text:
OMALONGESO 7
Ouhamba wa Huku Oityi?
1. Ouhamba wa Huku Oityi?
Ouhamba wa Huku outumini ukahi keulu. Mauya okupingako omautumini aeho, nokufuisapo ehando lia Huku, opo lilingwe keulu na pano pohi. Onondaka ombo konthele Youhamba wa Huku, onongwa. Ouhamba oo, mauya okufuisapo etyi ovanthu vesukisa, outumini omuwa.—Tanga Daniel 2:44; Mateus 6:9, 10; 24:14.
Ouhamba una okukala nohamba. Jeova waholovona Omona wae Jesus Kristu, opo akale Ohamba Youhamba Wae.—Tanga Revelação [Apocalipse] 11:15.
2. Jesus Ohamba yaviuka mokonda yatyi?
Omona wa Huku Ohamba yaviuka, mokonda una oluembia, nokuapamena muetyi tyaviuka. (João 1:14) Tupu, Jesus una epondolo enene liokukuatesako ovanthu, mokonda makala keulo, mahi matumina oohi aiho. Moluotyo, etyi oe atutiliswa, walonda keulu apumphama kokulio kwa Jeova opo akevelele. (Hebreus 10:12, 13) Okuhulililako, Huku wemupa ounene opo ahimbike okutumina.—Tanga Daniel 7:13, 14.
3. Ovalie mavakatumina na Jesus?
Jesus matumina keulu notyikundyi tyovanthu vaholovonwa na Huku, vaihanwa okuti “onosandu.” (Daniel 7:27) Onosandu mbotete mbaholovonwa, ono apostolu mbekolelo mba Jesus. Alo hono Jeova utualako okuholovona ovalume novakai vekolelo opo vakale onosandu. Nga Jesus, navo vekahi nokututiliswa nolutu lwo keulu.—Tanga João 14:1-3; 1 Coríntios 15:42-44.
Ovanthu veñgapi mavaende keulu? Jesus weveihana okuti “okahambo okatutu.” (Lucas 12:32) Okuhulililako mavakatuuka 144.000. Mavakatumina oohi aiho na Jesus.—Tanga Revelação 14:1.
4. Oityi tyaendapo etyi Jesus ahimbika okutumina?
Ouhamba wa Huku wahimbika okutumina mo 1914. * Otyipuka tyotete Ohamba Jesus alinga, okutahela pohi Satanasi novilulu viae. Satanasi anumana unene, iya ahimbika okueta ononkhumbi onene kombanda yoohi. (Revelação 12:7-10, 12) Tunde opo, ononkhumbi mbovanthu mbukahi nokuliyawisa unene. Ovita, nondyala, nomauvela, novinimawe, vilinga onthele “yenyingilikilo” lilekesa okuti apa katutu Ouhamba wa Huku maukapilulula ovipuka aviho kombanda yoohi.—Tanga Lucas. 21:7, 10, 11, 31.
5. Oityi Ouhamba wa Huku ukahi nokulinga?
Novilinga viokuivisa ouye auho, Ouhamba wa Huku ukahiale nokuwaneka kumwe ovanthu ovanyingi vovilongo aviho. Ovanthu ovanyingi ovatendi, vekahi nokukala ovalongwa va Jesus. Ouhamba wa Huku maukeveamena putyina mauhanyeko ouye ou auho wovivi. Moluotyo, aveho vahanda okupola ouwa Kouhamba wa Huku, vesukisa okulilongesa okukala ovalongwa ovataveli va Jesus.—Tanga Revelação 7:9, 14, 16, 17.
Mokueenda kuomanima 1.000, Ouhamba wa Huku maukafuisapo etyi Huku ahandelele ovanthu ponthyimbi. Oohi aiho maikakala omphangu yombembwa. Okuhulililako, Jesus makakondola Ouhamba pomaoko a He. (1 Coríntios 15:24-26) Okuti ove wii omunthu umwe uhanda okupopila konthele Yohamba wa Huku?—Tanga Salmo 37:10, 11, 29.
^ palag. 6 Opo unoñgonoke nawa oñgeni omaulo Ombimbiliya apopia konthele yenima lio 1914, tala pomafo 215-218 omukanda Oityi Ombimbiliya Tyili Ilongesa?
LILONGESA VALI
Oityi Ombimbiliya Tyili-Tyili Ilongesa?


c: text/html

text:
Ndi Pondola Ndati Oku Loñoloha Kosikola?
Ceci o sukila kou linga
Kuata ovisimĩlo via sunguluka! Ku ka ecelele okuti ovisimĩlo viove vi ku yapuisa loku sima okuti ku tẽla oku mioñolola. Eci o sumua omo liovisimĩlo ka via sungulukile viatiamẽla kuloño wove, vi piñanya lovisimĩlo via sunguluka. Eci omanu vamue va pisa onjila ndomo upostolo Paulu a kala oku vangula, eye wa tambulula hati: “
Ndaño sia loñolohele koku vangula, pole, kukũlĩhĩso si sule.” (2 Va Korindo 10:10; 11:6) Paulu wa kũlĩhĩle oku hongua kuaye. Kuenda wa kũlĩhĩlevo ovina a ponduile oku linga. Ove hẽ? Ovina vipi o pondola oku linga? Nda ku tẽla oku sokolola ocina cimue, momo lie ku sapelela lukulu umue, oco a ku kuatise? Ekamba liaco li pondola oku ku kuatisa oku limbuka ovina o pondola oku linga kuenda oku talavaya ciwa luloño o kuete.
Kuata ovituwa viwa vioku lilongisa. Ka kuli onumbi yimue yoku litunda ciwa kosikola. O sukila oku lilongisa. Ocili okuti, oku yeva ondaka yaco ci ku sumuisa. Pole, oku lilongisa ku nena onima. Nda wa likolisilako, o kuata onjongole yoku lilongisa. Omo liaco, oco o kuate ovituwa viwa vioku lilongisa, o sukila oku sokiya otembo yove. Ivaluka okuti: Oku lilongisa ocina cimue o sukila oku pitisa kovaso. Ocili okuti Embimbiliya li popia okuti kuli ‘
otembo yoku yola’ kuenda ‘
otembo yoku cĩla.’ (Ukundi 3:1, 4; 11:9) Omo liaco, ca sunguluka okuti ndeci amalẽhe vakuavo va siata oku linga, ove o yongola oku kuata otembo yoku linga olomapalo. Pole, elivulu Liukundi 11:4, li popia hati: “
U o lavulula ofela ka imbi ombuto; lu o lavulula alende ka lombola.” Nye tu pondola oku lilongisilako? Ku ka simũle. Tete, lilongisa noke linga olomapalo. Ku ka sakalale, o pondola oku sanga otembo yoku linga ovina viaco!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
OSHIPALANYOLE SHOKOMBADA OPENI TO DULU OKUMONA EHEKELEKO?
Atusheni otwa pumbwa ehekeleko
Mbela oto dimbuluka wa li wa punduka fimbo wa li okaana? Tashi dulika wa li we liteta konyala ile wa pulunyuka mongolo. Mbela oto dimbuluka nghee meme woye a li e ku hekeleka? Otashi dulika a li a wapaleka oshipute shoye ndele te shi mange noshilapi. Owa li to kwena, ashike eendjovo dameme woye tadi hekeleke naashi e ku papatela oya li ye ku ningifa u kale u udite u li po xwepo. Pefimbo opo monghalamwenyo yoye, owa li ho mono diva ehekeleko.
Ashike eshi hatu kulu, onghalamwenyo ohai kala unene ya kitakana. Omaupyakadi ohaa kala a kwata moiti, noihashi kala shipu okumona ehekeleko. Ndele shinyikifa oluhodi, omaupyakadi ovakulunhu itaa dulu okukandulwa po noupu noshilapi shokumanga nosho yo epapatelo lomudalakadi. Natu ka tale koihopaenenwa imwe.
Mbela owa li wa tila pomhito yonhumba eshi wa kanifa oilonga? Julian okwa ti kutya eshi a lekelwa mo moilonga, okwa kala a polimana neenghono omolwehaluko. Okwa li te lipula ta ti: ‘Ohandi ka fila ngahelipi oshisho oukwaneumbo wange? Nghee ngoo nda kala handi longo noudiinini omido dihapu, omolwashike ofeema i wete ndihe na oshilonga shasha?’
Otashi dulika wa nyika oluhodi omolwohombo yoye oyo ya teka? Raquel okwa ti: “Eshi omushamane wange a fiya nge po ombadilila eemwedi 18 da pita, onda li nda nyika oluhodi neenghono. Omutima wange owa li wa teyauka neenghono. Onda li ndi udite ouyahame palutu nopamaliudo. Onda li nda tila neenghono.”
Otashi dulika u na omukifi wa kwata moiti, oo tau monika itau xwepopala. Otashi dulika omafimbo amwe ho kala u udite ngaashi tatekulululwa Job oo a ti: “Nda kuta! Inandi hala okukala nomwenyo fiyo alushe.” (Job 7:16) Otashi dulika ho kala u udite ngaashi Luis, omushamane womido 80 nasha, oo a ti: “Omafimbo amwe ohandi kala ndi wete kutya onda teelela ashike okufya.”
Ile otashi dulika wa hala ehekeleko omolwefyo lomuholike woye. Robert okwa ti: “Eshi omonamati wange a fila moshiponga shinene shodila, tete kanda li nde shi itavela. Onda ka kala ndi udite ouyahame, ngaashi oo wa popiwa kOmbiibeli u li ngaashi omutima wa tyuulwa keongamukonda.” — Lukas 2:35.
Robert, Luis, Raquel naJulian ova li va mona ehekeleko, nokuli nomeenghalo odo di nyikifa oluhodi. Ova li va hekelekwa kOmunhu a denga mbada, Kalunga Omunaenghono adishe. Kalunga oha hekeleke ngahelipi ovanhu? Mbela naave ote ke ku pa ngoo ehekeleko olo wa pumbwa?


text:
Anga hẽ Embimbiliya li Longisa Okuti Eci Omunu a fa, o ka Citiwila Vetimba Likuavo?
Etambululo Liembimbiliya
Sio. Ondaka yokuti “eci omunu a fa, o ka citiwila vetimba likuavo,” ka yi sangiwa Vembimbiliya. Ocisimĩlo caco ca kunamela kelongiso liokuti omunu o kuete ocilelembia ka ci fi. * Omo liaco Embimbilia li longisa okuti omunu ka kuete ocilelembia ka ci fi. (Efetikilo 2:7; Esekiele 18:4)Eci omunu a fa ka kuete lacimue ci kala vali lomuenyo.—Efetikilo 3:19; Ukundi 9:5, 6.
Etepiso Lipi li Kasi Pokati Kelongiso Liokuti Eci Omunu a fa, o ka Citiwila Vetimba Likuavo kuenda Epinduko?
Embimbiliya li longisa okuti epinduko ka li tiamisiwila kelongiso liokuti eci omunu afa o kuete ocilelembia ka ci fi. Epinduko li lomboloka okuti omunu wa fa o ka kala vali lomueyo lekuatiso liunene wa Suku. (Mateo 22:23, 29; Ovilinga 24:15) Epinduko lieca elavoko liokuti vana va fa va ka kala voluali lumue luokaliye lelavoko liokuti ka va ka fa vali.—2 Petulu 3:13; Esituluilo 21:3, 4.
Ovisimĩlo ka Via Sungulukile Viatiamẽla Kelongiso Liokuti Eci Omunu a fa, o ka Citiwila Vetimba Likuavo kuenda Embimbiliya
Ovisimĩlo ka Via Sungulukile: Embimbiliya li popia okuti uprofeto Eliya eci a fa wa citiwila vetimba likuavo okuti Yoano Upapatisi.
Ocili: Suku wa popele okuti: “Ndu tumisi uprofeto Eliya,” kuenda Yesu wa lekisa okuti Yoano Upapatisi wa tẽlisa ocitumasuku caco. (Malakiya 4:5, 6; Mateo 11:13, 14) Pole, eci ka ci lomboloka okuti Eliya eci a fa wa citiwa vetimba likuavo okuti, Yoano Upapatisi. Yoano wa popia okuti hayeko Eliya. (Yoano 1:21) Omo liaco, Yoano wa linga upange ndowu wa Eliya woku sandeka esapulo lia Suku li tukuiwa hati, oku likekembela. (1 Olosoma 18:36, 37; Mateo 3:1) Yoano wa lekisa okuti wa kala ‘ukuotõi kuenda ukuonene ndeci Eliya.’—Luka 1:13-17.
Ovisimĩlo ka Via Sungulukile: Embimbiliya li lekisa okuti elongiso liokuti eci omunu a fa, o ka citiwila vetimba likuavo li lomboloka oku “citiwa evali.”
Ocili: Embimbiliya li lekisa okuti oku citiwa evali ci lomboloka oku citiwa locipango ca Suku okuti omunu o pongoluiwa osimbu handi a kasi lomuenyo. (Yoano 1:12, 13) Epongoloko liaco ka li lomboloka ekangiso omunu a tambula omo liovina a linga kosimbu, pole esumũlũho limue li tunda ku Suku li eciwa komanu vana va kuete elavoko li likasi liatiamẽla kovaso yoloneke.—Yoano 3:3; 1 Petulu 1:3, 4.
^ tini. 3 Elongiso liokuti omunu o kuete ocilelembia ka ci fi kuenda liokuti eci omunu a fa, o ka citiwila vetimba likuavo, lia tunda ko Bavulono yosimbu. Noke olonoño vioko India via sokiya Elongiso Liokuti Omunu Lomunu o Kuete Eci vo Sokiyila Ale Komuenyo. Ndeci ca lomboluiwa velivulu li tukuiwa hati, Britannica Encyclopedia of World Religions, Elongiso Liokuti Omunu Lomunu o Kuete Eci Vo Sokiyila Ale Komuenyo ocihandeleko cimue catiamẽla kekalo liocina cimue kuenda esulilo liaco, ci lekisa okuti eci omunu a linga komuenyo cilo, ci ka kuata esulilo liaco komuenyo ukuavo.”—Kemẽla 913


text:
Alongiso Embimbilia
Embimbiliya lieca elungulo liavelapo catiamẽla kapulilo alua komuenyo. Ondaka eyi yalimbukiwa okuti ocili tunde osimbu. Vonepa eyi, ove o ka limbukavo okuti Embimbiliya li kuatisa muẽle.—2 Timothy 3:16, 17.
Ovipama Via Velapo
Anga hẽ Suku wa Lulika Eliapu Oco a tu Seteke?
Etambululo Liembimbiliya lia sunguluka kuenda li lembeleka.
Ekandu ka li Kuete Ongecelo li Lomboloka Nye?
O kũlĩha ndati nda wa linga ekandu ka li eceliwa?
Ekuatiso Kepata
OLONJALI
Ndamupi Epata Liove li Pondola Oku Kuata Esanju?
Yehova suku yesanju, o yongola okuti apata a kuata esanju. Kũlĩhĩsa alungulo a sunguluka Embimbiliya atiamẽla kalume va kuele, kakãi va kuele, kolonjali, kuenda komãla.


text:
quinta-feira, 26 de agosto de 2010
Elivulu lyange likasi ale okutalikiwa ko Feira do Livro e da Música, vocitali co FEFOJOR vo mbala yofeka, vo Luanda
Ndopo mwele eci ndamola voviluviavia vyo TPA okuti, pocitanda catyamela ko União dos Escritores Angolanos, citava okulanda elivulu lyange lyolosapo, halyo lyalinga lyavali.
Nda okasi voLuanda, kukalikape owesi, akamba, vokiya ko kendo lyove lyalivulu, vokiya ko kukulihiso woviholo vyetu.
Ya yevalisiwa la (Publicada por): Angola Debates e Ideias- G. Patissa kelivala (às) 17:36 2 comentários:
Assinar: Postagens (Atom)


text:
O JW Broadcasting
LILONGISA OVINA VIKUAVO
Tala ovipama Vio TV.JW.ORG
Lilongisa ndomo o tala ovipama vo kombutadore yove, ale votelefone yove. Kũlĩha ndomo o pondola oku tala esokiyo liocipama cimue.
Yevelela Ovipama Via Ngalavaliwa vo TV.JW.ORG
Yevelela olondalama Viembimbiliya via ngalavaliwa kuenda ovisungo. Nõla ocipama cimue ale ovipama viosi.
Oku Pongolola Olokonfigurações vo Kombutadore Yove, vo Tablet Ale vo Smartphone
Nõla ovideo o yongola, lekisa ale soleka ololetala viovideo, nõla ocipama o yongola.


text:
Ehipululo 45: Vayauka Ondongi Jordau
TALA. Ovaisilayeli vekahi nokuyauka Ondongi yo Jordau. Iya omeva ekahipi? Mokonda ombila ankho iloka unene pomuvo watyo oo wenima, ondongi ankho yeyula omaande. Mahi pahe mondongi mutupu vali omaande. Ovaisilayeli vekahi nokuyauka pohi yakukuta ngetyi valingile Kelunga Enkhuhu. Omaande ana aeho aya napi? Tutalei.
Etyi omuvo wehikapo pala ova Isilayeli vayauke Ondongi yo Jordau, Yehova watuma Josue apopile ovanthu okuti: ‘Ono saserdote mbutyinde otyikasa tyomphango iya avapiti komutue. Putyina vamapake onomphai mbavo momaande ondongi Jordau, omeva maatalama okuhateka.’
Ngotyo, ono saserdote mbatyinda otyikasa tyomphango, iya avapiti komutwe wovanthu. Etyi vehika po Jordau, ono saserdote mbaliata momaande. Omaande ankho ekahi nokuhateka no nonkhono ononene nokuaya kohi. Anthi, liwa liwa etyi onomphai mbavo mbaliata momaande, omaande ahimbika okutalama okuhateka. Otyo ehuviso. Yehova omaande weehitika. Moluotyo, mokamuvo kehehi mondongi ankho mutupu vali omeva.
Ono saserdote mbokuatyinda otyikasa tyomphango, avaende alo pokati kondongi yakukuta. Uveluete polutalatu apa? Opo vakala opo, alo ova Isilayeli aveho vayauka ondongi.
Etyi ovanthu aveho vayauka, Yehova watuma Josue apopile ovalume 12 vokuapama okuti: ‘Endei opo patalama ono saserdote notyikasa tyomphango. Kapoleipo omamanya 12, iya amuetyindi alo apa mamukalala. Iya komutue, putyina ovana venyi vemupula okuti omamanya oo ahangununa tyi, amuvetolela okuti omaande atalamene okuhateka etyi otyikasa tyomphango tya Yehova tyayauka o Jordau. Omamanya oo, maemuhinangelesa ehuviso eli.’ Tupu Josue watuma okupaka omamanya 12 mondongi, pana ankho petai ono saserdote.
Konyima, Josue atolela ono saserdote mbokuatyinda otyikasa tyomphango okuti: ‘Tundeimo pahe mo Jordau.’ Etyi vatundamo, liwa liwa omeva ahimbika okuhateka vali.
Josué 3:1-17; 4:1-18.
Omapulo
- Ehuviso patyi Yehova alingile opo ova Isilayeli vayauke o Jordau?
- Oityi ova isilayeli ankho vesukisa okulinga nekolelo, opo vayauke o Jordau?
- Omokonda yatyi Yehova atolela Josue apole omamanya 12 pokati kondongi?
- Oityi tyapitilepo etyi ono saserdote vatunda mo Jordau?
Omapulo omakuavo
- Tanga Josué 3:1-17.
Ngetyi tyalekesa ehipululo eli, oityi tuesukisa okulinga opo Yehova etukuateseko, no kutuavela ononkhano onongwa? (Jos. 3:13, 15; Pro. 3:5; Tia. 2:22, 26)
Etyi ova Isilayeli vayauka o Jordau okuenda Kotyilongo Valaelwe, ankho Ondongi oyo ikahi ñgeni? Oñgeni otyo tyankhimaneka enyina lia Yehova? (Jos. 3:15; 4:18; Sal. 66:5-7)
- Tanga Josué 4:1-18.
Omamanya 12 vapolele mo Jordau veetualele ko Gilgal. Ankho ena otyilinga patyi? (Jos. 4:4-7)


text:
OMALONGESO 2
Huku Olie?
1. Omokonda Yatyi Tuesukisila Okufenda Huku?
Huku yotyotyili Omupakeko wovipuka aviho. Oe utupu onthyimbi nonthyulilo. (Salmo 90:2) Huku Ondyivindyivi yonondaka onongwa mbuvasiwa Mombimbiliya. (1 Timóteo 1:11) Mokonda Huku wetuavela omuenyo, oe vala tuna okufenda.
2. Huku ukahi ñgeni?
Kutupu omunthu unemone Huku mokonda Huku Ospilitu, tyilekesa okuti omuenyo wae wavilapo vali tyipona ovipuka aviho vina omuenyo kombanda yoohi. (João 1:18; 4:24) Anthi, tupondola okupunga oñgeni Huku ekahi, okutalela kovipuka alinga. Mongeleka, tyina tutala evi atunga novinyango vielikalaila, no nonthemo, vitulekesa okuti Huku una oluembia nounongo. Ounene wouye, utulekesa epondolo lia Huku.
Tupondola okunoñgonoka vali onkhalelo Huku atuwa tyina tutanga Ombimbiliya. Mongeleka, itupopila oityi Huku ehole netyi eyele, oñgeni atekula ovanthu, no ñgeni atetulula kese tyitateka.
3. Okuti Huku una enyina?
Jesus wati: “Tate yetu keulu, enyina liove lisukukiswe.” (Mateus 6:9) Namphila Huku ena omanyina omanyingi enkhimano, mahi oe una vala enyina like. Kese laka, ovanthu vatumbula enyina olio mononkhalelo mbelikalaila. Molunyaneka liihanwa okuti “Jeova.” Mahi, ovanthu vamwe veliihana okuti “Yahweh.”
Mono Mbimbiliya ononyingi enyina lia Huku, ovanthu velipolamo avapingiyapo Tatekulu ine Huku. Mahi, etyi Ombimbiliya yahonekwa, ankho enyina lia Huku livasiwamo ovikando vihika po 7.000. Jesus wanoñgonokesile enyina lia Huku, etyi alongesa ovanthu konthele ya Huku.
4. Okuti Jeova wasuka nonthue?
Okuti ononkhumbi ononyingi ovanthu vamona mbulekesa okuti Jeova o Huku yokuhasukile nonthue? Ovanthu vamwe vapopia okuti Huku utumonesa ononkhumbi opo etulole. Mahi, otyo hatyiliko.
Huku uhumba ovanthu mokuveavela epondolo liokuliholovonena. Okuti tupanda epondolo olio mokuholovona okuumbila Huku? (Josué 24:15) Anthi, ovanyingi vaholovona okulinga vakuavo ovipuka ovivi, moluotyo ovanthu ovanyingi vamona ononkhumbi. Tyina Jeova atala ovipuka ovio ovivi, tyimuihama unene.
Jeova o Huku wokuesuka nonthue. Oe uhanda tukale nehambu momuenyo. Apa katutu makamanako ononkhumbi na vana vembuetako. Anthi, nkhele una ehunga ewa liokuyekelela ononkhumbi okamuvo kehehi. Melongeso 8, matukelilongesa ehunga patyi ena.
5. Oñgeni tupondola okufuena ku Huku?
Jeova utukonga opo tufuene kwe, mokupopia nae melikuambelo. Oe wesuka na kese umwe puonthue. (Salmo 65:2; 145:18) Jeova uhanda okutuevela. Oe weete ononkhono tulinga opo tumuhambukiswe, namphila pamwe tulinga oviponyo. Ngotyo, namphila tuvakuankhali, tupondola okukala noupanga omuwa na Huku.
Mokonda Jeova wetuavela omuenyo, tuesukisa okukala vali nohole nae, tyipona ohole na kese munthu. (Marcos 12:30) Putyina ulekesa okuti uhole Huku, mokulilongesa vali konthele yae nokulinga etyi ahanda, ove mofuene vali kwe.


text:
O JW Broadcasting
O JW Broadcasting, ocimãleho cimue co TV yi sangiwa vo internet okuti ci kuatisa apata osi oku pamisa ukamba wavo la Yehova. Tala olovideo via sandekiwa vo JW Broadcasting kuenda olovideo vikuavo vi sangiwa vo jw.org. Tala ocipama cimue vonepa yokuti Em exibição yi lekisa olovideo vokuenda kueci ci soka 24 kolowola veteke ale nõla ocipama o yongola oku tala vonepa yokuti, Vídeos. Iñila vonepa yokuti Áudios kuenda yevelela ovipama via ngalavaliwa oku kongelamo ovisikilo, olondalama via ngalavaliwa kuenda oku tangiwa kuolondalama Viembimbiliya.
Tapa vo kombutadore yove, votelefone ale yi tala vo televisão yove poku talavaya lo player de mídia Roku.
Onepa yokuti Em Exibição
Tala ovipama vi lekisiwa ci soka 24 kolowola vokuenda kueteke
Tala ovipama via litepa oku kongelamo ovipama viosãi, olofilme, omãla, amalẽhe kuenda ovipama vikuavo.
Tala olonumbi viovipama oco o tale ocipama cikuãimo.
Ponepa Yolovideo
Tala olovideo viosi vi sangiwa vonepa yaco.
Nõla ovideo yimue oco o yi tale, ale kuama onepa oku Tala Viosi.
Lavulula oku lekisiwa kuovideo poku (talama, sika, tiukila, lupukisa ale tẽha).
Olonepa Vioku Yevelela
Yevelela ovina vialua ndeci (ovisungo, oku tangiwa kuolondalama viembimbiliya, kuenda ovina vikuavo).
Nõla lika onepa yimue yoku yevelela ale tioka ponepa oku Yevelela Viosi oco o yevelele olonepa viosi vi sangiwamo.
Kuama onepa Modo aleatório oco o yevelele ovipama lonjila yimue okuti ku kuama ulala.
Ovimalẽho vi Likuata
O TV.JW.ORG: Yi likuata lolokombutador, olo tablet, kuenda olo smartphone vi kuete o JavaScript. Nda o kombutador yove ale ocimalẽho cove ci pondola oku lekisa olovideo vio jw.org, yi pondolavo oku lekisa ovipama vio tv.jw.org.
O aplikativo Roku: Roku LT, Roku 1, Roku 2, Roku 3, kuenda o Roku Streaming Stick.
O Google Chromecast: Nda o kasi oku talavaya lo Chrome yoku sandiliya, o pondola oku lekisa olovideo vo Televisãu yimue ya tokekiwa locimalẽho co Chromecast.


text:
OCIPAMA CATATU
Cipi Ocipango ca Suku Catiamẽla Koluali?
Cipi ocipango ca Suku catiamẽla komanu?
Suku vo lingila ndati usuanji?
Kovaso yoloneke omuenyo palo posi uka kala ndati?
1. Cipi ocipango ca Suku catiamẽla palo posi?
SUKU o yongola okuti oluali lulo lu posoka. Kuenda omanu palo posi va sanjuka loku kuata uhayele wasuapo. Embimbiliya li tu sapuila okuti, “Suku . . . wa kũla ocumbo ve Edene.” Kuenje posi yaco “wa kũlĩsapo oviti viosi via posoka oku vi tala, haivio vi tava oku liako.” Eci Suku a lulika Adama la Heva, wa va kapele vocumbo caco ca posoka. Kuenje wa va sapuila hati: “Liciti, siati, yukisi oluali, lu yuli.” (Efetikilo 1:28; 2:8, 9, 15) Suku wa yonguile okuti omanu va kuata omãla kuenda va tandisa ocumbo ce Edene toke kasulilo oluali. Eye wa yonguilevo okuti omanu va tata ovinyama kuenda va vi pokuisa.
2. (a) Tua kũlĩha ndati okuti ocipango ca Suku catiamẽla kulo kilu lieve cika tẽlisiwa? (b) Embimbiliya li tu sapuila nye catiamẽla komanu vaka kala kulo kilu lieve?
2 Ocipango ca Suku ceci okuti omanu va kala vofeka yelau palo posi. Ove hẽ o tava okuti eci cika tẽlisiwa muẽle? Suku wa popia hati, “nda ci popia kuenje . . . ndi ci tẽlisa.” (Isaya 46:9-11; 55:11) Cosi Suku a popia, o ci tẽlisa muẽle. Eye wa “lulika ongongo,” pole ‘ka yi sowilile oku kala ekalasoko, te oku tungamo.’ (Isaya 45:18) Omanu vapi Suku a yongola okuti ovo va kala kulo kilu lieve? Kuenda eye o yongola okuti omanu vaco va kala kulo kilu lieve toke otembo yipi? Embimbiliya lieca etambululo. Olio li popia hati: “Olondingesunga vi piñala ofeka, vi tungamo oloneke ka vi pui.”
3. Ekalo lipi lĩvi tu lete voluali koloneke vilo? Eci ci votola apulilo api?
3 Ocili okuti eci handi ka ca tẽlisiwile. Momo omanu koloneke vilo, va siata oku vela kuenda oku fa. Va siatavo oku liyaka pokati loku li ponda. Evĩho liaco li kuete oku lia fetikila. Suku ka yonguile okuti oluali lu kala ndeci lu kasi ndeti oloneke vilo. Eci hẽ ceya ndati? Nye hẽ ocipango ca Suku ka ca tẽlisiwilile? Lalimue elivulu lia sonehiwa lomanu li pondola oku tu sapuila eci catiamẽla kondaka eyi. Momo usuanji waco wa fetikila kilu.
UNYALI WA SUKU
4, 5. (a) Helie wa kala konyima yonyõha oku vangula la Heva? (b) Omunu umue uwa o pongoloka ndati ocimunu?
4 Elivulu liatete Liembimbiliya li tukula umue unyali wa Suku. Olio li tu sapuila okuti, eye wa lingila usuanji vocumbo Cedene. Eye o tukuiwa hati “onyõha.” Pole, eye hanyõhako muẽle yina yi likoka posi. Elivulu lia sulako Liembimbiliya liutukula hati, “Eliapu, haeye Satana, una endaenda oku kemba oluali luosi.” Eye o tukuiwavo hati, “onyoha yosiahũlu.” (Efetikilo 3:1; Esituluilo 12:9) Ungelo waco ũvi, poku vangula la Heva, wa vanguila konyima yonyõha oco Heva a sime okuti onyõha oyo yi kasi loku vangula. Eye wa linga ndacina omunu a vanguila konyima yociñumañuma. Ungelo waco eci Suku a pongiya oluali oco mu kale omanu, eye haipo a kala.
5 Yehova ovina viosi a lulika via lipua. Oco hẽ helie wa panga “Satana” “Eliapu”? Oku ci teta onimbu, tu popia okuti, ungelo waco u, eye muẽle wa lilingisa Eliapu. Eci hẽ ca pita ndati? Tua kũlĩha okuti omunu umue uwa, ci tava okuti o pongoloka ocimunu. Epongoloko liaco li fetika hẽ ndati? Omunu tete o fetika oku sima eci cĩvi vutima waye. Nda okuti wamamako oku ci sima, onjongole yoku linga ocina caco yi piãla. Kuenje nda kua molẽha epuluvi, eye o linga ocina caco cĩvi.
6. Ungelo wa Suku wa pongoloka ndati Satana Eliapu?
6 Cimuamue haico ca pita la Satana Eliapu. Eye ci molẽha okuti eci Suku a sapuila Adama la Heva hati, liciti, siati, yukisi oluali, eye wa ci yeva. (Efetikilo 1:27, 28) Kuenje wa fetika oku sima okuti ‘Nye omanu vosi ava ka va ndi fendelela ame okuti Suku hayeko?’ Kuenje onjongole yaco yĩvi ya fetika oku livokiya vutima waye. Eteke limue, eye wa enda ku Heva. Kuenje wosapuila uhembi watiamẽla ku Suku. (Tanga Efetikilo 3:1-5.) Tunde opo eye wa linga “Eliapu,” ci lomboloka okuti umue endisila olombonde ukuavo. Kuenda wa lingavo “Satana,” ci lomboloka okuti “Unyali.”
7. (a) Nye Adama la Heva va fila? (b) Momo lie omanu vosi va kukila kuenda va fila?
7 Poku luvikiya ovohembi aco, Satana wa lueyisa Adama la Heva, kuenje va liwekapo oku pokola ku Suku. (Efetikilo 2:17; 3:6) Omo liaco, noke veya oku fa, ndeci Suku a va sapuilile okuti nda ka wa pokuili kondaka yange vu fa. (Efetikilo 3:17-19) Omo okuti eci Adama a linga ekandu wa pongoloka ukuakandu, omãla vosi eya oku cita, va citiwa lekandu. (Tanga Va Roma 5:12.) Eci ci sokisiwa ndomunu o sukula olondopi. Nda ofoloma yaco ya penga ale ya lifuvika, olondopi viosi vi tundamo vi penga. Cimuamue haico, omanu vosi va piñala “ekandu” ku Adama. Eli olio esunga lieci omanu vosi va kukila kuenda va fila.
8, 9. (a) Usuanji upi Satana a lingila Suku? (b) Nye Suku ka pondelele ovisuanji vonjanja yaco?
8 Eci Satana a lueyisa Adama la Heva okuti va lingila ekandu Suku, eye wa kala loku lingila usuanji uviali wa Yehova. Ca kala ndu okuti Satana wa popia hati: ‘Suku ombiali yimue yĩvi. Eye ka sapuile ocili komanu. Kuenda o kasi oku limbika cimue ciwa kokuavo. Omanu ka va sukila okuti Suku o va viala. Ovo ci tava okuti va linõlela ovo muẽle eci ciwa leci cĩvi. Kuenda omanu va kala vali ciwa nda ame ndi Satana nda va viala.’ Oco hẽ Suku wa liteyuila ndati kuhembi waco? Vamue va siata oku popia okuti Suku nda wa pondele ovisuanji vonjanja yaco. Pole, eci hẽ nda ca tẽla oku eca etambululo kovohembi a Satana? Eci nda ca lekisa hẽ okuti uviali wa Suku owo uwa?
9 Yehova omo okuti esunga liaye lia lipua, ka pondele ovisuanji vonjanja yaco. Eye wa limbuka okuti ci sukila oku eca otembo yoku tambulula ovohembi a Satana. Kuenda oku lekisa okuti Eliapu olio ohembi. Omo liaco, Suku wa ecelela okuti omanu va li viala ovo muẽle lekuatiso lia Satana. Nye hẽ Yehova a ci lingila? Kuenda nye ka tetuluilile ale ondaka yaco, nda pa pita ale otembo yalua? Atosi ava a ka lomboluiwa vocipama 11 celivulu lilo. Sokolola apulilo ava: Anga hẽ Adama la Heva va kala lesunga lioku tava ku Satana, una okuti lalimue eteke a va lingilile eci ciwa? Ovo va kala hẽ lesunga lioku tava okuti Yehova Suku, una wa va ĩhile cosi ciwa ohembi? Nda ca kaile ove, nda wa linga ndati?
10. Ove o lekisa ndati okuti o kasi konele ya Yehova koku eca etambululo kalundi a Satana?
10 Ciwa oku sokolola ondaka eyi, momo vosi yetu tua kongeliwamo. Ove o kuete epuluvi lioku tiamẽla ku Yehova oco o kuatise oku eca etambululo kalundi a Satana kuenda oku lekisa okuti Satana ohembi. (Osamo 73:28; tanga Olosapo 27:11.) Pole, vatito va siata oku nõla oku tiamẽla ku Yehova. Eci ci votola epulilo limue li kuete esilivilo liocili. Epulilo liaco lieli: Anga hẽ Embimbiliya li longisa muẽle okuti Satana eye ombiali yoluali lulo?
HELIE OMBIALI YOLUALI LULO?
11, 12. (a) Eci Satana a seteka Yesu wa lekisa ndati okuti ovosoma oluali aye? (b) Nye vali ci lekisa okuti Satana eye ombiali yoluali lulo?
11 Yesu wa kũlĩhĩle okuti Satana eye muẽle ombiali yoluali lulo. Eteke limue, Satana wa lekisa ku Yesu “ovosoma osi okilu lieve lulamba wao.” Noke wa sapuila Yesu hati: ‘Huĩha ovina evi viosi nda o wila posi oku ndi fendela.’ (Mateo 4:8, 9; Luka 4:5, 6) Sokolola ño handi! Ombanjaile eyi hẽ nda ya kala eyonjo ku Yesu nda ovosoma aco ka a kaile a Satana? Yesu wa kũlĩhĩle okuti ovosoma oluali a Satana muẽle. Nda ovosoma oluali ka a kaile a Satana, Yesu nda wa tava oku a tambula.
12 Ocili okuti, Yehova eye Ukuonenewosi, haeye Ululiki wovina viosi. (Esituluilo 4:11) Pole, Embimbiliya ka li lekisa okuti Yehova Suku ale Yesu Kristu eye ombiali yoluali lulo. Vuteke wa sulako Yesu a kala palo posi, eye wa tukula Satana hati, “ombiali yoluali lulo.” (Yoano 12:31; 14:30; 16:11) Vembimbiliya Satana o tukuiwavo hati, “osuku yoluali lulo.” (2 Va Korindo 4:3, 4) Catiamẽla ku Satana, upostolo Yoano wa soneha hati: ‘Oluali luosi lu kasi povaka eliapu.’
OLUALI LUA SATANA LUKA KUNDUIWA
13. Nye tu yonguila okuti oluali luokaliye luiya?
13 Koloneke vilo, ohele voluali yi kasi oku livokiya. Kuosi tu endela kueyuka asuãlali lovota. Handi kulivo vamue vakuapulitika okuti havakuaciliko. Mulivo vakuatavo amue okuti vakuambambe, lomanu vamue okuti olongangala. Ka ci tẽliwa oku pongolola oluali lulo. Embimbiliya li tu sapuila okuti, Suku ndopo oka kundula olondingaĩvi viosi vuyaki waye u tukuiwa hati, Harmagedo. Eci cika yulula onjila yoluali luokaliye.
14. Helie Suku a nõla oco a kale Osoma Yusoma waye? Kuenda nye Embimbiliya li popia catiamẽla kusoma waco?
14 Yehova Suku wa nõla Yesu Kristu oco a kale Osoma Yusoma waye. Kosimbu, Embimbiliya lia popele ale hati: “Momo omõla wa tu citilua, omõla ulume wa tu ĩhĩwa, kuenje uviali u kala kovitãi viaye. Onduko yaye, o tukuiwa . . . Soma yombembua. Okuamamako kuviali waye loku kuombembua ka ku fulila.” (Isaya 9:6, 7) Catiamẽla kusoma waco, Yesu wa longisa olondonge viaye oku likutilila hati: “Usoma wove wiye. Ocipango cove ci lingiwe posi ndeci ci lingiwa kilu.” (Mateo 6:10) Ndomo tuka ci lilongisa kovaso, velivulu lilo, Usoma wa Suku ndopo uka kundula ovosoma osi oluali lulo. Kuenje owo muẽle uka piñainya pomangu yaco. (Tanga Daniele 2:44.) Noke Usoma wa Suku uka pongolola oluali lulo oco lu kale ofeka yelau.
OLUALI LUOKALIYE LU KASI OCIPEPI
15. ‘Oluali luokaliye’ lu lomboloka nye?
15 Embimbiliya li tu sapuila hati: ‘Mekonda liohuminyo yaye, tu lavoka ilu liokaliye loluali luokaliye omu mu ka kala esunga.’ (2 Petulu 3:13; Isaya 65:17) Olonjanja vimue eci Embimbiliya li tukula “oluali” li kasi oku tukula omanu va kasi voluali. (Efetikilo 11:1) Omo liaco, “oluali luokaliye” lua tukuiwa ndeti, lu lomboloka omanu vana Suku a sanjukila.
16. Ombanjaile yipi Suku a likuminya oku eca ku vana vo sungulukila? Kuenda nye tu sukila oku linga oco tu tambule ombanjaile yaco?
16 Yesu wa likuminya okuti voluali luokaliye, vosi vana Suku a sanjukila, vaka tambula “omuenyo ko pui.” (Marko 10:30) Tanga Yoano 3:16 kuenda Yoano 17:3, oco o tale eci tu sukila oku linga oco tuka tambule omuenyo ko pui. Kũlĩhĩsa asumũlũho a tukuiwa Vembimbiliya, Suku aka eca ku vana aka iñisa voluali luokaliye.
17, 18. Momo lie tu kolelela okuti voluali luokaliye muka kala ombembua loku kolapo?
17 Evĩho lungangala kuenda ovoyaki ka a ka kalako vali. ‘Ondingaĩvi ka yi ka kalako vali. Ambombe puãi va piñala ofeka.’ (Osamo 37:10, 11) Voluali muka kala ombembua. Momo ‘Suku oka imũla ovita toke kesukiyo liongongo.’ (Osamo 46:9; Isaya 2:4) ‘Esunga li kamamako. Lombembua yi ka lua.’
18 Afendeli va Yehova va ka kolapo. Kosimbu, eci va Isareli va enda loku pokola ku Suku, va kolelepo. (Ovisila 25:18, 19) Voluali luokaliye, omanu vaka kolapovo!
19. Tua kũlĩha ndati okuti voluali luokaliye muka kala okulia kualua?
19 Ka ku ka kala ekambo liokulia. Ukualosamo wa imba hati: ‘Vofeka muka kala olomema via lua. Vika hunga hunga kilu liolomunda.’ (Osamo 72:16) Yehova oka sumũlũisa omanu vaye vakuesunga. Kuenje ‘osi yika ima ovaima ayo.’
20. Momo lie tu kolelela okuti oluali luosi lu ka pongoloka ocumbo ceposo?
20 Oluali luosi lu ka kala ocumbo ceposo. Povitumãlo vina via nyõliwa lolondingaĩvi, pa ka piñainya olonjo via posoka loviumbo violonelẽho. (Tanga Isaya 65:21-24; Esituluilo 11:18) Vokuenda kuotembo, olonepa vina violuali okuti via posuisiwa ale, vika amamako toke oluali luosi lu ka pongoloka ndocumbo Cedene. Kuenje, Suku oka ‘nyanyumula eka liaye, oco a kutise viosi vi kasi lomuenyo.’
21. Nye ci lekisa okuti pokati komanu lovinyama pa ka kala ombembua?
21 Pokati komanu lovinyama pa ka kala ombembua. Ovinyama viovusenge levi viovimbo vika lila pamuamue. Omõla utito, ka ka kala lohele lovinyama vina okuti cilo via tema.
22. Nye cika pita lovovei?
22 Oku vela ka ku ka kalako vali. Yesu Ombiali Yusoma wa Suku, oka malako ovevei osi, okuti cina a linga eci a kala palo posi ci sule. (Mateo 9:35; Marko 1:40-42; Yoano 5:5-9) Noke ‘layimue onungi yika popia yiti, ndi vela.’
23. Momo lie epinduko lika tu nenelela esanju lialua?
23 Ava va fa vaka pinduiwa. Kuenda ka vaka kuata vali elavoko liokuti eteke limue vaka fa. Vosi vana va fa okuti va kasi vovisimĩlo via Yehova, eye oka va ivaluka, kuenje oka va pindula. Ku ka kala “epinduko lia vakuesunga lava havakuesungako.”
24. Eci o sokolola oku kala voluali luokaliye utima wove u kala ndati?
24 Vosi va tava oku lilongisa eci catiamẽla Kululiki wetu Yehova Suku, loku u vumba, va lavoka omuenyo uwa kovaso. Eci Yesu a likuminya kondingaĩvi yina ya kala loku fila ponele yaye hati ‘oka kala kumue lame vofeka ya Suku,’ eye wa kala loku tukula oluali luokaliye.(Luka 23:43) Ciwa okuti tu amamako oku lilongisa eci catiamẽla ku Yesu Kristu. Momo vonduko yaye omo tu ka tambuila asumũlũho aco.


text:
PE-TESALLONAIKA
Pollone TESALLONAIKA Yomboma Pepá PE Topa Sirimu Bokumu
I pepámonga ungu-pulu mare inia yakondo gomo 974 molemo, akuna kanoko piliani.
1
Kolomongo-Awili 1-2tolo
Awilimunga Walemo Pe Wendo Ombá Ungu Se
1:1-2
Pollone Pepámo Tombando Pulu Polopa Torumu Ungumu
1 Pollo kinia Saillas kinia Timoti kinia olione ono Karasinga yombo talape kolea-awili Tesallonaika molemelema
i pepámo topo sikimulu. Pulu Yemo ono kinia olionga pea pali Lapamo kinia, Ye-Awili Yesusi Karasi kinia, pea kopu seko molemele yomboma, pepá topo sikimulu.
2 Lapa Pulu Yemo kinia Ye-Awili Yesusi Karasitolone ono we kondo kolko, ‘Ono konopu pe nipili taka leko molangi.’ niengili.
1:3-12
Pollone Pulu Yemo-Kinia “Ange.” Nimba Karasinga Tesallonaika Yombomanga Mawa Senderimu Semanemo
1:3-4
Karasinga Tesallonaika Yomboma-Kinia Umbunama Wendo Orumu Kinia Tondolo Munduku Moloringi Semane Se
3 Ango-keme, alieli ono nimbu pilipu konopu kimbu sipuli Pulu Yemo-kinia “Ange.” nimulú mele mundupu keliemulu liemu kiri. Ono ⸤Karasi kinia yunga ungumu ‘Sika.’ ningu⸥ kuru mondolemele mele olandopa olandopa kuru mondoko, ono onono anju yando konopu mondolemele mele olandopa pulimú akumunga alieli Pulu Yemo-kinia “Ange.” nilimulu mele alieli aku sipu nimbu molomolo kinia peanga. 4 Onone aku siku selemelemonga Pulu Yemonga yombo talape kolea lupa lupa molemelemanga andopo, ono kape nimbu imbi ambolopo paka tondopo, yombomane ono umbuna silimili kinia ono mindili nolemele-na-kolo tondolo munduku molko Karasinga ungumu ‘Sika.’ ningu kuru mondoringi mele siye naa kolko, kiniá kepe ‘Akumu sika.’ ningu kuru mondoko molemele mele konopu sipu semane topo silimulu.
1:5-10
Pulu Yemone Yunga Ulu Sumbi Nílimuni Olio Yomboma Sumbi Sipa Apurulimú Ungu Se (1:3-12 pali)
5 Ono seko molemele mele kanopole, ‘Pulu Yemone yomboma sumbi sipa apurulimú apurumba.’ nimbu kanolemolo. ⸤Ono ulu aku sipama wendo olemo⸥ akumunga Pulu Yemone ono pilipa apurupa kondopale Pulu Yemo ye nokoli kingimu molopa nokolemo koleana manda “Kamu sukundu wangi.” nimbá mele lipa ora silimú. Kiniá Pulu Yemo ye nokoli kingimu molopa nokolemo talapena molemelemonga mindili nolemele kanumu. 6 Pulu Yemone yomboma sumbi sipa apurulimú, akumunga ono mindili silimili yomboma yuni ‘Mindili nangi.’ nimba, 7 ono mindili nolemele yomboma kinia olio kinia pea ‘konopu peanga leko molangi.’ nimbá. Ye-Awili Yesusi yunga angello enge nilima kinia mulu-koleamo mundupa kelepa sepe awili-sepa nomba pembana omba mona gilimba kinia i ulumu wendo ombá. 8 ⸤Yu aku sipa ombale⸥ Pulu Yemo naa pilku kopu seko naa molko, Ye-Awili Yesusinga semane peangamo pilku liku sengena panjiku naa selemele yomboma ⸤aku selemelemonga⸥ pundu tombando “Mindili nangi.” nimbá. 9 Seko kinjilimilimunga pundu tomba mindili nonge mele i-sipa: Pulu Yemone “Ye-Awilimu molombana pungu naa molko, yunga tondolo paa olandopamonga pa tondolo-sepa selina ongo naa molko, paa anju pangi.” nimba makoropa, ono kamu topa mania mundumba, molko kinjiku mindi pungí. 10 ‘Yunga yombo kake selimane yu kape ningu, ‘yu sika’ ningu kuru mondolemele yombomane yunga imbi ambolko paka tondangi.’ nimba ombá walemonga kanu uluma wendo ombá. Olione ono ungu nimbu sirimuluma ‘Sika’ ningu kuru mondoringimunga ⸤yu ombá kinia⸥ onone kepe pea yu kape ningu imbi ambolko paka tondongela.
1:11-12
Pollo Keme Yemane ‘Karasinga Tesallonaika Yomboma Tondolo Munduku Molangi.’ Ningu Pulu Yemo Mawa Senderingi Ungu Se (1:3-12 pali)
11 Akumunga, ‘Pulu Yemone “Ono nanga yomboma molangi waa.” nirimu-na moloringi mele kiniá ono kanopa peanga pilipa ‘ “Waa.” nirindu mele mania naa pupili.’ nipili.’ nimbu olione alieli Pulu Yemo-kinia ononga nimbu mawa sendelemolo. ‘Yunga tondolomone ono ‘ulu peangama samili.’ nilimili uluma ‘Sika sangi.’ nimba lipa tapondopa, ono ‘Yu sika.’ ningu kuru mondokole kongono selemele kongonoma ‘Peanga liepili. Seko kondangi.’ nipili.’ nimbu yu mawa sendelemolo. 12 ‘Aku sengemonga ⸤yombomane⸥ olionga Ye-Awili Yesusinga imbi ambolko paka tondonge kepe, yu ono-kinia molombamonga ononga imbi ola molombala.’ nimbuli aku sipu ononga nimbu Pulu Yemo mawa sendelemolo. Olionga Pulu Yemo kinia Ye-Awili Yesusi Karasitolonga we kondo kololi ulumuni aku uluma paa sika wendo opili.


text:
OKAPITULU 3
Olipi ehando lia Huku pala o Ohi?
Olipi ehando lia Huku pala ovanthu?
Oñgeni Huku atyitukiluapo?
Komutue wandyila omuenyo pano pohi maukakala ñgeni?
HUKU uhanda o ohi ino ikale omphangu ongwa. Jeova Huku uhanda o ohi iyule ovanthu vokuna ehambu, nekongoko. Ombimbiliya yati ‘Huku wakunine otyikunino mo Endene’. Iya ‘atuikimo…omiti aviho viima ovinyango oviwa kokuvitala, no kokuvilia.’ Etyi Huku alinga omulume nomukai votete, Andau na Eva, Huku wevepakele motyikunino otyo otyiwa iya evetolela okuti: “Lityitei, amukala ovanyingi iya amuyulisa o ohi.” (Gênesis 1:28; 2:8, 9, 15) Huku wahandele ovanthu vakale novana, avayandyanesa otyikunino otyo otyiwa kononthele ambuho mbo ohi. Tupu, wahandele vatekule nawa ovinyama.
2 Jeova Huku uhanda ovanthu vakale mouye omupe pano pohi. Ove utavela okuti otyo matyikafuiswapo? Huku wati: ‘Ame netyipopia, tupu mandyityilingi.’ (Isaías 46:9-11; 55:11) Huku tyotyili makafuisapo ehando liae! Oe, wati ‘kalingile o ohi opo ikale vala ngotyo’, mahi ‘weilinga opo mukale ovanthu.’ (Isaías 45:18) Ovanthu patyi Huku ahandele vakale pano pohi? Iya ankho uhanda vakalemo omanima eñgapi? Ombimbiliya ikumbulula okuti: “Ovaviuki mavapiñgana o ohi, avakakalamo apeho.”—Salmo 37:29; Revelação [Apocalipse] 21:3, 4.
3 Tyotyili, otyo nkhele katyinefuiswepo. Ovanthu vekahi nokuvela nokunkhia. Tupu, vekahi nokulwa nokuliipaa. Pena otyipuka tyimue tyaenda omapita. Mahi, Huku ankho kahandele o ohi ikale ngetyi ikahi hono. Iya oityi tyaendapo? Omokonda yatyi ehando lia Huku kaliafuisilwepo? Petupu omukanda wahonekua novanthu upondola ukukumbulula omapulo oo. Mokonda ovitateka viahimbikila keulu.
OPI KUATUKA ONDYALE
4 Omukanda wotete wo Mbimbiliya ututolela konthele yondyale ya Huku yatumbukila motyikunino tyo Endene. Ondyale oyo iihanwa okuti ‘onyoka’. Mahi, oe hanyokako yotyotyili. Omukanda wahulililako wo Mbimbiliya wihana ondyale oyo okuti o ‘Satanasi Eliapu, una ukahi nokuyapula ovanthu ouye auho.’ Tupu iihanwa okuti ‘onyoka yokonthuko’. (Gênesis 3:1; Revelação [Apocalipse] 12:9) Oandyu oyo yokuna epondolo yaundapesa onyoka opo ipopie na Eva. Yalinga ngatyina omunthu omunongo apopila motyilolo ponthele yae, iya atyilingi ngoti otyo tyikahi nokupopia. Oandyu oyo, ankho oko ikahi etyi Huku atunga o ohi pala ovanthu.—Jó 38:4, 7.
5 Ovipuka aviho Jeova alinga ankho viafuapo. Muaina, olie walinga “Satanasi Eliapu”? Okutyipopia monodaka mbayandyuluka tuti, oandyu imue ya Huku keulu oyo muene yelilinga Eliapu. Otyo tyaenda ñgeni? Hono, omunthu ondalawa upondola okukala otyimphulu. Ñgeni ngotyo? Omunthu oo, hamue uyeka omahando omavi ekule momutima wae. Inkha atualako okusoka kovipuka ovio ovivi, ehando liae malikala enene. Moluotyo, tyina pamamoneka omphitilo, oe upondola okulinga otyipuka otyo otyivi.—Tiago 1:13-15.
6 Tupu, otyo tyaenda na Satanasi Eliapu. Satanasi weiva etyi Huku atolela Andau na Eva okuti tyitei ovana iya amuyulisa o ohi. (Gênesis 1:27, 28) Moluotyo, Satanasi wahimbika okusoka okuti: Ovanthu ava aveho vapondola okufenda ame tyipona okufenda Huku. Ngotyo, ehando olio eevi liahimbika okukula momutima wa Satanasi. Moluotyo, wakayondya Eva okumutolela ounkhembi konthele ya Huku. (Gênesis 3:1-5) Tunde opo, oe walinga ‘Eliapu’, tyihangununa okuti omunthu wokutendeleya vakuavo. Tupu, wakala ‘Satanasi’ tyihangununa okuti ‘Ondyale’.
7 Satanasi Eliapu waundapesa ounkhembi, ahindila Andau na Eva okuhetavela ku Huku. (Gênesis 2:17; 3:6) Moluotyo, vahimbika okunkhia, ngetyi Huku evepopilile okuti inkha kamutavela kondaka yange mamunkhi. (Gênesis 3:17-19) Mokonda Andau wakala omukuankhali, ovana vae aveho navo vapiñgana onkhali. (Romanos 5:12) Onkhalelo yae ipondola okuelekwa nomunthu ulinga onondopio. Inkha ofoloma aundapesa yapenga, okuti onondopio mambutundu nawa? Au, ambuho mambupenge. Tupu, ovanthu aveho vapiñgana ‘onkhali’ ku Andau. Otyo, aveho vakulupila nokunkhia.—Romanos 3:23.
8 Etyi Satanasi alingisa Andau na Eva onkhali ku Huku, ankho ukahi nokuvehongiliya opo vatyitukilepo Huku. Ankho ukahi nokupatana onkhalelo ya Jeova yokutumina. Satanasi ankho ukahi nokupopia okuti: ‘Huku utumina omapita. Upopia omatutu, tupu utyilika ovanthu vae kovipuka oviwa. Ovanthu kavesukisa okutuminwa na Huku. Ovo muene vapondola okutokola etyi tyaviuka netyi tyahaviukile. Satanasi wati, ovanthu mavakala vali nawa inkha ndyivetumina.’ Oñgeni ankho Huku matetulula ounkhembi watyo oo unumanesa? Vamue vapopia okuti Huku ñgeno waipaele vala onondingavivi ombo. Mahi, okuti otyo ñgeno tyaavela ekumbululo kounkhembi wa Satanasi? Okuti otyo ñgeno tyalekesa okuti onkhalelo ya Huku yokutumina yaviuka?
9 Mokonda ouviuki wa Jeova wafuapo, kaipaele liwa-liwa onondingavivi ombo. Huku wamona okuti ankho tyesukisa omuwo opo akumbulule monkhalelo yaviuka omatutu Eliapu. Nokulekesa okuti Satanasi onkhembi. Moluotyo, Huku wayeka ovanthu velitumine ovo muene nombatelo ya Satanasi. Omokonda yatyi Jeova alingila ngotyo? Omokonda yatyi Jeova ayekela palambe omuvo omunyingi pala okutetulula ovitateka ovio? Omapulo oo, maakakumbululwa mo Kapitulu 11 komukanda ou. Pahe, sokolola nawa komapulo aa: Okuti Andau na Eva valinga nawa etyi vetavela ku Satanasi, wehevelingilile natyimue otyiwa? Ankho tyaviuka okutavela okuti Jeova wokuevepa ovipuka aviho, onkhembi? Inkha ove, ñgeno walinga ñgeni?
10 Otyiwa okusoka nawa komapulo oo, mokonda kese umue puonthue hono, wakutikinyua motyitateka otyo. Ove upondola okukala konthele ya Jeova opo ukuateseko okuava ekumbululo kounkhembi wa Satanasi. Tavela Jeova akale Omutumini wove, opo ulekese okuti Satanasi onkhembi. (Salmo 73:28; Provérbios 27:11) Mahi, kavehi ovanthu vaholovona okukala konthele ya Jeova. Otyo tyitutuala kepulo limue liakolela. Okuti Ombimbiliya tyili ilongesa okuti Satanasi oe ukahi nokutumina ouye uno?
OLIE UTUMINA OUYE UNO?
11 Jesus ankho utyii okuti Satanasi oe omutumini wouye uno. Onthiki imue, Satanasi walekesile Jesus “omauhamba aeho ouye nenkhimano liao.” Iya apopila Jesus okuti: “Ovipuka evi aviho mandyikupevio inkha utuika konongolo ofende kuame.” (Mateus 4:8, 9; Lucas 4:5, 6) Nkhele sokolola vala. Inkha Satanasi haeko omutimini wouye uno, okuti ñgeno wayondya Jesus nomauhamba ouye? Jesus katile Satanasi haeko utumina ouye ou. Mokonda inkha Satanasi haeko utumina ouye ou, Jesus ñgeno wetyipopia.
12 Jeova tyili oe Omukulami, Omutungi wovipuka aviho. (Revelação [Apocalipse] 4:11) Petupu onthele naike Mombimbiliya ipopia okuti Jeova Huku ine o Jesus Kristu, ovo vekahi nokutumina ouye uno. Motyinthiki tyahulililako tya Jesus pano pohi, oe wapopia okuti Satanasi “omutumini wouye uno.” (João 12:31; 14:30; 16:11) Tupu, Ombimbiliya ipopia okuti Satanasi Eliapu o “huku youye uno.” (2 Coríntios 4:3, 4) Apostolu João tupu wahoneka okuti: “Ouye auho ukahi pomaoko Eliapu.”—1 João 5:19.
OÑGENI OUYE WA SATANASI MAUHANYAUNUAKO
13 Kese enima, ovivi mouye vikahi nokuliyawisa. Ouye auho weyula omafualali nomauta. Weyula ovatumini ovakalavi, no nonkhalamutue mbo nongeleya ononkhembi, no makongombanda. Okupilulula ouye uno tyepuiya unene. Ombimbiliya itutolela okuti Huku makamanako onondingavivi ambuho, movita viae vio Armagedon. Otyo, matyikaikula ondyila youye omupe.—Revelação [Apocalipse] 16:14-16.
14 Jeova Huku waholovona Jesus Kristu opo akale Omutumini Wouhamba Wae keulu. Ombimbiliya ankho yapopiale okuti: “Tuatyitilwa omona, tuapewa omona, outumini maukala komapepe ae. Iya enyina liae maihanwa okuti…Omutumini Wombembua. Outumini wae maukatualako apeho iya ombembwa kamaikapwa.” (Isaías 9:6, 7) Jesus walongesa ovalongwa vae velikuambele konthele youtumini oo, okuti: “Ouhamba wove uye. Ehando liove lilingwe pano pohi, ngetyi lilingwa keulu.” (Mateus 6:10) Ngetyi matukelilongesa vali komutue momukanda uno, Ouhamba wa Huku apa katutu maukamanako omautumini aeho omouye. (Daniel 2:44) Iya Ouhamba wa Huku, oo maukapinga koutumini. Okuhulako, Ouhamba wa Huku maukapilulula o ohi ino opo ikale omphangu yombembwa.
OUYE OMUPE UKAHI POPEPI
15 Ombimbiliya itutolela okuti: “Kuna eulu eepe, no ohi omphe tukahi nokukevelela ngetyi [Huku] alaa, muna mamukakala ovaviuki.” (2 Pedro 3:13; Isaías 65:17) Ovikando vimue tyina Ombimbiliya ipopia o “ohi”, ikahi nokupopia ovanthu vakala pano pohi. (Gênesis 11:1) Moluotyo, o ‘ohi omphe’, ovanthu aveho vana vapandwa na Huku.
16 Jesus walaa okuti mouye omupe, aveho vapandwa na Huku mavakapewa “omuenyo wahapu.” (Marcos 10:30) Mbambavo ikula Ombimbiliya yove mu João 3:16 no mo 17:3, opo utale oityi tuna yokulinga opo tukatambule omuenyo wahapu. Pahe, tala mo Mbimbiliya ononkhano onongwa Huku makaavela vana mavakanyingila Mouye omupe.
17Ovivi, novita, noungangala, kamavikakalako vali. ‘Onondingavivi kambukakalako vali. Mahi, onondalawa mavakapiñgana o ohi.’ (Salmo 37:10, 11) Makukakala ombembwa, mokonda ‘Huku makamanako ovita alo kuna kuaoyela o ohi.’ (Salmo 46:9; Isaías 2:4) Okutundilila opo, ouviuki nombembwa, mavikatualako apeho.—Salmo 72:7.
18Ovafendeli va Jeova mavakakala tyapama. Kohale, Ovaisilayeli tyina ankho vetavela ku Huku, ankho vakala tyapama. (Levítico 25:18, 19) Tyihambukiswa unene okukakala nombembwa ngoyo mouye omupe!—Isaías 32:18; Miquéias 4:4.
19Kamakukakala vali ondyala. Omuhoneki wo salmu, waimba okuti: “Makukakala ovilia ovinyingi kombanda yo ohi. Alo kombanda yonomphunda makukakala ovikulia ovinyingi.” (Salmo 72:16) Jeova Huku makaavela ononkhano onongwa ovanthu vae ovaviuki. Iya o ohi maikaavela okulia okunyingi.—Salmo 67:6.
20O ohi aiho maikakala opalaisu. Ponomphangu mbuna mbahanyaunwa nonondingavivi, mapakakala onondyuo onongwa novikunino viehiwa nawa. (Isaías 65:21-24; Revelação [Apocalipse] 11:18) Mokueenda kuomuvo, o ohi aiho maikakala tyehiwa nawa ngetyi ankho tyali otyikunino tyo Endene. Iya Huku ‘makaikula eke liae opo ahambukiswe ovipuka aviho viokuna omuenyo’.—Salmo 145:16.
21Pokati kovanthu novinyama mapakakala ombembwa. Ovinyama viomofika no viomeumbo, mavikalia kumue. Alo umue omona omututu, kamakakala nowoma wovinyama vina viokulia ovanthu hono.—Isaías 11:6-9; 65:25.
22Kamakukakala vali omauvela. Jesus Omutumini Wouhamba wa Huku keulu, makavelula ovavei aveho, tyipona tyina alingile puetyi ankho ali pano pohi. (Mateus 9:35; Marcos 1:40-42; João 5:5-9) Pomuwo watyo opo, “nawike omunthu kombanda yo ohi makati: ‘Ame ndyivela’”.—Isaías 33:24; 35:5, 6.
23Vokuankhia mavakatutiliswa, nekevelelo liokuhankhi vali. Aveho vokuankhia mahi, vekahi mehinangelo lia Jeova, mekevepindulapo. Moluotyo, “makukakala etutilo liovaviuki na vana vehevaviuki.”—Atos 24:15; João 5:28, 29.
24 Aveho vaholovona okulilongesa konthele Yomupakeko wetu Omunene Jeova Huku nokumuumbila, vakevelela omuenyo omuwa komutue. Etyi Jesus alaa ondingavivi ina yankhila ponthele yae okuti, ‘Mokakala naame mo Palaisu’, ankho ukahi nokupopia Opalaisu mouye omupe. (Lucas 23:43) Tyakolela unene tulilongese vali konthele ya Jesus Kristu. Mokonda matukatambula ononkhano ombo onongwa menyina liae.
OTYETYI OMBIMBILIYA ILONGESA
- Ehando lia Huku liokupilulula o ohi opo ikale omphangu yombembwa malikafuisuapo.—Isaías 45:18; 55:11.
- Ouye uno nkhele ukahi nokutuminwa na Satanasi.—João 12:31; 1 João 5:19.
- Mouye omupe, Huku makaavela ovanthu ovipuka oviwa.—Salmo 37:10, 11, 29.
Omapuko Elongeso
1. Olipi ehando lia Huku pala o ohi?
2. (a) Oñgeni tutyii okuti ehando lia Huku pala o ohi malifuiswapo? (b) Oityi Ombimbiliya ipopia konthele yovanthu okukalako apeho?
3. Ovipuka patyi ovivi tuluete hono pano pohi? Iya otyo tyikatula omapulo patyi?
4, 5. (a) Olie waundapesa onyoka pala okupopia na Eva? (b) Oñgeni omunthu ondalawa apondola okukala otyimphulu?
6. Oñgeni oandyu ya Huku yakala Satanasi Eliapu?
7. (a) Omokonda yatyi Andau na Eva vankhila? (b) Omokonda yatyi ovana aveho va Andau vakulupila nokunkhia?
8, 9. (a) Ounkhembi patyi Satanasi apopia konthele ya Huku? (b) Omokonda yatyi Huku kaipaelele onondingavivi ombo?
10. Oñgeni molekesa okuti ukahi konthele ya Jeova mounkhembi wakatulua na Satanasi?
11, 12. (a) Oityi Satanasi aavelele Jesus, tyilekesa okuti oe omutumini wouye uno? (b) Oityi vali tyilekesa okuti Satanasi oe omutumini wouye uno?
13. Omokonda yatyi tuesukisila ouye omupe?
14. Olie Huku aholovona opo akale Omutumini Wouhamba Wae? Iya oñgeni otyo tyapopiluale mo Mbimbiliya?
15. O “ohi omphe” oityi?
16. Vana vapandwa na Huku mavakapewa ondyambi patyi? Iya oityi tuna yokulinga opo tukatambule ondyambi oyo?
17, 18. Oityi tyitukalesa nonthumbi yokuti mouye omupe mamukakala ombembwa nepameko?
19. Oñgeni tutyii okuti mouye omupe mamukakala okulia okunyingi?
20. Oityi tyitukalesa nonthumbi yokuti o ohi aiho maikakala opalaisu?
21. Oityi tyilekesa okuti pokati kovanthu novinyama mapakakala ombembwa?
22. Omauvela maakalingwa ñgeni?
23. Etutilo malikahambukiswa omitima vietu mokonda yatyi?
24. Tyina usoka okukala mouye omupe omutima wove ukala ñgeni?


text:
Olorevista Utala Wondavululi kuenda o Despertai!
Olorevista vietu via kunamẽla Kembimbiliya okuti vi tava oku vi kopiyala vi sangiwa kueci ci pitahãla 150 kalimi. Utala Wondavululi u tu lekisa eci ci lomboloka ovina vi pita voluali ndomo ca tukuiwa vovitumasuku Viembimbiliya. U lembeleka omanu lolondaka viwa viusoma wa Suku kuenda vi vetiya oku kolela ku Yesu Kristu. O Despertai! yi lekisa ndomo tu liyaka lovitangi vio koloneke vilo, kuenda yi tu kuatisa oku kolela kohuminyo Yululiki yoku nena oluali luokaliye muna mu ka kala ombembua kuenda oku kolapo.


text:
Ekuatiso Kepata
Epata li sokisiwa ndocikolo haiyo ocitililo voluali lulo mueyuka ovitangi vialua. Poku pokola kolonumbi Viembimbiliya oka limbuka okuti ondaka yaco ocili muẽle.
Olohueli kuenda olonjali
Ndamupi Epata Liove li Pondola Oku Kuata Esanju?
Yehova suku yesanju, o yongola okuti apata a kuata esanju. Kũlĩhĩsa alungulo a sunguluka Embimbiliya atiamẽla kalume va kuele, kakãi va kuele, kolonjali, kuenda komãla.
Nye ci Kuatisa Epata Oku Kuata Esanju?
Omanu vamue va siata oku sima okuti, olombongo ovi vi nena esanju vepata liavo. Anga hẽ olombongo ovio vi nena esanju liocili vepata?
Amalẽhe
Nda Lipongiyila Oku Namulãla?
Kũlĩhĩsa apulilo akuãla a pondola oku ku kuatisa oku limbuka nda wa lipongiyila oku namulãla
Anga hẽ Ocisola, Ale Oñeyi yi Kasi Vutima?
Lilongisa eci ci lomboloka oñeyi yi kasi vutima kuenda ocisola cocili.
Omãla
Espiritu Sandu li tu Kuatisa Oku Vumba Yehova
Kuama onumbi eyi, oco o kuatise layo omãla vove oku lilongisa ndomo Yehova a tu kuatisa lespiritu sandu liaye.
Oku Kundila Omanu Lekuatiso Lio Aplikativo JW Language!
Lilongisa olondaka vimue kelimi liokofeka yikuavo oco okuatise vakuene oku lilongisa catiamẽla ku Yehova.


text:
1. Omo lia vika vimamuna via kala na seho kuli etu?
Yehova ua tu tuvakana ku mana. Ngue cisemi ua cilemo, Yehova ue ku tu lela. Cikuavo, te ka tondele tu li tuamenene etu vavene. (Yelemiya 10:23) Ngeci mua vanike va fuila ku tambula vimamuna ku visemi, tu va vose tua fuila ku tambula vimamuna kuli Njambi. (Isaya 48:17, 18) Vitume via mu Mbimbiliya vieku tu hana vimamuna vize via pua vuana vua Njambi.—Tanda 2 Timoteo 3:16.
Vitume na masiko a Yehova vieku tu longesa njila ya cili ya muono ua lelo kaha vieku lekesa naua vati tu hasa ku ka uana muono ka ue ku hua ku lutue. Mu ku linga Njambi ikeye ua tu tangele, ngeci ua tu hana masiko na vitume, omo liaco tua pande ku viukilila muku a niunga.—Tanda Visamo 19:7,11;Ku-Solola 4:11.
2. Vitume via Mbimbiliya via pua vika?
Vitume via Mbimbiliya via pua vusunga vua kuputukila. Kaha Masiko eku handeka mpundu ha cimo cimpande. (Ndeutelonomi 22:8) Tu na pande ku pangesa visinganieka linga tu ivuisise vati vimo vitume vieku panga ha vintsimbu vimo. (Visimo 2:10-12) Mbimbiliya ya longesa nguayo muono ua pua vuana vua tu hana Njambi. Vitume viaco vieku tu endesa nga tu li muku panga, ni ku ndzivo na mu vungendzi. Vieku tu kuasa ku litenga ku via ku pihia.—Tanda Vilinga 17:28.
3. Masiko aka avali ku livanga?
Yesu ua handekele masiko avali a seho ya kama. Lia kuli vanga lia solola vutumbe vua muono ua muntu—vua ku tantekeya Njambi, ku mu lema na ku mu pangela mu miono yetu. Eli lisiko lia ku livanga tu na pande ku lihaka mu vihangulo viose via mu muono. (Visimo 3:6) Vaze veku niunga eli lisiko veku likuata vusamba na Njambi, va ka kala na ndzolela ya vusunga na ku tambula muono ka ue ku hua.—Tanda Mateo 22:36-38.
Lisiko lia mu civali li hasa ku tu kuasa ku yoya mu ciyulo na vakuetu. (1 Kolintu 13:4-7) Nga tu niunga eli lisiko tu ka hasa ku kavangeya lungano lua Njambi na ku mona vantu ngue mue ku va muena ikeye.—Tanda Mateo 7:12;22:39, 40.
4. Vati vitume via Mbimbiliya vieku tu kuasa?
Vitume via Mbimbiliya vieku longesa vusoko kuli pandakana mu cilemo. Vitume via Mbimbiliya vieku longesa vusoko kuli pandakana mu cilemo (Kolose 3:12-14) Lizi lia Njambi lieku niunga naua vusoko mu ku longesa citume cikuavo— nguaco vulo kuvua pandele kutsa.—Tanda Njenisisi 2:24.
Ku kavangeya vilongesa via Mbimbiliya, vi hasa ku niunga vupite vuetu na vi singanieka vietu. Ku vipanga via vingi veku tonda vantu vakua vusunga na ku takama. (Visimo 10:4, 26; VaHevelu 13:18) Lizi lia Njambi lia tu longesa naua ngualio tua pande ku viukilila na vize vi tuli navio na ku haka seho ku vusamba vuetu na Njambi ku tuvakana vupite.—Tanda Mateo 6:24, 25,33;1 Timoteo 6:8-10.
Ku kava vitume via Mbimbiliya ceku niunga cihindu. (Visimo 14:30; 22:24, 25) Ku kava masiko a Njambi ku tuala ha ku penda ce ku tu niunga ku mavezi aku pihia na ku li vulumuna. (Visimo 23:20) Yehova ua tu tavesa ku nua vuala vunoni tu na pande ku puisamo. (Visamo 104:15; 1 Kolintu 6:10) Vitume via Njambi vieku tu kuasa ku niunga kati lika vilinga vunoni na visinganieka vietu. (Visamo 119:97-100) Vakua Kilistu va vusunga kave ku niunga lika masiko linga va uanemo vukuasi. Vunoni muomu va tonda ku singimika Yehova.—Tanda Mateo 5:14-16.


text:
Myapya la cimboto
A andorinha e o sapo
Conto Umbundu
Bokoyo, Província de BenguelaAngola
Contador
Filipe Faustino
Eteke limwe myapya la cimboto valivala ukamba. Vandele kumosi okukavanja ukãyi. Momo cakala esakalalo lyalwa.
Eci vasanga ukãyi waco vasanjuka calwa noke vavahã ukãyi hati uwambati. Pwãyi ndatembo yavo wavakisika vihama, noke wayikwata noke eteke likwavo vakayitwalele kuvala ndomo valikuminyile.
Ndatembo yavo wavapopisa hati:
— Oco mwele cilo ukãyi wene mwele, momo watelisi ohuminyo yene.
Eci vatundako okutyukila kimbo myapya wasanga okuti ise yahe ovelela okufa, pwãyi wakala ohwasi yalwa, wakwata olongombe, olomeme, lukwasi wakahandangalala.
Noke ise ya myapya wafa.
Myapya noke wavangwisa akamba lyahe cimboto hati:
Okwetu ame nda kupopelelevo kaliye lyapitila po epuluvi lyoku ndipopelavo momo, epata lyange likatambula uhwasi wosi watate. Comboto wakumbulula kamba lyahe myapya hati: – Tula utima, pi vakafela ombila?
Myapya hati: – vakafela muele oku kuna kulisungwe lovituta vyonjimbo.
Eteke lyokukenda lyapitilapo. Pepuluvi lyokukapa eve vombila vosi vakalapo vayeva ondaka yiti handi kwapwa, kavukavembiki vali ndiyongola okusika.
Noke vosi valisalukako vati u twakapa vombila wapinduka.
Vombila mwatunda vali ondaka yiti. Ene ukasi ndeti palo ulukwasi ndasya womãla vange.
— Ocika cene cina cokupiñgala kukacilingi, momo cosi cina ndasya comãla vange. Ava vosi vakalapo veti lokili vombila oco uvaje nda eye wapinduka, Vavanja okuti wafa mwele.
Myapya wapandwila calwa kamba lyahe cimboto, momo nda kacakale ove ukwasi wange nda watepasawa.
Cilomboloka okuti: Valwa apata vambata ocituwa caco. Nda voMbalombo, voMbaka, voLupito, lovivanja vikwavo vakwete ocituwa caco cokupiñgala, eci ngandyavo afa epata litambula ukwasi wosi. Momo ukwasi wosi vusya ukwakwenda ukwasi vomãla vahe.


text:
Olyelye a tota po ehangano lEendombwedi daJehova?
Ehangano lokunena lEendombwedi daJehova ola hovela pexulilo lefelemudo 19. Pefimbo opo, ongudu inini yOvakonakonimbibeli ovo va li popepi naPittsburgh, Pennsylvania mOilongo ya Hangana, ova li va hovela okukonakona nawanawa Ombibeli. Ova li va yelekanifa omahongo oo a li taa hongwa keengeleka naasho Ombibeli tai hongo shili. Oinima oyo va li ve lihonga ova li va hovela oku i nyanyangida momambo, moifokundaneki nosho yo moshifo osho hashi ifanwa kunena Oshungonangelo tai shiivifa Ouhamba waJehova.
Mokati kongudu oyo yOvakonakonimbibeli vashili omwa li omulumenhu wedina Charles Taze Russell. Nonande Russell okwa li a kwatela komesho moilonga yokuhonga Ombibeli pefimbo opo nokwa shanga oshikando shotete Oshungonangelo, ka li a tota po elongelokalunga lipe. Elalakano laRussell nOvakonakonimbibeli vakwao, ngaashi va li va shiivika pefimbo opo, ola li okuxumifa komesho omahongo aJesus Kristus nokulandula onghedi yeongalo lopaKriste lomefelemudo lotete. Molwaashi Jesus oye Omutoti wOukriste, otwe mu tala ko kutya oye omutoti wehangano letu.—Ovakolossi 1:18-20.


text:
OMALONGESO 4
Jesus Kristu Olie?
1. Oñgeni Omuenyo wa Jesus Wahimbika?
Tyelikalela na kese munthu wopahitu, Jesus wali oandyu keulu puetyi eheneye okutyitwa pano pohi. (João 8:23) Oe watetekela okutungwa na Huku, iya akuatesako Huku okulinga ovipuka aviho ovikuavo. Oe vala Jeova atunga aike muene, otyo aihanenwa okuti Omona “wongunga” wa Huku. (João 1:14) Jesus ankho omutumwa-ndaka wa Huku, otyo aihanenwa okuti “Ondaka.”
2. Omokonda yatyi Jesus eililile pano pohi?
Huku watumine Omona wae pano pohi, mokupola omuenyo wae keulu eupake meimo liomumphembela omu Judeu ankho utiwa o Maliya. Moluotyo, Jesus ankho utupu he pano pohi. (Lucas 1:30-35) Jesus weile pano pohi (1) opo alongese otyili konthele ya Huku, (2) opo etulekese oñgeni matulingi ehando lia Huku na tyina tutumbukilwa no nonkhumbi, iya (3) opo aave omuenyo wae uhena onkhali ‘ngofeto yeyovo.’
3. Omokonda yatyi tuesukisila ofeto yeyovo?
Ofeto yeyovo, ofeto yaawa pala okuyovola omunthu kononkhia. (Êxodos 21:29, 30) Ononkhia nokukulupa ankho havioko Huku ahandelele ovanthu. Oñgeni tuetyinoñgonoka? Huku wapopilile omulume wotete Andau, okuti inkha alinga etyi Ombimbiliya iihana okuti “onkhali,” mankhi. Ngotyo, inkha Andau kalingile onkhali, ñgeno kankhile. (Gênesis 2:16, 17; 5:5) Ngetyi Ombimbiliya ipopia, ononkhia “mbanyingila” mouye mokonda ya Andau. Moluotyo, Andau watambulisa ovana vae aveho onkhali no nonkhia yaeta. Onthue tuasukisa ofeto yeyovo opo tuyovoke mononkhia tuapiñgana ku Andau.—Tanga Romanos 5:12; 6:23.
Olie ankho una okuava ofeto yeyovo, opo tuyovoke mononkhia? Tyina onthue tunkhia, tufeta vala ononkhali mbetu muene. Nawike omunthu omukuankhali upondola okufeta ononkhali mbavakuavo.—Tanga Salmo 49:7-9.
4. Omokonda yatyi Jesus ankhililile?
Tyelikalela nonthue, Jesus wali omunthu uhena onkhali. Moluotyo, oe ankho kesukisa okunkhila ononkhali mbae, mokonda nalumwe alingile onkhali. Anthi, Jesus wankhila ononkhali mba vakuavo. Huku walekesa oluembia olunene ena novanthu, mokutuma Omona wae opo eye okunkhia mokonda yetu. Tupu Jesus walekesa ohole ena nonthue mokuetavela ku Tate yae, iya eya okuava omuenyo wae mokonda yononkhali mbetu.—Tanga João 3:16; Romanos 5:18, 19.
5. Oityi Jesus ekahi nokulinga pahetyino?
Etyi ali pano pohi, Jesus wavelulile ovavei, nokututilisa wokuankhia, nokuyovola ovanthu movitateka ovinene. Ngotyo, oe walekesa etyi makalinga komutwe pala ovanthu aveho vokutavela. (Mateus 15:30, 31; João 5:28) Etyi Jesus ankhia, Huku emupindulapo nomuenyo wo keulu. (1 Pedro 3:18) Iya Jesus akevelela kokulio kwa Huku alo Jeova emuavela ounene wokukala Ohamba pala okutumina kombanda yoohi aiho. (Hebreus 10:12, 13) Pahe Jesus Ohamba keulu, iya ovalanduli vae vekahi nokuivisa onondaka onongwa ouye auho.—Tanga Daniel 7:13, 14; Mateus 24:14.
Apa katutu, Ohamba Jesus makaundapesa ounene wae opo amaneko ononkhumbi ambuho na vana vembueta. Aveho vayumba onthumbi mu Jesus mokutavela kwe, mavakapewa omuenyo momphangu yombembwa kombanda yoohi.—Tanga Salmo 37:9-11.
LILONGESA VALI
Oityi Ombimbiliya Tyili-Tyili Ilongesa?


text:
Nye Ndi Sukila Oku Linga Nda si Tẽla Oku Linga Ukamba?
Ceci o sukila oku linga
Catete, Kũlĩhĩsa omanu vapi okuti ku tẽla oku linga ukamba lavo.
Utunga:
Si tẽla oku linga ukamba lomanu . . .
va kuete utunga lowu wange
okuti amalẽhe pole ka va kuete utunga lowu wange
vana okuti akulu
Ekalo:
Si tẽla oku linga ukamba lomanu vana . . .
vakuakutasula ombunje
va loñoloha calua
vakualondunge vialua
Ovituwa:
Si tẽla oku linga ukamba lomanu vana . . .
va likolela ovo muẽle
va kũlĩhiwa calua
va lisokiyila ovisoko
Cavali, soneha olondaka vi situlula ndomo o kala eci o kasi pokati komanu vaco.
ndi likembisa oku kuata onjongole kuenda uloño umuamue.
si kapiko ekalo liavo kuenda ndi pitisa lika kovaso olonjongole viange.
si vangula cimue kuenda ndi tunda pokati kavo.
Catatu, fetika oku linga ukamba! Ku ka kevelile okuti vakuene ovo lika va fetika oku linga ukamba love, pole, o sukilavo oku fetika oku linga ukamba lavo. (Va Filipoi 2:4) O ci linga ndati?
Sanda oku linga ukamba lomanu vakuavitunga vikuavo. Sokolola ndoco: Ku ka popie okuti ku kuete akamba valua nda okuti ove o sanda lika akamba vana okuti va kuete utunga umuamue lowu wove. Ci sokisiwa loku fa lonjala osimbu okuti o kasi vocifuka cimue ca ñualiwa lokalunga muli olõsi vialua!
“Ina yange wa enda oku mbetiya oku sapela lakulu. Eye wa enda oku ndi sapuila okuti ndi ka komõha calua poku limbuka okuti ovina vialua nda kũlĩha, ovo va vi kũlĩhavo. Ocili okuti wa kuatele esunga momo cilo ñuete akamba valua.”—Helena okuti o kuete 20 kanyamo.
Kuata ocituwa coku sapela. Elumbu lieli, (1) oku yevelela, (2) linga apulilo, (3) oku kapako omanu.—Tiago 1:19.
“Ndi sanda oku yevelela calua okuti oku vangula ci sule. Kuenje, eci ndi vangula, ndi yuvula oku vangula ovina viatiamẽla kokuange muẽle ale oku vangula ovina ka via sungulukile viatiamẽla ku vakuetu.”—Serena okuti o kuete 18 kanyamo.
“Nda omunu umue o yongola oku vangula catiamẽla kondaka yimue okuti sia kũlĩhĩle, ndi pinga oco a yi ndomboluile, kuenje olonjanja vialua cu vetiya oku vangula calua.”—Jared okuti o kuete 21 kanyamo.
“Si tẽla oku vangula calua. Omo liaco ndi sukila oku likolisilako oco ndi sapele. Oco o kuate akamba o sukila oku likolisilako.”—Leah okuti o kuete 21 kanyamo.


text:
Eendombwedi daJehova oda hanga peni edina olo?
Jehova olo edina laKalunga olo li li mOmbibeli. (Exodus 6:3, NW; Epsalme 83:18, NW) Ondombwedi omunhu oo ha udifa kombinga yomataleko ile eeshili odo e lihonga.
Onghee hano, edina letu Eendombwedi daJehova olOvakriste tu li ongudu, ovo hatu udifa oshili kombinga yaJehova, Omushiti woinima aishe. (Ehololo 4:11) Ohatu yandje oundombwedi kuvamwe okupitila monghedi yetu yokukalamwenyo nosho yo oku va lombwela osho twe lihonga mOmbibeli.—Jesaja 43:10-12; 1 Petrus 2:12


text:
Kuakala ukuenje umue okuti, omo kasolele upange wokulima, wavanja upange vocakati kolupale waye. Vokuenda kuoloneke yu wainda lokulilongisa elimi lio'putu. Lo ame layo vo yafetika okuvokiya.
Eteke limwe vokuenda okuñualañuala wasokolola okulia osanji lovakamba vaye ko'nanya. Okuiya wosika ndona yaye hati:
- Ó mulher, vou trazer meus migos. Tráta lá aquilo (eye kalongisa oputu yaco ku'ndona)
Vokutiuka weya apa lesanju lesolo kumosi. Puãi hati ndivanjiliya pevindi, osanji alopo yeyi ivanja, kayapondelwe, kayatelekelwe.
- Mas, ó mulher, osanji kwayitelekele?
- Sio! - Ukai watambulula
- Mas eu não disse trata lá aquilo?
- Oco mwele ndapanga. Omo okuti walinga heti tala tala kilu, ndasima siti ukuetu mbi wasakalala lombela. Oko mwele ndalaña loku tala tala kilu... ndamuna wacinuma.
(Wasapuila ko kota lyange Rosa Ngueve Gociante Patissa)
sábado, 19 de janeiro de 2008
Tuyoli po kamwe (Tala tala kilu)
Kuakala ukuenje umue okuti, omo kasolele upange wokulima, wavanja upange vocakati kolupale waye. Vokuenda kuoloneke yu wainda lokulilongisa elimi lio'putu. Lo ame layo vo yafetika okuvokiya.
Lilongisa po kamue Umbundu
http://www.mujimbo.com/ovimbundo/orididacticas.htm
Ukuetu wu ndeti evindi liaye waliluka heti Ombala yovimbundu. Handi kulengelela mo ño...!
Ombembwa Yiviale.
GP
sábado, 12 de janeiro de 2008
Ovimbundu esila ly'olonganji
Ovimbundu esila lyowiñi lyocitumbuylukila co Bantu (vocifuka co Africa), vasoka ndonepa yakwala ketendelo lyolonunge vyofeka. Ovimbundu olonyitiwe vyocakati kwenda ombwelo yofeka, kwaluhumba vo Huambo, Oviye, Ombaka, Kuanza sul, Oluvango, o Musambe, kwenda Okunene. Puãi okucipopia mwele ocili, Umbundu kawasile ofeka, vamue vati momo lyuyaki wakoka okuti omanu kavakuata ocitumalo cimwamer lika, kuli andi vana vasima okuti kotembo y’upika apata valisandola. Onepa yatatu yavana vasima okuti kakuli ale owiñi kahulisangi, nde ci catuwa olomunda okuti kavilisangi.
Catyamela koviholo, olonoño vyalua vyolonyitiwe vimbundu, ndeci asonehi Manuel Rui Monteiro, Ndunduma Wa Lepi, Pepetela Gabriela Antunes (Una wafa ale), Aires de Almeida Santos (laye vo wafa), Alda Lara (laye vo wafa). Konepa yolonjimbi, tukwete handi ndeci Tchissica Artz, Sabino Henda, Bela Tchicola, Justino Handanga, Katchiungo, Flay, Bessa Teixeira, Matias Damásio, Joaquim Viola, César Kangwe (ava ndeti olonganji vo vonjo yingungo vyio Rádio Nacional de Angola).
Konepa yolondambi vyafeko, ndaño kavacitela okuvangula elimi ly’Umbundu, kulala wo Miss Angola, vitatu olonduko vyatela okuvyala, ndeci Geovana Pinto Leite (U’mbaka), Hidianete Cussema (wo k’Oviye) kwenda andi umalehe Zenilde Josias. Cisukila puãi okulombolola okuti ulala Wo Miss Angola amanu vosi ko vahusole ale vahusumba, omo okuti afeko wakisikiwa okuwenda vocila luwalo wokosi lika, kwenda olonjanja vimwe asongwi vamwe (apika voloñeyi) vainda lokuvayonjayonja lolombongo kwenda ukema oco vapekele lavo.
Kolonganji vyokuhambatisa asapulo, vyapiala ovimbundu okuti apa vyapita viasia onduko, cikale kolonjo vingungu, ko yoviluvialuvya, cikale onjo yovikanda vyesapulo. Tusokololi ndeci Analtina Dias, Mário Vaz, Luís Domingos, Bela Malaquias, Patrícia Pacheco, Luísa Fançony, Cristina Miranda, Mateus Gonçalves ale William Tonet.
Ombembwa yiviale!
GP
Olusapo watete: Ukuenje wakwelisiwa lo'hosi
Kuakala ukwenje umue wamuile eñanya mekonda lyokusola afeko vavali. Cakala osimbu, otembo yina okuti akwenje vasiatele okwenda komonda, vamwe ovingu yitola ocikalasãu. Eye vo elitoko liaño ko, lilinga usumba.
Ukwenje wu ndeti weya okulinga okuti, eye apa nda walula ufeko asole, puãi ocitangi ceci okuti ufeko anola kosongo yavo kupala caloa. Kokufetika wakolaila, noke kokwama kwoloneke wasanga esokiyo limwe.
Eye watala okuti ufeko waco asole, nda okukaupopa oloneke viosi cilinga ndokutalisa ohali. Olongenda vilinga vyaloa. Konepa yamukwavo, olonjali vo iya vitema okuvanjiliya okuti olonjanja vyosi ukuenje eya okusuñinya omola wavo ufeko ocilwa kokupekela. Andi apa ndamuna akulu vacipopaile ale okuti “omuine ukuete epute owo uloña v’ewe, laye vo wavanjiliya okuti osikeleta yaye kayipitila ño ciwa”. “Omo lyaco, linga ndisande po vali ufeko umwe ño okuti nda su sole, puãi pala ño okutepulula koloñehi”, ovio olondunge apa okuenje waco atela okusokolola.
Ulonõ apa nda wainda ciwa, kakele ño okuti ukwenje wu ndeti mbi wayonga ko enene, ufeko ndopo yaci wamina. Ceya okulinga okuti una velisungwe eye weya okusiata vali kovina viokohondo. Untende apa oco alikapele wowu okuti, una ndisole oco sikokavise, ndivanja po ño umwe ño wokupuyukila.
Kapapitile osimbu yalwa, olonjali viufeko wavali viaciyeva. Okuiya apa kavyiuvilikiya…! Una ukwenje hati “Ene uvela, lalimwe eteke ndasokiyile okuti wu okasi ndeti latimba avali eye ndikala laye. Kwenda oco ombinda yange…”
Olonjali yu vyopula vati “ombinda yanye, nda cinena omola kilu lyeve ove wacikuliha?”. Opo lyolyo hó. Olonjali vyukwenje lavyo le ufeko omisi ndeti kavosanjukilile, puãi ceci ño okuti “ove olinga ukwenje ove mwele wacinyola”. Eye watwatwako lokusilula. Weya petosi lyokupula okuti “ene ulinga omanu vimbo, omunu opilikiwa okulya lamela v’ocitina osimbu okuti ositu ayeva vusenge yivolela vonjo?”. Olondaka vyamamako, puãi isia yufeko wamina ovanja ño. Ondaka atambulula yeyi okuti kakuli cituva otembo; oloneke eci vyamako olondunge vikatyuka.
Osande yukwenje, ndomo eye mwele acisima, yakala pokuti osongo yufeko asole yakala ocipala. Kwenda londaka yokuti ukuenje walueyisa handi kayapitilile. Oñolosi oyo oñolosi ukuenje mba olimba vonjila okukasanda ndambi yaye. Wapopia walinga hale hati “osanda ondambi kakavi”. Ungende wosi utima undundula omo lyongeva kwenda ocisola. Vutima waye mupita ño ocisimilo cokupita p’uvelo w’ocindumba peteke lyokukwela.
Walinga mwele lupuke, lupuke, toke ocipepi lokimbo oku atundilila. Okwuiya ohosi yatakata. Wamola ño okuti cimwe alopo coco kovaso. Vokuvanjiliya ciwa, wayilimbuka ohosi. Eye iya oñualapo lokulupuka kumwe kakusetekiwa. Oko alale lolupesi. Olinga ño eci apitila kesinya ocipepi lonjo yaye, ohosi yeyi kovaso. Puãi mbi ndityuka kimbo lyandambi yaye oku atundilila, ohosi alopo yeyi. Pana akuti mwele wasoya, oco ño ocinyama cakatakata. Lapa cainda vali kamwile po, eci amola ciwa mwele eñanya apita lalyo. Utanya vali kacinjile okutwa ati ame ndikwela. Weya okucilimbuka akuti ondiangu yatunda pimo lina alikala.
Ondaka youkpatekela: volusapo wetu watete, ondaka tunola po yeyi okuti, okusanga omunu ukwacisola ctu kacalelulukile, puãi okuvanja umwe wokulipuisila oloñeyi uloño ko. Tu ivaluki okuti ca siata okuvanja itangi.
Olosapo viovofeka yetu. Ombembwa yiviale!
Gociante Patissa
quarta-feira, 2 de janeiro de 2008
Eteke lyatete
Tufetika cilo ulima wokaliye, puãi twasima tuti yapityila otembo yo'kwambatisa evindi lyasapulo lovisimilo kelimi lya vakukululu vetu.
Kacalelukile, capiala okuti katusangi ovitumalo vyelongiso ly'Umbundu, puãi wapopia walinga heti "Ukwene kakulongisa uveke, oco wakusaña lawo ale".
Tukwati kumosi ocikele co avela evindi kelimi lyetu, cikale lasapulo, cikale lóvisimilo.
Ombembwa yiviale!
Gociante Patissa


text:
OSHITUKULWA 5
Alukileni “kOmufita nokOmutekuli weemwenyo deni”
Mbela naave owa li wa hangwa keshongo limwe ile kuamwe a fela kwaao a kundafanwa mokambo aka? Ngeenge osho, haave auke. Ovapiya vaKalunga vahapu ovadiinini navo ova shakeneka omashongo a faafana, kutya nee ovopefimbo lOmbiibeli ile ovokunena. Ndele Kalunga ota dulu oku ku kwafela naave u pite mo momashongo oo ngaashi ashike a li e shi ningila vamwe.
Jehova okwe lilongekida oku ku tambula ko ngeenge owa alukile kuye
KALA wa shilipalekwa kutya Jehova okwe lilongekida oku ku tambula ko eshi to alukile kuye. Ote ke ku kwafela u ungaunge noisho, u efe po omaliudo mai, u mone ombili yopamadiladilo nou kale neliudo la koshoka. Osho otashi ke ku linyengifa u waimine ovalongelikalunga vakweni mokulongela Jehova. Onghalo yoye otashi dulika ya fa yOvakriste vomefelemudo lotete ovo omuyapostoli Petrus a shangela a ti: “Nale mwa li mwa kana mwa fa eedi, ndelenee paife mwa alukila kOmufita nokOmutekuli weemwenyo deni.” — 1 Petrus 2:25.
Okwaalukila kuJehova osho oshinima sha denga mbada osho to dulu okuninga. Omolwashike mbela? Omolwaashi oto ka hafifa omutima waJehova. (Omayeletumbulo 27:11) Eenghatu detu ohadi kumu Jehova molwaashi oku na omaliudo. Ashike ihe tu fininike tu kale tu mu hole notu mu longele. (Deuteronomion 30:19, 20) Omuhongwanhu umwe wOmbiibeli okwa ti: “Omutima womunhu itau dulu okupatululwa okudja kombada, ndele omunhu oye mwene e na oku u patulula.” Ohatu patulula omitima detu mokulongela Jehova hatu linyengifwa kohole. Moku mu longela noudiinini, ohatu mu pe osho sha denga mbada, naasho ohashi hafifa lela omutima waye. Kakele kaasho, ohashi tu etele yo ehafo linene. — Oilonga 20:35; Ehololo 4:11.
Natango, ngeenge owa hovele vali okulongela Kalunga, eemhumbwe doye dopamhepo otadi ka wanifwa po. (Mateus 5:3) Ngahelipi mbela? Ovanhu mounyuni aushe ohave lipula kutya: ‘Omolwashike tu li kombada yedu?’ Ova halelela okushiiva omanyamukulo e na sha nelalakano longhalamwenyo. Kalunga okwa shita ovanhu nomhumbwe yokushiiva omanyamukulo oo. Okwa hala tu kale twa hafa eshi hatu mu longele. Kape na vali apa hatu dulu okuhanga ehafo ngaashi olo hali di mokulongela Jehova Kalunga nehalo liwa. — Epsalme 63:1-5.
Alikana shiiva kutya Jehova okwa hala u alukile kuye. Ongahelipi to dulu okukala noushili oo? Didilika: Okambo aka oka longekidwa noukeka pamwe neilikano. Otashi dulika we ka pewa komukulunhuongalo ile kOmukriste mukweni. Osho oshe ku linyengifa u ka leshe nou ninge omalunduluko. Oinima aishe oyo ya tumbulwa mokambo aka oi li oumbangi kutya Jehova ine ku dimbwa. Onghee hano, Jehova ote ku indile u alukile kuye. — Johannes 6:44.
Ohatu dulu okumona ehekeleko mokushiiva kutya Jehova iha dimbwa eedi daye odo da kana. Omumwameme Donna okwa mona oushili woshinima osho. Okwa ti: “Onda enda handi fiye po oshili kanini nakanini, ashike onde ke lihanga handi dilonga kEpsalme 139:23, 24, olo tali ti: ‘Kalunga, konakone nge, u koneke omutima wange! Yeleke nge, u dilakane omadiladilo ange, opo u mone, ngeenge ondi li mondjila yepukifo, Ove u endife nge mondjila, ei tai twala moukwaalushe.’ Onda li ndi shii kutya mounyuni itandi wapalele mo, nonda mona kutya mehangano laJehova omo ashike nda pumbwa okukala. Onda ka didilika kutya Jehova ina efa nge; Aame ashike nda li ndi na okukatuka eenghatu ndi alukile kuye. Paife onda hafa eshi nda alukila kuye!”
“Onda ka didilika kutya Jehova ina efa nge; Aame ashike nda li ndi na okukatuka eenghatu ndi alukile kuye”
Ohatu ilikana opo natango u mone “ehafo mOmwene.” (Nehemia 8:10) Ito ke livela ombedi ngeenge owa alukile kuJehova.


text:
Embimbiliya li Tukula hẽ Olohuela Viulume Lulume Ale Ukãi Lukãi?
Etambulu Liembimbiliya
Ululiki wetu, wa tumbika ovihandeleko vi songuila olohuela eci handi ka kua kaile ombiali yimue ya kapa ovihandeleko viatiamẽla kolohuela.
Elivulu liatete Liembimbiliya, li popia ndoco: “Ulume o sia isiaye la inaye hã ha litokeka lukãi waye, kuenje va linga etimba limuamue.” (Efetikilo 2:
Kelimi lio Heveru ondaka ‘ukãi’ ndomo ya lomboluiwa vondisionaliu yimue, “yi lomboloka omunu o kuete ovimatamata viuyali via litepa lovimatamata viulume.”
Yesu wa lombolola okuti “ulume lukãi,” ovo lika va pondola oku tokekisa olohuela.
Suku wa yonguile okuti, olohuela vi amamako otembo ka yi pui, okuti pokati kulume lukãi pa kala elitokeko locisola. Ulume lukãi va lulikiwila oku likuatisa pokati, oco va tẽlise olonjongole viavo, konepa yespiritu, loku tẽlisa onjongole yoku lipekela okuti va cita omãla.
LILONGISA OVINA VIKUAVO
AMALẼHE VA PULA
O Sole Lika Omanu Vakuavimatamata Vimuamue—Ci lomboloka hẽ Okuti o ka Kuela Lomunu Umue Ukuavimatamata Vimuamue?
Ca sunguluka hẽ oku sola omunu ukuavimatamata vimuamue? Nye o sukila oku linga?


text:
Vimpande Via Ku Vuezako
Ku Meneka Pandela, Kuya ku Lihangulo, na Vipanga via Sintsa mu Vusualale
Ku meneka pandela. Vakaleho va Yehova va tsiliela nguavo ku tsikamena pandela ni ku i lemesa, na ku imba muaso ua cifuti, ca pua ku lemesa ce ku muesa ngecize ku ovoka ca pandama ku cifuti ni ku muangana uaco kati kuli Njambi. (Isaya 43:11; 1 Kolintu 10:14; 1 Yoano 5:21) Umo ua vamiangana vaco ua puile Nevukaneza ua ku Mbambilone ya laza. Mua tondele ku komouesa vantu na vukama vueni na ntuima ya kele nayo ku vulombelo, ou muangana ua ngolo ua tungile kamponia ua kama na ku kakateya vantu veni ku mu tsikamena na ku mu lemesa oku muaso ua cifuti uimba. Vunoni vakuendze vatatu va vaHevelu—Sandelake Mesake na Avende-nengo—va vianene ku tsikama, vutuhu va handekele nguavo uose a viana va ka mu tsiha.—Ndaniele kapitulu 3.
Mukua ku soneka mizimbu Carlton Hayes, ua sonekele ngueni: “Mu miaka ino, vantu vali na ku lemesa cikuma vipandela na ku muesa ngecize va tsiliela vifuti viavo. Nga pandela i hita vavengi ve ku tundisa sapeu ku mutue; vakua ku soneka miaso ve ku soneka miaso ya ku sangaziala pandela, kaha vanike ve ku imbila muaso ua cifuti.” Hayes ua vuezeleko naua ngueni, “vifuti via kala na matangua a ku lela, vakua ku lela, vantu va luililile cifuti, na vitembele ni nguetu vindzivo via makombelo.” Ha cilika cimo ca ku Brazil umo mukuluntu ua masualale ua handekele ngueni: “Vantu va haka seho ya kama ku pandela kaha ve ku i lemesa ngue mu ve ku lemesa cifuti cavo.” Limo livulu ngualio: “Pandela ya pua ya ku lela ngeci mua cilindakano.” The Encyclopedia Americana.
Eli livulu li tua tumbula helu lia handeka naua ngualio: “Miaso ya vifuti ya pua ya ku muesa cilemo ku cifuti ca muntu na ku vundila Njambi linga a tuamenene cifuti na ku niunga vantu na vamiangana vaco.” Ngeci mukemuo ka ca puile ku hianesamo, nga vangamba va Yehova va mona vilika via ku meneka pandela na ku imba muaso ua cifuti ku pua ku lemesa. Mu ku handeka via vana va Vakaleho va Yehova ve ku viana ku meneka pandela na ku lisingila cifuti ku visikola via ku Estados Unidos, limo livulu lia handekele ngualio: “Vakua Ndzango ya ku Sompa Milonga ve ku litavela mu vimpande via vingi vi ve ku sompa nguavo vilika viaco via pua ku lemesa.”
Vutuhu Vakaleho va Yehova ka ve ku lihaka mu vilika vi va lilongesa nguavo kati via mu Mbimbiliya, ka ve ku vindika ni ku luisa vakua ku vi linga. Kaha ve ku singimika vipandela via cifuti, na ku mona vanguvulu ku pua “vakua ku suana” ve ku panga ngue ‘vangamba va Njambi.’ (Loma 13:1-4) Ngeci mukemuo, Vakaleho va Yehova ve ku niunga cimamuna ca ku kundika mu vivundilo viavo “vamiangana na vose va li ku vukama.” Vunoni tue ku lingamo, linga “tu tumame na ciyulo na ku holoka mu ku lemesa Njambi na mu vuhuanga vuose.”—1 Timoteo 2:2.
Ku hangula ntuamena ua pulitika. Vakua Kilistu va vusunga ve ku singimika cizango ca vakuavo ca ku hangula Muangana. Ka ve ku luisa vihangulo via mu cifuti vunoni ve ku ononoka ku Vamiangana va ve ku vialeka. Vutuhu ngoco, ka ve ku lihaka mu viuma via pulitika na vimo viahi. (Mateo 22:21; 1 Petulu 3:16) Vika va pande ku linga Vakua Kilistu nga mu cifuti ci va kala, nguvulu ye ku kakateya vose kuya ku lihangulo? Ni nga vantu ve ku tenuka cikumakuma nga umo a viana kuya ku lihangulo? Nga mutima ueni u mu tavesa kaha a hasa kuya ku cihela civali na ku hanguila, ngue mu va lingile va Sandelake Mesake na Avende-nengo, mu va ile ku cana ca Ndula. Vunoni na pande ku zangama linga kati a ka lihake mu via mavu. Kaha na pande ku vuluka evi vitume vitanu na cimo:
Vandongesi va Yesu ka va “puile vakua mavu.”—Yoano 15:19.
Vakua Kilistu vemanena Kilistu na Vuangana Vueni.—Yoano 18:36; 2 Kolintu 5:20.
Lukungulukilo lua Vakua Kilistu lua likuata kumo mu lutsilielo, kaha vose va kalamo va likuata kumo omo lia cilemo ca Kilistu.—1 Kolintu 1:10; Kolose 3:14.
Vose vakua ku hangula ntuamena navo ve ku kala na mulonga nga ntuamena uaco a putuka ku linga via ku pihia ni a yandesa vantu. Talenu vitume vili mu mezi ali ku mikanda eyi: 1 Samuele 8:5, 10-18; na 1 Timoteo 5:22.
VaIsaleli mu va tondele ku kala na muangana ua muntu Yehova ua muene ngueni va na mu viana Ikeye.—1 Samuele 8:7.
Vakua Kilistu va pande ku pua va ku simpa nga va handeka via Vuangana vua Njambi na nkala muntu ua lema pulitika.—Mateo 24:14; 28:19, 20; VaHevelu 10:35.
Vipanga via sintsa mu vusualale. Ku vifuti vimo, vanguvulu via hangula ngecize vaze va viana vusualale va na pande ku linga vipanga vieka via sintsa mu vusualale. Nga Mukua Kilistu a heta ha ku hangula viuma via cifua eci, na pande ku vundila nga citava a lombe vukuasi vua Mukua Kilistu ua ku hia mu lutsilielo, amba vuose a hangule via ka linga ku liya na mutima ueni ua ku longesa.—Visimo 2:1-5; Filipu 4:5.
Mbimbiliya nguayo Vakua Kilistu va “tamunuke kuli vakua ku sika, na kuli vakua mpoko, va kale na mutima ua ku panga vipanga viose via ku viuka” na ku votsika mutima. (Tito 3:1, 2) Ngeci mukemuo, tua pande ku lihula nguetu: ‘Vuno ku tava cipanga caco ci va na sintsisa mu vusualale, ci nji lingisa ku lihaka mu via mavu ni mu via vulombelo vua makuli ni?’ (Mika 4:3, 5; 2 Kolintu 6:16, 17) ‘Vuno ku linga cipanga caco ci ka nji honouesa ku puisamo vuino viteli viange via mu lutsilielo ni?’ (Mateo 28:19, 20; Efeso 6:4; VaHevelu 10:24, 25) ‘Cikuavo naua, ntsimbu yeci cipanga caco, i ka nji asiuisa ku vueza ku vipanga viange via mu lutsilielo, ngeci mua ku ambulula ntsimbu yose ni?’—VaHevelu 6:11, 12.
Nga Mukua Kilistu a hangula ku linga cipanga ci va na sintsisa mu vusualale ku hiana aye mu kamenga, vakuavo Vakua Kilistu va na pande ku singimika ku hangula ceni. (Loma 14:10) Kaha ambe nga a viana cipanga caco, kasi vakuavo Vakua Kilistu va na pande ku singimika ku hangula ceni.—1 Kolintu 10:29; 2 Kolintu 1:24.


text:
Olondaka Viwa vi Tunda ku Suku!
Olondaka viwa Via tunda ku Suku vi lomboloka nye? Momo lie tu sukilila oku kolela kovina viaco? Ombrochura eyi yi tambulula apulilo alua omanu va siata oku linga.
Ndomo Tu Kuatisiwa Lombrochura Eyi
Ombrochura eyi yi ka ku kuatisa oku sanjukila oku llilongisa ondaka ya Suku, Embimbiliya. Tala ndomo o talavaya Lembimbiliya liove muẽle oco o sange ocisonehua.
Olondaka Viwa vi Lomboloka Nye?
Lilongisa eci ci lomboloka olondaka viwa vi tunda ku Suku, momo lie ci sukilila onjanga kuenda eci o sukila oku linga.
Suku Helie?
Anga Suku o kuete onduko yimue kuenda o tu tata?
Anga hẽ Olondaka Viwa Via Tunda Muẽle ku Suku?
Ndamupi tu kolela okuti Embimbiliya li vangula ocili?
Yesu Kristu Helie?
Lilongisa momo lie Yesu a fila, ocisembi nye kuenda eci eye a kasi oku linga cilo.
Cipi Ocipango ca Suku Catiamẽla Kongongo?
Embimbililya li lombolola esunga lieci Suku a lulikila ongongo, otembo ohali yi ka pua, kuenda ndomo ongongo yi ka kala kovaso yoloneke lomanu va ka kalamo.
Lipi Elavoko Liava va fa?
Nye ci pita letu eci tu fa? Anga hẽ etu tu ka mola vali vangandietu va fa?
Usoma wa Suku u Lomboloka Nye?
Helie Soma Yusoma wa Suku kuenda nye Usoma waco u ka linga?
Momo Lie Suku a Kasilili Oku Ecelela Evĩho Lohali?
Evĩho lia fetika ndati, kuenda momo lie Suku a kasilili oku ecelela okuti evĩho li amamako? Anga hẽ ohali lalimue eteke yi ka puako?
Ndamupi Epata Liove li Pondola Oku Kuata Esanju?
Yehova suku yesanju, o yongola okuti apata a kuata esanju. Kũlĩhĩsa alungulo a sunguluka Embimbiliya atiamẽla kalume va kuele, kakãi va kuele, kolonjali, kuenda komãla.
O Pondola Oku Limbuka Ndati Efendelo Liocili?
Anga hẽ kuli lika etavo limosi liocili? Konomuisa olondimbukiso vitãlo viafendeli vocili.
Ndamupi tu Kuatisiwa Lolonumbi Viembimbiliya?
Yesu wa lombolola esunga lieci tu sukilila lonumbi kuenda momo lie olonumbi vivali Viembimbiliya vi kuetele esilivilo lia velapo.
O Pondola Oku Kuata Ndati Ukamba la Suku?
Limbuka nda Suku o yevelela olohutililo viosi, ndomo tu sukila oku likutilila kuenda eci tu sukila oku linga oco tu kuate ukamba la Suku.
Vipi Olondaka Viwa Viatiamẽla Ketavo?
Anga hẽ lalimue eteke ku ka kala otembo yimue okuti omanu vosi va likongela pamosi poku fendela Suku yocili?
Momo Lie Suku a Kuetele Ocisoko Cimue?
Embimbiliya li tu sapuila esunga kuenda ndomo Akristão vocili va sokiyiwa.
Momo Lie o Sukilila Oku Amamako?
Ukũlĩhĩso wove watiamẽla ku Suku kuenda Kondaka yaye u pondola oku kuatisa ndati vakuene? Ukamba upi o pondola oku kuata la Suku?


text:
Oshileshwa 5
Elalakano laKalunga olashike li na sha nedu?
1. Omolwashike Kalunga a shitila edu?
Edu ola shitwa li ninge onhele yokukalwa kovanhu. Onghee hano, Kalunga ina shita ovalihomboli votete, Adam naEva, nelalakano loku ka kala meulu, molwaashi meulu okwa shitila mo nale ovaengeli. (Job 38:4, 7) Ponhele yaasho, Kalunga okwa li a tula omunhu wotete moparadisa iwaiwa hai ifanwa oshikunino shaEden. (Genesis 2:15-17) Okwa li yo e mu udanekela kutya ota ka kala nomwenyo fiyo alushe kombada yedu pamwe noludalo laye lomonakwiiwa. — Lesha Epsalme 37:29; 115:16.
Oshikunino shaEden osha li ashike sha kwata okatukulwa kanini kedu. Ovalihomboli votete, Adam naEva, ova li ve na okuyadifa edu noludalo lavo. Mokweendela ko kwefimbo, ova li ve na okufila oshisho edu alishe noku li longa ndele tali ningi oparadisa. (Genesis 1:28) Edu kali na fiku li ka hanaunwe po. Ovanhu oko tava kala fiyo alushe. — Lesha Epsalme 104:5.
2. Omolwashike edu lihe fi oparadisa kunena?
Adam naEva kava li va dulika kuKalunga nomolwaasho a li e va taataa mo moshikunino shaEden. Okudja opo, oparadisa oya kana nokape na vali omunhu a dula okuninga edu oparadisa. Ombibeli oya ti: “Edu ola yandjwa mepangelonghono lovakolokoshi.” — Job 9:24.
Ndele mbela Jehova okwa dimbwa elalakano laye lopehovelo li na sha novanhu? Hasho nandenande! Jehova omunaenghono adishe nokape na nande osha tashi dulu oku mu imba a wanife po elalakano olo. (Jesaja 45:18) Ota ka alulila ovanhu monghalo oyo a li e va halela pehovelo. — Lesha Epsalme 37:11, 34.
3. Oparadisa otai ka etululwa ngahelipi?
Oparadisa otai ka etululwa kombada yedu pefimbo opo Jesus ta ka pangela eli Ohamba yOuhamba waKalunga. Pefimbo loita yaHarmagedon, Jesus ota ka kwatela komesho ovaengeli notava ka hanauna po ovapataneki vaKalunga aveshe. Opo nee, ota ka pandeka Satana oule womido 1 000. Oshiwana shaKalunga otashi ka xupa pefimbo olo lehanauno molwaashi Jesus ote ke shi wilika noku shi amena. Otashi ka kala yo nomwenyo fiyo alushe mOparadisa kombada yedu. — Lesha Ehololo 20:1-3; 21:3, 4.
4. Okumona oixuna otaku ka xula po naini?
Kalunga ota ka xulifa po naini owii kombada yedu? Jesus okwa li a yandja ‘edidiliko’ olo la li tali ka ulika kutya exulilo oli li popepi. Eenghalo domounyuni kunena oda tula okukalamwenyo kwovanhu moshiponga notadi ulike kutya otu li ‘pefimbo lexulilo longhalelo yoinima, NW.’ — Lesha Mateus 24:3, 7-14, 21, 22.
Momukokomoko womido 1 000, Jesus ota ka pangela edu okudja meulu nota ka xulifa po okumona oixuna akushe. (Jesaja 9:5, 6; 11:9) Kakele kaasho, oku li Omupristeri Omukulunhu nota ka dima po omatimba ovanhu ovo ve hole Kalunga. Kungaho, Kalunga ota ka xulifa po omikifi, oukulupe nosho yo efyo, te shi ningi okupitila muJesus. — Lesha Jesaja 25:8; 33:24.
5. Oolyelye tava ka kala mOparadisa monakwiiwa?
Ovanhu ovo hava dulika kuKalunga ovo tava ka kala mOparadisa. (1 Johannes 2:17) Jesus okwa li a tuma ovashikuli vaye va ka konge ovalininipiki noku va honga osho ve na okuninga opo va kale va hokiwa kuKalunga. Jehova ota longekida ovanhu omamiliyona mounyuni aushe kunena opo va dule oku ka kala nomwenyo mOparadisa kombada yedu. (Sefanja 2:3) Ovanhu kunena ohava hongwa mOmalupale Ouhamba Eendombwedi daJehova shi na sha nanghee tava dulu okukala ovashamane, ovakulukadi novadali ve li xwepo. Ounona novadali ohava longele Kalunga pamwe nohave lihongo kutya ongahelipi onghundana iwa tai dulu oku va etela ouwa. — Lesha Mika 4:1-4.
Lihonga shihapu
Ombibeli otai hongo lela shike?
Elalakano laKalunga olashike li na sha nedu?
Mbela elalakano laKalunga li na sha neduparadisa oli na ngoo fiku li ka wanifwe? Ngeenge osho, otashi ka ningwa naini?


text:
Ku Vuluka Ku-Tsa ca Yesu
Tue ku vuluka ku-tsa ca Yesu lumo mu muaka, ku vihela via vingi mu mavu ose. Tue ku lingamo muomu Yesu ua sikile vakua ku mu kava, ngueni: “Lingenu ngecize mu ku nji vulukilaho ange.” (Luka 22:19) Mulalelo ua muaka uizaho u ka kalako:
Lia mu Civali, 11 ya Abril ya 2017.
Tua mi lania na ndzolela ya vutuntu mu ka likungulule netu ku cilika eci. Eci ciuano, ngeci mua viuano vietu viose, ca soloka ku nkala muntu a tonda. Vituamo via pua via vuangana kaha ka veku fuetesa na vimo viahi.
LILONGESENU VIKUAVO
Vika mua Pande ku Lilongesela Mbimbiliya?
Mbimbiliya ili na ku kuasa makulukazi a vantu mu mavu ose ku uana vikumbululo via vihula via seho. Nenu mu tonda ku pua umo uavo ni?


text:
Cilongesa 9
Vati u Hasa ku Yoya mu Ndzolela na Vakua Ndzivo Yove?
1. Omo lia vika ku liambata muaya masiko ca kala na seho mu Vulo?
Uno muzimbu ua cili u fuma kuli Yehova, Njambi ua ndzolela, uze a tonda ngueni vusoko vuose vu kale na ndzolela. (1 Timoteo 1:
Vati Njambi ue ku muenamo vulo? Yehova ua tonda vaze va liambata va yoye hamo miaka yose. Vakua Kilistu va na pande ku singimika masiko a ku sonekesa vulo vuavo ku Nguvulu. (Luka 2:
2. Vati Yala na mpuevo vana pande kuli niunga umo na mukuavo?
Yehova ua tangele yala na mpuevo linga va kale na muono ua mutuntu mu vulo. (Njenisisi 2:
1 Petulu 3:7.
3. Vuno citava u tsihe vulo nga muesi na kuli tavasiana ni?
Nga mua kovela visoti mu vulo, mu na pande kuli niunga umo na mukuavo na cilemo. (1 Kolintu 13:
4. Vanike, vika Njambi ua tonda kuli enu?
Yehova ua tonda mu kale na ndzolela. Ue ku mi hana vimamuna via seho linga mu pue vakuenze na vana va vampuevo va ku longua. Njambi a tonda mu uane mana na ku tantekeya muacili muono mu ku-ononoka visemi vienu. (Kolose 3:
5. Visemi Vati mu hasa ku yoya mua cili na vana venu?
Mu na pande ku fuitangana linga mu tondele vana veni via ku-lia, ndzivo na vuzalo. (1 Timoteo 5:8) Vunoni linga vana venu va kale na ndzolela, mu na pande ku valongesa ku lema Njambi na kuli longesa hali ikeye. (Efeso 6:4) Nga vanike va mona cilemo cenu visemi kuli Njambi cika pua ca casi ku vana venu ku lema Njambi. Nga u longesa vana vove via mu Mbimbiliya, va kendela mu njila ya vuoloke.
Vanike veku viukilila cikuma nga visemi va va lembezieka na ku va sangala. Vana va na pande ku va handekela na ku va sungamesa. Vilongesa evi vihasa ku va niunga ku vi njila via vuhenge. (Visimo 22:
Vakaleho va Yehova veku soneka mavulu a engi, amo a hasa ku kuasa visemi na vana. Vilongesa viaco viose via fuma mu Mbimbiliya.


text:
CILONGESA 7
Vika Vuangana vua Njambi?
1. Vika Vuangana vua Njambi?
Vuangana vua Njambi ya pua Nguvulu ya muilu. Vuka fumisako ma vuangana ose, na ku puisamo cizango ca Njambi va ci linge muilu na ha Mavu. Ku iza ca vuangana vua Njambi ua pua muzimbu ua cili. Vuovuno vuangana vua Njambi vu ka puisamo cizango ca vantu ca ku kala na vuangana vua cili. Vuangana vua Njambi vuka pandakana vantu vose linga va ka yoye mu ciyulo ha mavu.
Vuangana vuose vue ku kala na Muangana. Ngeci Yehova ua hangula muaneni Yesu kupua Muangana ua vuangana vua Njambi.
2. Omo lia vika Yesu na fuila ku-pua Muangana?
Muana Njambi na fuila ku-pua Muangana muomu ua ku konkama kaha ue ku imanena vucili. (Yoano 1:14) A li na ngolo ya ku kuasa vantu vose muomu aka sika ha mavu ku fuminina muilu. Mu nima ya ku sanguka ceni Yesu ua londele muilu na ku ka vandamena ku livoko lia cilio lia Yehova. (VaHevelu 10:12, 13) Noho Yehova ua mu hele mpoko ya ku sika.
3. Veya vaka sika hamo na Yesu?
Cimo civunga ci va sana nguavo “vakua ku lela” cika sika hamo na Yesu muilu. (Ndaniele 7:27) Va ku livanga va va hanguile ku ka yoya muilu va puile va ndongesi va Yesu. Yehova ntsimbu kasi a li na ku hangula vamala na vampuevo vakua lutsilielo lua vusunga na ku va puisa vaku lela. Ngeci mua Yesu ava vakua ku lela veku sanguka na muvila ua Sipilitu.
Vantu vangahi vaka ya muilu? Yesu ua va sanene ngueni “kavutanga.” (Luka 12:32) Vaku pua 144.000. Vaka sika ha mavu hamo na Yesu.
4. Vika via lingile Yesu mua putukile ku sika?
Vuangana vua Njambi vua putukile ku sika mu muaka ua 1914. * Cuma livangele panga Yesu mua tambuile vuangana ca puile ku sekula Satana na va vandemone veni ha mavu. Satana ua tenukile mua kama ngeci ua putukile ku kokela lamba vantu vose ha Mavu. (Ku-Solola 12:7-10, 12) Fume haze tuyando tua vantu tu na lana cikuma. Zindzita, Ndzala na mandunduma viose via pua vitantekeyeso vi muesa ngecize vuovuno vuangana vua Njambi vuka manusula visoti via vantu.
5. Vika vuka linga Vuangana vua Njambi?
Ku hitila mu cipanga ca kuambulula mezi a cili, vuangana vua Njambi vu li na ku pandakana vantu va ku vifuti viose. Yesu na pu Muangana ua makulukazi a vantu vaku konkama vali ha mavu. Vuangana vua Njambi vu kava niunga omo vuka nongesa vantu vose va vapi. Eci ci tu lekesa ngecize vose va tonda ku ka yoya mu vuangana vua Njambi va na pande kuli longesa ku-ononoka kuli Yesu mu tsimbu ino.
Mu likulukazi lia miaka, vuangana vua Njambi vuka puisamo vutumbe vua Yehova ku vantu. Mavu ose a ka pua citungu. Kaha Yesu aka hiluisila vuangana kuli Ise.(1 Kolintu 15:24-26) Kuli umo i ua tantekeya i u tonda ku ka lekako via vuangana vua Njambi ni?
^ cin. 6 Nga u tonda mizimbu ikuavo, tanda kapitulu 8 na 9 mu livulu O Que a Bíblia Realmente Ensina?