text:
ETUKULWA 45
Ouhamba wakalunga oshike, nongahelipi hatu dulu okuulika kutya otwa hala u uye?
MBELA ou shii eilikano olo Jesus a li a honga ovashikuli vaye? — Ngeenge ku li shii, ohatu dulu okulesha kombinga yalo mOmbibeli, muMateus 6:9-13. Eilikano olo ovanhu vahapu have li ifana kutya Eilikano lOmwene, ola kwatela mo eendjovo edi tadi ti: “Ouhamba woye nau uye.” Mbela ou shii kutya Ouhamba waKalunga oshike? —
Ohamba oyo omupangeli woshilongo ile woshitukulwa shonhumba. Epangelo lohamba ohali ifanwa ouhamba. Moilongo imwe, omupangeli woshilongo oha ifanwa omupresidende. Omupangeli wepangelo laKalunga oha ifanwa shike? — Oha ifanwa Ohamba. Hano omolwaasho epangelo laKalunga hali ifanwa Ouhamba.
Mbela ou shi shii kutya olyelye a nangekwa po kuJehova a ninge Ohamba yepangelo laYe? — Okwa nangeka po Omona waYe, Jesus Kristus. Omolwashike Jesus e li omupangeli muwa e dule ovapangeli ovo hava hoololwa kovanhu? — Omolwaashi Jesus oku hole shili Xe, Jehova. Onghee hano, oha longo alushe osho sha yuka.
Fimbo Jesus a li ina dalelwa muBetlehem, Ombibeli oya li ya xunganeka kombinga yedalo laye nosho yo kutya okwa li ta ka nangekwa po kuKalunga a ninge Omupangeli. Natu leshe kombinga yaasho muJesaja 9:5, 6, taku ti: ‘Okaana ke tu dalelwa, Omona omumati e tu yandjelwa, nepangelo oli li komapepe aye, ndee ta ifanwa Ohamba yombili. Epangelo laye otali ningi linene nombili itai xulu po.’
Momushangwa omo, Jesus oo e li Omupangeli wOuhamba waKalunga okwa popiwa kutya oku li “Ohamba,” noku li yo Omona wOhamba Inenenene Jehova. Ndele Jehova okwa ninga yo Jesus Ohamba yepangelo laYe, oyo tai ka pangela kombada yedu okudja meulu oule womido eyovi. (Ehololo 20:6) Konima eshi Jesus a li a ninginifwa, okwa li a hovela ‘okuudifa ta ti: lidilululeni, osheshi ouhamba weulu owa ehena popepi.’ — Mateus 4:17.
Mbela oto diladila kutya omolwashike Jesus a li a popya kutya Ouhamba owa ehena popepi? — Omolwaashi Ohamba oyo ya li tai ka pangela mafiku meulu oya li pamwe novanhu kombada yedu. Nomolwaasho Jesus okwa li a lombwela ovanhu a ti: “Ouhamba waKalunga ou li [mokati keni, NW].” (Lukas 17:21) Mbela ino hala Ohamba yOuhamba waJehova i kale popepi elela naave, to dulu nokuli noku i kuma? —
Lombwele nge kutya oilonga ya fimana ilipi Jesus a li e uya okulonga kombada yedu? — Jesus okwa li a nyamukula epulo olo a ti: ‘Ondi na okuudifila oilando imwe yo evangeli louhamba waKalunga, osheshi olo tuu eli nde li tuminwa.’ (Lukas 4:43) Jesus okwa li e shi shii kutya ka li ta dulu okulonga oilonga yokuudifa oye aeke. Mbela oto diladila kutya okwa li a ninga po shike? —
Jesus okwa li a kufa ovanhu vonhumba ndele te va deula va kale hava longo oilonga yokuudifa. Okwa li a deula tete ovanhu ve li 12, ovo a li a hoolola va ninge ovayapostoli vaye. (Mateus 10:5, 7) Ndele mbela Jesus okwa li a deula ovayapostoli vaye ovo aveke va longe oilonga ya tya ngaho? Ahowe, Ombibeli otai ti kutya Jesus okwa li yo a deula ovanhu vamwe vahapu va kale tava udifa. Konima yefimbo, okwa li a tuma ovahongwa vamwe 70, va ka longe oovavali noovavali. Mbela ovahongwa ovo ova li va honga ovanhu shike? — Jesus okwa ti: ‘Va lombweleni kutya ouhamba waKalunga owa ehena popepi nanye.’ (Lukas 10:9) Kungaho, ovanhu ova li ve lihonga kombinga yepangelo laKalunga.
Nale muIsrael, ohamba ipe oya li hai i moshilando ya londa kokandongi opo ovanhu ve i mone. Efiku limwe Jesus naye osho a li a ninga ngaho eshi a li ta ka talela po Jerusalem oshikando shaxuuninwa. Jesus oye a li ta ka ninga Omupangeli wOuhamba waKalunga. Mbela ovanhu ova li ngoo va hala Jesus a ninge Ohamba yavo? —
Eshi Jesus a li a fika moshilando, ovanhu vahapu ova li va hovela okuyala oikutu yavo yokombada mondjila komesho yaye. Vamwe ova li va teta oivale yomilunga ndele tave i yale mondjila. Kungaho, ova li tava ulike kutya ova hala Jesus a kale Ohamba yavo. Ovanhu ova li tava ingida tava ti: “Na nangekwe noupuna ohamba, ou te uya medina lOmwene.” Ashike ovanhu aveshe kava li va hafa. Ovawiliki vamwe vomalongelokalunga ova li va lombwela Jesus va ti: ‘Hanyena ovahongwa voye va mwene.’ — Lukas 19:28-40.
Omafiku atano konima yaasho, Jesus okwa li a kwatwa po ndele ta twalwa kombala opo a ka holoke koshipala shomupangeli Pontius Pilatus. Ovatondi vaJesus ova li tava ti kutya Jesus ote liti kutya ohamba nonokutya oku li omhinge nepangelo laRoma. Pilatus okwa li a pula Jesus kutya ota ti ngahelipi kombinga yaasho ovanhu va li tava popi. Jesus okwa li a popya kutya ye ita kendabala okukufa ko epangelo, eshi a li a lombwela Pilatus a ti: “Ouhamba wange kau fi womounyuni ou.” — Johannes 18:36.
Pilatus okwa li a ya pondje ndele ta lombwele ovanhu kutya ina mona Jesus etimba. Ashike ovanhu ovo kava li va hala Jesus a mangululwe molwaashi kava li va hala a ninge Ohamba yavo. (Johannes 18:37-40) Konima eshi Pilatus a li a popya vali naJesus, Pilatus okwa li e na oushili kutya Jesus ina ninga sha sha puka. Opo nee, Pilatus okwa li a twala Jesus pondje oshikando shaxuuninwa, ndele Pilatus ta ti: “Taleni ohamba yeni. Opo nee vo ova ingida: Na dje po, na dje po, mu valela”!
Pilatus okwa li a pula ovanhu a ti: “Nandi valele ohamba yeni [komuti womahepeko, NW]?” Ovapristeri ovakulunhu ova li va nyamukula va ti: “Fye katu na ohamba imwe, omukesari aeke.” Diladila ashike koshinima sha tya ngaho! Ovapristeri ovo ovakolokoshi ova li va nwefa mo ovanhu va kale inava hala Jesus. — Johannes 19:1-16.
Onghalo kunena oya faafana naayo yopefimbo laJesus. Ovanhu vahapu kunena inava hala Jesus a ninge Ohamba yavo. Otashi dulika va tye ova itavela Kalunga, ndele inava hala okudulika kwaasho Kalunga ile Kristus te va lombwele. Ova hala va kale ve na omapangelo avo vene kombada yedu.
Ove oto diladila ngahelipi shi na sha naasho? — Ohatu kala tu udite ngahelipi shi na sha naKalunga, eshi twe lihonga kombinga yOuhamba waYe nosho yo oinima ikumwifi aishe oyo tau ka ninga? — Ohashi tu linyengifa tu kale tu mu hole, hasho mbela? — Ongahelipi hatu dulu okuulikila Kalunga kutya otu mu hole nonokutya otwa hala okupangelwa kOuhamba waye? —
Ohatu dulu okuulikila Kalunga kutya otu udite ngahelipi mokulandula oshihopaenenwa shaJesus. Mbela Jesus okwa li a ninga po shike opo a ulike kutya oku hole Jehova? — Jesus okwa ti: “Ohandi longo ashishe eshi she mu wapalela.” (Johannes 8:29) Jesus okwa li e uya kombada yedu opo a ‘longe ehalo laKalunga’ ‘nokuwanife oshilonga shaye.’ (Ovaheberi 10:7; Johannes 4:34) Tala kwaasho Jesus a li a ninga fimbo ina hovela oilonga yaye yokuudifa.
Jesus okwa li a ya kuJohannes Omuninginifi komulonga waJordan. Eshi va li va ya momeva, Johannes okwa li a tula Jesus koshi yomeva ndele te mu kufa ko. Mbela ou shi shii kutya omolwashike Johannes a li a ninginifa Jesus? —
Jesus okwa li a pula Johannes e mu ninginife. Ndele mbela otu shi shii ngahelipi kutya Kalunga okwa li a hala Jesus a ninginifwe? — Otu shi shii molwaashi eshi Jesus a dja momeva, okwa li a uda ondaka yaKalunga ya dja meulu ya ti: “Oove Omona wange omuholike, onde ku hokwa.” Kalunga okwa li nokuli a tuma omhepo yaye iyapuki kuJesus, i li molupe longhuti. Onghee hano, eshi Jesus a li a ninginifwa, okwa li ta ulike kutya okwa hala okulongela Jehova fiyo alushe. — Markus 1:9-11.
Ove ino kula natango. Ndele oshike to ka ninga po ngeenge wa kulu? — Mbela oto ka hopaenena Jesus ndele to ninginifwa? — Ou na okuhopaenena Jesus, molwaashi Ombibeli oya ti okwe tu fiila ‘oshihopaenenwa tu shikule oshikoti shaye.’ (1 Petrus 2:21) Ngeenge owa ninginifwa, oto ka ulika kutya owa hala shili okupangelwa kOuhamba waKalunga. Ndele owa pumbwa okuninga shihapu shihe fi ashike okuninginifwa.
Otwa pumbwa okukala hatu dulika koinima oyo Jesus a honga. Jesus okwa ti kutya katu na okukala oshitukulwa ‘shounyuni.’ Mbela ohatu ka dulika ngoo kuJesus ngeenge otwa kufa ombinga moinima younyuni? Jesus novayapostoli vaye kava li hava kufa ombinga moinima yomounyuni. (Johannes 17:14) Mbela Jesus novayapostoli vaye ova li ashike hava ningi shike? — Ova li hava lombwele ovanhu kombinga yOuhamba waKalunga. Oilonga ya tya ngaho oya li ya fimanenena monghalamwenyo yavo. Mbela nafye ohatu dulu okuninga ngaho? — Heeno, ohatu dulu ngeenge otwa mana mo shili eshi hatu ilikana kutya Ouhamba waKalunga nau uye.
Tala yo omishangwa dimwe odo tadi ulike kutya otu na okuninga shike ngeenge otwa hala Ouhamba waKalunga u uye: Mateus 6:24-33; 24:14; 1 Johannes 2:15-17; 5:3.


c: text/html

text:
OKAPITULU 7
Makukakala Etutilo!
1-3. Omokaleya patyi onthue atuho tukahi? Oñgeni Jeova metuyovola?
SOKA ñgeno ukahi nokunakelwa omanima mokala mokaleya mokonda yotyipuka uhalingile. Tyina utala ngoti kumayovoka. Tupu ngoti utupu ekevelelo iya utupu etyi upondola okulinga opo uliyovole. Putyina usoka ngotyo, unoñgonoka okuti kuna omunthu umwe una epondolo utyivila okukuyovola iya walaa okukukuatesako! Oñgeni molitehelela?
2 Atuho tukahi mokaleya kononkhia. Tutupu etyi tupondola okulinga opo tuliyovole. Mahi, Jeova una epondolo liokutuyovola kononkhia. Iya walaa okuti: “Ononkhia, ondyale yokuahulililako maikanyimuako.”—1 Coríntios 15:26.
3 Soka kehambu mokala nalio tyina wamayovoka! Mahi Jeova kamamaneko vala ononkhia, tupu matutilisa vana vokuankhia. Soka oityi otyo tyihangununa kuove. Jeova walaa okuti “vokuankhia” mavakakala vali nomuenyo. (Isaías 26:19) Otyipuka otyo Ombimbiliya ityiihana okuti etutilo.
PUTYINA OMUNTHU UMUE TUHOLE AMANKHI
4. (a) Oityi tyipondola okutupameka tyina umwe mombunga yetu ine epanga amankhi? (b) Ovalie ankho omapanga omanene a Jesus?
4 Putyina umwe mombunga yetu ine epanga lietu amankhi, tyituihama unene komutima. Tulitehelela okuti tutupu vali ekevelelo. Tutupu etyi tupondola okulinga opo tukondolele omunthu omuenyo. Mahi Ombimbiliya itupameka. (Tanga 2 Coríntios 1:3, 4.) Tutalei ongeleka imwe ilekesa okuti Jeova na Jesus vahanda okukondolela omuenyo ovanthu vetu tuhole vokuankhia. Etyi Jesus ekahi pano pohi, ankho ukapililapo Lasalu no nomphange mbae Marta na Maliya. Aveho ankho omapanga a Jesus. Ombimbiliya ipopia okuti: “Jesus ankho uhole Marta nondenge yae na Lasalu.” Mahi nthiki imwe Lasalu ankhi.—João 11:3-5.
5, 6. (a) Oñgeni Jesus akala etyi avasa ombunga ya Lasalu nomapanga ae vekahi nokulila? (b) Omokonda yatyi tyitupameka okunoñgonoka oñgeni Jesus elitehelela konthele yononkhia?
5 Jesus ankho uhanda okupameka Marta na Maliya. Etyi Marta eiva okuti Jesus ukahi nokuya, aende kondye yepundaumbo opo ahonyene nae. Etyi elivasa na Jesus ahambukwa, mahi emupopila okuti: “Inkha wali pano, ñgeno omphange yange kankhile.” Marta ankho wasoka okuti Jesus waseta unene. Konyima Jesus amono ondenge ya Marta, Maliya ulila. Etyi emutala, atyimuihama iya nae alili. (João 11:21, 33, 35) Jesus wakalele noluihamo tukala nalwo tyina tuamankhisa omunthu tuhole.
6 Okunoñgonoka okuti Jesus utyii oñgeni tulitehelela tyina tuhiwapo tyitupameka. Jesus ukahi nga Tate yae. (João 14:9) Jeova una epondolo liokumanako ononkhia pala apeho, iya otyo makalinga apa katutu.
“LASALU, TUNDAMO!”
7, 8. Omokonda yatyi ankho Marta kahandele vapolepo emanya pelangalo lia Lasalu mahi oityi Jesus alinga?
7 Etyi Jesus ehika melangalo apa, papakwa olutu lwa Lasalu avasi pombundi papakwa emanya limwe enene. Jesus apopi okuti: “Poleipo emanya.” Mahi Marta aanye. Olutu lwa Lasalu ankho lukahi melangalo ononthiki ononkhuana. (João 11:39) Mahi ankho ketyii etyi Jesus ahanda okulinga opo akuateseko omphange yae.
8 Jesus aihana Lasalu okuti: “Tundamo!” Konyima etyi Marta na Maliya vamona tyihuvisa unene. “Omulume ankho wankhia, atundumo otyo ovikalo nomavoko viawingwa novinyanga.” (João 11:43, 44) Lasalu ankho una vali omuenyo! Ankho welivasa vali nombunga yae, nomapanga ae. Mahi, pahe ankho vapondola okumukuata nokutomphola nae. Otyo ankho ehuviso! Jesus walingile ehuviso etyi atutilisa Lasalu.
“MUKAINTHU, NDYIKUPOPILA OKUTI: ‘PINDUKAPO!’”
9, 10. (a) Olie waavela Jesus epondolo liokututilisa? (b) Omokonda yatyi omahipululo etutilo ahonekelwa Mombimbiliya?
9 Okuti Jesus ankho ututilisa ovanthu kepondolo liae muene? Au. Etyi ehenetutilise Lasalu, Jesus welikuambela ku Jeova iya Jeova emuavela epondolo liokututilisa Lasalu. (Tanga João 11:41, 42.) Lasalu hae vala Jesus atutilisile. Ombimbiliya itupopila omukainthu womanima 12 ankho wavelele unene. Tate yomukainthu oo, Jailu, ankho wehulilwa unene, iya akaita Jesus opo eye okumuhakula. Jailu ankho utupu vali omona omukuavo. Puetyi ankho ekahi nokupopia na Jesus, omulume umwe eya emupopila okuti: “Omona wove wankhia! Omulongesi muyeka.” Mahi Jesus apopila Jailu okuti: “Uhatile owoma, kala vala nekolelo omona vove matutila.” Jesus aende na Jailu keumbo liae. Puetyi vehungi peumbo, apa Jesus apondola okumona nokuiva ovanthu valila. Evepopila okuti: “Muhalilei vali mokonda kankhile mahi ulele.” Ovohe yomona tyafuile velipulile oityi Jesus ahanda okupopia. Jesus aiti aveho valupuke pondye, aiti he na ina yomona vanyingile mondyuo mukahi omona. Jesus akuate komutwe womukainthu apopi okuti: “Mukainthu, ndyikupopila okuti: ‘pindukapo!’” Soka kehambu ovohe yomona vakala nalio etyi omona wavo apindukapo ahimbika okuenda! Jesus watutilisa omona wavo. (Marcos 5:22-24, 35-42; Lucas 8:49-56) Okuhimbikila ponthiki oyo, tyina vatala omona wavo, ankho vahinangela etyi Jeova evelingila menyina lia Jesus. *
10 Ovanthu vana vatutilisilwe na Jesus, konyima vankhia vali. Mahi etyi tutanga konthele yovanthu tyikahi Mombimbiliya mokonda tyituavela ekevelelo. Jeova uhanda okututilisa ovanthu, iya meketyilinga.
OITYI TULILONGESILA KOMAHIPULULO ETUTILO
11. Oityi Eclesiastes 9:5 itulongesa konthele ya Lasalu?
11 Ombimbiliya ipopia nokuayandyuluka okuti vokuankhia “kavei vali natyike.” Etutilo lia Lasalu lietyilekesa nawa. (Eclesiastes 9:5) Ngetyi Jesus apopia, ongatyina Lasalu ankho elele. (João 11:11) Puetyi ankho ekahi melangalo, Lasalu ankho “kei vali natyike.”
12. Oñgeni tutyii okuti etutilo lia Lasalu tyili-tyili liaendeleko?
12 Etyi Jesus atutilisa Lasalu ovanthu ovanyingi vetyimuene. Alo umwe onondyale mba Jesus, ankho vetyii okuti walinga ehuviso olio. Lasalu ankho una vali omuenyo, iya otyo atyilekesa umwe okuti watutilisua. (João 11:47) Tupu, ovanthu ovanyingi vaile okukatala Lasalu, moluotyo, avahimbika okutavela okuti Jesus watumua umwe na Huku. Onondyale mba Jesus avehetyihande avaovola okuipaa Jesus na Lasalu.—João 11:53; 12:9-11.
13. Omokonda yatyi tuna onthumbi yokuti Jeova makatutilisa vokuankhia?
13 Jesus wapopia okuti “aveho vekahi momalangalo,” mavakatutiliswa. (João 5:28) Otyo tyilekesa okuti aveho vana Jeova ahinangela mavakala vali nomuenyo. Mahi opo Jeova atutilise omunthu una okuhinangela atyiho konthele yomunthu oo. Oñgeni etyilinga? Meulu muna ononthungululu ononyingi-yingi. Mahi Ombimbiliya ipopia okuti Jeova wii enyina lia kese nthungululu. (Tanga Isaías 40:26.) Inkha uhinangela enyina lia kese nthungululu, otyo tyituavala onthumbi yokuti tupu tyimupepukila okuhinangela ovipuka aviho konthele yomunthu makatutilisa. Tyakolela vali, Jeova walinga ovipuka aviho, ngotyo onthue tutyii okuti una epondolo liokukondola ovanthu komuenyo.
14, 15. Oityi onondaka mba Job mbutulongesa konthele yetutilo?
14 Omulume wekolelo Job ankho utavela ketutilo. Wapulile okuti: “Inkha omunthu unkhia, okuti upondola okukala vali nomuenyo?” Konyima apopila Jeova okuti: “Ove moihana, iya ame andyikutavela. Moivaluka ovilinga waundapa nomaoko ove.” Enga Job ankho utyii okuti Jeova ukevelela unene omuwo makatutilisa ovanthu vokuankhia.—Jó 14:13-15.
15 Oñgeni ulitehelela tyina usoka ketutilo? Hamwe ulipula okuti, ‘Ombunga yange nomapanga ange vokuankhia, okuti navo mavakatutila?’ Tyitupameka okunoñgonoka okuti Jeova tyili-tyili uhanda okukondolela omuenyo ovanthu vokuankhia. Tutale oityi Ombimbiliya ipopia konthele yapa mavakakala iya olie makatutiliswa.
“MAVEKEIVA ONDAKA YAE, IYA AVATUNDU-MO”
16. Omuenyo patyi maukakala na vana mavakatutiliswa opo vakale pano pohi?
16 Kohale ovanthu vana vatutilisilwe, vakalele vali pano pohi no nombunga mbavo no mapanga avo. Ongotyo matyikamoneka komutwe, mahi monkhalelo imwe ikahi vali nawa. Omokonda yatyi? Mokonda vana mavakatutila kamavakankhia vali, mavakakala nomphitilo yokukala nomuenyo uhapu. Mavakala mouye welikalela unene nou tukahi hono. Kamavakala vali mouye weyula ovita, noungangala, nomauvela.
17. Ovalie mavakatutiliswa?
17 Ovalie mavakatutiliswa? Jesus wati “aveho vekahi mehinangelo lia Huku mavekeiva ondaka yae iya avatundu-mo.” (João 5:28, 29.) Tupu, Revelação 20:13 yati: “Elunga liaava vana vankhilamo. Ononkhia no Hades ine elangalo viaava vana vankhilamo.” Ovanthu ovanyingi mavakakala vali nomuenyo. Apostolu Paulu tupu wati tyilinge “ovaviuki, na vana vehevaviuki” mavakatutiliswa. (Tanga Atos 24:15.) Otyo tyihangununa tyi?
18. Ovalie “ovaviuki” mavakatutiliswa?
18 “Ovaviuki” muakutikinya ovaumbili vekolelo vakaleleko etyi Jesus eheneye pano pohi. Ovanthu ovo vamwe o Noe, na Abraiau, na Sara, na Moisesi, na Rute, na Ester, mavakatutiliswa opo vakakale pano pohi. Upondola okutanga konthele yovalume ovo novakai mu Hebreu mokapitulu 11. Iya ovaumbili va Jeova vekolelo vankhia mononthiki mbuno? Navo “ovaviuki” mavakatutiliswa.
19. Ovalie “vehevaviuki”? Omphitilo patyi Jeova eveavela?
19 Vana “vehevaviuki” muakutikinya ovanthu ovanyingi vokuankhia, ankho vahaumbila Jeova nokumutavela. Namphila vankhiale, mahi Jeova kevelimbilwe. Navo mavakatutiliswa, opo vakapewe omphitilo yokulilongesa konthele ya Huku nokumuumbila.
20. Omokonda yatyi ha aveho mavakatutiliswa?
20 Okuti otyo tyilekesa okuti ovanthu aveho vokuankhia mavakatutila? Au. Jesus wapopia okuti ovanthu vamwe kamavakatutiliswa. (Lucas 12:5) Olie makatokola inkha omunthu makatutiliswa ine kamakatutiliswa? Jeova Omukoyesi wavilapo mahi tupu waavela epondolo Jesus “liokukoyesa vana vokuna omuenyo na vana vokuankhia.” (Atos 10:42) Aveho vana valinga ovivi avehelivele kamavakatutiliswa.—Tala okatoi 19 konthyulilo yomokanda ou.
ETUTILO LIO VOKUENDA KEULU
21, 22. (a) Oityi tyihangununa okututiliswa nomuenyo wo keulu? (b) Olie omunthu wotete watutiliswa nomuenyo wo keulu?
21 Ombimbiliya itupopila okuti ovanthu vamwe mavakakala keulu. Tyina omunthu atutiliswa opo akakale keulu, kakakala vali nolutu ankho ena. Ututiliswa nolutu luokukala keulu.
22 Jesus oe watetekela okututiliswa monkhalelo oyo. (João 3:13) Etyi palamba ononthiki ononthatu tunde etyi Jesus aipawa, Jeova emututilisa. (Salmo 16:10; Atos 13:34, 35) Jesus katutilisilwe nolutu ngo luovanthu. Apostolu Petulu wahangununa okuti “waipaua nolutu luopahitu, mahi atutiliswa nomuenyo wo keulu.” (1 Pedro 3:18) Jesus watutiliswa nomuenyo no nonkhono ononene mbomunthu wopaspilitu. (1 Coríntios 15:3-6) Mahi Ombimbiliya ipopia okuti haeko vala mapiti metutilo olio.
23, 24. Ovalie “votyunda otyitutu” Jesus apopia iya veñgapi?
23 Etyi nkhele ehenenkhie, Jesus wapopila ovalongwa vae vekolelo okuti “ndyienda opo ndyikemupongiyile omphangu.” (João 14:2) Otyo tyihangununa okuti vamwe povalongwa vae mavatutiliswa opo vakakale nae keulu. Veñgapi? Jesus wapopia okuti ovanthu vehehi, “otyiunda otyitutu.” (Lucas 12:32) Apostolu João wapopia otyifwe tyombalulo yavo etyi amona Jesus “Ondyona itai [keulu] komphunda Siau, kumwe novanthu 144.000.”—Revelação 14:1.
24 Onalupi Ovakristau ovo 144.000, mavatutiliswa? Ombimbiliya itupopila okuti matyimoneka tyina Kristu amehimbika okutumina keulu. (1 Coríntios 15:23) Tukahi momuvo Kristu ekahi nokutumina keulu, iya ovanyingi vo 144.000, vekahi nokututiliswa okuenda keulu. Vana nkhele vekahi pano pohi iya vankhia mononthiki mbuno vatutiliswa liwa-liwa nomuenyo wo keulu. Mahi, otyinyingi tyovanthu mavatutiliswa opo vakakale nomuenyo uhapu Momphangu Yombembwa pano pohi.
25. Oityi matukelilongesa mokapitulu makalandulako?
25 Apa katutu, Jeova makayovola ovanthu aveho kononkhia iya ononkhia kamambukakala ko vali! (Tanga Isaías 25:8.) Mahi, vana venda keulu oityi mavakalinga ko? Ombimbiliya ihangununa okuti mavakatumina na Jesus moutumini Wouhamba? Matulilongesa vali konthele youtumini oo mokapitulu makalandulako.
^ palag. 9 Momahipululo omakuavo, Ombimbiliya itupopila konthele yetutilo lio mukuendye no liomukulu, no liovalume novakai, nomu Isilayeli no nongendi. Upondola okuetanga mu 1 Reis 17:17-24; 2 Reis 4:32-37; 13:20, 21; Mateus 28:5-7; Lucas 7:11-17; 8:40-56; Atos 9:36-42; 20:7-12.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ndi Pondola Oku Yula Ndati Alambalalo?
Ceci o sukila oku linga
Catete, limbuka okuti ove o kuete ocikele coku lavulula ovilinga viove ndaño okuti akamba vove va nõla oku linga ovina vikuavo.
Cavali, kũlĩhĩsa elambalalo o sima okuti ka ca lelukile oku liyaka lalio.
Noke, li pula ndoco: ‘Kocitumãlo cipi ndi pondola oku liyaka lalambalalo aco? (Kosikola? Kupange? Kocitumãlo cikuavo?) Oku limbuka ocitumãlo wa siata oku lambalaliwa ci pondola oku ku kuatisa oku yuvula ovitangi.
Kaliye, wa lipongiyila oku yula ocitangi caco. Ocina catete o sukila oku linga oku tepulula ale oku yuvula ovina vi koka elambalalo. (Ndeci: Nda noke yoku lilongisa kosikola o pita ponẽle yakamba vove vo kosikola va ku vetiya oku sipa, citava okuti ku piti vali konjila yaco oco o yuvule oku li sanga lavo.) Ocili cimue: “Akamba” vana va ku vetiya oku linga ovina ka via sungulukile, hakambako vocili.
Ocili okuti, halonjanja viosiko ci tava oku yuvula alambalalo. Cikale cilo ale kovaso yoloneke, citava okuti o ka liyaka lelambalalo limue. Nye o sukila oku linga?
O sukila oku lipongiya!
Sokolola ndoco: Yesu wa kũlĩhĩle ovina a sukilile oku linga catiamẽla koku liyelisa kovituwa. Eye wa nõlelepo oku pokola ku isiaye olonjanja viosi. (Yoano 8:28, 29) Omo liaco, o sukila oku kũlĩha tete ovina o sukila oku linga.
Upange. Limbuka nda o tẽla oku sokolola asunga avali oco o yule alambalalo wa siata oku liyaka lavio. Noke sokolola ovina vivali o sukila oku linga vi pondola oku ku kuatisa oku yuvula alambalalo aco.
Momo lie ecelela okuti vakuene va lavulula ovilinga viove? Lekisa okuti wa kola kuenda linga ovina wa kũlĩha okuti via sunguluka. (Va Kolosai 3:5) Kuenda likutilila olonjanja viosi, oco o tẽle oku ci linga.—Mateo 6:13.


text:
KAPITULU 15
Ku Lemesa ca Tava Njambi
Vuno Njambi ua lema malombelo ose ni?
Vati tu hasa ku nongonona vulombelo vua vusunga?
Veya ve ku lemesa Njambi mu vusunga ha mavu lelo lino?
1. Vivezikiso vika tu ka tambula nga tu lemesa Njambi mu njila ya cili?
YEHOVA NJAMBI ua tu lema cikuma kaha ue ku tu niunga, ngeci ua tonda ngueni tu yoye mua ya cizango ceni. Nga tu mu lemesa mu njila ya cili, tu ka uana ndzolela na ku litenga ku visoti via vingi mu muono. Kaha a ka tu kuasa na ku tu vezikisa. (Isaya 48:17) Vunoni kua kala malombelo a engi, ose eku litumbula ngecize eku longesa vusunga hali Njambi. Vunoni vilongesa viao ka via litombuele ku tuala ha li Njambi na vize via tonda kuli etu.
2. Vati mu hasa ku lilongesa ku nongonona ku lemesa ca ya Yehova ku mutima, kaha cimueso cika ci hasa ku tu kuasa ku ivuisisa eci cimpande?
2 Vati mu hasa ku tantekeya njila ya cili ya ku lemeselamo Yehova? Ka ca tondekele ku konka vilongesa viose via malombelo cipue ku setekesa vimo ku vikuavo. Ca kama ku lilongesa vika mpundu ya longesa Mbimbiliya ku tuala ha ku lemesa ca vusunga. Mu vifuti via vingi vantu ve ku panga zimbongo zia makuli. Nga va mi hana cipanga ca ku nongonona zimbongo zia makuli, vati mu linga? Mu hilula zimbongo ziose zia makuli zia kalako ni? Houe. Mua vusunga, cili ku lutue ku pangesa ntsimbu yenu mu ku lilongesa vuino zimbongo zia vusunga. Kaha mu nima ya ku nongonona mua cili zimbongo zia vusunga mu ka hasa ku nongonona zimbongo zia makuli. Na vuno vene, nga tu lilongesa ku nongonona vulombelo vua vusunga, tu ka hasa ku tantekeya malombelo a makuli.
3. Ngue mua handekele Yesu, vika tua pande ku linga amba Njambi a tu tave?
3 Ku lemesa Yehova mu njila ya mu ya ku mutima ca pua ca seho ya kama. Vavengi ve ku singanieka nguavo Njambi ua tava malombelo ose, vunoni kati vikevio vi ya longesa Mbimbiliya. Muntu ka pandele lika ku litumbula Mukua Kilistu. Muomu Yesu ua handekele ngueni: ‘Kati uose a handeka nange, ngueni, ‘Muangana, Muangana’, a kengila mu vuangana vua muilu, cahi; ku vanga uze ue ku linga cizango ca Tata a li muilu.’ Linga Njambi a tu tave tua pande ku tantekeya via tonda kuli etu na ku vilinga. Yesu ua lukile vaze ka veku linga cizango ca Njambi ngueni, “vakua ku linga vupi.” (Mateo 7:21-23) Vulombelo vua makuli ka vua kele na seho, ngeci mua zimbongo zia makuli. Vulombelo vuaco vue ku vindamesa.
4. Vika a lomboloka mezi a handekele Yesu ku tuala ha vinjila vivali, kaha njila ku njila i tuala kulihi?
4 Yehova ua sokoluela vantu vose njila ya ku ka tambula muono ka ue ku hua. Vunoni linga tu ka tambule muono ka ue ku hua tua pande ku lemesa mua cili Njambi na ku yoya mu njila ize ya mu ya ku mutima. Vunoni cingi ca vantu ka va tonda ku lingamo. Ngeci mukemuo Yesu ua handekele ngueni: “Kovelenu mu mbelo ya indende, muomu mbelo ya kama na njila ya zandzavala ya ya ku ku-nonga, kaha va vengi va li na ku kovelamo. Muomu mbelo ya indende na njila ya lisuata, ya ya ku muono, kaha va vandende lika va i uana.” (Mateo 7:13, 14) Vulombelo vua vusunga vu tuala ku muono. Kaha vulombelo vua makuli vu tuala ku ku nonga. Yehova ka tondo ku ka nongesa muntu na umo uahi, ngeci mukemuo ali na ku hana ntsimbu ku vantu mu vifuti viose va lilongese vieni. (2 Petulu 3:9) Cifua ci tue ku lemeselamo Njambi ci hasa ku tuala ku muono ni ku ku-tsa.
MUA KU NONGONUENA VULOMBELO VUA VUSUNGA
5. Vati tu hasa ku nongonona vakua vulombelo vua vusunga?
5 Vati mu hasa ku uana “njila ya ya ku muono”? Yesu ua handekele ngueni vulombelo vua vusunga vu ka lisolola mu vilinga via vantu va kalamo na yoyesi yavo. Ngueni: “Ku mihako yavo mu ka va tantekeya”. Ua vuezeleko naua ngueni “muti uose ua cili u ima mihako ya cili.” (Mateo 7:16, 17) Ni nguetu, vaze va kala mu vulombelo vua vusunga ve ku va tantekeyela ku viuma vi va tsiliela na yoyesi yavo. Vutuhu vakua ku lemesa Njambi va vusunga ka va tantulukile kaha ve ku sevuka, vunoni ve ku lihakela kapandi ka ku linga cizango ca Njambi. Tu lilongesenu vitantekeyeso 6 via solola vakua ku lemesa Njambi mu vusunga.
6, 7. Vati vangamba va Njambi va puisa Mbimbiliya, kaha lungano luka ua sile Yesu mu cifua eci?
6 Vangamba va Njambi ve ku tundisa vilongesa viavo mu Mbimbiliya. Mbimbiliya nguayo: “Visoneka viose via na tumbula Njambi na muku ueni, vi silivila ku longesa, ku handekela, ku sungamesa, ku longesa vize via vuviuke: linga muntu ua Njambi a pue ua mutuntu na vuino ku panga vipanga viose via ku viuka.” (2 Timoteo 3:16, 17) Kapostolo Paulu ua sonekelele vakuavo vakua Kilistu, ngueni: “Omo yenu mua tambuile kuli etu lizi lia luhande luze, likelio lizi lia Njambi vene, mua li tambuile kati ngue lizi lia vantu, vunoni ngue omo lia pua mua vusunga vene, lizi lia Njambi.” (1 Tesalonika 2:13) Vakua vulombelo vua vusunga ka ve ku tsiliela ni ku kavangeya vilongesa na vilika via vantu. Ve ku fumisa vilongesa viavo mu Lizi lia tumbula Njambi, Mbimbiliya.
7 Yesu Kilistu ua sile lungano lua cili mukonda vilongesa vieni viose via fumine mu Lizi lia Njambi. Yesu omo ua vundilile kuli Ise ua muilu ua handekele ngueni: “Lizi liove likelio vusunga.” (Yoano 17:17) Yesu ua tsilielele Lizi lia Njambi ngeci mukemuo vilongesa vieni viose via litombuele na vize vi va sonekamo. Vintsimbu via vingi ua handekele, ngueni: “Va na soneka, nguavo.” (Mateo 4:4, 7, 10) Kaha ua tumbuile mezi a ku mukanda uaco. Na vuno vene, vantu va Njambi ka ve ku longesa visinganieka viavo vavene. Va tsiliela ngecize Mbimbiliya ya pua Lizi lia Njambi, ngeci vilongesa viavo viose ve ku vi fumisa mpundu mu Mbimbiliya.
8. Ku lemesa Yehova ca ambatesela kumo na vika?
8 Vaze va kala mu vulombelo vua vusunga ve ku lemesa lika Yehova na ku ambulula lizina lieni. Yesu ua handekele, ngueni: “U ka lemesa Muangana Njambi Yove, Ikeye lika u ka singimika.” (Mateo 4:10) Ngeci mukemuo, vangamba va Njambi ve ku lemesa lika Yehova. Eci ku lemesa caco ca ambatesela kumo na cipanga ca ku ambulula lizina lia Njambi ua vusunga na vati ua fua. Visamo 83:18, nguayo: “Yove lika, lizina liove Yehova, yove Mukua ku hiana hose ha mavu.” Yesu ua sile lungano mu ku kuasa vantu ku tantekeya Njambi, ua handekele mu civundilo, ngueni: “Nji na solola lizina liove kuli vantu vaze va ua nji hele ha kati ka vakua mavu.” (Yoano 17:6) Na vuno vene, lelo lino vakua ku lemesa Njambi va vusunga ve ku longesako vakuavo via lizina lia Njambi, via vutumbe vueni, na vifua vieni.
9, 10. Mu vinjila vika Vakua Kilistu va vusunga ve ku muesa cilemo ku umo na mukuavo?
9 Vantu va Njambi va lilema umo na mukuavo na mutima uose. Yesu ngueni: “Hakeho vose va ka tantekeya ngecize mu vandongesi vange, nga mu lilema umo na mukuavo.” (Yoano 13:35) Vakua Kilistu va katete va lilemene umo na mukuavo, ngue mua handekele Yesu. Cilemo ca sika Njambi ku vangamba veni, ce ku va kuasa ku litenga ku kahangu, ka ku tepesa miyati, na cikanda na vifuti, kaha ce ku va kovelesa mu vusamba vua vusunga na vamuanaye. (Tandenu Kolose 3:14.) Vakua vulombelo vua makuli ka va lemene vamuanaye mu cifua eci. Vati tua tantekeya ngoco? Ve ku litsiha umo na mukuavo omo lia kahangu. Vakua Kilistu va vusunga ka ve ku kuata ku vitua linga va tsihe vamuanaye ni vantu veka. Mbimbiliya nguayo: “Mukemuo Vana va Njambi va soloka, na vana va Satana: uose ke ku linga vuviuke, kati ua Njambi, cipue ou ke ku lema muanaye. Tu lileme umo na mukuavo: Kati ngue omo Kaini ua puile ua uze mukua vupi, kaha ua tsihile ntsongo yeni.”—1 Yoano 3:10-12; 4:20, 21.
10 Cilemo ca vusunga ka ca lengelele lika ha ku viana ku tsiha vantu. Vakua Kilistu va vusunga ve ku pangesa ntsimbu yavo, ndzili yavo na vupite vuavo mu ku likuasa na likolesa umo na mukuavo. (VaHevelu 10:24, 25) Ve ku likuasa umo na mukuavo mu ntsimbu ya visoti, kaha ve ku yoya mu vusunga na vakuavo. Mua vusunga, ve ku niunga cimamuna ca mu Mbimbiliya ca ku panga “vize via ku viuka kuli vantu vose.”—Ngalata 6:10.
11. Vika ca puila ca seho ku tava ngecize Njambi a kovola vantu ku hitila muli Yesu Kilistu?
11 Vakua Kilistu va Vusunga va tava Yesu Kilistu ku pua njila ya pangesa Njambi mu ku ovola vantu. Mbimbiliya nguayo: “Muli ueka ka muesi vuovole: muomu muintsi lia lilu ka muesi lizina lieka, lia ku hana ha kati ka vantu, li tua pande ku ovoka nalio.” (Vilinga 4:12) Ngue mu tua lilongesele mu Kapitulu 5, Yesu ua hele muono ueni mu ku kula vantu vakua ku ononoka. (Mateo 20:28) Cikuavo naua Yesu ikeye Muangana ua hangula Njambi linga a ka sike ha Vuangana vua muilu vuze vu ka sika mavu ose. Njambi ua tonda ngueni tu ononoke kuli Yesu na ku niunga vilongesa vieni nga tu tonda ku ka tambula muono ua ya-ye. Ngeci mukemuo Mbimbiliya nguayo: “Uze a tsiliela Muana, a li na muono ka ue ku hua ua ya-ye; vunoni uze kononoka kuli Muana ka ka mono muono, vunoni vutenu vua Njambi vu ka kala hali ikeye.”—Yoano 3:36.
12. Vika ca lomboloka ku litenga ku via mavu?
12 Vakua ku lemesa Njambi va vusunga ka va lihakele mu via mavu. Mu va kele na ku mu sompesa kuli Pilatu muangana ua Loma, Yesu ua handekele ngueni: “Vuangana vuange kati vua hano ha mavu.” (Yoano 18:36) Vakua ku kava Yesu va vusunga va likundika ku Vuangana vua Njambi vua muilu, ngeci ka va lihakele mu pulitika ya ano mavu, mu vifuti vi va kala. Ka ve ku lihaka mu zindzita zia vakua vifuti. Vunoni, vakua ku lemesa Yehova ka ve ku vindika vakuavo ku hangula cikota ni ku kala na cihela mu pulitika cipue ku votala, houe. Vutuhu vakua ku lemesa Njambi va vusunga ka va lihakele mu via pulitika, kasi ve ku ononoka masiko. Omo lia vika? Muomu Lizi lia Njambi lia sika ngecize “vononoke ku vakua ku suana” ni nguetu vinguvulu. (Loma 13:1) Vunoni nga vinguvulu vi va tuma ku linga viuma ka via litombuele na vize via tonda Njambi, vakua ku lemesa Njambi va vusunga ve ku kava lungano lua vapostolo vaze va handekele nguavo: “Tua pande ku ononoka kuli Njambi ku hiana ku vantu.”—Vilinga 5:29; Mako 12:17.
13. Vati vakua ku kava Yesu va vusunga va puisa Vuangana vua Njambi, kaha vika ve ku linga?
13 Vakua ku kava Yesu va vusunga ve ku ambulula ngecize Vuangana vua Njambi vukevuo lika vu ka lengesa visoti via vantu. Yesu ua handekele laza, ngueni: “Kaha zimpande ezi vene zia cili zia vuangana va ka zi ambulula ku vifuti viose, zi ka pua vukaleho vua kuli vakua vifuti viose; amba vuose ku-kotoka ca mavu ci keza.” (Mateo 24:14) Vakua ku kava Yesu Kilistu va vusunga ve ku ambulula Vuangana vua Njambi vua muilu, ku pua vukevuo lika lulavelelo lua vantu, ka ve ku sindiya vantu ku kulahela mu vuangana vua vantu linga vu manusule visoti viavo. (Visamo 146:3) Yesu ua tu longesele ku vundila eyi nguvulu yaco ya ku tantuluka, ngueni: “Vuangana vuove vu ize. Cizango cove va ci linge, Ngue muilu, ngecize ha mavu.” (Mateo 6:10) Mbimbiliya ya handekele ngecize Vuangana vua muilu “vu ka vatuola na ku lia mavuangana aa ose [aliko vuovuno], kaha vu ka mana ku miaka yose ya ya-ye.”—Ndaniele 2:44. Ku-Solola 16:14; 19:19-21.
14. Vulombelo vu ka mua mono ngecize ve ku puisamo vitondeka mu ku pua vakua ku lemesa va vusunga?
14 Ku liya nevi vi tua lilongesa, lihulenu nguenu: ‘Vulombelo vu ka vua fumisa vilongesa viavo viose mu Mbimbiliya, kaha na ku ambulula lizina lia Yehova? Civunga cika ce ku muesa cilemo ngue muze mua tu sika Yehova, va tsiliela muli Yesu, ka va lihakele mu via mavu, kaha ve ku ambulula Vuangana vua Njambi ku pua vukevuo lika lulavelelo lua vantu? Ku malombelo ose a ha mavu, vulombelo vuka vue ku puisamo evi viuma?’ Vukaleho vuose vua muesa ha toma ngecize vulombelo vua Vakaleho va Yehova.—Tandenu Isaya 43:10-12.
VIKA MUA PANDE KU LINGA?
15. Mu nima ya ku tsiliela ngecize Njambi kua kala, vika vikuavo tua pande ku linga?
15 Ku vuisa Njambi ku mutima ku viuka ka ca lengele lika ha ku mu tsiliela. Muomu, Mbimbiliya nguayo vandemone navo va tsiliela ngecize Njambi kua kala. (Tiango 2:19) Vunoni ngue mu tua tantekeya tu vose, vandemone ka ve ku linga cizango ca Njambi, neni vene ka va tavele. Linga Njambi a tu tave, ka tua pandele lika ku tsiliela ngecize kua kala, vunoni tua pande ku linga cizango ceni. Kaha tua pande naua ku fuma mu vulombelo vua makuli na ku kovela mu ku lemesa ca vusunga.
16. Vika tua pande ku linga ku tuala ku vulombelo vua makuli?
16 Kapostolo Paulu ua muesele ngecize ka tua pandele ku kuasa ku lemesa ca makuli, ngueni: “‘Ngoco vene tuhukenu ha kati kavo, Lihangunukenu navo’, mua na handeka Muangana ‘neci ca zuala cintsa ka mu ka kuata, kaha nji ka mi tambula.’” (2 Kolintu 6:17; Isaya 52:11) Ngeci mukemuo Vakua Kilistu va vusunga ve ku litenga ku viose via likuata na ku lemesa ca makuli.
17, 18. “Mbambilone ya Kama” ika, kaha muomu vika vantu va na pande ku tuhukamo vuasi-vuasi?
17 Mbimbiliya ya muesa ngecize vifua viose via malombelo a makuli via pua mutamba ua “Mbambilone ya kama.” * (Ku-Solola 17:5) Eli lizina li tu vuluisa mbonge ya ku laza ya Mbambilone, kua sangumukilile vulombelo vua makuli mu nima ya Livazi lia ku matangua a Noa. Cingi ca vilongesa na vilika via sulu mu malombelo a makuli lelo lino, via sangumukilile laza mu Mbambilone. Ca ku muenako, vakua Mbambilone va kele na ku lemesa vanjambi vatatu. Na lelo lino, cilongesa ca vanjambi vatatu kasi ca kala na ntsindo kama mu malombelo a engi. Vunoni Mbimbiliya ya longesa ha toma ngecize kua kala lika Njambi umo lika ua vusunga Yehova, kaha na Yesu Kilistu ua pua Muana. (Yoano 17:3) Vakua Mbambilone va kele na ku longesa ngecize muntu ua kala na muono ka ue ku tsa, kaha ue ku ovoka ku kutsa ca muvila na ku ya ku cihela ca kayando. Lelo lino, malombelo a engi eku longesa ngecize vantu va ka uema mu ngehena kaha naua nguavo muono ka ue ku tsa.
18 Lizina lia Mbambilone lia fuila eci civunga ca malombelo ose a makuli a ha mavu, muomu ku lemesa ca vakua Mbambilone ya laza ca lisanduokele ha mavu hose. Kaha Njambi na kulahesa ngecize eci civunga ca malombelo ose a makuli, a ka ci nongesa vuasi-vuasi. (Ku-Solola 18:8) Mu na mono honi muomu vika ci na pu ca seho ya kama kuli enu, mu lihangunuke ku mitamba yose ya Mbambilone ua kama, ni vati? Yehova Njambi a tonda ngecize mu tuhukemo vuasi-vuasi omo ku ci li ntsimbu.—Tandenu Ku-Solola 18:4, 8.
19. Vika mu ka nganiala mu ku pangela Yehova?
19 Nga mu tunda mu vulombelo vua makuli, vamo va ka likela ku likata nenu. Vunoni mu ku pangela Yehova hamo na vantu veni, mu nganiala viuma via vingi ku tuvakana vize vi mu zimbalesa. Mu ka uana vamuanoko va vengi, va vamala na va vampuevo, ngue va va uanene vandongesi va ku livanga va Yesu vaze va sile viuma via vingi. Mu ka kovela ku vusoko vua makulukazi a vantu ve ku pangela Njambi mu mavu ose, kaha va ka mi lema Cikuma. Kaha naua mu ka kala na lulavelelo lua ku ka tambula muono ua ya-ye mu “ntsimbu ya ku izako.” (Tandenu Mako 10:28-30.) Halumo mu ku hita ca ntsimbu, vaze va mi zindile omo lia ku lilongesa Mbimbiliya, navo va ka tava ku lilongesa Mbimbiliya na ku pua vakua ku lemesa Yehova.
20. Vika va na lavelela vose vakua ku lemesa Njambi mu vusunga?
20 Mbimbiliya ya longesa ngecize vuovuno Njambi a ka nongesa ano mavu a api na ku hingisaho mavu a vu vuviuke mu ku sika ca Vuangana vueni. (2 Petulu 3:9, 13) Mua vusunga mavu a aha a ka pua a ku viuka mpundu! Mu ka kala lika vulombelo vumo lika vua vusunga. Ino ikeyo ntsimbu ya ku aluluka linga mu kovele mu civunga ca vakua ku lemesa va vusunga, ni vati?


text:
VIMPANDE VIA KU VUEZAKO
Kangelo ua Kama Mingeli ua pua Iya?
KANGELO ua lizina Mingeli ka va mu tumbuile ku sua kumo mu Mbimbiliya. Vunoni hose ha va mu tumbula noho ali na ku linga vimo. Mu livulu lia Ndaniele, va muesa Mingeli ali na ku-lua na tungelo va vapi; ku mukanda ua Yunda, va mu muesa a lisompa na Satana; ku Ku-Solola, va mu muesa ali na ku lua ndzita na Ndiavu na vandemone veni. Mu ku hakuila vusuana vua Yehova na ku luisa vitozi va Njambi, Mingeli ue ku puisamo via lomboloka lizina lieni—“Iya ua lifua na Njambi”? Iya mpundu Mingeli?
Vantu vamo va kala na mazina a engi. Cimueso eci: Yakomba lizina lieni likuavo Isaleli, na kapostolo Petulu lizina lieni likuavo Simone. (Njenisisi 49:1, 2; Mateo 10:2) Na vuno vene, Mbimbiliya ya muesa ngecize Mingeli lia pua lizina likuavo lia Yesu Kilistu, tele kanda eze ha mavu na mu nima ya ku hiluka muilu. Tu ci hilulenu Visoneka tu mone muomu vika tu handekela ngoco.
Kangelo ua Kama. Lizi lia Njambi lia tumbula Mingeli ngualio “Kangelo ua kama.” (Yunda 9) Mingeli va na mu tumbula nguavo kangelo ua kama. Eci ci lekesa ngecize kua kala lika kangelo umo ua cifua eci. Mua vusunga, mu Mbimbiliya lizi “kangelo ua kama” va litumbuila kangelo umo, kati va vengi. Cikuavo naua, Yesu va mu tumbuila cipanga ca kangelo ua kama. Mukanda ua 1 Tesalonika 4:16 ua handeka ku tuala hali Muangana Yesu Kilistu nguauo: “Muomu Muangana ivene a ka suluka muilu, na mutambi, na lizi lia kangelo ua kama.” Aha lizi lia Yesu va na litumbula ku pua lia kangelo ua kama. Eci visoneka ci muesa ngecize Yesu ikeye vene kangelo ua kama, Mingeli.
Ntuamena ua Masualale. Mbimbiliya nguayo “Mingeli na tungelo veni va ile mu ku lua ndzita na mukisi . . . na tungelo veni.” (Ku-Solola 12:7) Aa mezi a muesa ngecize, Mingeli ua pua ntuamena ua masualale va ku ononoka tungelo. Kaha Yesu neni va mu tumbula ku pua ntuamena ua masualale va ku ononoka ku Ku-Solola. (Ku-Solola 19:14-16) Cikuavo naua kapostolo Paulu ua tumbuile mpundu ngueni “Muangana Yesu” na “tungelo vakua ngolo yeni.” (2 Tesalonika 1:7) Ngeci mu tua mono, Mbimbiliya ya tumbula Mingeli na “tungelo veni” na Yesu na “tungelo veni.” (Mateo 13:41; 16:27; 24:31; 1 Petulu 3:22) Kaha mu Mbimbiliya na hamo hahi ha va muesa ngecize kua kala vivunga vivali via masualale va ku ononoka tungelo ni nguetu cimo civunga ci va tuamenena kuli Mingeli kaha cikuavo ci va tuamenena kuli Yesu, ngeci mukemuo citava tu tsihe mpanga nguetu Mingeli ikeye vene Yesu Kilistu, mu vipanga vieni via muilu. *
^ cin. 6 Mu hasa ku uana mizimbu ikuavo ya muesa ngecize Mingeli lia pua lizina likuavo lia Muana Njambi, talenu mu livulu Estudo Perspicaz das Escrituras Volume 2, ha mafo 828-829, li va soneka Vakaleho va Yehova.


text:
Ehipululo 115: Ouye Omupe Pano Pohi
TALA omiti ovio omile, no nonthemo onongwa, no nomphunda ononde. Kapehiwilue apa? Tala ombambi ikahi nokulia peke liokamona aka. Tupu tala ononkhiyama, no nonkhambe mbatalama ngotyo. Kutyihole okukala meumbo ine opomphangu ngei?
Huku uhanda ove ukakale apeho mouye omupe pano pohi. Mahi, kahande ukakale no nongembia mbukahi nokumonesa ovanthu ononkhumbi hono. Ombimbiliya ilaa vana mavakakala mouye omupe okuti; ‘Huku makakala navo. Kamukakala vali ononkhia, ni okulila, ni omauvela. Ovipuka ovio mavikapita.’
O Yesu makalinga ovipuka ovio aviho oviwa. Ove utyii onalupi? O putyina amanyimiko onondingavivi ambuho novipuka ovivi kombanda yoohi. Hinangela, okuti etyi Yesu ali pano pohi, wavelulile ovavei, no kupindulapo alo umue vana vokuankhia. Yesu walingile ngotyo, opo alekese etyi makalinga kombanda yoohi aiho, putyina makakala Ohamba youhamba wa Huku.
Pahe nkhele sokolola oñgeni ovipuka mavikakala oviwa, mouye omupe pano pohi! Yesu kumue navana aholovona, mavakaviala keulu. Ovatumini ovo mavakatekula nawa kese umue pano pohi, opo ovanthu aveho vakakale nehambu. Pahe tutalei etyi onthue tuna yokulinga, opo Huku eketuavele omuenyo wahapu mouye wae omupe.
Revalção 21:3, 4; 5:9, 10; 14:1-3.
Omapulo
- Ngetyi tyilekesa Ombimbiliya, ononkhaneno patyi onongwa matukakala nambo mo Palaisu pano pohi?
- Oityi Ombimbiliya ilaa vana mavakakala mouye omupe?
- Onalupi Yesu meya okulinga epiluluko olio ewa?
- Etyi Yesu ankho ekahi pano pohi, oityi alingile opo alekese etyi makalinga putyina makatumina ngo Hamba Youhamba wa Huku?
- Yesu naava mavakatumina nae keulu, oityi mavakalinga putyina vakatumina oohi ino aiho?
Omapulo omakuavo
- Tanga Revelação 5:9, 10.
Omokonda yatyi tuna yokukalela nonthumbi yokuti vana mavakatumina oohi ino aiho mokuenda Kuovityita Ekwi, mavakakala onohamba nono saserdote mbokuna okankhenda? (Efé. 4:20-24; 1 Ped. 1:7; 3:8; 5:6-10)
- Tanga Revelação 14:1-3.
Oityi tyihangununa etyi Ombimbiliya ipopia okuti enyina lia Tate nenyina liondyona ahonekwa monombamba mbo 144.000? (1 Cor. 3:23; 2 Tim. 2:19; Rev. 3:12)


text:
ALOMBOLUILO A VOKIYIWAKO
Nye ci Lomboloka Ondaka—“Ocilelembia” Kuenda “Espiritu”?
ECI o yeva ondaka ocilelembia kuenda espiritu, nye ciya vovisimĩlo viove? Valua va siata oku sima okuti ondaka eyi yi lomboloka ocina cimue ka ci letiwe ci kasi vokati komunu, okuti eci omunu a fa, ci tunda vetimba kuenje camamako lomuenyo. Omo okuti elongiso liaco lia siata calua, valua va komõha eci va kũlĩha okuti eci hacoko Embimbiliya lilongisa. Oco hẽ nye ci pita letu poku fa?
CECI EMBIMBILIYA LI LONGISA
Ivaluka okuti Embimbiliya lia sonehiwile tete velimi lio Heveru kuenda Liohelasi. Ondaka yo Heveru yi tukuiwa hati, neʹphesh kuenda yo Helasi yi tukuiwa hati psy·kheʹ asonehi vamue Vembimbiliya va yi pongolola hati ocilelembia. Pole, olondaka evi hacoko vi lomboloka. Ondaka yo Heveru yi tukuiwa hati, neʹphesh kuenda yo Helasi yi tukuiwa hati psy·kheʹ vi sangiwa Vovisonehua ci pitãhala 800 kolonjanja. Olondaka viaco vi lomboloka (1) omanu, (2) ovinyama, (3) omuenyo omunu locinyama va kuete. Tu konomuisi ovinimbu vimue Viembimbiliya vi lekisa uvangi waco.
Omanu. ‘Koloneke via Noha omanu [psy·kheʹ] vamue ño vatito, okuti ecelãla lika, va popeliwa ketande liovava.’ (1 Petulu 3:20) Palo, ondaka yo Helasi psy·kheʹ ya pongoluiwa hati omanu, okuti Noha, ukãi waye, omãla vaye vatatu valume, kuenda akãi vavo. Kelivulu Lietundilo 16:16, tu sangako olonumbi via eciwile ku va Isareli viatiamẽla koku nyomõla o mana. Yehova wa va sapuilile hati: ‘Nyomõlĩpo ño eci ca soka lomanu [neʹphesh] omunu a kasi lavo vombalaka yaye.’ Eci ci lomboloka okuti, omunu lomunu wa sukilile oku nyomõla lika epupu liomana li soka lomanu a kala lavo vonjo yaye. Ovinimbu vikuavo Viembimbiliya okuti ondaka neʹphesh kuenda psy·kheʹ ya pongoluiwavo hati omunu ale omanu, vievi: Efetikilo 46:18; Yehosua 11:11; Ovilinga 27:37; kuenda Va Roma 13:1.
Ovinyama. Vulandu Wembimbiliya watiamẽla koku lulikiwa kuovina, tu tangamo hati: “Suku yu wa linga hati, Vovava mu siate ovitundo vioviendalomuenyo [neʹphesh ], olonjila vi palãlaile vilu vepuluvi li kasi pokati kilu loposi.” Noke Suku wamisako hati: “Kilu lieve kuiye ovinyama [neʹphesh] ndapata avio, ovinyama viovimbo, lovipuka, lovinyama viovusenge ndapata avio. Haico ca lingiwa.” (Efetikilo 1:20, 24) Vulandu owu, olõsi, ovinyama viovimbo, lovipuka, viosi viopiwa kondaka yo Heveru yi tukuiwa hati, neʹphesh. Ovinimbu vikuavo Viembimbiliya okuti ondaka neʹphesh ya pongoluiwa kombuelo yemẽla hati olonjila ale ovinyama vievi: Efetikilo 9:10; Ovisila 11:46; kuenda Atendelo 31:28.
Omuenyo omunu a kuete. Olonjanja vimue ondaka neʹphesh ale psy·kheʹ yi lomboloka omuenyo omunu a kuete. Yehova wa sapuilile Mose hati: “Alume vosi va sandele omuenyo [neʹphesh] wove va fa.” (Etundilo 4:19) Nye ovanyali va va Mose va yonguile oku u linga? Ocili okuti va yonguile oku upa omuenyo waye. Eci Rahele a kala loku cita omõlaye Benjamini, ‘omuenyo [neʹphesh] waye wa kala loku puamo, noke wa fa.’ (Efetikilo 35:16-19) Kũlĩhĩsavo olondaka via Yesu eci a popia hati: “Ame ndungombo uwa. Ungombo uwa o pesila olomeme omuenyo [psy·kheʹ] waye.” (Yoano 10: 11) Yesu wa eca omuenyo waye ale psy·kheʹ komanu. Ovinimbu evi Viembimbiliya olondaka neʹphesh kuenda psy·kheʹ vi lomboloka omuenyo omunu a kuete. Ovinimbu vikuavo Viembimbiliya okuti ondaka neʹphesh kuenda psy·kheʹ ya pongoluiwa hati omuenyo omunu a kuete vievi: 1 Olosoma 17:17-23; Mateo 10:39; Yoano 15:13; kuenda Ovilinga 20:10.
Poku amamako oku lilongisa Embimbiliya oka limbuka okuti olio ka lilongisa okuti ondaka neʹphesh kuenda psy·kheʹ viatiamẽla kocina cimue ka ci fi. Pole, li lekisa okuti neʹphesh yatiamẽla kocina cimue okuti ci fa. (Esekiele 18:4, 20) Omo liaco, Embimbiliya li tukula omunu wa fa hati, ‘ocivimbi’ ale neʹphesh. Ci lomboloka okuti omunu wa fa.—Ovisila 21:11.
CECI CI LOMBOLOKA ONDAKA ESPIRITU
Ondaka espiritu okuti kelimi lio Heveru yi tukuiwa hati, ruʹach kuenda kelimi lio Helasi yi tukuiwa hati pneuʹma, asonehi vamue Vembimbiliya, va yi pongololavo hati ocilelembia. Pole, olondaka evi hacoko vi lomboloka. Velimi Embimbiliya lia sonehiwile tete, ondaka ruʹach kuenda pneuʹma vi lomboloka ongusu yomuenyo yi kasi vokati kovilulikilo viosi vi fuima. Osamo 104:29, yi popia hati: ‘Eci a Yehova o vi upa omuenyo [ruʹach], vi fa, kuenje vi tiukila posi yavio.’ Kelivulu lia Tiago 2:26, tu tangako hati: “Etimba ka li kuete efuimo liomuenyo [pneuʹma] lia fa.” Catiamẽla Ketande lia pita koloneke via Noha, Suku wa popia hati: “Ame ndokisa kilu lieve etande liovava; nyõla oviendalomuenyo viosi vi kasi lefuimo liomuenyo [ruʹach] vemẽhi lilu.” (Efetikilo 6:17; 7:15, 22)
Etimba li sukila ongusu yomuenyo, ndeci o radio yi sukila ongusu yolusu oco yi sike. Oco o kuate elomboloko liwa liondaka eyi, sokolola o radio yina yopeka. Nda wa kapamo olopilia, eci o yi yikula, o limbuka okuti yi fetika oku sika. Ci kasi ndu okuti ya file, kuenje ya pindukapo. Pole, nda kua kapelemo olopilia, o radio ka yi siki. Yi kala ndu okuti ya fa. O radio yina yi sika lolusu layovo nda ka ya tokekiwile kolusu, ka yi siki. Cimuamue haico, catiamẽla kongusu yeca omuenyo ketimba. Ndeci ongusu yolopilia ka yi kuete olondunge, cimuamue haico ci kasi ongusu yomuenyo. Oyo ka yi tẽlavo oku sokolola. Ongusu yaco hamunuko. Pole, nda etimba lietu ka li kuete ongusu yaco, ‘li fa, kuenje li tiukila posi’ ndeci ukualosamo a ci popia.
Catiamẽla koku fa kuomunu, elivulu Liukundi 12:7, li popia hati: ‘Oneketela [okuti etimba liomunu] yi tiukila posi ndeci ya kaile, omuenyo [ruʹach] u tiukila ku Suku wa wecele.’ Eci ongusu yomuenyo yi tunda vetimba, etimba li fa. Kuenje li tiukila koneketela lia tundile. (Yovi 34:14, 15; Osamo 36:9) Eci ka ci lomboloka okuti ongusu yaco yenda kilu. Pole, ci lomboloka okuti omunu waco wa fa elavoko liaye lioku kuata vali omuenyo, li kasi peka lia Yehova. Suku eye lika okuete unene woku tiula ongusu yomuenyo. Kuenje omunu o kuata vali omuenyo.
Ci tu lembeleka calua oku kũlĩha okuti eyi oyo onjongole ya Suku yoku pindula omanu vosi va “kasi vayambo [onjivaluko].” (Yoano 5:28, 29) Kotembo yepinduko, Yehova oka panga etimba liokaliye kuenje oka lieca komunu lomunu wa fa. Vetimba liaco, oka kapamo ongusu yomuenyo, kuenje omanu vaco vaka kala vali lomuenyo. Kotembo yaco omanu vaka kuata esanju lialua.
Nda o yongola alomboluilo akuavo atiamẽla kondaka neʹphesh kuenda psy·kheʹ [“alma”] ale kondaka ruʹach kuenda pneuʹma [“espírito”] ndomo ya pongoluiwa Vembimbiliya, tala vokalivulu ka kuete osapi ya linga hati, Nye Cipita Letu Eci Tufa? Kuenda velivulu Raciocínios à Base das Escrituras, kemẽla 32-36 kuenda kemẽla 142. Alivulu aco a sandekiwa Lolombangi via Yehova.


text:
OCIPAMA CATETE
Nye Embimbiliya li Longisa Catiamẽla ku Suku?
Suku okuete muẽle ocikembe letu?
Suku wa tuwa ndati? Eye okuete hẽ onduko?
Ci tava hẽ oku livala ukamba laye?
1, 2. Momo lie ci kuetele esilivilo oku linga apulilo?
WA MUILE ale ndomo omãla va linga apulilo? Omãla vamue, eci va fetika oku vangula haico va fetika oku pula. Lonjongole yalua, ovo veya kokuove kuenje va pula hati, Momo lie ilu li kuetele evala litekãvelua? Helie wa panga olombungululu? Helie wa longisa olonjila oku imba? Ove pamue o likolisilako oku tambulula pole, ka ca lelukile. Momo ndaño wa tambulula ciwa, lopo ovo va pula vali hati: Momo lie?
2 Omãla havoko lika va siata oku linga apulilo. Vokuenda kuomuenyo wetu, vosi tua siata oku linga apulilo. Tua siata oku ci lingila oco tu kũlĩhe ciwa onjila tu kuama. Kuenda oco tu yuvule ovitangi. Olonjanja vimue, tu ci lingila ño oku kũlĩha cimue. Pole, omanu vamue va siata oku liwekapo oku linga apulilo. Ca piãla enene apulilo ana a kuete esilivilo komuenyo. Ovo ka va sandiliya atambululo atiamẽlako.
3. Momo lie vamue va siatela oku liwekapo oku linga apulilo atiamẽla komuenyo?
3 Kũlĩhĩsa epulilo li sanguiwa koñoño yelivulu lilo. Kũlĩhĩsavo apulilo a sangiwa kemẽla liatete, pamue ana a sangiwa kefetikilo liocipama cilo. Apulilo aco ovo o sesamẽla oku linga. Pole, omanu vamue va liwekapo oku sandiliya atambululo atiamẽlako. Momo lie? Anga Embimbiliya li tu ĩha atambululo atiamẽlako? Vamue va siata oku sima okuti ca tĩla calua oku sanga atambululo atiamẽla kapulilo aco. Vakuavo va kuete ohele yoku linga apulilo aco omo liosõi. Handi vakuavo va sima okuti apulilo aco hise oku a sia peka liasongui vetavo ale lialongisi. Ove hẽ o sima ndati?
4, 5. Apulilo api a velapo tu sukila oku linga? Kuenda momo lie tu sukilila oku sandiliya atambululo atiamẽlako?
4 Ocili okuti ove pamue o yongola oku kũlĩha atambululo kapulilo atiamẽla komuenyo. Ove pamue wa lipulile ale okuti: Nye tu kasilili komuenyo? Anga hẽ omuenyo ulo owo lika? Suku wa tuwa ndati? Ca sunguluka oku linga apulilo aco. Kuenda ciwa okuti ku liwekapo oku sanda atambululo atiamẽlako, toke eci o a sanga. Yesu Kristu, ulongisi wa velapo, wa popele hati: “Pingi, kuenje cu wihiwa, vanji, kuenje vu sanga; totoli, kuenje liu yikuluilua.”
5 Nda wamamako oku ‘sandiliya’ atambululo atiamẽla kapulilo aco, cika ku sanjuisa calua. (Olosapo 2:1-5) Ndaño okuti omanu vamue va ku sapuila okuti ca tĩla oku sanga atambululo atiamẽlako, ci tava okuti o sanga atambululo aco Vembimbiliya. Ka ca tĩlile oku kuata elomboloko liatambululo aco. Ca velapo vali handi, ceci okuti atambululo aco a nena elavoko lesanju. Kuenda a ku kuatisa oku ambata omuenyo wesanju cilo muẽle. Tu fetikili kepulilo limue lia siata oku sakalaisa omanu valua.
OCILI OKUTI SUKU KA KUETE OCIKEMBE LETU?
6. Nye vamue va simĩla okuti Suku ka kuete ocikembe lomanu?
6 Omanu vamue va tambulula okuti oco muẽle. Ovo va sima okuti, ‘nda Suku wa kuatele ocikembe lomanu, oluali nda ka lu kasi ndeci lu kasi ndeti koloneke vilo.’ Eci tu vanja voluali, tu limbuka okuti mueyuka uyaki, onya, kuenda ovina vikuavo vĩvi. Etu muẽle tua siata oku vela, oku tala ohali, kuenda oku fisa vangandietu. Kuenje vamue va popia hati, ‘Nda Suku o kuete ocikembe letu, nye ka tu teyuilila kovina evi?’
7. (a) Nye asongui vatavo amue va siata oku longisa ci tuala omanu koku sima okuti Suku ka kuete ocikembe? (b) Nye Embimbiliya li longisa catiamẽla kovitangi tua siata oku pita lavio?
7 Asongui vatavo va siatavo oku longisa ovina vimue vi tuala omanu koku sima okuti Suku ka kuete ocikembe. Ovo va siata hẽ oku ci linga ndati? Eci omunu a pita locitangi cimue, va popia hati, ocipango ca Suku. Lolondaka evi, ovo va eca ocisimĩlo cokuti Suku eye o kuete ekandu liovina vĩvi vi kasi oku pita lomanu. Eci hẽ ocili? Nye Embimbiliya li longisa? Kelivulu lia Tiago 1:13, tu sangako etambululo. Olio li popia hati: “Umue, nda wa yonjiwa, ka ka popie hati, Nda yonjiwa la Suku, momo Suku ka yonjiwa leci cĩvi, kuenda vali, ka yonji umue.” Omo liaco, Suku hayeko wa siata oku koka ovina vĩvi tu lete ndeti voluali. (Tanga Yovi 34:10-12.) Eye wa siata ño oku ecelela ovina viaco. Pole, oku ecelela ocina cimue ca litepa calua loku ci koka.
8, 9. (a) O tepisa ndati eci ci lomboloka oku ecelela ũvi loku u koka? Ci lombolola. (b) Momo lie ka ca sungulukilile oku kapa ekandu Suku omo liovitangi vi kasi oku pita pokati komanu?
8 Oco o kuate elomboloko liwa liondaka eyi, sokolola isia umue o kuete omõlaye ulume wa kula ale, pole, handi o kasi konjo yaye. Nda omõlaco o tianguluka, kuenje o nõlapo oku ka likalila isiaye ko tutuiya. Omõla oko a enda ndoto, o fetika oku ambata omuenyo umue ka wa sungulukile kuenje cu kokela ovitangi. Oco hẽ isiaye eye wo kokela ovitangi viaco? Ocili okuti hayeko. (Luka 15:11-13) Cimuamue haico, Suku ka tateka omanu oku linga eci cĩvi. Puãi, hayeko wa siata oku koka ovitangi vi iyililako. Omo liaco, ka ca sungulukile oku kapa ekandu Suku omo liovitangi omanu va siata oku pita lavio.
9 Suku o kuete esunga lieci a kasi oku ecelelela ovina vĩvi pokati komanu. Suku eye Ululiki wetu haeye Ukuonenewosi. Omo liaco, ka kisikiwa oku tu sapuila esunga liaco. Pole, omo liocisola caye, eye o tu sapuila esunga lieci a kasi oku ecelelela ũvi. Ocipama 11 cika lombolola vali eci catiamẽla kesunga liaco. Pole kolela okuti, Suku hayeko wa siata oku koka ovitangi tua siata oku pita lavio. Puãi eye o tu ĩha elavoko liokuti oka mãlako ovitangi viaco.
10. Momo lie tu kuetele ekolelo liokuti Suku oka malako ũvi wosi?
10 Suku o kola. (Isaya 6:3) Eci ci lomboloka okuti eye wa lipua. Kekalo liaye kakuli lacimue cĩvi. Omo liaco, ci tava okuti tu kolela kokuaye lutima wetu wosi. Pole, tua kũlĩha okuti omanu ka va koleliwa. Momo va tekela enene koku linga eci cĩvi. Ndaño muẽle asongui vana okuti va yongola oku linga eci ciwa, ka va tẽla oku malako ovina vĩvi via siata oku lingiwa. Pole, Suku ukuonenewosi. Eye o kuete unene woku mãlako ovina viosi vĩvi. Kuenje oka ci linga muẽle. Eye oka malako ũvi lonjila yimue okuti lalimue eteke uka tumbuluiwa vali.
SUKU O LIYEVA NDATI ECI TU TALISIWA OHALI?
11. (a) Suku o liyeva ndati eci a mola ovitangi vi kasi oku pita voluali? (b) Kuenda o liyeva ndati eci ove o talisiwa ohali?
11 Suku o liyeva hẽ ndati lovitangi vi kasi oku pita voluali kuenda vomuenyo wove? Embimbiliya li longisa okuti Suku “o sole esunga.” (Osamo 37:28) Omo liaco, eye o lete eci ciwa leci cĩvi ci kasi oku lingiwa. Eye o nyale ũvi wosi. Embimbiliya li tu sapuila okuti kosimbu, eci ũvi wa luile kulo kilu lieve, Suku ‘co valele kutima.’ (Efetikilo 6:5, 6) Suku ka pongolokele. (Malakiya 3:6) Eye handi o nyale ũvi wosi u kasi oku lingiwa kulo kilu lieve. Kuenda ka sole oku mola omanu va talisiwa ohali. Embimbiliya li tu sapuila okuti ‘eye o tu lava.’
12, 13. (a) Momo lie etu tumanu tu kuetele ovituwa viwa ndeci ocisola? Kuenda ocisola ci tu vetiya oku linga nye eci tu mola ohali yomanu? (b) Momo lie o kolelela okuti Suku oka mãlako ovitangi voluali?
12 Tu kolela hẽ ndati okuti Suku ka sole oku mola omanu va talisiwa ohali? Embimbiliya li longisa okuti omunu wa pangiwa lesetãhalo lia Suku. (Efetikilo 1:26) Omo liaco, tu kuete ovituwa viwa ndevi via Suku. Ove hẽ wa siata oku kuata ohenda eci omanu vana ka va lingile cimue va talisiwa ohali? Nda ove o kuete ohenda lomanu vaco, kolela okuti Suku o va kuetele vali ohenda yalua.
13 Ocina cimue ciwa komanu, ceci okuti ovo va tẽla oku kuatela ocisola vakuavo. Ocituwa caco tua ci tambula ku Suku. Embimbiliya li longisa okuti, “Suku eye ocisola.” (1 Yoano 4:8) Etu tua siata oku lekisa ocisola omo okuti Suku ukuacisola. Anga hẽ ocisola nda ca ku vetiya oku malako ohali kuenda ũvi, nda wa kuatele unene waco? Ocili okuti nda wa ci linga. Kolela okuti, omo Suku ukuacisola ca velapo, oka mãlako ohali lũvi wosi. Olohuminyo via tukuiwa kamẽla atete elivulu lilo, haviesandako. Suku oka vi tẽlisa muẽle. Pole, oco o kolele kolohuminyo viaco, o sukila oku kũlĩha ciwa Suku wa vi linga.
SUKU OYONGOLA OKUTI OVE U KŨLĨHA
14. Onduko ya Suku helie? Kuenda momo lie tu sukilila oku yi tukula?
14 Nda o yongola okuti umue oku kũlĩha, nye o linga? Siti u sapuila onduko yove? Anga hẽ Suku o kuete onduko? Atavo amue a siata oku longisa okuti onduko yaye “Suku” ale “Ñala.” Pole, evi halondukoko. Evi olonduko ño viesumbilo ndeci tu tukula umue hati “soma” ale “mbiali.” Embimbiliya li longisa okuti Suku okuete olonduko vialua viesumbilo. “Suku” kuenda “Ñala” via kongeliwavo pokati kolonduko viaco. Pole, Embimbiliya li longisavo okuti Suku o kuete onduko. Onduko yaye Yehova. Osamo 83:18 yi popia hati: “Ove, onduko yove Yehova, ove, lika wove, Tõlo koluali luosi.” Nda Vembimbiliya liove ka mu sangiwa onduko eyi, konomuisa Alomboluilo a Vokiyiwako kemẽla 195-7 velivulu lilo, oco o kũlĩhĩse esunga liaco. Vovisonehua viosimbu Viembimbiliya, onduko ya Suku ya sonehiwilemo olonjanja vialua. Yehova o yongola okuti ove o kũlĩha onduko yaye kuenda o yi tukula. Eye o li situlula kokuove Vembimbiliya.
15. Onduko Yehova yi lomboloka nye?
15 Suku wa li luka onduko yimue yi kuete elomboloko linene. Onduko Yehova, yi lomboloka okuti eye o tẽlisa olohuminyo viaye viosi. Kuenda o tẽlisa cosi a sokiya vovisimĩlo viaye. * Onduko ya Suku ka yi sokisiwa. Onduko yaco yatiamẽla lika kokuaye. Yehova kovina viosi ka sokisiwa. Momo lie?
16, 17. Nye tu lilongisila kolonduko via Yehova viesumbilo, ndeci: (a) “Tõlo”? (b) “Soma yonahũlũlua”? (c) “Ululiki”?
16 Catiamẽla ku Yehova, tua mola okuti Osamo 83:18 yi popia hati: “Ove, lika wove, Tõlo.” Yehova eye lika otukuiwa hati, “Tõlo.” Elivulu Liesituluilo 15:3, li popia hati: “A Yehova Suku Tõlo, ovilinga viove vinene, kuenda vi komohisa cimue. A Soma yolofeka, olonjila viove via suñama kuenda viocili.” Yehova o tukuiwa hati, “Tõlo.” Eci ci tu longisa okuti, Yehova eye lika ukuonenewosi. Unene waye ka u sokisiwa. Yehova o tukuiwa hati: “Soma yonahũlũlua.” Eci ci tu ivaluisa okuti, Yehova otembo yosi o kasi. Osamo 90:2 yi tu sapuila hati: “Tunde ka ku ci toke ka ku ci, ove muẽle Suku.” Eci hẽ ka ci tu komõhisa?
17 Yehova ka sokisiwavo omo okuti eye lika otukuiwa hati, Ululiki. Kelivulu Liesituluilo 4:11 tu tangako hati: “A Ñala yetu, a Suku yetu, [a Yehova] wa posokela oku muisua ulamba lesumbilo lunene. Momo ove wa sovola ovina viosi. Vi kasilili ocipango cove, haico via lulikiwa laco.” Ovina viosi wa kũlĩha, ndeci ovangelo vokilu, olombungululu, oviti viapako, olõsi vio vokalunga lovolondui, viosi via lulikiwa la Yehova.
CI TAVA HẼ OKUTI O LIVALA UKAMBA LA YEHOVA?
18. Momo lie omanu vamue va simĩla okuti ka ci tava oku kuata ukamba la Suku? Pole nye Embimbiliya li longisa?
18 Omanu vamue eci va lilongisa ovituwa vi komõhisa via Yehova, va kuata usumba. Kuenje va sima okuti Suku wa velapo calua, okuti ka ci tava oku livala laye ukamba. Ale va sima okuti lalimue eteke va ka kuata esilivilo kovaso a Suku. Ovisimĩlo evi hẽ via sunguluka? Embimbiliya hacoko li longisa. Olio li tu sapuila okuti Yehova “ka kasi ocipãla letu.” (Ovilinga 17:27) Embimbiliya li tu vetiya hati: “Ameli ku Suku kuenje eye amela kokuene.”
19. (a) Tu fetika ndati oku kuata ukamba la Suku? Kuenda esumũlũho lipi liyililako? (b) Ovituwa vipi via Suku o sole vali?
19 O livala ndati ukamba la Suku? Catete, o sukila oku amamako oku lilongisa eci catiamẽla kokuaye, ndeci o kasi oku linga cilo. Yesu wa popia hati: “Omuenyo ko pui wowu, oku ku kũlĩha, ove lika vu Suku yocili, loku kũlĩhavo Yesu Kristu, u wa tuma.” (Yoano 17:3) Embimbiliya li longisa okuti, oku kũlĩha Yehova kuenda Yesu, ci tuala ‘komuenyo ko pui.’ Ndomo ca lomboluiwa ale konano, “Suku eye ocisola.” (1 Yoano 4:16) Pole, Yehova okuete vali ovituwa vikuavo viwa. Embimbiliya li tu sapuila okuti Yehova eye “Suku yohenda, ukuacali, ukuakulivala konyeño, ukuacisola calua haeye ukuacili.” (Etundilo 34:6) Yehova ‘wa sunguluka haeye ukuakuecela.’ (Osamo 86:5) Eye ukuepandi. (2 Petulu 3:9) Haeye ukuacisola ka ci pongoloka. (Esituluilo 15:4) Osimbu wamamako oku lilongisa Embimbiliya, oka limbuka ndomo Yehova a lekisa ovituwa evi kuenda vikuavo.
20-22. (a) Etu ka tu tẽla oku mola Suku. Eci hẽ ci tu tateka oku livala ukamba laye? Ci lombolola. (b) Nye pamue omanu vamue vaka ku vetiya oku linga, pole o sukila oku linga nye?
20 Ocili okuti ove ku pondola oku mola Suku, momo eye Espiritu. (Yoano 1:18; 4:24; 1 Timoteo 1:17) Poku lilongisa eci catiamẽla kokuaye Vembimbiliya, oko kũlĩha Ndomunu. Ndomo ukualosamo a ci popia, ove oka tẽla oku “tala unumbu wa Yehova.” (Osamo 27:4; Va Roma 1:20) Nda wa likolisilako oku lilongisa eci catiamẽla ku Yehova, eye o ka kala muẽle ndu okuti u lete. Kuenje oko kuatela ocisola. Kuenda cika leluka vali kokuove oku livala ukamba laye.
21 Vokuenda kuotembo, oka kuata elomboloko lieci Embimbiliya li tu vetiyila oku sokisa Yehova nda Isietu. (Mateo 6:9) Eye ka tu ĩhile lika omuenyo. Pole, o tu yonguilavo eci ciwa ndeci isia ukuacisola a yonguila eci ciwa komãla vaye. (Osamo 36:9) Embimbiliya li tu longisavo okuti omanu ci tava okuti va kala akamba va Yehova. (Tiago 2:23) Sokolola ño handi! Ove ci tava okuti o kala ekamba Liululiki woluali luosi.
22 Osimbu wamamako oku lilongisa Embimbiliya, pamue oka limbuka okuti omanu vamue vaka ku tutuiya, oco o liwekepo oku lilongisa. Ovo pamue va kuata ohele yokuti ove oka pongoloka ketavo. Pole, kuka ecelele okuti umue oku tateka oku livala ukamba la Suku.
23, 24. (a) Momo lie o sukilila oku amamako oku linga apulilo atiamẽla kueci o kasi oku lilongisa? (b) Nye cika lomboluiwa vocipama cikuãimo?
23 Ocili okuti, kuka kala ovina vimue okuti ka vi ka ku lomboloka vonjanja yaco. Kuenje cika sukila umbombe oku vi pula oco va ku vi lomboluile. Pole, kuka kale lohele yoku pula ovina viaco omo liosõi. Yesu wa popia hati, ciwa oku liketisa ndomãla. (Mateo 18:2-4) Omãla ndomo tua ci kũlĩha, va pula calua. Suku o yongola okuti cosi ca ku tatama, o ci pula, oco va ku ci lomboluile. Vembimbiliya tu sangamo epandiyo lia eciwile ku vamue va kala vakuambili koku lilongisa eci catiamẽla ku Suku. Ovo va konomuisa lutate Ovisonehua oku kũlĩhisa nda hẽ ovina viaco viocili muẽle nda ndati.
24 Onjila yiwa yoku lilongisa eci catiamẽla ku Yehova, oku konomuisa Embimbiliya. Embimbiliya elivulu limue lia litepa calua lalivulu akuavo. Olio lia litepa hẽ ndati lali
^ tini. 15 Kemẽla 195-197 ku sangiwa alomboluilo akuavo atiamẽla kelomboloko lionduko ya Suku kuenda ndomo yi tukuiwa.


text:
CILONGESA 14
Visikola Vika va Viukisila Vapioneiro?
Tunde ku laza ku longesa via Vuangana ca pua cipanga ca seho ku Vakaleho va Yehova. Vose va lihana mu cipanga ca ku ambulula Vuangana ntsimbu yose, ve ku hita mu visikola via ku lifuila linga va hase ku “puisamo vipanga” viavo via ku ambulula.—Yoano 7:29.
Sikola ya Vipanga via Vupioneiro. Omo pioneiro ua ntsimbu yose ue ku puisa muaka umo, ve ku mu tuma ku sikola ya matangua 6, ye ku hitila mu Ndzivo ya Vuangana. Vutumbe vuayo ku kuasa pioneiro ku likuata vusamba vua kama na Yehova, ku kala na vutongue mu vifua via ku liseza-seza via ku ambulula, kaha na ku tualelelaho cipanga cavo.
Sikola ya Vakua ku Ambulula Vuangana. Eyi sikola ya vingonde vivali va i pangela ku longesa vapioneiro va vutongue, vaze va tava ku seza membo avo na ku ka pangela kuose ku tondeka vukuasi vuavo. Ci na pu ngue ve ku handeka nguavo: “Yange uno; nji tume ange,” mu ku tambuluisa mukua ku Ambulula ua Kama ua kele ha mavu Yesu Kilistu. (Isaya 6:8; Yoano 7:29) Ku ka kala ku laako na kuimbo ce ku tondeka ku yoya muono ua uasi. Cisemua, cifua ca ntsimbu, na via-ku-lia vi hasa ku liseza na vize vi uezilila. Vintsimbu vimo ce ku tondeka naua ku lilongesa lilimi lieka. Eyi sikola ye ku kuasa vamuanetu va vamala na vampuevo, na vaze va liambata, va miaka 23 ku tuala 65, va kale na vifua via mu lutsilielo via tondeka mu cipanga cavo. Kaha ve ku lilongesako naua vutongue vua tondeka linga Yehova a va pangese mu vutuntu ku hitila mu lukungulukilo lueni.
Sikola ya Ngileande. Lizi “Ngileande” mu ciHevelu lia lomboloka “Mutumbo ua Vukaleho.” Tunde ha va i tumbikila mu 1943, sikola ya Ngileande i na longesa vaMisionaliu va tuvakana 8.000 na ku va tuma “kua lenga mavu” linga va ka ambulule. (Vilinga 13:47) Ca ku muenako, ku cifuti ca Peru, tele ka kua kele cikungulukilo vunoni fume ha va hetelako vaMisionaliu kuli vikungulukilo vi tuvakana 1.000. Kaha ku Japão kua kele lika likumi lia Vakaleho vunoni mu va tumako vaMisionaliu kuli honi Vakaleho va Yehova va ku pua 200.000. Eyi sikola ya vingonde vitanu ye ku longesa vilongesa via lova via mu Mbimbiliya. Vapioneiro va ku lifuila, vamisionaliu, vakua mbetele, ni tuniungi va ku zinguluka vakevo va ve ku lania ku sikola yaco va ka va viukisile mu vutuntu linga va kaniamese cipanga cetu mu mavu ose.
Vutumbe vua Sikola ya Vipanga via Vupioneiro vuka?
Sikola ya Vakua ku Ambulula Vuangana va i pangela veya?


text:
OCIPAMA CEKŨI LECEA
Kuata Ukamba la Yehova
1, 2. Koloneke vilo pi tu pondola oku sanga eteyuilo?
SOKOLOLA ndeci okuti, o kasi oku linga ungende veteke limue okuti ombela yi fetika oku loka lofela yalua. Kilu kuli alende a tekãva, oviliakulo vi fetika oku eca ocinyi, kuenda ovikẽlu vi livokiya. Noke, ombela yi fetika oku loka. Ove o sandiliya ocitumãlo coku wunda. Kuenje, o sanjuka calua eci o sanga ocitumãlo cimue ciwa okuti ku yuli!
2 Koloneke vilo tu kasivo vekalo limuamue. Momo, ovitangi voluali vi kasi oku amamako oku livokiya. O pondola oku lipula ndoco: ‘Pi ndi pondola oku sanga eteyuilo?’ Vembimbiliya ukualosamo wa soneha ndoco: “Nukula Yehova siti, ‘Eye ocikolo cange, haeye ombonge yange. Eye Suku yange, ndu kolela.’” (Osamo 91:2) Yehova o pondola oku tu yovola kovitangi tua siata oku liyaka lavio koloneke vilo, kuenda o tu ĩha elavoko li komõhisa lio kovaso yoloneke.
3. Yehova o pondola oku kala ndati ocitililo cetu?
3 Yehova o pondola oku tu teyuila ndati? Eye o pondola oku tu kuatisa poku liyaka lovitangi, kuenda o kuete unene wa velapo okuti ka u sokisiwa lowu womunu umue o seteka oku tu linga cimue cĩvi. Nda tua pita locitangi cimue, tu pondola oku kolela okuti, Yehova o ka ci tetulula kovaso yoloneke. Embimbiliya li tu vetiya ndoco: “Kali vocisola ca Suku.” (Yuda 21) Oco tu tambule ekuatiso lia Yehova vokuenda kuotembo yovitangi, tu sukila oku kuata ukamba laye. Tu pondola oku ci linga ndati?
KAPAKO OCISOLA CA YEHOVA SUKU
4, 5. Yehova wa siata oku lekisa ndati ocisola kokuetu?
4 Oco tu kuate ukamba la Yehova, tu sukila oku limbuka ocisola calua a tu kuetele. Sokolola ovina viosi Yehova a siata oku tu lingila. Eye wa tu ĩha ongongo ya posoka ye yuka ovikũla via posoka calua, kuenda ovinyama. Wa siatavo oku tu ĩha okulia kuwa kuenda ovava a yela oku nyua. Yehova lekuatiso Liembimbiliya wa tu longisa onduko yaye, kuenda ovituwa viaye vi komõhisa. Handi vali, wa lekisa ocisola kokuetu eci a tuma palo posi Yesu Omõlaye una a sole calua, oco a tu yovole. (Yoano 3:16) Omo liocilumba caco, tu kuete elavoko li komõhisa lio kovaso yoloneke.
5 Yehova wa linga esokiyo liokuti, Usoma u kasi peka lia Mesiya okuti uviali wo kilu, ndopo u ka malako ohali yosi. Usoma waco u ka kuatisa oco ongongo yi linge yokaliye, muna omanu vosi va ka kuata ombembua lesanju otembo ka yi pui. (Osamo 37:29) Yehova wa siatavo oku lekisa ocisola kokuetu, poku tu longisa ndomo tu pondola oku kuata ekalo liwa koloneke vilo. Eye o tu lalekavo oco tu likutilile kokuaye, kuenda olonjanja viosi wa siata oku lekisa onjongole yoku yevelela olohutililo vietu. Yehova wa siata oku lekisa ocisola komunu lomunu pokati ketu.
6. O lekisa ndati ocisola ku Yehova?
6 O lekisa ndati ocisola ku Yehova? Lekisa kokuaye okuti, wa siata oku eca olopandu omo liovina viosi a siata oku ku lingila. Pole, koloneke vilo omanu valua ka va siatele oku eca olopandu. Cimuamue haico ca pita la Yesu eci a kala palo posi. Onjanja yimue eci Yesu a sakula alume ekũi va kuatele uvei wovilundu, umosi lika wa eca olopandu kokuaye. (Luka 17:12-17) Omo liaco, tu yongola oku setukula ongangu yulume una wa eca olopandu ku Yesu. Olonjanja viosi tu sukila oku eca olopandu ku Yehova.
7. Tu sukila oku lekisa ndati ocisola ku Yehova?
7 Tu sukilavo oku lekisa ocisola ku Yehova. Yesu wa sapuila kolondonge viaye hati, via sukilile oku sola Yehova lutima wavo wosi, lomuenyo wavo wosi, kuenda lolondunge viavo viosi. (Tanga Mateo 22:37.) Ovina viaco vi lomboloka nye?
8, 9. Tu lekisa ndati ku Yehova okuti tu u kuetele ocisola?
8 Anga hẽ tu sukila lika oku popia tuti tu sole Yehova? Sio. Momo, nda tu sole Yehova lutima wetu wosi, lomuenyo wetu wosi, kuenda lolondunge vietu viosi, tu lekisa ocisola kokuaye lekuatiso liovilinga vietu. (Mateo 7:16-20) Embimbiliya li longisa okuti, nda tu sole Suku, tu sukila oku pokola kovihandeleko viaye. Anga hẽ ka ca lelukile oku ci linga? Ca leluka, momo “ovihandeleko via [Yehova] ka vi lemi.”
9 Eci tu pokola ku Yehova tu kuata esanju komuenyo. (Isaya 48:17, 18) Pole, nye ci tu kuatisa oku kuata ukamba la Yehova? Tu konomuisi ovina viaco.
AMAMAKO OKU KUATA UKAMBA LA YEHOVA
10. Momo lie o sukilila oku amamako oku lilongisa catiamẽla ku Yehova?
10 O pondola oku kala ndati ekamba lia Yehova? Elilongiso liove Liembimbiliya lia ku kuatisa oku kũlĩha ciwa Yehova kuenda oku kuata ukamba laye. Ukamba waco u sokisiwa londalu o yongola okuti, yamamako oku taima. Ndeci ondalu yi sukila olohũi oco yi taime, o sukilavo oku amamako oku lilongisa catiamẽla ku Yehova oco ukamba wove laye u pamisiwe.—Olosapo 2:1-5.
11. Alongiso Embimbiliya a pondola oku ku kuatisa ndati?
11 Osimbu amamako oku lilongisa Embimbiliya, o ka lilongisa ovina vi pondola oku vetiya utima wove. Sokolola esanju olondonge vivali via Yesu via kuata eci a vi lomboluila ovitumasuku Viembimbiliya. Ovio via popia hati: “Ovitima vietu ka via tokotele hẽ eci a vangula letu vonjila, leci a tu situluila Ovisonehua?”
12, 13. (a) Nye ci pondola oku pita locisola tu kuetele Yehova Suku? (b) Tu pondola oku pamisa ndati ocisola cetu ku Yehova?
12 Ndeci ovitima violondonge via vetiyiwa eci via kuata elomboloko Liovisonehua, o pondolavo oku kuata esanju liaco eci o kuata elomboloko Liembimbiliya. Ovina viaco vi ku kuatisa oku kũlĩha Yehova kuenda oku u sola. Ku yongola okuti ocisola cove ci pola.
13 Omo okuti wa linga ekamba lia Yehova Suku, o sukila oku likolisilako oku pamisa ukamba wove laye. O sukilavo oku amamako oku lilongisa catiamẽla kokuaye, oku sokolola ovina o kasi oku lilongisa, kuenda ndomo o vi kapako komuenyo wove. (Yoano 17:3) Eci o tanga Embimbiliya ale poku lilongisa o sukila oku li pula ndoco: ‘Ovina evi vi ndi longisa nye catiamẽla ku Yehova Suku? Momo lie ndi sukilila oku u sola lutima wange wosi kuenda lomuenyo wange wosi?’
14. Ohutililo yi tu kuatisa ndati oku pamisa ocisola cetu la Yehova?
14 Nda o kuete ekamba limue liwa, o sapela lalio olonjanja viosi, kuenje oku ci linga ci pamisa ukamba wene. Cimuamue haico tu sukila oku linga okuti, nda tu sapela la Yehova olonjanja viosi vohutililo, ocisola tu u kuetele camamako oku pamisiwa. (Tanga 1 Va Tesalonike 5:17.) Ohutililo ombanjaile yimue yi tunda ku Isietu o kasi kilu. Tu sukila oku sapela laye olonjanja viosi. (Osamo 62:8) Tu yuvuli oku pitolola olondaka vimuamue poku likutilila, pole, tu sukila oku kuata elomboloko liovina tu popia. Nda tuamamako oku lilongisa Embimbiliya loku likutilila lutima wetu wosi, ocisola tu kuetele Yehova ci pamisiwa.
SAPELA LOMANU VAKUAVO CATIAMẼLA KU YEHOVA
15, 16. O tenda ndati upange woku kunda?
15 Nda tu yongola oku amamako oku kuata ukamba la Yehova, tu sukilavo oku sapela lomanu vakuavo catiamẽla kekolelo lietu. Oku sapela lomanu vakuavo eci catiamẽla ku Yehova, esumũlũho limue linene. (Luka 1:74) Yesu wa eca ocikele caco Kakristão vosi vocili. Omunu lomunu pokati ketu o sukila oku kunda olondaka viwa Viusoma wa Suku. Ove hẽ wa siata ale oku ci linga?—Mateo 24:14; 28:19, 20.
16 Upostolo Paulu wa limbukile okuti upange woku kunda u kuete esilivilo lia velapo, kuenje wa u tukula hati “ukuasi.” (2 Va Korindo 4:7) Oku sapuila komanu eci catiamẽla ku Yehova kuenda kocipango caye, oco ocina ci kuete esilivilo lia velapo o pondola oku linga. Oku ci linga, oyo onjila o sukila oku kuama poku vumba Yehova, kuenje eye o kapako ovina wa siata oku u lingila. (Va Heveru 6:10) Upange woku kunda u pondolavo oku kuatisa ove, kuenda omanu va ku yevelela. Momo, poku ci linga, o kuatisa omanu vakuavo kumue love muẽle, oco vu pamisi ukamba wene la Yehova, kuenda oku kuata omuenyo ko pui. (Tanga 1 Va Korindo 15:58.) Anga hẽ kuli upange ukuavo u pondola oku ku nenela esanju lialua?
17. Momo lie upange woku kunda u sukilila oku lingiwa lonjanga?
17 Upange woku kunda u sukila oku lingiwa lonjanga. Tu sukila oku “kunda ondaka,” kuenda oku “ci linga lonjanga.” (2 Timoteo 4:2) Omanu va sukila oku yevelela eci catiamẽla Kusoma wa Suku. Embimbiliya li popia hati: “Eteke linene lia Yehova li li ocipepi; li li ocipepi muẽle, [li] yayulako.” Esulilo “ka [li] cilua.” (Sofoniya 1:14; Havakuki 2:3) Ndopo Yehova o ka kundula oluali lulo lua vĩha lua Satana. Pole, osimbu ka ci lingile handi, omanu va sukila oku lunguiwa oco va nõlepo oku vumba Yehova.
18. Momo lie tu sukilila oku fendela Yehova kumosi Lakristão vocili?
18 Yehova o yongola okuti, tu u fendela kumue Lakristão vakuavo vocili. Embimbiliya li popia hati: “Tu likapiko pokati ndomo tu livetiya locisola kuenda ovilinga viwa, ka tu ka liwekipo oku liongolola kolohongele vietu ndeci vamue va lingainga, pole, tu lipamisi pokati, ca piãla enene eci tu limbuka okuti eteke li kasi ocipepi.” (Va Heveru 10:24, 25) Tu sukila oku likolisilako oku endaenda kolohongele viosi. Olohongele vi tu ĩha epuluvi lioku li vetiya kuenda oku li pamisa pokati.
19. Nye ci pondola oku tu kuatisa oku sola vamanji?
19 Eci enda kolohongele, o sanga akamba vawa va pondola oku ku kuatisa oku fendela Yehova. Kuenje, o sanga vamanji va litepa va ku kuetele ocisola okuti, va siata oku likolisilako oku fendela Yehova. Omo okuti kua lipuile, ovo ka va lipuilevo, kuenda va siata oku lueya. Nda va ku lueyela, kuata ocituwa coku va ecela. (Tanga Va Kolosai 3:13.) Olonjanja viosi tiamisila utima kovituwa viwa via vamanji poku linga ovina vi ku kuatisa oku va sola, kuenda oku kuata ukamba la Yehova.
OMUENYO WOCILI
20, 21. ‘Omuenyo wocili’ u lomboloka nye?
20 Yehova o yongola okuti akamba vaye va kuata ekalo liwa. Embimbiliya li tu longisa okuti, ekalo liomuenyo wetu kovaso yoloneke li ka litepa calua leli lio koloneke vilo.
21 Kovaso yoloneke, ka tu ka kuata lika 70 ale 80 kanyamo, pole, tu ka kala otembo ka yi pui. Tu ka sanjukila oku kuata ‘omuenyo ko pui,’ uhayele wa li pua, ombembua, kuenda esanju voluali luokaliye palo posi. Ovina evi ovio Embimbiliya li tukula hati, ‘omuenyo wocili.’ Yehova wa likuminya oku tu ĩha omuenyo wocili, pole, cilo tu sukila oku linga ovina tu tẽla oco tu ‘kakatele’ kovina viaco.
22. (a) Tu pondola ndati oku “kakatela komuenyo wocili”? (b) Momo lie ka tu sesamẽlela oku kuata omuenyo ko pui?
22 Tu pondola ndati oku “kakatela komuenyo wocili”? Tu sukila oku “linga ovina viwa” kuenda oku ‘linga olohuasi kovilinga viwa.’ (1 Timoteo 6:18) Eci ci lomboloka okuti, tu sukila oku kapako ovina tu lilongisa Vembimbiliya. Pole, omuenyo wocili ka u tundi kalikolisilo etu. Momo, ka tu sesamẽla oku kuata omuenyo ko pui. Pole, omuenyo waco ombanjaile yimue Yehova a eca kafendeli vaye vakuekolelo, omo ‘liohenda yaye ya piãla.’ (Va Roma 5:15) Isietu wo kilu, o yongola oku eca ombanjaile yaco kafendeli vaye vakuekolelo.
23. Momo lie o sukilila oku nõla onjila ya sunguluka cilo?
23 Lipula ndoco: ‘Ndi kasi hẽ oku fendela Suku lonjila yimue yi taviwa laye?’ Nda wa limbuka okuti o sukila oku linga apongoloko amue, sandiliya oku a linga lonjila yimue ya sunguluka. Nda tu likolisilako oku kolela ku Yehova loku linga ovina tu tẽla oco tu pokole kokuaye, eye o linga ocitililo cetu. Yehova o ka popela afendeli vaye vakuekolelo vokuenda kuoloneke via sulako violuali lulo lua vĩha lua Satana. Noke, Yehova o ka ecelela okuti, tu kala otembo ka yi pui Voluali Luokaliye, ndomo a ci likuminya. Omo liaco, nda cilo wa nõla onjila ya sunguluka, o pondola oku kuata omuenyo wocili!


text:
Nye o Sukila Oku Linga Oco o Kuate Elomboloko Liembimbiliya?
Etambululo Liembimbiliya
Embimbiliya li lekisa eci o sukila oku linga oco o kuate elomboloko lialio. Ndaño okuti kua lilongisile calua, pole, ‘
ka ca tĩlile oku kuata elomboloko liesapulo lia Suku li sangiwa Vembimbiliya kuenda ka li kasi ocipãla.’—Esinumuĩlo 30:11.
Ceci o sukila oku linga oco o kuate elomboloko Liembimbiliya
Kuata ovisimĩlo via sunguluka. Tava Kembimbiliya okuti Ondaka ya Suku. Lekisa umbombe, momo Suku ka sole vakuakulipanda. (1 Va Tesalonike 2:13; Tiago 4:6) Pole, yuvula oku kuata ekolelo liesanda. Suku o yongola okuti o talavaya ‘
luloño wove woku sokolola.’—Va Roma 12:1, 2.
Likutilila oco o pinge olondunge. Embimbiliya kelivulu Liolosapo 3:5 ku popia hati: “
Ku ka tiamẽle kolondunge viove muẽle.” Omo liaco, amamako oku pinga ‘
olondunge ku Suku,’ oco o kuate elomboloko Liembimbiliya.—Tiago 1:5.
Lilongisa olonjanja viosi. O ka kuatisiwa calua lovina o lilongisa Vembimbiliya nda wa ci linga olonjanja viosi.—Yehosua 1:8.
Lilongisa onepa lonepa. Elilongiso liaco, li ku kuatisa oku kũlĩhĩsa lutate eci Embimbiliya li popia catiamẽla kondaka yimue, kuenda onjila yimue yiwa yoku lilongisa ovina vi sangiwa Vovisonehua. Fetikila kovipama viatete noke o pita kelongiso ‘
liakulu,’ ale elongiso liondongosi. (Va Heveru 6:1, 2) Poku sokisa ovinimbu Viembimbiliya, o ka limbuka okuti olonepa vialua Viembimbiliya vi lombolola ovina vimuamue, ndaño vina okuti “
via tĩla oku kuata elomboloko liavio.”—2 Petulu 3:16.
Sanda ekuatiso. Embimbiliya li tu vetiya oku tava ekuatiso liomanu va kuete elomboloko lialio. (Ovilinga 8:30, 31) Olombangi Via Yehova vi longisa Embimbiliya ocali. Ndeci Akristão vokocita catete va enda oku linga, ovo va talavaya lovinimbu Viovisonehua oco va kuatise omanu oku kuata elomboloko lieci Embimbiliya li longisa.—Ovilinga 17:2, 3.
Ceci ku sukila oku linga
Oku lilongisa calua kosikola. Olondonge via Yesu vi soka 12 va kuatele elomboloko Liovisonehua kuenda va enda oku longisa omanu vakuavo, ndaño omanu vamue va enda oku va tenda ‘
ndomanu vaño.’—Ovilinga 4:13.
Olombongo. Oco o kũlĩhe ovina Embimbiliya li longisa, ku sukila oku feta cimue. Yesu wa sapuila olondonge viaye hati: “
Omo wa tambuli ocali, ecivo ocali.”—Mateo 10:8.


text:
VUPITE VUA MU LIZI LIA NJAMBI | VISIMO 7-11
‘Kati Uecelele Mutima Uove u Tanguke’
Vitume via Yehova vi hasa ku tu niunga. Vunoni linga vi tu kuase tua pande ku vi haka mu mitima yetu. (Visi. 7:3) Nga ngamba ya Yehova a tavesa mutima ueni u tanguke, a ka pua ua muasi ku uila mu vingandzo via Satana. Visimo kapitulu 7 ya handeka via umo mukuendze ua tavesele mutima ueni u mu onge. Vika tu hasa ku lilongesa ku ku sevuka ceni?
Ku Mona
7:10
Ku Kuata
7:13
Ku Makela
7:14
Ku Nika
7:17
Ku Ivua
7:21
Satana ue ku seteka ku tu tundisa kuli Yehova ku hitila mu vifua vitanu vi tua kala navio
Mana na mangana vi hasa ku tu kuasa ku nongonona ku vindama ce ku iza mu ku linga vupi, kaha na ku vu viana


text:
KAPITULU 16
Hangulenu ku Lemesa Njambi
1, 2. Vika mua pande ku lihula, kaha vika ca puila ca seho ku lingamo?
MU CILONGESA cenu ca Mbimbiliya, mua lilongesa ngecize cingi ca vantu vakua ku litumbula nguavo vangamba va Njambi, ve ku longesa ni ku linga viuma via zinda Njambi. (2 Kolintu 6:17) Ngeci Yehova ua tu tuma ku tunda mu malombelo a makuli ni nguetu “Mbambilone ya kama.” (Ku-Solola 18:2, 4) Vati mua pande ku linga? Nkala muntu na pande ku lihanguila, kaha naua tua pande ku lihula nguetu: ‘Vuno nji tonda ku lemesa Njambi mu njila ya tonda ikeye ni? Ni nji tonda ku mu lemesa ngue mu nje ku linga laza?’
2 Nga mu na fumu laza ku vulombelo vua makuli, mu na lingi vuino. Vunoni halumo kasi kuli vimo vilinga ni vilika via mu vulombelo vua makuli vi mua lema. Tu ci simutuilenu vimo vilinga viaco na ku mona vika ca puila ca seho ku vimona ngue mue ku vimona Yehova.
KU LEMESA TUMPONIA NA VAKULU
3. (a) Omo lia vika vamo ci hasa ku va puila ca cikalu ku likela ku pangesa tumponia mu ku lemesa? (b) Vika ya handeka Mbimbiliya ku tuala ha ku pangesa tumponia mu ku lemesa Njambi?
3 Vamo vantu ve ku pangesa tumponia ni viuma vieka mu ku lemesa Njambi miaka ya ingi. Nga nenu mua kalako na vimo, ci hasa ku mi puila ca cikalu ku likelavio ni mu hasa ku singanieka nguenu ku lemesa Njambi ca ku hona viuma evi ca pua vuhenge. Vunoni vulukenu nguenu Yehova ikeye ue ku tu leka vati tua pande ku mu lemesa. Kaha Mbimbiliya ya longesa mpundu nguayo Njambi ka tondele ku mu lemesa na tumponia.—Tandenu Ezundu 20:4, 5; Visamo 115:4-8; Isaya 42:8; 1 Yoano 5:21.
4. (a) Vika ka tua pandele ku lemesela vakulu? (b) Omo lia vika Yehova ua vindikile vantu veni ku seteka ku handeka na vatsi?
4 Vamo vantu va hasa ku pihisa ntsimbu ya kama ni ngolo yavo mu ku seteka ku vuisa ndzolela vakulu. Vintsimbu vimo ve ku va lemesa. Vunoni tua lilongesa ngecize vatsi ka va hasa ku tu kuasa ni ku tu vulumuna. Muomu ka vesi na muono. Mua vusunga, ca pua vusonde ku seteka ku handeka navo, muomu nkala muzimbu u soloka ngue u na tundu kuli kavusoko ua tsa laza, ue ku tunda mpundu kuli vandemone. Ngeci mukemuo, Yehova ua vindikile vaIsaleli ku seteke ku handeka na vatsi ni ku panga vifua vikuavo via mahamba.—Ndeutelonomi 18:10-12; talenu Matota 26 na 31 ku ntsongo ya livulu.
5. Vika vi hasa ku mi kuasa ku likela ku pangesa tumponia mu ku lemesa Njambi ni ku lemesa vakulu?
5 Vika vi hasa ku mi kuasa ku likela ku pangesa tumponia mu ku lemesa Njambi ni ku likela ku lemesa vakulu? Tandenu Mbimbiliya na ku hilula vuino vati Yehova ue ku mona viuma viaco. Kuli ikeye tumponia ni vakulu via pua “cizila” ni nguetu vie ku mu vuisa niengo. (Ndeutelonomi 27:15) Vundilenu kuli Yehova ntsimbu yose linga a mi kuase ku mona viuma ngue mue ku vi mona ikeye na ku mu lemesa mu njila ya tonda. (Isaya 55:9) Kalenu na vusunga nguenu Yehova a ka mi hana ngolo ya ku mbila viose via likuata na ku lemesa ca makuli.
TUA PANDE KU LINGA CILIKA CA NATALE NI?
6. Vika va hanguila 25 ya Dezembro ku pua litangua lia cilika ca ku semuka ca Yesu?
6 Natale ya tsimana cikuma mu mavu ose, kaha cingi ca vantu ve ku singanieka nguavo ca pua cilika ca ku vuluka ku semuka ca Yesu. Vunoni Natale ya likuata na vulombelo vua makuli. Limo livulu lia lombolola ngualio vakua Loma vaze ka va lemesele Njambi, va kele na ku linga cilika ca ku semuka ca litangua ha 25 ya Dezembro. Kaha vakuluntu va malombelo va tondele linga cingi ca vantu vaco va tave Vukua Kilistu, ngeci mukemuo va putukile ku linga cilika ca ku semuka ca Yesu ha 25 ya Dezembro, vutuhu litangua liaco kati likelio lia semukile Yesu. (Luka 2:8-12) Vunoni vandongesi va Yesu ka va kele na ku linga cilika caco. Limo livulu likuavo ngualio mu miaka 200 tunde ha semukilile Yesu “na umo uahi ua tantekeyele litangua lia semukile Yesu kaha va vandende lika va tondele ku tantekeya litangua liaco.” (Sacred Origins of Profound Things). Natale ya putukile lika mu nima ya miaka ya ingi, tunde ha ntsimbu ya kele Yesu hano ha mavu.
7. Vika Vakua Kilistu ka ve ku lingila cilika ca Natale?
7 Vantu vavengi va tantekeya ngecize Natale na vilika via ku lihana vuana vi ve ku linga vantu ha litangua liaco, via tunda kuli vakua mavu. Ca ku muenako, ku miaka ya ku nima vakua Inglaterra na vimo vihela via ku Amerika, va vindikile Natale omo lia ku pua cilika ca vakua mavu. Uose u va kuatele a linga cilika caco va kele na ku mu hana kasitiku. Vutuhu ngoco mu nima ya ntsimbu vantu va putukile naua ku linga cilika caco. Vika Vakua Kilistu va vusunga ka ve ku lingila Natale? Muomu ve ku tonda kuya Njambi ku mutima mu viose vi va linga.
TUA PANDE KU LINGA VILIKA VIA KU SEMUKA NI?
8, 9. Omo lia vika Vakua Kilistu va katete ka va kele na ku linga vilika via ku semuka?
8 Cilika cikuavo ci ve ku linga cikuma vantu ca pua ca litangua lia ku semuka. Vuno Vakua Kilistu va pande ku linga vilika via ku semuka ni? Mu Mbimbiliya va tumbulamo lika vilika via ku semuka vivali, vunoni vantu va vi lingile ka va puile vakua ku lemesa Yehova. (Njenisisi 40:20; Mako 6:21) Vantu va kele na ku linga vilika via ku semuka mu ku singimika vanjambi va makuli. Ngeci mukemuo Vakua Kilistu va ku livanga “va muene vilika via ku semuka ca muntu ku pua vilika via vakua mavu.”—The World Book Encyclopedia.
9 Vakua Loma na vaNgelengu va ku ntsenkulu va tsilielele nguavo ha ku semuka ca nkala muntu ha kele cimo cimbembesi kaha cimbembesi caco ca niungile uze muntu mu muono ueni uose. Limo livulu ngualio “eci cimbembesi ca fumine kuli njambi ua litangua lia semukile muntu uaco.”—The Lore of Birthdays.
10. Omo lia vika Vakua Kilistu ka va pandele ku linga vilika via ku semuka?
10 Mu ku mona cenu, vuno Yehova ue ku tava vilika via likuata na malombelo a makuli ni? (Isaya 65:11, 12) Houe, ke ku vi tava. Vikevio ka tue ku lingila vilika via ku semuka ni nkala vilika vieka via likuata na vulombelo vua makuli.
VUNO CA KALA NA SEHO NI?
11. Vika vamo ve ku lingila vilika ha matangua a ku huima? Vika via pande ku kala na seho ya kama kuli yenu?
11 Vamo vantu va tantekeya nguavo Natale na vimo vilika vikuavo via tunda kuli vakua mavu, vunoni kasi ve ku vi linga. Muomu cingi cavo, ve ku singanieka nguavo matangua aco eku pua ntsimbu ya cili ya ku kala hamo na vavusoko. Nenu mue ku singanieka ngoco ni? Ku hitisa litangua hamo na vavusoko vuenu ka ca puile vupi. Yehova ua tangele vusoko, kaha ua tonda tu yoye mua cili navo. (Efeso 3:14, 15) Vunoni tua pande ku tuala mana ku ku likuata vusamba na Yehova ku tuvakana ku vuisa vavusoko vuetu ndzolela mu ku linga vilika via likuata na vulombelo vua makuli. Ngeci mukemuo, kapostolo Paulu ua handekele ngueni tualelelenuho ‘ku tantekeya vize via lema Muangana.’—Efeso 5:10.
12. Vika vie ku lingisa Yehova ku viana vimo vilika via matangua a ku huima?
12 Vavengi ve ku singanieka nguavo vantu ka va pandele ku lisosomua ku tantekeya kuiko kua tunda cilika, vunoni ku lingamo ca kala na seho kuli Yehova. Muomu Yehova ke ku tava vilika via tunda mu vulombelo vua makuli. Ca ku muenako, vakua Ingito va kele na ku lingila vanjambi vavo vilika via vingi. Mu nima ya ku patuka ku vundungo mu Ingito, vaIsaleli va tambuluisile cimo ca vilika via vakua Ingito na ku ci sana nguavo “ciuano kuli Yehova.” Vunoni Yehova ua va hele kasitiku omo lia ku lingamo. (Ezundu 32:2-10) Ngeci mukemuo, ngue mua handekele Isaya, tua pande ku viana ku ‘kuata ku cimosi ca ku zuala!—Tandenu Isaya 52:11.
MUESENU KASINGIMIKO MU KU LOMBOLUELA VAKUENU
13. Vihula vika mu hasa ku kala navio omo mu likela ku linga vilika via matangua ku huima?
13 Omo mu likela ku linga vilika via matangua a ku huima, mu hasa ku kala na vihula via vingi. Vihula ngeci mua: Vati nji ka linga nga vakuetu ku vipanga va nji hula vika ka nje ku lila Natale? Vati nji pua na ku linga nga muntu a nji hana vuana vua Natale? Vati nji linga nga mukua vulo vuange a tonda nji linge cimo cilika ca litangua lia ku huima? Vati nji hasa ku kuasa vana vange linga kati vevue vusiua omo lia ku hona ku linga cimo cilika ca ku huima ni cilika cavo ca ku semuka?
14, 15. Vati mu hasa ku linga nga muntu a mi meneka na mezi a cilika ca litangua lia ku huima ni a mi hana vuana?
14 Ca pua ca seho ku lisinganiekela etu vavene vati tua pande ku kumbulula nkala muntu. Ca ku muenako, nga muntu a mi leka ngueni “Natale i mi hite mua cili” ka ci tondeka ku holoka, mu hasa lika ku handeka nguenu “nja santselako” kunahu. Vunoni nga muntu uaco a tonda ku tantekeya vikuavo, citava ku mu lomboluela mua cili. Vunoni mua pande ku handeka na ngozi, liano na kasingimiko. Mbimbiliya nguayo: “Vihandeka vienu vi kale na kavumbi ntsimbu yose, via ku tova na muongua, linga mu tantekeye vati mu na pande ku kuania vantu vose.” (Kolose 4:6) Mu hasa ku va leka nguenu mua lema ku kala na vakuenu na ku hana vuana, vunoni ka mue ku lingamo ha vilika via matangua a ku huima.
15 Vati mua pande ku linga nga muntu a mi hana vuana? Mbimbiliya ka ya tumbikile masiko a muesa viose via na pande ku linga muntu, vunoni ya handeka nguayo ka tua pandele ku linga nkala cuma ci ka tu vuisa citakutaku. (1 Timoteo 1:18, 19) Vintsimbu vimo halumo muntu ali na ku mi hana vuana ka tantekeya ngueni enu ka mue ku linga cilika caco. Ni nga a tantekeyamo, a hasa ku handeka ngueni: “Nja tantekeya ngecize ka mue ku linga eci cilika, vunoni nji tonda ku mi hana evi.” Ha ntsimbu yaco mu hasa ku hangula nga mu tava vuana vuaco ni kuahi. Vunoni viose vi mu hangula ku linga, lihakelenu kapandi ka ku linga vize ka vi mi sila citakutaku. Ka tu tondo ku linga na vimo viahi vi hasa ku pihisa vusamba vuetu na Yehova.
NENU NA VAVUSOKO VUENU
16. Vati mua pande ku linga nga vavusoko vuenu va tonda ku linga cimo cilika ca litangua lia ku huima?
16 Vati mua pande ku linga nga vavusoko vuenu va tonda ku linga cimo cilika ca litangua lia ku huima? Ka mua pandele ku va luisa. Muesenu ngozi na ku singimika vizango viavo muomu nenu mu tonda va singimike vizango vienu. (Tandenu Mateo 7:12.) Vunoni nga vavusoko vuenu va tonda mu kale navo ha litangua lia ku huima, vati mua pande ku linga? Ntsimbu kanda mu linge na vimo viahi, vundilenu kuli Yehova linga a mi kuase ku linga viuma mu njila ya cili. Singaniekenu vuino ha citanga caco, kaha tondesesenu vimpande via handekaho mu mikanda yetu. Kaha kati mu suve ngecize vutumbe vuenu kuya Yehova ku mutima ntsimbu yose.
17. Vati mu hasa ku kuasa vana venu omo vakuavo va linga vilika via matangua a ku huima?
17 Vati mu hasa ku kuasa vana venu omo vakuavo va linga vilika via matangua a ku huima? Vintsimbu vimo puenu na ku va lingila viuma via cili vi va lema. Mu hasa naua ku va tungumuna na vuana. Kaha vuana vua kama vu mu hasa ku hana ku vana venu, vua pua ku tonda ntsimbu ya ku kala hamo navo na ku va muesa cilemo.
KOVELENU MU KU LEMESA CA VUSUNGA
18. Vika tua pande ku kungulukila ntsimbu yose?
18 Linga tuye Yehova ku mutima, tua pande ku tunda mu ku lemesa ca makuli na ku viana vilika ni matangua avio a ku huima. Kaha na ku kovela mu ku lemesa ca vusunga. Mu njila ika? Mu ku kunguluka ntsimbu yose. (Tandenu VaHevelu 10:24, 25.) Viuano via kala na seho ya kama mu ku lemesa ca vusunga. (Visamo 22:22; 122:1) Muomu ku viuano via Vakua Kilistu tue ku likaniamesa umo na mukuavo.—Loma 1:12.
19. Vika ca puila ca seho ku lekako vakuenu vusunga vua mu Mbimbiliya vu mua lilongesa?
19 Cuma cikuavo ca mu ku lemesa ca vusunga, ca pua ku lekako vakuenu viuma vi mua lilongesa mu Mbimbiliya. Vantu vavengi vali na ku yanda omo lia viuma via ku pihia vi li na ku soloka ha mavu. Halumo mu tantekeya vamo ve ku mona lamba yaco. Va lekenuko via lulavelelo luenu lua ku lutue. Omo mu tualelelaho ku kunguluka na Vakua Kilistu na ku lekako vakuenu vusunga vu mua lilongesa mu Mbimbiliya, mu ka mona ngecize cizango ca ku pua mukua vulombelo vua makuli na vilika viavo ci ka mi tunda. Kalenu na vusunga ngecize, mu kevua ndzolela kaha Yehova a ka mi vezikisa cikumakuma omo mu lihakela kapandi ka ku mu lemesa mu njila ya cili.—Malakiya 3:10.


text:
ONTHELE 1
Oñgeni Matutehelela Huku?
Huku uundapesa Ombimbiliya opo apopie nonthue. 2 Timóteo 3:16
Huku yotyotyili waholovona ovalume vahoneke omalusoke ae momukanda ukola. Omukanda oo Ombimbiliya. Muna onondaka ononyingi Huku ahanda umbunoñgonoke.
Huku utuhandela otyiwa iya oe Ondyivi-ndyivi younongo auho. Tyina umutehelela, ukala omunongo.—Provérbios 1:5.
Huku uhanda ovanthu aveho kombanda yoohi vatange Ombimbiliya. Hono ikahi momalaka omanyingi.
Inkha uhanda okutehelela Huku, una okutanga nokunoñgonoka Ombimbiliya.
Ovanthu mouye auho vekahi nokumutehelela. Mateus 28:19
Onombangi mba Jeova mbupondola okukukuatesako okunoñgonoka Ombimbiliya.
Ovo valongesa otyili konthele ya Huku ohi aiho.
Ove kumafete natyike opo vekulongese. Tupu, upondola okulilongesa konthele ya Huku Mondyuo Yomaliongiyo yo Nombangi mba Jeova.


text:
CIHULA 3
Vati Nji Hasa ku Handeka na Visemi?
NGA YOVE, VATI U NE KU LINGA?
Aci singanieke ha cimueso eci: Lia mu Citatu ku vutsiki. Yoano ua miaka 17, na mane ku linga vipanga via ha ndzivo, kaha na viukilila cikuma muomu ntsimbu yeni ya ku huima inapuho! Kaha a suameka TV na ku tumama mu cituamo ca lema.
Kaha ise a mana ha mbelo, vunoni ka ca mu ile ku mutima.
Kaha a tenuka ngueni: “Yoano! Vika uli na ku pihisila ntsimbu ku TV, kati nga u kuasa ntsongo yove ku vipanga vi va na mu hanene ku sikola? Ka ue ku linga via ku ku leka!”
Vunoni Yoano a ningula na lizi lia kama linga ise evueko, ngueni: “Va na putuka.”
Ise a suenako, ngueni: “Ove, nguove vati?”
Yoano a kumbuluila muitsi ngueni: “Viahi, Tate.” Oku na kutumu luholo.
Kaha ise a tenuka cikuma honi, ngueni: “Ove, nange u handeka ngoco?”
Nga yove Yoano, vati u ne ku lingile, linga kati u likuanie na Iso?
SINGANIEKAHO VUINO!
Ku handeka na visemi ca pua ngue ku endesa likalu. Nga u uana cingoua, u hasa ku ila mu njila yeka.
Ngeci mua cingoua ka ci hasa ku tsiha vungendzi vuove, na vuno vene u hasa ku uana njila yeka ya ku handeka na visemi
CA KU MUENAKO:
Umo muana mpuevo ua lizina Kalumbu, ngueni: “Ce ku nji puila ca cikalu ku handeka na vatata. Vintsimbu vimo nje ku handeka navo kaha nguavo ‘Nguove vati? nange u na kala na ku handeka?’”
KULI VINANGA VITATU VIA HASA KU LINGA KALUMBU.
Ku tenukila ise.
Kalumbu a tambakana, ngueni “Tate, halakanenu kuno via seho nji handeka
Ku likela ku handeka na ise.
Kalumbu a luvala na ku likela ku leka ise cisoti ci ali naco.
Ku lavelela ntsimbu ya cili ya ku leka ise cisoti ceni.
Kalumbu a handeka mpundu na ise ntsimbu yeka, ni a linga ku mu sonekela mukanda.
Nga Kalumbu na ku vundilile vukuasi, cinanga cika u ne ku mu leka?
ACI SINGANIEKE: VasaKalumbu va na tuala mana ku vieka—ngeci ka va muene vusiua vua muana. Ngeci mukemuo, nga Kalumbu a hangula Cinanga A, ise kevuisisa vika na nienguela. Mua vusunga eci cinanga ka ci hasa ku lingisa ise ku mu halakana, kaha ka ci muesa
kasingimiko cipue kavumbi kuli ise. (Efeso 6:2) Ku lingamo ka ci kuasa na umo uahi.
Kaha vutuhu ca casi ku hangula Cinanga B, vunoni mukua mangana ka ci hangula. Omo lia vika? Muomu linga Kalumbu a tuvakane cisoti ceni, noho a lekeko ise—kaha linga ise a mu kuase, ha katete na pande ku tantekeya cisoti cika ali naco. Ngeci mukemuo ku holoka ka ci kuasa na vimo viahi..
Vunoni nga a hangula Cinanga C, ka ka tavesa cingoua ku tsiha vungendzi vueni. A ka tonda ntsimbu yeka ya ku simutuila na ise. Kaha nga a hangula ku soneka mukanda, a livua mua cili mu ntsimbu oyo vene.
Ku soneka mukanda ci hasa ku mu kuasa ku lombolola vuino cisoti ceni. Omo VasaKalumbu va ka tanda mukanda uaco, va kevuisisa vuino via na tondele ku va leka muana. Ngeci mukemuo cinanga C, ci kuasa vose vavali vaIse na muana. Cipue ku ku handeka mpundu na ise ni soneka mukanda, eci cinanga ca litombola na cimamuna ca Mbimbiliya ca tu mamuna nguaco “tu kavangeyenu viuma via ku lingisa ciyulo.”—Loma 14:19.
Vinanga vika vikuavo a hasa ku kava Kalumbu?
Nga u na hasako cimo, ci soneke muintsi. Kaha soneka vika vi hasa ku iza mu ku kava cinangacaco.
PUA NA KU LOMBOLOLAVUINO VISINGANIEKA VIOVE.
Vuluka ngecize vintsimbu vimo, vi ue ku handeka ka vie ku litombola na vize vi ve ku singanieka visemi vove.
CA KU MUENAKO:
Visemi va hasa ku ku hula nguavo vika u na holokela ngeci lelo. Kaha nguove: “Viahi, ka nji tondo ku vi handeka.”
Vunoni visemi vove va hasa ku singanieka nguavo u na handeka nguove: “Ka nja mi tsilielele cikuma. Ambe visoti viange nji leka vakuetu, kati yenu.”
Aci singanieke nga u li na ku hita mu visoti, kaha visemi vove va tonda ku ku kuasa. Vunoni nga u va leka nguove: “Kati mu lisosomue. Nji hasa ku likuasa ange ivene.”
Vati va hasa ku ivuisisa visemi vove?
Vati mu ne ku kumbuluile mu njila ya cili?


text:
Mbela Eendombwedi daJehova oshimhanga?
Ahowe, Eendombwedi daJehova kadi fi oshimhanga. Ndele ponhele yaasho, fye otu li Ovakriste ovo hava ningi ngaashi tava dulu opo va shikule oshihopaenenwa shaJesus Kristus nokukala metwokumwe nomahongo aye.
Oshimhanga oshike?
Outumbulilo oshimhanga otau ti oinima ya yoolokafana kovanhu va yoolokafana. Ndele tala koinima ivali oyo ovanhu hava popi i na sha noimhanga nonokutya omolwashike oinima oyo itai ulike kufye.
Vamwe ohava diladila kutya oshimhanga elongelokalunga lipe ile lihe shiivike. Eendombwedi daJehova inadi tota po elongelokalunga lipe. Mepingafano naasho, ohatu longele Kalunga monghedi ya faafana naayo yOvakriste vopefimbo lovayapostoli, ovo oshihopaenenwa nomahongo avo e li mOmbibeli. (2 Timoteus 3:16, 17) Otwa itavela kutya Omishangwa Diyapuki odo di na okukala tadi dana onghandangala melongelokalunga ponhele ashike yokulandula osho sha tambulwa ko kovanhu.
Vamwe ohava diladila kutya oshimhanga elongelokalunga la nyika oshiponga olo li na omuwiliki wopanhu. Eendombwedi daJehova kadi na omuwiliki wopanhu. Ponhele yaasho, ohatu dulika komufikamhango oo Jesus a tulila po ovashikuli vaye eshi a ti: “Omupukululi weni umwe aeke, oye Kristus.”—Mateus 23:10.
Ponhele yokukala oshimhanga sha nyika oshiponga, Eendombwedi daJehova odi li elongelokalunga olo hali etele ouwa oilyo yalo nosho yo vamwe momudingonoko. Pashihopaenenwa, oukalele wetu ohau kwafele ovanhu vahapu va efe po okukala va pikwa koinima ya nyika oshiponga, ngaashi oingangamifi nokunwa sha pitilila. Kakele kaasho, ohatu kwafele yo ovanhu omamiliyona mounyuni aushe ve lihonge okulesha nokushanga. Ohatu kufa yo ombinga mokuyandja oikwafa ngeenge pa ningwa oiponga yopaushitwe. Ohatu longo noudiinini mokukwafela ovanhu vakwetu, ngaashi ashike Jesus a lombwela ovashikuli vaye va ninge.—Mateus 5:13-16.