c: text/html

text:
Ehipululo 28: Oñgeni Olukembe Moisesi Ayovolwa
TALA olukembe olu lukahi nokulila, otyo lukuata momunwe womuhikuena. Olukembe olu o Moisesi. Ove utyii olie omuhikuena ou omuwa? Omona wa Farao ohamba yomo Egitu.
Ina ya Moisesi ankho waholeka olukembe luae alo luakala no nohanyi ononthatu. Mokonda ankho kahandele luipawe nova Egitu. Mahi, ankho utyii okuti onthiki imue Moisesi upondola okuvasiwa. Moluotyo, walinga otyipuka tyimue opo emuyovole.
Wapola osestu, eipangiya nawa opo muhanyingile omeva. Iya apake Moisesi mosestu oyo, ekeipaka peholi limue eele Mondongi itiwa o Nilu. Apopila Miriã omphange ya Moisesi, akalele popepi opo atale etyi matyipiti nae.
Omona wa Farao omuhikuena ankho ulauka Pondongi Nilu okukelikoha. Tyina akatala ñga osestu ikahi meholi. Iya atumu omukainthu wae okuti: ‘Enda kampholele osestu oyo.’ Etyi omuhikuena aikula osestu, ankho muna olukembe lumue oluwa. Olukembe olo ankho lukahi nokulila, iya omuhikuena akala nokankhenda nae. Ankho kahandele aipawe.
Miriã afuenepo. Umueete polutalatu olu? Miriã apulu omona wa Farao okuti: ‘Wahanda ndyikaihane omukai umwe omu Isilayeli, ekekunyamisileko olukembe olu?’
Omuhikuena ati: ‘Yoo, nahanda.’
Miriã akahateka liwa liwa okukapopila me yae. Etyi me ya Moisesi eya, omuhikuena emutolela okuti: ‘Tambula olukembe olu kelunthekulileko, ndyikufete.’
Ngotyo me ya Moisesi, watekula omona wae muene. Konyima etyi Moisesi ekula nawa, ina emutuala komona wa Farao. Omuhikuena oo, atekula Moisesi ngomona wae muene. Ongotyo Moisesi ekulila meumbo lia Farao.
Êxodo 2:1-10.
Omapulo
- Olukembe olu polutalatu apa olie? Iya ou akuata momunwe olie?
- Oityi me ya Moisesi alinga opo omona wae ahaipawe?
- Omukainthu ou olie polutalatu apa? Iya oityi ankho ekahi nokulinga?
- Etyi omona wa Farao avasa olukembe olu, oityi Miriã emupopila?
- Oityi omona wohamba atolela me ya Moisesi?
Omapulo omakuavo
- Tanga Êxodo 2:1
Omuvo patyi ankho me ya Moisesi ena pala okulonga omona wae, puetyi ankho omututu? Iya ongeleka patyi hono ovohe novoina vapondola okupolako? (Ex. 2:9, 10; Deut. 6:6

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
EPULO 3
Oñgeni Mandyikala Noupanga Omuwa no Votate?
OITYI UNA OKULINGA?
Soka kuetyi: Omutatu kounthiki. Pedro una omanima 17, wamana okulinga ovilinga vio peumbo pahe uhanda okupululukwa! Ulikala o televisau alangalapo kotyipundi.
Tate yae ayingila nokuanumana.
“Pedro! Omokonda yatyi umanena omuvo nokutala o televisau ohakuatesako omphange yove una ovilinga? Ove apeho kutavela okutumwa!”
“Au, nkhele ndyipopiwa vali,” utyipopila peulu opo vemuive.
He umutala apulu okuti: “Oityi wapopia kamukuendye?”
Upuka komutwe ati “natyike, Tate.”
Pahe Tate yae wanumana. “Wahapopie naame ngotyo.”
Inkha ove Pedro, oityi ñgeno walinga opo muhakale notyitateka?
TALAMA IYA OSOKO!
Okutomphola no tate yove tyelifwa nokutaha etuku-tuku. Inkha uvasa otyipuka metapalo kukondoka ohaende vali oku wapanga, mahi wenda no ketapalo ekuavo.
ONGELEKA:
Omuhikuena umwe utiwa Lea wati: “Ame hityivili okutomphola na Tate. Pamwe tyina ndyikahi nokumupopila otyipuka tyimwe amphulu okuti, ‘otyiponyo ukahi nokupopia naame?’”
POVIPUKA EVI VITATU LEA UPONDOLA OKUHOLOVONA-PO TYIKE.
Okuyaya na tate yae.
Lea upopila peulu “tate tehelela! Otyipuka etyi tyesukisa!”
Okuyekapo okupopia na tate yae.
Lea uyekapo okupopia konthele yovitateka viae.
Ukevela otyikando otyikuavo opo apopie na tate yae.
Lea utomphola na tate yae otyikando otyikuavo ine uhonekela omukanda tate yae apopimo otyitateka tyae.
Pononthele ombu oipi ove uholovonena Lea?
NKHELE SOKA: Tate ya Lea watalukwa, iya kaimbukile esuka-suka liomona. Ngotyo inkha Lea uholovona o A, tate yae kemetyinoñgonoka omokonda yatyi ekahi nokupopila peulu. Okuiholovona katyikuatesako tate ya Lea okumutehelela, Lea malekesa okuti utupu onthilo na tate yae. (Efésios 6:2) Onthele ei kaikuatesako.
Namphila onthele B ngoti oyo yapepuka vali, mahi hayoko yaviuka. Omokonda yatyi? Mokonda opo etyivile okutetulula otyitateka tyae, Lea wesukisa okutomphola na tate yae, iya tate yae wesukisa okunoñgonoka etyi tyikahi nokueenda nomona wae. Okuhatomphola kamatyivekuatesako.
Onthele C, Lea kamayeke ovitateka viokosikola vimoneke ngoti kavivilwa okutetuluwa. Ngotyo wovola okutomphola na tate yae otyikando otyikuavo. Iya inkha utokola okuhonekela tate yae omukanda, tyipondola pahe Lea melitehelela nawa.
Okuhoneka omukanda tupu tyipondola okumukuatesako okupopia etyi ahanda okupopia. Tyina tate yae atanga omukanda, makala ngatyina ekahi nokutehelela Lea aimbuka etyi ankho ahanda okumupopila. Onthele C ikuatesako Lea na tate yae. Okutomphola ine okuhoneka omukanda, okulandula onondonga ombu mbo Mbimbiliya mbati “tuovolei okulinga ovipuka vieta ombembwa.”—Romanos 14:19.
Oityi vali Lea ankho apondola okulinga?
Soka etyi ankho apondola vali okulinga otyihoneka pombuelo. Pahe osoko etyi ñgeno tyaeta.
LITYILIKA ONOMPHINGAHANA
Hinangela okuti, ha peho etyi upopia ovo tate yove mavetyinoñgonoka.
MONGELEKA:
Ovoho vekupula omokonda yatyi wanumanena. Ove okumbulula okuti, “hihande okupopia konthele yotyo.”
Ngotyo ovotate yove mavanoñgonoka okuti weveti: “Ame himuyumbu onthumbi hipondola okumupopila ovipuka viange. Mandyipopila ovitateka viange omapanga ange, onwe hanueko.”
Soka ñgeno una otyitateka tyimwe otyinene iya ovotate yove avehekukuatesako. Mahi opopi okuti: “Muhesukei ame muene mandyityivili okutyitetulula andyike.”
Okuti ovotate yove vapondola okukutehelela?
Okuti upondola okukumbulula monkhalelo ikahi nawa?


text:
ETUKULWA 31
Olyelye ta dulu oku tu hekeleka
MBELA ope na efiku limwe wa li wa nyika oluhodi ile u udite oudja? — Mbela ope na efiku limwe wa li to lipula ngeenge ope na ngoo oo e ku hole? — Ounona vamwe osho hava kala ve udite ngaho. Ndele Kalunga okwa udaneka a ti: ‘Ame itandi ku dimbwa.’ (Jesaja 49:15) Mbela kashiwa okudiladila komushangwa oo? — Jehova Kalunga oku ku hole shili!
Omushangi umwe wOmbibeli okwa ti: “Osheshi tate [nameme], vo ova efa nge ngaho, ndelenee Omwene Oye ta kombelele nge.” (Epsalme 27:10) Okukala tu shii kombinga yaasho, otashi tu hekeleke filufilu, hasho mbela? — Jehova ote tu lombwele ta ti: ‘Ino tila, osheshi Ame ondi li pamwe naave. Ame ohandi ku kwafa.’ — Jesaja 41:10.
Ndele omafimbo amwe Jehova oha efa Satana e tu etele omaupyakadi. Jehova oha efa yo Satana a yeleke ovapiya vaYe. Ondiaboli oya li ya hepeka Jesus neenghono, nomolwaasho Jesus okwa li a ilikana kuJehova a ti: “Kalunga kange, Kalunga kange, oshike wa ekela nge shi?” (Mateus 27:46) Nonande Jesus okwa li ta mono oixuna, okwa li e shi shii kutya Jehova oku mu hole. (Johannes 10:17) Ndele Jesus okwa li yo e shii kutya Kalunga oha efa Satana a yeleke ovapiya vaYe nonokutya oha efa Satana e va hepeke. Metukulwa li li komesho, ohatu ka kundafana kutya omolwashike Kalunga ha efa Satana a yeleke noku hepeke ovapiya vaYe.
Ngeenge tu li ounona, luhapu ohatu kala twa tila. Pashihopaenenwa, mbela ope na efimbo limwe wa li wa kana? — Mbela owa li wa tila? — Ounona vahapu ohava kala va tila ngeenge va kana. Omuhongi Munene okwa hokololele ehokololo lonhumba li na sha nokukana. Ashike oshinima osho sha li sha kana kasha li okaana, ndele osha li odi.
Ounona otava dulu okufaafanifwa nodi. Ngahelipi mbela? Omolwaashi eedi kadi fi oinamwenyo ya kula unene noka di na eenghono dihapu. Eedi oda pumbwa yo omunhu wonhumba e di life noku di amene. Omunhu oo ha lifa eedi oha ifanwa omufita weedi.
Jesus okwa li a hokolola ehokololo li na sha nomufita oo a li e na eedi efele, ndele ta kanifa po odi imwe. Odi oyo ya li ya kana otashi dulika ya li ya hala oku ka tala kutya kombinga ikwao yoshikulundudu oku li ngahelipi. Ndele fimbo ya li tai kendabala okuninga ngaho, oya li ya ya kokule nadikwao. Mbela oto diladila kutya odi oyo oya li i udite ngahelipi eshi ya li ya mona kutya oyo aike i li po pomudingonoko opo? —
Mbela omufita oo okwa li ta ka ninga po shike eshi a li a didilika kutya odi yaye imwe oya kana? Mbela okwa li ashike ta ka tya kutya odi oyo oyo ya ninga epuko, nomolwaasho ite ke lipula nayo? Ile mbela okwa li ta ka fiya eedi dikwao 99 ponhele ya amenwa ndele ta i a ka konge odi imwe oyo ya kana? Mbela odi imwe oya wana ngoo okukongwa noudiinini? — Ngeno oove wa li odi oyo ya kana, mbela ngeno ito kala wa hala omufita e ku konge? —
Omufita oo okwa li e hole neenghono eedi daye adishe, nokuli naayo ya li ya kana. Onghee hano, okwa li a ya a ka konge odi yaye imwe oyo ya li ya kana. Diladila ashike kunghee odi oyo ya li ya hafa eshi ya li ya mona omufita wayo te uya kuyo! Jesus okwa ti kutya omufita oo okwa li a hafa eshi a li a mona odi yaye oyo ya li ya kana. Okwa li e i hafela neenghono shi dulife eedi dikwao 99 odo da li inadi kana. Mbela olyelye ta faafanifwa nomufita weedi womehokololo laJesus? Olyelye he tu file oshisho neenghono ngaashi omufita oo a li ha file oshisho eedi daye? — Jesus okwa ti kutya Xe womeulu, Jehova, oye he tu file oshisho.
Jehova Kalunga oye Omufita Munenenene woshiwana shaye. Oku hole ovanhu aveshe ovo have mu longele, mwa kwatelwa nounona ngaashi ove. Ina hala nande oumwe womufye a mone oshiponga ile a ka hanaunwe po. Itashi hekeleke tuu okushiiva kutya Kalunga ohe tu file oshisho neenghono! — Mateus 18:12-14.
Mbela owa itavela ngoo shili Jehova Kalunga? — Oku li ngoo omunhu wolela kwoove? — Ashike itatu dulu okumona Jehova, molwaashi oku na olutu lopamhepo olo itatu dulu okumona nomesho etu. Ndele nande ongaho, Jehova omunhu wolela noha dulu oku tu mona. Oha kala yo e shi shii kutya onaini twa pumbwa ekwafo. Ndele fye ohatu dulu okupopya naye meilikano, ngaashi ashike hatu popi novanhu vakwetu oku kombada yedu, molwaashi Jehova okwa hala tu kale hatu popi naye.
Onghee hano, ngeenge owa kala wa nyika oluhodi ile u udite oudja, mbela ou na okuninga po shike? — Ou na okupopya naJehova. Ehena popepi naye, note ke ku hekeleka noku ku kwafela. Dimbuluka kutya Jehova oku ku hole, nokuli nongeenge u udite wa fa u li oove auke. Natu kufe Eembibeli detu, ndele hatu pandje kEpsalme 23. Ovelishe yo-1 oya hovela tai ti: “Omwene Oye omufita wange, ihandi pumbwa sha. Oye ta lifa nge momatunda omwiidi mutalala, nota twala nge komeva ndi ka tulumukilwe ko.”
Didilika osho omushangi wepsalme olo a popya movelishe onhi-4, a ti: “Nande ondi ende molufilu lomudidimbe wefyo, itandi tila owii, osheshi Ove u li puame; odibo yoye nonhaili yoye, oyo ehekeleko lange.” Ovanhu ovo hava longele Jehova Kalunga osho hava kala ve udite ngaho. Ohava kala ve udite va hekelekwa ngeenge ve li moudjuu. Mbela naave osho u udite ngaho?
Ngaashi omufita woimuna omunahole ha file oshisho oufita waye, Jehova naye oha file oshisho ovapiya vaye. Ohe va ulikile ondjila ya yuka oyo ve na okweenda nayo, nohave mu landula nehafo. Nokuli nongeenge pe na omaupyakadi e va dingilila, inava pumbwa okukala va tila. Omufita oha longifa onhaili ile odibo yaye opo a amene eedi daye koifitukuti oyo tai dulu oku di etela oshiponga. Ombibeli otai popi kombinga yanghee omufita woimuna omunyasha David a li a amena eedi daye konghoshi nosho yo kemwangha. (1 Samuel 17:34-36) Oshiwana shaKalunga oshi shii yo kutya Kalunga ote ke shi amena. Otashi dulu okukala shi udite sha amenwa molwaashi Kalunga oku li pamwe nasho.
Jehova oku hole shili eedi daye, nohe di file oshisho palukeno. Ombibeli oya ti kutya Jehova oku li “ngaashi omufita ta lifa oimuna yaye, ta ongele oudjona momaoko aye.” — Jesaja 40:11.
Mbela ino hafa eshi wa shiiva kutya Jehova ohe tu file oshisho? — Mbela ino hala okukala umwe womeedi daye? — Eedi ohadi pwilikine kondaka yomufita wado nohadi kala popepi naye. Mbela naave oho pwilikine kuJehova? — Mbela oho kala popepi naye? — Onghee hano, ino pumbwa okukala wa tila nandenande, molwaashi Jehova ota ka kala pamwe naave.
Jehova oha file oshisho pahole ovo have mu longele. Natu leshe pamwe osho Ombibeli tai ti shi na sha naasho mEpsalme 37:25; 55: 23 nosho yo Lukas 12:29-31.


text:
Konga omamona oshili
“Likongeleni nemona loipupulu ookaume.” — LUK. 16:9.
OMAIMBILO: 32, 154
1, 2. Omolwashike monghalelo ei yoinima mu na alushe okukala ovanhu vamwe eehepele?
KUNENA omangeshefelo mounyuni okwa nyaya keonga nokae li pauyuki. Ovanyasha ohava kongo oilonga, ndele ihave i mono. Vahapu ova tula eemwenyo davo moshiponga opo va tembukile koilongo oyo ya punapala. Oluhepo ola tandavela mounyuni aushe, nokuli nomoilongo oyo ya xuma komesho. Nomwaka oyo i li pokati koipuna neehepele oya kula neenghono. Ovatengeneki vamwe ova tengeneka kutya ovanhu vanini ovo ve li oipuna elela ove na oupuna u fike pwaao u niwe keepersenda 99 dovanhu kombada yedu. Nonande omuvalu wa tya ngaho oudjuu okwiitavelwa; kape na oo ta kala e li omhinge kutya ovanhu omabiliyona ova hepa neenghono, ofimbo vamwe ve na oinima yopamaliko oyo tai dulu okukala po efimbo lile. Jesus okwa li a didilika oushili oo eshi a popya a ti: “Eehepele omu di kwete alushe mokati keni.” (Mark. 14:7) Omolwashike pehe na oufikepamwe?
2 Jesus okwa li e udite ko kutya omangeshefelo ounyuni ou itaa ka lunduluka fiyo osheshi Ouhamba waKalunga we uya. Opolotika, omalongelokalunga noipindi yomounyuni, oyo ya kalelwa po ‘kovashingifi voipindi’ ovo va popiwa mEhololo 18:3, oi li oshitukulwa shounyuni waSatana. Oshiwana shaKalunga oshe liyoolola ko koinima yopapolitika nokomalongelokalunga oipupulu, ashike vahapu itava dulu okuliyoolola ko filufilu koipindi oyo i li oshitukulwa shounyuni waSatana.
3. Omapulo elipi hatu ka kundafana?
3 Tu li Ovakriste, otwa pumbwa okukonakona nawa etaleko letu li na sha noipindi younyuni wokunena mokulipula omapulo ngaashi: ‘Ongahelipi handi dulu okulongifa oinima yange yopamaliko opo ndi ulike oudiinini kuKalunga? Ongahelipi handi dulu okuninipika ekwatafano li na sha noipindi younyuni? Oimoniwa ilipi tai ulike kutya oshiwana shaKalunga oshe mu lineekela filufilu nonande oshi li momudingonoko wa tya ngaho?’
EFANEKO LOMUKELELI EHE FI OMUYUKI
4, 5. (a) Omukeleli oo a popiwa mefaneko laJesus okwa li e lihanga monghalo ya tya ngahelipi? (b) Jesus okwa li a pa ovashikuli vaye elondwelo lilipi?
4 Lesha Lukas 16:1-9. Efaneko laJesus li na sha nomukeleli ehe fi omuyuki otali ningifa omunhu a diladile moule. Konima eshi omukeleli a popiwa ile tu tye a feekelwa kutya okwa hanauna po emona, okwa li a katuka ‘pandunge’ opo ‘e likongele emona’ li mu kwafele eshi a kanifa oilonga yaye yokukelela. * Oshoshili kutya Jesus ka li ta ladipike ovahongwa vaye va katuke monghedi ihe li pauyuki opo va dule okuxupa mounyuni ou. Okwa popya kutya omukalo oo owa fa ‘wovana vounyuni ou,’ ashike okwa longifa efaneko olo opo a yelife nawa oshitwa.
5 Jesus okwa li e shi shii kutya ngaashi omukeleli oo e lihanga monghalo idjuu, vahapu vomovashikuli vaye ova pumbwa okukonga ouxupilo mounyuni ou u na oipindi yopamaliko ihe li pauyuki. Okwe va londwela a ti: “Likongeleni nemona loipupulu ookaume, olo ngeenge tali xulu po, opo [Jehova naJesus] ve mu tambule momaumbo aalushe.” Oshike hatu dulu okulihonga kelondwelo laJesus?
6. Otu shi shii ngahelipi kutya oipindi younyuni wokunena ka ya li oshitukulwa shelalakano laKalunga?
6 Nonande Jesus ka li a yelifa kutya omolwashike a ifana emona olo kutya ‘oloipupulu,’ Ombiibeli oye shi yelifa nawa kutya oipindi ka ya li oshitukulwa shelalakano laKalunga. Jehova okwa li a longekidila Adam naEva oipumbiwa ya henena muEden. (Gen. 2:15, 16) Lwanima, mefelemudo lotete eshi omhepo iyapuki ya li ya tililwa meongalo lovavaekwa, “kakwa li nande oumwe a tumbula oshinima ongaashi shaye mwene, osheshi oinima yavo aishe oya tulwa mumwe.” (Oil. 4:32) Omuprofeti Jesaja okwa xunganeka nale efimbo olo eshi ovanhu aveshe tava ka hafela oinima aishe kombada yedu. (Jes. 25:6-9; 65:21, 22) Ashike mokweendelako kwefimbo, ovashikuli vaJesus otava ka pumbwa “eendunge” opo va konge ouxupilo “memona loipupulu” lounyuni wokunena ofimbo tava lalakanene okuhafifa Kalunga.
LONGIFA PANDUNGE EMONA LOIPUPULU
7. Omayele elipi hatu hange muLukas 16:10-13?
7 Lesha Lukas 16:10-13. Omukeleli oo a popiwa mefaneko laJesus okwa li a ninga oukaume omolwouwa waye mwene. Ashike, Jesus okwa ladipika ovashikuli vaye ve likongele emona meulu nelalakano lokuhelihola mwene. Eevelishe odo da landula efaneko laJesus oda kwatakanifa okulongifa “emona loipupulu” noudiinini kuKalunga. Jesus okwa li a hala okutya ohatu dulu okukala “ovadiinini” ile okulongifa nawa omamona oo ngeenge twe a mono. Ngahelipi mbela?
8, 9. Yandja oihopaenenwa yanghee vamwe hava ulike oudiinini ngeenge tava longifa emona loipupulu.
8 Onghedi iwa omo hatu dulu okuulika kutya otu li ovadiinini omokukala hatu yambidida pashimaliwa oilonga yokuudifa mounyuni aushe oyo Jesus a xunganeka. (Mat. 24:14) Okakadona kamwe okanyasha kokuIndia oka li ke na okapakete kashona omo haka tula oimaliwa ikukutu, ponhele yokulanda oudanaukifo. Ngeenge okapakete oka yada, ohaka yandje oimaliwa i ka longifwe moilonga yokuudifa. Omumwatate umwe muIndia oo e na oshikunino sheekokonata oha twala omayambidido eekokonata kombelewa yokutoloka yOshimalayalam. Molwaashi oku shii kutya ombelewa oya pumbwa okulanda eekokonata; okuyandja eekokonata odikilila otashi ka kwafela omayambidido aye a ye komesho shi dulife okuyandja oshimaliwa. Oo ou li ounongo tau longo. Sha faafana, ovamwatate moGreece ohava yambidida pandjikilile oukwaneumbo waBetel mokuyandja omaadi eemono, omaadi oo haa di momashini nosho yo oikulya imwe vali.
9 Omumwatate wokoSri Lanka, oo paife e li koshilongo shimwe, okwa yandja onhele yaye oyo a li hadi nale i kale hai ningilwa okwoongala noyoongalele nosho yo mu kale hamu di ovo ve li moilonga yefimbo liyadi. Oshi li eliyambo lopashimaliwa komumwatate, ashike oshi li ekwafo la kula kovaudifi vomoshitukulwa. Moshilongo omo oilonga yokuudifa ya shilikwa, ovamwatate ohava yandje omaumbo avo opo a longifwe onga Omalupale Ouhamba, naasho ohashi ningifa ovakokolindjila vahapu nosho yo vamwe ovo ve na oyuuyemo inini va kale hava ongala nopehe na omalipulo opashimaliwa.
10. Omanangeko noupuna amwe elipi hatu mono ngeenge otwa yandje nehalo liwa?
10 Oihopaenenwa oyo ya tumbulwa metetekelo oya ulika nghee oshiwana shaKalunga shi li ‘oshidiinini moinima inini’ ngeenge tashi longifa oinima yopamaliko oyo i dulike filufilu komamona opamhepo. (Luk. 16:10) Ookaume kaJehova ohava kala ve udite ngahelipi ngeenge tava ningi omaliyambo a tya ngaho? Ove udite ko kutya okukala hava yandje nehalo liwa oshi li onghedi imwe yokumona omamona “oshili.” (Luk. 16:11) Omumwameme oo ha yambidida pandjikilile oilonga yOuhamba okwa popya kombinga yenangeko noupuna olo a mona, eshi a ti: “Eshi nda kala handi yandje painiwe nehalo liwa onda mona oinima oyo ya li ya holoka po inandi shi teelela momukokomoko womido. Onda li nda mona kutya apa ngoo pe fike okukala handi yandje painiwe nehalo liwa, osho ngoo ovanhu vakwetu navo tava pe nge. Ohandi dimine po nehalo liwa, handi lididimikile ovanhu nohandi tambula ko okuudifwa nai nosho yo omayele.” Ovanhu vahapu ove lihonga kutya okuyandja nehalo liwa oshi li oupuna wopamhepo. — Eps. 112:5; Omayel. 22:9.
11. (a) Ongahelipi okuyandja nehalo liwa haku ulike “ounongo tau longo”? (b) Efaafano lopashimaliwa lilipi tali dana onghandangala mokati koshiwana shaJehova? (Tala efano pehovelo loshitukulwa.)
11 Okulongifa oinima yopamaliko opo tu xumife komesho oinima yOuhamba ohaku ulike kutya otu na “ounongo tau longo” monghedi vali imwe. Ohashi tu kwafele tu longife eenghalo omo tu li tu kwafele vamwe. Ovo ve na emona lounyuni ou ndele itava dulu okukufa ombinga moilonga yefimbo liyadi ile va tembukile koshilongo shimwe ove shii kutya omayambidido avo ohaa yambidida oukalele wavamwe. (Omayel. 19:17) Omayambidido ehalo liwa ohaa kwafele okutuma oishangomwa nokuyambidida oilonga yokuudifa moitukulwa oyo ya hepa ashike otamu ningwa exumokomesho lopamhepo linene. Oule womido, moilongo ya tya ngaho ngaashi Congo, Madagascar naRwanda, luhapu ovamwatate ohava hoolola pokati kokukala ve na oikulya youkwaneumbo nokukala ve na Eembiibeli, osho omafimbo amwe hashi pula oimaliwa i fike pondjabi yokoshivike ile yokomwedi. Paife, omolwomayambidido avahapu nosho yo “efaafano” lopashimaliwa, ehangano laJehova ohali yambidida mokutoloka nokutandaveleka Eembiibeli koshilyo keshe shoukwaneumbo nokovakonakonimbiibeli ovo va fya ondjala pamhepo. (Lesha 2 Ovakorinto 8:13-15.) Onghee hano, aveshe ovo hava yandje nosho yo ovo hava tambula otava dulu okupanga oukaume naJehova.
OKUNINIPIKA EKWATAFANO LI NA SHA ‘NOIPINDI YOUNYUNI’
12. Abraham okwa ulika ngahelipi kutya okwa li e lineekela muKalunga?
12 Onghedi imwe omo hatu dulu okupanga oukaume naJehova omokuninipika ekwatafano letu moipindi younyuni nomokulongifa efimbo letu tu konge omamona ‘oshili.’ Abraham, omulumenhu weitavelo wopefimbo lonale, okwa li a fiya po nehalo liwa oshilando shaUr osho sha li sha punapala ndele ta ka kala meetenda nokukaleka po oukaume waye naJehova. (Heb. 11:8-10) Okwa kala alushe ha tale ko Kalunga e li Odjo yemona loshili; ine likongela nandenande omamona oo taa ulike kutya ine lineekela muye. (Gen. 14:22, 23) Jesus okwa twa omufindo eitavelo la tya ngaho, eshi a lombwela omulumenhu omunyasha woshipuna, a ti: “Ngeenge wa hala okuwana wa pwa, inda u ka landife po aishe ei u i kwete, u i yandje keehepele, ndele to kala u nemona meulu, ndele ila, u shikule nge.” (Mat. 19:21) Omulumenhu oo ka li e na eitavelo la fa laAbraham, ashike vamwe ova li va ulika elineekelo lavo muKalunga filufilu.
13. (a) Elondwelo lilipi Paulus a li a pa Timoteus? (b) Ongahelipi hatu dulu okutula moilonga omayele aPaulus kunena?
13 Timoteus okwa li omulumenhu e na eitavelo. Konima eshi a ifana Timoteus “omukwaita muwa waKristus Jesus,” Paulus okwe mu lombwela a ti: “Kape na omukwaita te lipyakidile oipalwifa, osheshi a hala okuwapalela ou, e mu shivila moukwaita.” (2 Tim. 2:3, 4) Ovashikuli vaJesus vokunena, mwa kwatelwa etangakwaita lovalongi vefimbo li yadi ve dulife pomiliyona, ova tula moilonga omayele aPaulus e na sha nokutamununa mo oukalele wavo she likololela keenghalo davo. Ngeenge tava kondjifa omafininiko oo ta xwaxwamekwa kounyuni oo we va dingilila, ohava dimbuluka efinamhango olo tali ti: “Naau e noikolo ta ningi omupika waau e mu pa eengele.” (Omayel. 22:7) Satana ine tu halela sha shiwa; okwa hala ashike tu longife efimbo letu neenghono detu tu li ovapika voipindi younyuni ou. Omatokolo amwe ota dulu oku tu kaleka momwiyo wopashimaliwa oule womido. Omaumbo manene, omikuli, eehauto dondilo, nosho yo eehango odo hadi kala di na oinima ihapu otadi dulu okweetifa po omafininiko manene opashimaliwa. Ohatu ulike ounongo tau longo ngeenge hatu kaleke onghalamwenyo yetu i li paunafangwa nokuninipika oinakuwanifwa noilandomwa yetu, nokukala ovapiya vaKalunga ponhele yokukala ovapika voipindi younyuni ou wokunena. — 1 Tim. 6:10.
14. Omatokolo oludi lilipi a pumbiwa? Yandja oihopaenenwa.
14 Okukaleka onghalamwenyo yetu paunafangwa osha kwatela mo okulitulila po omalalakano. Ovalihomboli vamwe ova li va tota po ongeshefa tai xumu komesho. Ashike, ehalo lavo lokushuna moilonga yefimbo li yadi ola li le ve linyengifa va landife po ongeshefa, ombautu yavo nosho yo oinima imwe yopamaliko. Opo nee ova li ve liyamba va ka kwafele moilonga yokutunga keembelewa da kula koWarwick, moNew York. Ova li va mona enangekonoupuna le likalekelwa loku ka longa kObetel pamwe nokamonakadona kavo nosho yo noshitenya shavo, noivike imwe pamwe novadali vomushamane ovo navo va kufa ombinga moilonga yokutunga koWarwick. Omumwameme omukokolindjila moColorado, shaU.S.A., okwa li a mona oilonga yetata fiku mombaanga. Ovalongi vomombaanga ova li va hafela oilonga yaye nova li ve mu pula a longe omafiku aeshe noku mu lombwela kutya ondjabi yaye otai ka hapupalifwa lutatu. Ashike molwaashi oilonga oyo okwa li tai mu imbi a yandje elitulemo koukalele, okwa li a anya eetepo olo. Oyo oi li ashike oihopaenenwa inini yomaliyambo oo a ningwa kovapiya vaJehova. Omatokolo a tya ngaho okupitifa komesho oinima yOuhamba otaa ulike kutya otwa lenga oukaume wetu naKalunga nosho yo omamona opamhepo shi dulife osho oipindi younyuni ou tai dulu okuyandja.
NGEENGE OINIMA YOPAMALIKO TAI XULU PO
15. Omamona elipi ha eta ehafo linene?
15 Oinima yopamaliko ihai kala alushe euliko kutya otwa nangekwa noupuna kuKalunga. Jehova oha nangeke noupuna ovo ve li “oipuna yoilonga iwa.” (Lesha 1 Timoteus 6:17-19.) Pashihopaenenwa, eshi Lucia * a li a mona kutya koAlbania oku na omhumbwe yovaudifi, okwa li a tembukila koAlbania okudja kuItaly mo 1993 nopehe na eyambidido lasha, e lineekela muJehova filufilu. Okwa li e lihonga elaka lOshialbania nokwa kwafela ovanhu ve dulife 60 fiyo va ninginifwa. Nonande vahapu vomoshiwana shaKalunga ihava udifa moitukulwa oyo hai eta oidjemo iwa ya fa oyo, keshe shimwe osho hatu ningi tu kwafele vamwe va mone nova kale mondjila oyo tai twala komwenyo oshi li oshinima osho fye navo hatu ka kala twa lenga fiyo alushe. — Mat. 6:20.
16. (a) Onghalelo yoipindi younyuni ou oya taalela onakwiiwa ilipi? (b) Eudeko letu li na sha nonakwiiwa oli na okukuma ngahelipi etaleko letu li na sha noinima yopamaliko?
16 Jesus okwa popya a ti: ‘Ngeenge emona loipupulu tali xulu po,’ ndele ina popya kutya otashi dulika ‘li xule po.’ (Luk.16:9) Ombaanga noikwamaxupilo oya wa pedu momafiku aa axuuninwa nokai fi sha okuyelekanifa naasho tashi ka ningwa monakwiiwa i li popepi mounyuni aushe. Onghalelo aishe yaSatana ngaashi opolotika, omalongelokalunga noikwaipindi younyuni waye otai ka xula po. Omuprofeti Hesekiel naSefanja ova li va xunganeka kutya oshingoldo noshisiliveli oyo ye lineekelwa kounyuni itai ka kala vali i na ongushu. (Hes. 7:19; Sef. 1:18) Mbela ohatu ka kala tu udite ngahelipi ngeenge otwa fiki pexulilo lokukalamwenyo kwetu mounyuni ou, ndele hatu didilike kutya mboli otwa xutwifa emona loshili omolwokulalakanena “emona loipupulu”? Ohatu ka kala tu udite ngaashi omulumenhu oo a kala nokulongela oimaliwa ihapu onghalamwenyo yaye aishe, ndele mboli oimaliwa oyo kai fi yoshili. (Omayel. 18:11) Oshoshili kutya emona la tya ngaho otali xulu po, onghee hano, inatu xutwifwa nande omhito ei ‘mokulikongela nemona loipupulu ookaume’ meulu. Keshe osho hatu ningi tu xumife komesho Ouhamba waJehova ohashi tu pameke pamhepo.
17, 18. Ookaume kaKalunga ova teelela onakwiiwa ya tya ngahelipi?
17 Eshi Ouhamba waKalunga tau ke uya, okuhiila nokufuta omaumbo otaku ka xula po, oikulya otai ka kala yoshali noya henena noitapa ka futwa oimaliwa tu kale ke po oukolele wetu. Oukwaneumbo waJehova wokombada yedu otau ka hafela onghalamwenyo ya denga mbada. Oingoli, oishiliveli noikwamamanya otai ka kala yokufeweka, ndele itai ka tuvikilwa i dale oimaliwa. Oinima oyo i na ongushu ngaashi oipilangi, omamanya nosho yo oitenda otai ka kala yoshali opo tu i tungife omaumbo mawa elela. Ookaume ketu otave ke tu kwafela nopehe na okufutwa oimaliwa. Onghedi ipe yokuhafela eeshali dopaushitwe kombada yedu otai ka kala onghedi yetu yokukalamwenyo.
18 Osho oshi li ashike oshitukulwa shefyuululo olo li na ondilo ihe fi okuyelekwa laavo ve likongela nemona loipupulu ookaume meulu. Ovalongeli vaJehova vokombada yedu otava ka kala va hafa neenghono eshi tava ka uda eendjovo daJesus edi tadi ti: “Onye ovanangekwa noupuna vaTate, ileni, mu ka fyuulule [Ouhamba] ou mwe u longekidilwa, keshito lounyuni.” — Mat. 25:34.
^ okat. 4 Jesus ina ulika kutya epopyo olo ola li paushili. Oshitya shOshigreka “popiwa” ile tu tye okufeekelwa osho shi li mu Lukas 16:1 otashi yandje ediladilo kutya ouyelele oo wa popilwa omukeleli ka wa li woshili. Ashike Jesus okwa li ta yandje elitulemo konghedi omo omukeleli e li nyenga ndele hakomatomheno kutya omolwashike a tewa moilonga.
^ okat. 15 Ondjokonona yonghalamwenyo yaLucia Moussanett oyi li mo-Awake! yo 22 Juni 2003, ep. 18-22.


text:
OKAPITULU 9
Okuti Tukahi Umue “Kononthiki Mbahulilila”?
Ovipuka patyi tueete hono viapopiwa mo Mbimbiliya?
Ondaka ya Huku yati kononthiki mbahulilila ovanthu mavakakala novituwa patyi?
Ovipuka patyi oviwa Ombimbiliya yapopia konthele yononthiki mbonthyulilo?
OKUTI uhole okutala ovipuka vipopiwa mo televisau, iya olipulu okuti: ‘Ouye ou maukahulila pi? Oviponga vitumphulukila vala ovanthu momuvo vahakevelela. Etyi matyikamoneka muhuka nawike utyii. (Tiago 4:14) Mahi, atyiho matyikamoneka komutwe Jeova utyii. (Isaia 46:10) Kohale Ondaka ya Huku Ombimbiliya, yapopile okuti makukamoneka ovipuka ovivi, ngevi tueete hono. Mahi, tupu yati makukamoneka ovipuka oviwa.
2 Jesus Kristu wapopia konthele Youhamba wa Huku, maukamanako ovivi, nokupilulula Ouye uno opo ukale omphangu yombembwa. (Lucas 4:43) Ovanthu ankho vahanda okunoñgonoka onalupi Ouhamba oo mauya. Moluotyo, ovalongwa va Jesus avemupulu okuti: ‘Olipi enyingilikilo liokuya kuove no lionthyulilo youye uno? (Mateus 24:3) Jesus evekumbulula okuti, o Jeova Huku vala utyii onalupi onthyulilo youye uno maiya. (Mateus 24:36) Tupu, Jesus wapopile ovipuka mavikapita kombanda yo Ohi, tyina nkhele Ouhamba weheneetele ovanthu ombembwa yotyotyili nepameko. Ovipuka Jesus apopile, aviho vikahi nokumoneka hono!
3 Tyina nkhele tuhenetange omalekeso okuti tukahi kononthiki mbahulilila, tutalei ovita viaenda keulu viahamuenwe nomunthu nawike. Mahi onthyulilo yovita ovio, yaeta ovitateka pano pohi.
OVILWA VIAENDA KEULU
4Okapitulu tuelilongesa konyima momukanda omu, kahangununa okuti Jesus Kristu walinga Ohamba keulu menima lio 1914. (Daniel 7:13, 14) Etyi Jesus avialekwa ahimbika liwa-liwa okulekesa ounene liae. Ombimbiliya yati: ‘Kuakatuka ovilwa ovinene keulu. Mingeli [enyina ekuavo lia Jesus] no noandyu mbae avalwisa enyoka [Satanasi Eliapu], iya enyoka no noandyu mbae onombi, navo otyo valwa.’* Mahi, Satanasi no noandyu mbae onombi ine ovilulu, vafindwa avatewa keulu okutahelwa pano pohi. Onoandyu mbekolelo mba Huku ambuhambukwa unene mokonda Satanasi novilulu viae ine onoandyu onombi vatewatewa keulu. Mahi, ovanthu pano pohi kavakalele nehambu ngolio. Ombimbiliya yati: ‘Elowei onue vokuli pohi no melunga, mokonda Eliapu lialaukila kuonue nonyengo onene, mokonda lityii okuti okamuvo kalio kakehi.’—Revelação (Apocalipse) 12:7, 9, 12.
5 Tala etyi tyatuka kovita viaenda keulu. Mokonda yonyengo onene, Satanasi waeta ovitateka no nonkhumbi movanthu pano pohi. Ngetyi mokelilongesa, pahe tukahi momuvo watyo oo wovitateka. Mahi omuvo watyo oo, omusupi unene. Alo umwe Satanasi utyii. Ombimbiliya ilekesa okuti tukahi kononthiki mbonthyulilo. (2 Timóteo. 3:1) Tyihambukiswa unene okunoñgonoka okuti apa katutu Huku mahanyaunako Satanasi! Tutalei ovipuka vimwe viapopiwa mo Mbimbiliya vikahi nokupita mononthiki mbuno. Ovipuka ovio vilekesa okuti tukahi mononthiki mbonthyulilo. Iya apa katutu Ouhamba wa Huku maukaeta omuenyo omuwa wahapu pala vana vokuhole Jeova. Tete, matutale ovipuka vikuana Jesus apopile okuti mavikakala enyingilikilo liononthiki mbonthyulilo.
OMANYINGILIKILO AVILAPO ONONTHIKI MBONTHYULILO
6‘Otyilongo matyikalwisa otyilongo otyikuavo, iya ouhamba maukalwisa ouhamba omukuavo.’ (Mateus 24:7) Momanima okualamba ovanthu ovanyingi vankhia movita. Omuhoneki umue ko Gra-Bretanha wati: momanima 100 okualamba, kuaipawa ovanthu ovanyingi unene. Momanima oo, ovanthu veliipaa unene. Ovita viatualako nokuliyandyana ouye watyo auho. Kavihi ovilongo viakalele okamuwo tyihena ovilwa.’ Omukanda umue (Worldwatch Institute) wati: Ovanthu vokuaipawa novita okutunda mo 1900 alo mo 2000, ovanyingi unene tyipona aveho vaipawa tunde kotyita tyotete Momuvo wa Kristu, alo mo 1899. Okupolelela menima lio 1914, ovanthu valamba po nomiliau 100 vankhila movita. Tutyii nawa okuti okunkhisa vala omunthu wike tyiihama. Pahe, sokolola ononkhumbi nomuihamo wokutala ovanthu ovanyingi mombunga nomapanga vaipawa movita ovio.
7‘Makukakala ondyala.’ (Mateus 24:7) Ovanongo vamue vati mokueenda kuomanima 30 okualamba, ovanthu vekahi nokulima ovilia ovinyingi. Mahi, ondyala ikahi nokutualako. Mokonda ovanthu ovanyingi vetupu onombongo pala okulanda okulia, nokulanda onofika pala okulima. Movilongo viokuna omalumono, ovanthu ovanyingi vamona vala ondolale ike monthiki, vamue kavatuukisa ondolale pala okulanda okulia. Ovanyingi vena ondyala onene. Eongano Liekongoko Ouye Auho, liati ovana ovanyingi vekahi nokunkhia mokonda yondyala kese nima.
8‘Makukakala ovinimawe ovinene.’ (Lucas 21:11) Eongano limue ko EUA liati, tunde mo 1990, kuapita ovinimawe 17 kese enima, viokuateya onondyuo ononene nokuikula o ohi. Kese enima kukahi nokupita ovinimawe ovinene vikahi nokuhanyauna onondyuo. Omukanda omukuavo wati: Ovinimawe viaipaa ovanthu ovanyingi mokueenda kuomanima 100 okualamba. Ounongo wovanthu watepulula vala katutu ononkhia mbovanthu.
9‘Makukakala omauvela omanene.’ (Lucas 21:11) Namphila ounongo wokuhakula ukahi nokuenda no komutue, omauvela o kohale naa ekahi nokumoneka pahetyino, ekahi nokuipaa ovanthu ovanyingi. Omukanda umue wati omauvela 20, okukutikinyamo omukolo-omunene, no malalia, no kolela, akaka vali unene momanima ano. Iya omauvela amue epwiya okuehakula. Momanima okualamba pahetyino, kuatumbuka vali omauvela 30 omape. Amue etupu ovihemba viokuehakula. Moluotyo, ekahi nokuipaa ovanthu ovanyingi.
OVITUWA VIO VANTHU KONONTHIKI MBAHULAKO
10 Ombimbiliya yapopia ovipuka mavikamoneka mouye. Tupu yati kononthiki mbokuhulilila, ovituwa viovanthu mavikapiluluka. O apostolu Paulu wapopia oñgeni ovanthu mouye mavakakala. Mo 2 Timóteo 3:1-5, tutangamo okuti: Ko nonthiki mbahulako makukakala omuwo wokuepuiya. O apostolu Paulu wati:
- Ovanthu mavakakala vokulihole ovo muene,
- vokuhole onombongo
- ovana kamaveketavela ovohe
- mavakakala ononkhembi
- vehena oluembia
- vehetyivili okulikondola omitima
- ovakalavi
- vokuhole vali ovitalukiso tyipona Huku
- velilekesa ngatyina vena ekolelo mu Huku, mahi kavayeke Ondaka ya Huku ihongolele omuenyo wavo
11 Okuti potyilongo ukala, pena ovanthu vena ovituwa ngovio? Enga, pena. Ouye auho ovanthu vena ovituwa ovivi. Otyo tyilekesa okuti Huku meya okuvehanyaunako, mokonda Ombimbiliya yati: ‘Tyina onondingavivi mbuyova ngeholi, iya vokulinga ovivi vatualako nokupama, opo mavakanyimuako apeho’.—Salmo 92:7
OVIPUKA OVIWA VIKAHI NOKUMONEKA
12 Tyotyili ouye weyula ovivi mononthiki ombu mbokuhulilila, ngetyi Ombimbiliya yetyipopiale. Namphila ouye weyula ononkhumbi, mahi pena ovipuka oviwa vikahi nokumoneka pokati kovafendeli va Jeova.
13 Ombimbiliya momukanda wa Daniele yapopia okuti Enoñgonoko lio tyotyili malikeliyawisa. Otyo ankho matyikapita nalupi? O kononthiki mbonthyulilo. (Daniel 12:4) Haunene okupolelela mo 1914, Jeova ukahi nokukuatesako vana vahanda okumuumbila opo vanoñgonoke nawa Ombimbiliya. Ovaumbili va Jeova vena ombili onene yokunoñgonoka otyili konthele yenyina lia Huku nomilao viae. Vanoñgonoka otyili konthele yotyilikutila tyeyovo tya Jesus Kristu, nonkhalelo ya vana vokuankhia, netutilo. Tupu, ovafendeli va Jeova valongeswa oñgeni vena okutyinda omuenyo opo vakale nomuenyo omuwa unkhimaneka Huku. Tupu, vanoñgonoka nawa otyilinga Tyouhamba wa Huku, no ñgeni maukamanako ovitateka pano pohi. Iya oityi vekahi nokulinga nenoñgonoko olio? Epulo eli, litutuala keulo ekuavo likahi nokufuisuapo kononthiki mbuno mbonthyulilo.
14 Jesus wapopia okuti ‘konthyulilo youye uno wa Satanasi’: Onondaka ombu onongwa mbouhamba wa Huku mambukaiviswa kombanda yo ohi aiho. (Mateus 24:3, 14) Onondaka onongwa mbouhamba wa Huku, netyi ouhamba oo uhangununa, netyi maukalinga, no ñgeni mauketuetela ononkhano onongwa, vikahi nokuiviswa mouye auho. Onondaka ombo mbukahi nokuiviswa movilongo vilamba po 230, no momalaka alamba po 400. Onombangi mba Jeova vekahi nokuivisa onondaka ombo nombili onene. Ovo vatunda movilongo aviho, no momihoko aviho, no momalaka atyo aeho. (Revelação [Apocalipse] 7:9) Onombangi mba Jeova vekahi nokulongesa Ombimbiliya ovanthu ovanyingi vahanda okunoñgonoka oityi Ombimbiliya tyili ilongesa. Eulo olio likahi nokufuisuapo monkhalelo ihuvisa unene, namphila ovakristu vo tyotyili veyelwe novanthu aveho ngetyi Jesus apopile!—Lucas 21:17.
OITYI OVE UNA YOKULINGA?
15 Omaulo Ombimbiliya aeho ekahi nokufuisuapo hono. Ove kutavela okuti tukahi kononthiki mbahulako? Tyina onondaka ombo onongwa Mbouhamba wa Huku mbamaiviswa, alo apa Jeova ahanda, onthyulilo maiya. (Mateus 24:14) Onthyulilo, onthiki ina Huku makamanako ovivi aviho kombanda yo ohi. Jeova makatuma Jesus no noandyu mbae opo vakanyimeko onondyale mbae ambuho vahahande okumutavela. (2 Tessalonicenses 1:6-9) Satanasi no noandyu mbae onombi kamakayapula vali ovanthu ku Huku. Konyima yotyo, Ouhamba wa Huku maukaetela ovipuka oviwa aveho vokutavela outumini wa Huku.—Revelação [Apocalipse] 20:1-3; 21:3-5.
16 Mokonda onthyulilo youye wa Satanasi ikahi popepi, kese umue puonthue una okulipula okuti: Oityi ndyina yokulinga? Otyiwa okutualako nokulilongesa konthele ya Jeova novitumino viae etuavela. (João 17:3) Linga ononkhono mbokulilongesa Ombimbiliya. Kala notyituwa tyokuliongiya apeho novanthu vana valinga ehando lia Jeova. (Hebreus 10:24, 25) Ovola okukala nenoñgonoko enyingi Jeova ekahi nokuavela ovanthu aveho hono. Linga omapiluluko esukisa momuenyo wove opo upandwe na Huku.—Tiago 4:8
17 Jesus wapopile okuti ovanthu ovanyingi kamavekesuka nomalekeso okuti tukahi kononthiki mbonthyulilo. Ehanyauno lionondigavivi malikeya monthiki imue vahakevelela. Ehanyauno maliya ngatyina otyimphulu tyiya kounthiki. (1 Tessalonicenses 5:2) Jesus walondola okuti: ‘Ngetyi ankho tyali kononthiki mba Noe, otyo matyikakala pokuya kuo Mona womunthu. Mokonda kononthiki mbatyo ombo, etyi ombila onene nkhele iheneye, ovanthu ankho vasuka vala nokulia, nokunwa, nokunepa, no kunepwa, alo onthiki Noe anyingila mowato. Ankho kavasukile, alo ombila onene yeya aivekomboko aveho. Ongotyo matyikakala pokuya kuo Mona womunthu’.—Mateus 24:37-39.
18 Tupu, Jesus watolela ovateheleli vae okuti: ‘Liyungei nawa opo omitima vienyi vihakale nelelele mokonda yokulia unene, nokunwa unene, no kusukalala novipuka viomuenyo, iya onthiki oyo aimuhupula ngeliva. Mokonda maiya kovanthu vatyo aveho vekahi kombanda yo ohi. Moluotyo, tualeiko okukala tyalunguka. Likuambelei apeho, opo muhupe kovipuka ovio aviho mavikeya, iya amukala lutai [okupandwa] kolupala lwo Mona womunthu. (Lucas 21:34-36) Okutavela elondolo olio lia Jesus, ounongo. Omokonda yatyi? Omokonda vana vapandwa na Jeova Huku nomona womunthu Jesus Kristu, vena ekevelelo liokukahupa kehanyauno liouye wa Satanasi, avakakala apeho mouye omupe ukahi popepi!—João 3:16; 2 Pedro 3:13.
OTYETYI OMBIMBILIYA ILONGESA
- Enyingilikilo liononthiki mbonthyulilo ovita, nondyala, novinimawe nomauvela.—Mateus 24:7; Lucas 21:11.
- Kononthiki mbokuhulilila, ovanthu mavakakala vokulihole ovo muene, no kuhole onombongo, novitalukiso tyipona Huku.—2 Timóteo 3:1-5.
- Kononthiki mbuno mbahulako, onondaka onongwa Mbouhamba wa Huku, mbukahi nokuiviswa ouye auho.—Mateus 24:14.
* Opo unoñgonoke vali nawa okuti Mingeli enyina ekuavo lia Jesus Kristu, tala o Apendise.
Omapuko Elongeso
1. Oityi matyitukuatesako okunoñgonoka etyi matyikapita komutue?
2, 3. Epulo patyi ovalongwa valingile Jesus? Iya evekumbulula ñgeni?
4, 5. (a) Oityi tyapita keulu etyi Jesus alinga Ohamba? (b) Ngetyi tyapopiwa mu Revelação [Apocalipse] 12:12 oityi tyatuka kovilwa ovio?
6, 7. Oñgeni onondaka mba Jesus konthele yovita, nondyala mbukahi nokufuisuapo hono?
8, 9. Oityi tyilekesa okuti omaulo a Jesus konthele yovinimawe, nomauvela ekahi nokufuisuapo?
10. Ovituwa patyi viapopiwa mo 2 Timóteo 3:1-5, ove weete hono movanthu?
11. Oñgeni Salmo 92:7 ipopia etyi matyiya okupita no nondingavivi?
12, 13. Oñgeni enoñgonoko lio tyotyili likahi nokuliyawisa kononthiki ombu mbonthyulilo?
14. Alo pi onondaka onongwa Mbouhamba wa Huku mbukahi nokuiviswa hono? Iya ovalie vekahi nokuivisa onondaka ombo?
15. (a) Ove utavela okuti tukahi kononthiki mbahulako? Omokonda yatyi? (b) Oityi matyikalingwa onondyale mba Jeova konthyulilo youye? Iya oityi Huku makaetela vana vetavela outumini wae?
16. Oityi wesukisa okulinga?
17. Omokonda yatyi onthiki yehanyauno lionondingavivi maikahupula ovanthu ovanyingi?
18. Elondolo patyi lia Jesus tuna yokutavela?
LILONGESA VALI
Ita Opo Ulongeswe Ombimbiliya Otyali
Oityi Wesukisila Okulilongesa Ombimbiliya?
Ombimbiliya yakumbulula omapulo akolela momuenyo, ovanthu ovanyingi valinga mouye auho?


text:
ETUKULWA 5
“Ou Omona Wange”
OVANHU ovo hava file oshisho ounona ohava kala va hafa ngeenge ounona va longa oilonga iwa. Xe omudali oha kala a hafa okulombwela vamwe kutya: “Ou omonakadona wange ile omonamati wange,” ngeenge ovana vaye va longa oilonga iwa.
Jesus oha longo alushe oilonga oyo hai hafifa Xe. Onghee hano, Xe oku udite etumba omolwaye. Mbela oto dimbuluka kutya Xe yaJesus okwa ningile po shike efiku limwe eshi Jesus a li pamwe novashikuli vaye vatatu? — Kalunga okwa li a popya okudja meulu a ti: “Ou Omona wange omuholike, onde mu hokwa.” — Mateus 17:5.
Jesus oha hafele alushe okulonga oilonga oyo tai hafifa Xe. Mbela ou shi shii kutya omolwashike? Omolwaashi oku hole Xe shili. Ohashi kala shidjuu okulonga oshinima shonhumba molwaashi ashike u na oku shi ninga. Ndele ohashi kala shipu ngeenge omunhu oku na ehalo loku shi ninga. Mbela ou shi shii kutya otashi ti shike okulonga oshinima shonhumba nehalo liwa? — Otashi ti omunhu okwa halelela okulonga oshinima osho.
Jesus okwa li ha kala e na ehalo okuninga oshinima keshe osho Xe a li e mu pula a ninge, nokuli nofimbo a li ine uya kombada yedu. Okwa li e shi ninga molwaashi oku hole Xe, Jehova Kalunga. Jesus okwa li e na onhele iwa yokukala meulu eshi a li pamwe naXe. Ndele Xe okwa li e mu nine oilonga ye likalekelwa. Jesus okwa li e na okuuya kombada yedu opo a longe po oilonga oyo. Onghee hano, okwa li e na okudalwa e li okahanana kombada yedu. Ndele Jesus okwa li e na ehalo loku shi ninga molwaashi Jehova osho a li a hala a ninge.
Opo a dalwe e li okahanana kombada yedu, Jesus okwa li e na okukala e na ina. Mbela ou shi shii kutya ina yaJesus oye lyelye? — Edina laye oMaria. Jehova okwa li a tuma omweengeli waye Gabriel okudja meulu e uye a popye naMaria. Gabriel okwa li a lombwela Maria kutya ota ka dala okaana kokamati, oko taka ka lukwa Jesus. Mbela olyelye a li ta ka kala xe yokaana oko? — Omweengeli oo okwa li a lombwela Maria kutya Xe yokaana oko okwa li ta ka kala Jehova Kalunga. Nomolwaasho Jesus a li ta ka ifanwa Omona waKalunga.
Mbela Maria okwa li e udite ngahelipi kombinga yaasho? — Mbela okwa li a tya kutya: “Ina hala okukala ina yaJesus”? Ahowe, Maria okwa li a halelela okuninga osho a li ta pulwa kuKalunga. Ndele mbela ongahelipi Omona waKalunga oo a li meulu a li ta ka dalwa e li okahanana kombada yedu? Okudalwa kwaJesus okwa li kwa yooloka ko ngahelipi kokudalwa kwouhanana vakwao? Mbela ou shii kutya okwa li kwa yooloka ko ngahelipi? —
Kalunga okwa li a shita ovadali vetu votete, Adam naEva, tava dulu okuya momilele, sha hala okutya, tava nangala pamwe nokukwatafana pambelela monghedi ye likalekelwa, tava longifa oilyo yavo yoludalo. Ngeenge omushamane nomukulukadi va i momilele, omukulukadi oha ningi eteelelo nokaana ohaka kulile moshidalelo shaina. Ovanhu vahapu ohava ti kutya oshinima osho oshikumwifilonga, onde lineekela kutya naave osho to diladila ngaho.
Kalunga okwa li a longa po oshikumwifilonga shimwe shinenenene. Okwa li a lundululila omwenyo wOmona waye moshidalelo shaMaria okudja meulu. Kalunga ka li a ninga nale oshinima sha tya ngaho, noite ke shi ninga vali. Kungaho, Jesus okwa kulila moshidalelo shaMaria ngaashi ashike ouhanana vakwao hava kulile moidalelo yooina. Konima yaasho, Maria okwa ka hombolwa kuJosef.
Eshi Jesus a li e li pokudalwa, Maria naJosef ova li va ka talela po kuBetlehem, ndele oshilando osho osha li shi yadi ovanhu. Maria naJosef kava li nokuli ve na onhele yokukala, onghee hano, ova li va ka kala monhele omo hamu nangala oimuna. Jesus okwa li a dalelwa monhele omo, nokwa li a nangekwa metemba loimuna, ngaashi u shi wete mefano olo eshi ta nangekwa mo. Etemba loimuna omomo hamu tulwa oikulya yeengobe nosho yo yoimuna ikwao.
Opa li pa ningwa oinima ihokwifa moufiku omo Jesus a dalwa. Ovafita vamwe ova li va holokelwa komweengeli popepi naBetlehem. Omweengeli oo okwa li e va lombwela kutya Jesus omunhu a fimana. Okwa ti: ‘Ame ohandi mu lombwele onghundana iwa oyo tai ka hafifa ovanhu aveshe. Nena tuu eli okwa dalwa oo ta ka xupifa ovanhu.’ — Lukas 2:10, 11.
Omweengeli oo okwa li a lombwela ovafita ovo kutya ngeenge ova i kuBetlehem, otava ka hanga Jesus a nangekwa metemba lokulila oimuna. Ohaluka, ovaengeli vamwe ova li ve limbwanga mumwe nomweengeli oo ndele tava tange Kalunga. Ova li va imba tava ti: ‘Efimano ola Kalunga nombili kombada yedu movanhu e va hokwa.’ — Lukas 2:12-14.
Eshi ovaengeli va dja po povafita, ovafita ova li va ya kuBetlehem va ka tale Jesus. Eshi ovafita va li va fika kuBetlehem, ova li va lombwela Josef naMaria oinima aishe iwa oyo va li va uda. Maria ka li tuu a hafa eshi a li a itavela okukala ina yaJesus!
Konima yefimbo, Josef naMaria ova li va twala Jesus koshilando shaNasaret, oko Jesus a ka kulila. Eshi Jesus a kula okwa li a hovela noshilonga shaye shinene shokuhonga ovanhu. Oshilonga osho osha li shimwe shomoilonga oyo Jehova Kalunga a li a hala Jesus a longe kombada yedu. Jesus okwa li e na ehalo okulonga oshilonga osho, molwaashi okwa li e hole Xe yomeulu neenghono.
Fimbo Jesus a li ina hovela oshilonga shaye e li Omuhongi Munene, okwa li a ninginifwa momulonga waJordan, kuJohannes Omuninginifi. Opo nee opa li pa ningwa oshinima shikumwifi eshi Jesus a dja koshi yomeva. Jehova okwa li a popya okudja meulu a ti: “Ou Omona wange omuholike, onde mu hokwa.” (Mateus 3:17) Mbela iho kala wa hafa ngeenge ovadali voye tave ku lombwele kutya ove ku hole? — Ohatu dulu okukala noushili kutya Jesus naye osho a li e udite ngaho.
Jesus okwa li ha ningi alushe osho sha yuka. Ka li ha kala e lihalela ondodo oyo ihe fi yaye. Ka li ha lombwele ovanhu kutya oye Kalunga. Omweengeli Gabriel okwa li a lombwela Maria kutya Jesus ota ka ifanwa Omona waKalunga, na Jesus ye mwene okwa li a popya kutya ye Omona waKalunga. Ndele Jesus ka li a lombwela ovanhu kutya oku shii shihapu e dule Xe. Okwa ti: “Tate oku dule nge.” — Johannes 14:28.
Nokuli naashi a li meulu, Jesus okwa li ha ningi osho Xe he mu lombwele a ninge. Ka li ashike ha itavele kutya ota ka ninga oshinima shonhumba, ndele mboli hasho ta ka ninga shili. Okwa li e hole Xe, nomolwaasho okwa li ha pwilikine kwaasho Xe te mu lombwele a ninge. Eshi Jesus e ke uya kombada yedu, okwa li yo a longa osho Xe yomeulu a li e mu tuma a longe. Ka li a longifa efimbo laye moinima imwe i lili. Hano itashi kumwifa eshi Jehova a hokwa Omona waye.
Mbela nafye inatu hala okuhafifa Jehova? — Ngeenge osho, natu ulike kutya ohatu pwilikine kuJehova shili, ngaashi Jesus a li a ninga. Kalunga oha popi nafye okupitila mOmbibeli. Mbela otashi ka kala ngoo sha yuka okuliningifa tu kale twa fa hatu pwilikine kuKalunga, ndele osho twa itavela naasho hatu ningi oshi li omhinge naasho Ombibeli tai ti? — Dimbuluka kutya ohatu ka kala twa hala okuhafifa Jehova ngeenge otu mu hole shili.
Paife natu ka leshe omishangwa dimwe dOmbibeli odo tadi ulike kutya otwa pumbwa okwiitavela nokushiiva kombinga yaJesus: Mateus 7:21-23; Johannes 4:25, 26; nosho yo 1 Timoteus 2:5, 6.


text:
Tu Sandiliye
Etu tua sanjuka omo lioku kuatisa omanu vana va kuete onjongole yoku lilongisa Embimbiliya ale kupange wetu u kasi oku lingiwa koluali luosi. Kuama olonumbi vi kuãimo oco o sandiliye olombangi via Yehova kocitumãlo o kasi.
Pinga elilongiso limue Liembimbiliya li lingiwa ocali
Sandiliya Onjango yimue Yusoma Yolombangi Via Yehova
Sandiliya eteke kuenda ocitumão cohongele yocipito coku ivaluka olofa via Yesu ci lingiwa unyamo lunyamo
Sandiliya ocitumãlo ku lingiwila ohongele yofeka Yolombangi Via Yehova
Sandiliya vimue pokati kolofiliale vietu
Tu telefonalele ale tu sonehele poku kuama onumbi yi sangiwa pombuelo
Kofeka yo Serra Leoa
Watch Tower Bible and Tract Society
PO Box 136
KO FREETOWN
KOFEKA YO SERRA LEOA
+232 76-679-072
+232 77-850-790
+232 76-679-075
Alivala Oku Nyula
Sengunda toke Votãlo
Komẽle oku upisa 7:45 toke kekumbi kelivala 4:45


text:
Nye Ndi Sukila Oku Linga Nda Ndi li Yeva Ulika?
Ceci o sukila oku linga
1. Tiamisila utima kovina o pondola oku linga. (2 Va Korindo 11:6) Ndaño okuti ca sunguluka oku limbuka akulueya ove, limbuka okuti o pondola oku linga ovina vialua. Oku limbuka ovina o pondola oku linga, ci ka ku kuatisa oku yuvula ovisimĩlo ka via sungulukile o kuete viatiamẽla kokuove muẽle kuenda oku yula ulika. Lipula ndoco:‘ovina vipi ndi pondola oku linga?’ Sokolola kovina vimue o tẽla oku linga ale ovituwa viasunguluka.
2. Kapako vakuene. Fetika koku linga ukamba lomanu vamue. [Umãlehe] umue o tukuiwa hati, Jorge wa popia hati:
“Nda limbuka okuti oku pula ku vakuene ndomo va kasi, ale oku va pula ndomo upange wavo u kasi oku enda, ci kuatisa oku va kũlĩha ciwa.”
Ocisimĩlo: Ku ka linge lika ukamba lomanu va kasi vutunga wove. Omanu vamue va tukuiwa Vembimbiliya okuti pokati kavo pa kala ukamba uwa, va kuatele ovitunga via litepa, ndeci: Ruti la Naomi, Daviti la Yonatão kuenda Timoteo la Paulu. (Ruti 1:16, 17; 1 Samuele 18:1; 1 Va Korindo 4:17) Ivaluka okuti vombangulo mua kongela oku liyevelela. Omanu va sole vana va va yevelela. Omo liaco, nda ove ku kuete ocituwa coku vangula calua, ivaluka okuti: Ku sukila oku vangula otembo yosi!
3. Sapela lomunu umue ‘
ovisimĩlo viove.’ (1 Petulu 3:8) Ndaño okuti ove ku tava kocisimĩlo comunu ukuavo, kuata epandi kuenda u yevelela lutate. Seteka oku sapela catiamẽla kovina u tavi. Nda o sima okuti ku tava kocina cimue, lekisa umbombe kuenda vangula lonjila yimue ya sunguluka.
Ocisimĩlo: Poku sapela lavakuene, sapela lonjila yimue wa yonguile okuti haco va sapela love. Oku vangula lukãlu, oku sanumula, oku tonda ale oku vetiya vakuene oku sima okuti olonjanja viosi ka va lingi eci ca sunguluka, ci koka okuti ka va kala vali akamba vove. Ovo va ka lekisa ocisola kokuove nda ‘
olondaka viove vi kala lumbombe.’—Va Kolosai 4:6.


text:
Atosi
1 YEHOVA
Onduko ya Suku okuti Yehova, yi lomboloka okuti: “O Tẽlisa Ocipango Caye.” Yehova eye Suku ukuonene wa velapo, kuenda wa lulika ovina viosi. Eye o kuete unene woku linga ovina a yongola.
Kelimi lio Heveru, onduko ya Suku ya enda oku sonehiwa lololetala vikuãla. Kelimi Liongelesi ololetala viaco vikuãla vi sonehiwa ndoco: YHWH, ale JHVH. Vovisonehua viatete vio Heveru, onduko ya Suku ya tukuiwa Vembimbiliya kueci ci panda 7.000 kolonjanja. Omanu vo kolonepa viosi violuali va siata oku tukula onduko Yehova volonjila via litepa, kuenda va yi tukula lonjila yimue ya kũlĩhĩwa kelimi liavo.
2 EMBIMBILIYA LIA “TUNDA KU SUKU”
Usovoli Wembimbiliya Suku, pole, wa tuma alume vamue oco va li sonehe. Upange waco u sokisiwa lulume umue ukualomĩlu okuti, o pinga kusonehi waye oco a sonehe ukanda u kuete ovisimĩlo viulume waco ukualomĩlu. Espiritu sandu lia Yehova Suku lia kuatisa asonehi Vembimbiliya oco va sonehe ovisimĩlo viaye. Espiritu liaye lia va kuatisa volonjila via litepa. Momo, olonjanja vimue vaenda oku kuata ovinjonde, ale olonjoi viovina va sukilile oku soneha.
3 OLONUMBI
Olonumbi, vi lomboloka alongiso a sangiwa Vembimbiliya okuti, a lombolola ovina viocili. Onumbi yokuti “akamba vãvi va nyõla ovituwa viwa,” yi tu longisa okuti, tu pondola oku kuata ovituwa viwa ale vĩvi, omo liakamba vetu. (1 Va Korindo 15:33) Onumbi yokuti “eci omunu a kũla, haico ongula,” yi tu longisa okuti, ka tu pondola oku puluka kueci ciyilila kovina tua linga.
4 OCITUMASUKU
Ocitumasuku, esapulo limue li tunda ku Suku. Citava okuti li lombolola eci catiamẽla kocipango ca Suku, elongiso limue liatiamẽla kekalo liomanu, onumbi yimue, ale esombiso. Ocitumasuku ci lombolokavo esapulo liatiamẽla kovina vi ka pita kovaso yoloneke. Vembimbiliya mu sangiwa ovitumasuku vialua okuti, via tẽlisiwa.
5 OVITUMASUKU VIATIAMẼLA KU MESIYA
nYesu okuti Mesiya, eye lika wa tẽlisa ovitumasuku vialua vi sangiwa Vembimbiliya viatiamẽla kokuaye. Tala pokakasia losapi hati: “ Ovitumasuku Viatiamẽla ku Mesiya.”
▸ Ocip. 2, ocin. 17, etosi pombuelo yemẽla.
6 OCIPANGO CA YEHOVA CATIAMẼLA KONGONGO
Yehova wa lulika ongongo okuti, yi linga ocumbo ceposo, oco mu kale omanu vo kuetele ocisola. Ocipango caye ka ca pongolokele. Ndopo Yehova Suku o ka kundula olondingaĩvi, kuenje, o ka eca komanu omuenyo ko pui.
7 SATANA ELIAPU
Satana, eye ungelo wa fetika oku lekisa esino ku Suku. Eye o tukuiwa hati Satana, ci lomboloka okuti, “Unyãli,” momo wa siata oku lingila uyaki Yehova. Eye o tukuiwavo hati Eliapu, ci lomboloka okuti, “Ukualombonde.” Satana wa tambula olonduko evi momo, wa siata oku popia uhembi watiamẽla ku Suku, kuenda wa siatavo oku kemba omanu.
8 OVANGELO
Yehova osimbu ka lulikile ongongo, tete wa lulika ovangelo. Ovo va lulikiwa oco va kale kilu, kuenda kilu kuli olohuluwa viovangelo. (Daniele 7:10) Ovangelo va kuete olonduko via litepa, ekalo lia litepa, kuenda va siata oku lekisa umbombe okuti, va yuvula oku fendeliwa lomanu. Ovo va litepa, kuenda va kuete ovopange a litepa. Vupange waco mua kongela oku talavaya kocalo ca Yehova, oku eca esapulo liaye, oku teyuila afendeli vaye palo posi kuenda oku va songuila. Ovangelo va kuetevo ocikele coku eca esapulo liesombiso kuenda va kasi oku kuatisa kupange woku kunda. (Osamo 34:7; Esituluilo 14:6; 22:8, 9) Kovaso yoloneke va ka kuatisa Yesu vuyaki wo Harmagedo.—Esituluilo 16:14, 16; 19:14, 15.
9 EKANDU
Ekandu, li lomboloka ovina viosi tu sima, evi tu sokolola, ale vievi tu linga okuti vi sumuisa Yehova. Omo okuti ekandu lia nyola ukamba wetu la Yehova Suku, eye wa siata oku tu ĩha ovihandeleko, kuenda olonumbi vi tu kuatisa oku yuvula oku linga ekandu ocipango. Kefetikilo Yehova wa lulika ovina viosi via li pua, pole, eci Adama la Heva va liwekapo oku pokola ku Yehova va linga ekandu, kuenje va linga omanu ka va li puile. Ovo veya oku kuka kuenda oku fa. Omo liaco, tua piñala ekandu ku Adama, kuenje tua siatavo oku kuka kuenda oku fa.
10 HARMAGEDO
O Harmagedo yi lomboloka uyaki wa Suku u ka kundula oluali lua Satana kuenda olondingaĩvi.
11 USOMA WA SUKU
Usoma wa Suku, u lomboloka uviali Yehova a tumbika kilu. Yesu Kristu eye Soma yuviali waco. Kovaso yoloneke, Usoma wa Yehova owo u ka kundula olondingaĩvi viosi. Usoma waco u ka viala ongongo yosi.
12 YESU KRISTU
Yehova Suku wa lulika Yesu osimbu ka lulikile ovina vikuavo. Eye wa tumile Yesu palo posi oco a file omanu vosi. Noke liolofa via Yesu, Yehova wo pindula. Cilo Yesu o kasi oku viala kilu Vusoma wa Suku.
13 OCITUMASUKU 70 KOLOSEMANA
Ocitumasuku Cembimbiliya ca tukuile otembo Mesiya a laikele oku molẽha. Eye wa laikele oku molẽha kesulilo liotembo yimue yi tukuiwa hati, 69 kolosemana. Otembo yaco ya fetika kunyamo wo 455 O.Y., kuenda ya sulila kunyamo wa 29 K.K.
Tua kũlĩha ndati okuti otembo yaco ya sulila kunyamo wa 29 K.K.? Olosemana 69 via fetika kunyamo wo 455 O.Y. Kotembo yaco, oco Nehemiya a pitĩla ko Yerusalãi, kuenje wa fetike oku tumbulula olupale luaco. (Daniele 9:25; Nehemiya 2:1, 5-8) Ndeci ondaka “ekũi lavivali” yi tu sokoluisa etendelo 12, ondaka “o semana,” yi tu ivaluisa etendelo 7. Olosemana viocitumasuku eci ka vi lomboloka olosemana violoneke epanduvali. Pole, vi lomboloka anyamo epanduvali, ndomo ca situluiwa vocitumasuku okuti, “ulima eteke.” (Atendelo 14:34; Esekiele 4:6) Ulandu owu u lekisa okuti, osemana yimosi yi lomboloka anyamo epanduvali, kuenda 69 kolosemana via kongeliwa kueci ci soka 483 kanyamo ci lomboloka okuti, (69 x 7). Nda tua tenda 483 kanyamo oku upisa kunyamo wo 455 O.Y., tu pitĩla kunyamo wa 29, K.K. Momo, Yesu wa papatisiwa kunyamo waco, kuenje wa linga Mesiya!—Luka 3:1, 2, 21, 22.
Ocitumasuku caco ca tukuile osemana yikuavo okuti, yanyamo epanduvali. Mesiya wa laikele oku pondiwa vokuenda kuotembo yaco okuti, kunyamo wa 33 K.K. Kuenje, oku upisa kunyamo wa 36 K.K., olondaka viwa Viusoma wa Suku via laikele oku kundiwila kolofeka viosi okuti, ka vi kundiwila lika ku va Yudea.—Daniele 9:24-27.
14 ELONGISO LIESANDA LIATIAMẼLA KU SUKU UMOSI MUVATATU
Embimbiliya li longisa okuti Yehova Suku eye Ululiki, kuenda tete wa lulika Yesu osimbu ka lulikile ovina vikuavo. (Va Kolosai 1:15, 16) Yesu ka velelepo Suku. Eye lalimue eteke a popele hati, wa lisoka la Suku. Pole, wa popia hati: “Tate wa mbelapo.” (Yoano 14:28; 1 Va Korindo 15:28) Atavo amue a siata oku longisa eci catiamẽla ku Suku umosi Muvatatu okuti, omanu vatatu va linga osuku yimosi. Ondaka “Suku umosi Muvatatu,” ka yi sangiwa Vembimbiliya. Momo, elongiso liaco liesanda.
Espiritu Sandu, ongunsu ya pama ya Suku okuti ka li muiwa lovaso, kuenda lia siata oku u kuatisa oku linga ocipango caye. Pole, hamunuko. Kocita catete Akristão “ve yukisua lespiritu sandu,” kuenje Yehova wa popia hati: “Ndi sukumuila espiritu liange komanu vosi.”—Ovilinga 2:1-4, 17.
15 EKULUSU
Akristão vocili poku fendela Suku ka va kapi ekulusu. Momo lie?
Momo tunde kosimbu, ekulusu lia siata oku kapiwa vefendelo liesanda. Kosimbu omanu vamue va enda oku kapa ekulusu poku fendela ovina via lulikiwa, kuenda vefendelo liaco mua kongeliwile ukahonga. Vokuenda kueci ci soka 300 kanyamo tunde eci Yesu a fa, Akristão vocili ka va endele oku kapa ekulusu vefendelo liavo. Noke liotembo yimue, Ombiali yimue yo ko Roma o tukuiwa hati Constantino wa linga esokiyo liokuti, ekulusu li kala ondimbukiso yetavo Liakristão. Vefendelo liavo va enda oku kapa ekulusu oco etavo liaco Liakristão li kũlĩhĩwe lomanu valua. Pole, ekulusu ka li tiamisiwila ku Yesu Kristu. Elivulu limue li popia hati: “Cikale omanu vana va litukula vati Akristão vatete, ale vana okuti Hakristãoko, vosi yavo va siata oku kapa ekulusu vefendelo liavo.”
Yesu ka filile kekulusu. Ondaka yo Helasi ya pongoluiwa hati, “ekulusu,” yi lomboloka “uti umue wa miuha,” ale “evaya.” Elivulu limue li lombolola eci catiamẽla Kembimbiliya li popia ndoco: “[Votestamento Yokaliye] kelimi lio Helasi, ka mu sangiwa uvangi u tukula avaya avali.” Pole, Yesu wa fila kuti umue wa miuha.
Yehova ka yongola okuti tu kapa oviñumañuma ale olondimbukiso vikuavo vefendelo lietu.—Etundilo 20:4, 5; 1 Va Korindo 10:14.
16 OCIPITO CONJIVALUKO
Yesu wa tuma olondonge viaye oco vi linge Ocipito coku Ivaluka olofa viaye. Ovio via siata oku ci linga onjanja yimosi vunyamo keteke 14 kosãi ya Nisana, ndeci va Isareli va enda oku linga ocipito Copaskoa keteke liaco. Ombolo okuti yi lomboloka etimba lia Yesu, kuenda ovinyu okuti yi lomboloka osonde yaye, via siata oku lekisiwa komunu lomunu enda Kocipito Conjivaluko. Omanu vana va ka viala la Yesu kilu, ovo lika va kuete omoko yoku lia kombolo loku nyua kovinyu. Omanu vana va kuete elavoko lioku kala palo posi otembo ka yi pui, va lekisa esumbilo poku kala Pocipito caco. Pole, ka va li kombolo, kuenda ka va nyui kovinyu.
17 OCENDALOMUENYO
Embimbiliya li tukuiwa hati Tradução do Novo Mundo kelimi Liongelesi, ondaka “ocendalomuenyo” yi lomboloka (1) omunu, (2) ocinyama, (3) omuenyo womunu, ale wocinyama. Tu konomuisi ovolandu a kuãimo:
Omunu: “Koloneke via Noha, . . . omanu vamue vatito okuti, oviendalomuenyo ecelãla, ovo lika va popeliwa kovava.” (1 Petulu 3:20) Ondaka “oviendalomuenyo,” yi lomboloka omanu ndeci: Noha, ukãi waye, omãla vavo vatatu, kuenda akãi vomãla vavo.
Ocinyama. “Suku yu wa linga hati: ‘Vovava mu siate ovitundo vioviendalomuenyo, olonjila vi palãlaile vilu vepuluvi li kasi pokati kilu loposi.’ Suku yu wa linga hati: ‘Kilu lieve kuiye ovinyama ndapata avio, ovinyama viovimbo, lovipuka, lovinyama viovusenge ndapata avio.’ Haico ca lingiwa.”—Efetikilo 1:20, 24.
Omuenyo womunu ale wocinyama. Yehova wa sapuilile ku Mose hati: “Alume vosi va sandele omuenyo wove va fa.” (Etundilo 4:19) Eci Yesu a kala palo posi wa popia hati: “Ame ndungombo uwa; ungombo uwa o pesila olomeme omuenyo waye.”—Yoano 10:11.
Nda omunu o linga upange umue ‘lomuenyo waye wosi,’ ci lomboloka okuti o linga ciwa upange waco luloño a kuete. (Mateo 22:37; Esinumuĩlo 6:5) Omunu wa fa, o lombolokavo ocendalomuenyo ca fa.—Atendelo 6:6; Olosapo 23:2; Isaya 56:11; Hagai 2:13.
18 ESPIRITU
Kelimi lio Heveru kuenda lio Helasi, ondaka ya pongoluiwa hati “espiritu” vo Tradução do Novo Mundo kelimi Liongelesi, yi kuete elomboloko liovina via litepa. Olonjanja vimue ondaka yaco yi tiamisiwila kocina cimue ka ci muiwa lomanu ndeci: Ofela, ale oku fuima kuomanu kuenda kuovinyama. Olondaka evi vi tiamisiwilavo kespiritu liomunu, kuenda kespiritu sandu okuti, ongusu ya pama ya Suku. Embimbiliya ka li longisa okuti eci omunu a fa, vetimba liaye mu tunda ocina cimue camamako lomuenyo.—Etundilo 35:21; Osamo 104:29; Mateo 12:43; Luka 11:13.
19 O GEHENA
Ondaka o Gehena, onduko yocitumãlo cimue ca kala ocipepi lo Yerusalãi okuti, opo omanu va enda oku timihĩla ovinene kuenda oku vi nyõla. Ka kuli uvangi u lekisa okuti, kotembo ya Yesu pocitumãlo caco opo va enda oku talisila ohali ovinyama lomanu, ale oku timĩha ovina vi kasi lomuenyo. Omo liaco, o Gehena ka yi lomboloka ocitumãlo cimue ka ci letiwe okuti, opo omanu va fa va talisiwila ohali ale oku va timĩha otembo ka yi pui. Eci Yesu a popia catiamẽla komanu vana va sesamela oku imbiwa vo Gehena ci lekisa okuti, ondaka yaco wa yi tiamisila koku nyõliwa.
20 OHUTILILO YA ÑALA
Ohutililo eyi oyo Yesu a linga eci a longisa olondonge viaye ndomo via sukilile oku likutilila. Oyo yi tukuiwavo hati, ohutililo ya Isietu, ale ohutililo a longisa. Yesu wa tu longisa oku likutilila ndoco:
“Onduko yove yi sumbiwe”
Tua siata oku likutilila oco Yehova a yelise onduko yaye kovohembi osi. Omo liaco, ovangelo va kasi kilu kuenda omanu va kasi palo posi, va ka sivaya onduko ya Suku loku yi sumbila.
“Usoma wove wiye”
Tua siata oku likutilila oco uviali wa Suku u kundule oluali lulo lua vĩha lua Satana okuti, u viala ongongo loku yi pongolola oco yi linge ocumbo ceposo.
“Ocipango cove ci lingiwe palo posi”
Tua siatavo oku likutilila oco ocipango ca Yehova Suku catiamẽla kongongo ci tẽlisiwe komanu vana va siata oku lekisa epokolo. Kuenje, omanu va lipua va pondola oku kala Voluali luokaliye otembo ka yi pui, ndeci Yehova a yonguile eci a lulika omanu.
21 OCISEMBI
Yehova wa linga eliangiliyo liocisembi oco ci yovole omanu kekandu kuenda kolofa. Ocisembi, ondando yimue ya sukiliwile oco ci nene omuenyo wa lipua una Adama a pumba, kuenda oku tumbulula ukamba wa nyoliwa omunu a kuatele la Yehova. Omo liaco, Yehova Suku wa tumile Yesu palo posi oco a file omanu vosi vakuakandu. Omo liolofa via Yesu, omanu vosi va kuete epuluvi lioku kala komuenyo otembo ka yi pui, kuenda oku lipua.
22 MOMO LIE UNYAMO WO 1914 U KUETELE ESILIVILO?
Ocitumasuku ci sangiwa kelivulu lia Daniele kocipama 4, ci tu longisa okuti, Suku wa laikele oku tumbika Usoma waye kunyamo wo 1914.
Ocitumasuku: Yehova wa ecele ku Soma Nevukandesa onjoi yimue yocitumasuku catiamẽla kuti umue unene okuti wa tetiwa. Vonjoi yaco, Soma wa mola uti wa tetiwa okuti kocisingi caco, va kutako elienge liutale kuenda liosipi oco ka ci ka yove vali vokuenda ‘kuolotembo epanduvali.’—Daniele 4:1, 10-16.
Ceci ocitumasuku ci lomboloka kokuetu: Uti u lomboloka uviali wa Suku. Vokuenda kuanyamo alua, Yehova wa vialekele olosoma ko Yerusalãi oco vi viale omanu vosi vo ko Isareli. (1 Asapulo 29:23) Pole, olosoma viaco ka via lekisile ekolelo, kuenje uviali wavo wa sulila. O Yerusalãi ya nyoliwa kunyamo wo 607 O.Y. Kotembo yaco oco “olotembo epanduvali” via fetika. (2 Olosoma 25:1, 8-10; Esekiele 21:25-27) Eci Yesu a popia hati, “o Yerusalãi yi liatiwa lolofeka toke eci otembo ya tukuiwila vakualofeka yi tẽlisiwa,” wa kala oku popia eci catimẽla ‘kolotembo epanduvali.’ (Luka 21:24) “Olotembo epanduvali” ka via sulilile eci Yesu a kala palo posi. Yehova wa likuminyile oku nõla Osoma kesulilo ‘liolotembo epanduvali.’ Uviali Wosoma eyi yokaliye Yesu okuti, o ka nena asumũlũho alua kafendeli vosi va Suku va kuete elavoko lioku kala palo posi otembo ka yi pui.—Luka 1:30-33.
Otembo “olotembo epanduvali” via tumãla: “Olotembo epanduvali” via tumãla eci ci soka 2.520 kanyamo. Nda tua tenda 2.520 kanyamo oku upisa kunyamo wo 607 O.Y., tu pitĩla kunyamo wo 1914. Kunyamo waco, oco Yehova a vialeka Yesu Mesiya, oco a linge Osoma Yuviali waye kilu.
Tu pondola oku pitĩla ndati kunyamo wo 2.520? Embimbiliya li popia hati, olotembo vitatu lomeyu vi soka 1.260 koloneke. (Esituluilo 12:6, 14) Omo liaco, “olotembo epanduvali” vi lomboloka oku tenda olonjanja vivali etendelo 1.260, kuenje, tu pitĩla kueci ci soka 2.520 koloneke. Oku tenda 2.520 koloneke, ci lomboloka 2.520 kanyamo ndomo ocitumasuku ci lekisa okuti, “ulima eteke.”—Atendelo 14:34; Esekiele 4:6.
23 MINGELI UNGELO UNENE
Ondaka “ungelo unene,” yi lomboloka “usongui wovangelo.” Embimbiliya li tukula lika ungelo umosi unene okuti, onduko yaye Mingeli.—Daniele 12:1; Yuda 9.
Mingeli eye kesongo kolohoka viovangelo va Suku vakuekolelo. Elivulu Liesituluilo 12:7 li popia hati: “Mingeli lovangelo vaye va liyaka locinyoha . . . lovangelo vaye.” Elivulu Liesituluilo li popia hati, Yesu eye Kesongo kolohoka via Suku. Omo liaco, Mingeli onduko yikuavo ya Yesu.—Esituluilo 19:14-16.
24 OLONEKE VIA SULAKO
Ondaka eyi yi tiamisiwila kotembo voluali mua laikele oku pita ovina vialua osimbu Usoma wa Suku ka wa kunduile oluali lua Satana. Ocitumasuku Cembimbiliya cokuti, “esulilo liovina vi kasi voluali,” kuenda “oku tukuluka Kuomõlomunu,” via tukuiwa oco vi situlule otembo yimuamue. (Mateo 24:3, 27, 37) ‘Oloneke via sulako’ via fetika kunyamo wo 1914 eci Usoma wa Suku wa fetika oku viala kilu, kuenda vi ka sulila vuyaki wo Harmagedo eci oluali lua Satana lu ka kunduiwa.—2 Timoteo 3:1; 2 Petulu 3:3.
25 EPINDUKO
Nda Suku o nena komuenyo omunu wa fa, ci lomboloka epinduko. Embimbiliya li tukula ovolandu ecea atiamẽla kepinduko. Omanu vamue ndeci: Eliya, Elisia, Yesu, Petulu kuenda Paulu, vosi yavo va linga ovikomo viepinduko. Ovikomo viaco via lingiwa lika omo liunene wa Yehova Suku. Omo liaco, Yehova wa likuminya oku pindula “vakuesunga lava havakuesungako,” oco va kale komuenyo palo posi. (Ovilinga 24:15) Embimbiliya li tukulavo epinduko liatiamẽla komanu va ka kala kilu. Epinduko liaco li lingiwa eci omanu vana va nõliwa la Suku va pinduiwa oco va ka kale la Yesu kilu.—Yoano 5:28, 29; 11:25; Va Filipoi 3:11; Esituluilo 20:5, 6.
26 OLONDELE (UMBANDA)
Olondele ale umbanda, ocituwa cimue cĩvi coku seteka oku sapela lolondele, ale lekuatiso liomunu umue, ndeci, ocimbanda, ale onoño yimue yikuavo. Omanu vana va siata oku litenga vovina viumbanda, va ci linga omo lioku tava kelongiso liesanda liokuti, eci omunu a fa ocilelembia caye camamako lomuenyo, kuenda ci linga ocilũlu cimue ci kuete unene. Olondele via siatavo oku vetiya omanu oco ka va ka pokole ku Suku. Kulivo ovina vimue vi panga onepa kolondele ndeci: Oku tãha olombungululu, umbanda, ovihilahila, kuenda oku konomuisa ovina vimue ka via kũlĩhĩwile. Handi vali, kuli alivulu alua, olorevista, ovina viatiamẽla koku situlula ekalo liomunu, olofilme, alitalatu atiamẽla kumbanda, ovisikilo vina mua kongela olondele, kuenda ocina cimue catiamẽla kumbanda ci kasi ndu okuti ka ci koki ovitangi, ale oku singila. Ovihilahila vina via siata oku lingiwa polonambi ndeci: Oku eca ovilumba komunu wa fa, ovipito vina vi lingiwa noke yoku kenda omunu wa fa, ovipito vi lingiwa unyamo lunyamo vioku ivaluka omunu wa fa, ovihilahila via siata oku lingiwila ovimbumba, kuenda ovihilahila vikuavo, vi pangavo onepa kolondele. Omanu vamue va siata oku nyua olodroga poku seteka oku talavaya lunene wolondele.—Va Galatia 5:20; Esituluilo 21:8.
27 UVIALI WA YEHOVA
Yehova, eye Suku Ukuonene wa velapo, kuenda wa lulika oluali luosi. (Esituluilo 15:3) Eli olio esunga lieci ovina a lulika vi kasilili peka Liaye, kuenda o kuete unene woku viala ovina viaco. (Osamo 24:1; Isaya 40:21-23; Esituluilo 4:11) Yehova wa tumbika ovihandeleko kovina viosi a lulika. Eye o kuete omoko yoku nõla omanu vakuavo oco va linge olombiali. Omo liaco, tu kuatisa kuviali wa Suku eci tu lekisa ocisola loku pokola kokuaye.—1 Asapulo 29:11.
28 OKU PULUMULA
Oku pulumula, ku lomboloka oku ponda ocipango oñaña yi kasi vimo, osimbu ka ya citiwile handi. Pole, nda ukãi wa mina wa pita locilunga cimue ale uvei umue kuenje oñaña yaco ya fa, ka ci lomboloka okuti wa pulumula. Eci ukãi a mina, oñaña yaco ka yi pangi onepa ketimba lia inaye. Momo, ya litepa lovimatamata via ina yaye.
29 OKU KAPIWA OSONDE
Ci lomboloka onjila yimue yoku sakula okuti, olondotolo viupa osonde vetimba liomunu, ale yimue pokati kolonepa vikuãla viosonde, kuenje va yi kapa vetimba liomunu ukuavo. Olonjanja vimue olondotolo via siata oku kapa vetimba liomunu osonde ya selekiwa. Olonepa viaco vikuãla viosonde vievi: O plasma, olo globulos vermelhos, olo globulos brancos, kuenda olo plaquetas.
30 ELUNGULO
Ondaka “alungulo” ya tukuiwa Vembimbiliya, ka yi lomboloka oku kangisa. Eci tu tambula elungulo, tu longisiwa, tu pindisiwa, kuenda tu lunguiwa. Yehova lalimue eteke a eca elungulo lungangala. (Olosapo 4:1, 2) Eye wa eca ongangu yiwa kolonjali. Epindiso a siata oku eca li nena onima yiwa, kuenda li vetiya omunu oku sola epindiso liaco. (Olosapo 12:1) Yehova o sole afendeli vaye, kuenda o va pindisa. Eye wa siata oku eca kokuavo olonumbi vi pengulula ovisimĩlo ka via sungulukile okuti vi va kuatisa oku sokolola, kuenda oku linga ovina viu nenela esanju. Olonjali poku pindisa omãla vavo vi sukila oku va kuatisa oco va kuate elomboloko lieci va sukilila oku pokola. Vi sukilavo oku va longisa oco va sole Yehova, ndeci oku sola Ondaka yaye yi sangiwa Vembimbiliya, kuenda oku kuata elomboloko liolonumbi viaco.
31 OLONDELE
Olondele ka vi letiwe, ovio ovilulikilo vimue viespiritu okuti olongangala, kuenda vi kuete unene umue ka u sokisiwa lowu womanu. Olondele ovangelo vamue olongangala. Ovio via linga olongangala eci via nõlapo oku kala ovanyãli va Suku, kuenda oku lekisa esino kokuaye. (Efetikilo 6:2; Yuda 6) Olondele via likongela kesino Satana a lingila Yehova.—Esinumuĩlo 32:17; Luka 8:30; Ovilinga 16:16; Tiago 2:19.


text:
ETUKULWA 8
Ouhamba waKalunga oshike?
1. Eilikano la shiivika apeshe lilipi hatu ka kundafana?
OVANHU vahapu ove shii nawa eilikano olo hali ifanwa Tate Yetu u li meulu ile Eilikano lOmwene wetu. Eilikano olo Jesus okwe li longifa eshi a li ta hongo ovahongwa vaye nghee ve na okwiilikana. Mbela okwa li a ilikana kombinga yashike, nomolwashike eilikano olo la fimana?
2. Jesus okwe tu honga tu ilikane kombinga yoinima itatu ya fimanenena ilipi?
2 Jesus okwa ti: “Hano, mu nokwiilikana ngaha: Tate yetu ou u li meulu! Edina loye nali yapulwe; ouhamba woye nau uye; ehalo loye nali wanifwe kombada yedu yo ngaashi meulu.” (Lesha Mateus 6:9-13.) Omolwashike Jesus e tu honga tu ilikane shi na sha noinima oyo itatu? — Tala omafatululo oitya pexulilo lembo, oshitwa 20.
3. Oshike twa pumbwa okushiiva shi na sha nOuhamba waKalunga?
3 Otwe lihonga nale kutya edina laKalunga oJehova. Otwa kundafana yo kombinga yehalo laKalunga li na sha novanhu nosho yo edu. Ndele mbela Jesus okwa li a hala okutya shike eshi a ti: “Ouhamba woye nau uye”? Ohatu ke lihonga kutya Ouhamba waKalunga oshike, otau ka ninga shike nonokutya ongahelipi tau ka yapulifa edina laKalunga.
OUHAMBA WAKALUNGA OSHIKE?
4. Ouhamba waKalunga oshike, na olyelye Ohamba yao?
4 Jehova okwa dika po epangelo laye lomeulu nokwa hoolola Jesus a ninge Ohamba yalo. Epangelo olo mOmbiibeli ola ifanwa Ouhamba waKalunga. Jesus okwa nangekwa po e li “Omwene woovene nOhamba yeehamba.” (Ehololo 17:14) Jesus ota dulu okulonga ouwa e dulife ovapangeli aveshe, noku na eenghono di dulife dovapangeli aveshe vopanhu.
5. Epangelo laKalunga otali ka pangela okudja peni, notali ka pangela peni?
5 Jesus okwa shuna meulu konima yomafiku omilongo nhe eshi a nyumunwa. Opo nee Jehova okwe mu nangeka po e li Ohamba yOuhamba waYe. (Oilonga 2:33) Epangelo laKalunga olo li li meulu otali ka pangela kombada yedu alishe. (Ehololo 11:15) Ombiibeli oya popya shi na sha nOuhamba waKalunga ya ti kutya ‘Ouhamba womeulu.’ — 2 Timoteus 4:18.
6, 7. Omolwashike taku tiwa kutya Jesus oku dule eehamba adishe dopanhu?
6 Ombiibeli oya ti kutya Jesus oku dule eehamba adishe dopanhu molwaashi “ita fi vali.” (Ovaroma 6:9) Ovapangeli vopanhu aveshe ohava fi, ashike Jesus ota kala fiyo alushe. Omauwa aeshe oo Jesus te ke tu ningila otaa ka kala fiyo alushe.
7 Ombiibeli oya xunganeka kutya Jesus ota ka kala Ohamba i na onghenda nota ka pangela pauyuki. Oya ti: ‘Omhepo yaKalunga otai ka kala nokutulumukwa kombada yaye, omhepo yeendunge noyounongo, omhepo yomayele noyeenghono, omhepo yeshiivo noyokutila Omwene. Ndele oye oku nohokwe yokutila Omwene; ndele ita tokola ngaashi omesho taa tale noita yukifa ngaashi omatwi aye taa udu; ndelenee eehepele ote di tokola pauyuki.’ (Jesaja 11:2-4) Mbela ino hala oku ka kala koshi yepangelo li na Ohamba ya tya ngaho?
8. Otu shi shii ngahelipi kutya Jesus ita ka pangela oye aeke?
8 Kalunga okwa hoolola ovanhu kombada yedu va ka pangele pamwe naJesus meulu. Pashihopaenenwa, omuyapostoli Paulus okwa li a lombwela Timoteus a ti: ‘Ngeenge hatu lididimikeni, ohatu ka kaleni nokupangela yo pamwe naye.’ (2 Timoteus 2:12) Ovanhu vangapi tava ka pangela pamwe naJesus?
9. Ovanhu vangapi tava ka pangela pamwe naJesus meulu? Onaini Kalunga a hovela oku va hoolola?
9 Ngaashi twe lihonga mEtukulwa eti-7, omuyapostoli Johannes okwa li a pewa emoniko omo a mona Ohamba Jesus i li meulu pamwe neehamba dikwao 144 000. Oolyelye ve li mongudu yovanhu 144 000? Johannes okwa popya kutya ovava ‘va shangelwa edina lodjona [Jesus] nedina laXe moipala yavo.’ Okwa weda ko vali a ti: “Ovo ava hava shikula Odjona keshe apa tai i. Ovo va kulilwa movanhu.” (Lesha Ehololo 14:1, 4.) Kalunga okwa hoolola Ovakriste ovadiinini 144 000 va ka kale “nokupangela kombada yedu” pamwe naJesus. Ngeenge va fi, ohava nyumuninwa omwenyo womeulu. (Ehololo 5:10) Jehova okwa hovela okuhoolola Ovakriste ovadiinini okudja mefelemudo lotete, va ninge vamwe vomo 144 000 ovo tava ka pangela ve li eehamba.
10. Omolwashike taku tiwa kutya Jehova okwe tu ulikila ohole eshi a hoolola Jesus nosho yo ovanhu 144 000 va ka pangele?
10 Jehova oku na ko nasha nafye shili, nomolwaasho a hoolola ovanhu ovo va ka pangele pamwe naJesus. Jesus ota ka kala omupangeli muwa molwaashi oku udite ko onghalo yetu; oku shii nawa onghalo yokumona oixuna omo ovanhu hava piti. Omuyapostoli Paulus okwa ti kutya Jesus oku “uditile oungone wetu olukeno” nokwa “shindwa moinima aishe ngaashi fye.” (Ovaheberi 4:15; 5:8) Ovakriste 144 000 navo onghalo younhu ove i shii. Navo ova pita monghalo yokuhawanenena noyouyahame. Otu na oushili kutya Jesus nosho yo ovapangeli pamwe naye 144 000 otava ka uda ko filufilu omaliudo etu nosho yo omaupyakadi oo hatu ungaunga nao.
OSHO OUHAMBA WAKALUNGA TAU KA NINGA
11. Omolwashike Jesus a honga ovahongwa vaye va ilikane opo ehalo laKalunga li wanifwe meulu?
11 Jesus okwa honga ovahongwa vaye va ilikane opo ehalo laKalunga li wanifwe meulu. Omolwashike mbela? Otwe lihonga mEtukulwa 3 kutya Satana ina dulika kuJehova. Ndele konima yaasho, Jehova okwe mu efa a kale meulu oule wokafimbo pamwe neendemoni ile ovaengeli ovo vehe fi vali ovadiinini. Onghee, pefimbo opo ovaengeli vamwe meulu kava li tava longo ehalo laKalunga. Ohatu ke lihonga shihapu kombinga yaSatana neendemoni daye mEtukulwa 10.
12. Oiningwanima ivali ya fimana ilipi ya popiwa mEhololo 12:10?
12 Ombiibeli oya popya kutya diva eshi Jesus a nangekwa po e li Ohamba yOuhamba waKalunga, okwa li a lwifa Satana. (Lesha Ehololo 12:7-10.) Ovelishe 10 oya hokolola oiningwanima ivali ya fimanenena. Shotete, Ouhamba waKalunga owa hovela okupangela meulu, nOhamba yao oJesus Kristus. Oshitivali, Satana okwa umbwa mo meulu a umbilwa kombada yedu. Ngaashi hatu ke shi kundafana, oiningwanima oyo oya ningwa nale.
13. Onghalo meulu oya ka kala ya tya ngahelipi eshi Satana a umbwa mo?
13 Ombiibeli oya popya shi na sha nanghee ovaengeli ovadiinini va li va hafa eshi Satana neendemoni daye va umbwa mo meulu. Ombiibeli oya ti: “Nyakukweni, onye omaulu, naava mwa kala muo!” (Ehololo 12:12) Paife meulu omu na ombili nelongelokumwe molwaashi aveshe ava ve li mo otava longo ehalo laKalunga.
14. Satana okwa etifa onghalo ilipi kombada yedu eshi a umbwa mo meulu?
14 Onghalamwenyo yokombada yedu oya yooloka ko filufilu kwaayo yomeulu. Ovanhu ohava shakeneke omaupyakadi ‘osheshi ondiaboli oya kulukila pedu’ noi “nehandu linene, osheshi i shi shii i nokafimbo kaxupi kongaho.” (Ehololo 12:12) Satana okwa handuka neenghono. Okwa umbwa mo meulu noku shii kutya mafiku ota ka hanaunwa po. Ota kendabala ngaashi ta dulu opo a etele ovanhu omaupyakadi, omauyahame nosho yo okumona oixuna.
15. Elalakano laKalunga olashike li na sha nedu?
15 Elalakano laKalunga li na sha nedu inali lunduluka. Natango okwa hala ovanhu va wanenena va kale moparadisa kombada yedu. (Epsalme 37:29) Ndele ongahelipi Ouhamba waKalunga tau ka wanifa po elalakano olo?
16, 17. Daniel 2:44 ote tu lombwele shike shi na sha nOuhamba waKalunga?
16 MuDaniel 2:44 omu na exunganeko olo tali ti: “Ndelenee pomafiku eehamba dinya Kalunga ou komeulu ota ka dika ouhamba itau ka teka po fiyo alushe, nepangelo lawo itali ka yandjwa koshiwana shimwe. Ndele owo otau ka nyanyaula notau ka teyaula omauhamba aeshe noku a xulifa po, ndelenee owo vene tau ka kala fiyo alushe.” Mbela exunganeko olo otali tu hongo shike shi na sha nOuhamba waKalunga?
17 Shotete, exunganeko olo otali tu lombwele kutya Ouhamba waKalunga otau ka hovela okupangela “pomafiku eehamba dinya.” Osho osha hala okutya omapangelo okombada yedu opo taa hangika eshi Ouhamba oo tau ka hovela okupangela. Oshitivali, Ouhamba waKalunga otau ka kala fiyo alushe noitau ka pingenwa po kepangelo limwe. Oshititatu, otapa ka kala oita pokati kOuhamba waKalunga nomapangelo oo e li mounyuni kunena. Ouhamba waKalunga otau ka findana, ndele tau ka kala nokupangela oo auke kombada yedu alishe, novanhu otava ka kala koshi yepangelo liwa kuhe na vali.
18. Oita oyo tai ka kala pokati kOuhamba waKalunga nomapangelo omounyuni ohai ifanwa shike?
18 Ongahelipi Ouhamba waKalunga tau ka pingena po omapangelo oo e li kombada yedu kunena? Fimbo oita yaxuuninwa oyo hai ifanwa Harmagedon inai uya, eendemoni otadi ka pukifa ‘eehamba dounyuni aushe noku di shivila oita mefiku linene laKalunga omunamapangelo aeshe.’ Omapangelo opanhu otaa ka kondjifa Ouhamba waKalunga. — Ehololo 16:14, 16; tala omafatululo oitya pexulilo lembo, oshitwa 10.
19, 20. Omolwashike twa pumbwa Ouhamba waKalunga u uye u pangele kombada yedu?
19 Omolwashike twa pumbwa Ouhamba waKalunga? Otwe u pumbwa omolwomatomheno atatu. Lotete, ovanhu aveshe ovalunde nomolwaasho hava vele nohava fi. Ashike Ombiibeli oya popya kutya ohatu ka kala nomwenyo fiyo alushe koshi yOuhamba waKalunga. Johannes 3:16 ota ti: “Osho Kalunga a kala e hole ounyuni, Oye a yandja Omona waye Ewifa, opo keshe ou te mu itavele a ha kane, ndelenee a kale e nomwenyo waalushe.”
20 Etomheno etivali ololo kutya, otwa pumbwa Ouhamba waKalunga molwaashi otwa dingililwa kovakolokoshi. Ovanhu vahapu ohava popi oipupulu, ovakengeleledi nove na elihumbato lii. Otu shii kutya ovanhu va tya ngaho itatu dulu oku va xulifa po, ashike Kalunga ota dulu oku shi ninga. Ovo tava twikile okulonga owii otava ka hanaunwa po puHarmagedon. (Lesha Epsalme 37:10.) Etomheno etitatu ololo kutya, omapangelo opanhu oku na oulingilingi, omakwanyanya nokae na eenghono. Ihaa kwafele ovanhu va kale hava dulika kuKalunga. Ombiibeli oya ti kutya “omunhu ta pangelele omukwao omupya.” — Omuudifi 8:9.
21. Ouhamba waKalunga otau ka wanifa po ngahelipi ehalo laYe kombada yedu?
21 Konima yaHarmagedon, Ouhamba waKalunga otau ka wanifa po filufilu ehalo laye kombada yedu alishe. Pashihopaenenwa, Ouhamba waKalunga otau ka hanauna po Satana neendemoni daye. (Ehololo 20:1-3) Nokungaho, itapa ka kala vali ouyahame nefyo. Ovanhu aveshe ovadiinini otava ka dula okukala nomwenyo fiyo alushe mOparadisa kombada yedu omolwekulilo. (Ehololo 22:1-3) Ouhamba oo otau ka yapulifa edina laKalunga. Mbela osho osha hala okutya ngahelipi? Osha hala okutya eshi epangelo laKalunga tali ka pangela edu, ovanhu aveshe otava ka fimaneka Jehova. — Tala omafatululo oitya pexulilo lembo, oshitwa 21.
ONAINI JESUS A NINGA OHAMBA?
22. Otu shi shii ngahelipi kutya Jesus ka li a ningwa Ohamba eshi a li kombada yedu ile diva eshi a nyumunwa?
22 Jesus okwa honga ovahongwa vaye va kale hava ilikana ngaha: “Ouhamba woye nau uye.” Osho osha li tashi ulike kutya epangelo laKalunga otali ke uya monakwiiwa. Tete Jehova ota ka dika po epangelo ndele ta nangeke po Jesus a ninge Ohamba yalo. Jesus ka li a ningwa Ohamba diva eshi a shuna meulu, ndele ponhele yaasho, okwa li e na okuteelela pa pite efimbo. Konima eshi Jesus a nyumunwa, Petrus naPaulus ova popya shi na sha nexunganeko olo la wanifilwa Jesus, tali hangwa mEpsalme 110:1. Jehova okwa popya mexunganeko olo a ti: “Kala omutumba kolulyo lange, fiyo handi ningi ovatondi voye oshilyatelo shokeemhadi doye.” (Oilonga 2:32-35; Ovaheberi 10:12, 13) Mbela Jesus okwa li e na okuteelela efimbo li fike peni opo Jehova e mu ninge Ohamba?
Ouhamba waKalunga otau ka wanifa po filufilu ehalo laKalunga kombada yedu
23. (a) Onaini Jesus a hovela okupangela e li Ohamba yOuhamba waKalunga? (b) Oshike hatu ke lihonga metukulwa tali landula?
23 Oule womido dihapu komesho yo 1914, Ovakriste ovadiinini ova li va mona kutya omudo oo otau ka kala udidilikwedi shi na sha nokuwanifwa kwomaxunganeko Ombiibeli. Okudja mo 1914, oiningwanima younyuni oya ulika kutya osho va li va itavela oshoshili. Momudo oo, Jesus omo a hovela okupangela e li Ohamba. (Epsalme 110:2) Diva konima yaasho, Satana okwa li a umbilwa kombada yedu, nopaife oku na ko ashike ‘okafimbo kaxupi kongaho.’ (Ehololo 12:12) Metukulwa tali landula, ohatu ka mona omaumbangi oo taa ulike kutya otu li momafiku axuuninwa. Ohatu ke lihonga yo kutya mafiku Ouhamba waKalunga otau ka wanifa po filufilu ehalo laKalunga kombada yedu. — Tala omafatululo oitya pexulilo lembo, oshitwa 22.


text:
ETUKULWA 24
Ino kala ho vake nandenande!
MBELA owa vakelwa nale oshinima shoye komunhu wonhumba? — Mbela okwa li u udite ngahelipi? — Omunhu oo a li a vaka po oshinima shoye, ombudi, nokape na oo e hole eembudi. Mbela oto diladila kutya ohashi ende ngahelipi omunhu a ninge ombudi? Mbela ovanhu ovo hava vake ova dalwa ve li eembudi? —
Opo ashike twe lihongo kutya ovanhu ova dalwa noulunde. Onghee hano, atusheni inatu wanenena. Ndele kape na oo a dalwa ombudi. Omunhu oo ha vake otashi dulika a dje moukwaneumbo omo mu na ovanhu ve na eenghedi diwa. Ovadali nosho yo ovamwaina vomunhu oo ha vake otashi dulika va kale ihava vake. Ndele otashi dulika omunhu a ninge ombudi molwaashi a hala oimaliwa ile oinima oyo hai landwa noimaliwa.
Mbela oto diladila kutya olyelye a li a vaka tetetete? — Natu diladile kombinga yaasho. Omuhongi Munene okwa li e shii omunhu oo a li a vaka tete eshi a li meulu. Ombudi oyo oya li omweengeli. Ndele osha enda ngahelipi omweengeli oo a ninge ombudi ngeenge Kalunga okwa li a shita ovaengeli aveshe va wanenena? — Omweengeli oo okwa li a hala oshinima shonhumba osho shihe fi shaye, ngaashi twe lihonga mEtukulwa 8 lembo eli. Mbela oto dimbuluka kutya omweengeli oo okwa li a hala shike? —
Konima eshi Kalunga a shita omulumenhu nomukainhu wotete, omweengeli oo okwa li a hala ovanhu ovo va kale tave mu longele. Ashike omweengeli oo ka li a wana okulongelwa kuvo, Kalunga oye aeke a li a wana okulongelwa kuvo. Omweengeli oo okwa li a ningifa Adam naEva va kale tave mu longele, nokungaho, okwa li a ninga ombudi, ndele ta ningi Satana Ondiaboli.
Oshike hashi ningifa omunhu ombudi? — Okukala a hala oshinima osho shihe fi shaye. Ehalo la tya ngaho otali dulu okukala li na eenghono ndele tali ningifa omunhu a longe owii. Omafimbo amwe, ovanhu ovo hava ningi eembudi ihave livele ombedi opo va kale va li tava longo ouwa. Umwe womovanhu va tya ngaho okwa li Judas Iskariot, oo a li omuyapostoli waJesus.
Judas okwa li e shi shii kutya osha puka okuvaka molwaashi okwa li a hongwa Omhango yaKalunga okudja kounona waye. Okwa li e shi shii kutya Kalunga okwa li a lombwela oshiwana shaye pomhito imwe okudja meulu, a ti: “Ino vaka.” (Exodus 20:15) Eshi Judas a kula, okwa li a shakena nOmuhongi Munene, ndele ta ningi omuhongwa waye. Konima yefimbo, Jesus okwa li a hoolola Judas a ninge umwe womovayapostoli vaye 12.
Jesus novayapostoli vaye ova li hava ende pamwe, nova li yo hava li pamwe. Oimaliwa aishe oyo va li ve na oya li hai tuvikilwa mokakefa, na Jesus okwa li a pa Judas okakefa oko a kale te ka file oshisho. Ashike oimaliwa oyo ya li mokakefa oko kaya li yaJudas. Ndele mbela ou shi shii kutya Judas okwa li a ninga po shike konima yefimbo? —
Judas okwa li a hovela okukufa oimaliwa mokakefa oko nonande ka li e na epitikilo oku shi ninga. Oimaliwa oyo okwa li he i kufa mo ngeenge vamwe vehe mu wete, nokwa li nokuli a kendabala opo mokakefa oko muye oimaliwa ihapu. Judas okwa li a hovela okukala ta diladila kombinga yoimaliwa efimbo keshe. Natu ka tale kutya omahalo a puka aJudas oo okwa li a etifa shike omafiku manini fimbo Omuhongi Munene a li ina dipawa.
Maria, omumwaina waLasarus kaume kaJesus, okwa li a kufa omaadi onhumba mawamawa ndele te a vaeke keemhadi daJesus. Ndele Judas okwa li a ngongota kombinga yoshinima osho. Mbela ou shi shii kutya omolwashike Judas a li a ngongota? — Judas okwa ti kutya omaadi oo okwa li e na okulandifwa po opo nee oimaliwa tai pewa ovanhu ovo va hepa. Ndele paulelalela, Judas okwa li ashike a hala mokakefa muye oimaliwa ihapu opo e i vake mo. — Johannes 12:1-6.
Jesus okwa li a lombwela Judas aha piyaaneke Maria, molwaashi Maria okwa li e na olukeno. Judas ka li a panda eendjovo odo Jesus a li e mu lombwela, onghee hano, okwa li a ya kovapristeri ovakulunhu, ovo va li ovatondi vaJesus. Ovapristeri ovo ova li va hala okukwata Jesus, ndele ova li va hala oku shi ninga konguloshi opo ovanhu vehe va mone.
Judas okwa li a lombwela ovapristeri a ti: ‘Ohandi mu lombwele kutya openi tamu dulu okuhanga Jesus opo mu mu kwate ngeenge omwa penge oimaliwa. Omwa hala okupa nge oimaliwa ingapi?’
Ovapristeri ova li va nyamukula Judas va ti: ‘Ohatu ku pe oimaliwa oisilveri omilongo nhatu.’ — Mateus 26:14-16.
Judas okwa li a tambula ko oimaliwa oyo, nokungaho, okwa fa a li ta landifa po Omuhongi Munene kovalumenhu ovo. Diladila ashike omunhu ta ningi oshinima shii sha tya ngaho! Ovanhu ohava ningi oinima ya tya ngaho ngeenge va ningi eembudi nohava vake oimaliwa. Ovanhu va tya ngaho ohava kala ve hole oimaliwa shi dulife eshi ve hole ovanhu vakwao ile Kalunga nokuli.
Otashi dulika u tye: ‘Nghi na efiku ndi ka kale ndi hole oshinima shonhumba shi dulife eshi ndi hole Jehova Kalunga.’ Onawa eshi u udite ngaho. Eshi Jesus a li a hoolola Judas a ninge omuyapostoli waye, otashi dulika Judas osho a li e udite ngaho. Ovanhu vamwe ovo va ninga eembudi navo otashi dulika osho va li ve udite ngaho. Natu ka kundafane kombinga yovanhu vamwe va tya ngaho.
Umwe womuvo okwa li Akan, omupiya waKalunga oo a li ko nale fimbo Omuhongi Munene a li ina dalwa e li omunhu kombada yedu. Akan okwa li a mona oshikutu shiwa, oshingoli nosho yo oimaliwa yoishilveri. Ashike oinima oyo kaya li yaAkan. Ombibeli oya ti kutya oinima oyo oya li yaJehova molwaashi oya li ya kufwa kovatondi voshiwana shaJehova. Ndele Akan okwa li a halelela oinima oyo, nomolwaasho okwa li e i vaka po. — Josua 6:19; 7:11, 20-22.
Ope na vali oshihopaenenwa shimwe shaDavid, oo a li a hoololwa kuJehova a ninge ohamba yOvaisrael mefimbo lonale. Efiku limwe, David okwa li a mona omukainhu muwa Batseba. David okwa kala ta tale Batseba nokudiladila e mu ete keumbo laye a kale naye. Ashike Batseba okwa li omukulukadi waUria. Mbela David okwa li e na okuninga po shike? —
David okwa li e na okweefa okudiladila kombinga yokukufa po Batseba, ndele David okwa kala ashike ta diladila kombinga yaasho. Onghee hano, David okwa li a ifanifa Batseba keumbo laye, ndele ta dipaifa Uria. Omolwashike David a li a ninga oshinima shii sha tya ngaho? — Omolwaashi okwa kala a hala omukainhu womushamane umwe. — 2 Samuel 11:2-27.
Jehova okwa li a efa David a kale nomwenyo molwaashi okwa li e livela ombedi. Ashike David okwa li a hangwa komaupyakadi mahapu. Omona waye Absalom okwa li a hala oku mu kufa ouhamba. Ngeenge ovanhu va li tave uya kuDavid, Absalom okwa li ha kwata ovanhu ovo komapepe noku va xupita. Ombibeli oya ti: ‘Absalom okwa yula omitima dOvaisrael.’ Absalom okwa li a ningifa ovanhu va kale va hala a ninge ohamba ponhele yaDavid. — 2 Samuel 15:1-12.
Mbela ope na efiku limwe wa li wa hala neenghono oshinima shonhumba ngaashi Akan, David naAbsalom? — Ngeenge owa kufa po oshinima shomunhu umwe uhe na epitikilo molwaashi we shi hala, kungaho, owe shi vaka po. Mbela oto dimbuluka kutya ombudi yotete, Satana, oya li ya hala shike? — Okwa li a hala ovanhu va kale tave mu longele, ponhele yokulongela Kalunga. Onghee hano, Satana okwa li ta vake eshi a li a ningifa Adam naEva vaha dulike kuKalunga.
Ngeenge omunhu e na oshinima shonhumba, oku na oufemba wokupopya kutya oolyelye tava dulu oku shi longifa. Pashihopaenenwa, otashi dulika u ka danauke nounona vamwe keumbo lavo. Mbela otashi ka kala ngoo sha yuka okukufa ko oshinima shonhumba keumbo lavo ndele to shi eta keumbo leni? — Ahowe, inashi yuka, okuninga shapo wa pewa epitikilo kutate wavo ile kumeme wavo. Ngeenge owa kufa oshinima shonhumba keumbo limwe nopehe na okupula epitikilo, kungaho owa vaka.
Omolwashike tashi dulika u kwatwe keamo lokuvaka? — Omolwaashi owa hala oshinima osho shihe fi shoye. Nokuli nongeenge kape na omunhu oo e ku mona eshi to shi kufa po, mbela olyelye e ku mona? — OJehova Kalunga. Otwa pumbwa yo okudimbuluka kutya Kalunga oku tonde oumbudi. Onghee hano, ohole yokuhola Kalunga nosho yo ovanhu vakweni otai ke ku linyengifa uha kale to vake.
Ombibeli oya popya sha yela kutya osha puka okuvaka. Lesha Markus 10:17-19; Ovaroma 13:9; nosho yo Ovaefeso 4:28.


text:
OSHITUKULWA 8
Efyo laJesus ole ku etela ouwa ulipi?
Jesus okwa fya opo tu dule oku ka kala nomwenyo waalushe. Johannes 3:16
Omafiku atatu konima yefyo laJesus, ovakainhu vamwe ova li va ya kombila yaye, ndele inave mu hanga mo. Ova hanga a nyumunwa koufi.
Lwanima, Jesus okwa li a holokela ovayapostoli vaye.
Jehova okwa nyumuna Jesus e li oshishitwa shopamhepo oshinaenghono noshi na oukwatya wokuhafya. Ovahongwa vaJesus ove mu mona eshi ta londo keulu.
Kalunga okwa nyumuna Jesus nokwe mu ninga Ohamba yOuhamba waYe. Daniel 7:13, 14
Jesus okwa yamba po omwenyo waye opo a kulile ovanhu. (Mateus 20:28) Kalunga okwe shi ninga tashi shiiva opo tu dule oku ka kala nomwenyo fiyo alushe omolwekulilo olo.
Jehova okwa nangeka po Jesus a ka pangele edu e li Ohamba. Ota ka pangela pamwe novanhu ovadiinini ve li 144 000, ovo hava nyumuninwa omwenyo womeulu. Jesus novanhu 144 000 ovo ve li epangelo lomeulu liyuki, sha hala okutya, Ouhamba waKalunga. — Ehololo 14:1-3.
Ouhamba waKalunga otau ka ninga edu oparadisa. Itaku ka kala vali oita, ekaulonyanga, oluhepo nosho yo ondjala. Ovanhu otava ka kala va hafa shili. — Epsalme 145:16.


text:
Nye Ndi Linga Nda Okuti si Sole Oku Lilongisa Kosikola?
Ceci o sukila
Oku kuata ovisimĩlo via sunguluka viatiamẽla koku lilongisa. Seteka oku limbuka onima yililako. Citava okuti ovina viosi wa lilongisa ci mõleha ndu okuti vi kuete esilivilo cilo. Pole, oku kũlĩha ovina vialua ci ku kuatisa oku kuata elomboloko liovina via ku ñuala. Oku ci linga ci ku kuatisa oku “
linga lomanu vosi ndukuavina viosi,” okuti o ka tẽla oku sapela lomanu vakuavisoko vialitepa. (1 Va Korindo 9:22) O ka vokiya ukũlĩhiso wove, okuti ci ka ku kuatisa kovaso yoloneke.
Kuata ocisimĩlo ca sunguluka catiamẽla kulongisi wove. Nda o sima okuti ulongisi wove ka sungulukile, tiamisila utima kovina o lilongisa okuti kokuaye hakoko. Ivaluka okuti ulongisi wove wa longisa ale ovina viaco komanu valua kuenda olonjanja vialua kovisoko vikuavo. Omo liaco, citava okuti ka ca lelukile kokuaye oku lekisa ombili a kuatele eci a fetika oku longisa.
Onumbi: Soneha kuenda eci o kuata etatahãi linga apulilo lesumbilo kuenda lekisa ombili kovina o li longisa. Oku lekisa ombili ci sambuka.
Kuata ocisimĩlo ca sunguluka catiamẽla kuloño wove. Osikola yi pondola oku situlula ovoloño kua kũlĩhile. Paulu wa sonehẽla Timoteo hati: “
Kuata ombili poku talavaya longavelo ya Suku.” (2 Timoteo 1:6) Citava okuti, Timoteo wa tambuile ongavelo yimue yespiritu sandu. Pole, “ongavelo” yaco ya sukilile oku yi vokiya oco ka yi ka nyõlehe. Ocili okuti, ongavelo yove yo kosikola Suku ka ku yi ĩhile locikomo. Ndaño oco, ovoloño ove a likasi. Osikola yi pondola oku ku kuatisa oku limbuka kuenda oku mioñolola ovoloño kua simĩle okuti o a kuete.


text:
ETUKULWA 1
Otwa hafa eshi tu shii oshiholekwa
Owa lombwelwa ngoo nande onale oshiholekwa?— * Ombibeli oya popya kombinga yoshinima shonhumba she likalekelwa noya ti kutya oshi li “oshiholekwa.” Oshiholekwa osho oshiyapuki molwaashi osha dja kuKalunga. Oshi li oshiholekwa molwaashi ovanhu inava kala ve shii oshinima osho. Ovaengeli navo ova kala yo va hala okuuda shihapu kombinga yoshinima osho. Mbela owa hala okuuda kutya oshiholekwa osho oshilipi?—
Oto ti ngahelipi, ovaengeli ova li tava kendabala okushiiva kombinga yashike?
Nalenale, eshi Kalunga a hovela okushita ovanhu, okwa shita omulumenhu nomukainhu wotete. Omadina avo oAdam naEva. Kalunga okwa li e va longekidila eumbo liwaliwa olo la li hali ifanwa oshikunino shaEden. Ngeno Adam naEva ova li va dulika kuKalunga, ngeno vo novana vavo ova ka ninga edu alishe oparadisa. Oparadisa oyo oya li tai ka kala ngeno ya fa oshikunino shaEden. Ova li yo ngeno tava ka kala mOparadisa oyo fiyo alushe. Ndele mbela oto dimbuluka kutya Adam naEva ova li va ninga shike?—
Adam naEva ova li va nyona kuKalunga, nomolwaasho katu li moparadisa kunena. Ashike Kalunga okwa ti kutya ota ka ninga edu alishe oparadisa omo ovanhu aveshe tava ka kala nomwenyo fiyo alushe notava ka kala va hafa. Mbela osho ote ke shi ninga ngahelipi? Oule womido dihapu, ovanhu inava kala ve shi shii kutya ote ke shi ninga ngahelipi. Osha kala shi li oshiholekwa.
Eshi Jesus e ke uya kombada yedu, okwa li a lombwela ovanhu shihapu kombinga yoshiholekwa osho. Okwe va lombwela kutya oshiholekwa osho oshi na sha nOuhamba waKalunga. Okwa li yo e va lombwela va kale tava ilikana kutya Ouhamba nau uye. Ouhamba oo otau ka ninga edu alishe oparadisa iwaiwa.
Mbela owa hafa eshi wa shiiva kombinga yoshiholekwa osho?— Dimbuluka kutya mOparadisa otamu ka kala ashike ovanhu ovo hava dulike kuJehova. MOmbibeli omu na omahokololo ovanhu vahapu ovo va li hava dulika kuJehova. Mbela owa hala okulihonga shihapu kombinga yovanhu ovo?— Ohatu ke lihonga kombinga yavamwe vomuvo nokutala nghee hatu dulu oku va hopaenena.
LESHA MOMBIBELI YOYE
Markus 4:11
1 Petrus 1:12
Genesis 1:26-28; 2:8, 9; 3:6, 23
Mateus 6:9, 10
Epsalme 37:11, 29
^ okat. 3 Momahokololo oo e li moshileshomwa eshi oto ka mona mo lwoikando edidiliko eli (—) la landula omapulo amwe. Osho otashi ti ou na okutula po kanini, ndele to pe okaana koye omhito ka nyamukule epulo olo la landulwa kedidiliko olo.


text:
EHOKOLOLO 94
Jesus okwa li e hole ounona vanini
TALA kuJesus mefano olo eshi a papatela okamati oko kanini! Ou shi liwetele kutya Jesus oku na ko nasha shili nounona. Ovalumenhu ovo ve li puye tave mu tale ovayapostoli vaye. Mbela Jesus ote va lombwele shike? Natu ka taleni kutya ote va lombwele shike.
Pefimbo opo, Jesus novayapostoli vaye opo ashike va di molweendo lile. Fimbo va li mondjila, opa li pa tukuluka eemhata mokati kovayapostoli vaye. Onghee hano, eshi va mana olweendo lavo, Jesus okwe va pula a ti: ‘Omwa li tamu tu eemhata kombinga yashike mondjila?’ Paulelalela, Jesus okwa li e shii kutya ova li tava tu eemhata kombinga yashike. Ndele okwe va pula ashike epulo olo opo a tale ngeenge otave mu lombwele.
Ovayapostoli inava nyamukula epulo olo, molwaashi ova li tava tu eemhata kutya olyelye munene mokati kavo. Ovayapostoli vamwe ova li va hala okukala va fimana ve dule vakwao. Ongahelipi Jesus a li e va kwafela va mone kutya osha puka okukala ve litala ko va fimana ve dule vakwao?
Jesus okwa li a ifana okamati kanini, ndele te ka kaleke ofika mokati kavo. Opo nee, okwa lombwela ovahongwa vaye a ti: ‘Oshili ohandi mu lombwele, ngeenge itamu lundulula oikala yeni ndele tamu kala ngaashi ounona vanini, itamu ka ya mo mouhamba waKalunga. Ou e li ngaashi okaana aka, oye ta ka ninga munene mouhamba waKalunga.’ Mbela ou shi shii kutya omolwashike Jesus a popya eendjovo odo?
Omolwaashi ounona vanini ihave lipula shi na sha nokukala ve dule vakwao ile va fimana ve dule vakwao. Onghee hano, ovayapostoli ova li ve na okulihonga okukala ve lininipika ngaashi ounona, ndele haku kala tava tu eemhata shi na sha naau munene ile a fimana mokati kavo.
Jesus okwa li yo a ulika peemhito dimwe kutya oku na ko nasha nounona vanini. Eemwedi dinini konima yaasho, ovanhu vamwe ova li va eta ounona vavo kuJesus. Ndele ovayapostoli ova li tava kendabala oku va kelela ko. Jesus okwa li a lombwela ovayapostoli vaye a ti: ‘Efeni ounona ve uye kuame, inamu va kelela ko, osheshi ouhamba waKalunga owaava ve li ngaashi ounona.’ Okudja opo, Jesus okwa papatela ounona momaoko aye nokwe va nangeka noupuna. Mbela kashi hafifa okushiiva kutya Jesus oku hole ounona vanini?
Mateus 18:1-4; 19:13-15; Markus 9:33-37; 10:13-16.


text:
VUTALA VUA KANIUNGI
No. 3 2017 | Vati ku Soloka ca Vamala Vauana Vakua Tuvalu—Ca Kuata ku Muono Uenu
Vakaleho va Yehova—Yetu veya?
Tua fuma ku miyati, Malimi na Visemua via kuli seza-seza, vunoni tua lipandakana mu ku puisamo vutumbe vumo. Tua tonda mpundu ku lemesa Yehova Njambi, Ivene Mbimbiliya Sakatanga ua viose. Tue ku linga cose linga tu kavangeye lungano lua Yesu tua lema ku tu sana Vakua Kilistu. Tua lihakela kapandi ka kuasa vantu ku lilongesa Mbimbiliya na via Vuangana vua Njambi ntsimbu yose. Va tu tantekeya ku pua Vakaleho va Yehova, omo lia ku hana vukaleho ni nguetu ku handeka via Yehova Njambi.
Kovela mu site yetu. Tanda Mbimbiliya ha online. Tu tantekeye mua cili nevi vi tua tsiliela.