text:
ETUKULWA 3
Elalakano laKalunga olashike li na sha nedu?
Elalakano laKalunga olashike li na sha novanhu?
Kalunga okwa shongwa ngahelipi?
Onghalamwenyo otai ka kala ya tya ngahelipi kombada yedu monakwiiwa?
1. Elalakano laKalunga olashike li na sha nedu?
ELALAKANO laKalunga li na sha nedu olikumwifa shili. Jehova okwa hala edu li kalwe kovanhu va hafa nove na oukolele. Ombibeli otai ti kutya “Kalunga okwa twika oshikunino muEden” ndele “okwa menifa . . . omiti dilili da wapala okutala nodinyenye okuliwa.” Eshi Kalunga a shita omulumenhu nomukainhu wotete, Adam naEva, okwe va tula meumbo olo liwa, ndele te va lombwele a ti: “Dalafaneni nokuhapupala ndee yadifeni edu, lo nali kale mepangelo leni.” (Genesis 1:28; 2:8, 9, 15) Hano osha li elalakano laKalunga opo ovanhu va kale ve na ounona, va tamunune mo oshikuninoumbo osho fiyo sha mana ko edu alishe, nokufila oshisho oinamwenyo.
2. (a) Otu shi shii ngahelipi kutya elalakano laKalunga li na sha nedu otali ka wanifwa? (b) Ombibeli otai ti ngahelipi shi na sha nokukala fiyo alushe kwovanhu?
2 Mbela oto diladila kutya elalakano laJehova Kalunga li na sha nokukala kwovanhu meduparadisa onali ka wanifwe ngoo fiku limwe? Kalunga okwa ti: “Ngaashi nde shi tongele, osho handi ka ninga yo.” (Jesaja 46:9-11; 55:11) Heeno, osho Kalunga a lalakanena ote ke shi ninga shili! Ota ti kutya ina “shita [edu] li kale ombuwa, ndelenee okwe li ma li kalwe.” (Jesaja 45:18) Kalunga okwa hala ovanhu voludi lilipi va kale kombada yedu? Nokwa hala va kale ko oule wefimbo li fike peni? Ombibeli otai nyamukula tai ti: ‘Ovayuki, vo otava ka fyuulula edu, ndee tava kala mo alushe.’ — Epsalme 37:29, yelekanifa OB-1986; Ehololo 21:3, 4.
3. Eenghalo dinyikifa oluhodi dilipi di li kombada yedu kunena, naasho osha etifa omapulo elipi?
3 Osha yela kutya osho inashi ningwa natango. Ovanhu kunena otava ehama notava fi; otava lwifafana nokudipaafana nokuli. Opwa ningwa epuko lasha. Ndele doshili, Kalunga ina lalakanena opo edu li kale ngaashi tu li wete kunena! Oshike sha ningwa po? Omolwashike elalakano laKalunga inali wanifwa? Kape na embo londjokonona la shangwa kovanhu tali dulu oku tu lombwela, molwaashi oupyakadi owa hovela meulu.
OPO PA DJA OMUTONDI
4, 5. (a) Olyelye a li a popya lelalela naEva okupitila meyoka? (b) Ongahelipi omunhu oo kwa li e li nawa nomunashili ha dulu okuninga omulunga?
4 Embo lotete lOmbibeli otali tu lombwele shi na sha nomupataneki waKalunga oo a holokele moshikunino shaEden. Ota hokololwa e li “eyoka,” ndele ka li ashike oshinamwenyo shongaho. Embo laxuuninwa lOmbibeli otali mu popi kutya ota “ifanwa ondiaboli naSatana, ou ta hongaula ounyuni aushe.” Okwa ifanwa yo ‘eyoka likulu.’ (Genesis 3:1; Ehololo 12:9) Omweengeli oo omunaenghono ile oshishitwa osho shopamhepo ihashi monika, osha longifa eyoka li popye naEva, ngaashi naanaa omunhu e na owino ta dulu okuningifa ondaka yaye i kale ya fa tai di moshipopifa. Omunhu oo wopamhepo osha yela kutya opo a li eshi Kalunga a shitila ovanhu edu. — Job 38:4, 7.
5 Molwaashi oishitwa aishe yaJehova oya li ya shitwa ya wanenena, mbela olyelye a shita “Ondiaboli” “Satana”? Oku shi popya paunafangwa, umwe womovanamati vaKalunga vopamhepo ovanaenghono okwe lininga ye mwene Ondiaboli. Osho okwa li tashi shiiva ngahelipi? Doshili, kunena omunhu oo kwa li e li nawa nomunashili ota dulu okuninga omulunga. Osho ohashi ningwa ngahelipi? Omunhu otashi dulika a efe omahalo a puka a kule momutima waye. Ngeenge okwa kala ta diladila kuo, omahalo a puka a tya ngaho otaa dulu okukala e na eenghono dinene. Opo nee ngeenge omhito oya holoka, ota dulu okukatuka she likolelela komahalo mai oo a kala ta diladila kuo. — Jakob 1:13-15.
6. Ongahelipi omona waKalunga umwe wopamhepo omunaenghono a ninga Satana Ondiaboli?
6 Osho osho sha ningwa shi na sha naSatana Ondiaboli. Oku na okukala kwa li a uda Kalunga ta lombwele Adam naEva va dale ounona nova yadife edu noludalo lavo. (Genesis 1:27, 28) ‘Doshili, ovanhu aveshe ovo otava dulu okulongela nge ponhele yokulongela Kalunga!’ Osha yela kutya Satana osho a li a diladila ngaho. Onghee hano, okwa li a kulika omahalo a puka momutima waye. Xuuninwa, okwa katuka onghatu a pukife Eva moku mu lombwela oipupulu kombinga yaKalunga. (Genesis 3:1-5) Kungaha, okwa ninga “Ondiaboli,” osho tashi ti “Omulundili.” Nokwa ninga yo “Satana,” osho tashi ti “Omupataneki.”
7. (a) Omolwashike Adam naEva va fya? (b) Omolwashike oludalo alishe laAdam hali kulupa nohali fi?
7 Mokulongifa oipupulu nekonda, Satana Ondiaboli okwa ningifa Adam naEva va nyone kuKalunga. (Genesis 2:17; 3:6) Oshidjemo, xuuninwa ova fya, ngaashi Kalunga a popile kutya otava ka fya ngeenge inava dulika. (Genesis 3:17-19) Molwaashi Adam okwa ninga omunhu ina wanenena eshi a nyona, oludalo laye alishe ola fyuulula oulunde kuye. (Ovaroma 5:12) Onghalo oyo otai dulu okufaafanifwa noshipana osho hashi longifwa okuteleka eemboloto. Ngeenge oshipana oshi na embodokela, oshike tashi ka ningwa po nomboloto keshe oyo tai telekwa moshipana osho? Omboloto keshe otai ka kala i na embodokela ile epuko. Sha faafana, omunhu keshe okwa fyuulula kuAdam embodokela lopafaneko, sha hala okutya okuhawanenena. Omolwaasho ovanhu aveshe hava kulupa nohava fi. — Ovaroma 3:23.
8, 9. (a) Nope he na omalimbililo, Satana okwa eta po eshongo lilipi? (b) Omolwashike Kalunga ina hanauna po ovanashibofa meendelelo?
8 Eshi Satana a ningifa Adam naEva va nyone kuKalunga, okwa li lelalela ta xumifa komesho ounashibofa. Okwa li ta shongo onghedi yaJehova yokupangela. Satana okwa li ta ti lelalela kutya: ‘Kalunga omupangeli mwii. Oha popi oipupulu noha ngungunine ovapangelwa vaye oinima iwa. Ovanhu inava pumbwa Kalunga e va pangele. Otava dulu okutokola kuvo vene osho shi li mondjila naasho sha puka. Notava ka kala ve li nawa koshi yepangelo lange.’ Kalunga okwa li ta ka ungaunga ngahelipi neshongo olo tali ulike odino? Vamwe ohava diladila kutya Kalunga okwa li ashike e na okudipaa ovanashibofa ovo. Ndele mbela osho okwa li ngoo tashi ka kandula po eshongo laSatana? Mbela osho ngeno osha ka ulika kutya onghedi yaKalunga yokupangela oi li mondjila?
9 Eliudo laJehova li na sha nouyuki la wanenena kala li le mu pitika a hanaune po ovanashibofa ovo efimbo olo. Okwa li a tokola kutya opa li pa pumbiwa efimbo opo a nyamukule eshongo laSatana monghedi tai mbilipaleke notai ulike kutya Satana omunaipupulu. Onghee hano, Kalunga okwa tokola kutya ota ka efa ovanhu ve lipangele vo vene oule wefimbo koshi yenwefemo laSatana. Etomheno kutya omolwashike Jehova e shi ningila nomolwashike a efa pa pite efimbo fimbo ina kandula po eemhata odo, otali ka kundafanwa mEtukulwa eti-11 lembo eli. Ndele oshiwa okudiladila kombinga yaashi: Mbela Adam naEva ova li ve li mondjila eshi va itavela Satana, oo a li ine va ningila sha shiwa nande onale? Mbela osha li sha yuka kuvo okwiitavela kutya Jehova oo a li e va pa keshe shimwe osho va li ve na oku li omunaipupulu omukwanyanya? Ngeno okwa li oove, ngeno owa ninga ngahelipi?
10. Ongahelipi to dulu okuyambidida ombinga yaJehova mokunyamukula eshongo laSatana?
10 Oshiwa okudiladila shi na sha nomapulo oo, molwaashi keshe umwe womufye okwa taalela omhata oyo tuu oyo kunena. Heeno, ou na omhito okuyambidida ombinga yaJehova mokunyamukula eshongo laSatana. Oto dulu okutambula ko Jehova e li Omupangeli woye nokukwafela u ulike kutya Satana omunaipupulu. (Epsalme 73:28; Omayeletumbulo 27:11) Shi nyikifa oluhodi, ovanhu ashike vanini vomomamiliyona omayovi mounyuni ou hava ningi ehoololo la tya ngaho. Osho otashi pendula epulo la fimana kutya: Mbela Ombibeli otai hongo shili kutya Satana oye omupangeli wounyuni ou?
OLYELYE TA PANGELE OUNYUNI OU?
11, 12. (a) Ongahelipi okuyelekwa kwaJesus taku holola kutya Satana oye omupangeli wounyuni ou? (b) Oshike vali tashi ulike kutya Satana oye omupangeli wounyuni ou?
11 Jesus ka li nande a limbililwa kutya Satana oye omupangeli wounyuni ou. Monghedi yopashikumwifilonga yonhumba, Satana okwa ulikilile Jesus pomhito imwe “omauhamba aeshe omounyuni nefimano lao.” Opo nee Satana okwa udanekela Jesus a ti: “Aishe ei ohandi i ku pe, ngenge to twile nge eengolo ndee to linyongamene nge.” (Mateus 4:8, 9; Lukas 4:5, 6) Diladila shi na sha naasho. Mbela ngeno onghendabala yokupa Jesus omauhamba oo oya kala ngoo eyeleko kuye ngeno Satana haye a li omupangeli wao? Jesus okwa dimina kutya omapangelo aeshe ounyuni oku li meke laSatana. Doshili, ngeno Satana haye a li omupangeli wao, ngeno Jesus ine shi dimina.
12 Doshili, Jehova oye Kalunga omunaenghono adishe, Omushiti weshito alishe likumwifi. (Ehololo 4:11) Ndelenee kape na nande opapa Ombibeli tai ti kutya Jehova Kalunga ile Jesus Kristus oye omupangeli wounyuni ou. Doshili, Jesus okwa popya Satana kondadalunde e li “omupangeli wounyuni ou.” (Johannes 12:31; 14:30; 16:11) Ombibeli otai ulike nokuli kuSatana Ondiaboli e li ‘kalunga kounyuni ou.’ (2 Ovakorinto 4:3, 4, OB-1954) Shi na sha nomupataneki oo ile Satana, Omukriste omuyapostoli Johannes okwa shanga a ti: ‘Ounyuni aushe ou li mepangelo lomunawii.’ — 1 Johannes 5:19.
NGHEE OUNYUNI WASATANA TAU KA HANAUNWA PO
13. Omolwashike pe na omhumbwe younyuni mupe?
13 Mokweendela ko kwomido, ounyuni otau ende tau ningi onhele ya nyika oshiponga neenghono. Ou yadi omatanga ovakwaita taa lwifafana, ovanapolotika ve he fi ovanashili, ovawiliki vomalongelokalunga ovanaihelele nosho yo ovakaulinyanga ihava yavala. Ounyuni aushe itau dulu vali okuxwepopalekwa. Ombibeli otai holola kutya efimbo oli li popepi eshi Kalunga ta ka kufa po ounyuni woukolokoshi pefimbo loita yaye yaHarmagedon. Ounyuni ou otau ka pingenwa po kounyuni mupe wouyuki. — Ehololo 16:14-16.
14. Kalunga okwa hoolola lyelye a kale Omupangeli wOuhamba waYe, naasho osha li sha xunganekwa ngahelipi?
14 Jehova Kalunga okwa hoolola Jesus Kristus a kale Omupangeli wOuhamba ile epangelo laYe lomeulu. Nalenale, Ombibeli oya xunganeka ya ti: “Okaana ke tu dalelwa, Omona omumati e tu yandjelwa, nepangelo oli li komapepe aye, ndee ta ifanwa: . . . Ohamba yombili. Epangelo laye tali ningi linene, nombili itai xulu po.” (Jesaja 9:5, 6) Shi na sha nepangelo olo, Jesus okwa honga ovashikuli vaye va ilikane tava ti: “Ouhamba woye nau uye; ehalo loye nali wanifwe kombada yedu yo ngaashi meulu.” (Mateus 6:10) Ngaashi hatu ke shi mona nale membo eli, Ouhamba waKalunga otau ka kufa po diva omapangelo aeshe ounyuni ou, notau ke a pingena po aeshe. (Daniel 2:44) Opo nee Ouhamba waKalunga otau ka eta eduparadisa.
OUNYUNI MUPE OU LI POPEPI
15. ‘Edu lipe’ oshike?
15 Ombibeli otai tu shilipaleke tai ti: “Paudaneko [laKalunga] fye hatu teelele eulu lipe nedu lipe omo tamu ka kala ouyuki.” (2 Petrus 3:13; Jesaja 65:17) Omafimbo amwe ngeenge Ombibeli tai popi “edu,” otai popi ovanhu ovo ve li kombada yedu. Onghee hano, ‘edu lipe’ louyuki olo oulikumwe wovanhu ovo va hokiwa kuKalunga.
16. Ovo va hokiwa kuKalunga otava ka mona oshali i na ondilo i he fi okuyelekwa ilipi, notu na okuninga shike opo tu i mone?
16 Jesus okwa udaneka kutya mounyuni mupe oo tau uya, ovo va hokiwa kuKalunga otava ka mona oshali ‘yomwenyo waalushe.’ (Markus 10:30) Pandja Ombibeli yoye kuJohannes 3:16 nosho yo 17:3, ndele to lesha osho Jesus a popya kutya osho tu na okuninga opo tu mone omwenyo waalushe. Paife tala mOmbibeli omanangeko noupuna oo taa ka hafelwa kwaavo va wana okumona oshali oyo ikumwifi ya dja kuKalunga mOparadisa yokedu oyo tai uya.
17, 18. Ongahelipi hatu dulu okukala noushili kutya otaku ka kala ombili neameno keshe pamwe kombada yedu?
17 Oukolokoshi, oita, ekaulo lonyanga nosho yo elongifo leenghono itai ka kala po vali. “Omuhenakalunga ita kala po vali . . . Ndelenee ovananheni vo otava ka fyuulula edu.” (Epsalme 37:10, 11) Otaku ka kala ombili molwaashi ‘Kalunga ota ka xulifa po oita fiyo okeengaba dedu.’ (Epsalme 46:10; Jesaja 2:4) Opo nee “omuyuki ta kala a temuna, nombili oi yadi mo, fiyo ohani ya fya ko,” sha hala okutya, fiyo alushe! — Epsalme 72:7.
18 Ovalongeli vaJehova otava ka kala meameno. Shimha ashike Ovaisrael vomefimbo lOmbibeli va li tava dulika kuKalunga, ova li hava kala meameno. (Leviticus 25:18, 19) Itashi ka kala tuu shiwa okuhafela eameno la tya ngaho mOparadisa! — Jesaja 32:18; Mika 4:4.
19. Otu shi shii ngahelipi kutya mounyuni mupe waKalunga otamu ka kala oikulya ihapu?
19 Omhumbwe yoikulya itai ka kala po vali. Omupsalme okwa imba a ti: “Moshilongo namu kale oshishipo shoilya, yo i mene fiyo keexulo deemhunda.” (Epsalme 72:16) Jehova Kalunga ota ka nangeka noupuna ovayuki vaye, ‘nedu otali ka menifa omumeno walo.’ — Epsalme 67:7.
20. Omolwashike hatu dulu okukala noushili kutya edu alishe otali ka ninga oparadisa?
20 Edu alishe otali ka ninga oparadisa. Otaku ka tungwa omaumbo mawa mape notaku ka ningwa oikunino kombada yedu olo kwa li la nyonwa kovanhu ovalunde. (Jesaja 65:21-24; Ehololo 11:18) Mokweendela ko kwefimbo, oitukulwa yedu oyo ya pwa okulongwa otai ka tamunuka mo fiyo edu alishe la wapala notali imike ngaashi oshikunino shaEden. Na Kalunga ita ka kala nande ina ‘kamutulula eke laye ndele ta palula oinamwenyo aishe.’ — Epsalme 145:16.
21. Oshike tashi ulike kutya otapa ka kala ombili pokati kovanhu noinamwenyo?
21 Otapa ka kala ombili pokati kovanhu noinamwenyo. Oifitukuti noinamwenyo yomomaumbo otai ka wandjela pamwe. Nokuli nokaana kanini itaka ka tila oinamwenyo oyo ya nyika oshiponga kunena. — Jesaja 11:6-9; 65:25.
22. Oshike tashi ka ningilwa omikifi?
22 Omikifi otadi ka xula po. E li Omupangeli wOuhamba waKalunga womeulu, Jesus ota ka velula ovanhu keshe pamwe shi dulife eshi a li kombada yedu. (Mateus 9:35; Markus 1:40-42; Johannes 5:5-9) Opo nee ‘oonakukala mo nande umwe ta ti: Aame oshingone.’ — Jesaja 33:24; 35:5, 6.
23. Omolwashike enyumuko tali ka hafifa omitima detu?
23 Oonakufya ovaholike otava ka nyumuninwa momwenyo ve na etimaumbwile lokuhafya vali. Aveshe ovo va fya, ovo ve li medimbuluko laKalunga, otava ka nyumuninwa momwenyo. Doshili, “otaku ka kala enyumuko lovayuki nolovalunde.” — Oilonga 24:15; Johannes 5:28, 29.
24. Ou udite ngahelipi shi na sha nokukala mOparadisa kombada yedu?
24 Kai fi tuu onakwiiwa ikumwifi oyo ya tuvikililwa ovo va hoolola okulihonga kombinga yOmushiti Munenenene, Jehova Kalunga, nosho yo oku mu longela! Jesus okwa li a popya shi na sha nokuuya kwOparadisa kombada yedu eshi a udanekela omukolokoshi oo a fya pamwe naye a ti: “[Oto] ka kala pamwe naame muParadis.” (Lukas 23:43) Osha fimanenena okulihonga shihapu shi na sha naJesus Kristus, oo okupitila muye omanangeko noupuna aeshe oo taa ka monika.


c: text/html

text:
Otwa dja momaputuko nomomihoko di lili naku lili, ndele otwa hangana molwaashi otu na omalalakano a faafana. Komesho yaaishe, otwa hala okufimanekifa Jehova, Kalunga oo a popiwa mOmbibeli noku li Omushiti woinima aishe. Ohatu kendabala ngaashi hatu dulu okuhopaenena Jesus Kristus notu udite etumba eshi tu li Ovakriste. Keshe umwe womufye ohe liyambe, ta longifa efimbo laye mwene, opo a kwafele ovanhu ve lihonge kombinga yOmbibeli nosho yo Ouhamba waKalunga. Ohatu ifanwa Eendombwedi daJehova molwaashi ohatu yandje oundombwedi, ile tu tye, ohatu popi kombinga yaJehova Kalunga nosho yo Ouhamba waye.
Kala wa manguluka okukonga ouyelele konhele yetu yokointaneta. Oto dulu okulesha ko Ombibeli. Oto dulu yo okulihonga shihapu kombinga yetu nosho yo yeitavelo letu konhele yetu yokointaneta.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
NO. 5 2016 Pi o Pondola Oku Sanga Elembeleko?
Etu Tulombangi Via Yehova—Etu Velie?
Tua tunda kapata aiñi aiñi kuenda kalimi alua pole, tu likuete omunga kuenda tu kuete ovimãho vimuamue. Onjongole yetu oku kemainya Yehova, Suku Yembimbiliya kuenda Ululiki wovina viosi. Tu likolisilako oku kuama ongangu ya Yesu Kristu kuenda tu kuete esanju lioku tukuiwa okuti Tuakristão. Omunu lomunu pokati ketu tua siata oku pesela otembo koku kuatisa omanu oku lilongisa Embimbiliya kuenda eci catiamẽla Kusoma wa Suku. Omo lioku eca uvangi, ale oku vangula catiamela ku Yehova Suku kuenda Usoma waye, tua kũlĩhĩwa okuti Tulombangi Via Yehova.
Kũlĩhĩsa onumbi yetu. Tanga Embimbiliya vo Internet. Kũlĩha eci catiamẽla kokuetu kuenda kalongiso etu.


text:
(Umbundu) Tusokololi: TUPOKIWA, ALE SYO, KOLONEKE VYEKAMBO?
Vakwetu, tambuli ovilamo vyetuyu vyukamba kwenda ongeva. Kalungi!
Tulisanga vali locimahõ cokuvangulapo kovituwa vyetu vyutundasyahunlu, ndowíñi wepata lyovimbundu, esinlã lya va Bantu. “Okupoka” calomboloka okupongiya okavinomanoma kokulya eci tutambula akombe. Nda ocisangwa, nda osanji, vyosi ño vina okuti tupongiya oco tulekisa ungavi kwava veyila ovokombe, cityama kokupoka.
Awiñi owo awiñi vakwete okavituwa okuti citava kalitepa naito, pwãi ungavi watanda ko. Akulu vapopya vati “ukombe elende, ndopo yaco lipita”; nda wotata lãnvi, onduko yove yikayevalisiwa lovinja ka vyaposokele. Twakulihã okuti casyata vo osanji okutelekiwa okuti vyosi olonepa vyenda komesa. Ukombe eye onõlamo evi vikola. Haimolumwe, ofetikila vokuvenja vetiyela, okutala nda olonepa vyosanji vyaswapo, ndeci: utima, ovãlã, olongonjo, pamwe evava, utwe, ocikalo, ukutu, uhunyunyu. Omo okuti ka cakulihinlwe nda ukombe okasilapo vakwavo, vyakwavo olombelela vipongiyiwa vo, ndeci ocipoke ale amenlã.
Ociholo eci ndeti cikisika akulu okulonga omãlã vavo, omo okuti ha lonjanja vyalwa ko okuti ocinyama cipondiwa ndombelela yeteku vonjo, osimbu okuti esolo lyositu komãlã ka lipwi. Nda ka lyavalombolwilwe esesamenlõ ale omoko yukombe, cikoka veya vapopya ale valekisa ocituwa cenyeño, ciya cilinga ndocinja cinvi.
Ocili okuti omwenyo wovolupale watinlã. Olusapo walinga ati, “ohombo yilya opapelo, omunu olya olombongo”. Olonjanja vyalwa okuti omanu vapitinla petosi lyokutenda teke la teke oloneka vyosema vikasi pohuta. Ha coko pwãi utundasyahunlu wetu tulinga epata lyolongunja, lyokufuka ovinyama, ale lyakongo. Wapopya walinga ati “casupa oco catenlã”. Wakwavo wavokiya okuti “nda cipwa cipwe, ocipa ha nanga ko”.
Ove enda ovokombe kovaimbo tê okwata uloño, omo okuti omanu vatunga pamosi, osimbu okuti njo la njo wiya otelinsa ocikele cokupoka. Tusokololi ndamupi ove ocipanga nda olonjo cisoka vitãlõ vyakupondela osanji. Osapi yondaka yeyi okuti elonga olyo elonga likwete okumahiwã, kavela ño nda walyako kamwe-kamwe.
Kulima wa 2005, ndatenlã okwenda kwalunda vo ko Sambu, vimbo lyo Cikala Colohanga, vocivanja co Wambu. Twakala endo lyapulisi vo cisoko co Save the Children, okulavulula omãlã volosiwe kwenda usuke, vana vamãla okutyuka kofeka yo Zambia. Owiñi owo watambowaile ekwatiso lyo PAM (Programa Alimentar Mundial), pwãi kovaso yaco ocisoko oco ndoto co ONU ceya okweca mo.
Ekisika twatambula kovihandeleko vyo Save the Children lyokuti lacimwe ondinga upage yikatambula peka lyowiñi. Okutala ale ekalo lyusuke, lovo vo ava tweyila ka vakwete caco cokweca. Omãlã vakwatele anyamo vasoka eceya vayoka akala oco vatekule olonjali kwenda vainakulu yavo. Volosãi epandu, kwakala olonambi visoka ekwim le pandu vyoloñanã. Twakala ko osimanu, lokukulihinsa ekalo. Olonjanja vimwe twapitinlã petosi lyokupwenya aswenlenlã omo lyohali yolonyitiwe vyofeka yetu. Pwãi peteke lyokutundako, Soma watwavela olosanji vivali kwenda apako, ndeci olonjatona vivali vyocipoke kwenda okacitina. Kaliye tulinga ndati? Tutambula, ale syo?
Pokavindi, twapinga ukulu vendo lyetu oco alombolole okuti, catete, ohali yavo tuyiyevite kwenda ka tukwete utõi wokutambula. Cavali, tukwete ocihandeleko cokuti ka tweyilile ovokombe, tweyila upange, twalaika okufetiwa. Soma pwãi wakumbulula ati oco elamba! Lalimwe ekumbi omunu akatundile ovoko pimbo lyaye!
Ove umalehe weya ovokombe, kwenda okainda ungende vusitu, citava osumwisa Soma? Cilinga esunga, twakwata eci casupile po vohuta yetu, ndeci o lata ya senjele, o ngalate yo gasosa, olwoso, omasa, ulela wokutombeka, omongwa, onjapaum, ombisi yakukuta, kwenda vikwavo okavinomanoma kalolapo mwele, oco twava. Okucipanga oselo, mbi ndaño kolokwanja visoka ekwim kolohulukaim catenlã.
Ondaka tunõlã po yeyi okuti okupoka kutunda kuvakukululu yetu, yatyama kokulya okuti, nda ku kuli vovokombe, okwambata. Pwãi, kuli olonjanja vyokuti ukombe ka liyevite ciwa omo lyohali asanga peka lyongavi.
Gociante Patissa, Katombela, veteke lya 25 kosãi ya Kavambi Kanene, vulima wa 2013
---------------------------------------
(Português) oratura: ACEITAMOS “OKUPOKIWA”, OU NÃO, EM DIAS DE CARÊNCIA?
Companheiros, queiram aceitar nossas saudações de amizade e saudades.
Cá estamos de novo para abordar aspectos da nossa tradição oral, enquanto Ovimbundu, povos de raiz Bantu. O verbo “Okupoka” refere-se à preparação de bens alimentares para presentear visitas. Pode ser“ocisangwa” (ou quissângua, como mais facilmente poderá ser entendido), galinha, enfim, tudo aquilo com que mostramos hospitalidade, tem a ver com “okupoka” (dar) ou “okupokiwa” (receber).


text:
Bible Questions Answered
Nye o sukila oku linga oco o kale onjali yiwa?
Vonjo yimue okuti olonjali vi li sole kuenda via lisumbila pokati, ci kuatisa omãla oku kulila vekalo limue liwa. (Va Kolosai 3:14, 19) Olonjali viwa vi sole omãla vavo kuenda vava sanjukila ndeci Yehova Suku a sanjukila Omõlaye.
Isietu wokilu o yevelela afendeli vaye kuenda wa kapako ovisimĩlo viavo. Olonjali vi linga ciwa poku kuama ongangu yaye kuenda oku yevelela omãla vavo osimbu va vangula. (Tiago 1:19) Va sukila oku kũlĩha ovisimĩlo viomãla vavo oku kongelamo ahonguo avo.
O tekula ndati omãla oco va kule lolondunge?
Omo okuti unjali, o kuete omoko yoku tumbika ovihandeleko. (Va Efeso 6:1) Lilongisa ongangu ya Suku. Eye o lekisa ocisola komãla vaye poku tumbika olonumbi via sunguluka kuenda oku lekisa ovitangi vi tunda koku u sinĩla. (Efetikilo 3:3) Yehova ka kisika omanu oku pokola kokuaye pole, o va longisa oku limbuka ekuatiso li tunda koku linga eci ca sunguluka.
Likolisilako oku kuatisa omãla vove oku sola Suku. Ovo va lekisa olondunge ndaño ceci va kasi likaliavo. Ndeci Suku a siata oku lekisa ongangu yiwa, longisavo omãla vove oku sola Suku, poku likolisilako oku lekisa ongangu yiwa.
LILONGISA OVINA VIKUAVO
Ndamupi Epata Liove li Pondola Oku Kuata Esanju?
Yehova suku yesanju, o yongola okuti apata a kuata esanju. Kũlĩhĩsa alungulo a sunguluka Embimbiliya atiamẽla kalume va kuele, kakãi va kuele, kolonjali, kuenda komãla.


text:
AMALẼHE VA PULA
Ndi Lavulula Ndati Olokilu Vietimba Liange?
Embimbiliya li lekisa okuti tu sukila oku ‘
likandangiya kovituwa.’ (1 Timoteo 3:2) Vovina viaco mua kongela ovituwa viove viokulia. Kũlĩhisa olonumbi vikuãimo.
Kũlĩha otembo o sukila oku liwekapo okulia. Júlia, o kuete 19 kanyamo, wa popia hati: “
Nda enda oku kũlĩhĩsa ovina ndi lia.
Pole, ndi liwekapo oku lia eci ndi limbuka okuti ndekuta.”
Yuvula ovikulia vina okuti ka vi ku kuatisa. Peter o kuete 21 kanyamo, wa popia hati: “
Eci nda liwekapo oku nyua ongasosa, vokuenda kuosãi yimosi, kolokilu viange kua tepuluka olokilu 5!”
Lavulula ovina o lia. Érica, o kuete 19 kanyamo, wa popia hati: “Eci ndi lia okulia kumue, ndi yuvula oku pitulula okulia kuaco.
Etosi lia velapo: Sanda okulia velivala lia sokiyiwa! Momo nda kua ci lingile o ka kala lonjala yalua kuenje o ka liavo calua.
Ocili okuti, omanu vana va popia okuti “ndi sukila oku lavulula olokilu vietimba liange” va kuete ovisimĩlo ka via sungulukile viatiamẽla ketimba. Pole, etimba liavo li kasi ciwa. Nye, ci popiwa catiamẽla kokuove? Nye o sukila oku linga nda o yongola oku tepulula olokilu vietimba liove? Kũlĩhĩsa eci ca kuatisa ufeko umue o tukuiwa hati, Catherine.
Eye wa popia hati: “Nda kala umalẽhe umue wa kuata olokilu vialua, okuti lalimue eteke nda yonguile ekalo liaco. Nda sumuile calua omo lietimba liange kuenda nda kuatele ovisimĩlo viokuti etimba liange ka li kasi ciwa.”
“Olonjanja viosi nda enda oku seteka oku tepulula olokilu viange poku yuvula ovikulia vimue, pole, noke olokilu viange via kala vali oku livokiya. Kuenje, eci nda kuata 15 kanyamo, nda nõlapo onjila yimue: Oku tepulula olokilu vietimba liange lonjila yimue ya sunguluka okuti si liwekapo oku ci linga vokuenda kuomuenyo wange.
“Nda landa elivulu limue li lekisa olonumbi vimue viatiamẽla kokulia kuenda koku pindisa etimba, kuenje nda kapako ovina nda tanga. Nda nolelepo oku amamako oku ci linga, ndaño okuti ka ca lelukile ale nda kuatiwile lesumuo.
Wa kũlĩha eci ca pita noke? Nda kuata onima yiwa! Vokuenda kunyamo umosi, kolokilu vietimba liange kua tepuluka eci ci soka 27 kolokilu. Pa pita ale anyamo avali okuti ndi kuete olokilu nda yonguile vetimba. Nda simĩle okuti ka ci tẽliwa!
“Ndi sima okuti nda tẽla oku ci linga omo okuti sia pongoluile lika ovituwa viange viokulia, pole, nda pongololavo ekalo liomuenyo wange.—Catherine, o kuete 18 kanyamo.


text:
O JW Library
O JW Library o aplikativo yimue ya sokiyiwa Lolombangi Via Yehova. Mua kongela Ambimbiliya alua, alivulu kuenda olombrochura vioku lilongisa Embimbiliya.
Olonepa Viembimbiliya
Nõla Ambimbiliya a litepa.
Tioka ketendelo liocinimbu cimue, oco o limbuke ndomo ci molẽha Vambimbiliya akuavo.
Tioka kondimbukiso yetosi limue oco o tange pombuelo liemẽla kuenda atosi akuavo.
Oku Sandiliya
Seya kepĩli ale kondio oco o sandiliye lonjanga elivulu o yongola.
Kapa ondimbukiso yavala kocinimbu cimue ale kocipama cimue oco ivaluke lonjanga apa wa sulila oku tanga.
Talavaya lonepa histórico oco o sange lonjanga ovina wa tanga ndopo.
Sanda olondaka velivulu o kasi oku tanga lekuatiso liondimbukiso yoku sandiliya.
Ndopo Yiya
Ocimalẽho coku taya vo tela yelilongiso
O Tradução do Novo Mundo da Bíblia Sagrada – Ocipama Celilongiso
Ocimalẽho coku taya
Ovipama viokaliye violohongele, oco vi kuatise lonjanga oku sanga olonepa viohongele vokuenda kuosãi


text:
PE TESALLONAIKA
Pollone TESALLONAIKA Yamboma Pepá PE Topa Sirimu Bokumu
I pepámonga ungu pulu mare inie yakondo gomo 1026 molemo, akuna kanoko piliéni.
1
1 Pollo kinie Saillasi kinie Timoti kinie olione
ene Kirasinge yambo talape* kolea aili Tesallonaika molemelema
i pepámo topo sikimulu. Pulu Yemo olio kinie ene kinie olionga pea Lapamo kinie, Aili Yesusi Kirasi** kinie, pea tapu toko molemele yamboma, pepá topo sikimulu.
2 Lapa Pulu Yemo kinie Aili Yesusi Kirasitolone ene we kondo kolkolo, ‘Ene konopu pe nipili taka lelko molangi.’ niengili.
3 Angokeme, alieli ene nimbu pilipu konopu lipu mundupulie Pulu Yemo kinie “Ange.” nimulú mele mundupu kelemulu liemo keri. Ene ⸤Kirasi kinie yunge ungumu ‘Sike.’ ningu⸥ tondolo munduku pilimele mele olandopa olandopa tondolo munduku pilku, ene eneno anju yando konopu monjilimele mele olandopa pulimo akumunge alieli Pulu Yemo kinie “Ange.” nilimolo mele alieli aku sipu nimbu molomolo kinie papu. 4 Enene aku siku telemelemonga Pulu Yemonga yambo talape kolea lupe lupe molemelemanga andopo, ene kapi nimbu imbi ambolopo ola linjipu, yambomane ene umbuni silimele kinie ene mindili nolemele nakolo tondolo munduku molko Kirasinge ungumu ‘Sike.’ ningu tondolo munduku piliringi mele siye naa kolko, kinié kepe ‘Akumu sike.’ ningu tondolo munduku pilku molemele mele konopu sipu temane topo silimolo.*
5 Ene teko molemele mele kanopolie, ‘Pulu Yemone yamboma sumbi sipe apurulimo apurumbe.’ nimbu kanolemolo. ⸤Ene ulu aku sipema wendo olemo⸥ akumunge Pulu Yemone ene pilipe apurupe konjipelie Pulu Yemo ye nomi kingi molopa nokolemo koleana* manda “Kamu sukundu wangi.” nimbé mele lipe ora silimo. Kinié Pulu Yemo ye nomi kingi molopa nokolemo talapena molemelemonga mindili nolemele kanumu. 6 Pulu Yemone yamboma sumbi sipe apurulimo, akumunge ene mindili silimele yamboma yuni ‘Mindili nangi.’ nimbe, 7 ene mindili nolemele yamboma kinie olio kinie pea ‘konopu wayongo siku molangi.’ nimbé. Aili Yesusi yunge angello enge nilime kinie mulu koleamo mundupe kelepa tepe aili tepa nomba pembana omba mona angilimbe kinie i ulumu wendo ombá. 8 ⸤Yu aku sipe ombalie⸥ Pulu Yemo naa pilku tapu toko naa molko, Aili Yesusinge temane peangamo pilku liku tenge panjiku naa telemele yamboma ⸤aku telemelemonga⸥ pundu tombando “Mindili nangi.” nimbé.* 9 Teko kenjilimelemonga pundu tomba mindili nonge mele i sipe: Pulu Yemone “Ailimu molombana puku naa molko, yunge tondolo paa olandopamonga pa tondolo tepa teline ongo naa molko, paa anju pangi.” nimbe makoropa, ene kamu topa manie mundumbe, molko kenjiku mindi pungí. 10 ‘Yunge yambo kake telimene yu kapi ningu, ‘yu sike’ ningu tondolo munduku pilimele* yambomane yunge imbi ambolko ola linjengi.’ nimbe ombá walemonga kanu uluma wendo ombá. Olione ene ungu nimbu sirimuluma ‘Sike’ ningu tondolo munduku piliringimunge ⸤yu ombá kinie⸥ enene kepe pea yu kapi ningu imbi ambolko ola linjingíla.
11 Akumunge ‘Pulu Yemone “Ene nanga yamboma molangi wai.” nirimuna moloringi mele kinié ene kanopa peanga kanopa ‘ “Wai.” nirindu mele manie naa pupili.’ nipili.’.* nimbu olione alieli Pulu Yemo kinie enenga nimbu mawa tenjilimolo. ‘Yunge tondolomone ene ‘ulu peangama teamili.’ nilimele uluma ‘Sike teangi.’ nimbe lipe taponjipe, ene ‘Yu sike.’ ningu tondolo munduku pilkulie kongono telemele kongonoma ‘Peanga lepili. Teko konjengi.’ nipili.’ nimbu yu mawa tenjilimolo. 12 ‘Aku tengemonga ⸤yambomane⸥ olionga Aili Yesusinge imbi ambolko ola linjingí kepe, yu ene kinie molombamonga enenga imbi ola molombala.’ nimbulie aku sipu enenga nimbu Pulu Yemo mawa tenjilimolo. Olionga Pulu Yemo kinie Aili Yesusi Kirasitolonga we kondo kololi ulumuni aku uluma paa sike wendo opili.


text:
Nye Embimbiliya li Popia?
Etavo Lia Sovuiwa hẽ Lomunu?
OMANU VAMUE VA TAVA okuti omunu eye wa sovola etavo, vakuavo va sima okuti Suku wa sovola etavo oco a kuatise omanu oku kuata ukamba laye. Ci pi ocisimĩlo cove?
CECI EMBIMBILIYA LI POPIA
Kuli “etavo liocili hailio lia pua evĩho kovaso a Suku yetu haeye Isia.” (Tiago 1:27, etosi pombuelo yemẽla) Etavo liocili hailio lia pua evĩho lia sokiyiwa la Suku.
OVINA VIKUAVO TU PONDOLA OKU LILONGISA VEMBIMBILIYA
Oco tu sanjuise Suku, etavo li sukila oku tiamisila alongiso alio kocili Cembimbiliya. —Yoano 4:23, 24.
Atavo a longisa ovisila viomanu, ka a kuete esilivilo. —Marko 7:7, 8.
Ca sunguluka hẽ oku tiamẽla ketavo limue?
NYE O PONDOLA OKU POPIA?
Ca sunguluka
Ka ca sungulukile
Pamue ca sunguluka
CECI EMBIMBILIYA LI POPIA
“Tu likapiko pokati ndomo tu livetiya locisola kuenda ovilinga viwa, ka tu ka liwekipo oku liongolola.” (Va Heveru 10:24, 25) Suku o yongola okuti afendeli vaye va likuata omunga.
OVINA VIKUAVO TU PONDOLA OKU LILONGISA VEMBIMBILIYA
Omanu vana va fendela kumuamue Suku va sukila oku likuata omunga poku u fendela.—1 Va Korindo 1:10, 11.
Omanu vana va tiamẽla ketavo li taviwa la Suku va likuetele ocisola pokati voluali luosi. —1 Petulu 2:17.
LILONGISA OVINA VIKUAVO
OLONDAKA VIWA VI TUNDA KU SUKU!
Vipi Olondaka Viwa Viatiamẽla Ketavo?
Anga hẽ lalimue eteke ku ka kala otembo yimue okuti omanu vosi va likongela pamosi poku fendela Suku yocili?
Embimbiliya Li Longisa Nye?
Efendelo li Taviwa la Suku
Konomuisa atosi epandu a ku kuatisa oku limbuka omanu vakuãi etavo liocili.


text:
KAPITULU 3
Lemenu Vantu va a Lema Njambi
“Liendele na vakua mangana, kaha u ka pua mukua mangana.”—VISIMO 13:20.
1-3. (a) Vusunga vuka ka tu hasa ku lihenga vu ya handeka Mbimbiliya?(b) Vati tu hasa ku hangula vavusamba va tu kuasa ku linga via cili?
VANTU va pua ngue viongono, ve ku lihimpula kuli ya na viuma via va zengeleka. Ca casi ku tenguka ku vifua, vilinga, na vuntu vua vaze va tue ku likata navo ambe nga kati ku cizango cetu.
2 Mbimbiliya ya lombolola ovu vusunga nguayo: “Liendele na vakua mangana, kaha u ka pua mukua mangana; vunoni mukua ku liendela na viheve a ka ci yandela.” (Visimo 13:20) Eci cisimo ka ca handekele lika via ku liuana lumo na muntu houe. Mezi “liendele na” a muesa ku likuata vusamba. * Limo Livulu lia handeka via Mbimbiliya, lia tumbula ha mezi a cinimbu eci ngualio: “Ku liendela na muntu ca lomboloka ku mu lema na ku likuata neni vusamba.” Muntu uose ue ku temunuina vaze va a lema, ni vati? Mu ku linga tue ku likata cikuma na vavusamba, ca casi ku lifua navo ku via cili ni ku via vipi.
3 Ca pua ca seho ku tonda vavusamba vaze va tu tuala ku via cili, linga tu kale mu cilemo ca Njambi. Vati tu hasa ku lingamo? Tu hasa lika ku lingamo nga tu lema vaze va a lema Njambi. Lihulenu nguenu. Vuno kua kala vavusamba va cili va hiana vaze va kala na vifua vie ku tonda Yehova mu vavusamba veni ni? Tu ci hilulenu ha cifua ca vantu ve ku hangula Njambi linga vapue vavusamba vueni. Muomu nga tu mona viuma ngue mue ku vi muenamo Yehova, tu ka kala na vutongue vua ku hangula vuino vavusamba.
VANTU VA A LEMA NJAMBI
4. Omo lia vika Yehova ke ku tava nkala muntu ku pua kavusamba keni, kaha vika Yehova ua tumbuilile Avilahama ngueni “kavusamba kange”?
4 Ku tuala ku via vusamba, Yehova ue ku hangula. Ali na vusunga vua ku hangula vavusamba va cili. Mu ku pua Sakatanga ua Viose, ka kuesi cuma ca hiana ku likata vusamba neni. Vantu va cifua cika ue ku hangula ku pua vavusamba vueni? Yehova ue ku suena mu hiehi na vaze va mu kulahela na ku tsiliela mpundu muli ikeye. Tu ci talenu via Avilahama, yala ua tsimana omo lia ku tsiliela ceni. Ka kua kele ceseko ca hasa ku mona cisemi ua yala ca hiana ku tava ku kombeleya muaneni. * Handende nga “Avilahama, ua kombeleyele Isake” muomu ua tsiliele mpundu ngueni ‘Njambi a hasa ku mu sangula, cipue ku ku-tsa vene.’ (VaHevelu 11:17-19) Omo Avilahama uononokele na ku muesa lutsilielo lua ku kaniama, Yehova ua mu sanene ngueni “kavusamba kange.”—Isaya 41:8; Tiango 2:21-23.
5. Vati Yehova ue ku mona vakua ku mu ononoka na lukakatela?
5 Ku ononoka na lukakatela ca kala na seho ya kama kuli Yehova. Ikeye ua lema vose ve ku mu ononoka na lukakatela ku cizango ca mutima. (Tandenu 2 Samuele 22:26) Ngue mu tua muene mu Kapitulu 1, Yehova ue ku ivua ndzolela ya kama nga vantu va tava ku mu ononoka ku cizango. Visimo 3:32 nguayo “vusamba vueni,” “vu li kuli vakua vuoloke.” Vaze ve ku lihakela kapandi ka ku puisamo via tonda, ve ku tava cilanio ca Yehova: A ka va tambula mu “mbalaka” yeni—ni nguetu, a va tava ku mu lemesa kaha a va tavesa naua ku mu vundila nkala ntsimbu i va tonda.—Visamo 15:1-5.
6. Vati tu hasa ku muesa nguetu tua lema Yesu, kaha Vati Yehova ue ku muenamo vaze va lema Muaneni?
6 Yehova ua lema vaze va lema Muaneni umo lika Yesu. Yesu ua handekele ngueni: “Nga umosi a nji lema, kaha, a ka niunga lizi liange: kaha Tata a ka mu lema, kaha tu keza kuli ikeye, tu ka linga cikalo cetu hamo neni.” (Yoano 14:23) Vati tu hasa ku muesa nguetu tua lema Yesu? Mueka muahi, mu ku niunga vene masiko eni hamo na ku ambulula muzimbu ua cili na ku puisa vantu vandongesi. (Mateo 28:19, 20; Yoano 14:15, 21) Tue ku muesa naua nguetu tua lema Yesu nga tu linga cose tu “kave mu zingano zieni,” mu ku mu temunuina mu mezi na vilinga vietu vutuhu ka tua tantulukile. (1 Petulu 2:21) Yehova ce ku mu ya ku mutima, mue ku mona vantu va temunuina Muaneni omo lia ku mu lema.
7. Seho ika ya kala ha ku kala na vavusamba va a lema Yehova?
7 Lutsilielo, lukakatela, ku ononoka, na ku lema Yesu na vilongesa vieni—Evi via pua vimo vifua via tonda Yehova ku vavusamba vueni. Citava tu lihule nguetu: ‘Vuno vavusamba vuange ve ku solola evi vifua viaco ni? Vuno nja puisa vavusamba va Yehova ku pua vavusamba vange ni?’ Ca pua ku zangama ku lingamo. Vantu ve ku tonda ku muesa vifua via Njambi, ve ku ambulula Muzimbu ua Vuangana na ntuima yose kaha va hasa ku tu kuasa, linga tu lihakele kapandi ka ku yoya mu njila ya ya Njambi ku mutima.—Talenu mu cikasa “ Vati ua Fua Kavusamba ua Cili?”” ha lifo 29.
VI TU LILONGESA KU LUNGANO LUA MU MBIMBILIYA
8. Vika vie ku mi ya ku mutima nga mu singanieka ha vusamba vua va a) Naomi na Lute? (b) Vakuendze vatatu va vaHevelu? (c) Paulu na Timoteo?
8 Mu Mbimbiliya va sonekamo via vantu vavengi va vezikile cikuma omo lia ku hangula vavusamba va cili. Mu hasa ku tanda via vusamba vua va Naomi na nayemueno yeni Lute, na vamo vakuendze vatatu va puile va vusamba va kama ku Mbambilone kaha na vua Paulu na Timoteo. (Lute 1:16; Ndaniele 3:17, 18; 1 Kolintu 4:17; Filipu 2:20-22) Tu ci hilulenu lika ha vumo vusamba vua tsimanene: Vusamba vua Ndaviti na Yonatase.
9, 10. Haka mpundu vuemanene vusamba vua Ndaviti na Yonatase?
9 Mbimbiliya nguayo mu nima ya Ndaviti ku tsiha Ngoliata “muono ua Yonatase ua likatele na ua Ndaviti, na Yonatase ua mu lemene ngue muono ueni” (1 Samuele 18:1) Mu vua putukile vusamba vuavo vua miaka yose ngecize vutuhu va kele na vitso via ku liseza, va lilemene noho Yonatase ua ka tsile ku ndzita. * (2 Samuele 1:26) Haka vuemanene ovu vusamba vuavo?
10 Ndaviti na Yonatase va lilemene cikuma muomu vose va lemene Njambi kaha va kele na cizango ca kama ca ku tonda ku mu ononoka. Mua vusunga cilemo cavo cemanene hali Njambi. Vose va kele na ku solola vifua via va lingisile ku likata cikuma. Yonatase ua komokele cikuma ntuima ya mukuendze mu ku hakuila lizina lia Yehova ca ku hona vuoma. Ndaviti co ua singimikile ou yala ua kele na lukakatela lua ku ononoka ku viuma via tumbika Yehova na ku tuameka vizango via Ndaviti ku lutue. Aci singaniekenu, ha viuma via solokelele Ndaviti tele muono ueni uli mu vusonde ua ile na ku heliangela mua ya vindinda ku tina Muangana ua mupi Saulu ise ya Yonatase. Vunoni Yonatase ua muesele lu kakatela lua ngozi “ua ile kuli Ndaviti. . .ua kolesele livoko lieni muli Njambi.” (1 Samuele 23:16) Aci singaniekenu vati Ndaviti ua vuile mua muene kavusamba keni ua ha mutima neza mu ku mu kaniamesa na ku mu simpisa! *
11. Vika mu lilongesa ku cifua ca vusamba vua Yonatase na Ndaviti?
11 Vika tu lilongesa ha ku likata ca Yonatase na Ndaviti? Kuilu lia viose tua mono ngecize nkuma vusamba vua kama vua pande ku imana ha vifua via lema Njambi. Nga tu suena mu hiehi na vaze va tsiliela mu vize vi tua tsiliela, va lema vilinga vi tua lema kaha va kala na cizango ca ku ononoka Njambi, mua vusunga tu ka litambuisa vifua via cili na vilongesa vize vika tu kuasa ku kola mu lutsilielo. (Tandenu Loma 1:11, 12.) Tu hasa ku uana vantu va cifua eci va lema via Njambi ha kati ka vaze va tue ku lemesa navo. Vuno eci ca lomboloka ngecize vose va tue ku kunguluka navo va pua vavusamba va cili ni? Houe, kati mukemuo.
MUA KU HANGUILA VAVUSAMBA VA CILI
12, 13. (a) Omo lia vika tua pande ku hangula vuino vavusamba ambe ha kati ka vakuetu Vakua Kilistu? (b) Vitanga vika va luile navio Vakua Kilistu va ku sekulu ya ku livanga, na cimamuna cika Paulu ua va sonekelele?
12 Ambe mu Cikungulukilo, tua pande ku hangula vuino va vusamba va ka tu kuasa ku suena mu hiehi na Njambi. Vuno ca pande ku pua citanga? Houe. Muomu mue ku hita ntsimbu linga Vakua Kilistu va hie mu lutsilielo, ngeci mua vusuka ku muti ka vue ku hila hamo. Ngeci mukemuo mu nkala Cikungulukilo tue ku uana vantu va liseza ha vitso via ku kola mu lutsilielo. (VaHevelu 5:12–6:3) Tua pande ku muesa ngozi na lukakatela ku va vaha na vakua ku zeya mu lutsilielo, muomu tu tonda nguetu navo va kole mu lutsilielo.—Loma 14:1; 15:1.
13 Vintsimbu vimo mu cikungulukilo mu hasa ku soloka vimo vi ka tu lingisa ku lunguka ku vavusamba vetu. Vamo va hasa ku likovelesa mu viuma vimo kati vikevio vuino. Vakuavo co va hasa ku muesa cimbembesi ca ku linienga na ku tatuoka. Mu vikungulukilo via ku sekulu ya ku livanga navo va hitile mu vitanga viaco. Vutuhu cingi ca vantu va puile va ku ononoka kua kele vamo ka va kele na vilinga via cili. Ku Cikungulukilo ca ku Kolintu kua kele vamo ka va tavele vimo vilongesa via Vakua Kilistu, ngeci kapostolo Paulu ua mamuine cikungulukilo caco ngueni: “Kati mu lionge ngoco: vusamba vua vupi vu pihisa vilika via cili.” (1 Kolintu 15:12, 33) Paulu ua mamuine naua Timoteo ngueni ambe ha kati ka Vakua Kilistu hasa ku kala vamo ve ku panga vieka. Timoteo va mu mamuine ku tina ku vantu va cifua eci, kati a likuate navo vusamba.—Tandenu 2 Timoteo 2:20-22.
14. Vati tu hasa ku niunga cimamuna ca Paulu ku tuala ha vusamba?
14 Vati tu hasa ku niunga cimamuna ca sonekele Paulu? Nga tu viana ku likata na nkala muntu a hasa ku tu kokueya ku via vipi—Cipue mukati ni ku mbandza ya cikungulukilo. (2 Tesalonika 3:6, 7, 14) Tua pande ku niunga vusamba vuetu na Yehova. Vulukenu ngecize vantu navo va pua ngue viongono, ve ku temunuina vifua na vilinga via vavusamba vavo. Ngue muze ca cikalu congono ku lihimpula cifua ceka nga ali ha cifua cimo, na ku vantu mumo, ca cikalu ku viana ku tu kokueya ku vilinga na vifua via vipi nga tu likata na vavusamba kati vakevo vuino.—1 Kolintu 5:6.
Mu hasa ku uana vavusamba va vusunga ha kati ka vakuenu Vakua Kilistu
15. Vika mu hasa ku linga mu uane vavusamba va cili mu cikungulukilo?
15 Ca pua ku vezika ku tantekeya ngecize cingi ca vaze va tue ku lemesa navo, va pua va vusamba va cili. (Visamo 133:1) Vati tu hasa ku uana vavusamba ve ku niunga vuino vusamba vuavo na Njambi mu cikungulukilo? Omo mu lihakela kapandi ka ku tonda vifua via Njambi na vilongesa vieni, mu ka mona vantu va vifua ngeci mueni, va ka mi suena. Mu ntsimbu yaco naua mua pande ku lingako mutamba uenu mu ku tonda vavusamba va vaha. (Talenu mu cikasa ““ Mu Tua Putukile Vusamba Vua Cili,” ha lifo 30.) Tondenu vavusamba vaze va kala na vifua vi mua lema. Kavenu vimamuna via Mbimbiliya linga mu ‘hamese’ vusamba vuenu ha kati ka vaze va mue ku lemesa navo, cipue va muyati ueka na vifuti vieka na vakua visemua vieka. (2 Kolintu 6:13; tandenu 1 Petulu 2:17.) Kati mu lengesele vusamba vuenu hali vakua citso cenu lika houe. Vulukenu vusamba vua Yonatase na Ndaviti. Ku likuata vusamba na vakuluntu ce ku kuasa muntu ku kala na mana na mangana.
NGA KUA SOLOKA VITANGA
16, 17. Omo lia vika ka tua pandele ku tunda mu cikungulukilo, nga umo muanetu a tu handeka mezi a vavalesa ha mutima?
16 Omo lia ku linga mu cikungulukilo mua kala vantu va vifua via ku liseza-seza, citava vintsimbu vimo ku soloke vitanga. Muanetu a hasa ku linga ni ku handeka vimo vi ka tu vuisa matoto. (Visimo 12:18) Vintsimbu vimo vantu ve ku litala ku tunua omo lia vifua viavo na ku hona ku litombola mu visinganieka. Vuno tua pande ku suntsuka na ku fuma mu cikungulukilo nga via tu solokela ni? Nga tua lema mpundu Yehova na vantu va a lema ka tu ka lingimo.
17 Mu ku pua sakatanga uetu, na Kaniungi ka miono yetu, Yehova ua fuila tu mu leme na ku mu lemesa mpundu. (Ku-Solola 4:11) Cikuavo naua tua pande ku pangela hamo na cikungulukilo ca tava Yehova. (VaHevelu 13:17) Ngeci Mukemuo nga umo muanetu a tu handeka mezi a tu vavala ha mutima, ka tua pandele ku muesa vutenu vuetu mu ku tunda mu cikungulukilo. Omo lia vika ka tua pandele ku linga ngoco? Muomu kati Yehova na tu vulumuina. Cilemo cetu kuli Yehova ka ci ka tu tavesa ku sondoloka kuli ikeye na vantu veni!—Tandenu Visamo 119:165.
18. (a) Linga mu cikungulukilo mu kale ciyulo tua pande ku linga vika? (b) Vivezikiso vika vie ku iza mu ku ecela vantu nga tuli na vusunga vuaco?
18 Ku lema vakuetu va tue ku lemesa navo ce ku tu sindiya ku sambeya cilemo mu cikungulukilo. Yehova ke ku tonda vutantuluke muli etu, netu ka tua pandele ku lavelela vutantuluke mu vakuetu. Cilemo ci ka tu kuasa ku ecela tu milonga tua vakuetu nga tu vuluka nguetu tu vose ka tua tantulukile tue ku vulumuna. (Visimo 17:9; 1 Petulu 4:8) Cilemo ci ka tu sindiya ku ‘liyandela umo na mukuavo.’ (Kolose 3:13) Kati ca casi ku niunga eci cimamuna. Ku ecelela visinganieka via ku pihia ku likulisa mu mutima ce ku neha nkulundundu, halumo mu ku singanieka nguetu ku lingamo ci ka hana kasitiku uze na tu vulumuina. Nkumani houe, ku kala na nkulundundu ci liana. Vunoni ku ecela vakuetu nga tuli na vusunga vuaco tu ka vezika cikuma. (Luka 17:3, 4) Ce ku tu nehela ciyulo mu visinganieka na mu mutima, mu cikungulukilo, kaha cikumakuma, ce ku niunga vusamba vuetu na Yehova.—Mateo 6:14, 15; Loma 14:19.
NTSIMBU YA KU TSIHA VUSAMBA
19. Viuma vika vi hasa ku soloka kaha vi hasa ku tu lingisa tu tsihe vusamba vuetu na muntu?
19 Vintsimbu vimo, tua pande ku tsiha vusamba na muntu u va na uisa mu cikungulukilo. Evi vie ku soloka nga muntu a tsiha limo lisiko lia Njambi ca ku hona ku liveya na ku aluluka, ni nga a viana lutsilielo mu ku longesa makuli ni a likela ku likata na cikungulukilo. Lizi lia Njambi lia tu leka ha toma ngualio “kati mu liendele” na vantu va cifua eci. * (Tandenu 1 Kolintu 5:11-13; 2 Yoano 9-11) Vunoni ce ku pua ca cikalu ku lingamo nga muntu uaco ua pua kavusamba ni kavusoko ketu. Vuno tu ka kaniama, mu ku muesa nguetu tua tuameka lukakatela luetu kuli Yehova na ku masiko eni a vuviuke ku hiana vikuavo viose ni? Vulukenu ngecize ku ononoka na lukakatela via kala na seho ya kama ku meso a Yehova.
20, 21. (a) Omo lia vika ku uisa muntu na vulumuna ca pua vukuasi vua cilemo? (b) Vika ca puila ca seho ku hangula vavusamba vetu na mana?
20 Ku uisa muntu mu cikungulukilo ca pua mpundu vukuasi vua cilemo vua ku tunda kuli Yehova. Mu njila ika? Ku tundisa mu cikungulukilo mukua ku vulumuna uze ke ku liveya, ce ku muesa cilemo ku lizina lia ku lela lia Yehova, ku masiko eni na kuli ikeye mpundu. (1 Petulu 1:15, 16) Ku uisa muntu na vulumuna ce ku niunga cikungulukilo. Ce ku niunga Vakua Kilistu ku ku suangeleya ca cipi ca vakua ku vulumuna ka ve ku liveya kaha naua ce ku va kaniamesa ku tualelelaho mu ku lemesa, muomu ve ku mona nguavo cikungulukilo ca pua vutinino vua cili mu mavu ano a api. (1 Kolintu 5:7; VaHevelu 12:15, 16) Eci cilongesa ca ku kaniama ce ku muesa cilemo kuli uze na lingi vupi. Muomu halumo ce ku pua nguya i tondeka mu ku mu kuasa a mone ngueni na pande ku alulula vilinga vieni na ku kava vinanga vi tondeka mu ku hiluka kuli Yehova.—VaHevelu 12:11.
21 Mua vusunga vantu va tue ku likata navo cikuma ve ku kala na ngolo ya kama mu muono na mu vilinga vietu. Ngeci mukemuo, ca pua ca seho kuli yetu ku hangula vavusamba vetu na mana. Nga tu hangula vavusamba vaze va hangula Yehova ku pua vavusamba vueni, na ku lema vaze va a lema Yehova, tu ka kala na vavusamba va vusunga va vengi. Vi tu ka lilongesa kuli vakevo vi ka tu kuasa ku puisamo kapandi ketu ka ku linga vize via ya Yehova ku mutima.
^ cin. 2 Mezi a ciHevelu “liendele na” a na lomboloka naua ku ‘likuatasana’ na “ku likuata vusamba.”—Vangazi 14:20; Visimo 22:24.
^ cin. 4 Omo Yehova ua lombele Avilahama ku kombeleya muaneni, ua soluele cimueso ca cikombelo ce ku ka hanene ikeye ca Muaneni umo lika. (Yoano 3:16) Avilahama mua tondele ku tsiha muaneni Yehova ua mu vindikile ngeci ua tsihile cizamba mu cihela ca Isake.—Njenisisi 22:1, 2, 9-13.
^ cin. 9 Ndaviti mua tsihile Ngoliata tele a ci li “mukuendze lika” vunoni omo Yonatase ua tsile, Ndaviti tele a lingila ku puisa miaka 30. (1 Samuele 17:33; 31:2; 2 Samuele 5:4) Yonatase ua tsile na miaka 60 mua vusunga ua hianene Ndaviti miaka 30 ku vukuluntu.
^ cin. 10 Ngue mu va soneka ku 1 Samuele 23:17, Yonatase ua handekele viuma vitanu mu ku simpisa Ndaviti: (1) Ua lekele Ndaviti kati evue vuoma. (2) Ua simpisile Ndaviti ngueni Saulu ka ka hasa ku mu vula. (3) Ua vuluisile Ndaviti ngueni ikeye a ka suana ha vuangana ngue ku cikulaheso ca Njambi. (4) Ua lekele Ndaviti ngueni ka ka mu seza. (5) Ua simpisile Ndaviti ngueni Saulu ua tantekeyele via ku likata ceni na Ndaviti.
^ cin. 19 Linga mu tantekeye vikuavo ku tuala ha vati mua pande ku muenamo muntu ua ku ua ni ua seza cikungulukilo, talenu Vimpande via ku Vuezako ha mafo 207-209.”


text:
Islam? ouKilisti? Oshili oshike? Nomouyadi waye ofyeni atusheni twa tambula mo, efilonghenda la wedelwa kefilonghenda: Osheshi osho Kalunga a kala e hole ounyuni, Oye a yandja Omona waye Ewifa, opo keshe ou te mu itavele aha kane, ndelenee a kale e nomwenyo waalushe (Johannes 3:16). “Oshilishili handi mu lombwele: Ou ta udu eendjovo dange, nota itavele ou a tuma nge, oku na omwenyo waalushe, ye ita ka tokolwa, ndelenee ye okwa dja mo mefyo, ndele e uya momwenyo (Johannes 5:24). Ndelenee aveshe ava ve mu tambula, okwe va pa eenghono, va ninge ovana vaKalunga, ava hava itavele edina laye. Ovo inava dalwa mohonde, ile mehalo lombelela, ile mehalo lomulumenhu, ndelenee omuKalunga.
Epulo?


text:
OCIPAMA 11
Ndamupi tu Kuatisiwa Lolonumbi Viembimbiliya?
1. Momo lie tu sukilila olonumbi?
Ululiki wetu wa kũlĩha ovina vialua okuti etu ci sule. Omo okuti eye Isia yocisola, o tu tata ciwa. Handi vali, ka yongola okuti tu lisonguila etu muẽle. (Yeremiya 10:23) Ndeci omãla va sukila oku songuiwa lolonumbi violonjali, cimuamue haico catiamẽla kokuetu okuti tu sukila oku songuiwa lolonumbi via Suku. (Isaya 48:17, 18) Embimbiliya li kuete olonumbi vi sokisiwa ndombanjaile ya tunda ku Suku.
JOvihandeleko via Yehova kuenda olonumbi viaye vi tu longisa ndomo tu ambata omuenyo uwa cilo, kuenda ndomo tu pondola oku kuata omuenyo ko pui kovaso yoloneke. Omo okuti Suku eye wa tu lulika, tu sukila oku pokola kolonumbi viaye viocisola.
2. Olonumbi Viembimbiliya vi lomboloka nye?
Olonumbi Viembimbiliya vi lomboloka ono yovihandeleko viondaka ya Suku. Ovihandeleko vi kapiwako eci tu liyaka lovitangi vimue. (Esinumuĩlo 22:8) Oco tu kũlĩhe ndomo tu kapako olonumbi poku liyaka locitangi cimue, tu sukila oku sokolola lutate. (Olosapo 2:10-12) Embimbiliya li tu longisa okuti omuenyo ombanjaile yimue ya tunda ku Suku. Onumbi yaco yi pondola oku tu kuatisa kupange wetu, konjo, kuenda poku linga ungende. Nda tua ivaluka onumbi yokuti omuenyo ombanjaile ya Suku, tu ka yuvula oku kapa omuenyo wetu ale wa vakuetu kohele.
3. Olonumbi vipi vivali via velapo?
Yesu wa tukula olonumbi vivali via velapo. Yatete yi situlula ocimãho comuenyo womanu okuti, oku kũlĩha Suku, loku lekisa ocisola kokuaye, kuenda oku u vumba lekolelo. Tu sukila oku kapako onumbi eyi kovina viosi tu linga komuenyo wetu. (Olosapo 3:6) Vana va kapako onumbi eyi lutima wosi, va pondola oku kala akamba va Suku, oku kuata esanju lia velapo, kuenda omuenyo ko pui.
Onumbi yavali yi pondola oku tu kuatisa oku kuata ukamba uwa la vakuetu. (1 Va Korindo 13:4-7) Voku kapako onumbi eyi yavali mua kongela oku kuama ongangu ya Suku yoku tata ciwa vakuetu.
4. Ndamupi tu kuatisiwa lolonumbi Viembimbiliya?
Olonumbi Viembimbiliya vi longisa apata ndomo va li kuata omunga locisola. (Va Kolosai 3:12-14) Ondaka ya Suku yi teyuilavo apata poku va longisa onumbi yikuavo yokuti olohuela ka ci tava okuti vi tepiwa.
Poku kuama olonumbi Viembimbiliya, tu pondola oku teyuila ovipako vietu kuenda kovina vikuavo vi nena esumuo. Vacime covopange, olonjanja vimue va siata oku nõla olonalavayi vina vi pokola kolonumbi Viembimbiliya vioku kala vakuacili, haivo vakuambili yupange. (Olosapo 10:4, 26; Va Heveru 13:18) Ondaka ya Suku yi tu longisa oku sanjukila ovina tu kuete kuenda oku velisapo ukamba wetu la Suku okuti ovina vikuavo ci sule.
Oku pokola kolonumbi Viembimbiliya ci tu kuatisa oku kuata uhayele uwa. (Olosapo 14:30; 22:24, 25) Oku kapako ocihandeleko ca Suku catiamẽla koku yuvula uholua, ci tu teyuila kovovei ka a kuete esaku kuenda kovilunga vikuavo. (Olosapo 23:20) Yehova ecelela okuti tu nyua ovina vi koluisa, pole, te lonjongo yiwa. (Osamo 104:15; 1 Va Korindo 6:10) Olonumbi via Suku vi tu kuatisa calua, momo ka vi tu longisa lika oku lava ciwa ovilinga vietu, pole, vi tu longisavo ndomo tu lava ovisimĩlo vietu. (Osamo 119:97-100) Akristão vocili ka va pokola lika kolonumbi via Suku omo okuti vi va kuatisa komuenyo wavo. Pole, va ci linga omo liesumbilo va kuetele Yehova.
LILONGISA OVINA VIKUAVO
Oku Ambata Omuenyo u Sanjuisa Suku
O pondola oku ambata omuenyo u sanjuisa Suku. Ocili okuti ove o pondola oku kala ekamba liaye.
Ndomo Suku a Tenda Omuenyo
Suku o tenda ndati oku pulumula, oku kapiwa osonde, kuenda omuenyo wovinyama?
Pinga Elilongiso Liembimbiliya
Lilongisa Ocili Cembimbiliya Votembo ya ku Sungulukila.


text:
Ocina Cipi Cokaliye?|
APULILO ATAMBULUIWA LEMBIMBILIYA
Ekandu ka li Kuete Ongecelo li Lomboloka Nye?
O kũlĩha ndati nda wa linga ekandu ka li eceliwa?
EMBIMBILIYA LI LONGISA NYE?
Cipi Ocipango ca Suku Catiamẽla Koluali? (Onepa 1)
Anga hẽ eye wa yonguile okuti ovina vi kala ndeci vi kasi koloneke vilo?
EMBIMBILIYA LI LONGISA NYE?
Oku Ambata Omuenyo u Sanjuisa Suku (Onepa 3)
Tu sukila oku likolisilako oco tu ambate omuenyo u litava lolonumbi via Suku. Anga hẽ, alikolisilo tu linga akuete esilivilo?
AMALẼHE VA PULA
Ndi Lavulula Ndati Olokilu Vietimba Liange?
Limbuka ovina amalẽhe vamue va siata oku linga oco va tepulule loku lavulula olokilu vietimba liavo
ASOKIYO EFENDELO LIEPATA
Espiritu Sandu li tu Kuatisa Oku Vumba Yehova
Kuama onumbi eyi, oco o kuatise layo omãla vove oku lilongisa ndomo Yehova a tu kuatisa lespiritu sandu liaye.
APULILO ATAMBULUIWA LEMBIMBILIYA
Nye ci Lomboloka Ocinyama ca Tema ci Kusuka Nge ca Tukuiwa Kelivulu Liesituluilo Ocipama 17?
Ovina epandu vi kuatisa oku limbuka ocinyama ca tema.
OMUENYO WO KO BETELE
O Watchtower Ondimbukiso Yimue yi ka Koka Ongeva
Oloneke viosi vokuenda 40 kanyamo omanu vakasi volupale luo Nova York vanda oku mõla ololetala vinene vi kusuka, kilu liosapalalo yombala Yolombangi Via Yehova voluali luosi
OKU KUATISA OMANU
Va Popeliwa Koku li Ponda
Ovolandu omuenyo a tunda kolonepa viosi violuali a tu ĩha elembeleko kuenda elavoko.
UPANGE WOKU PANGA ALIVULU ETU.
Ovisikilo Viwa Kalimi Alua
Lilongisa ovina via kongela voku pongolola ovisungo.
OMUENYO WO KO BETELE
Oku Yikiwa Kuolofiliyale Vimue Vilombangi Via Yehova
Kũlĩha asunga avali a lekisa esunga lieci tua yikila 20 kolofiliyale.
UPANGE WOKU PANGA ALIVULU ETU.
Yi Kuete Amẽla Atito, Alimi Alua
Oku upisa kosãi ya Susu wo 2013, Utala Wondavululi kuenda o Despertai vi ka kuata amẽla atito. Momo lie?
UPANGE WOKU TUNGA
Mitavaso Yakuenje Velombe o Pandiya Olombangi Via Yehova
Kofeka yo Australia, Olombangi Via Yehova vi tambula epandiyo omo liupange wavo woku tunga.
OKU KUATISA OMANU
“Ene Vungangu Yimue Yiwa!”
Noke liendunde limue lia pita volupale luo Saponara, kofeka yo Italia, ocimunga cimue Colombangi via Yehova via lieca olomue oco va kuatise.


text:
EPESASI
Pollone EPESASI Yamboma Pepá Topa Sirimu Bokumu
Pollone I Pepá Topa Sirimumunge Ungu Pulu Mare
Pollo yuyu kinie yuni pepá topa sirimumanga ungu pulu mare inie yakondo gomo 714 molemo.
Pollone i pepámo topa Epesasi yamboma sipe mundurumu ungumu Epesasi inie 1:1, 3:1 molemo. ‘Yu ka ulkena pepa i pepámo torumunje (Epesasi 3:1, 4:1, 6:20). Aku liemo kolea aili Romo ka ulkena pepalie topa mundurumunje.’ ningu pilimele. (Akumunge ungu te Pillipai kumbi lepa gomo 990 kananila.)
Epesasi akumu kolea aili te. Koleamanga pikisamo gomo 648 molemo akuna nomú kélona lerimu mele kanani. Kou kongono kambani bisinete aisili akuna teko, sipi ailime akuna ongo pu pu opu teringi. “Olio nokolemo Pulu Ambomo” ningu popo toko kapi niringi kolo toli pulu ambo Dayana Atimasi akumu popo toringi ulke tembele te Epesasi angilirimu. (Lipe Mundurumu Yema 19:23-28). Pollo akuna pupe ponie yepoko mele molopa terimu temanemo Lipe Mundurumu Yema 19:1-20:1 molopa, Kirasinge Epesasi yambomanga tapu yema kinie teringi temanemo 20:17-21:1 molemo. Kirasinge Epesasi yambo talapemonga ungu te Lipe Ora Sirimu 2:1-7 molemola.
Kirasinge Epesasi yambomanga talapena umbuni te pepili i pepámo naa torumu. We mele torumu. Pulu Yemone ene tepa konjilimo mele Pollone ene pepá topa nimbe sirimu ungu mare i sipe: “Kirasi yu yunge yambo talapemonga ye nomi nokolimu” nirimu. Aku talapena molkolie tenge mele nimbe sirimula. Ou ene pali Pulu Yemone mongo lipe simbe aulkena puringi. Wendo pungí aulke te molo. Ulu peanga te naa teko molangi Pulu Yemone ene paa we kondo kolopalie aulke te akisinjirimu. Pe kinié ene Juda yamboma kinie Juda yambo naa molemele yamboma kinie enenga pali Kirasi yu mindi aulkemo. Ulu te lupe tengemone uluri naa temba, aku sipe nirimula. Kirasinge yamboma ambolangoma mindi naa molko, yambo yuma molonge mele nimbe sipe, ene ambo yema kinie, anupili lapali ambolangoma kinie, kongono nokoli yamboma kinie kongono tenjili yamboma kinie, ene teko molonge mele mane sirimula.
Ungu paa tondolo peanga te 1:3-14 molemo. 1:15-23, 3:14-21, 6:10-18 bokumunge alsena anjukundu “43. sios”, aku unguma paa kananila.
Ya ungu pulumu pora nikimu.
1
1 Na Pollo, Pulu Yemone na mako torumuna Kirasi Yesusini “Nanga kongonomo tenjipui.” nimbe lipe mundurumu yemo* molopolie i pepámo topo sikiru.
Ene Pulu Yemonga yambo kake telime kolea aili Epesasi molko, Yesusi Kirasi ‘Sike’ ningu tondolo munduku pilku ambolko molemele yamboma i pepámo topo sikiru.
2 Olionga Lapa Pulu Yemo kinie Aili Yesusi Kirasitolone ene we kondo kolkolo, ‘Ene konopu pe nipili taka lelko molangi.’ niengili.
3-4 ⸤Pulu Yemone⸥ mulu matolo ou naa tepili Kirasini pe olionga nimbe tenjimbe mele pilipelie olio ‘yambo kake teli yambo mongo simbe ulu te naa peli yamboma molangi.’ nimbe mako torumu kene* Pulu Yemo, olionga Aili Yesusi Kirasinge Lapamo, kapi nimbu imbi ambolopo ola linjemili. Kirasini olionga nimbe tenjirimu, olio kinie tapu topa molemomonga Pulu Yemone olio sewe anjipe mulu koleana yando olionga konopuma kinie minime kinie sewe anjipe ‘tondolo pupe kapola pepili.’ nimbe, mele peangama sipe mundurumu. ⸤Mulu matolo ou naa tepili⸥ olio konopu monjipelie 5 olio mako topa ‘Yesusi olio lipe taponjimbemonga ene nanga ambolangoma tepo limbu.’ nirimu. ‘Konopu siembo kene aku teambo.’ nimbe pilipe aku sipe nimbe panjirimu. 6 ⸤Pulu Yemone yunge Malo⸥ pea konopu monjirimumu* olionga nimbe tenjirimumunge olio kinie tapu topa molemomonga Pulu Yemone olio olandopa we kondo kolopa we lipe taponjilimomonga Pulu Yemo yunge imbi ambolopo ola linjipu yu kapi niemili.
7 Pulu Yemo we kondo kololi ulumu yu kinie tengepea tepa pelemomone ⸤Yesusi⸥ olionga nimbe yunge meme ondo lenjipe kolorumu aku mememone olionga ulu pulu kerime ‘kamu manie pupili.’ nimbe akuma siye kolopa, ka sipe ambolorumu aulkena wendo lipe ‘We kapola molangi.’ nirimuna* aku sipu molemolo. 8 ⸤Pulu Yemone yunge we kondo kololi ulu peangamone olio aku sipe lipe taponjipe⸥ olio pilipe konginjilimu kinie uluma pilipe apuruli ulu pulumu kinie aisili toyo topa sirimuna ⸤aku sipu molemolo⸥. 9 ⸤Mulu matolo ou naa tepili⸥ Kirasini olionga nimbe tenjimbemonga Pulu Yemone olio kinie konopu sipe temba mele nimbe panjirimumu lopi tepa perimu* nakolo pe kinié olio nimbe para sirimu. 10 Ulu lupe lupema ou wendo ombá kinie ‘Wendo ombá.’ nimbe panjirimu ulumu wendo ombá walemo pilipelie ‘Wendo opili.’ nimbé. ‘Ulu wendo opili.’ nimbé ou lopi tepa perimu akumu i sipe: ‘Mulu matolo terimu melema kinie yandopa melema pali aku melemanga pali ye tenga altopa lipe tere lepa lepili. Kirasi kanu melemanga pali nokoli yemo molopili.’ nimbé.*
11 Yuyu konopuni pilipe melema kinie uluma pali mako topa ‘Nanga kongono tenjengi.’ nimbe ou nimbe panjirimu Pulu Yemone olio ⸤Juda yamboma⸥* kanu ye Kirasimuni olionga nimbe tenjimbe mele pilipelie ⸤mulu matolo ou naa tepili⸥ ‘Nanga yamboma molangi.’ nimbe mako torumu. 12 Olio ⸤Juda yamboma⸥ ou pulu pulu ⸤‘Pulu Yemone ‘olio nokopa konjimbe ye te lipu mundumbu.’ nimbe mako torumu ye nomi⸥ Kirasimu* sike ombá.’ nimbu nokopo molorumulu yambomane temolo uluma ‘we yambomane kanokolie Pulu Yemo paa ye aili tondolo olandopa pupe tondolo pa telimu kanoko yu kapi niengi.’ nimbe ⸤Pulu Yemone aku sipe olio mako topa ‘Nanga yamboma molangi.’ nirimu⸥. 13 Ene ⸤Juda yambo naa molemele yambo talape lupema⸥ kepe i ungu sikemo pilku liringi kinie Kirasinge yamboma moloringila. Kanu ungumu Kirasini enenga nimbe tenjirimumuni Pulu Yemone ene lipe taponjipe, mindili nolemelka aulkena wendo lipe, yu kinie pea molko konjingí aulkena lipe monjimu ungumu. Kirasini enenga nimbe tenjirimu mele ‘Sike.’ ningu tondolo munduku piliringimunge ‘ ‘Olio sike Pulu Yemonga yamboma molemolo.’ ningu kanangi.’ nimbe “Simbu.” nimbe, nimbe panjirimu Mini Kake Telimu sirimu liringi.* 14 Mini Kake Teli lirimulu akumunge Pulu Yemone olio ‘pe monge mele simbu’ nimbe panjirimu mele peangama yunge yamboma sike simbendo lipe ora silimo.* ‘Pe sike simbe limulú.’ nimbu pilipulie ‘Pulu Yemone olio yunge yamboma kamu limbe kinie ⸤kurumanga nomi⸥ Setenenga ulu keri tene olio altopa manda naa ambolomba. Kapola molomolo’.** nimbu pilimolo. Olionga nimbe aku tenjimbe kinie kanopolie ‘olio yu kapi niemili.’ nimbe tenjimbe kene yunge imbimu sike ambolopo ola linjipu yu kapi niemili.
15 Akumunge ene Aili Yesusi ‘Sike’ ningu tondolo munduku pilku* Pulu Yemonga yamboma pali konopu monjilimele mele ou pulu pulu pilirindu kinie yandopa kinié kepe 16 ene aku telemelemonga Pulu Yemondo alieli “Ange” nimbu, nane Pulu Yemo kinie ungu nimbu molopolie enenga mawa tenjilio. 17 Olionga Aili Yesusi Kirasinge Pulu Yemo, yu tondolo pa telimu pelemo Lapamo, nane alieli yu mawa tepolie ‘Enene yu molemo mele paa olandopa olandopa piliengi kene pilipe konginjilimu kinie ungumanga ungu pulumu pilipe nimbe para silimo tondolomo kinie pelemo Minimu ene sipili.’ nimbu mawa tenjilio. 18-19 ‘Enenga konopuni yunge ungumanga pulumu paa piliengi!’ nimbu yu kinie enenga mawa tenjiliola. Yuni ‘Ene mele peangama simbu. Ene molko konjingí.’ nimbe, nimbe panjirimu melema nokoko molemele akuma kinie, ‘Nanga yamboma monge mele paa peangama simbu.’ nirimuma kinie, ‘Yu sike’ nimbu tondolo mundupu pilimolo yamboma yuni lipe taponjilimo tondolo paa olandopa olandopa pelemomo kinie, ‘mona lepili paa piliengi.’ nimbu aku sipu yu kinie enenga mawa tenjiliola. Kanu tondolomo olione manda naa manda manjilimolo tondolomo. Pulu Yemonga tondolo olandopa pelemo akumuni kongono tondolo mundupe telemo akumuni 20 Kirasi kolorumu kinie Pulu Yemo yunge Lapane yu topa makinjipe yu ⸤‘imbi ola molopili.’ nimbe⸥ mulu koleana ⸤olando lipe ‘Melema pea nokopo molambili.’ nimbe⸥ yunge ki umbukundu ‘molopili.’ nimbe lipe monjirimu.* 21 Melema nokongendo tondolo pelemo kuruma kinie, mulu koleana yambo namba molemo yambo ailime kinie, imbi paa olandopa molopa mele aisili nokolemelema kinie, enge nilime kinie,* pali, akuma kinié molemelema kepe pe mulu ma pora nimbé kinie imbi molomba yamboma kepe, Pulu Yemone yu kanu yambo ailimenga pali ye paa olandopamo lipe monjirimu.** 22 Pulu Yemone ‘⸤Kirasi⸥ yu melemanga pali olandopa molopili. Melema pali yunge kimbumuni kambilipe molopili.’ nirimu. Aku nirimumunge Kirasi yunge yambo talapemonga* yu ye aili olandopamo molemola. 23 Kirasinge yambo talapemo yunge kangimu, yu kangimunge pengemo.* Yunge yambo talape molemelena yu pupe molopa tengepea telemo. Yu yunge yambo talape molemelemanga pali yu pupe molopa kapola tenjilimo, yunge yambo talapemanga pali Kirasi yu liku kapola tenjilimele. Kirasi kinie yunge yambo talapemo kinie ene lipe tere lepa yambo telumu mele molemele.


text:
JW Library Sign Language
JW Library Sign Language o aplikativo yimue Yolombangi Via Yehova. Oyo yi ku kuatisa oku tapa, oku ongotiya kuenda oku lekisa olovideo kelimi lioku ilaika vonumbi yo jw.org.
Tala olovideo vi lekisa ovolandu Embimbilya kuenda ovolandu a tiamẽla kalivulu akuavo kelimi lioku ilaika. Tapa olovideo vo smartphone ale vo tablet yove kuenda o pondola oku yi tala ndaño ceci ka kuli o Internet. O ka sanjukila oku tala alitalatu ale oviluvialuvia via fina, ci tava oku iñilamo lonjila yimue ya leluka kuenda ca leluka oku talavaya locimalẽho caco.
Ca Leluka Oku Talavaya lo Internet
Onepa yokuti Embimbiliya, li ku ecelela oku tala olovideo via sandekiwa viatiamẽla kalivulu a sangiwa Votraducão do Novo Mundo. O pondolavo oku tala olovideo viovinimbu vina okuti handi ka via sandekiwile pole, a panga onepa Votradução do Novo Mundo, kuenda, a ngalavaliwa oco a kuamiwe lalivulu akuavo. Onepa yokuti ociseleko calivulu vo internet yi lekisa alivulu akuavo kuenda olofilme vi sangiwa vo jw.org.
Oku Sanga Lonjanga Ovisonehua Via Tukuiwa
Osimbu o kasi oku tala ovideo yatiamẽla kelivulu limue, tioka ponepa yokuti, Embimbiliya. Ovideo yaco yi ka talama oco o konomuise kuenda oku tala ovideo yocisonehua ca tukuiwa. Tiukila ponepa yokuti, Ociseleko Calivulu vo Internet, oco o amameko oku tala ovideo.
Oku Tapa Olovideo Lonjila Yimue ya leluka
Olovideo vina okuti handi kua vi tapele, vi ka mõlẽha levala limue lia pembela. Tioka kilu liovedeo yaco oco o fetike oku yi tapa vo jw.org. Tioka ponepa yokuti Oku Tapa Viosi oco o tape olovideo viosi vi sangiwa kemẽla liaco. Tioka kovideo yimue oco o yi nyõle votelefone yove.
Oka Seleka Ovina wa Tapa
O pondola oku tapa olovideo vinene ale vi tito. Nda o makina yove yi kuete o cartão de memória, o pondola oku nõla nda olovideo o vi kapa vo makina yaco ale vo cartão de memória.
O Aplikativo ya Leluka Yoku Lekisa Olovideo
O aplikativo yaco yi pondola oku ku kuatisa oku mola ndomo o video yi lekisiwa:
Oku tioka olonjanja vivali: Oco o lekisa ale oku talamisa o video.
Oku koka kepĩli: Oco o mole o aplikativo yikuavo.
Oku koka kondio: Oco o tiukile ko aplikativo wa kala oku mola.
Oku koka kilu: O video yi lekisiwa lonjanga. (Ovina viaco ka vi tiamisiwila kolotelefone vio Android.)
Oku koka kombuelo: O video yi lekisiwa levando. (Ovina viaco ka vi tiamisiwila kolotelefone vio Android.)
Oku tioka onjanja yimosi: Yi lekisa kuenda soleka o aplikativo yaco.
Ndopo Yiya
Ulala woku lekisa olovideo
Olovide via lekisiwa ndopo
Ekuatiso likuavo lialimi oku ilaika
Ekuatiso yo Windows 8
Support
Nda o kuete ocitangi coku talavaya lo JW Library Sign Language, soneha kuenda tuma o formulario yi sangiwa vonumbi yetu yo internet. [Tioka vonepa “ekuatiso li sangiwa vonumbi yetu yo internet.” https://www.formstack.com/forms/watchtower-jw_library_sign_language.


text:
Omolwashike Eendombwedi daJehova ihadi kufa ombinga mopolotika?
Eendombwedi daJehova ihadi kufa ombinga mopolotika omolwelongelokalunga lado olo la kanghamena kwaasho Ombibeli tai hongo. Ihatu ningi omakangha, ihatu hoolola eengudu dopapolotika ile ovakwatelikomesho veengudu, ihatu dimine eendodo dopapolotika ile tu yambidide eenghatu dokulundulula onghedi omo epangelo tali pangele. Otwa itavela kutya Ombibeli otai yandje omatomheno a kola okuninga ngaashi tashi landula.
Ohatu landula oshihopaenenwa shaJesus oo a li a anya okukala omuwiliki wopapolitika. (Johannes 6:15) Okwa li a honga ovashikuli vaye va kale vehe “fi vomounyuni ou” nokwa li e shi yelifa nawa kutya kave na okukufa ombinga moinima i na sha nopolotika.—Johannes 17:14, 16; 18:36; Markus 12:13-17.
Otu li ovadiinini kOuhamba waKalunga oo Jesus a li a popya, eshi a ti: “Evangeli eli louhamba otali udifilwa ounyuni aushe.” (Mateus 24:14) Tu li ovakalelipo vOuhamba waKalunga, notwa pewa oshinakuwanifwa shokushiivifa okuuya kwao, ihatu kufa ombinga moinima yopapolitika moilongo aishe, mwa kwatelwa oshilongo omo tu li.—2 Ovakorinto 5:20; Ovaefeso 6:20.
Okuhakufa ombinga mopolotika, ohaku tu kwafele tu udifile ovanhu veengudu adishe dopapolotika kombinga yonghundana iwa yOuhamba waKalunga twa manguluka. Ohatu kendabala okuulika pakupopya nopailonga kutya otwe lineekela kutya Ouhamba waKalunga oo ashike tau ka kandula po omaupyakadi ounyuni.—Epsalme 56:12.
Molwaashi inatu pitika tu tukaulwe kopolitika, otwa hangana tu li oumwainafana womounyuni aushe. (Ovakolossi 3:14; 1 Petrus 2:17) Mepingafano naasho, omalongelokalunga oo haa kufa ombinga mopolitika ohaa tukaula oilyo yao.—1 Ovakorinto 1:10.
Okufimaneka omapangelo. Nonande ihatu kufa ombinga mopolitika, ohatu fimaneke eenghonopangelo depangelo olo tali tu pangele. Osho oshi li metwokumwe noshipango shOmbibeli, osho kutya: “Omunhu keshe na dulike kovapangeli ava have mu pangele.” (Ovaroma 13:1) Ohatu dulika komhango, hatu futu oifendela nohatu longele kumwe nepangelo mokufila oshisho onghalonawa yovapangelwa valo. Ponhele yokukufa ombinga meenghendabala dokuumba ko epangelo koshipundi, ohatu landula omayele Ombibeli e na sha nokwiilikanena “eehamba novapangeli aveshe,” unene tuu ngeenge tava ningi omatokolo oo taa kumu emanguluko lokulongela Kalunga.—1 Timoteus 2:1, 2.
Otwa fimaneka yo oufemba wavamwe wokuninga omatokolo moinima yopapolitika. Pashihopaenenwa, ihatu piyaaneke omahoololo ile tu piyaaneke ovo va hala okuhoolola.
Mbela okuhakufa ombinga moinima yopapolitika okwa hovela ashike mefimbo letu? Hasho. Ovayapostoli nosho yo Ovakriste vomefelemudo lotete, ova li va kaleka po omufika wavo ngeenge tashi uya peenghonopangelo domapangelo. Embo Beyond Good Intentions ola ti: “Nonande ova itavela kutya ove na okudulika komapangelo, Ovakriste vopefimbo lonale kava li va itavela mokukufa ombinga moinima i na sha nopolitika.” Sha faafana, embo On the Road to Civilization ola popya la ti kutya Ovakriste vonale “inava kufa ombinga mokukwatela komesho mopolotika.”
Mbela okuhena ombinga kwetu moinima yopapolotika otaku nyono po eameno loshiwana? Ahowe. Otu li eedalele doilongo dinambili odo omapangelo ehe na okukala a tila. Tala kolopota yomo 2001 oyo ya li ya shangwa ko-National Academy of Sciences of Ukraine. Olopota oyo oya popya shi na sha nokuhakufa ombinga kwetu mopolotika, ya ti: “Kunena vamwe otashi dulika va kale ve tonde omufika wEendombwedi daJehova; osho osho sha li she di tamanekifa kepangelo enaenghono laNazi nosho yo komapangelo oukomonisi omonakudiwa.” Ashike nande Eendombwedi oda li da fininikilwa kongudi kepangelo laSoviet, “oda kala ovakwashiwana hava dulika komhango. Oda kala hadi longo meefaalama nomeefabilika, nopehe na okuliholamwene nopauyuki, noka da li da ningila nande omapangelo oukomonisi omatilifo.” Olopota oya li ya xulifa tai ti kutya omahongo neenghedi dEendombwedi daJehova “ihaa nyono po eameno noudiinini woshilongo nande oshimwe.”
Lihonga shihapu
Omolwashike Eendombwedi daJehova ihadi i moita?
Eendombwedi daJehova oda shiivika mounyuni aushe kutya ihadi i moita. Lihonga kutya omolwashike tu na omufika wa tya ngaho.


text:
ETUKULWA 8
Ouhamba waKalunga oshike?
Ombibeli otai tu lombwele shike shi na sha nOuhamba waKalunga?
Ouhamba waKalunga otau ka ninga shike?
Onaini Ouhamba tau ka ningifa ehalo laKalunga li wanifwe kombada yedu?
1. Eilikano la shiivika nawa lilipi hatu ka konakona paife?
OVANHU omamiliyona mounyuni aushe ove shii nawa eilikano olo vahapu have li ifana Tate yEtu ile Eindilo lOmwene. Omautumbulilo oo otaa ulike keilikano olo la shiivika nawa, la yandjwa li li oshihopaenenwa kuJesus Kristus mwene. Oli li eilikano tali ti sha neenghono, nokukonakona omaindilo alo atatu opehovelo otaku ke ku kwafela u lihonge shihapu shi na sha naasho Ombibeli tai hongo lela.
2. Oinima itatu ilipi Jesus a honga ovahongwa vaye va ilikane shi na sha nayo?
2 Pehovelo loshihopaenenwa sheilikano olo, Jesus okwa honga ovapwilikini vaye a ti: “Mu nokwiilikana ngaha: Tate yetu ou u li meulu! Edina loye nali yapulwe; ouhamba woye nau uye; ehalo loye nali wanifwe kombada yedu yo ngaashi meulu.” (Mateus 6:9-13) Oshike shikonekwedi shi na sha nomaindilo oo atatu?
3. Oshike twa pumbwa okushiiva shi na sha nOuhamba waKalunga?
3 Otwe lihonga nale shihapu shi na sha nedina laKalunga, Jehova. Notwa kundafana yo kanini shi na sha nehalo laKalunga — osho a ningila nale ovanhu nosho yo osho te ke va ningila natango. Ndele Jesus okwa li ta ulike kushike eshi e tu lombwela tu ilikane kutya: “Ouhamba woye nau uye”? Ouhamba waKalunga oshike? Okuuya kwao otaku ka yapulifa ngahelipi edina laKalunga ile oku li ninga liyapuki? Mbela okuuya kwOuhamba okwa pambafana ngahelipi nokuwanifwa kwehalo laKalunga?
OUHAMBA WAKALUNGA OSHIKE?
4. Ouhamba waKalunga oshike, nolyelye Ohamba yao?
4 Ouhamba waKalunga oo epangelo olo la dikwa po kuJehova Kalunga, olo li na Ohamba ya tulwa po kuYe. Olyelye Ohamba yOuhamba waKalunga? OJesus Kristus. Jesus e li Ohamba, oku dule ovapangeli aveshe vopanhu nota ifanwa “Ohamba yeehamba adishe nOmwene woovene.” (1 Timoteus 6:15) Oku na eenghono okulonga oilonga iwaelela i dule yomupangeli keshe wopanhu, nokuli nomupangeli oo muwaelela mokati kavo.
5. Ouhamba waKalunga otau ka pangela okudja peni, nokombada yashike?
5 Ouhamba waKalunga otau ka pangela okudja peni? Mbela Jesus oku li peni? Oto dimbuluka nawa eshi we lihonga kutya okwa li a dipaelwa komuti womahepeko, ndele konima yefimbo okwa nyumunwa. Okafimbo kaxupi konima yaasho, okwa londa a ya keulu. (Oilonga 2:33) Hano Ouhamba waKalunga ou li meulu. Omolwaasho Ombibeli tai u ifana ‘ouhamba womeulu.’ (2 Timoteus 4:18) Nonande Ouhamba waKalunga ou li meulu, otau ka pangela kombada yedu alishe. — Ehololo 11:15.
6, 7. Omolwashike Jesus e li Ohamba ya denga mbada?
6 Omolwashike Jesus e li Ohamba ya denga mbada? Etomheno limwe ololo kutya ita ka fya vali nandenande. Mokuyelekanifa Jesus neehamba dopanhu, Ombibeli otai mu popi kutya oye “ou aeke ita fi noha kala mouyelelelela omu itamu shiiva okwiiwa.” (1 Timoteus 6:16) Osho osha hala okutya oinima iwa aishe oyo Jesus ta ningi otai ka kalelela. Ota ka longa oinima ikumwifa noiwa.
7 Konakona exunganeko eli lOmbibeli li na sha naJesus tali ti: “[Omhepo] otai ka kala nokutulumukwa kombada yaye, Omhepo yeendunge noyounongo, Omhepo yomayele noyeenghono, Omhepo yeshiivo noyokutila Omwene. Ndele Oye oku nohokwe yokutila Omwene; ndele ita tokola ngaashi omesho taa tale noita yukifa ngaashi omatwi aye taa udu; ndelenee eehepele ote di tokola pauyuki, novananheni vomoshilongo ote va yukifile ouyuki.” (Jesaja 11:2-4) Eendjovo odo oda ulika kutya Jesus ota ka kala Ohamba iyuki noi na olukeno, eshi ta ka pangela ovanhu kombada yedu. Mbela owa hala okupangelwa komupangeli a tya ngaho?
8. Oolyelye tava ka pangela pamwe naJesus?
8 Oushili umwe u na sha nOuhamba waKalunga oyoo kutya: Jesus ita ka pangela oye aeke. Ota ka kala e na ovo ta ka pangela pamwe navo. Pashihopaenenwa, omuyapostoli Paulus okwa lombwela Timoteus a ti: “Ngenge hatu lididimike, ohatu ka kaleni nokupangela yo pamwe naye.” (2 Timoteus 2:12) Heeno, Paulus, Timoteus nosho yo ovadiinini vakwao ovo va hoololwa kuKalunga, otava ka pangela pamwe naJesus mOuhamba womeulu. Ovanhu vangapi tava ka kala ve na oufembanghenda oo?
9. Ovanhu vangapi tava ka pangela pamwe naJesus, nonaini Kalunga a hovela oku va hoolola?
9 Ngaashi sha tongwa mEtukulwa eti-7 lembo eli, omuyapostoli Johannes okwa li a pewa emoniko omo a mona “Odjona [Jesus Kristus] ya kala ofika komhunda yaSion [ondodo yaye yomeulu yopauhamba] pamwe nomayovi efele nomilongo nhe nanhe ava va shangelwa edina layo nedina laXe moipala yavo.” Oolyelye ve li 144 000? Johannes okwe tu lombwela a ti: “Ovo ava hava shikula Odjona keshe apa tai i. Ovo va kulilwa movanhu, va ninga votete vaKalunga novOdjona.” (Ehololo 14:1, 4) Heeno, ovo ovashikuli vaJesus Kristus ovadiinini va hoololwa nelalakano loku ka pangela meulu pamwe naye. Ngeenge va nyumuninwa omwenyo womeulu okudja mefyo, “[otava] ka kala nokupangela [ombada, NW] yedu” pamwe naJesus. (Ehololo 5:10) Okudja pefimbo lovayapostoli, Kalunga okwa kala ta hoolola Ovakriste ovadiinini opo va wanife po omuvalu 144 000.
10. Omolwashike shi li elongekido lopahole eshi Jesus nosho yo 144 000 tava ka pangela ovanhu?
10 Elongekido olo opo ovanhu va pangelwe kuJesus nosho yo ko 144 000 oli li oshinima shopahole. Shotete, Jesus oku shii kutya okukala omunhu kombada yedu nokumona oixuna okwa tya ngahelipi. Paulus okwa ti kutya Jesus “haye ou e he uditile oungone wetu olukeno, ndelenee oye ou a shindwa moinima aishe ngaashi fye, ndelenee ke netimba.” (Ovaheberi 4:15; 5:8) Ovapangeli pamwe naye navo ova mona oixuna nove lididimika ve li ovanhu kombada yedu. Kakele kaasho, ova kondja nokuhawanenena nove lididimikila omikifi domaludi aeshe. Doshili, otava ka kala ve udite ko omaudjuu oo haa shakenekwa kovanhu!
OUHAMBA WAKALUNGA OTAU KA NINGA SHIKE?
11. Omolwashike Jesus a popya kutya ovahongwa vaye ove na okwiilikana opo ehalo laKalunga li wanifwe meulu?
11 Eshi Jesus a popya kutya ovahongwa ove na okwiilikana Ouhamba waKalunga u uye, okwa ti yo kutya ove na okwiilikana opo ehalo laKalunga li wanifwe “kombada yedu yo ngaashi meulu.” Kalunga oku li meulu, nehalo laye ola kala alushe tali wanifwa meulu kovaengeli ovadiinini. Ndelenee mEtukulwa eti-3 lembo eli, otwe lihonga kutya omweengeli umwe omunawii okwa efa po okulonga ehalo laKalunga ndele ta ningifa Adam naEva va nyone. MEtukulwa eti-10, ohatu ke lihonga shihapu shi na sha naasho Ombibeli tai hongo kombinga yomweengeli oo mwii, oo ha ifanwa Satana Ondiaboli. Satana noishitwa ikwao yopamhepo oyo ya hoolola oku mu landula — hai ifanwa eendemoni — ova li va efuwa va kale meulu oule wokafimbo. Hano haaveshe va li tava longo ehalo laKalunga meulu. Osho osha li sha lunduluka eshi Ouhamba waKalunga wa hovela okupangela. Ohamba oyo ya nangekwa po, Jesus Kristus, oya li ya lwifa Satana. — Ehololo 12:7-9.
12. Oiningwanima ivali ya fimana ilipi ya hokololwa mEhololo 12:10?
12 Eendjovo dopaxunganeko edi tadi landula apa oda hokolola osho sha ningwa po, tadi ti: “Onda uda ondaka inene meulu ya tya: Paife exupifo neenghono nouhamba owa ninga waKalunga ketu, nepangelo olaKristus waye, osheshi omuhokololifi wovamwatate vetu [Satana] okwa ekelwashi, ou okwa li he va hokololifa koshipala shaKalunga omutenya noufiku.” (Ehololo 12:10) Mbela owa didilika oiningwanima ivali ya fimanenena oyo ya hokololwa movelishe oyo yOmbibeli? Shotete, Ouhamba waKalunga owa hovela okupangela u li meke laJesus Kristus. Oshitivali, Satana okwa umbwa mo meulu, a umbilwa kombada yedu.
13. Oshike sha li oshidjemo shookumbwa mo kwaSatana meulu?
13 Oshike sha li oidjemo yoiningwanima oyo ivali? Shi na sha naasho sha ningwa po meulu, ohatu lesha taku ti: “Onghee hano nyakukweni, onye omaulu, naava mwa kala muo!” (Ehololo 12:12) Heeno, ovaengeli ovadiinini meulu ova hafa molwaashi keshe umwe meulu omudiinini kuJehova Kalunga, molwaashi Satana neendemoni daye kave mo vali. Omu na ombili noukumwe filufilu. Ehalo laKalunga paife otali wanifwa meulu.
14. Oshike sha ningwa po eshi Satana a umbilwa kombada yedu?
14 Ndele ongahelipi shi na sha nedu? Ombibeli otai ti: “Woo, edu nefuta, osheshi ondiaboli ya kulukila kunye nehandu linene, osheshi i shi shii i nokafimbo kaxupi kongaho.” (Ehololo 12:12) Satana okwa handuka eshi a umbwa mo meulu nosho yo eshi e na ko ashike okafimbo kaxupi. Omolwehandu laye, ota etifa omaudjuu ile ‘eewoo’ kombada yedu. Ohatu ke lihonga shihapu shi na sha ‘neewoo’ odo metukulwa tali landula. Ndele tu na aishe oyo momadiladilo, ohatu dulu okupula kutya: Ongahelipi Ouhamba tau dulu okuningifa ehalo laKalunga li wanifwe kombada yedu?
15. Ehalo laKalunga li na sha nedu olilipi?
15 Dimbuluka ehalo laKalunga li na sha nedu. Owe shi lihonga mEtukulwa eti-3. MuEden, Kalunga okwa li a ulika kutya okwa li a hala edu eli li kale oparadisa iyadi ovanhu ovayuki ihava fi. Satana okwa ningifa Adam naEva va nyone, naasho osho sha imba ehalo laKalunga li na sha nedu li wanifwe diva, ndele inali shi lundulula. Jehova okwa lalakanena natango kutya “ovayuki, vo otava ka fyuulula [edu, OB-1986], ndee tava kala mo alushe.” (Epsalme 37:29) Ouhamba waKalunga otau ke shi wanifa. Omonghedi ilipi mbela?
16, 17. Daniel 2:44 ote tu lombwele shike shi na sha nOuhamba waKalunga?
16 Konakona exunganeko olo tali hangwa muDaniel 2:44. Otali lesha taku ti: “Pomafiku eehamba dinya Kalunga ou komeulu ota ka dika ouhamba itau ka teka po fiyo alushe, nepangelo lawo itali ka yandjwa koshiwana shimwe. Ndele owo otau ka nyanyaula notau ka teyaula omauhamba aeshe noku a xulifa po, ndelenee owo vene tau ka kala fiyo alushe.” Ovelishe oyo otai tu lombwele shike shi na sha nOuhamba waKalunga?
17 Shotete, otai tu lombwele kutya Ouhamba waKalunga owa li tau ka dikwa po meulu “pomafiku eehamba dinya” ile fimbo omauhamba amwe e li po natango. Oshitivali, otai tu lombwele kutya Ouhamba otau ka kala fiyo alushe. Itau ka findwa noitau ka pingenwa po kepangelo limwe li lili. Oshititatu, otu wete kutya otapa ka kala oita pokati kOuhamba waKalunga nomauhamba ounyuni ou. Ouhamba waKalunga otau ka findana. Hauxuuninwa, oo auke tau ka kala tau pangele ovanhu. Opo nee ovanhu otava ka hafela epangelo la denga mbada olo inava shiiva nande onale.
18. Oita yaxuuninwa oyo tai ka luwa pokati kOuhamba waKalunga nomapangelo ounyuni ou ohai ifanwa shike?
18 Ombibeli otai popi shihapu shi na sha noita oyo yaxuuninwa pokati kOuhamba waKalunga nomapangelo ounyuni ou. Pashihopaenenwa, otai hongo kutya eshi exulilo tali ehene popepi, eemhepo dowii otadi ka tandavelifa oipupulu opo di pukife ‘eehamba dounyuni aushe.’ Onelalakano lashike mbela? ‘Okushivila eehamba odo oita mefiku linene laKalunga omunamapangelo aeshe.’ Eehamba dounyuni otadi ka ongelwa “ponhele hai ifanwa mOshiheberi Harmagedon.” (Ehololo 16:14, 16) Osha yela okudja meevelishe odo mbali kutya, olwoodi laxuuninwa olo tali ka luwa pokati komapangelo opanhu nOuhamba waKalunga otali ifanwa oita yaHarmagedon.
19, 20. Oshike sha imba ehalo laKalunga li wanifwe kombada yedu paife?
19 Ouhamba waKalunga otau ka wanifa po shike okupitila moita yaHarmagedon? Diladila natango shi na sha nehalo laKalunga li na sha nedu. Jehova Kalunga okwa lalakanena opo edu li yadifwe ovanhu ovayuki nova wanenena tave mu longele mOparadisa. Oshike sha imba osho shi ningwe paife? Shotete, otu li ovalunde nohatu vele nokufya. Ndele otwe lihonga mEtukulwa eti-5 kutya Jesus okwa fya omolwetu opo tu dule okukala nomwenyo fiyo alushe. Otashi dulika to dimbuluka eendjovo odo da shangwa mEvangeli laJohannes, tadi ti: “Osho Kalunga a kala e hole ounyuni, Oye a yandja Omona waye Ewifa, opo keshe ou te mu itavele a ha kane, ndelenee a kale e nomwenyo waalushe.” — Johannes 3:16.
20 Oupyakadi umwe vali oyoo kutya ovanhu vahapu ohava longo oilonga ii. Ohava popi oipupulu, ohava kengelele nohava haele. Inava hala okulonga ehalo laKalunga. Ovanhu ovo hava longo oilonga ii otava ka hanaunwa po pefimbo loita yaKalunga yaHarmagedon. (Epsalme 37:10) Ndele etomheno limwe vali kutya omolwashike ehalo laKalunga itali wanifwa kombada yedu ololo kutya omapangelo ihaa ladipike ovanhu ve shi ninge. Omapangelo mahapu okwa kala a nghundipala, omakwanyanya noku na enyonauko. Ombibeli otai popi sha yukilila tai ti: “Omunhu ta pangelele omukwao omupya.” — Omuudifi 8:9.
21. Ouhamba otau ka ningifa ngahelipi ehalo laKalunga li wanifwe kombada yedu?
21 Konima yoita yaHarmagedon, ovanhu otava ka kala ashike koshi yepangelo limwe, Ouhamba waKalunga. Ouhamba oo otau ka wanifa po ehalo laKalunga notau ka etela ovanhu omanangeko noupuna makumwifi. Pashihopaenenwa, otau ka kufa po Satana neendemoni daye. (Ehololo 20:1-3) Eenghono deyambo laJesus otadi ka tulwa moilonga opo ovanhu ovadiinini va ha kale vali tava ehama nokufya. Ponhele yaasho, koshi yepangelo lOuhamba otava ka dula okukala fiyo alushe. (Ehololo 22:1-3) Edu otali ka ningwa oparadisa. Kungaha, Ouhamba otau ka ningifa ehalo laKalunga li wanifwe kombada yedu notau ka yapulifa edina laYe. Osho otashi ti shike? Otashi ti kutya xuuninwa, koshi yOuhamba waKalunga, keshe umwe oo ta ka kala nomwenyo ota ka fimaneka edina laYe.
OUHAMBA WAKALUNGA OTAU KA KATUKA ONGHATU NAINI?
22. Otu shi shii ngahelipi kutya Ouhamba waKalunga kawa li we uya eshi Jesus a li kombada yedu ile diva eshi a nyumunwa?
22 Eshi Jesus a li a lombwela ovashikuli vaye va ilikane kutya “ouhamba woye nau uye,” osha li sha yela kutya Ouhamba kawa li we uya pefimbo olo. Mbela owe ke uya eshi Jesus a londa keulu? Ahowe, molwaashi Petrus naPaulus ova popya kutya konima eshi Jesus a nyumunwa, exunganeko olo li li mEpsalme 110:1 ola li le mu wanifilwa, tali ti: “[Jehova, NW] okwa tya kOmwene wange, ta ti: Kala omutumba kolulyo lange, fiyo handi ningi ovatondi voye [oshilyatelo] shokeemhadi doye.” (Oilonga 2:32-35; Ovaheberi 10:12, 13) Opa li pe na okupita efimbo.
Koshi yepangelo lOuhamba, ehalo laKalunga otali ka wanifwa kombada yedu ngaashi meulu
23. (a) Ouhamba waKalunga owa hovela okupangela naini? (b) Oshike tashi ka kundafanwa metukulwa tali landula?
23 Opa li pe na okupita efimbo li fike peni? Mefelemudo eti-19, ovakonakoni vOmbibeli vashili ova li va valula kutya efimbo olo ola li tali ka xula po mo 1914. (Shi na sha nomudo oo, tala Oshiwedelwako pepandja 215-218.) Oiningwanima younyuni oyo ya hovela mo 1914 otai koleke kutya evalulo lovakonakoni vOmbibeli vashili olo oli li mondjila. Ewanifo lexunganeko lOmbibeli otali ulike kutya mo 1914, Kristus okwa ninga Ohamba, nOuhamba waKalunga womeulu owa hovela okupangela. Hano, otu li ‘mokafimbo kaxupi kongaho,’ oko ka xupa ko shi na sha naSatana. (Ehololo 12:12; Epsalme 110:2) Ohatu dulu yo okupopya noushili kutya mafiku Ouhamba waKalunga otau ka katuka onghatu okuningifa ehalo laYe li wanifwe kombada yedu. Mbela ito dimine kutya oyo oi li onghundana iwa? Mbela owa itavela kutya osho oshoshili? Etukulwa tali landula otali ke ku kwafela u mone kutya Ombibeli otai hongo lela oinima oyo.
Lihonga shihapu
Ino hala ekonakonombibeli loshali?
Omolwashike u na okukonakona Ombibeli?
Ombibeli otai kwafele ovanhu omamiliyona mounyuni aushe va mone omanyamukulo omapulo oo a fimanenena monghalamwenyo. mbela ino hala okukala umwe womuvo?


text:
AMÃLEHE VA PULA
Ñuete Ale Utunga Okuti Citava Oku Tunda Konjo Yolonjali Viange?
Momo lie njoguila oku tunda konjo yolonjali viange?
Nda li Pongiya?
Vipi ovimãho viange?
Tunde kefetikilo Suku wa yonguile okuti amãlehe va siapo onjo yolonjali viavo oco va sokiye epata liavo. (Efetikilo 2:23, 24; Marko 10:7, 8) Pole o kũlĩha ndati nda wa lipongiya okuti citava oku tunda konjo yolonjali viove? Kũlĩhisa a pulilo atatu.
Momo lie njoguila oku tunda konjo yolonjali viange?
Kũlĩhisa atosi a kuãimo. Lipula ndoco: ‘Asunga api ñuete a ndi vetiya oku tunda konjo yolonjali viange?’
Oku tila ovitangi
Oku kuata elianjo lialua
Oco ndi sumbiwe la kamba
Oku kuatisa ekamba limue lisukila oku fetela onjo
Oku lieca olumue kupange umue kocitumãlo cikuavo
Oku kuata olondunge
Oku yuvula okuti olonjali viange vi ndandela cosi ndi sukila
Ovina vikuavo
Asunga a-a asunguluka. Epulilo lieli: Momo lie o yonguila oku tunda konjo yolonjali viove? Nda yongola lika oku kuata elianjo lialua, lipongiya momo ovina ka vi ka kala ndomo o kasi oku sima!
Danielle wa tunda konjo yolonjali viaye eci akuata 22 kanyamo, wa lilongisa ovina vialua. Eye wa popia hati: “Vosi yetu tu sukila oku kuama olonumbi vimue. Nda o kasi lika liove otembo yove yu pange ale ekambo lio lombongo li tateka ovina o pondola oku linga.” Ku ka ecelele okuti vakuene va ku vetiya oku nõla onjila ka ya sungulukile yatiamẽla kondaka eyi.—Olosapo 29:20.
Nda li Pongiya?
Oku tunda konjo yolonjali viove ci sokisiwa loku pita vusenge. Anga hẽ nda wa seteka oku ci linga nda ku tẽla oku tunga etenda, oku siakãla ondalu, oku teleka ale oku tanga omapa yimue? Citava okuti nda kua ci lingile! Amãlehe valua va yongola oku ka kala lika liavo pole, ka va kũlĩhile ndomo va tata onjo.
Soma Salomone wa popia hati “u wa lunguka o kũlĩhisa oku a enda.” (Olosapo 14:15) Oco o kuatisiwe oku kũlĩha nda wa lipongiyila oku kala lika liove kũlĩhisa atosi akuãimo:
Oku talavaya lolombongo: Serena o kuete 19 kanyamo wa popia ndoco. “Lalimue eteke nda fetele cimue lolombongo viange muẽle. Ñuete usumba woku tunda konjo okuti si tẽla oku talavaya ciwa lolombongo viange muẽle.” O lilongisa ndati oku talavaya ciwa lolombongo?
Olusapo lumue Luembimbiliya lu popia hati: “Ukualondunge layevo o tẽla oku yeva loku amamako kukũlĩhiso.” (Olosapo 1:5) Pulisa olonjali viove ciñami omunu a sukila vosãi oco afetele onjo, oku landa okulia, oku landa ovina vi sukuliwa kekãlu, ale oku fetela kadongelo. Noke pinga oco va ku kuatise oku linga esokiyo liovina vi sukiliwa.
Ndomo o linga ovopange o konjo: Brian wa popia hati: Ocina ca siata oku sakalaisa calua oku sukula uwalo waye. O kũlĩha ndati ndati nda wa lipongiya oco o tẽle oku litata ove muẽle? Aron o kuete 20 kanyamo wa eca ocisimĩlo eci: “Vokuenda kuosemana yimosi kala ndu okuti o kasi lika liove. Pongiya okulia lovina ove muẽle wa landa.” Wala uwalo wa sukula ove muẽle loku u ngomãla. Yelisa apa wa lĩhisa. Seteka oku enda kovitumãlo vina o sukila oku enda okuti ku pingi kolonjali viove oco va ka kutuale ale oku ka kupilila.” Oku kuama ovisimĩlo viaco ci ka ku kuatisa (1) oku kuata ovoloño a ka ku kuatisa, (2) oku kapako ovina olonjali viove vi linga.
Ukamba: Ove hẽ o kuete ukamba uwa lolonjanli viove kuenda va manjove? Nda wa tambulula hati sio, pamue o sima okuti oku kala lekamba limue ca leluka vali. Pole kũlĩsa eci Eve o kuete 18 a popia: “Akamba vange vavali afeko va sokiya oco va ka kale pamosi. Ovo va kala akamba vawa pole kava tẽlele oku kala pamosi. Umue pokati kavo wa tẽlele oku ongotiya ciwa ovina pole ukuavo sio. Ukuavo wa kapeleko calua etavo liaye, pole, ukuavo sio. Ovo ka va tẽlele oku kala pamosi!”
Nye ci lingiwa? Umãlehe umue ufeko o kuete 18 kanyamo londuko Erin wa popia hati: “O pondola oku lilongisa ndomo o kala la vakuene osimbu o kasi konjo yolonjali viove. Ove o lilongisa oku potolola ovitangi loku ecela. Nda limbuka okuti vana va tunda konjo oco va yuvule oku lihoya lolonjali viavo, va lilongisa oku tila ovitangi pole kava lilongisa oku vi potolola.”
Ocituwa cove coku lilongisa Embimbiliya: Vamue va tunda konjo omo liocituwa cepata coku lilongisa Embimbiliya. Vakuavo va tunda locimãho coku amamako oku lilongisa Embimbiliya kuenda oku fendela Suku noke va fetika oku lekisa ovituwa ka via sungulukile. Pole, o yuvula ndati oku nyõla ‘ekolelo liove’?—1 Timoteo 1:19.
Sokiya o tembo yoku lilongisa Embimbiliya kuenda oku fendela. Likolisilako oku kuama esokiyo liaco. Momo lie ku sonehela esokiyo liaco vokalendario kuenda oku tala nda o tẽla oku li tẽlisa vokuenda kuosãi okuti ku sukila olonjali viove oku ku ivaluisamo?
Vipi ovimãho viange?
Nda o yongola oku tunda konjo yolonjali viove oco o tile ovitangi ale oku pokola kolonumbi viavo, utima wove u kasi ko vina o kasi okusia konyima, okuti oku wa loña hakoko. Eci ci sokisiwa loku endisa ekãlu limue okuti wa vandekela lika volumuilo, o tiamisila lika utima kovina o kasi oku sia konyima pole, kuvanji kovina vi kasi kovaso yove. Nye tu lilongisila kovina viaco? Ku ka tiamisile lika utima koku tunda konjo. Tiamisila utima wove kocimãho cimue ci kuete esilivilo.
Ndaño o kuete ocimãho cimue, sokolola ciwa. Olusapo lumue Luembimbiliya lu popia hati: “Okuliangiliya kukuambili ku muisa elau, oku kukuanjanga puãi ku koka usuke.” (Olosapo 21:5) Kapako alungulo olonjali viove. (Olosapo 23:22) Tukula ocitangi caco vohutililo. Kuenda kapako Ovisonehua tua konomuisa vocipama cilo.
Ku ka lipule ndoco: ‘Ñuete ale utunga okuti citava oku tunda konjo yolonjali viange?’, pole li pula ndoco: ‘Nda li pongiya okuti ndi tẽla oku tata onjo yange muẽle?’ Nda wa tambulula hati oco, ci lekisa okuti wa li pongiya oco o kale lika liove.


text:
Esapulo 45: Ceci va Isareli va Yoka Olui Yordão
KŨLĨHISA ndomo va Isareli va kasi loku yoka Olui Yordão! Volui mueyuka ovava alua. Koloneke viaco ombela ya kala loku loka calua kuenje olui lueyukile. Pole vokatembo kamue katito ovava a takata! Va Isareli va fetika oku yoka olui posi ya kukuta ndeci va lingile Vokalunga Kakusuka. Pi kua enda ovava aco? Tu konomuisi ulandu waco.
Otembo ya va Isareli yoku yoka Olui Yordão, yeya oku pitila. Omo liaco, Yehova wa vilikiya Yehosua oco a sapuile omanu hati: ‘Ovitunda ovio viambata ocikasia covisila kuenda oku pita kovaso yomanu vosi. Eci olomãi viovitunda vi liatela Volui Yordão, ovava a talama.’
Noke ovitunda via yelula ocikasia covisila kuenje va pita kovaso omanu vosi. Eci ovitunda via pitila Volui Yordão, va liata vovava. Vepuluvi liaco ovava a kala loku yoloka kuenda volui mua longele calua. Pole eci olomãi viavo via liata volui, ovava haico a fetika oku talama. Ca kala ocikomo cimue cinene! Yehova wa kotola ovava konano yolui kuenje vokatembo kamue katito ovava a takata.
Ovitunda vina viambata ocikasia covisila, via wila volui toke vokati kaco. Tala vociluvialuvia cilo ndomo ovo va kasi. Osimbu ovo va talama vokati kolui, va Isareli va fetika oku yoka Olui Yordão posi ya kukuta.
Eci omanu vosi va yoka, Yehova wa vilikiya Yehosua oco a sapuile alume vamue ekũi la vavali hati: ‘Kuendi kovitunda vi kasi locikasia covisila vokati kolui. Nyañuli ovawe ekũi la vavali, kuenje vambati toke oku u kalala vuteke ulo. Koloneke vi yako, eci omãla vene vo puli vati: Ovawe valo a lomboloka nye? Vu va kumbulula hati: Eci tua yoka Olui Yordão locikasia covisila via Yehova, ovava a kotokele. Ovawe alo a kala onjivaluko yocikomo caco.’ Kuenje Yehosua wa kapa ovawe vaco ekũi la vavali kuna kua kala ovitunda locikasia covisila vokati kolui.
Noke Yehosua wa sapuila ovitunda viaco hati: ‘Tundi Volui Yordão.’ Eci va tunda volui, ovava haico a fetika oku lupuka.
Yehosua 3:1-17; 4:1-18.
Apulilo
- Ocikomo cipi Yehova a lingile oco va Isareli va yoke Olui Yordão?
- Elinga lipi lia sukilile ekolelo eci va Isareli va yoka Olui Yordão?
- Momo lie Yehova a tumilile Yehosua oku nõla ekũi lavavali kovawe vokati kolui?
- Nye ca pita eci ovitunda via pitĩla ocipepi lolui Yordão?
Apulilo akuavo
- Tanga Yehosua 3:1-17.
Ndomo ca lekisiwa vulandu owu nye tu sukila oku linga oco tu tambule ekuatiso lasumũlũho a Yehova? (Yeh. 3:13, 15; Olosap. 3:5; Tia. 2:22, 26)
Eci va Isareli va yoka Olui Yordão poku enda Kofeka Yohuminyo olui lua kala ndati? Kuenda eci ca eca ndati esivayo konduko ya Yehova? (Yeh. 3:15; 4:18; Osa. 66:5-7)
- Tanga Yehosua 4:1-18.
Ekũi la vavali kovawe va nõliwile vo Yordão okuti vongekiwa vo Giligali va kala ondimbukiso ye? (Yeh. 4:4-7)


text:
Pi ku tunda Olombongo vi kuatisa kupange Wolombangi via Yehova?
Upange wetu woku kunda u kuatisiwa lolombanjaile vi eciwa Lolombangi Via Yehova. Kolohongele vietu, ka ku konguiwa ovilumba kuenda lomue o kisikiwa oku eca onepa yekũi. (Mat. 10:7, 8) Pole, vovitumãlo vietu viefendelo mu sangiwa olokasia vioku kapa olombanjaile okuti, nda umue wa panga, o kapamo ombanjaile yaye. Ava va eca olombanjaile olonduko viavo ka vi sapuiwa.
Esunga lieci ka tua siatelele oku pesela olombongo vialua lieli okuti, alongisi vetu ka va fetiwa olombongo. Handi vali, Olombangi Via Yehova, poku enda konjo lanjo oku kunda ka vi fetiwa, kuenda ovitumãlo vietu viefendelo via sunguluka.
Olombanjaile vimue, via siata oku tumisiwa kolofiliale Violombangi Via Yehova, oco va talavaye lavio koku kuatisa omanu vana va pita lovilunga, olomisionariu, kuenda olomitavaso vi nyula akongelo, loku tunga ovitumãlo vietu viefendelo, kuenda oku panga alivulu Lambimbiliya.
Omunu lomunu eye o nõla ombanjaile a yongola oku eca oco a kuatise vekongelo ale kupange wetu woku kunda voluali luosi. Akongelo osi a eca ulandu wolombongo via pesiwa oco vamanji vosi va kuate ukũlĩhĩso waco.
LILONGISA OVINA VIKUAVO
Koku ku tunda olombongo vi kuatisa upange wetu
Kũlĩhĩsa ndomo upange wetu u kuatisiwa kuenda ndomo olombongo vi eciwa voluali luosi.


text:
Alungulo a li Kuata Locihandeleko
Copyright
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania, Inc. All rights reserved.
Onumbi eyi ya sandekiwa lo Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. (“Watchtower”). Olonumbi viosi vi sangiwamo viatiamẽla ko Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania.
Ovina vi sangiwamo
Ovimalẽho ndeci, o Adobe, o logotipo yo Adobe, o Acrobat kuenda o logotipo yo Acrobat, ovimalẽho vimue via siata oku landiwa okuti viatiamẽla lika konumbi yi tukuiwa hati, o Adobe. O iTunes lo iPod, ovimalẽho vimue viatiamẽla komanu vamue.
Ndomo ku talavayiwa lonumbi yo Internet
Olonumbi vi sangiwamo vi lekisa ndomo ku talavayiwa lonumbi yaco. Poku talavaya lonumbi yaco, o sukila oku tava kolonumbi vi sangiwamo. Nda ku tava kovina vi sangiwamo ku ka yikule onumbi yaco.
O talavaya ndati lonumbi yaco? O pondola oku tala, oku tapa alivulu, ovisikilo, alitalatu, olovideo, (“Ulandu”) vonumbi eyi o pondola oku upa ovina o yongola okuti kufeti cimue, ndaño o kuete elianjo lioku upa cosi o yongola pole o sukila oku kuama olonumbi viosi ndomo ci lekisiwa vombuelo kuenda polonepa vikuavo vionumbi eyi yo Internet. Omo liaco, o sukila oku yuvula oku linga ovina vikuãimo:
Oku sandeka ulandu wonumbi eyi vo Internet (ndaño onumbi yikuavo, oku tuma ulandu wavo komanu vakuavo, ale vo rede social);
Oku sapula ulandu wopiwa vonumbi eyi ale ndonepa yimue yo software;
Oku kopiyala ale onjila yikuavo yoku talavaya lulandu wonumbi oco ulandisiwe (ndaño ka mua kongelele oku nganyala olombongo); oku kongelamo oku sandeka olonepa vimue via kongeliwa konumbi eyi yo Internet;
Oku iñila vonumbi eyi locimãho coku sandeka ovimalẽho viaco ale uloño woku linga ovopange akuavo oku pongolola ovina vimue (oku kongelamo ovolandu akuavo,) vi panga onepa konumbi ya tukuiwa ndeti;
Oku talavaya lãvi lonumbi eyi ale oku linga ovopange akuavo, pole kuama lika olonumbi via tukuiwa;
Oku talavaya lãvi lonumbi yaco momo cinena ovitangi viokuti omanu vakuavo ka va pondola vali oku iñilamo;
Oku talavaya lonumbi eyi locimãho coku nganyala olombongo.
Oku lueya olonumbi vioku talavaya layo
Tu lavoka okuti ku lueya ovihandeleko vionumbi eyi momo nda wa ci linga o Watchtower yi sanda oku potolola ocitangi caco lonjila ndeyi, ka va kuecelela vali oku iñila vonumbi yaco, oku ika olo komputador viosi ove o kuete epondolo lioku iñilamo, oku vangula locisoko cu ku ĩha omoko yoku talavaya lo Internet oco va ike onumbi yove yoku iñila vonumbi yetu/ale oku ku tuala kombonge.
Apongoloko
Vokuenda kuotembo, o Watchtower yi ka linga apongoloko kolonumbi viaco. Nda kua lingiwa apongoloko amue Kolonumbi Viaco, vi fetika oku kuamiwa veteke liaco via pongoluiwa. Olonjanja viosi sanda oku tala emẽla eli oco o tale apongoloko a lingiwa.
Ocihandeleko kuenda ombiali
Olonumbi evi vi li kuata lovihandeleko vio ko Nova Yorke, Estados Unidos, okuti ka vi li patãla lovihandeleko vikuavo viofeka. Nda pa lueyiwa cimue ocihandeleko vonumbi eyi, ocitangi caco ci tualiwa kombiali ale kombonge yavelapo volupale luo Nova Yorke, ko Estados Unidos.
Oku tepa
Atosi a tukuiwa ndeti nda limue lia pisiwa lombonge yavelapo, akuavo a ka amamako oku kuamiwa. Nda o Watchtower ya lueya catiamẽla koku tumbika olonumbi viaco eci ka ci lomboloka okuti ya tumbika ocihandeleko caco oco yi tateke omanu oku iñila vonimbu yavo yo Internet.
Ocisila
Ovihandeleko evi via linga ocisila pokati kove kuenda o Watchtower catiamẽla koku talavaya lonumbi eyi yo Internet kuenda vi piñala olonumbi viosi viosimbu viatiamẽla koku talavaya lonumbi eyi.