text:
Eteke cakala ekwi (10) ko sayi ya cemba kulima wohulukayi ovita eciya akwi akwala l’ecelala, Onjango yatatu yowingi wolofeka vyalikongela yasokiya, V’onjo yonguluvulu yo Chaillot ko Paris, ukanda wolwali womoko yomunu. Eteke lyakwamako lyekwi lamosi (11) osayi ya cemba yulima ohukayi ovita eciya akwi akwala l’ecelala, onjango yowingi yo UNESCO yatyamesa asulilo oku eyo akulihisa ekwatiso lyukanda wowingi wovopange osi esukiyo.
ELOMBOLWILO
Okukolela ukulihiso ekalo lityamela kovimata mata vyepata lyomanu kwenda omoko yasoka kwavosi. Kwenda yesunga yilinga ombembwa yimwe yapana yesunga kwenda yombembwa v’olwali.
Okukolela eci kacakulihiwile kwenda esepwiso lyomoko yomunu, lyatwala kokuponda, okungwalisa olondunge vyowiñgi kwenda ekalu lyolwali lumwe muna vakwamwenyo vakaliyela okuvangula kwenda okulitava, vayovoka kusumba kwenda kusuka , yalombolwiwa ndeyi yavelapo hayo yalelapo vali keswimo liwa lyomunu.
Okukolela okuti cavelapo okweca ulongo kokwamako okulyeca kukamba wolofeka.
Olukolela okuti vukanda owiñgi wofokeka vyalikongela, wasapula onjanja yokaliye etavo lyawo komoko yavelapo yomunu, kekalo kwenda esilivilo lyomwenyo womunu, okulisoka komoko yalume kwenda yakayi kwenda yilombolola utoyi wokweca okwamako kwowingi kwenda okweca ekalo lyaposoka lyomwenyo v’eyovo limwe lyavelapo.
Okukolela okuti olofeka vyalityamela vyatyamela okukwata, okulikwatisako l’elisokiyo lyolofeka vilikwete omunga, esumbilo lyolwali kwenda owingi womoko yulume kwenda ayovo avelapo.
Okukolela okuti omunga yimwe yolomoko evi kwenda ayovo lyavelapo vali kesilivilo kokusumbila etyamêlo eli.
Onjango yowiñgi yalombolola ukanda ovu wolwali womoko yomunu l’esokolwilo lyavosi okulipitilisa kawiñgi osi kwenda olofeka vyosi, oco okuti omanu vosi kwenda okuti avimatamata vyosi vyowiñgi, okukwata ukanda owu olonjanja vyosi vesokolwilo, vakwata ongusu yaco, okupisa kelilongiso kwenda kepindiso, lyokwamisako esumbilo lyolomoko evi kwenda ombembwa, kwenda okukwata okupisa kovikele vyamako vyeci citumila ofeka kwenda colwali, okukulihisa kwenda okucilinga volwali kwenda ava vaci kasi, ndañgo kowiñgi wolofeka vyatyamêlako ndeci kwevi vyolofeka vikasi kovaso yavyo :
OCIHASU CATETE
Omanu vosi vacitiwa valipwa kwenda valisoka kovina vyosikwenda komoko. Ovo vakwete esunga kwenda, kwenda olondunge kwenje ovo vatêla okuliteywila kuvamwe kwenda vakwavo vesokolwilo lyocisola.
OCIHASU CAVALI
Omunu eye omunu citava okukala lolomoko vyosi kwenda ayovo osi aciwa vukanda owu kawupiñganyiwa, ndeci citukwiwa kovivalo vyakova, kulume pamwe ukãyi, k’elimi, ketavo, kocisimilo culoñgo woku vyala ofeka ale esokolwilo lyosi likwavo lyefetikilo lyofeka ale lyowiñgi, lyukwasi, lyucitiwe wekalo limwe lyosi konepa yikwavo kakukala etepiso lalimwe lyupisiwa kesokiyo lyuloñgo wokuvyala ofeka, lyesunga ale lyolwali lyofeka a lyosi okuti omunu watunda, okuti ofeka eyi yiyovoke okuti yityamêla yikwavo ale yikala longave yimwe yokulitumila oyonwêle.
OCIHASU CATATU
Lomwe okakala upika ndañgo oselevende; upika kwenda omwîlu yapika vyatatekiwa kolonjila vyayo vyosi.
OCIHASU CAKWÃLA
Lomwe okapumiwa, ndañgo akangiso ohali yalwa, ungangala uvi.
OCIHASU CATÃLO
Omunu eye omunu okwete omoko yokukuliha kolonepa vyosi vyofeka yahe yesunga.
OCIHASU CEPANDU
Omanu vosi valisoka kocihandeleko. Kwenda vakwete omoko. Kayalitepele yalisoka kokutatiwa kwocihandeko.
Omanu vosi vakwete omoko yokutatiwas yasoka okupisa kokutepisa uvi wosi unyõla ukanda owu kwenda esanumulo lyosi kwenda etepiso.
OCIHASU CEPANDU VALI
Omunu eye omunu okwete omoko yekwato liwa kesunga lyofeka, lyapama litetwiya ovilinga vivi omoko yavelapo eye yokulihiwila kelisokiyo ale kocihandeleko.
OCIHASU CELELÃLA
Lomwe enda vokalyawoso, vokayike ale okutilila kosamwa yofeka.
OCIHASU CECIYA
Omunu eye omunu okwete omoko, kokulisoka, okuti ekalo lyahe lilomboloka kwavosi kwenda kowiñgi, konjo yimwe yesombiso lilikasilili kwenda lyasoka likalombolola, ndañgo komoko yahe kwenda kasiliyo ahe, ndañgo kalundi ahe okosi kelinga lyepiso vosuñgamisa eye.
OCIHASU CEKWE
- Omunu walundiliwa elinga limwe lyumunu osokisiwa ndu hayeko toke eci elinga lyahe lilimbukiwa vokwenda kwolopapelo vyekandu, omu alitavo osi ayongwiwa, evindikiyo likasangiwa.
- Lomwe okayikiwa kovilinga ale ovovi vonjanja yaco eci akalingiwa, havakasi ndelinga limwe lyumunu okupisa komoko yofeka ale yolwali ndeci calisoka, hakukakala okayike lakamwe kakola aka kakapiwile vosimbu eyi ekandu lyumunu lyalingiwa.
OCIHASU CEKWI LA MOSI
Lomwe okatala ohali yokusakalasiwa lavi komwenyo wahe komwenyo wahe wulika, epata lyahe, onjo yahe kwenda eli tavo lyahe lavakwavo ndeñgo okusetekiwa kekalo lyahe kwenda unu wahe.
OCIHASU CEKWI LAVALI
Lomwe okatalisiwa vali ohali lalundi okufwangwiliwa komwenyo wahe ulikasilili kepata, konjo yahe ale katambululo ahe, ndañgo, ndañgo okunyola ekalo lyahe. Omunu eye omunu okwete omoko yokutatiwa kocihandeleko, okupisa kalundi aco, ale kasetekiwo.
OCIHASU CEKWI LATATU
- Omumu eye omunu okwete omoko yokwenda ndeci apanga okunõla oku akala nda vokati ke kalo lyowiñgi.
- Omunu eye omunu okwete omoko kokutunda v’ofeka yosi okutyamisako eyi ayongola, kwenda okuñgwâla ofeka yosi.
OCIHASU CEKWI LAKWÃLA
Kokukwamawa, omunu eye omunu okwete omoko yokuvanjiliya okutilila kofeka yikivavo kwenda okukwatisiwa ndukwafeka yiñgi volofeka vikwavo.
OCIHASU CEKWI LATÃLO
- Omunu eye omunu okwete omoko yunyitiwe umwe wofeka.
- Lomwe olikasilili olundiliwa unyitiwo wahe. Ndañgo omoko yokupongolola unyiliwe.
OCIHASU CEKWI LEPANDU
- Okupisa kutunga wokulinga uvala, ulume kwenda ukãyi ndengo ohele layimwe yekova, yukwafeka ale etavo, vakwete ocipango cokulikwêla kwenda okutunga epata.Ovovakwete omokoyimosi osimbu yuvala kwenda kokulitepa kwavo.
- Uvala citava okuti va umalusula locipapo kwenda esokolwilo lyasoka lyolokweli vyokovaso.
- Epata ocimatamata casoka kwenda cakola cowingi kwenda cikwete omoko yokutatiwa kwowiñgi kwenda kwolombyali.
OCIHASU CEKWI LEPANDU VALI
- Omunu eye omunu, ndañgo oco ale kowiñgi, okwete omoko yeci mwêle.
- Lomwe ofwangiliwa okuketikiwa kweci cahe.
OCIHASU CEKWI LECELÃLA
Omunu eye omunu okwete omoko yeyovo lyokusokolola, olondunge kwenda etavo.
OCIHASU CEKWI L’ECIYA
Omunu eye omunu okwete omoko yeyovo lyesokolwilo kwenda okuvangula.
OCIHASU CAKWI AVALI
- Omunu eye omunu okwete omoko yeyovo lyonjango kwenda omunga yunu.
- Lomwe osiliñginyiwa oku upa vomunga yimwe.
OCIHASU CAKWI AVALI LAMOSI
- Omunu eye omunu okwete omoko yokukwatisa esongolo lyolondaka vyowiñgi wovofeka yahe, ndokwiñgilamo l’utwe ale v’onêle ndovindekase vyanoliwa.
- Omunu eye omunu okwete omoko yokweca, vekalo lokulisoka kovopange owiñgi wovofeka yahe.
- Onjongole yawiñgi osi yovihandeleko vyomoko yowiñgi; onjongole eyi yavangwiwile kocela calomboloka cocili, cikwate onepa volotembo kukulisiso wavyosi wasoka, kwenda kocela covutima, ale vali elinga limwe lisungweko lyeciwa kombembwa yocela.
OCIHASU CAKWI AVALI LAVALI
Omunu eye omunu, eci okuti ocimatamata cowingi, okwete omoko yokutatiwa kwowingi, oko kutundilila koku kwata esanju olomoko vyokwasi, vyowingi kwenda ovituwa viyongwiwa kunu wavyo kwenda okwamako kulikasilili kwenkalo lyomunu, ohenda yongusu yofeka kwenda ukamba lolofeka vyolwali, okukwata ocikele celisokiyo kwenda ovokwasi ofeka oyo ofeka.
OCIHASU CAKWI AVALI LATATU
- Omunu eye omunu, omoko.yupange, okunõla locipango cahe upange, ekalo lyaposoka kwenda lyesanju lyupange okutatiwa oco hakatundeko.
- Vosi vakwete omoko, halokutepisako, ofeto yimosi kupange walisoka.
- Wosi olinga upange okwete omoko yofeto yasoka kwenda yesanju, okukwata ndeci epata lyahe ekalo limwe lyunu womumu kwenda yamisako, ndaciyongola vali ovi kwata vyokutata owiñgi.
- Omunu eye omunu okwete omoko yokutekula, lavakwavo olosindikatu okutyamêla kolosindikatu vikwavo oco vatetwiye olonjongole vyaso.
OCIHASU CAKWI AVALI LAKWÃLA
Omunu eye omunu okwete omoko yokupuyuka kwenda okupitisa otombo kwenda elyuviko lyasoka lyosimbu yupange kwenda epuyuko lyosimbu yifetiwa.
OCIHASU CAKWI AVALI LATÃLO
- Omunu eye omunu okwete omoko yutunga womwenyo umwe wasoka oco akwate uhayele wahe, ekalo lyahe liwa kwenda lyepata lyahe haco lyokulya, okuwala, onjo ovikele vyuhayele, ndeci vo haco kovipange owiñgi aposokela; eye okwete omo yokutatiwa konjila yokukala okuti kakwete upange, kokuvela, eci ekuti kasilivilavali, kumbumba kokukukatoke kolonjila vikwavo vyokumyelisa ovikwata vyahe vyosi vyekwatiso kokwamako lovitangi vyulika wonjongole yahe.
- Kokucitiwa kwenda kumõla okwete omoko yekwatiso limwe kwenda ekwatiso limwe lyavelapo. Omãla vosi vacitiwa kavivala ale kosamwa yavo, vakwata etetwiyo limosi lyowiñgi.
OCIHASU CAKWI AVALI L’EPANDU
- Omunu eye omunu okwete omoko yelilongiso. Elilongiso likale lyocali, ndeci cikala elilongiso lyokuyukiyako kwenda lyongusu. Elilongiso lyokuyukiyako te okulisiliñginya. Elilongiso lyuloñgo kwenda lyepindiso te lisandwiwa; okweca onjongole yelilongiso lyavelapo liyulwiwe kokulisoka kwavosi kupange wekolelo lyawo.
- Elilongiso litave okuyuluka kukulihiso wosi womwenyo kwenda kongusu yocisumbilo komoko yomanu kwenda keyovo lyasoka. Oyo yece elomboloko, ongecelo kwenda ukamba p’okati kolofeka vyosi kwenda awiñgi osi olomepele vyakova ale vakwetavo, eci ndeci okwamako kwovopange olofeka vyalikongela kokukwatisa ombembwa.
- Olofeka, kocipango, omoko yokunõla elilongiso lyosi vaca k’omãla vavo.
OCIHASU CAKWI AVALI LEPANDU VALI
- Omunu eye omunu okwete omoko yokukwatisa ndeci ayongola komwenyo wovituwa vyowiñgi : okukwata kovoloñgo kwenda okukwatisa kokwamako kuloñgo kwenda ovowa aca.
- Omunu eye omunu okwete omoko yokutatiwa kolonfongole vyolondunge kwenda ovikwata vyalingiwa vyupange uloñgo walivulu ale ovipapo ale olomapalo evi okuti ovyo efetikilo.
OCIHASU CAKWI AVALI LECELÃLA
Omunu eye omunu okwete omoko yeci avyala, kesokiyo lyowiñgi kwenda kesokiyo lyolwali, ocihandeleko cimwe ndeci omoko kwenda ombembwa yipopiwa vukanda owu mupita eci calingiwa.
OCIHASU CAKWI AVALI LECIYA
- Omunu okwete ovikele kowiñgi esi okuti olikasilili kesokiyo lyokwamako kunu wahe kwenda eci citava.
- Vupange womoko yahe kwenda kekalo liwa lyombemwa yahe, omunu eye omunu eye umwe okapiwa kongave eyi alinga kocihandeleko culika oco akwate ukulihiso kwenda ocisumbilo colomoko kwenda eyovo lyovina vikwavo yokusanjwisa alinga awa okuvangula, ucihandeleko cowiñgi kwenda ekalo liwa lyacosi cuvyali wowiñgi.
- Olomoko evi kwenda eyovo havikatava, vonjila layimwe, okulinga eci hacoko kasañgamêlo kwenda kafetikilo olofeka vyalitokeka.
OCIHASU CAKWI ATATU
Lalimwe ekalo lyukande owu litava okuti lilombolwiwa, okuti likatangisa uvyali, elyongolwilo limwe ale omunu umwe, omoko yimwe yañgo yokutyamêla kupange umwe ale okutelisa elinga limwe lyokunyõla olomoko kwenda eyovo, vyatumiwa ndeti mulo.


c: text/html

text:
OCIPAMA 72
Yesu o Tuma Olondonge 70 Oco vi ka Kunde
YESU O NÕLA OLONDONGE 70 KUENDA O VI TUMA OCO VI KA KUNDE
Unyamo 32 K.K., u panda kesulilo okuti tunde eci Yesu a papatisiwa pa pita ale ci soka anyamo atatu. Eye kumue lolondonge viaye ndopo va kala Kocipito Colosinge ko Yerusalãi. Citava okuti handi va kasi volupale luaco. (Luka 10:38; Yoano 11:1) Yesu volosãi epandu wa pita otembo yalua kupange woku kunda ko Yudea ale konele yikuavo Yolui Yordão koluvumba luo Perea. Handi ci sukilavo oku kundila kovitumãlo viaco.
Noke yo Paskoa yunyamo 30 K.K., Yesu wa pita olosãi vimue oku kundila vo Yudea loku linga ovongende ko Samaria. Eci o Paskoa yunyamo 31 K.K., ya kala ocipepi, va Yudea vo Yerusalãi va seteka oku ponda Yesu. Vokuenda kunyamo lolosãi epandu, Yesu wa longisa calua vo Galilea kuenda konano yo Yudea. Votembo yaco, valua va linga olondonge viaye. Vo Galilea Yesu wa pindisa ovapostolo vaye kuenda wa va tuma lonumbi yokuti: “Kundi ndoco: ‘Usoma wo kilu u kasi ocipepi.’” (Mateo 10:5-7) Cilo, eye o sokiya upange woku kundila vo Yudea.
Oco ku fetikiwe upange waco, eye o nõla 70 kolondonge kuenje o vi tuma vivali vivali. Pole, poku vi tepisa, ca tẽla 35 kovimunga viakundi Vusoma vocikanjo muna okuti “oku ungula kualua, pole, olonalavayi vitito.” (Luka 10:2) Citava okuti ovo va enda kovitumãlo vina okuti pamue Yesu o ka endako noke. Olondonge 70 vi sakula olombei kuenda vi kunda esapulo limuamue ndeli Yesu a kunda.
Ka citava okuti olondonge viaco vi longisa lika volosunangonga. Yesu o vi sapuila oco viende kolonjo viomanu. Eye o vi handeleka hati: “Eci wiñili vonjo yimue, popi hoti: ‘Onjo yilo yi kale lombembua.’ Nda u o kasimo o sole ombembua, ombembua yene yi kala laye.” Lipi li ka kala esapulo liaco? Yesu o popia hati: “Va kundili hoti: ‘Usoma wa Suku weya ocipepi lene.’”—Luka 10:5-9.
Olonumbi Yesu a eca kolondonge 70, vimuamue levi a eca kovapostolo 12 okuti tunde eci a vi tumile pa pita ale unyamo. Eye o vi lungula okuti havosiko va ko tambuli ciwa. Pole, alikolisilo avo a kuatisa omanu va lekisa onjongole kesapulo eci Yesu a laikele oku pitĩla noke. Kuenje valua va ka lavoka Ñala oco vo kũlĩhe loku lilongisa catiamẽla kokuaye.
Ka pa pitile otembo yalua, ci soka 35 kovimunga viakundi Vusoma vi tiuka ku Yesu. Lesanju lialua vo sapuila vati: “A Ñala ndaño muẽle olondele via pokola kokuetu omo lioku tukula onduko yove.” Yesu o sanjuka calua lesapulo liaco, kuenje o popia hati: “Nda mola Satana wa kupuka ale ndociliakulo ca tunda kilu. Ndo wĩhi unene woku liataila olonyõha lanyenya.”—Luka 10:17-19.
Yesu o sapuila oloñame viaye okuti via laikele oku yula ovitangi vi sokisiwa loku liataila olonyõha kuenda anyenya. Handi vali, va sukilile oku kolela okuti kovaso yoloneke Satana o ka kupuiwa kilu. Yesu wa kuatisa olondonge 70 oku limbuka eci ca kuatele esilivilo lia velapo toke kovaso yoloneke. Eye o popia hati: “Ko ka sanjukili omo olondele vi pokola kokuene, pole, sanjuki omo olonduko viene via sonehiwa kilu.”—Luka 10:20.
Yesu o sanjuka calua kuenda o sivaya Isiaye powiñi omo a ecelela okuti afendeli vaye ambombe va talavaya lunene waco. Kuenje o sapuila olondonge viaye hati: “[Ovaso a lete ovina ene vu lete, a sumũlũha]. Ndu sapuili siti, ovaprofeto valua lolosoma va yonguile oku mola ovina vu lete, pole ka va vi muile kuenda oku yevelela ovina vu kasi oku yeva, pole ka va vi yevele.”—Luka 10:23, 24.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ULANDU WA TUNDA VOCISELEKO CETU CALIVULU
“There Is More Harvest Work to Be Done”
SOKOLOLA ndeci okuti, o kasi kunyamo wo 1923. Onjo yimue yoku yevelela ovisikilo yi tukuiwa hati Conservatório Dramático, volupale luo São Paulo mue yuka omanu! O pondola hẽ oku yeva ondaka ya manji umue o tukuiwa hati George Young? Ondaka londaka a tukula, yi pongoluiwa kelimi Lioputu. Cisoka 585 komanu va kasi oku u yevelela lutate Ovinimbu Viembimbiliya via pongoluiwa kelimi Lioputu, via lekisiwa kovaso yomanu lekuatiso liomakina yimue. Osimbu manji a linga ohundo yaye, ku eciwa komanu eci ci soka ocita cotualivulu losapi hati: Milhões que Agora Vivem Jamais Morrerão! (Omanu Valua va Kasi Cilo Komuenyo, ka va ka fa Vali). Omanu va tambulavo otuikanda tuaco kelimi Liongelesi, lio Alemãu, kuenda lio Italianu. Omo okuti manji yaco wa linga ciwa ohundo yaye, omanu valua va kala oku sapela eci catiamẽla kohundo yaco. Noke yoloneke vivali, onjo yaco yeya oku yuka vali lomanu oco va yevelele ohundo yikuavo. Nye ca kuatisa oco ovina viaco vi lingiwe?
Kunyamo wo 1867, manji Sarah Bellona Ferguson kumue lepata liaye, va tunda kofeka yo Estados Unidos, kuenje, va ilukila ko Brasil. Kunyamo wo 1899, manji Sarah wa lekisa onjongole yoku lilongisa Embimbiliya noke yoku tanga alivulu etu manjaye a nenele eci va tunda kofeka yo Estados Unidos, kuenje, va ilukila ko Brasil. Omo okuti wa kuatele onjongole yoku tanga alivulu etu, wa linga epingilo lioku tambula Utala Wondavululi kelimi Liongelesi olonjanja viosi. Esanju a kuata omo lioku lilongisa Embimbiliya lio vetiya oku sonehela Manji C. T. Russell hati: “Nda kolela okuti, lomue o kasi ocipãla okuti, ka pondola oku yeva esapulo liusoma.”
Manji Sarah Ferguson wa likolisilako oku kundila omanu ovina a lilongisa Vembimbiliya. Pole, wa lekisile esakalalo omo okuti, ka kũlĩhĩle la umue o pondola oku u kuatisa kumue lepata liaye, kuenda omanu vosi vawa va kasi ko Brasil. Kunyamo wo 1912, vamanji ko Betele yo Brooklyn vo sapuila vati, va tuma manji umue volupale luo São Paulu lotuikanda tualua losapi hati: Onde Estão os Mortos? (Omanu va fa va Kasi pi?,) tua pongoluiwa kelimi Lioputu. Kunyamo wo 1915, eye wa popia hati, wa enda oku komõha calua eci a sanga valua Vakuakulilongisa Embimbiliya va popia vati, va kuete elavoko lioku enda kilu. Omo liaco, wa lekisa ovisimĩlo viaye poku soneha ndoco: “Nye ci popiwa catiamẽla komanu va kasi ko Brasil, kuenda Kombuelo yo Amerika? . . . Eci tu sokolola omanu valua va kasi Kombuelo yo Amerika, ci tu vetiya oku limbuka okuti, kuli upange walua woku ungula u sukila oku lingiwa.” Ocili okuti, kuli upange walua woku ungula u sukila oku lingiwa!
Kunyamo wo 1920, amalẽhe vamue va soka ecelãla vo kofeka yo Brasil okuti, va kala vakuakuendisa ovimbaluku, va endele kolohongele vimue volupale luo Nova Yorke, osimbu ocimbaluku cavo ca kala oku semũluiwa. Eci va tiukila volupale luo Rio de Janeiro, va sapuilako omanu vakuavo ovina va lilongisa Vembimbiliya, viatiamẽla kelavoko lio kovaso yoloneke. Ka pa pitile otembo yalua, kuenje kosãi Yelombo kunyamo wo 1923, manji George Young okuti wa kala kupange woku nyula akongelo, wa pitĩla volupale luo Rio de Janeiro, muna a sanga omanu valua va lekisa onjongole yoku lilongisa Embimbiliya. Noke, wa linga esokiyo lioku eca komanu vaco alivulu a pongoluiwa kelimi Lioputu. Kuenje, Manji Young wa endelevo volupale luo São Paulo, muna okuti, kotembo yaco mua kala eci ci soka 600.000 komanu. Eci a mala oku linga ohundo yaye, wa eca komanu otualivulu tualua losapi hati: Milhões que Agora Vivem Jamais Morrerão! (Omanu Valua va Kasi Cilo Komuenyo, ka va ka fa Vali), ndomo ca lekisiwa kefetikilo liocipama cilo. Noke wa lombolola hati: “Omo okuti nda kala likaliange, nda sukilile oku sandeka esapulo liaco vovikanda viasapulo.” Eye wa amisako hati: “Asapulo atete a eciwa komanu kofeka yo Brasil, a yevalisiwa lekuatiso liovingungu viasapulo vi tukuiwa hati I.B.S.A.” *
Vulandu umue watiamẽla kofeka yo Brasil, Utala Wondavululi 15 ya Cembanima wunyamo wo 1923 (kelimi Liongelesi) wa popia ndoco: “Omo okuti upange woku kunda wa fetikiwa keteke 1 kosãi Yevambi, kuenda ka kua kalele alivulu alua kotembo yaco, ci lekisa okuti, Yehova wa siata oku sumũlũisa upange waco.” Ulandu waco wa lekisavo okuti, oku upisa keteke 1 kosãi Yevambi, toke 30 Yenyenye Linene, manji Young wa linga eci ci soka 21 kolohundo, oku kongelamo olohundo vivali via tukuiwa kefetikilo liocipama cilo. Kuenje, kua kala eci ci soka 3.600 komanu va yevelela olohundo viaco. Vokuenda kuotembo, esapulo Liembimbiliya lia fetikavo oku lisanduila volupale luo Rio de Janeiro. Noke yolosãi vimue, kua eciwa eci ci pitahãla 7.000 kalivulu a pongoluiwa kelimi Lioputu. Pole, Utala Wondavululi watete kelimi Lioputu, wa fetika oku sandekiwa kosãi ya Kuvala kuenda ya Cembanima kunyamo wo 1923.
Eci manji George Young a nyula manji Sarah Ferguson, Utala Wondavululi wa lombolola hati: “Eci manji Sarah a pitĩla vohondo yoku tambuila akombe, ka kũlĩhĩle ndomo a fetika ombangulo. Pole, eci a kuata peka lia manji Young, wo tulukila, kuenje, wo pula hati: ‘Ove muẽle ukuakunyula akongelo ndi lete ndeti?’ ” Noke liotembo yimue, eye kumue lomãla vaye va papatisiwa. Pole, oco a papatisiwe, wa kevelela 25 kanyamo! Utala Wondavululi 1 Yenyenye, wunyamo wo 1924 wa lekisa okuti, ci soka 50 komanu va papatisiwa, valua pokati kavo vo kolupale luo Rio de Janeiro.
Omo okuti toke cilo pa pita ale 90 kanyamo, tu sukila oku lipula ndoco: “Nye ci popiwa catiamẽla komanu va kasi ko Brasil, kuenda Kombuelo yo Amerika?” Cilo, kofeka yo Brasil kuli eci ci pitahãla 760.000 Kolombangi Via Yehova vi kasi oku kunda olondaka viwa viusoma. Kombuelo yo Amerika esapulo Liusoma li kasi oku kundiwila kelimi Lioputu, lio Espanyole, kuenda kalimi akuavo. Omo liaco, kunyamo wo 1915, manji Sarah Ferguson wa kuata esunga lioku popia hati: ‘Kuli Upange Walua Woku Ungula u Sukila Oku Lingiwa.’—Ulandu wa tunda vociseleko cetu calivulu, kofeka yo Brasil.
^ tini. 6 Ololetala I.B.S.A., vi lomboloka Ocimunga ca Vakuakulilongisa Embimbiliya.


text:
AMÃLEHE VA PULA
Ndi Sukila hẽ Oku Liwekapo Oku Namulala? —Onepa 2
Yipi onjila ya velapo yoku liwekapo oku namulala? Catete, nõla ocitumãlo cimue ca sunguluka oco u sapele. Ocitumãlo ci pi?
Sokolola ndomo ove o yongola oku tatiwa. (Mateo 7:12) Wa yonguile okuti va ku sapuila ondaka yaco kovaso omanu vakuavo? Citava okuti sio.
Citava okuti ci lingiwa nda ekalo li ecelela, pole ka ca sungulukile oku vangula ondaka yaco yoku siapo oku namulala votelefone ale oku tumisa esapulo vo internet. Omo liaco, nõla owola kuenda ocitumãlo ca sunguluka oco u sapele ondaka yaco.
Nye o sukila oku popia eci elivala liaco li pitĩlapo? Upostolo Paulu wa vetiya Akristão oco va ‘popie ocili’ lavakuavo.—Va Efeso 4:25.
Omo liaco, onjila ya velapo yoku ci linga oku vangula lutate pole lutõi. Loku teta onimbu lekisa esunga lieci ove o simĩla okuti ka citava okuti wamamiko oku namulala.
Ka ci sukila oku tukula ovina viosi ka via sungulukile wa limbuka ale oku u pisa. Yuvula oku popia okuti “ove lalimue eteke wa lingile eci ale coco”, pole tukula olondaka vi situlula ovisimĩlo viove poku popia hati: “Ame ndi sukila omunu umue okuti ...” ale “Ame ndi sima okuti tu sukila oku liwekapo omo ...”
Eyi hatemboko yoku kala latãtahai ale oku tava kovisimĩlo viomunu ukuavo. Ivaluka okuti ove wa nõlapo oku liwekapo oku namulala omo liesunga limue li kuete esilivilo. Omo liaco, ku ka ecelele okuti omunu o namulala laye oku vetiya oku pongolola ovisimĩlo viove. Ufeko umue o tukuiwa hati Lori wa popia hati: “Noke yoku liwekapo oku namulala, ukuenje nda kala oku namulala laye, otembo yosi wa fetika oku lekisa okuti wa sumua. Ndi sima siti eye wa ci lingila oco ndu kuatele ohenda. Ocili okuti ndo kuatela ohenda. Pole sia ecelelele okuti ekalo liaye li pongolola ocisimĩlo cange.” Ndeci Lori a linga, kũlĩha eci o yongola oku linga. Kakatela konjila wa nõla. Ecelela okuti ondaka yove yokuti haicoko, yi lomboloke okuti, haicoko. —Tiago 5:12.


text:
Tu Sandiliye
Etu tua sanjuka omo lioku kuatisa omanu vana va kuete onjongole yoku lilongisa Embimbiliya ale kupange wetu u kasi oku lingiwa koluali luosi. Kuama olonumbi vi kuãimo oco o sandiliye olombangi via Yehova kocitumãlo o kasi.
Sandiliya eteke kuenda ocitumão cohongele yocipito coku ivaluka olofa via Yesu ci lingiwa unyamo lunyamo
Sandiliya ocitumãlo ku lingiwila ohongele yofeka Yolombangi Via Yehova
Tu telefonalele ale tu sonehele poku kuama onumbi yi sangiwa pombuelo
Kofeka yo Bermuda
Olombangi Via Yehova
Ko Columbia Heights, 25
KO BROOKLYN NY 11201-2483
KO ESTADOS UNIDOS YO AMERIKA
Alivala Oku Nyula
Sengunda toke Votãlo
Komẽle okupisa kelivala 8:00 toke kekumbi kelivala 5:00


text: 12 Yesu wa fetika oku vangula lavo lalusapo hati: “Ulume umue wa kũla ocumbo cayuva, kolonele viaco wa ñualisako ongumbu kuenje wa fẽla ocitunu coku kosela ayuva, noke wa tunga utala; kuenda wa ci sia kolongunja, yu wa linga ungende.2 Eci otembo yoku ungula ya pitĩla, wa tuma ukuenje waye kolongunja oco vongolole apako amue vocumbo cayuva.3 Pole, olongunja via kuata ukuenje waco, vo tipula, vo tiuwiya ño ovoko.4 Eye wa tuma vali ukuenje ukuavo, pole, vo veta kutue kuenda vo sepula.5 Kuenje wa tuma ukuenje ukuavo, yu vo ponda, noke wa tuma vali vakuavo, vamue va vetiwa kuenda vakuavo, va va ponda.6 Eye wa kuatele omõla umue ulume a solele calua. Oku sulako wo tuma kokuavo kuenje wa popia hati: ‘Va ka sumbila omõlange.’7 Pole, olongunja via livangula pokati viti, ‘U eye kapiñala kaco. Enjui, tu u pondi oco tu kale locipiñalo caco.’8 Vo kuata, yu vo ponda kuenje vo wimba kosamua yocumbo cayuva.9 Nye muẽleacumbo cayuva a ka linga? Eye o ka ponda olongunja viaco kuenda o ka eca ocumbo cayuva kolongunja vikuavo.10 Ka wa la tangi ocisonehua citi: ‘Ewe lia nyehuiwa lolonungi olio lia linga ewe lia velapo lievindi.*11 Ewe liaco lia tunda ku Yehova kuenda eci siti ocikomo kovaso etu’?”12 Ovo va yonguile oku u kuata, pole, va kuatela usumba owiñi momo va limbuka okuti olusapo a ta wa lu tiamisila kokuavo. Vo siapo kuenje va enda.13 Va tuma kokuaye va Fariseo la vamue vakuacitundo ca Herode oco vo pise lolondaka viaye.14 Eci va pitĩla vo sapuila vati: “Olongisi, tua kũlĩha okuti ove wa koleliwa haive ku sandiliya ohenda yomunu laumue kuenda ku vanji kocipala comunu, pole, o longaisa onjila ya Suku locili. Ca sunguluka hẽ oku feta elisimu ku Kaisare, ale sio?15 Tu feta ale ka tu feti?” Omo a limbuka ombambe yavo, wa va pula hati: “Momo lie vu nyikila? Neneli o denariu yimosi oco ndi yi tale.”16 Vo wĩha o denariu yimosi kuenje wa va pula hati: “Ocipala locisonehua eci celie?” Ovo vati: “Ca Kaisare.”17 Yesu hati: “Eci ku Kaisare ovina via Kaisare, ovina via Suku, ku Suku.” Kuenje vo komõha.18 Va Sadukeo vana va popaile okuti ka kuli epinduko, veya kuenje vo pula vati:19 “Olongisi, Mose wa tu sonehelele hati, nda ulume umue o fa okuti ka sile omãla, manjaye citava okuti o kuela ukãi waco oco a citile omãla manjaye.20 Kua kala alume epanduvali va tunda vimo limosi. Watete wa kuela ukãi pole eci a fa, ka sile omãla.21 Wavali wa kuela ukãi waco, pole wa fa okuti ka sile omãla, cimuamue haico lu watatu.22 Wepanduvali layevo ka sile omãla. Oku sulako ukãi waco layevo wa fa.23 Oco hẽ kepinduko, helie pokati kavo o ka kala lukãi waco? Momo vosi yavo epanduvali va kuelele ukãi waco.”24 Yesu wa va tambulula hati: “Siti wa lueyi, omo ka wa kũlĩhĩli Ovisonehua ndaño unene wa Suku?25 Momo kepinduko, alume ka va kuela kuenda akãi ka va eciwa kolohuela, pole, va kala ndovangelo kilu.26 Catiamẽla kuava va fa okuti va ka pinduiwa, ka wa tangeli velivulu lia Mose vulandu wocisapa eci Suku o sapuila hati: ‘Ame ndi Suku ya Avirahama, ndi Suku ya Isake kuenda ndi Suku ya Yakoba’?27 Eye ha Sukuko yava va fa, te yava va kasi lomuenyo. Ene wa lueyi calua.”28 Umue ukuavisonehua okuti wa yeva eci va kala oku lihoyisa, poku limbuka okuti wa va tambulula ciwa, wo pula hati: “Kovihandeleko viosi, cipi ocihandeleko catete?”*29 Yesu wo kumbulula hati: “Catete citi, ‘Yevelela, A Isareli, Yehova Suku yetu, umosi lika Yehova,30 kuenda sola Yehova Suku yove lutima wove wosi, lomuenyo wove wosi, lolondunge viove viosi kuenda longusu yove yosi.’31 Cavali citi, ‘Sola ukuẽle ndeci o lisole ove muẽle.’ Ka kuli ocihandeleko ca velapo okuti evi vi sule.”32 Ulume ukuavisonehua wo sapuila hati: “Olongisi, wa vangula ocili, ‘Eye Umosi lika, ka kuli u wo velapo’;33 loku u sola lutima wosi, lovisimĩlo viosi, longusu yosi kuenda oku sola ukuẽle ndeci o lisole ove muẽle, ovina viosi evi via velapo okuti ovilumba vi sule.”34 Yesu poku limbuka okuti ulume wa tambulula ciwa, wo sapuila hati: “Ku kasi ocipãla Lusoma wa Suku.” Kuenje lomue wa kuata vali utõi woku u pula cimue.35 Yesu eci a kala oku longisa vonembele, wa pula hati: “Vakuavisonehua va popia ndati okuti Kristu omõla a Daviti?36 Daviti lekuatiso liespiritu sandu wa popia hati, ‘Yehova wa sapuila Ñala yange hati: “Tumãla kondio yange toke eci ñapa ovanyãli vove ndociliatelo colomãhi viove.”’37 Nda Daviti wo tukula hati, Ñala, eye o kala ndati omõlaye?”Kuenje owiñi walua wo yevelela lesanju.38 Poku longisa wa popia hati: “Lunguki la vakuavisonehua va sole oku ñuala ñuala lovowalo a lepa kuenda oku lamiwa lomanu povitanda,39 oku tumãla kolomangu vio kovaso* volosunangonga kuenda povitumãlo via velapo kovipito.40 Ovo va punda ovina viovimbumba kuenda va likutilila ocilañela oco va muiwe lomanu. Va ka tambula esombiso lia piãla.”*41 Eye wa tumãla okacinãla kamue lolokasia* violombongo kuenje wa mola ndomo owiñi wa kala oku kapa olombongo volokasia viaco kuenda olohuasi via kapamo ovingangu vialua.42 Noke kueya ukãi umue ocimbumba, wa kapamo ovingangu vivali via kuata esilivilo litito.*43 Kuenje eye wa vilikiya olondonge viaye loku vi sapuila hati: “Ocili, ndu sapuili siti, ocimbumba eci ohukũi, ca kapamo calua okuti vakuavo va kapa olombongo volokasia ci sule.44 Momo vosi va kapamo ovisupe viavo, pole, ukãi kusuke* waye wa kapamo cosi a kuatele, haico eteku liaye.”


text:
EKALO LIETU TUAKRISTÃO
Amamako Oku Lavulula Konepa Yespiritu Kuenda Oku Lekisa Ombili Eci Ekalo Liomuenyo Wove li Pongoloka
Ka citava oku tateka apongoloko, capiãla enene koloneke vilo via sulako. (1 Va Kor. 7:31) Citava okuti tu vi talamẽla ale sio, viwa ale vĩvi, apongoloko a pondola oku tateka efendelo lietu kuenda oku nyõla ukamba wetu la Yehova. Nye ci pondola oku tu kuatisa oku amamako oku lavulula konepa yespiritu kuenda oku lekisa ombili vokuenda kuapongoloko? Tala ovideo losapi hati, Amamako Oku Pamisa Ekolelo Liove Ndaño Lapongoloko kuenda tambulula apulilo a kuãimo:
Elungulo lipi manji umue a eca ku isia umue?
Onumbi yi sangiwa kelivulu lia Mateo 7:25 yi kapiwako ndati kekalo liepata?
Esokiyo lipi epata lia linga osimbu ka va ilukile kuenda ca va kuatisa ndati?
Nye ca kuatisa epata oku yula ovitangi poku ilukila vekongelo kuenda vocikanjo cokaliye?
Epongoloko nda lipita lalio ndopo:
Kekalo liange ndi pondola oku kapako ndati olonumbi vi sangiwa vovideo eyi?


text:
OVOKUASI A SANGIWA VONDAKA YA SUKU | OSAMO 74–78
Ivaluka Ovopange a Yehova
Oku sokolola ovina viwa Yehova a siata oku linga ci kuete esilivilo
74:16; 77:6, 11, 12
Oku sokolola ku tu kuatisa oku kapako eci tua tanga Vondaka ya Suku, loku sanjukila ovina vi pamisa ekolelo lietu
Oku sokolola lutate catiamẽla ku Yehova, ci tu kuatisa oku ivaluka ovopange aye a komohĩsa lelavoko a tu ĩha
Vovopange a Yehova mua kongela ovina ndeci:
74:16, 17; 75:6, 7; 78:11-17
Ovina via lulikiwa
Nda tu lilongisa calua catiamẽla kovina via lulikiwa, ukũlĩhĩso wetu ku Yehova u livokiya
Omunu o nõliwa vekongelo
Tu sukila oku sumbila omanu vana Yehova a nõla oco va tu songuile
Ovilinga vioku yovola
Oku ivaluka ovilinga vioku yovola via Yehova, ci pamisa ekolelo lietu kokuaye kuenda kunene waye woku tata a fendeli vaye


text:
Osemana 7-13 ya Susu
Ovilinga 21-22
Ocisungo 55 Lohutililo
Olondaka Vioku Fetika (ka vi ka pitahãle akuk. 3)
OVOKUASI A SANGIWA VONDAKA YA SUKU
“Ocipango ca Yehova ci Lingiwe”: (Akuk. 10)
Ovil. 21:8-12—Akristão va pinga oco Paulu ka ka ende ko Yerusalãi momo nda ca koka ohele kokuaye (Testemunho Cabal kem. 177-178 ocin. 15-16)
Ovil. 21:13—Paulu wa nõlelepo oku linga ocipango ca Yehova (Testemunho Cabal kem. 178 ocin. 17)
Ovil. 21:14—Vamanji eci va limbuka utõi Paulu a kuata, va liwekapo oku u pinga oco ka ka ende (Testemunho Cabal kem. 178 ocin. 18)
-
Oku Konomuisa Lutate Ovina vi Sangiwa Vembimbiliya: (Akuk. 8)
Ovil. 21:23, 24—Momo lie akulu ko Yerusalãi va ecela onumbi eyi ku Paulu, nda kotembo yaco Akristão ka va kisikiwile vali oku kuama Ocihandeleko ca Mose? (Testemunho Cabal kem. 184-185 ocin. 10-12)
Ovil. 22:16—Akandu a Paulu a ponduile oku sukuiwa ndati? (embimbiliya lielilongiso etosi)
Oku tangiwa Kuembimbiliya vosemana yilo kua ku longisa nye catiamẽla ku Yehova?
Atosi api akuavo wa limbuka voku tangiwa Kuembimbiliya vosemana yilo?
-
Oku Tangiwa Kuembimbiliya: (ka ku ka pitahãle akuk. 4) Ovil. 21:1-19 (5) *
KAPAKO OLONUMBI EVI KUPANGE WOKU KUNDA
Litumbika Koku Tanga Kuenda Koku Longisa: (Akuk. 10) Ohundo lapulilo amue kolongeveleli. Lekisa ovideo losapi hati: Fetika Lonjila yi Vetiya, kuenje konomuisa elilongiso 1 yombrochura Oku Longisa.
Ohundo: (ka yi ka pitahãle akuk. 5) utala wondavululi 1/2/2010 kem. 13 ocin. 2 toke kem. 14 ocin. 2—Osapi: Akristão Vakisiwa hẽ Oku Lava Eteke Liesambata? (1) *
EKALO LIAKRISTÃO
“Yehova wa tu Kuatisa Oku Pindisa Omãla Vetu” (Akuk. 15) Ohundo lapulilo amue kolonjeveleli. Lekisa ovideo (ponepa EPATA).
Elilongiso Liembimbiliya Vekongelo: (Akuk. 30) Yesu Onjila, Ocili Haeye Omuenyo, ocip. 49
Pitulula Ovina Tua Lilongisa Kuenda Lombolola Ovina tu ka Lilongisa Vosemana Yikuavo (Akuk. 3)
Ocisungo 70 Lohutililo
^ tini. 15 ^ tini. 18 Kũlĩhĩsa: Oku upisa kosãi yilo, volonumbi vi ka eciwa kolondonge mu ka mõleha etendelo limue li sangiwa vovingondombela. Etendelo liaco, liupiwa vombrochura losapi hati: Litumbika Koku Tanga Kuenda Koku Longisa (th) okuti oco ocipama ondonge yi sukila oku tẽlisa.


text:
Ocipama Celilongiso 18
Ocisola Kuenda Esunga Vekongelo Liakristão
“Liambatisiko ovilemo viene kuenje poku ci linga vu tẽlisa ocihandeleko ca Kristu.”—VA GAL. 6:2.
OCISUNGO 12 Yehova Eye Suku Tõlo
OVINA TU LILONGISA *
1. Kovina vipi vivali tu pondola oku kolela?
YEHOVA SUKU o sole calua afendeli vaye. Ocisola caye ka ci pui, ci kala otembo yosi. Eye o solevo esunga. (Osa. 33:5) Omo liaco, tu koleli kovina evi vivali ndeci: (1) Yehova o yeva evalo vutima eci afendeli vaye va tatiwa lekambo liesunga. (2) Eye wa likuminya okuti afendeli vaye ka va kamamako oku tatiwa lekambo liesunga kuenda o ka malako elinga liosi lĩvi. Vocipama catete culandu ulo, * tua lilongisa okuti Ocihandeleko Suku a ecele ku va Isareli pocakati ca Mose, ca kunamẽlele kocisola. Ocihandeleko caco, ca enda oku vetiya oku lekisa esunga komanu vosi, ca piãla enene ku vana ka va kapiwileko. (Esin. 10:18) Ocihandeleko caco ca situlula ndomo Yehova a tata afendeli vaye.
2. Apulilo api a ka tambuluiwa?
2 Ocihandeleko ca eciwile ku Mose, ca sulila kunyamo 33 K.K. eci ekongelo Liakristão lia tumbikiwa. Anga hẽ Akristão ka va ponduile oku kuatisiwa locihandeleko caco ca kunamẽla kocisola haico ci vetiya esunga? Sio hacoko! Akristão va tambula ocihandeleko cokaliye. Vocipama cilo, tete tu ka konomuisa eci ci lomboloka ocihandeleko cokaliye. Kuenje tu ka tambulula apulilo a-a: Momo lie tu popela okuti ocihadeleko eci ca kunamẽla kocisola? Momo lie tu popela okuti ocihadeleko caco ci vetiya esunga? Vemẽhi liocihandeleko caco, vana va kuete ocikele coku songola va sukila oku tata ndati omanu vakuavo?
NYE CI LOMBOLOKA “OCIHANDELEKO CA KRISTU?”
3. Ndomo ca tangiwa ku va Galatia 6:2, ‘vocihandeleko ca Kristu’ mua kongela nye?
3 Tanga Va Galatia 6:2. Akristão va kasi vemẽhi ‘liocihandeleko ca Kristu.’ Yesu ka ecele ulala umue wovihandeleko kolondonge viaye, pole, wa eca kokuavo alongiso, ocikundi kuenda olonumbi. ‘Vocihandeleko ca Kristu’ mua kongela ovina viosi Yesu a longisa. Vovinimbu vikuãimo tu ka lilongisa ovina vikuavo viatiamẽla kocihandeleko eci.
4-5. Ndamupi Yesu a longisa kuenda votembo yipi?
4 Ndamupi Yesu a longisa? Tete, eye wa longisa omanu lovina a popia. Olondaka viaye via kuata unene, momo eye wa longisa ocili catiamẽla ku Suku, wa longisa eci ci kuatisa oku kuata omuenyo wocili kuenda wa longisavo okuti Usoma wa Suku owo u ka malako ovitangi viosi viomanu. (Luka 24:19) Yesu wa longisavo longangu yaye. Ekalo liomuenyo waye, lia lekisa kolondonge viaye ndomo va sukilile oku ambata omuenyo wavo.—Yoa. 13:15.
5 Votembo yipi Yesu a longisa? Eye wa longisa vokuenda kupange waye woku kunda palo posi. (Mat. 4:23) Eye wa longisavo olondonge viaye noke yoku pinduiwa. Ndeci, eye wa molẽha kocimunga cimue colondonge ci soka 500 kuenje wa eca kokuavo ocihandeleko coku ‘longisa omanu oco va linge olondonge.’ (Mat. 28:19, 20; 1 Va Kor. 15:6) Omo okuti Yesu eye utue wekongelo, ndaño ceci a tiukila kilu wamamako oku songuila olondonge viaye. Kuenje kunyamo 96 K.K., Kristu wa songuila upostolo Yoano oco a ece elembeleko kuenda elungulo Kakristão olombuavekua.—Va Kol. 1:18; Esit. 1:1.
6-7. (a) Alongiso a Yesu pi a sangiwa? (b) Tu pokola ndati kocihandeleko ca Kristu?
6 Alongiso a Yesu pi a sangiwa? A sangiwa Vavanjeliu akuãla mu lombolola ovina vialua Yesu a popia levi a linga palo posi. Ovisonehua vio Helasi, via sonehiwa lalume va vetiyiwa lespiritu sandu kuenda va kuata “ovisimĩlo via Kristu,” oco vi tu kuatise oku kuata elomboloko ndomo Yesu a tenda ovina.—1 Va Kor. 2:16.
7 Ceci tu lilongisilako: Elongiso lia Yesu li kuatisa kolonepa viosi viomuenyo. Ndeci, ocihandeleko ca Kristu ci tu kuatisa vepata, kupange, kosikola kuenda vekongelo. Tu kũlĩha ocihandeleko caco poku tanga Ovisonehua vio Helasi loku sokolola kokuavio. Kuenje tu pokola kocihandeleko caco poku ecelela okuti omuenyo wetu u likuata lalongiso, lovihandeleko kuenda lolonumbi vi sangiwa vavanjeliu aco. Eci tu pokola kocihandeko ca Kristu, tu kasivo oku pokola Suku yetu ukuacisola, Yehova, okuti eye Ono yovina viosi Yesu a longisa.—Yoa. 8:28.
OCIHANDELEKO CIMUE CA KUNAMẼLA KOCISOLA
8. Ocihandeleko ca Kristu ca kunamẽla pi?
8 Onjo ya tungiwa kohanda ya koka, yi lingisa okuti, vosi va kasimo va liyeva okuti va teyuiwa loku kolapo. Cimuamue haico okuti, ocihandeleko cimue ca sunguluka okuti ca kunamẽla kociseveto ca koka, ci kuatisa vana va ci pokola okuti va liyeva ciwa loku kolapo. Ocihandeleko ca Kristu ca kunamẽla kociseveto cimue ca koka okuti, ocisola. Momo lie tu popela ndoco?
9-10. Ovina vipi Yesu a linga vi lekisa okuti wa vetiyiwa locisola kuenda tu setukula ndati ongangu yaye?
9 Catete, ovina viosi Yesu a linga wa vetiyiwa locisola. Ohenda, ale ocikembe, ocindekaise cimue cocisola. Yesu omo lioku vetiyiwa lohenda, wa longisa owiñi walua, wa sakula ava vavela, wa tekula omanu kuenda wa pindula ava va fa. (Mat. 14:14; 15:32-38; Mar. 6:34; Luka 7:11-15) Ndaño okuti Yesu poku linga ovina viaco ca enda oku pesela otembo yalua, eye wa pitisile kovaso asukila a vakuavo okuti aye muẽle ci sule. Pole, ocina ca velapo Yesu a linga, ocisola a lekisa poku eca omuenyo waye oco a yovole omanu.—Yoa. 15:13.
10 Ceci tu lilongisilako: Tu setukula Yesu poku pitisa kovaso asukila a vakuetu okuti etu muẽle ci sule. Tu setukulavo Yesu, poku lekisa ohenda komanu va sangiwa vocikanjo cetu. Eci tu lekisa ohenda kupange woku kunda loku longisa omanu olondaka viwa, tu pokola kocihandeleko ca Kristu.
11-12. (a) Nye ci lekisa okuti Yehova wa tu kapako calua? (b) Tu setukula ndati ocisola ca Yehova?
11 Cavali, Yesu wa situlula ocisola ca Isiaye. Yesu vokuenda kupange waye woku kunda, wa lekisa ndomo Yehova a kapako calua afendeli vaye. Yesu wa lekisavo okuti: Omunu lomunu pokati ketu o kuete esilivilo kuenda wa kapiwako calua la Isietu wokilu. (Mat. 10:31) Yehova o sanjuka poku tambula omeme ya nyelile yina okuti ya likekembela kuenje yi tiuka vekongelo. (Luka 15:7, 10) Yehova wa lekisa ocisola caye kokuetu poku eca Omõlaye ndocisembi coku tu yovola.—Yoa. 3:16.
12 Ceci tu lilongisilako: Tu setukula ndati ocisola ca Yehova? (Va Efe. 5:1, 2) Etu tu tenda vamanji okuti va kapiwako kuenda va kuete esilivilo kuenje tu yeva esanju poku tambula ‘omeme yimue ya nyelile’ ya tiuka ku Yehova. (Osa. 119:176) Tu lekisa okuti tu sole vamanji poku eca kokuavo otembo yetu kuenda ongusu yetu ca piãla enene nda va sukila ekuatiso limue. (1 Yoa. 3:17) Eci tu tata vakuetu locisola, tu pokola kocihandeleko ca Kristu.
13-14. (a) Ndomo ca tangiwa kelivulu lia Yoano 13:34, 35, ocihandeleko cipi Yesu a eca kolondonge viaye kuenda momo lie ci tukuiwila okuti ocihandeleko cokaliye? (b) Tu pokola ndati kocihandeleko cokaliye?
13 Catatu, Yesu wa handeleka olondonge viaye oku lekisa ocisola cocili. (Tanga Yoano 13:34, 35.) Ocihandeleko ca Yesu cokaliye, momo ci kisika oku lekisa ocisola cina okuti ka ca kisikiwile kocihandeleko Suku a ecele ku va Isareli cokuti: Soli vamanji ndeci Yesu a tu sola. Tu sukila oku lekisa ocisola cocili. * Tu sukila oku sola calua vamanji okuti etu muẽle ci sule. Tu lekisa ocisola caco toke petosi lioku eca omuenyo wetu kokuavo nda ci sukiliwa, ndeci Yesu a linga kokuetu.
14 Ceci tu lilongisilako: Tu pokola ndati kocihandeleko cokaliye? Poku lieca olumue oku kuatisa vamanji. Ka tu soli lika vamanji poku va lingila ovina vinene ndeci, oku eca omuenyo wetu kokuavo. Pole, tu pondolavo oku lieca olumue poku va lingila ovina vitito. Ndeci, eci tu likolisilako oku kuatisa manji umue wa kuka oku enda kolohongele, eci tu siapo cimue tu sole calua oco tu kuatise manji umue, pamue oku kuatisa vana va pita lovilunga, tu pokola kocihandeleko ca Kristu. Tu kuatisavo ekongelo oco li kale ocitumãlo cimue ca koka, muna okuti omunu lomunu o liyeva okuti wa kolapo kuenda wa teyuiwa.
OCIHANDELEKO CIMUE CI VETIYA ESUNGA
15-17. (a) Ovituwa via Yesu via situlula ndati esunga liaye? (b) Tu setukula ndati Yesu?
15 “Esunga,” ndomo lia tukuiwa Vembimbiliya li lomboloka oku linga eci Suku a tenda okuti ca sunguluka, loku yuvula ocame. Momo lie tu popela okuti ocihandeleko ca Kristu ci vetiya esunga?
16 Tete, kũlĩhĩsa ndomo ovilinga via Yesu via situlula esunga liaye. Koloneke viaye, asongui vetavo, ka va solaile vana okuti Havayudeako kuenda ka va sumbilile va Yudea vaño oku kongelamo akãi. Pole, Yesu wa tata omanu vosi lesunga kuenda ka lekisile ocame. Eye wa kapeleko vana okuti Havayudeako va enda okuiya kokuaye. (Mat. 8:5-10, 13) Yesu wa enda oku kundila vosi, ci kale olohukũi kuenda olohuasi. (Mat. 11:5; Luka 19:2, 9) Lalimue eteke a tatele akãi lelaviso, ale lekambo liesumbilo. Pole, wa sumbilile kuenda wa solele akãi, oku kongelamo vana ka va kapiwileko.—Luka 7:37-39, 44-50.
17 Ceci tu lilongisilako: Tu pondola oku setukula Yesu poku kapako vakuetu, loku kundila omanu vosi va kuete onjongole yoku yevelela ci kale okuti olohuasi, ale olohukũi, ukuetavo ale sio. Alume Akristão va kuama ongangu ya Yesu poku tata akãi lesumbilo. Nda vosi tua linga ovina evi, tu kasi oku pokola kocihandeleko ca Kristu.
18-19. Nye Yesu a longisa catiamẽla kesunga kuenda nye tu lilongisilako?
18 Vali, kũlĩhĩsa eci Yesu a longisa catiamẽla kesunga. Eye wa longisa olonumbi via ponduile oku kuatisa olondonge viaye oku tata vakuavo lesunga. Ndeci, sokolola kueci catiamẽla Kocihandeleko Coku Sola Omanu. (Mat. 7:12) Vosi yetu tu yongola oku tatiwa lesunga. Kuenje tu sukilavo oku tata vakuetu lesunga. Nda tua ci linga, citava okuti ovo va ka vetiyiwavo oku tu tata lesunga. Nye tu linga nda tua siata oku tatiwa lekambo liesunga? Yesu wa longisa olondonge viaye oku kolela okuti Yehova o ‘linga esunga kuava va nõliwa, haivo vo liyeyela utanya luteke.’ (Luka 18:6, 7) Ocihandeleko eci ci lomboloka ohuminyo yokuti: Suku wa kũlĩha ovitangi tu liyaka lavio koloneke vilo via sulako kuenda kotembo ya sokiyiwa, o ka fetuluinya vana va siata oku tu kokela ohali.—2 Va Tes. 1:6.
19 Ceci tu lilongisilako: Eci tu kapako olonumbi Yesu a longisa, tu tata vakuetu lesunga. Nda tua siata oku tala ohali omo lioku tatiwa lekambo liesunga voluali lua Satana, tu lembelekiwa poku kũlĩha okuti, Yehova o ka fetuluinya vana va siata oku tu kokela ohali.
VANA VA KUETE OCIKELE COKU SONGOLA VA SUKILA OKU TATA NDATI OMANU VAKUAVO?
20-21. (a) Vana va kuete ocikele coku songola va sukila oku tata ndati omanu vakuavo? (b) Ulume ohueli o lekisa ndati ocisola cocili kuenda isia o sukila oku tata ndati omãla vaye?
20 Vemẽhi Liocihandeleko ca Kristu, vana va kuete ocikele coku songola va sukila oku tata ndati omanu vakuavo? Omo okuti ocisola oco ociseveto cocihandeleko caco, vana va kuete ocikele coku songola va sukila oku kapako vana ovo va songuila loku va tata locisola. Ovo va sukila oku ivaluka okuti Kristu o yongola okuti tu lekisa ocisola kovina viosi tu linga.
21 Vepata. Ulume o sukila oku sola ukãi waye “ndeci Kristu a sola ekongelo.” (Va Efe. 5:25, 28, 29) Ulume o sukila oku setukula ocisola cocili ca Kristu, poku pitisa kovaso olonjongole kuenda asukila wukãi waye, okuti viaye muẽle sio. Alume vamue, va kuete ocitangi coku lekisa ocisola omo okuti pamue va kulila vepata limue okuti, lomue o tata ukuavo lesunga kuenda ocisola. Omo liaco, citava okuti ci tĩla kokuavo oku siapo ocituwa eci cĩvi, pole, ovo va likolisilako oku linga apongoloko, oco va pokole kocihandeleko ca Kristu. Ulume una o lekisa ocisola cocili, o sumbiwa lukãi waye. Isia una o lekisa ocisola cocili komãla vaye, lalimue eteke a va lavisa kolondaka kuenda kovilinga. (Va Efe. 4:31) Pole, o lekisa ocisola caye lonjila yimue okuti omãla va liyeva okuti va kuete eteyuilo kuenda va kolapo. Isia poku ci linga, o soliwa lomãla vaye kuenda o koleliwa.
22. Ndomo ca tangiwa kelivulu lia 1 Petulu 5:1-3, “olomeme” vielie, kuenda vi sukila oku tatiwa ndati?
22 Vekongelo. Akulu vekongelo va sukila oku ivaluka okuti “olomeme,” haviavoko. (Yoa. 10:16; tanga 1 Petulu 5:1-3.) Olondaka viokuti, “ocunda ca Suku,” “kovaso a Suku” kuenda “ocipiñalo ca Suku,” ci ivaluisa akulu vekongelo okuti olomeme, via Yehova. Eye o yongola okuti, olomeme viaye vi tatiwa locisola kuenda lohenda. (1 Va Tes. 2:7, 8) Eci akulu vekongelo va tẽlisa ciwa ocikele cavo ndangombo, va sanga ohenda kovaso a Yehova. Handi vali, akulu vaco vekongelo, va pondola oku soliwa kuenda oku sumbiwa la vamanji.
23-24. (a) Ocikele cipi akulu vekongelo va kuete eci manji umue a linga ekandu linene? (b) Nye akulu vekongelo va sukila oku kũlĩhĩsa poku tetulula ocitangi caco?
23 Cipi ocikele cakulu vekongelo poku tetulula ovitangi vinene? Ocikele cavo ca litepa Locihandeleko Suku a ecele ku va Isareli pocakati colonganji kuenda cakulu. Vemẽhi liocihandeleko caco, alume va Isareli va nõliwa oku songola, va enda oku tetulula ovitangi viosi ci kale konepa yespiritu, ale yolohuela kuenda yumondi. Pole, vemẽhi liocihandeleko ca Kristu, ocikele cakulu vekongelo oku tetulula lika ovina viatiamẽla kefendelo lia Yehova. Ovo va kũlĩha okuti Suku wa eca ocikele kolombiali, oco va tetulule ovitangi viatiamẽla kolohuela kuenda kumondi. Handi vali, olombiali vi kuete ocikele coku pisa vana va linga eci cĩvi, ale oku va kapa vokayike.—Va Rom. 13:1-4.
24 Cipi ocikele cakulu vekongelo eci manji umue a linga ekandu limue linene? Ovina viosi va yongola oku linga, va kuama olonumbi Viembimbiliya. Ovo va kũlĩha okuti ocisola oco ociseveto cocihandeleko ca Kristu. Ocisola ci vetiya akulu vekongelo oku kũlĩhĩsa epulilo eli: Nye va sukila oku linga oco va kuatise manji umue vekongelo wa linga ekandu linene? Nda omunu umue wa linga ekandu, ocisola ci vetiya akulu vekongelo oku kũlĩhĩsa apulilo a-a: Omunu waco wa likekembela muẽle? Tu kuatisa ndati omunu waco oco a tumbulule ukamba waye la Yehova?
25. Nye tu ka lilongisa vocipama cikuavo?
25 Tu kuete esumũlũho linene lioku kala vemẽhi liocihandeleko ca Kristu! Nda vosi yetu tua likolisilako oku pokola kocihandeleko caco, tu kuatisa ekongelo oku kala ocitumãlo cimue okuti vosi va liyeva okuti va soliwe, va kapiwako kuenda va kolapo. Pole handi, tu kasi voluali lumue okuti “omanu vãvi” vamamako oku “linga eci cĩvi.” (2 Tim. 3:13) Omo liaco, tu sukila oku amamako oku lavulula. Ndamupi ekongelo Liakristão li kuama esunga lia Suku poku tetulula ocitangi catiamẽla kocituwa coku putula omãla? Ocipama cikuavo ci ka tambulula epulilo eli.
OCISUNGO 15 Yoleli Omõla Uveli wa Yehova!
^ tini. 5 Eci, ocipama cavali pokati kovipama vi lombolola esunga lieci tu sukilila oku kolela okuti Yehova, eye Suku yocisola kuenda yesunga. Eye o yongola okuti afendeli vaye va tatiwa lesunga kuenda o lembeleka vosi va kasi oku tatiwa lekambo liesunga voluali lulo lua vĩha.
^ tini. 1 Tanga ocipama losapi hati: “Ocisola Kuenda Esunga ko Isareli Yosimbu,” Vutala Wondavululi wa Kayovo wo 2019.
^ tini. 13 ONDAKA YA LOMBOLUIWA: Ocisola cocili ci tu vetiya oku pitisa kovaso asukila kuenda olonjongole via vakuetu okuti vietu muẽle sio. Tu linga cosi ci tava oco tu kuatise vakuetu.
^ tini. 61 ELOMBOLUILO YOCILUVIALUVIA: Yesu o luluvalela kocimbumba cimue ca fisa omõla ulume okuti eye lika a kuatele. Yesu omo lioku vetiyiwa lohenda, wa pindula omõlaco.
^ tini. 63 ELOMBOLUILO YOCILUVIALUVIA: Yesu o lia konjo yu Fariseo umue o tukuiwa Simono. Ukãi umue, okuti pamue ocipuepue, wa sukula olomahi via Yesu loku vi puenya lesinga liaye kuenda wa pesilako ulela. Simono ka sanjukila ocituwa ukãi a lekisa, pole, Yesu o teyuila ukãi waco.


text:
“Inamu shiiva efiku notundi”
“Kaleni hano oupafi, osheshi inamu shiiva efiku notundi.” — MAT. 25:13.
1-3. (a) Omafaneko elipi a yukila komafaneko aJesus avali? (b) Ohatu ka kundafana omapulo elipi?
DILADILA nee ngeno wa pulwa komunenenhu wonhumba u mu twale nohauto koshiningwanima sha fimana. Eshi ngoo ku na ominute donhumba fimbo ino ya u ke mu pitule, owa mona kutya mohauto kamu na omahooli a wana. Opo nee, owa endelela u ka nwefe. Ofimbo wa ka nwefa, omunenenhu oo okwe uya mu ye, ndele a li ku ku talaatala, ke ku wete. Molwaashi ka li ta dulu okuteelela efimbo lile, okwa pula omunhu umwe e lili e mu twale. Eshi wa aluka ngeno u mu pitule, owa hanga a ya nale. Mbela oto ka kala u udite ngahelipi?
2 Paife natu tye nee ngeno ou li omunenenhu nowa fiila ovalumenhu vatatu ovanekeka va longe po oilonga yonhumba ya fimana. Owe va yelifila nawa kutya oshike lela ve na okulonga, nova tambula ko oilonga oyo nehalo liwa. Ndele eshi wa aluka u tale nghee va longa, vavali ovo ashike va wanifa po oilonga yavo. Oo ina longa sha okwa kala ashike ta ningi omalipopilo. Mbela oto ka kala u uditile ngahelipi omulumenhu oo ina ninga nande eenghendabala dasha a wanife po oilonga yaye?
3 Jesus okwa li a longifa omafaneko a yukila oko, efaneko loukadona omulongo noloitalenti, opo a yelife kutya omolwashike pefimbo lexulilo Ovakriste vamwe ovavaekwa tava ka kala ovadiinini novanaendunge, ofimbo vamwe hasho tava ka kala. * (Mat. 25:1-30) Okwa divilika oshilihongomwa momafaneko oo, a ti: “Kaleni hano oupafi, osheshi inamu shiiva efiku notundi,” sha hala okutya, efimbo olo ta ka tumwa kuKalunga a tokole ounyuni waSatana. (Mat. 25:13) Kunena nafye otwa pumbwa okutula moilonga omayele oo. Ohatu ka mona ouwa ulipi ngeenge otwa dulika komayele oo? Oolyelye ve li oupafi kunena? Oshike tu na okuninga opo tu kale oupafi?
OUWA OO HATU KA MONA NGEENGE OTWA KALA OUPAFI
4. Omolwashike ‘okukala oupafi’ itashi ti kutya okukala hatu lipula nefimbo?
4 Ope na oinima imwe oyo omunhu u na oku i ninga pefimbo lokondadalunde, ngaashi okuya koilonga, okuya kundokotola, ile oku ka londa obesa ile eshina. Ndelenee oinima imwe, ngaashi okudima omundilo ile okuxupifa ovanhu moshiponga, ohai pula okulongwa neendelelo, ngeenge hasho, ovanhu ove na oupu okufila moiponga ya tya ngaho. Peemhito da tya ngaho, ohashi kala sha fimanenena okulitula moilonga oyo to longo, ponhele yokukala to lipula shi na sha nefimbo. Sha faafana, molwaashi exulilo lounyuni oli li popepi, osha fimanenena okukwafela vamwe va shiive omafiloshisho aJehova e na sha nexupifo. Nomolwaasho, Ovakriste ovo ve li oupafi inava pumbwa okukala unene tave lipula nefimbo. Ope na omauwa opatano lwaapo okukala tuhe shii kutya exulilo otali uya mefiku nopotundi yokondadalunde ilipi.
5. Okukala tuhe shii kutya exulilo otali uya naini ohaku tu kwafele ngahelipi tu ulike kutya otu na lela oikala yomitima ya tya ngahelipi?
5 Shotete, okukala tuhe shii kutya exulilo otali uya naini otashi tu pe omhito yokuulika kutya otu na lela oikala yomitima ya tya ngahelipi. Osho otashi ulike yo kutya Jehova okwe tu fimaneka, molwaashi okwe tu pa omhito tu ulike oudiinini wetu. Nonande otwa teelela nodjuulufi oku ka xupa eshi exulilo tali ke uya, otwa hala okukala hatu longele Jehova omolwohole yetu yoku mu hola, ndele hamolwaashi ashike twa hala oku ka mona omwenyo waalushe. (Lesha Epsalme 37:4.) Ohatu kala twa hafa eshi hatu longo ehalo laye notu shi liwetele lela kutya ote tu hongo omolwouwa wetu vene. (Jes. 48:17) Ihatu kala tu wete oipango yaye idjuu. — 1 Joh. 5:3.
6. Kalunga oha kala e udite ngahelipi eshi hatu mu longele omolwohole yetu yoku mu hola, nomolwashike?
6 Oshitivali, okukala tuhe shii kutya exulilo otali uya naini otashi tu pe omhito tu hafife omutima waJehova. Ngeenge ohatu longele Jehova molwaashi tu mu hole, ndele hamolwaashi twa tila kutya exulilo oli li popepi, ile molwaashi twa hala ashike oku ka mona omwenyo waalushe, ohatu mu pe omhito a nyamukule omutondi waye, Satana, oo te mu twifa omhata. (Job 2:4, 5; lesha Omayeletumbulo 27:11.) Molwaashi otu wete okumona oixuna akushe oko Satana a etifa, itatu popile nandenande onghedi yaye yokupangela. Ponhele yaasho, ohatu yambidida nehafo ounamapangelo waJehova.
7. Oshi na ouwa washike okukala nonghalamwenyo yeliyambo?
7 Oshititatu, okukala tuhe shii kutya exulilo otali uya naini otashi tu ladipike tu kale nonghalamwenyo yeliyambo. Kunena, ovanhu vamwe, nonande kave shii Kalunga, ove wete kutya ounyuni ou fiku limwe onau ka xule po. Molwaashi ove na oumbada kutya ounyuni ou li pokuxula po, ove na oikala yokutya: “Tu lyeni hano, fye tu nweni, osheshi mongula ohatu fi.” (1 Kor. 15:32) Ndele fye ihatu kala tu na outile wa tya ngaho. Nomolwaasho ihatu lalakanene okuwanifa po omahalo etu vene. (Omayel. 18:1) Ponhele yaasho, ohatu lixupula fye vene, hatu longifa nehalo liwa efimbo, eenghono noiniwe yetu opo tu udifile vamwe onghundana iwa yOuhamba waKalunga. (Lesha Mateus 16:24.) Ohatu kala twa hafa eshi hatu longele Kalunga, unene tuu eshi hatu kwafele vamwe ve mu shiive.
8. Oshihopaenenwa shopaMbibeli shilipi tashi tu hongo kutya otwa pumbwa okukala twe lineekela filufilu muJehova nomEendjovo daye?
8 Oshitine, okukala tuhe shii kutya exulilo otali uya naini otashi tu kwafele tu kale twe lineekela filufilu muJehova notu kale hatu tula moilonga Eendjovo daye. Molwaashi inatu wanenena, otu na eamo lokukala twe lineekela mufye vene. Ndele Paulus okwa londwela Ovakriste aveshe a ti: “Ou e lishii e li ofika, na lungame a ha wile po.” Pomhito oyo, okwa li a popya kombinga yOvaisrael 23 000, ovo va li inava dulika kuJehova noshe va imba okuya mEdu lEudaneko. Opo nee, Paulus okwa ti: “Ei aishe oya . . . shangwa oku tu kumaida, ofye ava twa hangika komaxulilo omafimbo ounyuni.” — 1 Kor. 10:8, 11, 12.
9. Omayeleko ohae tu kwafele ngahelipi tu kale tu na eitavelo la pama notu ehene popepi elela naJehova?
9 Oshititano, okukala tuhe shii kutya exulilo otali uya naini otashi tu pe omhito tu pameke eitavelo letu eshi hatu piti momayeleko. (Lesha Epsalme 119:71.) Omafiku aa axuuninwa onghalelo ei yoinima oku li “omafimbo madjuu” shili okukaliwa muo. (2 Tim. 3:1-5) Molwaashi ounyuni waSatana ou tu tonde, omafimbo amwe ohatu hepekelwa eitavelo letu. (Joh. 15:19; 16:2) Ngeenge otwa kala hatu pula nelininipiko ekwafo kuKalunga eshi hatu shakeneke omayeleko, ohatu ka kala tu na elididimiko, neitavelo letu otali ka kala la pama. Kakele kaasho, ohatu ka ehena popepi elela naJehova. — Jak. 1:2-4; 4:8.
10. Oshike hashi ningifa efimbo li kale la fa tali endelele?
10 Fimbo limwe, efimbo otashi dulika li kale tali monika la fa tali endelele ile tali ende kanini. Ngeenge otwa kala twe lipyakidila neenghono, efimbo otali ka tuka po ngolungu. Sha faafana, ngeenge otwa kala twe lipaka moilonga tai shambula oyo Jehova e tu lineekelela, itatu ka mona exulilo la kala ko. Ovavaekwa vahapu ova kala ve lipyakidila moilonga yaJehova, nokungaho ove tu tulila po oshihopaenenwa shiwa. Natu ka taleni pauxupi kwaasho sha li sha ningwa po konima eshi Jesus a nangekwa po e li Ohamba mo 1914 nanghee ovavaekwa vamwe va li va ulika kutya ova li ve lilongekidila okuuya kwaJesus, ofimbo vamwe va hangwa inave shi lilongekidila.
OVAVAEKWA OVA HANGWA VE LILONGEKIDA
11. Konima yo 1914 omolwashike ovavaekwa vamwe va li tava diladila kutya Omwene wavo ite uya diva?
11 Dimbuluka efaneko laJesus loukadona omulongo noloitalenti. Ngeno oukadona omulongo novapiya vomefaneko loitalenti ova li ve shii efiku omuhomboli ile omwene wavo te uya, ngeno kava li va pumbwa okukala oupafi. Ashike kava li ve shii efiku Omwene wavo te uya, onghee ova li va pumbwa okukala oupafi. Oule womido dihapu, ovavaekwa ova li ve shii kutya 1914 owa li tau ka kala omudo udidilikwedi, ashike kava li ve shii lela kutya oshike sha li tashi ka ningwa po momudo oo. Eshi oinima inai enda ngaashi va li va teelela, vamwe ova li tava diladila kutya Omuhomboli ite uya diva. Lwanima, omumwatate umwe okwa ka hokolola a ti: “Vanini vomufye otwa li hatu diladila lela kutya ohatu ka ya meulu moshivike shotete shaOktoba [1914].”
12. Ovavaekwa ova li va ulika ngahelipi kutya ove li ovadiinini novanaendunge?
12 Ovamwatate ovo kava li tuu va nyemata eshi exulilo inali uya ngaashi va li va teelela! Kakele kaasho, ova li yo tava patanekwa pefimbo lOita yOtete yOunyuni. Ova li nokuli hanga va efe po filufilu oilonga yokuudifa. Ndele mo 1919, ova li va papuduka meemhofi dopamhepo. Pefimbo opo, Jesus okwa li a uya kotembeli yaJehova yopamhepo opo a konakone aveshe ovo tave liti Ovakriste. Ovavaekwa vamwe kava li oupafi, nomolwaasho ova li va kanifa oufembanghenda wavo wokutwikila ‘okulandakanifa’ oinima yOmwene wavo, Jesus. (Mat. 25:16) Ovavaekwa va tya ngaho ova li va katuka naanaa ngaashi oukadona omalai, ovo va hangwa inava yadifa eelamba davo omahooli. Navali, ngaashi omupiya womefaneko loitalenti oo a li omundedenhu, kava li ve lilongekida okuninga omaliyambo omolwOuhamba. Ashike ovavaekwa vahapu ova kala ovadiinini filufilu nova li tava longele Omwene wavo nelitulemo nokuli nopefimbo olo lidjuu loita.
13. Ongudu yomupiya oya li i na oikala ya tya ngahelipi konima yo 1914, noina oikala ya tya ngahelipi kunena?
13 Konima yo 1914, Oshungonangelo yOshiingilisha oya li ya popya eendjovo edi dididilikwedi, ya ti: “Ovamwatate, ovo tu na etaleko liwa li na sha naKalunga inatu nyematekwa omolwomalongekido aye. Katu na okukala twa teelela ehalo letu li wanifwe; onghee hano, eshi twa mona kutya osho twa li twa teelela shi ningwe muOktoba 1914 inashi ningwa, otu na ashike okukala twa hafa eshi Omwene ina lundulula omhangela yaye e tu wapalele. Nokatu na okuteelela a ninge ngaho. Fye shetu okukendabala ashike okuuda ko eemhangela daye nomalalakano aye.” Ovavaekwa vokunena navo ove na oikala ya tya ngaho yelininipiko novadiinini kuKalunga. Hakutya ngeno vo ove udite kutya ova nwefwa mo komhepo iyapuki, ndele ova tokola ashike toko okulonga oilonga oyo Jesus e ve lineekelela. “Ongudu inene” ‘yeedi dimwe,’ sha hala okutya, Ovakriste ovo ve na eteelelo loku ka kala nomwenyo fiyo alushe kombada yedu, nayo oi li oupafi notai longo nouladi ngaashi ovavaekwa. — Eh. 7:9; Joh. 10:16, NW.
NATU KALE TWE LILONGEKIDA
14. Ouwa ulipi hatu ka mona ngeenge otwa kala twe lineekela omupiya omudiinini?
14 Ngaashi ashike Ovakriste ovavaekwa, oilyo yongudu inene oyo i li oupafi ohai kala ye lineekela omupiya omudiinini, oo ta longifwa kuKalunga opo e tu pe eendja pefimbo. Kungaho, ongudu inene nayo otai yadeke eelamba dayo omahooli opafaneko okudja mEendjovo daKalunga kekwafo lomhepo iyapuki. (Lesha Epsalme 119:130; Johannes 16:13.) Osho ohashi i kwafele i kale ya teelela okwaaluka kwaKristus, nokuli nonande oi shakeneke omayeleko a kwata moiti. Pashihopaenenwa, ovamwatate vamwe, ovo va li mokamba imwe yeenghwate muNdowishi pefimbo lepangelo longudu yoNazi, ova li ashike ve na Ombibeli imwe aike. Onghee hano, ova kala tava ilikana opo va mone eendja dopamhepo dihapu. Konima yokafimbo, ova li va kundana kutya omumwatate umwe woshilema oo opo e uya mokamba oyo okwa vakela mo Eeshungonangelo donhumba, e di endifila mokuulu kwaye kwoshipilangi. Omumwatate umwe womuvaekwa, Ernst Wauer, oo a xupa meekamba da tya ngaho, lwanima okwa li a popya a ti: “Jehova okwa li e tu kwafela monghedi ikumwifi opo tu koneke momutwe ouyelele tau pameke oo wa li wa kundafanwa moitukulwa oyo.” Okwa weda ko vali ta ti: “Kunena ohatu mono noupu eendja dopamhepo, ndele mbela ohatu kala ngoo alushe tu na olupandu? Ondi na elineekelo kutya Jehova ota ka nangeka noupuna ovo ve mu lineekela, ve li ovadiinini kuye nohava li koshililo shaye.”
15, 16. Ovakriste vamwe ovalihomboli ova li va nangekwa noupuna ngahelipi omolwouladi wavo, noshike hatu lihongo moimoniwa ya tya ngaho?
15 Eedi dimwe ohadi longo yo nelitulemo oilonga yokuudifa, tadi yambidida noudiinini ovamwaxe vaKristus. (Mat. 25:40) Mepingafano nomupiya mwii nomundedenhu womefaneko laJesus loitalenti, eedi dimwe ohadi ningi omaliyambo neenghendabala da mana mo opo di pitife komesho oinima yOuhamba. Pashihopaenenwa, eshi Jon naMasako va li va pulwa va ka udifile ovapopi vOshichina koKenya, potete ova li tava ongaonga okuninga etokolo. Ndele eshi ve shi ilikanena nokutalulula eenghalo davo, ova li va ninga etokolo va tembukile koKenya.
16 Jehova okwa li e va nangeka noupuna omolweliyambo la tya ngaho. Ova ti: “Ohatu hafele neenghono oukalele.” Ova hovela omakonakonombibeli aheyali notava hafele oimoniwa ihapu itunhula. Ova ti yo kutya: “Ohatu pandula Jehova efiku keshe eshi e tu pitika tu uye oku.” Ope na yo Ovakriste vahapu ovo va tokola okukala ve lipyakidila moilonga yaKalunga, kashi na nee mbudi kutya exulilo otali uya naini. Diladila kOvakriste omayovi ovo va pita mOfikola yaGilead notava longo ve li ovatumwa nosho yo ovo liyamba va ye koilongo imwe i lili opo va ka udife oko ku na omhumbwe yovaudifi. Oto dulu okulesha kombinga yavamwe ovo va ninga omaliyambo a tya ngaho moshitukulwa shOshungonangelo yo 15 Juli 2012 shi na oshipalanyole, “Vamwe ovo ve liyamba va ka longe kuEcuador.” Eshi to lesha kombinga yaasho ovamwatate ovo va pondola, diladila kunghee to dulu okutamununa mo oukalele woye. Kungaho, oto ka dula okufimanekifa Kalunga noto ka kala wa hafa neenghono.
NANYE YO KALENI OUPAFI
17. Okukala tuhe shii kutya exulilo otali uya naini oshi na ouwa ulipi?
17 Osha yela lela kutya oshi na ouwa okukala tuhe shii kutya exulilo otali uya mefiku nopotundi yokondadalunde ilipi. Ponhele yokukala twa nyemata eshi exulilo inali uya, otwa hafa eshi she tu pa omhito yokweehena popepi elala naJehova, Tate yetu omunahole, nokukala hatu mu longele noudiinini. Okukala tu kwete koshipululo, oku shi popya pafaneko, nokukala twa lungama opo tuha piyaanekwe koinima yomounyuni oshe tu kwafela tu kale hatu hafele oilonga yOmwene. — Luk. 9:62.
18. Omolwashike twa hala okulongela Kalunga noudiinini?
18 Exulilo lounyuni oli li popepi elela. Nomolwaasho, inatu hala nande okunyemateka Jehova naJesus. Ove tu pa oilonga i tya sha momafiku aa axuuninwa notwa hala oku i longa noudiinini. Inatu hafa tuu eshi ve tu lineekelela oilonga oyo! — Lesha 1 Timoteus 1:12.
19. Ongahelipi hatu dulu okukala twe lilongekida?
19 Kashi na nee mbudi kutya otu na eteelelo loku ka kala nomwenyo waalushe meulu ile omEduparadisa, otwa hala okuwanifa po noudiinini oshilonga osho Kalunga e tu pa shokuudifa nokuninga ovanhu ovahongwa. Inatu pumbwa okukala tu shii kutya efiku laJehova otali uya mefiku nopotundi yokondadalunde ilipi. Shetu okukala ashike twe lilongekida, notwa tokola okuninga ngaho. (Mat. 24:36, 44) Ngeenge otwa kala twe lineekela filufilu muJehova nokupitifa komesho Ouhamba waye, ohatu dulu okukala noushili kutya itatu ka nyematekwa. — Rom. 10:11.
^ okat. 3 Tala Oshungonangelo ye 1 Marsa 2004, epandja 27-31.


text:
OKUKALA OMUKRISTE WASHILI
Eitavelo loye ola pamenena shi fike peni momaudaneko aJehova?
Josua naSalomo ova popya va tomhwa kutya kape na nande ondjovo imwe yomomaudaneko aJehova ya kala inai wanifwa. (Jos 23:14; 1Eeh 8:56) Eendombwedi odo mbali oda popya oumbangi u shi okulineekelwa notau tu kwafele tu pameke eitavelo letu. — 2Kor 13:1; Tit 1:2.
Jehova okwa li a wanifa po ngahelipi omaudaneko aye pefimbo laJosua? Taleni okavidio ‘Kape na nande ondjovo imwe inai wanifwa’ pamwe noukwaneumbo weni. Ndele tamu kundafana omapulo taa shikula: (1) Ongahelipi to dulu okuhopaenena eitavelo laRahab? (Heb 11:31; Jak 2:24 -26) (2) Oshihopaenenwa shaAkan osha ulika ngahelipi kutya okuhadulika ohaku eta oilanduliko inyikifa oluhodi? (3) Omolwashike ovakwaita ovaladi Ovagibeon va li ve uya kuJosua noku mu kengelela va pange ombili nOvaisrael? (4) Ondjovo yaJehova oya ka wanifwa ngahelipi eshi eehamba nhano dOvaamori da kala tadi ningile Ovaisrael omatilifo? (Jos 10:5-14) (5) Jehova okwe ku kwafela ngahelipi eshi wa kala wa pitifa komesho Ouhamba nouyuki waye monghalamwenyo yoye? — Mat 6:33.
Eitavelo letu otali ka pama ngeenge otwa kala hatu dilonga kwaashishe osho Jehova a ninga monakudiwa, osho ta ningi paife naasho ta ka ninga monakwiiwa. — Rom 8:31, 32.


text:
OKUKALA OMUKRISTE WASHILI
Dimbulukweni omukainhu waLot
Omolwashike omukulukadi waLot a tala konima eshi va li tava i onhapo okudja muSodom? Ombiibeli inai shi popya. (Gen 19:17, 26) Oshikundafanwa shelondwelo laJesus otashi ulike kutya otashi dulika a li a kwatwa kolwisho loinima oyo a fiya po. (Luk 17:31, 32) Mepingafano nomukulukadi waLot, ongahelipi hatu dulu okuhenuka okukwata okahetengi efilonghenda laKalunga? Inatu efa nande okulalakanena oinima yopamaliko oko ku kale kwa fimanenena monghalamwenyo yetu. (Mat 6:33) Jesus okwa ti itatu dulu “okukalela Kalunga nemona.” (Mat 6:24) Ongahelipi ngeenge otwa didilike kutya oinima yopamaliko otai tu manene po efimbo lokuninga oinima yopamhepo monghalamwenyo yetu? Natu ilikane kuJehova e tu pe eendunge dokuyoolola opo tu dule okumona kutya openi naanaa twa pumbwa okuninga omalunduluko nosho yo ouladi woku shi ninga.
TALA OITUKULWA ITATU YOKAVIDIO DIMBULUKWENI OMUKAINHU WALOT, NDELE TAMU KUNDAFANA OMAPULO TAA SHIKULA:
Ongahelipi omafininiko okulalakanena oimaliwa kwa nwefa mo okudiladila, okupopya nosho yo eenghatu daGloria?
Oshihopaenenwa shomukulukadi waLot otashi tu londwele ngahelipi kunena?
Okutula moilonga omafinamhango Ombiibeli okwa kwafela ngahelipi Joe noukwaneumbo waye?
Eendafano laAnna novanailonga vakwao ola kuma ngahelipi oupamhepo waye?
Omolwashike twa pumbwa ouladi ngeenge ohatu fininikwa tu lalakanene oimaliwa monghalamwenyo yetu?
Brian naGloria ove shi enda ngahelipi opo va dule vali okukala va pitifa komesho oinima yopamhepo?
Omafinamhango Ombiibeli elipi wa didilika a ulikwa mokavidio aka?


text:
Ndamupi Yehova a Siata Oku Lekisa Ocisola Kokuetu?
“Tali ocisola ca piãla ndomo Isia a tu cĩha.”
OVISUNGO VI IMBIWA: 91, 13
1. Upostolo Yoano o tu vetiya oku sokolola nye, kuenda momo lie?
UPOSTOLO Yoano o tu vetiya oku sokolola lutate catiamẽla kocisola calua Yehova a tu kuetele. Kukanda 1 Yoano 3:1, tu tangako ndoco: “Tali ocisola ca piãla ndomo Isia a tu cĩha.” Nda tu sokolola ocisola Yehova a tu kuetele, kuenda ndomo a siata oku ci lekisa kokuetu, tu kuata ukamba laye, kuenje tu u kuatelavo ocisola calua.
2. Momo lie ka ca lelukilile komanu vamue oku kuata elomboloko liokuti Yehova o va sole?
2 Omanu vamue ka va kuete elomboloko ndomo Suku a siata oku lekisa ocisola kokuavo. Ovo va siata oku sima okuti Suku ka kapeleko omanu. Va tavavo okuti Suku wa siata oku eca lika olonumbi, kuenje o kangisa vana ka va lekisa epokolo kokuaye. Omo lialongiso esanda, omanu vamue va siata oku sima okuti Suku ongangala, kuenda lomue o pondola oku lekisa ocisola kokuaye. Vakuavo va siata oku sima okuti Suku o sole omanu vosi, ndaño vana va linga ovina vĩvi ale viwa. Pole, elilongiso liove Liembimbiliya lia siata oku ku kuatisa oku kũlĩha ocili catiamẽla ku Yehova. Ove wa kũlĩha okuti ocisola oco ocituwa ca velapo ca Yehova, kuenda wa eca omõlaye ndocisembi kokuove. (Yoano 3:16; 1 Yoano 4:8) Pole, omo liovitangi wa siata oku liyaka lavio komuenyo, pamue ka ci leluka kokuove oku kuata elomboloko liocisola Yehova a ku kuetele.
3. Nye ci pondola oku tu kuatisa oku kuata elomboloko liocisola Yehova a tu kuetele?
3 Oco tu kuate elomboloko liocisola Yehova a tu kuetele, tete tu sukila oku kuata elomboloko liokuti Yehova eye wa tu lulika. Eye wa tu ĩha omuenyo. (Tanga Osamo 100:3-5.) Eli olio esunga lieci Embimbiliya li popela okuti, omunu watete o tukuiwa hati, “omõla a Suku.” (Luka 3:38) Kuenje Yesu wa tu longisa oco tu tukule Yehova tuti, “Isietu o kasi kilu.” (Mateo 6:9) Omo liaco, Yehova eye Isietu, kuenda o tu sole ndeci isia umue uwa a sole omãla vaye.
4. (a) Yehova Isia umue wa tuwa ndati? (b) Nye tu konomuisa vocipama cilo, leci ci kuaĩmo?
4 Ka ca lelukile komanu vamue oku sima okuti isia o sokisiwa lomunu umue ukuacisola. Momo pamue va siata oku sokolola ndomo olonjali viavo via enda oku va tata lungangala eci va kala omãla. Yehova lalimue eteke a tatele lãvi omãla vaye. Yehova eye onjali ya velapo tu kuete. (Osamo 27:10) Eye o tu sole calua, kuenda wa siata oku tu tata lolonjila via litepa. Eci tu limbuka okuti tu soliwe calua la Yehova, ci tu vetiya oku lekisa ocisola kokuaye. (Tiago 4:8) Vocipama cilo tu lilongisa olonjila vikuãla vi situlula ndomo Yehova a siata oku lekisa ocisola kokuetu. Vocipama ci kuãimo tu ka konomuisavo olonjila vikuãla vi tu kuatisa oku lekisa ocisola kokuaye.
YEHOVA UKUACISOLA KUENDA UKUACALI
5. Nye Suku a eca komanu vosi?
5 Eci upostolo Paulu a kala ko Atenai, lo ko Helasi, wa limbuka okuti kua kala oviteka vialua kuenda omanu va tavele okuti olosuku viavo via enda oku eca kokuavo omuenyo. Omo liaco, wa va sapuila ovina viatiamẽla ku “Suku u wa lulika oluali lovina viosi vi kasimo.” Noke wa popia hati, Suku wa siata oku “eca komanu vosi omuenyo lefuimo lovina viosi,” kuenda “omo tu muila omuenyo loku lisengasenga, haimo tu kasilili lomuenyo.” (Ovilinga 17:24, 25, 28) Yehova wa tu ĩha ovina viosi tu sukila oco tu kale lomuenyo, kuenda oku kuata esanju. Sokolola eci catiamẽla kovina vimue a tu ĩha omo liocisola a tu kuetele.
6. Onjo yipi Yehova a tu ĩha? (Tala elitalatu kefetikilo liocipama cilo.)
6 Yehova wa tu pongiyila onjo yimue ya posoka calua. (Osamo 115:15, 16) Pokati koviengele viosi Yehova a lulika, ongongo oyo lika yi kasi ndu okuti ya litepa. Ndaño okuti olonoño via siata oku linga akonomuiso alua vilu, kuenda via limbuka oviengele vialua, pole toke cilo ka via sangele ocengele cikuavo muli ovina viosi omanu va sukila oco vamameko lomuenyo. Yehova ka tu ĩhile lika ovina viosi tu sukila oco tu kale komuenyo, pole wa lulikavo ongongo yimue ya posoka calua okuti yecelela oku kalamo lesanju komuenyo kuenda oku kolapo. (Isaya 45:18) Eci tu sokolola ovina viatiamẽla konjo Isietu Yehova a tu ĩha, tu limbuka ocisola calua a tu kuetele.
7. Onjila Yehova a kuama poku tu lulika yi lekisa ndati okuti o tu sole?
7 Onjila yikuavo yeca uvangi wokuti Yehova o tu kuetele ocisola, poku tu lulika luloño woku u setukula. (Efetikilo 1:27) Eci ci lomboloka okuti tu pondola oku limbuka ocisola a tu kuetele, kuenje tu vetiyiwavo oku lekisa ocisola kokuaye. Eye wa kũlĩha okuti ovina viaco vi tu nenela esanju. Omãla va kuata esanju eci va limbuka okuti va soliwe calua lolonjali viavo. Ivaluka okuti Yesu wa tu longisa okuti tu kuata lika esanju nda tua linga ukamba la Isietu Yehova. (Mateo 5:3) Eye wa tu ĩha “ovina viosi [okuti] tu sanjuka lavio.” Yehova ukuacali kuenda o tu sole calua.
JEHOVAH YEHOVA O TU LONGISA OCILI
8. Momo lie tu yonguila okuti Yehova o tu longisa?
8 Olonjali vi sole omãla vavo, ka vi yongola okuti va kembiwa, ale va yapuisiwa. Pole, olonjali vialua koloneke vilo ka via siatele oku tava kolonumbi Viembimbiliya viatiamẽla koku tepisa pokati keci ciwa leci cĩvi. Omo liaco, ka vi tẽla oku songuila ciwa omãla vavo, kuenje ca siata oku nena esumuo kuenda ombuanja. (Olosapo 14:12) Pole, Yehova wa eca komãla vaye olonumbi via velapo, momo eye “Suku yocili.” (Osamo 31:5) Yehova o kuete esanju lioku tu longisa ocili catiamẽla kokuaye. Eye wa siatavo oku tu longisa ndomo tu u fendela, kuenda o lekisa kokuetu onjila yiwa yoku kala komuenyo. (Tanga Osamo 43:3.) Ovina vipi Yehova a siata oku tu longisa vi eca uvangi wokuti o tu sole calua?
9, 10. (a) Momo lie Yehova a siatela oku tu longisa ovina viatiamẽla kokuaye? (b) Ovina vipi Yehova a siata oku tu longisa viatiamẽla kocipango caye kuenda kokuetu?
9 Yehova tete o tu sapuila eci catiamẽla kokuaye. Eye o yongola okuti tu u kũlĩha. (Tiago 4:8) Omo liaco, o tu sapuila onduko yaye. Embimbiliya li tukula onduko yaye olonjanja vialua okuti, olonduko vikuavo ci sule. Yehova wa siatavo oku tu sapuila ndomo a tuwa. Nda tu tala ovina a lulika, tu lilongisa okuti o kuete unene kuenda uloño. (Va Roma 1:20) Eci tu tanga Embimbiliya tu lilongisa okuti Yehova ukuesunga kuenda o tu sole calua. Osimbu tu amamako oku kũlĩha ovituwa vi komõhisa via Yehova, tu vetiyiwa oku kuata ukamba laye.
Osimbu tu amamako oku kũlĩha ovituwa vi komõhisa via Yehova, tu vetiyiwa oku kuata ukamba laye
10 Yehova wa siata oku tu longisa ovina viatiamẽla kocipango caye. Eye o tu sapuilavo okuti tu panga onepa kepata liaye. Yehova o tu lomboluilavo ovina a yongola okuti ovio tu sukila oku linga ndeci, oku likuata omunga poku talavaya lomanu vosi vakuepata liaye, kuenda oku kuata ombembua. Embimbiliya li lekisa okuti Suku ka tu lulikile lomoko yoku li nõlela etu muẽle eci ciwa leci cĩvi. (Yeremiya 10:23) Yehova wa kũlĩha eci ciwa kokuetu. Kuenje, omo lioku tava komoko yaye yoku viala, loku pokola kokuaye, tu pondola oku kuata ombembua kuenda esanju komuenyo. Yehova wa siata oku tu longisa ocili ci kuete esilivilo lia velapo, omo liocisola a tu kuetele.
11. Isietu ukuacisola wa siata oku tu longisa nye catiamẽla kovaso yoloneke?
11 Isia ukuacisola o sokolola lutate ndomo omãla vaye va ka kala kovaso yoloneke. Eye o yongola okuti va kuata esanju komuenyo. Pole, omanu valua koloneke vilo, va siata oku sakalala calua lovina vio kovaso yoloneke, kuenda va likolisilako oku linga ovopange amue oco va kuate ovina okuti ndopo ka vi ka kalako vali. (Osamo 90:10) Tu kuete esanju lialua omo okuti Isietu Yehova ka siatele lika oku tu longisa ndomo tu pondola oku kuata cilo esanju komuenyo, pole wa tu likuminyavo ekalo limue li komõhisa kovaso yoloneke!
YEHOVA O SONGUILA OMÃLA VAYE KUENDA O VA PINDISA
12. Yehova wa seteka oku kuatisa ndati Kaini la Baruki?
12 Eci Yehova a limbuka okuti Kaini wa yonguile oku linga ocina cimue cĩvi, wa seteka oku u kuatisa poku u pula ndoco: “Nye wa temẽla? Locipala cove ca nyumalẽla . . . nye? Nda o linga ciwa ku taviwa?” (Efetikilo 4:6, 7) Omo okuti Kaini ka tavele ekuatiso lia Yehova, wa liyaka lovitangi vialua. (Efetikilo 4:11-13) Onjanja yimue Yehova wa limbukile okuti Baruki wa kala oku lekisa ocituwa cimue ka ca sungulukile, kuenje, wa fetika oku kava kuenda oku pua epandi. Omo liaco, Yehova wa sapuila Baruki hati, wa sukilile oku linga apongoloko omo liocisimĩlo caco ka ca sungulukile. Noke, Baruki wa tava kelungulo lia Yehova, kuenje wa popela omuenyo waye.
13. Nye afendeli va Yehova vakuekolelo va lilongisa poku liyaka lovitangi?
13 Yehova wa siata oku tu songuila, loku tu pindisa, momo o tu sole. Eye ka siatele lika oku tu lungula eci tu linga cimue cĩvi, pole wa siatavo oku tu kuatisa. (Va Heveru 12:6) Vembimbiliya tu sangamo ovolandu afendeli va Yehova vakuekolelo vana a pindisa oco va linge omanu vawa. Ovolandu a lekisa okuti Yosefe, la Mose kuenda Daviti, va liyakele lovitangi vialua. Pole, vokuenda kuovitangi viaco, Yehova wa kala lavo. Kuenje, ovina va lilongisa vokuenda kuovitangi viaco, vieya oku va kuatisa eci Yehova a eca kokuavo ovikele vinene. Eci tu tanga Vembimbiliya ovolandu a lekisa ndomo Yehova a kuatisa afendeli vaye loku va pindisa, tu limbuka okuti o tu sole calua.
14. Nda tua linga ocina cimue ka ca sungulukile, Yehova o lekisa ndati ocisola kokuetu?
14 Ndaño pamue tu linga ocina cimue ka ca sungulukile, pole Yehova amamako oku lekisa ocisola kokuetu. Nda tua kapako epindiso kuenda tua likekembela, eye o tu ecela “ca lua.” (Isaya 55:7) Eci ci lomboloka nye? Olondaka via Daviti viatiamẽla koku ecela kua Yehova vi lekisa okuti, tu kuete Isia umue ukuahenda ndomo Embimbiliya li popia hati: “Eye ecela akandu ove osi. O sakula ovoveyi ove osi. O yovola omuenyo wove konjembo. O ku walisa ekolowa liocisola ka ci pui kuenda ohenda. Ndeci kutundilo kupãla lutakelo haico a kapa okulueya kuetu ocipãla.” (Osamo 103:3, 4, 12) Yehova o tu pindisa kuenda o tu songuila volonjila via litepa. Ove hẽ wa siata oku linga apongoloko lonjanga? Olonjanja viosi ivaluka okuti Yehova wa siata oku tu pindisa omo liocisola a tu kuetele.
YEHOVA O TU TEYUILA
15. Onjila yipi yikuavo Yehova a siata oku kuama yi lekisa okuti o tu sole?
15 Isia ukuacisola o teyuila epata liaye nda li kasi kohele. Eci oco Isietu Yehova a siata oku tu lingila. Ukualosamo wa popia eci catiamẽla ku Yehova hati: “Eye o silamela ovimuenyo violosandu viaye. O va popela povaka olondingaĩvi.” (Osamo 97:10) Sokolola ulandu u kuãimo ndeci: Omo okuti ovaso ove a kuete esilivilo lia velapo kokuove, wa siata oku a teyuila lonjanga. Cimuamue haico Yehova a siata oku linga okuti, o teyuila lonjanga afendeli vaye, momo va kuete esilivilo lia velapo kokuaye.
Yehova wa siata oku teyuila lonjanga afendeli vaye omo okuti va kuete esilivilo lia velapo kokuaye
16, 17. Yehova wa teyuila ndati afendeli vaye kosimbu kuenda wa siatavo oku ci linga ndati koloneke vilo?
16 Onjila yikuavo yeyi okuti, Yehova lekuatiso liovangelo vaye wa teyuila afendeli vaye kosimbu, kuenda wa siatavo oku ci linga koloneke vilo. (Osamo 91:11) Onjanja yimue ungelo umosi wa pondele eci ci soka 185.000 kasualali vo ko Asuria vuteke umuamue, kuenje wa teyuila afendeli va Suku. (2 Olosoma 19:35) Kocita catete ovangelo vamue va yovola Petulu, la Paulu kuenda omanu vakuavo vokayike. (Ovilinga 5:18-20; 12:6-11) Vokuenda kuanyamo a pita, vofeka yimue yocifuka co Afrika mua pita uyaki. Vofeka yaco omanu va tala ohali yalua omo liuyaki, oku nyaniwa, oku putuiwa, kuenda oku pondiwa. Ndaño okuti lomue pokati ka vamanji wa fa, valua va pesela ovina viosi va kuatele. Pole, vosi yavo va limbuka ocisola Yehova a va kuetele, kuenda va kũlĩha okuti Yehova wa siata oku va tata ciwa. Ndaño va siata oku liyaka lovitangi vialua, toke cilo va kuete esanju. Momo, eci manji umue onumiwa yo Kombala Yolombangi Via Yehova a endele oku ka va nyula, kuenje wa va pulisa ndomo va kasi, ovo va tambulula vati: “Vosi yetu tu kasi ciwa, kuenda tu eca olopandu ku Yehova!”
17 Ocili okuti afendeli vamue va Yehova ndeci, ndonge Stefano kuenda vakuavo va pondiwa omo liekolelo va lekisa. Yehova olonjanja vimue ka siatele oku tateka oco ovina viaco ka vi ka lingiwe. Pole, o teyuila afendeli vaye va likuete omunga poku va lungula kovina viatiamẽla kolonjila via litepa Satana a siata oku kuama oco a va yapuise. (Va Efeso 6:10-12) Tua siata oku sanga alungulo aco Vembimbiliya, kuenda valivulu ocisoko ca Yehova. Tua lilongisa eci catiamẽla kovitangi vi tunda vo Internet, koku sola calua olombongo, kukahonga, kolofilme viungangala, kalivulu amue, ale kolovideo game. Ocili okuti Yehova o tu sole, kuenda o yongola oku tu teyuila.
ESUMŨLŨHO LIMUE LINENE
18. Nye o yeva vutima omo liocisola Yehova a ku kuetele?
18 Eci Mose a sokolola ovina viatiamẽla kanyamo osi a kala oku vumba Yehova, wa limbuka okuti Yehova u kuetele ocisola. Kuenje Mose wa popia hati: “Tu kutise omẽle locisola cove ka ci pui, ha tu yolela loku sanjuka oloneke vietu viosi.” (Osamo 90:14) Tu kuete esumũlũho omo lioku kuata elomboloko liokuti Yehova o tu sole. Tu kuetevo esumũlũho lia velapo lioku soliwa la Yehova! Omo liaco, tu kuete ovisimĩlo ndevi viupostolo Yoano wa popia hati: “Tali ocisola ca piãla ndomo Isia a tu cĩha.”


text:
ETUKULWA 62
Ouhamba u li ngaashi omuti wa kula
Oufiku umwe, Nebukadnesar okwa li a twa ondjodi itilifa. Okwa li a ifana ovanongo vaye opo ve mu lombwele kutya otai ti shike. Ashike kapa li nande oumwe a dula oku i fatulula. Hauxuuninwa, ohamba oya li ya popya naDaniel.
Nebukadnesar okwa li a lombwela Daniel ta ti: “Mondjodi yange, onda mona mo omuti tau kulu wa yuka pombada fiyo wa twa meulu. Owa li tau dulu okumonika kukeshe umwe kombada yedu. Owa li u na omafo mawa noiimati ihapu. Oinamwenyo ohai kala ya omba momudile wao, noudila ohava tungu oihadi yavo koitai yomuti oo. Opo nee omweengeli okwa dja meulu ndele ta ti: ‘Kei po omuti ou, ndele tamu tete ko oitai yao. Ashike oshifidi nomidi dasho nadi fyaale medu, sha mangwa nomalyenge oivela ilaula naitwima. Omutima womuti otau ka shituka omutima womunhu nomutima womunhu otau ka shituka omutima woshifitukuti ndele tapa piti omafimbo aheyali. Ovanhu aveshe otava ka shiiva kutya Kalunga oye Omupangeli nota dulu okuyandja ouhamba waye kwaau a hala.’”
Jehova okwa hololela Daniel kutya ondjodi oyo otai ti shike. Eshi Daniel a uda ko efatululo londjodi oyo, okwa li a tila. Opo nee okwa tya: ‘Ohamba, onda li ndi shii ngeno ondjodi oi na sha novatondi voye, ashike oove tai popi. Omuti munene oo wa kewa po oove. Oto ka kanifa ouhamba woye, noto ka lya omwiidi moixwa ngaashi ashike oifitukuti. Molwaashi omweengeli okwa ti oshifidi nomidi dasho nadi fyaale medu, oto ka ninga ohamba natango.’
Konima yodula, Nebukadnesar okwa li ta ende kombada yongulu youhamba waye, ta tale ewapalo laBabilon. Okwa ti: ‘Taleni ame eshi nda tungifa oshilando shinene naashi nda tumbala.’ Fimbo ta popi, meulu omwa dja ondaka tai ti: ‘Nebukadnesar, paife ouhamba owe u kufwa.’
Pefimbo opo tuu opo, Nebukadnesar okwa ninga omupwidi ndele ta kala a fa oifitukuti yomoixwa. Okwa li a fininikwa opo a fiye po eumbo louhamba noku ka kala noifitukuti yomoixwa. Opo nee eexwiki daNebukadnesar oda kula ndele tadi ningi dile da fa omalwenya onhwa, noipanyala yaye ngaashi oipanyala yeedila.
Eshi pa pita omido heyali, Nebukadnesar okwa li a lunduluka ndele ta kala e li ngaashi a li nale, na Jehova okwe mu ninga ohamba yaBabilon. Opo nee Nebukadnesar okwa ti: ‘Ohandi pandula Jehova, ohamba yomaulu. Paife ondi shi shii kutya Jehova oye Omupangeli. Oha ninipike ovo ve na ounhwa, nota dulu okuyandja ouhamba kwaao a hala.’
“Ounhwa tau tetekele ehanauno, nelinenepeko tali tetekele epunduko.” — Omayeletumbulo 16:18


text:
Ounona vekondjelomanguluko konyala 300 va pewa eedjapo
GROOTFONTEIN– Ovalumenhu novakainhu hava ifanwa kutya ovo ounona vekondjelomanguluko ve li 300 ova djala omanguwo, va mona eedjapo momandeulo oinima ya yooloka yopaungoba koBerg Aukas Youth Skills Training Centre kondje yoGrootfontein.
Minista wovanyasha nomaudano, Erastus Uutoni, oye a yandja eedjapo kovanyasha ovo koshiindingili sha ningilwa kendiki olo li li konyala eekilomenta 20 okudja moGrootfontein mOshitukulwa shaOtjozondjupa.
Ovanyasha aveshe kumwe 299 ova mona omadeulo oule weemwedi omuwoi mouteku woimuna, woimeno, okutunga, okuhonga oipilangi okuhondja, okuyakula ovatalelipo novapashioni, ounambelewa, okuxwikila, noku pangela eekompiuta.
Omunista oya lombwela ovadjali vomanguo ava kutya nava shune komaumbo, vaka ete po oilonga, vo va ka kwafele ovanhu vopomidingonoko davo.
“Ope na nale oimaliwa ye mu nininwa, indeni ashike ko Development Bank of Namibia opo muka pewe oshimaliwa shoku tamekifa. Oshimaliwa eshi ina shi pumbwa eameno lasha opo mu shi pewe,” Uutoni ta ti.
Minista ta weda po kutya fiyo opapa ounona vekondjelomanguluko veli 1 571 ova mona omadeulo moimhungulonga ya yooloka.
Ta ti muJanuali 2020, ouministeli waye otau ka yandja vali omaadeulo kongudu ngaashi oyo, oyo ili momusholondodo oo u li kouministeli. Ta ti omusholondodo oo ou na ovanhu veli 4 542, ovo va dalelwa kombada yoshilongo pefimbo lekondjelo manguluko. Gabriel Hendricks oo a popya ponhele yovadeulwa vakwao okwa ti okwa pandula epangelo molwa omhito yomadaulo oyo va mona.
“Ashike epangelo ina li tu ekela shi konima yomadeulo opo tu ka twikile oku mona oixuna. Natango ohatu pumbwa omwakwafo,” Hendricks ta ti. – Nampa
Staff Reporter
2019-12-16 11:38:48 1 months ago


text:
EHOKOLOLO 42
Ondongi tai popi
MBELA owa uda nale ondongi tai popi? Otashi dulika u tye, ‘ahowe, oinamwenyo ihai popi.’ Ndele Ombibeli otai tu hokololele kombinga yondongi imwe oyo ya li ya popya. Natu ka tale kutya osha li sha enda ngahelipi.
Pefimbo olo, Ovaisrael ova li pokuya muKanaan. Ndele ohamba yOvamoab, Balak, oya li ye va tila neenghono. Onghee hano, Balak okwa ifana omumonikokule wedina Bileam e uye a finge Ovaisrael. Molwaashi Balak okwa li a udanekela Bileam oimaliwa ihapu, Bileam ka li a ongaonga okuuya kuBalak. Okwe uya a londa kondongi yaye.
Jehova ka li a hala Bileam a finge oshiwana shaYe. Onghee hano, okwa li a tuma omweengeli e na eongamukonda lile a ye a ka kelele Bileam. Ondongi yaBileam oya mona omweengeli a fikama mondjila, ndele Bileam ka li e mu wete. Eshi ondongi ya mona omweengeli oya li tai kendabala oku mu henuka, ndele oya ka nyengwa okupita po. Hauxuuninwa oya nangala ashike mondjila. Bileam okwa li a handuka neenghono nokwa hovela okudenga ondongi yaye noshiti.
Opo nee Jehova okwa ningifa ondongi yaBileam i popye. Ondongi oya pula Bileam ya ti: ‘Onde ku ninga shike eshi to denge nge?’
Bileam okwa nyamukula a ti: ‘Oto nyikifa nge oulai. Ngeno onda li nokuli ndi na eongamukonda, ngeno ohandi ku dipaa!’
Ondongi oye mu pula vali ya ti: ‘Mbela ope na ngoo efiku limwe nde ku ningile ngaha?’
Bileam okwa nyamukula a ti: ‘Ahowe.’
Opo nee Jehova okwa pashula omesho a Bileam a dule okumona omweengeli oo a li a fikama mondjila e kwete eongamukonda meke laye. Omweengeli okwe mu pula a ti: ‘Omolwashike to denge ondongi yoye? Onde uya ndi ku kelele opo uha ka finge Ovaisrael. Ngeno ondongi yoye kaya li ya kanghama, ngeno onde ku dipaa. Ashike ondongi yoye ngeno inandi i kuma.’
Bileam okwa nyamukula a ti: ‘Onda nyona. Kanda li ndi shi shii ngeenge owa fikama mondjila.’ Omweengeli okwa efa Bileam a twikile nolweendo laye, ndele tai kuBalak. Bileam okwa li ta kendabala natango okufinga Ovaisrael, ndele ponhele yaasho, Jehova okwa li a ningifa Bileam a nangeke noupuna Ovaisrael lwoikando itatu.
Numeri 21:21-35; 22:1-40; 23:1-30; 24:1-25.


text:
“Omadiladilo eni naa dame oinima yopombada
“Omadiladilo eni naa dame oinima yopombada, hainima ei yokombada yedu.” — KOL. 3:2.
1, 2. (a) Oshike tashi ulike kutya meongalo lomuKolossi omwa li mwa holoka oupyakadi? (b) Omayele elipi a li a pewa ovamwatate vomuKolossi e va kwafele va kale va pamenena?
MEONGALO lopaKriste lomefelemudo lotete lomuKolossi omwa li mwa holoka oupyakadi. Vamwe vomeongalo olo ova li va eta etukauko molwaashi tava xumifa komesho okudiinina Omhango yaMoses. Vamwe ova li tava ti kutya osha puka okuhafela onghalamwenyo. Omuyapostoli Paulus okwa li a londwela Ovakolossi shi na sha noshiponga shomahongo oipupulu a tya ngaho moku va shangela onhumwafo tai tu omukumo, eshi a ti: “Lungameni, pa ha kale umwe te mu [yulifa] ounongo wovanhu nomapukifo ongaho, te likwatelele meenghedinghulu nomoihovelanghono younyuni, hamuKristus.” — Kol. 2:8.
2 Ngeno Ovakriste ovo ovavaekwa ova li va kala tava yandje elitulemo lavo “moihovelifonghono younyuni,” ngeno inava kala vali ve na ko nasha nefiloshisho laJehova lexupifo. (Kol. 2:20-23) Ndele opo e va kwafele va amene ekwatafano lavo naKalunga li na ondilo, Paulus okwa li e va ladipika a ti: “Omadiladilo eni naa dame oinima yopombada, hainima ei yokombada yedu.” (Kol. 3:2) Onghee hano, ovamwaxe vaKristus ova li ve na okukaleka momadiladilo eteelelo lavo loku ka mona efyuululo itali nyonauka olo va “tuvikililwa meulu.” — Kol. 1:4, 5.
3. (a) Eteelelo lilipi Ovakriste ovavaekwa ve na okukaleka momadiladilo? (b) Omapulo elipi hatu ka kundafana moshitukulwa eshi?
3 Kunena, Ovakriste ovavaekwa navo ohava yandje elitulemo kOuhamba waKalunga womeulu noketeelelo lavo loku ka kala ‘ovafyuululi pamwe naKristus.’ (Rom. 8:14-17) Ndele ongahelipi shi na sha naavo ve na eteelelo loku ka kala kombada yedu? Ongahelipi eendjovo daPaulus tadi longo kuvo? Omonghedi ilipi “eedi dimwe” tadi dulu okukaleka momadiladilo “oinima yopombada”? (Joh. 10:16, NW) Nongahelipi keshe umwe womufye ta dulu okumona ouwa mokukonakona oihopaenenwa yovalumenhu vopefimbo lonale ovadiinini ngaashi Abraham naMoses, ovo va kala va tala koinima yopombada nonande ova li ve na omaupyakadi opaumwe?
OKUDAMA OINIMA YOPOMBADA OSHA HALA OKUTYA SHIKE?
4. Ongahelipi eedi dimwe tadi dulu okudama oinima yopombada?
4 Nonande eedi dimwe kadi na eteelelo lomeulu, nado odi na okukala da dama oinima yopombada. Ngahelipi mbela? Omokupitifa komesho Jehova Kalunga noinima yOuhamba monghalamwenyo yavo. (Luk. 10:25-27) Mokuninga ngaho, ohatu hopaenene Kristus oo e tu tulila po oshihopaenenwa. (1 Pet. 2:21) Ngaashi ovamwatate vomefelemudo lotete, nafye otwa dingililwa kovanhu ovo hava tomhafana monghedi ya puka, omahongo omounyuni nosho yo oikala younyuni waSatana yokuhola omaliko. (Lesha 2 Ovakorinto 10:5.) Tu li ovahopaeneni vaJesus, otu na okukala oupafi nokuliamena koiponga yopamhepo ya tya ngaho.
5. Omapulo elipi tu na okulipula kombinga yetaleko letu li na sha noinima yopamaliko?
5 Mbela otwa efa etaleko lounyuni li na sha noinima yopamaliko li tu nwefe mo? Omadiladilo neenghatu detu luhapu ohadi holola kutya otu hole shike. Jesus okwa ti: “Oko kwa kala emona loye, oko kwa kala yo omutima woye.” (Mat. 6:21) Oshiwa okulikonakona efimbo nefimbo opo tu tale kutya omitima detu otadi tu lemene peni. Lipula kutya: ‘Ohandi longifa efimbo li fike peni handi diladila kombinga yoimaliwa? Mbela ohandi longifa efimbo lihapu unene handi lipula shi na sha nokumona oilonga tai futu nawa ile okukala nonghalamwenyo youdjeko? Ile ohandi kendabala okunangwafapaleka onghalamwenyo yange opo ndi yandje elitulemo koinima yopamhepo?’ (Mat. 6:22) Jesus okwa ti kutya ovo tava yandje elitulemo ‘kokuliongelela omamona kombada yedu’ otave litula moiponga yopamhepo. — Mat. 6:19, 20, 24.
6. Ongahelipi hatu dulu okufindana molwoodi lokulwifa omahalo ombelela?
6 Ombelela yetu inai wanenena ohai tu ningifa tu kale tu na eamo lokulonga osho sha puka. (Lesha Ovaroma 7:21-25.) Ngeno kapa li omhepo iyapuki yaKalunga tai tu kwafele monghalamwenyo yetu, ngeno otashi dulika tu liyandje ‘koilonga yomulaulu.’ Osho otashi dulu okukala sha kwatela mo eenghatu ngaashi ‘oufukulume woivilo noukolwe, oluhaelo noihole.’ (Rom. 13:12, 13) Opo tu findane mokukondjifa ‘oinima yokombada yedu’ oyo ya halika kombelela, otu na okudama oinima yopombada. Osho otashi pula eenghendabala. Nomolwaasho omuyapostoli Paulus, a ti: “Ohandi denge olutu lange nohandi li dulikifa.” (1 Kor. 9:27) Onghee hano, nafye katu na okukala noikala yokulietela onghenda ngeenge otwa hala okukala mefiyafanepo olo tali twala komwenyo. Paife natu ka kundafaneni kombinga yovalumenhu vonale ovadiinini ovo va li va ‘wapalela Kalunga.’ — Heb. 11:6.
ABRAHAM “OKWA ITAVELA OMWENE”
7, 8. (a) Abraham naSara ova li va taalela omaupyakadi elipi? (b) Abraham okwa li ha yandje elitulemo kushike?
7 Eshi Jehova a li a lombwela Abraham a tembulile oukwaneumbo waye kedu laKanaan, okwa li a dulika nehalo liwa. Omolweitavelo laAbraham nokudulika kwaye, Jehova okwa li a ninga ehangano naye, eshi a ti: “Ame ohandi ku ningi oshiwana shinene, ndele handi ku nangeke noupuna.” (Gen. 12:2) Konima yomido dihapu, Abraham nomukulukadi waye Sara kava li natango ve na okaana. Mbela Jehova okwa li a dimbwa eudaneko olo a udanekela Abraham? Shikwao vali, onghalamwenyo muKanaan kaya li ipu. Abraham noukwaneumbo waye ova li va fiya ko eumbo lavo novapambele vavo kuUr, oshilando osho sha li sha punapala shi li muMesopotamia. Ova li va enda eekilometa di dulife 1 600 opo va fike kuKanaan, oko va kala meetenda tave lididimikile ondjala novalongi vominyonena. (Gen. 12:5, 10; 13:18; 14:10-16) Ashike kava li va hala okushuna kuUr, oshilando osho sha punapala. — Lesha Ovaheberi 11:8-12, 15.
8 Ponhele yokuyandja elitulemo ‘koinima yokombada yedu,’ Abraham “okwa itavela omwene.” (Gen. 15:6) Onghee hano, okwa li a dama oinima yopombada mokuyandja elitulemo komaudaneko aKalunga. Oshidjemo, Abraham okwa li a pewa ondjabi omolweitavelo laye eshi Kalunga Omunamapangelo aeshe e mu lihololela ndele ta ti: “Tala pombada keulu ndee vala eenyofi, ngenge to dulu oku di vala. Ndele ye okwe mu lombwela: osho oludalo loye tali ka kala.” (Gen. 15:5) Osho kasha li tuu tashi tu omukumo! Efimbo keshe Abraham ta tale eenyofi keulu, oda li hadi mu dimbulukifa eudaneko laJehova lokuhapupalifa oludalo laye. Nefimbo laKalunga eshi la fika, Abraham okwa li a dalelwa okaana kuSara oko ka li taka ka kala omufyuululi waye, ngaashi ashike Kalunga a li a udaneka. — Gen. 21:1, 2.
9. Ongahelipi okushikula oshihopaenenwa shaAbraham taku tu tu omukumo tu kale twe lipyakidila moilonga yaKalunga?
9 Ngaashi Abraham, nafye otwa teelela okuwanifwa kwomaudaneko aKalunga. (2 Pet. 3:13) Ngeenge itatu dame oinima yopombada, otashi dulika tu ka mone omaudaneko itaa wanifwa diva notashi dulika tuha kale vali twe lipyakidila noinima yopamhepo. Pashihopaenenwa, mbela owa li wa ninga omaliyambo mefimbo la pita opo u kufe oukokolindjila ile u tamunune mo oilonga yoye imwe yopaKriste? Ngeenge osho, oto pandulwa. Ongahelipi shi na sha nopaife? Dimbuluka kutya Abraham okwa li a kaleka momadiladilo “oshilando shinya shi nomakanghameno a pama.” (Heb. 11:10) “Okwa itavela Kalunga, ndele eitavelo olo le mu valulilwa ouyuki.” — Rom. 4:3.
MOSES OKWA LI “E WETE OU E HE WETIKE”
10. Moses okwa li e na onghalamwenyo ya tya ngahelipi eshi a li omunyasha?
10 Omulumenhu vali umwe oo a li a dama oinima yopombada oMoses. E li omunyasha, okwa li a “longwa ounongo aushe wOvaegipti.” Olo kala li ashike ehongo longaho. Moses okwa li a tekulwa moukwaneumbo womombala yaEgipti pefimbo opo Egipti a li oshilongo oshinaenghono mounyuni. Nomolwaasho Moses a li “omuladi [meendjovo] nomoilonga” omolwehongo lopombada olo a hongwa. (Oil. 7:22) Diladila ashike keemhito odo da li di na okukala de mu yeulukila! Ashike Moses okwa li ta yandje elitulemo koinima yopombada, sha hala okutya, okulonga ehalo laKalunga.
11, 12. Moses okwa li a lenga neenghono ehongo lilipi, notu shi shii ngahelipi?
11 Fimbo Moses a li munini, ina Jogebed oku na okukala a li e mu honga kombinga yaKalunga kOvaheberi. Moses okwa li a lenga neenghono eshiivo lokushiiva Jehova nokwa li e li tala ko li na ongushu inene li dule oupuna keshe. Onghee hano, okwa li a efa a pitililwe po komaufembanghenda nokeemhito odo a li ta dulu okukala e na eshi a li moukwaneumbo waFarao. (Lesha Ovaheberi 11:24-27.) Nopehe nomalimbililo, ehongo laMoses lopamhepo neitavelo laye muJehova ole mu linyengifa a dame oinima yopombada.
12 Moses okwa li a hongwa ehongo lomounyuni la denga mbada olo la li ko pefimbo laye, ndele mbela okwa li e li longifa mokuxumifa komesho omaifano muEgipti, e liningile edina ile e liongelele oinima yopamaliko? Hasho nandenande. Ngeno okwa li a ninga ngaho, ngeno ina dula ‘okwaanya a ifanwe omona wokakadona kaFarao, nokulihoololela a hepekwe pamwe noshiwana shaKalunga nokudina ouwa wokafimbo womoulunde.’ Osha yela kutya Moses okwa li a longifa ehongo laye lopamhepo a xumife komesho elalakano laJehova.
13, 14. (a) Oshike sha li sha kwafela Moses a kale a wana okulonga oshilonga osho Jehova a li e mu pa? (b) Oshike osho nafye twa pumbwa okuninga?
13 Moses okwa li e hole neenghono Jehova noshiwana shaye. Eshi a li pomido 40 lwaapo, Moses okwa li e wete kutya okwe lilongekida okumangulula oshiwana shaKalunga moupika waEgipti. (Oil. 7:23-25) Ashike fimbo Jehova ine mu pa oshinakuwanifwa osho, Moses okwa li a pumbwa oshinima shonhumba sha wedwa po. Okwa li a pumbwa okukulika omaukwatya ngaashi, elininipiko, elididimiko, omwenyo muwa nosho yo elipangelo. (Omayel. 15:33) Moses okwa li a pumbwa edeulo olo tali dulu oku mu kwafela e lididimikile omayeleko nomaudjuu oo a li ta ka taalela. Oshilonga shokulifa oimuna osho a kala ta longo oule womido omilongo osha li she mu deula a kulike omaukwatya oo opakalunga.
14 Mbela Moses okwa li ngoo e lihonga sha moshilonga shaye shokulifa eedi? Heeno, okwa li e lihonga sha. Eendjovo daKalunga oda ti kutya Moses okwa ka kala “omulumenhu omulininipiki unene e dule ovanhu aveshe kombada yedu.” (Num. 12:3) Okwa li a kulika elininipiko olo le mu kwafela a ungaunge nelididimiko novanhu va yoolokafana nomaupyakadi avo. (Ex. 18:26) Sha faafana, nafye otashi dulika twa pumbwa okukulika omaukwatya opamhepo oo tae ke tu kwafela tu pite “momahepeko manene,” ile tu tye, poudjuu munene nokuya mounyuni mupe waKalunga wouyuki. (Eh. 7:14) Mbela ohatu lididimikile ngoo ovanhu vakwetu, mwa kwatelwa ovo hava handuka ile hava udu unene nai diva? Oshiwa okudulika keendjovo domuyapostoli Petrus oo a ladipika ovaitaveli vakwao a ti: “Fimanekeni aveshe, holeni ovamwatate.”— 1 Pet. 2:17.
OMADILADILO ETU NAA KALE A DAMA KOINIMA YOPOMBADA
15, 16. (a) Omolwashike sha fimanenena okukaleka omadiladilo etu a dama koinima ya yuka? (b) Omolwashike sha fimana kOvakriste va kale ve na elihumbato liwa?
15 Otu li ‘momafimbo madjuu’ okukaliwa muo. (2 Tim. 3:1) Onghee hano, opo tu dule okukala oupafi pamhepo, otu na okukaleka omadiladilo etu a dama koinima oyo ya yuka. (1 Tes. 5:6-9) Natu ka kundafaneni nghee hatu dulu oku shi ninga meembinga nhatu dokukalamwenyo kwetu.
16 Elihumbato letu: Petrus okwa li a mona kutya osha fimana okukala nelihumbato liwa. Okwa ti: ‘Kaleni nokweenda mu he noshipo mokati kovapaani, opo nee, mokutala oilonga yeni iwa va hambelele Kalunga mefiku lekongo.’ (1 Pet. 2:12) Kutya nee otu li peumbo, koilonga, kofikola, hatu dana oudano wonhumba ile tu li moukalele, otu na okuninga eenghendabala tu fimanekife Jehova okupitila melihumbato letu. Tu li ovanhu inava wanenena, atusheni ohatu ningi omapuko. (Rom. 3:23) Ndele mokutwikila ‘okukondja ekondjo liwa leitavelo,’ ohatu dulu okufindana mokulwifa ombelela yetu inai wanenena. — 1 Tim. 6:12.
17. Ongahelipi hatu dulu okuhopaenena oikala yopamadiladilo yaKristus Jesus? (Tala efano pehovelo loshitukulwa.)
17 Oikala yetu: Opo tu kale nelihumbato liwa, otwa pumbwa okukala tu na oikala ya yuka. Omuyapostoli Paulus okwa ti: “Omadiladilo eni naa fe enya aKristus Jesus kwa li e a na.” (Fil. 2:5) Jesus okwa li e na oikala ya tya ngahelipi? Okwa li omulininipiki. Elininipiko ola li le mu linyengifa a kale e na omhepo yeliyambo moukalele waye. Okuudifila vamwe onghundana iwa yOuhamba waKalunga okwo kwa li haku uya tete momadiladilo aye. (Mark. 1:38; 13:10) Jesus okwa li ha kala filufilu metwokumwe nEendjovo daKalunga. (Joh. 7:16; 8:28) Okwa li ha konakona noukeka Omishangwa Diyapuki opo a dulu okutofa mudo, okudi popila noku di yelifa. Ngeenge otwa kala ovalininipiki, ovaladi moukalele wetu nomokukonakona Ombibeli paumwene, ohatu ka kala hatu diladila ngaashi Kristus.
18. Omonghedi ya fimana ilipi hatu dulu okuyambidida oilonga yaJehova?
18 Eyambidido letu: Jehova okwa lalakanena kutya “aveshe [ove] nokutwa eengolo medina laJesus naava vomeulu novokombada yedu.” (Fil. 2:9-11) Nonande Jesus oku na ondodo ya tumbala, ota ka dulika kehalo laXe nelininipiko, ndele nafye osho tu na okuninga. (1 Kor. 15:28) Ngahelipi mbela? Omokuyambidida nomutima aushe oilonga oyo twa pewa tu longe ‘yokuninga ovanhu aveshe ovalongwa.’ (Mat. 28:19) Otwa hala yo ‘okuningila aveshe ouwa,’ ovamwatate novanhu vakwetu aveshe. — Gal. 6:10.
19. Oshike tu na okukala twa tokola toko okuninga?
19 Inatu pandula tuu eshi Jehova te tu dimbulukifa tu kaleke omadiladilo etu a dama koinima yopombada! Otwa pumbwa ‘okulotoka nokudiinina mefiyafane po li li komesho yetu.’ (Heb. 12:1) Atusheni natu longe ‘nomitima detu mokulongela Omwene,’ na Tate yetu womeulu ote ke tu pa ondjabi omolweenghendabala detu. — Kol. 3:23, 24.