ehololo 14:1.
4. Oshike sha li sha ningwa po eshi Jesus a hovela okupangela?
Ouhamba waKalunga owa hovela okupangela mo 1914. * Onghatu oyo Jesus a li a katuka tete okudja eshi a nangekwa po e li Ohamba oyo okuumbila Satana neendemoni daye kombada yedu. Satana okwa kulukila kedu e na ehandu linene nokwa li a hovela okweetifa omaupyakadi mahapu. (Ehololo 12:7-10, 12) Okudja opo, ovanhu ohava hangwa komaupyakadi mahapu a kwata moiti. Oinima ngaashi oita, ondjala, omikifi dolutapo nomakakamo edu oi li oshitukulwa ‘shedidiliko’ olo tali ulike kutya mafiku Ouhamba waKalunga otau ka ya olunyala moinima yopanhu. — Lesha Lukas 21:7, 10, 11, 31.
5. Ouhamba waKalunga otau wanifa po shike?
Ouhamba waKalunga owa hovela nale okwoongela ongudu inene yovanhu va dja moiwana aishe okupitila moilonga yokuudifa onghundana iwa mounyuni aushe. Ovalininipiki omamiliyona otava ningi ovapangelwa vepangelo laJesus. Ovapangelwa vOuhamba waKalunga otava ka amenwa eshi Ouhamba tau ka hanauna po ounyuni ou woukolokoshi. Onghee hano, aveshe ovo va hala okumona omanangeko noupuna Ouhamba waKalunga ove na okukala hava dulika kuJesus. — Lesha Ehololo 7:9, 14, 16, 17.
Pefimbo lepangelo laKristus lomido 1000, Ouhamba otau ka wanifa po elalakano laKalunga lopehovelo li na sha novanhu. Edu alishe otali ka ninga oparadisa. Konima yaasho, Jesus ota ka shunifa Ouhamba kuXe. (1 Ovakorinto 15:24-26) Mbela kape na nande omunhu wonhumba oo wa hala okuhepaululila kombinga yOuhamba waKalunga? — Lesha Epsalme 37:10, 11, 29.
^ okat. 6 Opo u mone ouyelele muhapu u na sha nanghee Ombibeli ya xunganeka omudo 1914, tala membo oshike hatu lihongo mOmbiibeli?, epandja 217-220.
Lihonga shihapu
Ombibeli otai hongo lela shike?
Mbela otu li ‘momafiku axuuninwa’?
Konakona nghee eenghatu noikala oyo ye tu dingilila tai ulike kutya paife otu li ‘momafiku axuuninwa’ oo a xunganekwa kOmbibeli.
OOLYELYE TAVA LONGO EHALO LAJEHOVA KUNENA?
Ongahelipi Eendombwedi daJehova hadi unganeke oilonga yado yokuudifa?
Ohatu udifa monghedi omo Jesus a li ha udifa eshi a li kombada yedu. Eenghedi dimwe dokuudifa odilipi?


text:
AMÃLEHE VA PULA
Anga hẽ Ndi Lekisa Okuti Ndukualondunge?
Likũlĩhisa ove muẽle
Nye ci lomboloka oku kala ukualondunge?
Momo lie ci kuetele esilivilo oku kala ukualondunge?
Ndi lekisa ndati okuti nda piãla kolondunge?
Likũlĩhisa ove muẽle
Olonjanja viosi, olonjanja vimue, pamue ale lalimue eteke nda kaile . . .
ukuacili
omunu wa koleliwa
ukuaku pitĩla selo
ondingupange
ukuakusokiya ciwa ovina
ukuaku kuatisa
ukuesunga
ukuesumbilo
Omunu wa kapako vakuavo
-
Pokati kovituwa via tukuiwa cipi wa siata oku lekisa?
Amamako oku lekisa ocituwa caco!—Va Filipoi 3:16.
Ocituwa cipi o sukila oku mioñolola?
Olonumbi vi kuãimo vi ka ku kuatisa.
Nye ci lomboloka oku kala ukualondunge?
Omanu vakualondunge va tẽlisa ovikele viavo viokonjo, kosikola kuenda kocitumãlo va kasi. Ovo va limbuka okuti va sukila oku oku tambulula omo liovina va popia. Omo liaco, eci va linga ocina cimue ka ca sungulukile, va tava, va pinga ongecelo kuenda va likolisilako oku yuvula ocina caco.
Embimbiliya li popia hati: “Momo omunu lomunu ambata ocitele caye.”—Va Galatia 6:5.
Momo lie ci kuetele esilivilo oku kala ukualondunge?
● Omunu umue ukualondunge o tẽla oku talavaya ciwa lovoloño a kuete. Omo liaco, citava okuti eye o kala omunu umue wa sumbiwa, o tendiwa okuti ukulu kuenda o tambula elianjo lovikele vikuavo.
Embimbiliya li popia hati: “O lete ulume o kuete ombili kupange waye? Eye o ka talama kovaso olosoma.”—Olosapo 22:29.
● Omunu umue ukualondunge olonjanja viosi ukuacali kuenda citava okuti o kuete akamba vawa.
Embimbiliya li popia hati: “Ecaeci kuenje omanu vo wĩhivo.”—Luka 6:38.
● Omunu umue ukualondunge o kuete esanju omo liovina a siata oku linga kuenda ci vokiya ekolelo a likuetele eye muẽle.
Embimbiliya li popia hati: “Omunu lomunu a kũlĩhise ovilinga viaye muẽle kuenje o kuata esunga lioku sanjuka.”—Va Galatia 6:4.
Ndi lekisa ndati okuti nda piãla kolondunge?
Oco o kuatisiwe oku tambulula epulilo eli, kũlĩhisa atosi akuãimo. Lipi pokati katosi aco a situlula ciwa ocituwa cove coku sokolola?
“Si sanjukila oku tatiwa ndoñaña okuti ka yi pondola oku ñualañuala okuti ka yi telefonalela kolonjali viaye!”—Kerri
Olonjali viange via siata oku ngecelela oku tunda lakamba okuti ka kuli ocitangi lacimue.”—Richard
“Eci ndi mola ovina omanu va kuete utunga wange va linga, ndi sokolola ndoco: ‘ Haka! Momo lie olonjali viange ka vi ngecelela oku linga ovina viaco.’”—Anne
“Olonjali viange olonjanja viosi via siata oku ngecelela oku linga eci njongola. Ndi sukila lika oku eca olopandu kokuavo omo lielianjo va siata oku nyĩha.”—Marina
Oku malusula: Amãlehe vamue va siata oku tambula elianjo lialua okuti vakuavo ci sule. Etepiso lipi li kasipo?
Ocili: Elianjo wa siata oku tambula, li eciwa momo liekolelo va ku kuetele.
Kũlĩhisa eci amãlehe vavali va tukuiwa ale va popia:
Richard: “Kosimbu, olonjali viange via simile okuti si kuete utunga woku tambula elianjo lialua. Pole cilo, ovo va ndi kolela momo ndi lekisa olondunge poku talavaya lelianjo ñuete. Nda siata oku va sapuila kovitumãlo ngenda kuenda lomanu ngenda lavo. Ocili okuti nda siata oku va sapuila ovimãho ndi kuete osimbu ka va ndi pulile.”
Marina: “Nda kemba lika kolonjali viange olonjanja vivali vokuenda komuenyo wange, kuenje olonjanja viaco vivali, va ci limbuka okuti nda kemba. Cilo ame nda siata oku kala ukuacili lavo. Nda siata oku va sapuila ovina ndi linga kuenda ndi va telefonalela osimbu ñasi oku ñuala ñuala. Cilo, ovo va ndi kolela calua.”
Anga hẽ, o yongola oku kuata elianjo lialua ndeci Richard kuenda Marina? Omo liaco, kũlĩhĩsa ndomo o kasi oku litunda katosi akuãimo:
VEPATA
Olonjanja viosi wa siata oku tẽlisa ovopange ove o konjo?
Olonjanja viosi wa siata oku tiuka konjo vowola wa sokiyi?
O lekisa esumbilo kolonjali viove kuenda ku vamanjove?
O sukila hẽ oku mioñoloha kolonepa vimue via tukuiwa ndeti?
Embimbiliya li popia hati: ‘Pokola kolonjali viove.’—Va Efeso 6:1.
KOSIKOLA
Wa siata hẽ oku eca ovopange va ku ĩha oco o a linge konjo vepuluvi lia sokiyiwa?
O kasi hẽ oku likolisilako oco o miñolole olonota viove kosikola?
O kuete hẽ ovituwa viwa vioku lilongisa?
O sukila hẽ oku mioñolola kolonepa vimue via tukuiwa ndeti?
Embimbiliya li popia hati: ‘Olondunge vi teyuila.’ (Ukundi 7:12) Elilongiso liwa li ku kuatisa oku kuata olondunge.
OVITUWA
Anga hẽ wa siata oku kala ukuacili lolonjali viove kuenda lomanu vakuavo?
O tẽla oku talavaya ciwa lolombongo viove?
O lekisa okuti umunu umue wa koleliwa?
O sukila hẽ oku mioñoloha kovina via tukuiwa ndeti?
Embimbiliya li popia hati: “wali omunu wokaliye.” (Va Efeso 4:24) Nda o yongola oku mioñolola kovituwa vimue o ka ci tẽla!
Ocisimĩlo: Nõla ocituwa cimue o yongola oku mioñolola. Sapela lomanu va tẽla oku mioñoloha kolonepa vimue kuenje pinga elungulo. Soneha ovina o yongola oku mioñolola kuenda vokuenda kuosãi lavulula nda wa mioñoloha konepa yimue. Soneha eci wa linga ciwa kuenda eci kua lingile ciwa. Kesulilo liosãi limbuka kolonepa wa mioñoloha. Oku kuata elianjo lialua ca tamba lika konjila ndomo wa siata oku talavaya lelianjo o kuete.


text:
O JW Broadcasting
O JW Broadcasting, ocimãleho cimue co TV yi sangiwa vo internet okuti ci kuatisa apata osi oku pamisa ukamba wavo la Yehova. Tala olovideo via sandekiwa vo JW Broadcasting kuenda olovideo vikuavo vi sangiwa vo jw.org. Tala ocipama cimue vonepa yokuti Em exibição yi lekisa olovideo vokuenda kueci ci soka 24 kolowola veteke ale nõla ocipama o yongola oku tala vonepa yokuti, Vídeos. Iñila vonepa yokuti Áudios kuenda yevelela ovipama via ngalavaliwa oku kongelamo ovisikilo, olondalama via ngalavaliwa kuenda oku tangiwa kuolondalama Viembimbiliya.
Tapa vo kombutadore yove, votelefone ale yi tala vo televisão yove poku talavaya lo player de mídia Roku.
Tala Ovipama Vio TV.JW.ORG
Lilongisa ndomo o tala ovipama vo kombutadore yove, ale votelefone yove. Kũlĩha ndomo o pondola oku tala esokiyo liocipama cimue.
Tala Olovideo ponepa Videos vo TV.JW.ORG
Tala olovideo viokaliye vepuluvi o yongola. Sanga ovideo yimue kuenda kũlĩhisa ndomo yi lekisa—oku talamisa, oku tiukilisa kuenda oku amisako. Tala olovideo viosi vocipama cimue.
Yevelela Ovipama Via Ngalavaliwa vo TV.JW.ORG
Yevelela olondalama Viembimbiliya via ngalavaliwa kuenda ovisungo. Nõla ocipama cimue ale ovipama viosi.
Oku Pongolola Olokonfigurações vo Kombutadore Yove, vo Tablet Ale vo Smartphone
Nõla ovideo o yongola, lekisa ale soleka ololetala viovideo, nõla ocipama o yongola.
Oku kapa ocimãleho co JW Broadcasting vo Roku
Kuama olonumbi evi oco iñile ko Roku player kuenda oku kapa o JW Broadcasting.
Tala Ovipama Vio Jw Broadcasting vo Roku
Kuama olonumbi evi nda o yongola ekuatiso oco o tale ovipama vio JW Broadcasting vo Roku.
Tala Olovideo vo Roku
Sanga olovideo, tala ndomo ovideo yi lekisiwa, kuenda tala olovideo vio kaliye ale vievi via nõliwa.
Yevelela Ovipama Viangalavaliwa vo Roku
Yevelela ocipama cimue ca ngalavaliwa ale ovipama viosi kuenda lavulula oku sikiwa kuovipama viangalavaliwa.
O JW Broadcasting
Ocipama cokaliye co Televisãu vo Internet, ci pamisa ekolelo liove.