text:
Omolwashike elininipiko la fimana?
“Ounongo tau kala pwaava ve lininipika.” — OMAYEL. 11:2.
OMAIMBILO: 38, 69
1, 2. Omolwashike omulumenhu oo a li omulininipiki a li ina hokiwa vali kuKalunga? (Tala efano pehovelo loshitukulwa.)
OHAMBA yOvaisrael shonale, Saul, oya li ina elininipiko noya li ya fimanekwa. (1 Sam. 9:1, 2, 21; 10:20-24) Konima ashike eshi a ninga ohamba, okwa li a ninga oshinima osho a li ehe na oufemba woku shi ninga. Eshi omuprofeti waKalunga Samuel a li ina fika pefimbo muGilgal, Saul okwa li a loloka okuteelela. Ovafilisti ova li tave lilongekidile olwoodi, nOvaisrael ova li va fiya po Saul. Otashi dulika a li ta diladila kutya ‘Ondi na okuninga po sha meendelelo.’ Okwa li a yandja exwikiloyambo kuKalunga, osho a li ehe na oufemba woku shi ninga. Jehova ka li nande a hafela osho a ninga. — 1 Sam. 13:5-9.
2 Eshi Samuel a fika muGilgal, okwa li a pukulula Saul. Ponhele yokutambula ko epukululo, Saul okwa li ta kendabala okulipopila nokuyandja ombedi kuvamwe, nepuko olo a ninga ka li e litala ko la kwata moiti. (1 Sam. 13:10-14) Shinyikifa oluhodi, okwa li a hovela okulonga osho inashi yuka naasho oshe mu ningifa a kale ehe fi vali ohamba noka li vali a hokiwa kuJehova. (1 Sam. 15:22, 23) Kakele kwaasho a li a udanekela Jehova, Saul okwa ka fya ehe fi omudiinini. — 1 Sam. 31:1-6.
3. (a) Ovanhu vahapu ohava diladila shike kombinga yelininipiko? (b) Omapulo elipi hatu ka kundafana?
3 Mounyuni ou u yadi efiyafanepo, ovanhu vahapu ohava kala ve udite kutya ova pumbwa okukatuka eenghatu opo va pondole. Mokuninga ngaho, otashi dulika va kanife oukwatya welininipiko. Pashihopaenenwa, omudani umwe weefilima oo a shiivika nawa, nopaife okwa ninga omunapolitika, okwa ti: “Elininipiko kali fi oukwatya wange, kandi wete handi ka kala nande efiku limwe omulininipiki. Mbela omolwashike elininipiko la fimana? Elininipiko oshike nola kwatela mo shike? Ongahelipi hatu dulu okukala ovalininipiki nonande ohatu shakeneke omashongo ile omafininiko? Moshitukulwa eshi ohatu ka nyamukula omapulo oo avali ope tameko. Epulo etitatu otali ka kundafanwa moshitukulwa tashi landula.
OMOLWASHIKE ELININIPIKO LA FIMANA?
4. Yelifa kutya ounhwa oshike?
4 Ombiibeli oya popya eyooloko olo li li pokati kelininipiko nounhwa. (Lesha Omayeletumbulo 11:2.) David okwa li a pula Jehova e mu ‘amene kovashishimani’ sha hala kutya ovo ve na ounhwa. (Epsalme 19:13) Ounhwa oshike? Ongeenge umwe a ninga oshinima ehena oufemba woku shi ninga, kungaho otaku dulu okutiwa kutya omunhu oo oku na ounhwa. Omolwokuhawanenena, atusheni omafimbo amwe ohatu dulu okukala tu na ounhwa. Ngaashi oshihopaenenwa shOhamba Saul sha ulika, nafye ngeenge otwa kulike oukwatya wounhwa, ohatu ke lihanga inatu hokiwa vali kuKalunga. Epsalme 119:21 ola popya kombinga yaJehova la ti: “Ove owa aneka ovalitumbaleki.” Omolwashike taku tilwa ngaho?
5. Omolwashike okukala nounhwa sha kwata moiti?
5 Ounhwa owa kwata moiti shi dulife nokuli omapuko anafangwa oo hatu ningi. Shotete, ngeenge otwa katuka eenghatu nounhwa, kunga ho otwa dopa okufimaneka Jehova oo e li Omupangeli a shiya ko. Oshitivali, ngeenge otwa ningi oshinima osho tuhe na oufemba woku shi ninga, otashi dulika shi ka ete eenhamanana pokati ketu navamwe. (Omayel. 13:10) Oshititatu, ngeenge otwa mono kutya otu na ounhwa, otashi dulika tu ka kale twa fya ohoni. (Luk. 14:8, 9) Okukala nounhwa ihaku eta alushe oidjemo iwa. Ngaashi omishangwa de shi ulika, osha fimana alushe okukala ovalininipiki.
ELININIPIKO OLA KWATELA MO SHIKE?
6, 7. Elininipiko oshike, nola kwatela mo shike?
6 MOmbiibeli, elininipiko otali ulike kokukala tuhe na ounhwa ile elinenepeko. (Fil. 2:3) Omunhu oo omulininipiki oha kala eshi okudula kwaye naasho ta dulu okupondola musho, oha tambula ko omapuko aye, omayele nomaetepo mape. Elininipiko oukwatya oo hau hafifa Jehova neenghono.
7 MOmbiibeli, elininipiko ola kwatela mo yo okukala netaleko li li pandjele nokukala tu shii omangabeko etu. Melaka lopehovelo lOmbiibeli, osha fa tashi yandje ediladilo langhee okukala tu shii omangabeko etu hashi kumu onghedi omo hatu lihumbatele vamwe.
8. Oinima ilipi tashi dulika i ulike kutya otu na ounhwa?
8 Onaini tashi dulika tu hovele okukala tu na ounhwa? Natu ka konakoneni oinima imwe. Otashi dulika tu kale twa tala ko oinakuwanifwa yetu ya fimana unene ile tu kale tu wete tu na eendunge tu dule vamwe. (Rom. 12:16) Otashi dulika tu kale hatu yandje unene elitulemo kufye vene monghedi inai yuka. (1 Tim. 2:9, 10) Ile otashi dulika tu kale hatu popi unene kombinga yondodo yetu, omadiladilo etu ile yekwatafano letu navamwe. (1 Kor. 4:6) Luhapu ngeenge otwa katuka ngaho, ihatu shi didilike mo kutya otwa tauluka ongaba yokukala ovalininipiki.
9. Oshike sha li sha ningifa vamwe va kale ve na ounhwa? Yandja oshihopaenenwa shopaMbiibeli.
9 Keshe umwe womufye ota dulu okukala ehe fi omulininipiki ngeenge okwa efa a findwe komahalo opambelela opakafimbo. Omahalo okuliholamwene, ondubo, nosho yo ehandu inali pangelwa oya li ya ningifa vahapu va kale ve na ounhwa. Vamwe ovo va tumbulwa mOmbiibeli ngaashi Absalom, Ussia, naNebukadnesar ova li ve liyandja koilonga yombelela naJehova okwa li e va ninipika omolwounhwa wavo. — 2 Sam. 15:1-6; 18: 9-17; 2 Omaf. 26:16-21; Dan. 5:18-21.
10. Omolwashike tu na okuhenuka okutokola omalinyengotomheno avamwe? Yandja oshihopaenenwa shopaMbiibeli.
10 Ope na omatomheno amwe kutya omolwashike vamwe tashi dulika va kale ve na ounhwa. Pashihopaenenwa, natu ka konakoneni omahokololo amwe opaMbiibeli oo e li muGenesis 20:2-7 nosho yo muMateus 26:31-35. Mbela okukatuka nounhwa kwaAbimelek naPetrus okwa li kwa xwaxwamekwa keamo loulunde? Ile mbela kava li ve shi didilika mo pauhandimwe kutya otava ningi shike? Molwaashi ihatu dulu okumona osho shili momitima, oshi li pandunge tu henuke okufika pexulifodiladilo omolwomalinyengotomheno avamwe. — Lesha Jakob 4:12.
DIMINA ONGHANDANGALA OYO TO DANA MEHANGANO LAJEHOVA
11. Elininipiko ola pambafana ngahelipi nonghandangala oyo hatu dana mehangano laJehova?
11 Elininipiko ohali hovele mokudimina onghandangala oyo to dana mehangano laJehova. Molwaashi Jehova, oKalunga kelandulafano, oha pe keshe umwe womufye oshinakuwanifwa mehangano laye. Oinakuwanifwa aishe oya fimana, navali atusheni otwa pumbiwa meongalo. Omolwefilonghenda laJehova, okwa pa keshe umwe womufye oshali yonhumba, oiniwe, okudula ile oitalenti. Ohatu dulu okulongifa eeshali adishe odo tu mu tumbalekife, navamwe otava dulu okumona mo ouwa. (Rom. 12:4-8) Jehova okwe tu lineekelela oinakuwanifwa oyo molwaashi okwe tu lenga nokwe tu lineekela. — Lesha 1 Petrus 4:10.
12, 13. Omolwashike tuhe na okukala twa kumwa eshi oinakuwanifwa yetu mehangano laJehova tai lunduluka efimbo nefimbo?
12 Oinakuwanifwa yetu mehangano laJehova ohai lunduluka efimbo nefimbo. Natu ka konakoneni oshihopaenenwa shaJesus. Potete, okwa li ashike e li oye aeke naJehova. (Omayel. 8:22) Okwa li e mu kwafela mokushita oishitwa imwe vali yopamhepo, oinima ikwao yomeshito nohauxuuninwa, ovanhu. (Kol. 1:16) Ashike lwanima, Jesus okwa ka pewa vali oshinakuwanifwa shimwe kombada yedu, potete e li ohanana nokwa ka ninga omukulunhu. (Fil. 2:7) Konima eshi a yamba po omwenyo waye mefyo, okwa li a peululwa omwenyo womeulu opo a ninge Ohamba yOuhamba waKalunga mo 1914. (Heb. 2:9) Naasho hasho oshinakuwanifwa shaye shaxuuninwa. Konima yEpangelo laKristus lOmido Eyovi, ota ka yandja Ouhamba momake aKalunga “opo [Kalunga] a kale omunashishe moinima aishe.” — 1 Kor. 15:28.
13 Sha faafana, nafye otu na okukala twa teelela oinakuwanifwa yetu i kale tai lunduluka efimbo nefimbo omolwomatokolo oo hatu ningi. Pashihopaenenwa, mbela owa li ino hombolwa ile ino hombola ndele paife owa hombolwa ile owa hombola? Mbela omu na ounona? Ngeenge ou li omunamido ile u li peedula dopokati, owa ninga onghalamwenyo yoye yanafangwa opo uye moilonga yefimbo li yadi? Omatokolo aeshe oo ohaa endele pamwe nokukala nomaufembanghenda nosho yo oinakuwanifwa yonhumba. Eenghalo detu eshi tadi ende tadi lunduluka, otashi dulika tu kale twa ngabekwa ile tu kale tu na eemhito de tu yeulukila mehangano laJehova. Mbela ou li omunyasha ile ou li omunamido? Mbela ou na oukolele muwa ile otau nyangwaanyangwa? Jehova oha tale alushe kutya oinakuwanifwa ilipi hatu dulu okupewa mehangano laye. Okwa teelela tu mu longele shi fike pwaasho hatu dulu, noha pandula shili eenghendabala odo hatu ningi. — Heb. 6:10.
14. Ongahelipi okukala ovalininipiki taku tu kwafele tu mone ehafo eshi hatu wanifa po oinakuwanifwa yetu kashi na neembudi kutya otu li monghalo ilipi?
14 Jesus okwa li ha mono ehafo mokuwanifa po oinakuwanifwa yaye, sha faafana nafye ohatu dulu okumona ehafo eshi hatu wanifa po oinakuwanifwa oyo twa pewa. (Omayel. 8:30, 31) Omunhu omulininipiki iha kala e udite a wililwa po koinakuwanifwa oyo e na meongalo. Iha kala te lipula kombinga yoinakuwanifwa oyo tashi dulika a ka pewe monakwiiwa ile kombinga yaasho vamwe va pondola. Ponhele yaasho, oha yandje elitulemo komalalakano aye nosho yo kehafo olo ha mono eshi ta wanifa po oinakuwanifwa yaye molwaashi okwe i tala ko ya dja kuJehova. Natango oha kala a fimaneka onghandangala oyo vamwe tava dana mehangano laJehova. Elininipiko ohali tu kwafele tu twikile okuyambidida vamwe noku va fimaneka. — Rom. 12:10.
ELININIPIKO INALI KWATELA MO SHIKE?
15. Oshike hatu lihongo moshihopaenenwa shaGideon shelininipiko?
15 Gideon okwe tu tulila po oshihopaenenwa shiwa shelininipiko. Eshi omweengeli waJehova e mu lihololela, Gideon okwa li a ulika kutya omulininipiki eshi a popya kombinga yepata laye. (Ovatok. 6:15) Konima eshi a tambula ko oshinakuwanifwa osho a pewa kuJehova, okwa li a shilipaleka kutya okuudite ko oiteelelwa yaye nokwa li a konga ewiliko kuJehova. (Ovatok. 6:36-40) Gideon okwa li omuladi nokwa nyatipala. Natango, okwa li ha katuka pandunge. (Ovatok. 6:11, 27) Ka li ha wanifa po oinakuwanifwa yaye nelalakano lokulitumbalekifa. Ponhele yaasho, okwa li a tambula ko nehalo liwa oshinakuwanifwa shaye shonale. — Ovatok. 8:22, 23, 29.
16, 17. Omunhu omulininipiki oha kaleke shike momadiladilo ngeenge ta diladila okuninga exumokomesho lopamhepo?
16 Okukala omulininipiki inashi hala kutya ka tu na okukala hatu lalakanene ile tu tambule ko oinakuwanifwa ya wedwa po. Ombiibeli otai tu ladipike tu ninge exumokomesho lopamhepo. (1 Tim. 4:13-15) Mbela osho osha hala okutya alushe oinakuwanifwa yetu oi na okulunduluka? Haalushe hashi kala ngaho. Kekwafo laJehova, ohatu dulu okuninga exumokomesho lopamhepo kashi na nee mbudi kutya otu na oshinakuwanifwa shashike paife. Ohatu dulu okutwikila okukulika oukwatya oo wopaKalunga nokukala hatu longo ouwa.
17 Fimbo omunhu oo omulininipiki ina tambula ko oshinakuwanifwa shipe, oha kendabala tete a ude ko oiteelelwa yaye. Opo nee, ota dulu okulikonakona nokutala ngeenge eenghalo daye otadi shi pitike ngoo. Pashihopaenenwa, mbela ota ka dula ngoo okutambula ko oinakuwanifwa ihapu nopehe na okweefa po imwe? Mbela oinakuwanifwa yaye imwe oyo e na paife otai dulu okulineekelelwa vamwe, opo a dule okupewa imwe? Ngeenge omanyamukulo komapulo oo, oahowe, kape na omalimbililo kutya otashi dulika pa kale pe na umwe ta dulu okuwanifa po oshinakuwanifwa osho. Eilikano tali di komutima nokulikonakona paumwene otaku ke tu kwafela tu mone opo pe fike okudula kwetu nosho yo omangabeko etu. Elininipiko otali dulu oku tu linyengifa tu anye oinakuwanifwa imwe oyo hatu pewa.
18. (a) Elininipiko otali ke tu kwafela tu ninge shike ngeenge otwa pewa oshinakuwanifwa shipe? (b) Ongahelipi Ovaroma 12:3 tava dulu okukwafela ovalininipiki?
18 Ngeenge otwa tambula ko oshinakuwanifwa shipe, oshihopaenenwa shaGideon nashi kale alushe tashi tu dimbulukifa kutya ohatu dulu ashike okupondola kekwafo nokewiliko laJehova. Komesho yaaishe, atusheni otwa shivwa tu ‘ende nelininipiko pamwe naKalunga ketu.’ (Mika 6:8) Onghee hano, efimbo keshe hatu pewa oshinakuwanifwa shipe, otwa pumbwa okukala hatu ilikana opo tu dulike ku keshe osho Jehova te tu lombwele okupitila mEendjovo daye nomehangano laye. Otu na okulihonga okulundulula eenghatu detu opo di kale metwokumwe newiliko laJehova. Natu dimbuluke alushe kutya okekwafo laJehova ashike hatu dulu ‘okunenepala’ ile tu tye okupondola ndele hakeenghono detu vene. (Eps. 18:35) Ngeenge otwa hoolola okukala ovalininipiki, Kalunga ote ke tu kwafela tu kale hatu diladila pandjele. — Lesha Ovaroma 12:3.
19. Omolwashike tu na okukala ovalininipiki?
19 Omunhu omulininipiki oha fimaneke Jehova molwaashi oye Omushiti wetu nOmunamapangelo aeshe. (Eh. 4:11) Elininipiko ohali tu kwafela tu kale twa wanenwa notu twikile noinakuwanifwa yetu mehangano laJehova. Ohali tu kwafele yo tu kale tu na efimaneko, nohali xumifa komesho oukumwe mokati koshiwana shaJehova. Elininipiko ohali tu linyengifa tu kale twa tala ko vamwe ve tu dule, nohali tu ningifa yo tu kale tu li oupafi naasho otashi ke tu kwafela tu henuke omanyono a kwata moiti. Omolwomatomheno oo, elininipiko ola fimana kovapiya aveshe vaJehova, naJehova okwa lenga aveshe ovo tava kulike oukwatya oo. Ndele mbela ongahelipi ngeenge ohatu yelekwa? Oshitukulwa tashi landula otashi ke tu kwafela tu mone nghee hatu dulu okukala ovalininipiki nonande otu li momayeleko.


c: text/html

text:
CILONGESA 17
Vati Tuniungi va ku Zinguluka ve ku tu Kuasa?
Visoneka via Vakua Kilistu via ciNgelengu via handeka cikuma hali Mbanambasa na kapostolo Paulu. Ava vamala va puile tuniungi va ku zinguluka, va kele na ku meneka vikungulukilo via ku ntsimbu yavo. Omo lia vika? Muomu va tondele ku kuasa vamuanaye muli Kilistu. Paulu ua handekele ngueni “tu hilukenu na ku hinduisa vamuanetu” linga va ka va mone vati vali. Kapostolo Paulu ua ndiangele mangendzi a ku liseza-seza linga a ka kaniamese lutsilielo lua vamuanaye. (Vilinga 15:36) Eci cikeco cizango ci ve ku panga naco tuniungi va ku zinguluka lelo lino.
Ve ku-iza mu ku tu kaniamesa. Nkala kaniungi ua ku zinguluka ue ku zinguluka mu vikungulukilo vi heta ku 20, mu cikungulukilo na cikungulukilo ue ku kalamo simano imo, luvali mu muaka. Tue ku uana ku kaniama omo lia ku kolesa cavo na vampuevo vavo nga va ambata. Ve ku lihakela kapandi ka ku tantekeya vanike na vakuluntu mu cikungulukilo. Cikuavo naua ve ku kala na ndzolela ya kuya netu mu cipanga ca kuambulula na ku vilongesa vietu via Mbimbiliya. Tuniungi vaku zinguluka ve ku tala vati cikungulukilo cili na kuenda hamo na vakuluntu va mu cikungulukilo kaha ve ku tu kaniamesa mu ku hana vimpande via ku tu ku vikungulukilo na ku viuano.—Vilinga 15:35.
Ve ku muesa cilemo kuli vose. Tuniungi va ku zinguluka va kala mpundu na cizango ca vutuntu ca ku tantekeya vati vikungulukilo vili mu lutsilielo. Ve ku likungulula na Vakuluntu na vakua ku kuasa vipanga linga va mone vati cikungulukilo cili na ku kola na ku va mamuna vati va hasa ku puisamo viteli viavo. Kaha ve ku kuasa vapioneiro linga va kale na ndzolela mu kuambulula cavo, kaha ve ku tonda ku tantekeya vantu va vaha na ku mona ku suena cavo mu lutsilielo. Nkala umo ua ava vamuanetu ue ku lihana ngue “mukuasi kuli etu.” (2 Kolintu 8:23) Tua pande ku tambuluisa lutsilielo luavo na ku lihana cavo kuli Njambi.—VaHevelu 13:7.
Omo lia vika tuniungi va ku zinguluka ve ku meneka vikungulukilo?
Ku vezika cika u hasa ku uana mu ku meneka cavo mu cikungulukilo?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
CILONGESA 10
Ku Lemesa ca mu Vusoko Capua Cika?
Fume ku laza Yehova ua tonda ngueni, vakua ndzivo va pue na ku lilongesa Mbimbiliya hamo mu vusoko. Linga va kaniamese lutsilielo luavo. (Ndeutelonomi 6:6, 7) Ngeci mukemuo Vakaleho va Yehova ve ku hangula litangua limo mu simano lia ku lemesa Njambi mu vusoko—ve ku sikama hamo na ku lilongesa vati mezi a Njambi a hasa ku va kuatesa mu visoti viavo. Nga ua kala lika liove, nove u hasa ku pangesa ntsimbu yaco mu ku lilongesa via Njambi.
Ya pua ntsimbu ya ku suena kuli Yehova. “Suenenu kuli Njambi, kaha ikeye a ka suena kuli enu.” (Tiango 4:8) Tu hasa ku tantekeya mua cili Yehova, mu ku lilongesa vifua vieni na vilinga vieni ku hitila mu Mbimbiliya. Njila imo ya yasi ya ku putuka ku lemesa ca mu vusoko ya pua ku tanda Mbimbiliya hamo lika, halumo mu ku kavangeya vi tue ku lilongesa mu simano ku simano ku Ciuano ca Muono Uetu Vakua Kilistu na Vipanga Vietu. Mu hasa ku litepela muntu ku muntu cinimbu cimo, kaha mu vose mu simutuila ha viuma vi mu na lilongesamo.
Ya pua ntsimbu ya ku likungulula hamo mu vusoko. Vusamba vue ku kola cikuma ha kati ka vana na visemi na yala na mpueyeni nga va lilongesa Mbimbiliya hamo. Eyi ntsimbu i na pande ku pua ya ciyulo na ndzolela, na ku tsimana cikuma mu simano. Ku liya na vitso via vana vavo, visemi va na pande ku hangula vimpande via ku simutuila vi hasa ku va kuatesa vili mu Vutala vua Kaniungi na Despertai! Mu hasa ku handeka ha visoti vi ve ku liuana navio vana venu ku sikola na ku va longesa vati va na pande ku lua navio. Citava mu tale imo video mu JW Broadcasting (tv.jw.org) kaha mu nima yaco simutuilenu vi mu na lilongesamo. Mu hasa naua ku lilongesa ku imba miaso ya ku likungulula ca simano izaho kaha na ku lia hamo ku fuma ha ku lemesa ca mu vusoko.
Nga u kala na ntsimbu ya ku lemesa Yehova mu simano, ci ka kuasa vusoko vuose ku uana ku viukilila mu Lizi lia Njambi, kaha Yehova aka mi vezikisa.—Visamo 1:1-3.
Vika tue ku hanguila litangua lia ku lemesa mu vusoko?
Vika va na pande ku linga visemi mangana ku lemesa ca mu vusoko ci pue ca cili?


text:
OSHILESHWA 15
Ovakulunhuongalo ohava longo shike meongalo?
Melongelokalunga letu kamu na ovakwatelikomesho hava futwa. Ponhele yaasho, meongalo keshe ohamu nangekwa ovapashukili va pyokoka opo ‘va life eongalo laKalunga,’ ngaashi ashike sha li hashi ningwa momaongalo opaKriste opefimbo lonale. (Oilonga 20:28) Ovapashukili ovo, ile tu tye ovakulunhuongalo, ove li ovalumenhu ovo ve na ekwatafano lopofingo naKalunga nohava kwatele komesho omaongalo nokulifa oufita, ndele ‘hakefininiko, hamolweliko la kaka, ndelenee onehalo liwa.’ (1 Petrus 5:1-3) Ohava longo oilonga ilipi omolwetu?
Ohave tu file oshisho noku tu pashukila. Ohava yandje ewiliko lopamishangwa nohava kwafele eongalo li kale li na ekwatafano liwa naKalunga. Molwaashi oshinakuwanifwa osho ove shi lineekelelwa kuKalunga, ihava pangele eongalo laye, ndele ponhele yaasho ohave li kwafele li kale la paluka nawa pamhepo nola hafa. (2 Ovakorinto 1:24) Ngaashi ashike omufita weedi ha kendabala okufila oshisho odi yaye keshe, ovakulunhuongalo navo ohava kendabala okukala ve shii oshilyo keshe sheongalo pauhandimwe. — Omayeletumbulo 27:23.
Ohave tu hongo nghee tu na okulonga ehalo laKalunga. Ohava kwatele komesho okwoongala kweongalo oshivike keshe opo va pameke eitavelo letu. (Oilonga 15:32) Ovalumenhu ovo ovadiinini ohava kwatele komesho moilonga yokuudifa, tava longo pamwe nafye noku tu deula meembinga adishe dokuudifa.
Ohave tu tu omukumo pauhandimwe. Otashi dulika ve tu talele po komaumbo etu ile va popye nafye pOlupale lOuhamba opo ve tu kwafele tu kale nekwatafano la kola naKalunga ile oku tu hekeleka nOmishangwa.— Jakob 5:14, 15.
Kakele koinakuwanifwa yavo yomeongalo, ovakulunhuongalo vahapu ohava longo yo oilonga yokulikongela omboloto nove na oinakuwanifwa i na sha nomaukwaneumbo avo. Otwa pumbwa shili okufimaneka ovalumenhu ovo molwaashi ohava longo noudiinini.— 1 Ovatessaloniki 5:12, 13.
Ovakulunhuongalo otava dana onghandangala ilipi meongalo?
Omeenghedi dilipi ovakulunhuongalo hava ulike kutya ove na ko nasha nafye pauhandimwe?


text:
Oityi Huku Etuhandela?
TYINA utanga o jornale, na tyina utala o televisau ine okutehelela olaliu, motale nokuiva ovanthu veliipaa noungangala, novita, no makongo-mbanda. Hamwe ove ukahi nokumona ononkhumbi mokonda youvela ine mokonda wankhisa omunthu umwe uhole.
Lipula okuti:
Okuti ankho otyetyi Huku ahandela ame nombunga yange?
Opi mandyikavasa ekuateso opo ndyityivile okulwisa ovitateka viange?
Okuti nthiki imwe makukakala ombembwa yotyotyili?
Ombimbiliya yaava omakumbululo ayandyuluka konthele yomapulo oo.
OMBIMBILIYA ILONGESA OKUTI HUKU MAKALINGA OMAPILULUKO AHUVISA PANO POHI.
Ovanthu kamavakakala vali noluihamo, kavakakulupa vali, nokunkhia.—Revelação 21:4
“Otyilema matyikalombauka ngombambi.”—Isaías 35:6
“Omaiho ovamphoki maakapatuka.”—Isaías 35:5
Vokuankhia mavakala vali nomuenyo.—João 5:28, 29
Petupu omunthu makavela.—Isaías 33:24
Ovanthu aveho kombanda yohi mavakakala nokulia okunyingi.—Salmo 72:16
OUWA UTUNDILILA KOMALONGESO OMBIMBILIYA
Uhasoke okuti etyi ukahi nokutanga pomafo otete momukanda ou onondyoi vala. Mahi Huku walaa okulinga omapiluluko aa pano pohi apa katutu, iya Ombimbiliya ihangununa oñgeni Huku meketyilinga.
Ombimbiliya kaipopi vala otyipuka otyo. Itupopila oityi tuna okunoñgonoka opo tukale nehambu liotyotyili nomuenyo omuwa pehepano. Soka katutu kovipuka vikusukalalesa. Ovipuka ovio hamwe muakutikinya onombongo ine omasuka ombunga, nokuhena ekongoko, ine ononkhia mbomunthu uhole. Ombimbiliya ipondola okutukuatesako okulamba ovitateka ovio, iya omakumbululo omapulo aa apondola okukupameka:
Omokonda yatyi tuna onthumbi yokuti Huku malingi atyiho opo afuisepo omilao viae??
Mokonda ukahi nokutanga omukanda ou, otyo tyilekesa okuti uhanda okunoñgonoka oityi Ombimbiliya ilongesa. Omukanda ou maukukuatesako. Omapulo ono palagrafu maekukuatesako okunoñgonoka nawa Ombimbiliya. Ovanthu ovanyingi velilongesa Ombimbiliya no Nombangi mba Jeova. Tukevelela okuti nove molilongesa navo. Huku mekuyambe tyina monoñgonoka etyi Ombimbiliya ikulongesa!


text:
OKAPITULU 15
Onkhalelo Yaviuka Yokufenda Huku
1. Olie upondola okututolela onkhalelo yaviuka yokufenda Huku?
ONONGELEYA ononyingi mbupopia okuti valongesa otyili konthele ya Huku. Mahi otyo hatyili mokonda onongeleya mbulongesa ovipuka vielikalela konthele yokuti Huku olie no ñgeni tupondola okumufenda. Oñgeni tupondola okunoñgonoka onkhalelo yaviuka yokufenda Huku? Jeova oe vala upondola okututolela oñgeni tupondola okumufenda.
2. Oñgeni tupondola okulilongesa onkhalelo yaviuka yokufenda Huku?
2 Jeova wetuavela Ombimbiliya, ngotyo tupondola okulilongesa onkhalelo yaviuka yokumufenda. Putyina tulilongesa Ombimbiliya, Jeova utukuatesako okupola esilivilo komalongeso ae mokonda utuhole unene. —Isaías 48:17.
3. Oityi Huku ahanda tulinge?
3 Ovanthu vamwe vapopia okuti Huku utavela onongeleya ambuho, mahi hangotyoko Jesus etulongesa. Wati: “Haaveho vati ‘Tatekulu, Tatekulu,’ mavakanyingila mouhamba wokeulu. Mukanyingila vala una ulinga ehando lia Tate.” Tyakolela okunoñgonoka oityi Huku ekahi nokulinga netyi makalinga. Otyo tyakolela mokonda Jesus waeleka omunthu wehetavela ku Huku nomunthu “uhena onondunge.”—Mateus 7:21-23.
4. Oityi Jesus apopia konthele yokulinga ehando lia Huku?
4 Jesus wetulondola okuti tyina tuhanda okulinga ehando lia Huku tukala novitateka. Wati: “Nyingililei mombundi yahita. Mokonda onthanda nokuahandyuka etapalo lituala kehanyauno, iya ovanyingi omo vekahi nokunyingila. Anthi, ombundi onthutu nondyila yahita ituala komuenyo, iya kavehi vekahi nokuivasa.” (Mateus 7:13, 14) Ondyila yahita ine onkhalelo yaviuka yokufenda Huku, ituala komuenyo uhapu. Etapalo liahandyuka ine onkhalelo yapenga yokufenda Huku, ituala kononkhia. Mahi Jeova kahande omunthu nawike ankhie. Wavela ovanthu aveho omphitilo yokulilongesa konthele yae.—2 Pedro 3:9.
ONKHALELO YAVIUKA YOKUFENDA HUKU
5. Oñgeni tupondola okuimbuka vana vafende Huku monkhalelo yaviuka?
5 Jesus wapopia okuti onthue tupondola okuimbuka vana vafenda Huku monkhalelo yaviuka. Tulinga ngotyo tyina tutala nawa omalongeso avo netyi valinga. Wapopia okuti: “Kovinyango viavo oko mamuimbukila ovanthu ovo.” Iya ayawisako okuti: “Kese omuti omuwa wiima ovinyango oviwa.” (Mateus 7:16, 17) Otyo katyilekesa okuti vana vafenda Huku kavapengesa. Mahi ovaumbili va Huku apeho valinga ononkhono mbokulinga etyi tyaviuka. Pahe matutale oityi tyitukuatesako okuimbuka vana vafenda Huku monkhalelo yaviuka.
6, 7. Omokonda yatyi ovafendeli votyotyili valandula etyi tyipopia Ombimbiliya? Oityi ongeleka ya Jesus itulongesa?
6 Efendelo lietu lina okulikuata kumwe no Mbimbiliya. Ombimbiliya yati: “Ovihonekwa aviho viatumwa okuhonekwa na Huku nokuna esilivilo pala okulongesa, nokuviyula, nokuviukisa ovipuka, nokulonga nouviuki. Opo omunthu wa Huku akale tyafuapo nawa, nokuapongiyua nawa pala ovilinga aviho oviwa.” (2 Timóteo 3:16, 17) Apostolu Paulu wahonekela Ovakristau okuti: “Etyi muetavela ondaka ya Huku, ina mueiva kuonthue, onwe mueitavela okuti handakako yomunthu. Mahi, tyotyili ondaka ya Huku.” (1 Tessalonicenses 2:13) Efendelo liotyotyili litunda vala mondaka ya Huku, Ombimbiliya. Kalitundu momalusoke ovanthu ine ovipuka ovikuavo.
7 Ovipuka aviho Jesus alongesile ankho vitunda mo Ndaka ya Huku. (Tanga João 17:17.) Ovikando ovinyingi ankho utumbula Ovihonekwa. (Mateus 4:4, 7, 10) Ovaumbili votyotyili va Huku valandula ongeleka ya Jesus, iya ovipuka aviho valinga valandula etyi tyipopia Ombimbiliya.
8. Oityi Jesus etulongesa konthele yokufenda Jeova?
8 Tuna okufenda vala Jeova. O Salmo 83:18 yati: “Ove, utiwa Jeova, ove vala Omukulami kombanda yohi aiho.” Jesus ankho uhanda ovanthu vanoñgonoke olie Huku Yotyotyili iya evelongesa enyina lia Huku. (Tanga João 17:6.) Jesus wati: “Una okufenda Jeova Huku yove, oe vala una okulingila ovilinga vikola.” (Mateus 4:10) Ngotyo, mokonda tuvaumbili va Huku, tulandula ongeleka ya Jesus. Tufenda vala Jeova, tuundapesa enyina liae, tupu tulongesa vakuetu enyina lia Huku netyi meya okutulingila.
9, 10. Oñgeni tulekesa okuti tuhole vakuetu?
9 Tuesukisa okukala nohole yotyotyili novanthu. Jesus walongesa ovalongwa vae vakale nohole pokati kavo. (Tanga João 13:35.) Ohole kaitei oku tuatuka, ine komihoko novilongo, kolumono ine koluhepo. Ohole pokati ketu ituhonyeka kumwe novakuatate no nomphange. (Colossenses 3:14) Ngotyo onthue katuende kovilwa tupu katuipaa ovanthu. Ombimbiliya yati: “Ovana va Huku no vana ve Liapu, vaimbukilwa kuetyi: Kese munthu wahalingi etyi tyaviuka, katundile ku Huku, na una uyele mukuavo.” Tupu wayawisako okuti: “Tuna okukala nohole kese umwe namukuetu. Tuhalingei nga Kaim watuka ke Liapu, aipaa ondenge yae.”—1 João 3:10-12; 4:20, 21.
10 Onthue tuundapesa ononkhono mbetu, nomuvo wetu, nomalumono etu opo tupameke nokukuatesako vakuetu. (Hebreus 10:24, 25) Tulinga “ovipuka oviwa pala ovanthu aveho.”—Gálatas 6:10.
11. Omokonda yatyi tutavelela okuti Jesus ondyila ituala ku Huku?
11 Tuesukisa okutavela ku Jesus mokonda oe ondyila ituala ku Huku. Ombimbiliya yati: “Kutupu eyovo momunthu omukuavo, mokonda mombuelo yeulu mutupu vali enyina ekuavo, pokati kovanthu tupondola okuyovokela.” (Atos 4:12) Mo Kapitulu 5, komukanda ou, tuelilongesa okuti Jeova watuma Jesus opo aave omuenyo wae ngo tyilikutila opo ayovole ovanthu vetavela. (Mateus 20: 28) Jeova waholovona Jesus opo akale Ohamba keulu, opo akatumine pano pohi. Otyo Ombimbiliya itupopila okuti tuna okutavela ku Jesus ankho tuhanda okukala nomuenyo uhapu.—Tanga João 3:36.
12. Omokonda yatyi onthue tuhelipakela mo pulitika?
12 Onthue katulipake mo pulitika. Jesus kelipakele mo pulitika. Etyi Jesus ankho ekahi nokukoyeswa, apopila omutumini wo Roma Pilatu okuti: “Ouhamba wange kaulingi onthele youye uno.” (Tanga João 18:36.) Nga Jesus, nonthue tuvakuatyili Kouhamba wa Huku, iya mokonda yotyo, kese tyilongo oku tukala katulipake mo pulitika. Mahi, Ombimbiliya itupopila opo “tutavele kovatumini.” (Romanos 13:1) Onthue tutavela ovitumino vio motyilongo omu tukala. Mahi, tyina ovitumino ovio viliponya novitumino via Huku, onthue tulinga ngo no apostolu, mbati: “Onthue tuna yokutavela ku Huku, tyipona kovanthu.”—Atos 5:29; Marcos 12:17.
13. Oityi onthue tuivisa konthele Youhamba wa Huku?
13 Onthue tutavela okuti Ouhamba wa Huku, oo vala maukamanako ovitateka viovanthu. Jesus wapopia okuti “onondaka ombu onongwa Mbouhamba wa Huku,” mambukaiviswa kombanda yohi aiho. (Tanga Mateus 24:14.) Petupu omutumini womunthu utyivila okulinga etyi Ouhamba wa Huku mauketulingila. (Salmo 146:3) Jesus wetulongesa tulikuambele okuita Ouhamba wa Huku etyi ati: “Ouhamba wove uye. Ehando liove lilingwe pano pohi, ngetyi lilingwa keulu.” (Mateus 6:10) Ombimbiliya itupopila okuti Ouhamba wa Huku maukahanyako omautumini aeho “ngao ukakalako apeho.”—Daniel 2:44.
14. Ovalie ove usoka okuti vafenda Huku monkhalelo yaviuka?
14 Konyima yokuelilongesa ononthele ombo pahe lipula okuti: ‘Ovalie valongesa etyi tyikahi mo Mbimbiliya? Ovalie vapopila vakuavo enyina lia Huku? Ovalie valekesa oluembia luotyotyili pokati kavo tupu vetavela okuti Jesus watumwa na Huku opo etuyovole? Ovalie vehelipake mo pulitika? Ovalie valongesa okuti Ouhamba wa Huku oo vala maukamanako ovitateka viovanthu?’ Onombangi mba Jeova valinga vala ngotyo.—Isaias 43:10-12.
OITYI OVE MOLINGI?
15. Oityi tuna okulinga inkha tuhanda Huku etavele efendelo lietu?
15 Okunoñgonoka vala okuti kuna Huku, katyituuka. Alo umwe ovilulu vityii okuti kuna Huku, mahi kavimutavela. (Tiago 2:19) Inkha tuhanda Huku etavele efendelo lietu, kamatutavela vala okuti oko ekahi, mahi tupu matulingi etyi etupopila.
16. Omokonda yatyi tulityilikila ongeleya yomatutu?
16 Opo Huku etavele efendelo lietu, tuna okuanya onongeleya mbomatutu. Omuuli Isaia wahoneka okuti: “Tundei pokati kavo, tualeiko tyasukuka.” (Isaias 52:11; 2 Coríntios 6:17) Otyo tuesukisila okulityilika ovipuka aviho vielikuata nefendelo liomatutu.
17, 18. “Ombambilonia Onene” oityi? Omokonda yatyi tuna yokukanyauka okutundamo?
17 Ongeleya yomatutu oityi? Onongeleya ambuho mbulongesa okufenda Huku monkhalelo yehelikuatele Nondaka yae. Ombimbiliya iihana onongeleya mbomatutu okuti “Ombambilonia Onene.” (Revelação [Apocalipse] 17:5) Omokonda yatyi? Konyima Yombila Onene kononthiki mba Noe, akuhimbikwa okuhindwa onongeleya ononyingi mbo matutu mepundaumbo lio Mbambilonia. Omalongeso oo omatutu aeliyandyana kombanda yohi aiho. Mongeleka, ovanthu ankho vakala mo Mbambilonia ankho vafenda ovikahuku vitatu vielikuata kumwe. Hono, tupu onongeleya mbulongesa okuti Huku wike mu vetatu. Mahi, Ombimbiliya ilongesa nokuayandyuluka okuti kuna vala Huku wike wotyotyili, Jeova. Iya Jesus Omona wae. (João 17:3) Ovanthu ankho vakala mo Mbambilonia tupu ankho vetavela okuti onthele imwe yolutu lwo munthu itualako nomuenyo tyina amankhi, nokuti onthele oyo ipondola okumona ononkhumbi mo ifelunu yotupia. Elongeso olio ha liotyotyili.—Tala outoi 14, na 17, na 18 ukahi konthyulilo yomukanda ou.
18 Huku waula okuti apa katutu onongeleya mbo matutu mambuhanyuako. (Revelação 18:8) Ove utyii omokonda yatyi tyalumbanesila okutunda mo nongeleya mbomatutu? Jeova uhanda utundemo tyina nkhele lihenetake.—Revelação [Apocalipse] 18:4.
19. Tyina utokola okuumbila Jeova, oñgeni Jeova ekuyakulila?
19 Putyina wamatokola okutunda mongeleya yomatutu opo uumbile Jeova, vamwe omapanga ove ine ombunga vapondola okuhanoñgonoka etokolo liove iya avapake omuenyo wove movitateka. Mahi Jeova kemekuyekepo. Mokala pokati kombunga imwe onene, velihole pokati kavo tupu vena ekevelelo liokukala nomuenyo uhapu mouye omupe wa Huku. (Marcos 10:28-30) Hamwe vamwe pomapanga ove ine ombunga vekuyalele mokonda yetokolo walinga liokuumbila Jeova, mahi konyima navo avetavela okulilongesa Ombimbiliya.
20. Omokonda yatyi tyakolela okufenda Huku monkhalelo yaviuka?
20 Apa katutu, Huku makahanyako ono ndingavivi ambuho iya Ouhamba wae aukatumina ohi aiho. (2 Pedro 3:9, 13) Oo maukakala omuvo omuwa! Ovanthu aveho mavakafenda Jeova monkhalelo Jeova ahanda tulinge. Ngotyo tyakolela ulinge etokolo pehepano liokufenda Huku monkhalelo yaviuka.


text:
ALOMBOLUILO A VOKIYIWAKO
Ocili Catiamẽla ku Isia, Komõla, Kuenda Kespiritu Sandu
OMANU va tava kondotilina ya suku umosi muvatatu va siata oku popia hati, Suku wa kongeliwa vomanu vatatu okuti: Isia, Omõla, kuenda Espiritu Sandu. Elongiso liaco li lekisa okuti katatu kavo va lisoka. Vosi vakuonene, kuenda ka va kuatele efetikilo. Ovo siata oku longisa okuti, Isia Suku, Omõla Suku, kuenda Espiritu Sandu laliovo Suku. Pole, vosi yavo va tokekisiwa vosuku yimosi.
Ava va tava kondotilina yaco, ka va tẽla oku yi lombolola ciwa. Pole, lopo va siata oku tava okuti elongiso liaco li sangiwa Vembimbiliya. Puãi, Vembimbiliya ka mu sangiwa ondaka yi popia hati suku umosi “Muvatatu.” Nda ondaka yaco ka yi sangiwamo, anga hẽ ocisimĩlo caco ci sangiwamo? Oco tu tambulule epulilo eli, tu konomuisi ovisonehua omanu va siata oku tukula hati vi vetiya elongiso lia suku umosi Muvatatu.
“NDAKA HAEYE SUKU”
Kelivulu lia Yoano 1:1 tu tangako hati: “Kefetikilo Ndaka wa kala ale, kuenje Ndaka wa kala kumue la Suku, Ndaka haeye Suku.” Upostolo Yoano, noke wa lekisa ciwa okuti “Ndaka” Yesu. (Yoano 1:14) Pole, omo okuti Ndaka o tukuiwa hati Suku, vamue va siata oku sima hati, Omõla la Isia va tokekisua vosuku yimosi.
Ivaluka okuti onepa eyi Yembimbiliya tete ya sonehiwile kelimi lio Helasi. Ava va soneha Embimbiliya va liupa kelimi lio Helasi oku lipongoluila valimi akuavo. Asonehi valua Vembimbiliya ka va sonehele hati “Ndaka haeye Suku.” Momo lie? Momo va kũlĩhĩle ciwa elimi lio Helasi. Asonehi vaco va kuata elomboloko liokuti ondaka eyi hacoko yi sesamẽla oku pongoluiwa. Ndocindekaise: Embimbiliya limue pocinimbu eci li popia hati: “Ndaka wa kala suku.” Embimbiliya likuavo li popia hati: “Ndaka wa kala osuku.” Handi vali Embimbiliya likuavo li popia hati: “Ndaka wa kala la Suku kuenda wa kala lulamba ndowu waye.” Ambimbiliya ava ka a lekisa okuti Ndaka haeye Suku. * Puãi, a lekisa okuti omo liocikele ca velapo a kuete pokati kovilulikilo via Yehova, Ndaka o tukuiwa hati “suku.” Palo, ondaka “suku” yi lomboloka umue “ukuonene.”
KŨLĨHA OCILI CATIAMẼLAKO
Omanu valua ka va kũlĩhĩle elimi lio Helasi. Oco hẽ tu kuata ndati elomboloko lieci upostolo Yoano a yonguile oku popia? Sokolola okuti ulongisi umue o lombolola ondaka yimue kolondonge viaye. Noke pokati kolondonge pa kala oku li patãla kueci catiamẽla kelomboluilo liaco. Oco hẽ olondonge nda via potolola ndati ocitangi caco? Ocili okuti nda va pinga kulongisi oco a va lomboluile ciwa ondaka yaco. Oku kũlĩha alomboluilo akuavo nda ca va kuatisa oku kuata elomboloko liwa liondaka yaco. Cimuamue haico, oco tu kuate elomboloko liwa lieci ca sonehiwa kelivulu lia Yoano 1:1, tu sukila oku konomuisa ovinimbu vikuavo Vievanjeliu lia Yoano oco tu kũlĩhe ocikele ca Yesu. Oku kũlĩha alomboluilo akuavo atiamẽla kondaka eyi, cika ku kuatisa oku kuata elomboloko liwa.
Tu kũlĩhĩsi eci ca sonehiwa kocipama 1, ocinimbu 18 celivulu lia Yoano. Kocinimbu caco tu tangako hati: “Lomue wa la mola Suku [Ukuonenewosi].” Pole, omanu va mõla Yesu, una Yoano a tukula hati: “Ndaka wa linga omunu, kuenje wa tunga pokati ketu . . . tua mola ulamba waye.” (Yoano 1:14) Oco hẽ, ci tava ndati okuti Omõla o litokeka la Suku Ukuonenewosi? Upostolo Yoano wa popiavo hati Ndaka wa “kala kumue la Suku.” Ci tava ndati omunu oku kala la umue ukuavo, pole omunu waco haeye umuamue? Handi kelivulu lia Yoano 17:3 tu sangako olondaka via Yesu vi lekisa okuti eye la Isiaye havamuamueko. Eye o tukula Isiaye hati “ove lika vu Suku yocili.” Noke kesulilo Lievanjeliu liaye, Yoano o sulako loku popia hati: “Ovina evi via sonehiwila okuti vu kolela okuti Yesu eye Kristu, haeye Mõla a Suku.” (Yoano 20:31) Kũlĩhisa okuti Yesu o tukuiwa hati Omõla a Suku, ka tukuiwa hati Suku. Alomboluilo a sangiwa ndeti vovinimbu evi Vievanjeliu lia Yoano, a lekisa ciwa eci olondaka via sonehiwa kelivulu lia Yoano 1:1, vi lomboloka. Yesu, okuti haeye Ndaka, otukuiwa hati “suku” omo okuti okuete ocikele cinene. Pole, ocikele caye ka ca lisokele leci ca Suku Ukuonenewosi.
KONOMUISA UVANGI WACO
Sokolola handi ocindekaise culongisi wa tukuiwa konano. Ndaño lelomboluilo lia eciwa lulongisi, lopo handi vamue pokati kolondonge va kueta atatahãi. Oco hẽ nye vali va sukila oku linga? Ovo va sukila oku sandiliya ulongisi umue ukuavo oco a va ĩhe vali alomboluilo akuavo. Nda ulongisi ukuavo eci a lombolola cimuamue leci ca lombolola ulongisi watete, olondonge ka vi kuata vali atatahãi. Cimuamue haico nda okuete atatahãi eci Yoano a yonguile oku popia catiamẽla ku Yesu kuenda ku Suku Ukuonenewosi, ci tava oku konomuisa eci asonehi vakuavo Vembimbiliya va soneha. Konomuisa ño handi eci ca sonehiwa la Mateo, catiamẽla kesulilo lioluali lulo eye wa tukula olondaka via Yesu poku popia hati: “Eteke liaco lola yaco lomue wa yi kũlĩha, ndaño ovangelo vokilu, ndaño Omõla, te Isia lika.” (Mateo 24:36) Olondaka evi vi lekisa ciwa okuti Yesu hayeko Suku Ukuonenewosi.
Yesu wa popia hati, Isiaye wa kũlĩha vali calua okuti eye muẽle ci sule. Nda Yesu la Suku Ukuonenewosi va lisokele, eye nda wa kũlĩhavo eci Isiaye a kũlĩha. Eci ci lekisa okuti Omõla la Isia havamuamueko. Pole lopo umue pamue o popia hati: ‘olondaka evi via popiwa la Yesu eci a kala omunu.’ Oco hẽ nye ci popiwa catiamẽla kespiritu sandu? Nda espiritu sandu lia lisokele la Suku Isia, momo lie Yesu ka popelele hati olio lia kũlĩha eci Isiaye a kũlĩha?
Osimbu wamamako oku lilongisa Embimbiliya, oka kũlĩha ovinimbu vialua vi lombolola ondaka eyi. Ovio vi lombolola ocili catiamẽla ku Isia, Komõla, kuenda kespiritu sandu.—Osamo 90:2; Ovilinga 7:55; Va Kolosai 1:15.
^ tini. 7 Oco o kuate elomboloko lia suapo kelivulu lia Yoano 1:1, tala Utala Wondavululi 1 ya Kuvala wo 2008, kemẽla 24–25, kelimi lioputu, wa sandekiwa Lolombangi Via Yehova.


text:
VUTALA VUA KANIUNGI (VUA KU LILONGESA) Setembro 2017
Ovu Vtuala vu li na vilongesa via 23 ya Outubro ku 26 ya Novembro , 2017.
Puenu Vakua ku Lipokuesa
Vati malungano a mu Mbimbiliya a hasa ku tu kuasa ku muesa eci cifua ca cili? Omo lia vika Vakua Kilistu va pande ku lihakela kapandi ka ku ci muesa?
Tambuluisenu Cikeketima ca Yehova
Tangua limo Yehova ua lisoluele kuli Mosesa mu ku litumbula ha lizina lieni na vifua vieni. Cimo ca vifua via katete via tumbuile Njambi ca puile cikeketima. Cikeketima ca pua cika, kaha omo lia vika ca pande ku pua ca seho kuli enu?
“Lizi lia Njambi Yetu li ka Mana ku Miaka Yose ya Ya-ye”
Vutuhu Mbimbiliya ya huile laza ku soneka, lelo lino kasi ikeyo i ve ku landesa, cipue malimi aluluka na pulitika, na ku luisa vakua ku langulula Mbimbiliya.
“Lizi lia Njambi . . . lia Kala na Ngolo”
Va vengi va na alulula miono yavo mu njila ya ku komouesa cikuma omo lia ku lilongesa Lizi lia Njambi. Vika via tondeka linga Mbimbiliya i kale na ngolo mu muono uetu?
“Kolesa . . . na ku Linga Cipanga”
Omo lia vika tua tondeka ku simpa kaha vati tu hasa ku ci uana?


text:
EHOKOLOLO 15
Omukulukadi waLot ta tale konima
LOT noukwaneumbo waye ova li hava di meumbo limwe naAbraham medu laKanaan. Ndele efiku limwe Abraham okwa lombwela Lot a ti: ‘Kape na vali oulifilo wa wana oimuna yetu aishe. Onghee hano, natu tukaukeni. Ngeenge ove oto i kombinga yokolumosho, ame ohandi i kolulyo, ile ngeenge ove oto i kolulyo, ame ohandi i kolumosho.’
Eshi Lot a konakona edu alishe, okwa hoolola ombinga iwa oko kwa li ku na omeva nomwiidi woimuna muhapu. Onhele oyo a hoolola oya li mefilu laJordan. Onghee hano, Lot noukwaneumbo waye noimuna yaye ova tembukila konhele oyo. Hauxuninwa, ova ka tunga eumbo lavo moshilando hashi ifanwa Sodom.
Ovanhu vomuSodom ova li ovakolokoshi. Molwaashi Lot okwa li omulumenhu muwa, ka li a panda oikala yovanhu va tya ngaho. Kalunga naye ka li a panda oikala yovanhu ovo. Xuuninwa, Kalunga okwa ka tuma ovaengeli vavali va ka londwele Lot kutya ota ka hanauna po Sodom nosho yo oshilando shikwao osho sha li popepi shedina Gomorra. Kalunga okwa li ta ka hanauna po oilando oyo omolwowii wayo.
Ovaengeli ova lombwela Lot tava ti: ‘Endelela! Kufa omukulukadi woye novanakadona voye vavali mu dje mo moshilando eshi!’ Molwaashi Lot noukwaneumbo waye ova li tava ende kanini, ovaengeli ovo ove va kwata momaoko ndele tave va pitifa mo moshilando osho. Opo nee omweengeli umwe okwa ti: ‘Indeni onhapo mu ka xupife eemwenyo deni. Inamu tala nande konima. Indeni keemhunda, opo muha hanaunwe po.’
Lot novanakadona vaye ova li va dulika. Ova ya onhapo keemhunda. Inava kanghama nandenande noinava tala konima. Ndele omukulukadi waLot ka li a dulika. Eshi va ya onhapo oshinano shonhumba okudja muSodom, omukulukadi okwa kala ofika ndele ta tale konima. Ohaluka, omukulukadi waLot okwa shituka oshivanda shomongwa. Mbela ou mu wete mefano olo?
Ohatu dulu okulihonga mo oshilihongomwa shiwa mehokololo eli. Ohatu lihongo mo kutya Kalunga oha xupifa ovanhu ovo hava dulika kuye, ndele iha amene ovo ihava dulika kuye.
Genesis 13:5-13; 18:20-33; 19:1-29; Lukas 17:28-32; 2 Petrus 2:6-8.


text:
O JW LIBRARY
Fetika Oku Talavaya lo JW Library—Android
Ciwa wa iñila vo JW Library. O aplikativo yilo ya sokiyiwila oku tanga loku lilongisa Embimbiliya. O pondola oku talavaya lolondimbukiso vio aplikativo yaco vi kasi kulala woku sandiliya. Oco wiñile vulala woku sandiliya, seya lomuine konẽle yepĩli, ale tioka pondimbukiso Yoku Fetika konẽle yepĩli kilu.
Embimbiliya
Alivulu
Ocisonehua Ceteke Leteke
Online
Apongoloko
Embimbiliya
Ku lekisiwa Embimbiliya oco o tange, loku tapa Ambimbiliya akuavo. Tioka kelivulu Liembimbiliya, noke ketendelo, kuenje tanga. Eci o tanga, o sanga atosi, latosi akuavo, lovisonehua vikuavo apa o Lilongisa. Oco o tale Ambimbiliya akuavo, yulula ponepa yoku sandiliya, noke tioka Pembimbiliya oco o tiukile kulala walivulu Embimbiliya.
Alivulu
Ponepa Alivulu citava oku tala ovipama vialivulu oku tanga, vioku yevelela, lolovideo. Tioka kelivulu limue oco o tange. Poku tanga, o sanga ovisonehua vimue via tukuiwa. Tioka Pocisonehua oco o tale ocinimbu caco ponepa o Lilongisa. Tioka kulala wa yikula oco ende pocinimbu Cembimbiliya.
Oco o yulule elivulu likuavo, kuende ponepa yoku sandiliya noke tioka Alivulu oco o tiukile kulala walivulu.
Ocisonehua Ceteke Leteke
Kuende ponepa yoku sandiliya, tioka Kocisonehua Ceteke Leteke oco o tale ocisonehua.
Online
Ponepa yoku sandiliya pa sangiwavo o Online okuti muli olonumbi vietu vio Internet.
Apongoloko
kũlĩhĩsa nda vo JW Library mua lingiwa apongoloko oco a iñilevo votablet yove.
Talavaya locimalẽho cokaliye co Android ci sangiwa vo tablet yove ale votelefone. Oco o kũlĩhe olonumbi vikuavo, iñila vonumbi eyi: https://support.google.com/nexus/answer/4457705.
Oco ci ku leluke, sokiya o tablet yove lonjila yimue okuti yi linga apongoloko oyo muẽle. Oco o kũlĩhe olonumbi vikuavo, iñila vonumbi eyi: https://support.google.com/googleplay/answer/113412.


text:
VUTALA VUA KANIUNGI (VUA KU LILONGESA) Maio 2017
Mu mukanda uno mu li vilongesa via 3-30 ya Julho ya 2017.
Kuasenu Vakua ku Tina va ‘Pangele Yehova na Ndzolela’
Vati mu hasa ku kala na cizango ca ku ambuluila muzimbu ua cili kuli vakua ku tina ka va tantekeya Yehova?
Kuasenu Vana va Vakua ku Tina
Nga mua pua cisemi ua ku tina, vati mu hasa ku kuasa vana venu va lilongese via Yehova? Vati vakuavo va hasa ku kuasa?
Kati mu Tavese Cilemo Cenu ci Tontole
Vakua Kilistu vamo va ku sekulu ya ku livanga va tavesele cilemo cavo ci tontole. Vati tu hasa ku kaniamesa cilemo cetu kuli Yehova?
‘Ua Nji Lema ku Hiana Ava Ni?’
Yesu ua longesele Simone Petulu viuma via seho ku tuala ha ku tuameka viuma. Netu citava tu pangese vilongesa viaco lelo lino?
Ndzolela ya Kala ha ku Yoya Muono ua Uasi
Vika via lingisile yala na mpuevo ku asiuisa muono uavo? Vati va lingilemo? Omo lia vika cihangula cavo ca va vuisile ndzolela?
MUZIMBU UA KU YOYA
Vusindamatuitui ka vua nji Tanguile ku Longesa Vakuetu
Walter Markin ke ku ivua, vunoni kasi ue ku ivua ndzolela na vivezikiso via vingi mu ku pangela Yehova Njambi.


text:
OCIPAMA CEKŨI LECELÃLA
Ndi Sukila hẽ Oku Tumbika Omuenyo Wange ku Suku Loku Papatisiwa?
1. Nye pamue o sima noke yoku lilongisa lutate elivulu lilo?
VOKUENDA kuelilongiso liove velivulu lilo, wa lilongisa ovina vialua viocili viatiamẽla Kembimbiliya ndeci: Ohuminyo ya Suku yoku kuata omuenyo ko pui, ekalo liomanu va fa, kuenda elavoko liepinduko. (Ukundi 9:5; Luka 23:43; Yoano 5:28, 29; Esituluilo 21:3, 4) Citava okuti wa fetika oku endaenda kolohongele Violombangi Via Yehova, kuenje o tava okuti vi kuãi efendelo liocili. (Yoano 13:35) Citavavo okuti wa fetika oku kuata ukamba la Yehova, kuenje wa nõlapo oku u vumba. Pamue o sima ndoco: ‘Nye ndi sukila oku linga cilo oco ndi vumbe Suku?’
2. Momo lie ulume umue wo kofeka yo Etiopia a lekisila onjongole yoku papatisiwa?
2 Ulume umue wa kala kotembo ya Yesu, wa kuatelevo ocisimĩlo ca tukuiwa ndeti. Noke liotembo yimue tunde eci Yesu a pinduiwa, ondonge yimue ya Yesu o tukuiwa hati Filipu, wa kundila ulume waco. Filipu wa eca uvangi wokuti, Yesu eye Mesiya. Omo liaco, ulume wo kofeka yo Etiopia wa vetiyiwa lovina a lilongisa, kuenje wa popia hati: “Ovava ya; nye ci nateka oku papatisiwa?”
3. (a) Ocihandeleko cipi Yesu a ecele kolondonge viaye? (b) Omunu o sukila oku papatisiwa ndati?
3 Embimbiliya li longisa okuti, nda o yongola oku vumba Yehova o sukila oku papatisiwa. Yesu wa sapuila kolondonge viaye hati: ‘Ka longisi omanu vo kolofeka viosi oco va linge olondonge, va papatisi.’ (Mateo 28:19) Yesu wa tu sila ongangu yiwa eci a papatisiwa. Momo, ka vo pesilile ovava vutue eci a papatisiwa, pole, wa iñisiwa vovava. (Mateo 3:16) Koloneke vilo, nda omunu umue o papatisiwa, o sukilavo oku iñisiwa vovava.
4. Epapatiso liove li lekisa nye komanu?
4 Eci o papatisiwa o lekisa komanu vakuavo okuti, o yongola oku kala ekamba lia Suku, kuenda o yongola oku u vumba. (Osamo 40:7, 8) Omo liaco, o pondola oku lipula ndoco: ‘Nye ndi sukila oku linga oco ndi papatisiwe?’
UKŨLĨHĨSO KUENDA EKOLELO
5. (a) Nye o sukila oku linga tete osimbu kua papatisiwile? (b) Momo lie olohongele Viakristão vi kuetele esilivilo?
5 Osimbu kua papatisiwile handi, o sukila oku kũlĩha Yehova kuenda Yesu. Ove wa fetika ale oku ci linga poku lilongisa Embimbiliya. (Tanga Yoano 17:3.) Pole, hacoko lika o sukila oku linga. Embimbiliya li popia okuti o sukila oku “yukisua lukũlĩhĩso wa suapo” wocipango ca Yehova. (Va Kolosai 1:9) Olohongele Violombangi Via Yehova vi ka ku kuatisa oku kuata ukamba la Yehova. Eli olio esunga lieci o sukilila oku endaenda kolohongele olonjanja viosi.—Va Heveru 10:24, 25.
6. Ovina vipi viatiamẽla Kembimbiliya o sukila oku kũlĩha osimbu kua papatisiwile?
6 Yehova ka kevelela okuti ove o kũlĩha ovina viosi vi kasi Vembimbiliya osimbu kua papatisiwile. Eye ka kevelile okuti ulume wo kofeka yo Etiopia o kũlĩha ovina viosi osimbu ka papatisiwile. (Ovilinga 8:30, 31) Momo, tu ka amamako oku lilongisa ovina viatiamẽla ku Suku otembo ka yi pui. (Ukundi 3:11) Pole, oco o papatisiwe o sukila oku kũlĩha alongiso Embimbiliya, kuenda oku tava kovina viaco.—Va Heveru 5:12.
7. Elilongiso liove Liembimbiliya lia ku kuatisa ndati?
7 Embimbiliya li popia hati: “Oku sanjuisa Suku ka ku tẽliwa te lekolelo.” (Va Heveru 11:6) Osimbu kua papatisiwile o sukila oku lekisa ekolelo. Embimbiliya li tu sapuila okuti kosimbu omanu vamue va kala volupale luo Korindo, eci va yeva ovina olondonge via Yesu via longisa, va vetiyiwa oku “tava, kuenje va papatisiwa.” (Ovilinga 18:8) Cimuamue haico o sukila oku linga okuti, elilongiso liove Liembimbiliya li ku kuatisa oku lekisa ekolelo kolohuminyo via Suku, kuenda kunene wocisembi ca Yesu okuti, ci pondola oku tu yovola kekandu kuenda kolofa.—Yehosua 23:14; Ovilinga 4:12; 2 Timoteo 3:16, 17.
SAPELA LOMANU VAKUAVO CATIAMẼLA KOCILI CEMBIMBILIYA
8. Nye ci pondola oku ku vetiya oku sapuila komanu vakuavo catiamẽla kovina o kasi oku lilongisa?
8 Osimbu amamako oku lilongisa ovina vialua viatiamẽla Kembimbiliya loku limbuka ndomo vi ku kuatisa komuenyo wove, ekolelo liove li pamisiwa. Noke o ka kuata onjongole yoku sapuila komanu vakuavo catiamẽla kovina o kasi oku lilongisa. (Yeremiya 20:9; 2 Va Korindo 4:13) Komanu vapi o sukila oku sapuila ovina wa lilongisa?
9, 10. (a) Komanu vapi o sukila oku sapuila ovina wa lilongisa? (b) Nye o sukila oku linga nda o yongola oku kundila kumosi la vamanji vekongelo?
9 Citava okuti ovina o kasi oku lilongisa, o yongola oku vi sapuila kepata liove, kakamba vove, komanu va lisungue love, ale komanu o talavaya lavo kupange woku sanda eteku. Oku linga ovina viaco ciwa, pole o sukila oku lekisa esumbilo kuenda ocisola. Noke o ka fetika oku kundila kumosi la vamanji vekongelo. Eci o limbuka okuti wa lipongiya, o pondola oku sapela la manji o kasi oku ku longisa Embimbiliya poku u sapuila hati, o yongolavo oku endaenda kupange woku kunda la vamanji vekongelo. Nda ulongisi wove wa limbuka okuti, ove wa lipongiya ciwa kuenda wa kapako olonumbi Viembimbiliya, akulu vavali vekongelo va ka linga esokiyo lioku sapela love kumue lulongisi wove.
10 Nye akulu vekongelo va ka linga vesokiyo liaco? Akulu vekongelo va ka sapela love oco va limbuke nda o kuete elomboloko liovina wa lilongisa, o tava kalongiso Embimbiliya, o pokola kovina viaco, kuenda o yongola oku linga Ombangi ya Yehova. Ivaluka okuti, akulu vekongelo va kapako vamanji vosi vekongelo oku kongelamo ove. Omo liaco, ku ka kuate usumba woku sapela lavo. (Ovilinga 20:28; 1 Petulu 5:2, 3) Eci akulu vekongelo va mala oku sapela love, va ka ku sapuila nda citava oku fetika oku kundila kumosi la vamanji vekongelo.
11. Momo lie ci kuetele esilivilo oku linga apongoloko osimbu kua fetikile oku kundila kumosi la vamanji vekongelo?
11 Akulu vekongelo pamue va ku sapuila okuti, o sukila oku linga apongoloko amue osimbu kua fetikile oku kundila kumosi la vamanji vekongelo. Momo lie ci kuetele esilivilo oku linga apongoloko aco? Momo, eci tu sapela lomanu vakuavo catiamẽla ku Yehova Suku tu lekisa okuti tulonumiwa viaye, kuenda tu sukila oku ambata omuenyo weca esivayo kokuaye.—1 Va Korindo 6:9, 10; Va Galatia 5:19-21.
LIKEKEMBELI KUENDA PONGOLOKI
12. Momo lie omanu vosi va sukilila oku likekembela?
12 Kuli ocina cikuavo o sukila oku linga osimbu kua papatisiwile handi. Upostolo Petulu wa popia hati: “Likekembeli, pongoloki oco akandu ene a ecelue.” (Ovilinga 3:19) Oku likekembela ku lomboloka nye? Ku lomboloka oku pinga ongecelo omo liocina cimue ka ca sungulukile tua linga. Nda wa kuatele ocituwa coku linga ukahonga, o sukila oku likekembela. Ndaño okuti pamue wa siata oku likolisilako oku linga ovina via sunguluka, pole, o sukila oku likekembela. Momo, vosi yetu tua siata oku lueya, kuenda tu sukila oku pinga ongecelo ku Suku.—Va Roma 3:23; 5:1.
13. Oku ‘pongoloka’ ku lomboloka nye?
13 Anga hẽ o sukila lika oku popia hati nda likekembela omo liovina vĩvi nda linga? Sio. Petulu wa popia hati, o sukilavo oku ‘pongoloka.’ Eci ci lomboloka okuti, o sukila oku yuvula ovituwa viosi vĩvi, kuenje, o fetika oku linga ovina via sunguluka. Sokolola ndeci okuti, o kasi oku enda kocitumãlo cimue onjanja yatete. Noke liotembo yimue, o limbuka okuti o kasi oku enda lonjila yikuavo. Nye o sukila oku linga? O sukila oku talama kuenda oku ñualapo oco ende lonjila o yongola. Cimuamue haico o sukila oku linga okuti, osimbu amamako oku lilongisa Embimbiliya, pamue o limbuka okuti o kuete ovituwa vimue o sukila oku siapo. Oku lekisa onjongole yoku ‘pongoloka,’ ci lomboloka oku siapo ovituwa vĩvi, kuenje o fetika oku linga ovina via sunguluka.
LITUMBIKA KU SUKU
14. O litumbika ndati ku Suku?
14 Ocina cikuavo ci kuete esilivilo lia velapo ove o sukila oku linga osimbu kua papatisiwile, oku litumbika ku Yehova. O litumbika ku Yehova eci o linga ohutililo yoku likuminya okuti, eye lika o fendela. Kuenje, o lekisa okuti oku linga ocipango caye oco ocina ca velapo komuenyo wove.
15, 16. Nye ci vetiya omunu oku litumbika ku Suku?
15 Oku likuminya oku vumba lika Yehova ku sokisiwa loku likuminya omunu umue ove o sole okuti, o kala laye vokuenda kuomuenyo wove wosi. Sokolola ndeci okuti, ulume umue o kasi oku namulãla lukãi umue. Osimbu ulume amamako oku kũlĩha ciwa ukãi waco, ocisola o kuetele ci livokiya, kuenje cu vetiya oku tokekisa laye olohuela. Ndaño okuti ka ca lelukile oku nõla onjila yaco, pole ulume o lekisa onjongole yoku tava ocikele caco omo liocisola o kuetele.
16 Osimbu amamako oku lilongisa eci catiamẽla ku Yehova, ocisola cove kokuaye ci livokiya, kuenje o likolisilako oku linga ovina viwa oco u vumbe. Kuenje, vohutililo o linga o likuminya okuti, eye lika o vumba. Embimbiliya li popia hati, omunu wosi o yongola oku kuama Yesu, “ka ka lisokolole vali eye muẽle.” (Marko 8:34) Olondaka evi vi lomboloka nye? Vi lomboloka okuti epokolo liove ku Yehova olio li kuete esilivilo lia velapo komuenyo wove. Momo, ovina Yehova a yongola ovio vi kuete esilivilo lia velapo okuti, olonjongole viove kumue lovimãho viove vi sule.—Tanga 1 Petulu 4:2.
KU KA KUATE USUMBA OMO LIOKU LUEYA
17. Momo lie omanu vamue ka va litumbikila ku Yehova?
17 Omanu vamue ka va siatele oku litumbika ku Yehova omo liusumba wokuti, ka va pondola oku tẽlisa ohuminyo va linga yoku u vumba. Ovo ka va yongola oku sumuisa Yehova, ale pamue va sima okuti, Yehova ka kapiko ovina va linga nda ka va litumbikile kokuaye.
18. Nye ci pondola oku ku kuatisa oco o yule usumba woku linga ocina cimue ci sumuisa Yehova?
18 Ocisola o kuetele Yehova ci ku kuatisa oku yula usumba woku u sumuisa. Omo okuti u kuetele ocisola, o likolisilako oku tẽlisa ohuminyo wa linga kokuaye. (Ukundi 5:4; Va Kolosai 1:10) Ku kuata ovisimĩlo viokuti, ka ca lelukile oku linga ocipango ca Yehova. Upostolo Yoano wa soneha ndoco: “Eci oco ci lomboloka ocisola ca Suku okuti, tu pokola kovihandeleko viaye; puãi ovihandeleko viaye ka vi lemi.”—1 Yoano 5:3.
19. Momo lie ku sukilila oku kuata usumba woku litumbika ku Yehova?
19 Oco o litumbike ku Yehova ku sukila oku li pua. Eye ka kevelela okuti tu linga ovina ka tu tẽla. (Osamo 103:14) Yehova o ku kuatisa oku linga eci ca sunguluka. (Isaya 41:10) Kolela ku Yehova lutima wove wosi, kuenje eye “o suñamisa olonjila viove.”—Olosapo 3:5, 6.
OKU SAPULA ONDAKA YI TUALA KEPOPELO
20. Nye o sukila oku linga noke yoku litumbika ku Suku?
20 O sima hẽ okuti wa lipongiya oco o litumbike ku Yehova? Noke yoku litumbika ku Yehova, o lekisa okuti wa lipongiya oco ece enanga likuavo. O sukila oku papatisiwa.
21, 22. O pondola oku linga ndati ‘esapulo liondaka’ yekolelo liove?
21 Mitavaso yakulu vekongelo o sukila oku kũlĩha okuti wa litumbika ku Yehova kuenda o yongola oku papatisiwa. Noke, eye o ka linga esokiyo liokuti, akulu vamue vekongelo va ka pitulule love alongiso amue Embimbiliya. Nda akulu vekongelo va limbuka okuti wa lipongiya, va ka ku sapuila okuti, o ka papatisiwa kohongele yimbo ale yofeka Yolombangi Via Yehova. Kohongele yaco, ku ka lingiwa ohundo yi situlula elomboloko liepapatiso. Manji o linga ohundo, o ka linga apulilo avali a leluka ku vana va lipongiya oco va papatisiwe. Poku tambulula apulilo aco, ove o lekisa okuti o ka “sapula ondaka” yekolelo liove.—Va Roma 10:10.
22 Noke, o ka papatisiwa. Poku ci linga, o ka iñisiwa vovava. Epapatiso li ka lekisa komanu vosi okuti, wa litumbika ku Yehova, kuenda cilo wa linga Ombangi ya Yehova.
ELOMBOLOKO LIEPAPATISO LIOVE
23. Oku papatisiwa “vonduko ya Tate la Mõla kuenda espiritu sandu” ci lomboloka nye?
23 Yesu wa popia hati, olondonge viaye via sukilile oku papatisiwa “vonduko ya Tate la Mõla kuenda espiritu sandu.” (Tanga Mateo 28:19.) Eci ci lomboloka nye? Ci lomboloka okuti, ove wa kapako omoko ya Yehova locikele Yesu a kuete vocipango ca Yehova, kuenda ndomo espiritu sandu lia siata oku kuatisa koku tẽlisiwa kuocipango caye.—Osamo 83:18; Mateo 28:18; Va Galatia 5:22, 23; 2 Petulu 1:21.
24, 25. (a) Epapatiso li lomboloka nye? (b) Nye tu ka konomuisa vocipama ca sulako celivulu lilo?
24 Epapatiso li lomboloka ocina cimue ci kuete esilivilo lia velapo. Eci iñisiwa vovava, ci lomboloka okuti, wa siapo ovituwa vĩvi wa enda oku linga. Eci o tunda vovava ci lekisa okuti, o ka fetika omuenyo wokaliye poku linga ocipango ca Suku. Vepuluvi liaco o lekisa okuti, wa fetika oku vumba Yehova. Ivaluka okuti, kua litumbikile komunu umue, kocisoko cimue, ale kupange umue. Pole, wa tumbika omuenyo wove ku Yehova.
25 Elitumbiko liove li ku kuatisa oku kuata ukamba la Suku. (Osamo 25:14) Pole, ka ci lomboloka okuti omunu o ka popeliwa omo lioku papatisiwa. Upostolo Paulu wa soneha ndoco: “Kolisiko oku linga eci ci koka epopelo liene lusumba loku luluma.” (Va Filipoi 2:12) Epapatiso olio efetikilo. Pole, tu pondola oku kuata ndati ukamba la Yehova? Ocipama ca sulako celivulu lilo ci ka tambulula epulilo eli.


text:
EPULILO 3
Nye Ndi Sukila Oku Linga Oco Ndi Sapele Ciwa Lolonjali Viange?
NYE O SUKILA OKU LINGA?
Sokolola ulandu u kuãimo ndoco: Ca kala Votatu koñolosi. Umalẽhe umue ukuenje o tukuiwa hati Lucas, o kuete 17 kanyamo, wa mala oku yelisa vohondo yaye, kuenje o sesamẽla oku puyuka. Omo liaco, o yikula o Televisãu.
Vepuluvi liaco, isiaye iñila vonjo lonyeño yalua!
Kuenje, o popia hati: “ A Lucas! Momo lie vepuluvi lilo o kasilili oku pesila otembo koku tala o Televisãu? O sukila oku kuatisa manjove oku linga ovopange o vonjo. Momo lie kua siatelele oku tẽlisa ovina tu yongola okuti, ovio o linga?”
Vepuluvi liaco Lucas o kaluka loku popia hati: “Wa fetika vali lombangulo yove ka ya sungulukile!”
Omo liaco, isiaye amela ponele yaye, kuenje u pula hati: “A Lucas, nye wa popia? Pitulula olondaka viove.”
Lonyeño yalua Lucas o popia hati: “Sia popele cimue. Si yongola oku ndi sakalaisa.”
Noke, isiaye o fetika oku tema calua, kuenje o popia hati: “Ku kuete omoko yoku ndi tambulula ndoco.”
Nda ove wa kalele Lucas, nye nda wa linga oco o yuvule oku lihoya la isiove?
SOKOLOLA LUTATE!
Oku kuata ocituwa coku sapela ciwa lolonjali viove, ku sokisiwa loku endisa ekãlu. Nda omunu o liendisa wa limbuka okuti etapalo lia yikiwa, o ñualela ketapalo likuavo.
ULANDU WOCILI:
Nda osimbu o kasi oku endisa ekãlu wa limbuka okuti etapalo lia yikiwa, o ñualela ketapalo likuavo. Cimuamue haico o sukila oku linga okuti, oco o kuate ocituwa coku sapela ciwa lolonjali viove, o sukila oku ci linga lesunguluko.
LÍVIA O KUETE OVISIMĨLO VITATU NDECI:
Oku sapela lonyeño la isiaye.
Lívia o kaluka hati: “Njevele! Citava hẽ oku tiamisila utima kovina ndi kasi oku popia?”
Ka yongola oku amamako oku vangula la isiaye.
Omo liaco, Lívia o liwekapo oku sapuila isiaye catiamẽla kovitangi viaye.
O nõla epuluvi lia sunguluka oco a lombolole ocitangi caye.
Vepuluvi likuavo, Lívia o linga esokiyo lioku sapale la isiaye, ale o soneha ukanda umue, kuenje o weca ku isiaye oco a u tange.
Pokati kovisimĩlo via tukuiwa ndeti, ocisimĩlo cipi o sima okuti oco Lívia a sukilile oku nõla?
SOKOLOLA ONIMA YACO: Isia ya Lívia o tiamisila utima kovina vikuavo. Nda Lívia wa nõlele ocisimĩlo A, pamue isiaye nda wa sima okuti, ka kuete esunga lieci a kalukila. Kuenje, ka kuata elomboloko lieci omõla waye a temẽla. Ndaño Lívia wa kaluka, pole, ka ci vetiya isiaye oku yevelela ovina a yongola oku u sapuila. Ocituwa caco ka ci lekisa okuti wa sumbila isiaye. (Va Efeso 6:2) Anga hẽ ca sunguluka okuti, omõla o kuama ocisimĩlo catete oco a tetulule ocitangi caye?
Nda Lívia wa nolele ocisimĩlo B, pamue nda co kuatisa oku tetulula ocitangi caco. Anga hẽ ocisimĩlo ca tukuiwa ndeti oco ca sunguluka? Lívia o sukila ekuatiso lia isiaye, oco a tetulule ocitangi a kasi oku liyaka laco. Nda wa liwekapo oku sapela, isiaye o kũlĩha ndati ocitangi omõla a kasi oku liyaka laco? Nda ka sapela la isiaye, ka tambula ekuatiso.
Nye cipopiwa catiamẽla kocisimĩlo C? Nda Lívia wa sokiya epuluvi likuavo lioku sapela la isiaye, cu kuatisa oku likandangiya. Kuenje, o sandiliya onjila yikuavo yoku tetulula ocitangi caco. Pole, nda wa nõlapo oku sonehela ukanda umue isiaye loku lombolola ocitangi caye, cu kuatisa oku kuata esanju.
Nda Lívia wa nõlapo oku soneha ovisimĩlo viaye, ci pondolavo oku u kuatisa oku lombolola ovina vi kasi vutima waye. Eci isia a tanga ukanda waco, o kuata elomboloko liovitangi omõla a kasi oku liyaka lavio. Ku tava hẽ okuti, ocisimĩlo C, ci pondola oku kuatisa Lívia kumue la isiaye? Nda wa sapela la isiove catiamẽla kocitangi o kasi oku liyaka laco, ci lekisa okuti, o kasi oku kapako onumbi Yembimbiliya li popia hati: “Kakateli kovina vi koka ombembua.”—Va Roma 14:19.
Ocisimĩlo cipi cikuavo Lívia a sukilile oku nõla?
Sokolola ocina cikuavo Lívia a sukilile oku linga omo liocitangi a kala oku liyaka laco. Noke, soneha ocisimĩlo cove ponepa yi kuãimo, oco o limbuke onima yaco.
AVOID SENDING MIXED MESSAGES
O sukila oku lavulula. Momo, pamue o popia ovina vimue okuti, olonjali viove ka vi kuata elomboloko liaco.
ULANDU:
Sokolola ndeci okuti, olonjali viove vi limbuka okuti wa sumua, kuenje vi ku pulisa esunga liaco. Pole, o vi sapuila ndoco: “Si yongola oku vangula catiamẽla konda yaco.”
Pole, olonjali viove vi sima okuti, wa vi sapuila ndoco: “Si kolela kokuene okuti, ndu ku sapuili ovitangi viange. Ndi vi sapuila lika kakamba vange. Momo, ka vu sesamẽla oku vi yevelela.”
Sokolola ndeci okuti, o kasi oku liyaka locitangi cimue, kuenje, olonjali viovi vi ku pulisa oco vi limbuke nda o sukila ekuatiso liavo. Kuenje, o vi sapuila ndoco: “Ka vu ka sakalali lame, nda kũlĩha eci ndi sukila oku linga oco ndi tetulule ocitangi caco.”
Olonjali viove vi pondola oku kuata elomboloko lie?
What might your parents hear?
What might be a better response from you?


text:
Vutumbe Vuka Njambi ua Kala Navuo Kuli Yetu?
NGA MU tanda umo mukanda ua mizimbu, mu tala TV, ni mu halakana ku cisandzi, mu ka mona na ku ivua mizimbu ya ingi ya vumbanditu, ndzita na vukenia. Ni halumo yenu mpundu mu li na ku yanda omo lia ku vavala cenu ni omo lia ku tsisa umo kavusoko kenu.
Lihulenu nguenu:
Evi vikevio via tonda Njambi kuli yange na ku vusoko vuange ni?
Kulihi nji hasa ku uana vukuasi mu ku lua na visoti viange?
Tangua ku ka kala ciyulo ca vusunga ni?
Mbimbiliya ya hana vikumbululo via cili ku vihula viaco.
MBIMBILIYA NGUAYO NJAMBI TANGUA A KA LINGA EVI VIKOMOUESO HA MAVU.
Vantu ka va ka vavala naua, cipue ku kulupa ni ku tsa. —Ku-Solola 21:4
“Cilema a ka tumbuka ngue ntava.”—Isaya 35:6
“Meso a tupuputa a kemuka.”—Isaya 35:5
Vatsi tangua va ka sanguka.—Yoano 5:28, 29
Na umo uahi a ka vavala naua.—Isaya 33:24
“Meso a tupuputa a kemuka.”—Isaya 35:5
UANENU VUKUASI MU KU LILONGESA MBIMBILIYA
Ca casi ku singanieka ngecize vi mu na tanda ha mafo a ku putukila mu livulu lino via pua vilota via ngoco. Vunoni Njambi ua kulahesa ngecize vuovuno a ka neha evi viuma viaco hano ha mavu, kaha Mbimbiliya ya lombolola vati a ka lingamo.
Vunoni kati ovio lika ya lombolola Mbimbiliya. Ya tu leka naua vi tua pande ku tantekeya linga tu kale na ndzolela ya vusunga na ku yoya vuino mu ntsimbu ino vene. A ci singaniekenu kamandende ha viuma vie ku mi umisa mutima. Ngeci mua, vimbongo, visoti mu vusoko, ku vavala, ni ku-tsa ca muntu u mua lema cikuma. Mbimbiliya i hasa ku mi kuasa mu visoti evi, kaha i hasa naua ku mi lembezieka mu ku kumbulula vihula ngeci muevi:
Omo lia vika tu hasa ku kala na vusunga nguetu Njambi a ka puisamo viose via kulahesa?
Ku tanda eli livulu ci muesa ngecize mu tonda ku tantekeya vi ya longesa Mbimbiliya. Eli livulu li mi kuasa mpundu. Muli vihula vi va kumbulula mu vinanga, vize vi ka mi kuasa ku ivuisisa vuino Mbimbiliya. Vantu vavengi va lema ku lilongesa Mbimbiliya na Vakaleho va Yehova. Tua lavelela ngecize nenu mu ka lema ku simutuila navo. Tua vundila linga Njambi a mi vezikise omo mu lilongesa Mbimbiliya!


text:
AMALẼHE VA PULA
Nda Lipongiyila Oku Namulãla?
Oku namulãla ci lomboloka nye?
Cipi ocimãho coku namulãla?
Ndi kasi ale votembo yoku namulãla?
Momo lie ci kuetele esilivilo oku kevelela?
Oku namulãla ci lomboloka nye?
Ove olonjanja vialua o tunda lomunu umue ukuavimatamata via litepa. Anga hẽ, vu kasi oku namulãla?
Ove o sole omunu umue ukuavimatamata via litepa. Wa siati oku litumisa asapulo kuenda oku sapela votelefone olonjanja vimue vokuenda kueteke. Anga hẽ, vu kasi oku namulãla?
Olonjanja viosi eci o kasi lakamba, o kala lika ponele yomunu waco. Anga hẽ, vu kasi oku namulãla?
Citava okuti ca leluka kokuove oku tambulula epulilo liatete, pole, pamue wa sokolola calua oco o tambulule apulilo akuavo. Oku namulãla ci lomboloka nye?
Nda o kasi pokati komanu, noke ovisimĩlo viove o vi tiamisila lika komunu umue, kuenje omunu waco o tiamisilavo ovisimĩlo viaye kokuove, ci lekisa okuti vu kasi oku namulãla.
Omo liaco, etambululo liapulilo a votuiwa ndeti, oco. Ci kale okuti vu sapela votelefone, vo internet, ale vaso la vaso, nda ca kũlĩhĩwa lomanu ale sio, nda vu lekisa ovisimĩlo vioku likuela, ceca uvangi wokuti vu kasi oku namulãla.
Cipi Ocimãho coku Namulãla?
Oku namulãla ku sukila oku kuata ocimãho cimue: Oku kuatisa ulume kuenda ukãi oku nõla nda va yongola oku likuela.
Ocili okuti, vamue pokati kakamba vove ka va tendi oku namulãla ndocina cimue ci kuete esilivilo. Citava okuti va sole lika oku kala lekamba limue lilikasi, pole ka va kuete ovisimĩlo vioku likuela. Pamue, omanu va tenda lika omunu waco ndekolowa limue ale ocimalẽho cimue va yongola oku muiwa laco kuenda oku pandiyiwa.
Pole, ukamba waco ka u kala otembo yalua. Ufeko umue o tukuiwa hati, Heather wa popia hati, “Amalẽhe valua va namulãla lika vokuenda kuosemana yimosi ale vivali, noke va liwekapo.” “Ovo va tenda ukamba waco ndocina cimue ci pita ombamba okuti, ka ci va vetiya oku likuela, pole koku linyala.”
Ocili okuti, eci o namulãla lomunu umue, o vetiya ovisimĩlo viaye. Omo liaco, likolisilako oku tẽlisa ovisimĩlo viove.—Luka 6:31.
Ove hẽ o yonguile okuti omunu umue o papala lovisimĩlo viove ndocikuata cimue omõla a kuata noke o ci nasi? Omo liaco, ku ka ci linge komunu ukuavo! Embimbiliya li lekisa okuti ocisola “ka ci lingi akutisasõi.”—1 Va Korindo 13:4, 5.
Umalẽhe umue o tukuiwa hati Chelsea, wa popia ndoco: “Olonjanja vimue nda simĩle okuti oku namulãla ci kasi ndomapalo yimue, pole ka ca sungulukile oku ci tenda ndomapalo nda omunu umue wa kapako ukamba waco, pole ukuavo sio.”
Etosi: Oco o lipongiyile oku namulãla kuenda oku kuela, tanga ukanda wa 2 Petulu 1:5-7, kuenje nõla ocituwa cimue o sukila oku mioñolola. Noke yosãi yimosi, kũlĩhĩsa ovina wa lilongisa viatiamẽla kocituwa caco kuenda ndomo wa mioñoloha.
Ndi Kuete Ale Utunga Woku Namulãla?
Kocisimĩlo cove, otembo yipi yiwa yoku fetika oku namulãla?
Kaliye linga epulilo liaco ku umue pokati kolonjali viove.
Pamue atambululo aco avali a pondola oku litepa. Ale sio. Citava okuti o kasi pokati kamalẽhe valua va lekisa olondunge viokuti, va namulãla lika eci va pitĩla vutunga umue va limbuka okuti va likũlĩha ciwa.
Eci oco Danielle o kuete 17 kanyamo a nõlapo oku linga. Eye wa popia hati: “Kanyamo avali a pita, ocituwa nda enda oku sandiliya kulume umue, hacoko ndi sandiliya cilo. Toke cilo, sia li kolelele oco ndi nõle onjila yaco. Eci ndi limbuka okuti kaliye nda kũlĩha ciwa ekalo liange, oco ndi sokolola lika oku namulãla.”
Kuli esunga likuavo liwa lioku kevelela. Embimbiliya li tukula ondaka “vumalẽhe” oco li lombolole otembo okuti oloñeyi vietimba kuenda ovisimĩlo vioku kuela vi piãla. (1 Va Korindo 7:36) Oku kala olonjanja vialua lomunu umuamue osimbu o kasi votembo yaco, ci pondola oku vokiya olonjongole viove kuenda oku ku vetiya oku linga eci ka ca sungulukile.
Ocili okuti, pamue komanu vu tangela kumosi va ci tenda nduveke. Valua pokati kavo va kuete onjongole yoku lipekela. Pole, ove ku sukila oku kuata ovisimĩlo vimuamue. (Va Roma 12:2) Momo Embimbiliya li ku vetiya oku ‘tila evĩho liukahonga.’ (1 Va Korindo 6:18) Poku kevelela toke eci o pita votembo yumãlehe, o pondola oku ‘yuvula olohele.’—Ukundi 11:10.
Momo Lie ci Kuetele Esilivilo Oku Kevelela?
Oku kisikiwa oku namulãla osimbu kua lipongiyile, ci sokisiwa loku kisikiwa oku linga oseteko ya sulako yelilongiso limue kua fetikile. Ocili okuti oku linga ocina caco, nda ka ca sungulukile! Momo o sukila otembo yoku konomuisa ovipama oco o kuate ocisimĩlo cepulilo o ka sanga voseteko yaco.
Cimuamue haico ci pita loku namulãla.
Oku namulãla ocina cimue ci kuete esilivilo. Omo liaco, osimbu kua likuminyile oku namulãla lomunu umue, o sukila oku sanda otembo yoku lilongisa “ocipama” cimue ci kuete esilivilo: Ndomo o pondola oku linga akamba vawa.
Noke, eci o sanga omunu wa ku sungulukila, o ka lipongiyila olohuela viwa. Olohuela viwa vi lomboloka ukamba uwa u kasi pokati komanu vavali va li sole.
Oku kevelela oco o namulãle noke, ka ci tateka elianjo liove. Pole, ci ka ku ĩha elianjo lialua oco o ‘sanjukile oloneke viove viovomalẽhe.’ (Ukundi 11:9) O ka kuatavo epuluvi lioku mioñolola ovituwa viove, capiãla enene konepa yespiritu. —Asiõsuĩlo 3:27.
Osimbu o kevelela, o pondola oku kuata ukamba lomanu vosi. Onjila yipi ya velapo yoku ci linga? Poku pita otembo lovimunga vi songuiwa ciwa. Umãlehe umue o tukuiwa hati Tammy wa popia hati: “Ndi sima okuti poku ci linga omunu o lianja vali calua. Ciwa nda o kuete akamba valua.” Umalẽhe umue o tukuiwa hati Monica wa popia ndoco: “Oku tunda lomanu valua ciwa, momo o kũlĩha ovituwa viavo via litepa.”
Nda wa likuminya oku namulãla selo, o ka tala ohali. Omo liaco, kuata epandi. Sanda epuluvi lioku linga akamba vawa osimbu o kevelela. Noke, nda wa nõlapo oku namulãla, o ka kũlĩha ciwa ovituwa viove kuenda viomunu o yongola oku kala laye.
LILONGISA OVINA VIKUAVO
AMALẼHE VA PULA
Anga hẽ Eye Omunu wa Ndi Sungulukila?
O pondola ndati oku kũlĩha ciwa omunu wacokuenda oku limbuka ovituwa viaye?


text:
EHOKOLOLO 28
Nghee Moses a xupifwa fimbo a li okahanana
TALA okahanana oko ta ka lili ke li mefano ke kwete omunwe womukainhu! Okahanana oko oMoses. Mbela ou shi shii kutya omukainhu oo muwa olyelye? Omukainhu oo omonakadona waFarao, ohamba yaEgipti.
Moses okwa li a holekwa kuina fiyo osheshi a wanifa eemwedi nhatu. Okwa kala e mu holeka, molwaashi ka li a hala a dipawe kOvaegipti. Ndele okwa li e shi shii kutya oshi na oupu Moses a monike, onghee okwa ninga po sha opo e mu xupife.
Ina okwa li a tunga okakefa keembungu ile tu tye okambaba, ndele te ka fili neka opo kaha ye omeva. Opo nee okwa tula Moses mokambaba oko ndele te ka pake mokati komwiidi mule komunghulo womulonga waNil. Omumwainakadona waMoses wedina Miriam okwa li a lombwelwa kuina a kale popepi ta tale kutya oshike tashi ningwa po shi na sha naMoses.
Fimbo Miriam ta tale, omonakadona waFarao okwe uya okulikosha momulonga waNil. Ohaluka, okwa mona okambaba ke li momwiidi mule. Opo nee omonakadona waFarao okwa tuma umwe womovapiya vaye ovakainhu, a ti: ‘Inda u ka talele nge okambaba kenya.’ Eshi okambaba ka etwa, omonakadona waFarao okwa tuula ko nokwa hanga mo okahanana kawa. Okahanana oko oka hovela okukwena nomonakadona wohamba okwa li e ka uditile olukeno. Ka li nokuli a hala ka dipawe.
Opo nee Miriam okwe uya puvo ngaashi tashi monika mefano olo. Miriam okwa pula omonakadona waFarao ta ti: ‘Nandi ke ku ifanene omukainhu Omuisrael e ku tekulile ko kokahanana aka?’
Omonakadona wohamba okwa dimina a ti: ‘Heeno, inda u ka kongele nge omunhu oo ta dulu oku ka tekulila nge.’
Miriam okwa lotoka divadiva ndele ta ka lombwela ina. Eshi ina yaMoses e uya, omonakadona waFarao okwe mu lombwela a ti: ‘Tambula okaana aka u ka tekulile nge. Ohandi kala handi ku futu oimaliwa.’
Kungaho, ina yaMoses okwa kala ashike ta tekula okaana kaye mwene. Eshi Moses a kula, ina okwe mu twala komonakadona waFarao. Omonakadona waFarao okwa li a tambula ko Moses nokwa li e mu tala ko onga omona waye. Osho sha li sha enda ngaho opo Moses a kulile meumbo laFarao.


text:
ALOMBOLUILO A VOKIYIWAKO
Ondalelo ya—Ñala Ocipito Cimue ci Sivaya Suku
AKRISTÃO va handelekiwa oku linga ocipito Conjivaluko yolofa via Kristu. Ocipito caco ci tukuiwa hati ‘Ondalelo ya Ñala.’ (1 Va Korindo 11:20) Momo lie ocipito caco ci kuetele esilivilo? Otembo yipi ocipito caco ci sesamẽla oku lingiwa? Kuenda ci kuete oku lingiwa ndati?
Yesu Kristu wa sovola ocipito eci vuteke wo Paskoa ya va Yudea kunyamo wo 33. O Paskoa ya va Yudea ya enda oku lingiwa onjanja yimosi vunyamo keteke 14 kosãi ya Nisana. Oco va nõle eteke liaco, ovo va enda oku talamẽla toke otembo yina okuti ekumbi li tumãla oku iñila. Eteke liaco, utanya u tumãla 12 kolowola kuenda uteke u tumãlavo 12 kolowola. Oku molẽha kuosãi keteke liaco, kua kala ondimbukiso yeteke liatete liosãi ya Nisana. Oku upisa keteke liaco, o Paskoa yi fetika eci papita 13 koloneke noke yoku iñila kuekumbi.
Yesu wa lia o Paskoa kumosi lolondonge viaye. Noke wa tundisa Yuda Isikariote. Kuenje wa sovola Ondalelo ya Ñala. Ondalelo yaco ya piñanya o Paskoa ya va Yudea. Omo liaco, yi lingiwa lika onjanja yimosi vunyamo.
Evanjeliu lia Mateo li tu sapuila hati: “Yesu wa nyañula ombolo, wa yi panduila kuenje wa yi timbula, yu wa yeca kolondonge, kuenje hati, Tambuli, li, ombolo eyi etimba liange. Oku nyañulavo okopo, wa yi panduila, wa yi eca kokuavo hati, Nyuiko vosi; momo eyi osonde yange yocisila, yi peseliwila va lua ongecelo yakandu.”—Mateo 26:26-28.
Vamue va siata oku sima hati Yesu wa pongolola muẽle etimba liaye ombolo kuenda osonde yaye ovinyu. Pole, eci Yesu a eca ombolo yaco, etimba liaye lia sokelepo. Anga hẽ olondonge via Yesu via lia muẽle ositu kuenda via nyua muẽle osonde? Sio. Nda va ci lingile nda va linga oviliamunu. Kuenje nda va lueya ocihandeleko ca Suku. (Efetikilo 9:3, 4; Ovisila 17:10) Kelivulu lia Luka 22:20, tu sangako olondaka via Yesu eci a popia hati: “Okopo eyi ocisila cokaliye ca lisililua vosonde yange yo peselelui.” Anga hẽ okopo yaco eyi oyo muẽle ya linga “ocisila cokaliye”? Sio. Momo ocisila ohuminyo yimue omunu a linga lukuavo. Hacikuatako cimue ci letiwe.
Ombolo lovinyu via kala ño ovindekaise. Ombolo ya kala ocindekaise cetimba lia lipua lia Kristu. Ombolo Yesu a eca kolondonge viaye yina ya supile ko Paskoa. Ombolo yaco ka ya kuatele etumbisa. (Etundilo 12:8) Vembimbiliya etumbisa ocindekaise cekandu ale cevĩho. Omo liaco, ombolo ka yi kuete etumbisa, ya kala ocindekaise cetimba lia lipua lia Yesu. Momo eye ka kaile lekandu.—Mateo 16:11, 12; 1 Va Korindo 5:6, 7; 1 Petulu 2:22; 1 Yoano 2:1, 2.
Ovinyu yi kusuka, ya kala ocindekaise cosonde ya Yesu. Osonde yaco oyo ya eca esilivilo kocisila cokaliye. Yesu wa popele hati, osonde yaye ya ‘pesiwila ongecelo yakandu.’ Omo liosonde ya Yesu ya pesiwa, omanu ci tava okuti va yelisua kovaso a Suku, kuenje va iñila vocisila cokaliye ca Yehova. (Va Heveru 9:14; 10:16, 17) Ocisila caco eci ca yulula onjila oco Akristão va soka 144.000 va ende kilu. Ovo va ka kala olosoma kuenda ovitunda. Kuenje va ka sumũluisa omanu vosi va ka kala palo posi.—Efetikilo 22:18; Yeremiya 31:31-33; 1 Petulu 2:9; Esituluilo 5:9, 10; 14:1-3.
Velie va kuete omoko yoku lia kolondimbukiso Vionjivaluko yolofa via Yesu? Vana lika vatiamẽla kocisila cokaliye, okuti va kuete elavoko lioku enda kilu. Espiritu sandu lia Suku li va imbila uvangi wokuti va nõliwila oku ka linga olosoma kilu. (Va Roma 8:16) Ovo va kasivo vocisila Cusoma kumosi la Yesu.—Luka 22:29.
Oco hẽ vana va kuete elavoko lioku kala otembo ka yi pui palo posi valiavo kombolo lovinyu? Ovo kavali kombolo lovinyu. Pole, va pokola kocihandeleko ca Yesu coku kala Kondalelo ya Ñala. Osimbu va kalako, va lavulula lesumbilo ndomo ocipito caco ci lingiwa. Olombangi via Yehova via siata oku linga ocipito Condalelo ya Ñala onjanja yimosi vunyamo, keteke 14 kosãi ya Nisana noke yoku iñila kuekumbi. Ndaño okuti voluali luosi vatito va kuete elavoko lioku enda kilu, ocipito eci ci kuete esilivilo Kakristão vosi. Kepuluvi liaco Akristão va ivaluka ocisola ca velapo ca Yehova kuenda ca Yesu Kristu.—Yoano 3:16.


text:
OCIPAMA 3
Anga hẽ Olondaka Viwa Via Tunda Muẽle ku Suku?
1. Helie Usovoli Wembimbiliya?
Ondaka yiwa yokuti omanu va ka kala otembo ka yi pui palo posi, ya sonehiwa Vembimbiliya. (Osamo 37:29) Embimbiliya li kuete 66 kalivulu. Suku wa tumile 40 kalume vakuekolelo oco va sonehe Embimbiliya. Alivulu atete atãlo a sonehiwa la Mose ci soka 3.500 kanyamo konyima. Elivulu lia sulako tunde eci lia sonehiwa lupostolo Yoano papita ale ci soka 1.900 kanyamo. Ava va soneha Embimbiliya va soneha ovisimĩlo vielie? Suku wa vangula lasonehi Vembimbiliya lekuatiso liespiritu sandu liaye. (2 Samuele 23:2) Ovo va soneha ovisimĩlo via Suku okuti viavo muẽle havioko. Omo liaco, Yehova eye Usovoli Wembimbiliya.
2. Ndamupi tu kolela okuti Embimbiliya li vangula ocili?
Tua kũlĩha okuti Embimbiliya lia tunda ku Suku momo li tu sapuila ocili covina vi keya kovaso. Lomue omunu o pondola oku ci linga. (Yehosua 23:14) Suku ukuonene wosi, eye lika wa kũlĩha ovina vi ka pita lomanu kovaso yoloneke.
Tu lavoka okuti elivulu li tunda ku Suku, li litepa lalivulu akuavo, kuenda Embimbiliya oco muẽle li kasi. Kua siata oku pangiwa Ambimbiliya alua a sandekiwa kovita vialua vialimi. Tunde kosimbu Embimbiliya lia siata oku litava lukũlĩhĩso wolonoño. Alume 40 va soneha Embimbiliya ovisimĩlo viavo ka via lipatãlele. * Ovina via lomboluiwa Vembimbiliya viatiamẽla kocisola, vi eca uvangi wokuti olio lia tunda muẽle ku Suku umue ukuacisola okuti, Suku yocili. Handi vali, olio li kuete unene woku pongolola omuenyo womanu okuti va kuata ekalo liwa. Ovina evi ovio via siata oku vetiya omanu valua oku kolela okuti Embimbiliya Ondaka ya Suku.
3. Embimbiliya li lombolola nye?
Embimbiliya li lombolola olondaka viwa viokuti, Suku o ka lingila omanu ovina viwa. Ovisonehua vi lombolola ndomo omanu va pumba esumũlũho lioku kala vocumbo ceposo palo posi, kuenda ndomo ocumbo caco ci ka tumbuluiwa.
Vondaka ya Suku mu sangiwa ovihandeleko, lolonumbi, kuenda alungulo. Handi vali, Embimbiliya li lombolola ndomo Suku a siata oku tata omanu tunde kosimbu, kuenje ulandu waco u situlula ovituwa via Suku. Omo liaco, Embimbiliya li ku kuatisa oku kũlĩha Suku. Olio li ku sapuila ndomo o pondola oku linga ekamba liaye.
4. O pondola oku kuata ndati elomboloko Liembimbiliya?
Ombrochura yilo yi ku kuatisa oku kuata elomboloko Liembimbiliya poku kuama ongangu ya Yesu. Eye wa enda oku tukula ovinimbu Viembimbiliya loku situlula “elomboloko Liovisonehua.”
Ka kuli ovina vialua vi kuete esilivilo okuti olondaka viwa vi tunda ku Suku ci sule. Pole, omanu vamue ka va kapeleko olondaka viaco, kuenda vakuavo ka va vi sole. Pole, ku ka sumue. Elavoko liove lioku kuata omuenyo ko pui, lia tamba koku kũlĩha Suku.—Tanga Yoano 17:3.
^ tini. 3 Tala vombrochura losapi hati, Um Livro Para Todas as Pessoas.
LILONGISA OVINA VIKUAVO
OLONDAKA VIWA VI TUNDA KU SUKU!
Ndamupi tu Kolela Okuti Embimbiliya li Vangula Ocili?
Nda okuti Embimbiliya lia sovuiwa la Suku, ka li sokisiwa lelivulu likuavo.
Embimbiliya Li Longisa Nye?
Embimbiliya—Ondaka ya Suku
Embimbiliya li ku kuatisa ndati oku potolola ovitangi viove? Momo lie o sukilila oku kolela kovitumasuku?
Embimbiliya Li Longisa Nye?
Nye Embimbiliya li Longisa Catiamẽla ku Suku?
O sima hẽ okuti Suku wa ku kapako muẽle? Lilongisa eci catiamẽla kovituwa viaye kuenda ndomo o pondola oku kuata ukamba laye.


text:
AMALẼHE VA PULA
Ndi Kuata Ndati Onjongole Yoku Pokuisa Etimba?
Embimbiliya li popia hati: “
Oku pokuisa etimba ku kuete esilivilo.” (1 Timoteo 4:8) Pole, amalẽhe valua va popia hati ndi sukila oku pokuisa etimba, pole, ka va kuete ocituwa coku pokuisa etimba.
“Nda komõhisa calua poku mõla amalẽhe valua okuti ka va pitile kelilongiso lioku pokuisa etimba eci nda kala kosikola ya pita pokati! Elilongiso liaco lia lelukile calua, oku kongelamo epuluvi liepuyuko!—Richard o kute 21 kanyamo.”
“Omanu vamue va sima ndoco: ‘Momo lie ndi sukilila oku yolokela kutanya toke eci ndi kava, nda okuti poku imba ovideogame ci kasivo ndoku pokuisa etimba?”’—Ruth o kuete 22 kanyamo.
Nda oco wa siata oku sima, konomuisa olonima vitatu viyilila koku pokuisa etimba olonjanja viosi.
Onima 1. Oku pokuisa etimba ci kuatisa oku teyuila asokoluilo etimba. “
Isiange olonjanja viosi wa enda oku ndi sapuila hati: ‘Nda ku kuete otembo yoku pokuisa etimba, sanda otembo yoku vela.” Rachel, o kuete 19 kanyamo.
Onima 2. Oku pokuisa etimba ku kuatisa oku kavuluisa owoño. “
Emily o kuete 16 kanyamo wa popia hati: Oku yoloka ku ndi kavuluisa eci ndi yeva ekavo.
Ku tumbulula oloholo viange kuenda ci kavuluisa owoño wange.”
Onima 3. Oku pokuisa etimba ku sanjuisa. Ruth, o kuete 22 kanyamo wa popia hati:
Ndi sole calua oku pokuisa etimba voluayela.
Omo liaco, njolokela vemehi lioviti, oku liteva kuenda oku ñuala ñuala losikaleta.”
Etosi lia velapo: Olonjanja vitatu vosemana sokiya 20 kakutu oco o pokuise etimba poku linga omapalo o sole.
Ivaluka ndoco: Ndaño ekalo wa piñala kolonjali viove li kuete esilivilo, pole oku pokuisa etimba ci pondola oku ku kuatisa komuenyo wove. Eci o popia okuti “o sukila oku pokuisa etimba,” ci linga!


text:
TUULIKKI ABRAHAM
Lüderitz – Ehangano lokuyula eeshi ledina Marco Fishing moLüderitz ola yandja eeN$10,000 kofikola yaTsai //Khaeb Secondary School ili mo Rosh Pinah moshitopolwa sha //Karas.Oshimaliwa osha yandjwa nelalakano opo ofikola ika lande oikutu yomaudano yofikola oyo. Omukulunhu fikola waTsai //Khaeb Secondary School Laimi Nanyemba oye a tambula ko otjeke yoshimaliwa eshi.
Mokutambulako omaano aa Nanyema okwa pandula unene ehangano loMarco Fishing eshi le vapa omaano oshimaliwa shifike opo, va dule okuka landa oikutu yomaudano ovanafikola. Nanyemba ta tumbula kutya eyandjo lomaano oleuya pefimbo liwa, opo ofikola Tsau //Khaeb Secondary School ya tofwamo opo pu ka kale oudano wo athletika weesekundofikola moshitopolwa okuhovela oshivike eshi.
Nanyemba okwa udaneka oimaliwa tai ka longa lela osho ya nhuninwa.Ofikola Tsau //Khaeb Secondary oya yeululilwe pehovelo lomudo wa dja ko. Oyi na okudja pondodo 8 fiyo ondodo 12, novalongwa veli 329 novalongi 17.Omaano okwa yandjwa moipafi yomutaleli shikandjo sho Namib Circuit Casius Shanyengange oo a pandula unene komaano aa a pewa ofikola yomoshikandjolongo shaye.
Ta tumbula kutya ekufombinga lehangano loMarco Fishing mokuyambidida omaudano mofikola, ota shi kwafele yoo opo veli tulemo mehongo, nota shi va amene yoo veli kaleke kokule noinima oyo taidulu okupiyaaneka elihongo lavo.Shanyengange okwa indila omahangano a kufeko oshiholelwa shiwa osho ehangano loMarco Fishing la ninga.
Omunashipundi wo Marco Fishing Charitable Trust Jan Scholtz s okwa tumbula kutya, ehangano lavo otali kendambala okushakeneka epangelo, moku yambidida oshiwana, osho shili yoo tashi endele pamwe nondunge faneko yo Harambee.


text:
Ulandu Womuenyo
Tua Kuatisiwa Lohenda Yapihãla ya Suku Volonjila Vialua
OMO okuti, isia yange Arthur eci a kala umalẽhe wa solele Suku, wa yonguile oku kala ungombo wonembele yo Metodista. Pole, wa pongolola ocisimĩlo caye eci a tanga alivulu a Vakuakulilongisa Embimbiliya, kuenje wa fetika oku endaenda kumosi lavo kolohongele. Kunyamo wo 1914 eci isia yange a kuata 17 kanyamo wa papatisiwa. Vokuenda kuyaki watete wa pita voluali luosi, isia yange wa kisikiwa oku iñila kupange usualali pole, eye ka tavele oku linga upange waco. Omo liaco, wa kapiwa vokayike vokuenda kueci ci soka olosãi ekũi ko Kingston volupale luo Ontário kofeka yo Kanada. Eci a tunda vokayike, wa litumbika kupange wo kolportor okuti, cilo u tukuiwa hati: Ukundi wotembo yosi.
Kunyamo wo 1926, isia yange wa likuela la ina yange o tukuiwa hati, Hazel Wilkinson. Ina yange wa lilongisa ocili Cembimbiliya kunyamo wo 1908. Nda citiwa keteke 24 yosãi ya Kupupu yunyamo wo 1931 pole, pokati ka vamanjange vakuãla ame ndimõla wavali. Isia yange wa solele kuenda wa sumbilile calua Embimbiliya kuenje wa tu vetiyavo oku ci linga. Ocili okuti, oku fendela Yehova ca kala ocina cimue ci kuete esilivilo lia velapo vomuenyo wetu. Olonjanja viosi tua enda oku kundila konjo lanjo kumue lepata lietu.
NDA YUVULA OKU LITENGA VOPULITIKA KUENDA NDA LITUMBIKA KUPANGE WAKUNDI WOTEMBO YOSI, NDECI ISIA YANGE A LINGA
Uyaki Wavali wa Lingiwa Voluali Luosi wa fetika kunyamo wo 1939. Vunyamo wa kuamamo, upange Wolombangi Via Yehova kofeka yo Kanada wa kala oku lambalaliwa. Kosikola olondonge via enda oku kisikiwa oku fendela epandela kuenda oku imba ocisungo cofeka. Osimbu kua kala oku lingiwa ovina viaco, a longisi va tu sapuila oco tu tundile posamua ame kumue lamanjange ukãi otukuiwa hati Dorothy. Pole, eteke limue ulongisi wange wa ndi kutisa osõi poku ndi popia hati, ove wa topa. Noke lioku tunda vohondo yoku lilongisa, omanu vana ndi tangela kumosi lavo va ndi tipula kuenda va ndi kupuila posi. Eci ca ndi vetiya oku amamako lonjongole yoku “pokola ku Suku ndombiali, komanu hakoko.”—Ovilinga 5:29.
Nda papatisiwa vetangi liovava lia kala vepia limue, kosãi Yevambi Linene yunyamo wo 1942 okuti, kotembo yaco nda kuatele eci ci soka 11 kanyamo. Vepuluvi liepuyuko lio kosikola nda solale calua oku litumbika kupange wakundi vasokamo. Kunyamo umue ame kumue la vamanji vatatu tua ka kundilile kocikanjo cimue konano yolupale luo Ontário kuna tua kundila omanu va enda oku linga upange woku teta oviti oco va linge avaya.
Keteke 1 liosãi ya Kupemba yunyamo wo 1949 nda li tumbika kupange wakundi votembo yosi. Nda lalekiwa kupange woku tunga o Betele yo kofeka yo Kanada kuenda noke ndeya oku linga onepa kepata lio Betele yo kofeka yaco. Ko Betele yaco, nda tambula ocikele coku talavaya voseketa yoku panga alivulu kuna nda lilongisa oku talavaya lomakina yoku panga alivulu. Ndi ivaluka eci nda enda oku talavaya luteke olosemana viosi oco ndi linge olokopia viotuikanda tua lomboluile eci catiamẽla kelambalalo liafendeli va Yehova kofeka yo Kanada.
Noke, nda fetika oku talavaya Voseketa Yupange. Nda nõliwa oco ndi pulaise akundi vamue votembo yosi va tambula ocikele coku talavaya kolupale luo Quebec okuti mua kala elambalalo lialua. Umue pokati kakundi vaco, manji Mary Zazula una wa tunda volupale luo Edmonton, vimbo lio Alberta. Olonjali viaye via tiamẽlele ketavo lio Ortodoxos. Eci manji Mary kuenda uvaye va likala oku liwekapo oku lilongisa Embimbiliya, va tundisiwa konjo yolonjali viavo. Manji Mary kumue la uvaye va papatisiwa kosãi Yevambi kunyamo wo 1951, noke liolosãi epandu va litumbika kupange wakundi votembo yosi. Osimbu nda kala oku pulisa manji Mary, nda limbuka okuti eye o kuetele ocisola cocili Yehova. Ndi ivaluka okuti nda kala oku sokolola ndoco, u eye ukãi ndi yongola oku kuela. Noke lioku pita olosãi eceya, keteke 30 kosãi ya Susu yunyamo wo 1954, tua likuela. Eci pa pita osemana yimosi tunde eci tua kuela, ame kumue lukãi wange Mary tua lalekiwa oco tu pindisiwe kupange woku nyula akongelo. Vokuenda kuanyamo avali akuamamo tua talavaya kupange woku nyula akongelo konano yolupale yo Ontario.
Omo okuti upange woku kunda wa kala oku livokiya calua voluali luosi, kua kala esukila lia vamanji olomisionaliu. Ame kumue lukãi wange Mary tua sokolola okuti, nda tua tẽla oku pandikisa kombambi kuenda kolohamue viofeka yo Kanada, tu ka tẽlavo oku pandikisa kovitumãlo vikuavo. Omo liaco, kosãi Yevambi Linene yunyamo wo 1956 tua pindisiwa kocisoko 27 Yosikola yo Gileada. Pole, kosãi ya Kuvala tua tumĩwa kofeka yo Brasil.
UPANGE WUMISIONALIU KOFEKA YO BRASIL
Eci tua pitĩla kofeka yo Brasil tua fetika oku lilongisa elimi Lioputu. Catete tua lilongisa olonjila via leluka vioku fetika ombangulo. Noke tua patekela ocindekaise coku eca olorevista. Kuenje, eci tua endele kupange woku kunda tua sanga ukãi umue wa lekisa onjongole kesapulo lietu. Kuenje tua nõlelepo okuti, nda tua sanga usongui umue wepata wa lekisa onjongole, tu tanga laye ocisonẽhua cimue ci lombolola ovina viatiamẽla kekalo liomuenyo vemẽhi Liusoma wa Suku. Omo liaco, nda tanga elivulu Liesituluilo 21:3, 4 noke nda ambuka! Momo siakile oku kala kocitumãlo cimue ku linga owuya haiko ku loka ombela yalua. Ocili okuti si sole ocitumãlo ku linga owuya walua.
Tua tumiwa ndolomisionaliu kolupale luo Kampos. Volupale luaco, cilo mu sangiwa eci ci soka 15 kakongelo! Pole, eci tua ilukila volupale luaco, mua kala lika ocimunga cimue kuenda onjo yolomisionaliu mua kala vamanji vakuãla akãi ndeci: Manji Esther Tracy, manji Ramona Bauer, manji Luiza Schwarz, kuenda manji Lorraine Brookes okuti (cilo o tukuiwa hati, Wallen). Upange wange konjo yolomisionaliu wa kala woku sukula uwalo kuenda oku landa olohui oco tu teleke. Vosegunda koñolosi noke lielilongiso Liutala Wondavululi, ukãi wange Mary wa kala oku puyuka vo sofa kuenda wa li kunama kopetu. Tua kala oku sapela ovina viatiamẽla kupange tua linga vokuenda kueteke liaco. Eci Mary a votoka wa mola onyõha ya kala oku tunda kosi yopetu a kunamẽlele! Onyõha yaco ya tu saluisa calua toke eci nda yi ponda.
Eci pa pita anyamo amue noke lioku lilongisa elimi Lioputu tua fetika oku linga upange woku nyula akongelo. Kocitumãlo tua kala oku lingila upange ka kua kalele olusu. Tua enda oku pekela pevinda kuenda tua enda oku linga ovongende lokavalu kuenda lokalosa. Eteke limue, tua linga ungende lokalela oco tu ka kundile kocitumãlo cimue ca kala ocipepi lolomunda. Eci tua pitĩlako tua lukala onjo yimue. Omo liaco, o Betele ya tu tumisa eci ci soka 800 kolorevista oco tu talavaye lavio kupange woku kunda. Tua sukilile oku linga ovongende alua oco tu ende konjo yoku tumisa ovikanda oco tu kope olokasia violorevista.
Kunyamo wo 1962 Osikola Yupange Wusoma ya lingiwa kovitumãlo via litepa kofeka yosi yo Brasil. Vokuenda kuolosãi epandu nda tambula ocikele coku linga ungende woku enda kolosikola viaco. Nda kala ulongisi kolosikola via lingiwa kovitumãlo vimue ndeci: Ko Manaus, ko Belém, ko Fortaleza, ko Recife kuenda ko Salvador. Eci nda endele ko Manaus, nda linga esokiyo liohongele yofeka konjo yimue yoku linga olomapalo. Omo liombela yalua ya kala oku loka ka kua kalele ovava ayela oku nyua kuenda ka tua kuatele ocitumãlo cimue ciwa oco vamanji va lie vepuluvi lionanya. Nda sapela la kesongo umue wa velapo kasualali catiamẽla kocitangi cetu. Eye wa lekisa ohenda poku linga esokiyo lioku tu ĩha ovava kohongele yaco yofeka. Handi vali, wa tuma asualali vavali oco va tunge olombalaka vivali vinene oco vi linge ocitumãlo coku teleka kuenda coku lia.
Osimbu nda kala kocitumãlo cikuavo, ukãi wange Mary wa kala oku kundila kocitumãlo cimue coku lingila olomĩlu kuna omanu ka va lekisile onjongole yoku sapela ovina viatiamẽla Kembimbiliya. Omanu vaco va tunda kofeka yo Putu oco veye kofeka yo Brasil oku linga olomĩlu oco va kuate olombomgo. Ukãi wange Mary, wa yeva esumuo lialua kuenda wa sapuila vamue pokati kakamba vaye hati: “Ndi ilukila lika kofeka yo Putu nda sia sangele vali ofeka yikuavo yoku kala.” Noke liotembo yimue tua tambula ukanda umue. Ukanda waco wa kala elaleko lioku enda kofeka yo Putu kuna upange woku kunda wa kala oku lambalaliwa. Eci ukãi wange Mary a yeva esapulo liaco co sumuĩsa calua! Pole, tua tava ocikele caco kuenje tua ilukila kofeka yo Putu.
OCIKELE CETU KOFEKA YO PUTU
Tua pitĩla kolupale luo Lisboa, kofeka yo Putu kosãi Yenyenye kunyamo wo 1964. Kotembo yaco, asualali va kala oku talisa ohali yalua vamanjetu. Omo liaco, tua nõlapo oku yuvula oku sandiliya Olombangi Via Yehova kefetikilo. Tete tua sikila vohotele yimue. Eci tua tambula ovikanda viuvangi vioku kala vofeka yaco, tua lukala onjo yimue. Noke lioku pita olosãi vitãlo, ca ecelela oku sapela la vamanji va kala ko Betele. Tua kuata esanju lialua eci tua endele onjanja yatete kohongele!
Omo okuti upange wetu wa kala oku tatekiwa, Olonjango Viusoma via yikiwa kuenda olohongele via enda oku lingiwa kolonjo via vamanji. Asualali va enda oku inĩla volonjo via vamanji oco va va sandiliye. Valua pokati ka vamanji va ambatiwa lasualali oco va pulisiwe. Asualali va enda oku kangisa vamanji kuenda oku va kisika oku situlula olonduko via va manji vana va kuata ocikele coku songola. Omo liaco, oco va teyuile vamanji vakuavo va yuvula oku tukula olonduko vina via kũlĩhĩwile calua pole, va enda oku tukula lika olonduko vina ka via kũlĩhĩwile.
Esakalalo lietu lia kala lioku kũlĩhĩsa nda vamanji va kuate alivulu oco a va kuatise oku pandikisa. Manji Mary wa enda oku soneha ovipama Viutala wondavululi welilongiso kuenda alivulu akuavo vopapelo yimue yilikasi. Opapelo yaco ya ecelela oku linga olokopia vialua oco vi eciwe ku vamanji.
OKU TEYUILA OLONDAKA VIWA KOMBONGE
Kosãi Yevambi yunyamo wo 1966, ombonge ya tetulula ocitangi cimue ca tatama volupale luo Lisboa. Vamanji vosi va soka 49 vekongelo lio Feijó, va lundiliwa omo lioku linga ohongele yimue ka yi taviwa lombiali konjo yamanji umue. Oco ndi kuatise vamanji oku li tunda ciwa kombonge eci va pulisiwa, nda kala ndu okuti ndinganji yi teyuila alundi oco ndi lekise okuti vamanji ka va kuete eko. Ndomo tua ci lavokale tua yuliwa. Cisoka 49 ya vamanji va kapiwa vokayike, oco va kalemo oku upisa kueci ci soka 45 koloneke toke olosãi vitãlo lolosemana vivali. Ocili okuti esombiso lia lingiwa lia eca uvangi uwa. Omo liaco vokuenda kuesombiso, Onganji yetu ya tu teyuila ya tukula olondaka via Gamalieli vi sangiwa Vembimbiliya. (Ovilinga 5:33-39) Noke esapulo liesombiso liaco lia molẽha vovikanda viasapulo. Tua kuata esanju lialua eci onganji yetu ya fetika oku lilongisa Embimbiliya kuenda oku endaenda kolohongele.
Kosãi ya Cembanima yunyamo wo 1966, nda tambula ocikele coku linga mitavaso yo Betele kuenda nda pita otembo yalua oku talavaya voseketa yi tetulula ovina viatiamẽla kombonge. Tua linga cosi ci tava oco tu lekise esunga lieci Olombangi Via Yehova vi sukilila oku kuata elianjo lioku fendela Yehova vofeka yo Putu. (Va Filipoi 1:7) Noke, keteke 18 yosãi ya Cembanima yunyamo wo 1974, tua tambula elianjo lioku fendela Yehova. Manji Nathan Knorr kuenda Frederick Franz va tunda kombala Yolombangi Via Yehova veyile oku tu nyula oco va sanjukile kumosi letu. Tua kuata ohongele yimue yilikasi ya lingiwa volupale Luoportu kuenda volupale luo Lisboa okuti kua kala eci ci soka 46.870 komanu.
Yehova wa ecelelavo okuti upange woku kunda u lisanduila vo vifuka vikuavo muna mu sangiwa omanu va vangula elimi Lioputu, ndeci: Kocifuka co Açores, co Cabo Verde, co Madeira kuenda co São Tomé e Príncipe. Omo okuti, etendelo Liolombangi Via Yehova ya kala oku livokiya kovitumãlo viaco, tua sukilile o Betele yimue yinene. Noke lioku tungiwa kuo Betele, Manji Milton Henschel wa linga ohundo yoku tumbika o Betele yaco keteke 23 yosãi ya Kupupu yunyamo wo 1988. Kohongele yaco kua kala eci ci soka 45.522 ya vamanji oku kongelamo 20 ya vamanji vana va kala kupange wumisionaliu kofeka yo Putu.
TUA LILONGISILA KEKOLELO LIA VAMANJI
Vokuenda kuanyamo, ame kumue lukãi wange Mary tua kuata esanju lioku lilongisila kekolelo lia vamanji. Nda lilongisa ongangu yimue yiwa eci ame kumue la manji Theodore Jaracz tua ka nyulĩle o Betele yimue. O Betele tua kala oku nyula mua kala ocitangi cimue cinene pole, Ocisoko Cakulu vo Betele va lingile ale cosi citava oco va tetulule ocitangi caco. Ovo va yeva esumuo lialua omo okuti ka va tẽlele oku tetulula ocitangi caco. Omo liaco, Manji Jaracz wa va lembeleka poku va sapuila hati: “Yilo oyo otembo yoku ecelela okuti espiritu sandu li potolola ocitangi caco.” Lalimue eteke nda ivaleleko ovina manji Franz a popele vokuenda kuanyamo alua apita eci ame kumue lukãi wange Mary tua nyula ombala ko Brooklyn. Eci umue pokati kocimunga cetu a pinga ekuatiso ku manji Franz, eye wa tu sapuila hati: “Ndu u vetiyi okuti amamiko oku kala vocisoko ca Yehova ndaño lovitangi. Momo ocisoko caco oco lika ci kasi oku linga upange Yesu a handeleka kolondonge viaye okuti, oku kunda olondaka viwa Viusoma wa Suku!”
Poku ci linga, ame kumue lukãi wange Mary tua kuata esanju lialua. Handi vali, tu kuete ovina vialua viwa vioku ivaluka omo liovina vialua tua mõla poku nyula Olobetele voluali luosi. Tu sole olohongele lafendeli vosi va Yehova va kuete ovitunga via litepa loku va vetiya okuti upange va siata oku lingila Yehova u soliwe calua laye. Olonjanja viosi tua enda oku va vetiya oco va amameko oku fendela Yehova.
Pa pita ale anyamo alua kuenda kavali ketu tu kuete eci ci pitãhala 80 kanyamo. Ukãi wange Mary o kasi oku liyaka lovitangi vioku vela. (2 Va Korindo 12:9) Tu kuete ovolandu akuavo. Pole, ovolandu aco a siata oku pamisa ekolelo lietu kuenda ci tu kuatisa oku amamako oku pandikisa oco tu amameko oku kolela ku Yehova. Eci tu sokolola kanyamo osi tua pita kupange wa Yehova, tua limbuka okuti eye wa siata oku tu sumũlũisa lohenda yaye ya piãla volonjila via litepa. *—Tala Etosi pombuelo yemẽla.
^ tini. 29 Osimbu ocipama cilo ca kala oku pongiyiwa, manji Douglas Guest wa fa lekolelo ku Yehova keteke 25 yosãi ya Mbalavimbe yunyamo wo 2015.