text:
Ino efa nande osha shi ku ehenife kokule naJehova
“[Lihoololeleni] nena eli ou mwa hala oku mu longela.” — JOS. 24:15.
1-3. (a) Omolwashike hatu dulu okutya Josua okwe tu tulila po oshihopaenenwa shiwa? (b) Ngeenge hatu ningi omatokolo, oshike tu na okudimbuluka?
OMAHOOLOLO oo hatu ningi okwa fimanenena. Ohaa kwafele omunhu opo a dule okulongifa nawa onghalamwenyo yaye. Oku shi faneka: Natu tye nee ngeno omunhu wonhumba ota ende mondjila, ndele ohaluka mondjila oyo omwa dja ondjila imwe vali. Mbela ota ka hoolola okuya nondjila ilipi? Osha yela kutya ota ka hoolola ondjila oyo ta i mu twala popepi nonhele oko tai, ponhele yokuya nondjila oyo ta i mu twala kokule.
2 MOmbibeli omu na oihopaenenwa yovanhu vahapu ovo va li ve na okuninga omatokolo a fimana. Pashihopaenenwa, Kain okwa li ta dulu okuhoolola okupangela ehandu laye ile okuhe li pangela. (Gen. 4:6, 7) Josua naye okwa li e na okuhoolola pokati kokulongela Kalunga kashili ile oikalunga. (Jos. 24:15) Molwaashi Josua okwa li a hala okukala popepi naJehova, okwa li a ninga ehoololo olo le mu kwafela e shi ninge. Ndele mepingafano naasho, Kain okwa li a hoolola ondjila oyo ye mu twala kokule naJehova.
3 Omafimbo amwe nafye otu na okuninga omatokolo a fimana opo tu dule okukala mondjila oyo ya yuka. Otu na yo okudimbuluka kutya omatokolo etu otaa dulu okufimanekifa Jehova noku tu ehenifa popepi naye, ile oku tu ehenifa kokule naye. (Lesha Ovaheberi 3:12.) Moshitukulwa eshi naasho tashi landula, ohatu ka konakona oinima iheyali i na sha nonghalamwenyo oyo tai dulu oku tu ehenifa kokule naJehova.
OILONGA NOSHO YO EIFANO
4. Omolwashike sha fimana okulonga oilonga yokulikongela omboloto?
4 Ovakriste ove na okulonga opo va wanife po eemhumbwe davo nova yambidide omaukwaneumbo avo. Ombibeli oya ulika kutya, ngeenge ope na oo ina hala okufila oshisho oukwaneumbo waye, oku dulike komunhu oo ehe fi omwiitaveli. (2 Tes. 3:10; 1 Tim. 5:8) Onghee hano, osha fimana okulonga, ndele ngeenge inatu lungama, oilonga neifano otai dulu oku tu ehenifa kokule naJehova. Ngahelipi mbela?
5. Ou na okudiladila kombinga yashike fimbo ino tambula ko oilonga?
5 Natu tye nee ngeno oto kongo oilonga. Ngeenge kashipu okumona oilonga moshilongo sheni, otashi dulika u yelekwe u tambule ko oilonga yoludi keshe oyo to mono. Ndele ongahelipi ngeenge oilonga yonhumba kai li metwokumwe nomafinamhango Ombibeli? Ile ongahelipi ngeenge owa teelelwa u longe efimbo lihapu unene ndele ito dulu okukufa ombinga momalipyakidilo eongalo ile okukala pamwe noukwaneumbo woye? Mbela oto ka tambula ko oilonga oyo, to diladila kutya shimha ashike u na oilonga nonande itai wapalele? Dimbuluka kutya okuninga omatokolo ehe li pandunge otaku dulu oku ku ehenifa kokule naJehova. (Heb. 2:1) Ongahelipi to dulu okuninga etokolo li li pandunge, kutya nee oto kongo oilonga ile oto diladila okukonga imwe i lili?
6, 7. (a) Omunhu otashi dulika a tambule ko oilonga omolwomatomheno avali elipi? (b) Oshike tashi dulu okuulika kutya omunhu okwa hala okukala popepi naJehova, nomolwashike?
6 Omatokolo oo to ningi okwe likolelela kunghee wa hala okulongifa onghalamwenyo yoye. Lipula kutya: ‘Omolwashike nda hala oilonga ile eifano eli?’ Jehova ote ke ku nangeka noupuna ngeenge oho ka longa opo u wanife po eemhumbwe doye nosho yo doukwaneumbo woye nopo u twikile oku mu longela. (Mat. 6:33) Jehova ota dulu oku ku kwafela ngeenge wa kanifa oilonga ombadilila ile ngeenge eliko la wa pedu. (Jes. 59:1) Oku “shii kuxupifa ovayuki momahongaulo.” — 2 Pet. 2:9.
7 Ndele mbela ongahelipi ngeenge oho ka longa nelalakano lokupunapala? Otashi dulika ngoo u pondole okuninga ngaho, ndele osha nyika oshiponga okulonga ashike opo u punapale. (Lesha 1 Timoteus 6:9, 10.) Okukala wa lenga oimaliwa nosho yo eifano otaku ku ehenifa ashike kokule naJehova.
8, 9. Ovadali ove na okulipula omapulo elipi shi na sha noilonga yavo, nomolwashike?
8 Ngeenge ou li omudali, dimbuluka kutya ounona voye otave lihongo koshihopaenenwa shoye. Mbela ove wete wa lenga oilonga ile eifano loye, ile ekwatafano loye naJehova? Ngeenge oto lalakanene efimano, ile okulikola oimaliwa, mbela oshi na oupu va landule oshihopaenenwa shoye sha nyika oshiponga ngeenge va kulu? Ile pamwe otava ka kala inave ku fimaneka naanaa vali u li omudali? Omunyasha umwe Omukriste okwa ti: “Ngeenge ohandi dimbuluka nawa, tate okwa kala a lenga oilonga yaye. Tete, okwa li ngoo a fa ta longo noudiinini molwaashi okwa hala oukwaneumbo wetu u mone ouwa. Okwa li a hala oku tu fila oshisho nawa. Ndele omido opo da di ko, onghalo oya lunduluka. Oha longo nopehe na olufuwo, noha lande oinima yondilo inatu i pumbwa. Oshidjemo, oukwaneumbo wetu owa shiivika ashike u na oimaliwa ihapu ponhele yokushiivika kutya ohau tu vamwe omukumo pamhepo. Ngeno tate okwa li ha longo noudiinini opo oukwaneumbo u kale popepi naJehova, ponhele yokulikola oimaliwa, ngeno onda kala nda hafa.”
9 Ovadali, inamu efa oilonga yeni i mu ehenife kokule naJehova. Tulile i po ounona veni oshihopaenenwa shiwa mokuulika kutya omwa itavela kutya okukala mu na ekwatafano liwa naJehova oko oshinima sha fimanenena shi dule oimaliwa, ile oiniwe. — Mat. 5:3.
10. Omunyasha oku na okulipula shike ngeenge ta hoolola oilonga?
10 Ngeenge ou li omunyasha noto diladila kutya owa hala oku ka longa shike ngeenge wa kulu, ongahelipi to dulu okuninga etokolo li li pandunge? Ngaashi sha kundafanwa nale, owa pumbwa okuninga omatokolo e na sha naasho wa hala okuninga monghalamwenyo yoye. Ngeenge owa hala okulihongela oilonga yonhumba, mbela otai ke ku kwafela ngoo u pitife komesho oinima yOuhamba ile otai ke ku ehenifa kokule naJehova? (2 Tim. 4:10) Mbela owa hala okukala ngaashi ovanhu mounyuni ovo hava kala ashike va hafa ngeenge ve na oimaliwa ihapu? Ile oto tokola okulineekela Jehova ngaashi David oo a ti: “Nghee nda li omumati fiyo onda kulupa, omuyuki inandi mu mona nande a efuwa, ile oludalo laye tali ehela oshifima”? (Eps. 37:25) Dimbuluka kutya ou na okuhoolola ondjila oyo tai ku ehenifa popepi naJehova. (Lesha Omayeletumbulo 10:22; Malakia 3:10.) Mbela oto ka hoolola okuninga shike? *
OMALIHAFIFO
11. Ombibeli oya popya shike kombinga yomalihafifo, ndele oshike tu na okukaleka momadiladilo?
11 Ombibeli inai popya kutya osha puka okulihafifa, noina i tya kutya omalihafifo ohaa mane po efimbo. Omuyapostoli Paulus okwa li a shangela Timoteus a ti: “Edeulo lokolutu oli nekwafo lixupi.” (1 Tim. 4:8) Ombibeli oya ti yo kutya ope na ‘efimbo lokuyola nefimbo lokutanha nehafo,’ notai ladipike ovanhu va kale hava fuda po sha wana. (Omuud. 3:4; 4:6) Ndele ngeenge ino lungama, omalihafifo otaa dulu oku ku ehenifa kokule naJehova. Ngahelipi mbela? Omokuhoolola omalihafifo a puka ile okulongifa unene efimbo lihapu muo.
12. Oshike u na okudiladila kusho ngeenge to hoolola omalihafifo?
12 Otu na okudiladila tete kutya omalihafifo elipi tu na okuhoolola. Ope na omalihafifo mawa oo to dulu okuhoolola. Ashike omalihafifo mahapu mounyuni ohaa xumifa komesho oinima oyo Kalunga e tonde, ngaashi elongifo leenghono, oumhulile noluhaelo. Onghee hano, ou na okulungama ngeenge to hoolola omalihafifo. Ou na yo okulipula kutya: Mbela omalihafifo aa otaa ka kuma nge ngahelipi? Mbela ohaa ningifa nge ndi kale ndi na omhepo yefiyafanepo noyoukwamuhoko, ile ndi kale ndi hole elongifo leenghono? (Omayel. 3:31) Mbela ohaa pula nge oimaliwa ihapu? Mbela oshi na oupu a pundukife vamwe? (Rom. 14:21) Oolyelye handi ka endafana navo momalihafifo oo? (Omayel. 13:20) Mbela ohaa xwaxwameke nge ndi longe osho shii? — Jak. 1:14, 15.
13, 14. Omolwashike u na okudiladila shi na sha nefimbo olo ho longifa momalihafifo?
13 Diladila yo kefimbo olo ho longifa momalihafifo. Lipula kutya: ‘Mbela ohandi longifa efimbo lihapu momalihafifo ndele handi kala ndihe na vali efimbo lokulonga momapya nolokwoongala?’ Ngeenge owa kala ho longifa efimbo lihapu neenghono momalihafifo ito ke a hafela vali. Mepingafano naasho, ovo ihava longifa unene efimbo lihapu momalihafifo ohave a hafele neenghono. Omolwashike mbela? Omolwaashi ova wanifa po tete “oinakuwanifwa oyo ya fimanenena,” nokave udite etimba eshi tave lihafifa. — Lesha Ovafilippi 1:10, 11.
14 Nonande ohashi kala sha fa shi hafifa okulongifa efimbo lihapu momalihafifo, otashi dulu oku ku ehenifa kokule naJehova. Omumwameme umwe womido 20 wedina Kim, okwa pita monghalo ya tya ngaho. Okwa ti: “Onda kala handi i kouvilo Etitano, Olomakaya nOsoondaxa keshe. Ndele paife onda didilika kutya ope na oinima ya fimanenena oyo ndi na okuninga. Pashihopaenenwa, ndi li omukokolindjila, ohandi penduka po 6:00 yongula ndi ye momapya, nomolwaasho ihandi dulu okukala pokavilo fiyo opoimwe ile pombali yokeengulasha. Ondi shii kutya omalihafifo haaeshe mai, ndele otaa dulu okumana po efimbo.” Okwe lihonga okukala a lungama opo aha longife efimbo lihapu momalihafifo.
15. Ongahelipi ovadali tava dulu okukwafela ovana vavo va kale hava hafele omalihafifo?
15 Ovadali ove na okufila oshisho eemhumbwe dopalutu, dopamhepo nodopamaliudo davo vene nodovana vavo. Osho osha kwatela mo omalihafifo. Ngeenge ou li omudali, ino diladila kutya omalihafifo aeshe okwa puka. Oshoshili kutya omalihafifo amwe oku na enwefemo lii. (1 Kor. 5:6) Ndele ngeenge owa ningi eenghendabala u hoolole omalihafifo noukeka, oto dulu okumona oo tamu ka hafela mu li oukwaneumbo. * Kungaho, ehoololo loye lomalihafifo itali ke ku ehenifa kokule naJehova.
EKWATAFANO LOILYO YOMAUKWANEUMBO
16, 17. Ovadali vahapu ova shakeneka onghalo inyikifa oluhodi ilipi, notu shi shii ngahelipi kutya Jehova oku va uditile oukwao wananghali?
16 Oshi li paushitwe kovadali nounona okukala ve holafane neenghono. Jehova okwa faafanifa nokuli ohole oyo nanghee e hole ovanhu. (Jes. 49:15) Onghee hano, oshili paushitwe okukala twa nyemata ngeenge oshilyo shimwe shoukwaneumbo sha fiya po Jehova. Omumwameme umwe oo a li e na okamonakadona ka kondwa mo meongalo, okwa ti: “Onda li nda nyika oluhodi neenghono. Onda li yo handi lipula kutya, ‘omolwashike a fiya po Jehova?’ Onda li ndi udite etimba nohandi lipe oushima.”
17 Ngeenge ou li monghalo ya tya ngaho, Jehova oku udite ko oupyakadi woye. Okwa li “a yahama momutima waye” eshi ovanhu votete va li ve mu tukululila oshibofa. Okwa li yo a nyemata eshi ovanhu ovo va li ko manga Eyelu inali uya va li inava hala okupwilikina kuNoa. (Gen. 6:5, 6) Ovo inava pita nale monghalo ya tya ngaho otashi dulika vaha ude ko kutya ohashi nyemateke omunhu ngahelipi. Inatu efa nande eenghatu odo omunhu oo a kondwa a katuka di tu ehenife kokule naJehova. Ndele mbela ongahelipi to dulu okulididimikila oluhodi ngeenge oshilyo shoukwaneumbo weni sha fiya po Jehova?
18. Omolwashike ovadali vehe na okulipa oushima ngeenge okaana kavo ka fiya po Jehova?
18 Ino lipa oushima ngeenge oshilyo shimwe shoukwaneumbo sha fiya po Jehova. Omupiya waJehova keshe e mu liyapulila nokwa ninginifwa oku na ‘okuhumbata omutengi waye mwene,’ nokutokola ngeenge okwa hala okulongela Jehova ile hasho. (Gal. 6:5) Jehova oha valulile ovanyoni omanyono avo, ndele haave. (Hes. 18:20) Ino pa yo vamwe oushima, ndele fimaneka elongekido laJehova li na sha nokuyandja outekuduliko. Kondjifa Ondiaboli, ndele ino pa ovakulunhuongalo oushima molwaashi otava amene eongalo. — 1 Pet. 5:8, 9.
19, 20. (a) Ovadali ovo ve na ounona va kondwa ove na okuninga shike opo ve lididimikile oluhodi? (b) Ovadali ovo ove na okukala ve na etimaumbwile lashike?
19 Ngeenge owa handukile Jehova shi na sha naasho sha ningilwa okaana koye, otashi ke ku ehenifa kokule naye. Oshilyo shoukwaneumbo weni osha pumbwa okushiiva kutya ou hole Jehova shi dulife eshi u hole oukwaneumbo weni. Onghee hano, opo u dule okulididimikila oluhodi loye, kendabala okukala u na ekwatafano la kola naJehova. Kala ho endafana pandjikilile nOvakriste vakweni ovadiinini. (Omayel. 18:1) Mbubulila Jehova omaliudo oye okupitila meilikano. (Eps. 62:8, 9) Ino konga omalipopilo opo u endafane noshilyo shoukwaneumbo osho sha kondwa, tashi dulika okupitila moe-mail. (1 Kor. 5:11) Kala we lipyakidila moilonga yaJehova. (1 Kor. 15:58) Omumwameme oo a tumbulwa metetekelo okwa ti: “Ondi shii kutya ondi na okukala nde lipyakidila moilonga yaJehova nokukala nda pama pamhepo opo ngeenge okamonakadona kange ka alukile kuJehova, ohandi ka dula oku ka kwafela.”
20 Ombibeli oya ti kutya ohole “ohai teelele aishe.” (1 Kor. 13:4, 7) Inashi puka okukala netimaumbwile kutya omuholike woye ota ka alukila kuJehova efiku limwe. Omudo keshe, ovanhu vahapu ovo va li va kondwa ohave livele ombedi ndele tava alukile kehangano laJehova. Jehova iha kwatele onghone ovanhu ovo ve livela ombedi, ndele mepingafano naasho, ‘oku yadi ekufilo.’ — Eps. 86:5.
NINGA OMATOKOLO OPANDUNGE
21, 22. Omatokolo elipi wa hala okuninga monghalamwenyo yoye?
21 Jehova okwa shita keshe umwe e na emanguluko lokuninga omatokolo. (Lesha Deuteronomion 30:19, 20.) Osho osha hala okutya otu na oshinakuwanifwa shokuninga omatokolo opandunge. Omukriste keshe oku na okulipula kutya: ‘Mbela ohandi ningi ngoo omatokolo opandunge? Mbela onda efa oilonga ile eifano, omalihafifo ile ekwatafano loukwauneumbo li ehenife nge kokule naJehova?’
22 Ohole yaJehova yokuhola ovanhu ihai tengauka. Onghee hano, kape na osho tashi dulu oku tu ehenifa kokule naJehova, okuninga shapo hatu ningi omatokolo ehe li pandunge. (Rom. 8:38, 39) Ndele inatu efa nande osho shi tu ningilwe. Kala wa tokola toko opo uha efe nande osha shi ku ehenife kokule naJehova. Oshitukulwa tashi shikula otashi ka kundafana eembinga nhee donghalamwenyo omo twa pumbwa okulungama ngeenge hatu ningi omatokolo.
^ okat. 10 Opo u mone ouyelele muhapu u na sha nokuhoolola oilonga, tala etukulwa 38 lembo Etivali, Questions Young People Ask— Answers That Work.
^ okat. 15 Opo u mone ouyelele u na sha nokuhoolola omalihafifo oo mawa, tala o-Awake! yaNovemba 2011, epandja 17-19.


c: text/html

text:
Jesus okwe tu tulila po oshihopaenenwa shelininipiko
“Ame nde mu pa oshihopaelelwa, nye mu ninge yo ngaashi Ame nde mu ningila.” — JOH. 13:15.
1, 2. Jesus okwa li a honga ovayapostoli vaye oshilihongomwa shilipi moufiku waxuuninwa wonghalamwenyo yaye yokombada yedu?
JESUS okwa li pamwe novayapostoli vaye monduda yopombada muJerusalem moufiku waxuuninwa wonghalamwenyo yaye yokombada yedu. Fimbo va li tava li ouvalelo, Jesus okwa fikama ndele ta dula mo oshikutu shaye shokombada nokulimanga noshihaduku moshiya. Opo nee okwa li a tula omeva moshiyasha nokwa hovela okukosha eemhadi dovahongwa noku di pushula noshihaduku. Eshi a mana, okwa djala oshikutu shaye shokombada. Mbela omolwashike a li a longa oshilonga shelininipiko sha tya ngaho? — Joh. 13:3-5.
2 Jesus okwa ti: ‘Omu udite ko tuu eshi nde shi mu ningila? Hano ame Omwene nomuhongi weni fimbo nda kosha eemhadi deni, nanye yo mu nokukoshafana eemhadi; osheshi ame nde mu pa oshihopaelelwa, nye mu ninge yo ngaashi ame nde mu ningila.’ (Joh. 13:12-15) Eshi Jesus a katuka onghatu oyo yelininipiko, okwa li a honga ovayapostoli vaye oshilihongomwa osho va li itava ka dimbwa nosha li tashi ke va twa omukumo opo va kale ovalininipiki.
3. (a) Jesus okwa li a divilika ngahelipi peemhito dopavali kutya elininipiko ola fimana? (b) Oshike hatu ka kundafana moshitukulwa eshi?
3 Pefimbo opo eshi Jesus a kosha eemhadi dovahongwa vaye, hasho sha li oshikando shotete te va hongo kutya elininipiko ola fimana. Pomhito imwe eshi ovayapostoli vamwe va li tava tanguna shi na sha nokutya olyelye omunene mokati kavo, Jesus okwa li a kufa okaana noku ka kaleka ponho yaye, ndele te va lombwele ta ti: ‘Ou ta tambula okaana aka medina lange, aame ta tambula, naau ta tambula nge, oye ta tambula ou a tuma nge, osheshi ou munini womunye amushe, oye omunene.’ (Luk. 9:46-48) Lwanima eshi a li ta popi nOvafarisai ovo va li tava diladila kutya ova fimana ve dule vakwao, okwa ti: “Keshe ou te linenepeke ota ninipikwa, naau te lininipike ota ka nenepekwa.” (Luk. 14:11) Nopehe na omalimbililo, okwa hala ovashikuli vaye va kale ovalininipiki, sha hala kutya, vaha kale ve na ounhwa, tava diladila kutya ova fimana ve dule vakwao. Ngeenge otwa konakoneni noukeka oshihopaenenwa shaye shelininipiko, ohatu ka dula oku mu hopaenena. Ohatu ka mona yo kutya oukwatya oo ohau etele ouwa oo te u ulike nosho yo vamwe.
“INANDI SHUNA MONIMA”
4. Jesus okwa li a ulika ngahelipi kutya omulininipiki fimbo a li ine uya kombada yedu?
4 Omona waKalunga ewifa okwa kala omulininipiki nokuli nofimbo a li ine uya kombada yedu. Okwa kala omido dihapu pamwe naXe womeulu fimbo a li ine uya kombada yedu. Embo laJesaja ola popya shi na sha nekwatafano olo Omona a li e na naXe, la ti: “Omwene okwa pa nge elaka la [hongwa], opo ndi kale ndi nounongo okuyakula nokutwa ouladi ava va loloka; Oye ta pendula nge keshe ongula, ta pendula okutwi kwange, opo ndi ude ko panghedi yovalongwa. Omwene Kalunga okwa fitulula okutwi kwange, ame inandi anya, inandi shuna monima.” (Jes. 50:4, 5) Omona waKalunga okwa li omulininipiki nokwa li ha yandje elitulemo filufilu kwaasho Jehova e mu honga. Okwa li a halelela okuhongwa kuKalunga kashili. Okwa li yo a mona nghee Jehova a li a ulika elininipiko mokufila onghenda ovanhu ovalunde.
5. Jesus okwa li a ulika ngahelipi kutya omulininipiki noku shii kutya okwa ngabekwa eshi a li ta ungaunga nOndiaboli?
5 Havaengeli aveshe va li ovalininipiki ngaashi Jesus. Omweengeli oo a ninga Satana Ondiaboli ka li a hala okuhongwa kuJehova. Okwa li a kwatwa kounhwa nokwa li a hovela okukala e udite a fimana e dule vamwe nokwa tukululila Jehova oshibofa. Mepingafano naasho, Jesus ka li a hala okukala neenghonopangelo dihapu meulu di dule daKalunga noka li a hala oku di longifa nai. E li omweengeli omukulunhu Mikael, Jesus ka li a hala okuninga osho ehe na oufemba wokuninga eshi a li e na “eemhata naSatana omolwoshimhu shaMoses.” Ndele ponhele yaasho, Omona waKalunga okwa li a ulika kutya omulininipiki noku shii kutya okwa ngabekwa. Okwa li a efela oinima nehafo momake aJehova, oo e li Omutokoli Munenenene meshito alishe, oye a ungaunge noinima monghedi yaye nopefimbo laye. — Lesha Judas 9.
6. Jesus okwa li a ulika ngahelipi kutya omulininipiki eshi a dimina a ninge Messias?
6 Oinima oyo Jesus a li e li honga eshi a li meulu nopehe na omalimbililo oya li ya kwatela mo omaxunganeko e na sha nonghalamwenyo yaye yokombada yedu e li Messias. Ashike nande ongaho, Jesus okwa li a dimina e uye kombada yedu noku fye eli Messias omuudanekwa. Omolwashike mbela? Omuyapostoli Paulus okwa popya kutya elininipiko olo la li la kwafela Jesus, a ti: ‘Nande oye olupe laKalunga, ina hakana a kale a fa Kalunga, ndelenee okwe lidula ye mwene nokwa djala olupe lomupika nokufaafana novanhu.’ — Fil. 2:6, 7.
JESUS OKWA LI E ‘LININIPIKA’ ESHI A LI KOMBADA YEDU
7, 8. Jesus okwa li a ulika ngahelipi kutya omulininipiki eshi a li okaana nosho yo eshi a li ta wanifa po oukalele waye?
7 Paulus okwa popya shi na sha naJesus a ti: ‘Okwa li e lininipika ye mwene nokwa dulika fiyo omefyo, heeno, fiyo omefyo [komuti womahepeko, NW].’ (Fil. 2:8) Jesus okwa tula po oshihopaenenwa shelininipiko okudja kounona waye. Nonande okwa li ta tekulwa kuJosef naMaria, ovadali inava wanenena, okwa li ha “dulika kuvo” nelininipiko. (Luk. 2:51) Osho kashi fi tuu oshihopaenenwa sha denga mbada kounona ovo tava ka nangekwa noupuna kuKalunga omolwokudulika kovadali vavo nehalo liwa!
8 Eshi Jesus a ninga omukulunhu, okwa li a ulika kutya omulininipiki mokupitifa komesho okulonga ehalo laJehova, ndele halaye mwene. (Joh. 4:34) Eshi a li ta wanifa po oukalele waye, okwa li a longifa edina laKalunga nokuhonga ovanamitimadiwa kombinga yomaukwatya nelalakano laKalunga li na sha novanhu. Okwa li yo ha kala metwokumwe naasho a honga ovanhu kombinga yaJehova. Pashihopaenenwa, eshi a li ta hongo ovahongwa vaye nghee ve na okwiilikana, okwa li a hovela a ti: ‘Tate yetu ou u li meulu! Edina loye nali yapulwe.’ (Mat. 6:9) Kungaho, okwa li a honga ovashikuli vaye kutya okuyapulifa edina laJehova oshinima sha fimanenena, ndele naye mwene osho a li a ninga. Lwopexulilo loukalele waye wokombada yedu, okwa li a lombwela Jehova meilikano a ti: “Ame nde va shiivifa edina loye, ndele ohandi ke li shiivifa natango.” (Joh. 17:26) Shikwao vali, okwa kala ha yandje olupandu kuJehova omolwaashishe osho a li a dula okuwanifa po eshi a li kombada yedu. — Joh. 5:19.
9. Sakaria okwa li a xunganeka shike shi na sha naMessias, na Jesus okwa li a wanifa po ngahelipi exunganeko olo?
9 Sakaria okwa li a xunganeka shi na sha naMessias, a ti: “Hafa unene, ove omona okakadona kaSion, nyakukwa pombada, omona okakadona kaJerusalem! Tala, ohamba yoye te uya kuove! Ye omuyuki nomufindani, Ye omulixupipiki, ndee ta londo okambulu, okambulwena kokambulu okakadi.” (Sak. 9:9) Osho osha li sha wanifwa eshi Jesus a li a ya kuJerusalem fimbo Opaasa yomo 33 O.P. inai fika. Eshi a li te uya muJerusalem, eemhunga dovanhu oda li da yala oikutu yado nosho yo oixwa mondjila. Ovanhu aveshe ova li va hafa eshi va uda kutya Jesus ote uya moshilando osho. Jesus okwa li e lininipika, nonande ovanhu ova li tave mu tange e li Ohamba yavo. — Mat. 21:4-11.
10. Jesus okwa li a ulika shike eshi a dulika fiyo omefyo?
10 Eshi Jesus Kristus a li kombada yedu, okwa li a ulika kutya omulininipiki nokwa li a dulika fiyo omefyo komuti womahepeko. Kungaho, okwa li a ulika kutya ovanhu otava dulu okukanyatela oudiinini wavo kuJehova nonande ova shakeneke omayeleko madjuu neenghono. Okwa li yo a nyaneka pomutenya oipupulu yaSatana oyo kutya ovanhu otava longele Jehova omolwomatomheno okuliholamwene. (Job 1:9-11; 2:4) Eshi Kristus a dulika filufilu kuXe, okwa ulika kutya Xe oku na oufemba wokukala omupangeli nonokutya onghedi yaYe yokupangela oya denga mbada. Nopehe na omalimbililo, Jehova okwa li a hafa eshi Omona waye omulininipiki a kanyatela oudiinini. — Lesha Omayeletumbulo 27:11.
11. Ekuliloyambo laJesus Kristus ole shi ninga tashi shiiva opo ovo ve mu itavela va kale ve na eteelelo lilipi?
11 Efyo laJesus ole shi ninga tashi shiiva opo ovanhu va kulilwe moulunde nefyo. (Mat. 20:28) Omolwekuliloyambo olo, Jehova ohe tu dimine po omatimba etu metwokumwe noiteelelwa yaye youyuki, nomolwalo otu na etimaumbwile loku ka kala nomwenyo fiyo alushe. Paulus okwa ti: “Oshilonga shouyuki shaumwe tashi etele ovanhu aveshe eyukipalifo lomwenyo.” (Rom. 5:18) Efyo laJesus ole shi ninga tashi shiiva opo Ovakriste ovavaekwa va kale ve na eteelelo lokuya meulu nopo “eedi” dimwe di ka kale nomwenyo fiyo alushe kombada yedu. — Joh. 10:16; Rom. 8:16, 17.
“MOMUTIMA ONDE LININIPIKA”
12. Jesus okwa li a ulika ngahelipi kutya omulininipiki noku na omwenyo muwa mokuungaunga novanhu inava wanenena?
12 Jesus okwa shiva aveshe ovo hava ‘longo nova lolokifwa’ ve uye kuye. Okwa ti: “Litwikeni ondjoko yange nye mu lilonge kuame, osheshi Aame omunambili momutima onde lininipika; ndee tamu limonene eemwenyo deni etulumuko.” (Mat. 11:28, 29) Oukwatya waJesus welininipiko nomwenyo muwa owe mu ningifa a kale ehe na onhondo noku kale ha kenukile ovanhu inava wanenena. Ka li ha teelele ovahongwa vaye va ninge shihapu shi dulife pwaasho tava dulu. Ndele okwa li he va pandula noku va twa omukumo. Ka li he va ningifa va kale ve udite va fa vehe na eendunge ile vehe na oshilonga, noka li omukwanyanya nandenande. Ponhele yaasho, okwa li e va shilipaleka kutya ngeenge ove lihongo kuye nokutula moilongo osho ve lihonga, otava ka tulumukifwa molwaashi ondjoko nomutengi waye omupu. Nomolwaasho, ovanhu aveshe kutya nee ovalumenhu, ovakainhu, ovanyasha ile ovanamido ova li hava kala va manguluka ngeenge ve li naye. — Mat. 11:30.
13. Oshike tashi ulike kutya Jesus okwa li ha kenukile ovanhu ovo tava mono oixuna?
13 Jesus okwa li ha kenukile ovanhu vongaho ovo va li tava mono oixuna nokwa li ha ningi keshe osho ta dulu opo e va kwafele. Pashihopaenenwa, okwa li a shakena novalumenhu vavali ovapofi popepi naJeriko ovo va li hava ehela, nedina laumwe ola li Bartimeus. Ovalumenhu ovo ova li tava pula Jesus e va kwafele, ndele ovanhu ovo va li po ova li ve va hanyena va mwene. Nonande osha li shipu kuJesus e lidimbike ovapofi ovo, ka li e shi ninga. Molwaashi okwa li e va kenukila, okwa pula va etwe kuye ndele te va twikulula. Jesus okwa li ha hopaenene Jehova mokuulika kutya omulininipiki noha kenukile ovanhu ovalunde. — Mat. 20:29-34; Mark. 10:46-52.
‘OU TE LININIPIKE, OTA NENEPEKWA’
14. Elininipiko laJesus ola etifa omauwa elipi?
14 Jehova okwa li ha kala a hafa eshi Omona waye ta dulika nelininipiko. Kakele kaasho, oikala yaJesus yelininipiko oya li hai ningifa ovanhu vahapu va kale ve udite ombili nova hafa. Ovahongwa ova li va tuwa omukumo nokuhekelekwa molwaashi Jesus okwa li ha ungaunga navo nelininipiko nonomwenyo muwa. Okwa li e va kwafela va ninge exumokomesho lopamhepo okupitila moshihopaenenwa shaye shiwa, moku va honga noku va pandula. Ovanhu vongaho ova li va mona ouwa melininipiko laJesus molwaashi okwa li e va kwafela, e va honga noku va twa omukumo. Aveshe ovo ve na eitavelo mekuliloyambo laJesus otava ka mona omauwa taa kalelele.
15. Ouwa ulipi Jesus a mona omolwelininipiko laye?
15 Mbela Jesus okwa li ngoo a mona ouwa washa mokukala e lininipika? Jesus naye okwa li a wanifilwa eendjovo odo a li a lombwela ovahongwa vaye a ti: ‘Ou te lininipike, ota nenepekwa.’ (Mat. 23:12) Ngahelipi mbela? Paulus okwe shi yelifa eshi a ti kutya Kalunga okwa “lenga [Jesus], nokwe mu luka edina li li kombada yomadina aeshe, opo aveshe ve nokutwa eengolo medina laJesus naava vomeulu novokombada yedu naava vokoshi yedu, nelaka keshe li nokufimaneka Kalunga Xe nokuhepaulula, kutya Jesus Kristus Oye Omwene.” Hano, osha yela kutya Jehova okwa li a nenepeka Omona waye eshi e mu pa eenghonopangelo meulu nokombada yedu omolwelininipiko noudiinini waye. — Fil. 2:9-11.
JESUS OTA KA “KONDJELA OSHILI NELININIPIKO”
16. Oshike tashi ulike kutya Omona waKalunga ota ka kala alushe omulininipiki?
16 Omona waKalunga ota ka twikila okuulika elininipiko fiyo alushe. Omupsalme umwe okwa xunganeka shi na sha naashi Jesus ta ka katukila onghatu ovatondi vaKalunga e li Ohamba meulu, a ti: “Kala omunelao mokufinda. Kondjela oshili nelininipiko nouyuki.” (Eps. 45:5) Eshi Jesus Kristus te ke uya okulwa oita yaHarmagedon, ota ka popila ovalininipiki, ovo ve hole oshili nouyuki. Oshike ta ka ninga po pexulilo lepangelo laye lomido eyovi, eshi ta ka kala “a hanauna po elelo alishe nepangelo neenghono adishe”? Mbela ota ka ulika ngoo elininipiko natango? Osho naanaa. Ota ka ulika elininipiko eshi ta ka ‘yandja ouhamba kuXe.’ — Lesha 1 Ovakorinto 15:24-28.
17, 18. (a) Omolwashike sha fimanenena okuhopaenena oukwatya waJesus welininipiko? (b) Oshike tashi ka kundafanwa moshitukulwa tashi landula?
17 Mbela nafye ohatu hopaenene ngoo Jesus mokukala ovalininipiki? Eshi Jesus Kristus te ke uya e li Ohamba poita yaHarmagedon, ota ka xupifa ashike ovo ve hole ouyuki nove li ovalininipiki. Onghee hano, otwa pumbwa okukala ovalininipiki filufilu ngeenge otwa hala oku ka xupa poita oyo. Kakele kaasho, ohatu dulu okumona ouwa muhapu nokukwafela yo vamwe va mone ouwa ngeenge otwa hopaenene oukwatya waJesus welininipiko.
18 Ndele oshike tashi dulu oku tu kwafela opo tu hopaenene oukwatya waJesus welininipiko? Oshike tashi ke tu kwafela tu kale ovalininipiki nonande peemhito dimwe ihashi kala shipu? Omapulo oo otaa ka nyamukulwa moshitukulwa tashi landula.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mbela ito dulu okukendabala wa mana mo u londwele vamwe?
Pehovelo lefelemudo 20, ovanhu ova li va hafela ofilima tai ulike ashike omafano yedina A Trip Down Market Street omo mwa li tamu ulikwa nghee onghalamwenyo yovanhu vomuSan Francisco, moU.S.A. ya li pefimbo lonale. Ovadani vofilima oyo ova li va tula efano lokufaneka kombada yomutwe wohauto tai ende ndele tave li taalelifa mepandavanda li yadi ovanhu. Mofilima oyo omwa li mwa ulikwa omatemba taa nanwa keenghambe, eehauto domodela yonale, ovanhu tava lande oinima nosho yo ovalandifi voifokundaneki.
Ngeenge owa tale ofilima oyo otashi dulika u ka kale wa nyika oluhodi molwaashi otashi dulika ya li ya ningwa muAprili 1906, ofimbo ekakamo ledu linyanyalifa olo la li la etifa omundilo inali denga odoolopa oyo mo 18 Aprili. Ekakamo ledu olo ola li la dipaa ovanhu omayovi nola hanauna po hanga konyala oshitukulwa ashishe osho shodoolopa oyo. Oshi na oupu vamwe ovo va ulikwa mofilima oyo va kala ashike nomwenyo oule womafiku manini okudja eshi ofilima ya ningwa. Scott Miles, okamona kaumwe womwaava va dana ofilima oyo, okwa ti: “Eshi nda li handi tale ovanhu ovo, ondi wete kutya kava li ve shii kutya oshike sha li poku va ningilwa. Onda li nde va etela shili onghenda.”
Okuyelekanifa onghalo oyo naai yopefimbo letu oshi na oku tu ningifa tu diladile moule. Nafye otwa etela ovanhu vakwetu onghenda. Ovanhu ova pwila momalipyakidilo avo akeshe efiku nopehe na okunongela oudjuu oo u li poku va hanga, sha hala kutya, ehanauno lounyuni ou woukolokoshi nosho yo onghedi yavo yokukalamwenyo. Mepingafano nekakamo ledu olo la li inali monikila po, fye otu na omhito yokulondwela ovanhu vakwetu kombinga yefiku laJehova letokolo. Otashi dulika we litulila po efimbo lonhumba oshivike keshe lokukufa ombinga moukalele weumbo neumbo, ndele mbela ito dulu okuninga eenghendabala da mana mo u londwele ovanhu vahapu?
JESUS OKWA LI E LILONGEKIDA ALUSHE OKUUDIFA
Jesus okwe tu tulila po oshihopaenenwa sha denga mbada shokukala alushe e lilongekida okuudifa. Okwa li ha udifile keshe oo ta shakeneke, mwa kwatelwa omufendelifi oo a li a shakeneka mondjila nosho yo omukainhu oo a shakenekele pondungu omutenya ofimbo a li ta fuda po. (Luk. 19:1-5; Joh. 4:5-10, 21-24) Nokuli nonande Jesus okwa hangwa ta fuwa po, oha lundulula eemhangela daye opo a honge vamwe. Olukeno olo a li e uditile ovanhu vakwao ola li le mu linyengifa a ninge ngaashi ta dulu opo e va honge. (Mark. 6:30-34) Ongahelipi ovaudifi kunena hava hopaenene oshihopaenenwa shaJesus shokukala alushe e lilongekida okuudifa?
OHAVA LONGIFA OMHITO KESHE OYO TAVA MONO
Melika oha di moufuleta va amenekeka omo ito dulu okuya mo noupu. Ovashiinda shaye vahapu ovanailongo, neenomola deengodi davo inadi didilikwa membo leengodi nomadina avo kae mo membo lomadina aavo ve li moufuleta ovo. Okwa li a hafela okulongifa omhito ye likalekelwa oyo a li e na yokuhovela eenghundafana dopamhepo naavo hava di moufuleta ovo, ngeenge a shakene navo momukala nomomambaba. Okwa ti: “Oufuleta ovo onda li nde va tala ko ve li oshitukulwa shange omo ndi na okuudifila.” Melika oha humbata oishangomwa momalaka e lili noku lili, novanhu vahapu ohava tambula oufo noifo. Ohe va lombwele yo va tale ko-Web site yetu yo-jw.org nokwa hovela omakonakonombibeli mahapu.
Sonia naye oha kongo yo eemhito dokuudifila vamwe. Oha longo mokapangelo kandokotola umwe, nokwa li e litulila po elalakano lokuyandja oundombwedi nawanawa kukeshe oo ha longo naye. Tete oha tale kutya omunhu keshe oku na eemhumbwe dilipi nohokwe mushike. Opo nee, oha longifa po efimbo laye lomusha opo a kundafane Ombibeli nakeshe umwe pauhandimwe. Oshidjemo, Sonia okwa li a dula okuhovela omakonakonombibeli avali. Ota ningi yo omalongekido opo a kale ha udifile ovanaudu pefimbo lefudepo, ovo hava kala momukala wokapangelo va teelela ndokotola.
KALA HO LONGIFA OMHITO KESHE
Umwe womwaavo va xupile mekakamo ledu lomo 1906 okwa ti kutya ola li “oshiponga shinyanyalifa osho inashi ningwa nande onale moshilongo ile moshilando shonhumba.” Ashike kape na nande oshiponga tashi dulu okuyelekanifwa nefiku letokolo olo mafiku tali ka hanga aveshe “ava inava shiiva Kalunga.” (2 Tes. 1:8) Jehova okwa halelela ovanhu va lundulule oikala yomadiladilo noyomitima davo nova tambule ko etumwalaka lelondwelo olo tava pewa kEendombwedi daye. — 2 Pet. 3:9; Eh. 14:6, 7.
Ito dulu mbela okulongifa omhito keshe oyo to mono opo u yandje oundombwedi kwaavo to shakeneke efiku keshe?
Ou na oufembanghenda wokupashula omesho ovanhu va mone kutya otu li momafimbo madjuu noku va kwafela va efe po omalalakano okuliholamwene opo va konge Jehova. (Sef. 2:


text:
1Aku-sipa na-kolo ango-keme, kalia-ingimu kepe enamo kepe Ye-Awilimu ombá wale akumanga ungumu ono pilielemelemonga nane aku walemonga ungu se pepá manda naa topo simbú. 2Wa noli yombo se ombá walemo yombomane naa piliangi ipulieli lipa sinjipa olemo mele Ye-Awilimu ombá walemo aku sipala wendo ombámo ono paa pilielemele kanumu. 3Yombomane ‘Olio konopu seluna pupili molopo mini-wale mundupu umbuna kolomolo ulu se wendo naa olemo. Molopo kondolemolo.’ ningí kinia yomboma kote sendepa “Seko kinjeringimunga mindili nangi.” nimbá ulu kanumu waltikele lipa sinjipa wendo ombá. Ambo se bolango membándo waltikele lipa sinjipa mindili nolemo, kanu mindilimu mundupa kelepa pumbá aulka se naa lemó. Aku siku mele ‘Konopu seluna pupili molemolo.’ ningí kanu yomboma kote sendepa “Seko kinjeringimunga mindili nangi.” nimbá ulumu waltikele lipa sinjipa wendo ombá, kanu-kinia yomboma kowa manda naa pungí. 4Aku-sipa na-kolo ango-keme, ono simbulu tolina naa molemele-na ‘Wa noli yombo se ombá.’ ningu nokoko naa kanangi kiyongo nimba lipa sinjipa olemo kinia yomboma pungu-pungu nilimili mele ono aku siku naa senge. ‘Kanu walemo wendo ombá.’ ningu kanoko nokoko molangi wendo ombámonga ono-kinia umbuna se naa pemba. 5Ono tangoli pa selina molemele yomboma; olio pea ipulieli simbulu tolina yomboma naa molemolo. 6Aku sipu molemolo kene we-yomboma uru pelemele mele olio aku sipu uru naa peamili. Olio mongo makilipu umbu-konopu pepili molamili. 7Uru pelemele yomboma ipulieli uru pelemele. No-tondolo nongo amu tolemele yomboma ipulieli no-tondolo nongo amu tolemele. 8Aku-sipa na-kolo olio tangoli molemolo yomboma molemolo kene umbu-konopu pepili molamili. Ami-yema ono ‘olokondo naa tangi.’ ningu wale-pakoli kapane selima pakolemele mele olio aku sipu [ ‘Yesusinga semanemo sika.’ ningu] kuru mondoli ulumu kinia, konopu mondoli ulumu-tolo tondolo mundupu ambolamili. ‘Pengena naa tangi.’ ningu wanie kapane selima pakolemele mele olio aku sipu ‘Yesusini sika yunga yomboma lipa tapondopa, mindili nolemolá aulkana wendo lipa, yu-kinia pea molko kondonge aulkamo lipa mondolemo.’ nimbu konopu sipu nokopo molemolo ulumu paa ambolopo kondamili. ‘[Kurumanga nokoli Setenene olio sepa naa kinjepili kene molopo kondamili. Kondi toli ulu sene olio topa mania naa mundopili.’ nimbu aku samili.] 9Pulu Yemone olio-kinia “‘mumindili kolopole paa mindili nongo molko kinjangi.’ niembo.” nimba olio nimba naa taltorumu kanumu. ‘Olionga Ye-Awili Yesusi Karasini olio lipa tapondopa mindili nolemolá aulkana wendo lipa yu-kinia pea molopo kondomolo aulkana lipa mondopili.’ nimba, nimba panjipa olio nimba taltorumu kene ‘Yesusini aku sipa lipa tapondomba.’ nimbu nokopo mololi ulu-pulumu tondolo mundupu ambolamili. 10Olio ‘Pea kopu sepo molamili.’ nimba Yesusini olionga nimba kolali sepa kolondorumu. Olio aku sipa lipa tapondorumumunga [ ‘Sika nanga nimba senderimu.’ ningu kuru mondolemele yombomanga yu ombá kinia] olio yunga we molomolo yomboma kinia, kolko uru penge yomboma kinia, [mulu-koleana ola pumbu] yu pea molomolo. 11[Pe olio-kinia aku sipa wendo ombá] kene kiniá selemele mele aku siku yu-mele-mele ‘Enge olandopa olandopa pupili ningu, konopu tondolo pupili.’ ningu anju yando niee. 12Ango-keme, kiniá olione ono mawa sepo nikimulu: Ono nokolemele yema, Ye-Awilimuni yunga ‘Tesallonaika yombo talapemo nokangi.’ nimba, nimba taltorumu yema, ononga unguma liku awi siku molangi. Kanumane ono kinia pea molko kongono kála-seko seko, ‘Ono i-siku i-siku sangi.’ ningu mane silimili, ‘Kanu yemane olio nokokomele.’ ningu pilku ononga unguma liku awi siku molangi. 13Onone kongono selemelemonga ‘Ono kape niemili.’ ningu ononga unguma paa taka leko pilku molko ono konopu mondangi. Ono genali kinia anju yando konopu seluna pupili molangi. 14Ango-keme, olione ono tondolo mundupu mawa sekemolo: Kongono naa seko siye kolko we molemele yomboma [ ‘Aku siku paa naa saa.’ ] ningu liepi-liepi toko niengi. Pipili kololemele yomboma ‘Pipili naa kolko konopu enge nipili molangi.’ niengi. Pange selemo yomboma [kondo kolko] liku tapondangi. Ono yomboma-kinia taka leko molangi. 15Yombo marene ono seko kinjingí kinia anju pundu toko seko naa kinjangi. Alieli genali kinia ultu molemele yomboma kinia [kondo kolko] ulu peangama mindi tondolo munduku seko molangi. 16Alieli konopu siku molangi. 17Alieli-alieli Pulu Yemo kinia ungu ningu mawa seko molangi. 18Ono mindili nonge kinia kepe umbuna wendo ombá kinia kepe molko kondonge kinia kepe, aku siku ono-kinia ulu lupa lupama wendo ombá kinia Pulu Yemo kinia “Ange.” ningu molangi. Ono Karasi Yesusinga yombo molemelema Pulu Yemone ‘Aku siku sangi.’ nilimúmunga aku siku seko molangi. 19Mini Kake Sélimunga sepemo toko naa kumundangi. 20Pulu Yemonga ungu-umbu tondolemoma pilku yando ningu silimili unguma liku bulu naa siengi. 21Uluma pali apuruku kanokole, peangama mindi ambolko, 22ulu kirima pali munduku kelko óko liengi. 23Ono konopu seluna pumba pe nipili taka leko molangi.’ nilimú Pulu Yemo yuyu, yuni ononga mini kangima pali ‘Nanga manjipa kene kake sepa liepili.’ nipili. ‘Ye-Awili Yesusi Karasi kelepa ombá kinia ononga konopumu kepe minimu kepe kangimu kepe pali yuni “Mindili nangi.” nimbá mongo se naa pepili molangi.’ nipili. 24Olio ‘yunga yomboma molangi.’ nimba mangilielemo yemone konopu topele naa topa “Sembó.” nilimú uluma aku sipa sika selemo-na olio-kinia paa sika aku sipa sembá. 25Ango-keme, [ ‘Pulu Yemone olio lipa tapondopili.’ ningu] onone olionga mawa sendangi. 26Karasinga yomboma “Olionga genupili.” ningu ki liku kangulangi. 27Ye-Awilimuni ‘I kongonomo sani pu.’ nimba na lipa mundorumumunga nane ono paa tondolo mundupu nimbuli: “I pepá topo sikirumu genali pali piliangi kanoko ningu siengi.” nimbu nikiru. 28Olionga Ye-Awili Yesusi Karasini ono we kondo kolopa molopili molangi. [Aku pea nikiru.]
Copyright
Learn More


text:
EHOKOLOLO 111
Omumati umwe oo a li a kwatwa keemhofi
AKUTU! Mbela omumati oo a nangala pedu okwa mona oshiponga? Tala, omulumenhu umwe oo ta di meumbo oPaulus. Mbela ou wete mo yo Timoteus mefano omo? Mbela omumati oo okwa wa mekende ile oshike sha ningwa po?
Heeno, omumati okwa wa monduda yopombada, a pitila pekende. Pefimbo opo, Paulus okwa li ta yandje oshipopiwa kovahongwa vomuTroas. Okwa li e shi shii kutya ite ke va mona vali oule wefimbo lile, molwaashi okwa li e na okuya molweendo noshikepa ongula yefiku la landula. Onghee hano, okwa li a twikila okuyandja oshipopiwa shaye fiyo omokati koufiku.
Omumati oo wedina Eutikus okwa li a kwatwa keemhofi fimbo a li omutumba pekende ta pwilikine koshipopiwa shaPaulus. Ohaluka, omumati oo okwa wa pekende olo la li kedimo etitatu longulu, ndele te lidenge pedu ngaashi u wete mefano omo. Nomolwaasho u wete ovanhu tave mu tale va tila. Eshi omulumenhu umwe e uya ngeno okuyambula po omumati oo, okwa hanga a fya nale.
Ndele eshi Paulus a mona kutya omumati oo okwa fya, okwa nangala kombada yaye, ndele te mu papatele. Opo nee, Paulus okwa ti: ‘Inamu tila, omumati oku na omwenyo.’ Paulus okwa li e mu nyumuna pashikumwifilonga nongudu yovanhu oya li ya hafa neenghono.
Aveshe ova li va shuna natango pedimo lopombada, ndele tava ka lya ouvalelo. Paulus okwa li a twikila okuudifa fiyo kwa sha. Nopehe na omalimbililo, Eutikus ina ka kofa vali nande. Hauxuuninwa, Paulus naTimoteus nosho yo ovaendi pamwe navo ova li va ya noshikepa. Mbela ou shi shii kutya ova li tava i peni?
Paulus okwa hangwa ashike opo a mane olweendo laye olutitatu lokuudifa nokwa li ta shuna keumbo. Okwa li a kala oule womido nhatu moshilando shaEfeso omo amuke, nomolwaasho olweendo laye etitatu ola li lile li dule olweendo laye etivali lokuudifa.
Eshi Paulus va dja muTroas, oshikepa omo va li oya li ya kanghama oule wokafimbo puMileto. Ndele molwaashi Efeso osha li ashike eekilometa dinini okudja muMileto, Paulus okwa li a tuma ovakulunhuongalo vokuEfeso ve uye kuMileto opo a popye navo oshikando shaxuuninwa. Ndele eshi oshikepa ya li pokuya, ovakulunhuongalo ovo ova li va nyika oluhodi neenghono eshi Paulus ta i.
Okudja opo, ova li va shuna noshikepa kuKesarea. Ndele fimbo Paulus a li muKesarea meumbo lomuhongwa Filippus, omuprofeti Agabus okwa li e uya kuye e mu londwele. Okwa li a lombwela Paulus kutya ota ka tulwa modolongo ngeenge okwa i kuJerusalem. Naasho osho naanaa sha li sha ningwa. Ndele eshi Paulus a kala modolongo muKesarea oule womido mbali, okwa li a tuminwa kuRoma opo a ka pangulwe kOmukesari oo a li ta pangele muRoma. Natu ka taleni kutya oshike sha li sha ningwa po fimbo Paulus a li molweendo lokuya kuRoma.
Oilonga etukulwa eti-19 fiyo eti-26.


text:
EHOKOLOLO 116
Osho tu na okuninga opo tu ka kale nomwenyo fiyo alushe
OKAKADONA oko kanini nookaume kako ovo tu wete mefano omo otava lesha shike? Otava lesha embo la faafana naalo to lesha, Embo lange lomahokololo Ombibeli. Otava lesha yo ehokololo la faafana naalo to lesha li na oshipalanyole: “Osho tu na okuninga opo tu ka kale nomwenyo fiyo alushe.”
Mbela ou shi shii kutya otave lihongo kombinga yashike? Shotete, otave lihongo kutya otwa pumbwa okushiiva Jehova nOmona waye Jesus opo tu ka mone omwenyo waalushe. Ombibeli otai ti: ‘Otwa pumbwa okushiiva Kalunga aeke kashili nOmona waye oo a li a tuma kombada yedu, Jesus Kristus, opo tu ka mone omwenyo waalushe.’
Ongahelipi hatu dulu okulihonga kombinga yaJehova nosho yo Omona waye Jesus? Onghedi imwe omo hatu dulu oku shi ninga omokulesha Embo lange lomahokololo Ombibeli, okudja kehovelo fiyo okexulilo. Doshili, embo eli otali tu hongo lela shihapu kombinga yaJehova nosho yo yaJesus, hasho mbela? Otali tu hongo yo shi na sha noinima oyo Jehova naJesus va ninga nale nosho yo oyo tava ka ninga monakwiiwa. Ndele otwa pumbwa yo okuninga shihapu shihe fi ashike okulesha embo eli.
Mbela ou wete embo vali limwe olo li li pemate? Embo olo Ombibeli. Mbela ope na umwe he ku leshele omatukulwa Ombibeli omo mwa kufwa omahokololo omembo eli? Ombibeli otai tu pe ouyelele aushe oo twa pumbwa opo tu dule okulongela Jehova monghedi oyo ta hokwa opo tu ka mone omwenyo waalushe. Onghee hano, otu na okukala hatu konakona Ombibeli pandjikilile.
Natango, inashi wana ashike okukala tu shii Jehova Kalunga nosho yo Omona waye Jesus Kristus. Otashi dulika tu kale tu na eshiivo lihapu shi na sha navo nosho yo omahongo avo, ndele itatu ka mona omwenyo waalushe. Mbela ou shi shii kutya owa pumbwa vali okuninga shike?
Otwa pumbwa yo okukala metwokumwe noinima oyo twe lihonga. Mbela oto dimbuluka Judas Iskariot? Okwa li umwe womovayapostoli vaJesus 12 ovo Jesus a li a hoolola. Judas okwa li e na eshiivo lihapu kombinga yaJehova nosho yo yaJesus. Ndele mbela oshike sha li sha ningwa po shi na sha naye? Konima yefimbo, Judas okwa li a kwatwa koikala yokulihola mwene nokwa li a pewa oisilveri 30 kovatondi vaJesus opo a kengelele Jesus. Onghee hano, Judas ita ka mona omwenyo waalushe.
Oto dimbuluka Gehasi oo twe lihonga kombinga yaye mehokololo 69? Okwa li a popya oipupulu, molwaashi okwa li e lihalela oikutu noimaliwa ihe fi yaye. Nomolwaasho, Jehova okwa li e mu handukila. Jehova nafye ote ke tu handukila ngeenge ihatu dulika keemhango daye.
Ndele nande ongaho, opa li ovanhu vahapu vawa ovo kwa li hava longele alushe Jehova noudiinini. Inatu hala mbela oku va hopaenena? Okamati Samuel oke tu tulila po oshihopaenenwa shiwa osho hatu dulu okuhopaenena. Dimbuluka kutya okwa li ashike ke na omido nhee ile nhano lwaapo, eshi ka hovela okulongela Jehova ketwali laye ngaashi twe shi mona mehokololo 55. Onghee hano, kutya nee ou munini shi fike peni, naave oto dulu ashike okulongela Jehova.
Doshili, atusheni otwa hala okushikula oshihopaenenwa shaJesus Kristus. Ngaashi twe shi mona mehokololo 87, Jesus okwa li motembeli ta lombwele vamwe shi na sha naXe yomeulu. Pefimbo olo, Jesus naye okwa li ashike okamati kanini. Onghee hano, natu shikuleni oshihopaenenwa shaye. Natu kaleni hatu lombwele ovanhu vahapu ngaashi tashi dulika kombinga yaKalunga ketu mukumwifi, Jehova, nosho yo Omona waye, Jesus Kristus. Ngeenge otwa kala hatu ningi ngaho, ohatu ka dula oku ka kala nomwenyo fiyo alushe moparadisa yaKalunga kombada yedu.
Johannes 17:3; Epsalme 145:1-21.


text:
ETUKULWA 15
Shambukilwa oilonga yoye idjuu
‘Omunhu na shambukwe kouwa moshilonga shaye ashishe shidjuu.’ — OMUUDIFI 3:13.
1-3. (a) Ovanhu vahapu ohava tale ko ngahelipi oilonga yavo? (b) Ombibeli otai ladipike ovanhu va kale ve na etaleko lilipi li na sha noilonga, nomapulo elipi hatu ka kundafana metukulwa eli?
OVANHU vahapu kunena mounyuni ihava shambukilwa oilonga. Ohava longo oule weevili dihapu koilonga oyo ihava hafele, nokave hole okuya koilonga efiku keshe. Ongahelipi ovanhu ovo ve na oikala ya tya ngaho tava dulu okutuwa omukumo opo va kale ve hole oilonga yavo noku i shambukilwa?
2 Ombibeli otai ladipike ovanhu va kale ve na etaleko liwa li na sha nokulonga noudiinini. Otai ti kutya oilonga nosho yo oidjemo oyo hatu mono mokulonga noudiinini oi li enangeko noupuna. Salomo okwa ti: “Oshali shaKalunga omunhu ngenge ta li ndee ta nu ndee ta shambukwa kouwa moshilonga shaye ashishe shidjuu.” (Omuudifi 3:13) Jehova oo e tu hole nokwe tu halela alushe ouwa okwa hala tu kale hatu shambukilwa oilonga yetu nokuhafela oidjemo iwa yoilonga yetu. Opo tu likaleke mohole yaye, otwa pumbwa okukala tu na etaleko la fa laye li na sha noilonga nokukala metwokumwe nomafinamhango aye e na sha noilonga. — Lesha Omuudifi 2:24; 5:17.
3 Metukulwa eli, ohatu ka kundafana omapulo ane aa taa landula apa: Oshike tashi dulu oku tu kwafela tu kale hatu shambukilwa oilonga yetu idjuu? Oilonga yoludi lilipi itai wapalele Ovakriste vashili? Ongahelipi hatu dulu okukala tu na ondjele ngeenge tashi uya poilonga yokulikongela omboloto nosho yo omalipyakidilo etu opamhepo? Oilonga ya fimanenena ilipi tu na okukala hatu longo? Ndele tete natu ka konakoneni oihopaenenwa yovalongi vavali vanenenene meshito alishe, Jehova Kalunga naJesus Kristus.
OMULONGI MUNENENENE NOSHO YO OMULONGI ONGHULUNGU
4, 5. Ombibeli otai ulike ngahelipi kutya Jehova oha longo noudiinini?
4 Jehova oye Omulongi Munenenene. Genesis 1:1 ota ti: “Pehovelo Kalunga okwa shita eulu nedu.” Eshi Kalunga a mana oilonga yaye yokushita edu naashishe osho shi li ko, okwa li a popya kombinga yoilonga oyo a ti kutya oya “wapala unene.” (Genesis 1:31) Oku shi popya noitya imwe, Kalunga okwa li a mbilipalelwa filufilu koilonga yaye aishe oyo a li a longa kombada yedu. Osha yela kutya okwa li yo a hafa neenghono omolwoilonga yaye youdiinini, molwaashi oku li ‘Kalunga omunelao.’ — 1 Timoteus 1:11.
5 Kalunga ketu omulongi omudiinini ina efa po okulonga. Konima eshi pa pita efimbo lilelile okudja eshi edu naashishe osho shi li ko ya pwa okushitwa, Jesus okwa li a popya kutya: “Tate ta longo fiyo paife, naame yo handi longo.” (Johannes 5:17) Xe okwa kala ta longo shike? Nonande oku li meulu, okwa kala e lipyakidila mokuwilika nokufila oshisho ovanhu kombada yedu. Okwa ka kala ta shiti ‘oishitwa ipe,’ sha hala okutya, Ovakriste ovavaekwa ovo tava ka pangela pamwe naJesus meulu monakwiiwa. (2 Ovakorinto 5:17) Okwa kala yo ta longo opo a wanife po elalakano laye li na sha novanhu, opo ovanhu ovo ve mu hole va ka mone omwenyo waalushe mounyuni mupe. (Ovaroma 6:23) Nopehe na omalimbililo, Jehova okwa hafa neenghono omolwoidjemo yoilonga oyo. Ovanhu omamiliyona ova tambula ko etumwalaka lOuhamba, va nanenwa kuKalunga nova lundulula onghalamwenyo yavo opo ve likaleke mohole yaye. — Johannes 6:44.
6, 7. Jesus oku na ondjokonona ile yokukala omulongi omudiinini ilipi?
6 Jesus oku na ondjokonona ile yokukala omulongi omudiinini. Fimbo a li i ne uya kombada yedu, okwa li ha longo e li “omulongi onghulungu” oo a li a longifwa kuKalunga mokushita oinima aishe “yomeulu naai yokombada yedu.” (Omayeletumbulo 8:22-31, NW; Ovakolossi 1:15-17) Eshi Jesus a li kombada yedu, okwa li a twikila okulonga noudiinini. Eshi a li omunyasha, okwa li e lihonga oilonga yokuhonga oipilangi, nomolwaasho okwa li a shiivika e li “omuhongi womiti.” * (Markus 6:3) Oilonga ya tya ngaho oya li idjuu noya li tai pula okukala nomaunghulungu e lili noku lili, unene tuu mefimbo lonale eshi kwa li kuhe na eefabulika dokuhonga oipilangi nosho yo eefitola dokulandifa oipilangi noilongifo yokolusheno. Diladila ashike Jesus tai a ka longe, tashi dulika ta ka ka omiti noku di tuta e di twale oko ta longele! Diladila yo kuJesus ta tungu omaumbo, ta longekida oikonde noku i tula mo, ta longo omivelo nokuninga oikwaipundi yomomaumbo! Jesus okwa li a mona pauhandimwe ehafo olo hali di mokulonga noudiinini nosho yo noukeka.
7 Jesus okwa li oshihopaenenwa sha denga mbada shokulonga noudiinini moukalele. Okwa li e litula mo filufilu moilonga ya tya ngaho ya fimanenena oule womido nhatu netata. Molwaashi okwa li a hala okuudifila ovanhu vahapu ngaashi ta dulu, okwa li ha longifa nawa efimbo laye, ha penduka eengula dinene nokulonga fiyo okeenguloshi. (Lukas 21:37, 38; Johannes 3:2) Okwa li ha endaenda ‘noilando nomikunda ta udifa evangeli lOuhamba waKalunga.’ (Lukas 8:1) Okwa li ha ende eekilometa omafele, ta ende kolupadi meendjila dile di na ondwi opo a ka udifile ovanhu onghundana iwa.
8, 9. Oshike tashi ulike kutya Jesus okwa li ha shambukilwa oilonga yaye idjuu?
8 Mbela Jesus okwa li ha shambukilwa oilonga yaye idjuu youkalele? Heeno, okwa li he i shambukilwa! Okwa li a kuna eembuto doshili yOuhamba, nokwa fiya omapya a pya okuteywa. Okulonga oilonga yaKalunga okwa li kwa pameka Jesus, nomolwaasho a li e lidilika oikulya pomhito imwe opo a wanife po oilonga oyo. (Johannes 4:31-38) Diladila kunghee a li e udite a wanenwa eshi a li a dula okulombwela Xe pexulilo loukalele waye wokombada yedu, a ti: “Ame onde ku fimanekifa kombada yedu mokuwanifa oshilonga eshi we shi pele nge, ndi shi longe.” — Johannes 17:4.
9 Jehova naJesus ove li shili oihopaenenwa ya denga mbada yovanhu ovo hava shambukilwa oilonga yavo idjuu. Ohole yetu yokuhola Jehova ohai tu linyengifa tu ‘ninge ovahopaeleli vaye.’ (Ovaefeso 5:1) Ohole yetu yokuhola Jesus ohai tu linyengifa tu “shikule oshikoti shaye.” (1 Petrus 2:21) Onghee hano, natu ka konakoneni shi na sha nanghee nafye hatu dulu okukala hatu shambukilwa oilonga yetu idjuu.
OSHO TASHI DULU OKU TU KWAFELA TU KALE HATU SHAMBUKILWA OILONGA YETU IDJUU
10, 11. Oshike tashi dulu oku tu kwafela tu kale tu na etaleko liwa shi na sha noilonga yetu?
10 Ovakriste vashili otava dulu okulonga oilonga yokulikongela omboloto. Onghee hano, otwa hala okuhafela oilonga yetu nokukala twa wanenwa. Ndele osho otashi dulu okukala shidjuu neenghono ngeenge ohatu longo oilonga yokulikongela omboloto oyo tuhe hole. Ongahelipi hatu dulu okukala hatu shambukilwa oilonga yetu meenghalo da tya ngaho?
11 Natu kale tu na etaleko liwa. Itatu dulu alushe okulundulula eenghalo detu, ndele ohatu dulu okulundulula etaleko letu. Ngeenge otwa dilonga shi na sha netaleko laKalunga, otashi dulu oku tu kwafela tu kale tu na etaleko liwa li na sha noilonga. Pashihopaenenwa, ngeenge ou li omutwe woukwaneumbo, dimbuluka kutya oilonga yoye otai ku kwafele u file oshisho oukwaneumbo woye, nonande otai monika idinifa. Okufila oshisho oukwaneumbo woye oshinima sha fimana koshipala shaKalunga. Eendjovo daye otadi ti kutya omunhu oo iha file oshisho oukwaneumbo waye ‘oku dulike kwaau ehe fi omwiitaveli.’ (1 Timoteus 5:8) Okukala u shii kutya oilonga yoye otai ku kwafele u wanife po oshinakuwanifwa shoye osho wa pewa kuKalunga, otashi dulu oku ku kwafela u hafele oilonga yoye nokukala u na elalakano, omaukwatya oo tashi dulika ehe niwe kovanailonga vakweni.
12. Okulonga noudiinini nosho yo okukala ovanashili koilonga yetu ohaku eta omauwa elipi?
12 Natu kale hatu longo noudiinini notu li ovanashili. Okulonga noudiinini nosho yo okulihonga okulonga nawa oilonga yetu otaku dulu oku tu etela omanangeko noupuna. Ovanailonga ovo hava longo noudiinini nonoukeka ova fimanekwa neenghono kovayandji voilonga vavo. (Omayeletumbulo 12:24; 22:29) Tu li Ovakriste vashili, otu na yo okukala ovanashili moilonga yetu, katu na okuvaka oimaliwa, oinima imwe i lili ile efimbo lomuyandji woilonga. (Ovaefeso 4:28) Ngaashi twa mona metukulwa la tetekela, okukala ovanashili ohaku eta ouwa. Omunailonga oo a shiivikila ounashili ohe lineekelwa noupu. Kakele kaasho, ohatu dulu okukala twa mbilipalelwa omolwokukala tu na ‘omaliudo mawa’ nokukala tu shii kutya ohatu hafifa Kalunga oo tu hole, kashi na nee mbudi kutya ovayandji voilonga vetu ove wete oshihopaenenwa shetu tu li ovanailonga ovadiinini ile hasho. — Ovaheberi 13:18; Ovakolossi 3:22-24.
13. Oshihopaenenwa shetu shiwa koilonga otashi dulu okweeta oidjemo ilipi?
13 Natu kale tu shii kutya elihumbato letu ohali fimanekifa Kalunga. Ngeenge otwa diinine omifikamhango da denga mbada dopaenghedi dopaKriste koilonga, ovanhu vamwe otave ke shi didilika. Osho otashi ka eta oidjemo ilipi? Ohatu ka ‘wapeka elongo laKalunga, Omukulili wetu.’ (Titus 2:9, 10) Elihumbato letu liwa otali dulu okuningifa vamwe va mone ouwa welongelokalunga letu, notali ka kala lihokwifa kuvo neenghono. Diladila ashike kunghee to ka kala wa hafa ngeenge omunailonga mukweni umwe okwa tambula ko oshili omolwoshihopaenenwa shoye shiwa koilonga! Osho sha fimanenena oshosho kutya: Itashi ka kala mbela shihafifa neenghono okushiiva kutya elihumbato loye liwa ohali fimanekifa Jehova nohali hafifa omutima waye? — Lesha Omayeletumbulo 27:11; 1 Petrus 2:12.
NATU KALE HATU LONGIFA EENDUNGE DOKUYOOLOLA NGEENGE HATU KONGO OILONGA YOKULIKONGELA OMBOLOTO
14-16. Ngeenge hatu ningi etokolo li na sha nokukonga oilonga, omapulo a fimana elipi twa pumbwa okulipula?
14 Ombibeli inai yandja omalombwelo okondadalunde e na sha noilonga yokulikongela omboloto oyo tai wapalele ile oyo itai wapalele Ovakriste. Ndele osho inashi hala okutya ohatu dulu okulonga oilonga yoludi keshe, kashi na nee mbudi kutya oya kwatela mo shike. Omishangwa otadi dulu oku tu kwafela tu konge oilonga tai wapalele notai ti sha, oyo tai hafifa Kalunga, notu henuke oilonga oyo itai mu hafifa. (Omayeletumbulo 2:6) Ngeenge hatu ningi omatokolo e na sha nokukonga oilonga, otu na okulipula omapulo avali a fimana taa landula.
15 Mbela okulonga oilonga yoludi eli okwa kwatela mo oinima yonhumba oyo ya tokolwa kOmbibeli? Eendjovo daKalunga oda tokola filufilu okuvaka, okupopya oipupulu nosho yo okuhonga oihongwafano. (Exodus 20:4; Oilonga 15:29; Ovaefeso 4:28; Ehololo 21:8) Ohatu ka henuka okulonga oilonga oyo tai dulu oku tu ningifa tu kufe ombinga moinima ya tya ngaho. Ohole yetu yokuhola Jehova itai ke tu pitika nande tu konge oilonga oyo ya kwatela mo okulonga oilonga oyo tai nyono oipango yaye. — Lesha 1 Johannes 5:3.
16 Mbela okulonga oilonga ya tya ngaho otaku ka ningifa nge ndi yambidide ile ndi xumife komesho oinima ya puka? Natu tale koshihopaenenwa tashi landula. Okulonga u li hamushanga inashi puka musho vene. Ndele ongahelipi ngeenge Omukriste okwa pewa oilonga ya tya ngaho mokapangelo oko haka kufa ovanhu omadimo? Oilonga oyo itai pula hamushanga a kale ta kwafele okukufa mo omadimo odikilila. Ndele nande ongaho, mbela oilonga yaye yakeshe efiku itai yambidida okulonga kwokapangelo oko haka kufa mo omadimo, oshinima osho shihe li metwokumwe nEendjovo daKalunga? (Exodus 21:22-24) Molwaashi otu hole Jehova, inatu hala okukala tu na ekwatafano noinima oyo ihe li metwokumwe nOmishangwa.
17. (a) Oinima ilipi tu na okukonakona noukeka ngeenge hatu ningi omatokolo e na sha noilonga? (Tala oshimhungu pepandja 177.) (b) Ongahelipi eliudo letu tali dulu oku tu kwafela tu ninge omatokolo oo taa hafifa Kalunga?
17 Omalipulo mahapu a pamba oilonga otaa dulu okukandulwa po mokukonga omanyamukulo omapulo avali a fimana oo e li mokatendo okati-15 nokati-16. Kakele kaasho, ope na natango oinima imwe oyo twa pumbwa okukonakona noukeka ngeenge hatu ningi omatokolo e na sha noilonga. * Inatu teelela omupiya omudiinini a tule po omifindalandu odo da kwatela mo onghalo keshe oyo tai dulu okuholoka po. Ndele otwa pumbwa okulongifa eendunge dokuyoolola. Ngaashi twe lihonga mEtukulwa 2, otwa pumbwa okuhonga nokudeula eliudo letu mokukonakona nghee hatu dulu okutula moilonga Eendjovo daKalunga monghalamwenyo yetu yakeshe efiku. Ngeenge otwa ‘ika okutongola ouwa nowii,’ eliudo letu otali ke tu kwafela tu ninge omatokolo oo taa hafifa Kalunga notae tu kwafele tu likaleke mohole yaye. — Ovaheberi 5:14.
NATU KALE TU NA ETALEKO LI LI PANDJELE LI NA SHA NOILONGA
18. Omolwashike shidjuu okukala tu na etaleko li li pandjele li na sha noilonga nosho yo omalipyakidilo etu oinima yopamhepo?
18 Kashipu okukala tu na etaleko li li pandjele li na sha noilonga nosho yo omalipyakidilo etu oinima yopamhepo ‘momafiku aa axuuninwa,’ molwaashi “omafimbo madjuu.” (2 Timoteus 3:1) Omafimbo amwe, ohashi kala shidjuu neenghono okumona oilonga noku i diinina. Ndele tu li Ovakriste vashili, otu shii kutya osha fimana okulonga noudiinini opo tu file oshisho omaukwaneumbo etu. Ashike ngeenge inatu lungama, omafininiko okudja koilonga ile ohole younyuni yokuhola omaliko oyo i na enwefemo linene otai dulu okuya moshipala omalipyakidilo etu e na sha noinima yopamhepo. (1 Timoteus 6:9, 10) Natu ka konakoneni nghee hatu dulu okukala tu na ondjele, mokupitifa komesho “oinima oyo ya fimanenena.” — Ovafilippi 1:10, NW.
19. Omolwashike tu na okulineekela Jehova filufilu, nelineekelo la tya ngaho otali tu kwafele tu henuke shike?
19 Kala we lineekela Jehova filufilu. (Lesha Omayeletumbulo 3:5, 6.) Mbela katu na okukala twe lineekela Jehova filufilu? Otu na okukala twe mu lineekela filufilu, molwaashi ohe tu file oshisho. (1 Petrus 5:7) Oku shii nawa osho twa pumbwa e tu dule, noha wanifa po alushe eemhumbwe detu. (Epsalme 37:25) Onghee hano, otu na okupwilikina eshi Eendjovo daye tadi tu dimbulukifa tadi ti: “Mokukala kweni kaleni mu he nolwisho. Eshi mu shi kwete nashi mu wanene, osheshi [Kalunga] okwa tya: Ame ihandi ku efa noitandi ku fii po nande.” (Ovaheberi 13:5) Ovalongi vefimbo liyadi vahapu otava dulu okuyandja oumbangi kutya Kalunga oha yandje shili oipumbiwa yonghalamwenyo. Ngeenge otwe lineekela filufilu kutya Jehova ote ke tu fila oshisho, ohatu ka henuka okukala noshisho sha pitilila shi na sha nokufila oshisho omaukwaneumbo etu. (Mateus 6:25-32) Itatu ka efa oilonga yokulikongela omboloto i tu efife po omalipyakidilo etu opamhepo, ngaashi okuudifa onghundana iwa nosho yo okuya kokwoongala. — Mateus 24:14; Ovaheberi 10:24, 25.
20. Okukaleka eisho li li nawa osha hala okutya shike, noshike tashi dulu oku tu kwafela tu ninge ngaho?
20 Kaleka eisho loye li li nawa. (Lesha Mateus 6:22, 23.) Okukaleka eisho letu li li nawa osha hala okutya okukaleka onghalamwenyo yetu i li paunafangwa. Eisho li li nawa lOmukriste ohali yandje elitulemo kelalakano limwe, sha hala okutya, okulonga ehalo laKalunga. Ngeenge eisho letu ola yukifa elitulemo koinima ya yuka, itatu ka kala twa pwila mokukonga oilonga oyo hai futu nawa nosho yo okulalakanena onghalamwenyo youdjeko. Itatu ka kala yo twa pwila mokulikongela oinima yoshinanena noya denga mbada nopehe na olufuwo, oyo ovashiivifi voinima yopaipindi hava kendabala oku tu itavelifa kutya otwe i pumbwa opo tu kale twa hafa. Ongahelipi to dulu okukaleka eisho loye li li nawa? Henuka okulindubila eendjo inadi pumbiwa. Ino liongelela oiniwe oyo hai pula efimbo nosho yo elitulemo lihapu. Dulika komayele Ombibeli oo taa ti kutya natu kale twa wanenwa ‘koipalwifa nokoikutu.’ (1 Timoteus 6:8) Kendabala okukaleka onghalamwenyo yoye paunafangwa.
21. Omolwashike twa pumbwa okulitulila po omalalakano, noshike tu na okukala twa pitifa komesho monghalamwenyo yetu?
21 Litulila po omalalakano e na sha noinima yopamhepo noku a diinina. Molwaashi katu na efimbo la wana nosho yo eenghono okuninga keshe shimwe monghalamwenyo, otwa pumbwa okulitulila po omalalakano. Ngeenge inatu litulila po omalalakano, oinima oyo inai fimana otai ka mana po efimbo letu li na ondilo. Oshike tu na okukala twa pitifa komesho monghalamwenyo yetu? Ovanhu vahapu mounyuni ohava yandje elitulemo lihapu kokulalakanena ehongo lopombada opo va dule okumona omaifano a tumbala monghalelo ei. Ndele Jesus okwa ladipika ovashikuli vaye kutya nava ‘konge tete Ouhamba.’ (Mateus 6:33) Onghee hano, tu li Ovakriste vashili, otwa pitifa komesho Ouhamba waKalunga monghalamwenyo yetu. Onghedi yetu yokukalamwenyo, sha hala okutya, omatokolo oo hatu ningi, omalalakano oo hatu litulile po nosho yo omalipyakidilo etu oku na okuulika kutya otwa lenga oinima yOuhamba notwa pitifa komesho okulonga ehalo laKalunga ponhele yoinima yopamaliko nosho yo omaifano omounyuni.
NATU LONGENI NOUDIININI MOUKALELE
22, 23. (a) Oilonga ilipi ya fimanenena kOvakriste vashili, nongahelipi hatu dulu okuulika kutya otwa lenga oilonga ya tya ngaho? (Tala oshimhungu pepandja 180.) (b) Owa tokola toko okuninga shike shi na sha noilonga yokulikongela omboloto?
22 Molwaashi otu shii kutya otu li filufilu mefimbo lexulilo, ohatu yandje elitulemo lihapu koilonga ya fimanenena oyo i na okulongwa kOvakriste vashili, okuudifa nokuninga ovanhu ovahongwa. (Mateus 24:14; 28:19, 20) Otwa hala okukala twe litula moilonga oyo tai xupifa eemwenyo, ngaashi Jesus oo e li oshihopaenenwa shetu. Ongahelipi hatu dulu okuulika kutya otwa lenga oilonga ya tya ngaho? Vahapu vomoshiwana shaKalunga otava kufa ombinga moilonga yokuudifa nomutima aushe ve li ovaudifi momaongalo. Vamwe ova unganeka nawa oinima yavo opo va dule okuninga ovakokolindjila ile okuya moilonga youtumwa. Molwaashi ovadali vahapu ove shii kutya osha fimana okulitulila po omalalakano e na sha noinima yopamhepo, ova ladipika ovana vavo va lalakanene omaifano e na sha noilonga yefimbo li yadi. Mbela ovaudifi vOuhamba ovaladi ohava shambukilwa ngoo oilonga yavo idjuu youkalele? Heeno, ohave i shambukilwa! Okulongela Jehova nomutima aushe ohashi etele omunhu ehafo monghalamwenyo, embilipalelo nosho yo omanangeko noupuna mahapu. — Lesha Omayeletumbulo 10:22.
23 Vahapu vomufye ohatu longo eevili dihapu koilonga yokulikongela omboloto opo tu file oshisho omaukwaneumbo etu palutu. Natu dimbuluke kutya Jehova okwa hala tu kale hatu shambukilwa oilonga yetu idjuu. Ngeenge otwa kala tu na etaleko la fa laye nokukatuka metwokumwe nomafinamhango aye, ohatu ka hafela oilonga yetu. Onghee hano, natu kale twa tokola toko tuha efe nande oilonga yokulikongela omboloto i ye moshipala oilonga yetu ya fimanenena yokuudifa onghundana iwa yOuhamba waKalunga. Ngeenge otwa kala twa pitifa komesho oilonga ya tya ngaho monghalamwenyo yetu, ohatu ulike kutya otu hole Jehova, nokungaho ohatu ke likaleka mohole yaye.
^ okat. 6 Outumbulilo wOshigreka oo wa tolokwa “omuhongi womiti” owa fatululwa kutya ou li “outumbulilo wakwalukeshe oo hau ulike komunhu oo ha longo nomiti, kutya nee oha tungu omaumbo ile oha longo oikwaipundi ile oinima imwe ikwao oyo hai longwa moiti.”
^ okat. 17 Opo u mone ouyelele muhapu u na sha noinima oyo omunhu e na okukonakona shi na sha noilonga yokulikongela omboloto, tala Oshungonangelo (yOshiingilisha) yo 15 Aprili 1999, epandja 28-30, nosho yo yo 15 Juli 1982, epandja 26.


text:
Deula omunyasha woye a longele Jehova
‘Jesus okwa kula mounongo nomoukulunhu puKalunga nopovanhu.’ — LUKAS 2:52.
OMAIMBILO: 41, 89
1, 2. (a) Ovadali vamwe ovo ve na ovanyasha ohave lipula nashike? (b) Ongahelipi ovanyasha tava dulu okumona ouwa fimbo ve na omido omulongo nasha?
OVADALI ohava kala va hafa neenghono ngeenge ovana vavo tava ninginifwa. Berenice oo ounona vaye aveshe vane va ninginifwa fimbo inava wanifa omido 14, okwa ti: “Osha li oshimoniwa shitunhula neenghono kufye. Oshoshili kutya otwa li twa hafa eshi ounona vetu va hala okulongela Jehova. Ndele otwa li yo tu shii kutya otava ka shakeneka omashongo mahapu ve li ovanyasha.” Naave otashi dulika u kale to lipula naasho ngeenge omonamati ile omonakadona woye oku na omido omulongo nasha ile e li pokuwanifa omido odo.
2 Omushiivinawa womaliudo ounona okwa ti kutya omido dounyasha tashi dulika di kale dihe fi dipu kovadali nokovana vavo, ndele ovadali inava pumbwa okudiladila kutya ovana vavo ova nyika oulai noshinaunona. Ponhele yaasho, okwa ti kutya ovanyasha ovo ove na ounghulungu, ve na omaliudo omoule nove na omhumbwe yokukala efimbo lihapu nookaume. Onghee hano, fimbo ve li pepupi olo, otava dulu okupanga oukaume wopofingo naJehova, ngaashi Jesus a li a ninga eshi a li omunyasha. (Lesha Lukas 2:52.) Otava dulu yo okuxwepopaleka ounghulungu wavo wokuudifa nokukala ve na ehalo lokuninga shihapu moilonga yaKalunga. Otava dulu okuninga omatokolo kuvo vene, ngaashi okuliyapulila Jehova nokudulika kuye. Ndele mbela oshike to dulu okuninga po u li omudali opo u deule omunyasha woye a longele Jehova? Oto dulu okulihonga konghedi omo Jesus a li a deula ovahongwa vaye pahole, nelininipiko nosho yo neudeko lomoule.
KALA U HOLE OMUNYASHA WOYE
3. Ovayapostoli ova li ve shi shii ngahelipi kutya Jesus okaume kavo?
3 Jesus ka li ashike Omwene wovayapostoli vaye, ndele okwa li yo kaume kavo. (Lesha Johannes 15:15.) Pefimbo lOmbibeli, omwene wovapiya ka li naanaa he va lombwele omadiladilo nomaliudo aye. Ashike Jesus ka li a ungaunga novayapostoli vaye ngaho, ponhele yaasho okwa li e va hole nokukala efimbo lihapu navo. Okwa li ha kala a hafa oku va lombwela osho ta diladila nosho yo omaliudo aye, nokwa li ha pwilikine nelitulemo ngeenge tava popi omadiladilo nomaliudo avo. (Markus 6:30-32) Ekwatafano olo la li pokati kaJesus novayapostoli vaye ola li le va kwafela va pange oukaume wopofingo nola kwafela ovayapostoli va kale ve lilongekidila oilonga oyo va li tava ka longa monakwiiwa.
4. Ovadali, ongahelipi tamu dulu okupanga oukaume novana veni? (Tala efano pehovelo loshitukulwa.)
4 Nonande ou na oufemba wokupangela ovana voye, oto dulu yo okukala kaume kavo. Ookaume ohava kala pamwe efimbo lihapu. Oto dulu okulongifa efimbo linini moilonga yokulikongela omboloto ile mokuninga oinima yonhumba opo u dule okukala efimbo lihapu novana voye. Ou na okwiilikana nokudiladila wa mana mo kombinga yoshinima osho. Ookaume ohava hafele yo oinima ya faafana. Onghee hano, tala kutya omunyasha woye oku hole shike, ngaashi eemusika, eemuvi ile omaudano. Opo nee kendabala okuhafela pamwe naye osho e hole. Ilaria wokuItali okwa ti: “Ovadali vange ova li hava pwilikine keemusika odo ndi hole. Tate okwa li a ninga kaume kange kopofingo nonda li handi kala nda manguluka okupopya naye nokuli nokombinga yoinima oyo ihe fi ipu okupopya.” Ito kanifa eenghonopangelo doye u li omudali ngeenge owa pange oukaume novana voye noku va kwafela va ninge ookaume kaJehova. (Epsalme 25:14) Ovana voye otava ka mona kutya ou va hole nowe va fimaneka, notashi ka kala shipu kuvo oku ku lombwela keshe shimwe.
5. Ongahelipi ovahongwa vaJesus va li tava dulu okukala nonghalamwenyo ihafifa moilonga yaJehova?
5 Jesus okwa li e shi shii kutya ngeenge ovahongwa vaye ova halelela okulongela Jehova nokukala ve lipyakidila moilonga yokuudifa, otashi dulu oku va etela ehafo. Okwe va ladipika va longe noudiinini moilonga yokuudifa, ndele te va udanekele kutya ote ke va kwafela. — Mateus 28:19, 20.
6, 7. Ongahelipi okuhonga ovana voye va kale ve na onghedindjikilile yokulongela Jehova taku ulike kutya ou va hole?
6 U li omudali, owa hala ovana voye va kale ve na ekwatafano liwa naJehova. Jehova okwa hala u va deule noku va pa outekuduliko. Okwe ku pa oshinakuwanifwa shokuninga ngaho. (Ovaefeso 6:4) Onghee hano, ou na okufya oshisho kutya ovana voye ova mona edeulo tali twikile. Diladila kwaashi: Oho fi oshisho kutya ovana voye ova ya kofikola molwaashi ou shii kutya ehongo ola fimana nowa hala va hafele okulihonga oinima ipe. Sha faafana, oho fi oshisho kutya ovana voye ohava i kokwoongala, hava kala poyoongalele nosho yo pelongelokalunga loukwaneumbo. Kakele kaasho, ehongo olo hava mono okudja kuJehova otali dulu okuxupifa eemwenyo davo. Onghee hano, va kwafela va kale hava hafele okulihonga kombinga yaJehova nova didilike kutya Jehova ote va hongo va kale ovanaendunge elela. (Omayeletumbulo 24:14) Deula yo ovana voye va kale hava i moukalele pandjikilile. Landula oshihopaenenwa shaJesus moku va kwafela va kale hava hafele okuhonga vamwe Eendjovo daKalunga.
7 Ongahelipi okukala nonghedindjikilile yokulongela Jehova, ngaashi okukonakona, okwoongala nokuya moukalele taku dulu okukwafela ovanyasha? Erin wokoSouth Africa okwa ti: “Eshi twa li ounona otwa li alushe hatu kala twa nyemata nokungongota kombinga yekonakonombibeli, yokwoongala nosho yo yoilonga yomomapya. Omafimbo amwe otwa li hatu i moshipala owina ekonakono loukwaneumbo opo ngeno liha ningwe. Ndele ovadali vetu kava li va fya ounye.” Erin okwa pandula ovadali vaye molwaashi ove mu kwafela a mone nghee sha fimana okuninga oinima oyo. Paife ngeenge a faula okwoongala ile ina dula okuya moilonga yomomapya, oha ningi eenghendabala diva ngaashi tashi dulika opo a shune monghedindjikilile yaye yoshito.
KALA OMULININIPIKI
8. (a) Omonghedi ilipi Jesus a li a ulika kutya omulininipiki? (b) Ongahelipi elininipiko laJesus la kwafela ovahongwa vaye?
8 Nonande Jesus okwa li a wanenena, okwa li omulininipiki nokwa li a lombwela ovahongwa vaye kutya okwa pumbwa ekwafo laJehova. (Lesha Johannes 5:19.) Mbela osho osha li sha ningifa ovahongwa va kale ve mu dina? Hasho. Apa ngoo pa li pe fike ouhapu wokumona kutya Jesus okwe lineekela Jehova, opo ngoo pa ka kala pe fike elineekelo lavo muye. Lwanima, ova ka landula oshihopaenenwa shaye shelininipiko. — Oilonga 3:12, 13, 16.
Ngeenge owa kala ho dimine omapuko oye, ovana voye otave ke ku fimaneka
9. Ongahelipi okudimina omapuko oye nokuyandja ombili taku dulu okukwafela ovana voye ovanyasha?
9 Mepingafano naJesus, fye inatu wanenena nohatu ningi omapuko. Onghee hano, otu na okukala ovalininipiki. Didilika kutya ope na oinima ihapu oyo ito dulu okuninga nokukala ho dimine omapuko oye. (1 Johannes 1:8) Kungaho opo ashike omunyasha woye ta ka dimina omapuko aye nota ka kala nokuli e ku fimaneka shi dulife nale. Kakele kaasho, mbela omuhona elipi to ka kala wa fimaneka? Mbela oyou ha dimine omapuko aye ile oyou ehe na fiku a yandjele ombili omolwepuko laye? Rosemary, oo e na ounona vatatu okwa ti kutya ye nomushamane waye ohava dimine omapuko avo. Okwa yelifa a ti: “Osho osha li she linyengifa ovana vetu va kale ve tu mangulukila noku tu lombwela oupyakadi keshe ve na.” Okwa weda ko a ti: “Otwa honga ovana vetu kutya openi tava dulu okumona ekandulepo la denga mbada lomaupyakadi avo. Ngeenge va li va pumbwa ekwafo, otwa li alushe hatu kongo ouyelele moileshomwa yetu ya kanghamena kOmbibeli nokwiilikana pamwe navo.”
10. Jesus okwa li a ulika ngahelipi kutya omulininipiki nokuli nongeenge a li ta lombwele ovahongwa vaye osho ve na okuninga?
10 Jesus okwa li e na oufemba wokulombwela ovahongwa vaye osho ve na okuninga. Ndele molwaashi okwa li omulininipiki, luhapu okwa li he va yelifile kutya omolwashike ve na okuninga oshinima shonhumba. Pashihopaenenwa, ka li ashike e va lombwela va konge tete Ouhamba nouyuki waKalunga. Okwa ti yo: ‘Otamu wedelwa ko ei aishe.’ Eshi a li e va lombwela va efe po okutokola vamwe, okwe va yelifila a ti: “Opo mu ha tokolwe; osheshi etokolo eli tamu li tokolifa, nanye yo otamu li tokolifwa.” — Mateus 6:31–7:2.
11. Ongahelipi to dulu okukwafela omunyasha woye moku mu yelifila kutya omolwashike wa tula po omhango ile wa ningila etokolo lonhumba?
11 Konga omhito tai wapalele u yelifile omunyasha woye kutya omolwashike wa tula po omhango ile wa ninga etokolo lonhumba. Ngeenge oku udite ko kutya omolwashike, ota ka kala a hala okudulika kwoove. Barry oo a tekula ounona vane okwa ti: “Okuyandja omatomheno otaku kwafele omunyasha a kale e ku lineekela.” Ovanyasha otava ka mona kutya ino tula po omhango ile wa ninga etokolo lonhumba molwaashi ashike u na oufemba woku shi ninga, ndele omolwaashi u na omatomheno mawa. Dimbuluka yo kutya ovanyasha kave fi vali ounona vanini. Otave lihongo okukala hava diladila kuvo vene nova hala okuninga omatokolo avo vene. (Ovaroma 12:1) Barry okwa yelifa a ti: “Ovanyasha ova pumbwa okulihonga okukala hava ningi omatokolo e li pandunge oo a kanghamena komatomheno e shii okuudiwa ko ponhele yokukala a kanghamena komaliudo.” (Epsalme 119:34) Onghee hano, kala omulininipiki nokuyelifila omunyasha woye kutya omolwashike wa ningila etokolo lonhumba. Kungaho, ote ke lihonga okukala ha ningi omatokolo kuye mwene, nota ka kala e shii kutya owe mu fimaneka nonokutya owa didilika kutya ota ningi omukulunhu.
KALA U NA EUDEKO LOMOULE
12. Molwaashi Jesus okwa li e na eudeko lomoule, ongahelipi a li a kwafela Petrus?
12 Jesus okwa li e na eudeko lomoule nokwa li e shii kutya ovahongwa vaye ova pumbwa ekwafo lilipi. Pashihopaenenwa, eshi Jesus a li a lombwela ovahongwa vaye kutya ota ka dipawa, Petrus okwa li e mu lombwela e lietele onghenda. Jesus okwa li e shii kutya Petrus oku mu hole, ashike okwa li yo e shii kutya onghedi yaPetrus yokutomhafana oya puka. Ongahelipi Jesus a li a kwafela Petrus nosho yo ovahongwa vakwao? Tete, okwa li a pukulula Petrus, opo nee okwa li a yelifa kutya oshike tashi ka ningilwa ovo tava henuka okulonga ehalo laJehova ngeenge shidjuu oku li wanifa po. Jesus okwa ti yo kutya Jehova ota ka pa ondjabi ovo vehe na oikala yokuliholamwene. (Mateus 16:21-27) Petrus okwa li e lihonga oshilihongomwa. — 1 Petrus 2:20, 21.
13, 14. (a) Oshike tashi dulika shi ulike kutya omunyasha woye okwa pumbwa okupameka eitavelo laye? (b) Ongahelipi to dulu okumona kutya omonamati ile omonakadona woye okwa pumbwa lela ekwafo lilipi?
13 Ilikana kuJehova e ku pe eudeko lomoule li ku kwafele u shiive kutya omunyasha woye okwa pumbwa ekwafo lilipi. (Epsalme 32:8) Otashi dulika wa didilika kutya ina hafa vali ngaashi a li ha kala nale ile ta kembaula ovamwatate. Otashi dulika wa didilika kutya ope na sha osho te ku holeke. Ino fika pexulifodiladilo diva kutya omunyasha woye ota ningi sha sha puka meholeko. * (Tala eshangelo lopedu.) Ndele ino lipwililikila oupyakadi waye ile u diladile kutya onghalo oyo otai piti po ashike. Otashi dulika wa pumbwa oku mu kwafela a pameke eitavelo laye.
14 Opo u mone kutya ongahelipi to dulu okukwafela omunyasha woye, mu pula omapulo nolukeno nonefimaneko. Osho osha faafana ashike nokushipa omeva mondungu. Ngeenge owa shipi to endelele unene, omeva mokavela otaa ka xunga mo. Sha faafana, ngeenge ku na elididimiko eshi to pula omapulo ile to kendabala okufininika omona woye a popye, ito ka mona lela kutya ota diladila shike nanghee e udite. (Lesha Omayeletumbulo 20:5.) Ilaria ota dimbuluka eshi a li omunyasha kutya okwa li ha kala a hala okukala efimbo lihapu naavo vomongudu yavo kofikola, nonande okwa li e shii kutya osha puka. Ovadali vaye ova li va didilika kutya ote lipula nasha. Ilaria okwa ti: “Onguloshi imwe, ovadali vange ova popya ashike kutya ova didilika kutya onda fa inandi ndjanga nawa, nova li va pula nge kutya oupyakadi owashike. Onda li nda hovela okukwena, handi va yelifile onghalo yange nokupula va kwafele nge. Ova li va papatela nge, tava lombwela nge kutya ove udite ko onghalo yange nova udanekela nge kutya otava kwafele nge.” Ovadali vaIlaria ova li ve mu kwafela diva a pange oukaume muwa navamwe meongalo.
Tala komaukwatya mawa omunyasha woye noku mu pandula
15. Omonghedi vali imwe ilipi Jesus a li a ulika kutya oku na eudeko lomoule?
15 Jesus okwa li yo e na eudeko lomoule eshi a li a didilika omaukwatya mawa ovahongwa vaye. Pashihopaenenwa, eshi Natanael a uda kutya Jesus okwa dja kuNasaret, okwa ti: “MuNasaret otamu di tuu ouwa nande washa?” (Johannes 1:46) Ngeno opo wa li, mbela ngeno owa diladila kutya Natanael oha kembaula, e na onhondo ile kutya ke na eitavelo? Ashike Jesus hasho a li a diladila ngaho. Ponhele yaasho, okwa li e na eudeko lomoule nokwa li e shii kutya Natanael omunashili, nomolwaasho a ti: “Omuisrael washili e he nekoto.” (Johannes 1:47) Jesus oha dulu okumona osho shi li momitima, noha longifa okudula oko opo a yandje elitulemo komaukwatya mawa ovanhu.
16. Ongahelipi to dulu okutwa omukumo omunyasha woye a xwepopaleke omaukwatya aye?
16 Nonande ito dulu okumona osho shi li momitima dovanhu ngaashi Jesus, oto dulu okukala u na eudeko lomoule. Jehova ota dulu oku ku kwafela u yandje elitulemo komaukwatya mawa omunyasha woye. Nokuli nonande okwe ku udifa nai, ino diladila nandenande kutya ye omunhu mwii ile omukolokoshi. Ponhele yaasho, mu lombwela kutya ou wete omaukwatya aye mawa nonokutya ou na oushili kutya okwa hala okulonga osho sha yuka. Tala kutya okwa xwepopala mushike, ndele to mu pandula. Mu kwafela a xwepopaleke omaukwatya aye mawa moku mu pa oinakuwanifwa ya wedwa po ngeenge otashi shiiva. Jesus osho a li a ninga ngaho novahongwa vaye. Konima yomudo umwe netata okudja eshi Jesus a shakeneka Natanael (oo ha ifanwa yo Bartolomeus) okwa li e mu pa oshinakuwanifwa sha fimana. Okwa li a ninga Natanael omuyapostoli, na Natanael okwa li a wanifa po noudiinini oshilonga osho a li a pewa kuJesus. (Lukas 6:13, 14; Oilonga 1:13, 14) Onghee hano, ponhele yokuningifa omunyasha woye a kale e udite kutya ke na efiku a ningile sha shiwa, mu pandula noku mu twa omukumo. Mu ningifa a kale e udite kutya ota dulu oku ku hafifa nosho yo Jehova nonokutya ota dulu okulongifa ounghulungu waye a longele Jehova.
OKUDEULA OMONA WOYE OTAKU KU ETELE EHAFO LINENE
17, 18. Owa teelela oidjemo ilipi ngeenge owa kala to deula omunyasha woye a longele Jehova?
17 Otashi dulika u kale u udite ngaashi omuyapostoli Paulus oo a li te lipula unene kombinga yovanhu ovo a li a tala ko va fa ovana vaye. Ovanhu ovo ovovo a kwafela ve lihonge oshili kombinga yaJehova, nokwa li e va hole neenghono. Onghee hano, osha li tashi mu yahameke okudiladila kutya vamwe vomuvo otashi dulika itava ka twikila okulongela Jehova. (1 Ovakorinto 4:15; 2 Ovakorinto 2:4) Victor oo a tekula ounona vatatu, okwa ti: “Epupi lomido omulongo nasha kali pu. Ndele nande ongaho, omafimbo oo twa hafela pamwe omahapu e dulife omashongo oo twa shakeneka. Kekwafo laJehova, otwa hafela oukaume wopofingo novana vetu.”
18 Ovadali, ohamu longo noudiinini mu deule ovana veni molwaashi omu va hole neenghono. Inamu sholola. Diladila ashike kutya oto ka kala wa hafa shi fike peni ngeenge ovana voye ova ningi etokolo va longele Kalunga nokutwikila oku mu longela noudiinini. — 3 Johannes 4.
^ okat. 13 Ovadali otashi dulika va mone ekwafo mokulesha embo Questions Young People Ask—Answers That Work, embo lotete, epandja 317 nosho yo embo etivali, epandja 136-141.


text:
EHOKOLOLO 100
Jesus moshikunino shaGetsemane
KONIMA eshi Jesus novayapostoli vaye va dja monduda yopombada, ova ya koshikunino shaGetsemane. Ova kala hava i koshikunino osho lwoikando omafimbo a tetekela. Fimbo ve li moshikunino, Jesus okwa li a lombwela ovayapostoli vaye va kale oupafi nova ilikane. Opo nee, okwa dja po puvo oshinano shixupi, ndele ta hovele okwiilikana a nyongama.
Lwanima, okwa ka alukila kovayapostoli vaye. Mbela ou shi shii kutya okwa hanga tava ningi shike? Okwa hanga va kofa. Jesus okwa li e va lombwela lwoikando itatu kutya nava kale oupafi, ndele oshikando keshe okwa li ashike a hanga va kofa. Eshi e uya kuvo oshikando shaxuuninwa okwa li e va pula a ti: ‘Omolwashike tamu kofa pefimbo la tya ngaha? Efimbo ola fika opo ndi yandjwe momake ovatondi vange.’
Pefimbo opo tuu opo, ova li va uda eweelelo longudu inene yovanhu. Tala mefano olo kutya ovatondi vaJesus ova li ve uya nomaongamukonda needibo! Ova li yo va humbata eenyika opo va dule okumona ko. Eshi ovalumenhu ovo va ehena popepi, umwe womuvo okwa dja mo mokati kongudu, ndele ta i a yukilila kuJesus. Omulumenhu oo okwa xupita Jesus, ngaashi u shi wete mefano omo. Omulumenhu oo oJudas Iskariot. Mbela omolwashike ta xupita Jesus?
Jesus okwe mu pula a ti: ‘Judas, oto kengelele nge nefipo lokomilungu?’ Olo ola li edidiliko tali ulikile ovalumenhu ovo ve uya naJudas kutya Jesus ou va hala oye ngaho. Okudja opo, ovatondi vaJesus ove mu kwata po. Ndele Petrus ka li a efa ovalumenhu ovo va kwate po Jesus noina pa holoka olwoodi. Okwa pweya mo eongamukonda laye olo kwa li a enda nalo, ndele ta kendabala okuteta omulumenhu umwe oo a li popepi naye momutwe. Eongamukonda ola shekuna omulumenhu oo momutwe, ndele tali tete ko ashike okutwi kwaye kwokolulyo. Ndele Jesus okwa li a shunifa ko okutwi kwomulumenhu oo nokwe ku velula.
Jesus okwa lombwela Petrus a ti: ‘Shunifa mo eongamukonda loye moshilaleko. Mbela itandi dulu okupula Tate a tumine nge ovaengeli omayovi va xupife nge?’ Doshili, Jesus okwa li ta dulu, ndele ka li a pula Kalunga a tume nande omweengeli umwe, molwaashi okwa li e shi shii kutya efimbo laye ola fika opo a kwatwe po kovatondi vaye. Onghee hano, okwa li a efa ovatondi vaye ve mu kwate po. Natu ka taleni kutya oshike sha ka ningilwa Jesus mehokololo tali landula.
Mateus 26:36-56; Lukas 22:39-53; Johannes 18:1-12.


text:
Jehova ‘oha humbata ko komutengi wange efiku nefiku’
Nonande ondi na oupyakadi woukolele wa kwata moiti nohau kumu nge meenghedi di lili noku lili, ohandi kala ndi wete nghee Tate yetu womeulu ta yambidida nge pahole monghalamwenyo yange. Oule womido di dulife po 20 odo nda kala handi longele Jehova ndi li omukokolindjila, onda mona ehafo linene.
Onda dalwa mo 1956, nonda dalwa ndi na ounghundi wekipa lomwoongo inali shakena nawa. Osho osha etela nge ounghundi, noshe shi ningifa shidjuu kwaame okweenda nosha etela nge yo omaupyakadi makwao oukolele a kwata moiti.
Fimbo inandi dalwa, ovadali vange ova li va hovela okukonakona Ombibeli novatumwa vEendombwedi daJehova. Eshi nda li okaana, modoolopa yaUsakos, moNamibia, omo nda dalelwa, omwa li ashike ovaudifi vanini nokamwa li eongalo. Onghee hano, oukwaneumbo wetu owa li hau konakona oikundafanwa oyo i na okukundafanwa pokwoongala. Eshi nda li ndi na omido heyali, onda li nda tandwa opo ndi tuwe ombululu yokupitila omaxu. Eshi nda wanifa omido 14, onda li nda kwatwa koudu woshinhona. Molwaashi Ofikola yopombada oya li kokule, inandi dula okuya ko ndi ka mane ofikola molwaashi onda li nda pumbwa efiloshisho le likalekelwa lovadali vange.
Ndele nande ongaho, onda li nda tokola okupameka ekwatafano lange naJehova. Pefimbo opo, oishangomwa yetu ihapu yopaKriste kaya li ya tolokwa melaka lange, Oshiafrikaansa. Onghee hano, onda li nde lihonga okulesha Oshiingilisha opo ndi dule okulesha omambo etu mahapu. Onda li nda ninga omuudifi wOuhamba nonda ka ninginifwa ndi na omido 19. Ndele omido nhee da ka shikula ko, onda ka kala ndi na omaupyakadi oukolele noopamaliudo mahapu. Shikwao vali, molwaashi ovanhu vomodoolopa yetu ova li ve shaafane, oumbada wokutila ovanhu owa li wa imba nge ndi kufe ombinga nouladi moukalele.
Eshi opo nda wanifa omido 20 nasha, otwa li twa tembukila koSouth Africa, naako onda ka endafana neongalo oshikando shange shotete. Osho kasha li tuu shihafifa! Ashike onda ka tandwa vali opo olutu lange li dule okukala tali pitifa mo onyata.
Lwanima, omupashukilishikandjo okwa li a yandja oshipopiwa shi na sha nokukokola ondjila. Oitwa yaye oya li ya kuma nge komutima. Onda li ndi shii kutya nghi na oukolele notashi dulika shi ka kale shidjuu kwaame okukokola ondjila, ashike onda mona nghee Jehova a kala ta yambidida nge momaudjuu mahapu. Onghee hano, onda li nda ninga eindilo ndi ninge omukokolindjila wondjikilile. Ndele omolwounghundi wange, ovakulunhuongalo ova li tava ongaonga okudimina eindilo lange.
Ashike onda li nda tokola okulonga ngaashi handi dulu moilonga yokuudifa Ouhamba. Omolwekwafo lameme nosho yo vamwe, onda li nda dula okuwanifa eevili doukokolindjila oule weemwedi hamano. Osho osha li sha ulika kutya onda tokola toko okukokola ondjila nonokutya ohandi dulu ngoo okuninga sha nonande nghi na oukolele. Onda li nda ninga vali eindilo likwao, noshikando eshi ola li la diminwa. Mu 1 Septemba 1988 onda li nda ninga omukokolindjila wondjikilile.
Ndi li omukokolindjila, onda li nda mona nghee Jehova a kala nokuyambidida nge. Okukala handi hongo ovo vape oshili yOmbibeli ponhele yokuyandja elitulemo konghalo yange osha amena nge, osha twa nge omukumo nosha kwafela nge ndi pameke ekwatafano lange naJehova. Onda li nda mona ehafo itali yelekwa nasha eshi nda kala nokukwafela oohandimwe ve liyapulile Jehova nova ninginifwe.
Oukolele wange inau lunduluka. Ashike Jehova ‘oha humbata ko komutengi wange efiku nefiku.’ (Eps. 68:20) Iha kwafele nge ashike ndi lidiinikile onghalo yange, ndele okwa kwafela nge yo ndi kale nomwenyo.


text:
OSHIPALANYOLE SHOKOMBADAMBELA | EXULILO OLI LI PODUKA?
Ovanhu vahapu otava ka xupa pexulilo — naave oto dulu oku ka xupa
Ombibeli oye tu lombwela kutya exulilo otali ka kwatela mo ehanauno eshi ya ti: “Omafiku oo otapa kala oudjuu unene, inau kala ko okehovelo lounyuni fiyo opaife . . . Ndele omafiku enya ngeno inaa xupipikwa, ngeno kaku na nande ombelela imwe tai xupifwa.” (Mateus 24:21, 22) Ashike Kalunga okwa udaneka kutya ovanhu vahapu otava ka xupa eshi a ti: “Ounyuni otau xulu po . . . , ndelenee ou ta longo ehalo laKalunga, oye ta kala alushe.” — 1 Johannes 2:17.
Oshike wa pumbwa okuninga ngeenge owa hala oku ka xupa pexulilo lounyuni ou ‘noku ka kala fiyo alushe’? Mbela owa pumbwa okulituvikilila omamona nosho yo oipumbiwa yopalutu opo u ka xupe? Hasho. Ombibeli oye tu lombwela tu lalakanene shimwe shi lili. Oya ti: “Hano oinima ei aishe ngenge tai hanauka ngaha, omu nokuhangika mwa tya ngahelipi moweenda uyapuki nometilokalunga mokuteelela nokweendelelifa euyo lefiku laKalunga.” (2 Petrus 3:10-12) Omushangwa oo otau ulike kutya “oinima ei aishe” otai ka hanaunwa po mwa kwatelwa omapangelo ounyuni ou wa nyonauka naaveshe ovo va hoolola okupangelwa komapangelo oo ponhele yaKalunga. Osha yela kutya, ngeenge otwe lituvikilile oinima yopamaliko, itai ke tu amena kehanauno.
Opo tu ka xupifwe, otu na okudulika kuJehova Kalunga nokulihonga eenghedi noilonga oyo tai mu hafifa. (Sefanja 2:3) Ponhele yokulandula eemhunga dovanhu nokulidimbika omadidiliko oo taa ulike kutya otu li pefimbo lididilikwedi, otwa pumbwa ‘okuteelela euyo lefiku laKalunga.’ Eendombwedi daJehova otadi dulu oku ku ulikila mOmbibeli nghee to dulu okuxupa mefiku olo.
Lihonga shihapu
Onghundana iwa oshike?
Lihonga kutya onghundana iwa ya dja kuKalunga oshike, omolwashike ya endelela nosho yo osho u na okuninga po.