text:
Ehipululo 77: Kavafendele Otyilolo
OVAKUENDYE ava vetatu uvehinangela? Enga, omapanga a Daniele, una waanyene ovikulia viohamba. Ova Mbambilonia ankho veveluka Sadrake, Mesake na Abedeneku. Mahi, pahe nkhele vetala tupu polutalatu apa. Omokonda yatyi, kavafendela otyilolo etyi, ngetyi vakuavo aveho vekahi nokulinga? Tutalei omokonda yatyi.
Ove uhinangela ovitumino vina Yehova ahonekele, vitiwa Ovitumino Ekwi? Otyitumino tyotete tyati: ‘Wahafende ono huku ononkhuavo. Una yokufenda vala ame.’ Ovakuendye ava, vekahi nokutavela otyitumino otyo, namphila katyapepukile okutyilinga.
Nambukondonosole ohamba yo Mombambilonia, ankho wakonga ovanthu ovanyingi vana vakolela, opo veye okufenda otyilolo etyi atungisa. Wapopila ovanthu aveho okuti: ‘Tyina mueiva ononkhuino, noharpa, novipuka ovikuavo viokuhika vikahi nokuhika, onue amuho nyongamenei pohi, iya amufende otyilolo etyi tyo olu. Una wahanyongamene, nokufenda otyilolo etyi, mayumbwa mofolono yatokota unene.’
Etyi Nambukondonosole etyiiva okuti Sadrake na Mesake na Abedeneku, kavafendele otyilolo, anumana unene. Atumu okuveeta ponthele yae. Eveavela vali omphitilo onkhuavo yokufenda otyilolo. Mahi, ovakuendye ovo, vayumba onthumbi mu Yehova. Avapopila Nambukondonosole okuti: ‘Huku yetu ou tukahi nokuumbila, upondola okutuyovola. Mahi, namphila ketuyovolele, onthue kamatufende otyilolo tyove tyo olu.’
Nambukondonosole okutyiiva otyo, anumana vali unene nkhele. Ankho pena ofolono imue ikahi popepi, atumu okuti: ‘Tokotesei ofolono oyo ovikando epanduvali, tyipona etyi itokautale.’ Aholovona pomafualali ae ovalume vapama unene, opo vakute Sadrake, na Mesake na Abedeneku, veveyumbe mofolono. Ofolono ankho yatokota unene. Iya ovalume ovo ankho vokuapama unene avankhi nomutemo wofolono. Mahi, oityi tyapita novakuendye vana vetatu, vayumbwa mokati kofolono?
Etyi ohamba atala mokati kofolono, akala nouoma omunene. Iya apulu okuti: ‘Katuayumbile mofolono ovanthu vetatu vakutwa?’
Ovaundapi vae avakumbulula okuti: ‘Enga, tuayumbamo.
Ohamba ati: Mahi, ame pahe ndyiete ovalume vekuana vekahi nokuendaenda. Kavakutilwe, tupu kavekahi nokupia. Omulume wakuana ulinga ngo huku.’ Iya ohamba afuene ponthele yombundi yofolono, aihana peulu okuti: ‘Sadrake! Mesake! Abedeneku! Vaumbili va Huku Omukulami, lupukeimo.’
Etyi valupukamo, aveho avamono okuti otupia katueveyokele. Okuhulako ohamba ati: ‘Huku ya Sadrake, na Mesake na Abedeneku, ankhimanekwe. Watuma oandyu yae opo iveyovole. Mokonda kavafendele o huku onkhuavo. Vafenda vala Huku yavo muene.’
Ongelaka oyo ongwa yokukolela mu Yehova, haiyoko tuesukisa okulandula?
Êxodo 20:3; Daniel 3:1-30.
Omapulo
- Nambukondonosole ohamba yoko Mbambilonia watumine ovanthu okulinga tyi?
- Omokonda yatyi omapanga etatu a Daniele kavafendele otyilolo tyo olu?
- Nambukondonosole aavela vali ovakuendye ovo vetatu omphito onkhuavo pala okufenda otyilolo. Mahi, oñgeni valekesa onthumbi yavo mu Yehova?
- Nambukondonosole atumu ovalume vae valinge tyi Sadrake, na Mesake, na Abedenegu?
- Oityi Nambukondonosole amona, etyi atala mokati kofolono?
- Omokonda yatyi ohamba yankhimanekela Huku ya Sadrake, na Mesake, na Abedenegu? Iya ovakuendye ovo vetuavela ongeleka patyi?
Omapulo omakuavo
- Tanga Daniel 3:1-30.
Putyina ovaumbili aveho va Huku vapita momahetaiko, otyituwa patyi tyalekeswa novakuendye ovo vetatu ova Hebreu, vesukisa okuhetekela? (Dan. 3:17, 18; Mat. 10:28; Rom. 14:7, 8)
Elongeso patyi liakolela, Yehova Huku alongesa Nambukondonosole? (Dan. 3:28, 29; 4:34, 35)


c: text/html

text:
Ehipululo 84: Oandyu Italelapo Maliya
OMUHIKUENA ou omuwa o Maliya. Ankho omu Isilayeli, ukala mepundaumbo lio Nazare. Huku ankho utyii okuti Maliya omunthu ondalawa. Otyo atumina oandyu yae Gabriel ipopie nae. Utyii oityi Gabriel atolela Maliya? Tutalei.
Gabriel apopila Maliya okuti: ‘Okamene, ove wokuapandua unene. Yehova ukahi noove.’ Maliya kenemone omunthu ou. Ankho wasukalala, mokonda ketyii oityi Gabriel ahandele okupopia. Mahi Gabriel emupopila okuti tula omutima.
Wati: ‘Uhakale nouoma, Maliya. Yehova wahambukua unene noove. Mokonda yotyo, malingi otyipuka tyimue tyihuvisa pala ove. Apa katutu mokala nomona, iya omuluku okuti o Yesu.’
Gabriel atualako okuti: ‘Omona oo makala omunene, aihanwa okuti Omona wa Huku Omukulami. Yehova memulingi ohamba, nga David. Mahi, Yesu makala ohamba yaapeho, ouhamba wae kamaukapwa.’
Maliya apulu okuti: ‘Otyo matyikala ñgeni? Ame hinenepue. Hinekale nomulume, oñgeni ndyipondola okukala nolukembe?’
Gabriel akumbulula okuti: ‘Epondolo lia Huku maliya kuove. Moluotyo, Omona oo maihanwa okuti Omona wa Huku.’ Oandyu oyo aitolela Maliya okuti: ‘Hinangela Elisabete ombunga yove. Ovanthu ankho vapopia okuti Elisabete omukulu unene pala okukala novana. Mahi apa katutu nae makala nomona. Mokonda Huku utupu natyike tyimupona.’
Maliya apopi okuti: ‘Ndyimupika wa Yehova. Tyilingwe ngetyi wapopia.’ Iya oandyu aiende.
Maliya aende liwa okukatalelapo Elisabete. Etyi Elisabete eiva ondaka ya Maliya, olukembe meimo lia Elisabete alulomboka nehambu. Elisabete akala weyula ospilitu ya Huku, iya apopila Maliya okuti: ‘Ove wapeua ononkhano onongwa mbakolela vali pokati kovakai aveho.’ Maliya akala na Elisabete onohanyi ononthatu, iya akondoka keumbo ko Nazare.
Maliya ankho ukahi pala okunepwa nomulume utiwa o Jose. Mahi, Jose ankho kahande vali okunepa Maliya etyi eiva okuti omunthimba. Moluotyo, oandyu ya Huku aipopila Jose okuti: ‘Uhakale nouoma wokunepa Maliya. O Huku wemuavela omona.’ Maliya na Jose avelinepe, iya avakevelela alo Yesu atyitwa.
Lucas 1:26-56; Mateus 1:18-25.
Omapulo
- Omukai ou ukahi polutalatu apa, olie?
- Oityi Gabriel atolela Maliya?
- Oñgeni Gabriel ahangununina Maliya okuti makala nomona namphila ankho ehenenepwe?
- Oityi tyapitapo etyi Maliya akatalelapo ombunga yae Elisabete?
- Oityi Jose asoka etyi anoñgonoka okuti Maliya omunthimba? Mahi omokonda yatyi apilulula olusoke luae?
Omapulo omakuavo
- Tanga Lucas 1:26
Oñgeni omukanda wa Lucas 1:35 ulekesa okuti Omona wa Huku kapiñganene onkhali ya Andau? (Ageu 2:11
Oñgeni Yesu ahivilikwa puetyi nkhele ehenetyitwe? (Luc. 1:41
Ongeleka patyi ongwa Maliya aavela ova Kristau hono putyina vatambula otyilinga tyimue tyakolela? (Luc. 1:38, 46
- Tanga Mateus 1:18
Namphila Yesu etyi ankho ekahi pano pohi kalukilwe Emanuel, oñgeni ovilinga viae ankho vielikuata netyi tyihangununa enyina olio? (Mat. 1:22, 23; João 14:8

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ehipululo 92: Yesu Ututilisa Vokuankhia
OKAMUKAINTHU aka weete apa kena omanima 12. Yesu wakuata mokuoko kuae, iya me yae na tate yae vatalama ponthele yae. Utyii omokonda yatyi vahambukilwa unene? Tutalei.
Tate yo kamukainthu aka ankho omulume umue omunene potyilongo, ankho utiwa o Jailu. Onthiki imue omona wae wavela, tyokukala poula. Mahi, ankho kekahi nokuveluka. Ankho ukahi nokuvilapo vali. Jailu nomukai wae ankho vasukalala unene, mokonda omona wavo womukainthu ankho ukahi nonkunkhia. Ankho vena vala omona oo. Ngotyo, Jailu akataindya Yesu, mokonda weiva omahuviso alinga.
Jailu avasi Yesu pokati potyinyingi otyinene tyovanthu. Mahi, Jailu etyivili okulamba ovanthu ovo akakuatelela monomphai mba Yesu. Ati: ‘Omona wange wavela unene.’ Aiti okuti: ‘Mbambavo, endyu ukemuvelule.’ Yesu emupopila okuti maende.
Puetyi ankho vaenda, ovanthu vatualako nokuvehitikinya. Liwa liwa Yesu atalama. Iya apulu: ‘Olie wankhuata?’ Yesu weiva okuti epondolo liemutunda. Moluotyo wanoñgonoka okuti pena omunthu umue wemukuata. Mahi olie? Ankho omukai umue wavela omanima 12. Omukai oo, weya akuate movikutu via Yesu iya aveluka.
Otyo tyapameka Jailu, mokonda wamona okuti pala Yesu okuvelula omunthu katyipuiya. Iya akuiya onkhuanangolo imue, aitolela Jailu okuti: ‘Uhapitikise vali Yesu, omona wove wankhiale.’ Yesu etyiivi, iya apopila Jailu okuti: ‘Uhasukalale, omona wove makala nawa.’
Etyi vehika keumbo lia Jailu, ovanthu avahimbika okulila nokankhenda. Mahi Yesu apopi okuti: ‘Muhalilei. Omona kankhile, ulele vala.’ Anthi, ovanthu avayolo nokulinga Yesu omukuele, mokonda ankho vetyii okuti omona wankhia.
Iya Yesu atuala tate na me yokamukainthu, nono apostolu mbae ononthatu mondyuo ankho mulele omona. Yesu akuate peke liae apopi okuti: ‘Pindukapo.’ Iya omona akala nomuenyo, ngetyi uluete polutalatu apa. Apindukapo iya ahimbika okuenda. Otyo me yae na tate yae vahambukilwa unene.
Ou hamunthuko wotete Yesu atutilisa. Ombimbiliya ipopia okuti omunthu wotete atutilisa, omona womuhepe umue ankho ukala mepundaumbo lio Naim. Konyima, Yesu atutilisa tupu Lasalu omphange ya Maliya na Marta. Kumbi Yesu akatumina Mouhamba wa Huku, makatutilisa ovanthu ovanyingi. Otyo katyituhambukiswa?
Lucas 8:40-56; 7:11-17; João 11:17-44.
Omapulo
- Olie tate yo kamukainthu aka kekahi polutalatu apa? Iya omokonda yatyi oe nomukai wae vasukalalela unene?
- Oityi Jailu alinga etyi avasa Yesu?
- Oityi tyapitapo etyi Yesu ankho ekahi nokuenda keumbo lia Jailu? Iya onondaka patyi Jailu atambula mondyila?
- Omokonda yatyi ovanthu mondyuo ya Jailu vayolela Yesu?
- Yesu nono apostolu mbae ononthatu, na tate yomukainthu na me yae vanyingila mondyuo ankho elele. Iya oityi Yesu alinga?
- Olie vali Yesu atutilisa? Iya otyo tyilekesa tyi?
Omapulo omakuavo
- Tanga Lucas 8:40-56.
Oñgeni Yesu alekesa okankhenda nohole omukai una ankho wokuna ouvela wokupita unene ohonde? Iya oityi ovakulu vewaneno hono vapondola okulilongesilako? (Luc. 8:43, 44, 47, 48; Lev. 15:25-27; Mat. 9:12, 13; Col. 3:12-14)
- Tanga Lucas 7:11-17.
Omokonda yatyi vana vokuankhisa vapondola okuvasa epameko enene kekumbululo Yesu aavela omuhepe woko Naim? (Luc. 7:13; 2 Cor. 1:3, 4; Heb. 4:15)
- Tanga João 11:17-44.
Oñgeni Yesu alekesa okuti hatyiviko okulila omunthu wankhia? (João 11:33-36, 38; 2 Sam. 18:33; 19:1-4)


text:
Ehokololo 37: Etwali lelongelokalunga
MBELA ou shi shii kutya etungo olo olashike? Etwali liyapuki lokulongela Jehova. Ovanhu ova li va mana okutunga etwali olo konima yomudo umwe eshi va fiya po Egipti. Mbela ou shi shii kutya olyelye e va lombwela va tunge etwali olo?
Jehova oye a li e va lombwela. Moses okwa li a lombwelwa kuJehova nghee ve na okutunga etwali olo fimbo a li a londa komhunda yaSinai. Ola li la tungwa monghedi omo tali dulu okupangelwa nokupangululwa mo noupu. Kungaho, ova li tava dulu okuhumbata oitukulwa yalo ngeenge tava tembukile konhele imwe. Ovaisrael ova li hava i nalo keshe apa tava i eshi va li tava elaela mombuwa.
Ngeenge owa tale metwali medimo olo linini, omu na oshikefa. Ohashi ifanwa oshikefa shehangano. Kombada yasho oku na ovaengeli vavali ovo hava ifanwa ovakerubi, va longwa moshingoli. Konima eshi Moses a tatula po oipelende inya ivali yomamanya, Kalunga okwa li a shanga vali imwe. Oipelende oyo ivali oya li ya tuvikilwa moshikefa shehangano. Omwa li yo mwa tuvikilwa okambudju ke na omanna. Oto dimbuluka kutya omanna oshike?
Jehova okwa li a hoolola omumwaina waMoses, Aron, a ninge omupristeri omukulunhu. Oye kwa li ha kwatele komesho elongelokalunga. Ovanamati vaye navo ova li yo ovapristeri.
Tala vali metwali medimo eli la kula. Edimo olo oli dule linya linini lwoikando ivali. Mbela ou wete mo okakefa kanini taka twimaana omwifi? Okakefa oko oaltari oko haku xwikilwa kovapristeri omatwimino edimba liwa. Omu na yo oshikwatelwalamba shi na eelamba heyali. Kakele kaayo, omu na yo okataafula, oko haku kala omingome 12.
Moluumbo letwali omu na etemba linene hali kala li yadi omeva. Ovapristeri omo va li have likoshele metemba olo. Omu na yo oaltari ya kula, oko haku ningilwa omaxwikiloyambo oinamwenyo oyo ya yambelwa Jehova. Etwali olo ola li hali kala pondingandinga yonhanda nOvaisrael ova li hava diki eetenda davo ve li dingilila.
Exodus 25:8-40; 26:1-37; 27:1-8; 28:1; 30:1-10, 17-21; 34:1, 2; Ovaheberi 9:1-5.
Omapulo
- Etungo olo li li mefano olo ohali ifanwa shike, nohali longifwa shike?
- Omolwashike Jehova a li a lombwela Moses kutya na ninge etwali olo hali dulu okupangelwa nokupangululwa mo noupu?
- Oshikefa osho shi li medimo linini letwali ohashi ifanwa shike, nomu na shike?
- Jehova okwa li a hoolola lyelye oye a ninge omupristeri omukulunhu, noshilonga shaye osha li shashike?
- Tumbula oinima itatu oyo ya li medimo lakula letwali?
- Oinima ivali ilipi ya li moluumbo letwali liyapuki, oya li hai longifwa shike?
Omapulo a wedwa po
- Lesha Exodus 25:8-40; 26:1-37; 27:1-8; 28:1.
Ovakerubi ovo va li kombada ‘yoshikefa omo mwa li u na omhango’ otava faneke shike? (Ex. 25:20, 22; Num. 7:89; 2 Eeh. 19:15)
- Lesha Exodus 30:1-10, 17-21; 34:1, 2; nosho yo Ovaheberi 9:1-5.
Omolwashike Jehova a li a divilika kutya osha fimana kovapristeri ovo va li hava longo metwali va kale va koshoka palutu, noshike hatu lihongo mo moshinima osho kunena? (Ex. 30:18-21; 40:30, 31; Heb. 10:22)
Ongahelipi omuyapostoli Paulus a li a ulika kutya oinima ngaashi etwali nosho yo Omhango yehangano kaya li vali tai longo pefimbo olo a li a shangela Ovakriste Ovaheberi onhumwafo? (Heb. 9:1, 9; 10:1)


text:
Olovideo vo JW.ORG
Nõla olosapi poku sandiliya vo ciseleko cetu coloviu. Tala ale tapa olovidiu via sevetiwa Vembimbiliya oco o kuatise apata, amalẽhe, kuenda omãla. Sanga olovidiu vi sapula eci catiamẽla Kolombangi via Yehova.
UPANGE WOKU KUNDA
Oku Kundila Kocikanjo ci Kasi Ocipãla—Ko Australia
Kũlĩha ulandu watiamẽla kungende epata limue li linga oco li ka sandeke esapulo Liusoma kovikanjo vi kasi ocipãla ko Australia.
KALA EKAMBA LIA YEHOVA
Ocikomo Comuenyo (Ocisungo 130)
Pitolola ocisungo caco olonjanja vialua oco o tẽle oku imba ocisungo caco Vonjango.
KALA EKAMBA LIA YEHOVA
Yehova Hati: “Kuata Olondunge Amõlange” (Ocisungo 89)
Ove o pondola oku likolisilako oco o seteke oku sanjuisa utima wa Yehova? Tala ovideo yaco oco o limbuke ndomo o ci linga.
KALA EKAMBA LIA YEHOVA
“Kunda Ondaka”(Ocisungo 92)
Ove hẽ wa siata oku tanga ovina viatiamẽla koku kunda ondaka ya Suku?
KALA EKAMBA LIA YEHOVA
Omãla Ocipiñalo ca Eciwa la Yehova
(Ocisungo 88)
Ove hẽ wa kũlĩha okuti omãla ombanjaile yimue ya tunda ku Yehova? Lilongisa olondaka viocisungo caco oco yimbile kueme la va kuene.
KALA EKAMBA LIA YEHOVA
Tu ku Pandula a Yehova (Ocisungo 2 )
Momo lie o sukilila oku pandula Yehova? Kũlĩhisa asunga a lieci tu sukilila oku ci linga poku imba ocisungo eci..
KALA EKAMBA LIA YEHOVA
Kala Ukuotate Kuenda Ukuakuongotiya
Yehova wa kapa ovina viosi kovitumãlo vialuo. Lilongisa ndomo o pondola oku kalavo ukuotate kuenda ukuakuongotiya!
KALA EKAMBA LIA YEHOVA
Kala Ekamba Lia Yehova. (Ocisungo 106)
O yongola hẽ oku kala ekamba lia Suku? Olondaka viocisungo eci, vi pondola oku ku kuatisa ndomo o ci linga.
KALA EKAMBA LIA YEHOVA
Ohenda Kuenda Olopandu
Kalembe wa limbuka okuti olondaka viokuti ndinge ohenda kuenda nda pandula vi kuete esilivilo


text:
Vivideo Vili mu JW.ORG
Tondenu vivideo vili mu site yetu, ku liya na cimpande. Talenu ni tupululenu vivideo via handeka ha mizimbu ya mu Mbimbiliya ku tuala ha vusoko, vakuendze, na vanike. Muli naua vivideo vikuavo via handeka ha Vakaleho va Yehova.
VIHULA VI VE KU LINGA CIKUMA VANTU
Mutamba ua Video: Kue ku Tunda Zimbongo zi ve ku Pangesa Vakaleho va Yehova mu Vipanga Viavo
Talenu kulihi kue ku tunda vukuasi na vati ve ku linga milambu mu mavu ose.
VIHULA VI VE KU LINGA CIKUMA VANTU
Mutamba ua Video: Cipanga ca ku Ambulula ca Vakaleho va Yehova mu Mavu ose
Talenu omo lia vika ve ku pangela vi bilhões via vi ola na mu ku ambulula mu vihita via malimi.
VIVIDEO VIA LAHA
"Mezi Aa... A ka Kala ha Mutima Uove"
CIPANGA CA KU AMBULULA
Pangesenu JW.ORG mu ku Ambulula Muzimbu ua Mbimbiliya
Vakaleho va Yehova, vanike na vakuluntu, va lema ku pangesa site yavo mu ku hetesa muzimbu ua cili ua Vuangana vua Njambi ku vantu vose va va uana.
VIUANO
Mutamba ua Video: Viuano via Muaka via Vakaleho va Yehova
Talenu video mu mone omo lia vika makulukazi na makulukazi a vantu mu mavu ose ve ku ya ku ciuano eci ca ku lifuila.
VIDEO SERIES
Pua Kavusamba ka Yehova
Vika vie ku Hita mu Ndzivo ya Vuangana?
Kovelenu mu kati mu ka limuene enu vavene.
Vati ve ku Endesa Cilongesa ca Mbimbiliya?
Vakaleho va Yehova, va va tantekeya mu mavu ose omo lia vilongesa via Mbimbiliya via vuana vi ve ku hana ku vantu. Talenu vati ce ku enda.
VIVIDEO VIA LAHA
Vakaleho va Yehova—Va Liviukisila ku Ambulula Muzimbu ua Cili
Vakaleho va Yehova va va tantekeya cikuma omo lia cipanga cavo ca ku longesa Mbimbiliya mu mavu ose. Vati va viukisa na ku endesa eci cipanga? Kuli kue ku tunda zimbongo?
VIVIDEO VIA LAHA
Civunga Cose ca Vamuanetu
Vati Vakaleho va Yehova ve ku niunga cilemo cavo mu mavu ano a ku hona cilemo?


text:
Ehokololo 53: Jefta ta udanekele Jehova eudaneko
MBELA owa ningile eudaneko fiku limwe ndele to ka mona shidjuu oku li wanifa po? Omulumenhu oo u wete mefano olo okwa li a ninga eudaneko lonhumba nokwa nyemata molwaashi okwa li e wete shidjuu oku li wanifa po. Omulumenhu oo omutokolipangeli ependa womuIsrael. Edina laye oJefta.
Jefta okwa li ko pefimbo eshi Ovaisrael va li natango ve liteeka Jehova. Ova li tava longo natango owii. Onghee hano, Jehova okwa li e va efa va kale tava hepekwa kOvaammon. Onghalo oyo oya li ya ningifa Ovaisrael va indile ekwafo kuJehova, tava ti: ‘Otwa nyona kwoove, ndele tu xupifa.’
Ovaisrael ova li ve livela ombedi omolwoilonga ii oyo va kala tava longo. Ova li va ulika kutya ove livela ombedi eshi va hovela natango okulongela Jehova. Onghee hano, Jehova okwa li a tokola oku va kwafela natango.
Oshiwana osha li sha hoolola Jefta a ninge omuwiliki washo eshi tava ka lwifa Ovaammon. Ndele Jefta okwa li a halelela Jehova e mu kwafele a findane molwoodi olo. Nomolwaasho okwa li a udanekela Jehova a ti: ‘Ngeenge owa kwafele nge ndi finde Ovaammon, ohandi ke ku pa omunhu oo te uya okushakeneka nge tete eshi handi alukile keumbo okudja kolwoodi.’
Jehova okwa li a pwilikina keudaneko laJefta nokwa li e mu pa efindano. Mbela ou shi shii kutya olyelye a li e uya okushakeneka tete Jefta eshi a alukila keumbo? Omonakadona waye, ewifa laye. Eshi Jefta a mona omonakadona, okwa lila ta ti: ‘Akutu omona wange! Omolwashike to nyikifa nge oluhodi? Onda udanekela Jehova eudaneko, noitandi dulu okukala inandi li wanifa po.’
Omonakadona waJefta okwa li a nyemata pehovelo eshi a uda kombinga yeudaneko olo xe a li a ninga, molwaashi oku na okufiya po xe nosho yo ookahewa kaye. Okwa li ta ka longela Jehova ketwali lomuSilo okukalamwenyo kwaye akushe. Onghee hano, okwa lombwela xe a ti: ‘Molwaashi owa udanekela Jehova eudaneko, ou na oku li wanifa po.’
Omonakadona waJefta okwa ka ya kuSilo. Okwa ka kala ta longele Jehova metwali okukalamwenyo kwaye akushe. Ovakainhu vomuIsrael ova li hava i ve ke mu talele po nokuhafela pamwe omafiku anhe omudo keshe. Ovanhu ova li ve hole okamonakadona kaJefta, molwaashi oka li haka longele Jehova noudiinini.
Ovatokolipangeli 10:6-18; 11:1-40.
Omapulo
- Olyelye a li Jefta, nokwa li ko pefimbo lilipi?
- Jefta okwa li a udanekela Jehova shike?
- Omolwashike Jefta a li a nyika oluhodi eshi a alukila keumbo konima eshi a findana olwoodi olo va li tava lu nOvaamori?
- Okamonakadona kaJefta oka ti ngahelipi konima eshi ka uda kombinga yeudaneko olo xe a li a ninga?
- Omolwashike ovanhu va li ve hole okamonakadona kaJefta?
Omapulo a wedwa po
- Lesha Ovatokolipangeli 10:6-18.
Ngeenge hatu tale kondjokonona youhenoudiinini wOvaisrael oyo tai hangwa mOmishangwa, oshiponga shilipi tu na okuhenuka kunena? (Ovatok. 10:6, 15, 16; Rom. 15:4; Eh. 2:10)
- Lesha Ovatokolipangeli 11:1-11, 29-40.
Otu shi shii ngahelipi kutya eshi Jefta a li ta yandje po omonakadona onga “exwikiloyambo” inashi hala kutya ota xwike po omonakadona momundilo e li eyambo? (Ovatok. 11:31; Lev. 16:24; Deut. 18:10, 12)
Omeityo lilipi Jefta a li a yamba po omonakadona?
Oshike hatu dulu okulihonga moshihopaenenwa shaJefta shi na sha nokuningila Jehova eudaneko? (Ovatok. 11:35, 39; Omuud. 5:4, 5; Mat. 16:24)
Ongahelipi omonakadona waJefta a tulila po oshihopaenenwa ovanyasha Ovakriste shi na sha nokulalakanena oilonga yefimbo liyadi? (Ovatok. 11:36; Mat. 6:33; Fil. 3:8)


text:
Onthele ya 8: Atyiho Ombimbiliya Yapopia Matyifuisuapo
Ombimbiliya kaipopi vala omahipululo otyotyili kombinga yetyi tyapita konyima. Tupu ipopia kombinga yetyi matyikapita komutue. Ovanthu kavetyivili okupopia etyi tyikahi komutue. Moluotyo, tuanoñgonoka okuti Ombimbiliya Ondaka ya Huku. Oityi Ombimbiliya ipopia kombinga yetyi tyikahi komutwe?
Ombimbiliya itupopila kombinga yovita ovinene via Huku. Movita ovio Huku makanyima kombanda yoohi ovivi aviho no nondingavivi. Mahi, makaamena vana vekahi nokumuumbila. Ohamba ya Huku Yesu Kristu, makaetela ovaumbili va Huku ombembwa nehambu. Tupu kamavakavela vali ni kavakankhia vali.
Tupondola okuhambukwa, mokonda Huku ma-kalinga ouye omupe kombanda yoohi. Ine katyi-tuhambukiswa? Mahi, tuesukisa okulinga otyipuka tyimue, inkha tuhanda okukala mouye oo omupe. Mehipululo liahulako liomukanda ou, matukelilongesa oityi tuna yokulinga opo tukamone ovipuka oviwa Huku apakela vana vemuumbila. Moluotyo, tanga ONTHELE ya 8, opo unoñgonoke etyi Ombimbiliya ipopia kombinga yovipuka mavikapita komutue.


text:
Esapulo 57: Suku wa Nõla Daviti
OVE hẽ o lete eci ci kasi oku pita ndeti palo? Umalẽhe u ndeti wa popela okameme peka lio kanyani. O kanyani ka kuata okamõla komeme oco a ka lie. Pole umalẽhe wa lupukilako kuenje wa yovola okameme kaco komẽla wayo. Noke wa tola pokati o kanyani kaco kuenje wa ka ponda. Kepuluvi likuavo eye wa yovola omeme peka liohosi. Anga hẽ ku tava okuti umalẽhe u wa kuatele utõi wocili? Ove hẽ wa kũlĩha onduko yaye?
Umalẽhe waco onduko yaye Daviti. Eye wa kala ko Beteleme. Sekulu yaye, Ovede omõla a Ruti una a cita la Boasi. Ove hẽ ivaluka omanu vaco? Isia ya Daviti, Jese. Daviti wa enda loku lisa olomeme via isiaye. Eye wa citiwa eci papita ekũi lianyamo tunde eci Yehova a nõla Saulu oku linga osoma.
Eci papita otembo yimue, Yehova wa sapuila Samuele hati: ‘Tikula ulela, kuende konjo ya Jese u Beteleme. Pokati komãla vaye valume opo nda nõla umue oka kala osoma.’ Eci Samuele a mola Eliava omõla a Jese, wa popia lutima waye hati: ‘U eye Yehova a nõla.’ Pole Yehova wo sapuila hati: ‘Ku ka vanje keposo liocipala caye pamue koku lepa kutunga waye. U ndeti haeyeko nda nõla oku linga osoma.’
Omo liaco, Jese wa vilikiya omõlaye Avinadava kuenje wo tuala ku Samuele. Pole Samuele wa popia hati: ‘Ndaño yu, Yehova haeyeko a nõla.’ Noke, Jese wa vilikiya Siama kuenje wo tuala ku Samuele. Samuele wa popia laye hati: ‘Sio, u ndeti haeyeko Yehova a nõla.’ Jese wa tuala omãla vaye valume epanduvali kovaso a Samuele pole Yehova ka nõlelepo layumue. Oco Samuele wa pula hati: ‘Omãla vove valume vosi va suapo?’
Jese wa kumbulula hati: ‘Kuasiala lika kuasula. Pole o kasi loku lisa olomeme.’ Eci Daviti a pitila, Samuele wa limbuka okuti wa posoka calua. Noke Samuele wa popia hati: ‘U eye Yehova a ndi sapuila oku waveka ulela kokuaye.’ Eci papita otembo yimue, Daviti weya oku linga osoma ya va Isareli.
1 Samuele 17:34, 35; 16:1-13.
Apulilo
- Umalẽhe u o moleha ndeti vociluvialuvia onduko yaye helie? Kuenda tua kũlĩha ndati okuti eye wa kala ukuotõi?
- Daviti wa kala kimbo lipi? Kuenda yipi ya kala onduko ya isiaye la sekulu yaye?
- Momo lie Yehova a sapuilila Samuele oco a ende konjo ya Jese ko Beteleme?
- Nye ca pita eci Jese a nena epanduvali komãla vaye ku Samuele?
- Eci va vilikiya Daviti nye Yehova a sapuila Samuele?
Apulilo akuavo
- Tanga 1 Samuele 17:34, 35.
Ovolandu a Daviti a lekisa ndati okuti eye wa kuata utõi kuenda wa kolelele Yehova? (1 Sam. 17:37)
- Tanga 1 Samuele 16:1-14.
Olondaka vi sangiwa kelivulu lia 1 Samuele 16:7, vi tu kuatisa ndati oku yuvula oku kuata ocame loku yuvula oku vanja keposo lioketimba? (Ovil. 10:34, 35; 1 Tim. 2:4)
Ulandu wa Saulu u lekisa ndati okuti eci espiritu sandu lia Yehova li tunda komunu eye o linga lika ovina ka via sungulukile? (1 Sam. 16:14; Mat. 12:43-45; Va Gal. 5:16)


text:
OKAPITULU 11
Omokonda Yatyi Huku Ayekelako Ononkhumbi?
Okuti Huku oe weeta ononkhumbi mouye?
Onondaka patyi mbakatulwa motyikunino tyo Endene?
Oñgeni Huku mamaneko ononkhumbi mbovanthu?
KOTYILONGO tyimue kuaendele ovita viaipaele ovanthu ovanyingi, ovakai novana. Ovanthu ovo aveho, avapakwa melangalo like lieliseteswa nomakulusu. Kese kulusu avahonekako okuti: Omokonda yatyi? Olio, epulo limwe ovanthu vaihamenwa vehole okulinga. Ovanthu valinga epulo ngolio nokulila putyina umwe mombunga amaipawa notyiponga, novita ine o nouvela. Ine o putyina vamavasiwa notyiponga iya atyihanyauna omaumbo avo nokuveetela ononkhumbi ononene. Ovanthu ovo, vahanda okunoñgonoka omokonda yatyi vamonena ononkhumbi ngo ombo.
2 Omokonda yatyi Huku ayekelako ononkhumbi? Inkha Jeova una epondolo-aliho, noluembia, nounongo, nouviuki, omokonda yatyi ouye weyulila oundyale novivi? Okuti ove onthiki imue welipuliliale konthele yotyo?
3 Okuti tyapenga okupula omokonda yatyi Huku ayekelako ononkhumbi? Vamue vena owoma wokuti okulinga epulo ngolio matyilekesa okuti vetupu ekelelo ine onthilo na Huku. Mahi, tyina utanga Ombimbiliya momono okuti ovaumbili vamue va Huku vekolelo navo ankho valinga omapulo ngoo. Mo ngeleka omuuli Habakuke wapulile Jeova okuti: ‘Oityi undyekela ndyitale ovipuka ovivi? Omokonda yatyi utualelako nokutala ononkhumbi mbovanthu? Omokonda yatyi ndyimonena ovivi noungangala, no nondyaya, novilwa?’—Habacuque. 1:3.
4 Okuti Jeova wanumanene na Habakuke omuuli oo wekolelo, mokonda yetyi alinga omapulo ngoo? Au. Anthi, Jeova watuma okuhoneka onondaka mba Habakuke mo Mbimbiliya. Huku wemukuatesileko okunoñgonoka nawa ovipuka ovio, nokukala nekolelo. Tupu, nove Jeova mekukuatesako. Hinangela okuti, Ombimbiliya ilongesa okuti Huku una esuko nonthue. (1 Pedro 5:7) Haunene Huku uyele oundyale, novivi nemone, tyipona kese munthu. (Isaías 55:8, 9) Muaina, omokonda yatyi ouye weyulila ononkhumbi?
OMOKONDA YATYI OUYE WEYULILA ONONKHUMBI?
5 Ovanthu monongeleya ononyingi vahatekela ko nonkhalamutue no kovalongesi vonongeleya mbavo, opo vakapule omokonda yatyi ouye weyulila ononkhumbi. Iya ovo vevekumbulula okuti Huku otyo ahanda. Tupu, vati Huku wapangale ovipuka aviho vina yokumoneka, no nonkhumbi, novitateka ovanthu mavakamona. Vamwe vatolelwa okuti onondyila mba Huku omaelema. Pamwe vapopia okuti Huku wiipaa ovanthu ovakulu no vana, opo akale navo keulu. Mahi, ngetyi tuetyimonale Jeova haeko weeta ovivi. Ombimbiliya yati: ‘Huku yotyotyili kalingi ovivi. Wepondolo-aliho kalingi natyike tyahaviukile’!—Jó 34:10
6 Ove utyii oityi ovanthu vavelela Huku onombei, mokonda yemone likahi mouye? Ovanthu vavela onombei Huku Wepondolo-aliho mokonda vasoka okuti oe omutumini wouye uno. Etyi Ombimbiliya tyili ilongesa konthele oyo, kavetyii. Ove welilongesale otyili otyo moKapitulu 3 komukanda ou. Okapitulu oko, kalekesa okuti omutumini wouye ou, o Satanasi Eliapu.
7 Ombimbiliya yapopia nawa-nawa okuti: ‘Ouye auho ukahi nokutuminwa Neliapu.’ (1 João 5:19) Okuti otyo hatyiliko? Ouye uno una ovituwa vioandyu ikahi nokuyondya ovanthu aveho. (Revelação [Apocalipse] 12:9) Satanasi, ondyale, omulavisi nondingavivi. Otyo ouye weyulila oundyale, nounkhembi, novivi, no nonkhumbi ononyingi.
8 Ehunga lia vali lilekesa omokonda yatyi ouye weyulila emone, liahangununwa mokapitulu ka 3 komukanda ou. Okapitulu oko, kalekesa okuti tunde etyi Andau na Eva valinga onkhali, ovanthu aveho valinga ovakuankhali. Ovanthu ovakuankhali velilwisa okuovola outumini. Iya otyo tyihole okueta ovita no nonkhumbi. (Eclesiastes 4:1; 8:9) Tatu, ouye weyula ononkhumbi, mokonda ovitateka viuhulukila vala ovanthu aveho momuwo vahakevela. (Eclesiastes 9:11) Mouye ou wahatuminua na Jeova omuameni, ovanthu vapondola okumona emone mokonda pamue vekahi pomphangu yapenga, poola yapenga.
9 Tyikalesa nawa omutima okunoñgonka okuti Huku haeko weta ononkhumbi. Haeko weta ovita, nokuliipaa, nokuliyala, novinimawe vimonesa ovanthu ononkhumbi. Tupu tuesukisa okunoñgonoka omokonda yatyi Jeova ayekelako emone. Inkha Jeova una Epondolo-Aliho, nokutyivila okumanako ononkhumbi, iya omokonda yatyi ehembumaneko? Onthue tutyii nawa okuti Huku yetu una oluembia. Moluotyo, oe utyii omokonda yatyi nkhele embuyekelako.—1 João 4:8.
OMPHATA ONENE YAKATULWA
10 Opo tunoñgonoke omokonda yatyi Huku ayekelako emone, tukondokei konyima puetyi emone liahimbika. Puetyi Satanasi ahongiliya Andau na Eva okuyala Jeova, wakatula omphata onene. Satanasi kapatanene okuti Jeova utupu epondolo. Mokonda utyii okuti Jeova una epondolo enene. Mahi, Satanasi wapatana onkhalelo ya Huku yokutumina. Wati Huku onkhembi, watyilika ovanthu otyipuka otyiwa. Satanasi wati Jeova katumina nawa. (Gênesis 3:2-5) Tupu, wati ovanthu mavakala vali nawa inkha kavatuminwa na Huku. Ngotyo watyitukilapo ouhamba wa Jeova nonkhalelo yae yokutumina.
11 Andau na Eva kavetavelele ku Jeova. Otyo, ongatyina vati: Katuhande okutuminwa na Jeova. Onthue muene tupondola okuholovona otyiwa notyivi. Oñgeni Jeova ankho matetulula otyitateka otyo? Ñgeno Jeova walekesa ñgeni ovana vae aveho vokuna onondunge, okuti etyi Andau na Eva valinga tyapenga? Oñgeni ankho malekesa okuti onkhalelo yae yokutumina oyo ongwa? Vamue vasoka okuti Huku ñgeno waipaeleko vala onomphuki mbuna, iya atungu vali ovanthu ovakuavo. Mahi, Jeova ankho wahandele o Ohi ikalwe no vana va Andau na Eva. Ankho wahandele vakale momphangu yombembwa kombanda yeheke. (Gênesis 1:28) Iya Jeova apeho ufuisapo omilao viae. (Isaías 55:10, 11) Tupu, inkha Jeova aipaele Andau na Eva, otyo ñgeno katyalekesile okuti Jeova oe omutumini omuwa.
12 Tutalei ongeleka imwe. Soka ñgeno omulongesi ukahi nokulongesa ovalongwa otyipuka tyimwe tyepuiya. Iya omulongwa umwe welilungukisa, apopi okuti omulongesi ketyivili okulongesa nawa. Omulongwa oo omphuki, apopi okuti oe utyivila vali nawa okutetulula otyitateka otyo tyipona omulongesi. Ovalongwa vakuavo avasoko okuti omulongwa oo ukahi nokupopia otyili, iya navo avatyitukilapo omulongesi. Oityi omulongesi oo, malingi? Inkha omulongesi utaata ovalongwa ovo onomphuki mosikola, vakuavo mavasoko ñgeni? Kamavasoko okuti omulongwa oo na vana vokuayemba kue hamue ankho vapopia otyili? Iya ovalongwa aveho pahe vapondola okuhakala nonthilo nomulongesi. Vapondola okusoka okuti hamue omulongesi kahande ovanthu vetyimone okuti omuhima. Moluotyo, omulongesi mayeke omulongwa oo omphuki, alekese kuvakuavo oñgeni otyitateka otyo tyitetululwa.
13 Jeova walinga ngetyi tyalinga omulongesi oo. Hinangela okuti vokuatyitukilapo Jeova mo Endene havoko vala ankho vekahiko. Onoandyu ambuho ankho mbukahi nokutala etyi tyikahi nokueenda mo Endene. (Jó 38:7; Daniel 7:10) Jeova ankho utyii okuti onkhalelo omu matetulula otyitateka otyo, maikuatesako unene onoandyu ambuho novanthu aveho pano pohi. Moluotyo, oityi Jeova Huku alinga? Huku wayeka Satanasi alekese oñgeni matumina ovanthu. Tupu, wayeka ovanthu velitumine nokuhongolelwa na Satanasi.
14 Omulongesi mongeleka tueiva pombanda, ankho utyii okuti omulongwa una wemutyitukilapo na vana vayemba kue, tyotyili kavetyivili okulongesa. Mahi, tupu ankho utyii okuti okuyeka ovalongwa ovo valekese inkha vetyivila, matyikuatesako vakuavo aveho. Mokonda tyina omulongwa ehetyivilile, ovalungwa ovaviuki aveho mavetyimono okuti omulongesi oe vala wafuapo pala okuvelongesa. Mavanoñgonoka omokonda yatyi omulongwa oo omphuki na vana vetavela kue mavatelwa mosikola. Tupu, Jeova utyii okuti ovanthu ovaviuki no noandyu mbekolelo, mavapoloko ekuateso. Mavanoñgonoka okuti Satanasi novanthu ovapatani vekahi konthele yae, ononkhembi. Tupu mavetyimono okuti ovanthu kavetyivili okulitumina ovo muene. Mavetavela etyi tyapopile Jeremia kohale okuti: ‘Jeova, ame ndyityii nawa okuti, ovanthu kavetyivili okulitumina ovo muene, kavetyivili okuviukisa onondyila mbavo’.—Jeremias 10:23.
OMOKONDA YATYI AYEKELA PAPITE OMUWO OMUNYINGI?
15 Omokonda yatyi Jeova ayekela emone likale ehimbwe? Iya omokonda yatyi katyilikila ovipuka ovivi? Tala ovipuka vivali omulongesi mongeleka ina, ahalingile. Tete, katyilikile omulongwa omphuki alongese etyi ei. Vali, omulongesi kakuatesileko omulongwa oo omphuki okulongesa etyi ei. Tupu, tala ovipuka vivali Jeova atokola okuhalingi. Tete, katyilikile Satanasi na vana vayemba kue, valekese inkha etyi apopia otyili. Iya otyo, ankho tyesukisa omuwo omunyingi. Momanima omanyingi okualamba, ovanthu vahetekela ononkhalelo ambuho mbukutumina. Ovanthu vekahi nokuyawisa ounongo wavo konthele yovipuka ovinyingi. Mahi, ovivi, noluhepo, nokuliipaa, novita, vikahi nokuvilapo. Otyo tyilekesa okuti ovanthu kavetyivili okutumina nombembwa nouviuki.
16 Vali, Jeova kakuatesako Satanasi okutumina ouye uno. Inkha Jeova atyilikile ovivi, opo ñgeno kekahi nokuyemba kovapatani? Ñgeno ovanthu kavasokele okuti vapondola okulitumina ovo muene monkhalelo ikahi nawa? Inkha Jeova otyo alingile ngotyo, ñgeno ukahi nokuyemba kounkhembi wa Satanasi. Mahi, ‘Huku kakembe’.—Hebreus 6:18.
17 Iya ovivi ovanthu vekahi nokulinga tunde etyi vatyitukilapo Huku, mavitualako alo nalupi? Hinangela okuti Jeova una Epondolo-Aliho. Moluotyo, mamaneko emone aliho liovanthu. Ngetyi tuelilongesa ehanyu tueete hono pano pohi malikapuako. O ohi maikakala omphangu yombembwa. Ovivi viaetwa nonkhali, mavikanyimuako menyina lio tyilikutila tya Jesus. Ononkhia kambukakalako vali, iya ovanthu vokuankhia mavakatutiliswa. Huku makatuma Jesus opo amaneko ovilinga vie Liapu. (1 João 3:8) Jeova makalinga atyiho momuwo ahanda. Tupondola okuhambukwa mokonda yetyi ketyilingile kohale. Tyetuavela omuwo wokunoñgonoka otyili, nokuumbila Jeova. (2 Pedro 3:9, 10) Putyina nkhele omuvo oo wehenehikepo, Huku ukahi nokuovola ovafendeli vae votyotyili. Uvekuatesako opo vetyivile okukoleleya momuwo uno wononkhumbi.—João 4:23; 1 Coríntios 10:13.
18 Ovanthu vamwe vapondola okulipula okuti: inkha Huku alingile ovo Andau na Eva monkhalelo imue vahapondola okulinga onkhali, okuti ononkhumbi ombu ambuho ñgeno mbeyako? Pala okukumbula epulo olio, wesukisa okuhinangela otyali tyakolela Jeova ekuavela.
OÑGENI OVE MOUNDAPESA OTYALI WAPEUA NA HUKU?
19 Ngetyi tuelilongesa mokapitulu 5 ovanthu vatungwa nepondolo liokuholovona etyi vahanda. Ove kutavela okuti otyo otyali tyakolela Huku etuavela? Huku watunga ovinyama ovinyingi. Mahi, ovinyama ovio vihongolelwa nontheto viatungwa nayo. (Provérbios 30:24) Tupu, ovanthu vatunga ovilolo vimwe vipondola okuendaenda. Mahi, ovilolo ovio viendeswa novanthu kaviende avike. Inkha Huku etutungile ngovinyama ine ngovilolo ovio, okuti ñgeno tuna ehambu? Au, ñgeno tutupu. Mahi, onthue tuna ehambu mokonda tupondola okuholovona okulinga etyi tuhanda. Tupondola okuholovona omapanga, ine otyilinga tuhole. Tuhanda okuliholovonena, iya Huku otyo etuhandela.
20 Jeova kahande okutukuluminya okumuumbila. (2 Coríntios 9:7) Mongeleka: Oityi tyihambukiswa vali he? Omona umupopila okuti tate ndyikuhole, mahi wetyitumua? Ine mahambukwa nomona upopia ondaka itunda komutima wae muene okuti tate ndyikuhole? Pahe tehelela epulo eli: Oñgeni ove moundapesa otyali Jeova etuavela, tyokuliholovonena okulinga etyi wahanda? Satanasi, na Andau na Eva kavaholovonene nawa. Kavetavelele ku Jeova. Iya ove molingi ñgeni?
21 Ove upondola okuundapesa nawa otyali otyo otyiwa tyokuholovona etyi wahanda. Upondola ukulipaka kamue novanthu ovanyingi hono vekahi nokufenda Jeova. Ovanthu ovo vahambukiswa Huku mokonda vekahi nokulekesa okuti Satanasi onkhembi, katumina nawa. (Provérbios 27:11) Nove upondola okuholovona okuumbila Jeova, inkha ulinga ngotyo waholovona onkhalelo ongwa yomuenyo. Otyo matyikapopiwa nawa mokapitulu makalandulako.
OTYETYI OMBIMBILIYA ILONGESA
- Huku haeko weeta ovivi mouye.—Jó 34:10.
- Satanasi watendeleya Huku okuti onkhembi, uholeka ovipuka oviwa kovanthu. Ngotyo Satanasi walekesa okuti Jeova katumina nawa.—Gênesis. 3:2-5.
- Jeova makaundapesa Omona wae, Omutu- mini Wouhamba wa Mesiya opo amaneko ononkhumbi ambuho mbovanthu.—1 João 3:8.
Omapuko Elongeso
1, 2. Ononkhumbi patyi ovanthu vekahi nokumona hono? Iya omapulo patyi vehole okulinga?
3, 4. (a) Oityi tyilekesa okuti katyapengele okupula omokonda yatyi Huku ayekelako ononkhumbi? (b) Oityi Jeova asoka konthele yovivi nemone?
5. Oityi vamue vehole okupopia konthele yononkhumbi mbovanthu? Mahi, oityi Ombimbiliya ilongesa?
6. Oityi ovanthu vavelela Huku onombei mokonda yemone likahi mouye?
7, 8. (a) Oñgeni ouye ulekesa ovituwa viomutumini wao? (b) Oñgeni oukuankhali, noviponga, vikahi nokuyawisa kemone liovanthu?
9. Tuna onthumbi yokuti Jeova una ehunga liokuyekelako emone. Omokonda yatyi?
10. Omphata patyi Satanasi akatula? Wetyilinga ñgeni?
11. Omokonda yatyi Jeova ahaipaele Andau na Eva mo Endene?
12, 13. Popia ongeleka ilekesa omokonda yatyi Jeova ayekela Satanasi atumine ouye, nokuyeka ovanthu velitumine ovo muene.
14. Etyi Jeova ayeka ovanthu velitumine ovo muene, tyaeta ouwa patyi?
15, 16. (a) Omokonda yatyi Jeova ayekela emone likaleko omuwo omunyingi? (b) Omokonda yatyi Jeova katyilikila ovipuka ovivi?
17, 18. Oityi Jeova makalinga ovivi aviho viatuka koutumini wovanthu, no ku Satanasi?
19. Otyali patyi Jeova etuavela? Iya tuesukisa okupanda otyali otyo mokonda yatyi?
20, 21. Oñgeni tupondola okuundapesa nawa otyali tuapewa tyokuliholovonena? Omokonda yatyi tuna yokulinga ngotyo?


text:
Esapulo 33: Ceci va Isareli va Yoka Okalunga Kakusuka
KŨLĨHISA ocina eci. Mose o kasi loku imba ombueti yaye kilu liovava Vokalunga Kakusuka. Eye o kasi kumosi la va Isareli. Pole Fareo lolohoka viaye, va kasi loku fila Vokalunga kaco. Tu konomuisi ndomo ca pita.
Etu tua lilongisa okuti Yehova wa tumĩle vofeka Yegito eci ci soka ekũi kafengi. Noke liafengi aco, Fareo wa sapuila va Isareli oco va tunde vofeka yaco. Va Isareli va kala eci ci soka ovita epandu kolohulukãi pole akãi lomãla ka va tendiwile. Kua kalavo owiñi ukuavo womanu va tavele ku Yehova kuenje va kuama va Isareli. Ovo vambata oviunda viavo violomeme lolohombo kuenda olongombe.
Osimbu handi ka va tundile vofeka, va Isareli va pinga ku va Egito uwalo, ulu, kuenda opalata. Omo okuti va Egito va kuata usumba wa fengi a sulako, ovo veya oku eca cosi va Isareli va pinga.
Noke lioloneke vimue, va Isareli va pitĩla Kokalunga Kakusuka kuenje va puyuka. Vokuenda kuotembo yimue yitito Fareo lomanu vaye va fetika oku livela omo lioku eca va Isareli. Ovo va popia hati, ‘nye tua linga ndeti oku eca va Isareli okuti ka va tu vumbi vali?’
Fareo weya oku li tiukamo. Wa pongiya lonjanga akãlu ovita kuenda olohoka viaye. Noke wa fetika oku landula va Isareli leci ci soka 600 kakãlu ovita kuenda akãlu vosi va kala Vegito.
Eci va Isareli va mola Fareo lolohoka viaye, va fetika oku kuata usumba. Ka va kuatele vali epuluvi lioku tila. Ovo va kala pokati Kokalunga kuenje va Egito va kala loku iya konyima yavo. Pole Yehova wa kapa elende limue pokati komanu vaye la va Egito. Omo liaco, va Egito ka va kuatele epondolo lioku mola va Isareli oco va va kundule.
Yehova wa sapuila Mose oco a imbe ombueti yaye kilu liovava Okalunga ka Kusuka. Eci Mose a imba ombueti yaye kilu liovava, Yehova wa nena ofela yalua. Kuenje ovava o vokalunga a litepa pokati.
Va Isareli va fetika oku yoka o kalunga posi ya kukuta. Omo okuti va kala owiñi walua lovinyama viavo, poku yoka okalunga va pita eci ci soka owola yimosi. Noke va Egito va fetika oku mola va Isareli. Kuenje va wila vokalunga.
Eci va wila vokalunga, Yehova wo pako alola akãlu avo okuti va enda lovitangi. Noke va fetika oku kuata usumba walua kuenje va popia hati: ‘Tu tili va Isareli, momo Yehova o kasi oku va kuatisa oku yaka letu.’ Pole ka kua kaile vali otembo.
Ndomo wa ci mola vociluvialuvia, eci oco Mose a linga. Momo Yehova wo sapuila hati veta ombueti yove kilu Liokalunga Kakusuka. Eci Mose a veta ombueti yaye kilu liokalunga, ovava a likongela pamosi. Kuenje va Egito lakãlu kuenda olohoka viavo, va takata vokalunga. Lomue wa supapo!
Va Isareli veya oku kuata esanju lialua omo lieyovo liaco! Ovo veya oku imba ocisungo colupandu ku Yehova hati: ‘Yehova wa yula. Okavalu lomanu va endelako wa va imba vokalunga.’ Miriama manji a Mose wa tikula oñoma yaye kuenje akãi vakuavo vokuamavo loloñoma viavo. Osimbu va kala loku piluka omo liesanju, va imba ocisungo cimuamue hati: ‘Yehova wa yula. Okavalu lomanu va endelako, wa va imba vokalunga.’
Etundilo kocipama 12 toke 15.
Apulilo
- Alume vañami va Isareli kumue lakãi kuenda omãla va tunda Kegito? Kuenda velie va endela kumue lavo?
- Fareo wa liyeva ndati pana okuti wa ecelela va Isareli oku enda? Kuenda nye eye a linga?
- Nye Yehova a linga oco a yovole omanu vaye peka lia va Egito?
- Nye ca pita eci Mose a veta lombueti yaye kilu liovava o Vokalunga Kakusuka? Noke nye va Isareli va linga?
- Nye ca pita eci va Egito va iñila vokalunga pana okuti va Isareli va yoka ale?
- Nye va Isareli va linga oco va lekise esanju kuenda olopandu viavo ku Yehova omo a va yovola?
Apulilo akuavo
- Tanga Etundilo12:33-36.
Yehova wa linga eliangiliyo lipi oco omanu vaye va tambule ofeto yupange wosi va linga eci va kala kupika Kegito? (Etu. 3:21, 22; 12:35, 36)
- Tanga Etundilo14:1-31.
Olondaka via Mose kelivulu Lietundilo 14:13, 14 vi kuatisa ndati afendeli va Yehova koloneke vilo osimbu va lavoka uyaki wo Harmagedo? (2 Asa. 20:17; Osa. 91:8)
- Tanga Etundilo 15:1-8, 20, 21.
Momo lie omanu va Yehova va sukilila oku wimbila ovisungo viesivayo? (Etu. 15:1, 2; Osa. 105:2, 3; Esit. 15:3, 4)
Miriama lakãi vakuavo eci va yoka Okalunga Kakusuka va imbila Yehova ovisungo. Oco hẽ ongangu ye va sila akãi Akristão koloneke vilo? (Etu. 15:20, 21; Osa. 68:11)


text:
Ove hẽ o Yongola Oku Kũlĩha Ocili?
OCILI cipi o sukila oku kũlĩha? O sukila oku kũlĩha atambululo atiamẽla kapulilo a velapo a siata oku lingiwa lomanu. Pamue ove wa siata oku lipula ndoco:
- Anga Suku wa tu kapako muẽle?
- Anga hẽ ovoyaki kuenda ohali eteke limue vika pua?
- Nye ci pita letu eci tu fa?
- Ava va fa va kuete elavoko lipi?
- Ndi pondola oku linga ndati olohutililo vi yeviwa la Suku?
- Ndi kuata ndati esanju komuenyo?
Pi ove o pondola oku sanga atambululo kapulilo ava? Nda wa enda vonjo yimue yalivulu, o sangamo alivulu alua a eca atambululo kapulilo aco. Elivulu lelivulu li kuete ocisimilo ca litepa. Alivulu amue a kuete lika esilivilo vokuenda kuotembo yimue kuenje olonumbi vi sangiwamo vi pongoloka.
Pole, kuli elivulu limue li kuete atambululo a koleliwa. Velivulu liaco omo mu sangiwa ocili. Yesu Kristu wa likutilila ku Suku hati: “Ondaka yove oyo ocili.” (Yoano 17:17) Koloneke vilo tua kũlĩha okuti Ondaka yaco, Embimbiliya li Kola. Okokanda kalo, ka konomuisa eci Embimbiliya li popia catiamẽla kapulilo a lingiwa kefetikilo.
Anga Suku wa tu Kapako Muẽle?
ESUNGA LIECI OMANU VA LINGILA EPULILO LIACO: Tu kasi voluali lumue lueyuka evĩho kuenda ungangala. Atavo alua a longisa okuti ohali tua siata oku tala, ocipango ca Suku.
CECI EMBIMBILIYA LI LONGISA: Suku haeyeko wa koka ũvi. Elivulu lia Yovi 34:10, li popia hati: “Ci kale kupãla la Suku oku linga evĩho. Ci kale kupãla la Tõlo oku limba kakandu.” Suku wa sokiyila omanu ekalo liwa. Eli olio esunga lieci Yesu a tu longisila oku likutilila hati: “A Isietu o kasi kilu.…Usoma wove wiye. Ocipango cove ci lingiwe posi ndeci ci lingiwa kilu.” (Mateo 6:9, 10) Omo okuti Suku wa tu kapako calua wa linga esokiyo lioku tẽlisa ocipango caye.—Yoano 3:16.
Tanga Efetikilo 1:26-28; Tiago 1:13; kuenda 1 Petulu 5:6, 7.
Anga hẽ Ovoyaki Kuenda Ohali Eteke Limue Vika Pua?
ESUNGA LIECI OMANU VA LINGILA EPULILO LIACO: Ovoyaki a kasi oku amamako oku ponda olohuluwa viomanu. Vosi yetu tua siata oku liyaka locitangi caco.
CECI EMBIMBILIYA LI LONGISA: Suku wa likuminya oku tumbika ombembua voluali luosi. Vusoma waye, omanu ka ‘vaka lilongisa vali uyaki.’ Momo vaka pongolola “olosipata viavo ha vi lingi atemo olosaluwa.” (Isaya 2:4) Suku oka mãlako ungangala kuenda ohali. Embimbiliya li popia hati: “[Suku oka] puenya asuelela osi kovaso avo. Okufa ka ku kalako vali, ndaño oku lila loku liyula lupongo laviovo ka vi kalako vali. Momo ovina viatete via pita.”—Esituluilo 21:3, 4.
Tanga Osamo 37:10, 11; 46:9; kuenda Mika 4:1-4.
Nye ci Pita letu Eci tu fa?
ESUNGA LIECI OMANU VA LINGILA EPULILO LIACO: Atavo alua o voluali, a siata oku longisa okuti omanu va kuete ocilelembia ka ci fi. Omanu va tava okuti ava va fa va pondola oku linga lãvi ava va kasi lomuenyo kuenda Suku o kangisa olondingaĩvi vondalu yifelu.
CECI EMBIMBILIYA LI LONGISA: Poku fa, omanu ka va kala vali lomuenyo. Elivulu Liukundi 9:5, li popia hati: “Ava va fa lacimue va kũliha.” Omunu wa fa, ka pondola oku kuatisa ndaño oku kuama kuama vana va kasi lomuenyo, momo u wa fa, ka kũlĩhĩle vali cimue.—Osamo 146:3, 4.
Tanga Efetikilo 3:19; kuenda Ukundi 9:6, 10.
Ava va fa va kuete elavoko lipi?
ESUNGA LIECI OMANU VA LINGILA EPULILO LIACO: Tu yongola oku amamako oku kala lomuenyo kuenda oku kuata esanju kumue lomanu tu sole. Eli olio esunga lieci tu kuetele onjongole yoku li sanga vali la vangandietu va fa.
CECI EMBIMBILIYA LI LONGISA: Onepa yalua yomanu va fa yika pinduiwa. Yesu wa likuminya hati, “vosi va kasi vayambo…[vaka] tundamo.” (Yoano 5:28, 29) Ava vaka pinduiwa, vaka kala voluali luokaliye ndomo Suku a ci likuminya. (Luka 23:43) Omanu vosi vakuepokolo vaka kuata uhayele wa lipua kuenda omuenyo ko pui. Embimbiliya li popia hati: “Olondingesunga vi piñala ofeka, vi tungamo oloneke ka vi pui.”—Osamo 37:29.
Tanga Yovi 14:14, 15; Luka 7:11-17; kuenda Ovilinga 24:15.
Ndi pondola oku linga ndati olohutililo vi yeviwa la Suku?
ESUNGA LIECI OMANU VA LINGILA EPULILO LIACO: Omanu vakuatavo osi va siata oku likutilila. Pole, valua va sima okuti olohutililo viavo ka vi kasi oku yeviwa.
CECI EMBIMILIYA LI LONGISA: Yesu wa tu longisa oku yuvula olohutililo vioku pitolola. Eye wa popia hati: “Eci vu likutilila ko ka pitololi ño-o olondaka vioku patekela.” (Mateo 6:7) Nda tu yongola okuti olohutililo vietu vi yeviwa la Suku, tu sukila oku linga olohutililo lonjila yimue ya sunguluka. Oco tu tẽle oku ci linga, tu sukila oku kuama olonumbi via Suku viatiamẽla kolohutililo. Ukanda watete wa Yoano 5:14, u popia hati: “Nda tu pinga cimue ca sungulukila ocipango [ca Suku] eye o tu yeva.”
Tanga Osamo 65:2; Yoano 14:6, 14; kuenda 1 Yoano 3:22.
Ndi Kuata Ndati Esanju Komuenyo?
ESUNGA LIECI OMANU VA LINGILA EPULILO LIACO: Omanu vamue va sima okuti olombongo, ekemãlo, kuenda eposo ovio vi nena esanju komuenyo. Pole, vana va kuete ocisimĩlo coku sanga esanju lonjila yaco va siata oku likemba ovo muẽle.
CECI EMBIMBILIYA LI LONGISA: Yesu wa lekisa eci ci nena esanju poku popia hati: “Vakuosuke wovutima va sumũlũha, momo usoma wokilu wavo.” (Mateo 5:3) Tu pondola lika oku kuata esanju nda tua likolisilako oku kũlĩha Suku kuenda ocipango caye catiamẽla kokuetu. Ukũlĩhĩso waco u sangiwa Vembimbiliya. Oku kũlĩha ocili caco, ci tu kuatisa oku limbuka ovina vi kuete esilivilo kuenda evi ka vi kuete. Oku kapako olonumbi Viembimbiliya kovina viosi tu linga, ci kuete esilivilo kuenda ci nena esanju.—Luka 11:28.
Tanga Olosapo 3:5, 6, 13-18; kuenda 1 Timoteo 6:9, 10.
Tua konomuisako lika apulilo epandu lekuatiso Liembimbiliya. O yongola hẽ oku kuata vali alomboluilo akuavo? Nda ove o kasi pokati ‘kavakuosuke wovutima’ ocili okuti o ka kuata onjongole yaco. Pamue ove wa li lingile ale apulilo amue nda-a: ‘Nda Suku wa tu kapako, momo lie a ecelela ũvi kuenda ohali vokuenda kuanyamo alua? Ndi pondola oku kuatisa ndati epata liange oku kuata esanju?’ Vembimbiliya mu sangiwa atambululo kapulilo ava kuenda apulilo akuavo.
Pole, koloneke vilo, omanu valua va kuete ohele yoku lilongisa Embimbiliya. Ovo va sima okuti Embimbiliya elivulu limue linene calua kuenda oku kuata elomboloko liolondaka vi sangiwamo, ca tĩla. Anga hẽ o yongola oku kuatisiwa oco o sange atambululo akuavo Vembimbiliya? Olombangi Via Yehova vi pondola oku ku ĩha ovimalẽho vivali vika ku kuatisa oku ci linga.
Ocimalẽho catete, elivulu losapi Embimbiliya li Longisa Nye?. Olio lia pangiwila oku kuatisa omanu oku konomuisa Embimbiliya oco va sange atambululo kapulilo a velapo a siata oku lingiwa. Ocimalẽho cavali, esokiyo lioku lilongisila Embimbiliya konjo. Umue pokati Kolombangi Via Yehova posongo yene, o pondola oku ku pasuisa oco vu lilongise Embimbiliya osemana losemana vokuenda kuakukutu amue konjo yove. Omanu valua koluali luosi, va siata oku kuatisiwa lesokiyo liaco. Vamue pokati kavo va popia vati: “Nda sanga ocili!”
Oku lilongisa Embimbiliya ci sokisiwa loku sanga ukuasi wa velapo. Momo ocili Cembimbiliya, ca tu yovola kovihilahila, katatahãi kuenda usumba wovina viaño. Oco, ca tu ĩha elavoko kuenda esanju. Yesu wa popia hati: “Vu kũlĩha ocili, kuenda ocili cu yovola.”—Yoano 8:32.


text:
Pi tu Pondola Oku Sanga Atambululo a Velapo Atiamẽla Komuenyo?
O tambulula hati . . .
vuloño?
vovilongua viesanda?
Vembimbiliya?
USONEHI UMUE WEMBIMBILIYA WA SAPUILA SUKU HATI
“Nyĩhe olondunge . . . Ondaka yove, oyo ocili.”
Embimbiliya lieca atambululo komanu valua.
O yongola hẽ, oku kala umue pokati komanu vaco?
Onumbi yetu yo Internet jw.org yi pondola oku ku kuatisa.
TANGA vonumbi yaco
TALA olovideo viatiamẽla Kembimbiliya
TAPA alivulu
POKATI KAPULILO A KUÃIMO, LIPI O YONGOLA OKU KŨLĨHA ETAMBULULO LIACO?
Momo lie tu kasilili komuenyo?
Nye ci pita letu eci tu fa?
Sanda atambululo Embimbiliya atiamẽla kapulilo aco vo jw.org.
(Sandiliya onepa yi tukuiwa hati › ALONGISO EMBIMBILIYA > APULILO EMBIMBILIYA A TAMBULUIWA)


text:
Ehipululo 81: Vayumba Onthumbi Mekuateso Lia Huku
OVANTHU 50.000, valinga oungendi omunene okutunda Kombambilonia okuenda ko Jelusalei. Mahi, etyi vehika, vavasa o Jelusalei ankho yahanyauka. Naumue vali omunthu ankho ukalamo. Ova Isilayeli ankho vena yokutunga vali ovipuka aviho.
Otyipuka vatetekela okulinga, okutunga o altar. O altar omphangu muna ankho valingila ovilikutila viovinyama pala Yehova. Monohanyi mbehehi, avahimbika okutunga ondyuo ya Huku. Anthi, onondyale ankho mbukala povilongo viopopepi, kavahandele ova Isilayeli vatunge ondyuo oyo. Moluotyo, vahimbika okuvehonga opo vakale nouoma, vayekepo okutunga. Okuhulako, onondyale ombo vaita kohamba omphe yo Persia, opo alinge otyitumino tyimue tyitalamesa ovilinga ovio viokutunga.
Papita omanima 17, tunde etyi ova Isilayeli ankho vantunda Kombambilonia. Yehova atumu ovauli vae Ageu na Zakaria, vapopile ovanthu opo vahimbike okutunga vali. Ovanthu vayumba onthumbi mekuateso lia Huku, avetavela kovauli. Avahimbika vali okutunga, namphila ankho otyitumino tyati kavapondola okutunga.
Moluotyo, omutumini umue wo Persia ankho utiwa o Tatenai, eya okupula ova Isilayeli omokonda yatyi ankho vatungila ondyuo ya Huku. Ovaisilayeli avemukumbulula okuti, etyi ankho tukahi Kombambilonia, Ohamba Siru wetupopilile okuti: ‘Endei ko Jelusalei mukatunge ondyuo ya Yehova, Huku yenyi.’
Pomuvo opo Siru ankho wankhiale. Tatenai atumu omukanda Kombambilonia, okupula inkha Siru tyili wevetumine okutunga. Ohamba omphe yo Persia aitumikisa omukanda wekumbululo. Apopi okuti otyili Siru otyo evetumine. Tupu ohamba ahoneka okuti: ‘Yekei ova Isilayeli vatunge ondyuo ya Huku yavo. Ame nkhele ndyimutuma muvekuateseko.’ Mokuenda kuomanina ekuana, ondyuo ya Huku aipu okutungwa. Iya ova Isilayeli avahambukwa unene.
Pahe ankho papita omanima 48. Ovanthu ankho vahepa. Moluotyo, epundaumbo no ondyuo ya Huku, ankho kaviehiwile. Esdra omu Isilayeli umue ankho wesala Kombambilonia, etyiivi okuti ondyuo ya Huku yesukisa okulingwa nawa. Ove utyii oityi alinga?
Esdra akapopia na Artaxerxe ohamba yo Persia. Iya ohamba oyo ongwa, aimupe ovipuka ovinyingi, opo atyindile ko Jelusalei. Esdra aiti ova Isilayeli vakuavo Mombambilonia vemukuateseko okutuala ovipuka ovio ko Jelusalei. Iya ovanthu 6.000 avetavela okuenda. Ankho vena opalata onyingi, no olu novipuka ovikuavo viakolela pala okutyinda.
Esdra ankho wasukalala, mokonda mondyila ankho muna ovalume onondingavivi. Ovalume ovo ankho vapondola okuvepola opalata no olu oyo vatyinda, aveveipaa. Moluotyo, Esdra waongiya ovanthu aveho, ngetyi weete polutalatu apa. Avelikuambela ku Yehova opo eveamene moungendi wavo wo kukondoka ko Jelusalei.
Yehova eveamena. Konyima yonohanyi ononkhuana mboungendi, vehika nawa mo Jelusalei. Otyo katyilekesa okuti Yehova ukwatesako vana vemuyumba onthumbi?
Esdras okapitulu 2 alo 8.
Omapulo
- Ovanthu veñgapi valinga oungendi okutunda ko Mbambilonia alo ko Jelusalei? Mahi oityi vavasako etyi vehika?
- Oityi ova Isilayeli vahimbika okutunga etyi vehika? Mahi oityi onondyale mbavo mbalinga?
- Ageu na Zakaria, ankho ovalie? Iya oityi ovo vatolela ovanthu?
- Omokonda yatyi Tatenai atumina omukanda ko Mbambilonia? Iya ekumbululo patyi apewako?
- Oityi Esdra alinga etyi eiva kombinga yesuko liokuhiwisa ondyuo ya Huku?
- Oityi Esdra ekahi nokulikuambela polutalatu apa? Oñgeni elikuambelo liae liakumbululwa? Iya otyo tyitulongesa tyi?
Omapulo omakuavo
- Tanga Esdras 3:1-13.
Inkha tukahi potyilongo tyimue pehena ewaneno liovanthu va Huku, oityi tuesukisa okutualako okulinga? (Esd. 3:3, 6; Atos 17:16, 17; Heb. 13:15)
- Tanga Esdras 4:1-7.
Ongeleka patyi Zorobabel aavela ovanthu va Yehova kombinga yokulihonyeka novanthu vomalongeso omatutu? (Ex. 34:12; 1 Cor. 15:33; 2 Cor. 6:14-17)
- Tanga Esdras 5:1-5, 17; 6:1-22.
Omokonda yatyi onondyale kambetyivilile okutalameka ovilinga viokutunga ondyuo ya Huku? (Esd. 5:5; Isa. 54:17)
Oñgeni etyi tyalinga ovakulu vomawaneno ova Judeu tyikuatesako ovakulu vomawaneno ova Kristau hono okuovola ehongelelo lia Yehova putyina vapita movitateka? (Esd. 6:14; Sal. 32:8; Rom. 8:31; Tia. 1:5)
- Tanga Esdras 8:21-23, 28-36.
Tyina tuhanda okutokola okulinga otyipuka, ongeleka patyi ya Esdra tuesukisa okuhetekela? (Esd. 8:23; Sal. 127:1; Pro. 10:22; Tia. 4:13-15)


text:
OSAPI YO KOÑOÑO | YESU O POPELA
Onjivaluko Yolofa Via Yesu
—Otembo Yipi Kuenda pi Yilingiwila?
Yesu kuteke wa sulako eci handi ka file, wa longisa olondonge viaye oco va ivaluke ocilumba eye a laikele oku eca. Eye wa va sapuila hati: “Ci lingili onjivaluko yange.”
Unyamo ulo onjivaluko yolofa via Yesu yi ka lingiwa Votãlo, 3 ya Kupupu noke yoku iñila kuekumbi. Olombangi via Yehova viu ku laleka ove kumue lepata liove oco vu ka yevelele ohundo yi ka lombolola esunga lieci olofa via Yesu vi kuetele esilivilo kuenda ndomo vi ku kuatisi.


text:
OCIPAMA CECELÃLA
Usoma wa Suku Nye?
Embimbiliya li tu sapuila nye catiamẽla Kusoma wa Suku?
Usoma wa Suku uka linga nye?
Otembo yipi Usoma uka tẽlisa ocipango ca Suku palo posi?
OMANU valua voluali va kũlĩha Ohutililo ya Isietu. Vamue va yi tukula hati, Ohutililo ya Ñala. Ohutililo yaco yina Yesu Kristu a longisile kolondonge viaye. Olondaka vi sangiwa vohutililo yaco, vi kuete esilivilo liocili. Oku konomuisa ovina vitatu via tukuiwa tete vohutililo eyi, cika ku kuatisa oku kũlĩha ciwa eci Embimbiliya li longisa.
2 Kefetikilo liohutililo eyi, Yesu wa longisa olondonge viaye hati: “Likutilili ndeci, hoti, A Isietu o kasi kilu. Onduko yove yi sumbiwe. Usoma wove wiye. Ocipango cove ci lingiwe posi ndeci ci lingiwa kilu.” (Mateo 6:9-13) Apingilo atatu a tukuiwa ndeti vohutililo eyi, a lomboloka nye?
3 Etu tua lilongisa ale calua catiamẽla konduko ya Suku, Yehova. Kuenda tua lilongisavo vimue via tiamẽla kocipango ca Suku. Leci a lingila omanu kuenda eci handi aka linga kovaso. Oco hẽ nye Yesu a yonguile oku popia eci a tu vetiya oku likutilila hati: “Usoma wove wiye”? Usoma wa Suku nye? Kuenda uka yelisa ndati onduko ya Suku oco yi sumbiwe? Oku iya Kusoma waco kua litokeka ndati loku tẽlisiwa kuocipango ca Suku?
CECI USOMA WA SUKU U LOMBOLOKA
4 Usoma wa Suku uviali wa tumbikiwa la Yehova. Usoma waco u kuete Osoma ya nõliwa. Helie Osoma yaco? Yesu Kristu. Yesu, Osoma yimue ya velapo olosoma viosi via kulo kilu lieve. Eye o tukuiwa hati “Soma yolosoma haeye Ñala yoloñala.” (1 Timoteo 6:15) Eye okuete unene woku linga ovina vialua viwa okuti layimue ombiali yi tẽla oku ci linga.
5 Ombala Yusoma wa Suku yi kasi pi? Yesu hẽ o kasi pi? Ove handi ivaluka okuti eye wa fila palo posi eci vovalela kuti. Noke wa pinduiwa, kuenje wa londa kilu. (Ovilinga 2:33) Omo liaco, ombala Yusoma wa Suku, yi kasi muẽle kilu. Eli olio esunga lieci Embimbiliya li tukuila Usoma waco hati, ‘usoma wokilu.’ (2 Timoteo 4:18) Pole, ndaño Usoma wa Suku u kasi kilu, owo uka viala omanu palo posi.—Esituluilo 11:15.
6 Nye tu popela okuti Yesu Osoma yimue ka yi sokisiwa? Tu ci popela omo okuti eye lalimue eteke aka fa. Poku sokisa Yesu lolosoma via kulo kilu lieve, Embimbiliya li popia hati, “eye lika o kasi lomuenyo ko pui, haeye o kala kala vocinyi cina ka ci tava oku amelako.” (1 Timoteo 6:16) Eci ci lomboloka okuti ovina viosi viwa Yesu aka linga, vika kala otembo ka yi pui. Eye oka linga ovina vialua viwa.
7 Catiamẽla ku Yesu, Embimbiliya li popia hati: “Espiritu lia Yehova lia kala laye, espiritu liolondunge luloño, espiritu lielungulo lunene, espiritu liukũlĩhĩso lusumba wa Yehova. Esanju liaye li kala koku sumbila Yehova; Ka tetulula ndeci ci lete ovaso aye, pamue oku teta onimbu ndeci ci yeva ovatũi aye, puãi o tetuluila olosuke lesunga, kuenje o tetela omanu vaño voluali olonimbu via sunguluka. O veta oluali lohunya yomẽla waye, kuenje ipa vakuevĩho lofela yovomẽla waye.” (Isaya 11:2-4) Olondaka evi vi lekisa okuti Yesu oka viala omanu lesunga kuenda oka va kuatela ohenda. Oyongola hẽ oku vialiwa losoma ya soka ndeyi?
8 Cimue cikuavo catiamẽla Kusoma wa Suku, ceci okuti, Yesu kaka viala lika liaye. Kuli vakuavo vaka viala laye. Upostolo Paulu wa sapuila Timoteo hati: “Nda tu pandikisa tu vialela kumue laye.” (2 Timoteo 2:12) Paulu la Timoteo, kuenda vakuavo va nõliwa la Suku, vaka viala kumue la Yesu Vusoma wokilu. Oco hẽ omanu vañami vaka kuata epuluvi liaco?
9 Ndomo ca lekisiwa Vocipama 7 celivulu lilo, upostolo Yoano wa tambuile ocinjonde cimue. Vocinjonde caco, eye wa mola “Kameme [Yesu Kristu] o tãi komunda Siono [kilu]. Ocita lakui akuãla la vikuãla kolohũlũkãi viava va kuete onduko yaye londuko ya Isiaye via sonehiwa kovipolo viavo va tãi kumue laye.” Ava va tukuiwa ndeti va soka 144.000 velie? Yoano o tu sapuila hati: “Ovo…vakuakukuama Kameme kuosi a endaenda. Va yovuiwa komanu kuenje va linga apako atete a eciwa ku Suku la Kameme.” (Esituluilo 14:1, 4) Ovo vana va nõliwila oku viala kumue la Yesu Kristu kilu. Eci va pinduiwila komuenyo wokilu, ‘ovo vaka kala olosoma, kuenje vaka viala ilu lieve’ kumosi la Yesu. (Esituluilo 5:10) Tunde kotembo yovapostolo, Suku wa fetika oku nõla Akristão vakuekolelo oco va tẽlise etendelo 144.000 komanu.
10 Esokiyo lia lingiwa lioku nõla Yesu kumue lava va soka 144.000 oco va viale omanu, eliangiliyo limue liwa. Momo Yesu wa kũlĩha eci ci lomboloka oku kala omunu loku tala ohali. Upostolo Paulu wa popia hati, “ka tu kuete ocitunda cinene okuti okuleñela kuetu ka ku u yevala, puãi tu kuete ocitunda ca yonjaiwa kovina viosi ndetu, haimo ka ca la linga ekandu.” (Va Heveru 4:15; 5:8) Ava vaka viala laye, eci va kala palo posi va talavo ohali kuenda va pandikisa kovina viñi viñi. Ovo va liyakavo lakandu kuenda ovovei añi añi. Kuenje ovitangi viomanu vika va lomboloka ciwa.
USOMA WA SUKU UKA LINGA NYE?
11 Eci Yesu a popia hati likutilili oku pinga Usoma wa Suku oco wiye palo posi, eye wa popiavo hati, likutilili oku pinga oco ocipango ca Suku “ci lingiwe posi ndeci ci lingiwa kilu.” Suku o kasi kilu. Kuenda ocipango caye otembo yosi ca lingaiwa lovangelo vakuacili. Pole, Vocipama 3 celivulu lilo, tua lilongisa okuti kuli ungelo umue ũvi wa liwekapo oku linga ocipango ca Suku. Kuenje wa lueyisa Adama la Heva. Vocipama 10, tuka kũlĩhĩsa eci Embimbiliya li longisa catiamẽla kungelo waco. Ungelo waco wa kũlĩhĩwa hati Satana Eliapu. Satana kumue lovangelo vana va tukuiwa hati olondele, va kala handi kilu otembo yimue. Omo liaco, kotembo yaco, havosiko kilu va kala loku linga ocipango ca Suku. Pole, eci Usoma wa Suku wa fetika oku viala, ovina kilu via pongoloka. Yesu Kristu eci a vialekiwa, wa yaka la Satana, kuenje wo yula.—Esituluilo 12:7-9.
12 Olondaka vi sangiwa vocitumasuku cikuãimo vi lekisa eci ca pitako. Ovio vi tu sapuila hati: “Nda yeva ondaka yinene kilu, ya linga yiti, Cilo kua tukuluka epopelo lunene luviali wa Suku yetu lomoko ya Kristu waye. Momo omindiki ya vamanjetu ya tundisiwa, una o va lundaila ño-o ku Suku yetu lutanya luteke.” (Esituluilo 12:10) Wa limbuka ovina vivali via tukuiwa vocinimbu eci? Catete, Usoma wa Suku povaka a Yesu Kristu, wa fetika oku viala. Cavali, Satana wa tundisiwa kilu, kuenje wa imbiwa ocipepi la palo posi.
13 Oco hẽ nye ceyililako? Embimbiliya li tu sapuila eci ca pita kilu noke yovina evi vivali. Olio li popia hati: “Yoleli, ailu lene wa tungimo.” (Esituluilo 12:12) Kilu ovangelo vakuacili va yolela omo Satana lolondele viaye va tundisiwa. Kaliye vosi va sialeleko vana lika va pokola ku Yehova Suku. Kilu kueya ombembua yocili loku kolapo. Kuenje ocipango ca Suku ca fetika oku lingiwa kilu.
14 Oco hẽ palo posi peya oku kala ndati? Embimbiliya li tu sapuila hati: “Ove a ngongo, love a kalunga, ngongo yene! Momo eliapu lia lokila kokuene lonyeño ya lua, omo lia limbuka okuti oloneke vialio vitito.” (Esituluilo 12:12) Satana co temisa calua omo a tundisiwa kilu. Eye wa kũlĩhavo okuti otembo yaye yitito. Omo lionyeño yaco, eye okasi oku kokela omanu ‘ohali’ palo posi. Vocipama cikuãimo, tuka lilongisa vali catiamẽla ‘kongongo’ yaco. Pole, ci tava okuti tu pula ndoco: Usoma uka tẽlisa ndati ocipango ca Suku palo posi?
15 Ove handi ivaluka ocipango ca Suku catiamẽla palo posi? Ove wa ci lilongisa ale Kocipama 3. Eci Suku a pongiya ocumbo Cedene, onjongole yaye ya kala okuti oluali luosi lu posoka. Kuenda luyukisiwa lomanu vakuesunga okuti va kala otembo ka yi pui. Satana wa lueyisa Adama la Heva. Kuenje eci ca tateka oku tẽlisiwa kuocipango ca Suku palo posi. Pole, ocipango caco cika tẽlisiwa muẽle. Yehova handi o yongola okuti “olondingesunga vi piñala ofeka, vi tungamo oloneke ka vi pui.” (Osamo 37:29) Usoma wa Suku uka tẽlisa onjongole yaco. Uka ci linga hẽ ndati?
16 Kũlĩhisa ocitumasuku ci sangiwa kelivulu lia Daniele 2:44. Kelivulu eli tu tangako hati: “Koloneke violosoma viaco, Suku yokilu o katula usoma, kuenje ka u nyolẽha, ka u tambuiwa lomanu vofeka yiñi; puãi owo u nyõla loku lia ovosoma aco osi, haiwo u kala muẽle hũ oloneke ka vi pui.” Olondaka evi vi tu sapuila nye catiamẽla Kusoma wa Suku?
17 Catete, olondaka evi vi tu sapuila okuti Usoma wa Suku wa tumbikiwa “koloneke violosoma viaco.” Ale kotembo okuti handi olosoma vikuavo vikasiko. Cavali, vi tu sapuila okuti Usoma waco uka kala otembo ka yi pui. Lalimue eteke uka yuliwa ale oku piñanyiwa lusoma ukuavo. Catatu, tua limbuka okuti kuka kala uyaki pokati Kusoma wa Suku lovosoma oluali. Usoma wa Suku uka yula. Oku sulako, owo lika uka viala omanu vosi. Kuenje omanu vaka vialiwa luviali umue uwa okuti ka wa lamuiwa.
18 Embimbiliya li tu sapuila vali cikuavo catiamẽla kesulilo liuyaki uka pita pokati Kusoma wa Suku lovosoma oluali. Olio li tu sapuila okuti, aspiritu ãvi, eci va limbuka okuti esulilo li kasi ocipepi, va enda oku kemba ‘olosoma violuali luosi.’ Oco hẽ nye aspiritu aco a ci lingila? Va ci lingila oku ‘vi ongoluila kovita vieteke linene lia Suku Tõlo.’ Olosoma violuali vi kongoluiwila kocitumãlo ci “tukuiwa hati, Harmagedo velimi lia Heveru.” (Esituluilo 16:14, 16) Omo lieci ca lomboluiwa ndeti vovinimbu evi vivali, uyaki uka pita pokati Kusoma wa Suku lovosoma oluali, u tukuiwa hati uyaki wo Harmagedo.
19 Usoma wa Suku uka tẽlisa nye luyaki wo Harmagedo? Handi ivaluka eci catiamẽla kocipango ca Suku palo posi? Ocipango ca Yehova Suku ceci okuti mulo voluali mu kala lika omanu vakuesunga, haivo va lipua okuti vo vumba lika eye. Nye ci kasi oku tateka okuti eci handi ka ca tẽlisiwile? Catete, etu tuakuakandu. Kuenje tua siata oku vela kuenda oku fa. Pole, vocipama 5, tua lilongisa okuti Yesu wa tu fila oco tu kuate omuenyo ko pui. Ove pamue handi ivaluka olondaka via sonehiwa Kevanjeliu lia Yoano, via popia hati: “Omo Suku a sola ndoco oluali, oco a ecela Omõlaye wongunga okuti wosi u kolela ka fi, puãi o mola omuenyo ko pui.”—Yoano 3:16.
20 Ocitangi cikuavo ceci okuti, omanu valua va siata oku linga eci cĩvi. Ovo va kemba, va nyana, kuenda va linga ukahonga. Ovo ka va yongola oku linga ocipango ca Suku. Olondingaĩvi vika nyõliwa vuyaki wa Suku wo Harmagedo. (Osamo 37:10) Ocipango ca Suku ka ci kasi oku lingiwavo palo posi, omo okuti olombiali ka vi vetiya omanu oku ci linga. Olombiali vialua via siata oku ecelela ungangala kuenda evĩho. Catiamẽla kekalo liaco, Embimbiliya li popia hati: “Omunu poku kangisa ukuavo o lilinga eye muẽle cĩvi.”—Ukundi 8:9.
21 Noke yo Harmagedo, omanu vaka vialiwa lika Lusoma wa Suku. Usoma waco uka tẽlisa ocipango ca Suku. Kuenda uka nena asumũlũho alua komanu. Owo uka nyõla Satana lolondele viaye. (Esituluilo 20:1-3) Unene wocilumba cocisembi ca Yesu uka kuatisa omanu vosi vakuesunga. Kuenje lomue oka vela vali ndaño oku fa. Vusoma wa Suku, omanu vaka kuata epuluvi lioku kala otembo ka yi pui. (Esituluilo 22:1-3) Noke oluali luosi luka kala ocumbo ceposo. Kuenje Usoma uka tẽlisa ocipango ca Suku palo posi. Kuenda uka yelisa onduko ya Suku oco yi sumbiwe. Eci hẽ ci lomboloka nye? Eci ci lomboloka okuti, Vusoma wa Suku vosi vaka kalamo, vaka sumbila onduko ya Suku, Yehova.
OTEMBO YIPI USOMA WA SUKU U KEYA?
22 Yesu wa vetiya olondonge viaye oco vi likutilile hati, “Usoma wove wiye.” Eci ci lekisa okuti Usoma ka wa tumbikiwile kotembo yaco. Anga hẽ Usoma weya eci Yesu a londa kilu? Sio. Momo Petulu la Paulu va sapula okuti, eci Yesu a pinduiwa olondaka via sonehiwa Kosamo 110:1, via tẽlisiwa vokuaye. Kosamo yaco tu tangako hati: “Yehova wa popia la cime cange, hati, Tumãla kondio yange toke hu lingila ovanyali vove ociliatelo cove.” (Ovilinga 2:32-34; Va Heveru 10:12, 13) Eci ci lekisa okuti, Yesu handi wa talamẽla otembo yimue.
23 Yesu wa talamẽla toke otembo yipi? Eci pa pita 1.900 kanyamo, ava va kala oku lilongisa Embimbiliya, va pitĩla kelomboloko liokuti otembo yoku talamẽla kua Yesu yika sulila kunyamo wo 1914. (Catiamẽla kotembo eyi, tala Alomboluilo a Vokiyiwako.) Ovina via pita voluali oku pisa kunyamo wo 1914, via lekisa okuti olokonda via lingiwa lomanu vaco, via sokelepo muẽle. Oku tẽlisiwa kuovitumasuku ku lekisa okuti vunyamo wo 1914, Kristu wa linga Osoma. Kuenje Usoma wa Suku wa fetika oku viala kilu. Omo liaco, etu tu kasi ‘koloneke vitito’ via kambelako Satana. (Esituluilo 12:12; Osamo 110:2) Cilo, tu tẽla oku popia lekolelo okuti, Usoma wa Suku ndopo uka tẽlisa ocipango ca Suku palo posi. Olondaka evi hẽ wa vi sanjukila? O tava okuti vika tẽlisiwa muẽle? Ocipama cikuãimo cika tu kuatisa oku limbuka eci Embimbiliya li longisa catiamẽla kovina evi.
CECI EMBIMBILIYA LI LONGISA
- Usoma wa Suku uviali wokilu. Yesu Kristu eye Osoma yaco kumue lava va soka 144.000 komanu vopiwa palo posi.—Esituluilo 14:1, 4.
- Usoma wa Suku wa fetika oku viala kunyamo wo 1914. Kuenje Satana wa takumuiwila kulo kilu lieve.—Esituluilo 12:9.
- Usoma wa Suku ndopo uka nyõla ovosoma oluali. Kuenje oluali luka kala ocumbo ceposo.—Esituluilo 16:14, 16.
Apulilo Elilongiso
1. Ohutililo yipi ya kũlĩhĩwa calua tuka konomuisa?
2. Ovina vipi vitatu Yesu a vetiya olondonge viaye oku vi pinga vohutililo?
3. Nye tu sukila oku kũlĩha catiamẽla Kusoma wa Suku?
4. Usoma wa Suku nye? Kuenda helie Soma yaco?
5. Ombala Yusoma wa Suku yi kasi pi? Kuenda owo uka viala velie?
6, 7. Nye ci lekisa okuti Yesu Osoma yimue ka yi sokisiwa?
8. Velie vaka viala la Yesu?
9. Vañami vaka viala la Yesu? Kuenda otembo yipi Suku a fetika oku va nõla?
10. Momo lie tu popela okuti esokiyo lia lingiwa lioku nõla Yesu kumue lava va soka 144.000 oco va viale omanu, eliangiliyo limue liwa?
11. Nye Yesu a vetiyila Akristão oco va pinge okuti ocipango ca Suku ci lingiwa kilu?
12. Ovina vipi vivali via tukuiwa kelivulu Liesituluilo 12:10?
13. Eci Satana a tundisiwa, kilu kueya oku kala ndati?
14. Nye ceya oku pita eci Satana a takumuiwila palo posi?
15. Cipi ocipango ca Suku catiamẽla palo posi?
16, 17. Elivulu lia Daniele 2:44 li tu sapuila nye catiamẽla Kusoma wa Suku?
18. Uyaki uka pita pokati Kusoma wa Suku lovosoma oluali u tukuiwa hati ndati?
19, 20. Nye ci kasi oku tateka oku lingiwa kuocipango ca Suku palo posi?
21. Usoma uka tẽlisa ndati ocipango ca Suku palo posi?
22. Tua kũlĩha ndati okuti Usoma wa Suku ka weyile eci Yesu a kala palo posi? Kuenda tua kũlĩhavo ndati okuti ka weyile eci Yesu a pinduiwa?
23. (a) Otembo yipi Usoma wa Suku wa fetika oku viala? (b) Nye tuka lilongisa vocipama cikuãimo?


text:
Onthele ya 4: Tunde Pohamba Yotete yo Isilayeli alo Poukonde Mombambilonia
Ohamba yotete yo Isilayeli ankho o Saulu. Mahi, Yehova emuyale, iya aholovona David opo apinge pu Saulu. Matukelilongesa ovipuka ovinyingi kombinga ya David. Etyi ankho David omukuendye waluisile Goliya, elume limue enene. Konyima aende nkholo, mokonda yohamba Saulu yemulingila onkhi. Onthiki imue Abigail omukai umue omuwa, watyilikile David okulinga otyipuka tyimue otyivi.
Konyima yotyo, matukelilongesa ovipuka ovinyingi kombinga ya Salomau omona wa David. Una wapingile pomphangu ya David ngo hamba yova Isilayeli. Onohamba ononthatu mbotete mbova Isilayali, kese imue yatumina omanima 40. Iya konyima yononkhia mba Salomau, o Isilayeli yayapulwa omauhamba evali, wokokulio kuekumbi, no wokokumbili kuekumbi.
Ouhamba womihoko 10, wakalele omanima 257, konyima auhanyaunuapo nova Asiria. Etyi papita omanima 133, ouhamba womihoko vivali, nao auhanyaunuapo. Iya Ovaisilayeli avatualwa koukonde Kombambilonia. Ngotyo, Onthele ya KUANA ina ehipululo liomanima 510. Mokuenda kuomuvo oo, kuapita ovipuka ovinyingi vilunda omutima, ngetyi matukatala.


text:
Esapulo 109: Petulu wa Pasuisa Korneliu
ULUME u wa talama ndeti palo, upostolo Petulu. Alume ava va kasi konyima akamba vaye. Momo lie ulume u a kasilili oku kekamẽla Petulu? Anga hẽ eci ca sunguluka? Ove wa kũlĩha ulume waco?
Onduko yaye Korneliu. Eye kesongo liolohoka vio Roma. Korneliu ka kũlĩhĩle Petulu, pole wo laleka oco a ende konjo yaye. Tu konomuisi eci ceya oku pita.
Olondonge viatete via Yesu via kala va Yudea, pole Korneliu ka kaile u Yudea. Eye wa solele Suku, wa enda oku likutilila kokuaye. Kuenda wa lingaile ovina viwa komanu. Eteke limue kekumbi, ungelo wa moleha kokuaye kuenje wa popia laye hati: ‘Suku wa yeva olohutililo viove kuenda oka vi tambulula. Tuma alume oco va kope ulume umue o tukuiwa Petulu. Eye okasi ko Yopa konjo ya Simono, ocipepi lokalunga.’
Korneliu wa tuma oku sandiliya Petulu. Keteke likuavo, eci alume va kala ocipepi limbo lio Yopa, Petulu wa kala kilu lionjo ya Simono. Suku wa muisa Petulu vocinjonde onanga yimue yinene ya loka kilu. Vonanga yaco mua kala ovinyama viosi. Vocihandeleko ca Suku, ovinyama viaco viosi via vĩha oku vilia. Kuenje wa yeva ondaka ya popia hati: ‘A Petulu votoka. Vi ponda kuenda lia.’
Petulu wa kumbulula hati: ‘Sio! Ame sia la lia cimue ca vĩha.’ Petulu wa yeva ondaka ya popia hati: ‘Ca yelisa Suku kuka ci tukule ca ño.’ Eci ca pita olonjanja vitatu. Osimbu Petulu a kala loku sokolola eci a mola vocinjonde, alume va tumiwa la Korneliu va pitĩla konjo kuenda va pulisa Petulu.
Petulu wa loka kilu lionjo kuenda wa popia hati: ‘Ame muẽle vu kasi loku mbanjiliya. Weyilili nye?’ Eci alume vo sapuila okuti ungelo wa popia la Korneliu oco a laleke Petulu konjo yaye, Petulu wa tava oku enda lavo. Keteke likuavo Petulu lakamba vaye va enda oku pasuisa Korneliu ko Kaisarea.
Korneliu wongolola epata liaye kuenda akamba vaye va velapo. Eci Petulu eya, Korneliu wa enda oku tokekela laye. Kuenje wo kekamẽla, ndomo ocilete vociluvialuvia. Pole, Petulu wa popia hati: ‘Votoka. Lamevo ndulume.’ Embimbiliya li lekisa okuti, ka ca sungulukile oku kekamẽla omunu. Tu kuete lika oku fendela Yehova.
Petulu okasi oku kundila vosi vana va liongolola. Petulu wa popia hati: ‘Nda limbuka okuti Suku o tava omanu vosi va yongola oku u vumba.’ Osimbu eye a kala loku vangula, Suku wa tuma espiritu sandu. Kuenje omanu va fetika oku vangula alimi a litepa. Eci ca komõhisa olondonge va Yudea vana veyile la Petulu momo ovo va simile okuti Suku o kuetele lika ohenda va Yudea. Eci ca va longisa okuti Suku ka tendi ekova lalimue okuti olio lia velapo likuavo li sule. Eci ocina cimue vosi yetu tu kuete oku ivaluka.
Ovilinga 10:1-48; 11:1-18; Esituluilo 19:10.
Apulilo
- Ulume u vociluvialuvia wa kekama ndeti helie?
- Nye ungelo umue a sapuila Korneliu?
- Suku wa lekisa nye ku Petulu eci a kala kilu lionjo ya Simono ko Yopa?
- Momo lie Petulu a sapuilila Korneliu okuti ka ca sungulukile oku u kekamela?
- Momo lie olondonge va Yudea va kala la Petulu va komohelele?
- Nye tu lilongisila ku Petulu eci a pasuisa Korneliu?
Apulilo akuavo
- Tanga Ovilinga 10:1-48.
Olondaka via Petulu kelivulu Liovilinga 10:42 vi lekisa nye catiamẽla kupange woku kunda olondaka viwa Viusoma? (Mat. 28:19; Mar. 13:10; Ovil. 1:8)
- Tanga Ovilinga 11:1-18.
Ocituwa cipi Petulu a lekisa eci Yehova o tuma ku vakualofeka? Kuenda tu setukula ndati ongangu yaye? (Ovil. 11:17, 18; 2 Va Kor. 10:5; Va Efe. 5:17)


text:
Ehipululo 46: Ovimato Vio Jerikoo
OITYI tyikahi nokutokesa ovimato evi vio Jerikoo? Ngoti muayumbwa etenda enene. Mahi kononthiki mbuna ankho kutupu omatenda ine omauta. Ankho ehuviso ekuavo lia Yehova. Matulilongesa oñgeni tyaenda.
Tehelela etyi Yehova atolela Josue. Wati: ‘Ove nomasualali ove, lisetei nepundaumbo lio Jerikoo. Lisetei otyikando tyike kese nthiki. Tyilingei ononthiki epandu. Tyindei otyikasa tyomphango. Ono saserdote epanduvali vapite komutwe otyo vahika ononkhwino mbavo.
‘Monthiki yapanduvali lisetei-setei nepundaumbo ovikando epanduvali. Konyima amuhiki peulu ononkhwino, iya amuho kumue ululei onkhwo yovita. Iya ovimato mavitokela pohi.’
Josue novanthu vae valinga etyi Yehova evetuma. Puetyi ankho vaenda, vati filú. Ankho nawike upopia. Etyi ankho tyiivala vala ononkhwino no nomphai. Onondyale mbovanthu va Huku mo Jerikoo ankho vatila ouoma. Uluete epanda eli enkhuhu likahi pondyanena? Ondyanena ei oyalie? Oya Raabe. Raabe walingila atyiho ovalavi vevali vemutuma. Ombunga yae aiho ikahi nae mokati nokutala.
Konyima, monthiki yepandu-vali, etyi veliseta nepundaumbo ovikando epanduvali, vahika ononkhwino, omasualali aulula onkhwo, iya ovimato avitokela pohi. Josue apopi okuti: ‘Ipaei ovanthu aveho vekahi mepundaumbo amuliyoko. Yokei atyiho. Poleimo vala opalata, no olu, notyivela otyinkhuhu, iya amuvituale mekaka lia Yehova.’
Josue wapopila ovalavi vevali okuti: ‘Endei mondyuo ya Raabe, iya amuetako Raabe nombunga yae aiho.’ Ngotyo, Raabe nombunga yae vayovolwa, ngetyi ovalavi vemulaele.
Josué 6:1-25.
Omapulo
- Yehova watolela omasualali a Josue nono saserdote valinge tyi mononthiki epandu?
- Oityi ovalume ankho vena yokulinga monthiki ya panduvali?
- Ngetyi uluete polutalatu apa, oityi tyapitile novimato vio Jerikoo?
- Omokonda yatyi epanda olio enkhuhu liatulikilwa pondyanena?
- Josue watumine omasualali akalinge ñgeni ovanthu vomo Jerikoo nepundaumbo liatyo? Atumu valinge tyi opalata, no olu, notyivela otyinkhuhu novivela ovikuavo vali?
- Ovalavi vana vevali Josue evetumu okulinga tyi?
Omapulo omakuavo
- Tanga Josué 6:1-25.
Ova Isilayeli velisetele no Jerikoo ononthiki epanduvali. Oñgeni otyo tyelifwa novilinga viokuivisa, vikahi nokulingwa no Nombangi mba Yehova kononthiki ombu mbahulako? (Jos. 6:15, 16; Isa. 60:22; Mat. 24:14; 1 Cor. 9:16)
Oñgeni onondaka mba Josue 6:26 mbafuiswapo etyi papita omanima 500? Otyo tyitulongesa tyi kombinga yondaka ya Yehova? (1 Reis 16:34; Isa. 55:11)


text:
Ehipululo 62: Ovitateka Meumbo lia David
ETYI David ahimbika okutumina mo Jelusalei, Yehova wakuatesako omasualali ae okufinda onondyale mbavo, ovikando ovinyingi. Yehova ankho walaele okuavela ova Isilayeli otyilongo tyo Kanaa. Ngotyo, nekuateso lia Yehova otyilongo atyiho, atyilingi tyavo.
David ankho omutumini umue omuwa. Ankho uhole Yehova. Ngotyo, etyi David atambula o Jelusalei, otyipuka atetekela okulinga, okueta otyikasa tyomphango tya Yehova mo Jelusalei. Iya ahande okutunga ondyuo ya Huku opo apakemo otyikasa otyo tya Yehova.
Etyi David alinga omukulu, walinga otyipuka tyimue otyivi unene. David ankho utyii okuti tyapenga okupola otyipuka tyamuene. Mahi, onthiki imue kokangulohi, ankho ukahi nokuendaenda mombala yae. Iya amono omukai umue omuwa unene. Enyina liomukai oo, o Bateseba. Omulume wae ankho esualali lia David, litiwa o Uria.
David ankho wahanda unene Bateseba, atumu okumueta mombala yae. Omulume womukai oo, ankho ukahi kovita. Iya David alangalapo na Bateseba. Konyima Bateseba weliiva okuti omunthimba. Otyo atyisukalalesa unene David. Iya atumu omukanda ku Joabe onkhalamutue yomasualali ae, opo apake Uria komutue wovita ovinene opo aipawe. Etyi Uria ankhia, David anepe Bateseba.
Yehova anumana unene na David. Moluotyo, watuma omuumbili wae Natã akapopile David kombinga yonkhali oyo. Natã oyou tala ukahi nokupopia na David. David elivele unene mokonda yonkhali oyo alinga. Moluotyo, Yehova kemuipaele. Mahi, Yehova ati: ‘Mokonda yotyipuka otyo otyivi walinga, mokakala novitateka ovinyingi meumbo liove.’ Iya David akala tyili novitateka ovinene.
Tete, omona wavo na Bateseba wankhia. Konyima yotyo, otyiveli tya David Amnon, wakuata omphange yae Tamar kononkhono, alangalapo nae. Omona omukuavo wa David Abesalau, anumana unene mokonda yetyi tyalinga Amnon, iya emuipaa. Konyima Abesalau apandua novanthu ovanyingi, iya elipake kouhamba. Mahi, Abesalau aipawa movilwa ankho akatulila tate yae. Iya David afindi ngotyo ovita ovio. Enga, David wapita mononkhumbi ononyingi.
Mokuenda kuatyiho otyo, Bateseba atyiti omona omulume utiwa o Salomau. Etyi David akulupa, ankho ukahi nokuvela, iya omona wae Adonia elipake kouhamba. Mahi, David atumu o saserdote ankho utiwa o Zadoke, apake omulela pomutwe wa Salomau. Okulekesa okuti o Salomau malingi ohamba. Etyi pakala katutu David ankhi. Ankho una omanima 70. Watumina omanima 40. Mahi, pahe Salomau alingi ohamba yova Isilayeli.
2 Samuel 11:1-27; 12:1-18; 1 Reis 1:1-48.
Omapulo
- Nekuateso lia Yehova, otyilongo tyo Kanaa tyakalele ñgeni?
- Oityi tyaendelepo otyinthiki tyimue puetyi David ankho ekahi nokuendaenda mombala yae?
- Omokonda yatyi Yehova ankho anumanena unene na David?
- Ngetyi uluete polutalatu apa, olie Yehova atuma opo apopile David kombinga yononkhali mbae? Omulume wati oityi matyikapita na David?
- Ovitateka patyi David eya okukala navio?
- Konyima ya David, olie wakalele ohamba yova Isilayeli?
Omapulo omakuavo
- Tanga 2 Samuel 11:1-27.
Okutualako okuundapela Yehova oñgeni tyituyakulila?
Oñgeni David eya okulinga onkhali? Otyo tyiava elondolo patyi hono kovaumbili va Yehova? (2 Sam. 11:2; Mat. 5:27-29; 1 Cor. 10:12; Tia. 1:14, 15)
- Tanga 2 Samuel 12:1-18.
Elongeso patyi ovakulu vomawaneno novohe vapola konkhalelo omu Natã aavela David elondolo? (2 Sam. 12:1-4; Pro. 12:18; Mat. 13:34)
Omokonda yatyi Yehova akalela nokankhenda na David? (2 Sam. 12:13; Sal. 32:5; 2 Cor. 7:9, 10)


text:
PE-TESALLONAIKA
Pollone TESALLONAIKA Yomboma Pepá PE Topa Sirimu Bokumu
I pepámonga ungu-pulu mare inia yakondo gomo 974 molemo, akuna kanoko piliani.
1
Kolomongo-Awili 1-2tolo
Awilimunga Walemo Pe Wendo Ombá Ungu Se
1:1-2
Pollone Pepámo Tombando Pulu Polopa Torumu Ungumu
1 Pollo kinia Saillas kinia Timoti kinia olione ono Karasinga yombo talape kolea-awili Tesallonaika molemelema
i pepámo topo sikimulu. Pulu Yemo ono kinia olionga pea pali Lapamo kinia, Ye-Awili Yesusi Karasi kinia, pea kopu seko molemele yomboma, pepá topo sikimulu.
2 Lapa Pulu Yemo kinia Ye-Awili Yesusi Karasitolone ono we kondo kolko, ‘Ono konopu pe nipili taka leko molangi.’ niengili.
1:3-12
Pollone Pulu Yemo-Kinia “Ange.” Nimba Karasinga Tesallonaika Yombomanga Mawa Senderimu Semanemo
1:3-4
Karasinga Tesallonaika Yomboma-Kinia Umbunama Wendo Orumu Kinia Tondolo Munduku Moloringi Semane Se
3 Ango-keme, alieli ono nimbu pilipu konopu kimbu sipuli Pulu Yemo-kinia “Ange.” nimulú mele mundupu keliemulu liemu kiri. Ono ⸤Karasi kinia yunga ungumu ‘Sika.’ ningu⸥ kuru mondolemele mele olandopa olandopa kuru mondoko, ono onono anju yando konopu mondolemele mele olandopa pulimú akumunga alieli Pulu Yemo-kinia “Ange.” nilimulu mele alieli aku sipu nimbu molomolo kinia peanga. 4 Onone aku siku selemelemonga Pulu Yemonga yombo talape kolea lupa lupa molemelemanga andopo, ono kape nimbu imbi ambolopo paka tondopo, yombomane ono umbuna silimili kinia ono mindili nolemele-na-kolo tondolo munduku molko Karasinga ungumu ‘Sika.’ ningu kuru mondoringi mele siye naa kolko, kiniá kepe ‘Akumu sika.’ ningu kuru mondoko molemele mele konopu sipu semane topo silimulu.
1:5-10
Pulu Yemone Yunga Ulu Sumbi Nílimuni Olio Yomboma Sumbi Sipa Apurulimú Ungu Se (1:3-12 pali)
5 Ono seko molemele mele kanopole, ‘Pulu Yemone yomboma sumbi sipa apurulimú apurumba.’ nimbu kanolemolo. ⸤Ono ulu aku sipama wendo olemo⸥ akumunga Pulu Yemone ono pilipa apurupa kondopale Pulu Yemo ye nokoli kingimu molopa nokolemo koleana manda “Kamu sukundu wangi.” nimbá mele lipa ora silimú. Kiniá Pulu Yemo ye nokoli kingimu molopa nokolemo talapena molemelemonga mindili nolemele kanumu. 6 Pulu Yemone yomboma sumbi sipa apurulimú, akumunga ono mindili silimili yomboma yuni ‘Mindili nangi.’ nimba, 7 ono mindili nolemele yomboma kinia olio kinia pea ‘konopu peanga leko molangi.’ nimbá. Ye-Awili Yesusi yunga angello enge nilima kinia mulu-koleamo mundupa kelepa sepe awili-sepa nomba pembana omba mona gilimba kinia i ulumu wendo ombá. 8 ⸤Yu aku sipa ombale⸥ Pulu Yemo naa pilku kopu seko naa molko, Ye-Awili Yesusinga semane peangamo pilku liku sengena panjiku naa selemele yomboma ⸤aku selemelemonga⸥ pundu tombando “Mindili nangi.” nimbá. 9 Seko kinjilimilimunga pundu tomba mindili nonge mele i-sipa: Pulu Yemone “Ye-Awilimu molombana pungu naa molko, yunga tondolo paa olandopamonga pa tondolo-sepa selina ongo naa molko, paa anju pangi.” nimba makoropa, ono kamu topa mania mundumba, molko kinjiku mindi pungí. 10 ‘Yunga yombo kake selimane yu kape ningu, ‘yu sika’ ningu kuru mondolemele yombomane yunga imbi ambolko paka tondangi.’ nimba ombá walemonga kanu uluma wendo ombá. Olione ono ungu nimbu sirimuluma ‘Sika’ ningu kuru mondoringimunga ⸤yu ombá kinia⸥ onone kepe pea yu kape ningu imbi ambolko paka tondongela.
1:11-12
Pollo Keme Yemane ‘Karasinga Tesallonaika Yomboma Tondolo Munduku Molangi.’ Ningu Pulu Yemo Mawa Senderingi Ungu Se (1:3-12 pali)
11 Akumunga, ‘Pulu Yemone “Ono nanga yomboma molangi waa.” nirimu-na moloringi mele kiniá ono kanopa peanga pilipa ‘ “Waa.” nirindu mele mania naa pupili.’ nipili.’ nimbu olione alieli Pulu Yemo-kinia ononga nimbu mawa sendelemolo. ‘Yunga tondolomone ono ‘ulu peangama samili.’ nilimili uluma ‘Sika sangi.’ nimba lipa tapondopa, ono ‘Yu sika.’ ningu kuru mondokole kongono selemele kongonoma ‘Peanga liepili. Seko kondangi.’ nipili.’ nimbu yu mawa sendelemolo. 12 ‘Aku sengemonga ⸤yombomane⸥ olionga Ye-Awili Yesusinga imbi ambolko paka tondonge kepe, yu ono-kinia molombamonga ononga imbi ola molombala.’ nimbuli aku sipu ononga nimbu Pulu Yemo mawa sendelemolo. Olionga Pulu Yemo kinia Ye-Awili Yesusi Karasitolonga we kondo kololi ulumuni aku uluma paa sika wendo opili.


text:
Sweet Yaoi Fansub
Listado de capitulos de Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru subidos por Sweet Yaoi Fansub
- Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 9
- Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 8
- Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 7
- Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 6
- Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 5
- Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 4
- Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 3
- Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 2
- Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 13
- Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 12
- Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 11
- Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 10
- Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 1


text:
Onepa 2: Tunde Ketande Toke Koku Yovuiwa Kegito
Omanu va supuluka Ketande va kala lika ecelãla. Pole, vokuenda kuotembo, etendelo liomanu lieya oku livokiya calua. Eci papita 352 kanyamo noke Lietande, kilu lieve kueya oku citiwa ulume umue. Onduko yaye Avirahama. Yehova wa likuminyile okuti Avirahama oka cita omõla ulume o tukuiwa hati, Isake. Ohuminyo yaco yeya oku tẽlisiwa muẽle. Pokati komãla vavali va Isake, Suku wa nõlelepo Yakoba.
Yakoba wa kuata eci ci soka 12 komãla valume kuenda omãla vakãi. Omãla 10 va Yakoba, va kuatela manjavo Yosefe ukuse kuenje vo landisa ndupika Kegito. Noke Fareo weya oku lingisa Yosefe osoma yinene Kegito. Eci vofeka mueya onjala yalua, Yosefe wa seteka vamanjaye oco a kũlĩhĩse ovitima viavo nda via pongoloka. Vokuenda kuoloneke, epata liosi lia Yosefe okuti va Isareli, lieya oku ilukila Kegito. Ovina evi via pita noke yeci ci soka 290 kanyamo okupisa kotembo Avirahama a citiwa.
Vokuenda kuanyamo a soka 215 ana eya oku kuamamo, va Isareli va kala kofeka Yegito. Eci Yosefe a fa va Isareli va linga apika kofeka yaco. Vokuenda kuotembo kueya oku citiwa Mose kuenje Yehova wo nõla oco a yovole va Isareli kupika waco. Ci soka 857 kanyamo atiamẽla kesapulo liaco, lia lomboluiwa vonepa YAVALI.


text:
Ehokololo 42: Ondongi tai popi
MBELA owa uda nale ondongi tai popi? Otashi dulika u tye, ‘ahowe, oinamwenyo ihai popi.’ Ndele Ombibeli otai tu hokololele kombinga yondongi imwe oyo ya li ya popya. Natu ka tale kutya osha li sha enda ngahelipi.
Pefimbo olo, Ovaisrael ova li pokuya muKanaan. Ndele ohamba yOvamoab, Balak, oya li ye va tila neenghono. Onghee hano, Balak okwa ifana omumonikokule wedina Bileam e uye a finge Ovaisrael. Molwaashi Balak okwa li a udanekela Bileam oimaliwa ihapu, Bileam ka li a ongaonga okuuya kuBalak. Okwe uya a londa kondongi yaye.
Jehova ka li a hala Bileam a finge oshiwana shaYe. Onghee hano, okwa li a tuma omweengeli e na eongamukonda lile a ye a ka kelele Bileam. Ondongi yaBileam oya mona omweengeli a fikama mondjila, ndele Bileam ka li e mu wete. Eshi ondongi ya mona omweengeli oya li tai kendabala oku mu henuka, ndele oya ka nyengwa okupita po. Hauxuuninwa oya nangala ashike mondjila. Bileam okwa li a handuka neenghono nokwa hovela okudenga ondongi yaye noshiti.
Opo nee Jehova okwa ningifa ondongi yaBileam i popye. Ondongi oya pula Bileam ya ti: ‘Onde ku ninga shike eshi to denge nge?’
Bileam okwa nyamukula a ti: ‘Oto nyikifa nge oulai. Ngeno onda li nokuli ndi na eongamukonda, ngeno ohandi ku dipaa!’
Ondongi oye mu pula vali ya ti: ‘Mbela ope na ngoo efiku limwe nde ku ningile ngaha?’
Bileam okwa nyamukula a ti: ‘Ahowe.’
Opo nee Jehova okwa pashula omesho a Bileam a dule okumona omweengeli oo a li a fikama mondjila e kwete eongamukonda meke laye. Omweengeli okwe mu pula a ti: ‘Omolwashike to denge ondongi yoye? Onde uya ndi ku kelele opo uha ka finge Ovaisrael. Ngeno ondongi yoye kaya li ya kanghama, ngeno onde ku dipaa. Ashike ondongi yoye ngeno inandi i kuma.’
Bileam okwa nyamukula a ti: ‘Onda nyona. Kanda li ndi shi shii ngeenge owa fikama mondjila.’ Omweengeli okwa efa Bileam a twikile nolweendo laye, ndele tai kuBalak. Bileam okwa li ta kendabala natango okufinga Ovaisrael, ndele ponhele yaasho, Jehova okwa li a ningifa Bileam a nangeke noupuna Ovaisrael lwoikando itatu.
Numeri 21:21-35; 22:1-40; 23:1-30; 24:1-25.
Omapulo
- Balak olyelye, nomolwashike a li a ifana Bileam e uye kuye?
- Omolwashike ondongi yaBileam ya li ya nangala mondjila?
- Bileam okwa li a uda ondongi yaye tai ti ngahelipi?
- Omweengeli umwe okwa li a lombwela Bileam shike?
- Oshike sha li sha ningwa po eshi Bileam a li ta kendabala okufinga Ovaisrael?
Omapulo a wedwa po
- Lesha Numeri 21:21-35.
Omolwashike Ovaisrael va li va dula okufinda Sihon, ohamba yOvaamori nosho yo Og, ohamba yaBasan? (Num. 21:21, 23, 33, 34)
- Lesha Numeri 22:1-40.
Oshike sha li she linyengifa Bileam a kendabale okufinga Ovaisrael, noshike hatu lihongo mo moshinima osho? (Num. 22:16, 17; Omayel. 6:16, 18; 2 Pet. 2:15; Jud. 11)
- Lesha Numeri 23:1-30.
Nonande Bileam okwa li ta popi a fa ngeno omulongeli waJehova, ongahelipi eenghatu daye da holola kutya ka li shili omulongeli waJehova? (Num. 23:3, 11-14; 1 Sam. 15:22)
- Lesha Numeri 24:1-25.
Ongahelipi ehokololo eli tali pameke eitavelo letu kutya Jehova ita kala ina wanifa po omaudako aye? (Num. 24:10; Jes. 54:17)


text:
Esapulo 73: Osoma Yiwa ya Sulako ya va Isareli
YOSIYA eci a fetika oku viala apata avali a va Isareli, wa kala leci ci soka anyamo ecelãla. Eye wa kala calua umalẽhe. Kuenje akulu vamue vo kuatisako oku viala ofeka.
Eci papita anyamo epanduvali tunde eci a vialekiwa, Yosiya wa fetika oku sandiliya Yehova. Eye wa kuama ongangu yiwa ya soma Daviti, la Yehosafata kuenda Hesekiya. Osimbu handi a kala umalẽhe Yosiya wa lingile ale ocina cimue ci komõhisa.
Vokuenda kuanyamo alua va Isareli va kala loku linga lika ovina vĩvi. Ovo va enda loku fendela olosuku viesanda kuenda oviñumañuma. Omo liaco, Yosiya wa tunda lalume vaye kuenje wa tundisa efendelo liesanda vofeka. Upange waco ka wa lelukile momo kua kala omanu valua va enda loku fendela olosuku viesanda. Kũlĩhisa ndomo Yosiya lomanu vaye va kasi loku nyõla oviñumañuma.
Noke Yosiya wa tumbika alume vatatu oco va kale olomitavaso viupange woku semulula onembele ya Yehova. Va kongola olombongo vialua komanu kuenje via eciwa kalume vaco. Olombongo viaco via fetiwa kupange wonembele. Osimbu va kala loku talavaya, Hilikiya ocitunda cinene wa nõla ocina cimue cisilivila. Ocina caco, elivulu liovihandeleko vina Yehova a ecele ku Mose oco a vi sonehe. Tunde apa elivulu liaco lia nyelela, papitile ale anyamo alua.
Elivulu liaco lia tualiwa ku Yosiya, kuenje wa tuma oku u tangelako elivulu liaco. Osimbu Yosiya a kala loku yevelela, wa limbuka okuti omanu ka va kaile loku pokola kovihandeleko via Yehova. Yosiya wa sumuile calua kuenje wa tola uwalo waye ndomo o cilete palo. Eye wa popia hati: ‘Yehova wa tema letu. Momo olosekulu vietu ka via pokuile kovihandeleko via sonehiwa velivulu lilo.’
Yosiya wa tuma ocitunda cinene Hilikiya oco a kũlĩhise eci Yehova a laika oku va lingila. Oco Hilikiya wa enda ku Hulida ukãi umue uprofeto oku ka vangula ondaka yaco. Hulida wa eca kokuaye olondaka via tunda ku Yehova oku vi sapuila Yosiya. Eye wa popia hati: ‘Yerusalãi lolonungi viaye, yi yambuiwa omo lioku fendela kuavo olosuku viesanda. Ofeka yeyuka evĩho lialua. Puãi ove a Yosiya, omo okuti wa linga ovina viwa, eyambulo liaco ka liya vofeka toke eci o fa.’
2 Asapulo 34:1-28.
Apulilo
- Eci Yosiya a linga osoma wa kuata anyamo añami? Kuenda nye a lingile eci pa pita anyamo epanduvali?
- Nye Yosiya a kasi oku linga ndomo ca lekisiwa vociluvialuvia catete?
- Nye ocitunda cinene ca sanga eci alume va kala loku semũlula onembele?
- Momo lie Yosiya a towilile uwalo waye?
- Uvangi upi wa tundilila ku Yehova Hulida uprofeto a sapuila Yosiya?
Apulilo akuavo
- Tanga 2 Asapulo 34:1-28.
Ongangu yipi Yosiya a sia ku vana va siata oku liyaka lovitangi vutila? (2 Asa. 33:21-25; 34:1, 2; Osa. 27:10)
Nye Yosiya a lingile kuviali waye okuti ca vetiya efendelo liocili kunyamo wecelãla, kunyamo wekũi lavali kuenda kunyamo wekũi lecelãla? (2 Asa. 34:3, 8)
Ongangu yipi yiwa yatiamẽla kefendelo Soma Yosiya kuenda Ocitunda Cinene Hilikiya va tu sila? (2 Asa. 34:9-13; Olosap. 11:14; 1 Va Kor. 10:31)


text:
Esapulo 39: Ombueti ya Arone ya Yova
KŨLĨHISA olonelẽho evi lolomendoa via pia ndeti kuti owu. Uti waco ombueti ya Arone. Olonelẽho evi lapako aco, via tundila kombueti ya Arone vokuenda kuteke. Tu konomuisi esunga liaco.
Va Isareli va kala ale vekalasoko otembo yalua. Omanu valua ka va yonguile okuti Mose o kala vali usongui wavo. Ndaño Arone omanu ka va yonguile okuti o kala vali ocitunda cinene. Kora la Datana la Avirama kuenda 250 kasongui a va Isareli, ovo va kuata ovisimĩlo viaco. Vosi yavo veya ku Mose loku popia hati: ‘Nye wa livelisilipo okuti owiñi ulo u sule?’
Mose wa popia la Kora kuenda omanu vaye hati: ‘Hẽla komẽle, nyañuli oviyukilo viene viondalu. Kapimo insensu. Noke vi neni vo tavernakulu ya Yehova. Oco tu mõle omunu Yehova a nõla.’
Eci kuaca omẽle Kora kuenda 250 komanu vaye veya toke kotavernakulu. Omanu vakuavo veyavo oco va kuatise alume vaco. Yehova wa temẽle calua. Mose wa popia hati: ‘Tundi kolombalaka viomanu ava vãvi. Ko ka lambi cimue cavo.’ Omanu va pokola kondaka yaco kuenje va litepa lombalaka ya Kora la Datana kuenda Avirama.
Noke Mose wa popia hati: ‘Poku ci linga tu ka limbuka omunu Yehova a nõla. Osi yi ka asama kuenje yi ka ina alume vosi vãvi.’
Eci Mose a mãla oku vangula, osi ya asama. Ombalaka ya Kora kuenda viosi viaye via kalamo, osi ya va ina. Datana kuenda Avirama lomanu vosi va kala lavo vosi yavo osi ya va ina. Eci omanu va yeva oku litetela kuava va kala loku iniwa losi, va popia vati: ‘Tu tili! Sanga osi yi tu ina.’
Kora lomanu vaye va soka 250, handi va kala ocipepi lotavernakulu. Omo liaco, Yehova wa va tumisa ondalu kuenje ya va lia. Alume vaco va fa va kala loviyo viondalu vina va lumbile lavio. Noke Yehova wa sapuila Eleasa omõla a Arone oco a yelule oviyo viaco okuti vi teliwa kuenda oku vi yala kutala. Utala waco wa kala ndelungulo ku va Isareli liokuti, Arone lomãla vaye ovo lika va pondola oku vumba ndovitunda ku Yehova.
Yehova wa yonguile oku lombolola ciwa okuti Arone lomãla vaye ovo eye a nõla oco va talavaye ndovitunda. Omo liaco, wa sapuila Mose hati: ‘Epata liosi lia Isareli, usongui waco a nene ombueti yaye. Pole kepata lia va Lewi Arone a nene ombueti yaye. Olombueti viaco vi kapa vo tavernakulu kovaso yo cikasia covisila. Omunu wosi nda nõla oku kala ocitunda, ombueti yaye yi yova olonelẽho.’
Eci kuaca omẽle, Mose wa mola okuti ombueti ya Arone ya yova olonelẽho. Kombueti yaco kua ima olomendua. Momo lie Yehova a lingila ocikomo caco kombueti ya Arone?
Atendelo 16:1-49; 17:1-11; 26:10.
Apulilo
- Velie va katukila Mose la Arone? Kuenda nye ovo va sapuila Mose?
- Nye Mose a tuma Kora kuenda 250 komanu vaye oku linga?
- Nye Mose a sapuila omanu? Kuenda nye ca pita osimbu handi Mose ka malele oku vangula?
- Nye ca pita la Kora kuenda 250 komanu vaye?
- Nye Eleasa omõla a Arone a linga loviyukilo viondalu vialume va fa? Kuenda momo lie?
- Momo lie Yehova a lingila okuti ombueti ya Arone yi yova olonelẽho? (Tala ociluvialuvia.)
Apulilo akuavo
- Tanga Atendelo 16:1-49.
Nye Kora lomanu vaye va linga? Kuenda momo lie eci ca kalela ndoku sinila Yehova? (Atend. 16:9, 10, 18; Ovis. 10:1, 2; Olosap. 11:2)
Ocisimĩlo cipi cĩvi Kora kuenda 250 “kalume va kemãla” va kuata? (Atend. 16:1-3; Olosap. 15:33; Isa. 49:7)
- Tanga Atendelo 17:1-11 kuenda 26:10.
Olonelẽho kombueti ya Arone via kala ocindekaise ce? Kuenda momo lie Yehova a tumilile okuti oyo yi kapiwa kilu liocikasia? (Atend. 17:5, 8, 10)
Nye tu lilongisa kondimbukiso yombueti ya Arone? (Atend. 17:10; Ovil. 20:28; Va Fil. 2:14; Va Hev. 13:17)


text:
Eendombwedi daJehova ohadi yandje ngoo omakwafo ngeenge paholoka oiponga?
Heeno, Eendombwedi daJehova luhapu ohadi kwafele ngeenge pa holoka oiponga. Ohatu kwafele Eendombwedi nosho yo ovo vehe fi Eendombwedi metwokumwe nelombwelo olo li li mOmbibeli mOvagalati 6:10 olo tali ti: “Tu ningileni aveshe ouwa, ndelenee unene tuu ovo oovakwetu vomeitavelo.” Ohatu kendabala yo okuyandja ekwafo lopamhepo nolopamaliudo olo hali kala la pumbiwa neenghono pomafimbo a tya ngaho kwaavo ve li oihakanwa.—2 Ovakorinto 1:3, 4.
Ehangano
Konima ngeenge oshiponga sha holoka, Ovakulunhuongalo vomomaongalo oo e li moshitukulwa omo mwa holoka oshiponga ohava kendabala okukwatafana nakeshe umwe womomaongalo oo, va mone ngeenge ove li ngoo meameno nonokutya ekwafo lilipi tashi dulika va pumbwa. Opo nee ovakulunhuongalo ohava yandje ouyelele oo va mona eshi va ninga omapekapeko koshitaimbelewa shEendombwedi daJehova osho tashi pashukile oshilongo shavo nosho yo kutya ekwafo lopaulumomhumbwe lilipi la yandjwa.
Ngeenge omaongalo omoshitukulwa osho itaa dulu okuwanifa po eemhumbwe odo, Olutuwiliki lEendombwedi daJehova ohali ningi po omalongekido opo li yandje ekwafo olo la pumbiwa po. Osho osha faafana nonghedi omo Ovakriste vonale va li ve lifila oshisho pefimbo londjala. (1 Ovakorinto 16:1-4) Oshitaimbelewa osho hashi file oshisho omaongalo oo, ohashi hoolola Okomitiye yOkuunganeka Oikwafa oyo i unganeke nokukwatela komesho eenghendabala dokukwafela. Eendombwedi dikwetu dokoitukulwa imwe nado ohadi yambe po efimbo lado noiniwe yado opo di kwafele.—Omayeletumbulo 17:17.
Elongifo loimaliwa
Omayambidido ohaa tuminwa koshitaimbelewa shEendombwedi daJehova ohaa longifwa yo okukwafela ovo va ninga oihakanwa yoiponga. (Oilonga 11:27-30; 2 Ovakorinto 8:13-15) Molwaashi oilonga oyo ohai longwa kovaliyambi, omayambidido oo haa yandjwa ohaa longifwa mokukwafela ovo va hangwa koiponga, ndele hakufuta ovaliyambi. Omayambidido aeshe ohaa longifwa noukeka.—2 Ovakorinto 8:20.


text:
Onepa 4: Tunde Kosoma Yatete ya va Isareli Toke Kumandekua ko Bavulono
Saulu wa linga osoma yatete ya va Isareli. Pole Yehova ko sanjukilile kuenje wa nõla Daviti oco a viale pomangu yaye. Vonepa eyi tu ka lilongisa ovina vialua viatiamẽla ku Daviti. Eci eye a kala umalẽhe wa liyaka la Goliata. Noke wa suvukiwile la Soma Saulu. Avigaile wo kuatisa oku yuvula oku linga eci cĩvi.
Noke tu ka lilongisavo ovina viatiamẽla ku Salomone omõla a Daviti. Salomone weya oku viala va Isareli pomangu ya Daviti. Olosoma vitatu viatete via va Isareli, vosi yavo omunu lomunu wa vialele eci ci soka akũi akuãla kanyamo. Noke yoku fa kua Salomone, ofeka ya Isareli ya tepiwa volosoma vivali. Yimue konano yikuavo kombuelo.
Usoma wo konano wapata ekũi, wa kala eci ci soka 257 kanyamo osimbu handi ka wa nyõliwile la va Asuria. Eci pa pita 133 kanyamo, usoma wo kombuelo wapata avali, lawovo wa nyõliwa. Noke va Isareli va tualiwa kumandekua ko Bavulono. Onepa YAKUÃLA yi lombolola ulandu wotembo yi soka 510 kanyamo watiamẽla kovina via pita kosimbu ndomo tu ka ci mola.


text:
Cilongesa 12
Vati u Hasa ku Suena ku Hiehi na Njambi?
1. Vuno Njambi ue ku-ivua vivundilo viose?
Njambi ua lania vantu va ku vifuti viose ku suena kuli ikeye mu ku mu vundila. (Visamo 65:2) Vunoni, ke ku tava ni ku-ivuilila vivundilo viose. Njambi ke ku ivuilila vivundilo via yala uze ue ku yandesa mpuevo yeni. (1 Petulu 3:7) Cikuavo naua, omo va Isaleli va tualeleleho ku linga vupi Njambi ua vianene ku-ivua vivundilo viavo. Mua vusunga civundilo capua vuana vua Njambi. Muntu, ambe a vulumune muakama Njambi a hasa ku tava vivundilo vieni nga ikeye a li tavela vipi vieni na ku viseza.
2. Vati tua pande ku vundila?
Ku vundila cina pande kupua mutamba ua ku lemesa cetu, tua pande ku vundila lika kuli sakatanga uetu, Yehova. (Mateo 4:
Sakatanga uetu a hasa ku-ivua vivundilo ambe nga tu vundila mu mutima. (1 Samuele 1:
3. Vika veku li kunguluila vakua Kilistu vusunga?
Ku suena ku hiehi na Njambi ka ca puile ca casi muomu tua kala ha kati ka vantu kava tsilielele Njambi kaha veku sahula vikulaheso vieni via ku neha ciyulo ha mavu. (2 Timoteo 3:
Ku likata na vantu vaze va lema Njambi ceku tu kuasa ku suena kuli Njambi. Kuli kungulula ca va Vakaleho va Yehova ye ku pua ntsimbu ya cili ya kuli kolesa mu lutsilielo na vakuetu.
4. Vati u hasa ku suena kuli Njambi?
U hasa ku suena ku hiehi na Yehova muku singanieka ha vize vi ue kuli longesa mu lizi lieni. Ku singanieka ha viuma vi u hasa ku li longesa ha vipanga vieni, vimamuna vieni na vikulaheso vieni. Ku vundila na ku hilula ceku tu kuasa ku mona seho ya cilemo ca Njambi na mana eni.
U hasa lika ku suena kuli Njambi nga u kulahela muli ikeye, kaha nga uli na lutsilielo muli ikeye. Vunoni lutsilielo lua pua ngue cuma cili na muono ca tonda ku ci lisa. U na pande ku lisa lutsilielo luove muku hituluka linga u mone vati ci li ku kulahela cove.
5. Vati ku suena kuli Yehova cika ku kuasa?
Yehova ue ku lela vaze vose va mu lema. A hasa ku va niunga ku viose vize vi haka lutsilielo luavo mu vusonde na kulavelela ca muono ka ue ku hua. (Visamo 91: