text:
OCIPAMA CEKŨI
Ocili Catiamẽla Kovangelo
1. Momo lie tu sukilila oku lilongisa catiamẽla kovangelo?
YEHOVA o yongola okuti, tu kũlĩha eci catiamẽla kepata liaye. Ovangelo va panga onepa kepata lia Suku. Embimbiliya li va tukula hati, ‘omãla va Suku.’ (Yovi 38:7) Ovina vipi ovangelo va siata oku linga? Va kuatisa ndati omanu kosimbu? Anga hẽ va pondola oku tu kuatisa koloneke vilo?—Tala Etosi 8, kesulilo lielivulu lilo.
2. Pi kua tundilila ovangelo? Ovangelo vañami va lulikiwa?
2 Tu sukila oku kũlĩha oku ovangelo va tundilila. Ukanda wa Va Kolosai 1:16 u tu sapuila okuti Yehova noke yoku lulika Yesu wa lulikavo “ovina viosi . . . ci kale vio kilu, ci kale vio posi.” Vovina viaco mua kongela ovangelo. Vañami va lulikiwa? Embimbiliya li lekisa okuti, kuli ovita violohuluwa viovangelo.
3. Nye elivulu lia Yovi 38:4-7, li tu sapuila catiamẽla kovangelo?
3 Embimbiliya li tu longisavo okuti, osimbu Yehova ka lulikile ongongo, tete wa lulika ovangelo. Nye va yeva vutima eci va mola ongongo? Elivulu lia Yovi li tu sapuila okuti, va kuata esanju lialua. Ovo va kala epata limue li likuete omunga okuti va enda oku vumbila kumosi Yehova.—Yovi 38:4-7.
OVANGELO VA SIATA OKU KUATISA AFENDELI VA SUKU
4. Tua kũlĩha ndati okuti ovangelo va kapako omanu?
4 Ovangelo va siata oku kapako ocipango ca Yehova catiamẽla kongongo, kuenda ekalo liomanu. (Olosapo 8:30, 31; 1 Petulu 1:11, 12) Ovangelo va yeva esumuo lialua eci Adama la Heva va lekisa esino. Toke cilo, ovangelo va siata oku sumua poku mola omanu valua ka va pokola ku Yehova. Pole, nda umue pokati komanu o likekembela kuenje o pamisa ukamba waye la Yehova Suku, ovangelo va yolela. (Luka 15:10) Ovangelo va kapako omanu vana va kasi oku vumba Yehova Suku. Momo Yehova wa siata oku va tuma oco va kuatise afendeli vaye palo posi, kuenda oku va teyuila. (Va Heveru 1:7, 14) Tu konomuisi ovolandu amue.
5. Ovangelo va kuatisa ndati afendeli va Suku kosimbu?
5 Yehova wa tumile ovangelo vavali oco va kuatise Lote kumue lepata liaye, oku puluka kenyõleho liolupale luo Sodoma kuenda luo Gomora. (Efetikilo 19:15, 16) Eci pa pita otembo yimue, uprofeto Daniele weya oku imbiwa veleva liolohosi, pole ka vio lingile cimue cĩvi. Momo, Suku “wa tuma omunga yaye, [kuenje] wa yika ovimẽla violohosi.” (Daniele 6:22) Noke, eci upostolo Petulu a kala vokayike, Yehova wa tumile ungelo umue oco o yovole. (Ovilinga 12:6-11) Ovangelo va kuatisavo Yesu eci a kala palo posi. Noke liepapatiso liaye “ovangelo vo kuatisa.” (Marko 1:13) Osimbu Yesu ka pondiwile ungelo umue “wo kolisa.”—Luka 22:43.
6. (a) Tua kũlĩha ndati okuti ovangelo va siata oku kuatisa afendeli va Suku koloneke vilo? (b) Apulilo api tu tambulula cilo?
6 Koloneke vilo, ovangelo ka va siatele vali oku mõleha komanu ndeci va enda oku linga kosimbu. Pole, toke cilo Suku wa siata oku tuma ovangelo oco va kuatise afendeli vaye. Embimbiliya li popia hati: “Ungelo wa Yehova o ñuala ava vo sumbila ha va popela.” (Osamo 34:7) Momo lie tu sukilila eteyuilo liavo? Momo tu kuete ovanyãli vakuonene okuti va yongola oku tu linga eci cĩvi. Ovanyãli vaco velie? Pi va tunda? Va siata oku seteka ndati oku tu linga eci cĩvi? Oco tu tambulule apulilo a lingiwa ndeti, tu konomuisi eci ca pita noke yoku lulikiwa kua Adama la Heva.
UNYÃLI WETU KA MUIWA
7. Nye omanu vamue va siata oku linga omo liayonjo a Satana?
7 Kocipama 3 celivulu lilo, tua lilongisa okuti ungelo umue wa lekisa esino ku Suku, kuenda wa yonguile oku viala vakuavo. Embimbiliya liu tukula hati, Satana Eliapu. (Esituluilo 12:9) Satana wa yonguile okuti, ovangelo vakuavo va lekisavo esino ku Suku. Eye wa tẽla oku kemba Heva, kuenje tunde kotembo yaco wa siatavo oku kemba omanu valua. Pole, omanu vamue ndeci: Havele, Enoke, kuenda Noha, vamamako lekolelo ku Yehova.
8. (a) Ovangelo vamue va linga ndati olondele? (b) Nye olondele via linga oco vi puluke Ketande?
8 Koloneke via Noha ovangelo vamue va lekisa esino, kuenje va siapo ocitumãlo cavo kilu, oco va kale palo posi ndomanu. Momo lie? Embimbiliya li tu sapuila okuti, va nõlapo oku kuela akãi. (Tanga Efetikilo 6:2.) Pole, ka ca sungulukile okuti ovangelo va linga ovina viaco. (Yuda 6) Ndeci ca pita lovangelo vaco vãvi, omanu valua vo kotembo yaco va kala vakuavitukiko, kuenda olongangala. Omo liaco, Yehova wa nõlapo oku kundula letande omanu vosi va enda oku linga ovina vĩvi voluali. Pole, wa popela afendeli vaye vakuekolelo. (Efetikilo 7:17, 23) Oco ovangelo vãvi va puluke, va tiukila kilu. Embimbiliya li tukula ovangelo vaco vãvi hati, olondele. Ovo va nõlapo oku likongela kesino lia Satana Eliapu okuti, eye wa linga ombiali yavo.
9. (a) Nye ca pita lolondele eci via tiukila kilu? (b) Nye tu konomuisa cilo?
9 Omo okuti olondele via lekisa esino, Yehova ka tavele okuti vi likongela vali lepata liaye. (2 Petulu 2:4) Ndaño okuti olondele ka vi pondola oku li pongolola oco vi kuate etimba ndeli liomanu, pole, toke cilo vi “kasi oku yapuisa oluali luosi.” (Esituluilo 12:9; 1 Yoano 5:19) Tu konomuisi ndomo olondele via siata oku kemba omanu valua, ale oku va yapuisa.
NDOMO OVANGELO VA SIATA OKU YAPUISA OMANU
10. Olondele via siata oku kemba ndati omanu?
10 Olondele via siata oku yapuisa omanu lolonjila vialua. Omanu vamue poku sapela lolondele, va siata oku ci linga lekuatiso liomunu umue, ndeci, ocimbanda, ale onoño yimue yikuavo. Oku sapela kuaco lolondele ku tukuiwa hati, umbanda. Pole, Embimbiliya li tu lungula oku yuvula ovina viosi viatiamẽla kolondele. (Va Galatia 5:19-21) Momo lie? Ndeci enyanga lia siata oku kapa onjanjo yoku kuata ovinyama, olondele via siatavo oku kapa olonjanjo oco vi yapuise omanu.—Tala Etosi 26 kesulilo lielivulu lilo.
11. Oku tãha ku lomboloka nye, kuenda momo lie tu sukilila oku yuvula oku ci linga?
11 Yimue pokati kolonjanjo viaco oku tãha. Oku tãha ku lomboloka oku seteka oku situlula ovina vio kovaso yoloneke ale ovina ka via kũlĩhĩwile viatiamẽla kumbanda. Omunu umue o pondola oku ci linga poku vanja kolombungululu, oku sandiliya omanu vakuakutãha, oku tanga ovikanda vioku tãha, oku tãha vewe liyela, ale oku tãha peka liomunu. Ndaño omanu valua va siata oku sima okuti oku linga ovina viaco ka ci va kokela ovitangi, pole ka ca sungulukile oku ci linga. Momo, ci koka ovitangi. Embimbiliya li lekisa okuti, olondele kumue lovimbanda, va siata oku lingila kumosi ovopange. Kelivulu Liovilinga 16:16-18, tu sangako ulandu umue watiamẽla ‘kondele yoku tãha’ okuti, ya enda oku kuatisa ufeko umue oku “tukula eci ciya kovaso yoloneke.” Noke eci upostolo Paulu a tundisa ondele yaco, ufeko waco ka tẽlele vali oku tukula ovina vio kovaso yoloneke.
12. (a) Momo lie ka ca sungulukile oku seteka oku sapela lomanu va fa? (b) Momo lie afendeli va Suku va sukilila oku yuvula oku litenga vovihilahila mua kongela olondele?
12 Olondele via siata oku kuama olonjanjo vikuavo oco vi yapuise omanu. Ovio vi tu vetiya oku tava kelongiso liokuti, tu pondola oku sapela lomanu va fa okuti, va kasi lomuenyo kocitumãlo cimue, kuenda va pondola oku sapela letu, ale oku tu talisa ohali. Nda omunu o kuete ekamba limue ale ukuepata wa fa, pamue enda komunu umue ndeci ukuakutãha una u sapuila hati, citava oku sapela lomanu va fa. Ukuakutãha pamue o lomboluila komunu ovina vimue viatiamẽla kekamba ale ku umue ukuepata liaye wa fa, kuenda o setukula ondaka yimue ya lisetahãla leyi yomunu wa fa. (1 Samuele 28:3-19) Omanu valua poku kenda umue wa fa, va siatavo oku tava kelongiso liokuti, omanu va fa va kasi lomuenyo kocitumãlo cimue. Vovina viaco mua kongela ovipito vina vi lingiwa noke yoku kenda omunu wa fa, ovipito vi lingiwa unyamo lunyamo vioku ivaluka omunu wa fa, oku eca ovilumba komanu va fa, ovihilahila via siata oku lingiwila ovimbumba, ale ovihilahila vikuavo. Nda Akristão vocili va yuvula oku panga onepa koviholo viaco, epata liavo, ale omanu va kasi vimbo liavo va va popia lãvi, ale va yuvula oku lingila kumosi lavo ovina vimue. Pole, Akristão vocili va kũlĩha okuti omanu va fa, ka va kasi lomuenyo kocitumãlo cimue. Ka ci tava oku sapela lomanu va fa, kuenda ka va pondola oku tu linga cimue cĩvi. (Osamo 115:17) Omo liaco, lavulula. Lalimue eteke ku ka seteke oku sapela lomunu wa fa, ale lolondele, kuenda yuvulavo oku litenga vovihilahila mua kongela olondele.—Tanga Esinumuĩlo 18:10, 11; Isaya 8:19.
13. Omanu valua okuti kosimbu va kuatele usumba lolondele nye va linga?
13 Olondele ka vi kembi lika omanu, pole via siatavo oku va saluisa. Koleneke vilo, Satana kumue lolondele viaye va kũlĩha okuti kua va kambela lika “otembo yitito,” oco Suku a va kundule palo posi. Omo liaco, va siata oku lekisa ungangala walua okuti kosimbu ci sule. (Esituluilo 12:12, 17) Omanu valua okuti kosimbu va kuatele usumba lolondele, cilo ka va kuete vali usumba lavio. Va tẽla oku yula ndati usumba lolondele?
TAMALÃLA KUENDA LITEYUILA KOLONDELE
14. Tu pondola oku li teyuila ndati kolondele ndeci Akristão vo kocita catete va linga?
14 Embimbiliya li tu sapuila ndomo tu pondola oku tamalãla lolondele kuenda ndomo tu liteyuila. Omanu vamue va kala volupale luo Efeso osimbu ka va lilongisile ocili va enda oku sapela lolondele. Va tẽla oku siapo ndati ovina viaco? Embimbiliya li popia ndoco: “Ovimbanda via nena alivulu avio oku tãha loku a yokela kovaso omanu vosi.” (Ovilinga 19:19) Omo okuti va yonguile oku kala Akristão vocili, va timĩha alivulu avo osi atiamẽla kumbanda. Cimuamue haico omanu va sukila oku linga koloneke vilo. Omunu wosi o yongola oku vumba Yehova o sukila oku siapo ovina viosi viatiamẽla kolondele. Vovina viaco mua kongela alivulu, olorevista, ovina viatiamẽla koku situlula ekalo liomunu, olofilme, ovisikilo, olovideo game, alitalatu atiamẽla kumbanda, olondele, ocina cimue catiamẽla kumbanda ci kasi ndu okuti ka ci koki ovitangi, ale oku singila. Mua kongelavo ovina vimue omanu va siata oku wala oco vi va teyuile.
15. Nye tu sukila oku linga oco tu tamalãle kayonjo a Satana kuenda kolondele viaye?
15 Noke lianyamo amue tunde eci omanu vamue vo ko Efeso va timĩha alivulu avo atiamẽla kumbanda, upostolo Paulu vukanda a soneha wa lombolola okuti, omanu vaco va kuete handi “uyaki” watiamẽla ‘kolohoka violondele.’ (Va Efeso 6:12) Ndaño okuti va timihĩle ale alivulu avo, pole olondele via enda oku seteka oku va linga ovina vĩvi. Nye va sukilile oku linga? Paulu wa va sapuila hati: “Wali ociyepelo cekolelo, okuti vu tẽla oku ima [ale oku imula] isongo viosi viondalu viondingaĩvi.” (Va Efeso 6:16) Ndeci ociyepelo ci teyuila esualali kuyaki, ekolelo lietu li pondolavo oku tu teyuila. Nda tua kolela okuti Yehova o pondola oku tu teyuila, ci tu kuatisa oku tamalãla kayonjo a Satana kuenda kolondele viaye.—Mateo 17:20.
16. Tu pondola oku pamisa ndati ekolelo lietu ku Yehova?
16 Nye tu sukila oku linga oco ekolelo lietu ku Yehova li pamisiwe? Tu sukila oku tanga Embimbiliya oloneke viosi, kuenda oku kolela kokuaye oco a tu teyuile. Nda tua pamisa ekolelo lietu ku Yehova, Satana kumue lolondele viaye ka va ka tẽla oku tu linga cimue cĩvi.—1 Yoano 5:5.
17. Ocina cipi cikuavo ci pondola oku tu teyuila kolondele?
17 Ovina vipi vikuavo Akristão vo ko Efeso va sukilile oku linga? Ovo va kala volupale lumue lue yukile olondele. Omo liaco, Paulu wa va sapuila hati: ‘Likutilili olonjanja viosi.’ (Va Efeso 6:18) Ovo va sukilile oku pinga ku Yehova oco a va teyuile olonjanja viosi. Nye ci popiwa catiamẽla kokuetu? Tu kasivo voluali lue yuka olondele. Omo liaco, tu sukila oku pinga ku Yehova oco a tu teyuile, kuenda oku tukula onduko yaye poku likutilila. (Tanga Olosapo 18:10.) Nda tuamamako oku pinga ku Yehova oco a tu teyuile ku Satana, Yehova o tambulula olohutililo vietu.—Osamo 145:19; Mateo 6:13.
18, 19. (a) Tu pondola oku yula ndati Satana kumue lolondele viaye? (b) Epulilo lipi tu ka tambulula vocipama ci kuãimo?
18 Nda tua siapo ovina viosi viatiamẽla kolondele, kuenje tu kolela ku Yehova oco a tu teyuile, tu pondola oku tamãlala kayonjo a Satana, kuenda kolondele viaye. Ka tu sukila oku vi kuatela usumba. (Tanga Tiago 4:7, 8.) Unene wa Yehova wa velapo okuti wolondele u sule. Eye wa yambula olondele koloneke via Noha, kuenje kovaso yoloneke o ka vi kundula. (Yuda 6) Ivaluka okuti ka tu kasi oku linga uyaki likalietu. Yehova wa siata oku tuma ovangelo vaye oco va tu teyuile. (2 Olosoma 6:15-17) Tua kolela okuti lekuatiso lia Yehova, tu pondola oku yula uyaki tu kasi oku linga la Satana kumue lolondele viaye.—1 Petulu 5:6, 7; 2 Petulu 2:9.
19 Omo okuti Satana kumue lolondele viaye va siata oku koka ohali yalua, momo lie Suku ka va kunduilile? Epulilo eli li ka tambuluiwa vocipama ci kuãimo.


c: text/html

text:
quinta-feira, 26 de agosto de 2010
Elivulu lyange likasi ale okutalikiwa ko Feira do Livro e da Música, vocitali co FEFOJOR vo mbala yofeka, vo Luanda
Ndopo mwele eci ndamola voviluviavia vyo TPA okuti, pocitanda catyamela ko União dos Escritores Angolanos, citava okulanda elivulu lyange lyolosapo, halyo lyalinga lyavali.
Nda okasi voLuanda, kukalikape owesi, akamba, vokiya ko kendo lyove lyalivulu, vokiya ko kukulihiso woviholo vyetu.
Ya yevalisiwa la (Publicada por): Angola Debates e Ideias- G. Patissa kelivala (às) 17:36 2 comentários:
Assinar: Postagens (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
OSHIWEDELWAKO
Edina laKalunga—okulongifwa kwalo nosho yo eityo lalo
MOMBIBELI yoye, Epsalme 83:19 (Epsalme 83:18 momatoloko Eembibeli dimwe) ola tolokwa ngahelipi? O-New World Translation of the Holy Scriptures otai toloka ovelishe 18 tai ti: “Opo ovanhu va shiive kutya ove, ou edina loye Jehova, oove auke Omukombadambada kedu alishe.” Omatoloko amwe Eembibeli otaa toloka sha faafana. Ndele omatoloko mahapu inaa longifa edina Jehova, okwe li pingena po nomadinafimaneko ngaashi “Omwene” ile “Omukwaalushe.” Mbela oshike shi na okukala movelishe oyo? Edinafimaneko ile edina Jehova?
Ovelishe oyo otai popi shi na sha nedina. MOshiheberi shopehovelo omo oitukulwa ihapu yOmbibeli ya li ya shangwa, movelishe oyo omwa li edina olo le likalekelwa. Ohali shangwa ngaha יהוה (YHWH) meendada dOshiheberi. MOshikwanyama edina olo ohali shangwa: “Jehova.” Mbela edina olo oli li ashike movelishe imwe yOmbibeli? Hasho. Otali holoka mOmishangwa dopehovelo dOshiheberi lwoikando 7 000 lwaapo.
Edina laKalunga ola fimana shi fike peni? Tala koshihopaenenwa sheilikano osho Jesus Kristus a yandja. Ola hovela ngaha: “Tate yetu ou u li meulu! Edina loye nali yapulwe.” (Mateus 6:9) Nale, Jesus okwa li a ilikana kuKalunga a ti: “Tate, fimanekifa edina loye.” Kalunga okwa nyamukula okudja meulu, a ti: “Ame onde li fimanekifa nale, ndele ohandi li fimanekifa vali.” (Johannes 12:28) Osha yela kutya, edina laKalunga ola fimana neenghono adishe. Ndele mbela omolwashike ovatoloki vamwe va kufa mo edina olo momatoloko avo Eembibeli noku li pingena po nomadinafimaneko?
Ope na omatomheno avali makonekwedi. Lotete, ovanhu vahapu otava ti kutya edina olo kali na okulongifwa molwaashi onghedi omo kwa li hali tumbulwa pehovelo kai shiivike kunena. Oshiheberi shonale osha li hashi shangwa shi he na oulitumbuli. Onghee hano, kunena kape na oo ta dulu okupopya noushili filufilu nghee ovanhu vopefimbo lOmbibeli va li hava tumbula YHWH. Ndelenee mbela osho oshi na oku tu imba okulongifa edina laKalunga? Mefimbo lOmbibeli, edina Jesus otashi dulika la li hali tumbulwa Yeshua ile tashi dulika Yehoshua — ndele kape na oo e na oushili. Ndele ovanhu mounyuni aushe kunena ohava tumbula edina Jesus she likolelela komishingo domalaka avo. Ihava ongaongao okulongifa edina olo molwaashi ashike ve he shii kutya ola li hali tumbulwa ngahelipi mefelemudo lotete. Sha faafana, ngeenge owa i koshilongo shimwe, otashi dulika ovanhu va ka tumbule edina loye meenghedi di lili momalaka amwe. Onghee hano, okuhakala noushili shi na sha nokutumbulwa kwonale kwedina laKalunga hako taku yandje etomheno loku he li longifa.
Etomheno etivali olo hali yandjwa omolwokukufa mo edina laKalunga mOmbibeli, ola kwatela mo onghulunghedi yonalenale yOvajuda. Vahapu vomuvo ova itavela kutya edina laKaunga kali na nandenande okutumbulwa. Eitavelo olo osha yela kutya ole likolelela ketulomoilonga la puka lomhango yOmbibeli oyo ya ti: “Edina lOmwene Kalunga koye, ino li tumbulila ongaho, osheshi Omwene ita efa a ha handukile ou ta tumbulile edina laye hamungaho.” — Exodus 20:7.
Omhango oyo otai dilike okulongifa nai edina laKalunga. Ndele mbela otai dilike okulongifa edina laye nefimaneko? Hasho nandenande. Ovashangi vOmishangwa dOshiheberi (“Etestamendi Likulu”) aveshe ova li ovalumenhu ovadiinini ovo va li hava dulika kOmhango oyo Kalunga kwa li a pa oshiwana shonale shaIsrael. Ndelenee ova longifa edina laKalunga luhapu. Pashihopaenenwa, ove likwatela momapsalme mahapu oo kwa li haa imbwa mokule keengudu dovalongelikalunga. Jehova Kalunga okwa lombwela nokuli ovalongeli vaye va ifane edina laye, novadiinini osho va ninga. (Joel 2:32; Oilonga 2:21) Hano, Ovakriste kunena ihava ongaonga okulongifa edina laKalunga nefimaneko, ngaashi naanaa Jesus e shi ninga. — Johannes 17:26.
Mokupingena po edina laKalunga nomadinafimaneko, ovatoloki vEembibeli ova ninga epuko la kwata moiti. Ova ningifa Kalunga a kale a fa e li kokule noku he na omaukwatya opanhu, ofimbo Ombibeli tai ladipike ovanhu va kale ve na ‘eendafano naye.’ (Epsalme 25:14) Diladila shi na sha nakaume koye kopofingoelela. Oto ka dula ngahelipi okukala popepi naye ngeenge ku shii nande edina laye? Sha faafana, ngeenge ovanhu inava shiivifilwa edina laKalunga, Jehova, otava dulu ngahelipi okweehena lela popepi naye? Natango, ngeenge ovanhu ihava longifa edina laKalunga, ihava kala yo ve shii eityo lalo likumwifi. Edina laKalunga otali ti shike?
Kalunga okwa yelifila omupiya waye omudiinini Moses eityo ledina laye. Eshi Moses kwa li a pula shi na sha nedina laKalunga, Kalunga okwa nyamukula a ti: “Ame ohandi ka kala osho handi ka kala.” (Exodus 3:14, NW) Etoloko laRotherham ola toloka eendjovo odo la ti: “Ohandi ka kala keshe osho nda hala.” Hano Jehova ota dulu okuninga keshe osho sha pumbiwa opo a wanife po omalalakano aye.
Natu tye nee ngeno oho dulu okuninga keshe osho wa hala. Ngeno oto ka ningila shike ookaume koye? Ngeenge umwe womuvo okwa ehama neenghono, oto ka dula okuninga ndokotola e na owino ndele to mu velula. Ngeenge umwe okwa kanifa eliko, oto ka dula okuninga omukwafi oshipuna ndele to kandula po oupyakadi waye. Ndele oshili oyoyo kutya owa ngabekwa mwaasho to dulu okuninga. Atusheni otwa ngabekwa. Eshi to konakona Ombibeli, oto ka kala wa kumwa okumona kutya Jehova oha ningi keshe osho sha pumbiwa opo a wanife po omaudaneko aye. Nohashi mu hafifa okulongifa eenghono daye omolwaavo ve mu hole. (2 Omafimbo 16:9) Omaukwatya mawa aJehova oo kae shiivike kwaavo ve he shii edina laye.
Doshili, edina Jehova oli na okukala mOmbibeli. Okushiiva eityo lalo noku li longifa twa manguluka melongelokalunga letu, otashi ke tu kwafela neenghono tu ehene popepi elela naTate yetu womeulu, Jehova. *
^ okat. 3 Opo u mone ouyelele muhapu shi na sha nedina laKalunga, eityo lalo nosho yo omatomheno kutya omolwashike li na okulongifwa meilikano, tala oshishangomwa The Divine Name That Will Endure Forever, sha nyanyangidwa kEendombwedi daJehova.


text:
ALOMBOLUILO A VOKIYIWAKO
Eteke Liekanga li—Lomboloka Nye?
VOVISIMĨLO viove Eteke Liekanga li ka kala ndati? Vamue va siata oku sima okuti olohuluwa viosi viomanu vi ka talama kovaso yocalo ca Suku. Kuenje omunu lomunu o ka sombisiwa la Suku. Ava okuti va linga eci ciwa, vak a tambula onima yoku iñila vofeka yelau kilu. Ava va linga eci cĩvi vaka enda kekangiso ka li pui. Pole, Embimbiliya hacoko li lilongisa. Olio li lekisa okuti, otembo yaco, ka yika kala otembo yoku luluma omo liusumba. Puãi, yika kala otembo yimue yelavoko kuenda yetumbuluko.
Kelivulu Liesituluilo 20:11, 12, tu tangako olondaka viupostolo Yoano viatiamẽla Keteke Liesombiso. Eye wa popia hati: “Nda mola ocalo cinene ci yela lu wa tumalako. Osi lilu via tila kovaso aye, lapa vi kala ka pa molehele. Nda molavo ava va fa, ava vanene lava vatito, va talama kovaso yocalo caco, kuenje alivulu a nyanyumuiwa. Lelivulu likuavo lia nyanyumuiwa, olio elivulu liomuenyo. Lava va fa va tetuluiwa lovina via sonehiwa valivulu, okuti lovilinga viavo.” Oco hẽ onganji yaco helie?
Yehova Suku eye onganji ya velapo yomanu vosi. Pole, eye wa eca ocikele caco konganji yimue yikuavo. Kelivulu Liovilinga 17:31, upostolo Paulu wa lombolola okuti Suku “wa tukula eteke lioku tetuluila oluali lesunga, kuenje wa nola ale ulume o linga onganji yaco.” Onganji yaco Yesu Kristu. (Yoano 5:22) Otembo yipi hẽ Eteke Liekanga li fetika? Kuenda lika tumãla otembo yipi?
Elivulu Liesituluilo li lekisa okuti Eteke Liekanga li fetika noke yuyaki wo Harmagedo. Pana okuti Satana lolondingãivi viosi via nyõliwa ale. * (Esituluilo 16:14, 16; 19:19–20:3) Noke Satana lolondele viaye, vaka imbiwa vokayike. Kuenje vaka kalamo ohũlũkãi yanyamo. Votembo yaco, ava va soka 144.000 komanu, vaka kala olonganji kuenda vaka “viala kumue la Kristu vokuenda 1.000 kanyamo.” (Esituluilo 14:1-3; 20:1-4; Va Roma 8:17) Omo liaco, Eteke Liekanga, ka lika kala ño eteke limosi 24 kolowola. Lika tumãla eci ci soka ohũlũkãi yanyamo.
Vokuenda kuohũlũkãi yanyamo, Yesu Kristu oka “tetuluila ava va kasi lomuenyo lava va fa.” (2 Timoteo 4:1) “Ava va kasi lomuenyo” va tukuiwa ndeti, vana vatiamẽla ‘kowiñi wakahandangala’ uka puluka ko Harmagedo. (Esituluilo 7:9-17) Upostolo Yoano wa molavo okuti “ava va fa. . .va talama kovaso yocalo” cesombiso. Yesu wa likuminyile hati, ‘vosi va kasi vayambo onjivaluko va yeva ondaka ya Kristu, kuenje va tundamo.’ Eci ci lomboloka okuti vaka pinduiwa. (Yoano 5:28, 29; Ovilinga 24:15) Oco hẽ omanu vaco va ka sombisiwila ovilinga vipi?
Upostolo Yoano wa mola “alivulu a nyanyumuiwa.” Kuenje ava “va fa va tetuluiwa lovina via sonehiwa valivulu [aco], okuti lovilinga viavo.” (Esituluilo 20:12) Anga valivulu aco mua sonehiwa ovilinga omanu va linga kosimbu? Sio. Esombiso liaco ka lika tiamisiwila kueci omanu va linga kosimbu, cina okuti handi ka va file. Eci tua ci kũlĩha hẽ ndati? Embimbiliya li tu sapuila hati: “Omunu wosi wa fa wa yovuisua kakandu.” (Va Roma 6:7) Ava va fa, eci vaka pinduiwa, akandu avo ka aka ivalukiwa vali. Alivulu a tukuiwa ndeti, ocindekaise covihandeleko vikuavo Suku aka eca. Ava vaka puluka ko Harmagedo lava vaka pinduiwa, oco va kale komuenyo otembo ka yi pui, vaka sukila oku pokola kovihandeleko via Suku oku kongelamo ovihandeleko viokaliye Yehova aka eca vokuenda kuohũlũkãi yanyamo. Omanu vaka sombisiwila ovilinga viavo vaka linga vokuenda Kueteke Liekanga.
Eteke Liekanga, lika eca kolohuluwa viomanu epuluvi lioku lilongisa ocipango ca Suku kuenda oku pokola kocipango caco. Eci ci lomboloka okuti ku ka kala upange woku longisa omanu vaco. Kuenje ‘olonungi viovoluali vika lilongisa esunga.’ (Isaya 26:9) Pole, havosiko vaka tava oku pokola kocipango ca Suku. Kelivulu lia Isaya 26:10, tu tangako hati: “Ndaño ondingaĩvi yi lingiwa ohenda, haimo ka yi lilongisa esunga; vofeka yesunga haimo yi lingainga cĩvi, kuenje ka yi mõli unene wa Yehova.” Vosi vaka linga eci cĩvi vaka pondiwa vokuenda Kueteke Liekanga.—Isaya 65:20.
Kesulilo Lieteke Liekanga, ava vaka supulukapo vaka ‘kuata omuenyo’ wa lipua. (Esituluilo 20:5) Eci ci lomboloka okuti vokuenda Kueteke Liekanga, ekalo liomanu lika tumbuluiwa ndeci lia kaile kefetikilo. Kuenje omanu vosi vaka lipua. (1 Va Korindo 15:24-28) Noke omanu vaka nyikiwa onjanja ya sulako. Satana oka kutuluiwa. Kuenje oka kuata epuluvi lia sulako lioku seteka omanu. (Esituluilo 20:3, 7-10) Vosi vaka tamãlala laye, vaka mõla oku tẽlisiwa kuolondaka vi sangiwa Vembimbiliya via linga hati: “Olondingesunga vi piñala ofeka, vi tungamo oloneke ka vi pui.” (Osamo 37:29) Cosi eci ci lekisa okuti Eteke Liekanga lika kala esumũlũho limue linene komanu vosi vakuesunga.
^ tini. 6 Catiamẽla ko Harmagedo, tala elivulu Estudo Perspicaz das Escrituras, Volume 2, kemẽla 286-287 kuenda Volume 1, kemẽla 711-712. Kuenda elivulu Fendela Lika Suku Yocili, kocipama 20. Alivulu aco a sandekiwa Lolombangi via Yehova.


text:
EHOKOLOLO 5
Onghalamwenyo ya ninga idjuu
ADAM naEva ova ka shakeneka omaupyakadi mahapu okudja eshi va tewa mo moshikunino shaEden. Ova li ve na okulonga oilonga idjuu opo va mone oikulya. Pondje yoshikunino opa li ashike pe na omano mahapu neeshosholo. Kava li vali va dingililwa komiti diwa doiimati ngaashi sha li moshikunino shaEden. Hano osho osho sha ningwa po, molwaashi ova nyona kuKalunga. Kava li vali ookaume kaKalunga.
Kakele kaasho, ova hovela okukulupa fiyo va fya. Dimbuluka kutya Kalunga okwa li e va londwela kutya ngeenge ova li oiimati komuti oo kwa li e va kelela, otava ka fya. Okudja ngoo efiku olo va lya komuti oo, ova enda tava kulupa nokufya. Inava ninga tuu oushima eshi inava dulika kuKalunga!
Adam naEva ova ka mona ashike ounona konima eshi va tewa mo moshikunino shaEden. Nomolwaasho, ovana vavo navo ova li va teelela ashike okukulupa nokufya.
Ngeno Adam naEva ova li va dulika kuJehova Kalunga, ngeno ova ka hafela onghalamwenyo fiyo alushe pamwe nounona vavo. Ngeno ova ka kala nomwenyo fiyo alushe kombada yedu. Ngeno inapa kala oukulupe, omikifi nefyo.
Natango, Kalunga okwa hala ovanhu va ka kale nomwenyo fiyo alushe kombada yedu. Okwa udaneka kutya osho otashi ka ningwa monakwiiwa. Edu otali ka kala la wapala novanhu otava ka kala ve na oukolele. Ovanhu aveshe ovo tava ka kala kombada yedu otava ka kala ve holafane notava ka kala ookaume kaKalunga.
Konima eshi Eva a nyona, ka li va li kaume kaKalunga. Onghee hano, okwa kala ta mono ounona noudjuu. Okwa li ha kala ta yahama eshi ta dala. Okuhadulika kuJehova okwa li kwe mu etela oluhodi linene, hasho mbela?
Adam naEva ova li ve na ounona vahapu, ovamati noukadona. Oshiveli shavo osha li Kain. Kain okwa li a shikulwa kuAbel. Mbela ou shi shii kutya oshike sha ka ningwa po monghalamwenyo yavo?


text:
ETUKULWA 46
Mbela ounyuni ou nao otau ka hanaunwa po nomeva ngaashi winya wopefimbo lanoa?
MBELA owa uda nale omunhu ta popi shi na sha nexulilo lounyuni? — Kunena ovanhu vahapu ohava popi shi na sha nexulilo lounyuni. Ovanhu vamwe ohava diladila kutya ounyuni otau ka xulifwa po okupitila moita omo ovanhu tava ka longifa oilwifo yopalute. Ndele mbela oto diladila kutya Kalunga ota ka efa ovanhu va hanaune po edu letu liwa nosho yo eulu letu liwa neenyofi dalo tadi vilima? —
Ngaashi twe lihonga nale, Ombibeli oya popya kombinga yexulilo lounyuni, ya ti: “Ounyuni otau xulu po.” (1 Johannes 2:17) Ndele mbela oto diladila kutya eshi taku tiwa ounyuni otau xulu po, edu lo vene olo tali ka xula po? — Hasho nandenande, molwaashi Ombibeli oya ti kutya Kalunga okwa shita edu opo ‘li kalwe,’ sha hala okutya, opo ovanhu va kale ko nova hafele okukala kulo. (Jesaja 45:18) Epsalme 37:29 otali ti: “Ovayuki, vo otava ka fyuulula [edu, OB-1986] ndee tava kala mo alushe.” Onghee hano, Ombibeli otai ti yo kutya edu otali kala po fiyo alushe. — Epsalme 104:5; Omuudifi 1:4.
Ngeenge eshi taku tiwa kutya ounyuni otau xulu po inashi hala okutya edu lo vene olo tali ka xula po, oshike hano mboli tashi ka xula po? — Ohatu ka mona kutya oshike ngeenge otwa konakona noukeka shi na sha naasho sha li sha ningwa po pefimbo laNoa. Ombibeli oya ti: ‘Ounyuni winya wonale owa nyonaukila meyelu.’ — 2 Petrus 3:6.
Mbela ope na ovanhu vamwe ovo va li va xupa pefimbo lEyelu linene olo la li ko pefimbo laNoa? — Ombibeli oya ti kutya Kalunga okwa li “a amena Noa, omuudifi wouyuki novakwao va-7, eshi a yelulifa ounyuni wovahenakalunga eyelu.” — 2 Petrus 2:5.
Hano, ounyuni oo wa li wa xula po oshike mboli? Mbela edu olo la li la xula po ile ovanhu ovakolokoshi? — Ombibeli oya ti kutya ‘ounyuni wovahenakalunga.’ Ndele didilika kutya Noa okwa tiwa kutya okwa li “omuudifi.” Mbela oto diladila kutya okwa li ha udifa kombinga yashike? — Noa okwa li ta londwele ovanhu shi na sha nexulilo ‘lounyuni winya wonale.’
Eshi Jesus a li ta popi shi na sha nEyelu linene, okwa li a lombwela ovahongwa vaye kombinga yaasho ovanhu va li hava ningi fimbo exulilo olo la li inali uya. Okwa li e va lombwela a ti: ‘Ovanhu pomafiku enya a tetekela eyelu okwa li hava li nohava nu, hava hombola nohava hombolifa, fiyo efiku olo Noa a ya mo monguluwato, ndele vo inave shi shiiva, fiyo eyelu le uya nole va hanauna po aveshe.’ Opo nee Jesus okwa li a popya kutya ovanhu osho tava ka kala ngaho fimbo ounyuni ou inau xula po. — Mateus 24:37-39.
Eendjovo daJesus otadi ulike kutya ohatu dulu okulihonga oshilihongomwa mwaasho ovanhu va li hava ningi fimbo Eyelu inali uya. Mbela oto dimbuluka kutya ovanhu pefimbo laNoa ova li hava ningi shike ngaashi we lihonga mEtukulwa 10? — Ovanhu vamwe ova li hava longifa eenghono nokulonga ominyonena. Ndele ngaashi Jesus eshi popya, ovanhu vahapu kava li hava pwilikine eshi Kalunga a li a tuma Noa e va udifile.
Efiku limwe Jehova okwa li a lombwela Noa kutya ota ka hanauna po ovanhu ovakolokoshi neyelu. Okwa li a popya kutya omeva otaa ka tuvika ounyuni aushe, nokuli neendudu. Jehova okwa li a lombwela Noa a tunge ongulu yomomeva ya kula. Ongulu yomomeva oyo oya li ya fa oshikefa sha kula noshile, ngaashi naanaa u i wete mefano olo li li pepandja 238.
Kalunga okwa li a lombwela Noa a tunge ongulu yomomeva ya kula opo a dule okukala mo pamwe noukwaneumbo waye nosho yo oinamwenyo ihapu, opo va xupifwe. Noa noukwaneumbo waye ova li va longa noudiinini. Ova li va teta omiti da kula, nova li va tunga ongulu yomomeva noiti oyo va li va ka. Ova li va tunga ongulu oyo oule womido dihapu molwaashi oya li ya kula neenghono.
Mbela oto dimbuluka kutya Noa okwa li ha ningi yo vali shike oule womido odo a kala ta tungu ongulu yomomeva? — Okwa li ha udifa, ta londwele ovanhu shi na sha nEyelu olo la li tali ke uya. Mbela ovanhu ova li ngoo va pwilikina kuye? Kapa li nande omunhu umwe a li a pwilikina kuNoa, kakele koukwaneumbo waye. Ovanhu vakwao ova li ashike ve lipyakidila noinima yavo. Mbela oto dimbuluka kutya Jesus okwa ti kutya ova li ve lipyakidila nashike? — Ova li ve lipyakidila nokulya nokunwa nosho yo okuhombola. Kava li ve wete tava longo oukolokoshi neenghono nokava li va pwilikina eshi Noa te va udifile. Natu ka tale kutya oshike sha li she va ningilwa.
Eshi Noa noukwaneumbo waye va ya mongulu yomomeva, Jehova okwa li a idila omivelo dayo. Ndele ovanhu ovo va li kondje yongulu oyo kava li natango va itavela kutya Eyelu otali uya. Ombadilila, odula oya li ya hovela okuloka, nodula oyo kaya li tai loko ngaashi odula hai loko kunena. Oya li odula yepoola, nokonima ashike yokafimbo kaxupi, omeva okwa li a hapupala a fa omulonga wa kula nokwa li taa popola mokule. Omeva oo okwa li taa ufa po omiti dinene nokwa li taa kungulula po omamanya manene a fa ashike oumanya vanini. Oshike sha li sha ningilwa ovanhu ovo va li kondje yongulu yomomeva? — Jesus okwa ti: “Eyelu le uya nole va hanauna po.” Ovanhu aveshe ovo va li kondje yongulu yomomeva ova li va fya omeva. Omolwashike mbela va li va fya? — Jesus okwa ti: “Inave shi shiiva.” Kava li va pwilikina kuNoa. — Mateus 24:39; Genesis 6:5-7.
Dimbuluka kutya Jesus okwa ti kutya osho sha li sha ningilwa ovanhu vopefimbo laNoa oshi li oshihopaenenwa tashi londwele kufye nena. Oshike hatu lihongo mo moshinima osho? — Ovanhu pefimbo opo kava li ashike va hanaunwa po molwaashi va li ovakolokoshi ndele ova li yo va hanaunwa po molwaashi vahapu vomuvo ova li ve lipyakidila unene nokava li ve na efimbo lokulihonga kombinga yaKalunga nosho yo osho a li ta ka ninga. Otu na okulungama opo tuha kale twe va fa, hasho mbela? —
Mbela oto diladila kutya Kalunga natango ota ka hanauna po ounyuni ou neyelu? — Hasho nandenande, Kalunga okwa udaneka kutya ita ka hanauna po vali ounyuni ou neyelu. Okwa ti: ‘Outa wange ohandi u tula moilemo, u ninge edidiliko.’ Jehova okwa ti kutya outa wodula otau ka kala edidiliko kutya ‘omeva itaa ka ninga vali eyelu a nyonaune po ombelela aishe.’ — Genesis 9:11-17.
Onghee hano, otu na okukala tu na oushili kutya Kalunga ita ka hanauna po vali ounyuni ou neyelu. Ndele ngaashi twe lihonga nale, Ombibeli oya popya yo shi na sha nexulilo lounyuni ou. Eshi Kalunga ta ka hanauna po ounyuni ou, oolyelye tava ka xupifwa? — Mbela ovanhu ovo ve lipyakidila noinima yakwalukeshe noinava hala okulihonga kombinga yaKalunga? Mbela ovovo hava kala vehe na efimbo lokukonakona Ombibeli? Oto diladila ngahelipi? —
Otwa hala okukala mokati kovanhu ovo tava ka xupifwa kuKalunga, hasho mbela? — Mbela itashi ka kala shihafifa ngeenge oukwaneumbo wetu owa kala wa fa waNoa ndele Kalunga te ke tu xupifa atushe? — Ngeenge otwa hala oku ka xupa pexulilo lounyuni ou, otwa pumbwa okuuda ko kutya Kalunga ote ke u hanauna po ngahelipi nokweeta ounyuni waye mupe wouyuki. Natu ka tale kutya ote ke shi ninga ngahelipi.
Ombibeli otai tu pe enyamukulo muDaniel 2:44. Omushangwa oo otau popi kombinga yomafiku etu tau ti: “Pomafiku eehamba dinya Kalunga ou komeulu ota ka dika ouhamba [epangelo] itau ka teka po fiyo alushe, nepangelo lawo itali ka yandjwa koshiwana shimwe. Ndele owo otau ka nyanyaula notau ka teyaula omauhamba aeshe noku a xulifa po, ndelenee owo vene otau ka kala fiyo alushe.”
Omushangwa oo ou u udite ko ngoo? — Ombibeli otai ti kutya epangelo laKalunga otali ka hanauna po omapangelo aeshe okombada yedu. Omolwashike mbela? — Omolwaashi ihaa dulika komunhu oo a nangekwa po kuKalunga a ninge Ohamba. Olyelye oo Kalunga a nangeka po a ninge Ohamba? — OJesus Kristus.
Jehova Kalunga oku na oufemba okuhoolola epangelo olo li na okupangela, nokwa hoolola Omona waye, Jesus, oye a ninge Ohamba. Mafiku, Jesus Kristus oo e li Ohamba yOuhamba waKalunga, ota ka kwatela komesho mokuhanauna po omapangelo aeshe ounyuni ou. Ombibeli oya hokolola kutya Jesus osho ta ka ninga ngaho mEhololo 19: 11-16, ngaashi tashi ulikwa nokuli nomefano omo. Ombibeli otai ti kutya oita yaKalunga omo ta ka hanauna po omapangelo aeshe ohai ifanwa Harmagedon.
Kalunga okwa ti kutya Ouhamba waye otau ka hanauna po omapangelo aeshe opanhu. Mbela Kalunga okwe tu lombwela tu hanaune po omapangelo oo? — Ahowe, Ombibeli otai ti kutya Harmagedon “oita mefiku linene laKalunga omunamapangelo aeshe.” (Ehololo 16:14, 16) Onghee hano, Harmagedon oita yaKalunga, na Kalunga ota ka longifa Jesus Kristus opo a kwatele komesho omatangakwaita omeulu moita oyo. Mbela oita yaHarmagedon oi li popepi? Natu tale ngeenge ohatu dulu okushiiva kutya oi li popepi ile hasho.
Natu leshe pamwe kutya onaini Kalunga ta ka hanauna po ovakolokoshi aveshe nokuxupifa ovo have mu longele mOmayeletumbulo 2:21, 22; Jesaja 26:20, 21; Jeremia 25:31-33; nosho yo Mateus 24:21, 22.


text:
ETUKULWA 38
Omolwashike tu na okukala tu hole jesus?
NATU tye nee ngeno ou li moshikepa i li pokuningina. Mbela oto ka kala wa hala umwe e ku xupife? — Oto ka kala u udite ngahelipi ngeenge omunhu wonhumba okwa yambe po omwenyo waye opo e ku xupife? — Jesus Kristus naye osho naanaa a ninga ngaho. Okwa yamba po omwenyo waye u li ekulilo opo tu dule okuxupifwa, ngaashi twe lihonga mEtukulwa 37.
Ashike Jesus ita dulu oku tu xupifa kunena tuha fye omeva. Mbela oto dimbuluka kutya Jesus okwe tu xupifa kushike? — Okwe tu xupifa moulunde nefyo olo atusheni twa fyuulula kuAdam. Nonande ope na ovanhu vamwe ovo va longa oilonga ii neenghono, navo Jesus okwe va fila. Mbela ngeno okwa li oove ngeno oto ka yandja omwenyo woye opo u kendabale okuxupifa ovanhu va tya ngaho? —
Ombibeli oya ti: “[Walye] nee, ngenge taku monika ou te liyandje mokufya omolwomuyuki; heeno kashiimba ku na tuu ou e nouladi a file ou muwa.” Ndele nande ongaho, Ombibeli oya ti kutya Jesus okwa fila “ovahenakalunga.” Okwa fila yo nokuli novanhu ovo ihava longele Kalunga. Ombibeli oya ti vali: ‘Kristus okwe tu fila fimbo twa li natango ovalunde’ hatu longo oilonga ii. — Ovaroma 5:6-8.
Mbela ou shii omuyapostoli umwe oo a li ha longo oilonga ii? — Omuyapostoli oo okwa shanga a ti: ‘Kristus Jesus okwe uya mounyuni okuxupifa ovalunde, muava aame omunene ndi va dule aveshe.’ Omuyapostoli oo a popya eendjovo odo oPaulus. Paulus okwa ti yo kutya okwa li ‘ehe na eendunge’ nale nokwa li a longa ‘owii.’ — 1 Timoteus 1:15; Titus 3:3.
Kalunga ke na tuu ohole inene eshi a li a tuma Omona waye opo a file ovanhu ovo va longa oilonga ii! Kufa Ombibeli yoye ndele to lesha kombinga yohole yaKalunga muJohannes 3:16. Ovelishe oyo otai ti: “Osho Kalunga a kala e hole ounyuni, [sha hala okutya, ovanhu ovo ve li kombada yedu] Oye a yandja Omona waye Ewifa, opo keshe ou te mu itavele a ha kane, ndelenee a kale e nomwenyo waalushe.”
Jesus okwa li a ulika kutya oku tu hole ngaashi Xe. Otashi dulika to dimbuluka kutya mEtukulwa 30 lembo eli otwe lihonga shi na sha nanghee Jesus a li a mona oixuna moufiku oo kwa li a kwatwa po. Jesus okwa li a twalwa keumbo lomupristeri omukulunhu wedina Kajafas opo a ka pangulwe. Ovanhu ova li va eta eendombwedi opo di yandje oumbangi woipupulu kombinga yaJesus, nova li ve mu denga neengonyo. Pomhito oyo opo Petrus a li e lidimbika Jesus. Paife kala nee ngeno wa fa opo u li eshi Jesus ta pangulwa, nou wete keshe osho tashi ningwa po.
Jesus ka li a kofa oufiku aushe, molwaashi monghedi omo a li ta pangulwa kaya li metwokumwe noiteelelwa yopaveta. Ovapristeri ova li va ongela divadiva oilyo yOmhangu yopombada yOvajuda ndele tava pangula vali Jesus. Ndele pomhito oyo natango ova li va lundila Jesus kutya ota sheke Kalunga.
Opo nee, ovapristeri ova li va mangifa Jesus ndele tave mu twala kuPilatus, omupangeli waRoma. Ovanhu ova li va lombwela Pilatus va ti: ‘Jesus ota tu ondubo nepangelo, nomolwaasho oku na okudipawa.’ Pilatus okwa li a mona kutya ovapristeri ova li tava popi oipupulu. Onghee hano, okwa li e va lombwela a ti: ‘Inandi mona momunhu ou nande etimba laasho tamu mu hokololifa. Ame ohandi mu mangulula.’ Ashike ovapristeri nosho yo ovanhu vamwe ova li va ingida tava ti: ‘Ahowe, mu dipaa!’
Konima yefimbo, Pilatus okwa li a kendabala vali okulombwela ovanhu kutya ota ka mangulula Jesus. Ndele ovapristeri ova li va xwaxwameka ongudu yovanhu i ingide tai ti: ‘Ngeenge owe mu mangulula, naave oto tu ondubo nepangelo! Mu dipaa!’ Ongudu yovanhu oya li tai weelele neenghono. Mbela ou shi shii kutya Pilatus okwa li a ninga po shike? —
Pilatus okwa li e liyandja kovanhu, ndele ta dengifa Jesus neeshokoto noku mu shunifa kovakwaita a ka dipawe. Ovanhu ova li va dika Jesus oshishani shomakiya nova li tave mu sheke moku mu twila eengolo. Opo nee ova li va humbatifa Jesus opala inene ndele tave mu twala kondje yoshilando, konhele hai ifanwa onhele yOshipongolo shOmutwe. Ova li va valela omake neemhadi daJesus kopala oyo, ndele tave i diki opo Jesus a kale a endjelela. Jesus okwa li ta di eehonde nokwa li ta ehama neenghono.
Jesus ka li a fya pefimbo opo, ndele okwa kala oule wefimbo a endjelela kopala oko. Ovapristeri ovakulunhu ova li tave mu sheke. Ovanhu ovo va li tava ende po ova li tava ti: ‘Ngenge oove Omona waKalunga, dja ko komuti womahepeko.’ Ashike Jesus okwa li e shii kutya omolwashike Xe e mu tumina kombada yedu. Okwa li e shi shii kutya oku na okuyandja omwenyo waye wa wanenena opo tu dule okumona omhito yoku ka mona omwenyo waalushe. Xuuninwa, potundi onhinhatu yomutenya wefiku olo, Jesus okwa li a ilikana kuXe ndele ta fi. — Mateus 26:36–27:50, yelekanifa NW; Markus 15:1; Lukas 22:39–23:46; Johannes 18:1–19:30.
Jesus ka li tuu a yooloka ko kuAdam! Adam ka li e hole Kalunga molwaashi ka li a dulika kuYe. Adam ka li yo e tu hole, molwaashi okwa nyona ndele atusheni hatu fyuulula oulunde waye. Ashike Jesus oku hole Kalunga nosho yo ovanhu aveshe. Jesus oha dulika yo alushe kuKalunga, nokwa yandja omwenyo waye opo a kufe po owii oo twa etelwa kuAdam.
Mbela ino pandula omolwoshinima shikumwifa osho Jesus a ninga? — Ngeenge to ilikana kuKalunga, oho mu pandula ngoo eshi e tu pa Omona waye? — Omuyapostoli Paulus okwa li a pandula omolwouwa oo Kristus e mu ningila. Paulus okwa shanga a ti kutya Omona waKalunga oku ‘mu hole nokwe liyandja ponhele yaye.’ (Ovagalati 2:20) Jesus okwe tu fila yo fye naave. Okwa yandja omwenyo waye wa wanenena opo tu dule oku ka mona omwenyo waalushe. Onghee hano, osho oshi na oku tu linyengifa tu kale tu hole Jesus.
Omuyapostoli Paulus okwa li a shangela Ovakriste vokuKorinto a ti: “Ohole yaKristus tai tu fininike.” Mbela ohole yaKristus oi na oku tu fininika tu ninge shike? Oto diladila ngahelipi? — Tala kenyamukulo laPaulus eshi a ti: ‘Kristus okwa fya ponhele yaaveshe, opo ovo ve nomwenyo ve he likalele vali vo vene.’ — 2 Ovakorinto 5:14, 15.
Mbela omeenghedi dilipi to dulu okuulika kutya oto hafifa Kristus? — Onghedi imwe omokulombwela ovanhu osho we lihonga kombinga yaJesus. Ile diladila kwaashi: Natu tye nee pamwe ou li poima oove auke, nomolwaasho meme woye natate woye nosho yo ovanhu vamwe itava dulu okumona kutya oto ningi shike. Mbela oto ka tala eeprograma do-TV ile pamwe u tale oinima yonhumba ko-Internet oyo u shii kutya inai hokiwa kuJesus? — Dimbuluka kutya Jesus oku na omwenyo nota dulu okumona keshe osho hatu ningi.
Etomheno limwe molwaashi tu na okukala tu hole Jesus ololo kutya otwa hala okuhopaenena Jehova. Jesus okwa ti: ‘Tate oku hole nge.’ Mbela ou shi shii kutya omolwashike Jehova e hole Jesus nonokutya omolwashike nafye tu na okukala tu mu hole? — Omolwaashi Jesus okwa li a halelela okufya opo ehalo laKalunga li wanifwe. (Johannes 10:17) Onghee hano, natu kale hatu ningi ngaashi Ombibeli tai tu lombwele tai ti: “Ningeni hano [ovahopaeleli] vaKalunga ngaashi ovana ovaholike, nye mu kale nokweenda mohole ngaashi Kristus kwa li e mu hole nokwe liyandja molwetu.” — Ovaefeso 5:1, 2.
Opo u kale u na olupandu linene li na sha naJesus nosho yo osho e tu ningila, lesha Johannes 3:35; 15:9, 10 nosho yo 1 Johannes 5:11, 12.


text:
AMÃLEHE VA PULA
Nda Lipongiya hẽ Okuti Citava Oku Kuela?
Osimbu handi kua tambuluile epulilo eli, o sukila oku likũlĩha ciwa. Kũlĩhĩsa atosi akuãimo:
Ukamba
Wa siata oku tata ndati olonjali viove? Anga hẽ wa siata oku pua epandi lavo, pamue oku vangula lukãlu poku situlula ovisimĩlo viove? Ovituwa o lekisa poku tata epata liove ovio vi lekisa ndomo o ka tata ulume wove ale ukãi wove.—Va Efeso 4:31.
Ovituwa
Anga hẽ wa sunguluka ale ukualonamãlala? Wa sunguluka ale ale wa siata oku kisika oco ovina vi lingiwe ndomo o yongola? O tẽla hẽ oku likandangiwa eci o sakalala omo liocitangi cimue? Wa siata hẽ oku lekisa epandi? Oku kuata ovituwa via tukuiwa kukanda wa va Galatia 5:22, 23, ci ka ku kuatisa oku lipongiya oco o kale ohueli yiwa kovaso yoloneke.
Olombongo
Wa siata oku talalavaya ndati lolombongo viove? Otembo yosi o kuete olofuka? O tẽla hẽ oku talavaya kupange umue otembo yalua? Nda ku ci tẽla, momo lie? Momo liupange? Cime cove? Ale momo liocituwa cimue ove o sukila oku siapo? Nda ku tẽla oku talavaya ciwa lolombongo viove, o ka tẽla ndati oku talavaya lolombongo viepata?
Ekolelo
Nda ove Umbangi ya Yehova ovikele vipi o kuete? Ove hẽ o sokiya otembo yoku tanga Ondaka ya Suku, oku enda kupange woku kunda kuenda kolohongele? Omunu o yongola oku kuela laye, o sesamẽla omunu umue o kuete ekolelo lia pama.—Ukundi 4:9, 10.
Nda wa likulĩha ciwa ove muẽle, o ka tẽla oku sanga omunu umue okuti, o ka ku kuatisa oku limbuka ovituwa viove viwa okuti, vina ka via sungulukile havioko.


text:
OSHILESHWA 13
Oshike tashi ka ningilwa omalongelokalunga?
1. Mbela omalongelokalunga aeshe ooshili?
Momalongelokalunga aeshe omu na ovanamitimadiwa vonhumba. Onghundana iwa oyo ei kutya Kalunga oha didilike ovanhu va tya ngaho nohe va file oshisho. Ndele shinyikifa oluhodi, ovanhu vahapu ohava longo oukolokoshi tave shi ningi medina lomalongelokalunga. (2 Ovakorinto 4:3, 4; 11:13-15) Oikundaneki otai ulike nokuli kutya omalongelokalunga amwe ohaa kufa ombinga moinima ngaashi oukulo, omadipao opamihoko nosho yo okuhepeka ounona pamilele. Oinima ya tya ngaho ihai nyikifa tuu oluhodi ovanamitimadiwa ovo va itavela muKalunga! — Lesha Mateus 24:3-5, 11, 12.
Mepingafano nelongelokalunga lashili olo hali tumbalekifa Kalunga, omalongelokalunga oipupulu ohae mu nyemateke ashike. Omahongo ao inae likolelela kOmbibeli, ngaashi ehongo loipupulu li na sha naKalunga nosho yo olo li na sha nonghalo yoonakufya. Ashike Jehova okwa hala ovanhu ve lihonge oshili kombinga yaye. — Lesha Hesekiel 18:4; 1 Timoteus 2:3-5.
2. Oshike tashi ka ningilwa omalongelokalunga?
Shihokwifa, Kalunga ita dulu okukotokelwa komalongelokalunga oo hae liti kutya oku mu hole, ndele paulelalela oku hole ounyuni waSatana. (Jakob 4:4) Ombibeli otai ifana omalongelokalunga aeshe oipupulu e li “Babilon shinene.” Babilon edina loshilando shopefimbo lonale omo mwa hovela omalongelokalunga oipupulu konima yEyelu laNoa. Mafiku Kalunga ota ka xulifa po omalongelokalunga ombadilila oo haa pukifa nohaa hepeke ovanhu. — Lesha Ehololo 17:1, 2, 5, 16, 17; 18:8.
Ope na natango eenghundana dikwao diwa. Jehova ina dimbwa ovanamitimadiwa ovo ve lihanena momalongelokalunga oipupulu mounyuni aushe. Ote va hanganifa kunena melongelokalunga lashili moku va honga oshili. — Lesha Mika 4:2, 5.
3. Ovanamitimadiwa ovo ove na okuninga po shike?
Jehova oha file oshisho ovanhu ovo ve hole oshili nosho yo ouwa. Ashike ote va ladipike va dje mo momalongelokalunga oipupulu. Ovanhu ovo ve hole Kalunga ohava ningi omalunduluko nehalo liwa opo ve mu hafife. — Lesha Ehololo 18:4.
Ovanamitimadiwa vomefelemudo lotete ova li va tambula ko nehafo onghundana iwa oyo va li va udifilwa kovayapostoli. Ova li va hongwa kuJehova onghedi ipe yokukalamwenyo nova ka kala ve na onghalamwenyo ihafifa, i na elalakano nosho yo eteelelo. Ove tu tulila po oshihopaenenwa shiwa kunena, molwaashi ova li va tambula ko onghundana iwa nehafo nova pitifa Jehova komesho mokukalamwenyo kwavo. — Lesha 1 Ovatessaloniki 1:8, 9; 2:13.
Jehova ota tambula ko moukwaneumbo waye ovo tava fiye po omalongelokalunga oipupulu. Onghee hano, ngeenge owa tambula ko eshivo laJehova lopahole, oto ka ninga kaume kaye, to ka kala umwe womoukwaneumbo wovalongeli vaye ovaholike noto ka mona yo omwenyo waalushe. — Lesha Markus 10:29, 30; 2 Ovakorinto 6:17, 18.
4. Kalunga ota ka ninga po shike opo ovanhu kongonga yedu alishe va kale va hafa?
Etokolo olo mafiku tali ka hanga omalongelokalunga oipupulu oli li onghundana iwa. Ehanauno lomalongelokalunga oipupulu otali ka tya exulifepo lokumona oixuna. Kungaho, itaa ka pukifa vali nokutukaula ovanhu. Ovanhu aveshe ovo tava ka kala kombada yedu otava ka longela Kalunga aeke kashili va hangana. — Lesha Ehololo 18:20, 21; 21:3, 4.
Lihonga shihapu
Ombibeli otai hongo lela shike?
Elongelokalunga olo la hokiwa kuKalunga
Konakona oinima ihamano oyo tai didilikifa mo elongelokalunga lashili, olo olo alike la hokiwa kuKalunga.
Ombibeli otai hongo lela shike?
Kala omudiinini kelongelokalunga lashili
Omashongo elipi tashi dulika u shakeneke ngeenge to lombwele vamwe shi na sha neitavelo loye? Ongahelipi to dulu oku shi ninga nopehe na oku va udifa nai?


text:
ETUKULWA 11
Ovaengeli vakalunga ohave tu kwafele ngahelipi?
OVANHU vamwe ohava ti kutya ohava itavele ashike oinima oyo tava dulu okumona. Ndele osho kashi li pandunge, molwaashi ope na oinima ihapu yolela oyo inatu mona nomesho etu. Mbela oto dulu okutumbula shimwe shomuyo? —
Mbela ongahelipi shi na sha nomhepo oyo hatu fudile mo naayo hatu fuda mo? Mbela oho i udu ngeenge to fuda? — Fudila peke loye. Mbela owa uda po sha? — Heeno, owa uda sha, ndele mbela oto dulu okumona omhepo? —
Otwa kundafana nale shi na sha noishitwa imwe yopamhepo oyo itatu dulu okumona. Otwe lihonga kutya imwe ohai longo ouwa, ofimbo imwe oikolokoshi. Tumbula omadina oishitwa imwe yopamhepo oyo hai longo ouwa oyo itatu dulu okumona. — Heeno, ope na Jehova Kalunga, Jesus nosho yo ovaengeli ovo hava longo ouwa. Mbela ope na ovaengeli vamwe ovakolokoshi? — Ombibeli otai ti kutya ope na ovaengeli vamwe ovakolokoshi. Lombwele nge kutya owe lihonga shike kombinga yavo. —
Oshinima shimwe osho kwa li twe lihonga oshosho kutya ovaengeli aveshe, ovo hava longo ouwa naavo vakolokoshi ove na eenghono ve tu dule. Omuhongi Munene okwa li e shii shihapu kombinga yovaengeli, molwaashi okwa li omweengeli fimbo ina dalwa e li okahanana kombada yedu. Jesus okwa li e shii ovaengeli omamiliyona, molwaashi okwa li pamwe navo meulu. Mbela ovaengeli aveshe ovo ove na omadina? —
Otwe lihonga nale kutya Kalunga okwa luka eenyofi omadina. Onghee hano, ohatu dulu okukala noushili kutya ovaengeli aveshe navo ove na omadina. Otu shii kutya ovaengeli ohava popi novaengeli vakwao, molwaashi Ombibeli otai popi kombinga ‘yelaka lovaengeli.’ (1 Ovakorinto 13:1) Mbela oto diladila kutya ovaengeli ohava popi kombinga yashike? Mbela ohava popi kombinga yetu? —
Otu shii kutya ovaengeli vaSatana, eendemoni, ohava kendabala oku tu ningifa tu kale ihatu dulika kuJehova. Onghee hano, otashi dulika hava popi kombinga yanghee tava dulu oku shi ninga. Ova hala tu kale twe va fa opo nafye tu kale inatu hokiwa kuJehova. Ndele mbela ongahelipi shi na sha novaengeli vaKalunga ovadiinini? Mbela navo ohava popi kombinga yetu? — Heeno, ohava popi. Ova hala oku tu kwafela. Paife natu ka tale kunghee ovaengeli vaKalunga vamwe va li va kwafela ovanhu ovo ve hole Jehova nova li have mu longele.
Pashihopaenenwa, okwa li ku na omulumenhu wedina Daniel oo a li ha kala muBabilon. Ovanhu vahapu vomuBabilon kava li ve hole Jehova. Okwa li nokuli va tota po omhango opo ku handukilwe keshe oo a li ha ilikana kuJehova Kalunga. Ndele Daniel ka li a efa po okwiilikana kuJehova. Mbela ou shi shii kutya ova li va ningila Daniel shike? —
Ovanhu ovo vai ova li va ekela Daniel mekololo leenghoshi da fya ondjala. Mbela ou shi shii kutya oshike sha li sha ningwa po? — Daniel okwa ti: ‘Kalunga okwa tuma omweengeli waye, ndele ta kwata omilungu deenghoshi.’ Daniel ka li a yahamekwa nandenande. Ovaengeli otava dulu okuningila ovo hava longele Jehova ouwa. — Daniel 6:19-23.
Oshihopaenenwa vali shimwe oshi na sha naPetrus oo a li modolongo. Dimbuluka kutya Petrus okwa li kaume kOmuhongi Munene, Jesus Kristus. Ovanhu vamwe kava li hava kala va hafa ngeenge Petrus a li te va lombwele kutya Jesus Omona waKalunga. Onghee hano, ova li va tula Petrus modolongo. Opa li ovakwaita ovo va li va nangela Petrus opo ehe li vake mo modolongo. Mbela opa li umwe oo a li ta dulu oku mu kwafela? —
Petrus okwa li a nangala a kofa pokati kovalumenhu vavali ovo va li ve mu nangela, nokwa li a mangwa komaoko nomalyenge. Ombibeli otai ti: ‘Tala, omweengeli wOmwene okwa li e uya, nouyelele wa minikila modolongo, omweengeli okwa twa Petrus molupati, e mu pendula, ta ti: Fikama diva!’
Opo nee, omalyenge okwa li a wako komaoko aPetrus, nomweengeli okwa li e mu lombwela a ti: ‘Djala oikutu yoye, ove u djale eenghaku doye, ndele to shikula nge.’ Ovanangeli kava li va dula okukelela Petrus, molwaashi okwa li ta kwafelwa komweengeli. Eshi va fika pomuvelo woshitenda opa li pa ningwa oshinima shikumwifi, omuvelo oo owa li we liyeulula wo vene. Omweengeli oo okwa li a mangulula Petrus opo a ka twikile okuudifa. — Oilonga 12:3-11.
Mbela ovaengeli vaKalunga otava dulu yo oku tu kwafela? — Heeno, otava dulu. Mbela osho osha hala okutya otave ke tu amena alushe kowii? — Hasho nandenande. Ovaengeli itave ke tu amena kowii ngeenge ohatu ningi oinima ii. Kakele kaasho, nonande ihatu longo oinima ii, ovaengeli otashi dulika yo vehe tu amene, ngeenge hatu ningilwa oinima ii. Ovaengeli inava tulwa po ngeno va kelele oinima ii ihe tu ningilwe, ndele ponhele yaasho, Kalunga okwe va pa oshilonga she likalekelwa osho ve na okulonga.
Ombibeli otai popi kombinga yomweengeli oo ta lombwele ovanhu mounyuni aushe va longele Kalunga. (Ehololo 14:6, 7) Mbela omweengeli oo ohe shi ningi ngahelipi? Mbela oha ingida okudja meulu opo keshe umwe e mu ude? — Ahowe, ovaengeli ohava wilike oilonga yovashikuli vaJesus kombada yedu i na sha nokulombwela vamwe kombinga yaKalunga. Ovaengeli ohava shilipaleke kutya keshe omunhu oo a hala shili okushiiva kombinga yaKalunga okwa pewa omhito yoku shi ninga. Ohatu dulu okukufa ombinga moilonga yokuudifa, novaengeli otave ke tu kwafela.
Ndele mbela ongahelipi ngeenge ovanhu ovo vehe hole Kalunga otave tu etele omaupyakadi? Ongahelipi ngeenge ove tu tula modolongo? Mbela ovaengeli otave ke tu mangulula mo? — Heeno, otava dulu, ndele haalushe have shi ningi.
Pashihopaenenwa, omuhongwa waJesus umwe wedina Paulus, okwa li a kwatwa po. Ndele ofimbo va li moshikepa ta twalwa komhangu, mefuta omwa li mwa tukuluka oshikungulu shomhepo shinene. Ashike ovaengeli kava li ve mu mangulula, molwaashi opa li pe na ovanhu vamwe ovo va li va pumbwa okuuda kombinga yaKalunga. Omweengeli umwe okwa li e mu lombwela a ti: “Paulus ino tila, ove u nokuya koshipala shomukesari.” Paulus okwa li e na okuya kOmukesari opo e ke mu udifile. Ovaengeli ova li alushe ve shii kutya Paulus oku li peni, nova li have mu kwafele. Nafye otave ke tu kwafela yo ngeenge ohatu longele Kalunga shili. — Oilonga 27:23-25.
Ope na natango oshilonga sha fimana osho shi na okulongwa kovaengeli, notave ke shi ninga mafiku. Efiku laKalunga lokuhanauna po ovakolokoshi oli li popepi neenghono. Ovanhu aveshe ovo ihava longele Kalunga kashili otava ka hanaunwa po. Ovo hava ti kutya inava itavela kutya ovaengeli oko ve li molwaashi ihava dulu oku va mona, otava ka mona kutya ova li va puka filufilu. — 2 Ovatessaloniki 1:6-8.
Mbela osho otashi ka tya shike kufye? — Ngeenge ohatu longele kumwe novaengeli vaKalunga, otave ke tu kwafela. Ndele mbela ohatu longele ngoo kumwe navo? — Ohatu longele kumwe navo ngeenge ohatu longele Jehova. Ngeenge ohatu longele Jehova, otu na okulombwela vamwe navo va kale have mu longele.
Opo tu lihonge shihapu kombinga yanghee ovaengeli hava dana onghandangala mokukalamwenyo kwovanhu, natu leshe Epsalme 34:8; Mateus 4:11; 18:10; Lukas 22:43; nosho yo Oilonga 8:26-31.


text:
ETUKULWA 3
Kalunga okwa shita ovanhu nelalakano lashike?
1. Kalunga okwa shita ovanhu nelalakano lashike?
KALUNGA okwa hala ovanhu va hafele onghalamwenyo. Okwa li a shita omulumenhu nomukainhu wotete, Adam naEva, va kale moshikunino shiwa. Okwa li a hala va dale ounona, va ninge edu alishe oparadisa nova file oshisho oinamwenyo. — Genesis 1:28; 2:8, 9, 15; tala omafatululo oitya pexulilo lembo, oshitwa 6.
2. (a) Otu shi shii ngahelipi kutya Kalunga ota ka wanifa po osho a lalakanena? (b) Mbela ovanhu va tya ngahelipi Kalunga a hala va kale kombada yedu, nokwa hala va kale ko oule wefimbo li fike peni?
2 Mbela oto diladila kutya ope na ngoo efimbo olo hatu ka kala meduparadisa? Jehova okwa ti: “Ame nde shi tota, Ame ohandi shi wanifa yo.” (Jesaja 46:9-11; 55:11) Osha yela kutya Jehova ota ka wanifa po osho a udaneka, nokape na osho tashi ka ya moshipala elalakano laye. Okwa ti kutya edu “ine li shita li kale ombuwa,” ndele okwe li shita nelalakano. (Jesaja 45:18) Okwa hala kombada yedu alishe ku kale ovanhu. Mbela ovanhu va tya ngahelipi Kalunga a hala va kale kombada yedu, nokwa hala va kale ko oule wefimbo li fike peni? Ombiibeli otai ti: ‘Ovayuki [ile, ovo hava dulika], otava ka fyuulula oshilongo, ndee tava kala mo alushe.’ — Epsalme 37:29; Ehololo 21:3, 4.
3. Molwaashi ovanhu ohava yahama nohava fi, epulo lilipi tashi dulika u lipule?
3 Kunena, ovanhu ohava yahama nohava fi. Moilongo ihapu ovanhu ohava lwifafana nokudipaafana. Ashike osho hasho Kalunga a li a lalakanena. Mbela oshike sha ningwa po, nomolwashike? Ombiibeli oyo aike tai dulu oku shi yelifa.
OMUTONDI WAKALUNGA
4, 5. (a) Olyelye a li a popya naEva moshikunino shaEden okupitila meyoka? (b) Ongahelipi omunhu oo a li omunashili ta dulu okuninga ombudi?
4 Ombiibeli oya ti kutya Kalunga oku na omutondi oo ha “ifanwa ondiaboli naSatana.” Satana okwa li a popya naEva moshikunino shaEden okupitila meyoka. (Ehololo 12:9; Genesis 3:1) Okwa li a ningifa eyoka li kale la fa olo tali popi. — Tala omafatululo oitya pexulilo lembo, oshitwa 7.
5 Mbela Kalunga okwa shita Satana Ondiaboli? Ahowe. Umwe womovaengeli ovo va li meulu eshi Kalunga ta longekidile Adam naEva edu okwa li e lininga Ondiaboli. (Job 38:4, 7) Osho otashi shiiva ngahelipi? Ongahelipi omunhu oo a li omunashili ta dulu okuninga ombudi? Nonande ka li a dalwa ombudi, oha hovele okukala a hala oinima oyo ihe fi yaye. Oha kala ta diladila kombinga yoinima oyo, noha kala e na omahalo a xwama. Opo nee ngeenge okwa mono omhito, oha vake po oinima oyo. Kungaho okwe lininga ye mwene ombudi. — Lesha Jakob 1:13-15; tala omafatululo oitya pexulilo lembo, oshitwa 8.
6. Osha enda ngahelipi opo omweengeli umwe a ninge omutondi waKalunga?
6 Omweengeli oo naye okwa li a kulika omahalo mai. Konima eshi Jehova a shita Adam naEva, okwe va lombwela va dale ounona nova ‘yadife edu.’ (Genesis 1:27, 28) Otashi dulika omweengeli oo a li te lifufya ta ti: ‘Ovanhu aveshe ovo otava dulu okulongela nge ponhele yokulongela Jehova.’ Eshi a kala te lipula luhapu shi na sha naasho, osha kulika ehalo laye lokukala a hala okulongelwa. Onghee, okwa lombwela Eva oipupulu nokwe mu pukifa. (Lesha Genesis 3:1-5.) Mokuninga ngaho, okwe lininga Satana Ondiaboli, omutondi waKalunga.
7. (a) Omolwashike Adam naEva va fya? (b) Omolwashike hatu kulupa nohatu fi?
7 Adam naEva inava dulika kuKalunga eshi va lya oiimati. (Genesis 2:17; 3:6) Kungaho, ova nyona kuJehova, nomokweendela ko kwefimbo ova ka fya, ngaashi naanaa Jehova a li e va lombwela. (Genesis 3:17-19) Ovana vaAdam naEva navo ova ninga ovalunde, nomolwaasho hava fi. (Lesha Ovaroma 5:12.) Natu tale koshihopaenenwa osho tashi ke tu kwafela tu ude ko kutya omolwashike ovana vaAdam naEva ve li ovalunde. Diladila nee ngeno to teleke omboloto moshipana sha ndonyoka. Omboloto nayo otai ka kala i na edidiliko olo. Adam okwa ninga omulunde omolwokuhadulika kuKalunga. Molwaashi fye oludalo laAdam, atusheni ovalunde, ile tu tye otwa ndonyoka pafaneko. Ohatu kulupa yo nohatu fi molwaashi atushe otu li ovalunde. — Ovaroma 3:23; tala omafatululo oitya pexulilo lembo, oshitwa 9.
8, 9. (a) Oshike osho Satana a li a hala Adam naEva va itavele? (b) Omolwashike Jehova ina hanauna po Adam naEva nosho yo Satana meendelelo?
8 Satana okwa li a tokola okuhadulika kuJehova eshi a heka Adam naEva va nyone. Okwa li a hala Adam naEva va itavele kutya Jehova omunaipupulu nomupangeli mwii oo ine va halela ouwa. Kungaho, Satana okwa li a hala kutya ovanhu inava pumbwa okulombwelwa kuKalunga osho ve na okuninga. Okwa li yo ta ti kutya Adam naEva otava dulu okutokola kuvo vene osho shi li mondjila naasho sha puka. Mbela Jehova okwa li ta ka ninga po shike? Okwa li ta dulu okuhanauna po Adam naEva nosho yo Satana, nokungaho kapa li vali ngeno tapa ka kala ovanhu ihava dulika. Ndele mbela ngeno osho osha ulika ngoo kutya Satana omunaipupulu? Hasho nandenande.
9 Jehova ina hanauna po Adam naEva nosho yo Satana meendelelo omolwokuhadulika kwavo. Ponhele yaasho, okwa efa ovanhu ve lipangele vo vene oule wefimbo. Osho osha li tashi ka yandja oumbangi wa yela kutya Satana omunaipupulu nonokutya Jehova okwa halela ovanhu ouwa. Ohatu ke lihonga shihapu shi na sha naasho mEtukulwa 11. Ndele ongahelipi shi na sha netokolo olo Adam naEva va ninga? Mbela ova li va ninga etokolo li li mondjila eshi va itavela Satana ndele tava kala inava dulika kuKalunga? Oinima aishe oyo Adam naEva va li ve na ova li ve i pewa kuJehova. Okwa li e va shita va wanenena, e va pa onhele iwa yokukala noilonga ihafifa. Ndele Satana ine va ningila sha shiwa nande. Mbela ngeno opo wa li, ngeno oshike wa ninga po?
10. Ehoololo la fimana lilipi atusheni tu na okuninga?
10 Nafye kunena otu na okuninga omatokolo, nokukalamwenyo kwetu okwe likolelela komatokolo oo hatu ningi. Ohatu dulu okuhoolola okudulika kuJehova e li Omupangeli wetu nokuulika kutya Satana omunaipupulu. Ile ohatu dulu okuhoolola Satana a kale omupangeli wetu. (Epsalme 73:28; lesha Omayeletumbulo 27:11.) Kunena, ovanhu ashike vanini hava dulika kuKalunga mounyuni aushe. Osha yela kutya Kalunga haye omupangeli wounyuni ou. Ndele ngeenge haye ta pangele ounyuni ou, mbela olyelye omupangeli wao?
OLYELYE TA PANGELE OUNYUNI?
11, 12. (a) Eshi Satana a li ta udanekele Jesus omauhamba otashi yandje oumbangi ulipi? (b) Omishangwa dilipi tadi koleke kutya Satana oye omupangeli wounyuni ou?
11 Jesus okwa li e shii kutya olyelye ta pangele ounyuni. Pomhito imwe, Satana okwa li “te mu ulikile omauhamba aeshe omounyuni nefimano lao.” Ndele ta udanekele Jesus ta ti: “Aishe ei ohandi i ku pe, ngenge to twile nge eengolo ndee to linyongamene nge.” (Mateus 4:8, 9; Lukas 4:5, 6) Lipula kutya: ‘Mbela ngeno omauhamba aeshe oo kaa li mepangelo laSatana, ngeno okwa dula ngoo oku a udanekela Jesus?’ Hasho nandenande, osha yela kutya omapangelo aeshe oku li koshi yewiliko laSatana.
12 Otashi dulika u lipule kutya: ‘Ongahelipi Satana ta dulu okukala omupangeli wounyuni ngeenge Jehova Kalunga omunaenghono adishe oye a shita oinima aishe?’ (Ehololo 4:11) Nonande Jehova oye a shita oinima aishe, Jesus okwa ti kutya Satana oye “omupangeli wounyuni ou.” (Johannes 12:31; 14:30; 16:11) Omuyapostoli Paulus okwa ti kutya Satana oye ‘kalunga kefimbo lounyuni ou.’ (2 Ovakorinto 4:3, 4) Omuyapostoli Johannes naye okwa ti: ‘Ounyuni aushe ou li mepangelo lomunawii.’ — 1 Johannes 5:19.
OUNYUNI WASATANA OTAU KA HANAUNWA PO NGAHELIPI?
13. Omolwashike twa pumbwa ounyuni mupe?
13 Ounyuni ou otau ende tau naipala neenghono. Omu yadi oita, oulingilingi, oihelele nelongifo leenghono. Ovanhu itava dulu okuxulifa po omaupyakadi aeshe oo, kashi na nee mbudi kutya otava kendabala shi fike peni. Ndele mafiku Kalunga ota ka xulifa po ounyuni ou woukolokoshi poita yaye yaHarmagedon, ndele te u pingene po nounyuni mupe wouyuki. — Ehololo 16:14-16; tala omafatululo oitya pexulilo lembo, oshitwa 10.
14. Kalunga okwa hoolola lyelye a ninge Ohamba yOuhamba waye? Ombiibeli oya xunganeka shike kombinga yaJesus?
14 Jehova okwa hoolola Jesus Kristus a ninge Ohamba yOuhamba ile yepangelo laYe lomeulu. Omido omayovi da pita, Ombiibeli oya xunganeka kutya Jesus ota ka pangela e li “Ohamba yombili,” nepangelo laye otali ka kala fiyo alushe. (Jesaja 9:5, 6) Jesus okwa honga ovashikuli vaye va ilikane shi na sha nepangelo olo eshi a ti: “Ouhamba woye nau uye; ehalo loye nali wanifwe kombada yedu yo ngaashi meulu.” (Mateus 6:10) Ohatu ke lihonga mEtukulwa 8 nghee Ouhamba waKalunga tau ka pingena po omapangelo oo e li mounyuni kunena. (Lesha Daniel 2:44.) Konima yaasho, Ouhamba oo otau ka ninga edu alishe oparadisa. — Tala omafatululo oitya pexulilo lembo, oshitwa 11.
OUNYUNI MUPE OU LI POPEPI
15. ‘Edu lipe’ otali ulike kushike?
15 Ombiibeli oya xunganeka ya ti: “Fye hatu teelele eulu lipe nedu lipe omo tamu ka kala ouyuki.” (2 Petrus 3:13; Jesaja 65:17) Omafimbo amwe ngeenge Ombiibeli tai popi ‘edu,’ otai popi kombinga yovanhu ovo ve li kombada yedu. (Deuteronomion 32:1) Onghee hano, ‘edu lipe’ louyuki otali ulike kovanhu aveshe ovo hava dulika kuKalunga nokwe va nangeka noupuna.
16. Kalunga ota ka yandja oshali yashike kwaavo tava ka kala mounyuni mupe, noshike tu na okuninga opo tu ke i mone?
16 Jesus okwa udaneka kutya ovo tava ka kala mounyuni mupe waKalunga otava ka pewa “omwenyo waalushe.” (Markus 10:30) Oshike tu na okuninga opo tu ka mone oshali ya tya ngaho? Opo u mone enyamukulo, lesha Johannes 3:16; 17:3. Onghalamwenyo otai ka kala ya tya ngahelipi meduparadisa? Natu ka taleni osho Ombiibeli tai ti.
17, 18. Otu shi shii ngahelipi kutya kombada yedu alishe otaku ka kala ombili, nonokutya ohatu ka kala twa amenwa?
17 Oukolokoshi, oita, ominyonena nelongifo leenghono otai ka xulifwa po. Ovakolokoshi itava ka kala po vali. (Epsalme 37:10, 11) Kalunga ota ka “xulifa po oita fiyo okeengaba dedu.” (Epsalme 46:10; Jesaja 2:4) Kombada yedu otaku ka kala ovanhu ovo ve hole Kalunga noha va dulika kuye. Otaku ka kala yo ombili fiyo alushe. — Epsalme 72:7.
18 Ovapiya vaJehova otava ka kala ve udite kutya ova amenwa. Pefimbo lOmbiibeli, Kalunga okwa li ha amene Ovaisrael ngeenge va li tava dulika kuye. (Leviticus 25:18, 19) Nafye itatu ka kala tu na oumbada washa mOparadisa. Ohatu ka kala alushe tu udite twa amenwa. — Lesha Jesaja 32:18; Mika 4:4.
19. Omolwashike hatu dulu okukala noushili kutya mounyuni mupe waKalunga otamu ka kala oikulya ya wana?
19 Otaku ka kala oikulya ya wana. Ombiibeli oya ti: “Moshilongo namu kale oshishipo shoilya, yo i mene fiyo keexulo deemhunda.” (Epsalme 72:16) “Ohatu ka punikwa” kuJehova “Kalunga ketu,” ‘nedu otali ka menifa oimeno yalo.’ — Epsalme 67:7.
20. Otu shi shii ngahelipi kutya edu otali ka ninga oparadisa?
20 Edu alishe otali ka ninga oparadisa. Ovanhu otava ka kala ve na omaumbo mawa nosho yo oikunino. (Lesha Jesaja 65:21-24; Ehololo 11:18.) Ounyuni aushe otau ka ninga onhele iwa ngaashi ashike oshikunino shaEden sha li. Jehova ota ka kala he tu pe keshe osho twa pumbwa. Ombiibeli oya popya shi na sha naye ya ti: “Oto kamutulula eke loye ndee to palula oinamwenyo aishe kohokwe yoye.” — Epsalme 145:16.
21. Otu shi shii ngahelipi kutya ota pa ka kala ombili pokati kovanhu noinamwenyo?
21 Ota pa ka kala ombili pokati kovanhu noinamwenyo. Oinamwenyo itai ka monifa vali ovanhu oshiponga. Ounona itava ka ningilwa owii washa koinamwenyo, nokuli naayo ya nyika oshiponga kunena. — Lesha Jesaja 11:6-9; 65:25.
22. Jesus ota ka ningila shike ovo tava vele?
22 Ovanhu itava ka vela vali. Jesus okwa li a velula ovanhu vahapu eshi a li kombada yedu. (Mateus 9:35; Markus 1:40-42; Johannes 5:5-9) E li Ohamba yOuhamba waKalunga, Jesus ota ka velula keshe umwe. Kape na nande oumwe ta ka tya: “Aame oshingone.” — Jesaja 33:24; 35:5, 6.
23. Kalunga ota ka ninga po shike shi na sha naavo va fya?
23 Oonakufya otava ka nyumuka. Kalunga okwa udaneka kutya ota ka nyumuna ovanhu omamiliyona. Ombiibeli oya ti kutya “otaku ka kala enyumuko lovayuki nolovalunde.” — Lesha Johannes 5:28, 29; Oilonga 24:15.
24. Ou udite ngahelipi shi na sha noku ka kala mOparadisa?
24 Atusheni otu na okuninga ehoololo. Ohatu dulu okuhoolola okulihonga kombinga yaJehova noku mu longela, ile okuhoolola okuninga osho twa hala. Ngeenge otwa hoolola okulongela Jehova, ohatu ka kala nonakwiiwa ihafifa neenghono. Eshi omulumenhu umwe a li a pula Jesus e mu dimbulukwe ngeenge a nyumuka, Jesus okwa li e mu udanekela a ti: ‘Oto ka kala pamwe naame mOparadisa.’ (Lukas 23:43) Metukulwa tali landula ohatu ke lihonga shihapu kombinga yaJesus nonokutya ongahelipi ta ka wanifa po omaudaneko aKalunga.


text:
TUULIKKI ABRAHAM
Lüderitz – Mefiku lokaana okaAfrica moLüderitz, ovanafikola inava dula okuongala ponhele imwe opo ve li dimbuluke, ndele keshe vamwe meefikola adishe depangelo dili nhatu, ova unganeka, omukalo wavo, po fikola yavo.
Kundana okwa li a mona omhito okukala poLüderitz Junior Secondary School opo ovanafikola novalongi va dimbuluka efiku olo mEtitano la dja ko. Oshiindingili oshali molupale lofikola, omo ovanafikola, novahongi vali va ongala noku tyapula efiku eli.
Ovanafikola ova li tava ulike ehafo, mokudimbuluka efiku lokaana okaAfrika. Omanga nokuli edimbuluko lefiku inaa li hovela pambelewa, Omukulunhufikola poLüderitz Junior Primary School Bessly Makaula, okwa pula aveshe ovo va ongala, veli mwenenene okafimbo, nokudimbuluka ependafule Herman Andimba Toivo ya Toivo.
Makaula ta tumbula kutya, efiku ngaashi eli lokanona okaAfrika, ola holoka po, omolwa omapendafule, oo a teya po ekuma loukoloni, ngaashi oo Ya Toivo, nooHector Petersen oo a yandja omwenyo waye opo ounona muAfrika u kale wu na oufemba wokulongwa ofikola melaka olo wa hala.
Ovanafikola, ova dimbuluka efiku, omo vahapu, va holola omaunyakwa avo.
Vamwe otava teve oitevo oshambula, vamwe otava imbi omaimbilo, noiketala, nouhumba, vamwe otaandanisha, na vamwe otava dana oyiimbo yopamifyuululwakalo.
Kansela woshikandjohoololwa sha !Nami#nus Jan Scholtz, oye a lesha oshipopiwa sha Minista wOukakwashike kookanhu, Doreen Sioka. Pefimbo olo tuu olo, Scholtz, okwa shiivifa kutya, ope na ehangano limwe moLüderitz, la yandja ooN$50 000, odo tadi topolelwa eefikola adishe nhano depangelo modoolopa.
Scholtz ta tumbula kutya oshimaliwa eshi otashi ka yandjwa pambelewa momwedi ou, omo ofikola keshe tai pewa N$10 000, opo ikwafele moprograma yokuteleka oikulya peefikola modoolopa eyi.


text:
Cizango ca Njambi ca pua Cika?
Njambi ua tonda tu ka yoye mu citungu ha mavu miaka yose, mu ciyulo na ndzolela!
Halumo u hasa ku komoka nguove: ‘Ovio naua vati vika hasa ku soloka?’ Mbimbiliya nguayo Vuangana vua Njambi vuka vi puisamo, ngeci mukemuo Njambi ua tonda vantu vose va lilongese via Vuangana vueni na vutumbe vueni hali etu.—Visamo 37:11, 29; Isaya 9:7.
Njambi a tonda ku tu vezikisa.
Ngeci mua cisemi uze a tonda vana veni va yoye mua cili, Tatetu ua muilu neni a tonda tu ka yoye na ndzolela miaka yose. (Isaya 48:17, 18) Ua tu kulahesa ngueni uze uose “ue ku linga-linga cizango ca Njambi a kala-kala ntsimbu yose ya ya-ye.”—1 Yoano 2:17.
Njambi a tonda tu endele mu zinjila zieni.
Mbimbiliya ya handeka nguayo Sakatanga uetu ua tonda ku “tu longesa via zinjila zieni” linga tu hase “tu kenda mu zinjila zieni.” (Isaya 2:2, 3) Ngeci na kungulula “vantu vamo, omo lizina lieni” linga va ambulule cizango ceni ha mavu ose.—Vilinga 15:14.
Njambi a tonda tu vose tu likungulule hamo mu ku mu lemesa.
Ku lemesa ca vusunga ka ce ku tepesa vantu, vunoni ce ku va kunguluila hamo mu cilemo ca vusunga. (Yoano 13:35) Veya lelo lino, ve ku longesa vantu vati mua ku pangela Njambi? Tua ku lania u tantekeye cikumbulula ku hitila mu mukanda uno.


text:
Kapitulu 9
Vuno ku Kotoka ca Mavu ci li mu Hiehi Ni?
1. Kulihi tu hasa ku lilongesela via ku lutue?
MUEVUAHO laza mizimbu, na ku lihula nguenu: ‘Vuno ano mavu a na tala kulihi?’ Vupi na vukenia vi na likulisa cikumakuma. Kaha vantu vamo va tsiliela ngecize ku kotoka ca mavu cili mu hiehi. Cili vene? Kuli imo njila i tu hasa ku tantekeyelamo vi ka soloka ku lutue ni? Eyo. Vutuhu vantu ka va hasa ku tantekeya via ku lutue, Yehova Njambi a hasa. Kaha ua tu leka mu Lizi lieni Mbimbiliya, viuma vi ka soloka ku vantu na mavu ku lutue.—Isaya 46:10; Tiango 4:14.
2, 3. Vika va tondele ku tantekeya vandongesi va Yesu, kaha vati ua va kumbuluile?
2 Ku kotoka ca mavu ci va soneka mu Mbimbiliya, ka ca puile ku nonga ca mavu mpundu, vunoni ku-hua ca vupi. Yesu ua longesele vantu ngueni Vuangana vua Njambi vu ka sika mavu. (Luka 4:43) Vandongesi veni va tondele ku tantekeya tangua lika vu keza Vuangana vuaco, ngeci va mu hulile nguavo: “Muaka uka viuma evi vi keza? Kaha citantekeyeso cika tu ka tantekeya naco ku-iza cove na ku-kotoka ca mavu?” (Mateo 24:3) Yesu mua va kumbuluile, ka va lekele mpundu litangua liaco, vunoni ua va lekele viuma vi ka soloka ntsimbu kanda ku kotoka ca mavu cize. Via va lekele vi li na ku soloka matangua ano.
3 Mu kapitulu kano, tu lilongesa viuma via muesa ngecize tuli ku hiehi-hiehi na ku kotoka ca ano mavu. Ha katete, tua pande ku lilongesa via imo ndzita ya hitile muilu linga tu hase ku ivuisisa vika mavu a na sulila cikuma na vupi.
MUILU MUA HITILE NDZITA
4, 5. (a) Vika via solokele muilu mu nima ya ku vialeka Yesu ha Vuangana? (b) Ku liya na Ku-Solola 12:12, vika via solokele ha mavu mu va tundisile Satana muilu?
4 Mu Kapitulu 8 tua lilongesele ngecize Yesu Kilistu va mu vialeka ha Vuangana muilu mu 1914. (Ndaniele 7:13, 14) Livulu lia Ku-Solola lia tu leka vati viendele, ngualio: “Kaha muilu mua kele ndzita: Mingeli [ni nguetu Yesu] na tungelo veni va luile ndzita na mukisi [Satana]; kaha mukisi na tungelo veni va luile ndzita.” * Satana na vandemone veni va va vulile na ku va mbila ha mavu. Aci singaniekenu ha ndzolela i va vuile tungelo va ku ononoka! Vunoni vati va vuile vakua mavu? Mbimbiliya nguayo ku vantu ya pua ntsimbu ya tuyando. Omo lia vika? Muomu Satana va mu mbila ha mavu kaha a li na vutenu vua kama muomu na “tantekeya ngecize a li na kantsimbu lika.”—Ku-Solola 12:7, 9, 12.
5 Ndiavu ue ku tu kokela tuyando ha mavu na ndzili yeni yose. Kaha a li na vutenu muomu na lisupu na “kantsimbu lika” omo kanda Njambi a mu nongese. Tu ci hilulenu ha viuma via tumbuile Yesu ngueni vi ka soloka ku matangua a ku kotokela. Talenu Litota 24 ku ntsongo ya livulu.
MATANGUA A KU KOTOKELA
6, 7. Vika tu hasa ku handeka ku tuala ha vindzita na vindzala via matangua ano?
6 Vindzita. Yesu ua handekele ngueni: “Cifuti ci ka katukila cifuti, na vuangana ku vuangana.” (Mateo 24:7) Vindzita via miaka ino vi nali vantu vavengi cikuma ku hiana vintsimbu viose. Umo muzimbu ua handeka ngecize tunde mu muaka ua 1914, vindzita via lundumuna vantu va tuvakana 100 milhões. Tunde mu muaka ua 1900 ku tuala 2000 mu ndzita mua tsile vantu vavengi ku tuvakana mu miaka 1.900 ya ku nima. (Worldwatch Institute) Ngeci mukemuo ca pua ca cikalu ku ivuisisa vusiua na ku vavala vi ve ku ivua vantu vavengi va tsisa vavusoko vuavo mu vindzita!
7 Vindzala. Yesu ua handekele ngueni: “Ku ka kala ndzala.” (Mateo 24:7) Vutuhu matangua ano vantu vali na ku panga via-ku-lia via vingi ku hiana miaka ya ku nima, kasi vavengi ka vesi na via-ku-lia via ku puamo. Omo lia vika? Muomu ka vesi na vimbongo via ku landa via-ku-lia cipue mehia. Vakua ku tala via Cihindu ca Vantu mu Mavu Ose, nguavo makulukazi na makulukazi a vanike ve ku landuka ku ndzala.
8, 9. Vika via muesa ngecize vupolofeto vua Yesu ku tuala ha mandunduma na mavezi vuli na ku lipuisamo?
8 Mandunduma. Yesu ua polofetele ngueni: “Ku ka kala mandunduma a kama.” (Luka 21:11) Muaka ku muaka vantu ve ku lavelela mandunduma a kama cikuma. Tunde mu muaka 1900 mandunduma a nongesa vantu va tuvakana 2 milhões. Vutuhu tekinologia ili na ku kuasa vantu ku tantekeyela vualumo lindunduma ntsimbu kanda lihete kasi vantu ve ku tsa ku mandunduma.
9 Mavezi. Yesu ua handekele vualumo ngueni ku ka kala “misongo ya ku litambuisa.” Mavezi a ku liana e ku lisanduoka vuasi na ku tsiha vantu vavengi. (Luka 21:11) Vutuhu vandotolo va na lilongesa ku saka mavezi a engi, kasi kuli mavezi ka esi na vihemba. Mua vusunga, umo muzimbu ua muesa ngecize makulukazi a vantu ve ku tsa ku mavezi ngeci mua tumbe, malaria na kolela. Vunoni kati ovio lika, muomu vandotolo nguavo kua soloka naua mavezi a aha a ku pua 30, amo na vihemba viahi.
CIFUA CA VANTU KU MATANGUA A KU KOTOKELA
10. Vati mukanda ua 2 Timoteo 3:1-5 u li na ku lipuisamo?
10 Ku mukanda ua 2 Timoteo 3:1-5, Mbimbiliya nguayo: “Vunoni tantekeya eci ngecize ku matangua aze a ku kotokela ku keza zintsimbu zia ku kaluua.” Kapostolo Paulu ua lombololuele cifua ca vantu ku matangua a ku kotokela, ngueni vantu va ka pua
vakua ku lilema vavene
vakua ku lema vimbongo
vakua lisino ku visemi
ka ve ku lela
va ku zela cilemo ca cisemua
ka ve ku lipokuesa
vakua ku kaluua na vuhuke
vakua ku lema ku viukilila via ha mavu ku hiana Njambi
ve ku lionga ku lema Njambi vunoni ka ve ku mu ononoka
11. Kuliya na Visamo 92:7, vika vi ka solokela vakua vupi?
11 Mukemuo mu va fua vantu ku cihela ci mua kala ni? Mukemuo mu va fua vantu mu mavu ose. Vunoni vuovuno Njambi a ka va linga mumo. Ua kulahesa ngueni: “Omo vakua vupi va soka ngue muila, nomo vose vakua ku linga via ngoco va tuikilila; cikeco muomu va ka venieka ku miaka yose ya ya-ye.”
MUZIMBU UA CILI KU MATANGUA A KU KOTOKELA
12, 13. Vika na tu longesa Yehova ku matangua a ku kotokela?
12 Mbimbiliya ya handekele laza ngecize matangua a ku kotokela a ka sula na visoti na tuyando. Vunoni Mbimbiliya ya muesa naua ngecize ku ka soloka viuma via vingi.
13 Ku ivuisisa Mbimbiliya. Kapolofeto Ndaniele ua sonekele via ku matangua a ku kotokela, ngueni: “Mana [vusunga] a ka likulisa.” (Daniel 12:4) Njambi a ka hana vantu veni mana a ku ivuisisa vuino Mbimbiliya ku hiana miaka ya ku nima. Yehova ua lingamo tunde mu 1914. Ca ku muenako, ua tu longesa seho ya lizina lieni, vutumbe vueni ku mavu, vusunga ku tuala ha cikombelo ca muaneni na cisangukilo. Tua lilongesa naua ngecize Vuangana vua Njambi vukevuo lika vu ka manusula visoti viose. Tua lilongesa mua ku uanena ndzolela ya vusunga na ku yoya mu njila ya ya Njambi ku mutima. Vunoni vika vangamba va Njambi ve ku lingisa eyi mizimbu i va lilongesa? Vupolofeto vukuavo vua kumbulula eci cihula.
14. Muzimbu ua Vuangana ve ku ambulula kulihi, kaha veya ve ku u ambulula?
14 Cipanga ca ku ambulula mu mavu ose. Ku tuala ha matangua a ku kotokela, Yesu ua handekele ngueni: “Kaha zimpande ezi vene zia cili zia Vuangana va ka zi ambulula ku vifuti viose”. (Mateo 24:3, 14) Muzimbu ua Vuangana va li na ku u ambulula mu vifuti vi tuvakana 230 na mu malimi a tuvakana 700. Mua vusunga, Vakaleho va Yehova “va ku vifuti viose, na miyati yose” vali na ku kuasa vantu ku ivuisisa viuma vi vu li na ku linga Vuangana ntsimbu ino na viuma vi vu ka linga ku lutue. (Ku-Solola 7:9) Kaha ve ku lingamo vuana. Vutuhu vantu vavengi ve ku va luisa, vunoni ngue mua handekele Yesu na vimo viahi vi hasa ku imika cipanga ca ku ambulula.
VATI MU LINGA?
15. (a) Mua tava ngecize tuli ku matangua a ku kotokela ni, omo lia vika? (b) Vika vi ka solokela vaze ve ku ononoka Yehova na vakua lisino?
15 Nenu mua tava ngecize tu li ku matangua a ku kotokela ni? Vupolofeto vua vuingi vua handeka ha matangua a ku kotokela vu li na ku lipuisamo matangua ano. Vuovuno Yehova a kemika cipanga ca ku ambulula muzimbu ua cili kaha “ku-kotoka” ci keza. (Mateo 24:14) Ku-kotoka ca pua cika? Ca pua ku iza ca Alemangendo omo Njambi a ka tundisako vupi vuose. Yehova a ka tuma Yesu na tungelo veni va ngolo linga va ka nongese uose ue ku viana ku mu ononoka Ikeye na Muaneni. (2 Tesalonika 1:6-9) Mu nima yaco, Satana na vandemone veni ka va ka sevuisa naua vantu. Kaha vose va tonda ku ononoka Njambi na ku tava Vuangana vueni va ka mona ku lipuisamo ca viuma viose via kulahesa Njambi.
16. Omo “ku kotoka” ci li ha hiehi, vika mua pande ku linga?
16 Ano mavu a Satana vuovuno a kotoka. Ngeci mukemuo ca pua ca seho ku lihula nguetu, ‘Vika nja pande ku linga?’ Yehova ua tonda mu lilongese via vingi mu Mbimbiliya. Mua pande ku haka seho ku cilongesa cenu ca Mbimbiliya. (Yoano 17:3) Vakaleho va Yehova ve ku likungulula visimano viose mu ku kuasa vantu vevuisise Mbimbiliya. Lihakelenu kapandi ka kuya ku viuano viaco ntsimbu yose. (Tandenu VaHevelu 10:24, 25.) Nga mu mona ngecize kuli vimo vi mua pande ku sungamesa mu muono, kati mu ivue vuoma vua ku lingamo. Muomu ku lingamo ci ka kaniamesa vusamba vuenu na Yehova.
17. Omo lia vika ku kotoka ci ka tungumuna vantu vavengi?
17 Kapostolo Paulu ua lomboluele ngecize ku nonga ci ka tungumuna vavengi ngue mue ku linga “muhuza mu vutsiki.” (1 Tesalonika 5:2) Yesu ua polofetele ngecize vantu vavengi va ka sembulula vusunga vu muesa ngecize tu li ku matangua ku kotokela, ngueni: “Ngue mu ca puile ku matangua a Noa, ngecize naua ci ka pua ha ku-iza ca Muana muntu [ni ku kotoka]. Muomu ngue ku matangua aze omo livazi te kanda li ize, va lile, va nuine, va ambatele, va hangesele, na ku litangua lize Noa ua kovelele mu vuato, kaha ka va tantekeyele ku vanga livazi liezile kaha lia va nongesele vose; ngecize vene ci ka pua ha ku-iza ca Muana muntu.”
18. Cimamuna cika ua tu hana Yesu?
18 Yesu ua mamuine ngueni ka tua pandele ku tanguka na “ku lia, na ku penda, na visoti via muono” muomu ku kotoka ci ka tungumuna “ngue ngandzo.” Ua handekele naua ngueni ku kotoka ci keza ku vose va kala “hano ha mavu.” Kaha ua vuezeleko ngueni: “Vingilenu ku zintsimbu ziose, na ku vundila, linga mu ka hase ku ovoka ku viuma evi viose vi ka sololoka, kaha mu ka mana ku meso a Muana muntu.” (Luka 21: 34-36) Vika ca puila ca seho ku ononoka cimamuna ca Yesu? Muomu vuovuno va nongesa mavu a Satana, kaha vaze va va tava kuli Yehova na Yesu vakevo lika va kovoka ku ku-kotoka na ku ka yoya miaka yose mu mavu aha.— Yoano 3:16; 2 Petulu 3:13.


text:
Kapitulu 17
Civezikiso ca ku vundila
1, 2. Omo lia vika ku vundila ca pua vuana vua ku lifuila kaha vika tua pande ku tantekeyela vi ya handeka Mbimbiliya ku tuala ha vivundilo?
YEHOVA ikeye “ua pangele lilu na mavu,” kaha mue ku tala ha mavu ue ku mona vifuti viose ngue kalindoke ka mema mu cienjo. (Visamo 115:15; Isaya 40:15) Vutuhu tu va vandende cikuma nga va tu setekesa na mavu, Visamo 145:18, 19 nguayo: “Yehova a li mu hiehi na vose vaze va mu tambakana, na vaze va mu tambakana mu vusunga. A ka kutisa cizango ca vaze va mu vuila vuoma; A kevua mutambi uavo naua, na ku vohiela.” Nkuma tua kala na civezikiso ca kama cikumakuma! Yehova Sakatanga mukua ngolo yose a tonda ku kala ku hiehi netu na ku ivua vivundilo vietu. Mua vusunga, ku vundila ca pua civezikiso na vuana vua kama vua hana Yehova kuli etu vose.
2 Vunoni Yehova a ka halakana lika ku vivundilo vietu nga tu mu vundila mu njila ya tava. Vati tu hasa ku lingamo? Tu lilongesenu vi ya handeka Mbimbiliya ku tuala ha ku vundila.
OMO LIA VIKA TUA PANDE KU VUNDILA KULI YEHOVA?
3. Omo lia vika tua pande ku vundila kuli Yehova?
3 Yehova ua tonda mu pue na ku handeka neni ni ku vundila. Vati tua tantekeya ngoco? Tandenu Filipu 4:6, 7. A ci singaniekenu hali eci cilanio ca ku tovala. Muangana ua melu na mavu ua mi haka seho ya kama cikuma kaha a tonda mu pue na ku mu leka visinganieka vienu na visoti vienu.
4. Vati ku vundila kuli Yehova ntsimbu yose ci hasa ku kaniamesa vusamba vuenu neni?
4 Ku vundila ce ku tu kuasa ku likuata vusamba vua kama na Yehova. Nga vantu va likuata vusamba va pua na ku simutuila ntsimbu yose mu ku lileka visinganieka, visoti na vizango via umo na mukuavo, vusamba vuavo vue ku kaniama. Na ku vundila kuli Yehova mukemuo mu ca fua. Ku hitila mu Mbimbiliya, Yehova ua tu leka visinganieka na vizango vieni na viuma via ka linga ku lutue. Ngeci mukemuo nenu mu hasa ku mu leka vizango vienu mu ku handeka neni ntsimbu yose. Omo mu tualelelaho ku lingamo vusamba vuenu na Yehova vu ka kaniama cikuma.—Tiango 4:8.
VIKA TUA PANDE KU LINGA AMBA NJAMBI EVUE VIVUNDILO VIETU?
5. Vati tua tantekeya nguetu Yehova ke ku halakana vivundilo viose?
5 Vuno Yehova ue ku ivua vivundilo viose ni? Houe. Ku matangua a kapolofeto Isaya, Yehova ua lekele vaIsaleli ngueni: “Omo mu vundila vivundilo via vingi, Ka nji kevuako: Mavoko enu a na sulu na maninga.” (Isaya 1:15) Ngeci mukemuo, nga ka tua zangemene, tu hasa ku linga viuma vi tu sondolola kuli Yehova na ku mu lingisa ku likela ku halakana vivundilo vietu.
6. Omo lia vika ku kala na lutsilielo ca pua ca seho? Vati mu hasa ku muesa lutsilielo luenu?
6 Nga tu tonda Yehova a pue na ku halakana vivundilo vietu, tua pande ku tsiliela muli ikeye. (Mako 11:24) Kapostolo Paulu ua lomboluele ngueni: “Nga ku tsiliela cahi ka tu hasa ku mu ya [Njambi] ku mutima; muomu uze eza kuli Njambi na pande ku tsiliela ngecize ikeye ku a li, kaha ngecize ikeye mukua ku lunguisa vaze ve ku mu lengeya.” (VaHevelu 11:6) Vunoni ku handeka nguetu tua tsiliela kati cikeco lika ci tondeka. Tua pande ku muesa lutsilielo luetu mu ku ononoka Yehova matangua ose.—Tandenu Tiango 2:26.
7. (a) Vika tua pande ku likehesela na ku muesa kasingimiko omo tu vundila kuli Yehova? (b) Vati tu hasa ku muesa vusunga omo tu vundila?
7 Omo tu vundila kuli Yehova tua pande ku lingamo na kasingimiko na ku likehesa. Omo lia vika? Nga va tu tavesa ku handeka na muangana ni ntuamena ua cifuti, tu ka muesa kasingimiko mu ku handeka neni. Yehova ua pua Njambi Mukua Ngolo yose, nkuma ka tua pandele ku muesa kasingimiko ka kama cikumakuma omo tu handeka neni ni? (Njenisisi 17:1; Visamo 138:6) Kaha naua tua pande ku vundila kuli Yehova na mutima uose na ku handeka vusunga na ku likela ku hilukila-hilukila mezi amo lika.
8. Nga tu vundila vimo, tua pande naua ku linga vika?
8 Cikuavo naua nga tu vundila vimo, tua pande ku linga viose vi tu hasa mu ku puisamo vize vi tu na vundila. Ca ku muenako, nga tu vundila Yehova a tu hane mbolo yetu ya nkala litangua, kaha ka tua pandele ku pua vilenda na ku lavelela Yehova a tu hane viose vutuhu tuli na ndzili ya ku panga. Tua pande ku fuitangana na ku tava nkala vipanga vi tu hasa ku linga. (Mateo 6:11; 2 Tesalonika 3:10) Ni nga tu vundila kuli Yehova a tu kuase ku likela vimo vilinga via ku pihia, tua pande ku tina ku viose vize vi hasa ku tu kovelesa mu vieseko viaco. (Kolose 3:5) Vuovuno honi tu hilulenu vimo vihula via tsimana ku tuala ha vivundilo.
VIHULA VIA TSIMANA CIKUMA KU TUALA HA VIVUNDILO
9. Tua pande ku vundila kuli iya? Vika tu lilongesa ku Yoano 14:6 ku tuala ha vivundilo?
9 Kuli iya tua pande ku vundila? Yesu ua longesele vandongesi veni ku vundila kuli ‘Tatetu ua muilu.’ (Mateo 6:9) Ua handekele naua ngueni: “Yange njila, na vusunga, na muono: na umo uahi eza kuli Tata, ku vanga hali ange.” (Yoano 14:6) Eci ci muesa ngecize tua pande lika ku vundila kuli Yehova ku hitila muli Yesu. Vika ca lomboloka ku vundila mu lizina lia Yesu? Linga Yehova evue vivundilo vietu, tua pande ku muesa kasingimiko ku vipanga via ku lifuila via hana kuli Muaneni Yesu. Tua lilongesele ngecize, Yesu va mu tumine ha mavu a ku tu kule ku vupi na ku ku-tsa. (Yoano 3:16; Loma 5:12) Yehova ua hangula naua Yesu ku pua Sasendote ua Kama na Ngazi.
10. Kua kala cifua cimo lika ci tua pande ku kelamo nga tu vundila ni? Lombololenu.
10 Vuno tua pande ku kala mu cifua cimo lika nga tu vundila ni? Houe, Yehova ka tu lekele ku tsikama, ku tumama ni ku imana nga tu vundila. Mbimbiliya ya longesa ngecize tu hasa ku handeka na Yehova mu nkala cifua ci muesa kasingimiko kuli ikeye. (1 Mizimbu 17:16; Nehemiya 8:6; Ndaniele 6:10; Mako 11:25) Kuli Yehova ca kama ku handeka neni mu vusunga, kati cifua ci tu kelamo omo tu vundila. Tu hasa ku vundila na lizi lia kama ni muintsi, ku nkala cihela ci tuli kaha nkala ntsimbu cipue vutsiki ni mutana. Omo tu vundila kuli Yehova, tu kalenu na vusunga ngecize a ka tu halakana ambe nga vantu veka ka vevuileko.—Nehemiya 2:1-6.
11. Vika tu hasa ku vundila kuli Yehova?
11 Vika tua pande ku vundila? Tu hasa ku vundila nkala cuma ca cili ku meso a Yehova. Mbimbiliya nguayo: “Nga tu vundila vimosi via litombola na cizango ceni, ikeye a ku tu ivua.” (1 Yoano 5:14) Citava ku vundila viuma vi tu tonda ni? Eyo. Ku vundila kuli Yehova ca pande ku pua ngue ku handeka na kavusamba ketu ua ha mutima. Tu hasa ku leka Yehova viose vi tuli na ku singanieka ni vili mu mutima uetu. (Visamo 62:8) Tu hasa ku mu vundila ngolo yeni sipilitu santu i tu kuase ku linga via cili. (Luka 11:13) Citava naua ku mu vundila mana linga tu hangule vize via cili, na ku vundila ngolo ya ku lua na visoti. (Tiango 1:5) Tua pande ku vundila Yehova a tu ecele ku vipi. (Efeso 1:3, 7) Tua pande naua ku kundika vakuetu mu vivundilo vietu, ngeci mua vavusoko na vamuanetu mu lutsilielo.—Vilinga 12:5; Kolose 4:12.
12. Vika via pande ku kala na seho ya kama mu vivundilo vietu?
12 Vika via pande ku kala na seho ya kama mu vivundilo vietu? Yehova na cizango ceni. Tua pande naua ku mu santsela na mutima uetu uose omo lia viose via tu lingila. (1 Mizimbu 29:10-13) Tua tantekeyamo muomu Yesu mua kele hano ha mavu, ua longesele vandongesi veni mua ku vundila. (Tandenu Mateo 6:9-13.) Ua va lekele ngueni ha katete va pandele ku vundila linga lizina lia Njambi va li lemese, ni nguetu va lilese. Kaha Yesu ua muesele ngueni tua pande ku vundila Vuangana vua Njambi vu ize na cizango ca Yehova va ci linge mu mavu ose. Mu nima ya ku tumbula evi vimpande via seho ya kama cikuma, amba vuose Yesu ua handekele via ku vundilila vize vi tu tonda. Nga tu tuameka Yehova na cizango ceni ha katete mu vivundilo vietu, tu ka muesa nguetu vikevio via kala na seho ya kama kuli yetu.
13. Vivundilo vietu via pande ku ambata ntsimbu ingahi?
13 Vivundilo vietu via pande ku ambata ntsimbu ingahi? Mbimbiliya ka ya tumbuile ntsimbu yaco. Citava ku vundila mu vuihi ni ku lahesa civundilo cetu ku liya na vize vi tu tonda ku vundila. Ca ku muenako, tu hasa ku vundila mu vuihi ntsimbu kanda tu lie, vunoni tu hasa ku lahesa civundilo cetu nga tuli na ku santsela Yehova ni ku mu leka visoti vietu . (1 Samuele 1:12, 15) Ka tua pandele ku vundila ntsimbu ya kama mu ku limuesa ku vantu, ngue mu va lingile vamo ku ntsimbu ya Yesu. (Luka 20:46, 47) Vivundilo viaco ka vie kuya Yehova ku mutima, muomu kuli ikeye ca kama ku mu vundila na mutima uose.
14. Lungahi tua pande ku vundila, kaha vika tu lilongesaho ku tuala hali Yehova?
14 Lungahi tua pande ku vundila? Yehova ua tu lania ku handeka neni ntsimbu yose. Mbimbiliya nguayo tua pande “ku vundila ntsimbu yose,” kaha naua nguayo “kakatelenu mu ku vundila,” kaha “vundilenu na ku huima cahi.” (Luka 18:1; Loma 12:12; 1 Tesalonika 5:17) Yehova na liviukisila mu ku tu halakana nkala ntsimbu i tu vundila. Tu hasa ku mu santsela omo lia cilemo na ngozi yeni kuli yetu. Tu hasa ku mu vundila a tu tuamenene, a tu lembezieke na ku tu hana ngolo. Nga tua haka mpundu seho ya kama ku civezikiso ca ku vundila, tu ka pangesa vuino nkala ntsimbu i tu uana mu ku handeka neni.
15. Vika tua pande ku tavela “ame” ku ntsongo ya nkala civundilo?
15 Vika tua pande ku tavela “ame” ku ntsongo ya civundilo? Lizi “ame” lia lomboloka “mukemuo vene” ni nguetu “vi puemo.” Lia pua lizi lia ku muesa nguetu vi tu na vundila vikevio mpundu vi tu tonda, na ku muesa naua ngecize tu vakua vusunga. (Visamo 41:13) Mbimbiliya ya muesa ngecize ca pua ca cili ku tava “ame” cipue muintsi ni na lizi lia kama, ku ntsongo ya vivundilo via ha mbunga linga tu muese nguetu tua tava mezi a va na vundila.—1 Mizimbu 16:36; 1 Kolintu 14:16.
VATI NJAMBI UE KU KUMBULULA VIVUNDILO VIETU?
16. Vuno Yehova ue ku kumbulula mpundu vivundilo vietu ni? Lombololenu.
16 Vuno Yehova ue ku kumbulula mpundu vivundilo vietu ni? Eyo. Mbimbiliya ya mu luka nguayo “Mukua ku ivua vivundilo.” (Visamo 65:2) Yehova ue ku halakana na ku kumbulula vivundilo via makulukazi a vantu ve ku mu vundila mu vusunga, kaha ue ku lingamo mu vinjila via vingi.
17. Vati Yehova ue ku pangesa tungelo na vangamba veni hano ha mavu mu ku kumbulula vivundilo vietu?
17 Yehova ue ku pangesa tungelo na vangamba veni hano ha mavu mu ku kumbulula vivundilo vietu. (VaHevelu 1:13, 14) Kuli mizimbu ya ingi ya vantu va vundilile kuli Njambi linga vevuisise Mbimbiliya kaha mu nima yaco umo Mukaleho ua Yehova ua ileko mu ku va kuasa. Mbimbiliya ya muesa ngecize tungelo navo va kala mu cipanga ca ku ambulula ‘muzimbu ua cili’ mu mavu ose. (Tandenu Ku-Solola 14:6.) Kaha naua cingi cetu tua vundilaho laza vukuasi ku tuala ha cimo cisoti ni vimo viuma vi tua tondele, kaha mu nima yaco tua tambuile vukuasi kuli umo muanetu mu lutsilielo.—Visimo 12:25; Tiango 2:16.
18. Vati Yehova ue ku pangesa sipilitu santu na Mbimbiliya mu ku kumbulula vivundilo vietu?
18 Yehova Njambi ue ku pangesa naua sipilitu santu yeni mu ku kumbulula vivundilo vietu. Nga tuli mu vieseko kaha tu vundila, Yehova a hasa ku tu hana sipilitu santu yeni linga i tu tuamenene na ku tu hana ngolo. (2 Kolintu 4:7) Yehova ue ku pangesa naua Mbimbiliya mu ku kumbulula vivundilo vietu na ku tu kuasa ku hangula vinjila via cili mu muono. Omo tu tanda Mbimbiliya, tu hasa ku uana vinimbu vi tu kuasa. Yehova a hasa naua ku pangesa muanetu ali na ku kumbulula ku cimo ciuano linga a handeke vize vi tu kuasa, ni umo mukuluntu mu cikungulukilo a hasa ku tu kuasa na cimo cinimbu ca mu Mbimbiliya.—Ngalata 6:1.
19. Omo lia vika vintsimbu vimo tu hasa ku mona ngue Yehova kesi na ku kumbulula civundilo cetu?
19 Vunoni vintsimbu vimo, tu hasa ku lihula nguetu ‘vika Yehova ka tavelele civundilo cange na ntsimbu ino?’ Vulukenu ngecize, Yehova a tantekeya ntsimbu ika na vati a kumbulula civundilo cetu. A tantekeya naua vize via tu kambela. Vintsimbu vimo tua pande ku tualeleleho ku vundila linga tu muese ngecize tu tonda mpundu a tu hane vi tu na mu vundila na ku muesa nguetu tua mu tsiliela mpundu. (Luka 11:5-10) Halumo Yehova ue ku kumbulula vivundilo vietu mu njila ka tua lavelelele. Ca ku muenako, tu hasa ku vundila ha cimo cisoti ca cikalu, vutuhu ngoco Yehova ka tu tundisaco vunoni a tu hana ngolo ya ku kolesa mu cisoti caco.—Tandenu Filipu 4:13.
20. Omo lia vika tua pande ku vundila kuli Yehova ku sua kumo?
20 Ku vundila kuli Yehova ca pua civezikiso ca kama ci tua kala naco! Tu kalenu na vusunga ngecize a ka tu halakana. (Visamo 145:18) Kaha omo tu tualelelaho ku vundila kuli Yehova na mutima uose, vusamba vuetu neni vu ka kaniama.


text:
EKALO LIETU TUAKRISTÃO KUENDA OKU KUNDA--OVIPAMA VIOHONGELE July 2017
Ovindekaise vi Kuamiwa
Ovindekaise vi kuamiwa poku eca Utala Wondavululi kuenda oku longisa ocili catiamẽla kombanjaile yomuenyo. Kuama ovindekaise viaco poku soneha ovindekaise viove muẽle
OVOKUASI A SANGIWA VONDAKA YA SUKU
Ove hẽ o Kuete Utima Wositu?
Utima u pondola ndati oku tu kuatisa koku nõla olomapalo vietu, koku wala kuetu kuenda oku liposuisa? Nye ci lomboloka oku kuata utima wositu?
OVOKUASI A SANGIWA VONDAKA YA SUKU
Ove hẽ o ka Amamako Oku Tẽlisa Olohuminyo Viove?
Nye tu pondola oku lilongisa kulandu wa soma Sedekiya watiamẽla kovitangi vi tunda koku siapo oku tẽlisa olohuminyo?
OVOKUASI A SANGIWA VONDAKA YA SUKU
Eci Yehova a Ecela Anga hẽ Yivalako?
Ovolandu Embimbiliya a situlula ndati olonjila via Yehova vioku ecela? Onjila eye a kuama poku ecela daviti, Manase kuenda Petuu yi tu kuatisa ndati oku kolela kongecelo yaye?
EKALO LIAKRISTÃO
Wa Siata hẽ Oku Liecela Ove Muẽle?
Ocili okuti ka ca lelukile oku liecela etu muẽle omo liakandu amue tua linga kosimbu ndaño okuti Yehova Suku wa tu ecela ale. Nye ci pondola oku tu kuatisa?
OVOKUASI A SANGIWA VONDAKA YA SUKU
Uviali wa Eciwa Komunu o Sesamẽla
Ocitumasuku ca Esekiele catiamẽla komunu o sesamẽla omoko yuviali ca tẽlisiwa ndati ku Yesu? Ulandu waco u tu longisa nye catiamẽla ku Yehova Suku?
EKALO LIAKRISTÃO
Lekisa Ovituwa Viwa Poku Kundila Konjo Lanjo
Osimbu tua talama pepito limue kupange woku kunda, pamue tu limbuka okuti asongui vepata va tu lete ale va tu yevite. Tu pondola ndati oku lekisa ovituwa viwa poku kundila konjo lanjo?
OVOKUASI A SANGIWA VONDAKA YA SUKU
Ocitumasuku Catiamẽla kolupale luo Turo ci Pamisa Ekolelo Kondaka ya Yehova
Ocitumasuku ca Esekiele catiamẽla koku nyõliwa kuolupale luo Turo ca tẽlisiwa.