text:
Ofikola yOkudeula Ovaudifi
Elalakano: Okudeula Ovaudifi va kale ovahongi novaudifi vonghundana iwa va pyokoka.
Efimbo: Ihai xulu.
Onhele: Olupale lOuhamba lopopepi.
Oiteelelwa: Ovo hava endafana alushe neongalo notava tu kumwe nomahongo Ombibeli nove na onghedi yokukalamwenyo oyo i li metwokumwe nomifikamhango dopaKriste, otava dulu okulishangifa mofikola oyo.
Nghee u na okulishangifa: Popya nomupashukili wOfikola yOkudeula ovaudifi.
Sharon oo a lemanekwa komukifi woshinamenena hau ifanwa amyotrophic lateral sclerosis (ALS) okwa ti: “Ofikola yOkudeula Ovaudifi oya honga nge ndi kale handi ningi omapekaapeko nokukala handi yandje ouyelele monghedi i shii okuudiwa ko. Onde lihonga yo okukala handi yandje elitulemo keemhumbwe dopamhepo davamwe ndele hakudange ashike.”
Arnie oo a kala omupashukili omweendi efimbo lile okwa ti: “Onda kala handi kokoma noihandi dulu okushakenifa omesho navamwe. Ofikola oyo oya kwafela nge ndi kale ndi na omukumo nondi udite kutya ondi na oshilonga. Jehova okwa kwafela nge okupitila medeulo olo ndi lihonge okukala handi popi handi fuda nawa nokuyandja elitulemo. Onda pandula neenghono eshi handi dulu okutanga Kalunga meongalo nomoukalele.”
Ofikola yOvabetel Vape
Elalakano: Okukwafela Ovabetel vape va pondole moilonga yavo.
Efimbo: Ohai ningwa oule wominute 45 oshivike keshe, oule woivike 16.
Onhele: Betel.
Oiteelelwa: Omunhu oku na okukala oshilyo shoukwaneumbo waBetel shefimbo li yadi ile oo te liyambe oule womudo umwe ile shi dule po.
Nghee u na okulishangifa: Ovabetel vape ohava shivwa kofikola oyo nopehe na okulishangifa.
Demetrius oo a li mofikola oyo mo 1980 nasha, okwa ti: “Ofikola oyo oya kwafela nge ndi xwepopaleke onghedi yange yokukonakona nokulilongekidila oilonga yefimbo li yadi yaBetel. Ovahongi, oinima oyo twa hongwa nosho yo omayele taa longo okwa kwafela nge ndi kale nda tomwa kutya Jehova omunahole nokwa hala okukwafela nge ndi pondole moilonga yange yaBetel.”
Kaitlyn okwa ti: “Onda li nda kwafelwa ndi yandje elitulemo koshinima osho sha fimanenena, sha hala kutya, okuninga oinima monghedi oyo Jehova a hokwa. Ofikola yOvabetel vape oya kwafela nge ndi kale ndi na eudeko nolupandu li na sha naJehova, eumbo laye nosho yo ehangano laye.”
Ofikola yOukalele wOuhamba
Elalakano: Okudeula ovapashukili ovaendi, ovakulunhuongalo nomafimbo amwe ovayakuliongalo opo va dule okupashukila omaongalo nokuwanifa po oinakuwanifwa yehangano. (Oil. 20:28) Ohapa kundafanwa eenghalo di li pefimbo, omalunduluko nosho yo eemhumbwe domaongalo. Ofikola oyo ohai ningwa konima yomido dinini, she likolelela ketokolo lOlutuwiliki.
Efimbo: Omido opo da di ko, ovapashukili ovaendi ova kala hava i kofikola oyo omafiku avali ile avali netata, ovakulunhuongalo efiku limwe netata, ofimbo ovayakuliongalo efiku limwe alike.
Onhele: Luhapu ohai ningilwa mOlupale lOuhamba ile mOlupale lOyoongalele.
Oiteelelwa: Omunhu oku na okukala omupashukili omweendi, omukulunhuongalo ile omuyakuliongalo.
Nghee u na okulishangifa: Ovakulunhuongalo novayakuliongalo ohava shivwa komupashukilishikandjo. Oshitaimbelewa osho hashi shivi ovapashukili ovaendi.
Quinn okwa ti: “Nonande ofikola oyo ohai kundafana ouyelele muhapu poshikando, ohai kwafele ovakulunhuongalo opo va kale ve na ehafo nova twikile ve li ‘ovalumenhwelela, va pamenena’ moilonga yaJehova. Ovakulunhuongalo ovo va kala efimbo lile naavo opo va nangekwa po, ohave lihongo nghee ve na okulifa oufita nawa nokukala ve na oukumwe ‘nohava diladila shimwe.’”
Michael okwa ti: “Edeulo olo ohali tu omufindo ekwatafano olo li li pokati kokulitunga pamhepo nokukala tu na olupandu, hali tu londwele koiponga nohatu pewa omaetepo taa longo e na sha nokupashukila oufita. Jehova oku na olukeno shili nohe tu kwafele.”
Ofikola yOkudeula Ovakokolindjila
Elalakano: Okukwafela ovakokolindjila va ‘wanife po nawa oshilongayakulo shavo.’ — 2 Tim. 4:5.
Efimbo: Oivike ivali.
Onhele: Oshitaimbelewa osho hashi tokola kutya openi i na okuningilwa; naluhapu ohai ningilwa mOlupale lOuhamba.
Oiteelelwa: Omunhu oku na okukala a kokola ondjila oule wodula imwe ile shi dulife po.
Nghee u na okulishangifa: Ovakokolindjila ovo va wana ohava shiivifilwa komupashukilishikandjo wavo nopehe na okulishangifa.
Lily okwa ti: “Ofikola oya kwafela nge ndi dule okuungaunga nomashongo moukalele nosho yo monghalamwenyo yange. Onghedi yange yokukonakona, okuhonga nokulongifa Ombibeli oya xwepopala neenghono. Paife onde lilongekida nawa ndi kwafele vamwe, ndi yambidide ovakulunhuongalo nondi xumife komesho ekulo leongalo.”
Brenda, oo a li kofikola oyo lwoikando ivali paife, okwa ti: “Ofikola oyo oya kwafela nge ndi kale handi yandje elitulemo filufilu koinima yopamhepo, ndi pameke eliudo lange nondi yandje elitulemo kokukwafela vamwe. Nopehe na omalimbililo, Jehova oha yandje nehalo liwa!”
Ofikola yOkudeula Ovakulunhuongalo
Elalakano: Okukwafela ovakulunhuongalo va wanife po oinakuwanifwa yavo meongalo nova pameke oupamhepo wavo.
Efimbo: Omafiku atano.
Onhele: Oshitaimbelewa osho hashi tokola kutya otai ka ningilwa peni; naluhapu ohai ningilwa mOlupale lOuhamba ile mOlupale lOyoongalele.
Oiteelelwa: Omunhu oku na okukala omukulunhuongalo.
Nghee u na okulishangifa: Ovakulunhuongalo ohava shivwa koshitaimbelewa nopehe na okulishangifa.
Tala komatyekosha avamwe ovo va li mondodo onhi-92 mOilongo ya Hangana:
“Ofikola oya etela nge ouwa muhapu, oya kwafela nge ndi likonakone nokutala nghee handi dulu okufila oshisho eedi daJehova.”
“Onde lilongekida okuladipika vamwe handi longifa Omishangwa.”
“Edeulo olo ohandi ke li longifa monghalamwenyo yange aishe.”
Ofikola yOkudeula Ovapashukili Ovaendi nOvakulukadi Vavo
Elalakano: Ohai kwafele ovapashukili voikandjo novoitukulwa va kale va pyokoka mokuyakula omaongalo ve li ‘moshilonga shondjovo ndee tava hongo’ noudiinini. — 1 Tim. 5:17; 1 Pet. 5:2, 3.
Efimbo: Eemwedi mbali.
Onhele: Oshitaimbelewa osho hashi tokola.
Oiteelelwa: Omumwatate oku na okukala omupashukili woshikandjo ile woshitukulwa.
Nghee u na okulishangifa: Oshitaimbelewa osho hashi shivi ovapashukili ovaendi novakulukadi vavo nopehe na okulishangifa.
Joel, oo a li mondodo yotete mo 1999 okwa ti: “Eudeko letu li na sha naJesus e li omutwe wehangano ola li la hapupala. Otwa li twa uda ko kutya osha pumbiwa okuladipika ovamwatate ovo hatu yakula nokupameka oukumwe weongalo keshe. Ofikola oye tu dimbulukifa kutya nonande omupashukili omweendi oha yandje omayele ile nokuli omapukululo omafimbo amwe, elalakano laye la fimanenena olo okukwafela ovamwatate va mone kutya Jehova oku va hole.”
Ofikola yOmbibeli yOkudeula Ovamwatate Inava Hombola
Elalakano: Okudeula ovakulunhuongalo novayakuliongalo ovo inava hombola opo va dule oku ka pewa oinakuwanifwa ya wedwa po mehangano laJehova. Vahapu ovo hava piti mofikola oyo ohava tuminwa koitukulwa oko ku na omhumbwe yovaudifi moshilongo shavo. Ovamwatate vamwe otashi dulika va tuminwe koilongo imwe ngeenge ove na ehalo. Vamwe otashi dulika va tumwe va ka longe ve li ovakokolindjila ve likalekelwa vopakafimbo opo va ka longe keenhele dokokule nokwaado de likalela.
Efimbo: Eemwedi mbali.
Onhele: Oshitaimbelewa osho hashi tokola kutya otai ka ningilwa peni; naluhapu ohai ningilwa mOlupale lOuhamba ile mOlupale lOyoongalele.
Oiteelelwa: Omunhu oku na okukala omumwatate ina hombola e na omido 23 fiyo 62, e na oukolele muwa, noku na ehalo lokuyakula keshe opo pe na omhumbwe inene. (Mark. 10:29, 30) Oku na okukala a kokola ondjila oule weedula mbali noku na yo okukala omukulunhuongalo ile omuyakuliongalo oule womido mbali noina kala pedu lwopokati opo.
Nghee u na okulishangifa: Poshoongalele shoshikandjo ohapa ningwa okwoongala nohapa yandjwa ouyelele kwaavo va hala okuya kofikola oyo.
Rick oo a li mondodo onhi-23 kOilongo ya Hangana okwa ti: “Ngeenge owa kufa ombinga nomutima aushe mofikola oyo oto ka efa omhepo yaJehova i ninge omalunduluko manene mwoove. Ngeenge Jehova okwe kupe oshilonga, ote ke ku kwafela moshilonga sha tya ngaho. Onde lihonga kutya ngeenge onda yandje elitulemo kokulonga ehalo laKalunga ndele hakwaame mwene, ota ka pameka nge.”
Andreas, oo ta yakula kOndowishi okwa ti: “Ondi udite ko paife kutya onghedi omo ehangano tali longo kunena oya fa ashike oshikumwifilonga. Edeulo olo nda mona ola kwafela nge ndi kale nde lilongekidila oilonga oyo i li komesho. Natango, oihopaenenwa ihapu yopaMbibeli oya honga nge oshili ei ya fimanenena: Okuyakula ovamwatate nokulongela Jehova otaku eta ehafo lashili.”
Ofikola yOmbibeli yOkudeula Ovalihomboli Ovakriste
Elalakano: Okupa ovalihomboli edeulo le likalekelwa opo va dule okulongifwa pauyadi kuJehova nosho yo kehangano laye. Vahapu ovo hava piti mofikola oyo ohava tuminwa koitukulwa oko ku na omhumbwe yovaudifi moshilongo shavo. Ovamwatate vamwe ohava dulu okutuminwa koilongo imwe ngeenge ove na ehalo. Vamwe otashi dulika va tumwe va ka longe ve li ovakokolindjila ve likalekelwa vopakafimbo opo va ka longe keenhele dokokule nokwaado de likalela.
Efimbo: Eemwedi mbali.
Onhele: Ofikola oyo paife ohai ningilwa mOilongo ya Hangana, nokuhovela muSeptemba 2012 otai ka kala yo hai ningilwa moitukulwa yoitaimbelewa oyo ya hoololwa mounyuni aushe, tai ka ningilwa mOlupale lOyoongalele ile mOlupale lOuhamba.
Oiteelelwa: Ovalihomboli ove na okukala ve na omido 25 fiyo 50, ve na oukolele muwa, eenghalo davo tadi va pitike va ka longe keshe opo pe na omhumbwe nove na oikala oyo kutya: “Aame ou, tume nge!” (Jes. 6:8) Natango, ove na okukala va hombola oule womido mbali nova kala ve li moilonga yefimbo li yadi oule womido mbali noinava kala pedu lwopokati opo. Omushamane oku na okukala omukulunhuongalo ile omuyakuliongalo oule womido mbali da landulafana.
Nghee u na okulishangifa: Poshoongalele shoshitukulwa ohapa ningwa okwoongala opo hapa yandjwa ouyelele kwaavo va hala okulishangifa. Ngeenge poshoongalele sheni inapa ningwa okwoongala kwa tya ngaho oto dulu okushangela koshitaimbelewa opo u pewe ouyelele.
Eric naCorina ovo va li mondodo yotete mo 2011 ova ti: “Onghalamwenyo kaya li tuu ya lunduluka moule ashike woivike ihetatu nomhito inene oya yeulukila ovalihomboli ovo va hala okulonga shihapu moilonga yaJehova! Otwa tokola toko okukala nondjele monghalamwenyo opo tu dule okulongifa pandunge efimbo letu.”
Ofikola yOmbibeli yoWatchtower yaGilead
Elalakano: Okudeula ovanafikola opo va ka longe ve li ovatumwa vomoukalele moitukulwa oyo i na ovanhu vahapu, va ninge ovapashukili ovaendi ile va ninge Ovabetel. Elalakano olo okupameka omaongalo nosho yo oitaimbelewa.
Efimbo: Eemwedi nhano.
Onhele: Watchtower Educational Center, Patterson, New York, U.S.A.
Oiteelelwa: Ovalihomboli ovo ve li nale moilonga ye likalekelwa yefimbo li yadi, ngaashi ovatumwa vomoukalele ovo inava enda nale kofikola oyo, ovakokolindjila ve likalekelwa, ovapashukili ovaendi ile Ovabetel. Ove na okukala va kala moilonga yefimbo li yadi oule womido nhatu noinava kala pedu lwopokati opo. Ove na yo okukala hava popi, hava lesha nohava shange Oshiingilisha nawa.
Nghee u na okulishangifa: Okomitiye yOshitaimbelewa otai dulu okulombwela ovalihomboli vamwe va ninge eindilo.
Lade naMonique vokOilongo ya Hangana paife otava longo muAfrika. Lade okwa ti: “Ofikola yaGilead oye tu longekida tu ye keshe pamwe mounyuni nokukala twe lilongekida okulonga pamwe novamwatate ovaholike.”
Monique okwa ti: “Eshi handi tula moilonga osho nde lihonga mEendjovo daKalunga, ohandi mono ehafo linene moilonga yange. Ehafo la tya ngaho onde litala ko li li euliko lohole yaJehova.”
Ofikola yOkudeula Oilyo yEekomitiye dOitaimbelewa nOvakulukadi Vayo
Elalakano: Okukwafela oilyo yEekomitiye dOitaimbelewa i dule okupashukila omaumbo aBetel, okuyandja elitulemo koinima oyo ya kuma omaongalo nokupashukila oikandjo noitukulwa oyo i li koshi yoitaimbelewa yayo. Ohave lihongo yo shi na sha noilonga yokutoloka, yokunyanyangida nosho yo yokutumina oileshomwa komaongalo.
Efimbo: Eemwedi mbali.
Onhele: Watchtower Educational Center, Patterson, New York, U.S.A.
Oiteelelwa: Omumwatate oku na okukala oshilyo shOkomitiye yOshitaimbelewa ile shOkomitiye yOshilongo ile a ulikwa a ninge oshilyo shaimwe yomeekomitiye odo.
Nghee u na okulishangifa: Olutuwiliki olo hali shivi ovamwatate ovo va wana novakulukadi vavo.
Lowell naCara ovo va li mondodo onhi-25 paife otava longo moNigeria. Lowell okwa ti: “Onda li nda dimbulukifwa kutya kashi na nee mbudi kutya onde lipyakidila shi fike peni ile onda pewa oilonga ya tya ngahelipi, okuninga oinima monghedi oyo tai hafifa Jehova osho sha fimanenena. Ofikola oyo oya li yo ya divilika kutya otu na okuhopaenena Jehova, oo ha ulikile ovapiya vaye ohole, eshi hatu ungaunga navamwe.”
Cara okwa weda ko a ti: “Oshinima shimwe osho nda kala nokudilonga kusho oshosho kutya ngeenge itandi dulu okufatulula oshinima shonhumba monghedi oyo tai dulu okuudiwa ko noupu, onda pumbwa oku shi konakona fimbo inandi kendabala oku shi honga vamwe.”


c: text/html

text:
28Pulu Yemone yombo sendo “Yu nanga yombomo molopili.” nimba, nimba taltopale kelepa konopu topele naa tolemo. “Yu sepo kondombo.” nimba panjilimú unguma konopu topele naa topa siye naa kololemo akumunga Isirele yombomane [Yesusinga] semane peangamo naa pilku liku bulu siringimunga Pulu Yemo Isirele yomboma-kinia opa-tou molemele akumunga ono yombo-lupama lipa tapondopa Pulu Yemonga yomboma molonge aulkamo akisinderimu. Aku-sipa na-kolo Pulu Yemone Isirele yombomanga pulu-pulu anda-kolepalima konopu mondopa ‘Onone kalko lingí yomboma ‘nanga yomboma molangi.’ nimbú.’ nimba, nimba taltorumu mele pilipale kiniá Isirele yomboma konopu mondopa molemo.
FREE!
One App.
1218 Languages.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ETUKULWA 21
Okwa li a kondjifa oumbada nomalimbililo
1-3. Petrus okwa li a mona shike mefiku loiningwanima, nonguloshi oyo oya li ya tya ngahelipi kuye?
PETRUS okwa li ta longo neenghono mokukwafela okushinga owato oufiku. Mbela ouyelele oo a li a mona koushilo owa li edidiliko leluwa tali tende? Molwaashi okwa kala ta shingi owato eevili dihapu, okwa li ta ehama ombuda nomapepe. Omhepo oyo ya li tai pepe eexwiki daye oya li ya pindjalifa efuta laGalilea. Omakufikufi okwa kala taa denge owato, naPetrus okwa li a tuta komeva matalala oo a li tae lidenge muye. Okwa twikila okushinga ta tavakana efuta.
2 Petrus navakwao ova li va fiya Jesus langhele komunghulofuta. Efiku olo ova li va mona nghee Jesus a li a kutifa ovanhu omayovi ovo va li va fya ondjala, nomingome dinini nosho yo eeshi. Omolwoshiningwanima osho, ovanhu ova li va hala okuninga Jesus ohamba, ashike ka li a hala okukufa ombinga mopolotika. Okwa li yo a hala okuhonga ovashikuli vaye vaha kufe ombinga moinima yopapolotika. Opo a henuke ongudu oyo, okwa li a ladipika ovahongwa vaye va shinge owato va yuka komunghulo wokombinga inya yefuta, ofimbo ye ta i aeke keemhunda a ka ilikane. — Mark. 6:35-45; Lesha Johannes 6:14-17.
3 Eshi ovahongwa va hovela okushinga, omwedi owa li pokati keulu fiyo osheshi wa enda tau ningine kanini nakanini. Ova li ashike va enda oule weekilometa donhumba. Molwaashi ova li tava shingi owato noudjuu omolwomhepo nomakufikufi, ovahongwa ovo otashi dulika kava li tava dulu okukundafana. Petrus otashi dulika a li e na omalipulo mahapu.
Moule womido mbali, Petrus okwa li e lihonga shihapu kuJesus, ashike natango okwa li e na shihapu okulihonga
4. Ongahelipi Petrus e tu tulila po oshihopaenenwa osho hatu dulu okushikula?
4 Ka li tuu e na shihapu osho a li te lipula nasho! Tete Petrus okwa li a shakena naJesus Omunasaret konima yomido mbali doiningwanima. Okwa li e lihonga shihapu, ashike natango okwa li te ke lihonga shihapu shi dulife opo. Petrus okwa li e na ehalo okukondjifa omaunghundi, ngaashi omalimbililo noumbada, nokungaho okwe tu tulila po oshihopaenenwa osho hatu dulu okushikula. Natu ka taleni kutya omolwashike.
“Fye otwa mona Messias”
5, 6. Onghalamwenyo yaPetrus oya li ya tya ngahelipi?
5 Petrus ka li ta ka dimbwa efiku olo a li a shakena naJesus. Omumwaina Andreas okwa li e mu etela onghundana itunhula a ti: “Fye otwa mona Messias.” Onghalamwenyo yaPetrus oya li ya lunduluka omolweendjovo odo. Kaya li vali tai ka kala ngaashi ya li nale. — Joh. 1:41.
6 Petrus okwa kala muKapernaum, oshilando osho shi li kolundume lomunghulo wetale olo li na omeva mayela hali ifanwa Efuta laGalilea. Ye naAndreas ova li hava longo pamwe naJakob naJohannes, ovana vaSebedeus, mongeshefa yokulandifa eeshi. Moukwaneumbo waye omwa li omukulukadi waye, inamweno nosho yo omumwaina Andreas. Opo a wanife po eemhumbwe doukwaneumbo waye mokuyula eeshi, okwa li tashi pula eenghono, ounghulungu nosho yo okulonga noudiinini. Diladila ashike shi na sha nomaufiku mahapu oo va li hava longo eshi tava umbile eenete momeva pokati keewato mbali noku di nanena mowato opo va kufe mo keshe tuu osho va yula. Ohatu dulu yo okudiladila shi na sha nomafiku oo hava kala moilonga idjuu yokuyoolola eeshi noku di landifa nosho yo okuwapaleka nokuhondja eenete.
7. Petrus okwa li a uda shike kombinga yaJesus, nomolwashike onghundana oyo ya li itunhula?
7 Ombibeli oya popya kutya Andreas okwa li omuhongwa waJohannes Omuninginifi. Nopehe na omalimbililo, Petrus okwa li a pwilikina nelitulemo komumwaina eshi ta hokolola shi na sha netumwalaka laJohannes. Efiku limwe, Andreas okwa li a mona Johannes eshi ta ulike kuJesus Omunasaret ndele ta ti: “Tala, Odjona yaKalunga.” Andreas okwa li a ninga diva omushikuli waJesus nokwa li a lombwela Petrus onghundana itunhula eshi a ti: Messias okwe uya. (Joh. 1:35-40) Konima younashibofa muEden omido 4 000 lwaapo da pita, Jehova Kalunga okwa li a udaneka kutya ota ku ke uya umwe e likalekelwa oo ta ka etela ovanhu aveshe eteelelo lashili. (Gen. 3:15) Andreas okwa li a shakeneka Messias oo ta ka xupifa ovanhu. Petrus naye okwa ya yo meendelelo a ka shakeneke Jesus.
8. Edina olo Jesus a li a luka Petrus otali ti shike, nomolwashike ovanhu vamwe va limbililwa eshi Jesus e mu luka edina olo?
8 Fiyo okefiku olo, Petrus okwa kala a shiivika nedina Simon. “Jesus okwe mu tala ndee ta ti: ‘Oove Simon omona waJohannes; oto ka ifanwa Kefas’, otali ti: Petrus.” (Joh. 1:42) “Kefas” otali ti “emanya.” Osha yela kutya eendjovo daJesus oda li dopaxunganeko. Okwa mona kutya Petrus ota ka kala a fa emanya, omudiinini, a pama nota ka kala e na enwefemo liwa mokati kovashikuli vaYe. Mbela Petrus naye osho a li e litala ko ngaho? Otashi dulika ka li ta diladila kutya oku na eitavelo la kola. Novanhu vamwe kunena ovo hava lesha omavangeli ohava diladila kutya Petrus ka li a pama ngaashi emanya. Vamwe ohava ti kutya omaukwatya aye ngaashi a tumbulwa mOmbibeli otaa ulike a fa ha tengauka, ehe fi omudiinini noke na omakanghameno.
9. Oshike osho Jehova nOmona hava tale movanhu, nomolwashike tu na okulineekela etaleko lavo?
9 Petrus okwa li e na omaunghundi, naJesus okwa li e shi shii. Ndele Jesus oo a fa Xe, Jehova, okwa li ha tale alushe komaukwatya mawa ovanhu. Jesus okwa li a mona kutya Petrus okwa li e na omaukwatya mahapu mawa, onghee hano, okwa li a hala oku mu kwafela opo e a ulike monghedi ya denga mbada. Nokunena, Jehova nOmona ohava tale komaukwatya etu oo mawa. Otashi dulika tu kale tuu udite kutya mufye kamu na oukwatya muwa oo tava dulu oku mona mo. Ndele otwa pumbwa okulineekela etaleko lavo noku ulika kutya otwa hala okudeulwa nokuvyulwa ngaashi Petrus. — Lesha 1 Johannes 3:19, 20.
“Ino tila”
10. Petrus kwa li a mona shike nokwa li a shuna koshike?
10 Otashi dulika Petrus a li a ya pamwe naJesus molweendo lokuudifa oshikando sha ka landula, notashi dulika a li a mona eshi Jesus ta longo oshikumwifilonga shaye shotete, eshi a li a shitukifa omeva omaviinyu moshivilohombolo osho sha li mu Kaana. Okwa li yo a uda etumwalaka laJesus likumwifi leteelelo li na sha nOuhamba waKalunga. Nonande okwa li a uda nokwa mona oikumwifilonga aishe oyo Jesus a longa, okwa li a shuna kongeshefa yeeshi. Konima yeemwedi donhumba, Petrus okwa li a shakena vali naJesus, pomhito oyo Jesus okwa li e mu shiva opo va ka longe pamwe naye moilonga yokuudifa yefimbo liyadi.
11, 12. (a) Petrus okwa li a longa oilonga ya tya ngahelipi onguloshi imwe? (b) Petrus otashi dulika a li ta diladila shike eshi a li ta pwilikine kehongo laJesus?
11 Petrus okwa li a teka omukumo omolwoilonga yonguloshi oyo eshi va kala noku umbila oiyulifo yavo momeva noku i shila mo ndele inava yula mo sha. Nopehe na omalimbililo, Petrus okwa li a longifa eshiivo nounghulungu waye aushe nokukendabala peenhele di lili noku lili mefuta, eshi ta kongo eeshi. Ngaashi ashike ovayuli veeshi vahapu, omafimbo amwe okwa li ha kala a hala ngeno okwa li ta dulu okutala koshi yomeva opo a mone opo pe na ongudu yeeshi noku di yule noshiyulifo shaye. Ndele omadiladilo a tya ngaho okwa li ashike tae mu nyemateke neenghono. Petrus ka li ha ka yula eeshi omolwomalihafifo, ndele oukwaneumbo waye owa li hauxupu meeshi odo ha kwata. Lwanima, okwe ke uya komutunda ehe na nande oshi, oko a ka hangwa kuJesus e lipyakidila nokuwapaleka oiyulifo yaye.
Petrus ka li a loloka okupwilikina kuJesus eshi a li ta udifa shi na sha nOuhamba waKalunga oo wa li enenediladilo letumwalaka laye
12 Opa li eemhunga dovanhu odo da li da halelela okupwilikina kwaasho Jesus a li ta popi. Onghee hano, okwa londa mowato yaPetrus ndele te mu pula e i ehenife kanini mefuta. Ondaka yaJesus oya li tai udika nawa kombada yomeva nokwa li a honga eengudu dovanhu. Petrus okwa li a pwilikina nelitulemo ngaashi ashike ovo vali komutunda. Ka li a loloka okupwilikina kuJesus eshi a li ta udifa shi na sha nOuhamba waKalunga oo wa li enenediladilo letumwalaka laye. Itashi ka kala tuu oufembanghenda munene okukwafela Kristus mokutandavelifa etumwalaka olo leteelelo mounyuni aushe! Ndele mbela oshi li ngoo pandunge okudiladila ngaho? Oukwaneumbo waye ote ke u palula ngahelipi? Petrus otashi dulika a li ta diladila vali shi na sha nonguloshi ya dja ko oyo a li a longa noudiinini ndele ina likola sha. — Luk. 5:1-3.
13, 14. Jesus okwa li a longa oshikumwifilonga shilipi, naPetrus okwa li e linyenga ngahelipi?
13 Eshi Jesus a mana okupopya okwa li a lombwela Petrus a ti: “Ehena mokati kefuta mu ka lukile oiyulifo yeni.” Petrus okwa li a limbililwa, nomolwaasho e mu nyamukula a ti: “Omuhongi, oufiku aushe twa longa, fye inatu kwata mo sha, ndele oiyulifo ohandi i lukile molweendjovo doye.” Okwa hangwa ashike opo a wapaleke oiyulifo. Eendjovo daye ota di ulike kutya ka li vali a hala okulukila oiyulifo, unene tuu pefimbo opo eeshi da li itadi nyange. Ndele nande ongaho, okwa li a ninga ngaashi a lombwelwa, tashi dulika a li a lapa vakwao ovo va li mowato ikwao opo ve mu shikule. — Luk. 5:4, 5.
14 Eshi Petrus a hovela okunana mo oiyulifo momeva, oya li ya djuupala unene. Okwa li a nana neenghono, nokwa mona eeshi dihapu tadi nukauka moiyulifo. Okwa lapa diva ovo ve li mowato ikwao opo ve uye ve va kwafele. Eshi ve uya, ova mona kutya eeshi odo itadi wana mowato imwe aike. Ova li va yadeka eewato adishe mbali, ndele omolwouhapu nondjudo yeeshi, eewato oda li tadi hale okuningina. Osho osha li sha kumwifa Petrus neenghono. Okwa li a mona nale oilonganghono yaKristus, ashike oshimoniwa osho osha li she mu etela ouwa pauhandimwe nosho yo oukwaneumbo waye. Mepingafano naPetrus, Jesus okwa li e na eenghono dokuningifa eeshi di ye moiyulifo. Petrus okwa li a kwatwa koumbada. Okwa twa eengolo ndee ta ti: ‘Omwene, dja po pwaame, osheshi aame omulunde.’ Ongahelipi ta dulu okukala a wana okupanga oukaume naao e na oufemba wokulongifa eenghono daKalunga monghedi ya tya ngaho? — Lesha Lukas 5:6-9.
15. Ongahelipi Jesus a li a honga Petrus kutya okukala kwaye nomalimbililo noumbada kaku na ekanghameno?
15 Jesus okwe mu lombwela pahole a ti: “Ino tila, okonena tuu eli oto ningi omuyuli wovanhu.” (Luk. 5:10, 11) Olo kala li efimbo lokukala nomalimbililo ile noumbada. Petrus okwa li e na okuyandja elitulemo koilonga yafimana yokuudifa ponhele yokukala a limbililwa kutya ongahelipi ta dulu okufila oshisho oukwaneumbo waye nokukala e udite ina wana okulonga oilonga yokuudifa. Jesus okwa li e na oilonga ya fimana yokuudifa oyo ya li tai ka kuma onakwiiwa yovanhu aveshe. Oha longele Kalunga ou ta ka ‘dima po omatimba mahapu.’ (Jes. 55:7) Jehova ota ka fila Petrus oshisho palutu nopamhepo. — Mat. 6:33.
16. Petrus, Jakob naJohannes ova li ve linyenga ngahelipi keshivo laJesus, nomolwashike va li va ninga etokolo la denga mbada?
16 Petrus naye okwa li a dulika diva ngaashi Jakob naJohannes. ‘Ova eta eewato davo komunghulo, va fiya po aishe, ndele tave mu shikula.’ (Luk. 5:11) Kungaho, Petrus okwa li a ulika eitavelo muJesus nosho yo muJehova. Ka li tuu a ninga etokolo la denga mbada! Kunena, Ovakriste ovo va finda omalimbililo noumbada opo va longele Kalunga, navo ova ulika eitavelo. Jehova oha file oshisho alushe ovo ve mu lineekela. — Eps. 22:5, 6.
‘Omolwashike wa limbililwa?’
17. Petrus okwa kala te lipula nashike osho sha li sha ningwa konima yomido mbali eshi a li a shakena naJesus?
17 Konima yomido mbali lwaapo eshi Petrus a li a shakena naJesus, okwa li a shinga owato mefuta laGalilea moufiku oo wa li omhepo inene ngaashi sha popiwa pehovelo letukulwa eli. Oshoshili kutya itatu dulu okushiiva kutya Petrus okwa li ta diladila shike. Otashi dulika pa li oinima ihapu oyo a li ta diladila kuyo. Jesus okwa li a velula inamweno yaPetrus, nokwa li a yandja oshipopiwa shaye shokOmhunda. Okupitila mehongo laye nosho yo moilonganghono, okwa li a ulika kutya oye a li Messias, Omuhoololwa waJehova. Mokweendelako kwefimbo, Petrus okwa li e lihonga okupangela oikala youmbada nomalimbililo. Jesus okwa li nokuli e mu hoolola a ninge umwe womovayapostoli 12. Petrus okwa ka mona kutya natango oku na oikala youmbada nomalimbililo.
18, 19. (a) Hokolola osho Petrus a li a mona mefuta laGalilea. (b) Jesus okwa li a wanifila po ngahelipi Petrus osho a li a pula?
18 Pefimbo etine longuloshi oyo ile lwoponhatu yongula fiyo osheshi etango tali piti, Petrus okwa li a kangheka owato ombaadilila ndele ta kala omutumba. Okwa li a mona oshinima tashi linyenge momakufikufi. Mbela osha li omakufikufi taa taima keenhe domwedi? Ahowe, oshinima osho osha li sha fikama sha yukilila. Osha li omulumenhu, nokwa li ta ende kombada yomeva. Eshi a li ta ehene popepi, okwa li ta monika a fa te va piti pomunghulo. Ovahongwa ova li va tila nova li tave lipula kutya pamwe oshilulu. Omulumenhu oo okwa li a popya a ti: ‘Kaleni nomwenyo muwa, Aame, inamu tila.’ Omulumenhu oo okwa li Jesus. — Mat. 14:25-28.
19 Petrus okwa li a nyamukula a ti: ‘Omwene, ngeenge oove, lombwele nge ndi uye kwoove handi ende kombada yomeva.’ Pehovelo Petrus okwa li a katuka nouladi. Okwa li a shambukwa eshi a mona oshikumwifilonga osho she likalekelwa a li e wete eitavelo laye la pamekwa nokwa li a hala okukufa ombinga musho. Jesus okwa li e mu lombwela pahole e uye kuye. Petrus okwa li a londa komunghulo wowato ndele ta nhukile kombada yomeva oo a li a mwena nawa. Diladila nee nghee Petrus a li a tunhukwa eshi a li e udite eemhadi daye da lyata koshinima shikukutu nokufikama kombada yomeva. Oku na okukala a li a kumwa eshi a li ta ende kombada yomeva a yuka kuJesus. Ombadilila muye omwa tukuluka vali ediladilo limwe. — Lesha Mateus 14:29.
20. (a) Ongahelipi Petrus a li a dopa okuyandja elitulemo, noshidjemo osha li shike? (b) Oshilihongomwa sha fimana shilipi Jesus a li a honga Petrus?
20 Petrus okwa li a pumbwa okuyandja elitulemo kuJesus, molwaashi oye a li ta longifa eenghono daJehova, opo e mu endife kombada yomeva. Osho okwe shi ninga molwaashi Petrus okwa li a ulika eitavelo muye. Petrus okwa li a dopa okukala ta yandje elitulemo kuJesus. Ombibeli oya ti: “Eshi a mona omhepo inene, okwa tila.” Petrus okwa li a tala komakufikufi oo a li tae lidenge mowato, taa ndwafauka nokuninga etutu komhepo, ndele ta lyalyakana. Otashi dulika a li a fa e liwete ta ningine nota fi omeva. Eshi oumbada waye tau hapupala osho ngoo ta kanifa eitavelo. Omulumenhu oo a pewa edina Emanya molwoudiinini waye, okwa li a hovela okuningina meendelelo ngaashi emanya omolweitavelo laye olo la li tali tengauka. Petrus okwa li e shii nawa okuyowa, ashike pomhito oyo ka li e lineekela mowino wa tya ngaho. Okwa li a ingida a ti: “Omwene, xupife nge!” Jesus okwe mu kwata meke ndele te mu nane mo. Ofimbo a li natango kombada yomeva, okwa li a honga Petrus oshilihongomwa sha fimana eshi a ti: ‘Omuneitavelo linini ove, omolwashike wa limbililwa?’ — Mat. 14:30, 31.
21. Omolwashike omalimbililo a nyika oshiponga, nongahelipi hatu dulu oku a kondjifa?
21 Jesus ka li tuu a longifa outumbulilo wa yeleka eshi a ti “wa limbililwa!” Omalimbililo otaa dulu okukala e na eenghono nohaa teya ovanhu omukumo. Ngeenge otwa kala nomalimbililo, eitavelo letu otali dulu okunghundipala kanini nakanini fiyo twe li kanifa nokuli. Otwa pumbwa okukondjifa eamo lokukala nomalimbililo. Ngahelipi mbela? Omokuyandja elitulemo koinima oyo ya yuka. Ngeenge otwa kala hatu lipula noinima oyo tai tu tilifa, tai tu teya omukumo notai tu imbi tu yandje elitulemo kuJehova nOmona, otashi ke tu tula momalimbililo. Ngeenge otwa yandje elitulemo kuJehova nOmona, kwaasho va ninga, kwaasho tava ningi notava ka ningila ovo ve va hole, ohatu ka dula okukondjifa omalimbililo oo taa dulu okunyona po eitavelo letu.
22. Omolwashike eitavelo laPetrus la wana okuhopaenenwa?
22 Eshi Petrus a shikula Jesus mowato, okwa li a mona nghee oshikungulu sha lota. Konima yaasho, Efuta laGalilea ola li la mwena. Petrus okwa li a waimina ovahongwa vakwao eshi va popya va ti: “Oove shili Omona waKalunga.” (Mat. 14:33) Eshi eluwa tali tende, Petrus oku na okukala a li e na olupandu linene. Okwa li e lihonga okufinda oumbada nosho yo omalimbililo. Oshoshili kutya okwa li e na okuninga omalunduluko mahapu opo a kale Omukriste a pama a fa emanya, ngaashi Jesus a li a xunganeka. Ashike, okwa li a tokolatoko okuninga eenghendabala nokuninga exumo komesho. Mbela naave ou na ngoo elalakano la tya ngaho? Oto ka mona kutya eitavelo laPetrus ola wana shili okuhopaenenwa.


text:
OKUKALA OMUKRISTE WASHILI
Honga oshili
Okuhovela muSeptemba, okafo kokulongifwa pokwoongala Onghalamwenyo yopaKriste noilonga yokuudifa otaka ka kala ke na oshitukulwa shipe shoihopaenenwa yomatwalemo shi na oshipalanyole “Honga oshili.” Oshitukulwa osho otashi ka kala sha kanghamena koshili yOmbiibeli, shi na epulo nomushangwa.
Ngeenge otwa mono kutya omunhu okwa ulika ohokwe, ohatu dulu okuninga elongekido tu aluke moku mu fiila oshishangomwa ile tu mu ulikile kamwe komouvidio ovo tava hangwa ko-jw.org. Onghee hano, natu shune diva kovanhu ovo va ulika ohokwe opo tu ka twikile neenghundafana detu. Omatwalemo oo mape nosho yo oitukulwa yovanafikola otai ka kala ya kanghamena komatukulwa a ngongwa embo Oshike hatu lihongo mOmbiibeli? Membo omo ohatu hange mo omapulo a wedwa po nomishangwa odo tadi tu kwafele tu ninge omalishuneko nokuninga omakonakono hatu longifa ashike Ombiibeli.
Ope na ashike ondjila imwe tai twala komwenyo waalushe. (Mat 7:13, 14) Molwaashi ohatu popi novanhu vomalongelokalunga e lili noku lili novomaputuko a yoolokafana, natu longifeni Ombiibeli va mone nghee tai va kwafele pauhandimwe. (1Tim 2:4) Eshi hatu ende hatu shiiva shihapu kombinga yoikundafanwa ya yoolokafana yOmbiibeli nokuxwepopaleka onghedi yetu yokuhonga, ohatu ka kala tu shii ‘okutukula nawa ondjovo yoshili,’ nehafo letu otali ka hapupala nohatu ka pondola mokuhonga ovanhu oshili. — 2Tim 2:15.


text:
‘Tala, ame ondi li pamwe nanye omafiku aeshe’
‘Tala, Ame ondi li pamwe nanye omafiku aeshe fiyo okexulilo lefimbo lounyuni.’ — MAT. 28:20.
1. (a) Ngonga pauxupi efaneko loilya neu. (b) Jesus okwa li a yelifa ngahelipi eityo lefaneko olo?
LIMWE lomomafaneko aJesus e na sha nOuhamba ola popya shi na sha nomunepya oo a kuna eembuto diwa mepya laye nosho yo omutondi oo a kuna mo eu. Eu ola li tali kulilile li dule oilya, nomunepya okwa lombwela ovapiya vaye va ‘efe aishe ivali i kale po i kule mumwe fiyo efiku leteyo.’ Eshi efimbo leteyo la fika, eu ola xwikwa po ndele oilya oya ongelwa. Jesus okwa li a yelifa eityo lefaneko olo. (Lesha Mateus 13:24-30, 37-43.) Mbela efaneko olo ola hala okutya shike? (Tala oshimhungu “Oilya neu.”)
2. (a) Oshike tashi fanekwa koiningwanima oyo tai ningwa mepya lomunepya? (b) Oshitukulwa shefaneko shilipi hatu ka kundafana?
2 Oiningwanima oyo ya ningwa mepya lomunepya oo otai ulike kutya ongahelipi nonaini Jesus a li ta ka ongela ongudu aishe yovanhu ovo tava fanekwa koilya, sha hala okutya, Ovakriste ovavaekwa, ovo tava ka pangela pamwe naye mOuhamba waye. Okukuna eembuto okwa hovela pOpentekoste 33 O.P. Okwoongelwa otaku ka pwa ashike ngeenge ovavaekwa ovo tava hangwa kombada yedu eshi exulilo lounyuni tali uya ova didilikwa lwaxuuninwa nokuya meulu. (Mat. 24:31; Eh. 7:1-4) Ngaashi ashike omunhu ha dulu okumona nawa osho shi li momudingonoko waye ngeenge okwa londo komhunda, efaneko olo otali tu kwafele tu ude ko nawa oinima oyo tai ningwa momukokomoko womido 2 000 lwaapo. Ndele mbela otali tu kwafele tu ude ko shike shi na sha nOuhamba? Mefaneko olo omwa popiwa shi na sha nefimbo lokukuna, lokukula nolokuteya. Oshitukulwa eshi otashi ka yelifa unene shi na sha nefimbo leteyo. *
MEPASHUKILO NOMEFILOSHISHO LA-JESUS
3. (a) Onghalo ilipi ya li ya holoka po konima yefelemudo lotete? (b) PaMateus 13:28, epulo lilipi la li la holoka po, noolyelye va li ve li pula? (Tala yo oitwa yopexulilo.)
3 Lwopexulilo lefelemudo etivali O.P., ‘eu ola holoka’ eshi vamwe ovo have liti Ovakriste va li va holoka mounyuni. (Mat. 13:26) Mefelemudo etine, Ovakriste ovo va fa eu ova li va hapupala ve dule Ovakriste ovavaekwa. Dimbuluka kutya mefaneko, ovapiya ova li va pula omwene wavo epitikilo va dude mo eu. * (Mat. 13:28) Ndele mbela omwene wavo okwa li e va nyamukula ngahelipi?
4. (a) Oshike tashi hololwa kenyamukulo lOmwene, Jesus? (b) Onaini Ovakriste ovo tava fanekwa koilya va li va didilikwa mo?
4 Eshi Jesus a li ta popi shi na sha noilya nosho yo eu, okwa ti: “Efeni, aishe ivali i kale po i kule mumwe fiyo efiku leteyo.” Elombwelo olo otali ulike kutya, okudja ashike mefelemudo lotete fiyo okunena, kombada yedu okwa kala alushe Ovakriste ovavaekwa ovo tava fanekwa koilya. Exulifodiladilo olo ola kolekwa kwaasho Jesus lwanima a li a lombwela ovahongwa vaye ta ti: ‘Ame ondi li pamwe nanye omafiku aeshe fiyo okexulilo lefimbo lounyuni.’ (Mat. 28:20) Onghee hano, Ovakriste ovavaekwa ova li tava ka amenwa kuJesus omafiku aeshe fiyo okexulilo. Ashike molwaashi ova kala ve dulike momuvalu kOvakriste ovo va fa eu, oule wefimbo lile inaku kala ku shiivike kutya ongudu oyo tai fanekwa koilya oya fikama po moolyelye. Ndele fimbo kwa li ku na omido donhumba efimbo leteyo li hovele, ongudu oyo tai fanekwa koilya oya ka didilikwa mo. Osho osha li sha enda ngahelipi?
OMUTUMWA TA ‘KOKOLA ONDJILA’
5. Ongahelipi exunganeko laMalakia la li la wanifwa mefelemudo lotete?
5 Omafelemido onhumba fimbo Jesus ina popya efaneko olo li na sha noilya neu, Jehova okwa li a nwefa mo omuprofeti Malakia a xunganeke oiningwanima tai tu kumwe nefaneko olo laJesus. (Lesha Malakia 3:1-4.) Johannes Omuninginifi oye a li ‘omutumwa oo a longekida ondjila.’ (Mat. 11:10, 11) Mo 29 O.P., efimbo lokutokola oshiwana shaIsrael ola li la ehena popepi. Jesus oye a li omutumwa omutivali. Okwa li a koshola otembeli yaJerusalem lwoikando ivali. Oshikando shotete osheshi opo a hovele oukalele waye, noshitivali, olwopexulilo loukalele waye. (Mat. 21:12, 13; Joh. 2:14-17) Osha yela kutya, oilonga yaJesus yokukoshola oya li ya kwata oule wefimbo.
6. (a) Ewanifo linene lexunganeko laMalakia olilipi? (b) Opefimbo lilipi Jesus a li a konakona otembeli yopamhepo? (Tala oitwa yopexulilo.)
6 Ewanifo linene lexunganeko laMalakia olilipi? Oule womido dihapu fiyo omo 1914, C. T. Russell novalongi pamwe naye ova longa oshilonga sha fa shaJohannes Omuninginifi. Oshilonga osho sha fimanenena osha li sha kwatela mo okuhonga ovanhu oshili yOmbibeli. Ovakonakoni vOmbibeli ova honga ovanhu eityo li li mondjila lekuliloyambo laKristus, va nyaneka pomutenya ehongo loipupulu loheli nokushiivifa exulilo lOmafimbo Ovapaani. Ashike opa li eengudu dihapu domalongelokalunga odo tadi liti odi li ovashikuli vaKristus. Onghee hano, opa li pa holoka epulo la fimanenena nola li la pumbwa okunyamukulwa, olo kutya, Oolyelye vomeengudu odo va fa oilya? Opo ku nyamukulwe epulo olo, Jesus okwa li a hovela okukonakona otembeli yopamhepo mo 1914. Oilonga oyo yokukonakona nokukoshola oya li ya kwata oule wefimbo, okudja mo 1914 fiyo olwopehovelo lo 1919. *
OMIDO DOKUKONAKONA NOKUKOSHOLA
7. Jesus okwa li a mona shike eshi a hovela okukonakona mo 1914?
7 Mbela Jesus okwa li a mona shike eshi a hovela okukonakona? Okwa li a mona okangudu kanini kOvakonakoni vOmbibeli ovaladi, oko ka kala taka longo noudiinini oule womido di dulife 30 moikonga yokuudifa. * Kasha li tuu sha hafifa Jesus novaengeli okumona kutya okangudu oko taka fanekwa koilya oka kala ka pama noinaka fininikwa keu laSatana! Ashike nande ongaho, “ovana ovamati vaLevi,” ovavaekwa, ova li va pumbwa okukosholwa. (Mal. 3:2, 3; 1 Pet. 4:17) Omolwashike mbela?
8. Oshike sha li sha ningwa po konima yo 1914?
8 Lwopexulilo lo 1914, Ovakonakoni vOmbibeli vamwe ova li va uda nai eshi inava ya meulu. Mo 1915 nosho yo 1916, omapataneko oo a li taa dilile pondje yehangano okwa li a shunifa monima oilonga yokuudifa. Ndele eshi omumwatate Russell a fya muOktoba 1916, onghalo oya ka naipala neenghono eshi omapataneko a ka dilila mehangano. Vane vomovawiliki vaheyali voWatch Tower Bible and Tract Society ova li va ninga ovanashibofa nova li ve li omhinge netokolo lokunangeka po omumwatate Rutherford oye a ninge omukwatelikomesho wehangano. Ova li tava kendabala okweeta etukauko mokati kovamwatate, ashike muAuguste 1917 ova li va fiya po Obetel, nokungaho, ehangano ola li la kosholwa. Shimwe vali, Ovakonakoni vOmbibeli vamwe ova li va sholola omolwoumbada wokutila ovanhu. Ashike vahapu vomuvo ova li va ninga omalunduluko nehalo liwa opo va kale va koshoka pataleko laKalunga. Onghee hano, Jesus okwa li e va tokola kutya ove li Ovakriste vashili ovo tava fanekwa koilya ndele ka li a hokwa ovo have liti Ovakriste, mwa kwatelwa aveshe ovo ve li meengeleka dOukwakriste. (Mal. 3:5; 2 Tim. 2:19) Oshike vali sha li sha ningwa po? Opo tu mone enyamukulo lepulo olo, natu ka kundafaneni vali efaneko li na sha noilya nosho yo eu.
OSHIKE SHA LI TASHI KA NINGWA PO NGEENGE ETEYO OLA HOVELE?
9, 10. (a) Oshike hatu ka kundafana paife shi na sha nefimbo leteyo? (b) Oshike sha li sha ningwa po tete pefimbo leteyo?
9 Jesus okwa ti: “Eteyo olo exulilo lefimbo lounyuni.” (Mat. 13:39) Efimbo leteyo olo ola li la hovela mo 1914. Paife ohatu ka kundafana oinima itano i na sha nefimbo olo, oyo ya li ya xunganekwa kuJesus.
10 Shotete, okwoongelwa kweu. Jesus okwa ti: “Efiku leteyo ohandi lombwele ovateyi: Ongeleni manga eu, nye mu li mange oipandi.” Konima yo 1914, ovaengeli ova li va hovela ‘okwoongela’ Ovakriste ovo va fa eu moku va yoolola mo movavaekwa ovo ve li “ovanhu vOuhamba,” ile tu tye, ovana vOuhamba. — Mat. 13:30, 38, 41.
11. Oshike sha yoolola ko Ovakriste vashili kwaavo have liti Ovakriste?
11 Eyooloko pokati keengudu odo mbali oli liwetikile mo nawa eshi oilonga yokwoongela tai xumu komesho. (Eh. 18:1, 4) Mo 1919, oshe ke limonikila mo kutya Babilon Shinene osha teka po. Oshike unene sha yoolola ko Ovakriste vashili kwaavo have liti Ovakriste? Oilonga yokuudifa. Ovo va li hava kwatele komesho mokati kOvakonakoni vOmbibeli ova li va divilika kutya osha fimana keshe umwe a kale ha kufa ombinga moilonga yokuudifa Ouhamba. Pashihopaenenwa, mo 1919, opa li pa nyanyangidwa okambo To Whom the Work Is Entrusted oko ka li ka ladipika Ovakriste ovavaekwa aveshe va udife eumbo neumbo. Okafo oko oka ti: “Oilonga oihapu, ashike ohatu ka dula oku i wanifa po kekwafo lOmwene. Omu na oufembanghenda wokukufa ombinga moilonga oyo.” Mbela ova li ve linyenga ngahelipi? Oshungonangelo yOshiingilisha yomo 1922 oya ti kutya, okudja kefiku olo, Ovakonakoni vOmbibeli ova li va tamununa mo oilonga yavo yokuudifa. Konima yefimbo lixupi, oilonga yokuudifa eumbo neumbo oya li ya didilikifa mo Ovakriste ovo ovadiinini ngaashi naanaa shi li kunena.
12. Ongudu yoilya oya kala tai ongelwa okudja naini?
12 Oshitivali, okwoongelwa kwoilya. Jesus okwa li a lombwela ovaengeli vaye ta ti: “Oilya i tuvikileni momaanda ange.” (Mat. 13:30) Okudja mo 1919, ovavaekwa ova kala nokwoongelwa meongalo lopaKriste olo la kosholwa. Ovakriste ovavaekwa ovo tava ka hangika ve li kombada yedu pexulilo lounyuni otava ka ongelwa lwaxuuninwa eshi tava ka pewa ondjabi yavo meulu. — Dan. 7:18, 22, 27.
13. Ehololo 18:7 ola holola shike shi na sha nelihumbato lombwada ile laBabilon Shinene, mwa kwatelwa Oukwakriste?
13 Oshititatu, elilaano nomalikweshelo omayoo. Oshike sha li tashi ka ningwa po konima eshi ovaengeli va manga po oipandi yeu? Jesus okwa popya shi na sha nonghalo yongudu yeu a ti: “Omo hamu kala elilaano nomalikweshelo omayoo.” (Mat. 13:42) Mbela osho otashi ningwa paife? Hasho nandenande! Kunena, Oukwakriste oo u li oshitukulwa shombwada, natango onghee ngoo tau ti: “Ame [ondi] li apa omutumba ndi hambakainhu, ndele nghi fi omufiyekadi noitandi ka hangika koluhodi.” (Eh. 18:7) Oukwakriste ou udite u na eenghonopangelo eshi ‘u li omutumba ngaashi ohambakainhu’ kombada yovapangeli vopapolitika. Ovo tava fanekwa keu paife otave litade, ponhele yokukala va nyika oluhodi. Ashike ove li pokunyika oluhodi mafiku.
14. (a) Onaini nomolwashike ovo have liti Ovakriste, tave ke ‘likwesha komayoo’? (b) Ongahelipi eudeko letu li na sha naMateus 13:42 olo la pepalekwa tali tu kumwe nediladilo olo li li mEpsalme 112:10? (Tala oitwa yopexulilo.)
14 Konima eshi omalongelokalunga aeshe oipupulu a hanaunwa po pefimbo loudjuu munene, ovayambididi vao otava ka konga ouhondameno, ndele itave ke u mona. (Luk. 23:30; Eh. 6:15-17) Ndele eshi tava ka mona kutya kave na apa tava xupile, otava ka lilaana koumbada ‘nokulikwesha komayoo’ omolwehandu. Ngaashi Jesus a xunganeka shi na sha noudjuu munene, pokafimbo oko ka nyikifa oluhodi otava ka “lilaana.” * — Mat. 24:30; Eh 1:7.
15. Oshike tashi ka ningilwa eu, noshiningwanima osho otashi ka ningwa naini?
15 Oshitine, okweekelwa mediko la hanya. Oshike tashi ka ningilwa oipandi yeu? Ovaengeli otave ke i ‘ekela mediko la hanya.’ (Mat. 13:42) Naasho otashi ka tya ehanauno laalushe. Onghee hano, ovayambididi vomalongelokalunga oipupulu otava ka hanaunwa po pefimbo loshitukulwa shaxuuninwa shoudjuu munene, sha hala okutya, puHarmagedon. — Mal. 4:1.
16, 17. (a) Oshiningwanima shilipi Jesus a tumbula mefaneko laye osho tashi ka ningwa xuuninwa? (b) Omolwashike twa fika pexulifodiladilo kutya oshiningwanima osho inashi ningwa natango?
16 Oshititano, okuvilima. Jesus okwa li a xulifa exunganeko laye ta ti: “Opo nee ovayuki otava ka vilima ngaashi etango mouhamba waXe.” (Mat. 13:43) Osho otashi ka ningilwa peni nonaini? Eendjovo odo inadi wanifwa natango. Oshinima osho Jesus a xunganeka otashi ka ningwa monakwiiwa meulu, ndele itashi ningwa paife kombada yedu. * Natu ka kundafaneni omatomheno avali oo tae tu kwafele tu fike pexulifodiladilo olo.
17 Lotete, oli na sha nefimbo opo oshinima osho tashi ka ningwa. Jesus okwa ti: ‘Opo nee ovayuki otava ka vilima.’ Outumbulilo “opo nee” owa kwatakanifwa noshiningwanima osho Jesus a li a popya metetekelo, ‘okweekelwa mediko la hanya.’ Osho otashi ka ningwa pefimbo loshitukulwa shaxuuninwa shoudjuu munene. Onghee hano, ‘okuvilima’ kwovavaekwa otaku ka ningwa yo pefimbo opo monakwiiwa. Etomheno etivali, oli na sha naapo oshinima osho tashi ka ningilwa. Jesus okwa ti kutya ovayuki otava ka ‘vilima mouhamba.’ Mbela osho osha hala okutya shike? Ovavaekwa aveshe ovadiinini ovo tava hangwa kombada yedu konima yoshitukulwa shotete shoudjuu munene otava ka didilikwa lwaxuuninwa. Onghee hano, ngaashi sha popiwa mexunganeko laJesus li na sha noudjuu munene, ovavaekwa otava ka ongelwa meulu. (Mat. 24:31) Otava ka vilima “mouhamba waXe,” nokonima ashike yoita yaHarmagedon otava ka kala ve li omufuko “mehombolo lOdjona.” — Eh. 19:6-9.
NGHEE HATU DULU OKUMONA OUWA
18, 19. Omeenghedi dilipi eudeko lefaneko laJesus li na sha noilya neu tali tu etele ouwa pauhandimwe?
18 Ongahelipi hatu dulu okumona ouwa mwaasho twe lihonga mefaneko laJesus? Ohatu dulu okumona mo ouwa meenghedi nhatu. Yotete, ole tu kwafela tu mone eudeko lomoule. Efaneko ola holola etomheno la fimanenena kutya omolwashike Jehova a efa oukolokoshi u kale po. Okwe ‘lididimikila oitoo yehandukilo’ opo a longekide ‘oitoo yefilonghenda’ oyo tai fanekwa koilya. * (Rom. 9:22-24) Onhivali, otali tu kwafele tu kale tu na omukumo. Eshi exulilo tali ehene popepi, ovatondi vetu otave ke tu lwifa nonyanya ndele ‘itave tu dulu nande.’ (Lesha Jeremia 1:19.) Ngaashi ashike Jehova a li a amena ongudu oyo tai fanekwa koilya monakudiwa, natango Tate yetu womeulu ota ka longifa Jesus novaengeli opo e tu yambidide ‘momafiku aeshe’ oo e li komesho. — Mat. 28:20.
19 Onhinhatu, efaneko ole tu kwafela tu didilike mo ongudu yoilya. Omolwashike oshinima osho sha fimanenena? Okumona kutya Ovakriste ovo va fa oilya ovo oolyelye osha fimana opo tu mone enyamukulo kepulo olo la li la pulwa kuJesus mexunganeko laye li na sha nomafiku axuuninwa. Okwa li a pula ta ti: “Olyelye hano omupiya omudiinini nomunaendunge”? (Mat. 24:45) Oitukulwa ivali oyo tai shikula ko otai ka nyamukula epulo olo monghedi tai mbilipaleke.
^ okat. 2 Okatendo 2: Opo u pepaleke eudeko loye li na sha neityo loitukulwa ikwao yefaneko, ohatu ku ladipike u leshe oshitukulwa, “Ovayuki otava ka vilima ngaashi etango” mOshungonangelo ye 1 Marsa 2010.
^ okat. 3 Okatendo 3: Osha yela kutya ovapiya otava faneke ovaengeli molwaashi ovayapostoli vaJesus ova fya, vo ovavaekwa ava ve li kombada yedu otava fanekwa koilya ndele hakovapiya. Lwanima osha ka yela mo nawa mefaneko kutya ovo va li tava ongele eu ovaengeli. — Mat. 13:39.
^ okat. 6 Okatendo 6: Eudeko louyelele oo ola pepalekwa. Nale, otwa li hatu diladila kutya Jesus okwa hovela oilonga yaye yokukonakona mo 1918.
^ okat. 7 Okatendo 7: Okudja mo 1910 fiyo 1914, Ovakonakoni vOmbibeli ova li va andjakaneka omambo hanga e fike po 4 000 000 nosho yo oufo noumbo ve dulife po 200 000 000.
^ okat. 14 Okatendo 14: Eudeko letu li na sha naMateus 13:42 ola pepalekwa. Nale, oishangomwa yetu oya li ya popya kutya oule womido dihapu, ovo have liti Ovakriste ova kala tava ‘lilaana nokulikwesha komayoo’ eshi “ovanhu vouhamba,” ile tu tye, “ovana vOuhamba” have va nyaneke pomutenya kutya “ovanhu vomunawii.” (Mat. 13:38) Onghee hano, otu na okudidilika kutya ediladilo lokulikwesha komayoo ola yukifwa kehanauno. — Eps. 112:10.
^ okat. 16 Okatendo 16: Daniel 12:3 okwa ti: “Ovanaendunge [Ovakriste ovavaekwa] otava ka vilima ngaashi evalelwa leulu.” Fimbo ve li kombada yedu, ohava ningi ngaho mokukufa ombinga moilonga yokuudifa. Ashike Mateus 13:43 ota ulike kefimbo opo eshi tava ka vilima mOuhamba womeulu. Otwa li tu shii omishangwa odo mbali adishe otadi popi shi na sha noilonga yokuudifa.
^ okat. 18 Okatendo 18: [7] Tala embo Ehena popepi naJehova, epandja 288-289.


text:
ONDJOKONONA YONGHALAMWENYO
Oiningwanima ya tongomana moilonga yange yOuhamba
Mo 1947, ovapristeri vaKatolika moSanta Ana, moEl Salvador, ova li tava kendabala okweetela Eendombwedi omaupyakadi. Efiku limwe fimbo ovamwatate vomeumbo lovatumwa va ongala tava ningi ekonakono lOshungonangelo, oumatyona vomoshitukulwa ova li ve va kupula nomamanya manene. Opo ve li po, okwa li kwa dja ongudu yovanhu i kwetelwe komesho kovapristeri. Vamwe vomongudu oyo ova li va humbata eetoshe, ofimbo vamwe va li va humbata oihongwafano. Ova kala oule weevili mbali tava kupula nomamanya ketungo nokulalekida tava ti: “Okakadonelela kala nomwenyo mule!” nosho yo, “Jehova nafye!” Osho ova li tave shi ningi nelalakano lokuningifa ovatumwa va kale va tila okukala modoolopa oyo. Ondi na oushili waasho, molwaashi naame oumwe womwaavo va li pokwoongala oko, oule womido 67 da pita. *
OMIDO 2 fimbo oshiningwanima osho sha tumbulwa metetekelo inashi ningwa, fye naEvelyn Trabert, oo twa li hatu longo pamwe naye tu li ovatumwa, otwa li twa pita ondodo 4 kOfikola yOmbibeli yoWatchtower yaGilead, efimbo olo ya li hai ningilwa popepi naIthaca, moNew York. Otwa li twa tumwa tu ka longe koSanta Ana. Ndele fimbo inandi twikila nehokololo lange pauxupi lokulonga omido 29 lwaapo ndi li omutunwa, nandi mu lombwele manga kutya oshike she linyengifa nge ndi tokole okuya moilonga ya tya ngaho.
EFYUULULO LANGE LOPAMHEPO
Ovadali vange John naEva Olson, ova li hava kala moSpokane, moWashington, U.S.A mo 1923, omudo omo nda dalwa. Efimbo olo ova li mongeleka yaLuteri, ashike kava li va tambula ko ehongo longeleka li na sha nomundilo woheli, molwaashi kala li tali tu kumwe neitavelo lavo kutya Kalunga ohole. (1 Joh. 4:8) Tate okwa li ha longo mombeka, nonguloshi imwe omunailonga pamwe naye umwe okwa li e mu yelifila kutya Ombibeli itai hongo kutya oheli onhele omo tamu ka xwikwa ovanhu. Okudja opo ovadali vange ova li va hovela okukonakona nEendombwedi daJehova nova li ve lihonga kutya Ombibeli otai hongo lela shike shi na sha naasho hashi ningwa po konima yefyo.
Pefimbo opo onda li ashike ndi na omido 9, ashike ohandi dimbuluka eshi nda li handi pwilikine kovadali vange nghee tava popi nexwamo kombinga yoshili yOmbibeli oyo va mona. Exwamo lavo ola enda tali kulu eshi ve lihonga kombinga yedina laKalunga kashili, Jehova, nova li va manguluka ko kehongo lOukwatatu olo tali lyalyakanifa. Onda li nda hovela okutambula ko omahongo oo opamishangwa, nokulihonga ‘oshili oyo tai tu mangulula.’ (Joh. 8:32) Nghi na fiku nda mwene ekonakonombibeli lififa oudja, ndele alushe onda li handi hafele okukonakona Eendjovo daKalunga. Nonande onda li ndi na eehoni, onda li handi i pamwe novadali vange moilonga yokuudifa. Ova li va ninginifwa mo 1934, nomo 1939, eshi nda li ndi na omido 16, naame onda li nda ninginifwa ndi li omupiya waJehova.
MuJuli 1940, ovadali vange ova li va landifa po eumbo lavo, naatushe vatatu otwa li twa ya moilonga yefimbo li yadi tu li ovakokolindjila moCoeur d’Alene, moIdaho. Otwa li hatu hiila okafuleta ka londafana nongalashe. Meumbo letu omwa li yo hamu ningilwa okwoongala. Pefimbo opo, omaongalo ashike manini a li e na Omalupale Ouhamba, onghee hano, ovanhu ova li hava ongalele momaumbo ile meenhele da hiilwa.
Mo 1941, ame novadali vange otwa li twa ya koshoongalele koSt. Louis, moMissouri. Osoondaxa osha li efiku lounona, naavo va li pomido 5 no-18 ova li ve li omutumba komesho yomutune. Pexulilo loshipopiwa, omumwatate Joseph F. Rutherford okwa ka popya kombinga yetu ovanyasha, a ti: “Ounona . . . amushe . . . ovo mwa dimina okudulika kuKalunga nokOhamba yaye, fikameni!” Atushe otwa li twa fikama. Opo nee Omumwatate Rutherford okwa popya mokule ta ti: “Taleni, eendombwedi dOuhamba dipe di dulife po 15 000!” Omhito oyo oya li ya kwafela nge ndi diinine etokolo lange lokukala omukokolindjila.
OINAKUWANIFWA YOUKWANEUMBO WETU
Eemwedi dinini konima yoshoongalele koSt. Louis, oukwaneumbo wetu owa li wa tembukila kolukadi laCalifornia. Otwa li twa pewa oshinakuwanifwa shokuhovela eongalo moshilando shaOxnard. Otwa li hatu di mokakalafana mu na ashike ombete imwe. Onda li handi yale kombada yoshitaafula shokulila onguloshi keshe shi ninge ombete yange, naasho osha li elunduluko linene kwaame molwaashi nale onda li ndi na onduda yange yokunangala.
Fimbo inatu fika moCalifornia, Japan okwa li a ponokela etuliloshikepa ledinaPearl moHawaii, momafiku 7 Desemba 1941. Efiku la ka landula ko Oilongo ya Hangana, oya li ya hovela Oita Itivali yOunyuni. Ovakwanepangelo ova li va yandja elombwelo opo eelamba adishe moshilando di kale hadi dimi oufiku. Eeshikepa daJapan dokoshi yomeva oda li hadi kala tadi endaenda komunghulofuta waCalifornia, ashike eshi oshilando sha li hashi kala sha dima oufiku osha li sha kwafela opo vehe shi mone noku shi ponokela.
Eemwedi donhumba lwanima, muSeptemba 1942, otwa li twa ya kOshoongalele Ounyuni mupe wopakalunga, moCleveland, Ohio. Otwa li twa pwilikina eshi omumwatate Nathan H. Knorr a li ta yandje oshipopiwa shi na oshipanyole, “Ombili otai kalelele tuu?” Okwa li a kundafana Ehololo etukulwa 17, olo la popya kombinga ‘yoshilyani’ osho ‘sha li po, ndele kashi po vali, ndele oshi nokudjuuka mo vali mombwili.’ (Eh. 17:8, 11) Omumwatate Knorr okwa li a yelifa kutya “oshilyani” osha li tashi faneke Oshipandi shOiwana, osho sha li sha xula po mo 1939. Ombibeli oya xunganeka kutya Oshipandi osho osha li tashi ka pingenwa po, naasho osha li tashi twala fiyo opefimbo opo pa li tapa ka kala ombili nonande hapauyadi. Osho osha li sha ningwa fiyo 1945 omo mwa xula Oita Itivali yOunyuni. Konima yaasho, “oshilyani” osha li sha holoka vali shi li Oiwana ya Hangana. Eendombwedi daJehova oda li da tamununa mo oilonga yado yokuudifa mounyuni aushe, nokudja opo opa kala ekulo linene.
Exunganeko olo ola li la kwafela nge ndi mone kutya oshike shi li komesho. Eshi kwa li kwa shiivifwa kutya ofikola yaGilead otai ka hovela momudo tau landula ko, osha li sha pendula ehalo lange lokuninga omutumwa. Mo 1943, onda li nda tumwa ndi ka kokole ondjila koPortland, moOregon. Pefimbo opo otwa li hatu longifa ongalamafona tu pwilikinife ovanhu oipopiwa ya kwatwa moungalo eshi hatu longo eumbo neumbo, opo nee konima otwa li hatu yandje oileshomwa yopaMbibeli oyo tai popi kombinga yOuhamba waKalunga. Omudo aushe oo, onda kala handi diladila kombinga yoilonga youtumwa.
Onda li nda tunhukwa neenghono eshi mo 1944, ame nehewa lange lopofingo Evelyn Trabert twa shivwa tu ye koGilead. Oule weemwedi 5, ovahongi vetu ova kala tave tu ulikile nghee hatu dulu okumona ehafo mokukonakona Ombibeli. Otwa li yo twa kuminwa elininipiko lavo. Ovamwatate ovo va li have tu hongo ovo yo va li have tu tukulile oikulya eshi hatu li. Otwa li twa pewa eedjapo mo 22 Januali 1945.
OSHILONGA SHANGE SHOUTUMWA
Ame naEvelyn pamwe naLeo naEsther Mahan, otwa li twa ya koEl Salvador muJuni 1946, oko twa tuminwa. Otwa li twa hanga epya la “pya okuteywa.” (Joh. 4:35) Oshiningwanima osho sha tumbulwa pehovelo lehokololo eli otashi ulike nghee ovafita va li va handuka. Konima ashike yoshivike eshi twa ya oko, otwa li twa ninga oshoongalele shoshikandjo oshikando shotete moSanta Ana. Otwa li twa shiva ovanhu vahapu koshipopiwa shomoipafi notwa li twa hafa neenghono eshi ovanhu ve fike 500 lwaapo va li ve uya. Ponhele yokukala twa tila okukala modoolopa oyo, otwa li twa tokolatoko okukala mo opo tu kwafele ovanamitimadiwa. Nonande ovafita ova li va kunghilila ovanhu vaha leshe Ombibeli, novanhu ashike vanini va li tava dulu okukala ve na Ombibeli, vahapu ova li ve na ondjala yoshili. Ova li va pandula eenghendabala detu dokulihonga Oshispanish opo tu dule oku va honga kombinga yaKalunga kashili, Jehova, nokombinga yeudaneko laye lokuninga vali edu oparadisa.
Rosa Ascencio, oumwe womovakonakonimbibeli vange votete. Konima eshi a li a hovela okukonakona Ombibeli, okwa li a topoka nomulumenhu oo va li pamwe naye inava hombola. Omulumenhu oo naye okwa li a hovela okukonakona Ombibeli. Opo nee ova li va hombola, tava ninginifwa nokuninga Eendombwedi daJehova diladi. Rosa oye a ninga tete omukokolindjila womoshitukulwa moSanta Ana. *
Rosa okwa li e na okafitola, oko a li ha fiye ka pata ngeenge tai momapya e na elineekelo kutya Jehova ota file oshisho eemhumbwe daye. Ngeenge e uya okupatulula konima yeevili donhumba, opa li hape uya ovalandi vahapu. Okwa mona oushili waMateus 6:33, nokwa kala omudiinini fiyo okefyo.
Pomhito imwe, omupristeri womoshitukulwa okwa li a talela po omulumenhu oo a hiilifa eumbo laye kufye vahamano tu li ovatumwa noku mu londwela kutya ngeenge ota twikile okuhiilifa eumbo laye kufye, ye nomukulukadi waye otava tewa mo moshitukulwa. Mwene weumbo, oo a li omunangeshefa a tongomana, okwa hangwa nale a kenyanana elihumbato lomufita noka li a pwilikina kwaasho ta ti. Okwa li nokuli a lombwela omufita oo kutya ye ke na ko nasha nande okwa tewa mo mongeleka. Okwe tu lombwela kutya natu kale meumbo olo oule wefimbo olo twa hala.
ODALELE YOMOSHILONGO YA TUMBALA YA NINGA ONDOMBWEDI YAJEHOVA
Moshilandopangelo shaSan Salvador, omutumwa umwe okwa li a konakona Ombibeli nomukulukadi womuindjiniya umwe wedina Baltasar Perla. Omulumenhu oo e na omutima muwa okwa li a kanifa eitavelo laye muKalunga konima eshi a mona oihelele yovawiliki vomalongelokalunga. Eshi efimbo la li la fika lokutunga oshitaimbelewa, Baltasar, nonande pefimbo opo ka li a tambula ko natango oshili, okwa li a pula a dute noku tunge oshitaimbelewa osho nopehe na okufutwa.
Konima eshi a kala ta endafana noshiwana shaJehova pefimbo lokutunga, Baltasar okwa li a tomhwa kutya okwa mona elongelokalunga lashili. Okwa li a ninginifwa mo 22 Juli 1955, nodiva konima yaasho omukulukadi waye Paulina, naye okwa ka ninginifwa. Ovana vavo aveshe otava longele Jehova noudiinini. Omonamati wavo, Baltasar, Jr., okwa kala ta longo koBetel yaBrooklyn oule womido 49, oko e li ta yambidida oilonga yokuudifa mounyuni aushe oyo tai xumu komesho, nopaife ota longo e li Oshilyo shOkomitiye yOshitaimbelewa mOilongo ya Hangana. *
Eshi twa li twa hovela okukala hatu ningi oyoongalele yoshitukulwa moSan Salvador, omumwatate Perla okwa li he tu kwafele tu longife onhele yakula yokuningila omalideulo. Potete, otwa li ashike hatu ongalo momuvalu munini, ndele omolwomanangeko noupuna aJehova, omuvalu wetu owa li wa enda tau hapupala omudo nomudo fiyo osheshi twa ka kala ihatu wana mo vali monhele oyo. Poiningwanima oyo ihafifa, onda li handi shakene po naavo nda konakona navo Ombibeli. Onda li nda hafa neenghono eshi ovo nda konakona navo Ombibeli tava ulikile nge outekulu vange, sha hala kutya, ovaninginifwa vape ovo va konakona navo.
Poshoongalele shimwe shoshikandjo, omumwatate umwe okwe uya kwaame ta ti kutya okwa hala okupa nge ombili. Kanda li nde mu dimbuluka nonda li nda hala okuuda nawa. Okwa ti: “Onda li umwe womoumatyona venya va li ve mu kupula nomamanya moSanta Ana.” Paife ota longele Jehova pamwe naame. Omutima wange owa li tau xunga ehafo. Eenghundafana odo oda li da ningifa nge ndi mone kutya oilonga yefimbo li yadi oilonga ya denga mbada oyo omunhu keshe ngeno e na okuhoolola.
EHOOLOLO LIWA
Oule womido hanga 29, onda kala handi longo ndi li omutumwa moEl Salvador, tete omoshilando shaSanta Ana, opo nee handi i koSonsonate, handi ka ya koSanta Tecla noxuuninwa okoSan Salvador. Mo 1975, konima eshi nda diladila pamwe neilikano, onda li nda tokola okufiya po oilonga youtumwa nokushuna koSpokane. Ovadali vange ovadiinini ovanamido ova li va pumbwa ekwafo lange.
Konima eshi Tate a fya mo 1979, onda kala handi file oshisho meme oo a enda ta nghundipala fiyo osheshi a ka kala ita dulu vali okulikwafa. Okwa kala ko oule womido 8 okudja eshi tate a fya, nokwa ka fya eshi e na omido 94. Pefimbo olo loudjuu, onda li nda loloka palutu nopamaliudo. Onda li yo nda wililwa po pamaliudo sha etifwa komukifi woshipa oo hau yahama neenghono. Ndele eilikano neameno laJehova lopahole oya pameka nge nonda dula okulididimikila eyeleko olo. Onda li nda fa ndi udite Jehova ta ti: ‘Fiyo oto mene eenghwakutoka onda hala oku ku kuminina ndele handi ku xupifa.’ — Jes. 46:4.
Mo 1990, onda li nda tembukila koOmak, moWashington. Onda ka kala vali nda pumbiwa moshitukulwa shovapopi velaka lOshispanish novakonakonimbibeli vange vahapu ova li va ninginifwa. MuNovemba 2007, kanda li vali handi dulu okufila oshisho eumbo lange moOmak, onghee onda li nda tembukila kokafuleta ke li modoolopa yaChelan, moWashington. Eongalo lOshispanish ola kala tali file nge oshisho, nonda pandula neenghono efiloshisho la tya ngaho. Molwaashi aame ashike Ondombwedi inamido meongalo olo, ovamwatate novamwameme ova ninga nge inakulu yavo.
Nonande onda hoolola ndiha hombolwe nokukala ndi na oukwaneumbo opo ndi longe pauyadi moukalele ‘nopehe na omapiyaaneko,’ ondi na ounona vahapu vopamhepo. (1 Kor. 7:34, 35) Onda tomhafana kutya, itandi dulu okukala ndi na oinima aishe monghalelo ei. Onghee hano, onda pitifa komesho oshinima osho shi na okupitifwa komesho, eliyapulo lange kuJehova ndi mu longele nomutima aushe. Mounyuni mupe, otamu ka kala efimbo la wana lokuhafela oinima aishe iwa. Omushangwa oo ndi hole unene Epsalme 145:16, olo tali tu shilipaleke kutya Jehova ota ka ‘palula oinamwenyo aishe kohokwe yaye.’
Nonande ondi na omido 91, natango ondi na oukolele u li xwepo nohandi twikile okukokola ondjila. Oukokolindjila owa kwafela nge ndi kale nda nyashuka komutima nokukala ndi na onghalamwenyo tai ti sha. Oshikando shotete eshi nda ya koEl Salvador, osha li ashike ehovelo loilonga yokuudifa. Kakele komapataneko aSatana taa twikile, paife moshilongo osho omu na ovaudifi ve dulife po 39 000. Osho osha pameka lela eitavelo lange. Osha yela kutya omhepo iyapuki yaJehova otai yambidida eenghendabala doshiwana shaye!
^ okat. 4 Tala membo lokomudo lEendombwedi daJehova (1981 Yearbook), epandja 45-46.
^ okat. 19 1981 Yearbook (Embo lokomudo) epandja 41-42.
^ okat. 24 1981 Yearbook, (embo lokomudo) epandja 66-67, 74-75.


text:
OSHILESHWA 15
Omuprofeti umwe oo a li a pewa omamoniko e na sha nonakwiiwa
Daniel okwa li a xunganeka shi na sha nOuhamba waKalunga nokuuya kwaMessias. Daniel okwa li a mona eshi Babilon sha kwatwa ko
DANIEL, omunyasha oo a li e na oudiinini udidilikwedi, okwa li a ya moukwatwa kuBabilon fimbo Jerusalem inashi hanaunwa po. Daniel nosho yo Ovajuda vakwao, ovo va li va twalwa moukwatwa eshi ouhamba waJuda wa findwa, ova li va pewa emanguluko moinima yonhumba kepangelo laBabilon. Momukokomoko wefimbo alishe olo Daniel a kala muBabilon, Kalunga okwa li e mu nangeka noupuna. Okwa li yo e mu amena eshi a li a ekelwa mekololo leenghoshi nokwa li e mu pa omamoniko e na sha nonakwiiwa. Omaxunganeko a fimanenena aDaniel okwa popya unene shi na sha naMessias nepangelo laYe.
Daniel okwa li a pewa ouyelele u na sha nokuuya kwaMessias. Daniel okwa li a pewa ouyelele oo wa li tau ka kwafela oshiwana shaKalunga shi mone kutya Messias ile ‘Omwene Omuvaekwa’ okwa li te ke uya naini: Okwa li te ke uya konima eshi pa pita oivikemido 69 okudja eshi elombwelo li na sha noku ka tungulula ekuma laJerusalem la yandjwa. Molwaashi oshivike ohashi kala shi na omafiku aheyali, osha yela kutya oshivikemudo oshi fike pomido heyali. Elombwelo olo ola ka yandjwa momudo 455 K.O.P. Pefimbo opo, Daniel okwa hangwa a fya nale. Okudja mo 455 K.O.P., “oivikemido” 69 oya li ya kwata oule womido 483 ndele tai xulu momudo 29 O.P. Moshileshwa osho tashi landula ko, ohatu ka mona kutya oshike sha li sha ningwa po momudo oo 29 O.P. Daniel okwa li yo a mona memoniko kutya Messias ota ka “dipawa” opo a kulile ovanhu. — Daniel 9:24-26.
Daniel okwa li a mona kutya Messias ota ka nangekwa po e li Ohamba meulu. Daniel okwa li a mona memoniko likumwifi Messias, oo a popiwa mOmbibeli ‘a fa omona womunhu,’ te uya kolukalwapangelo laJehova. Memoniko olo, Jehova okwa pa Messias “eenghono nefimano [nouhamba, NW].” Ouhamba oo wopaMessias otau ka kalelela. Daniel okwa li yo e lihonga oshinima shimwe shihokwifa shi na sha nOuhamba wopaMessias, kutya Ohamba yopaMessias otai ka pangela pamwe navamwe, ovo va popiwa ve li ‘ovayapuki vaau wOkombadambada.’ — Daniel 7:13, 14, 27.
Ouhamba waKalunga otau ka hanauna po omapangelo ounyuni ou. Kalunga okwa li a pa Daniel ounongo opo a dule okufatulula ondjodi oyo ya li ya limbililika ohamba yaBabilon, Nebukadnesar. Ohamba oyo oya li ya mona mondjodi oshihongwafano shinenenene, osho sha li shi na omutwe woshingoldo, onhulo nomaoko oshisilveri, edimo neenho doshivela shitwima, omaulu oshivela shilaula neemhadi da longwa moshivela nomomunoko. Oya mona yo emanya la natuka komhunda ndele tali denge oshihongwafano osho keemhadi odo da li inadi kola, nokunyanyaula po oshihongwafano ashishe. Daniel okwa li a yelifa kutya oitukulwa i lili noku lili yoshihongwafano osho otai ulike komapangelo omanaenghono omounyuni oo a kala nokushikulafana okudja pepangelo laBabilon, molwaashi omutwe woshingoldo owa li tau faneke epangelo laBabilon. Daniel okwa li a mona kutya omapangelo oo taa ka pangela momafiku axuuninwa onghalelo ei youkolokoshi otaa ka katukilwa onghatu kOuhamba waKalunga. Ouhamba waKalunga otau ka hanauna po omapangelo aeshe ounyuni ou, ndele wo otau ka pangela fiyo alushe. — Daniel etukulwa eti-2.
Daniel okwa kala muBabilon fiyo a kulupa, nokwa li a mona eshi Babilon sha kwatwa ko. Ohamba Kores oya li ya kwata ko Babilon ngaashi ashike ovaprofeti va li va xunganeka. Konima yefimbo, Ovajuda ovo va li moukwatwa ova li va mangululwa peufwafimbo laKalunga. Ova li va mangululwa konima eshi pa pita omido 70 odo da li da xunganekwa kutya odi na okupita po okudja eshi eduumbo lavo la li la hanaunwa po. Ovajuda ova li va tungulula Jerusalem nosho yo otembeli yaJehova koshi yewiliko lovapangeli, ovapristeri nosho yo ovaprofeti ovadiinini. Ndele mbela oshike sha li tashi ka ningwa po konima yomido 483?
— Oshileshwa eshi osha kanghamena kembo laDaniel.
Lihonga shihapu
Ouhamba waKalunga owa hovela okupangela naini? (Oshitukulwa 1)
Ngeenge ou shii enyamukulo, oto dulu ngoo oku li yelifila umwe okudja mOmbibeli?


text:
Pandula Jehova nokunangekwa noupuna
“Panduleni Jehova, osheshi oye omuwa.” — EPS. 106:1, NW.
1. Omolwashike Jehova a wana okupandulwa?
JEHOVA, Omuyandji ‘wakeshe oshipewa shiwa, nokeshe oshali sha wanenena,’ okwa wana lela okupandulwa. (Jak. 1:17) E li Omufita wetu omunahole, oha file oshisho eemhumbwe detu dopalutu nodopamhepo. (Eps. 23:1-3) Oku li “ehondamo letu neenghono detu,” unene tuu momafimbo madjuu. (Eps. 46:2) Onghee hano, otu na omatomheno mahapu okudimina nomutima aushe pamwe nomupsalme oo a ti: ‘Panduleni Jehova, osheshi oye omuwa, ouwanghenda waye tau kala po fiyo alushe.’ — Eps. 106:1.
Omushangwa wetu womudo 2015: ‘Panduleni Jehova, osheshi oye omuwa.’ — Epsalme 106:1, NW
2, 3. (a) Oshike tashi dulu oku tu ningilwa ngeenge otwa kala inatu lenga omanangekonoupuna oo tu na? (b) Omapulo elipi hatu ka kundafana moshitukulwa eshi?
2 Omolwashike sha fimana kufye okukonakona kombinga yokuyandja olupandu? Ngaashi sha xunganekwa, ovanhu momafiku axuuninwa otava ende tava kanifa olupandu filufilu. (2 Tim. 3:2) Vahapu inava lenga omanangekonoupuna oo ve na. Ovanhu omamiliyona ova nwefwa mo koipindi yomounyuni nokomashiivifo ayo, nohava kendabala okulikongela oinima ihapu ponhele yokukala va wanenwa kwaasho ve na. Nafye ohatu dulu okunwefwa mo noupu komhepo yokuhenolupandu ya tya ngaho. Ngaashi Ovaisrael vonale, ohatu dulu okukanifa olupandu li na sha nekwatafano letu lopofingo naJehova nosho yo omanangekonoupuna oo e tu pa. — Eps. 106:7, 11-13.
3 Diladila yo kutya oshike tashi dulu okuningwa po ngeenge tu li momayeleko manene. Pomafimbo a tya ngaho, ohatu dulu okuwililwa po noupu ndele hatu kala tuhe wete omanangekonoupuna oo tu na. (Eps. 116:3) Onghee hano, ongahelipi hatu dulu okukulika nokukala tu na omutima u na olupandu? Noshike tashi ke tu kwafela tu kale tu na etaleko liwa nokuli nonande otu li momayeleko manene? Natu ka kundafaneni kombinga yaasho.
“OILONGA INENE OVE WA LONGA, OMWENE”
4. Ongahelipi hatu dulu okukala tu na omutima u na olupandu?
4 Ngeenge otwa hala okukulika nokukala tu na omutima u na olupandu, otu na okudimina nokudilonga nolupandu komanangekonoupuna oo Jehova e tu pa nokukonakona noukeka oilonga yaye yohole i na oudiinini. Eshi omupsalme a li a ninga ngaho, okwa li a kuminwa oinima iwa ihapu oyo Jehova e mu ningila. — Lesha Epsalme 40:6; 107:43.
5. Oshike hatu dulu okulihonga komuyapostoli Paulus kombinga yokukulika olupandu?
5 Ohatu dulu okulihonga shihapu komuyapostoli Paulus kombinga yokukulika olupandu. Paulus okwa li ha dilonga komanangekonoupuna oo e na, nomolwaasho a li ha yandje olupandu tali di komutima. Oku shii kutya okwa li “omusheki nomutaatai nomuhepeki.” Onghee hano, okwa li a pandula Kalunga naKristus eshi ve mu fila onghenda noku mu lineekelela oukalele nonande okwa li a longa osho inashi yuka monakudiwa. (Lesha 1 Timoteus 1:12-14.) Paulus okwa li yo a lenga neenghono Ovakriste vakwao naluhapu okwa li ha pandula Jehova omolwomaukwatya avo mawa noilonga yavo youdiinini. (Fil. 1:3-5, 7; 1 Tes. 1:2, 3) Eshi Paulus a li a taalela eenghalo didjuu, okwa li ha pandula Jehova nopehe na okwoongaonga omolweyambidido li li pefimbo olo a li ha mono okudja kovamwaxe vopamhepo. (Oil. 28:15; 2 Kor. 7:5-7) Nomolwaasho itashi kumwifa eshi Paulus a shangela Ovakriste te va ladipike ta ti: “kaleni mu shi kupandula . . . , [twaafaneni omukumo, NW], nomapsalme nomaimbilopandulo, nomalwiimbo opamhepo nokwiimbila Kalunga nokupandula.” — Kol. 3:15-17.
OKUDILONGA NOKWIILIKANA OKWA FIMANENENA OPO TU KALE TU NA OLUPANDU
6. Omanangekonoupuna okondadalunde aJehova elipi wa pandula?
6 Ongahelipi hatu dulu okulandula oshihopaenenwa shiwa shaPaulus shokukulika nokuulika olupandu? Ngaashi Paulus, otwa pumbwa okudilonga kwaasho Jehova e tu ningila pauhandimwe. (Eps. 116:12) Ngeenge owa pulwa kutya, ‘Omanangekonoupuna aJehova elipi wa pandula?’ oto ka nyamukula ngahelipi? Mbela oto ka kwatela mo ngoo ekwatafano loye lopofingo naJehova? Ile eshi ho diminwa po omolweitavelo mekuliloyambo laKristus? Mbela oto ka tumbula ngoo omadina ovamwatate novamwameme ovo ve ku kwafela eshi wa li momayeleko manene e lili noku lili? Osha yela kutya ito kala ino tumbula kaume koye kopahombo omuholike ile ovana voye. Onghee hano, dilonga oule wefimbo keenghedi dihapu omo Kalunga e ku nangeka noupuna. Naasho otashi ke ku linyengifa u mu pandule efiku keshe. — Lesha Epsalme 92:2, 3.
7. (a) Omolwashike tu na okupandula Jehova meilikano? (b) Ongahelipi to ka mona ouwa ngeenge oho yandje olupandu momailikano oye?
7 Ngeenge otwa dilonga komanangekonoupuna etu aeshe, ohatu ka pandula Jehova meilikano. (Eps. 95:2; 100:4, 5) Vahapu ova tala ko eilikano li li ashike omhito yokupula osho va hala. Ndele fyeni otu shi shii kutya Jehova oha kala a hafa ngeenge hatu mu pandula omolwoinima oyo tu na. MOmbibeli omu na omailikano mahapu taa kumu omutima aavo va yandja olupandu, mwa kwatelwa laHanna nolaHiskia. (1 Sam. 2:1-10; Jes. 38:9-20) Onghee hano, natu hopaeneneni ovapiya vaKalunga ovadiinini ovo va li va ulika omhepo yolupandu. Pandula Jehova meilikano omolwomanangekonoupuna oo u na. (1 Tes. 5:17, 18) Ngeenge owa ningi ngaho, oto ka mona omauwa mahapu. Oto ka kala u udite wa pepelelwa, ohole yoye yokuhola Jehova otai ka xwama noto ka ehena popepi elela naye. — Jak. 4:8.
8. Oshike tashi dulu oku tu ningifa tu kanife olupandu laashishe osho Jehova e tu ningila?
8 Omolwashike tu na okulungama tuha kanife olupandu lokupandula Jehova omolwouwa waye? Omolwaashi otwa fyuulula eamo lokuhakala nolupandu. Jehova okwa li apa Adam naEva onhele yokukala, oshikunino shoparadisa. Ova li va pewa keshe osho va pumbwa, nova li ve na eteelelo lokukala nomwenyo fiyo alushe ve nombili. (Gen. 1:28) Ashike kava li ve na olupandu li na sha nomanangekonoupuna avo. Ova li va hala oinima ihapu omolwolwisho. Naasho osha ka etifa va kanife oinima aishe oyo va li ve na. (Gen. 3:6, 7, 17-19) Molwaashi otwa dingililwa kovanhu vounyuni vehe na olupandu, nafye ohatu dulu okupofipala, ndele hatu kala tuhe wete oinima aishe oyo Jehova e tu ningila. Ohatu dulu okuhovela okukala inatu lenga vali oukaume wetu naye. Otashi dulika tu kanife olupandu li na sha noufembanghenda wokukala oshitukulwa shoumwainafana womounyuni aushe. Ohatu dulu okukala twa pwila moinima younyuni ou tau xulu po mafiku. (1 Joh. 2:15-17) Opo tu henuke eemwiyo da tya ngaho, otu na okukala hatu dilonga komanangekonoupuna oo tu na nokupandula alushe Jehova omolwoufembanghenda wokukala oshiwana shaye. — Lesha Epsalme 27:4.
NGEENGE HATU LIDIDIMIKILE OMAYELEKO
9. Ngeenge otwa hangwa komayeleko a kwata moiti, omolwashike tu na okudilonga komanangekonoupuna oo tu na?
9 Okukala tu na omutima u na olupandu otashi ke tu kwafele tu lididimikile omayeleko a kwata moiti. Otashi dulika tu kale tu udite twa wililwa po ngeenge otwa hangwa ombadilila keenghalo didjuu, ngaashi kaume kopahombo ehe fi omudiinini, ouvela wa kwata moiti, okufilwa umwe oo u hole ile okuhangwa koiponga yopaushitwe ihanauni. Pomafimbo a tya ngaho, ohatu ka hekelekwa nokupamekwa kokudilonga komanangekonoupuna oo tu na. Natu ka taleni koimoniwa yavamwe.
10. Ongahelipi Irina a mona ouwa mokuyandja elitulemo komanangekonoupuna oo e na?
10 Irina *, omukokolindjila wondjikilile wokuAmerika lokOlukadi, okwa li a hombolwa komukulunhuongalo oo a ka kala ehe fi vali omudiinini nokwa li e mu hauluka novana vavo. Oshike sha kwafela Irina a twikile okulongela Jehova noudiinini? Okwa ti: “Onda pandula eshi Jehova ta file nge oshisho pauhandimwe. Eshi nda hoolola okukala handi yandje elitulemo efiku keshe komanangekonoupuna oo ndi na, osha kwafela nge ndi mone kutya oshi li oufembanghenda okushiivika nokukala u holike kuTate yetu womeulu omwaameni. Ondi shii kutya ke na efiku a ka hauluke nge.” Nonande Irina okwa enda meenghalo dihapu didjuu monghalamwenyo yaye, okukala a hafa okwe mu kwafela a twikile okulididimika, noku li odjo yetwomukumo kuvamwe.
11. Oshike sha kwafela Kyung-sook e lididimikile ouvela wa kwata moiti?
11 Kyung-sook, oo e li moAsia, okwa kala ta kokola ondjila nomushamane waye oule womido di dulife 20. Ombadilila, okwa li a monika okankela yokomapunga nokwa li a lombwelwa kutya oku na ko eemwedi nhatu fiyo hamano a fye. Nonande ye nomushamane waye ova pita momayeleko mahapu, ova kala alushe ve udite kutya ove na oukolele muwa. Okwa ti: “Onghalo oyo ya ka holoka po yokuhe na oukolele oya li ya denga nge neenghono, nda li ndi udite nda kanifa oinima aishe nonda li nda tila neenghono.” Oshike sha kwafela Kyung-sook e lididimike? Okwa ti: “Onguloshi keshe fimbo inandi ka nangala, ohandi ilikana mokule kombinga yoinima itano oyo nda pandula efiku olo. Ohandi kala ndi udite nda hekelekwa, naasho ohashi linyengifa nge ndi ulike ohole yange yokuhola Jehova.” Ongahelipi Kyung-sook a mona ouwa mokwiilikana onguloshi keshe? Okwa ti: “Onda mona kutya Jehova ohe tu kwafele tu lididimike meenghalo didjuu nonokutya otu na omanangekonoupuna mahapu monghalamwenyo yetu e dule omayeleko.”
12. Ongahelipi Jason a li a mona ehekeleko konima eshi a filwa omukulukadi waye?
12 Jason, oo ha longo koshitaimbelewa shimwe muAfrica, okwa kala moilonga yefimbo li yadi oule womido di dulife 30. Okwa ti: “Omido heyali da pita, onda filwa omukulukadi wange, nohashi yahameke nge neenghono. Okukala handi diladila kouyahame oo a li e udite eshi a li e na okankela, ohaku teya nge omukumo neenghono.” Oshike sha kwafela Jason e lididimike? Okwa ti: “Efiku limwe onda li nda dimbuluka efimbo lonhumba liwa olo nda hafela pamwe nomukulukadi wange, ndele handi pandula Jehova omolwefimbo la tya ngaho. Onda li ndi udite nda pepelelwa nokonima yaasho onda li nda hovela okupandula Jehova pandjikilile omolwomafimbo oo mahafifa. Olupandu ola kwafela nge ndi lundulule etaleko lange. Natango ohandi kala ndi udite ouyahame eshi nda filwa, ashike mokukala handi pandula Jehova omolwohombo oyo nda li ndi na tai pondola nosho yo oufembanghenda woku mu longela pamwe naumwe oo a li e mu hole neenghono osha xwepopaleka etaleko lange.”
“Onda pandula neenghono eshi Jehova e li Kalunga kange.” — Sheryl
13. Oshike sha kwafela Sheryl e lididimike eshi a filwa oilyo ihapu youkwaneumbo wavo?
13 Eshi oshikungulu shinene shedina Haiyan sha denga oshitukulwa shopokati shaPhilippines lwopexulilo lomudo 2013, Sheryl, oo a li ashike e na omido 13, okwa li a kanifa konyala keshe shimwe. Okwa ti: “Eumbo letu noilyo youkwaneumbo wetu ihapu oya hanaunwa po.” Tate waye, meme waye nosho yo ovamwaina vatatu ova fila moshikungulu osho shinene. Oshike sha kwafela Sheryl e lididimikile onghalo ya tya ngaho nopehe na okukala a nyemata? Oku na omutima u na olupandu noha dilonga alushe komanangekonoupuna oo e na natango. Okwa weda ko ta ti: “Onda mona ashishe osho ovamwatate novamwameme va ninga opo va hekeleke nokutwa omukumo ovo va li va pumbwa ekwafo. Onda li ndi shii kutya ovamwatate aveshe mounyuni ova li va kwatela nge momailikano avo. Onda pandula neenghono eshi Jehova e li Kalunga kange. Ohe tu pe alushe oinima oyo twa pumbwa.” Okukala tu na olupandu li na sha nomanangekonoupuna oo tu na otaku ke tu kwafela tu henuke okukala twa wililwa po koluhodi. Omutima u na olupandu otau ke tu kwafela tu pule komesho nonande otu li meenghalo dinyemateka. — Ef. 5:20; lesha Ovafilippi 4:6, 7.
“AME HANDI KA HAFELA OMWENE”
14. Otu na eteelelo litunhula lilipi? (Tala efano pehovelo loshitukulwa.)
14 Mondjokonona aishe, oshiwana shaJehova osha kala hashi hafele omanangekonoupuna asho. Pashihopaenenwa, konima eshi Ovaisrael va li va xupifwa momake aFarao nomatangakwaita aye pEfuta Litilyana, ova li va imba nehafo tava tange nokupandula Jehova. (Ex. 15:1-21) Kunena, limwe lomomanangekonoupuna mahapu oo twa lenga olo eteelelo letu loku ka mangululwa koinima aishe oyo tai tu etele ouyahame nenyeme. (Eps. 37:9-11; Jes. 25:8; 33:24) Diladila kunghee hatu ka kala tu udite ngeenge Jehova okwa hanauna po ovatondi vaye aveshe noku tu twala mounyuni mupe wombili nowouyuki. Olo itali ka kala tuu efiku lokuyandja olupandu linene! — Eh. 20:1-3; 21:3, 4.
15. Owa tokola toko okuninga shike momukokomoko womudo 2015?
15 Otwa teelela nodjuulufi oku ka pewa kuJehova omanangekonoupuna opamhepo ehe fi okuyelekwa nasha momukokomoko womudo 2015. Oshoshili kutya otashi dulika yo tu ka shakeneke omayeleko onhumba, ndele kashi na nee mbudi kutya okwa tya ngahelipi, otu shii kutya Jehova ke na efiku e ke tu hauluke. (Deut. 31:8; Eps. 9:10, 11) Ota ka twikila oku tu pa keshe osho twa pumbwa opo tu mu longele noudiinini. Onghee hano, natu kaleni twa tokola toko okukala noikala ya fa yomuprofeti Habakuk, oo a ti: “Osheshi omukwiyu itau hape vali, nomuviinyu itau ima sha vali. Oshilonga sholumono tashi ka hepa. Nomapya itaa yandje vali eendya. Eedi domoshiunda tadi fi oludodo neengobe itadi ka kala vali moiunda. Nande ngaha, ame handi ka hafela Omwene, ame handi ka kuwilila Kalunga kexupifo lange.” (Hab. 3:17, 18) Momukokomoko womudo ou, natu dilongeni nehafo komanangekonoupuna oo tu na nokulinyengifwa tu tule moilonga ekumaido lomushangwa wetu womudo 2015, oo tau ti: ‘Panduleni Jehova, osheshi oye omuwa.’ — Eps. 106:1.
^ okat. 10 Omadina amwe oo e li moshitukulwa eshi hao ovanhu ovo lelalela.
Lihonga shihapu
‘Kaleni oupafi, mu shiive okwiindila’
Omolwashike Ovakriste vashili va pumbwa okwiilikana alushe? Olyelye ha mono ouwa ngeenge to ilikanene vamwe?


text:
Omapulo a dja kovaleshi
Oolyelye va li “ovana ovamati vaKalunga” ovo va tumbulwa muGenesis 6:2, 4, va li ko fimbo Eyelu inali uya?
Ope na oumbangi oo tau ulike kutya ovana vaKalunga ovo ovopamhepo. Mbela oumbangi oo oulipi?
Genesis 6:2 okwa ti: “Ovana ovamati vaKalunga va mona ovana oukadona vovanhu va li vawa, ndele vo ve likufila ovakainhu aveshe ava va hala.”
MOmishangwa dOshiheberi, outumbulilo “ovana ovamati vaKalunga” otau hangwa muGenesis 6:2, 4; muJob 1:6; 2:1; 38:7 nosho yo mEpsalme 89:7. Mbela omishangwa odo otadi ulike shike shi na sha ‘novana ovamati vaKalunga’?
“Ovana ovamati vaKalunga” ovo va popiwa muJob 1:6 nopehe na omalimbililo ova li oishitwa yopamhepo oyo ya li ya ongala koshipala shaKalunga. Umwe womuvo okwa li Satana oo a kala ‘nokweelaela kombada yedu.’ (Job 1:7; 2:1, 2) Sha faafana, Job 38:4-7 okwa popya kutya ‘ovana ovamati vaKalunga’ ova li “va nyakukwa” eshi a dika “emanya lokolonela” yedu. Ovo ove na okukala ovaengeli molwaashi pefimbo opo ovanhu kava li va shitwa natango. ‘Ovana ovamati vaKalunga’ ovo va popiwa mEpsalme 89:7 ove li oishitwa yopamhepo oyo i li naKalunga meulu ndele havanhu.
Ndele mbela oolyelye “ovana ovamati vaKalunga” ovo va popiwa mehokololo olo li li muGenesis 6:2, 4? Metwokumwe nOmishangwa odo da tumbulwa metetekelo, oshi li pandunge okufika pexulifodiladilo kutya ehokololo olo otali popi kombinga yovana vaKalunga vopamhepo ovo va li ve uya kedu.
Ovanhu vamwe ohava mono shidjuu okwiitavela kutya ovaengeli otava dulu okukwatwa kehalo lokuya momilele. Eendjovo daJesus odo da shangwa muMateus 22:30 otadi ulike kutya meulu ihamu hombolwa mo ihamu i wa momilele. Ashike opa li eemhito opo ovaengeli vamwe va li va lundulukila momalutu opambelela, nova li nokuli va lya nokunwa pamwe novanhu. (Gen. 18:1-8; 19:1-3) Onghee hano, oshi li pandunge okufika pexulifodiladilo kutya ngeenge ohava dulu okulundulukila momalutu opambelela, itava nyengwa okuya momilele novakainhu.
Ope na omatomheno opamishangwa oo taa ulike kutya ovaengeli vamwe osho va li va ninga ngaho. MuJudas 6, 7, omanyono ovalumenhu vomuSodom ovo va li hava i momilele panghedi ihe fi yopaushitwe okwa faafanifwa naao ‘ovaengeli ava va li inava diinina oulenga wavo, nova fiya po omitumba davo vene.’ Efaafano oli li apa kutya, ovaengeli ovo nosho yo Ovasodom ova ya ‘moluhaelo panghedi yavo nova shikula ouhalu wombelela, paenghedi dihe fi dopaushitwe.’ Eendjovo dimwe da yukila kwaado otadi hangwa mu 1 Petrus 3:19, 20 odo tadi popi shi na sha novaengeli ovo ovanashibofa eshi va li “pomafiku enya aNoa.” (2 Pet. 2:4, 5) Hano onghatu oyo ya katukwa kovaengeli ovo ovanashibofa pefimbo laNoa otai dulu okufaafanifwa nomanyono Ovasodom nOvagomorra.
Otashi ka kala pandunge okufika pexulifodiladilo la tya ngaho ngeenge otwe shi didilike mo kutya “ovana ovamati vaKalunga” ovo va tumbulwa muGenesis 6:2, 4 ovaengeli ovo va lundululila omalutu avo momalutu opambelela nokuya moluhaelo novakainhu.
Ombibeli oya ti kutya Jesus okwa ‘udifila eemhepo di li modolongo.’ (1 Pet. 3:19) Mbela osho osha hala okutya shike?
Omuyapostoli Petrus okwa ulika kutya eemhepo odo ovovo “va li inava dulika, onhalanheni yaKalunga eshi ye va teelela pomafiku enya aNoa.” (1 Pet. 3:20) Osha yela kutya Petrus okwa li ta popi shi na sha novaengeli ovo va li va yambidida ounashibofa waSatana. Judas okwa ti kutya ovaengeli ovo va li “inava diinina oulenga wavo, ndele va fiya po omitumba davo vene,” Kalunga “okwe va idilila [momulaulu], omomapando alushe, va diininwe ngaha fiyo okefiku olo linene letokolo.” — Jud. 6.
Omonghedi ilipi ovaengeli vamwe va li inava dulika pefimbo laNoa? Ofimbo Eyelu inali uya, oishitwa oyo yopamhepo ikolokoshi oya li ya lundululila omalutu ayo momalutu opambelela, oshinima osho Kalunga a li ina lalakanena shi na sha nayo. (Gen. 6:2, 4) Shimwe vali, ovaengeli ovo va li va ya momilele novakainhu ova li va ninga oshinima shihe li paushitwe. Kalunga ka li a shita oishitwa yopamhepo i kale hai i momilele novakainhu. (Gen. 5:2) Ovaengeli ovo ovakolokoshi novanashibofa otava ka hanaunwa po peufwafimbo laKalunga. Ndele ngaashi Judas a popya, paife ove li ‘momilaulu’ dinene, modolongo yopafaneko.
Onaini nongahelipi Jesus a li a udifila ‘eemhepo odo di li modolongo’? Petrus okwa ti kutya osho osha ningwa konima eshi Jesus a “tulwa omwenyo pamhepo.” (1 Pet. 3:18, 19) Didilika yo kutya Petrus okwa ti kutya Jesus okwa “udifile.” Eshi Petrus a longifa epitafimbo otashi ulike kutya eudifo olo ola ningwa fimbo ina shanga onhumwafo yaye yotete. Otashi ulike kutya, Jesus okwa li a udifila oishitwa yopamhepo ikolokoshi pefimbo lonhumba konima yenyumuko laye shi na sha netokolo li li pauyuki olo li li poku i hanga. Ka li e i udifila etumwalaka leteelelo ndele oletokolo. (Jona 1:1, 2) Jesus okwa li e na etomheno lokushiivifa etokolo la tya ngaho molwaashi okwa kala e na eitavelo nokwa kala omudiinini fiyo okefyo nokonima okwa nyumunwa, nokungaho okwa ulika kutya Ondiaboli kai na sha muye. — Joh. 14:30; 16:8-11.
Monakwiiwa, Jesus ota ka manga nokutula modolongo Satana novaengeli ovo. (Luk. 8:30, 31; Eh. 20:1-3) Ndele fimbo osho inashi ningwa, ovaengeli ovo ihava dulika otava kala momilaulu dinene dopamhepo notava ka hanaunwa po shili. — Eh. 20:7-10.


text:
ONDJOKONONA YONGHALAMWENYO
Onda mona oshinima osho sha denga mbada
Mo 1984 onguloshi imwe, onda li nda dikwa oshishani ndi li okakadona dingi ka-Hong Kong. Efano lange okwa li tali monika kombada yoileshomwa nokoifokundaneki. Onda li omwiimbi, handi ndanisha, handi yandje oipopiwa, handi ulikwa keeTV, handi djala oikutu yondilo nokukala novanenenhu ngaashi omupangeli waHong Kong.
Omudo wa ka landula ko, onda ka hovela okukufa ombinga meemuvi, nonda kala handi dana onghandangala luhapu. Ovatoolinghundana ova kala ve hole ondjokonona yange, ovafaneki omafano ange novanhu vahapu ova li hava shivi nge ngeenge tava pitifa eefilima, tava patulula eenhele dipe, tava li omusha nouvalelo. Onda li nda fimanekwa keshe pamwe.
Mokweendela ko kwefimbo, onda ka didilika kutya oinima aishe oyo kaya li ihokwifa ngaashi nda li handi diladila. Onda li handi kufa ombinga meemuvi da nyika oshiponga. Ngaashi ovakufimbinga meefilima doHollywood hava kongo ovanhu opo va dane peemhito odo da nyika oshiponga, naame onda li handi ningi sha faafana, ngaashi ngeenge tashi uya pokulonda kombada yohauto nomota. Eefilima dihapu odo nda li handi kufa ombinga oda li hadi ulike oluhaelo, elongifo leenghono noumhulile.
Mo 1995, onda li nda hombolwa komukwati weemuvi. Nonande onda li handi monika ndi na keshe osho tashi eta ehafo ngaashi okufimanekwa kovanhu, eliko nomushamane omunahole, onda li nda polimana nokunyika oluhodi. Onghee hano, onda li nda efa po okudana eemuvi.
ONDA DIMBULUKA EITAVELO LANGE LOKOUNONA
Onda li nda hovela okudimbuluka eitavelo lange lokounona. Olomakaya keshe ame nomumwamemekadona otwa li hatu ka talela po ovapambele vetu ovo ve li Eendombwedi daJehova. Tate Joe McGrath okwa li ha konakona Ombibeli nafye pamwe novanakadona vatatu. Oukwaneumbo wavo okwa li u nahole, na Tate Joe okwa li ha ungaunga nefimaneko nomukulukadi nounona vaye. Onda li yo handi hafele okuya pamwe navo kokwoongala kwopaKriste nokoyoongalele yavo. Onda li handi hafele omafimbo oo, nonda li ndi udite ombili.
Kakele kaasho, moukwaneumbo wetu omwa ka holoka omaupyakadi a kwata moiti. Onghedi yokukalamwenyo yatate okwa li hai etele meme oluhodi linene, noya li ye mu polimaneka. Eshi nda li lwopomido omulongo, meme okwa li a efa po okweendafana nEendombwedi daJehova. Okudja opo onda kala inandi litula mo nonda ka ninginifwa pomido 17. Diva eshi nda ninginifwa, onda li nda kufa ombinga melihumbato lihe fi lopaKriste ndele handi kala ndihe fi vali oshilyo sheongalo.
ONDA LI NDA TOKOLA OKWAALUKA
Diva konima yohango yetu, ovakulunhuongalo vavali vomeongalo lEendombwedi daJehova lomoshitukulwa shetu ova li ve uya okutalela nge po. Ova li va yelifila nge nghee handi dulu okwaalukila kuJehova Kalunga, nova tula po elongekido opo Cindy oo e li omutumwa a kwafele nge. Pomhito oyo, kanda li vali ndi na eitavelo, onghee onda li nde mu pula a penge oumbangi oo tau ulike kutya Ombibeli eendjovo daKalunga shili. Okwa ulikila nge omaxunganeko Ombibeli oo a wanifwa nale. Kanini nakanini, otwa ninga omahewa opofingo, nokwa li a pula nge ndi konakone omahovelohongo Ombibeli naye. Onda li nde shi dimina. Oshikando ashike shotete, onda li nda mona kutya Jehova oKalunga omunahole nokwa hala ndi kale nda hafa.
Eshi nda hovela vali okuya kokwoongala kwopaKriste, onda li nda hafela unene okweendafana nEendombwedi shi dulife eshi nda li novanhu ovo hava kufa ombinga meemuvi. Kakele kaasho, oimoniwa yange yokounona oya li ya ningifa nge ndihe lineekele ovanhu, nokukala ndihe lihole. Ondombwedi imwe oya ulikila nge mOmbibeli nghee handi dulu okuungaunga nomaupyakadi oo opamaliudo, nonde lihonga yo okupanga oukaume nookaume kashili.
OSHINIMA OSHO SHA DENGA MBADA
Mo 1997, ame nomushamane wange otwa li twa tembukila koAmerika, Hollywood, moCalifornia. Onda li nda hovela okukwafela ovanhu va mone ouwa okudja mEendjovo daKalunga. Okuhonga ovanhu Ombibeli osha etela nge ehafo linene li dule olo nda li handi mono meemuvi. Pashihopaenenwa, mo 2002, onda shakeneka Cheri, oo nde mu shiivila koHong Kong. Otwa li tu na omaifano a faafana. Oye a li okakadona dingi kaHong Kong mo 1983. Eshi nda li nda findana oshishani oye a li e shi dika nge. Okwa li yo a ninga omudani weemuvi nolwanima okwa ka ninga omukwati wado, ha longo novawiliki veemuvi ovo va shiivika apeshe. Ngaashi ame, naye okwa li a tembukila koHollywood.
Onda li nda etela Cheri onghenda eshi nda uda kutya omuvaleki waye okwa fya ombadilila koudu womutima. Ka li a mona ehekeleko melongelokalunga lavo lOshibudda. Nonande okwa e na oinima oyo tai monika ya denga mbada oyo vahapu ve i hala, naye okwa li a nyika oluhodi nokukala i nelineekela ovanhu. Onda kundafana naye osho nde lihonga mOmbibeli, ashike osha li shidjuu kuye oku shi tambula ko omolweitavelo laye lOshibudda.
Efiku limwe mo 2003, okwa li a ifana nge ndi uye kuye koVancouver, koCanada oko a li ta ningi ofeelema. Okwa lombwela nge kutya okwa li a kuminwa eshito ndele ta hovele okwiilikana mokule ta ti: “Olyelye Kalunga kashili? Edina loye olyelye?” Okudja opo, okwa shinga a pita pOlupale lOuhamba nokwa mona edina Jehova. Okwa li a mona kutya Kalunga okwa nyamukula eilikano laye, nokwa li a halelela okumona Eendombwedi daJehova diva. Onda ninga omalongikido, moule ashike womafiku manini okwa a li a ya keongalo oko haku popiwa elaka lOshichina moVancouver.
Lwanima Cheri okwa lombwela nge ta ti: “Ovanhu ava ova ulikila nge kutya ove na ko nasha naame. Ohandi dulu oku va lombwela nghee ndi udite.” Onda li nda hafa neenghono okuuda ngaho, molwaashi Cheri eshi a li meemuvi ina kala a panga oukaume novanhu. Cheri okwa kala hai kokwoongala. Ashike mo 2005, okwa li a ninga eano opo a pitife eefilima mbali moChina, noshe shi ningifa shipu opo a shune koHong Kong. Mo 2006, Cheri okwe liyapulila Jehova nokuninginifwa poshoongalele shEendombwedi daJehova moHong Kong. Nonande okwa li a hala okulongela Jehova pauyadi, oilonga yaye mehangano leemuvi oye shi ningifa shidjuu neenghono, nosha li she mu udifa nai unene.
EHAFO OLO HALI DI MOKUKWAFELA VAMWE
Onghalo yaCheri okwa li ya lunduluka mo 2009. Okwa li a tokola okufiya po ehangano leemuvi opo a longele Jehova pauyadi. Okwa mona ookaume vahapu vape meongalo lopaKriste. Okwa ninga omuudifi wefimbo li yadi wonghundana iwa yOuhamba noha kala a hafa eshi ta kwafele ovanhu va kale nonghedi yokukalamwenyo ya denga mbada. — Mateus 24:14.
Cheri okwa li a tokola okulihonga elaka lOshinepali opo a yambidide ongudu oyo ya li tai kulu yovapopi velaka olo vEendombwedi moHong Kong. Ovanepali vahapu ovo ve li moHong Kong ove hole okulidimbika ovanhu ile okulihandukifa molwaashi kave shii naanaa Oshiingilisha ile Oshichina nomolweputuko lavo li lili. Cheri okwa yelifila nge nghee a hafele oku va kwafela opo va ude ko Ombibeli. Pashihopaenenwa, efiku limwe ofimbo a li ta longo eumbo neumbo, okwa shakeneka omukainhu Omunepali oo a li ashike e shii kanini kombinga yaJesus ndele ke shii Kalunga kashili, Jehova. Cheri okwe mu ulikila mOmbibeli kutya Jesus okwa li a ilikana kuXe womeulu. Eshi omukainhu oo a didilika kutya oku na okwiilikana kuJehova, okwa li a tambula ko onghundana iwa. Diva omushamane waye nokamonakadona kavo navo ova li va hovela okukonakona Ombibeli. — Epsalme 83:18, NW; Lukas 22:41, 42.
Eshi nda mona nghee Cheri ta hafele oilonga yokuudifa yefimbo li yadi, onde lipula kutya, ‘Oshike mbela tashi imbi nge ndiha ninge ngaashi ye?’ Pefimbo opo, naame onda li moHong Kong. Onda tokola okuliunganekulula opo ndi ye moilonga yefimbo li yadi ndi honge ovanhu oshili yOmbibeli. Onda mona kutya okukala handi pwilikine kovanhu noku va kwafela va ude ko Eendjovo daKalunga okwa etela nge ehafo lashili.
Onda mona kutya okukwafela ovanhu va ude ko Eendjovo daKalunga okwa etela nge ehafo lashili
Pashihopaenenwa, onda li nda konakona nomukainhu Omuvietnam, oo a kala a nyika oluhodi, noikando ihapu okwa li ha kala ta lili. Paife okwa mona ehafo lashili monghalamwenyo nota hafele eendafano liwa neongalo.
Ame naCheri otwa mona osho sha denga mbada. Nonande mehangano leemuvi omo twa li omuhokwifa notwa li ovanamadina, okuhonga ovanhu kombinga yaJehova Kalunga okuhafifa neenghono molwaashi ohaku mu tumbalekifa. Otwa mona oushili weendjovo daJesus odo tadi ti: “Okuyandja oku nelao komesho yokutambula.” — Oilonga 20:35.


text:
Owe shi shiiva tuu?
Omundilo owa li hau humbatwa ngahelipi pefimbo lonale?
Opo omunhu e lilongekidile oku ka yandja exwikiloyambo koshitukulwa shokokule, ehokololo lopaMbiibeli olo li li muGenesis 22:6 ola ti, Abraham “okwa kufa oikuni yexwikiloyambo ndele te i twike komona waye Isak, ndele ta kufa omundilo nomukonda meke laye. Osho ngaha vo vavali va enda pamwe.”
MOmbiibeli inamu popiwa onghedi omo omundilo wa li hau temwa pefimbo lonale. Okutala kepulo olo, omunongononi umwe okwa itavela kutya omundilo otashi dulika “wa li wa kala wa tema momukokomoko wondjila ile,” oyo Abraham naIsak va enda. Otashi dulika osho sha li tashi ulike koshilongifo osho hashi longifwa okuninga omundilo.
Vamwe ova popya kutya kasha li shipu okuhumbata omundilo pefimbo lonale. Ovanhu ova li va mona kutya oshi li xwepo oku ka tala ekala lomundilo poushiinda ponhele yokutema omundilo kuvo vene. Ovahongwanhu vahapu ova itavela kutya Abraham okwa li a humbata omundilo moshitoo osho hashi kaleke omakala mapyu ile omakala a hanya oo tashi dulika a kala a tema okudja konguloshi. (Jes. 30:14) Omakala a hanya ngeenge okwa humbatwa monghedi oyo ohaa dulu okuxwameka oikuni pomhito keshe kutya nee oshinano oshile shi fike peni.