text:
EENHANA – Ondodo yelongo lOkulesha nOkushanga moshitukulwa shaHangwena oili peepelesenda 86 pakuyelekanifa pondodo yopashiwana moNamibia koonono oyo ili peepelesenda 89. Ota shi ulike kutya ovanhu vedulife pomayovi atatu nomafele ane (3 400), ovalumenhu novakainhu, oveli velishangifa novakufa ombinga mehongo lovakulunhu olo la kala nokuyandjwa koshikandjo shoLifelong Learning mOuministeli wElongo okudja nghee elongo lovakulunhu la totwa po – Opoloxalama yopashiwana yElongo lovakulunhu modula 1992.
Ta popi petyapulo loku dimbulukwa oshivike shopashiwana shovalihongi ovakulunhu nosho yoo Efiku lOpaunyuni loku lesha nokushanga kOsekundofikola yopombada yOshela kOkongo moshitukulwa shaHangwena, Omupeduminista wEtanga lEameno, Petrus Iilonga okwati Namibia okwa pumbwa okudidilika noku meta oshinano osho vaenda mokuyakula ovanhu vasho melongo lovakulunhu.
Okwa didilika yoo kutya elihongo eli ola fimana mekandulepo loluhepo, okushunifa pedu omafyo ounona. Onghee nee oikandjo aishe yepangelo oina okuunganeka ovanhu noilyo aishe, ovanhu ovo hava longo moikandjo ilili nokulili, ovo veli panghatu yoku kufa ombinga melongo lovakulunhu, veli shangife.
“Elongo lovakulunhu ohali eta ouwa kongushu younhu, oha li eta omalunduluko notali yambidida eputuko mokutunga oshiwana shina eshiivo mokulesha, ota li kwafele yoo ouyamba nexumokomesho monghalafano yovaNamibia aveshe koonono” Iilonga ta popi.
Enenediladilo lopashiwana lodula ei olo “Elongo lokushanga nokulesha okukwatela mo eemhito dokuhwepopaleka onghalamwenyo moNamibia [Literacy for Engaging Livelihood Opportunities in Namibia]” omanga enenediladilo lopaunyuni olo “Elongo lokushanga nokulesha molwa ounyuni wonena [Literacies for 21st century]”
Iilonga okwa popya yoo kutya, okudja momavalulo ovanhu oo aningwa modula 2011, oshitukulwa sha Hangwena oshi li peepelesenda 86 okuyelekanifa nondodo yelongo lovakulunhu moNamibia oyo ili peepelesenda 89.
Oshitukulwa sha Hangwena oshi na omwaalu wovakulunhu vahapu ovo vakufa ombinga melongo olo. Okwa ulikwa kutya omuna ovalihongi vefike po 2 699 vo National Literacy Programme moHangwena veli koshi yo (NLPN), novalongwa veli 699 oveli mo Adult Upper Primary Education (AUPE). Kakele kwaasho, oshitukulwa oshina yoo omandiki eli a 8 oo eli taa yandje elongo kova San, ovo vehena omakwafo a wana, omandiki avali eembolo, endiki limwe laavo vena oulema womesho nosho yoo omandiki akwao oilonga yelongo lokulesha nokushanga.
“Opena yoo ovanambelewa vopolifi veli 281 va kufa yoo ombinga melongo omu, veli shangifa no Adult Upper Primary Education momandiki eli 11. Eli exumokomesho lishi ku talwa olo yoo lili momulandu woukongo woku nghonopalela onakwiiwa pakushonopaleka oluhepo nokuhanga oufikilo wo Millenimium Development nosho yoo okuhapupalifa onghatu yelongo lovakulunhu moNamibia,” ta fatulula.
Omupeduministeli wetanga leameno okwa holola yoo eudonawa laye kovakwashiwama ovaNamibia, shaashi ova monifa oshilongo epapa lo UNESCO Confucious mokulesha nokushanga.
“Epapa eli lopandondo younyuni itali ulike ashike kutya oshilongo otashi xumu komesho momukalo uwa, otali holola yoo kutya elelo loshilongo olili layukifa Elongo lOvakulunhu momukalo uli mondjila,” ta weda po vali.
Okwati yoo epangelo oleli pyakidila oku nenepeka eemhito deandjakano lehongo lovakulunhu lopombada, Eyambulepo lOmaunongo Ovakulunhu pakulilongela Paumwene, Elihongo moshiwana, neetundi dokukwatela oilongwa mumwe.
“Eshi ota shi kala eetundi doule wodula imwe, okukwatela kumwe oilongwa notaika tula kumwe oinakuwanifwapo yondondo 8 noshoyoo 9. Edilaadilo opo ovalihongi vo AUPE naavo vaxuulila mondodo 8 no 9 opo va mone omhito yokutwikila nelongo vo va dule okulishangifa mondodo 10 noshiputudilo NAMCOL. Oinima aishe nee ei okwa tengenekwa inenepaleke oukalipo neemhito moNamibia nopefimbo tuu opo ota i kufa yoo ombinga yokuhanga ondjodi yoVision 2030”, ta weda po ngaho.
Martha David weedula 44, adja komukunda Enghandja, umwe womovakufimbinga mElongo lOvakulunhu, okwa lombwela omutoolinghundana woshifo shoNew Era kutya, eshi adja mekondjelomanguluko, okwa kufa ombinga melongo lovakulunhu momudo 1998, kakwa li eshi kulesha nokushanga ndele paife okuli oye hamushanga momukunda omo.
“Kakwa li ndishi okushanga edina lange ndele eshi nda mana okulihonga nonda mona odjapo yange moAUPE, ohandi dulu okulombwela omupangi ile ndokotola koshipangelo kutya onda hala omiti doludi lilipipo. Ohandi tu omukumo oovakwetu aveshe okudja komikunda di lili nokulili moNamibia opo va ndalapatele Elongo eli lOvakulunhu,” ta kunghilile.
Oshitukulwa shaHangwena oshi li onga ehokololo liwa. Osha didilikwa yoo kutya moshitopolwa omwadja ovanenenhu ovo vali yoo oilyo yELongo lOvakulunhu. Vamwe vomuvo oveli tava twikile elongo lavo koiputudilo yopombada ngaashi UNAM, Polytechnic of Namibia (PoN) omanga vamwe vayelwaayelwa keenhele davo doilonga molwa omaunongo oo veli wedela ko pailonga yavo.
Nande ongaho, kakele komauwa oo adja melongo, Elongo lOvakulunhu olili inali udiwa ko nawa oule weedula dihapu molwaashi ola talwa ko onga omukalo uli pedu uhena ongushu.
Etyapulo loshiifanene eshi moshitukulwa Ohangwena kOkongo okwali yoo kuna ooKansela vopaitopolwa, ovanambelewa vepangelo, ovalongifikola novakwashiwana mwa kwatelwa oludi lovaSan.
KuClemence Tashaya


c: text/html

text:
Tuulikki Abraham
Lüderitz-Omukainhu womido 53 okwa hupa moshiponga eshi a hangika a kofa mobashu yaye molukanda loArea 7 mo Lüderitz.
Otaku hokololwa omushingi wotuwa a nyengwa okui kondolola no ye li denge mobashu, ya mbonyonapo omuvelo, ndele tai tavakana mokati kobashu noku kambadukila kombinga ikwao yobashu.
Otaku hokololwa otuwa yapita medimo lotete omo hamufikilwa, nokumbonyaunapo oipundi aishe oyo yali mo, tai piti vali yafinda medimo likwao omo Drotea Vatilifa a hangika a nangala, ashike, otuwa oya enda ashike popepi nombete ya ye noku pita mo mobashu.
Drotea ota hokolola oshiponga sha ningwa ongula inene yolomakaya lwopo tundi 02h45. Ota ti okwa uda ashike oshinima shambolokota, naashi a penduka okuwete ashike ouyelele, elamba lopondje lemuminikila, shaashi obashu oya mbonyonwapo ko tuwa.
Otati, nande akwatwa kehaluko, okweshipondola okupita pokati koipeleki ya ndonyauka, na ina mona nande oko okakwelunyuna kasha.
“Ondapita ashike mokati koipeleki, imwe oya endjelela imwe oya nangala pedu, nomokati keengodi dolusheno da tokauka, ndele Tate Kalunga okwaamenange inandimona nande okakwelunyuna kasha. Mee Drotea osho ahokolola.
Otati, otuwa yoo vene oya pita moshivelo, taimbonyaunapo oipundi oyo yali mo nduda yokufikila ovaenda, taipiti monduda yokunangala, yoo otai ka mbanduka pondje. Ota hohokolola, kutya,oshikopa yaye yoikutu, oyo ashike yakumwa kotuwa yo otai yaamena kombete.
Drotea otahokolola kutya eshi adjamo monduda, voo novashiinda va penduka vatale kutya oshinima oshikwashike naanaa, eshi va ka tala otuwa oyambaduka, mo mobashu, omutwewotuwa uli pondje, ombinga ikwao oili meni lobashu, ashike vati motuwa inavahangamo omunhu. Vati ovashiinda vamwe ava vapitamo tete otavati vati omunhu okwa monika tafadukapo eli mombulukweva ihupi.
“Eshi takushi lela, okuya lwopo tundi 05h00 yongula, opo nee ndiwete, omunhu euya tati oye mwene wotuwa, ena neeshapi , vati otuwa yaye, oya li ya vakwapo, vati yee haye kwali tei shingi.” Drotea osho a tumbula.
Onhele opo otuwa ya yamobashu, kaili unene kokule, naapo pali paningilwa oshiningwa nima shafaafana nashikwao. Odula yaya 2017 mu July kolukanda tuu olo lo Area 7, popepi ashike nonhele oyo, otuwa yobaky oyali yalupuka meebashu dili mbali, mobashu onhinhatu omo mwakahakela otuwa omo ya kala fiyo otakushi, ngaashi naana ei yo tuukala.
Lao linene, moiningwanima aishe ei yopavali meebashu omwahangika ovanhu, ashike eetuwa oha diva ende ashike pominghulo.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ovilinga 15
Otjoonganene tjomoJerusalem
1KoJudea kwa dha ovantu vamo, have ya koAntiokia, hava utu okulonga ovaitaveli hava tyaa: “Andaa kaamu piti etanda ngahi tja popiwa moveta yaMoses, kaamu ulu okuhupithwa.” 2Paulus naBarnabas va li nombata onene novantu mboka mbava dhile koJudea. Hapa tokolwa okutya Paulus naBarnabas novaitaveli vamo womoAntiokia ngava ende koJerusalem va ka tompole otjipuka hehi pamo novayapostoli novanene veongalo.
3Wo hiva dhi pokulekelwa keongalo, va yatakana moFoinikia nomoSamaria, va ka enda amava hipulula okutya ovapaani ve liteyulule, va itavele muKalunga. Ondaka hendji ya etela ovaitaveli avehe ehuluko. 4Iya wo hive thiki moJerusalem, va yakulwa keongalo nokovayapostoli nokovanene veongalo. Ve ve hipululila ovipuka avihe Kalunga mbyee ve undapetha. 5Ovafarisai vamo mbava ninga ovaitaveli, va popya hava tyaa: “Ovapaani mbava ila ovaitaveli mava tha okupita etanda, va heelwe okutya ngava takamethe oveta yaMoses.”
6Ovayapostoli novanene veongalo va onganene okutompola otjipuka hehi. 7Hive litetha ombata olule, Petrus wa kulama ha tyaa: “Vakwetu, n̯e mu tji i nawa okutya omatango omengi ngaa pita, Kalunga wa ntjolowola mokati ken̯i ndji ka teethele ovapaani ondaka ombwa, Kalunga hehi we tji ningila okutya va tyee, wo va itavele muKalunga. 8Iya Kalunga, nguu iwa hitji li momutima womuntu, wa yulika okutya ovapaani we ve tambula, hiee ve pa Ombepo Ondhilikwa, ngant̯e wo hiee tu pa. 9Kalunga hiee tu ningila, novapaani otjo e ve ningila. Mena lyeitavelo ndive na lyo, Kalunga we ve ithila po odhonkali dhawo. 10Iya napano mamu yumanekethele tji Kalunga, himamu twike omutenge omudheu komapepe ovaitaveli? Omutenge mboka nt̯e nootateombwale katu u ulile oku u tjinda. 11Nt̯e atuhe twa itavela okutya matu ka hupithwa ket̯ilonkenda lyaMuhona Jesus, iya novapaani wo mbamava itavele mava ka hupithwa.”
12Owingi wovantu auhe wa nyima, hau teelele kuBarnabas naPaulus, himava hipulula ovilingatangan̯eko novilingakumithi mbyoka Kalunga mbyee ve undapetha mokati kovapaani. 13Iya hiva mana okupopya, Jakob ha tyaa: “Vakwetu! Nteelela ndjen̯i! 14Simon we tu thitululile Kalunga olutenga hiaa uta okulitaendhela omwene otjiwan̯a movapaani. 15Odhondaka dhovaprofeti madhi i kumo motjipuka hehi, mena lyokutya mwa sonekwa hinyahi haku tiwaa:
16‘Aame Muhona, me ka tjuna kon̯ima yovipuka hembi,
me ke ya okutungulula onganda yaDavid ndjaa han̯auka,
iya ame me ya okutungulula
ndji i imune po uke,
17opo otjihupe tjovantu avehe va taendhe Muhona,
novapaani avehe mbamba ithana,
va ile ovantu vandje. Muhona otjo ma popi.
18Muhona ovipuka hembi we vi ivithila ae ovakulu.’ ”
19Jakob wa twikila okupopya ha tyaa: “Ame me lipula hinyahi okutya andaa ovapaani ve liteyulula, hava itavele muKalunga, hátu ve twike uke oudheu. 20Iya ngava sonekelwe vala omukanda, va heelwe okutya ngave litjaele ovikulya avihe vyovikalunga, háva li onyama yotjipuka hitja pondwa ne ombindhi, wo háva lala novantu. 21Iya Moses u na ovateethi ve nalukulu movitungwalongo avihe, omisonekwa ngahi vi tangwa modhosinagoga Esabati alihe.”
Etokolo lyOtjoonganene
22Ovayapostoli novanene veongalo neongalo alihe va tokola okuholowola ovalumentu vamo, have ve tumu koAntiokia pamo naPaulus naBarnabas. Va holowola Judas nguu tiwa Barsabas naSilas, mbava li ovanakomeho wovaitaveli, 23have ve pa omukanda mbwaa sonekwa hinyahi:
“Nt̯e ovayapostoli novanene veongalo ovakwen̯i, matu mu menekele po n̯e amuhe ovaitaveli ovakwetu owomoAntiokia, nomoSiria nomoKilikia mbamwa dha moupaani. 24Nt̯e twa tyaa okutya ovantu vamo owomunt̯e ve mu pukitha, have mu ngwangwaneke nodhondaka dhawo ovene, iya nt̯e hant̯e twe ve tuma. 25Nt̯e atuhe twa ongana, hatu tokola okuholowola ovalumentu vamo tu ve tume kun̯e pamo novakwetu ovatumbalekwa Barnabas naPaulus, 26mbave liyambela omienyo vyawo mena lyotjilinga tjaMuhona wetu Jesus Kristus. 27Nt̯e napano matu mu tumine Judas naSilas mbamave ya oku mu hipululila nawa ovipuka hembi mbitwa soneka. 28Ombepo Ondhilikwa ye tu yulikila okutya ahamatu mu twike uke omutenge umo kakele vala kovipuka mbimavi landula hempa: 29Hámu li ovikulya vyombaveka, hámu li ombindhi ne onyama yotjipuka hitja pondwa, n̯e hámu lala novantu. Andaa mamu litjaele ovipuka hembi, mamu ningi nawa. Kalen̯i po nawa!”
30Odhontumwa dha lekelwa okudha koJerusalem, hive thiki moAntiokia, va onga ovaitaveli avehe, have ve pa omukanda. 31Ovaitaveli hiva tanga omukanda, omitima vyawo vya li nehuluko enene mena lyondaka ombwa ndjee ve tendeleka. 32Judas naSilas mboka mbava li ovaprofeti va popya otjingi okukoleka nokuvandhipaleka ovaitaveli. 33Judas naSilas va kala ko ovivike vimo, ovaitaveli ve ve lekela nawa va tjune kumbave ve tumine. 34[Iya Silas wa tokola okukala puwo.]
35Paulus naBarnabas va kala omatango moAntiokia, va li amava longo otjo mava teetha ondaka yaMuhona pamo novaitaveli ovakwawo.
Paulus naBarnabas mave liyapuka
36Kon̯ima yomatango Paulus wa heela Barnabas ha tyaa: “Ngatu ende tu ka valulile po ovakwetu kodhondolopa adhihe hutwa teethelele ondaka yaMuhona, nt̯e tu ka tale okutya ve li po vi.” 37Barnabas wa halele okutya va ende pamo naJohannes nguu tiwa oMarkus. 38Paulus kaa li ama hala va ende naMarkus, mena lyokutya we ve thiaa moPamfilia, ha anya okuundapa pamo nawo. 39Pa kala odhombata odhonene pokati kooPaulus naBarnabas, katee ve liyapuka. Barnabas wa ya naMarkus, hava londo mombapolo, hava i koKipros. 40Iya Paulus wa holowola Silas. Ovaitaveli hiva yandja Paulus met̯ilonkenda lyaMuhona, ha i. 41Ye wa yatakana moSiria nomoKilikia ama pameke omaongalo.


text:
KuClemence Tashaya
EENHANA – Ovakalimo vomomikunda Ohakafiya nOshikunde moshitukulwa Ohangwena ovaninga vali ehololo lomadiladilo lopambili Oshoondaxa ya djako. Ova enda mewiliko lopolifi fiyo okombelewa yoshikandjohoololelwa Omundaungilo tava ulike okuhena ombili kwavo ne uliko loovene vomikunda veli vatatu.
Ovakwashiwana ava ova ningile nale ehololomadilaadilo lafa eli omudo wadjako ina va hala euliko loovene vomikunda, Ephraim Weyulu, Toivo Shiweda na Ephraim Haihambo. Omalenga aa okwa ulikilwe nokupewa oinakuwanifwa okuwilika, sha shikula eshi oshitukulwa shoulenga shaHakafiya sha tukulwa moitukulwa ivali.
Ehololo lomadiladilo eli olali la kwatelwa komesho ku Werner Nghifikwa oo a lesha omukanda wavo womanyenyeto osho yo womaindilo nokonima okwe u yandje komukalelipo wamwene womukunda Kakololo Johannes Tulipamwe. Eshi a tambula omukanda oo okwa udaneka nokutya ote kuu yandja koovene vomikunda pombelewa yelelo lopamufyuululwakalo pOmundaungilo.
Werner Nghifikwa okwa holola kutya ovanhu ka ve uditile euliko lovawiliki ava vatatu ombili osheshi euliko lavo inali enda paudemokoli molwasho vo ongo ovalelwa kovawiliki ava inava pewa omhito yoku tya sha moshinima eshi.
“Namibia oshilongo shoudemokoli na otwa hala elelo lopamufyuululwakalo lOukwanyama opo li kundafane nafye fimbo inaali tula ile li ulike ovawiliki vape ovo tava wilike omikunda detu, “ Fye ohatu kala tu he na ombili ngeenge onghalo ei oya twikile ngaha nopehena eudafano ile epwilikino lomakemo etu fye ovaHakafiya nOshikunde.
Pandjovo da Werner Nghifikwa, omalenga aa atatu, Ephraim Weyulu, Toivo Shiweda na Ephraim Haihambo ova ulikilwe momafiku 20 August 2013 ndele nee ewiliko olo lilipo noshoyo oshiwana ka sha li sha kundafanwa noku pulwa omaele asho ile omafaneko asho.
“Elelo letu lOukwanyama ola longo eshi li udite, nonando ovawiliki voshitukulwa shetu ova li ve na okukundafanwa navo fimbo omalenga aa inaa ulikwa nokutulwa moilonga ei. Ohatu indile Elelo lopamufyuululwakalo letu opo li ninge omahoololo, opo fyee tu dule okuhoolola omalenga etu vene oo twa hala e tu wilike nokutu kwatela komesho. Kakele kaasho fye otu udite kutya Elelo lOukwanyama inali tu fimaneka ongo ovanhu vena eenghedi noshoyo omifyuululwakalo,” osho a ti
Ovakwashiwana ovo ova lundile yoo oilyo imwe melelo lOpamufyuululwakalo lOukwanyama nokutya , kavena efimaneko lovawiliki mepangelo na vali ohava pe Ohamba Meekulu Martha Mwadinomho Kristian Nelumbu omaele eheli mondjila, onghee vo ova hala omalenga aa a tewatewe moilonga.
Pexulilo leholo lomadiladilo oshiwana shomomikunda edi osha yandja omukanda wmaopandja atano komukalelipo womalenga oo peembonge delelo lOukwanyama pOmundaungilo. Kakololo Johannes Tulipamwe eshi a tambula omukanda oo okwa udaneka nokutya ote ke u fikifa koovene wavo.
Omalenga oo inaa halika kovawilikwa vavo oo, Shiweda elenga lOhakafiya yokOushilo na Ephraim Weyulu elenga linene lOhakafiya yokOutokelo. Omudo wadjako opali okwaa he nombili melelo lOukwanyama , vati molwashi Ohamba Meekulu Martha Kristian Nelumbu, oha i wilike nomukalo woukayamukulwa, eshi ha i ulike omalenga manene no ina i kundafana noshiwana.Omangongoto aa okwa holokele odula yadjako konima eshi Ohamba ya li ya kufa omalenga ane moilonga. Ndele poshoongalele shoikundaneki odula yadjako Elelo lOukwanyama ole shi popile shayela nokutya euliko lomalenga manene aa moitukulwa yOhakafiya itali lunduluka, na vali ovakwashiwana vomomikunda odo itava pewa omhito okuhoolola ovawiliki ovo va hala. Shikwawo Omunashipundi welelo lOukwanyama elenga linene, George Nelulu ola tile euliko la Ephraim Weyulu, Toivo Shiweda na Ephraim Haihambo ola li la ningwa konima eshi ovakwashiwana vomomikunda odo va kundafanwa navo. Omudo wadjako ovakwashiwana ovo tuu ava ova hololele omadilaadilo avo eshi va ya kombelewa ya Ngoloneya woshitukulwa shaHangwena noku mu pa omukanda nyenyeto wavo kombinga yoshinima osho tava kongo evatelo kuye


text:
Omapulo a dja kovaleshi
Ovalafululi voikulunima ova mona shike osho tashi ulike kutya Jeriko osha li sha kwatwa ko moule wefimbo lixupi?
Josua 6:10-15, 20 okwa ti kutya ovakwaita vOvaisrael ova li hava dingilile oshilando shaJeriko lumwe mefiku oule womafiku ahamano. Mefiku etiheyali, ova li va dingilila oshilando osho lwoikando iheyali. Opo nee Kalunga okwa li a ningifa omakuma aJeriko oo a li a pama a we po, nOvaisrael ova li va kwata ko oshilando osho. Mbela ovalafululi voikulunima ova li va mona sha osho tashi ulike kutya okukondekwa kwaJeriko okwa li kwata efimbo lixupi, ngaashi ashike Ombibeli ya ti?
Mefimbo lonale, oshilando osha li hashi kondekwa ngeenge etangakwaita la dingilila omakuma asho, le lilongekida okushiponokela. Ngeenge ekondeko ola kwata efimbo lile, ovanhu vomoshilando ohava li po oikulya ihapu oyo va li va tuvikila. Ngeenge ovakwaita xuuninwa ova kwata ko oshilando, ohava kufa keshe osho va hala, mwa kwatelwa noikulya oyo tava hange mo. Nomolwaasho ovalafululi voikulunima tashi dulika va hanga mo oikulya inini ile inava hanga mo sha nandenande moikulukuma yoilando yomuPalestine oyo ya li ya ponokelwa monghedi ya tya ngaho. Ashike ehanauno laJeriko ola li la yooloka ko kwaao. Oshifo Biblical Archaeology Review osha ti: “Oinima ihapu oyo ya hangika mo konima yehanauno, oiyuma nosho yo oilya.” Osha weda ko sha ti: “Osha pumba okuhanga [momakulukuma] oilya ihapu.”
Ombibeli oya ti kutya Ovaisrael kava li va kufa mo oikulya muJeriko molwaashi Jehova okwa li e va lombwela vehe shi ninge. (Josua 6:17, 18) Oya ti yo kutya Ovaisrael ova li va ponokela Jeriko mokwenye, konima ashike eshi opo va teya, sha hala kutya pefimbo opo moshilando mwa li mwa tuvikilwa oilya ihapu. (Josua 3:15-17; 5:10) Onghee hano, oilya ihapu oyo ya hangika muJeriko oyo tai koleke kutya ekondeko ola kwata efimbo lixupi, ngaashi ashike Ombibeli ya ti.


text:
Omolwashike Eendombwedi daJehova hadi udifa eumbo neumbo?
Jesus okwa li a lombwela ovashikuli vaye va ‘
ka ninge ovanhu aveshe ovalongwa.’ (Mateus 28:19, 20) Eshi Jesus a li a tuma ovahongwa vaye vonale, okwa li e va lombwela va ye komaumbo ovanhu. (Mateus 10:7, 11-13) Konima yefyo laJesus, Ovakriste vomefelemudo lotete ova li va twikila okuudifa etumwalaka lavo ‘
povanhu nomomaumbo.’ (Oilonga 5:42; 20:20) Nafye ohatu landula oshihopaenenwa shOvakriste ovo vonale nohatu mono okuudifa eumbo neumbo shi li onghedi iwa yokuya kovanhu.


text:
Omapulo a dja kovaleshi
Fimbo inatu uya moshili, ame nomukulukadi wange otwa li twa dimina okulongifa omukalo wokufimbapalekifa omai nomaxu oludalo mekende molwaashi otwa li twa hala okaana. Ndele hamai etu aeshe oo a fimbapalekwa a li a longifwa; amwe okwa li a pungulwa monhele yokutalaleka. Mbela natu kale twe a tuvikilifa ile naa kupulweshi?
Olo olimwe ashike lomomapulo a kwata moiti oo ovalihomboli ovo va hoolola okulongifa omukalo oo wa tumbulwa metetekelo tashi dulika ve lipule omolweliudo lavo. Ovalihomboli keshe otave ke lihokolola koshipala shaJehova shi na sha nomatokolo oo tava ningi. Onghee hano, oshiwa okukala ve shii osho sha kwatelwa mo momukalo oo wokufimbapaleka omai.
Omukalo oo owa li wa longifwa oshikando shotete mo 1978, muEngland. Opa li omukulukadi umwe oo a li ita dulu okumona okaana molwaashi okamunino kaye kokweendela omai oka li ka fita, nomolwaasho omai aye kaa li taa dulu okufimbapalekwa komaxu oludalo. Onghee hano, eendokotola oda li de mu tanda opo di kufe mo ei ndele tali tulwa mekende lokufimbapalekifa. Konima eshi ei olo la fimbapalekifwa nomaxu oludalo, ndele tali efiwa li kule, ola ka tulwa moshidalelo shomukulukadi oo opo li twame. Lwanima, omukulukadi oo okwa ka dala okaana okakadona. Kunena ope na omikalo da tya ngaho dokufimbapalekifa omai di lili noku lili.
Nonande ohaku longifwa omikalo di lili noku lili moilongo ya yoolokafana, konyala peemhito keshe ohamu kala mwa kwatelwa oinima tai landula: Omukulukadi oha pewa omiti oule woivike yonhumba opo shi hapupalife omai aye. Omushamane otashi dulika a pulwe e lifengafenge koulumenhu opo a xuxwe omaxu oludalo nelalakano a ka longifwe okufimbapaleka omai oo a kufwa momukulukadi. Omai nosho yo omaxu oludalo ohaa wapalekwa tete, opo nee taa tulwa mumwe. Kungaho, otapa dulu okufimbapala omai mahapu, oo taa dulu okweenda taa kulu. Konima yefiku lwaapo, omai oo a fimbapala ohaa konakonwa noukeka ku talike kutya elipi e na oukolele notaa dulu okutembulilwa moshidalelo shomukulukadi. Mefiku etitatu lwaapo, omukulukadi otashi dulika a tulwe omai avali ile atatu omwaao a talika kutya oku na oukolele. Kungaho ota ka dula okuninga edimo ngeenge ei limwe ile aeshe okwa twama moshidalelo shaye, nota ka dula okupulumuna ngeenge pa piti efimbo la yeleka.
Oshike hashi ningwa po shi na sha nomai a fimbapala oo inaa tembulilwa moshidalelo, mwa kwatelwa oo ehe na nawa oukolele? Otaa dulu okunyonauka ngeenge inaa filwa oshisho. Ndele fimbo inaa nyonauka, otaa dulu okutuvikilwa monhele yokutalaleka opo a dule okulongifwa ngeenge oo a tulwa moshidalelo inaa twama. Ashike osho otashi pendula omalipulo mahapu. Ngaashi ovalihomboli ovo va popiwa metetekelo, ovanhu vahapu ohava kala tave lipula kutya nava ninge po shike shi na sha nomai a fimbapalekwa oo va tuvikilifa. Otashi dulika inava hala okukala ve na ounona vahapu, ile va pita meedula dokumona ounona, ile kave na oimaliwa ya wana yokutulifa mo omai moshidalelo ile yokufila oshisho ounona va wedwa po. Ile otashi dulika va kale va hala okuhenuka oilanduliko oyo hai etifwa kokutwama oshita kwomai mahapu moshidalelo. * Ohapa kala yo omalipulo ngeenge kaume kopahombo umwe okwa fi ile a hombolulula ile a hombolululwa. Omolwomalipulo aeshe oo, ovalihomboli vamwe ohava tokola ashike okutuvikilifa omai oo a fimbapalekwa noku a futila omido nomido.
Mo 2008, ondokotola imwe oyo ye lihongela oinima i na sha nefimbapalo oya li ya lombwela oshifokundaneki sho-The New York Times kutya ovanhu vahapu ohava kala tave lipula neenghono kutya nava ninge po shike shi na sha nomai a fimbapalekwa oo va tuvikilifa. Oshifo osho osha li sha kundaneka kutya, “Ope na omai a fimbapalekwa e li 400 000 lwaapo oo a tuvikilwa moipangelo yomoshilongo shetu [moAmerika], nomuvalu oo otau ende tau londo efiku nefiku . . . Omai oo otaa dulu okukala a tuvikilwa oule womido omulongo ile di dulife po ngeenge okwa tulwa monhele yokutalaleka nokwa filwa oshisho nawa, ndele haaeshe haa xupu ngeenge okwa kufwa mo monhele ya tya ngaho.” Ouyelele wa tya ngaho ou na okuningifa Ovakriste va diladile moule. Omolwashike hatu tile ngaho?
Ovakriste ovalihomboli ovo tave lipula noinima oyo ya popiwa metetekelo otava dulu okudiladila konghalo yopaunamiti ei tai landula. Omukriste otashi dulika a taalele onghalo omo e na okutokola kutya oshike tashi ka ningwa po shi na sha nomupambele waye oo ita dulu vali okukala nomwenyo ehe li komashina, ngaashi eshina lokufudifa. Metwokumwe naExodus 20:13 nEpsalme 36:10, Ovakriste vashili ova tala ko omwenyo u na ondilo, nomolwaasho itava popile ouhasha wovapangi neendokotola. O-Awake! yo 8 Mei 1974 oya ti: “Molwaashi ovo hava wilikwa komafinamhango Ombibeli ova fimaneka etaleko laKalunga li na sha nomwenyo, omolweliudo lavo nomolwokudulika komapangelo, ihava fyuula ovanaudu.” Ndele meenghalo dimwe, ovanaudu ohava kala ashike momwenyo molwaashi va tulwa komashina oku va kaleka nomwenyo. Monghalo ya tya ngaho, ovapambele vomunhu otava dulu okutokola a kalekwe komashina oo ile a kufwe ko.
Oshoshili kutya onghalo oyo inai faafana naayo ya taalelwa kovalihomboli ovo va tuvikilifa omai a fimbapalekwa. Ovalihomboli ovo otava dulu okupula opo omai avo oo a fimbapalekwa a kufwe mo monhele yokutalaleka, opo aha dule okulongifwa vali, naasho oshe likolelela keliudo lavo ngeenge otali va pitike. — Gal. 6:7.
Ngeenge ovalihomboli ova tokola okufimbapalekifa omai avo mekende opo va dule okumona okaana, otava dulu okutuvikilifa omai oo a xupa po monhele yokutalaleka noku a futila nelalakano loku ke a longifa monakwiiwa. Mepingafano naasho, ovalihomboli vamwe otashi dulika va kale itava dulu okufutila omai oo a fimbapalekwa, nomolwaasho otava dulu okutokola aha tuvikilwe vali. Ovakriste ovo va taalela onghalo ya tya ngaho ove na okulongifa eliudo lavo la deulwa kOmbibeli nove na okulihokolola vo vene koshipala shaKalunga. Ndelenee ove na okulungama vaha yahameke eliudo lavo ile lavamwe. — 1 Tim. 1:19.
Ovakriste ovo va taalela onghalo ya tya ngaho ove na okulongifa eliudo lavo la deulwa kOmbibeli nove na okulihokolola vo vene koshipala shaKalunga
Omushiivinawa umwe woinima ya pamba oilyo yoludalo okwa ti kutya ovalihomboli vahapu ohava “kala va lyalyakana notave lipula neenghono shi na sha naasho ve na okuninga po nomai avo oo a fimbapalekwa,” oo a tuvikilwa meenhele dokutalaleka. Okwa fika pexulifodiladilo a ti: “Kovalihomboli vahapu kape na naanaa etokolo olo tali mbilipaleke.”
Osha yela filufilu kutya Ovakriste ovo tava diladila okulongifa omukalo wokufimbapalekifa omai momakende ove na okudiladila moule kombinga yoinima ya kitakana aishe oyo ya kwatelwa mo. Ombibeli otai tu londwele tai ti: “Omunaendunge ota tale oshiponga ndee ta hondama, ndelenee ovashima tava ehene ko ndee tava hangika koshiponga.” — Omayel. 22:3.
Natu tye nee ngeno omulumenhu nomukainhu ovo ve li pamwe, ndele inava hombola, ohava konakona Ombibeli nova hala okuninginifwa. Ashike itava dulu okuhombola paveta molwaashi omulumenhu ke na omikanda dopaveta dokukala moshilongo. Mbela otava dulu ngoo okushaina Omukanda wEano lOkukala Ovadiinini ndele tava ninginifwa?
Nonande osho otashi monika sha fa shi li ekandulepo lomukundu kuvo, kashi li metwokumwe nOmbibeli. Opo tu ude ko kutya omolwashike taku tiwa ngaho, oshiwa okukaleka momadiladilo kutya omolwashike ovanhu vamwe hava shaina Omukanda wEano lOkukala Ovadiinini nonaini hashi ningwa.
Omukanda oo ohau shainwa moipafi yeendombwedi kovanhu ovo itava dulu okuhombola paveta omolwetomheno olo tali ka yelifwa moutendo tava landula ko. Mokushaina omukanda oo, otava ulike kutya ova dimina moipafi yaKalunga noyeendombwedi odo kutya otava ka kala ovadiinini kohombo yavo, nongeenge omhito oye ke shi pitika, otava ka shangifa ohombo yavo paveta. Kungaho, eongalo otali dulu oku va tala ko ve li ovalihomboli ngaashi ashike ovo va hombola paveta.
Onaini omukanda oo hau longifwa? Opo tu shi ude ko nawa, tete otwa pumbwa okudimbulukwa kutya Jehova oha tale ko ohombo nosho yo eteyohombo i li oinima ya kwata moiti. Omona waye okwa ti: “Osho Kalunga e shi tula kumwe, inashi kufwa kumwe komunhu.” (Mat. 19:5, 6; Gen. 2:22-24) Okwa ti yo kutya: ‘Ou ta henge po omukainhu waye oshinima shimwe shi he fi oluhaelo, ndele ta hombola umwe, oye ta haele; naau ta hombola po omuhengwa, ye ota haele.’ (Mat. 19:9) Osho otashi ulike kutya omunhu ota ka kala ashike e na etomheno lopamishangwa lokuteya ohombo ngeenge kaume kaye kopahombo a ‘haela.’ Ngeenge pashihopaenenwa omushamane okwa haele, omukulukadi ota dulu okutokola ngeenge ota teya ohombo ile hasho, nongeenge okwe i teya, okwa manguluka okuhombolwa vali komunhu umwe e lili.
Ndelenee eengeleka odo da kala tadi dana onghandangala moilongo imwe kada li da tambula ko osho Ombibeli tai popi shi na sha neteyohombo, unene tuu monakudiwa. Oda kala tadi hongo ovanhu kutya osha puka okuteya ohombo kashi na nee mbudi kutya omolwetomheno lilipi. Nomolwaasho moilongo imwe omo eengeleka odo tadi dana onghandangala fiyo okunena, ovanhu inava pitikwa paveta va teye ohombo, nokuli nonande kaume kopahombo umwe okwa haela. Mepingafano naasho, moilongo imwe ovanhu otava dulu okuteya ohombo, ashike ohashi kufa olule nosha kitakana neenghono, tashi dulika shi pule omido dihapu lela. Kungaho, eengeleka ile omapangelo otaa indike ovanhu oshinima osho Kalunga a ufa kutya otashi dulu okuningwa. — Oil. 11:17.
Pashihopaenenwa, ovalihomboli vamwe otashi dulika ve li moshilongo omo inashi pitikwa ile shidjuu okuteya ohombo tashi dulika tashi pula omido. Ngeenge ova ninga eenghendabala dokuteya ohombo ndele oda xulila mounyengwi nova wana okuhombolulula pataleko laKalunga, otava dulu okushaina Omukanda wEano lOkukala Ovadiinini. Ehangano laJehova ola ninga po elongekido lopahole la nuninwa omaongalo oo e li moilongo ya tya ngaho. Ndele elongekido olo inali nuninwa oilongo omo oveta ya pitika eteyohombo, nokuli nonande oshi na ondilo ile osha kitakana okuteya ohombo.
Vamwe ovo ve li moilongo omo oveta ya pitika eteyohombo ohava kala va hala okushaina Omukanda wEano lOkukala Ovadiinini opo vaha ende eendjila dile dokuteya ohombo. Ashike omukanda oo inau nuninwa onghalo ya tya ngaho.
Ngeenge otwa diladila konghalo yovanhu ovo va tumbulwa pehovelo loshitukulwa eshi, otu wete kutya kape na eshi tashi va imbi paMbibeli va hombole, molwaashi kape na ou a li a hombola ile a hombolwa nale. Shaashi onghalo yavo inai kwatela mo eteyohombo, ngaashi sha kundafanwa metetekelo, inava pumbwa okushaina Omukanda wEano lOkukala Ovadiinini. Oupyakadi wavo ou li ashike apa kutya omulumenhu ke na omikanda dopaveta dokukala moshilongo nomolwaasho oveta itai va pitike va hombole. (Moilongo ihapu, oveta ohai pitike ovanhu va hombole nonande umwe womuvo ile aveshe kave na omikanda dopaveta dokukala moshilongo.) Mbela oshike ovanhu ovo tava dulu okuninga po? Otava dulu oku ka hombolela koshilongo shimwe oko oveta yoshilongo hai pitike ovanhu va hombole nonande umwe womuvo ke na eembapila dokukala moshilongo osho. Ile otava dulu okuhombolela moshilongo omo ve li paife ngeenge omulumenhu okwa kongo omikanda dopaveta dokukala mo.
Ove na okuninga omalunduluko a pumbiwa opo va dulike keemhango daKalunga nodomukesari, sha hala okutya, depangelo. (Mark. 12:17; Rom. 13:1) Shimha va hombola paveta, opo nee taku dulu okutalika ngeenge ova wana okuninginifwa ile hasho. — Heb. 13:4.
^ okat. 6 Ongahelipi ngeenge ohanana oyo i li medimo oi na oulema wonhumba ile ngeenge omai mahapu okwa twama? Ngeenge ovalihomboli ova kufifa mo edimo olo, ova dipaa. Omukalo wokutula omai a fimbapalekwa moshidalelo ohau dulu okuningifa omai e dulife pulimwe a twame, naasho otashi dulu okuningifa omukulukadi a pulumune efimbo inali fika ile shi etife etiko lohonde la nyika oshiponga. Omukulukadi oo a twama omai mahapu moshidalelo otashi dulika a ladipikwe a kufife mo amwe. Natango osho osha fa ashike omunhu e likufa edimo, nokungaho okwa dipaa. — Ex. 21:22, 23; Eps. 139:16.


text:
EHOKOLOLO 77
Ovalumenhu vatatu tava anye okulinyongamena oshihongwafano
MBELA oto dimbuluka ovalumenhu vatatu ovanyasha ovo twe lihonga kombinga yavo mehokololo 75? Heeno, ovanyasha ovo vatatu ookaume kaDaniel ovo va li va anya okulya oikulya inai koshoka. Ovababilon ova li ve va luka Sadrak, Mesak naAbednego. Tala monghalo omo ve li paife! Mbela omolwashike inava hala okulinyongamena oshihongwafano osho shinene ngaashi ovanhu vakwao? Natu ka taleni kutya omolwashike.
Mbela oto dimbuluka eemhango odo Jehova a li a shanga mwene hadi ifanwa Oipango Omulongo? Oshipango shotete shomoipango oyo otashi ti: ‘Ino longela ookalunga vamwe pamwe naame!’ Ovalumenhu ovo ovanyasha ova li va tokola toko okudulika koshipango osho, nonande kasha li shipu okuninga ngaho.
Ohamba yaBabilon, Nebukadnesar, oya li ya shiva ovanenenhu vahapu ve uye va fimaneke oshihongwafano osho ya li ya tula po. Eshi ovanhu va ongala, ohamba oya li ye va lombwela ya ti: ‘Ngeenge omwa udu eshiko lomanghuma, nouhumbafeta noishikomwa ikwao, omu na okutwa eengolo nokwiilikana oshihongwafano eshi shoshingoli. Ndele keshe ou ina hala oku shi linyongamena noku shi ilikana, ota ka ekelwa mediko lomundilo wa hanya pefimbo opo tuu opo.’
Nebukadnesar okwa li a handuka neenghono eshi a mona kutya Sadrak, Mesak naAbednego inave linyongamena koshihongwafano shaye. Okwa tuma ovapiya vaye ve va ifane, ndele te va pe natango omhito ikwao ve linyongamene koshihongwafano osho. Ndele natango ovalumenhu ovo ovanyasha inave shi ninga, molwaashi ova li ve lineekela filufilu muJehova. Ova lombwela Nebukadnesar tava ti: ‘Kalunga ketu ou hatu ilikana ota dulu oku tu xupifa. Ndele kutya nee ine tu xupifa, fye itatu ke linyongamena nandenande oshihongwafano shoye shoshingoli.’
Eshi Nebukadnesar a uda eendjovo odo, okwa li a fula onya neenghono nokuli shi dulife nale. Nonande ediko lomundilo ola hangwa la temwa nale, okwa lombwela vali ovapiya vaye a ti: ‘Hanyekeni ediko olo lwoikando iheyali opo omundilo u kale wa hanya shi dulife nale!’ Opo nee okwa lombwela ovakwaita vaye ovanaenghono opo va mange Sadrak, Mesak naAbednego noku va umbila mediko lomundilo. Ediko olo ola li la hanya neenghono, nomolwaasho ovakwaita ovo vaNebukadnesar ova dipawa komalaka omundilo. Ndele mbela ongahelipi shi na sha novalumenhu vatatu ovanyasha ovo va umbilwa mediko?
Eshi ohamba ya tala mediko, oya li ya kanghwa neenghono. Onghee hano, oya pula tai ti: ‘Hano inatu mangeni ovalumenhu vatatu ndele hatu va ekele mediko lomundilo wa hanya?’
Ovapiya vayo ove i nyamukula va ti: ‘Heeno, osho twa ninga.’
Opo nee ohamba oya ti vali: ‘Ame ondi wete ovalumenhu vane tava endaenda mediko lomundilo. Okwa tya ngoo, inava mangwa, ndele nomundilo itau va ningi sha. Omulumenhu omutine ota monika a fa kalunga.’ Ohamba oya ehena popepi nediko ndele tai ingida mokule tai ti: ‘Sadrak! Mesak! Abednego! Djeni mo mediko, osheshi nye ovapiya vaKalunga Omukombadambada!’
Eshi va dja mo, ovanhu aveshe ova li va mona kutya omundilo oo inau va xwika nandenande. Opo nee ohamba oya ti: ‘Kalunga kaSadrak, Mesak naAbednego na fimanekwe, molwaashi okwa tuma omweengeli waye a xupife ovalumenhu ava, eshi va anya okulinyongamena kalunga umwe e lili ile okwiilikana kalunga umwe ehe fi ashike Kalunga kavo.’
Mbela ovapiya vaJehova ovo ovadiinini inava tula po oshihopaenenwa shiwa osho tu na okushikula?


text:
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 44
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 43
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 42
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 41
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 40.5
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 40
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 39
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru Vol.6 Ch.38
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru Vol.6 Ch.37
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 36
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru Vol.6 Ch.35
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru vol.6 ch.34
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru Vol.5 Ch.33
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 32
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 31
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 30
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 29
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 28
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 27
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 26
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 25
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 24
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 23
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 22
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 21
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 20
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 19
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 18
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 17
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 16
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 15
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 14
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 13
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 12
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 11
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 10
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 9
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 8
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 7
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 6
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 5
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 4
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 3
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 2
Saiyaku wa Boku o Suki Sugiru 1
1/12
2/12
3/12
4/12
5/12
6/12
7/12
8/12
9/12
10/12
11/12
12/12
>>
<<
Load images: 1
Load images:3
Load images:6
Load images:10
Zoom model: smart
Zoom model: original
Zoom model: 975px
Zoom model: window-width
Zoom model: window-height


text:
ONGWEDIVA – Ovo tave li ifana kutya ovo Ounona vEkondjelomanguluko ovo va onga onhanda pombelewa yoSwapo pOkandjengedhi paife oye li pilukila po.
Imwe yomeengudu edi ota i ula vakwao vati ovo omapuli, omapaapeta nosho tuu, shaashi vati ova anya okukufa ombinga momunyanyo oo wali ko mEtivali loshivike eshi, wa ya kombelewa yaNgoloneya waShana Clemens Kashuupulwa.
Ovo va kala po otava ti voo ova anya okukufa ombinga momunyanyo shaashi ove udite kutya Gavana okwe va pwilikina nale na ova teelela ashike enyamukulo diva, ngaashi naana eva udanekela.
“Fye otu hole oveta nelandulafano. Tate Gavana okwa ti natu teelele, otwa teelela ashike ngaashi twa lombwela,” osho umwe ati.
Ava otava hokolola kutya oufiku okupendukila efiku va yandja etokolo kutya vo itava kanyanya vali va ye kombelewa yaKashuupulwa kava kofele.
“Nghee va nangala tava imbi vamwe otava fange keetenda detu, tava tukana nota va longifa oitya tai udifa nai komwenyo. Ashike keshe umwe okuna oufemba waye. Oufemba waavo va hala okunyanya, na oufemba wetu ava inatu hala okunyanya,” osho Mansueta Ashipala umwe womongudu oyo ya lukwa vati oyomapuli a ti.
Eengudu mbali odo dihe uditafane oyoyo yovanyasha 60 ovo ve uya po tete pombelewa yoSwapo na vakwao oveli 185 ovo veuya po konima yomafiku September 18.
Okuhaudafana pokati keengudu edi mbali vati okwa etifwa kokuhatwakumwe omolwa omusholondodo womadina 60 oo vati a twalwa kombelewa yangoloneya waShana momafiku September 18.
Otaku hokololwa kutya, ongudu yovanyasha ovo ya onga tete onhanda ova li va yandja omadina avo kelombwelo laNgoloneya Kashuupulwa, nelalakano opo omadina aa a yandjwe kOuministeli wOmaudano nOipambele yOvanyasha.
Ngoloneya vati okwa li a udanekela ongudu oyo kutya otaka aluka eva etele enyamukulo tali di kouministeli oo tuu oo, ngaashi naana ali eshi lombelwa kepangelo lopokati. Eenghundwa edi odali da ningwa pokati kaNgoloneya, Mansueta Ashipala na Paulus Onesmus ovo va hoololwa onga ovaleli vovanyasha ava.
Konima ashike eshi eenghundafana odo da pwa ongudu ya wedwa po ina ounona vekondjelomanguluko veli 185 ili mewiliko laVeronica Iipinge oya holokela po nokuhangana pamwe navakwao.
Ava navo vati ovali va hala opo omadina avo a twalwe yoo kombelewa yaGavena ashike eshi Kashuupilwa a anya okutambula ko omadina oo mape eengudu edi oda tameka dihe uditafane.
Ava veya po tete ovali va hala okuli ufa kelombwelo laGavana omanga ongudu yaxuuninwa oya li ya hala i yambididwe kuvakwao mokukondjifa opo omadina avo nao a tambulwe kuKashuupulwa.
Kakele kokuhaudafana, ovapolifi ovo inava yandja omadina avo ova hokolola kutya mongudu yovanyasha 185 omuna vamwe ovo va li vapewa oilonga mepangelo ashike ove i efa omolwa okuhenamikalo.
“Vamwe okwali va pewa oilonga onga ovawapeleki ashike oilonga ove i efa. Ame onda dimbulula po vavali ovo vali hava longo mopolifi ndele moilonga ovadja mo shaashi ovena oibofa yoikulumuna.
“Opena vali ngaashi kakadona oo (ta ulike omukainhu umwe), opo ashike a di modolongo oshivike sha djako. Ita ndi ti ovanhu aveshe ovo kave li nawa ashike mongudu omo omuna ovanhu vahapu vehena mikalo,” osho omupolifi oo ina yandja edina laye a ti.
Kashuupulwa okwa ti edi da popiwa komupolifi naye oda fika mo momatwi aye. Ta weda po vali kutya haaveshe ovo va onga onhanda va dalelwa kombada.
“Voo vene ove li po meengudu nhatu. Vamwe ova dalelwa meni loshilongo omanga ovakulunhu vavo inaa va ya kombada, vamwe ovava nee va dalelwa kombada navamwe ovadalwa konima eshi ovakulunhu vavo va aluka,” Ngoloneya ta fatulula.
Kashuupulwa okwa ti yoo vamwe vomounona ovo kaveshi vomoshitukulwa shaShana, omolwaasho osha fimana opo vaye koitukulwa yavo oko vadja opo veke li shangife.
“Fye eshi ovakulunhu vetu vali kombada tava lu kava li va tukulwa meengudu kutya ou owokOshana ile okwadile kOmusati. Ovalwa ashike onga Ovanamibia va hangana. Omolwashike paife vena okutu tukula?” osho Iipinge a pula.
Ye ta weda po kutya voo nongudu yaye ovena ashike oku lishangifa mOshana shaashi Namibia limwe.
Eshi va pulwa va tye kosha komapopyo kutya vamwe vomuvo ovali va pewa oilonga nale mepangelo, ovanyasha ava ova ti ovo tava popiwa vali va pewa nale oilonga voo kave va shi.


text:
EHOKOLOLO 88
Johannes ta ninginifa Jesus
TALA eshi onghuti tai nambele komutwe womulumenhu oo! Omulumenhu oo oJesus. Pefimbo opo, okwa li e na omido 30 lwaapo. Omulumenhu oo ve li pamwe naye oJohannes. Otwe lihonga sha nale kombinga yaJohannes. Mbela oto dimbuluka eshi Maria a li a ka talela po omupambele waye Elisabet, ndele okahanana oko ka li medimo laElisabet taka nuka kehafo? Okahanana oko ka li medimo natango oJohannes. Ndele mbela Jesus naJohannes otava ningi shike opo?
Johannes okwa hangwa opo a ninginifa Jesus momulonga waJordan. Ovanhu osho hava ninginifwa ngaho. Tete, olutu lomunhu ohali tulwa koshi yomeva, ndele ta kufwa ko vali. Onghee hano, Johannes okwa li ha ifanwa Johannes Omuninginifi, molwaashi okwa li ha ninginifa ovanhu. Ndele mbela omolwashike Johannes a li a ninginifa Jesus?
Osho okwa li e shi ninga, molwaashi Jesus okwa li e uya kuJohannes ndele ta pula a ninginifwe. Johannes okwa li ha ninginifa ovanhu ovo ve livela ombedi koilonga yavo ii oyo va li va longa. Ndele mbela Jesus naye okwa li a ninga sha shii osho sha li shi mu uditife nai ndele te livele ombedi? Ahowe, Jesus ina ninga sha shii nandenande, molwaashi okwa li Omona waKalunga a dja meulu. Onghee hano, okwa li a pula Johannes e mu ninginife omolwetomheno limwe li lili. Natu ka taleni kutya etomheno olo olashike.
Jesus fimbo ine uya kuJohannes, okwa li omuhongi woipilangi. Omuhongi woipilangi omunhu oo ha hongo oiti, ndele ta ningi oitaafula noipundi nosho tuu. Omushamane waMaria, Josef, okwa li omuhongi woipilangi nokwa li yo a honga Jesus okuhonga oipilangi. Ndele Jehova ka li a tuma Omona waye kombada yedu a ninge omuhongi woipilangi. Jehova okwa li a tuma Jesus kombada yedu a longe oshilonga she likalekelwa. Efimbo laJesus lokuhovela oshilonga osho ola li la fika. Onghee hano, Jesus okwa ya a ka pule Johannes e mu ninginife, opo a ulike kutya paife okwe lilongekida okuwanifa po ehalo laXe. Mbela Kalunga okwa li ngoo a hokwa onghatu oyo Jesus a li a katuka?
Heeno, molwaashi konima eshi Jesus a dja momeva, ondaka oya li ya popya ya dja meulu tai ti: ‘Ou Omona wange, onde mu hokwa.’ Natango, eulu ola li la yeuluka nomwa dja onghuti, ndele tai nambele kombada yomutwe waJesus. Ndelenee onghuti oyo kai fi okadila ko venevene. Otashi monika ashike sha fa onghuti, ndele paulelalela, osha li omhepo iyapuki yaKalunga.
Okudja opo, Jesus okwa li a ya mombuwa e ke likalele oule womafiku 40, molwaashi okwa li a hala oku ka dilonga kombinga yoinima ihapu. Ndele fimbo a li oye aeke, Satana okwa li e uya kuye. Satana okwa li ta kendabala okuningifa Jesus a nyone eemhango daKalunga. Okwa li a kendabala lwoikando itatu, ashike Jesus ina nyona nande eemhango daKalunga.
Konima yaasho, Jesus okwa ka aluka ndele ta shakene novalumenhu vonhumba ovo va ka ninga ovahongwa vaye votete. Omadina ovalumenhu vamwe ongaashi Andreas, Petrus (ha ifanwa yo Simon), Filippus naNatanael (ha ifanwa yo Bartolomeus). Opo nee, Jesus novahongwa vaye ovo vape ova li va ya koshitukulwa shaGalilea. Eshi ve uya muGalilea, ova ya moshilando shooNatanael hashi ifanwa Kaana. Fimbo va li muKaana, Jesus okwa li a ya koshivilohombolo shinene nokwa li a longa oshikumwifilonga shaye shotete fimbo va li moshivilo osho. Mbela ou shi shii kutya oshikumwifilonga osho oshilipi? Jesus okwa li a shitukifa omeva omaviinyu.


text:
ETUKULWA 17
Eilikano oli li oufembanghenda munene
1, 2. Omolwashike eilikano li li oshali ye likalekelwa, nomolwashike twa pumbwa okushiiva osho Ombiibeli tai hongo kombinga yeilikano?
MOKUYELEKANIFA edu neepulaneta dikwao mewangadjo, edu olinini neenghono. Ngeenge Jehova ta tale ovanhu aveshe ovo ve li kombada yedu, otava monika va fa eta lomeva li li mevela. (Epsalme 115:15; Jesaja 40:15) Nonande ovanhu ovanini neenghono mokuyelekanifa noinima ikwao meshito alishe, Epsalme 145:18, 19, ola ti: “Omwene oku li popepi naaveshe, have mu ifana, aveshe ava have mu ifana moshili. Ava, have mu tila, ote va wanifile eshi va hala, nonghuwo yavo ohe i udu, ndee te va xupifa.” Osho kashi fi tuu oufembanghenda munene! Jehova, Omushiti omunaenghono adishe, okwa hala tu ehene popepi naye, nokwa hala yo okupwilikina komailikano etu. Onghee hano, eilikano oli li oufembanghenda noshali ye likalekelwa oyo twa pewa kuJehova.
2 Jehova ota ka pwilikina ashike komailikano etu ngeenge ohatu popi naye monghedi oyo a hokwa. Ongahelipi hatu dulu okwiilikana monghedi oyo a hokwa? Natu ka taleni kutya Ombiibeli otai ti shike kombinga yeilikano.
OMOLWASHIKE TU NA OKWIILIKANA KUJEHOVA?
3. Omolwashike tu na okwiilikana kuJehova?
3 Jehova okwa hala tu ilikane kuye, ile tu popye naye. Osho otu shi shii ngahelipi? Alikana lesha Ovafilippi 4:6, 7, nokudiladila kombinga yeshivo olo lopahole. Omupangeli weshito alishe oku ku hole neenghono nokwa hala u mu lombwele kombinga yomaupyakadi oye nanghee u udite.
4. Ongahelipi okwiilikana kuJehova pandjikilile taku pameke oukaume woye naye?
4 Eilikano ohali tu kwafele tu kale tu na ekwatafano lopofingo naJehova. Ngeenge ookaume ova kala hava lombwelafana omadiladilo nomaliudo avo nosho yo osho tave lipula nasho, oukaume wavo otau ka kala wa pama. Osho osha faafana nokwiilikana kuJehova. Jehova okwe tu lombwela omadiladilo nomaliudo aye okupitila mOmbiibeli, nokwe tu lombwela osho ta ka ninga monakwiiwa. Naave oto dulu yo oku mu lombwela omaliudo oye omoule mokukala ho popi naye pandjikilile. Ngeenge owa ningi ngaho, oukaume woye naJehova otau ka kala wa pama. — Jakob 4:8.
OSHIKE TU NA OKUNINGA OPO KALUNGA A PWILIKINE KOMAILIKANO ETU?
5. Otu shi shii ngahelipi kutya Jehova iha pwilikine komailikano aeshe?
5 Mbela Jehova oha pwilikine komailikano aeshe? Ahowe. Jehova okwa li a lombwela Ovaisrael pefimbo laJesaja a ti: “Nonande mu indile omaindilo mahapu, itandi [a] udu: osheshi omake eni oku yadi ohonde.” (Jesaja 1:15) Osho otashi ulike kutya opo Jehova a pwilikine komailikano etu, otu na okuhenuka okuninga oinima oyo e tonde.
6. Omolwashike eitavelo la fimanenena? Ongahelipi to dulu okuulika kutya ou na eitavelo?
6 Ngeenge otwa hala Jehova a pwilikine komailikano etu, otu na okukala tu na eitavelo muye. (Markus 11:24) Omuyapostoli Paulus okwa ti: “Kape na ou ta dulu okuwapalela Kalunga, ngenge kape neitavelo, osheshi ou ta ehene kuKalunga e nokwiitavela nokutya, oko e li, naava tave mu kongo, ote va pe ondjabi.” (Ovaheberi 11:6) Inashi wana ashike okupopya kutya otu na eitavelo, ndele otu na yo oku li ulika mokukala hatu dulika kuJehova efiku keshe. — Lesha Jakob 2:26.
7. (a) Omolwashike tu na okukala nefimaneko nelininipiko ngeenge hatu ilikana? (b) Ongahelipi hatu dulu okuulika kutya ohatu ilikana tashi di komutima?
7 Otu na okukala ovalininipiki notu na efimaneko ngeenge hatu ilikana kuJehova. Omolwashike mbela? Natu tye nee ngeno otwa mona omhito yokupopya nohamba ile nomupresidende, nopehe na omalimbililo, ohatu ka popya monghedi yefimaneko. Jehova oKalunga Omunaenghono adishe, onghee hano, mbela ngeenge hatu popi naye katu na oku shi ninga nelininipiko nonefimaneko lomoule? (Genesis 17:1; Epsalme 138:6) Otu na yo okukala hatu ilikana hatu popi tashi di komutima, ndele hakweendulula ashike oinima ya faafana. — Mateus 6:7, 8.
8. Ngeenge hatu ilikana kombinga yoshinima shonhumba, oshike vali twa pumbwa okuninga?
8 Ngeenge hatu ilikana kombinga yoshinima shonhumba, otu na okukala metwokumwe neilikano letu. Pashihopaenenwa, ngeenge ohatu ilikana kuJehova kombinga yeemhumbwe detu dakeshe efiku, inatu pumbwa okukala ovananyalo twa teelela ashike Jehova e tu pe keshe shimwe, nonande ohatu dulu okulilongela fye vene. Otu na okukala hatu longo noudiinini nokutambula ko oshilonga keshe osho hatu dulu okulonga. (Mateus 6:11; 2 Ovatessaloniki 3:10) Ile ngeenge otwa ilikana kuJehova e tu kwafele tu efe po okulonga oshinima shonhumba shii, otu na okuhenuka keshe osho tashi dulu oku tu yeleka tu ninge epuko olo natango. (Ovakolossi 3:5) Paife natu ka konakoneni omapulo oo haa pulwa luhapu kombinga yeilikano.
OMAPULO OO HAA PULWA KOMBINGA YEILIKANO
9. Otu na okwiilikana kulyelye? Johannes 14:6, ote tu hongo shike kombinga yeilikano?
9 Otu na okwiilikana kulyelye? Jesus okwa honga ovashikuli vaye va ilikane ‘kuTate yetu ou e li meulu.’ (Mateus 6:9) Okwa weda ko yo a ti: “Aame ondjila noshili nomwenyo; kape na ou te uya kuTate, ngenge hamuame ta pitile.” (Johannes 14:6) Onghee hano, otu na okwiilikana kuJehova oye aeke okupitila muJesus. Okwiilikana okupitila muJesus osha hala okutya ngahelipi? Opo Jehova a pwilikine komailikano etu, otu na okukala twa fimaneka ondodo oyo Jehova a pa Jesus. Ngaashi twe lihonga metetekelo, Jesus okwe uyile kombada yedu e tu xupife moulunde nefyo. (Johannes 3:16; Ovaroma 5:12) Jehova okwa nangeka po Jesus e li Omupristeri Omukulunhu nOmutokoli. — Johannes 5:22; Ovaheberi 6:20.
10. Mbela otu na okukala monghedi yonhumba ye likalekelwa ngeenge hatu ilikana? Shi yelifa.
10 Mbela otu na okukala monghedi yonhumba ye likalekelwa ngeenge hatu ilikana? Ahowe, Jehova ina teelela tu twe eengolo, tu kale omutumba ile tu kale twa fikama ngeenge hatu ilikana. Ombiibeli otai hongo kutya ohatu dulu okupopya naJehova tu li monghedi keshe yefimaneko. (Nehemia 8:6; Daniel 6:10; Markus 11:25) Eshi sha fimanenena kuJehova ngeenge hatu ilikana hanghedi omo tu li, ndele okukala nomitima da yuka. Ohatu dulu okwiilikana mokule ile momutima keshe apa tu li nopefimbo keshe kutya nee omutenya ile oufiku. Otu na elineekelo kutya Jehova ota ka uda omailikano etu nokuli nonande kape na oo a uda osho twa popya. — Nehemia 2:1-6.
11. Oinima imwe ilipi hatu dulu okwiilikana kombinga yayo?
11 Oshike tu na okwiilikana kombinga yasho? Ohatu dulu okwiilikana kombinga yoshinima keshe shi li metwokumwe nehalo laJehova. Ombiibeli oya ti: “Ngenge hatu mu indile sha pahalo laye, ote tu udu.” (1 Johannes 5:14) Mbela ohatu dulu okwiilikana kombinga yoinima yopaumwene? Heeno. Okwiilikana kuJehova okwa faafana nokupopya nakaume kopofingo. Ohatu dulu okulombwela Jehova keshe osho tu na momadiladilo nomomitima detu. (Epsalme 62:9) Ohatu dulu okwiilikana e tu pe omhepo yaye iyapuki i tu kwafele tu longe osho sha yuka. (Lukas 11:13) Ohatu dulu yo okupula Jehova e tu pe ounongo opo tu ninge omatokolo e li pandunge, noku tu pe eenghono tu dule okulididimikila omaudjuu. (Jakob 1:5) Otu na okwiilikana Jehova e tu dimine po omatimba etu. (Ovaefeso 1:3, 7) Otu na yo okukala hatu kwatele mo vakwetu momailikano etu, ngaashi oilyo youkwaneumbo wetu, ovamwatate nosho yo ovamwameme meongalo. — Oilonga 12:5; Ovakolossi 4:12.
12. Oshike tu na okukala twa pitifa komesho momailikano etu?
12 Oshike tu na okukala twa pitifa komesho momailikano etu? Otu na okukala twa pitifa komesho Jehova nosho yo ehalo laye. Otu na oku mu pandula tashi di komutima omolwoinima aishe oyo e tu ningila. (1 Omafimbo 29:10-13) Otu shii kutya otu na okuninga ngaho molwaashi eshi Jesus a li kombada yedu okwa li a honga ovashikuli vaye nghee ve na okwiilikana. (Lesha Mateus 6:9-13.) Okwa ti kutya tete otu na okwiilikana opo edina laKalunga li yapulwe. Opo nee okwa weda ko kutya otu na okwiilikana Ouhamba waKalunga u uye nehalo laYe li longwe kombada yedu. Okwa ti kutya ngeenge otwa tumbula tete oinima oyo ya fimanenena eshi hatu ilikana, opo nee ohatu dulu okutumbula nawa eemhumbwe detu. Ngeenge otwa pitifa komesho Jehova nehalo laye momailikano etu, ohatu ulike kutya oshike sha fimanenena kufye.
13. Omailikano etu oku na okukwata oule wefimbo li fike peni?
13 Omailikano etu oku na okukwata oule wefimbo li fike peni? Ombiibeli inai popya sha kombinga yaasho. Osha yela kutya omailikano etu otaa dulu okukala maxupi ile male she likolelela konghalo. Pashihopaenenwa, otashi dulika tu ilikane eilikano lixupi ofimbo inatu lya, ashike ohatu dulu okwiilikana eilikano lile ngeenge hatu lombwele Jehova kombinga yomaupyakadi etu ile hatu mu pandula. (1 Samuel 1:12, 15) Inatu hala okwiilikana omailikano male opo ngeno tu fuule vakwetu, ngaashi ovanhu vamwe vopefimbo laJesus va li va ninga. (Lukas 20:46, 47) Jehova ka li a fuulwa komailikano a tya ngaho. Onghee hano, osho sha fimana kuJehova oshosho kutya otu na okwiilikana tashi di komutima.
14. Otu na okwiilikana lungapi, naasho otashi tu hongo shike kombinga yaJehova?
14 Otu na okwiilikana lungapi? Jehova okwe tu lombwela tu popye naye efimbo keshe. Ombiibeli oya ti kutya otu na okukala hatu “indile,” hatu ‘diinine mokwiilikana’ nosho yo ‘okwiilikana tuhe na edimbuko.’ (Mateus 26:41; Ovaroma 12:12; 1 Ovatessaloniki 5:17) Jehova okwe lilongekida alushe oku tu pwilikina. Ohatu dulu oku mu pandula efiku keshe omolwohole yaye naashi ha yandje. Ohatu dulu yo oku mu pula e tu wilike, e tu pameke noku tu hekeleke. Ngeenge otwa lenga shili oufembanghenda wokwiilikana kuJehova, ohatu ka longifa omhito keshe tu popye naye.
15. Omolwashike tu na okutya “amen” pexulilo leilikano?
15 Omolwashike tu na okutya “amen” pexulilo leilikano? Oshitya “amen” otashi ti “osho,” ile “nashi kale ngaho.” Okutya “amen” ohatu ulike kutya osho twa popya meilikano oshoshili, sha hala kutya, otwa popya tashi di komutima. (Epsalme 41:14) Ombiibeli otai tu hongo kutya oshiwa yo okutya “amen” mokule ile momutima ngeenge umwe a ilikana opo tu ulike kutya ohatu tu kumwe naasho a popya. — 1 Omafimbo 16:36; 1 Ovakorinto 14:16.
NGHEE KALUNGA HA NYAMUKULA OMAILIKANO ETU
16. Jehova oha nyamukula ngoo shili omailikano etu? Shi yelifa.
16 Jehova oha nyamukula ngoo shili omailikano etu? Heeno. Ombiibeli oya ti kutya ye “Omuudi womailikano.” (Epsalme 65:3) Jehova oha pwilikine noha nyamukula omailikano taa di komutima ovanhu omamiliyona, nohe shi ningi meenghedi dihapu da yoolokafana.
17. Ongahelipi Jehova ha longifa ovaengeli novapiya vaye vokombada yedu opo a nyamukule omailikano etu?
17 Jehova oha longifa ovaengeli nosho yo ovapiya vaye vokombada yedu opo a nyamukule omailikano etu. (Ovaheberi 1:13, 14) Ope na oihopaenenwa ihapu yovanhu ovo va ilikana va kwafelwe va ude ko Ombiibeli, ndele konima ashike eshi va mana okwiilikana ova li va talelwa po kEendombwedi daJehova. Ombiibeli otai ulike kutya ovaengeli navo otava kufa ombinga ‘mokuudifa evangeli’ kombada yedu alishe. (Lesha Ehololo 14:6.) Shikwao vali, vahapu vomufye otwa ilikana kuJehova e tu kwafele moupyakadi ile eshi twa li tu na omhumbwe yonhumba, ashike otwa mona ekwafo olo twa li twa pumbwa okupitila momumwatate ile momumwameme wonhumba. — Omayeletumbulo 12:25; Jakob 2:16.
18. Jehova oha longifa ngahelipi omhepo yaye iyapuki nosho yo Ombiibeli opo a nyamukule omailikano etu?
18 Jehova oha longifa yo omhepo iyapuki opo a nyamukule omailikano etu. Oha longifa omhepo yaye iyapuki opo e tu wilike noku tu pameka eshi hatu ungaunga nomaupyakadi. (2 Ovakorinto 4:7) Oha longifa yo Ombiibeli opo a nyamukule omailikano etu noku tu kwafele tu ninge omatokolo e li pandunge. Ngeenge hatu lesha Ombiibeli, ohatu mono mo omishangwa odo tadi tu kwafele. Jehova ota dulu yo okulinyengifa umwe a popye oshitwa shonhumba pokwoongala osho she tu kuma ile omukulunhuongalo umwe meongalo e tu pe omayele okudja mOmbiibeli. — Ovagalati 6:1.
19. Omolwashike tashi dulika tu mone Jehova a fa ina nyamukula omailikano etu?
19 Omafimbo amwe otashi dulika tu lipule kutya, ‘Omolwashike Jehova ina nyamukula natango omailikano ange?’ Dimbuluka kutya Jehova oku shii kutya onaini nongahelipi e na okunyamukula omailikano etu. Oku shii osho twa pumbwa. Otashi dulika twa pumbwa okutwikila okwiilikana opo tu ulike kutya osho hatu ilikana otwe shi pumbwa ngoo shili nokuulika kutya otu na shili eitavelo muye. (Lukas 11:5-10) Omafimbo amwe Jehova oha nyamukula omailikano etu monghedi oyo tashi dulika inatu teelela. Pashihopaenenwa, otashi dulika tu ilikane kombinga yonghalo yonhumba idjuu. Jehova otashi dulika ashike e tu pe eenghono tu i lididimikile ponhele yoku i kufa po. — Lesha Jesaja 40:29.
20. Omolwashike tu na okwiilikana kuJehova lwoikando ihapu?
20 Okwiilikana kuJehova kaku fi tuu oufembanghenda wa denga mbada! Ohatu dulu okukala noushili kutya ota ka pwilikina komailikano etu. (Epsalme 145:18) Ngeenge otwa kala hatu ilikana luhapu kuJehova tashi di komutima, oukaume wetu naye otau ka kala wa kola.


text:
© 1996 – 2009 The Office of the High Commissioner for Human Rights
This HTML version prepared by the UDHR in Unicode project, http://www.unicode.org/udhr.
OHONDO YOLOPAPELO VIU VANGI WOMANU
KUENDA YOKU SOKISA OVIHANDELEKO
Yataviwa kuenda ya tumbikiwa Lonjango Yinene kesokiyo lio (217 A III)
vita vivali kekui lepanduvali, kete liekui (10) kosayî ya Dezembro kulima wa 1948 - ohulukayî kovita ecea kakui akualã lecelãlã.
Unu womanu loku sumbila omuenyo wapata omanu vosi kilu lieve, olio esilã liovihandeleko li nena eyovo, esunga kuenda ombembua voluali
Ekambo liu kulihiso kuenda oku pembula ovihandeleko vitata omuenyo womanu ku tuala omanu ko kulinga uvî kuenje uvî waco wa nena onyeño vovitima viomanu vosi, yu va sanga ocisimilo calonga cokuti omunu lomunu okuete omoko lutoyi woku tava pamue okupatalã eci cosi ayongola pamue kayongola kuenda ka kuata usumba woku talisua ohali.
Okutata omuenyo womanu oco cavelapo , kuenje ciwa nda ocihandeleko caco ci kolisua luvangi oco okuti lomue kaka yonjiwe oku fetuluinya ukuavo uvi olingile.
Ca sesamela okuti pokati kolofeka viosi pa kala ocisola lukamba.
Ekolelõ liomanu vosi va tiamela ko Hongele Yolofeka (Nações Unidas) lia kapiwa kovihandeleko vikola vioku tata omuenyo womanu, yu vaci pitulula vali vukanda owu okuti, esumbilo kuenda unene womunu vi tunda koku kapa omanu vosi pomangu yimosi- okuti vosi vasoka kunene - nda ulume nda ukayî kuenda loku vahã cimosi civa kuatisa okuama kovaso loku kuata eyovo liocili.
Olofeka viosi vi tiamelã ko Hongele Yolofeka (Nações Unidas) kuenda ombonge yavo, vali kunda okuti esumbilo voluali kuenda esumbilo lomuenyo womanu te viamoleha kovilinga, oco eyovo liocili.
Kovisila evi vioku tata omuenyo womanu oko ku tunda eyovo liocili kuenda esanju lia suapo liomanu.
Onjango Yinene
Ohuminyo eyi yoku tata omuenyo womanu, voluali luosi oko kocimaho oluali lua sesamela oku loña, apata osi , olofeka viosi, oco okuti omanu vosi kuenda olombonge viosi violohongele viomanu vavi kapa vovitima viavo kuenje ohuminyo yaco yendelela kuvosi okuti okulisumbila pokati oco eyovo lienda kovaso, nda pokati komanu vakuafeka yimosi nda pokati kolofeka vioposamua vatiamela vo Hongele yolofeka va tava ovihandeleko evi.
Omanu vosi kilu lieve va citiwa lonjila yimosi leyovo limosi, lomoko yimosi kuenda unu umosi, kuenje momo vosi va kuete olondunge, va sesamela okulisumbila pokati ndavamanji.
Citava okuti omanu va toñomala oku tukola loku kisika ocihandeleko ca sonehiwa vo Huminyo eyi, nda ocindele nda otekava, nda ulume nda ukayî, nda ukuelimi liê nda liê, nda ukuetavo nda hukuetavoko, nda ukuosoma wê nda wê, nda ukuafeka ye nda ye, nda ohuasi nda ohukui pamue cimue cikuavo.
Kovaso yovihandeleko evi kakuli vali lacimue cikuavo, nda citumiwa lusoma wofeka nda lusoma wolonganji, nda wovofeka nda woposamua.
Omunu wosi okuete omoko yoku kuata omuenyo wahe, yoku lisanja vofeka kuenda yoku hindingila.
Lomue okala kupika, lomue okapa ukuavo kupika. Upika wa lemeliwa.
Lomue okangisua pamue oku yikiwa vokayike kohali olivova.
Apa posi omunu akasi wa sesamela oku kulihiwa lombonge.
Kovihandeleko omanu vosi valisoka kuenje vosi te vatatiwa lovihandeleko vimosi. Lomue ha katepise; nda umue otepisiwa a ivaluise ohuminyo eyi.
Omunu wa lueya lahevo okuete omoko yoku pinga ekkuatiso kolonganji vio feka vana va kuliha ovihandeleko vioku tata omuenyo womanu, nda vokuafeka, nda vakualofeka vio posamua.
Lomue okutiwa ño olivova, loku yikiwa pamue oku tundisiwa vofeka yahe.
Omunu wosi okuete omoko yoku sombisiwa lesunga lolonganji, okuti kapa kala olonepele kuenda osombisiwa kombonge yolonganji kavi tiamela kusoma laumue, kuenje va sisa ciwa eko liaco.
1. Omunu wosi va tukuila eko limue, kacitava oku ukapa eko liaco toke eci ku kala uvangi wokuti ocili wa lueya. Pole ndaño vosanga leko lopo okuete omoko yoku kuata onganji yukuatisa.
2. Lomue olinga ocikonde mekonda lieko lia lingiwa konyima yoloneke eci okuti eko liaco halia kolele ndeci ca sonehiwa vovihandaleko violonganji, nda vio feka nda violo feka vioposamua. Kuenje te okangisiwa ndeci casoka ca tumila ocihandeleko caco eci alinga eko liaco.
Lomue okangisiwa olivova mekonda liomuenyo wahe, pamue wepata konjo yahe. Lomue okuete omoko yuku yulula ukanda ukuavo oku vanjiliya evi vikasimo ha hakutisa osoyî ukuavo. Omunu wosi wa kuata ovitangi evi okuete omoko yoku ivaluisa olonganji ocihandeleko eci.
1. Omunu eye omunu okuete omoko yoku nolã apa a yongola oku kala vofeka.
2. Omunu eye omunu okuete omoko yoku tunda vofeka omo akasi, ndaño ofeka yahe, kuenda okuetevomoko yoku tiuka vofeka yahe.
1. Omunu wosi okuayiwi lolombiali okuete omoko yoku pinga kolombiali violofeka vikuavo oco vo okuatise okusalamamo.
2. Omoko yoku pinga kolofeka vikuavo oku salama, yi tava lika komanu ava vakuayiwi lolombaiali, havavako ovingumba, pamue olomondi pamue uvî ukuavo.
1. Omunu eye omunu okuete omoko yoku tiamela kofeka acitiwa.
2. Lomue omunu otela okupa ukuavo omoko yoku tiamela kofeka acitiwa pamue omoko yoku pongolokela kofeka yikuavo
1. Eci omunu atelisa anyamo oku kuata epata, nda ulume nda ukayî okuete omoko yoku kuata epata liahe, nda okuela u oyela nda yu otekava, nda ukuetavo lie nda lie, ka katatekiwe.
2. Uvala ulingiwe pokati komanu vavali valitava, okuti ulume lukayî.
3. Epata olio ocihandeleko cavelapo kuenda ocisila coluali, cisukiliwa pokati kolohongele viomanu, yu epata lia sesamela okutatiwa lolombiali viofeka.
1. Omunu eye omunu pamue ocisoko comanu va kuete omoko yoku kuata cahe muele pamue cavomuele.
2. Lomue okuete omoko yoku nyeha cimue cukuavo.
Omunu eye omunu walisanja oku sima eci apanga ndeci etavo; okuete omoko yoku kala ketavo ayongola kuenda omoko yaco yu wiha evelo lioku pongolokela ketavo likuavo pamue oku lekisa kuvakuavo etavo liahe, nda lika wahe nda ocisoko comanu, nda posamua nda pulika.
Omunu eye omunu okuete omoko yoku yo kueca ovisimilo viahe, lokuvi vangula kuenda lomue u usakalasa mekonda liaco, kuenda citava okusandula ovisimilo viahe vofeka pamue posamua, vovingungu viosi vioku popela.
1. Omunu eye omunu okuete omoko yoku likongela lava kuavo kuenda oku tunga ohongele cinene ño nda ohongele yaco yombembua.
2. Lomue kaka kisikiwe oku likongela kohongele eyi kayongola.
1. Omunu eye omunu okuete omoko yoku songola ovopange osi ofeka yahe.
2.
3. Omunu eye omunu okuete omoko yokuiñila pomangu yupange wofeka yahe , kapaka kala olonepele.
4. Onjongole yomanu oyo ongusu yusoma wofeka; kuenje casesamela okunola asongui locela cilingiwa lesunga kuenda ocilli. Ocela caco cikuame ocihandeleko coluali, okuti ha lolonepeleko kuenda omunu lomunu osoneha onduko asima pokañunuñunu.
Omunu eye omunu wa sesamela oku tatiwa lombonge yitukuiwa "Segurança Social" yofeka a tiamela, kuenda citava oku kisika ombonge yaco ekuatiso nda lio tupalata, nda elongiso kuenda tu panduila olombonge vio feka kuenda olombonge vioposamua ekuatiso vasole okueca.
1. Omunu wosi okeute omoko yoku kuata upange, yoku nolã upange u usanjuisa loku umuisa eci ayongola kuenda omunu wosi ovindikiyiwa kocitangi cekambo liupange.
2. Vosi omanu vakuete omoko yoku fetiwa cimosi nda va talavaya upange umosi.
3.
4. Wosi omunu otalavaya okuete omoko yoku fetiwa lesunga okuti cusanjuisa oco cu ukuatisa okutata epata liahe lunu, nda citito ombonge yi vokiyeko.
5. Omunu wosi okuete omoko yokusovola ombonge, kumosi lavakuavo, yoku vetatela olonjongole violondinga upange.
Omunu wosi okuete omoko yoku puyuka, kuenda oku talama elivala lio oneke pole otambula ofeto yahe ndu watalavaya.
1. Omunu wosi okuete omoko yoku kuata omuenyo luhiti, eye lepata liahe va kuata ekuatiso kuhayele, kokulia, kuwalo, kocitumalo, koku feta ocimbanda, pamue ekuatiso likuavo lisukiliwa kuenda osesamela oku vikuvindikiyiwa nda ka kuete upange, pamue nda koku vela, nda walinga ocilema, nda wa siala umbumba, pamue wa kuka pamue vimue vikuavo viu tateka okusanga epondolo.
2. Uyali kuenda utila womala visesamela ekuatiso liocili. Omalã vosi, nda omalã vondombua nda voposamua, vosi vakuete omoko yimosi yoku tambula ekuatiso kombonge (Segurança Social).
1. Omunu wosi osesamela elilongiso. Elilongiso te lio cali, ndaño haliosiko pole alima atete ocali ana alongisa omunu oku tanga loku soneha. Onepa yaco yelilongiso eli likisikiwe komanu vosi. Elilongiso lio vipinduko lilue. Elilongiso lio losikola Vinene vatukula Univesidade liyu luiwe komanu vosi valisukila, ndeci ca sesamela omunu lomunu okuti halolonepeleko.
2.
3. Elilongiso lia sesamela oku kuatisa omau oku waya unu womanu kuenda oku kolisa ovihandeleko vioku tata omuenyo womanu kuenda eyovo kuenda lia sesamela okueca elomboloko komanu liokuti epandi kuenda ocisola lolofeka viosi, lapata osi kuenda latavo osi kuenda okuamisako upange wosi wo Hongele Yofeka (Nações Unidas) oku kapa ombembua voluali.
4. Olonjali ovio tete via sesamela oku kuatisa omalã vavo oku nolã elongiso liocili.
1. Omunu wosi okuete omoko kuatisa kelongiso liovituwa vio feka pocitumalo akasi, okutata umesele kuenda oku kuatisa kukulihiso wosi unena okuamisako ofeka, kuenda okutambula kapako osi upange wavosi.
2. Omunu wosi okuete omoko yokuvetatela umesele wahe , nda ukulihiso nda ovisonehua, nda olomapalo eye muele asovola.
Omunu wosi okuete omoko yoku kisika okuti ovihandeleko via sonehiwa Vuvangi mulo vili vilingiwe nda vofeka yahe nda posamua oco eyovo liocili limolehe .
1. Omunu wosi okuete ovikele lovocisoko a atiamela, muna eye akulila, haimo opa unu wahe.
2. Ko kusuisapo ovihandeleko evi loku vitelisa oko kutunda eyovo liocili, kuenda lomue otakekiwa locihandeleko ciñi te lika evi vikuatisa okuamisa kovaso ovihandeleko vieyovo liavakuavo oco va suisepo uhiti lutate wofeka kuenda oco usoma utukuiwa "Democracia ".
3. Ovihandeleko evi vilingiwa lika oku kolisa ongusu yo Hongele Yolofeka (Nações Unidas).
Lacimue ocihandeleko casonehiwa vu Vangi mulo cipengisiwa Lofeka kayitiamela ko Hongele pamue omunu oco anyole eyovo liomanu lia sonehiwa mulo.


text:
EHOKOLOLO 73
Ohamba iwa yaxuuninwa muIsrael
JOSIA okwa li a ninga ohamba youhamba waIsrael wokolukadi womapata avali fimbo a li e na omido hetatu. Okwa li munini neenghono okuningwa ohamba. Onghee hano, pehovelo okwa li ha kwafelwa kovakulunhu vonhumba opo a dule okupangela oshiwana.
Josia okwa li a hovela okukonga Jehova konima eshi a kala ta pangele oule womido heyali. Okwa li a shikula oshihopaenenwa shiwa sheehamba ngaashi David, Josafat naHiskia. Fimbo Josia a li e na omido omulongo nasha, okwa li a longa oshilonga osho sha li tashi pula ouladi.
Ovaisrael ova kala tava longo owii neenghono oule wefimbo lile. Ova li hava longele oikalunga nova li hava ilikana oihongwafano. Onghee hano, efiku limwe Josia okwa kufa ovakwaita vaye, ndele tava hovele okukomba mo omalongelokalunga oipupulu aeshe muIsrael. Osho osha li oshilonga sha kwata moiti, molwaashi ovanhu vahapu ova li hava ilikana oikalunga. Ngeenge owa tale mefano olo li li kolumosho, oto mono mo Josia novakwaita vaye tava hanauna po oihongwafano.
Konima yaasho, Josia okwa ka pa ovalumenhu vatatu oshinakuwanifwa shokupashukila oilonga yokuwapekulula otembeli yaJehova. Ovanhu ova li va ongela oimaliwa, ndele tai pewa ovalumenhu ovo opo va dule okuwanifa po oilonga yavo. Ndele fimbo va li tava longo motembeli, omupristeri omukulunhu Hilkia okwa li a mona mo oshinima sha fimanenena. Osha li omushangwatonywa womhango oo Moses a li shanga palombwelo laJehova oule womido dihapu da pita. Owa li wa ninga oule womido dihapu uhe wetike.
Eshi omupristeri e u twala kuJosia, Josia okwa pula a leshelwe osho sha shangwa mo. Ndele eshi a pwilikina nawa, okwa li a mona kutya mboli oshiwana kasha li sha diinina eemhango daJehova. Josia okwa li a nyika oluhodi neenghono, nomolwaasho u wete ta pombaula po oikutu yaye mefano olo li li kolulyo. Okwa ti: ‘Jehova okwe tu handukila, molwaashi ootate inava diinina omhango yaye ei ya shangwa momushangwatonywa ou.’
Opo nee, Josia okwa lombwela omupristeri omukulunhu Hilkia a ka ude kutya Jehova ote ke va ningila shike. Hilkia okwa ya a ka pule ouyelele komuprofeti waJehova, omukainhu wedina Hulda. Omuprofeti oo okwa li a pa Hilkia etumwalaka laJehova e li twale kuJosia, tali ti: ‘Jerusalem noshiwana ashishe otashi ka handukilwa, molwaashi ova kala tava longele oikalunga noshilongo ove shi yada owii. Ndele molwaashi ove, Josia, owa longa ouwa koshipala shange, ehandukilo olo itali uya manga u li momwenyo.’


text:
ETUKULWA 10
Nghee Ohamba ya koshola pamhepo ovashikuli vayo
1-3. Jesus okwa li a ninga po shike eshi a hanga ovanhu tava ningi oinima oyo ihe na okuningwa motembeli?
JESUS okwa li a fimaneka neenghono otembeli yomuJerusalem molwaashi okwa li e shii elalakano layo. Otembeli oyo oyo ya li ondingandinga yelongelokalunga lashili kombada yedu, novalongelikalunga vashili ova li ve na okukala tava longele Jehova monghedi ya koshoka, molwaashi oku li Kalunga omuyapuki. Ndele eshi Jesus e uyile motembeli mo 10 Nisan 33 O.P., okwa li a handuka neenghono molwaashi ovanhu ova li tava ningi oinima yonhumba oyo ihe na okuningwa motembeli. Oinima ilipi va li tava ningi? — Lesha Mateus 21:12, 13.
2 Opa li ovalandifi novakumaani voimaliwa ovanalwisho, ovo va li hava ngeshefele moshihale shaavo vehe fi Ovajuda, nova li hava nyokoma ovanhu ovo ve uya okuyambela Jehova omayambo. * Nomolwaasho, Jesus okwa li a ‘ta mo aveshe ovo va li tava landifile motembeli novalandi, ndele okwa undulila poshi oitaafula yovakumaani voimaliwa,’ nokwa tokola ovanalwisho ovo va li tava ningi ongulu yaXe “oshikololo shovanyeki.” (Yelekanifa naNehemia 13:7-9.) Kungaho, Jesus okwa ulika kutya okwa li a lenga otembeli noku udite ko elalakano layo nokwa ulika yo kutya Xe okwa wana okulongelwa monghedi ya koshoka.
3 Eshi Jesus a nangekwa po mo 1914 e li Ohamba yopaMessias, okwa hovela okukoshola vali otembeli oyo ya kwatela mo aveshe kunena ovo va hala okulongela Jehova monghedi oyo ta hokwa. Otembeli oyo oilipi?
Nghee “ovamati vaLevi” va kosholwa
4, 5. (a) Ovashikuli vaJesus ovavaekwa ova li va yelifwa nokukosholwa ngahelipi mo 1914 fiyo olwopehovelo lo 1919? (b) Mbela okuyelifwa nokukosholwa kwoshiwana shaKalunga opo ashike kwa xulila opo? Shi yelifa.
4 Ngaashi twe shi mona mEtukulwa 2 lembo eli, konima eshi Jesus a nangekwa po e li Ohamba mo 1914, okwe uyile pamwe naXe va konakone otembeli yopamhepo, oyo i li elongekido li na sha nelongelokalunga la koshoka. * Konima eshi va konakona otembeli oyo, Ohamba Jesus oya li ya mona kutya “ovamati vaLevi,” Ovakriste ovavaekwa, ova li va pumbwa okuyelifwa nokukosholwa. (Mal. 3:1-3) Onghee hano, okudja mo 1914 fiyo olwopehovelo lo 1919, Omukosholi, Jehova, okwa li a efa oshiwana shaye shi pite momayeleko nomomaudjuu onhumba opo shi yelifwe nokukosholwa. Kashi hafifa tuu eshi ovavaekwa ovo va pita momayeleko oo a fa omudilo, va kosholwa, nova twikila okuyambidida Ohamba yopaMessias nehalo liwa!
5 Mbela okuyelifwa nokukosholwa kwoshiwana shaKalunga opo ashike kwa xulila opo? Hasho. Jehova okwa kala ta longifa Ohamba yopaMessias momukokomoko womafiku axuuninwa i twikile okukwafela ovashikuli vayo opo va dule okutwikila okulongela Jehova motembeli yopamhepo monghedi ya koshoka. Momatukulwa avali taa landula, ohatu ka tala nghee Ohamba oyo ya kwafela ovashikuli vayo va kale va koshoka paenghedi nova ninge omalunduluko opahangano. Ndele metukulwa eli, ohatu ka tala kunghee va kosholwa pamhepo. Otashi pameke eitavelo letu okutala koumbangi wa yela, oo tau ulike kutya Jesus okwa kala ta longo noudiinini opo a kwafele ovashikuli vaye va kale va koshoka pamhepo.
“Lifeteni”
6. Osho Jehova a li a lombwela Ovajuda ovo va li moukwatwa otashi tu kwafele ngahelipi tu ude ko osho sha kwatelwa mo mokukala twa koshoka pamhepo?
6 Okukala twa koshoka pamhepo osha hala okutya shike? Opo tu mone enyamukulo lepulo olo, natu ka konakoneni osho Jehova a li a lombwela Ovajuda ovo va li moukwatwa waBabilon, fimbo inava shuna keduumbo lavo mefelemudo eti-6 K.O.P. (paife pa pita omido 2 500 nasha). (Lesha Jesaja 52:11.) Ovajuda ovo ova li va efiwa va shune kuJerusalem, opo va ka tungulule otembeli nokuxumifa komesho elongelokalunga lashili. (Esra 1:2-4) Nomolwaasho, Jehova okwa li a hala oshiwana shaye shi manguluke ko filufilu koinima aishe oyo i na ekwatafano nelongelokalunga laBabilon. Didilika kutya okwe va lombwela a ti: “Inamu kuma oshipo,” “djeni mo mokati kavo,” nonokutya, “lifeteni.” Onghee hano, elongelokalunga laJehova la koshoka kali na nande okunyatekwa kelongelokalunga loipupulu. Naasho osha hala okutya, okukala twa koshoka pamhepo otashi ti okukala twa manguluka ko komahongo neenghedindjikilile domalongelokalunga oipupulu.
7. Oupitilo ulipi Jesus ta longifa okukwafela ovashikuli vaye va kale va koshoka pamhepo?
7 Konima eshi Jesus a ninga Ohamba, okwa li a nangeka po omupiya omudiinini nomunaendunge mo 1919 e li oupitilo u liwetikile oo ta longifa okukwafela ovashikuli vaye opo va kale va koshoka pamhepo. (Mat. 24:45) Momudo oo, Ovakonakoni vOmbibeli ova hangwa nale va manguluka ko komahongo mahapu omalongelokalunga oipupulu. Ashike natango ova li va pumbwa okukosholwa pamhepo. Kristus okwa kala ta yandje ouyelele kanini nakanini kovashikuli vaye okupitila momupiya omudiinini shi na sha nomadano oivilo neenghedindjikilile odo va pumbwa okuhenuka. (Omayel. 4:18) Natu ka taleni koihopaenenwa imwe.
Ovakriste ova pumbwa ngoo okukala hava dana Okrismesa?
8. Oshike osho Ovakonakoni vOmbibeli va li ve shii kombinga yOkrismesa, ndele oshike osho va li vehe udite ko nawanawa?
8 Ovakonakoni vOmbibeli ova kala ve shii kutya Jesus ina dalwa mo 25 aDesemba nonokutya oshivilo shOkrismesa osha hovela momalongelokalunga oshipaani. Oshungonangelo yOshiingilisha yaDesemba 1881 oya ti: “Ovanhu omamiliyona ovo va ninga oilyo yeengeleka ova li ovapaani. Ndelenee ovanhu va tya ngaho kava li lela va lundulula oikala yavo; ova ninga ashike Ovakriste kedina, kokutya ovapristeri vomalongelokalunga oshipaani ova ninga ovapristeri ovakriste, noivilo yoshipaani oya lukululwa, ndele tai pewa omadina oshikriste, ngaashi pashihopaenenwa Okrismesa.” MOshungonangelo imwe yomo 1883 omwa li oshitukulwa shi na oshipalanyole, “Jesus okwa dalwa naini?” osho sha popya kutya okwa dalwa lwopehovelo laOktoba. * Ndele nande ongaho, pefimbo opo Ovakonakoni vOmbibeli kava li ve wete lela ngeenge osha puka okudana Okrismesa. Oshitukulwa osho osha tonga nokuli kutya oilyo youkwaneumbo waBetel wokoBrooklyn nayo oya li hai dana Okrismesa pefimbo olo. Ashike oye ke shi xulifa po mo 1926. Omolwashike mbela?
9. Mokweendela ko kwefimbo, oshike osho Ovakonakoni vOmbibeli va li va didilika mo shi na sha nOkrismesa?
9 Mokweendela ko kwefimbo, eshi Ovakonakoni vOmbibeli va konakona moule oshinima osho, ove ke shi mona mo kutya oudilo wOkrismesa nosho yo eenghedindjikilile dayo itai fimanekifa Kalunga. Oshitukulwa “Oudilo wOkrismesa,” shomo-Golden Age yo 14 Desemba 1927, osha li sha popya kutya Okrismesa oshivilo shovapaani osho tashi yukifa unene elitulemo kokuliwanifila po omahalo opaumwene nosha kwatela mo elongelo loikalunga. Oshitukulwa osho osha tile yo kutya Kristus haye a lombwela ovanhu va kale tava dana Okrismesa, nosha xulifa neendjovo edi dididilikwedi tadi ti: “Molwaashi ounyuni, okahalu kombelela nOndiaboli otai xwaxwameke edano loshivilo osho, osha yela kutya ovo ve liyapulila filufilu Jehova itava dulu okukufa ombinga moshivilo sha tya ngaho.” Onghee hano, itashi kumwifa eshi okuhovela momudo oo oukwaneumbo waBetel wa efa po filufilu okudana Okrismesa fiyo okeluwa eli.
10. (a) Ouyelele tau nyaneke pomutenya Okrismesa ulipi wa li wa yandjwa muDesemba 1928? (Tala yo oshimhungu, “ Oudilo nelalakano lOkrismesa.”) (b) Oshiwana shaKalunga osha li sha kwafelwa ngahelipi opo shi henuke okukufa ombinga moivilo nosho yo okudana omafiku omafudo amwe e lili? (Tala oshimhungu, “ Nghee oivilo nomafiku omafudo amwe e lili a nyanekwa pomutenya.”)
10 Momudo wa landula ko, Ovakonakoni vOmbibeli ova li va mona ouyelele muhapu shi dulife nale oo tau nyaneke pomutenya Okrismesa. Mo 12 Desemba 1928, omumwatate Richard H. Barber, oo a li ha longo keembelewa detu da kula, okwa li a yandja oshipopiwa koradio osho tashi nyaneke pomutenya filufilu oudilo wOkrismesa. Ovapiya vaKalunga ova li ve linyenga ngahelipi kouyelele wa yela oo va mona okudja keembelewa da kula? Omumwatate Charles Brandlein, oo ta dimbuluka eshi oukwaneumbo wavo wa efa po okudana Okrismesa, okwa tile: “Katwa li nande twa nyemata eshi twa efa po oinima oyo yoshipaani. . . . Osha li ashike sha fa omunhu to lidula oshikutu sha kaka noku shi ekelashi.” Omumwatate Henry A. Cantwell, oo lwanima a ka longa e li omupashukili omweendi, okwa tile: “Otwa li twa hafa eshi twa li tu na okweefa po oshinima shonhumba opo tu ulike ohole yetu yokuhola Jehova.” Ovashikuli vaKristus ovadiinini ova li va ninga omalunduluko nehalo liwa opo vaha kufa ombinga moivilo yomalongelokalunga oipupulu. * — Joh. 15:19; 17:14.
11. Ongahelipi hatu dulu okuulika kutya ohatu yambidida Ohamba yopaMessias?
11 Ovakonakoni vOmbibeli ovo ovadiinini inave tu tulila po tuu oshihopaenenwa shiwa! Metwokumwe naasho, natu lipule kutya: ‘Ohandi tale ko ngahelipi ouyelele oo wa dja keembelewa detu da kula? Mbela ohandi u tambula ko ngoo nolupandu noku u tula moilonga?’ Ngeenge otwa kala hatu dulika nehalo liwa komupiya omudiinini, ohatu ulike kutya ohatu yambidida Ohamba yopaMessias oyo ya nangeka po omupiya oo a kale ta yandje eendja dopamhepo pefimbo lado. — Oil. 16:4, 5.
Mbela Ovakriste ove na okukala hava longifa omushiyakano?
12. Oule womido dihapu, Ovakonakoni vOmbibeli ova kala va tala ko ngahelipi omushiyakano?
12 Oule womido, Ovakonakoni vOmbibeli ova li va tala ko omushiyakano u li edidiliko lOukriste la tambulwa ko, ashike ova li ve wete kutya osha puka okwiilikana kuwo, molwaashi ova li ve shii kutya Ombibeli oya tokola okwiilikana oihongwafano. (1 Kor. 10:14; 1 Joh. 5:21) Lwopehovelo lo 1883, Oshungonangelo oya tile “oludi keshe lokulongela oikalunga olitondifa koshipala shaKalunga.” Ndele pefimbo olo Ovakonakoni vOmbibeli kava li ve wete sha puka okulongifa omushiyakano momikalo dimwe di lili odo va li ve wete tadi wapalele. Pashihopaenenwa, ova li hava kala ve udite etumba ngeenge va djala eembadi odo da fanekwa omushiyakano noshikoroni (oshishani), odo da li edidiliko loku va didilikifa mo. Ova li ve di tala ko di li edidiliko kutya ngeenge ova kala ovadiinini fiyo okefyo, otava ka pewa oshishani shomwenyo. Nomolwaasho okuhovela mo 1891, Oshungonangelo oya li hai kala i na edidiliko lomushiyakano noshikoroni.
13. Ouyelele ulipi ovashikuli vaKristus va li va mona shi na sha nelongifo lomushiyakano? (Tala yo oshimhungu, “ Ouyelele u na sha nelongifo lomushiyakano owa enda tau yela.”)
13 Ovakonakoni vOmbibeli ova li va lenga neenghono edidiliko lomushiyakano noshikoroni. Ashike lwopexulilo lo 1920 nasha, ova enda tava mono ouyelele muhapu u na sha nelongifo lomushiyakano. Omumwatate Grant Suiter, oo lwanima a ka ninga oshilyo shOlutuwiliki, okwa li a popya shi na sha noshoongalele shimwe osho sha ningilwe mo 1928 muDetroit, shomuMichigan, mOilongo ya Hangana yaAmerika, a ti: “Poshoongalele osho, otwa li twa kwafelwa tu mone kutya inashi yuka noinashi pumbiwa okulongifa edidiliko lomushiyakano noshikoroni.” Momido da ka landula ko, opa li pa pita ouyelele muhapu u na sha naasho. Nokungaho, osha li sha yela mo nawa kutya ngeenge otwa hala okukala twa koshoka pamhepo, katu na okulongifa nandenande omushiyakano melongelokalunga la koshoka.
14. Oshiwana shaKalunga osha li she linyenga ngahelipi kouyelele oo wa enda tau yela u na sha nelongifo lomushiyakano?
14 Ovapiya vaKalunga ova li ve linyenga ngahelipi kouyelele oo wa enda tau yela u na sha nelongifo lomushiyakano? Mbela ova li ashike va twikila okulongifa edidiliko lomushiyakano noshikoroni olo va li va lenga neenghono? Omumwameme Lela Roberts, oo a kala ta longele Jehova efimbo lile, okwa ti: “Otwa li twa efa po noupu okulongifa edidiliko olo eshi twa mona kutya otali ti lela shike.” Omumwameme vali umwe omudiinini, Ursula Serenco, okwa popya kombinga yanghee vahapu va li ve udite pefimbo olo a ti: “Otwa li twe lihonga kutya oshinima osho twa li hatu diladila kutya oshi li edidiliko lefyo lOmwene wetu nonokutya oshi li edidiliko leliyandjo letu lopaKriste mboli oshi li edidiliko lelongelokalunga loshipaani. Onghee hano, metwokumwe nOmayeletumbulo 4:18, otwa li twa hafa eshi elila lovayuki la enda tali yela.” Ovashikuli vaKristus ovo ovadiinini kava li nande va hala okukufa ombinga meenghedindjikilile inadi koshoka delongelokalunga loipupulu.
15, 16. Ongahelipi hatu dulu okuulika kutya otwa tokola toko okukaleka oshihale shokombada yedu shotembeli yaJehova yopamhepo sha koshoka?
15 Nafye kunena otwa tokola toko okuhakufa ombinga moinima ya tya ngaho. Otwa dimina kutya Kristus okwa kala ta longifa omupiya omudiinini nomunaendunge, e li oupitilo u liwetikile, opo a kwafele ovashikuli vaye va kale va koshoka pamhepo. Nomolwaasho, ngeenge otwa mono ouyelele wopamhepo oo tau tu londwele shi na sha noivilo, neenghedindjikilile ile oinima ikwao oyo ya nyama kelongelokalunga loipupulu, inatu ongaonga okweefa po oinima ya tya ngaho. Ngaashi ashike ovamwatate novamwameme ovo va li ko pefimbo olo Kristus a li opo a hovele okupangela, nafye natu kale twa tokola toko okukaleka oshihale shokombada yedu shotembeli yaJehova yopamhepo sha koshoka.
16 Kristus okwa kala yo ta longo noudiinini momafiku aa axuuninwa opo a amene oshiwana shaJehova koohandimwe ovo tava dulu ngeno okweetifa enyonauko lopamhepo mehangano laJehova. Osho okwa kala te shi ningi ngahelipi mbela? Natu ke shi kundafaneni.
Okutongola “ovanawii movayuki”
17, 18. Oitukulwa tai landula yefaneko li na sha noshiyulifo oya hala okutya ngahelipi, (a) okweendifa oshiyulifo mefuta, (b) ‘okwoongelwa kweeshi doludi keshe,’ (c) okutula moikwatelwa eeshi odo diwa, na (d) okweekelwashi kweeshi odo dii?
17 Ohamba Jesus Kristus ohai pashukile omaongalo aeshe oshiwana shaKalunga. Nonande katu shi wete nomesho etu okomutwe, Kristus novaengeli ova kala tava tongola ovanhu meengudu mbali metwokumwe nefaneko li na sha noshiyulifo sheeshi. (Lesha Mateus 13:47-50.) Efaneko olo ola hala okutya ngahelipi?
18 Okweendifa ‘oshiyulifo mefuta.’ Oshiyulifo otashi faneke oilonga yokuudifila ovanhu mounyuni aushe ovo ve li efuta lopafaneko. ‘Okwoongelwa kweeshi doludi keshe.’ Osho osha hala okutya onghundana iwa ohai hokwifa ovanhu vomaludi aeshe; vamwe ohave i tambula ko nokuninga Ovakriste vashili, ofimbo vamwe hava kala ve na ohokwe petameko, ndele ihava katuka lela eenghatu ve tu waimine melongelokalunga la koshoka. * Okutula ‘eeshi diwa moikwatelwa.’ Eeshi odo otadi faneke ovanamitimadiwa ovo hava ongelwa momaongalo oo taa faafanifwa noikwatelwa, omo hava longele Jehova monghedi ya koshoka. Okweekelwashi ‘kweeshi dii.’ Osho osha hala okutya momafiku aa axuuninwa, Kristus novaengeli ova kala tava tongola “ovanawii movayuki.” * Kungaho, Kristus okwa amena omaongalo opaKriste aha nwefwe mo kovanhu ovo ve na oikala yomitima inai yuka, ovo tashi dulika inava hala okweefa po omahongo ile eenghedindjikilile da puka. *
19. Ou udite ngahelipi eshi Kristus e tu kwafela tu kale twa koshoka pamhepo tu li oshiwana shaKalunga nota amene elongelokalunga lashili liha nyatekwe?
19 Kashi hafifa tuu okushiiva kutya Ohamba yetu, Jesus Kristus, ohai amene aveshe ovo ve li mepashukilo layo! Itashi hekeleke tuu okukala tu shii kutya Jesus oha kondjele nouladi elongelokalunga lashili nosho yo ovalongelikalunga vashili ngaashi ashike a li a ninga eshi a koshola otembeli fimbo a li kombada yedu! Inatu hafa tuu eshi Kristus te tu kwafele tu kale twa koshoka pamhepo tu li oshiwana shaKalunga nota amene elongelokalunga lashili liha nyatekwe! Onghee hano, natu ulikeni kutya ohatu yambidida Ohamba oyo nOuhamba wayo mokuhenuka oinima aishe oyo ya nyama kelongelokalunga loipupulu.
^ okat. 2 Ovajuda ovo va li have uya kotembeli ova li hava pulwa va yandje oifendela yokomudo yotembeli, tava yandje oimaliwa yoludi lonhumba kondadalunde, novakumaani ova li have va futifa, opo ve va pe oludi loimaliwa oyo hai fendelwa. Kakele kaasho, vamwe otashi dulika va li hava kala va pumbwa oinamwenyo yokuyamba omayambo. Jesus okwa li a ula ovalandifi ovo kutya ‘ovanyeki,’ molwaashi otashi dulika va li hava futifa ovanhu ondilo.
^ okat. 4 Ovapiya vaJehova vokombada yedu ohave mu longele ve li moshihale shotembeli yaye yopamhepo shokombada yedu.
^ okat. 8 Oshitukulwa osho osha ti kutya, okutya Jesus okwa dalwa pefimbo lokufu (kwokoilongo yaAsia) “itashi tu kumwe nehokololo li na sha novafita ovo va li va nangela oimuna yavo moixwa.” — Luk. 2:8.
^ okat. 10 Monhumwafo imwe yopaumwene, ya shangelwe mo 14 Novemba 1927, omumwatate Frederick W. Franz okwa ti: “Itatu ka dana Okrismesa neudo. Oukwaneumbo waBetel owa tokola uha dane vali Okrismesa.” Konima yeemwedi donhumba, okwa li a shanga onhumwafo imwe natango mo 6 Februali 1928, omo a ti: “Omwene ota ende te tu koshola kanini nakanini komahongo oipupulu aBabilon, osho shi li ehangano lOndiaboli.”
^ okat. 18 Diladila pashihopaenenwa komudo woilonga 2013; ovaudifi ova li ve fike po 7 965 954, ofimbo ovanhu ovo va li pEdimbuluko lefyo laKristus va li 19 241 252.
^ okat. 18 Okutongolwa kweeshi diwa naado dii inaku faafana nokuyoololwa kweedi moikombo. (Mat. 25:31-46) Okuyoololwa kweedi moikombo otaku ulike ketokolo laxuuninwa olo tali ka ningwa poudjuu munene oo twa teelela. Lwopokati opo, ovo va fa eeshi dii otava dulu okwaalukila kuJehova nokuuya momaongalo opaKriste oo taa faafanifwa noikwatelwa. — Mal. 3:7.
^ okat. 18 Hauxuuninwa, ovo va fa eeshi dii otava ka ekelwa mediko la hanya, oku shi popya pafaneko, sha hala okutya otava ka hanaunwa po monakwiiwa.


text:
Mbela Eendombwedi daJehova odi na Ombibeli yado vene?
Eendombwedi daJehova ohadi longifa omatoloko eembibeli e lili noku lili ngeenge tadi konakona Ombibeli. Ashike otu hole unene okulongifa o-New World Translation of the Holy Scriptures momalaka e lili noku lili omo i li molwaashi oi na edina laKalunga, i li paushili noipu okuudiwa ko.
Edina laKalunga. Ovatoloki vamwe vOmbibeli ova dopa okufimaneka omushangi wayo. Pashihopaenenwa, etoloko limwe lOmbibeli oli na omusholondodo womadina ovanhu ve dulife po 70 ovo va kufa ombinga mokutolokwa kwayo. Ashike edina laKalunga Jehova, oo e li omushangi wayo, ola kufwa mo mOmbibeli oyo tuu oyo.
Mepingafano naasho, o-New World Translation oi na edina laKalunga peenhele omayovi opo la li eshi Ombibeli ya shangelwe pehovelo, ndele inai popya omadina oilyo yokomitiye oyo ya kufa ombinga mokutolokwa kwayo.
Oi li paushili. Hamatoloko eembibeli aeshe e na etumwalaka lOmbibeli li li ngaashi la shangelwe pehovelo. Etoloko limwe lOmbibeli ola toloka Mateus 7:13 ngaha: “Indeni mu pite moshivelo sha finana, osheshi oshivelo osho tashi twala koheli oshinene, nondjila oyo ya yuka ko oi pu.” Ndele eshi ovelishe oyo ya li ya shangwa pehovelo oya li ya longifa outumbulilo “ehanauno” ndele haheli. Ashike ediladilo loheli itali yambididwa kOmbibeli. O-New World Translation oya toloka ovelishe oyo paushili eshi ya ti: “Indeni mu pite moshivelo sha finana. Osheshi oshivelo shinene, nondjila ya mbwalangadja otai twala mehanauno.”
Oi pu okuudiwa ko. Etoloko liwa inali pumbwa ashike okukala li li paushili ndele oli na okukala la yela nolipu okuudiwa ko. Natu taleni koshihopaenenwa eshi: MOvaroma 12:11 Omukriste omuyapostoli Paulus okwa longifa outumbulilo oo tau ti lelalela “okufuluka momhepo.” Molwaashi outumbulilo oo ihau longifwa vali melaka lOshiingilisha shokunena, o-New World Translation oya toloka ovelishe oyo monghedi oyo tai udiwa ko noupu. Oya ti kutya Ovakriste ove na okukala va “xwama momhepo.”
Kakele kokukala i na edina laKalunga, i li paushili noipu okuudiwa ko, o-New World Translation oya yooloka ko keembibeli dimwe molwaashi ohai andjakanekwa oshali. Osho osha etifa ovanhu omamiliyona va dule okulesha Ombibeli momalaka avo oshidalelwamo nokuli naavo tashi dulika ngeno inava dula oku i lilandela.