text:
ETUKULWA 20
Ino kala u liholele komesho
MBELA ou shii omunhu wonhumba oo ha kala alushe a hala okukala wotete keshe pamwe? — Otashi dulika a undule mo umwe momukweyo opo a kale komesho. Mbela owa mona oshinima sha tya ngaho tashi ningwa? — Omuhongi Munene okwa li a mona oshinima sha tya ngaho tashi ningwa nokuli nokovakulunhu ovo va li hava kala ve lihalela komesho ile va li va hala okukala ve na eendodo da fimana. Omuhongi Munene ka li e hole oshinima sha tya ngaho. Natu ka tale kutya oshike sha li sha ningwa po.
Ombibeli otai ti kutya pomhito imwe Jesus okwa li a shivwa koshivilo shinene keumbo lOmufarisai umwe, oo a li omuwiliki welongelokalunga a fimana. Eshi Jesus a li a fika keumbo olo, okwa li a mona ovaenda vamwe ovo navo va li va shivwa tave lihoololele oipundi yokomesho. Onghee hano, okwa li a hokololela ovanhu ovo va li va shivwa ehokololo. Mbela owa hala okuuda ehokololo olo? —
Jesus okwa ti: ‘Ngenge wa shivwa kuumwe koshivilo shehombolo, ino hoolola okukala omutumba koshipundi shokomesho.’ Mbela ou shi shii kutya omolwashike Jesus a li a popya ngaho? — Jesus okwa li a tya kutya otashi dulika pa kale pa shivwa umwe oo a fimana e ku dule. Onghee hano, ngaashi u shi wete pefano olo li li pepandja la shikula ko, mwene woshivilo okwe uya ndele ta ti: ‘Yapukila omulumenhu ou, ndele to i u ka kale omutumba koshipundi shokonima.’ Mbela omweenda oo a kufwa poshipundi shokomesho ota ka kala e udite ngahelipi? — Otashi dulika a kale a fya ohoni molwaashi ovaenda vakwao otava ka kala tave mu tale eshi ta kufwa ponhele oyo yokomesho a yukifwa konima.
Jesus okwa li a ulika kutya inashi yuka okukala twe lihalela oipundi yokomesho. Onghee hano, Jesus okwa ti: ‘Ngeenge wa shivwa koshivilo shehombolo, inda ndele to kala omutumba koipundi yokonima. Naau e ku ifana, ngeenge te uya mo ote ku lombwele kutya: Kaume kange, ehena pombada. Opo nee oto ka fimanekwa moipafi yovaenda aveshe eshi ve ku wete to twalwa koipundi yokomesho.’ — Lukas 14:1, 7-11.
Mbela owa didilika oshitwa osho Jesus a li a hala okudivilika mehokololo laye? — Natu ka tale koshihopaenenwa shimwe ndi tale ngeenge owa didilika sha. Natu tye nee ngeno oto londo mobesa omo tamu londo ovanhu vahapu. Mbela oto ka endelela u londe tete opo u kale omutumba, ofimbo omukulunhu wonhumba ta ka kala e li ofika? — Mbela Jesus ota ka kala a hafa ngeenge owa ningi ngaho? —
Umwe otashi dulika a tye kutya Jesus ke na ko nasha naasho hatu ningi. Ndele mbela osho oshoshili ngoo? — Eshi Jesus a li koshivilo shinene keumbo lOmufarisai, okwa li a tala ovanhu ovo va li ve lihoololela oipundi yokomesho. Mbela ito diladila kutya Jesus oku na ohokwe mwaasho hatu ningi kunena, ngaashi ashike a li e na ohokwe okutala ovanhu ovo va li va shivwa koshivilo? — Paife eshi Jesus e li meulu, oku wete nawa oshinima keshe osho hatu ningi.
Otashi dulu okweeta omaupyakadi ngeenge omunhu okwa kala e liholele komesho. Luhapu ohapa holoka eemhata, ndele ovanhu tava handukilafana. Omafimbo amwe, osho ohashi holoka po ngeenge ounona tava ende mobesa. Shama ashike omuvelo wobesa wa yeuluka, ounona aveshe ohava tondokele mobesa, molwaashi ova hala okukala omutumba koipundi yokomesho ile oyo i li popepi nomakende. Oshike mbela tashi dulu okuningwa po? — Heeno, ounona ovo otashi dulika va kale ve lihandukila.
Okukala wa hala oove u ninge wotete otashi dulu okweetifa omaupyakadi mahapu. Osho osha li yo sha etifa oupyakadi mokati kovayapostoli vaJesus. Ngaashi twe lihonga nale mEtukulwa eti-6 lembo eli, ovayapostoli vaJesus ova li tava tu eemhata kutya olyelye a li a fimana mokati kavo. Mbela Jesus okwa li a ninga po shike? — Heeno, okwa li e va pukulula. Ndele ova ka twa eemhata pomhito vali imwe. Natu ka tale kutya eemhata odo oda li da hovela ngahelipi.
Ovayapostoli vaJesus nosho yo vakwao vamwe, ova li va enda pamwe naJesus oshikando shaxuuninwa okuya koshilando shaJerusalem. Jesus okwa li ta popi navo shi na sha nOuhamba waye, onghee hano, Jakob naJohannes ova li tava diladila shi na sha noku ka pangela pamwe naJesus ve li eehamba. Ova li nokuli va lombwela meme wavo, Salome, shi na sha naasho. (Mateus 27:56; Markus 15:40) Onghee hano, ofimbo va li ve li mondjila va finda kuJerusalem, Salome okwa li e uya kuJesus, ndele ta tu eengolo koshipala shaJesus, ndele te mu pula e mu ningile ouwa wonhumba.
Jesus okwa li e mu pula a ti. “Owa hala shike?” Salome okwa li a nyamukula kutya okwa hala Jesus a pitike ovana vaye va ka kale pamwe naJesus mOuhamba waye, umwe okolulyo laye namukwao okolumosho. Mbela oto diladila kutya ovayapostoli vakwao omulongo ova li ve udite ngahelipi eshi va li va uda kutya Jakob naJohannes ova li va tuma meme wavo kuJesus e ke va pulile sha? —
Heeno, okwa li va handukila neenghono Jakob naJohannes. Onghee hano, Jesus okwa li a pa ovayapostoli vaye aveshe omayele mawa. Jesus okwa li e va lombwela kutya ovapangeli voiwana ove hole okukala va tumbala neenghono. Ova hala okukala neendodo dopombada opo keshe umwe a kale ta dulika kuvo. Ndele Jesus okwa li a lombwela ovashikuli vaye kutya vo kave na okukala ngaho. Ponhele yaasho, Jesus okwa li e va lombwela a ti: “Ou womunye a hala a ninge munene mokati keni, ye na kale omuyakuli weni.” Diladila kombinga yaasho! — Mateus 20:20-28.
Mbela ou shi shii kutya omupiya oha longo oilonga ilipi? — Oha yakula ovanhu vakwao, noiha kala a teelela okuyakulwa kuvamwe. Iha hoolola oipundi yokomesho, ndele ponhele yaasho, oha kala omutumba koipundi yokonima. Ndele dimbuluka kutya Jesus okwa ti kutya ou a hala okukala wotete oku na okukala ngaashi omupiya wavakwao.
Mbela oto diladila kutya osho otashi tu hongo shike? — Mbela omupiya ota dulu okutwa eemhata nomwene waye kutya olyelye ta ka kala koipundi yokomesho ile kutya olyelye e na okupewa oikulya tete? Oto diladila ngahelipi mbela? — Jesus okwa popya kutya omupiya oha tale ko alushe omwene waye e li komesho yaye. — Lukas 17:7-10.
Ponhele yokukala twe lihalela komesho, mbela otu na okuninga po shike? — Heeno, otu na okukala ngaashi ovapiya kuvamwe, sha hala okutya, otu na okutala ko vamwe ve li komesho yetu, nova fimana ve tu dule. Mbela omeenghedi dilipi hatu dulu okutala ko vamwe va fimana ve tu dule? — Mbela omolwashike ito shuna konima membo loye pepandja 40 nosho yo 41, ndele to tale natango eenghedi dimwe omo to dulu okutala ko vamwe va fimana ve ku dule mokukala ho va yakula?
Dimbuluka kutya Omuhongi Munene naye okwa li a pitifa vamwe komesho yaye moku va yakula. Onguloshi yaxuuninwa oyo a li pamwe novayapostoli vaye, okwa li a twa eengolo ndele ta kosho eemhadi davo. Ngeenge nafye otwa kala hatu pitifa vamwe komesho, moku va yakula, ohatu ka hafifa Omuhongi Munene nosho yo Xe, Jehova Kalunga.
Natu ka leshe omishangwa dimwe dOmbibeli odo tadi tu ladipike tu pitife vamwe komesho: Lukas 9:48; Ovaroma 12:3; nosho yo Ovafilippi 2:3, 4.


c: text/html

text:
ELONGESO 10
Efendelo Liombunga Oityi?
Tunde kohale, Jeova ankho uhanda onombunga mbukale kumwe opo mbupameke oupanga wavo nae, na kese umwe mombunga. (Deuteronômio 6:6, 7) Moluotyo, Onombangi mba Jeova vaholovona onthiki imwe mosimano opo vafende kumwe, okukala pomphangu yahiliya nokutomphola ovipuka viopaspilitu vielikuata nomasuka avo. Alo umwe tyina ukala awike, omuvo oo omphitilo yakolela yokukala na Huku opo ulinge elilongeso lio Mbimbiliya, etyi waholovona.
Efendelo liombunga omuvo wokufuena ku Jeova. “Fuenei ku Huku, nae opo afuene kuonwe.” (Tiago 4:8) Tunoñgonoka vali nawa Jeova tyina tulilongesa Mondaka yae, Ombimbiliya, konthele yovituwa viae, netyi alinga. Onkhalelo imwe yapepuka yokuhimbika efendelo liombunga, okutangela peulu Ombimbiliya kumwe, hamwe okulandula ehinangeleso momukanda Omuenyo Wetu Woukristau Novilinga Vietu. Kese umwe mombunga upondola okupewa onthele matange iya aveho avapopi etyi vanoñgonoka mo Vihonekwa.
Omuvo ukuatesako ombunga okukala vali noupanga wapama. Ovalume novakai vavo, na vana vena ovana, vapameka oupanga wavo kese umwe na mukuavo tyina valinga elilongeso Liombimbiliya mombunga. Olio lina okukala omuvo wehambu, nombembwa iya kese umwe mombunga una okukevela onthiki oyo nehambu. Tyitalela komanima ovana, ovohe vapondola okuholovona ononthele mambuvekuatesako, hamwe okuundapesa ononthele mbo Mutala Womulavi no Despertai! Ine ononthele mbukahi mo site jw.org. Mupondola okupopia ovitateka ovana vavasa kosikola, no ñgeni vapondola okuvitetulula. Tupu mupondola okutala o JW Broadcasting (mo tv.jw.org) iya konyima amutomphola etyi muelilongesa. Ine mulilongesa oviimbo mavikaimbwa momaliongiyo, nokulia nombunga tyina muamana.
Omuvo oo mukala kumwe kese simano pala okufenda kumwe Jeova, maukuatesako ombunga aiho okulilongesa nehambu Ondaka ya Huku iya Huku mayambe ononkhono mbenyi.—Salmo 1:1-3.
Omokonda yatyi tuholovonena omuvo opo tulilongese efendelo liombunga?
Oityi ovohe vapondola okulinga opo omuvo oo uhambukiswe ombunga aiho?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
OSAPI YO KONDYE | OITYI OMBIMBILIYA IPOPIA KONTHELE YOMUENYO NONONKHIA?
Epulo Limwe Lingwa-ngwanesa
OVANTHU vasoka ovipuka vielikalaila konthele yomuenyo no nonkhia. Vamwe vasoka okuti tyina vamankhi, mavatualako nomuenyo komphangu onkhuavo. Ovakuavo vasoka okuti mavatyitwa otyivali avakala nomuenyo welikalela. Iya nkhele ovakuavo vasoka okuti ononkhia onthyulilo ya atyiho.
Katyisukisa opi ukala, nove tyipondola una etyi usoka konthele yotyo. Mokonda ovanthu mouye auho vasoka mononkhalelo mbelikalaila konthele yononkhia, okuti, pena omunthu ine omphangu tupondola okuvasa ekumbululo liotyotyili konthele yepulo olio lingwa-ngwanesa?
Mokueenda kuomanima omanyingi, ononkhalamutwe mbonongeleya mbuhole okulongesa okuti omunthu una ohande yahankhi. Ovanthu ovanyingi veli monongeleya ombo ngetyi: Ovakristau, no va Hindu, no va Judaismo, no va Musulumanu, novakuavo vali, vetavela okuti omunthu una ohande yahankhi. Vapopia okuti, tyina omunthu amankhi ohande yae itualako nomuenyo komphangu onkhuavo. Tupu, ova Budista vetavela okuti, ovanthu ovanyingi vatyitwa otyivali kononkhono mbukahi mokati komunthu alo akakala momphangu vaihana okuti Nirvana.
Namphila kuna omalongeso omanyingi, mahi ovanthu ovanyingi mouye auho vetavela okuti ononkhia mbuikula ondyila pala omuenyo mouye omukuavo. Ku vamwe, ononkhia onthambo imwe yakolela unene momuenyo, iya kuvo ononkhia mbulinga onthele yehando lia Huku. Mahi, oityi Ombimbiliya ipopia konthele yotyo? Mbambavo tanga onthele ilandulako. Ekumbululo lipondola okukuhuvisa.


text:
Ino efa nande osha shi ku ehenife kokule naJehova
“[Lihoololeleni] nena eli ou mwa hala oku mu longela.” — JOS. 24:15.
1-3. (a) Omolwashike hatu dulu okutya Josua okwe tu tulila po oshihopaenenwa shiwa? (b) Ngeenge hatu ningi omatokolo, oshike tu na okudimbuluka?
OMAHOOLOLO oo hatu ningi okwa fimanenena. Ohaa kwafele omunhu opo a dule okulongifa nawa onghalamwenyo yaye. Oku shi faneka: Natu tye nee ngeno omunhu wonhumba ota ende mondjila, ndele ohaluka mondjila oyo omwa dja ondjila imwe vali. Mbela ota ka hoolola okuya nondjila ilipi? Osha yela kutya ota ka hoolola ondjila oyo ta i mu twala popepi nonhele oko tai, ponhele yokuya nondjila oyo ta i mu twala kokule.
2 MOmbibeli omu na oihopaenenwa yovanhu vahapu ovo va li ve na okuninga omatokolo a fimana. Pashihopaenenwa, Kain okwa li ta dulu okuhoolola okupangela ehandu laye ile okuhe li pangela. (Gen. 4:6, 7) Josua naye okwa li e na okuhoolola pokati kokulongela Kalunga kashili ile oikalunga. (Jos. 24:15) Molwaashi Josua okwa li a hala okukala popepi naJehova, okwa li a ninga ehoololo olo le mu kwafela e shi ninge. Ndele mepingafano naasho, Kain okwa li a hoolola ondjila oyo ye mu twala kokule naJehova.
3 Omafimbo amwe nafye otu na okuninga omatokolo a fimana opo tu dule okukala mondjila oyo ya yuka. Otu na yo okudimbuluka kutya omatokolo etu otaa dulu okufimanekifa Jehova noku tu ehenifa popepi naye, ile oku tu ehenifa kokule naye. (Lesha Ovaheberi 3:12.) Moshitukulwa eshi naasho tashi landula, ohatu ka konakona oinima iheyali i na sha nonghalamwenyo oyo tai dulu oku tu ehenifa kokule naJehova.
OILONGA NOSHO YO EIFANO
4. Omolwashike sha fimana okulonga oilonga yokulikongela omboloto?
4 Ovakriste ove na okulonga opo va wanife po eemhumbwe davo nova yambidide omaukwaneumbo avo. Ombibeli oya ulika kutya, ngeenge ope na oo ina hala okufila oshisho oukwaneumbo waye, oku dulike komunhu oo ehe fi omwiitaveli. (2 Tes. 3:10; 1 Tim. 5:8) Onghee hano, osha fimana okulonga, ndele ngeenge inatu lungama, oilonga neifano otai dulu oku tu ehenifa kokule naJehova. Ngahelipi mbela?
5. Ou na okudiladila kombinga yashike fimbo ino tambula ko oilonga?
5 Natu tye nee ngeno oto kongo oilonga. Ngeenge kashipu okumona oilonga moshilongo sheni, otashi dulika u yelekwe u tambule ko oilonga yoludi keshe oyo to mono. Ndele ongahelipi ngeenge oilonga yonhumba kai li metwokumwe nomafinamhango Ombibeli? Ile ongahelipi ngeenge owa teelelwa u longe efimbo lihapu unene ndele ito dulu okukufa ombinga momalipyakidilo eongalo ile okukala pamwe noukwaneumbo woye? Mbela oto ka tambula ko oilonga oyo, to diladila kutya shimha ashike u na oilonga nonande itai wapalele? Dimbuluka kutya okuninga omatokolo ehe li pandunge otaku dulu oku ku ehenifa kokule naJehova. (Heb. 2:1) Ongahelipi to dulu okuninga etokolo li li pandunge, kutya nee oto kongo oilonga ile oto diladila okukonga imwe i lili?
6, 7. (a) Omunhu otashi dulika a tambule ko oilonga omolwomatomheno avali elipi? (b) Oshike tashi dulu okuulika kutya omunhu okwa hala okukala popepi naJehova, nomolwashike?
6 Omatokolo oo to ningi okwe likolelela kunghee wa hala okulongifa onghalamwenyo yoye. Lipula kutya: ‘Omolwashike nda hala oilonga ile eifano eli?’ Jehova ote ke ku nangeka noupuna ngeenge oho ka longa opo u wanife po eemhumbwe doye nosho yo doukwaneumbo woye nopo u twikile oku mu longela. (Mat. 6:33) Jehova ota dulu oku ku kwafela ngeenge wa kanifa oilonga ombadilila ile ngeenge eliko la wa pedu. (Jes. 59:1) Oku “shii kuxupifa ovayuki momahongaulo.” — 2 Pet. 2:9.
7 Ndele mbela ongahelipi ngeenge oho ka longa nelalakano lokupunapala? Otashi dulika ngoo u pondole okuninga ngaho, ndele osha nyika oshiponga okulonga ashike opo u punapale. (Lesha 1 Timoteus 6:9, 10.) Okukala wa lenga oimaliwa nosho yo eifano otaku ku ehenifa ashike kokule naJehova.
8, 9. Ovadali ove na okulipula omapulo elipi shi na sha noilonga yavo, nomolwashike?
8 Ngeenge ou li omudali, dimbuluka kutya ounona voye otave lihongo koshihopaenenwa shoye. Mbela ove wete wa lenga oilonga ile eifano loye, ile ekwatafano loye naJehova? Ngeenge oto lalakanene efimano, ile okulikola oimaliwa, mbela oshi na oupu va landule oshihopaenenwa shoye sha nyika oshiponga ngeenge va kulu? Ile pamwe otava ka kala inave ku fimaneka naanaa vali u li omudali? Omunyasha umwe Omukriste okwa ti: “Ngeenge ohandi dimbuluka nawa, tate okwa kala a lenga oilonga yaye. Tete, okwa li ngoo a fa ta longo noudiinini molwaashi okwa hala oukwaneumbo wetu u mone ouwa. Okwa li a hala oku tu fila oshisho nawa. Ndele omido opo da di ko, onghalo oya lunduluka. Oha longo nopehe na olufuwo, noha lande oinima yondilo inatu i pumbwa. Oshidjemo, oukwaneumbo wetu owa shiivika ashike u na oimaliwa ihapu ponhele yokushiivika kutya ohau tu vamwe omukumo pamhepo. Ngeno tate okwa li ha longo noudiinini opo oukwaneumbo u kale popepi naJehova, ponhele yokulikola oimaliwa, ngeno onda kala nda hafa.”
9 Ovadali, inamu efa oilonga yeni i mu ehenife kokule naJehova. Tulile i po ounona veni oshihopaenenwa shiwa mokuulika kutya omwa itavela kutya okukala mu na ekwatafano liwa naJehova oko oshinima sha fimanenena shi dule oimaliwa, ile oiniwe. — Mat. 5:3.
10. Omunyasha oku na okulipula shike ngeenge ta hoolola oilonga?
10 Ngeenge ou li omunyasha noto diladila kutya owa hala oku ka longa shike ngeenge wa kulu, ongahelipi to dulu okuninga etokolo li li pandunge? Ngaashi sha kundafanwa nale, owa pumbwa okuninga omatokolo e na sha naasho wa hala okuninga monghalamwenyo yoye. Ngeenge owa hala okulihongela oilonga yonhumba, mbela otai ke ku kwafela ngoo u pitife komesho oinima yOuhamba ile otai ke ku ehenifa kokule naJehova? (2 Tim. 4:10) Mbela owa hala okukala ngaashi ovanhu mounyuni ovo hava kala ashike va hafa ngeenge ve na oimaliwa ihapu? Ile oto tokola okulineekela Jehova ngaashi David oo a ti: “Nghee nda li omumati fiyo onda kulupa, omuyuki inandi mu mona nande a efuwa, ile oludalo laye tali ehela oshifima”? (Eps. 37:25) Dimbuluka kutya ou na okuhoolola ondjila oyo tai ku ehenifa popepi naJehova. (Lesha Omayeletumbulo 10:22; Malakia 3:10.) Mbela oto ka hoolola okuninga shike? *
OMALIHAFIFO
11. Ombibeli oya popya shike kombinga yomalihafifo, ndele oshike tu na okukaleka momadiladilo?
11 Ombibeli inai popya kutya osha puka okulihafifa, noina i tya kutya omalihafifo ohaa mane po efimbo. Omuyapostoli Paulus okwa li a shangela Timoteus a ti: “Edeulo lokolutu oli nekwafo lixupi.” (1 Tim. 4:8) Ombibeli oya ti yo kutya ope na ‘efimbo lokuyola nefimbo lokutanha nehafo,’ notai ladipike ovanhu va kale hava fuda po sha wana. (Omuud. 3:4; 4:6) Ndele ngeenge ino lungama, omalihafifo otaa dulu oku ku ehenifa kokule naJehova. Ngahelipi mbela? Omokuhoolola omalihafifo a puka ile okulongifa unene efimbo lihapu muo.
12. Oshike u na okudiladila kusho ngeenge to hoolola omalihafifo?
12 Otu na okudiladila tete kutya omalihafifo elipi tu na okuhoolola. Ope na omalihafifo mawa oo to dulu okuhoolola. Ashike omalihafifo mahapu mounyuni ohaa xumifa komesho oinima oyo Kalunga e tonde, ngaashi elongifo leenghono, oumhulile noluhaelo. Onghee hano, ou na okulungama ngeenge to hoolola omalihafifo. Ou na yo okulipula kutya: Mbela omalihafifo aa otaa ka kuma nge ngahelipi? Mbela ohaa ningifa nge ndi kale ndi na omhepo yefiyafanepo noyoukwamuhoko, ile ndi kale ndi hole elongifo leenghono? (Omayel. 3:31) Mbela ohaa pula nge oimaliwa ihapu? Mbela oshi na oupu a pundukife vamwe? (Rom. 14:21) Oolyelye handi ka endafana navo momalihafifo oo? (Omayel. 13:20) Mbela ohaa xwaxwameke nge ndi longe osho shii? — Jak. 1:14, 15.
13, 14. Omolwashike u na okudiladila shi na sha nefimbo olo ho longifa momalihafifo?
13 Diladila yo kefimbo olo ho longifa momalihafifo. Lipula kutya: ‘Mbela ohandi longifa efimbo lihapu momalihafifo ndele handi kala ndihe na vali efimbo lokulonga momapya nolokwoongala?’ Ngeenge owa kala ho longifa efimbo lihapu neenghono momalihafifo ito ke a hafela vali. Mepingafano naasho, ovo ihava longifa unene efimbo lihapu momalihafifo ohave a hafele neenghono. Omolwashike mbela? Omolwaashi ova wanifa po tete “oinakuwanifwa oyo ya fimanenena,” nokave udite etimba eshi tave lihafifa. — Lesha Ovafilippi 1:10, 11.
14 Nonande ohashi kala sha fa shi hafifa okulongifa efimbo lihapu momalihafifo, otashi dulu oku ku ehenifa kokule naJehova. Omumwameme umwe womido 20 wedina Kim, okwa pita monghalo ya tya ngaho. Okwa ti: “Onda kala handi i kouvilo Etitano, Olomakaya nOsoondaxa keshe. Ndele paife onda didilika kutya ope na oinima ya fimanenena oyo ndi na okuninga. Pashihopaenenwa, ndi li omukokolindjila, ohandi penduka po 6:00 yongula ndi ye momapya, nomolwaasho ihandi dulu okukala pokavilo fiyo opoimwe ile pombali yokeengulasha. Ondi shii kutya omalihafifo haaeshe mai, ndele otaa dulu okumana po efimbo.” Okwe lihonga okukala a lungama opo aha longife efimbo lihapu momalihafifo.
15. Ongahelipi ovadali tava dulu okukwafela ovana vavo va kale hava hafele omalihafifo?
15 Ovadali ove na okufila oshisho eemhumbwe dopalutu, dopamhepo nodopamaliudo davo vene nodovana vavo. Osho osha kwatela mo omalihafifo. Ngeenge ou li omudali, ino diladila kutya omalihafifo aeshe okwa puka. Oshoshili kutya omalihafifo amwe oku na enwefemo lii. (1 Kor. 5:6) Ndele ngeenge owa ningi eenghendabala u hoolole omalihafifo noukeka, oto dulu okumona oo tamu ka hafela mu li oukwaneumbo. * Kungaho, ehoololo loye lomalihafifo itali ke ku ehenifa kokule naJehova.
EKWATAFANO LOILYO YOMAUKWANEUMBO
16, 17. Ovadali vahapu ova shakeneka onghalo inyikifa oluhodi ilipi, notu shi shii ngahelipi kutya Jehova oku va uditile oukwao wananghali?
16 Oshi li paushitwe kovadali nounona okukala ve holafane neenghono. Jehova okwa faafanifa nokuli ohole oyo nanghee e hole ovanhu. (Jes. 49:15) Onghee hano, oshili paushitwe okukala twa nyemata ngeenge oshilyo shimwe shoukwaneumbo sha fiya po Jehova. Omumwameme umwe oo a li e na okamonakadona ka kondwa mo meongalo, okwa ti: “Onda li nda nyika oluhodi neenghono. Onda li yo handi lipula kutya, ‘omolwashike a fiya po Jehova?’ Onda li ndi udite etimba nohandi lipe oushima.”
17 Ngeenge ou li monghalo ya tya ngaho, Jehova oku udite ko oupyakadi woye. Okwa li “a yahama momutima waye” eshi ovanhu votete va li ve mu tukululila oshibofa. Okwa li yo a nyemata eshi ovanhu ovo va li ko manga Eyelu inali uya va li inava hala okupwilikina kuNoa. (Gen. 6:5, 6) Ovo inava pita nale monghalo ya tya ngaho otashi dulika vaha ude ko kutya ohashi nyemateke omunhu ngahelipi. Inatu efa nande eenghatu odo omunhu oo a kondwa a katuka di tu ehenife kokule naJehova. Ndele mbela ongahelipi to dulu okulididimikila oluhodi ngeenge oshilyo shoukwaneumbo weni sha fiya po Jehova?
18. Omolwashike ovadali vehe na okulipa oushima ngeenge okaana kavo ka fiya po Jehova?
18 Ino lipa oushima ngeenge oshilyo shimwe shoukwaneumbo sha fiya po Jehova. Omupiya waJehova keshe e mu liyapulila nokwa ninginifwa oku na ‘okuhumbata omutengi waye mwene,’ nokutokola ngeenge okwa hala okulongela Jehova ile hasho. (Gal. 6:5) Jehova oha valulile ovanyoni omanyono avo, ndele haave. (Hes. 18:20) Ino pa yo vamwe oushima, ndele fimaneka elongekido laJehova li na sha nokuyandja outekuduliko. Kondjifa Ondiaboli, ndele ino pa ovakulunhuongalo oushima molwaashi otava amene eongalo. — 1 Pet. 5:8, 9.
19, 20. (a) Ovadali ovo ve na ounona va kondwa ove na okuninga shike opo ve lididimikile oluhodi? (b) Ovadali ovo ove na okukala ve na etimaumbwile lashike?
19 Ngeenge owa handukile Jehova shi na sha naasho sha ningilwa okaana koye, otashi ke ku ehenifa kokule naye. Oshilyo shoukwaneumbo weni osha pumbwa okushiiva kutya ou hole Jehova shi dulife eshi u hole oukwaneumbo weni. Onghee hano, opo u dule okulididimikila oluhodi loye, kendabala okukala u na ekwatafano la kola naJehova. Kala ho endafana pandjikilile nOvakriste vakweni ovadiinini. (Omayel. 18:1) Mbubulila Jehova omaliudo oye okupitila meilikano. (Eps. 62:8, 9) Ino konga omalipopilo opo u endafane noshilyo shoukwaneumbo osho sha kondwa, tashi dulika okupitila moe-mail. (1 Kor. 5:11) Kala we lipyakidila moilonga yaJehova. (1 Kor. 15:58) Omumwameme oo a tumbulwa metetekelo okwa ti: “Ondi shii kutya ondi na okukala nde lipyakidila moilonga yaJehova nokukala nda pama pamhepo opo ngeenge okamonakadona kange ka alukile kuJehova, ohandi ka dula oku ka kwafela.”
20 Ombibeli oya ti kutya ohole “ohai teelele aishe.” (1 Kor. 13:4, 7) Inashi puka okukala netimaumbwile kutya omuholike woye ota ka alukila kuJehova efiku limwe. Omudo keshe, ovanhu vahapu ovo va li va kondwa ohave livele ombedi ndele tava alukile kehangano laJehova. Jehova iha kwatele onghone ovanhu ovo ve livela ombedi, ndele mepingafano naasho, ‘oku yadi ekufilo.’ — Eps. 86:5.
NINGA OMATOKOLO OPANDUNGE
21, 22. Omatokolo elipi wa hala okuninga monghalamwenyo yoye?
21 Jehova okwa shita keshe umwe e na emanguluko lokuninga omatokolo. (Lesha Deuteronomion 30:19, 20.) Osho osha hala okutya otu na oshinakuwanifwa shokuninga omatokolo opandunge. Omukriste keshe oku na okulipula kutya: ‘Mbela ohandi ningi ngoo omatokolo opandunge? Mbela onda efa oilonga ile eifano, omalihafifo ile ekwatafano loukwauneumbo li ehenife nge kokule naJehova?’
22 Ohole yaJehova yokuhola ovanhu ihai tengauka. Onghee hano, kape na osho tashi dulu oku tu ehenifa kokule naJehova, okuninga shapo hatu ningi omatokolo ehe li pandunge. (Rom. 8:38, 39) Ndele inatu efa nande osho shi tu ningilwe. Kala wa tokola toko opo uha efe nande osha shi ku ehenife kokule naJehova. Oshitukulwa tashi shikula otashi ka kundafana eembinga nhee donghalamwenyo omo twa pumbwa okulungama ngeenge hatu ningi omatokolo.
^ okat. 10 Opo u mone ouyelele muhapu u na sha nokuhoolola oilonga, tala etukulwa 38 lembo Etivali, Questions Young People Ask— Answers That Work.
^ okat. 15 Opo u mone ouyelele u na sha nokuhoolola omalihafifo oo mawa, tala o-Awake! yaNovemba 2011, epandja 17-19.


text:
O yongola oku tanga ocipama eci %%?
JW LIBRARY
Frequently Asked Questions—
JW Library (Windows)
Frequently Asked Questions—
JW Library (Windows)
O
JW Library yi talavaya vovimalẽho ndeci:
Volo tablet kuenda volokombutador vi kuete o Windows 8
Kũlĩhĩsa: Apongoloko a ka lingiwa vo aplikativo yaco ka a ka talavaya vocimalẽho co Windows 8.0. Linga apongoloko vocimalẽho cove oco o kuate o Windows 8.1 okuti valivulu mu lingiwa apongoloko.
Olo
Smartphones vi talavaya lo Windows Phone 8 ale vikuavo
Ovimalẽho vi kuaimo ka vi pondola oku talavaya lo aplikativo ndeci:
Otembo lotembo, mu sandekiwa alimi akuavo. Oco o tale ulala walimi kua sandekiwa elivulu limue, tioka pondimbukiso
Yalimi.
Avala a lomboloka ecelãla kovimunga via lomboluiwa kepulilo
19 Liokalivulu ka Lombolola Ondaka ya Suku .
Onjila yoku talavaya locimalẽho co
JW Library ka ya litepele lovimalẽho vikuavo. Pole, omo lioku litepa kuolomakina, ovimalẽho kuenda ovipama viokaliye viomolẽha vapuluvi a litepa.
Sio. Nda wa nyõla o
JW Library kuenda oku yi kapamo vali, olondimbukiso viavala wa kapa kuenda avala wa taya vocipama, vi nyelela. Pole, nda wa nyõla elivulu limue loku li tapa vali, olondimbukiso viavala kuenda avala oku taya vocipama vi selekiwa.
Sio. Momo toke cilo, olondibukiso viavala, lavala oku taya ocipama vi kasi lika vocimalẽho wa kapa.
Soneha kuenda tumisa vonumbi yetu yo Internet. Ivaluka okuti oformuláriu yaco, ka yeci ekuatiso ndomo o talavaya lo aplikativo ale locimalẽho cove.


text:
Mutatu, 18 ya Kulindi
[Noe] wali omunthu uhavelwa onombei pokati kovanthu vo kononthiki mbae.—Gên. 6:9.
Noe wakalele momuvo umwe wovivi mahi ngwe ankho kalingi ovipuka omapange ae ankho alinga. Noe kalingile oupanga novanthu vahafende Jeova. Noe nombunga yae ankho velipaka movilinga viokutunga owato, iya tupu ankho Noe “omuivisi wouviuki.” (2 Ped. 2:5) Noe nomukai wae, novana vae vetatu novakai vovana vae ankho vena oupanga omuwa. Vatuaileko okulinga ovipuka vihambukiswa Huku, iya mokonda yotyo avahupu Kombila Onene. Onthue atuho tuatuka kuvo, onthue tupandula Noe nombunga yae vetavelele ku Jeova iya avelityilika omapanga omavi. Tupu, Ovakristau potyita tyotete ankho kavalingi oupanga na vana vehehole Jeova. Ankho vetavela ku Jeova iya avahupu etyi o Jelusalei yahanyuapo mo 70 P.K.—Luc. 21:20-22. w15 8/15 4:17, 18
Mukuana, 19 ya Kulindi
[Kuna] omuwo wokulila . . . omuwo wokuliyava nomuwo wokuhombauka—Ecl. 3:4.
Haviho ovitalukiso vietuetela ouwa nokutupameka. Tupu tuesukisa okulityilika okumanena omuvo omunyingi movitalukiso. Oñgeni omutima wetu upondola okutukuatesako okuhambukilwa nokupola ouwa kovitalukiso Jeova apanda? Ombimbiliya itulondola konthele “yovilinga violutu.” Ovilinga ovio violutu muakutikinya “oumbalehi, nouheha, nokuhelityilika kovivi, nokufenda ovilolo, noumbanda, noundyale, nomaluei, nounkhuelume, nonyengo, nomalutañgu, nomaliyapauko, okuyapuka metavelo, nonkhi, nounkholwa, novipito viahaviukile, novipuka vielifwa novio.” Paulu ahoneka okuti “vana valinga ovipuka ovio, kamavakapiñgana Ouhamba wa Huku.” (Gál. 5:19-21) Ngotyo tupondola okulipula okuti: ‘Omutima wange unkhuatesako okulityilika ovitalukiso viokulwa, nokulilolela, nokuamena otyilongo? Omutima wange unkhuatesako okulityilika okutala ovipuka vihongiliya okulinga otyihola, noundalelapo, nokunwa unene, noumbanda?’ w15 9/15 2:11, 12
Mutano, 20 ya Kulindi
Jeova, ndyityii nawa okuti, ovanthu vetupu epondolo liokulihongolela ovo muene, vetupu epondolo liokuhongolela onomphai mbavo.—Jer. 10:23.
Ombimbiliya iyandyulula nawa okuti Huku ketutungile nepondolo liokuliholovonena etyi tyaviuka netyi tyapenga. Jeova utyii etyi tyituetela ouwa. Tukala vala nombembwa nomuenyo una ehambu tyina tumutavela. Jeova utulongesa otyili otyo tyakolela mokonda utuhole.He woluembia usoka etyi malingila ovana vae komutwe wandyila. Uhanda vakale nomuenyo wehambu. Mahi ovanthu ovanyingi hono vasukalala vali unene netyi matyikamoneka komutwe, iya ovanyingi vapesela omuenyo wavo okulinga ovipuka vihesilivila. (Sal. 90:10) Tupandula unene mokonda Tate yetu, Jeova, ketulongesa vala opo tukale nomuenyo omuwa pehepano, mahi tupu utulaa okukala nomuenyo omuwa komutwe wandyila! w15 9/15 4:10, 11


text:
OSHIWEDELWAKO
Efiku lEtokolo oshike?
MBELA oto diladila kutya Efiku lEtokolo oshike? Ovanhu vahapu ohava diladila kutya omamiliyona omayovi ovanhu otava ka kala momukweyo tava i kooumwe nooumwe komesho yolukalwapangelo laKalunga. Opo nee vati keshe umwe ta tokolwa pauhandimwe. Vamwe vati otava ka pewa ondjabi yokukala moparadisa meulu, ofimbo vamwe tava ka tokolelwa okuhepekwa kwaalushe. Ndele Ombibeli otai ulike kutya Efiku lEtokolo hasho tali ka kala ngaho. Eendjovo daKalunga otadi ulike kutya itali ka kala efimbo litilifi, ndele otali ka kala efimbo leteelelo noletungululo.
MEhololo 20:11, 12, ohatu lesha mo eendjovo domuyapostoli Johannes di na sha nEfiku lEtokolo, tadi ti: “Onda mona olukalwapangelo linene litoka nomukalimutumba mulo, Oye ou edu neulu la ya onhapo oshipala shaye, ndele inaa monikila vali onhele. Ndele nda mona oonakufya, vanini novanene, ve li ofika moipafi yolukalwapangelo; nomambo a nyanunwa; nembo likwao la nyanunwa, olo lomwenyo. Noonakufya ova tokolelwa ei ya shangwa momambo pailonga yavo.” Omutokoli oo a hokololwa opo oye lyelye?
Jehova Kalunga oye Omutokoli wovanhu munenenene. Ndele ope na oo a pa a tokole ko. PaIlonga 17:31, omuyapostoli Paulus okwa ti kutya Kalunga okwa “yukifila efiku lokutokola ounyuni, eshi te u tokolifa ouyuki komulumenhu tuu oo, Ye mwene okwe mu hoolola.” Omutokoli oo a tulwa po oye omunyumunwa Jesus Kristus. (Johannes 5:22) Efiku lEtokolo otali ka hovela naini? Otali ka kufa oule wefimbo li fike peni?
Embo lEhololo otali ulike kutya Efiku lEtokolo otali hovele konima yoita yaHarmagedon, eshi onghalelo yaSatana kombada yedu tai ka hanaunwa po. * (Ehololo 16:14, 16; 19:19–20:3) Konima yaHarmagedon, Satana neendemoni daye otava ka idililwa mombwili oule womido eyovi. Pefimbo olo, ovafyuululi pamwe naKristus 144 000 otava ka kala ovatokoli notava ka pangela ‘pamwe naye omido eyovi.’ (Ehololo 14:1-3; 20:1-4; Ovaroma 8:17) Efiku lEtokolo kali fi oshinima osho tashi ka kufa efimbo lixupi, eevili ashike 24, ndele otali ka kufa oule womido eyovi.
Pefimbo lomido odo eyovi, Jesus Kristus ota ka ‘tokola ovanamwenyo novafi.’ (2 Timoteus 4:1) “Ovanamwenyo” otava ka kala “ongudu inene” oyo tai ka xupa puHarmagedon. (Ehololo 7:9-17) Omuyapostoli Johannes okwa mona yo ‘oonakufya ve li ofika moipafi yolukalwapangelo’ letokolo. Ngaashi Jesus a udaneka, “ava va kala meembila otava udu ondaka yaye. Ndee tava holoka mo” okupitila menyumuko. (Johannes 5:28, 29; Oilonga 24:15) Ndele mbela ovanhu aveshe otava ka tokolwa she likolelela kushike?
Omuyapostoli Johannes okwa li a mona memoniko, ‘omambo a nyanunwa noonakufya ova tokolelwa ei ya shangwa momambo pailonga yavo.’ Mbela omambo oo okwa shangwa oilonga yovanhu yonale? Hasho, etokolo itali ka kala le likolelela kwaasho ovanhu va ningile fimbo inava fya. Otu shi shii ngahelipi? Ombibeli otai ti: “Ou a fya, oye okwa manguluka moulunde.” (Ovaroma 6:7) Onghee hano, ovo tava ka nyumunwa itava ka valulilwa omanyono avo onale. Hano omambo oo oku lile po oiteelelwa yaKalunga yokonahiya. Opo va kale nomwenyo fiyo alushe, ovaxupipo puHarmagedon novanyumunwa ove na okudulika koipango yaKalunga, mwa kwatelwa keshe oshiteelelwa shipe osho Kalunga ta ka yandja pefimbo lomido eyovi. Onghee hano, oohandimwe otava ka tokolwa she likolelela kwaasho tava ningi momukokomoko wEfiku lEtokolo.
Pefimbo lEfiku lEtokolo, ovanhu omamiliyona omayovi otava ka mona omhito yavo yotete yokulihonga shi na sha nehalo laKalunga nokutwa kumwe nalo. Osho osha hala okutya otapa ka kala oilonga yokuhonga ovanhu inenenene. Doshili, “ovakwaunyuni otave [ke lihonga] ouyuki.” (Jesaja 26:9) Ndelenee havanhu aveshe tava ka kala va hala okutwa kumwe nehalo laKalunga. Jesaja 26:10 ota ti: “Ou e he na Kalunga nande na filwe onghenda, ite lilongo okushiiva ouyuki, medu louyuki oha kolokosha, ndele iha mono oshinge shOmwene.” Ovakolokoshi ovo otava ka hanaunwa po fiyo alushe mEfiku lEtokolo. — Jesaja 65:20.
Pexulilo lEfiku lEtokolo, ovanhu ovo tava ka xupa po otava ka “ninga omwenyo,” meityo lolela, ve li ovanhu va wanenena. (Ehololo 20:5) Onghee hano, mEfiku lEtokolo, ovanhu otava ka alulilwa mewaneneno. (1 Ovakorinto 15:24-28) Opo nee otapa ka ningwa eyeleko laxuuninwa. Satana ota ka mangululwa mo mombwili nota ka efuwa a kendabale okupukifa ovanhu lwaxuuninwa. (Ehololo 20:3, 7-10) Ovo tave mu kondjifa otava ka wanifilwa pauyadi eudaneko lOmbibeli, olo tali ti: “Ovayuki, vo otava ka fyuulula [edu, OB-1986], ndee tava kala mo alushe.” (Epsalme 37:29) Heeno, Efiku lEtokolo otali ka etela ovanhu ovadiinini omanangeko noupuna!
^ okat. 1 Shi na sha naHarmagedon, tala Insight on the Scriptures, Embo 1, epandja 594-595, 1037-1038, nosho yo etukulwa eti-20 lembo Longela Kalunga aeke kashili, a nyanyangidwa kEendombwedi daJehova.


text:
AMALẼHE VA PULA
Nye ndi sukila oku linga nda ndi kuete ocitangi coku vela? Onepa 1
Wa kũlĩha hẽ umalẽhe umue o kuete ocintangi cimue coku vela okuti ka ci kayi? Ove hẽ o kuete uvei umue u ku tateka oku linga ovina omanu vana va kuete utunga wove va siata oku linga?
Citava okuti olonjanja vimue o yeva esumuo. Pole, Vembimbiliya mu sangiwa olonumbi vivali vi kuatisa:
Yehova Suku Ululiki wove, wa kũlĩha ocitangi cove. Handi vali ‘eye o ku tata.’—1 Petulu 5:7.
Yehova Suku oka sakula ovovei osi! O pondola oku tanga ovina viaco kelivulu lia Isaya 33:24 kuenda Esituluilo 21:1-4.
Amalẽhe valua okuti va siata oku liyaka locitangi cuhayele, va limbuka okuti ekolelo va kuetele Suku kuenda kolohumunyo viaye lia siata oku va kuatisa. Kũlĩhisa ovolandu akuãla.
YEIMY
MATTEO
BRUNA
ANDRÉ
YEIMY
Eci nda kuata 11 kanyamo nda kala ale komangu yalola. Si tẽla oku linga ovina vitito ndeci, oku tikula ovina vimue, ndaño vina okuti vialela.
Eci nda kuata 5 kanyamo nda kuatiwa luvei wekambo liongusu vakepa okuti u ndi tateka oku linga ovina vialua. Olonjanja vimue nda siata oku sumua omo si tẽla oku linga ovina omanu va kuete utunga wange va linga. Pole, olonjali viange kuenda va manji vekongelo va siata oku ñuatisa ketimba kuenda oku pamisa ekolelo liange. Ndi talavaya kupange wakundi votembo yosi kuenda vamanji va siata oku ndi kuatisa oku longisa Embimbiliya komanu vana va lekisa onjongole.
Yesu wa popia okuti Eteke leteke li kuete ohali yalio. (Mateo 6:34) Omo liaco, eteke leteke ndi seteka oku tumbika ovimãho ndi tẽla oku linga. Ndi lavoka lesanju oluali luokaliye muna ndi ka kuata “omuenyo wocili” kuenda si ka vela vali.—1 Timoteo 6:19.
Coku sokolola: Yeimy wa sanga ekuatiso poku “tumbika ovimãho komuenyo waye.” O pondolavo oku ci linga?—1 Va Korindo 9:26.
MATTEO
Vonyima yange mua fetika oku vala eci nda kuata 6 kanyamo, kuenda kefetikilo olondotolo via popia okuti oco ndi kasi oku kula. Pole, eci pa pita unyamo umosi, va limbuka okuti nda kuata uvei wo tumor.
Nda pelaliwa, pole ndotolo wa ndi pelala wa tẽla lika oku upa ci soka 40 kolopulusendo wo tumor yaco. Pa pita lika olosãi vivali kuenda o tumor yaco ya livokiya vali ndeci ca kala tete! Tunde kotembo yaco nda siata lika oku konomuisiwa lolondotolo, oku nyua ovihemba kuenda esumuo.
Olonjanja vimue ndi yeva evalo lialua ndu okuti ndi kasi oku tomiwa lomoko ca piãla enene vonyima kuenda vonulo. Pole, sia siatele oku sokolola calua kekalo liange. Nda siata oku ivaluka okuti omanu vakuavo va liyakavo lovitangi vialua, pole, va kuete ovisimĩlo via sunguluka. Ocina ca siata oku ndi kuatisa oku kuata ovisimĩlo via sunguluka, oku kolela okuti eteke limue Yehova o ka tẽlisa ohuminyo yaye yoku malako ohali yosi.—Esituluilo 21:4.
Coku sokolola: Ohuminyo ya Suku yoku malako ohali yosi yi pondola ndati oku ku kuatisa oco o pandikise ndeci ya kuatisa Matteo?—Isaya 65:17.
BRUNA
Omo okuti uveyi wange ka u limbukiwa, omanu vamue pamue va sima okuti ndi cisiãi. Pole, ame si tẽla oku linga ovina viosi oku kongelamo upange wo vonjo, oku lilongisa kuenda oku pasuka pula.
Eci nda kuata 16 kanyamo, nda kuatiwa luvei wociteyateya okuti u livokiya vokuenda kuotembo. Si tẽla oku talavaya calua ale oku kala otembo yalua kupange woku kunda ndeci nda yonguile. Olonjanja viosi nda siata oku tanga ukanda 1 Petulu 5:7, ku popia okuti ‘yeki ku Suku ovilemo viene viosi, momo eye o vu tati.’ Oku sokolola okuti Yehova o tata omunu lomunu pokati ketu, ca siata oku ñuatisa calua.
Coku sokolola: O pondola oku kuatisiwa ndati poku tuika ocitele cove ku Yehova, ndeci Bruna a linga?—Osamo 55:22.
ANDRÉ
Omanu vamue va ndi tata ndomõla o kuete 10 kanyamo. Pole, ovo ka va kuete ekandu, momo ndi kasi muẽle ndu okuti ndi kuete utunga waco.
Eci nda kuata anyamo avali, nda kuatiwa luvei wo kanser okuti wa pitĩla toke vowoño. Olondotolo via tẽla oku sakula uvei waco, pole, ovihemba via tateka oku kula kuange. Cilo nda lepa eci cisoka 1.37 kolometulu. Omanu valua va sima okuti ñasi oku kemba eci ndi va sapuila okuti ndi kuete 18 kanyamo!
Vamanji vekongelo va ndi tata lesumbilo. Lomue o ndi sanumula ndeci va enda oku ndi linga kosikola. Ndi tava ekalo liange lonjila yimue ya sunguluka. Nda kuata epuluvi lioku kũlĩha Yehova okuti oco ocina ca velapo omunu umue a sukila oku linga! Ndaño okuti nda siata oku liyaka lovitangi vialua, pole, nda kolela okuti Yehova olonjanja viosi o ka ndi tata. Oku sokolola oluali luokaliye Yehova a likuminya, ci ndi kuatisa oku kuata ovisimĩlo via sunguluka.—Isaya 33:24.
Coku sokolola: Ndeci André a popia, momo lie oku kũlĩha Yehova oco ocina “ca velapo omunu umue a sukila oku linga”?—Yoano 17:3.
LILONGISA OVINA VIKUAVO
ALIVULU & OLOMBROCHURA
Anga hẽ Ohali yi ka Pua?
Embimbiliya li popia okuti Suku o nyãle ungangala, kuenda wa siata oku tata ciwa omanu vosi. Olondaka evi vi lomboloka nye kokuove?


text:
EHOKOLOLO 38
Eendadi 12
TALA koiimati oyo ya humbatwa kovalumenhu ovo ve li mefano. Ova humbata eshila lomandjebele la paka nawa. Eshila olo ola humbatwa koshiti kovalumenhu vavali, molwaashi olidjuu neenghono. Koshiti oko oku na yo eenghwiyu noiimati ikwao i lili. Mbela oiimati oyo iwa oya dja peni? Oya kufwa medu laKanaan. Dimbuluka kutya Kanaan osho oshilongo omo mwa li hamu di Abraham, Isak naJakob. Ndele Jakob noukwaneumbo waye ova ka tembukila kuEgipti omolwondjala. Konima yomido 216 lwaapo okudja eshi Jakob va tembukila kuEgipti, Moses okwa li ta wilike Ovaisrael va alukile kedu laKanaan. Pefimbo opo, Ovaisrael ova li va onga onhanda mombuwa ponhele hai ifanwa Kades, ngaashi sha ulikwa mefano.
Ovanhu vomuKanaan ova li hava longo oukolokoshi. Onghee hano, Moses okwa li a tuma ko eendadi 12 di ka lave oshilongo osho, ndele ta ti kudo: ‘Indeni mu ka tale kutya oshilongo osho oshi na ovanhu ve fike peni nove na eenghono di fike peni. Taleni ngeenge edu lamo oliwa nokukuna oimeno. Eteleleni yo oiimati yomoshilongo osho eshi tamu aluka.’
Eshi eendadi odo da alukila kuKades, oda lombwela Moses tadi ti: ‘Oshilongo shaKanaan oshiwa neenghono.’ Ova ulikila Moses oiimati imwe oyo va etelela opo va koleke osho va li tava popi. Ndelenee eendadi 10 oda weda ko tadi ti: ‘Ovanhu vomuKanaan ove na omalutu manene, vo ovale nove na eenghono. Otave ke tu dipaa, ngeenge otwa hetekele oku ka nyeka ko oshilongo osho.’
Ovaisrael ova li va tila neenghono eshi va uda eendjovo odo. Ova ti: ‘Oshixwepo ngeno otwa file muEgipti ile mombuwa, shi dulife eshi hatu ka dipaelwa molwoodi, vo ovakulukadi vetu nounona tava kwatwa po. Natu hoololeni omuwiliki mupe a pingene po Moses, ye e tu kwatele komesho tu shune kuEgipti.’
Ashike eendadi mbali, Josua naKaleb, oda li de lineekela muJehova noda li tadi kendabala okungungumaneka ovanhu. Ova ladipika Ovaisrael va ti: ‘Inamu tila. Jehova oku li pamwe nafye. Oshilongo osho ohatu ke shi nyeka ko noupu.’ Ndelenee ovanhu kava li va hala okupwilikina kuJosua naKaleb. Ova li nokuli va hala oku va dipaa.
Osho osha li sha handukifa Jehova neenghono, nomolwaasho okwa lombwela Moses a ti: ‘Kape na nande oumwe womovanhu ava ve na omido 20 okuyuka pombada ta ka ya mo medu laKanaan. Ova mona oikumwifilonga aishe oyo nda longa medu laEgipti nomombuwa, ndele fiyo opaife inave lineekela nge. Onghee hano, otava ka kala tava elaela mombuwa fiyo osheshi epupi olo la fya po. Josua naKaleb ovo aveke tava ka ya medu laKanaan.’


text:
Vuno Vakaleho va Yehova va Tsiliela Ngecize Vakevo lika va Kovoka ni?
Houe. Makulukazi na makulukazi a vantu vaze ka va puile Vakaleho va Yehova va yoyele ku visekulu via ku nima navo va kovoka. Mbimbiliya ya muesa ngecize mu mavu a aha a kulahesa Njambi, mu ka kala “
cisangukilo ca vakua vuviuke na vakua vuhenge.” (Vilinga 24:15) Cikuavo naua, cipue vaze vali na ku yoya lelo, nga va putuka ku pangela Njambi navo va kovoka. Vutuhu ngoco, eci ka ca puile cipanga cetu mu ku sompesa iya a kovoka nou ka kovoka. Vunoni ca pua cipanga ca kala mu mavoko a Yesu.—Yoano 5:22, 27.


text:
KAPITULU 7
Lulavelelo lua Vusunga ku Tuala ha Vavusoko Vuenu va Tsa
Vati tua tantekeya ngecize cisangukilo ku ci ka kala mpundu?
Vati Yehova ue ku ivua ku mutima ku tuala ha ku sangula vatsi?
Veya va ka sanguka?
1-3. Citozi muka ue ku tu sekula tu vose, kaha muomu vika ku tantekeya vi i longesa Mbimbiliya ci tu simpisa?
ACI singaniekenu nga mu li na ku tina umo citozi ua mi hiana ku ndzili. Mua tantekeya ngecize ikeye ka kele na ngozi muomu mua mu monaho laza a tsiha vavusamba vuenu. Kaha ambe mu tunte vati kasi ikeye ali na ku suena mu hiehi. Noku kua ku tinina honi kuahi. Kaha ha ntsimbu oyo vene ku soloka muovole, mukua ngolo ku hiana citozi cenu, na likuminia ku mi kuasa. Mu ivua na mutima u na tulu!
2 Mua vusunga, vali mpundu na ku mi sekula kuli citozi ngeci muou. Vunoni kati yenu lika, tu vose. Ngue mu tua lilongesele mu kapitulu ka na hiti, mu Mbimbiliya ku tsa va ci luka nguavo citozi. Na umo uahi, a hasa ku ci tina ni ku lua naco. Cingi cetu, tua monaho laza ou citozi ku nieka miono ya vantu va tua lema. Vunoni Yehova ua kala na ngolo ya kama ku tuvakana ku-tsa. Ikeye Muovole ua cilemo uze na muesa ngecize a hasa ku vula ou citozi. Kaha na kulahesa ngueni a ka nongesa ou citozi, ku-tsa, ku miaka yose. Mbimbiliya ya longesa nguayo: “Citozi ua ku sulumuinako ku mu enieka ikeye ku-tsa.” (1 Kolintu 15:26) Ou u na pu muzimbu ua cili!
3 Tu ci simutuilenu kamandende mu tue ku ivua nga muntu u tua tantekeya a tsa. Ku linga ngoco, ci ka tu kuasa ku tantekeya cuma cimo ci ka tu nehela ndzolela. Yehova ua kulahesa ngueni vatsi tangua va ka yoya naua. (Isaya 26:19) Va ka hiluka ku muono. Olu lukeluo lulavelelo lua cisangukilo.
NGA TU TSISA MUNTU U TUA LEMA
4. (a) Vati via vuile Yesu ku mutima ku tuala ha ku tsa ca muntu ya lemene, via tu kuasa ku tantekeya mue ku ivua Yehova? (b) Na veya Yesu ua likuatele vusamba vua ku lifuila?
4 Mua tsisaho laza muntu u mua lema, ni? Ku tsisa ce ku tu zeyesa mitima, ku tu vuisa vusiua kaha na ku tu honouesa ku singanieka vati tu linga. Nga tu kovela mu vukalu vua cifua eci, tua pande ku tanda Lizi lia Njambi li tu lembezieke. (Tandenu 2 Kolintu 1:3, 4.) Mbimbiliya ya tu kuasa ku ivuisisa vati Yehova na Yesu ve ku ivua ku mitima nga muntu a tsa. Yesu uze ua soluele vifua via Ise mu vutantuluke, ua tantekeyele mu ve ku ivua vantu nga va na tsisa. (Yoano 14:9) Omo Yesu ua kele mu Yelusalema, ua kele na ku ya mu ku meneka Lazalu na vandumbueni, Maliya na Mata, va tungile ku mbonge ya Mbetaniya. Va likuatele vusamba vua kama. Mbimbiliya nguayo: “Yesu ua lemene Mata, na ndumbueni, na Lazalu.” (Yoano 11:5) Vunoni Lazalu ua tsile ngue mu tu na muene mu kapitulu ka na hiti.
5, 6. (a) Vati Yesu ua lingile omo ua kele na vusoko na va vusamba va tsisile Lazalu? (b) Vati ku vindzuoka ca Yesu ci hasa ku tu simpisa?
5 Vati ua vuile Yesu mua tsisile kavusamba keni? Muzimbu ua tu muesa ngecize Yesu neni ua liniengele hamo na vavusoko na vavusamba vua Lazalu. Mua va muene, ua vuile vusiua vua kama. Ua ‘vindzuokele mu cimbembesi ceni kaha ua muene kalua.’ Kaha muzimbu ua vuezako naua nguauo, “Yesu ua lilile.” (Yoano 11:33, 35) Vuno ku linienga ca Yesu ca muesele ngecize ka kele na lulavelelo, ni? Houe. Mua vusunga, Yesu ua tantekeyele ngecize vuovuno ue ku lingile cuma ca ku komouesa. (Yoano 11:3, 4) Vutuhu ngoco, ua vuile ku vavala ku mutima na vusiua vua kala ha ku tsisa.
6 Ku tantekeya nguetu Yesu ua vindzuokele ce ku tu simpisa. Ci tu longesa ngecize nkuma Yesu na Ise Yehova va zinda ku-tsa. Kaha Yehova Njambi a hasa ku lua nou citozi cetu na ku mu vula! Tu ci monenu via lingile Yesu ku hitila mu ngolo ya mu hele Njambi.
“LAZALU, TUHUKA!”
7, 8. Vika via lingisile vantu va singanieke ngecize Lazalu ka hasa ku yoya naua, vunoni Yesu ua lingile vika?
7 Lazalu va mu tsindile mu mpako ya livue kaha Yesu ua lombele va fumise livue li va sokele ku mpako yaco. Mata ka tavele muomu tele mu na hiti matangua a uana, kaha muvila tele ua putuka ku pola. (Yoano 11:39) Vantu ka va singaniekele ngecize Lazalu a hasa naua ku yoya lueka.
8 Kaha omo va fumisile livue, Yesu ua tambekele na lizi lia kama, ngueni: “Lazalu, tuhuka!” Vika via solokele? “Mutsi ua tuhukile.” (Yoano 11:43, 44) Aci singaniekenu ndzolela i va vuile vantu va keleko! Vamuanaye ya Lazalu, vavusoko vueni, vavusamba vueni na vandambo va va lihatele navo, vose va tantekeyele mpundu ngecize Lazalu ua tsile. Vunoni va muene yala uaco u va lemene cikuma na hiluka naua ha kati kavo. Eci cuma ca va komouesele cikuma. Mua vusunga va vengi va vumbatelele Lazalu na ndzolela. Ku-tsa va ci vulile mpundu!
9, 10. (a) Vati Yesu ua soluele kua tundile ngolo yeni ya ku sangula Lazalu? (b) Ku simpa cika tu hasa ku uana mu ku tanda mizimbu ya ku sanguka ca vatsi mu Mbimbiliya?
9 Yesu ka lipambele ngueni ua lingile cize cikomoueso ku ngolo yeni. Vunoni ua muesele ha toma ngecize Yehova ikeye ua lingile cisangukilo caco, mu civundilo ca lingile tele kanda a tambakane Lazalu. (Tandenu Yoano 11:41, 42.) Yehova ka pangesele ngolo yeni mu ku sangula lika Lazalu. Muzimbu ua ku sanguka ca Lazalu ua pua umo ua mizimbu 9 i va soneka mu Mbimbiliya. * Ku tanda eyi mizimbu na ku lilongesayo ce ku tu vuisa ndzolela. Mizimbu yaco ya tu longesa ngecize Njambi ka kele na kahangu, muomu ua sanguile vanike na vakuluntu, vampuevo na vamala, vaIsaleli na vaze kava puile vaIsaleli. Ya muesa naua ngecize vantu va viukilile cikuma! Muomu omo Yesu ua sanguile umo muana mpuevo, visemi vieni “va komokele cikumakuma.” (Mako 5:42) Mua vusunga, via va lingilile Yehova via va vuisile ndzolela ya ku linga ka va i suvile.
10 Vantu vose va sanguile Yesu va tsile naua. Vuno eci ca muesa ngecize Yesu ua lipakesele ku va sangula ni? Houe. Eyi mizimbu ya Mbimbiliya ya lekesa vusunga vua seho kaha ya tu hana lulavelelo.
VI TU LILONGESA HA MIZIMBU YA KU SANGUKA
11. Vati muzimbu ua ku sanguka ca Lazalu ua muesa vusunga vu va soneka ku Ekelesiaste 9:5?
11 Mbimbiliya ya longesa nguayo vatsi “ka va tantekeya na vimo viahi.” (Ekelesiaste 9:5) Ka vesi na ku yoyela ku cihela ceka houe. Muzimbu ua Lazalu ua muesa vusunga vuaco. Vuno omo Lazalu ua sangukile ua komouesele vantu na mizimbu ya vati mua fua muilu ni? Ni uevuisile vantu vuoma na mizimbu ya vati ya fua ngehena? Houe. Mbimbiliya ka ya muesele ngecize Lazalu ua tangele mizimbu ya ku-tsa ceni. Mu kati ka matangua auana omo Lazalu ua tsile, ‘ka tantekeyele na vimo viahi.’ Lazalu ua kosele mu tulo tua kutsa.—Yoano 11:11.
12. Vika vi tu tavesa ngecize Lazalu ua sangukile mpundu?
12 Muzimbu ua ku sanguka ca Lazalu ua tu longesa naua ngecize cisangukilo ca pua ca vusunga, kati cisimo. Yesu ua sanguile Lazalu ha meso a vantu va vengi. Ambe vakuluntu va malombelo, vaze va zindile Yesu, ka va vianene eci cikomoueso. Vunoni va handekele nguavo: “Etu tu linga vati? Muomu muntu ou [Yesu] a linga vitantekeyeso via vingi.” (Yoano 11:47) Vantu va vengi va ile mu ku mona Lazalu uze ya sanguile Yesu. Ngeci cingi cavo va tsilielele Yesu. Mu va muene ku sanguka ca Lazalu, va tavele ngecize Yesu va mu tumine mpundu kuli Njambi. Vukaleho vuaco vua puile vua kama cikuma, ngeci vamo vakuluntu va vaYundeya va tondele ku tsiha vose vavali, Yesu na Lazalu.—Yoano 11:53; 12:9-11.
13. Vusunga vuka vu tu kuasa ku tsiliela nguetu Yehova a hasa ku sangula vatsi?
13 Vuno ca pua vuheve ku tsiliela ngecize tangua ku ka kala cisangukilo, ni? Houe, muomu Yesu ua longesele ngueni tangua “vose va li mu vihilo” va ka sanguka. (Yoano 5:28) Yehova ikeye Sakatanga ua muono. Ngeci mukemuo, tu hasa ku tsiliela ngecize a hasa ku tanga lueka muono. Vunoni Yehova a ka linga ngoco ku liya na ku vuluka ceni. Vuno Yehova a hasa ku vuluka vavusoko na vavusamba vuetu va tsa ni? Vintangantanga via kala muilu ka citava ku vi tanda, vunoni Yehova a tantekeya mazina avio viose. (Isaya 40:26) Na vuno vene, Yehova Njambi a hasa ku vuluka vavusoko vuetu, cili vene a ka va sangula.
14, 15. Ngue mua handekele Yombi, vati Yehova ue ku ivua ha mutima ku tuala ha ku sanguka ca vatsi?
14 Vati Yehova ue ku ivua ku mutima ku tuala ha ku sangula vatsi? Mbimbiliya ya longesa ngecize Njambi ali na cizango ca ku sangula vatsi. Umo yala ua vuviuke, Yombi ua huile ngueni: ‘Nga muntu a tsa, a ka yoya naua ni?’ Yombi ua handekele via ku ka lavelela mu cihilo noho ha ye ku hetelele ntsimbu yeni linga Njambi a mu vuluke. Ua handekele kuli Yehova ngueni: “Nga ua sana, kaha nga nja ku tava: Nga ua kala na cizango ku cipanga ca mavoko ove.”—Yombi 14:13-15.
15 Aci singaniekenu! Yehova ua lavelela na cizango ca kama ntsimbu ya ka sangula vatsi. Aa mezi a hasa ku tu simpisa cikuma ni vati? Tu ci simutuilenu kavundende ha ku sanguka ca ku lutue. Veya va ka sanguka, kaha kulihi va ka kala?
“VOSE VA LI MU VIHILO”
16. Mu mavu a ku fua vati va ka yoyela vose va ka sanguka?
16 Mizimbu ya ku sanguka i va soneka mu Mbimbiliya ya tu longesa via vingi ku tuala ha cisangukilo ca ku lutue. Vaze va va sanguile hano ha mavu ku ntsimbu ya ku nima va liuanene naua na vavusoko vuavo. Mukemuo mu ci ka fua na cisangukilo ca ku lutue vunoni ci ka tuvakana cize ca ku nima. Ngue mu tua lilongesele mu Kapitulu 3, vutumbe vua Njambi vua pua ngecize mavu ose a ka pue palandaizi. Ngeci mukemuo, vatsi ka va ka sangukila mu mavu a ku sula a ndzita, vukenia na mavezi. Va ka yoya mu mavu a ciyulo na ndzolela ku miaka yose ya ya-ye.
17. Vantu vangahi va ka sanguka?
17 Veya va ka sanguka? Yesu ua handekele ngueni “vose va li mu vihilo va kevua lizi lieni [Yesu], kaha va ka tuhukamo.” (Yoano 5:28, 29) Kaha naua, Ku-Solola 20:13 nguayo: “Kaha mema a kalunga ecelele vatsi va kelemo; na kutsa na Vukalo vua Vatsi viecelele vatsi va kele mu vikevio.” Lizi “Vukalo vua Vatsi” lienikila vihilo via vantu vose. (Tandenu Vimpande via ku Vuezako, ha mafo 212-213.) Vihilo viaco vi ka sala via mupulungua. Makulukazi a vantu vose va kalamo va ka sanguka. Kapostolo Paulu ua handekele ngueni: “Ku ka kala cisangukilo ca vakua vuviuke na vakua vuhenge.” (Vilinga 24:15) Vika a lomboloka ano mezi?
18. Veya “vakua vuviuke” va va ka sangula, kaha vati olu lulavelo lu hasa ku mi simpisa?
18 “Vakua vuviuke” va pua vantu vaze va tue ku tanda mu Mbimbiliya va yoyele tele Yesu kanda eze ha mavu. Ngeci mua Noa, Avilahama, Sala, Mosesa, Lute, Estele na vakuavo va vengi. Kaha livulu lia VaHevelu kapitulu 11, lia simutuila hali ava vampuevo na vamala va lutsilielo. Kaha “Vakua vuviuke” vakuavo va pua vangamba va Yehova va li na kutsa mu miaka ino. Omo lia lulavelelo lua cisangukilo, ka tuesi na liova lia ku-tsa.—VaHevelu 2:15.
19. Veya “vakua vuhenge”, kaha ntsimbu ika Yehova a ka va hana?
19 Ambaco vaze va tsa vunoni ka va ononokele ni ka va pangelele Yehova muomu ka va mu tantekeyele? Aa makulukazi na makulukazi a “vakua vuhenge” ka va ka va suva. Navo va ka va sangula na ku va hana ntsimbu ya ku lilongesa via Njambi ua vusunga na ku mu pangela. Mu likulukazi lia miaka, vatsi va ka va sangula na ku va pandakana ku vantu va ku ononoka ha mavu mu ku pangela Yehova. Ika pua ntsimbu ya cili cikuma. Eyi ntsimbu yaco va i tumbula mu Mbimbiliya ku pua Litangua lia ku Sompesa. *
20. Ngehena ya pua ika, kaha veya ve kuyamo?
20 Vuno eci ca lomboloka ngecize Njambi a ka sangula vantu vose va tsa ni? Houe. Mbimbiliya nguayo kua kala vatsi vali mu “Ngehena.” (Luka 12:5) Ngehena ya pua lizina lia cimo cihela ca kele ku mbandza ya Yelusalema. Kukekuo ku va kele na ku tsimikila vivimbi na mazilo a mu mbonge. Mu tuhia tuaco va kele na ku mbilamo vivimbi via vantu va va singaniekele vaYundeya nguavo ka va fuilile ku va tsinda muomu ka va ka sanguka. Ngehena ya pua citantekeyeso ca cili cemanena kutsa ca ya-ye. Vutuhu Yesu tangua a ka kala na mutamba mu ku sompesa, Yehova ikeye Ngazi ua ku manusula. (Vilinga 10:42) Yehova ka ka sangula vakua lisino na vaze ka ve ku tava ku aluluka.
CISANGUKILO CA VAKUA KUYA MUILU
21, 22. (a) Cisangukilo cikuavo cika ca kalako? (b) Iya ua livangele ku sanguka na muvila ua sipilitu?
21 Mbimbiliya ya handeka naua via cisangukilo cikuavo. Ca pua cisangukilo ca ku ka yoyela muilu na muvila ua cimbembesi. Vunoni va sonekamo lika cisangukilo cimo ca cifua eci, cize ca Yesu Kilistu.
22 Mu nima ya kutsa ca Yesu, Yehova ka tavesele linga muaneni a pole mu vukalo vua vatsi. (Visamo 16:10; Vilinga 13:34, 35) Njambi ua sanguile Yesu ku vatsi, vunoni kati na muvila ua vuntu. Kapostolo Petulu ua handekele ngueni Kilistu “va mu tsihile ku vusitu, vunoni va mu yoyesele mu cimbembesi.” (1 Petulu 3:18) Eci ca puile cikomoueso ca kama. Yesu ua yoyele naua na muvila ua ngolo ua ku sipilitu! (Tandenu 1 Kolintu 15:3-6.) Yesu ikeye ua livangele ku sanguka mu cifua eci ca vumpahu. Vunoni ka puile ua ku manusuila.—Yoano 3:13.
23, 24. Veya va kala mu “kavutanga,” kaha vangahi?
23 Omo Yesu ua tantekeyele ngecize ua kele mu hiehi na ku hiluka muilu ua sikile vandongesi veni va ku ononoka ngueni a ka va “viukisila muhela” muilu. (Yoano 14:2) Yesu ua tumbuile vaze va ka ya muilu ngueni “kavutanga.” (Luka 12:32) Vantu vangahi va kala mu kacivunga aka ka Vakua Kilistu va vusunga? Kapostolo Yoano ua handekele ku Ku-Solola 14:1, ngueni: “Kaha nja muene, kaha talenu, Muana mpanga [Yesu Kilistu], na mana ha muncinda ua Siono, kaha hamo neni 144,000 na lizina lieni, na lizina lia Ise, va na a soneka ku maholo avo.”
24 Ava Vakua Kilistu va ku pua 144.000, hamo na vapostolo va vusunga va Yesu, va ka ya muilu. Ku sanguka caco cika kalako tangua lika? Kapostolo Paulu ua sonekele ngueni ci ka pua mu ntsimbu ya ku kalako ca Kilistu. (1 Kolintu 15:23, NW) Kaha ngue mu mu ka mona mu Kapitulu 9, tu li na ku yoya mu ntsimbu yaco. Ngeci vaze va vandende va na lisupu hali vaze 144.000 va li na kutsa mu ntsimbu ino ve ku sanguka vuasi-vuasi na ku ya muilu. (1 Kolintu 15:51-55) Vunoni cingi ca vantu vose va na lavelela ku ka sanguka na ku yoya miaka yose mu Palandaizi ha mavu.
25. Vika tu ka lilongesa mu kapitulu ka na hatako?
25 Mua vusunga, Yehova a ka vula citozi cetu ku-tsa, kaha ka ci ka kalako naua ku miaka yose! (Tandenu Isaya 25:8.) Vuno halumo mu hasa ku lihula nguenu, ‘Ava va ka ya muilu vika va ka lingamo?’ Va ka sika mu Vuangana vua cili vua Muilu. Tu ka lilongesa via vingi ha vuangana vuaco mu kapitulu ka na hatako.
^ cin. 9 Mizimbu ikuavo va i soneka ku 1 Vamiangana 17:17-24; 2 Vamiangana 4:32-37; 13:20, 21; Mateo 28:5-7; Luka 7:11-17; 8:40-56; Vilinga 9:36-42; 20:7-12.


text:
O Tenda Ndati Embimbiliya?
O pondola hẽ oku popia hati . . .
elivulu limue liolondunge viomanu?
elivulu limue liuhembi kuenda lialusapo?
Ondaka ya Suku?
CECI EMBIMBILIYA LI POPIA
“Ovisonehua viosi via tunda ku Suku.”
CECI OLONDAKA EVI VI LOMBOLOKA KOKUOVE
Embimbiliya li tambulula apulilo a kuete esilivilo komuenyo.
Li tu ĩha olonumbi vi tu songuila.
Li eca elavoko liocili kovaso yoloneke.
TU TAVA HẼ KOVINA EMBIMBILIYA LI POPIA?
Tu tava omo liasunga atatu a kuãimo ndeci:
Ulandu waco u komohĩsa. Embimbiliya lia sonehiwa leci ci soka 40 komanu va litepa, vokuenda kueci ci soka 1.600 kanyamo. Valua pokati komanu vaco, lalimue eteke va li sangele. Pole, Embimbiliya liosi lia kunamẽla kosapi yimuamue!
Ulandu waco wocili. Ovolandu oluali, ka a situlula akulueya omanu vaco. Pole, omanu va soneha Embimbiliya, va tukula akulueya avo, kuenda akulueya omanu vofeka yavo.
—2 Asapulo 36:15, 16; Osamo 51:1-4.
Ovitumasuku Viembimbiliya via koleliwa. Embimbiliya lia tukuile oku nyõliwa kuolupale luo Bavulono, eci kua kambele handi 200 kanyamo. (Isaya 13:17-22) Olio lia lombolola ndomo o Bavulono ya laikele oku nyõliwa, kuenda onduko yomunu wa songuila olohoka viaco.
—Isaya 45:1-3.
Kuli ovitumasuku vialua Viembimbiliya via tẽlisiwa. Ovina evi ka vi lekisa hẽ okuti Embimbiliya Ondaka ya Suku?
—2 Petulu 1:21.
SOKOLOLA EPULILO ELI
Ondaka ya Suku yi ku kuatisa ndati komuenyo wove?
Embimbiliya li tambulula epulilo eli kelivulu lia ISAYA 48:17, 18, kuenda 2 TIMOTEO 3:16, 17.
LILONGISA OVINA VIKUAVO
OLONDAKA VIWA VI TUNDA KU SUKU!
Anga hẽ Olondaka Viwa Via Tunda Muẽle ku Suku?
Ndamupi tu kolela okuti Embimbiliya li vangula ocili?


text:
Vuno Vakaleho va Yehova ve ku singimika Malombelo Eka ni?
Tue ku kava vimamuna via mu Mbimbiliya via ku ‘
Singimika vose’—ku liya na viuma vi va tsiliela. (1 Petulu 2:17 Today’s English Version) Ca ku muenako, mu vifuti vimo mua kala vihita via makulukazi a Vakaleho va Yehova. Vutuhu ngoco, ka tue ku seteka ku sindiya vakua pulitika ni vakua masiko linga va vindike ni ku imika vipanga via malombelo eka. Kaha naua ka tue ku tumbika masiko a ku lingisa vantu va muimbo lietu va tave vi tua tsiliela. Vunoni, tue ku linga vakuetu ngue mu tua tonda va tu lingemo.—Mateo 7:12.


text:
ETUKULWA 1
Jesus okwa li omuhongi munene
OMIDO di dule pomayovi avali da pita, opa li pa dalwa okaana ke likalekelwa, naashi ka ka kula oka ka ninga omunhu munene oo a li ko nale. Pefimbo olo eshi okaana oko ka dalwa, kapa li oihauto ile eedila. Ovanhu kava li yo ve na oinima ngaashi ee-TV, neeradio.
Okaana oko oka li ka lukwa Jesus, na Jesus okwa li omunongo e dule ovanhu aveshe kombada yedu. Okwa li yo omuhongi a denga mbada. Jesus okwa li ha yelifa oinima idjuu monghedi omo ovapwilikini vaye va li tava dulu oku i uda ko noupu.
Jesus okwa li ha hongele ovanhu ponhele keshe opo a li e va hanga. Okwa li he va hongele peenhele ngaashi pominghulofuta nosho yo meewato. Okwa li yo he va hongele momaumbo avo nongeenge a li a shakena navo meendjila. Jesus ka li e na ohauto, noka li ha ende meebesa ile momashina okolutenda. Okwa li ha ende kolupadi ta i koilando noilando opo a ka honge ovanhu.
Nonande ohatu lihongo oinima ihapu kuvamwe, ohatu dulu okulihonga oinima ya fimanenena kOmuhongi Munene, Jesus. Ndele ohatu dulu ashike okulihonga oinima oyo ya fimanenena kuJesus okupitila mOmbibeli. Ngeenge hatu pwilikine keendjovo daye tadi leshwa okudja mOmbibeli, ohatu kala twa fa tu udite Jesus ta popi nafye odikilila.
Omolwashike taku dulu okutiwa kutya Jesus okwa li Omuhongi Munene? Etomheno limwe ololo kutya Jesus okwa li naye a hongwa. Okwa li e shii kutya osha fimana okupwilikina. Ndele mbela Jesus okwa li ha pwilikine kulyelye? Olyelye a li e mu honga? — Xe Kalunga oye a li e mu honga.
Jesus okwa kala meulu pamwe naKalunga fimbo a li ine uya kombada yedu e li omunhu. Onghee hano, Jesus ka li a fa ovanhu vakwao, molwaashi kape na omunhu umwe vali oo a li meulu ndele te uya a dalwe e li omunhu kombada yedu. Eshi Jesus a li meulu okwa li ha dulika nokwa li ha pwilikine kuXe. Nomolwaasho Jesus a li a dula okuhonga ovanhu kombinga yoinima oyo a li e lihonga kuKalunga. Ngeenge owa kala ho pwilikine kumeme woye nokutate woye, oto hopaenene Jesus.
Etomheno limwe vali molwaashi Jesus a li Omuhongi Munene ololo kutya okwa li e hole ovanhu. Okwa li a hala okukwafela ovanhu ve lihonge kombinga yaKalunga. Jesus okwa li ehole ovakulunhu nokwa li yo e hole ounona. Ounona okwa li ve hole okukala naJesus molwaashi okwa li e hole okupopya navo, nokwa li ha pwilikine kuvo ngeenge tava popi.
Efiku limwe ovadali vamwe ova li va eta ounona vavo kuJesus. Ndele ookaume kaJesus ova li ve udite kutya Omuhongi Munene okwa li e lipyakidila unene noka li ta dulu okupopya nounona, nomolwaasho ova li va lombwela ovadali nounona vavo va ye. Mbela Jesus okwa li e linyenga ngahelipi? — Jesus okwa ti: “Efeni ounona ve uye kuame nye inamu va kelela ko.” Jesus okwa li a hala ounona ve uye kuye. Nonande okwa li omulumenhu omunongo elela nokwa fimana neenghono, okwa li a longifa efimbo opo a honge ounona. — Markus 10:13, 14.
Mbela ou shii kutya omolwashike Jesus a li ha hongo ounona noha pwilikine kuvo? Etomheno limwe ololo kutya okwa li a hala okuhafifa ounona moku va lombwela oinima kombinga yaKalunga, Xe womeulu. Ongahelipi to dulu okuhafifa ovanhu? — Omoku va lombwela oinima oyo we lihonga kombinga yaKalunga.
Pomhito imwe, Jesus okwa li a longifa okaana opo a honge ookaume kaye oshilihongomwa sha fimana. Okwa li a kufa okaana oko ndele te ka fikameke mokati kovahongwa vaye. Opo nee Jesus okwa li e va lombwela kutya nava lundulule oikala yavo ndele tai kala ya fa yokaana oko a li a fikameka mokati kavo.
Mbela Jesus okwa li a hala okutya shike eshi a ti ngaho? Mbela ou shi shii kutya ongahelipi omukulunhu ile okaana ka kula tava dulu okukala ngaashi okaana kanini? — Okaana kake shii shihapu ngaashi omukulunhu noha ka kala ke na ehalo lokulihonga. Onghee hano, Jesus okwa li ta ti kutya ovahongwa vaye ova pumbwa okukala ovalininipiki ngaashi ounona. Atusheni ohatu dulu okulihonga oinima ihapu kuvamwe, ndele otu na okudimina kutya omahongo aJesus okwa fimanenena e dule omadiladilo etu. — Mateus 18:1-5.
Etomheno vali limwe molwaashi Jesus a li Omuhongi Munene ololo kutya okwa li ha ningifa oinima oyo ta popi i kale ihokwifa kovanhu. Okwa li ha yelifa oinima monghedi i li paunafangwa noya yela. Okwa li ha popi kombinga youdila, eengala nosho yo oinima ikwao oyo ya li i shiivike nawa kovanhu opo a kwafele ovanhu va ude ko oinima yonhumba i na sha naKalunga.
Fimbo Jesus a li pefina lomhunda yonhumba efiku limwe, ovanhu vahapu ova li ve uya kuye. Okwa li a kala omutumba ndele te va pe oshipopiwa, ngaashi u shiwete pefano olo. Oshipopiwa osho ohashi ifanwa Eudifo lokOmhunda. Okwa ti: ‘Taleni keedila dokeulu ihadi kunu, ihadi tuvikile momaanda, ndelenee Kalunga oo e li meulu ohe di palula. Nye kamu di dule mbela?’
Jesus okwa ti vali: ‘Taleni nokudidilika eenhemo domoixwa, nhumbi hadi kulu, do ihadi longo. Ndele nande ongaho, odiwa. NaSalomo omoshinge shaye ashishe ka djalele ngaashi imwe yado. Hano Kalunga ngenge ta djaleke ngaha eidi lomoixwa, ite shi mu ningile mbela?’ — Mateus 6:25-33.
Mbela ou shi shii kutya Jesus okwa li a hala okuhonga ovapwilikini vaye oshilihongomwa shilipi? — Jesus ka li a hala tu kale hatu lipula kutya ohatu ka lya shike ile kutya ohatu ka djala shike. Kalunga oku shii kutya otwa pumbwa oinima aishe oyo. Jesus ka li a hala okutya ngeno inatu longa opo tu limonene oikulya nosho yo oidjalomwa. Ndele okwa li a hala okutya otu na okupitifa komesho oinima yaKalunga. Ngeenge otwa ningi ngaho, Kalunga ota ka fya oshisho opo tu mone oikulya nosho yo oidjalomwa. Mbela owa itavela kutya Kalunga ote ke tu fila oshisho? —
Ovanhu ova li ve linyenga ngahelipi eshi Jesus a mana okuyandja oshipopiwa shaye? — Ombibeli otai ti kutya ova li va kuminwa onghedi yaye yokuhonga. Osha li shihokwifa neenghono okupwilikina kuye. Osho a li a honga osha li sha kwafela ovanhu opo va dule okulonga osho sha yuka. — Mateus 7:28.
Onghee hano, osha fimanenena okulihonga kuJesus. Mbela ou shii kutya ongahelipi hatu dulu okulihonga kuye? — Osho a li a honga osha shangwa membo lonhumba. Mbela ou shii kutya embo olo olilipi? — Embo olo olo Ombibeli Iyapuki. Osho osha hala okutya ohatu dulu okupwilikina kuJesus mokukala hatu yandje elitulemo koinima oyo hatu lesha mOmbibeli. Ombibeli oi na nokuli ehokololo limwe lihokwifa li na sha nanghee Kalunga e tu lombwela tu pwilikine kuJesus. Natu ka tale kutya oshike sha ningilwe po.
Efiku limwe Jesus okwa li a ya pamwe nookaume kaye vatatu komhunda. Ookaume kaye ovo, ovo Jakob, Johannes naPetrus. Ohatu ke lihonga shihapu kombinga yovalumenhu ovo momatukulwa oo e li komesho, molwaashi aveshe vatatu ova li ookaume kaJesus vopofingo. Mefiku olo le likalekelwa, oshipala shaJesus osha li tashi vema. Oikutu yaye oya li ya toka, ya fa ouyelele ngaashi u shi wete mefano olo.
Konima yaasho, Jesus nookaume kaye ova li va uda ondaka ya dja meulu, tai ti: “Ou Omona wange omuholike, onde mu hokwa; mu udeni.” (Mateus 17:1-5) Mbela ou shii kutya ondaka oyo oya li yalyelye? — Ondaka oyo oya li yaKalunga. Kalunga oye a li e va lombwela kutya nava pwilikine kOmona waye.
Ongahelipi shi na sha nafye kunena? Mbela ohatu ka dulika ngoo kuKalunga nokupwilikina kOmona waye, Omuhongi Munene? — Atusheni osho tu na okuninga ngaho. Mbela oto dimbuluka kutya ongahelipi hatu dulu oku shi ninga? —
Ohatu dulu okupwilikina kOmona waKalunga mokulesha omahokololo Ombibeli e na sha nokukalalmwenyo kwaye. Ope na oinima ihapu ya denga mbada oyo Omuhongi Munene te tu hongo. Oto ka hafela okulihonga kombinga yoinima oyo mOmbibeli. Oto ka kala yo wa hafa ngeenge owa lombwele ookaume koye kombinga yoinima iwa oyo to lihongo.
Opo u mone ouyelele muhapu u na sha nouwa oo hau etifwa kokupwilikina kuJesus, pandja Ombibeli yoye ndele to lesha Johannes 3:16; 8:28-30 nosho yo Oilonga 4:12.


text:
Oshiningwanima shediapa linyanyalifa sha ningwa omafiku aa, sha ningilwa oukadona oumwanafana Jacqueline na Cecilia Kuaseua moWindhoek ota shi eta omalipulo nghee ovadali Ovanamibia hava dilaadilile onghalo omo ovana voukadona ile vovamati.
Ofikola yaAgustenium nayo ina i longa po nande nawa apa. Omunhu ngee okwa tewa tewa nale kofikola imwe omolwa omakwatafano opaihole nounona vofikola, omolwashike vena okumutambulila pofikola yavo? Omolwashike vena ku etela embungu mokati keedi? Omukuluwonale okwa tile eyoka iha li pu oudio. Sha hala kutya ngee omunhu okwa lopela ounona vofikola kena efiku eva efe.
Ashike otashi limbilike okuuda kutya ou nona vamwe vofikola ohava di pamwe novalongi vavo, ile novalumenhu vavo, momaumbo avo vatembukamo ile hava tembukamo oweekenda.
Ovadali vou nona ava ohava ti ounona vavo ova ya koolye?
Ngeenge omunhu to shikula omahokololo atya ngaha moule oto mono kutya ovadali vounona ovo inava va uda naana nai nokupiyaanekwa momadilaadilo kekwatafano lopaihole pokati kokaana hakai kosikola nomuhongi.
Ngee omahepeko eya po, opo nee ovadali, ile ovakwanedimo tava popi nghee va piyaanekwa komahepeko oo a li haa ningilwa omona.
Shoovene nghee sha kala oiwana ihapu kombada yedu iha i popile ovanhu inava hombola hadi pamwe. Nghee shili oiwana mwa kwatelwa noyoilumbu, oya fimaneka ohombo. Ndele omolwashike fye Ovanamibia hatu efa eenghulunghedi odo di helile po ashike okukaleka po ongushu yomunhu, ashike nomundilo woshilongo.
Nghee tuli okukainhu a otekwa ile omulumenhu a li a oteka ina fimana. Neehombo nghee dili odo omundilo woshilongo, nowomapata.
Nyee aahongi vovalumenhu omolwashike hano muna okukala tamu holo nokuya momilele nounona vofikola. Ounona onye muna oku va amena ashike paife onye vali tamu va pilukile po. Hano mwa ninga omafuma taali oufumwena. Peefikola dihapu ope yadi ovahongifikola vovakainhu inava hombolwa ashike ovalumenhu voshiwana shetu ova tala ashike keehanana dili momidjalo dofikola, dina omashini mokanya. Poima pena ngaa novanafikola veli koiputudilo yopombada ngaashi oUnam noPolytechnic ndele omwa tala ashike keehanana, ngolongo omunhu ona ka dipae okaana kovanhu.
Apa Kundana ita yandje ombedi kovadali vooKuaseua. Ashike, kakadona ou oshiima shikwa okwa li ta endulula oGrade10, sha hala okwa li a dopa odula ya djako kofikola imwe ilili. Eshi osha pendula eipulo kutya okwa kala mekwatafano nomuhongi ou efimbo lifike peni? Oshike naana shemu etifa opo a dope? Voo naAnanias Kamati ova shaken peni opo a fikile ta di meumbo laKamati pehovelo loshikako shotete shofikola? Hano opena oshipulifo sha kula kutya pamwe Kamati okwa kala efimbo lile moihole nokaana oko. Pamwe nokuli oye eka etela opo ka dope odula ya djako.
Kakele keotekafano, oifo oya nyola nghene ovalongi pamwe naAnanias Kamati oo ta fekelwa medipao omu, va kala vateelela novewete kutya ota shi dulika aka dipae okaana oko diva, ashike inava ninga posha.
Ina va lombwela opolifi, ina va lombwela ofamili yaye, no ina va kufa onghatu yokumutwala ile okumuifanena ovaxungimwenyo. Ookaume kaye vahapu ko facebook navo ova mona nghene a tula ko omafano omukainhu a dipawa nomulumenhu a fya, ye ta ti oshilulu osho sha kala nokumuhepeka natango osheya vali. Ashike umwe ashike emukumaida kofacebook oko ndele osha xula, ndele eshi ye (Ananias) ati okwa uda ko na itaka ninga vali osho yee ali a tokokola, opo ashike sha xulila opo.
Oshiwana nashi li longe okukufa ko oinima yomaludi oo nondjungu, oku ilopota keefamili nokovapambele vovanhu ava nosho yo kopolifi.
Otashi dulika kwali pena omhito yokuxupifa eemwenyo dovakainhu ava. Otashi dulika omulumenhu oo a kala ta hepekwa keendeemoni, ile kepiyaano lomomadilaadilo ashike ovapopepi naye ngeno ova ningile po sha pamwe okwa kwafelwa. Ongeno iha i yada nee okaanda.
Epangelo letu novashivi veta navo yoo ovena oku tala po nawa pombaapila oyo hakutiwa oProtection Order. Hano okudja naini omunhu ha amenwa kombapila? Omunhu ngeenge oku na ehalo lokudipaa ile oku ehameka ombapila kaina fiku imu amene.
Hano omunhu ngeenge okwa ehameka ile a ningila omunhu omatilifo pakupya, pamushangwa ile kolutu, na kwatwe po ndee ta i modolongo. Loo efimbo olo omunhu eli modolongo na kale mo ta xungwa omwenyo, ndele ta ka efwa ashike eshi omhangu i wete no ya itavela kutya omufekelwa oo ina yika vali oshiponga.


text:
Ndomo Tu Kuatisiwa Lombrochura Eyi
Ombrochura yilo yi ku kuatisa oku lilongisa Embimbiliya okuti Ondaka ya Suku. Ovisonehua Viembimbiliya via tukuiwa kesulilo liovinimbu, vi lekisa oku o pondola oku sanga atambululo atiamẽla kapulilo a sonehiwa lotinda yi tekãva calua.
Eci o tanga ovinimbu Viembimbiliya, kũlĩhĩsa ndomo vieca etambululo kapulilo va tukuiwa. Olombangi Via Yehova vi pondola oku ku kuatisa oku sanga elomboloko Liovisonehua viaco.
Kũlĩhĩsa: Alivulu osi a tukuiwa vombrochura yilo, a sandekiwa Lolombangi Via Yehova.
LILONGISA OVINA VIKUAVO
Elilongiso Liembimbiliya li Lingiwa Ocali
Nye ci Lingiwa Velilongiso Limue Liembimbiliya?
Olombangi Via Yehova voluali luosi vi longisa ocali Embimbiliya poku kuama onumbi yimue ya leluka. Kũlĩha ndomo upange waco u lingiwa.


text:
Ehipululo 3: Omulume Wotete Nomukai Wotete
OITYI tyelikalela polutalatu olu? Ovanthu. Omulume wotete nomukai wotete. Olie wevelinga? O Huku. Ove wii enyina lia Huku? O Yehova. Iya enyina liomulume nomukai o Andau na Eva.
Yehova Huku alinga Andau ngetyi. Wapola ombuma yomeheke alingi olutu luomulume luafwapo. Afili meyulu liomulume, iya Andau akala nomuenyo.
Yehova Huku ankho una ovilinga pala Andau. Watolela Andau aavele omanyina ovinyama aviho. Tyipondola Andau wakala omuvo omunyingi nokutala ovinyama opo apondole okuviavela omanyina omawa. Pokuava omanyina kovinyama, Andau wahimbika okutala otyipuka tyimue. Ove utyii oityi?
Ovinyama aviho ankho vikahi vivali vivali. Ankho kuna tate yondyamba na me yondyamba. Tupu ankho kuna tate yonkhulika na me yonkheyama. Mahi Andau ankho ukahi aike. Ngotyo, Yehova walalesa Andau iya emupolo olupati. Olupati olo emupola Yehova walinga omukai. Iya omukai oo, alingi tembua Andau.
Andau pahe ahambukwa. Eva, nae akala nehambu etyi apakwa motyikunino otyiwa pala okukala. Pahe ovo ankho vapondola okukala novana nokukala kumue nehambu.
Yehova wahandele Andau na Eva vakaleko apeho. Wahandele vapilulule oohi aiho opo ikale omphangu imue ongwa ngo tyikunino tyo Endene. Andau na Eva vahambukilwe unene puetyi vasoka kombinga yokulinga ovilinga ovio. Okuti ove wahandele okulinga onthele mokulinga oohi otyikunino tyimue otyiwa? Anthi, ehambu lia Andau na Eva kaliatuaileko. Tutalei omokonda yatyi.
Salmos 83:18; Gênesis 1:26-31; 2:7-25.
Omapulo
- Oñgeni olutalatu Luehipululo lia 3, luelikalela nolutalatu Luehipululo lia 2?
- Olie walinga omulume wotete? Iya ankho enyina liomulume oo olie?
- Ovilinga patyi Huku aavelele Andau?
- Omokonda yatyi Huku alalesile Andau otumphoki otunene?
- Andau na Eva ankho valingwa opo vakale nomuenyo omanima eñgapi? Iya Yehova wahandele Andau na Eva valinge ovilinga patyi?
Omapulo omakuavo
- Tanga Salmo 83:18.
Enyina lia Huku olie? Omphangu patyi ena kombanda yoohi? (Jer. 16:21; Dan. 4:17)
- Tanga Gênesis 1:26-31.
Oityi Huku amanuhula okulinga monthiki ya pandu? Oñgeni otyo ankho tyelikalela novinyama? (Gên. 1:26)
Oityi Yehova apongiya pala ovanthu no vinyama? (Gên. 1:30)
- Tanga Gênesis 2:7-25.
Oityi Andau ankho ena okulinga opo aluke ovinyama? (Gên. 2:19)
Oñgeni Genesis 2:24 itukuatesako okunoñgonoka olusoke lua Huku kombinga yotyinepo, nokuliyapuka no kulihenga? (Gên. 2:24; Mat. 19:4-6, 9)


text:
Ehipululo 104: Yesu Ukondoka Keulu
MOKUPITA kuononthiki, Yesu wamonekela ovalanduli vae ovikando ovinyingi. Otyikando tyimue amonwa novalongwa 500. Etyi amoneka kovalongwa vae, utyii oityi Yesu evetolela? Wevepopila Ouhamba wa Huku. Yehova watumine Yesu pano pohi opo alongese kombinga Youhamba oo wa Huku. Yesu watualeleko okulinga otyilinga otyo alo umue puetyi atutila.
Uhinangela oityi Ouhamba wa Huku? Enga, Ouhamba outumini wa Huku wotyotyili keulu. Huku waholovona Yesu opo akale ohamba, ngetyi tuelilongesale. Yesu walekesa okuti makakala ohamba imue ondalawa, puetyi aavela okulia ovanthu ankho vokuna ondyala, netyi avelula ovavei, netyi atutilisa vokuankhia.
Ngotyo, putyina Yesu makatumina ngo hamba keulu omanima ovityita ekwi, oohi maikakala ñgeni? Oohi aiho maikakala omphangu imue ongwa yombembwa. Kamakukakala vali ovita, noungangala, nouvela, no nonkhia. Tutyii okuti otyo otyili mokonda Huku walinga oohi opo ikale omphangu yombembwa. Otyo potete alingilile otyikunino tyo Edene. Iya Yesu makafuisapo atyiho Huku ahanda.
Pahe ankho omuvo wehikapo opo Yesu akondoke keulu. Yesu welilekesa kovalongwa vae mononthiki 40. Ngotyo, vakala nonthumbi yokuti Yesu una omuenyo. Anthi, puetyi nkhele ehenesepo ovalongwa vae, Yesu evetolela okuti: ‘Kalei mo Jelusalei alo mutambula ospilitu sandu.’ Ospilitu sandu ononkhono mba Huku, mbukahi ngomphepo. Ononkhono ombo ankho ombo mambukuatesako ovalanduli vae opo valinge ehando lia Huku. Okuhulako, Yesu wapopia okuti: ‘Muna yokuivisa kombinga yange kononthele ambuho mboohi.’
Etyi Yesu amana okupopia, papita otyipuka tyimue tyihuvisa. Yesu wahimbika okuyelukapo okuenda peulu, ngetyi uluete polutalatu apa. Ekaka limue alimuhitika, iya ovalongwa avehemumono vali. Yesu wakondoka keulu, iya ahimbika okutumina ovalanduli vae pano pohi.
1 Coríntios 15:3-8; Revelação 21:3, 4; Atos 1:1-11.
Omapulo
- Ovalongwa veñgapi vamwene Yesu motyikando tyike vala? Iya oityi Yesu evepopilile?
- Ouhamba wa Huku oityi? Iya omuenyo maukakala ñgeni pano pohi, putyina Yesu akatumina ngo Hamba mokuenda Kuomanima ovityita Ekwi?
- Yesu wamonekele kovalongwa vae ononthiki onoñgapi? Mahi, otyikando etyi ankho o pala okulinga tyi?
- Puetyi nkhele ehenesepo ovalongwa vae, Yesu wevetuma valinge tyi?
- Oityi tyikahi nokupita polutalatu apa? Iya mokonda yatyi ovalongwa va Yesu vehemumuene vali?
Omapulo omakuavo
- Tanga 1 Coríntios 15:3
Omokonda yatyi Paulu apopila nonthumbi, kombinga yetutilo lia Yesu? Iya ovipuka patyi ova Kristau hono vapondola okupopia nonthumbi? (1 Cor. 15:4, 7, 8; Isa. 2:2, 3; Mat. 24:14; 2 Tim. 3:1
- Tanga Atos 1:1
Ngetyi tyapopiwa mu Atos 1:8, okuti ovilinga viokuivisa vikahi umue nokuyandyana? (Atos 6:7; 9:31; 11:19


text:
Okuti Etyi Ankho Otyo Huku Ahandele?
TANGA kese jornale. Tala o televisau ine okutehelela o ladio. Motale okuti mueyula vala omahipululo oungangala, novita, noufwanga. Pahe soka kovitateka viove muene. Pamue omauvela, ine ononkhia mbomunthu mombunga, mbukahi nokukuetela ononkhumbi. Upondola okulitehelela nga Jobe omulume umue ondalawa, wapopile okuti ame ndyikahi mononkhumbi ononyingi.—Jó 10:15.
Lipula okuti:
- Okuti etyi ankho otyo Huku ahandele pala ame no pala ovanthu aveho?
- Opi mandyikavasa ekuateso opo ndyityivile okulwisa ovitateka viange?
- Tupondola okukevelela okuti nthiki imwe matukakala nombembwa pano pohi?
Ombimbiliya yaava omakumbululo ayandyuluka konthele yomapulo oo.
OMBIMBILIYA ILONGESA OKUTI HUKU MAKALINGA OMAPILULUKO PANO POHI NGAA EKAHI APA.
“Huku makasekuna ononkhuka momaiho avo, ononkhia, nokulila, no nongembia, kamavikakalako vali.”—Revelação [Apocalipse] 21:4.
“Otyilema matyikalombauka ngombambi.”—Isaías 35:6.
“Omaiho ovamphoki maakapatuluka”.—Isaías 35:5.
“Aveho vekahi momalangalo…mavakatundamo.”—João 5:28, 29.
“Nawike omunthu kombanda yo ohi makati: ‘Ame ndyivela.’”—Isaías 33:24.
“Makukakala ovilia ovinyingi kombanda yo ohi.”—Salmo 72:16.
OVOLA OKUPOLA ESILIVILO KUETYI OMBIMBILIYA ILONGESA
Wahasoke okuti etyi tyapopiwa ondyoi vala. Huku walaa okuti makafuisapo ovipuka ovio, iya Ombimbiliya ilekesa oñgeni Huku meketyilinga.
Mahi, Ombimbiliya ipopia vali ovipuka ovinyingi. Ikupopila oñgeni ove upondola okuvasa ehambu liotyotyili pahetyino nomuenyo omuwa. Sokolola vala komasukalalo no kovitateka viove muene. Soka komauvela, koluhepo, novitateka mombunga, ine ononkhia mbomunthu umue uhole. Ombimbiliya ipondola okukukuatesako okulwisa ovitateka viove hono. Tupu ipondola okukukuatesako okuvasa omakumbululo omapulo ngaa:
- Omokonda yatyi tumonena ononkhumbi?
- Oñgeni tupondola okulwisa omasukalalo omuenyo?
- Oityi tuesukisa okulinga opo ombunga yetu ikale nomuenyo wehambu?
- Oityi tyipita nonthue tyina tunkhia?
- Okuti nthiki imue matukelivasa vali nombunga yetu no mapanga etu vokuankhia?
- Oityi tyilekesa okuti Huku makafuisapo omilao viae?
Etyi ukahi nokutanga omukanda ou, tyilekesa okuti ove uhanda okunoñgonoka oityi Ombimbiliya ilongesa. Omukanda ou maukukuatesako. Tala omapulo a kese palagrafu ekahi pombuelo ya kese efo. Ovanthu ovanyingi velilongesa Ombimbiliya no Nombangi mba Jeova, vetyihole tyokuundapesa omapulo nomakumbululo. Tukevelela okuti nove motyihambukilwa. Putyina utualako okukala nehambu liokulilongesa etyi Ombimbiliya tyili ilongesa, Huku mekuavela ononkhano onongwa!
NOÑGONOKA NAWA OMBIMBILIYA YOVE
OMBIMBILIYA ina omikanda 66. Omikanda ovio, viayapaulwa ovikapitulu no noversikulu. Putyina uvasa onotestu momukanda ou, onumelu yotete okapitulu yo Mbimbiliya, iya o numelu ilandulako oversikulu. Ngo ngeleka, inkha uvasa “2 Timóteo 3:16” tyihangununa okuti omukanda wavali wa Timoteo, okapitulu 3, oversikulu 16.
Ove monoñgonoka liwa-liwa Ombimbiliya inkha utaindya onotestu mbukahi momukanda ou. Omokonda yatyi kuhimbikila pahetyino okutanga Ombimbiliya kese nthiki? Inkha utanga ovikapitulu vitatu ine vitano monthiki, upondola okumana okutanga Ombimbiliya aiho menima like vala.


text:
OCIPAMA 11
Ndamupi tu Kuatisiwa Lolonumbi Viembimbiliya?
1. Momo lie tu sukilila olonumbi?
Ululiki wetu wa kũlĩha ovina vialua okuti etu ci sule. Omo okuti eye Isia yocisola, o tu tata ciwa. Handi vali, ka yongola okuti tu lisonguila etu muẽle. (Yeremiya 10:23) Ndeci omãla va sukila oku songuiwa lolonumbi violonjali, cimuamue haico catiamẽla kokuetu okuti tu sukila oku songuiwa lolonumbi via Suku. (Isaya 48:17, 18) Embimbiliya li kuete olonumbi vi sokisiwa ndombanjaile ya tunda ku Suku.
JOvihandeleko via Yehova kuenda olonumbi viaye vi tu longisa ndomo tu ambata omuenyo uwa cilo, kuenda ndomo tu pondola oku kuata omuenyo ko pui kovaso yoloneke. Omo okuti Suku eye wa tu lulika, tu sukila oku pokola kolonumbi viaye viocisola.
2. Olonumbi Viembimbiliya vi lomboloka nye?
Olonumbi Viembimbiliya vi lomboloka ono yovihandeleko viondaka ya Suku. Ovihandeleko vi kapiwako eci tu liyaka lovitangi vimue. (Esinumuĩlo 22:8) Oco tu kũlĩhe ndomo tu kapako olonumbi poku liyaka locitangi cimue, tu sukila oku sokolola lutate. (Olosapo 2:10-12) Embimbiliya li tu longisa okuti omuenyo ombanjaile yimue ya tunda ku Suku. Onumbi yaco yi pondola oku tu kuatisa kupange wetu, konjo, kuenda poku linga ungende. Nda tua ivaluka onumbi yokuti omuenyo ombanjaile ya Suku, tu ka yuvula oku kapa omuenyo wetu ale wa vakuetu kohele.
3. Olonumbi vipi vivali via velapo?
Yesu wa tukula olonumbi vivali via velapo. Yatete yi situlula ocimãho comuenyo womanu okuti, oku kũlĩha Suku, loku lekisa ocisola kokuaye, kuenda oku u vumba lekolelo. Tu sukila oku kapako onumbi eyi kovina viosi tu linga komuenyo wetu. (Olosapo 3:6) Vana va kapako onumbi eyi lutima wosi, va pondola oku kala akamba va Suku, oku kuata esanju lia velapo, kuenda omuenyo ko pui.
Onumbi yavali yi pondola oku tu kuatisa oku kuata ukamba uwa la vakuetu. (1 Va Korindo 13:4-7) Voku kapako onumbi eyi yavali mua kongela oku kuama ongangu ya Suku yoku tata ciwa vakuetu.
4. Ndamupi tu kuatisiwa lolonumbi Viembimbiliya?
Olonumbi Viembimbiliya vi longisa apata ndomo va li kuata omunga locisola. (Va Kolosai 3:12-14) Ondaka ya Suku yi teyuilavo apata poku va longisa onumbi yikuavo yokuti olohuela ka ci tava okuti vi tepiwa.
Poku kuama olonumbi Viembimbiliya, tu pondola oku teyuila ovipako vietu kuenda kovina vikuavo vi nena esumuo. Vacime covopange, olonjanja vimue va siata oku nõla olonalavayi vina vi pokola kolonumbi Viembimbiliya vioku kala vakuacili, haivo vakuambili yupange. (Olosapo 10:4, 26; Va Heveru 13:18) Ondaka ya Suku yi tu longisa oku sanjukila ovina tu kuete kuenda oku velisapo ukamba wetu la Suku okuti ovina vikuavo ci sule.
Oku pokola kolonumbi Viembimbiliya ci tu kuatisa oku kuata uhayele uwa. (Olosapo 14:30; 22:24, 25) Oku kapako ocihandeleko ca Suku catiamẽla koku yuvula uholua, ci tu teyuila kovovei ka a kuete esaku kuenda kovilunga vikuavo. (Olosapo 23:20) Yehova ecelela okuti tu nyua ovina vi koluisa, pole, te lonjongo yiwa. (Osamo 104:15; 1 Va Korindo 6:10) Olonumbi via Suku vi tu kuatisa calua, momo ka vi tu longisa lika oku lava ciwa ovilinga vietu, pole, vi tu longisavo ndomo tu lava ovisimĩlo vietu. (Osamo 119:97-100) Akristão vocili ka va pokola lika kolonumbi via Suku omo okuti vi va kuatisa komuenyo wavo. Pole, va ci linga omo liesumbilo va kuetele Yehova.
LILONGISA OVINA VIKUAVO
Embimbiliya Li Longisa Nye?
Oku Ambata Omuenyo u Sanjuisa Suku
O pondola oku ambata omuenyo u sanjuisa Suku. Ocili okuti ove o pondola oku kala ekamba liaye.
Embimbiliya Li Longisa Nye?
Ndomo Suku a Tenda Omuenyo
Suku o tenda ndati oku pulumula, oku kapiwa osonde, kuenda omuenyo wovinyama?
KOKUETU
Pinga Elilongiso Liembimbiliya
Lilongisa Ocili Cembimbiliya Votembo ya ku Sungulukila.


text:
Yevelela Suku Kuenje o Kala Otembo ka yi Pui
The Creator wants to guide, protect, and bless us.
Olondaka vioku fetika
Omo liocisola a kuetele omanu, Suku o tu longisa oku ambata omuenyo uwa.
Tu Yevelela Ndati Suku?
Tu sukila oku kũlĩha eci tu linga kuenda omunu o pondola oku tu kuatisa oku ci linga.
Suku Yocili Helie?
Tu pondola oku lilongisa onduko yaye kuenda oku limbuka vimue pokati kovituwa viaye.
Omuenyo wa Kala Ndati Vocumbo Celau?
Onepa yatete Yembimbiliya yi lombolola ovina viaco.
Ovo va yevelela Satana—onima yipi va kuata?
Ovina vĩvi via fetika oku pita.
Etande Linene—Helie wa Yevelela? Helie ka Tavele Oku Yevelela?
Etepiso lipi lia siata oku muiwa kovituwa viomanu?
Nye tu Lilongisa Kulandu Wetande Linene?
Eci ka ci lomboloka ulandu umue ño wosimbu.
Yesu wa Kala Elie?
Momo lie ci kuetele esilivilo oku kuata ukũlĩhĩso watiamẽla ku Yesu?
Okufa Kua Yesu ku Lomboloka Nye Kokuove?
Eci ca nena asumũlũho a komõhĩsa.
Oluali Luokaliye lu Keya Otembo Yipi?
Embimbiliya lia popele ovina via laikele oku pita eci oloneke vi kala ocipepi.
Vana va Yevelela Suku va Lavoka Asumũlũho Api?
Ovina ove ku yongola oku pumba kovaso yoloneke.
Anga hẽ Yehova o tu Yevelela?
Ovina vipi o pondola oku sapela laye?
O Pondola Oku Kuata Ndati Esanju Vepata?
Ululiki wepata eca alungulo a velapo.
Nye tu Sukila Oku Linga Oco tu Sanjuise Suku?
Kuli ovina vimue okuti Suku o vi nyale kuenda ovina vikuavo okuti ovi sole.
O Pondola Oku Lekisa Ndati Epokolo ku Yehova?
Onjongole yoku kala ukuepokolo yi ka tu kuatisa oku nõla olonjila tu kuama.


text:
Esapulo 32: Ekũi Liafengi
KŨLĨHISA vociluvialuvia cilo afengi Yehova a tuma vofeka Yegito. Ndomo ci molẽha vociluvialuvia eci ca tete, Arone o kasi loku veta ombueti yaye kilu liovava. Onduko yolui luaco, Nilu. Eci eye a veta ombueti yaye kilu liovava, ovava osi a pongoloka osonde kuenje olõsi viosi via kalamo via fa. Kuenda volui mua fetika oku tunda elemba lĩvi.
Noke Yehova wa tuma anonga oku tunda Volui Nilu. Anonga aco a lamanela toke vofeka yosi Yegito. A lamanela volofolono viavo, vovimanda vioku panga olombolo kuenda volohondo viavo vioku pekela. Eci anonga aco a fa, ofeka yosi Yegito yeyuka elemba lĩvi.
Noke Arone wa veta ombueti yaye posi kuenje oneketela yosi ya pongoloka olona. Olona ovio via kala efengi lia tatu vofeka Yegito.
Afengi aco eya oku veta lika va Egito okuti va Isareli havoko. Efengi lia kuãla lia kala olonyi okuti via iñila toke kolonjo viosi via va Egito. Efengi lia tãlo lia veta lika ovinyama. Ovinyama via va Egito olomeme lolohombo, viosi via fa.
Noke Mose la Arone va tikula etiko kuenje va li waya vilu. Etiko liaco lia kokela omanu ovipumbu lovisimbimbi kumosi lovinyama. Eli olio lia kala efengi liepandu.
Noke liovina evi, Mose woluĩla ovaka aye kilu kuenje Yehova wa tuma ocilemĩlo lociwe. Ociwe caco ka ca la pita handi vofeka Yegito.
Yehova weya oku tuma efengi liecelãla. Efengi liaco lia kala apange. Vofeka Yegito ka mua la pita afengi aco. Apange aco eya okulia ovina viosi via supa kociwe.
Efengi lieceya lia kala owelema. Vofeka Yegito mua kala owelema vokuenda kueci ci soka oloneke vitatu. Pole va Isareli va kuata ocinyi.
Noke Suku wa sapuila omanu vaye oco va nyile osonde yo kahombo ale yo kameme kovikuli viapito avo. Ungelo wa Suku wa pita kolonjo viosi via va Egito. Eci a mola osonde kovikuli violonjo via va Isareli, eye ka iñilile oku ponda olonuñulu viavo. Pole, volonjo viosi ka mua kaile osonde, ungelo wa Suku wa ponda olonuñulu viosi ci kale viomanu ci kale viovinyama. Eli olio lia kala efengi liekũi.
Noke liefengi eli, Fareo wa sapuila va Isareli oco va tunde vofeka yaye. Vuteke waco haico va Isareli va tunda vofeka Yegito kuenje va fetika ungende wavo.
Etundilo kocipama 7 toke 12.
Apulilo
- Tala vociluvialuvia. Kaliye tukula afengi atatu a tete Yehova a tumĩle Kegito.
- Afengi atatu a tete a litepele ndati lafengi akuavo eya oku kuamamo?
- Lipi lia kala efengi liakuãla, liatãlo, leli liepandu?
- Tukula efengi liepanduvali, liecelãla kuenda liecea.
- Eci efengi liekũi handi ka lieyile nye Yehova a sapuilile va Isareli okuti oco va sukilile oku linga?
- Lipi lia kala efengi liekũi? Kuenda noke yefengi liaco nye ceya oku pita?
Apulilo akuavo
- Tanga Etundilo 7:19-8:23.
Vakualumbu o Kegito va tẽla oku setukula afengi avali a tete. Pole eci kua pita efengi liatatu ovo veya oku limbuka nye? (Etu. 8:18, 19; Mat. 12:24-28)
Efengi liakuãla lia lekisa ndati okuti Yehova o tẽla oku teyuila omanu vaye? Kuenda oku kũlĩha ulandu owu ci kolisa ndati omanu va Suku osimbu va lavoka ‘ohali yapiãla’? (Etu. 8:22, 23; Esit. 7:13, 14; 2 Asa. 16:9)
- Tanga Etundilo 8:24; 9:3, 6, 10, 11, 14, 16, 23-25 kuenda 10:13-15, 21-23.
Ovimunga vipi vivali via kuatiwa Lafengi Ekũi? Kuenda ovimunga viaco koloneke vilo vi sokisiwa la nye? (Etu. 8:10, 18, 19; 9:14)
Elivulu Lietundilo 9:16 li tu kuatisa ndati oku limbuka esunga lieci Yehova a kasilili oku ecelela Satana oku amamako toke cilo? (Va Rom. 9:21, 22)
- Tanga Etundilo 12:21-32.
O Paskoa ya kuatisa ndati oku yovola omanu valua? Kuenda o Paskoa ya kala ocindekaise ce? (Etu. 12:21-23; Yoa. 1:29; Va Rom. 5:18, 19, 21; 1 Va Kor. 5:7)


text:
Nye Embimbiliya li Popia?
Tu kasi hẽ “koloneke via sulako”?
O pondola oku popia hati?
Oco
Sio
Pamue
Ceci Embimbiliya li popia
“Koloneke via sulako kuiya ohali yalua.” (2 Timoteo 3:1) Ocitumasuku Cembimbiliya ci li kuata lovina vi kasi oku pita voluali kuenda ci situlula otembo tu kasi okuti, “oloneke via sulako.”
Ovina vikuavo tu pondola oku lilongisa Vembimbiliya
Koloneke via sulako ku ka kala uyaki, onjala, ovilemawe kuenda ovovei a koka olofa.—Mateo 24:3, 7; Luka 21:11.
Vokuenda kuoloneke via sulako, omanu va ka kuata ovituwa ka via sungulukile kuenda ka va ka lekisa ekolelo.
—2 Timoteo 3:2-5.
Nye omanu va lavoka kovaso yoloneke?
Omanu vamue va popia . . . okuti oloneke via sulako vi ka sulila voku nyõliwa kuongongo kumue lovina viosi, kuenda vakuavo va lavoka okuti ekalo lioluali li ka pongoloka. Nye o sima?
Ceci Embimbiliya li popia
“Olondingesunga vi piñala ofeka, vi tungamo oloneke ka vi pui.”
Ovina vikuavo tu pondola oku lilongisa Vembimbiliya
Oloneke via sulako vi ka sulila voku malako evĩho liosi.
—1 Yoano 2:17.
Ongongo yi ka pongoluiwa ocumbo celau.
—Isaya 35:1, 6.


text:
ONTHELE 5
Ombila Onene—Olie Watehelela Huku? Olie Wahatehelele?
Kononthiki mba Noe ovanthu ovanyingi ankho valinga ovivi. Gênesis 6:5
Andau na Eva vakalele novana, iya ovanthu avakala ovanyingi kombanda yohi. Mokueenda kuomuvo onoandyu mbumwe ambulihonyeka koumphuki wa Satanasi.
Ambuya pano pohi ambulipilulula omalutu ovanthu opo vanepe ovakai. Ovakai ovo avatyiti ovana ovanene ovakalavi vokuna ononkhono ononene.
Mouye amukala ovanthu ovanyingi ankho valinga ovipuka ovivi.
Ombimbiliya yati: “Ovivi viovanthu ankho ovinyingi unene kombanda yoohi, neyembelo liomalusoke omitima viavo ankho evi vala omuvo auho.”
Noe watehelela Huku iya atungu owato. Gênesis 6:13, 14, 18, 19, 22
Noe wali omunthu omuwa. Jeova wapopilile Noe okuti Oe mahanyaunako ovanthu onondingavivi nombila onene.
Tupu Huku wapopilile Noe opo atunge embapolo, ankho litiwa owato, opo apakemo ombunga yae nomihoko aviho viovinyama.
Noe walondolele ovanthu okuti makuya Ombila Onene, mahi ovo kavatehelele. Vamwe avahimbika okuyola Noe; ovakuavo avemuyale.
Etyi Noe amanuhula owato, apakemo ovinyama.