text:
Ohole otai dulu ngoo okukala ihai xulu po?
‘Eehandje dohole eehandje domundilo, elaka lomundilo wOmwene.’ — EIMBIMB.LELA. 8:6.
1, 2. Oolyelye tava dulu okumona ouwa mokukonakona Eimbiloelela laSalomo, nomolwashike? (Tala efano pehovelo loshitukulwa.)
NGEENGE omukulunhuongalo a hombolifa ovalihomboli, ye novakalipo aveshe ohava kala ve wete nghee ovafuko tava talafana momesho, nonghee tava ulike kutya ove holafane neenghono. Natango, ngeenge omukulunhuongalo ta tale eshi ovafuko tava ka hovela okundanisha poshivilohango shavo, ohe lipula kutya: ‘Mbela ohombo yavo otai ka kalelela ngoo shili? Mbela mokweendela ko kwomido otava ka kala ngoo ve holafane nohole ya xwama ile otai ka enda tai talala?’ Ngeenge omushamane nomukulukadi ove holafane shili, ohava dulu okulididimikila omaupyakadi, nokuli naao a kwata moiti. Ashike osha yuka okulipula ngeenge ovalihomboli otava dulu ngoo okukala ve holafane fiyo alushe, molwaashi eehombo dihapu neenghono otadi teka.
2 Nokuli nopefimbo lohamba Salomo yaIsrael shonale, ohole yashili oya li ya pumba. Salomo okwa popya kombinga yelihumbato lopefimbo laye a ti: “Onda mona omulumenhu umwe [omuyuki, NW] movalumenhu eyovi, ndelenee muaveshe venya inandi mona nande omukainhu umwe. Tala, eshi ashike nde shi mona nokuyuka, Kalunga okwa ninga omunhu a kale a yuka, ndelenee vo vene ohave likongele eemhangela dihapu dii.” (Omuud. 7:26-29) Eenghedi oda li da xutuka apeshe pefimbo laSalomo molwaashi opa li enwefemo lii lovakainhu vomoiwana imwe ovo hava longele Baal, nomolwaasho ka li a mona noupu omulumenhu ile omukainhu e na eenghedi diwa. * Natango, embo lEimbiloelela olo a shanga pakatevo omido 20 komesho yaasho, otali ulike kutya omulumenhu nomukainhu otava dulu okukala ve holafane fiyo alushe. Ola popya yo monghedi yopafaneko kutya ohole oya fa shike noi na okuulikwa ngahelipi. Ovalihomboli Ovakriste naavo vehe li natango mohombo otava dulu okulihonga shihapu kombinga yohole ya tya ngaho mokukonakona noukeka embo lOmbibeli olo.
OVANHU OTAVA DULU OKUKALA VE HOLAFANE SHILI
3. Omolwashike omulumenhu nomukainhu tava dulu okuulikilafana ohole yashili?
3 Lesha Eimbiloelela laSalomo 8:6. Outumbulilo “elaka lomundilo wOmwene” oo wa longifwa okuhokolola ohole owa kwatela mo shihapu. Ohole yashili oyo “elaka lomundilo lOmwene” molwaashi Jehova oye Odjo yohole ya tya ngaho. Okwa shita ovanhu oshifeka shaye, tava dulu okuulika ohole. (Gen. 1:26, 27) Eshi Kalunga a li a twala omukainhu wotete, Eva, kuAdam, omulumenhu wotete, Adam okwa li a popya eendjovo di li pauxupi monghedi yokatevo. Nopehe na omalimbililo, Eva okwa li e udite a nanenwa kuAdam, molwaashi okwa “kufwa” muye. (Gen. 2:21-23) Molwaashi Jehova okwa shita ovanhu tava dulu okuulika ohole, omulumenhu nomukainhu otava dulu okuulikilafana ohole ihai tengauka noihai xulu po.
4, 5. Hokolola pauxupi oshikalimo shEimbiloelela laSalomo.
4 Kakele kokukala nohole ihai tengauka noihai xulu po, omulumenhu nomukainhu otava dulu yo okuulikilafana ohole meenghedi dimwe vali. Dimwe domeenghedi odo oda popiwa pafaneko monghedi ihokwifa mEimbiloelela laSalomo. Eimbilo olo ola shangwa monghedi yeimbilo tali endele pamwe nomusika nokaxumba, tali hokolola ohole oyo ya li pokati kokakadona Okasulamit nomuholike wako omufita woimuna. Okakadona oko oka li ka twalwa konhanda yaSalomo, molwaashi oka li ke na ouwa wa fuula Salomo, oo a li a onga onhanda popepi noshikunino shomandjebele osho ka li haka pashukile. Ashike okwa li shi liwetikile kutya okakadona oko oke hole ashike omumati womufita. Eshi Salomo a li a kendabala oku ka hongolola omumati wako, oka li ka popya ka manguluka kutya ko oka djuulukwa okukala nomuholike wako. (Eimb.lela. 1:4-14) Omufita okwa li e uya konhanda, ndele tava lombwelafana eendjovo dohole nokakadona kaye. — Eimb.lela. 1:15-17.
5 Eshi Salomo a shuna kuJerusalem, okwa li a ya pamwe nokakadona Okasulamit, ndele omumati wako okwa li e ka landula. (Eimb.lela. 4:1-5, 8, 9) Salomo ka li a pondola okuhongolola okakadona oko omumati wako. (Eimb.lela. 6:4-7; 7:1-10) Oshidjemo, ohamba oya ka efa okakadona ka shune keumbo lavo. Eimbiloelela ola xulifa neendjovo dokakadona taka popi kutya oka hala omuholike wako a ‘endelele ngaashi omenye’ noku uye kuko ta tondoka. — Eimb.lela. 8:14.
6. Omolwashike itatu dulu okudidilika mo noupu ovo va popya eendjovo odo di li mEimbiloelela?
6 “Eimbiloelela laSalomo” ola denga mbada neenghono. (Eimb.lela. 1:1) Ashike ina kwatela mo omadina ovanhu ovo va popya eendjovo odo di li mo. Okwa li a hala eendjovo dalo odo di li molupe leimbilo nokatevo di kale da twa nawa. Ndele nande ongaho, ohatu dulu okudidilika kutya olyelye a popya ile a lombwelwa eendjovo donhumba okutala kwaasho sha popiwa.
EENDJOVO DOYE ‘DOHOLE ODINYENYE DI DULE OMAVIINYU’
7, 8. Omumati nokakadona ovo va popiwa mEimbiloelela laSalomo ova li va ulikilafana “ohole” okupitila mushike? Yandja oihopaenenwa.
7 MEimbiloelela laSalomo omu na eendjovo ‘dohole’ dihapu odo okakadona Okasulamit va lombwelafana nomumati wako omufita. Nonande eendjovo odo otadi monika donghuluyonale kovaleshi vokunena molwaashi oda shangwa pa pita omido 3 000 lwaapo, odi na eityo kufye kunena. Pashihopaenenwa, omufita okwa li a tanga okakadona kutya oke na omesho mapu, e a yelekanifa naa ‘eenghutyona.’ (Eimb.lela. 1:15) Ndele okakadona oka yelakanifa omesho omumati wako neenghuti do vene, ndele hanomesho ado. (Lesha Eimbiloelela laSalomo 5:12.) Oka li ke wete eemuni domesho omumati da fa eenghuti tadi likosho momashini.
8 Eimbiloelela inali longifa ashike omautumbulilo ohole e na sha nouwa wokolutu. Diladila kwaasho omufita a li a popya kombinga yeendjovo dokakadona. (Lesha Eimbiloelela laSalomo 4:7, 11.) Omilungu dako okwa tiwa otadi “ndodele omaadi [omashila] eenyiki.” Omolwashike taku tiwa ngaho? Omolwaashi omaadi eenyiki oo taa di momashila pefimbo opo ohaa kala manyenye e dule oo a dengwa komhepo. Okwa ti yo kutya ‘kelaka lokakadona oku nomaadi eenyiki nomashini,’ sha hala okutya, okupopya kwako okuhafifa nokuwa, ngaashi ashike omaadi eenyiki nomashini. Hano osha yela kutya eshi omumati omufita a lombwela okakadona a ti kutya owa “wapala, u he na nande oshiponga,” ka li ashike ta popi ouwa wokolutu.
9. (a) Ohole oyo hai kala pokati kovalihomboli oya kwatela mo shike? (b) Omolwashike sha fimana kovalihomboli okukala hava lombwelafana eendjovo dohole?
9 Ohombo kai fi eudafano lopakafimbo, ile okukala ashike pamwe nopehe na okuulikilafana ohole. Onghee hano, ovalihomboli Ovakriste ove na okuulikilafana ohole. Ndele mbela ohole yoludi lilipi? Oyoyo mbela ya kanghamena komafinamhango Ombibeli? (1 Joh. 4:8) Mbela oya kwatela mo ohole yopaushitwe, oyo hai kala pokati kovapambele? Mbela oyoyo hai kala pokati kovanhu ovo ve li ookaume kashili? (Joh. 11:3) Ile ohole oyo hai linyengifa omulumenhu nomukainhu va kale ve holafane? (Omayel. 5:15-20) Paushili wo vene, ohole yashili notai kalelele oyo i na okukala pokati kovalihomboli oya kwatela mo omaludi eehole aeshe oo. Omunhu oha dulu ashike okumona kutya oku holike ngeenge ote shi lombwelwa. Ovalihomboli kave na nandenande okweefa omalipyakidilo akeshe fiku e va imbe okulombwelafana eendjovo dohole. Okuninga ngaho otaku ke va kwafela va kale ve udite va amenwa nova hafa, molwaashi ovalihomboli osho ve na okukala ve udite ngaho. Momaputuko omo ovanhu hava kongelwa ookaume kopahombo kuvamwe, nomumati nokakadona ohava ka shiivafana ashike nawa konima eshi va hombola, ova pumbwa okukala tava lombwelafana eendjovo dohole opo ohole yavo i kale ya xwama nohombo yavo i ende nawa.
10. Okulombwelafana eendjovo dohole ohaku pameke ngahelipi ohombo?
10 Ngeenge ovalihomboli ohava lombwelafana eendjovo dohole, ohashi eta yo oidjemo imwe vali iwa. Ohamba Salomo oya li ya lombwela okakadona Okasulamit kutya otai ka “ningile oulyenge woshingoldo noipatifo yayo yoshisilveri.” Okwa li te ka tange neendjovo deheka ta ti kutya oka “wapala ngaashi ohani, taka yela ngaashi etango.” (Eimb.lela. 1:9-11; 6:10) Ashike okakadona oko oka li okadiinini komumati wako omuholike. Oshike mbela sha li she ka pameka noku ka hekeleka eshi ka li kokule nomumati wako? (Lesha Eimbiloelela laSalomo. 1:2, 3.) Oka li ka dimbuluka eendjovo ‘dohole’ odo ka li ka lombwelwa komumati wako omufita. Oka li ke wete kutya eendjovo ‘dohole odo odinyenye di dule omaviinyu’ oo haa hafifa omutima, nedina lomumati wako ola li tali talaleke ngaashi “omaadi a tilwa” momutwe. (Eps. 23:5; 104:15) Osho otashi ulike kutya ngeenge ovanhu ohava lombwelafana eendjovo dohole otashi dulu oku va kwafela va kale ve na ohole ihai xulu po. Inashi fimana tuu kovalihomboli okukala hava lombwelafana eendjovo dohole!
INAMU PENDULA OHOLE “FIYO OYO VENE YA HALA”
11. Oshike osho Ovakriste ovo inava hombola ile inava hombolwa natango tava dulu okulihonga koshihopaenenwa shokakadona Okasulamit oko ka li ka anifa vamwe vaha pendule ohole muko?
11 MEimbiloelela laSalomo omu na yo oilihongomwa kOvakriste ovo vehe li mohombo natango, unene tuu ovo tava kongo ookaume kopahombo. Okakadona Okasulamit kaka li ke hole Salomo. Oka li ka anifa oukadona vomuJerusalem, ka ti: “Inamu pendula, inamu weelela ohole, fiyo oyo vene ya hala.” (Eimb.lela. 2:7; 3:5) Omolwashike mbela? Omolwaashi inashi yuka okukala wa fuukila nowa hala okweendelafana nomunhu keshe. Oshi li pandunge kOmukriste oo a hala okuhombola ile okuhombolwa a teelele nelidiiniko fiyo a mona umwe oo e hole shili.
12. Omolwashike okakadona Okasulamit ka li ke hole omumati womufita?
12 Omolwashike okakadona Okasulamit ka li ke hole omumati womufita? Oshoshili kutya omumati oo okwa li muwa, a fa “omenye”; omake aye okwa li e na eenghono a fa ‘oiti yoingoldo’; nomaulu aye okwa li mawa noku na eenghono a fa ‘eengudi damarmori.’ Ndele okakadona kaka li ashike ka popya kombinga yeenghono nouwa womumati wako. Oka ti yo kutya okwa li ‘ngaashi omuti waappel u li mokati komiti domomufitu, omuholike waye mokati kovamati.’ Opo okakadona oko ka li kadiinini kuJehova ka kale ke uditile ngaho omumati oo, osha yela kutya okwa li e na oupamhepo muwa. — Eimb.lela. 2:3, 9; 5:14, 15.
13. Omolwashike omufita a li e hole okakadona Okasulamit?
13 Mbela okakadona Okasulamit nako oka li ngoo kawa? Nonande ouwa wako owa li wa fuula ohamba oyo pefimbo opo ya li i na “ovambada vohamba 60 novakainhu 80 vopomunghulo novakainhu vanyasha ve he shii kuvalwa,” oka li ke litala ko ke li onga “onhemo yaNarsis yomuSaron,” sha hala kutya, onhemo oyo i li apeshe. Okakadona oko oka li okalininipiki noke shii omangabeko ako. Nomolwaashi ka li “ngaashi onhemo yedo mokati keeshosholo,” oyo ya li ye likalekelwa komufita. Okakadona oko oka li okadiinini kuJehova. — Eimb.lela. 2:1, 2; 6:8.
14. Ovakriste ovo inava hombola ile inava hombolwa otave lihongo shike mohole oyo ya popiwa mEimbiloelela laSalomo?
14 Ombibeli oya kumaida Ovakriste va hombole ashike “mOmwene.” (1 Kor. 7:39) Ovakriste ovo inava hombola ile inava hombolwa natango ohava henuka okweendelafana novanhu ovo ihava longele Jehova, nohava kongo ashike ookaume kopahombo ovo hava longele Jehova noudiinini. Kakele kaasho, opo ovalihomboli va kale ve na ombili nove na ekwatafano liwa naJehova nonande ohapa holoka omaupyakadi, ove na okukala ve na eitavelo novadiinini kuJehova, omaukwatya mawa oo omunhu a pumbwa okutala mwaao a hala a ninge kaume kaye kopahombo. Omaukwatya oo oo a li e linyengifa omufita nokakadona Okasulamit va kale va hokwafana.
OMUVALEKWA WANGE “E LI NGAASHI OSHIKUNINO SHA IDILWA”
15. Ovakriste ovo inava hombola ile inava hombolwa otave lihongo shike moshihopaenenwa shokakadona Okasulamit?
15 Lesha Eimbiloelela laSalomo 4:12. Omolwashike omufita a ti kutya omuholike waye oku li ngaashi “oshikunino sha idilwa”? Ngeenge oshikunino shi li moluumbo lekuma ile lodalate ihamu dulu okwiiwa kovanhu. Otashi dulu ashike okwiiwa taku pitwa komuvelo hau patwa. Okakadona Okasulamit oka fa oshikunino osho molwaashi oka li ashike ke hole omumati oo a li ta ka ninga omushamane wako. Molwaashi okakadona oko kaka li ka fuulwa komaheka ohamba, oka li ka ulika kutya oka fa “ekuma,” ndele ‘hashivelo’ osho hashi dulu okuyeululwa noupu. (Eimb.lela. 8:8-10) Sha faafana, ovalumenhu novakainhu ovatilikalunga ovo inava hombola ile inava hombolwa ohava teelele ashike oku ka ulikila ookaume kavo kopahombo ohole oyo hai kala pokati kovalihomboli.
16. Eimbiloelela laSalomo otali tu hongo shike shi na sha neendelafano?
16 Eshi omufita a li a pula okakadona Okasulamit a ka ende pamwe nako efiku limwe, ovamwainamati kava li ve ka pitika ka ye. Ndele ponhele yaasho, ova li ve ka pa oilonga yokupashukila oshikunino shomandjebele. Omolwashike mbela? Mbela kava li ve ke lineekela? Mbela ova li tava diladila kutya otaka diladila oku ka ninga sha inashi koshoka? Paushili wo vene, ova li ashike tava kwafele okamwainakadona kaha ye monghalo oyo tai dulu oku ka twala meyeleko. (Eimb.lela. 1:6; 2:10-15) Natango osho oshi li oshilihongomwa shiwa kOvakriste inava hombola ile inava hombolwa va kale va lungama eshi tava endelafana opo eendelafano lavo li kale la koshoka. Henukeni okukala onye amuke pehe na oo e mu wete. Ulikilafaneni ohole meenghedi da koshoka, nokukala mwa lungama muha ye meenghalo odo tadi dulu oku mu twala meyeleko.
17, 18. Ouwa ulipi wa mona eshi wa konakona Eimbiloelela laSalomo?
17 Ngeenge ovalikongi Ovakriste tava hombola, ohava kala ve holafane neenghono. Ndele molwaashi Jehova okwa tota po ohombo i kalelele, ovalihomboli ova pumbwa okutwikila okukala ve holafane nohole ya xwama nokuninga oinima oyo tai va kwafele va kulike ohole yavo. — Mark. 10:6-9.
18 Ngeenge oto kongo kaume kopahombo, konga omunhu oo to dulu okukala u hole shili, nokukala u mu hole nohole yomoule noya xwama, ngaashi twe shi mona mEimbiloelela laSalomo. Kutya nee oto kongo kaume kopahombo ile owa ya nale mohombo, kaleni mu holafane nohole yashili, oyo i li “elaka lomundilo wOmwene.” — Eimb.lela. 8:6.
^ okat. 2 Tala Oshungonangelo yOshiingilisha yo 15 Januali 2007, epandja 31.


c: text/html

text:
Owa ‘diinina ngoo shili oilonga iwa’?
‘Jesus Kristus okwe liyandja ponhele yetu, ye e liyelifile oshiwana shaye mwene, osho hashi diinine shili oilonga iwa.’ — TIT. 2:13, 14.
1, 2. Eendombwedi daJehova odi na oufembanghenda we likalekelwa ulipi, nou uditile ngahelipi oufembanghenda oo?
OVANHU vahapu ohava kala ve udite etumba ngeenge va pewa ondjabi molwoshilonga shididilikwedi osho va longa. Pashihopaenenwa, vamwe ova li va pewa epapa lokomudo molwaashi va longa nouladi opo va hanganife ovanhu ovo ve tondafane. Ndele kashi fi tuu oufembanghenda munenenene okukala u li omukalelipo waKalunga, oo a tumwa a ka kwafele ovanhu va pange vali ombili nOmushiti wavo!
2 Tu li Eendombwedi daJehova, otu na oufembanghenda wa tya ngaho we likalekelwa. Ohatu ladipike ovanhu va ‘hangane naKalunga,’ hatu shi ningi koshi yewiliko laye nolaKristus. (2 Kor. 5:20) Jehova okwa kala te tu longifa opo tu ehenife ovanhu popepi naye. Kungaho, ovanhu omamiliyona moilongo i dulife 235 ova kwafelwa va kale ve na ekwatafano liwa naKalunga nosho yo eteelelo loku ka mona omwenyo waalushe. (Tit. 2:11) Ohatu shivi nomutima aushe keshe oo ‘a hala, a tambule omeva omwenyo oshali.’ (Eh. 22:17) Molwaashi otwa lenga oshilonga osho sha fimana nohatu shi wanifa po noudiinini, otaku dulu okutiwa kutya otu li oshiwana “osho hashi diinine shili oilonga iwa.” (Tit. 2:14) Paife natu ka kundafaneni nghee ouladi wetu wokulonga oilonga iwa hau tu kwafele tu ehenife ovanhu popepi naJehova. Oilonga yetu yokuudifa oi li onghedi imwe omo hatu nanene ovanhu kuJehova.
HOPAENENA OULADI WA-JEHOVA NA-JESUS
3. “Ouladi waKalunga” otau ulike shike?
3 Jesaja 9:6 okwa popya shi na sha naasho epangelo lOmona waKalunga tali ka pondola eshi a ti: “Ouladi waKalunga, Omwene womatanga ovakwaita otau ke shi ninga.” Eendjovo odo otadi ulike kutya Tate yetu womeulu okwa halelela shili ovanhu va ka xupifwe. Oshihopaenenwa shaJehova shouladi otashi yandje oumbangi kutya oshilonga osho e tu pa tu li ovaudifi vOuhamba otwa pumbwa oku shi longa nomutima aushe, nexwamo nonouladi. Okukala kwetu twa halelela okukwafela ovanhu va shiive Kalunga otaku ulike kutya Jehova omuladi. Ndele tu li ovalongi pamwe naKalunga, mbela otwa tokola ngoo toko okukufa ombinga pauyadi moilonga yokuudifa onghundana iwa she likolelela keenghalo detu? — 1 Kor. 3:9.
4. Ongahelipi Jesus a tula po oshihopaenenwa shokutwikila okulonga nouladi moukalele?
4 Diladila yo shi na sha nouladi waJesus. Jesus okwa tula po oshihopaenenwa sha wanenena shi na sha nokutwikila nouladi moukalele. Nonande okwa li ha patanekwa nonyanya, okwa kala ta twikile nouladi moilonga yokuudifa fiyo okefyo laye li udifa omwenyo munyenye. (Joh. 18:36, 37) Eshi eufwafimbo lokufya kwaJesus efyo lopayambo la li la fika, ouladi waye wokukwafela ovanhu va shiive Jehova owa li wa xwama.
5. Ongahelipi Jesus a li a katuka metwokumwe nefaneko lomukwiyu?
5 Lwopexulilo 32 O.P, Jesus okwa li a popya efaneko li na sha nomulumenhu oo a li e na omukwiyu u li mepya laye lomiviinyu oo inau ima oiimati oule womido adishe nhatu. Eshi omulongi wepya lomiviinyu a lombwelwa e u ke po, okwa li a pula a pewe efimbo la wedwa po e u tutile oushosho. (Lesha Lukas 13:6-9.) Movanhu ovo Jesus a li a udifila okwa li ashike a likola mo ovahongwa vanini. Ndele ngaashi sha ulikwa mefaneko lomulongi wepya lomiviinyu, Jesus okwa li a longifa efimbo lixupi olo la li la xupa ko, eemwedi hamano lwaapo, opo a udife nexwamo muJudea nomuPerea. Omafiku manini fimbo Jesus ina fya, okwa li a lila omolwovanhu vomoshilongo shavo ovo va li va ‘fitika omatwi avo.’ — Mat. 13:15; Luk. 19:41.
6. Omolwashike tu na okukala hatu udifa nexwamo?
6 Osha fimanenena okukala hatu udifa nexwamo, naunene tuu eshi tu li komuxundalili womafiku axuuninwa. (Lesha Daniel 2:41-45.) Kau fi tuu oufembanghenda munene okukala tu li Eendombwedi daJehova! Ofye ashike kombada yedu alishe hatu kwafele ovanhu va kale ve na eteelelo lashili lekandulepo lomaupyakadi. Omafimbo opo a di ko, omushangi umwe woshifokundaneki okwa ti kutya kape na enyamukulo kepulo olo kutya, “Omolwashike ovanhu vawa hava ningilwa oinima ii?” Oshi li oshinakuwanifwa shopaKriste nosho yo oufembanghenda okukwafela ovanhu ovo va hala okupwilikina va shiive omanyamukulo Ombibeli komapulo a tya ngaho. Otu na omatomheno mahapu okukala ‘twa xwama momhepo’ eshi hatu wanifa po oshilonga osho twa pewa kuKalunga. (Rom. 12:11) Jehova ohe tu nangeke noupuna eshi hatu udifa nouladi opo tu kwafele ovanhu ve mu shiive nova kale ve mu hole.
OMHEPO YELIYAMBO OHAI FIMANEKIFA JEHOVA
7, 8. Ongahelipi omhepo yeliyambo hai fimanekifa Jehova?
7 Ngaashi sha ulikwa moimoniwa yomuyapostoli Paulus, oukalele wetu otashi dulika u tu ningife tu kale “oupafi” oufiku, ile tu tye, tu londokwe keemhofi, ‘nokulidilika oikulya.’ (2 Kor. 6:5) Omautumbulilo oo taa ulike kutya otwa pumbwa okuninga omaliyambo notae tu dimbulukifa ovakokolindjila ovo va pitifa komesho oukalele wavo nopefimbo opo tuu opo otave liyambidida kuvo vene painiwe. Diladila yo shi na sha novatumwa ovadiinini ovo have ‘litileshi ngaashi eyambo’ opo va ka kwafele ovanhu koilongo imwe. (Fil. 2:17) Ongahelipi shi na sha novakulunhuongalo ovadiinini ovo omafimbo amwe ihava mono efimbo lokulya ile lokukofa molwaashi tava file oshisho eedi daJehova? Otu na yo ovanamido nosho yo ovo vehe na oukolele ovo hava ningi eenghendabala va kale pokwoongala kwopaKriste nokukufa ombinga moukalele. Omitima detu ohandi kala di yadi olupandu ngeenge hatu diladila kovapiya vaKalunga aveshe ovo ve na omhepo yeliyambo. Eenghendabala da tya ngaho ohadi kumu etaleko lavamwe li na sha noukalele wetu.
8 Omulumenhu wonhumba oo ehe fi Ondombwedi okwa popya monhumwafo imwe oyo a li a shangela koLincolnshire Boston Target, shomuUnited Kingdom a ti: “Ovanhu kave na vali eitavelo momalongelokalunga . . . Hano ovawiliki veengeleka ohava uhala tava ningi shike? Osha yela kutya ihava i va ka udifile ovanhu ngaashi Kristus a li ha ningi . . . Elongelokalunga olo li na ko nasha novanhu shili Eendombwedi daJehova ashike, odo hadi i kovanhu di ke va udifile oshili.” Molwaashi otu li mounyuni omu mu na ovanhu ve na oikala yokuliholamwene, omhepo yetu yeliyambo ohai fimanekifa Jehova Kalunga. — Rom. 12:1.
9. Oshike tashi dulu oku tu linyengifa tu twikile nouladi okulonga oilonga iwa moukalele?
9 Ndele mbela oshike tu na okuninga po ngeenge otwa fa hatu kanifa ouladi wetu wokuudifa? Otashi ka kala shiwa okudilonga kwaasho Jehova ta wanifa po okupitila moilonga yokuudifa. (Lesha Ovaroma 10:13-15.) Ovo tava ifana edina laJehova ve na eitavelo ovo ashike tava ka xupifwa, ashike ovanhu itava dulu oku li ifana ngeenge ihatu va udifile. Oushili oo ou na oku tu linyengifa tu twikile nouladi okulonga oilonga iwa nokuudifa noudiinini onghundana iwa yOuhamba.
ELIHUMBATO LIWA OHALI NANENE OVANHU KU-KALUNGA
10. Omolwashike taku dulu okutiwa kutya elihumbato letu liwa ohali nanene ovanhu kuJehova?
10 Nonande osha fimana okukala ovaladi moukalele, itatu ka dula okukwafela ovanhu va ehene popepi naKalunga ngeenge ouladi oo ashike tu na. Oshinima shimwe vali osho tashi ka nanena ovanhu kuKalunga osho elihumbato liwa lopaKriste. Paulus okwa divilika efimano lelihumbato letu eshi a ti: “Fye itatu pe omunhu omhito okudina moshinima nande shimwe, oshilongayakulo shetu shi ha shekwe.” (2 Kor. 6:3) Okupopya kuwa nosho yo elihumbato liwa lOvakriste ohai tumbalekifa omahongo aKalunga nokunanena vamwe koshili. (Tit. 2:10) Luhapu ohatu udu ovanamitimadiwa tava popile mouwa oshiwana shaKalunga omolwelihumbato lasho liwa lopaKriste.
11. Omolwashike tu na okukala hatu konakona pamwe neilikano shi na sha nelihumbato letu?
11 Nonande otwa mona kutya eenghatu detu otadi dulu okukuma vamwe monghedi iwa, otadi dulu yo oku va kuma monghedi ii. Onghee hano, nonande otu li koilonga, meumbo ile kofikola, inatu ninga nande oinima oyo tai ka shekifa oukalele nosho yo elihumbato letu. Ngeenge otwa kala hatu nyonene owina, ohatu ka mona oilanduliko inyikifa oluhodi. (Heb. 10:26, 27) Ediladilo olo oli na oku tu linyengifa tu konakone pamwe neilikano osho hatu ningi nosho yo kutya onghedi yetu yokukalamwenyo otai yandje efano lilipi. Eshi omifikamhango dopaenghedi dounyuni tadi ende tadi xutuka, ovanamitimadiwa otava ka mona ‘etongoko pokati kaau ha longele Kalunga naau ihe mu longele.’ (Mal. 3:18) Onghee hano, elihumbato letu liwa lopaKriste otali dana onghandangala ya fimana mokuhanganifa ovanhu naKalunga.
12-14. Onghedi omo hatu lididimikile omayeleko eitavelo ohai kumu ngahelipi etaleko lavamwe li na sha noukalele wetu? Yandja oshihopaenenwa.
12 Eshi Paulus a li a shangela Ovakorinto, okwa popya kutya okwa shakeneka omahepeko, omafininiko, omadengo nokwa li a idililwa modolongo. (Lesha 2 Ovakorinto 6:4, 5.) Ngeenge otwa shakeneke omayeleko eitavelo, oku e lididimikila otaku dulu okulinyengifa vamwe va tambule ko oshili. Pashihopaenenwa, omido donhumba da pita, opa li pa ningwa eenghendabala dokuxulifa po Eendombwedi daJehova moAngola. Eendombwedi mbali da ninginifwa nosho yo ovanhu 30 ve na ohokwe ovo va li hava kala pokwoongala ova li va kwatwa po. Opo nee, ovanhu vomoshitukulwa ova li va ongalekwa va ka tale eshi ovapataneki tava denge ovanhu ovo vehe na ondjo fiyo otava di ohonde. Ovakainhu nounona navo ova li va hepekwa nonyanya. Osho osha li sha ningwa nelalakano lokutilifa ovanhu opo vaha pwilikine kEendombwedi daJehova. Ndele konima yedengo la tya ngaho, ovanhu vahapu vomoshitukulwa ova li va ya kEendombwedi daJehova noku di pula di konakone navo Ombibeli. Okudja opo, oilonga yokuudifa Ouhamba oya xuma komesho, naasho osha etifa ekulo linene nomanangeko noupuna mahapu.
13 Oshihopaenenwa osho otashi ulike kutya okukala twa diinini omafinamhango Ombibeli okwa fimana shi fike peni. Oudiinini waPetrus novayapostoli vakwao otashi dulika wa li wa hanganifa ovanhu naKalunga. (Oil. 5:17-29) Ovanafikola vakwetu, ovanailonga pamwe nafye ile oilyo youkwaneumbo wetu oshi na oupu i tambule ko oshili ngeenge oya mono kutya otwa tokola toko okulonga osho sha yuka.
14 Ashike ovamwatate vamwe otava hepekwa fiyo okunena. Pashihopaenenwa, muArmenia, ovamwatate 40 lwaapo ove li modolongo omolwokuhenombinga kwavo, noshi na oupu vakwao vamwe navo va ka tulwe mo meemwedi tadi ya. MuEritrea, ovapiya vaJehova 55 ova idililwa modolongo, navamwe vomuvo ove na omido di dulife po 60. MoSouth Korea, Eendombwedi 700 lwaapo oda idililwa modolongo omolweitavelo lado. Onghalo ya tya ngaho oya kala tai twikile oule womido 60 moshilongo osho. Otwe lineekela kutya oudiinini wovamwatate ovo tava hepekwa moilongo i lili noku lili otau ka tumbalekifa Kalunga notau ka kwafela ovo ve hole ouyuki ve uye melongelokalunga lashili. — Eps. 76:9-11.
15. Yandja oshihopaenenwa osho tashi ulike kutya okukala ovanashili otaku dulu okunanena vamwe koshili.
15 Okukala ovanashili nako otaku dulu okunanena ovanhu koshili. (Lesha 2 Ovakorinto 6: 4, 7.) Pashihopaenenwa, diladila koshimoniwa eshi: Eshi omumwameme wonhumba a li ta tula oimaliwa meshina loutekete lomobesa yonhumba, omushiivikile umwe okwa li e mu lombwela kutya ina pumbwa okufutila okatekete kaye molwaashi oshinano oshixupi. Omumwameme okwe mu yelifila kutya osha yuka okufuta okatekete nokuli nonande oshinano kashile. Konima yaasho, kaume kaye oo okwa yeluka mo mobesa. Opo nee, omushingi wobesa okwa tala komumwameme ndele te mu pula ta ti: “Ove Ondombwedi yaJehova?” Omumwameme okwa nyamukula ta ti: “Heeno! Omolwashike to pulile ngaho?” Okwa ti: “Onde mu uda eshi mwa li ta mu popi shi na sha nokatekete kobesa, nondi shi shii kutya Eendombwedi daJehova odo unene hadi futu outekete vado nodi li ovanashili moinima aishe.” Konima yeemwedi dinini, pokwoongala kumwe omulumenhu umwe okwa li a ya pomumwameme oo ndele ta ti, “Ou shii nge? Aame omushingi wobesa oo a popile naave shi na sha nokufuta outekete. Eshi nda mona elihumbato loye liwa, onda tokola okuhovela okukonakona Ombibeli nEendombwedi daJehova.” Okukala ovanashili ohaku tu didilikifa mo kutya otu li ovakalele ve shii okulineekelwa.
ULIKA ALUSHE OMAUKWATYA OO TAA FIMANEKIFA KALUNGA
16. Omolwashike omaukwatya ngaashi onheni, ohole nolukeno haa kumu omitima dovanhu? Yandja oshihopaenenwa.
16 Okuulika omaukwatya ngaashi onheni, ohole nosho yo olukeno nako haku linyengifa ovanhu va ehene popepi naJehova. Vamwe ovo tave tu konenene otashi dulika va kale va hala okulihonga kombinga yaJehova, omalalakano aye nosho yo oshiwana shaye. Oikala nelihumbato lOvakriste vashili oya yooloka ko filufilu kwaayo yaavo have liningifa va fa ve na etilokalunga ndele paulelalela ovanaihelele. Ovawiliki vomalongelokalunga vamwe ova likola oupuna mokukunguda oilyo yeengeleka davo, noimaliwa ihapu oyo hava pewa ohave i longifa mokulilandela omaumbo neehauto dondilo, nopomhito imwe, umwe okwa li nokuli a tungifa okanduda kombwa yaye mu na omupepo. Osha yela kutya vahapu ovo have liti kutya ovashikuli vaKristus ihava yandje “oshali.” (Mat. 10:8) Ndele ponhele yaasho, ohava “longele ofuto” ngaashi ovapristeri ovatangalali vomuIsrael shonale, naluhapu ohava hongo oinima ihe li pamishangwa. (Mika 3:11) Elihumbato la tya ngaho itali hanganifa nandenande ovanhu naKalunga.
17, 18. (a) Ongahelipi okuulika omaukwatya a fa aJehova haku mu fimanekifa? (b) Oshike hashi ku linyengifa u twikile okulonga oilonga iwa?
17 Mepingafano naasho sha popiwa mokatendo ka tetekela, omahongo Ovakriste vashili noilonga iwa oyo hava longele ovanhu vakwao ohai kumu omitima dovanhu vahapu. Pashihopaenenwa, pomhito imwe fimbo omukokolindjila umwe a li ta udifa eumbo neumbo, okwa li a shunifwa ko komufiyekadi umwe omunamido. Omufiyekadi oo okwa ti kutya eshi omukokolindjila oo a denga okangedjo, okwa hangwa a londa komhani ta tula mo okabiena komokombifa. Omumwatate oo okwa ti: “Osha nyika oshiponga okuninga ngaho u li oove auke.” Opo nee, okwa tulila mo omunamido oo okabiena kaye ndele ta i. Eshi omonamati womukainhu oo a hokololelwa osho sha ningwa po, okwa li a kumwa neenghono nokwa kendabala oku ka konga omumwatate oo opo e mu pandule. Mokweendela ko kwefimbo, omumati oo okwa ka tambula ko ekonakonombibeli.
18 Omolwashike wa tokola toko okutwikila okulonga oilonga iwa? Otashi dulika omolwaashi u shii kutya ngeenge otwa kala tu li ovaladi moukalele nokulonga ehalo laJehova, kungaho ohatu mu fimanekifa nohatu kwafele vamwe va ka xupifwe. (Lesha 1 Ovakorinto 10:31-33.) Ohole yetu yokuhola Jehova nosho yo ovanhu vakwetu oyo hai tu linyengifa tu kale ovaladi moilonga iwa mokukala hatu udifa onghundana iwa nokulihumbata monghedi yopaKriste. (Mat. 22:37-39) Ngeenge otu li ovaladi moilonga iwa, otashi ke tu etela ehafo linene nohatu ka kala twa wanenwa. Kakele kaasho, otwa teelela nodjuulufi efimbo opo ovanhu aveshe tava ka fimanekifa Omushiti, Jehova, mokuulika ouladi welongelokalunga lashili.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
EHOKOLOLO 39
Onhaili yaAron ya mena eengala
TALA konhaili oyo ya twiyuka eengala noya ima oiimati yomuti wamandel ya pya. Onhaili oyo oyaAron. Eengala noiimati oyo oya mena ashike moufiku umwe. Natu ka tale kutya osha enda ngahelipi opo onhaili oyo i twiyuke eengala noi ime oiimati oyo.
Pefimbo opo, Ovaisrael ova kala tava elaela mombuwa oule wefimbo. Ovaisrael vamwe ova li tava diladila kutya Moses ina wana okukala omuwiliki wavo nonokutya Aron ina wana okukala omupristeri omukulunhu. Vamwe vomwaavo va li tava diladila ngaho oKora, Datan, Abiram nosho yo ovawiliki voshiwana ve li 250. Aveshe ovo ova li ve uya kuMoses, ndele tava ti kuye: ‘Omolwashike we lininga omuwiliki wetu?’
Moses okwa lombwela Kora novashikuli vaye a ti: ‘Mongula ongula, kufeni oikwatelwa yomakala ndele tamu tula mo oitwimino yedimba liwa. I eteleleni ketwali laJehova, fye tu taleni kutya olyelye ta ka hoololwa kuJehova.’
Mefiku la landula ko, Kora novashikuli vaye 250 ove uya ketwali. Ova li ve uya pamwe novayambididi vavo vahapu. Jehova okwa li e va handukila neenghono. Onghee hano, okwa lombwela Moses a lombwele ovanhu ta ti: ‘Kaleni kokule neetenda dovanhu ovo vai. Inamu kuma nande osha shovalumenhu ovo.’ Ovanhu ova pwilikina kuJehova nova ka kala kokule neetenda dooKora, Datan naAbiram.
Opo nee Moses okwa popya a ti: ‘Otamu ka shiiva nokutya olyelye a hoololwa kuJehova eshi edu tali ka makuka ndele tali pona po ovalumenhu ovo vai.’
Diva, eshi Moses a mana okupopya, edu ola makuka, ndele tali pona po otenda yaKora noinima yaye nosho yo Datan, Abiram naavo va li va ama kombinga yavo. Eshi ovanhu va uda euyaano laavo tava ponwa po kedu, ova ingida tava ti: ‘Natu fadukei po; nafye ohatu ningi tu ponwe po kedu!’
Kora novashikuli vaye 250 ova li natango va fikama popepi netwali liyapuki. Ohaluka, Jehova okwa tuma omundilo okudja meulu, ndele tau xwike po ovalumenhu aveshe ovo noku va lungwinifa po. Opo nee Jehova okwa lombwela omonamati waAron, Eleasar, kutya na kufe oikwatelwa yomakala yovalumenhu ovo va fya ndele te i hambula opo i ninge oshipapa shokutuvika oaltari. Oshipapa osho osha li hashi dimbulukifa Ovaisrael kutya Jehova okwa hoolola ashike Aron novanamati vaye va kale tava longo ve li ovapristeri.
Ndele Jehova okwa li a hala natango oku shi ulika sha yela nawa kutya okwa hoolola Aron novanamati vaye ovo va ninge ovapristeri. Onghee hano, okwa lombwela Moses a ti: ‘Lombwela ovawiliki aveshe ovo ve lile po omapata 12 aIsrael va ete eenhaili davo. Mepata laLevi, Aron oye na ete onhaili yaye. Opo nee tula eenhaili odo metwali komesho yoshikefa shehangano. Onhaili yaao tai ka twiyuka eengala, oye nda hoolola a kale omupristeri.’
Eshi Moses a ya metwali ongula yefiku la landula ko, okwa hanga onhaili yaAron ya twiyuka eengala noya ima oiimati yomuti wamandel. Mbela paife ou shi shii kutya omolwashike onhaili yaAron ya li ya twiyuka eengala?
Numeri 16:1-49; 17:1-11; 26:10.


text:
Enyumuko laJesus otali ti shike kufye?
“Okwa nyumuka.” — MAT. 28:6.
1, 2. (a) Ovawiliki vamwe velongelokalunga ova li va hala okuyelifilwa shike, na Petrus okwa li e va nyamukula ngahelipi? (Tala efano pehovelo loshitukulwa.) (b) Oshike sha li sha kwafela Petrus a kale e na ouladi eshi a li ta popi novawiliki velongelokalunga?
OMAFIKU manini konima yefyo laJesus, omuyapostoli Petrus okwa li a taalela ongudu yovalumenhu va tilifa nova handuka. Ovalumenhu ovo ova li ovawiliki ovanaenghono velongelokalunga lOshijuda ovo va li va dipaifa Jesus. Petrus okwa li a nyumuna omulumenhu umwe a dalwa oshingudu nova li va hala okuyelifilwa kutya okwe shi ninga keenghono ile medina lalyelye. Omuyapostoli Petrus okwe va nyamukula nouladi ta ti: ‘Ou okwa velulwa ndee ta kala ofika apa moipafi yeni omedina laJesus Kristus Omunasaret, ou nye mwe mu valela [komuti womahepeko, NW], ndelenee okwa nyumunwa kuKalunga koufi.’ — Oil. 4:5-10.
2 Fimbo Jesus ina fya, Petrus okwa li e mu lidimbika lwoikando itatu omolwoumbada. (Mark. 14:66-72) Oshike sha li she mu kwafela a kale e na ouladi eshi ta popi novawiliki velongelokalunga? Oshoshili kutya omhepo iyapuki oya dana onghandangala ya fimanenena, ndele Petrus okwa li yo a tomhwa kutya Jesus okwa nyumuka. Oshike she mu ningifa a kale a tomhwa kutya Jesus oku na omwenyo? Omolwashike nafye twa tomhwa kutya Jesus oku na omwenyo?
3, 4. (a) Omanyumuko elipi a li a ningwa ofimbo ovayapostoli vaJesus inava dalwa? (b) Jesus okwa li a nyumuna oolyelye?
3 Ediladilo olo kutya oonakufya otava ka kala vali nomwenyo kala li lipe kovayapostoli vaJesus molwaashi ope na vamwe ovo va li va nyumunwa ofimbo ovayapostoli va li inava dalwa. Ova li ve shii kutya Kalunga okwa li a pa omuprofeti Elia naElisa eenghono opo va dule okunyumuna pashikumwifilonga. (1 Eeh. 17:17-24; 2 Eeh. 4:32-37) Nakufya umwe okwa li nokuli a nyumuka eshi oshimhu shaye sha umbilwa mombila nokukuma koipongolo yaElisa. (2 Eeh. 13:20, 21) Ovakriste vonale ova li va itavela omahokololo oo opamishangwa, ngaashi naanaa nafye twa itavela kutya Eendjovo daKalunga odi li paushili.
4 Eshi twa lesha omahokololo e na sha naavo Jesus a nyumuna, oshi na oupu she tu kuma neenghono atusheni. Omufiyekafi umwe oku na okukala a li a kumwa eshi Jesus a nyumuna okamonamati kaye. (Luk. 7:11-15) Pomhito imwe vali, Jesus okwa li a nyumuna okakadona komido 12. Diladila ashike kutya ovadali vako ovo va li va nyika oluhodi neenghono ova li va hafa nova kumwa shi fike peni eshi okamonakadona kavo ka nyumunwa! (Luk. 8:49-56) Ovatali kava li tuu va tunhukwa eshi va mona Lasarus ta di mombila e na omwenyo nokwa veluka! — Joh. 11:38-44.
OMOLWASHIKE ENYUMUKO LAJESUS LA LI LE LIKALEKELWA?
5. Enyumuko laJesus ola yooloka ko ngahelipi kwaao e li tetekela?
5 Ovayapostoli ova li ve shii kutya enyumuko laJesus ola li la yooloka ko kwaao e li tetekela. Ovanhu ovo va li va nyumunwa tete ova li va nyumunwa nomalutu opambelela nolwanima ova ka fya vali. Ndele Jesus okwa nyumunwa nolutu lopamhepo ihali fi. (Lesha Oilonga 13:34.) Petrus okwa ti kutya Jesus “okwa dipawa palutu nokwa tulwa omwenyo pamhepo.” Okwa ti yo kutya, “okwa ya meulu nokwa kala kolulyo laKalunga, nokwa pewa koshi yaye ovaengeli nomapangelo neenghono e di pangele.” (1 Pet. 3:18-22) Omanyumuko oo a tetekela okwa li atunhula nokwa li a ningwa pashikumwifilonga, ashike kape na nande olimwe tali dulu okuyelekwa nolaJesus olo la li oshikumwifilonga sha denga mbada.
6. Enyumuko laJesus ola li la kuma ngahelipi ovahongwa vaye?
6 Enyumuko laJesus ola li la kuma neenghono ovahongwa vaye. Ka li vali a fya ngaashi ovatondi vaye va li tava diladila. Jesus okwa li a nyumuka e li omunhu wopamhepo omunaenghono ita dulu okuyahamekwa komunhu wopambelela. Enyumuko laye ola ulika kutya oku li Omona waKalunga, nokushiiva oushili oo okwa li kwa etela ovahongwa ovo va li va nyika oluhodi ehafo linene. Shimwe vali, ova li ve na ouladi ponhele yokukala va tila. Enyumuko laJesus otali dana onghandangala ya fimana mokuwanifwa kwelalakano laKalunga nosho yo shi na sha nonghundana iwa oyo va kala nokuudifa nouladi mounyuni aushe.
7. Jesus ota ningi shike paife, nomapulo elipi a holoka po?
7 Tu li ovapiya vaJehova, otu shii filufilu kutya Jesus ka li ashike omunhu munene oo a li ko nale. Natango oku na omwenyo nota wilike oilonga oyo ya kuma keshe umwe kombada yedu. Jesus Kristus, e li Ohamba yOuhamba waKalunga tai pangele, mafiku ota ka xulifa po oukolokoshi kombada yedu noku i ninga oparadisa omo ovanhu tava ka kala fiyo alushe. (Luk. 23:43) Ngeno Jesus ka nyumukile, ngeno kape na nande oshimwe shomoinima oyo tashi ka wanifwa. Ndele mbela omatomheno elipi tu na okwiitavela kutya Jesus okwa nyumuka koufi? Enyumuko laJesus otali ti shike kufye?
JEHOVA OKWA ULIKA KUTYA OKU NA EENGHONO DOKUFINDA EFYO
8, 9. (a) Omolwashike ovawiliki velongelokalunga lOshijuda va li va pula ombila yaJesus i nangelwe? (b) Oshike sha li sha ningwa po eshi ovakainhu vamwe va li va ya pombila yaJesus?
8 Konima eshi Jesus a dipawa, ovapristeri ovakulunhu nOvafarisai ova li va ya kuPilatus ndele tava ti: “Omwene, otwa dimbulukwa, omupukifi winya fimbo kwa li e nomwenyo, okwa tile: Ngenge pwa pita omafiku atatu, ohandi nyumuka. Lombwela hano, ombila i nangelwe shili fiyo efiku etitatu, ovalongwa vaye ve he uye ndele ve he mu vake mo, ndele va ha lombwele ovanhu: okwa nyumuka koufi; omapukifo a hauxuuninwa osho taa ningi maii e dule otete.” Opo nee Pilatus okwa tya kuvo: “Ovanangeli ovo ava, indeni ne, nye mu nangele nawa ngaashi mu shi shii.” Naasho osho naanaa va li va ninga. — Mat. 27:62-66.
9 Oshimhu shaJesus osha li sha pakwa mombila ya hokwa memanya nokwa li kwa tuvikwa nemanya linene. Ovawiliki velongelokalunga lOshijuda ova li va hala Jesus a kale mombila fiyo alushe, ehe na omwenyo. Ashike ediladilo laJehova ola li la yooloka ko filufilu kulavo. Eshi Maria Magdalena naMaria mukwao va li ve uya pombila yaJesus mefiku etitatu, ova li va hanga emanya la udulwa po nomweengeli e li omutumba kulo.Omweengeli okwa li a lombwela ovakainhu ovo va tale mombila, va mone kutya kamu na sha. Okwa ti: “Ke mo, osheshi okwa nyumuka.” (Mat. 28:1-6) Jesus okwa li e na omwenyo!
10. Paulus okwa yandja oumbangi ulipi u na sha nenyumuko laJesus?
10 Oiningwanima oyo ya ka ningwa momafiku 40 a ka landula ko oya li ya koleka oushili oo kutya Jesus okwa nyumuka. Omuyapostoli Paulus okwa li a ngonga oiningwanima oyo eshi a shangela Ovakorinto ta ti: “Komesho yaaishe ame nde mu shiivifila eshi nde shi pewa yo aame mwene: nokutya, Kristus okwa fya omolwoulunde wetu ngaashi opa shangwa, ndele Ye okwa pakwa, nefiku etitatu okwa nyumunwa pamishangwa, ndele okwe lihololela Kefas nokomesho e lihololela ava omulongo navavali. Opo nee Ye okwa holokela palumwe kovalumenhu ve dule omafele atano, vahapu vomuvo ve nomwenyo natango, ndele vamwe va kofa mo. Ndele okwe lihololela vali Jakob novayapostoli aveshe. Ndele hauxuuninwa e lihololela nge, aame, ou nda fa nda dalwa, inandi fika okudalwa.” — 1 Kor. 15:3-8.
OMOLWASHIKE TU SHII KUTYA JESUS OKWA NYUMUKA?
11. Omolwashike taku tiwa kutya enyumuko laJesus ola ningwa “pamishangwa”?
11 Etomheno lotete molwaashi tu shii kutya Jesus okwa nyumuka koufi ololo kutya enyumuko laye ola ningwa “pamishangwa.” Eendjovo daKalunga oda xunganeka enyumuko. Pashihopaenenwa, David okwa shanga ta ti kutya ‘omuyapuki’ waKalunga, ile tu tye, omudiinini waye munene ite mu efele moshovafi. (Lesha Epsalme 16:10.) Mefiku lOpentekoste yomo 33 O.P., omuyapostoli Petrus okwa li a yukifa eendjovo odo dopaxunganeko kuJesus, a ti: “[David] mokutala komesho okwa popya enyumuko laKristus, eshi ta ti: Omwenyo waye inau fiwa mo moshovafi, nombelela yaye inai mona eolelo.” — Oil. 2:23-27, 31.
12. Oolyelye va mona omunyumunwa Jesus?
12 Etomheno etivali molwaashi tu shii kutya Jesus okwa nyumuka ololo kutya otu na oumbangi wavahapu ovo va li po. Momukokomoko womafiku 40, omunyumunwa Jesus okwa kala te lihololele ovahongwa vaye moshikunino omo mwa li ombila yaye, mondjila yokuya kuEmaus nosho yo pamwe pe lili. (Luk. 24:13-15) Peemhito da tya ngaho, okwa li a popya noohandimwe, mwa kwatelwa Petrus nosho yo neengudu dovanhu. Pomhito imwe, omunyumunwa Jesus okwa li nokuli e lihololela ongudu yovanhu ve dulife po 500. Oumbangi wavahapu ovo va li po itau dulu okupatanekwa.
13. Ongahelipi ouladi wovahongwa wa li wa ulika kutya ova li ve na oushili kutya Jesus okwa nyumuka?
13 Etomheno etitatu molwaashi tu shii kutya Jesus okwa nyumuka shili, ouladi oo ovahongwa vaye va li va ulika mokushiivifa enyumuko laye. Okuyandja oundombwedi nouladi kombinga yenyumuko laKristus okwa li kwe va etela omahepeko, okumona oixuna nefyo. Ngeenge Jesus ina nyumunwa shili, sha li ashike omutoto, omolwashike Petrus a li e na okutula omwenyo waye moshiponga mokulombwela ovawiliki velongelokalunga kombinga yenyumuko laKristus, ovo va li ve tonde Jesus nove mu dipaifa? Omolwaashi Petrus novahongwa vakwao ova li ve na oushili kutya Jesus oku na omwenyo nota wilike oilonga oyo Kalunga a hala i longwe. Shimwe vali, enyumuko laJesus ola shilipaleka ovashikuli vaye kutya navo otava ka nyumuka. Pashihopaenenwa, Stefanus okwa fya a tomhwa kutya otapa ka kala enyumuko lovafi. — Oil. 7:55-60.
14. Omolwashike wa itavela kutya Jesus oku na omwenyo?
14 Etomheno etine molwaashi tu shii kutya Jesus okwa nyumuka ololo kutya otu na oumbangi oo tau ulike kutya paife ota pangele e li Ohamba noku li Omutwe weongalo lopaKriste. Oshidjemo, Oukriste washili otau pula komesho. Mbela osho otashi dulu ngoo okuningwa ngeno Jesus ka li a nyumuka? Ngeno ka li a nyumuka, otashi dulika nokuli ngeno inatu uda sha kombinga yaye. Ashike otu na omatomheno a kola okwiitavela kutya Jesus oku na omwenyo nopaife ote tu wilike eshi hatu udifa onghundana iwa mounyuni aushe.
OSHO ENYUMUKO LAJESUS TALI TI KUFYE
15. Omolwashike enyumuko laJesus tali tu kwafele tu kale tu na ouladi wokuudifa?
15 Enyumuko laKristus otali tu kwafele tu kale tu na ouladi wokuudifa. Oule womido 2 000, ovatondi vaKalunga ova kala tava longifa oshilwifo keshe, ngaashi oushunimonima, omasheko, okuponokelwa keengudu dovanhu, eendjidikila, omahepeko nomadipao opo ngeno va xulife po onghundana iwa. Ashike kape na nande ‘oshilwifo she tu hambulilwa’ sha dula okuxulifa po oilonga yokuudifa Ouhamba nokuninga ovanhu ovahongwa. (Jes. 54:17) Ihatu tila ovashikuli ile ovapiya vaSatana. Jesus oku li pamwe nafye, te tu yambidida ngaashi ashike a udaneka. (Mat. 28:20) Otu na omatomheno a femba okuhakala twa tila, molwaashi kutya nee ovatondi vetu nava kendabale shi fike peni, kave na fiku ve tu mweneke!
16, 17. (a) Ongahelipi enyumuko la ningifa osho Jesus a honga shi kale tashi ti sha? (b) PaJohannes 11:25, Kalunga okwa pa Jesus eenghono dilipi?
16 Enyumuko laJesus ola ningifa ashishe osho a honga shi kale tashi ti sha. Paulus okwa shanga ta ti kutya ngeno Kristus ka li a nyumuka koufi, ngeno eitavelo lopaKriste noilonga yokuudifa oyongaho. Omuhongwanhu umwe wOmbibeli okwa ti: “Ngeenge Kristus ina nyumuka, . . . Ovakriste ova etifa onghenda shaashi ova pukifwa neenghono.” Ngeenge ngeno Jesus ka li a nyumuka, ngeno Omavangeli oku li ashike ehokololo linyikifa oluhodi lomulumenhu muwa nomunaendunge oo a dipawa kovatondi vaye. Ndele Kristus okwa nyumuka, naasho osha koleka oushili waashishe osho a honga, mwa kwatelwa osho a popya kombinga yonakwiiwa. — Lesha 1 Ovakorinto 15:14, 15, 20.
17 Jesus okwa ti: “Aame enyumuko nomwenyo; ou ta itavele nge ota kala nomwenyo, nande na hangike a fya.” (Joh. 11:25) Eendjovo odo ditunhula otadi ka wanifwa shili. Jehova okwa pa Jesus eenghono dokunyumuna ovafi, havovo ashike tava ka kala nomwenyo wopamhepo meulu ndele novanhu yo omabiliyona ovo tava ka kala nomwenyo waalushe kombada yedu. Ekuliloyambo laJesus nenyumuko laye otai tu shilipaleke kutya efyo itali ka kala po vali. Mbela eshiivo olo itali ku pameke u lididimikile eyeleko keshe nokukala omuladi nokuli nonande otashi pula efyo?
18. Enyumuko laJesus otali tu pe eshilipaleko lilipi?
18 Enyumuko laJesus otali tu shilipaleke kutya oonakukala kombada yedu otava ka tokolwa she likolelela komifikamhango daJehova dopahole. Eshi Paulus a li ta popi nongudu yovanhu muAtena shonale, okwa ti kutya Kalunga ota ka ‘tokola ounyuni, te u tokolifa ouyuki komulumenhu tuu oo, Ye mwene e mu hoolola nokwe mu didilikila aveshe eshi e mu nyumuna koufi.’ (Oil. 17:31) Onghee hano, Jesus oku li Omutokoli a nangekwa po kuKalunga nohatu dulu okukala noushili kutya ota ka tokola pauyuki nopahole. — Lesha Jesaja 11:2-4.
19. Okwiitavela kutya Kristus okwa nyumuka okwe tu kuma ngahelipi?
19 Okwiitavela kutya Jesus okwa nyumuka otaku tu linyengifa tu longe ehalo laKalunga. Ngeno Jesus ka file efyo lopayambo nokunyumuka, ngeno ohatu kala ashike moupika woulunde nefyo. (Rom. 5:12; 6:23) Ngeno Jesus ka li a nyumuka, ngeno nafye ohatu ti ashike: “Tu lyeni hano, fye tu nweni, osheshi mongula ohatu fi.” (1 Kor. 15:32) Ashike fye inatu pwila ashike mokuhafela onghalamwenyo. Ponhele yaasho, otwa lenga eteelelo lenyumuko notu na omatomheno okudulika kewiliko laJehova moinima aishe.
20. Ongahelipi enyumuko laJesus tali yandje oumbangi u na sha nounene waKalunga?
20 Enyumuko laKristus otali yandje oumbangi wa kola u na sha nounene waJehova, oo ‘ta pe ondjabi ovo tave mu kongo.’ (Heb. 11:6) Jehova ina ulika tuu eenghono nounongo eshi a nyumunina Jesus omwenyo womeulu ihau fi! Shimwe vali, Kalunga okwa ulika kutya oku na eenghono dokuwanifa po omalalakano aye aeshe. Osho osha kwatela mo eudaneko laKalunga lopaxunganeko olo tali ulike kutya ‘oludalo’ le likalekelwa otali ka dana onghandangala ya fimanenena mokupongolola po omhata i na sha nounamapangelo weshito alishe. Opo eudaneko olo li wanifwe, Jesus okwa li e na okufya nokunyumunwa. — Gen. 3:15.
21. Eteelelo lenyumuko otali ti shike kwoove?
21 Mbela ino pandula Jehova oo e tu pa eteelelo la twa lenyumuko? Omishangwa otadi tu pe eshilipaleko eli kutya: “Tala, etwali laKalunga oli li povanhu, Oye ta tula puvo, vo otava ningi ovanhu vaye, Kalunga mwene ota kala pamwe navo, Kalunga kavo; ndele ota feta po omahodi momesho avo, nefyo itali kala po vali ile oluhodi ile okulila ile ouyahame itau kala po vali, osheshi eshi shotete osha xula po.” Etimaumbwile olo litunhula ola li la shiivifilwa omuyapostoli omudiinini Johannes oo a lombwelwa taku ti: “Shanga, osheshi eendjovo edi odo doshili di shii kulineekelwa.” Johannes okwa lombwelwa kulyelye eendjovo odo da nwefwa mo? Okwa li e di lombwelwa okupitila momunyumunwa Jesus Kristus. — Eh. 1:1; 21:3-5.


text:
ETUKULWA 13
Etaleko lopakalunga li na sha nomwenyo
Kalunga oha tale ko ngahelipi omwenyo?
Kalunga oha tale ko ngahelipi okulikufa edimo?
Ohatu ulike ngahelipi kutya otwa fimaneka omwenyo?
1. Olyelye a shita oinima aishe i na omwenyo?
OMUPROFETI Jeremia okwa ti: “[Jehova, NW] Oye Kalunga kashili, Oye Kalunga omunamwenyo.” (Jeremia 10:10) Natango, Jehova Kalunga oye Omushiti woinima aishe i na omwenyo. Oishitwa yomeulu oya ti kuye: “Ove wa shita oinima aishe, ndele kehalo loye i li po noya shitwa.” (Ehololo 4:11) Ohamba David oya popya meimbilo layo lokuhambelela Kalunga, ya ti: “Muove, omo omu nofifiya yomwenyo.” (Epsalme 36:10) Onghee hano, omwenyo oo oshali ya dja kuKalunga.
2. Kalunga oha ningi shike opo e tu kaleke nomwenyo?
2 Jehova ohe tu kaleke yo nomwenyo. (Oilonga 17:28) Ohe tu pe oikulya oyo hatu li, omeva oo hatu nu, omhepo oyo hatu fudile mo nokwe tu pa yo edu olo tu li kulo. (Oilonga 14:15-17) Jehova okwa ninga oinima oyo monghedi oyo tai tu dulifa tu hafele onghalamwenyo. Ndele opo tu hafele onghalamwenyo pauyadi, otwa pumbwa okulihonga eemhango daKalunga nokudulika kudo. — Jesaja 48:17, 18.
FIMANEKA OMWENYO
3. Kalunga okwa li a tala ko ngahelipi okudipawa kwaAbel?
3 Kalunga okwa hala tu kale twa fimaneka omwenyo — oo wetu nosho yo wavamwe. Pashihopaenenwa, nale, pefimbo laAdam naEva, omonamati wavo Kain okwa li a handukila neenghono ondenge yaye Abel. Jehova okwa li a londwela Kain kutya ehandu laye otali dulu oku mu twala menyono la kwata moiti. Kain okwa li e lipwililikila elondwelo olo. Onghee okwa “nukila Abel ndee te mu dipaa.” (Genesis 4:3-8) Jehova okwa li a handukila Kain eshi a dipaa omumwaxe. — Genesis 4:9-11.
4. MOmhango yaMoses, Kalunga okwa divilika ngahelipi etaleko la yuka li na sha nomwenyo?
4 Omido omayovi konima yaasho, Jehova okwa pele oshiwana shaIsrael eemhango di shi kwafele opo shi mu longele pahalo laye. Ndele molwaashi eemhango odo oda li da yandjwa okupitila momuprofeti Moses, omafimbo amwe ohadi ifanwa Omhango yaMoses. Oshipango shimwe shomOmhango yaMoses osha ti: “Ino dipaa.” (Deuteronomion 5:17) Osho okwa li sha ulikila Ovaisrael kutya Kalunga oha tale ko omwenyo womunhu u na ongushu nonokutya ovanhu ove na okutala ko eemwenyo davakwao di na ongushu.
5. Otu na okutala ko ngahelipi okulikufa edimo?
5 Ongahelipi shi na sha nomwenyo wokaana inaka dalwa? PaMhango yaMoses, okweetifa efyo lokaana oko ke li moshidalelo shaina osha li sha puka. Heeno, nomwenyo wa tya ngaho ou na ondilo kuJehova. (Exodus 21:22, 23; Epsalme 127:3) Osho osha hala okutya okulikufa edimo osha puka.
6. Omolwashike tu he na okukala tu tonde ovanhu vakwetu?
6 Okukala hatu fimaneke omwenyo osha kwatela mo okukala netaleko la yuka shi na sha novanhu vakwetu. Ombibeli otai ti: “Keshe ou ta tondo omumwaxe oye omudipai; ndele mu shi shii, kape nomudipai e nomwenyo waalushe tau kala muye.” (1 Johannes 3:15) Ngeenge otwa hala omwenyo waalushe, otwa pumbwa okukufa mo filufilu momitima detu outondwe keshe wokutonda ovanhu vakwetu, molwaashi outondwe oo ohau etifa luhapu elongifo leenghono. (1 Johannes 3:11, 12) Osha fimanenena okulihonga okukala tu holafane.
7. Eenghedi dimwe dilipi odo tadi ulike kutya omunhu ina fimaneka omwenyo?
7 Ongahelipi shi na sha nokufimaneka omwenyo wetu vene? Ovanhu paushitwe ihava kala va hala okufya, ndele vamwe ohava tula eemwenyo davo moshiponga omolwokulihafifa. Pashihopaenenwa, vahapu ohava shili omakaya, epangwe ile hava nu oingangamifi omolwokulihafifa. Oinima ya tya ngaho ohai yahameke olutu, naluhapu ohai dipaa ovo have i longifa. Omunhu oo ha longifa oinima ya tya ngaho iha tale ko omwenyo u li uyapuki. Okulongifa oinima ya tya ngaho inaku koshoka momesho aKalunga. (Ovaroma 6:19; 12:1; 2 Ovakorinto 7:1) Opo tu longele Kalunga pahalo laye, otu na okweefa po eenghedi da tya ngaho. Nonande okuninga ngaho otashi dulika ku kale kudjuu, Jehova ota dulu oku tu pa ekwafo olo twa pumbwa. Okwa lenga yo eenghendabala odo hatu ningi di na sha nokutala ko omwenyo wetu u li oshali i na ondilo oyo ya dja kuye.
8. Omolwashike tu na okukala alushe tu na ko nasha neameno?
8 Ngeenge otwa fimaneka omwenyo, ohatu ka kala alushe tu na ko nasha neameno. Itatu ka kala tu he na ko nasha noitatu ka tula eemwenyo detu moshiponga omolwokulihafifa. Ohatu ka henuka okushinga oihauto nouhasha, elongifo leenghono ile omaudano oo a nyika oshiponga. (Epsalme 11:5, NW) Omhango yaKalunga oyo kwa li a pa Israel shonale oya ti: “Ove ngenge ho tungu ongulu ipe [i na onduda ya lalakana], u nokutunga konduda yayo oshikelelifongubu [ile ekuma lixupi], opo u ha kwatifile ongulu yoye etimba lohonde, umwe ngenge ta u ko.” (Deuteronomion 22:8) Metwokumwe nefinamhango olo li li momhango oyo, kaleka oinima monghalo iwa meumbo loye, ngaashi eetalapa, opo ovanhu va ha punduke ile va we ko ndele tava yahamekwa neenghono. Ngeenge ou na ohauto, shilipaleka kutya oi li monghalo iwa nokushinga. Ino efa eumbo loye ile ohauto yoye i kale ya nyika oshiponga kwoove ile kuvamwe.
9. Ngeenge otwa fimaneka omwenyo, ohatu ka ungaunga ngahelipi noinamwenyo?
9 Ongahelipi shi na sha nomwenyo woinamwenyo? Nao ouyapuki kOmushiti. Kalunga okwa pitika ovanhu va dipae oinamwenyo opo va mone oikulya noikutu ile ve liamene koiponga. (Genesis 3:21; 9:3; Exodus 21:28) Ndelenee okuninga oinamwenyo onyanya ile oku i dipaa ashike omolwomalihafifo osha puka notashi ulike filufilu odino yokudina ouyapuki womwenyo. — Omayeletumbulo 12:10.
FIMANEKA OHONDE
10. Kalunga okwa ulika ngahelipi kutya ope na ekwatafano pokati komwenyo nohonde?
10 Konima eshi Kain a dipaa omumwaxe Abel, Jehova okwa li e mu lombwela a ti: “Ondaka yohonde yondenge yoye tai kuwile nge onghuwo medu.” (Genesis 4:10) Eshi Kalunga a li a popya shi na sha nohonde yaAbel, okwa li ta popi shi na sha nomwenyo waAbel. Kain okwa kufa mo omwenyo waAbel, nokungaha Kain okwa li e na okuhandukilwa. Osha li sha fa ohonde ile omwenyo waAbel tau pula u ningilwe ouyuki kuJehova. Ekwatafano lomwenyo nohonde ola li yo la ulikwa konima yEyelu lopefimbo laNoa. Fimbo Eyelu la li inali uya, ovanhu ova li ashike hava li oiimati, oikwambidi, oilya nosho yo omaxuku. Konima yEyelu, Jehova okwa li a lombwela Noa nosho yo ovanamati vaye, a ti: “Aishe ei tai linyenge i nomwenyo nai ninge eendya deni. Nosho yo oimeno aishe italala Ame ohandi i yandje aishe kunye.” Ndele Kalunga okwa li a tula po engabeko eli tali ti: “Ashike ombelela i nomwenyo nokutya, i nohonde, inamu i lya.” (Genesis 1:29; 9:3, 4) Osha yela kutya Jehova okwa kwatakanifa filufilu omwenyo nohonde yoishitwa.
11. Okulongifa ohonde kwoludi lilipi Kalunga a dilika okudja pefimbo laNoa?
11 Ohatu ulike kutya otwa fimaneka ohonde moku he i lya. MOmhango oyo Jehova a li a pa Ovaisrael, okwa li e va lombwela a ti: “Nakeshe umwe . . . ou ta kwata oshifitukuti ile odila tai liwa, ye e nokutilashi ohonde yayo noku i fufila nedu. . . . Nda lombwela ovana vaIsrael: Inamu lya ohonde yombelela.” (Leviticus 17:13, 14) Oshipango shaKalunga shokuhalya ohonde yoinamwenyo osho sha li sha yandjwa tete kuNoa omido 800 da pita, osha li tashi longo natango. Etaleko laJehova ola li la yela kutya: Ovapiya vaye ova li tava dulu okulya ombelela yoinamwenyo ndele hahonde. Ova li ve na oku i tilashi medu — nokungaha ova li tava alulile omwenyo woshishitwa kuKalunga.
12. Oshipango shilipi shi na sha nohonde sha li sha yandjwa komhepo iyapuki mefelemudo lotete notashi longo natango kunena?
12 Oshipango osho tuu osho otashi longo yo nokOvakriste. Ovayapostoli nosho yo ovalumenhu vamwe ovo va li tava kwatele komesho mokati kovashikuli vaJesus vomefelemudo lotete ova li va ongala opo va tokole kutya Ovakriste aveshe momaongalo ova li ve na okudulika koipango ilipi. Ova li va fika pexulifodiladilo eli kutya: “Omhangela yOmhepo Iyapuki noyetu yo oyo ei mu ha twikwe nande omutengi umwe. Oyo tuu ei aike i he shii kweefiwa: Nye mu lidilike keshe eshi sha yambelwa oikalunga, nohonde nombelela ya fya oshunguungu [ombelela inai dja ohonde], nohole yoipala.” (Oilonga 15:28, 29; 21:25) Onghee hano, otu na ‘okulidilika ohonde.’ Momesho aKalunga, okuninga ngaho osha fimana naanaa ngaashi okulidilika okulongela oikalunga nosho yo oluhaelo.
13. Yelifa nghee oshipango shi na sha nokulidilika ohonde sha kwatela mo okuhatulwa ohonde.
13 Mbela oshipango shi na sha nokulidilika ohonde osha kwatela mo okuhatulwa ohonde? Osho. Oku shi faneka: Natu tye nee ndokotola okwe ku lombwela u lidilike oikolwifa. Mbela osho otashi ti ashike ku na okunwa oikolwifa, ndele oto dulu oku i vendela molutu loye? Hasho nandenande! Sha faafana, okulidilika ohonde otashi ti oku he i tula nandenande momalutu etu. Onghee hano, oshipango shi na sha nokulidilika ohonde otashi ti kutya itatu ka efa nande oumwe e tu tule ohonde.
14, 15. Ngeenge eendokotola otadi ti kutya Omukriste oku na okutulwa ohonde, oku na okulinyenga ngahelipi, nomolwashike?
14 Ongahelipi ngeenge Omukriste okwa mona oshiponga sha kwata moiti ile a pumbwa etando linene? Eendokotola otadi ti kutya oku na okutulwa ohonde, nongeenge hasho ota fi. Doshili, Omukriste ita ka kala a hala okufya. Mokuninga eenghendabala opo a xupife oshali yomwenyo oyo i na ondilo ya dja kuKalunga, ota ka tambula ko ouhaku umwe u lili oo inau kwatela mo elongifo lohonde. Onghee hano, ota ka konga ouhaku wa tya ngaho ngeenge otau dulu okumonika nota ka tambula ko omauhaku e lili noku lili oo inaa kwatela mo elongifo lohonde.
15 Mbela Omukriste ota ka teya omhango yaKalunga opo a kale nomwenyo natango efimbo lile monghalelo ei yoinima? Jesus okwa ti: “Ou a hala okuxupifa omwenyo waye, oye te u kanifa po, ndele ou ta kanifile nge omwenyo waye, oye ote u limonene.” (Mateus 16:25) Inatu hala okufya. Ndele ngeenge otwa kendabala okuxupifa eemwenyo detu mokuteya omhango yaKalunga, ohatu ka kala moshiponga shokukanifa omwenyo waalushe. Onghee hano, oshi li pandunge okukala twe lineekela mouyuki womhango yaKalunga, tu na elineekelo filufilu kutya ngeenge otwa fi, kashi na nee mbudi kutya okushike, Omuyandjimwenyo wetu ote ke tu dimbuluka menyumuko noku tu alulila oshali i na ondilo yomwenyo. — Johannes 5:28, 29; Ovaheberi 11:6.
16. Ovapiya vaKalunga ova tokola toko okuninga shike shi na sha nohonde?
16 Kunena, ovapiya vaKalunga ovadiinini ova tokola toko okulandula ewiliko laye li na sha nokulidilika ohonde. Itave ke i lya nande monghedi yonhumba noitave ke i tambula yo omolwomatomheno opaunamiti. * Ove na oushili kutya Omushiti wohonde oku shii osho sha denga mbada kuvo. Mbela owe shi itavela?
ELONGIFO LOHONDE OLO ALIKE LA YUKA
17. MuIsrael shonale, elongifo alike lohonde olo la li la tambulwa ko kuJehova Kalunga olilipi?
17 Omhango yaMoses oya li ya divilika elongifo lohonde olo alike la yuka. Jehova okwa popya shi na sha nokulongelwa kwaye kOvaisrael vonale, a ti: “Omwenyo wombelela u li mohonde, ndele Ame onde i mu pa koaltari i ninge ekwatafano leemwenyo deni, shaashi ohonde tai kwatakanifa.” (Leviticus 17:11) Ngeenge Ovaisrael va li va nyona, ova li tava dulu okudiminwa po mokuyamba oshinamwenyo shonhumba osho sha li hashi kufwa ohonde oyo imwe yomuyo kwa li hai tilwa koaltari metwali, ndele konima yefimbo oya ka kala hai tilwa koaltari motembeli yaKalunga. Elongifo alike la yuka lohonde ola li ashike li na sha nokuninga omayambo a tya ngaho.
18. Omauwa nomanangeko noupuna elipi hatu dulu okumona mohonde yaJesus ya tika?
18 Ovakriste vashili kave li koshi yOmhango yaMoses, nonghee ihava yambe omayambo oinamwenyo nokutila ohonde yoinamwenyo koaltari. (Ovaheberi 10:1) Ndelenee okulongifwa kwohonde koaltari mefimbo laIsrael shonale okwa li taku faneke eyambo li na ondilo lOmona waKalunga, Jesus Kristus. Ngaashi twe lihonga mEtukulwa eti-5 lembo eli, Jesus okwa li a yandja omwenyo waye wopanhu omolwetu mokweefa ohonde yaye i tilweshi i li eyambo. Opo nee okwa londa a ya meulu nokwa yandja kuKalunga lumwe aluke nofiyo alushe ongushu yohonde yaye ya tika. (Ovaheberi 9:11, 12) Osho osha dika po ekanghameno lokudiminwa po omatimba etu noshe tu yeululila omhito yokumona omwenyo waalushe. (Mateus 20:28; Johannes 3:16) Okulongifa ohonde monghedi oyo inaku fimanenena tuu! (1 Petrus 1:18, 19) Okupitila ashike mokukala neitavelo mohonde yaJesus ya tika hatu dulu okuxupifwa.
19. Otu na okuninga shike opo tu kale tu ‘he na etimba nande lohonde yomunhu’?
19 Inatu hafa tuu neenghono eshi Jehova Kalunga a yandja oshali yopahole yomwenyo! Naasho mbela kashi na oku tu linyengifa tu shiivifile vamwe shi na sha nomhito yokumona omwenyo waalushe mokukala neitavelo meyambo laJesus? Okunakonasha neemwenyo davamwe ngaashi kwaJehova, otaku ke tu linyengifa tu shi ninge nehalo liwa nonouladi. (Hesekiel 3:17-21) Ngeenge ohatu wanifa po oshinakuwanifwa osho nouladi, ohatu ka dula okupopya ngaashi omuyapostoli Paulus a popya a ti: “Ame ndi he netimba nande olohonde yomunhu. Osheshi ame inandi fiya po sha, ndelenee onde mu udifila omhangela aishe yexupifo laKalunga.” (Oilonga 20:26, 27) Mokulombwela ovanhu shi na sha naKalunga nosho yo omalalakano aye oyo onghedi ya denga mbada okuulika kutya otwa fimaneka lela omwenyo nohonde.
^ okat. 16 Omolwouyelele u na sha neenghedi dopauhaku odo inadi kwatela mo okutulwa ohonde, tala epandja 13-17 loshileshomwa How Can Blood Save Your Life?, sha nyanyangidwa kEendombwedi daJehova.


text:
OSHILESHWA 24
Openi hatu hange oimaliwa opo tu dule okuwanifa po oilonga yetu yomounyuni aushe?
Ohatu nyanyangida nokutandavelifa Eembibeli noishangomwa omamiliyona oshali omudo keshe. Ohatu tungu nokuwapeka Omalupale Ouhamba nosho yo oitaimbelewa. Ohatu file oshisho Ovabetel novatumwa omayovi, nohatu yandje omakwafo opaulumomhumbwe pomafimbo oiponga. Nomolwaasho, otashi dulika nee u lipule kutya ohatu hange peni oimaliwa opo tu dule okuninga oinima aishe oyo.
Ihatu futifa ovanhu omudo, oshitimulongo noihatu umbu ongalo. Nonande oilonga yetu yokuudifa ohai pula oshimaliwa shihapu, ihatu ehela oimaliwa. Omido efele lwaapo da pita, oshifo oshitivali shOshungonangelo yOshiingilisha osha li sha popya sha ti kutya fye otwa itavela kutya Jehova oye omukwafi wetu, onghee “itatu ka ehela nokupula ovanhu omakwafo,” nomolwaasho, ehangano letu ihali shi ningi nandenande. — Mateus 10:8.
Oilonga yetu ohai yambididwa nomayambidido ehalo liwa. Ovanhu vahapu ohava pandula oilonga yetu yokuhonga ovanhu Ombibeli nohave i yambidida pashimaliwa. Tu li Eendombwedi, ohatu longifa nehalo liwa efimbo letu, eenghono detu, oimaliwa noiniwe yetu opo tu wanife po ehalo laKalunga kombada yedu alishe. (1 Omafimbo 29:9) MOlupale lOuhamba ohamu kala oukefa omo hamu tulwa omayambidido kwaavo va hala okuyambidida. Peemhito dihapu, ovo hava yandje omayambidido ove na oyuuyemo inini, ngaashi ashike omufiyekadi ohepele oo a li a tula moshikefa shomayambidido shomotembeli ouhaulapa vavali aveke, nokwa li a popilwa mouwa kuJesus. (Lukas 21:1-4) Onghee hano, keshe umwe ota dulu okukala ha “tuvikile sha” opo a yandje “ngaashi omutima waye tau mu lombwele.” — 1 Ovakorinto 16:2; 2 Ovakorinto 9:7.
Otwa tomhwa kutya Jehova ota ka twikila okulinyengifa omitima daaveshe ovo va hala oku ‘mu fimaneka neliko lavo’ mokuyambidida oilonga yOuhamba opo ehalo laye li wanifwe po.— Omayeletumbulo 3:9.
Eyooloko lilipi li li pokati kEendombwedi daJehova nomalongelokalunga makwao?
Omayambidido oo haa yandjwa nehalo liwa ohaa longifwa ngahelipi?
Lihonga shihapu
Nghee Eendombwedi daJehova hadi yambidida pashimaliwa oilonga yado
Tala nghee oilonga yetu hai yambididwa mounyuni aushe.
Oifo yetu
Tapa oifo yOshungonangelo no-Awake!


text:
Kala ho pwilikine kondaka yaJehova keshe apa u li
“Omatwi eni otaa ka uda ondjovo ei tai di konima yeni, tai ti: Apa ondjila.” — JES. 30:21.
1, 2. Jehova oha kwatafana ngahelipi novapiya vaye?
MOMBIBELI omwa popiwa oihopaenenwa i na sha nanghee oohandimwe va pewa ewiliko kuJehova meenghedi di lili naku lili. Vamwe okwa popya navo okupitila movaengeli, momamoniko ile meendjodi, a li e va hololela osho sha li tashi ka ningwa monakwiiwa. Jehova okwa li yo e va pa oinakuwanifwa yokondadalunde. (Num. 7:89; Hes. 1:1; Dan. 2:19) Vamwe ova li va pewa omayele okupitila movakalelipo vaJehova vopanhu ovo tave mu longele moshitukulwa shehangano laye shokombada yedu. Ndele kashi na nee mbudi kutya oshiwana shaJehova osha li sha pewa eendjovo daye monghedi ya tya ngahelipi, ovo va li va shikula omalombwelo aye okwa li e va nangeka noupuna.
2 Kunena, Jehova ota wilike oshiwana shaye okupitila mOmbibeli, momhepo iyapuki nosho yo meongalo. (Oil. 9:31; 15:28; 2 Tim. 3:16, 17) Ewiliko olo he tu pe ola yela nawa nomolwaasho otaku dulu okutiwa kutya ‘omatwi etu oku udite ondjovo ei tai di konima yetu, tai ti: Apa ondjila ei mu nokweenda nayo!’ (Jes. 30:21) Jesus ohe tu pe yo eendjovo daJehova eshi ta wilike eongalo okupitila ‘momupiya omudiinini nomunaendunge.’ (Mat. 24:45) Ewiliko olo otwa pumbwa oku li tala ko li li oshinima sha kwata moiti, molwaashi ohatu ka mona ashike omwenyo waalushe ngeenge ohatu dulika. — Heb. 5:9.
3. Oshike tashi dulu oku tu imba tu shikule ewiliko laJehova? (Tala efano pehovelo loshitukulwa.)
3 Satana Ondiaboli oha kala a hala okuya moshipala ewiliko olo tali xupifa eemwenyo, olo Jehova he tu pe. Shimwe vali, ‘omitima detu odo di na omakoto’ otadi dulu oku tu imba tu shikule ewiliko laJehova. (Jer. 17:9) Onghee hano, natu ka kundafaneni nghee hatu dulu okutauluka omandangalati oo taa dulu oku tu imba tu pwilikine kondaka yaKalunga. Ohatu ka kundafaneni yo nghee okukala hatu popi naJehova taku ka pameka ekwatafano letu naye kashi na nee mbudi kutya otu li meenghalo da tya ngahelipi.
HENUKA ENWEFEMO LASATANA
4. Satana oha kendabala ngahelipi okunwefa mo omadiladilo ovanhu?
4 Satana ota kendabala okunwefa mo omadiladilo ovanhu moku va pa ouyelele wa puka nomitotolombo tadi pukifa. (Lesha 1 Johannes 5:19.) Kakele koinima oyo ya nyanyangindwa moileshomwa, ovanhu mounyuni aushe, mwa kwatelwa ovo ve li koitukulwa ye likalela, ohava kundanekwa okupitila moRadio, mo-TV nosho yo moIntaneta. Nonande meedjo da tya ngaho ohamu kundanekwa oinima tai kwafa, luhapu ohai xumifa komesho elihumbato nomifikamhango odo di li omhinge nomifikamhango daJehova. (Jer. 2:13) Pashihopaenenwa, omahangano e na sha noikundaneki nomaudano ohaa popile mouwa okuhombolafana kwomashenge, novanhu vahapu ove udite kutya osho Ombibeli ya popya kombinga youshenge kashi li pandjele. — 1 Kor. 6:9, 10.
5. Ongahelipi hatu dulu okuhenuka okupukifwa komitotolombo daSatana?
5 Ongahelipi ovo ve hole ouyuki waKalunga tava dulu okuhenuka okunwefwa mo komitotolombo daSatana odo di li apeshe kunena? Oshike tashi dulu oku va kwafela va kale ve shii okuyoolola ouwa nowii? ‘Okuliyandja meulikilo londjovo yaKalunga’ oko taku ke va kwafela. (Eps. 119:9) MEendjovo daKalunga omu na ewiliko la fimana olo tali dulu oku tu kwafela tu dule okudidilika mo ouyelele oo u li paushili naao tau pukifa. (Omayel. 23:23) Jesus okwa li a tofa mOmishangwa a ti kutya ‘omunhu ota kala e nomwenyo, kondjovo keshe tai di mokanya kaKalunga.’ (Mat. 4:4) Otu na okulihonga nghee tu na okutula moilonga omafinamhango Ombibeli mokukalamwenyo kwetu. Pashihopaenenwa, nalenale fimbo Moses ina shanga omhango yaJehova i na sha noluhaelo, omulumenhu omunyasha Josef okwa kala nale e udite ko kutya ngeenge omunhu okwa i moluhaelo ota nyono kuKalunga. Ina kwatwa nokuli nokediladilo lokuhadulika kuJehova eshi omukulukadi waPotifar a li ta kendabala oku mu kokela moluhaelo. (Lesha Genesis 39:7-9.) Nonande omukainhu oo okwa kala te mu kondjifa lwoikando, Josef ina efa omaheka aye e mu imbe okulonga ehalo laKalunga. Oshinima sha fimana osho tashi ke tu kwafela tu tongole ouwa nowii osho okupwilikina kondaka yaJehova nokuhenuka filufilu okupwilikina komitotolombo daSatana.
6, 7. Oshike tu na okuninga opo tu henuke omayele mai aSatana?
6 Ovanhu vahapu otava diladila kutya itashi kwafa sha okukonga elongelokalunga lashili molwaashi mounyuni omu yadi omalongelokalunga oo taa hongo omahongo taa kondjifafana. Ashike Jehova okwa yandja ewiliko la yela nawa olo tali dulu okudidilikwa mo kukeshe oo a hala okudulika kulo. Otu na okutokola kutya ohatu pwilikine kulyelye. Molwaashi itatu dulu okupwilikina komawi avali poshikando, otwa pumbwa ‘okushiiva ondaka’ yaJesus nokupwilikina kuye. Jesus oye a nangekwa po kuJehova a pashukile eedi daYe. — Lesha Johannes 10:3-5.
7 Jesus okwa ti: “Didilikeni nawa osho hamu shi pwilikine.” (Mark. 4:24) Omayele aJehova okwa yela nokwa yuka, ashike otu na okuyandja elitulemo nokupwilikina kuo mokulongekida omitima detu opo di a tambule ko. Ngeenge inatu lungama, ohatu ka pwilikina komayele mai aSatana ponhele yokupwilikina komayele opahole aKalunga. Ino efa eemusika dounyuni, eemuvi ile eeprograma doko-TV, omambo, ovo ho endafana navo, ovahongwanhu ile ovanawino vomounyuni ou va nwefe mo okukalamwenyo kwoye. — Kol. 2:8.
8. (a) Ongahelipi omitima detu tadi dulu oku tu ningifa tu yulwe noupu keemwiyo daSatana? (b) Oshike tashi ka ningwa po ngeenge otwe lipwililikile omadidiliko oo tae tu londwele?
8 Satana oku shii kutya otu na eamo lokulonga oulunde, noha kendabala okulongifa eamo la tya ngaho opo e tu pukife. Ngeenge okwa kala e tu nangela monghedi ya tya ngaho, otashi ka kala shidjuu okukanyatela oudiinini wetu. (Joh. 8:44-47) Ongahelipi hatu dulu okukondjifa nomupondo eshongo olo? Diladila pashihopaenenwa komunhu oo a halelela okuwanifa po omahalo aye opakafimbo, ndele te lihange ta ningi oshinima sha puka osho a li ta diladila kutya ke na fiku e shi ninge. (Rom. 7:15) Oshike mbela hashi twalifa omunhu monghalo inyikifa oluhodi ya tya ngaho? Oshi na oupu omunhu oo a hovela kanini nakanini okukala ehe na ko nasha nondaka yaJehova. Otashi dulika ina nongela omadidiliko oo tae mu londwele shi na sha noikala oyo ta kulike momutima waye ile a kala te e lipwililikile. Pashihopaenenwa, otashi dulika a efa po okwiilikana, iha kufa vali ombinga nouladi moukalele, ile ha faula okwoongala. Mokweendela ko kwefimbo, omahalo aye otae ke mu dula eenghono nokuninga oshinima osho e shii kutya osha puka. Ohatu dulu okuhenuka okuninga epuko la kwata moiti la tya ngaho ngeenge otwa nongele edidiliko keshe olo tali tu londwele nokukatuka meendelelo tu yukife oinima. Nongeenge otwa pwilikine kondaka yaJehova, itatu ka yandja elitulemo komadiladilo ovashunimonima. — Omayel. 11:9.
9. Omolwashike sha fimanenena okudidilika mo diva eamo loulunde?
9 Omunhu ota dulu okuxupa ngeenge omukifi waye owa monikila po diva. Sha faafana, ohatu ka henuka omaupyakadi ngeenge otwa didilike mo diva oikala oyo tai tu kokele meyeleko. Shimha ashike twa didilike mo oikala ya tya ngaho, otashi ka kala pandunge okukatuka eenghatu meendelelo ofimbo Satana ine tu “manga [tu longe] ehalo laye.” (2 Tim. 2:26) Ohatu ka ninga po shike ngeenge otwa mono kutya omadiladilo nomahalo etu otae tu imbi tu longe ehalo laJehova? Otu na okwaalukila kuye diva nelininipiko, okutambula ko omayele aye nokupwilikina kuye nomutima aushe. (Jes. 44:22) Otu na okudimbuluka kutya okuninga etokolo lihe li pandunge otaku dulu okweetifa oilanduliko ya kwata moiti oyo tai ke tu monifa oixuna monghalelo ei yoinima. Onghee hano, kashi li tuu pandunge okuhenuka okupukifwa mokukatuka diva eenghatu opo tuha ninge omapuko a kwata moiti!
KONDJIFA OUNHWA NOLWISHO
10, 11. (a) Omunhu oo e na ounhwa ohe shi ulike ngahelipi? (b) Oshike hatu lihongo mounashibofa waKorah, Datan naAbiram?
10 Otu na okudimbuluka kutya omitima detu otadi dulu oku tu pukifa. Eamo lokulonga oulunde oli na eenghono dinene. Pashihopaenenwa, diladila kombinga younhwa nolwisho. Natu taleni nghee omaukwatya oo taa dulu oku tu imba tu pwilikine kondaka yaJehova noku tu ningifa tu landule ondjila ya puka. Omunhu oo e na ounhwa ohe lidiladilile oinima inai mu yeleka. Otashi dulika a kale e udite kutya oku na oufemba wokuninga keshe osho a hala nonokutya kape na oo ta dulu oku mu lombwela osho e na okuninga. Onghee hano, otashi dulika a diladile kutya ita dulu okupukululwa nokupewa omayele kOvakriste vakwao, kovakulunhuongalo ile nokuli kehangano laKalunga. Osho otashi ulike kutya omunhu a tya ngaho iha pwilikine vali kondaka yaJehova.
11 Eshi Ovaisrael va li molweendo mombuwa, Korah, Datan naAbiram ova li va tukulila oshibofa eenghonopangelo daMoses naAron. Omolwounhwa, ovananashibofa ovo ova li va hala okulongela Jehova monghedi omo va hala. Jehova okwa li e linyenga ngahelipi? Okwa li e va dipaa aveshe. (Num. 26:8-10) Ehokololo olo lopandjokonona itali tu hongo tuu oshilihongomwa sha fimana, osho kutya, okutukulila Jehova oshibofa ohashi eta oilanduliko ii! Natu dimbuluke yo kutya, “Ounhwa tau tetekele ehanauno.” — Omayel. 16:18; Jes. 13:11.
12, 13. (a) Yandja oshihopaenenwa osho tashi ulike nghee olwisho tali dulu okweetifa oilanduliko ii. (b) Yelifa nghee olwisho tali dulu okukula neendelelo ngeenge inatu li ya moshipala.
12 Diladila yo shi na sha nolwisho. Omunalwisho luhapu ohe likufile noihe lihumbata nawa. Konima eshi omuprofeti Elisa a velula oshilundu shaNaeman, omukulunhu wetangakwaita laSiria, Naeman okwa li a hala oku mu pa eeshali, ndele Elisa okwe di anya. Ashike omupiya waElisa, Gehasi, okwa li a twila olwisho eeshali odo. Gehasi okwe lipopila ta ti: “Oshili, ngaashi Omwene e nomwenyo, oshili, ame ohandi ke mu shikula ndi ka pewe sha.” Fimbo Elisa a pilamena ko, Gehasi okwa shikula Naeman ta tondoka, nokwa popya oipupulu kutya okwa tumwa “oshitalenti shimwe shoshisilveri noikutu ivali.” Oshike sha li sha ningilwa Gehasi eshi a ninga ngaho nokulombwela omuprofeti waJehova oipupulu? Omolwolwisho laye, Gehasi okwa kwatwa koshilundu osho sha li muNaeman. — 2 Eeh. 5:20-27.
13 Olwisho otashi dulika li endele ko kanini nakanini, ashike ngeenge omunhu ite li i moshipala ohali kulu neendelelo noku mu dula eenghono. Ehokololo lOmbibeli li na sha naAkan otali ulike kutya olwisho oli na eenghono di fike peni. Didilika kutya olwisho laAkan ola kula neendelelo shi fike peni. Okwa ti: ‘Onda mona moixuulwa oshikutu shiwa shokombada shokuSinear noshisilveri shi fike peesekeli 200, oshingoldo shi fike peesekeli 50; ame nde i haluka ndele nde i kufa.’ Ponhele yokukondjifa omahalo a puka, Akan okwa kwatwa kolwisho ndele ta vake oinima noku i fudika motenda yaye. Eshi Akan a kwatwa mo, Josua okwe mu lombwela kutya Jehova ote ke mu hanauna po. Nomolwaasho, Akan noukwaneumbo waye ova dipawa nomamanya mefiku tuu olo. (Jos. 7:11, 21, 24, 25) Olwisho otali dulu oku tu kwata noupu efimbo keshe. Onghee hano, natu “lungame keshe tuu olwisho.” (Luk. 12:15) Nonande otashi dulika omafimbo amwe tu kwatwe komadiladilo mai ile tu diladile oinima inai koshoka, osha fimanenena okupangela omadiladilo etu nokatu na okweefa omahalo etu a kule fiyo e tu ningifa tu wile menyono. — Lesha Jakob 1:14, 15.
14. Oshike tu na okuninga po ngeenge otwa didilike kutya ohatu kwatwa kounhwa nokolwisho?
14 Ounhwa nolwisho ohai etifa oilanduliko inyikifa oluhodi. Okukala hatu dilonga koilanduliko yokushikula ondjila ya puka otaku ke tu kwafela tuha efe eamo lokulonga owii li tu ningife tuha ude ondaka yaJehova. (Deut. 32:29, yelekanifa no-NW.) MOmbibeli, Kalunga kashili ine tu lombwela ashike ondjila oyo ya yuka, ndele okwe tu yelifila yo ouwa oo hatu ka mona ngeenge otwa ende muyo nosho yo oilanduliko yokushikula ondjila ya puka. Ngeenge omitima detu otadi tu linyengifa tu ninge oshinima shonhumba omolwounhwa ile olwisho, otashi ka kala pandunge okudiladila koilanduliko. Otu na okutala kutya okunyona otaku ke tu kuma ngahelipi, ovaholike vetu, naunene tuu ekwatafano letu naJehova.
KALA HO POPI NAJEHOVA PANDJIKILILE
15. Oshike hatu lihongo moshihopaenenwa shaJesus shi na sha nokupopya naJehova?
15 Jehova okwe tu halela ouwa. (Eps. 1:1-3) Ohe tu pe ewiliko la henena pefimbo opo twe li pumbwa. (Lesha Ovaheberi 4:16.) Nonande Jesus okwa li a wanenena, okwa kala ha kwatafana pandjikilile naJehova nokwa li ha ilikana nopehe na edimbuko. Jehova okwa li ha yambidida nokuwilika Jesus meenghedi dikumwifi. Okwa li a tuma ovaengeli vaye ve ke mu yakule, e mu pa omhepo yaye iyapuki i mu kwafele nokwe mu wilika eshi a li ta hoolola ovayapostoli 12. Ondaka yaJehova oya li ya udika okudja meulu, ta ulike kutya ota yambidida nokwa hokwa Jesus. (Mat. 3:17; 17:5; Mark. 1:12, 13; Luk. 6:12, 13; Joh. 12:28) Ngaashi Jesus, otwa pumbwa okumbubulila Kalunga omitima detu okupitila meilikano. (Eps. 62:8, 9; Heb. 5:7) Nafye ohatu dulu okukala tu na ekwatafano lopofingo naJehova okupitila meilikano, nokweenda mondjila oyo tai mu fimanekifa.
16. Oshike tu na okuninga opo Jehova e tu kwafele tu dule okukala hatu pwilikine kondaka yaye?
16 Nonande omayele aJehova ohatu dulu oku a mona noupu, iha fininike nande oumwe a dulike kuo. Otwa pumbwa oku mu pula e tu pe omhepo yaye iyapuki, note ke i tu pa nopehe na oku i ngungunina. (Lesha Lukas 11:10-13.) Ashike osha fimana ‘okutala nhumbi hatu udu,’ ile tu tye, hatu pwilikine. (Luk. 8:18) Pashihopaenenwa, itashi ka kala pandunge okupula Jehova e ku kwafele u finde eamo lokuya moluhaelo ofimbo to twikile okutala omafano oipala ile okutala eemuvi inadi koshoka. Opo Jehova e tu kwafele, otwa pumbwa okushilipaleka kutya otu li alushe ponhele nomonghalo omo hatu dulu okupewa omhepo iyapuki. Pashihopaenenwa, otu shii kutya omhepo yaJehova ohai kala pokwoongala kwopaKriste. Ovapiya vaJehova vahapu ova henuka oilanduliko inyikifa oluhodi mokupwilikina kuye pokwoongala kwetu. Oshidjemo, ova li va didilika mo omahalo a puka oo a li taa kulu momitima davo nove a duda mo. — Eps. 73:12-17; 143:10.
KALA TO PWILIKINE NELITULEMO KONDAKA YAJEHOVA
17. Omolwashike sha nyika oshiponga okulineekela mufye vene?
17 Diladila kohamba David yomuIsrael shonale. Eshi David a li omunyasha, okwa li a finda omutongolume Omufilisti Goljat. David okwa ka ninga omukwaita, ohamba, omwaameni woshiwana nokwa li yo he shi ningile ko omatokolo. Ndele pomhito imwe eshi a li e lineekela muye mwene, omutima waye owa li we mu pukifa nokwa li a nyona enyono la kwata moiti naBatseba, nokwa li nokuli a dipaifa Uria, omushamane waBatseba. Eshi David a pewa outekuduliko, okwa li a dimina nelininipiko epuko laye nokwa tungulula vali ekwatafano laye naJehova. — Eps. 51:6, 8, 12, 13.
18. Oshike tashi ke tu kwafela tu kale hatu pwilikine kondaka yaJehova?
18 Natu dulikeni komayele oo e li mo 1 Ovakorinto 10:12 noinatu kala twe lineekela mufye vene. Molwaashi itatu dulu ‘okuyukifa eenghatu detu’ kufye vene, otu na ashike okuhoolola ngeenge ohatu pwilikine kondaka yaJehova ile oyOmutondi waye. (Jer. 10:23) Natu ilikaneni tuhe na edimbuko nokuwilikwa komhepo iyapuki nokukala alushe hatu pwilikine nelitulemo kondaka yaJehova.


text:
ETUKULWA 8
Ouhamba waKalunga oshike?
1. Eilikano la shiivika apeshe lilipi hatu ka kundafana?
OVANHU vahapu ove shii nawa eilikano olo hali ifanwa Tate Yetu u li meulu ile Eilikano lOmwene wetu. Eilikano olo Jesus okwe li longifa eshi a li ta hongo ovahongwa vaye nghee ve na okwiilikana. Mbela okwa li a ilikana kombinga yashike, nomolwashike eilikano olo la fimana?
2. Jesus okwe tu honga tu ilikane kombinga yoinima itatu ya fimanenena ilipi?
2 Jesus okwa ti: “Hano, mu nokwiilikana ngaha: Tate yetu ou u li meulu! Edina loye nali yapulwe; ouhamba woye nau uye; ehalo loye nali wanifwe kombada yedu yo ngaashi meulu.” (Lesha Mateus 6:9-13.) Omolwashike Jesus e tu honga tu ilikane shi na sha noinima oyo itatu? — Tala omafatululo oitya pexulilo lembo, oshitwa 20.
3. Oshike twa pumbwa okushiiva shi na sha nOuhamba waKalunga?
3 Otwe lihonga nale kutya edina laKalunga oJehova. Otwa kundafana yo kombinga yehalo laKalunga li na sha novanhu nosho yo edu. Ndele mbela Jesus okwa li a hala okutya shike eshi a ti: “Ouhamba woye nau uye”? Ohatu ke lihonga kutya Ouhamba waKalunga oshike, otau ka ninga shike nonokutya ongahelipi tau ka yapulifa edina laKalunga.
OUHAMBA WAKALUNGA OSHIKE?
4. Ouhamba waKalunga oshike, na olyelye Ohamba yao?
4 Jehova okwa dika po epangelo laye lomeulu nokwa hoolola Jesus a ninge Ohamba yalo. Epangelo olo mOmbiibeli ola ifanwa Ouhamba waKalunga. Jesus okwa nangekwa po e li “Omwene woovene nOhamba yeehamba.” (Ehololo 17:14) Jesus ota dulu okulonga ouwa e dulife ovapangeli aveshe, noku na eenghono di dulife dovapangeli aveshe vopanhu.
5. Epangelo laKalunga otali ka pangela okudja peni, notali ka pangela peni?
5 Jesus okwa shuna meulu konima yomafiku omilongo nhe eshi a nyumunwa. Opo nee Jehova okwe mu nangeka po e li Ohamba yOuhamba waYe. (Oilonga 2:33) Epangelo laKalunga olo li li meulu otali ka pangela kombada yedu alishe. (Ehololo 11:15) Ombiibeli oya popya shi na sha nOuhamba waKalunga ya ti kutya ‘Ouhamba womeulu.’ — 2 Timoteus 4:18.
6, 7. Omolwashike taku tiwa kutya Jesus oku dule eehamba adishe dopanhu?
6 Ombiibeli oya ti kutya Jesus oku dule eehamba adishe dopanhu molwaashi “ita fi vali.” (Ovaroma 6:9) Ovapangeli vopanhu aveshe ohava fi, ashike Jesus ota kala fiyo alushe. Omauwa aeshe oo Jesus te ke tu ningila otaa ka kala fiyo alushe.
7 Ombiibeli oya xunganeka kutya Jesus ota ka kala Ohamba i na onghenda nota ka pangela pauyuki. Oya ti: ‘Omhepo yaKalunga otai ka kala nokutulumukwa kombada yaye, omhepo yeendunge noyounongo, omhepo yomayele noyeenghono, omhepo yeshiivo noyokutila Omwene. Ndele oye oku nohokwe yokutila Omwene; ndele ita tokola ngaashi omesho taa tale noita yukifa ngaashi omatwi aye taa udu; ndelenee eehepele ote di tokola pauyuki.’ (Jesaja 11:2-4) Mbela ino hala oku ka kala koshi yepangelo li na Ohamba ya tya ngaho?
8. Otu shi shii ngahelipi kutya Jesus ita ka pangela oye aeke?
8 Kalunga okwa hoolola ovanhu kombada yedu va ka pangele pamwe naJesus meulu. Pashihopaenenwa, omuyapostoli Paulus okwa li a lombwela Timoteus a ti: ‘Ngeenge hatu lididimikeni, ohatu ka kaleni nokupangela yo pamwe naye.’ (2 Timoteus 2:12) Ovanhu vangapi tava ka pangela pamwe naJesus?
9. Ovanhu vangapi tava ka pangela pamwe naJesus meulu? Onaini Kalunga a hovela oku va hoolola?
9 Ngaashi twe lihonga mEtukulwa eti-7, omuyapostoli Johannes okwa li a pewa emoniko omo a mona Ohamba Jesus i li meulu pamwe neehamba dikwao 144 000. Oolyelye ve li mongudu yovanhu 144 000? Johannes okwa popya kutya ovava ‘va shangelwa edina lodjona [Jesus] nedina laXe moipala yavo.’ Okwa weda ko vali a ti: “Ovo ava hava shikula Odjona keshe apa tai i. Ovo va kulilwa movanhu.” (Lesha Ehololo 14:1, 4.) Kalunga okwa hoolola Ovakriste ovadiinini 144 000 va ka kale “nokupangela kombada yedu” pamwe naJesus. Ngeenge va fi, ohava nyumuninwa omwenyo womeulu. (Ehololo 5:10) Jehova okwa hovela okuhoolola Ovakriste ovadiinini okudja mefelemudo lotete, va ninge vamwe vomo 144 000 ovo tava ka pangela ve li eehamba.
10. Omolwashike taku tiwa kutya Jehova okwe tu ulikila ohole eshi a hoolola Jesus nosho yo ovanhu 144 000 va ka pangele?
10 Jehova oku na ko nasha nafye shili, nomolwaasho a hoolola ovanhu ovo va ka pangele pamwe naJesus. Jesus ota ka kala omupangeli muwa molwaashi oku udite ko onghalo yetu; oku shii nawa onghalo yokumona oixuna omo ovanhu hava piti. Omuyapostoli Paulus okwa ti kutya Jesus oku “uditile oungone wetu olukeno” nokwa “shindwa moinima aishe ngaashi fye.” (Ovaheberi 4:15; 5:8) Ovakriste 144 000 navo onghalo younhu ove i shii. Navo ova pita monghalo yokuhawanenena noyouyahame. Otu na oushili kutya Jesus nosho yo ovapangeli pamwe naye 144 000 otava ka uda ko filufilu omaliudo etu nosho yo omaupyakadi oo hatu ungaunga nao.
OSHO OUHAMBA WAKALUNGA TAU KA NINGA
11. Omolwashike Jesus a honga ovahongwa vaye va ilikane opo ehalo laKalunga li wanifwe meulu?
11 Jesus okwa honga ovahongwa vaye va ilikane opo ehalo laKalunga li wanifwe meulu. Omolwashike mbela? Otwe lihonga mEtukulwa 3 kutya Satana ina dulika kuJehova. Ndele konima yaasho, Jehova okwe mu efa a kale meulu oule wokafimbo pamwe neendemoni ile ovaengeli ovo vehe fi vali ovadiinini. Onghee, pefimbo opo ovaengeli vamwe meulu kava li tava longo ehalo laKalunga. Ohatu ke lihonga shihapu kombinga yaSatana neendemoni daye mEtukulwa 10.
12. Oiningwanima ivali ya fimana ilipi ya popiwa mEhololo 12:10?
12 Ombiibeli oya popya kutya diva eshi Jesus a nangekwa po e li Ohamba yOuhamba waKalunga, okwa li a lwifa Satana. (Lesha Ehololo 12:7-10.) Ovelishe 10 oya hokolola oiningwanima ivali ya fimanenena. Shotete, Ouhamba waKalunga owa hovela okupangela meulu, nOhamba yao oJesus Kristus. Oshitivali, Satana okwa umbwa mo meulu a umbilwa kombada yedu. Ngaashi hatu ke shi kundafana, oiningwanima oyo oya ningwa nale.
13. Onghalo meulu oya ka kala ya tya ngahelipi eshi Satana a umbwa mo?
13 Ombiibeli oya popya shi na sha nanghee ovaengeli ovadiinini va li va hafa eshi Satana neendemoni daye va umbwa mo meulu. Ombiibeli oya ti: “Nyakukweni, onye omaulu, naava mwa kala muo!” (Ehololo 12:12) Paife meulu omu na ombili nelongelokumwe molwaashi aveshe ava ve li mo otava longo ehalo laKalunga.
14. Satana okwa etifa onghalo ilipi kombada yedu eshi a umbwa mo meulu?
14 Onghalamwenyo yokombada yedu oya yooloka ko filufilu kwaayo yomeulu. Ovanhu ohava shakeneke omaupyakadi ‘osheshi ondiaboli oya kulukila pedu’ noi “nehandu linene, osheshi i shi shii i nokafimbo kaxupi kongaho.” (Ehololo 12:12) Satana okwa handuka neenghono. Okwa umbwa mo meulu noku shii kutya mafiku ota ka hanaunwa po. Ota kendabala ngaashi ta dulu opo a etele ovanhu omaupyakadi, omauyahame nosho yo okumona oixuna.
15. Elalakano laKalunga olashike li na sha nedu?
15 Elalakano laKalunga li na sha nedu inali lunduluka. Natango okwa hala ovanhu va wanenena va kale moparadisa kombada yedu. (Epsalme 37:29) Ndele ongahelipi Ouhamba waKalunga tau ka wanifa po elalakano olo?
16, 17. Daniel 2:44 ote tu lombwele shike shi na sha nOuhamba waKalunga?
16 MuDaniel 2:44 omu na exunganeko olo tali ti: “Ndelenee pomafiku eehamba dinya Kalunga ou komeulu ota ka dika ouhamba itau ka teka po fiyo alushe, nepangelo lawo itali ka yandjwa koshiwana shimwe. Ndele owo otau ka nyanyaula notau ka teyaula omauhamba aeshe noku a xulifa po, ndelenee owo vene tau ka kala fiyo alushe.” Mbela exunganeko olo otali tu hongo shike shi na sha nOuhamba waKalunga?
17 Shotete, exunganeko olo otali tu lombwele kutya Ouhamba waKalunga otau ka hovela okupangela “pomafiku eehamba dinya.” Osho osha hala okutya omapangelo okombada yedu opo taa hangika eshi Ouhamba oo tau ka hovela okupangela. Oshitivali, Ouhamba waKalunga otau ka kala fiyo alushe noitau ka pingenwa po kepangelo limwe. Oshititatu, otapa ka kala oita pokati kOuhamba waKalunga nomapangelo oo e li mounyuni kunena. Ouhamba waKalunga otau ka findana, ndele tau ka kala nokupangela oo auke kombada yedu alishe, novanhu otava ka kala koshi yepangelo liwa kuhe na vali.
18. Oita oyo tai ka kala pokati kOuhamba waKalunga nomapangelo omounyuni ohai ifanwa shike?
18 Ongahelipi Ouhamba waKalunga tau ka pingena po omapangelo oo e li kombada yedu kunena? Fimbo oita yaxuuninwa oyo hai ifanwa Harmagedon inai uya, eendemoni otadi ka pukifa ‘eehamba dounyuni aushe noku di shivila oita mefiku linene laKalunga omunamapangelo aeshe.’ Omapangelo opanhu otaa ka kondjifa Ouhamba waKalunga. — Ehololo 16:14, 16; tala omafatululo oitya pexulilo lembo, oshitwa 10.
19, 20. Omolwashike twa pumbwa Ouhamba waKalunga u uye u pangele kombada yedu?
19 Omolwashike twa pumbwa Ouhamba waKalunga? Otwe u pumbwa omolwomatomheno atatu. Lotete, ovanhu aveshe ovalunde nomolwaasho hava vele nohava fi. Ashike Ombiibeli oya popya kutya ohatu ka kala nomwenyo fiyo alushe koshi yOuhamba waKalunga. Johannes 3:16 ota ti: “Osho Kalunga a kala e hole ounyuni, Oye a yandja Omona waye Ewifa, opo keshe ou te mu itavele a ha kane, ndelenee a kale e nomwenyo waalushe.”
20 Etomheno etivali ololo kutya, otwa pumbwa Ouhamba waKalunga molwaashi otwa dingililwa kovakolokoshi. Ovanhu vahapu ohava popi oipupulu, ovakengeleledi nove na elihumbato lii. Otu shii kutya ovanhu va tya ngaho itatu dulu oku va xulifa po, ashike Kalunga ota dulu oku shi ninga. Ovo tava twikile okulonga owii otava ka hanaunwa po puHarmagedon. (Lesha Epsalme 37:10.) Etomheno etitatu ololo kutya, omapangelo opanhu oku na oulingilingi, omakwanyanya nokae na eenghono. Ihaa kwafele ovanhu va kale hava dulika kuKalunga. Ombiibeli oya ti kutya “omunhu ta pangelele omukwao omupya.” — Omuudifi 8:9.
21. Ouhamba waKalunga otau ka wanifa po ngahelipi ehalo laYe kombada yedu?
21 Konima yaHarmagedon, Ouhamba waKalunga otau ka wanifa po filufilu ehalo laye kombada yedu alishe. Pashihopaenenwa, Ouhamba waKalunga otau ka hanauna po Satana neendemoni daye. (Ehololo 20:1-3) Nokungaho, itapa ka kala vali ouyahame nefyo. Ovanhu aveshe ovadiinini otava ka dula okukala nomwenyo fiyo alushe mOparadisa kombada yedu omolwekulilo. (Ehololo 22:1-3) Ouhamba oo otau ka yapulifa edina laKalunga. Mbela osho osha hala okutya ngahelipi? Osha hala okutya eshi epangelo laKalunga tali ka pangela edu, ovanhu aveshe otava ka fimaneka Jehova. — Tala omafatululo oitya pexulilo lembo, oshitwa 21.
ONAINI JESUS A NINGA OHAMBA?
22. Otu shi shii ngahelipi kutya Jesus ka li a ningwa Ohamba eshi a li kombada yedu ile diva eshi a nyumunwa?
22 Jesus okwa honga ovahongwa vaye va kale hava ilikana ngaha: “Ouhamba woye nau uye.” Osho osha li tashi ulike kutya epangelo laKalunga otali ke uya monakwiiwa. Tete Jehova ota ka dika po epangelo ndele ta nangeke po Jesus a ninge Ohamba yalo. Jesus ka li a ningwa Ohamba diva eshi a shuna meulu, ndele ponhele yaasho, okwa li e na okuteelela pa pite efimbo. Konima eshi Jesus a nyumunwa, Petrus naPaulus ova popya shi na sha nexunganeko olo la wanifilwa Jesus, tali hangwa mEpsalme 110:1. Jehova okwa popya mexunganeko olo a ti: “Kala omutumba kolulyo lange, fiyo handi ningi ovatondi voye oshilyatelo shokeemhadi doye.” (Oilonga 2:32-35; Ovaheberi 10:12, 13) Mbela Jesus okwa li e na okuteelela efimbo li fike peni opo Jehova e mu ninge Ohamba?
Ouhamba waKalunga otau ka wanifa po filufilu ehalo laKalunga kombada yedu
23. (a) Onaini Jesus a hovela okupangela e li Ohamba yOuhamba waKalunga? (b) Oshike hatu ke lihonga metukulwa tali landula?
23 Oule womido dihapu komesho yo 1914, Ovakriste ovadiinini ova li va mona kutya omudo oo otau ka kala udidilikwedi shi na sha nokuwanifwa kwomaxunganeko Ombiibeli. Okudja mo 1914, oiningwanima younyuni oya ulika kutya osho va li va itavela oshoshili. Momudo oo, Jesus omo a hovela okupangela e li Ohamba. (Epsalme 110:2) Diva konima yaasho, Satana okwa li a umbilwa kombada yedu, nopaife oku na ko ashike ‘okafimbo kaxupi kongaho.’ (Ehololo 12:12) Metukulwa tali landula, ohatu ka mona omaumbangi oo taa ulike kutya otu li momafiku axuuninwa. Ohatu ke lihonga yo kutya mafiku Ouhamba waKalunga otau ka wanifa po filufilu ehalo laKalunga kombada yedu. — Tala omafatululo oitya pexulilo lembo, oshitwa 22.


text:
OSHILESHWA 11
Omolwashike hatu ningi oyoongalele?
Omolwashike ovanhu ovo ve li mefano tava monika va hafa? Ove li poshoongalele shEendombwedi daJehova. Ngaashi ashike ovapiya vaKalunga vomefimbo lonale va li va lombwelwa va kale hava ongala lutatu modula, nafye ohatu kala twa teelela nodjuulufi oyoongalele yetu opo hatu ongala momuvalu muhapu. (Deuteronomion 16:16) Omudo keshe, ohatu kala tu na oyoongalele yopatatu: oyoongalele yoshikandjo yopavali yefiku limwe nosho yo oshoongalele shoshitukulwa shomafiku atatu. Ouwa ulipi hatu mono poyoongalele oyo?
Ohai pameke ekwatafano letu novamwatate. Ngaashi ashike Ovaisrael va li hava kala va hafa eshi tava hambelele Jehova “moiongalele yeongalo,” nafye ohatu hafele okulongela Jehova pamwe poyoongalele yetu oyo hai kala eemhito de likalekelwa. (Epsalme 26:12; 111:1) Oyoongalele ya tya ngaho ohai kala omhito iwa kEendombwedi odo da dja komaongalo e lili noku lili ile koilongo i lili noku lili okushakena nokuhafela eendafano liwa. Ohatu hafele omusha pamwe ponhele opo tapa ningilwa oshoongalele, nohatu kala tu udite tu li moukumwe peemhito ditunhula da tya ngaho. (Oilonga 2:42) Poyoongalele oyo inene, ohatu mono nghee ohole hai tu hanganifa ‘novamwatate’ ovo va dja keenhele di lili noku lili. — 1 Petrus 2:17.
Ohai tu kwafele tu ninge exumokomesho pamhepo. Ovaisrael ova li hava mono ouwa muhapu poyoongalele yavo. Pashihopaenenwa, Ombibeli oya popya shi na sha noshoongalele shimwe ya ti kutya oshiwana shaIsrael “osha li shi [udite ko] eendjovo she di lombwelwa.” (Nehemia 8:8, 12) Nafye kunena ohatu kala twa lenga ehongo lOmbibeli olo hatu mono poyoongalele yetu. Oshoongalele keshe ohashi kala shi na oshipalanyole she likolelela kOmbibeli. Ohapa kala oipopiwa ihokwifa nosho yo omauliko, oyo hai tu kwafele tu mone nghee hatu dulu okutula moilonga osho hatu lihongo. Ngeenge hatu udu oimoniwa yOvakriste vakwetu ovo va ungaunga nomupondo nomashongo oo va shakeneka momafimbo aa madjuu, ohashi tu tu omukumo. Poyoongalele yoitukulwa ohapa kala oinyandwa ye likolelela komahokololo Ombibeli, oyo hai tu kwafele tu ude ko nawa omahokololo oo noilihongomwa oyo ya kwatelwa mo. Poshoongalele keshe ohapa ninginifwa ovo va hala okuulika kutya ove liyapulila Kalunga.
Omolwashike oyoongalele hai kala eemhito dehafo?
Ouwa ulipi to ka mona mokukala poshoongalele shetu?
Lihonga shihapu
Okatukulwa kokavidio: Oyoongalele yokomudo yEendombwedi daJehova
Tala kutya omolwashike ovanhu omamiliyona mounyuni aushe have uya koshiningwanima osho she likalekelwa.


text:
1Kongono nokoli yomboma, ononga kongono we sendeli kendemande yomboma taka leko nokoko seko kondoko, seko mini-wale naa mundundangi. ‘Olio kongono nokoli yombomanga kepe Nokoli Ye se mulu-koleana molemo.’ ningu pilkuli kongono we sendeli kendemande yomboma aku siku seko kondangi. 2Pulu Yemo kinia paa alieli ungu ningu siye naa kolko, [Pulu Yemo kinia ungu ningíndu] umbu-konopu pepili [Pulu Yemo kinia ungu ningu], Pulu Yemo kinia “Ange.” ningu molangi. 3Pulu Yemo kinia ungu ningu molkole olionga kepe mawa sendekole, “Olio yunga semane peangamo andopo topo siemili aulka se akisindepili.” niengi. Aku semanemo Karasinga semanemo, akumu u lopi sepa perimu kanumu. Aku semanemo topo siliumunga na ka-ulkana pelio. 4Pulu Yemo kinia nanga mawa sendekole “Karasinga semane lopi sepa perimumu yomboma paa sumbi siku piliangi nimbu para sipu kondambo.” niengi. ‘Na aku sipu kongono sambo.’ nimba Pulu Yemone sirimu [kene aku sendangi]. 5Karasinga yombo talapena naa molko ultukundu molemele yomboma ono Karasinga yombo molemelemane kanoko kondoko aulka andoko, Karasinga ungumu kanu yomboma ningu singíndu aulkamo mimi siku kanoko, aulka se mona lemba kinia kanokole ungumu ono piliangi sumbi siku ningu siengi. 6Ono ungu ningu singíma alieli api mele songo sepili. Yomboma yakala kolko ‘Paa piliamiliya.’ ningu komu sendenge ungu peangama niengi. ‘Yombomane mangilingí kinia olione ungu peangama pundu topo niemili.’ ningu aku siku sangi. 7Olio paa konopu mondolemolo genu Tikikas [ombá kinia] na molio mele pali ono semane topa simba. Yu Ye-Awilimunga kongonomo paa sendepa siye naa kolopa, olio kinia pea kopu sepo selemolo yemo. 8Yu aku sipa olio kinia pea kopu sepo kongono selemolomonga ‘Olio molemolo mele ono piliangi. ‘Ono konopu tondolo pumba pe nipili molangi.’ nipili.’ nimbu nane yu ono molemelena lipu mundukuru. 9Ono Kollosi yombomanga ye Onesimasi, olionga konopu mondolemolo genumu kongono paa sepa kondopa siye naa kololemo yemo, yu Tikikas kinia pea lipu mundukuru. Ya olio molemolona ulu wendo olemoma pali ono ningu singilí. 10Na pea ka-ulkana pelembolo ye Arisitakasini “Ono manda molemeleye?” nimba, nimba mundukumu. Banapasinga pelepa Mako [ya kopu sepo molemolo yemone] “Ono manda molemeleye?” nimba, nimba mundukumula. (Mako-kinia ono senge mele u nimbu mundorundu kanumu. Ono molongena omu liemu “Pea molamili ou.” niengi.) 11[Ye se, yunga imbi] Yesusi, aku yemo yunga imbi se “Jasitas” nilimili, aku yemone “Ono manda molemeleye?” nimba, nimba mundukumula. Pulu Yemo ye nokoli kingimu molopa mélema nokombamonga nimbu siliu kongonomo na liku tapondoko pea selemele yombomanga aku yema mindi Juda yema. Kanu yemane ‘kongono tondolo mundupu sambo.’ ningu paa liku tapondolemele. 12Epaparas, ono Kollosi yombomanga ye se, yuni kepe “Ono manda molemeleye?” nimba, nimba mundukumu. Yu Karasi Yesusinga kongonomo sendeli ye se molopa, Pulu Yemo kinia ungu nimbándo siye naa kolopa alieli ononga nimba tondolo mundupa mawa sendepale “Ono Karasinga yombo yuma molko, ‘Sika.’ ningu kuru mondoko molemele mele konopu topele-mapele naa toko Pulu Yemo kanopa peanga pilimba ulu “Saa.” nilimúma pilku liku sengendo tondolo munduku seko molangi.” nilimú. 13Yuni ononga kepe, LLadosia taono yombomanga kepe Irapollisi taono yombomanga kepe, ‘Ono lipu tapondambo.’ nimba paa kongonomo kála-sepa selemo ‘akumu ono paa piliangi.’ nimbu nikiru. 14Olionga konopu mondolemolo ye doketa LLukuni “Ono manda molemeleye?” nikimula. Ye Dimasini aku sipa nikimula. 15Olionga genu LLadosia taonona molemelema keme ambo Nimipa keme Karasinga yombo talape Nimipa yunga ulkana maku toko molemele yomboma keme “Ono manda molemeleye?” nindangi. 16Ono Kollosi yomboma i pepámo piliangi kambu tondoko pora singí kinia ‘Karasinga yombo talape LLadosia taonona molemelema kanoko piliangi.’ ningu liku mundangi. LLadosia yomboma pepá topo sindumu ‘Olio kanamili yando siengi.’ niengila. 17Akipasindu i-siku ningu siengi: “Nu Ye-Awilimunga kongono ‘Sendei.’ ningu siringimu paa pali tondolo munduku seko kondou.” niengi. 18Na Pollo nanu i pepámo topo “Ono manda molemeleye?” nikiru. Na ka-ulkana we pelio mele komu naa sindangi. [Pulu Yemone] ono we kondo kolopa molopili molangi. [Aku pea nikiru.]
Copyright
Learn More