text: 1Lebo lɛmmɔ ni, ɔnana ɔdi úlie Kaesarea ɔma kemo ɔni baalɔ banii Kornelio. Ɔdi unengu úte Romafuɔ bekpone. 2Ɔdi ukyuli ɔbuni, na anwu ku nwuna kaduli bekyuli fui beeti ɔbu teete Katɔti. Ukyuli ɔmɛni úteete bekyuli ala ku nwuna kayi fui, na ɔɔyɔ́ katɔ bɔkpali lɛnɔ. 3Limeyi lɛdi ɔfiiwi lɛdɔ ɛtɛ kemo ni, ɔ́nu budie bɔtina bɔdi. Na budie taatina bɔmɛni kemo ni, ɔ́nu ka Katɔti ɔtu ɔdi ɔ́si úbo-nwu kudɔ. Na ɔ́lɔ-nwu ɔnini, “Kornelio.” 4Amu ka Kornelio ɔ́nu-nwu ni, lifu lɛ́da-nwu geen. Amu na úye-nwu ɔnini, “Ati, bi na aawia?” Amu na Katɔti ɔtu ɔmɛni ɔ́su-nwu ɔnini, “Ƒula bekyuli ala bute ku fula katɔ bɔkpali ni, búduo Katɔti kudɔ. 5Tala bekyuli badi na besie Yopa na batákpanku ɔnana ɔni baalɔ Simon Petro beboku. 6Uli Simon ɔni nli ɛpu kudɔ na ɔɔbla bebuo lɛku lɛlɔ kabla mmɔ kudɔ.” 7Amu ka Katɔti ɔtu ɔmɛni ɔ́tɔlɔ ni, Kornelio ɔ́lɔ nwuna kaduli nkyuli inyɔ ku bekpone bani mɔɔgyumana-nwu mmɔ akɔ unwi ɔni lɛnɔ ndi ukyuli ɔbuni. 8Na ɔ́su-ma lɛla lɛni nálɛ, na ɔ́tala-ma ɔnii beteesie Yopa. 9Amu ka kadi kégye na bakɛ bésela na badaku ɔma ɔmɛni bɔkpɛ bude ni, Petro ɔ́kɔ úsie nwuna lɛsa lili ɔnii utákpali katɔ ɔfiiwi. 10Kɔka kúbo kɔɔda-nwu, nsu uwi ɔmmɔ na benye baanwá adila. Amu na ɔ́bla aani lɛlɛɛ kemo na úduo. 11Mmɔ na ɔ́nu ka kayaa kébimi, na ɔ́nu kɔdi bonwu kɔdi ka bada kuna ekpo ene ani fui na kɔ́si kɔɔyu kalɔ. 12Na kɔdi kɔmɛni kemo ni, bebuo lidu lidu pii ku balakpi ku baasɛ lɛnɔ bakya. 13Amu na únu ka lɛdi lɛdi lɛɛsu-nwu lɛnini, “Petro, ta, na adu akun.” 14Amu na Petro ɔ́su ɔnini, “Oowo! Kudi kudii! Blɔti, ńteti bebuo bani abu Yudafuɔ bukisi ńtetuku kenye kudii!” 15Lɛdi lɛmɛni lɛ́sɔ lɛ́su-nwu lɛnini, “Lɛla lɛni lɛlɔ na Katɔti úveli ɔ́bla kede kede ni, tasu anii liisé lɛlɔ!” 16Ɔ́nu búdie bɔtina bɔmɛni kɔtɛ sɔɔn. Na kɔtɛdi kɔmɛni kama ni, béti kɔdi kɔmɛni bésienku katɔ. 17Amu na uwi ɔmmɔ ni, lɛla lɛmɛni lɛkya lɛɛbla Petro dɛye dɛye, na úye lɛlɔ ɔnii, “Bi na ɔmɛni ɔɔtina?” Mmɔ kani na bekyuli bani na Kornelio ɔ́tala mmɔ bébeduo ɔma ɔmɛni kemo. Na ka bánu kaduli kani baawia ni, bébo bébenye kayakun. 18Na benye beeye kesii kani na Simon Petro uli. 19Amu na ɔni na Petro ulie ɔɔkali nwuna budie bɔtina bɔmɛni lɛlɔ na ulati lɛla lɛni na lɛdi ni, Katɔti Kɔyu kɔ́su-nwu kɔnini, “Nkyuli ɛtɛ bébo baawia-a. 20Ta, na esie atánu-ma. Tayia ka asiaku-ma eteesie. Ami nátala-ma.” 21Amu na Petro úsie útánu-ma na ɔ́su-ma ɔnini, “Ami ndi ukyuli ɔni na bɛɛwia. Bi nébo?” 22Amu na básu-nwu banini, “Batu na bɔdi, bɔ́si Kornelio ɔni ndi Romafuɔ kekpo unengu kudɔ. Ɔdi ukyuli ɔbuni na ɔɔbu Katɔti. Na Yudafuɔ fui baayɔ́-nwu litemi geen. Katɔti ɔtu ɔdi násu-nwu ɔnii ɔtala na babalɔ-ɔ na unu fula kenye kemo litemi.” 23Anwuɔsu Petro ɔ́ya bébeduo-nwu kudɔ na ɔ́fɔ-ma aani nwuna bafɔ kalɛ. Ka kadi kégye ni, anwu ku bafɔtaadine badi bani nási Yopa básiaku-ma bátɔlɔ. 24Amu na bétéduo Kaesarea limeyi lɛmmɔ kadi kegye. Amu na uwi ɔmɛni ni, Kornelio ɔ́sala nwuna kaduli bekyuli lisu ku nwuna bakpana badi na belie bagya Petro bubo. 25Amu ka Petro ɔ́nya úbeduo nwuna kaduli ni, Kornelio ɔ́lɛ akɔnkɔ na Petro anumi na úboku lili kalɔ. 26Amu na Petro ɔ́su-nwu ɔnini, “Ta nye! Ami lɛnɔ ukyuli na ndi.” 27Na ɔmɛni ɔsu ni, ɔ́ta únye. Na ka bátɛmi blii ni, Kornelio útiku-nwu úsienku kesii kani na bekyuli bakladi bása belie. 28Na Petro ɔ́su-ma ɔnini, “Bɛgyi ka bula Yudafuɔ ɔda bubo útete-mi kufi ka nka liduo ukyuli ɔni naaadi bula kadi ukyuli ɔdi kesii iye liti lɛlɔ lɛmana-nwu lɛlɔ. Nsu Katɔti údie ɔ́tina-mi ka ntanu ukyuli ɔdi aani ukyuli keeke. 29Anwuɔsu ka bánya bábalɔ-mi kani na lɛ́ta líbo. Na bi ɔsu na bɛɛwia-mi?” 30Na ɔmɛni ɔsu ni, Kornelio ɔ́su-nwu ɔnini, “Ɔbla emeyi ene mɛni aani uwi ɔmɛni kemo ka nkya mɔɔkpali katɔ ɔfiiwi aani kalɛ na mɔɔyɔ́ bɔbla uwi ndi uwi. Na kɔnakunwi ni, ɔnana ɔdi ɔ́si úbenye-mi anumi, na ɔkya awu ɔni muukeye na ɔɔtu anumi! 31- 32Ɔ́su-mi ɔnini, 'Kornelio, fula lɛfɔndia ku fula katɔ bɔkpali fui uudú Katɔti kudɔ! Na ɔfaani ni, tala bekyuli badi na besie Yopa na batálɔ Simon Petro ɔni nli Simon ɔni mɔɔbla bebuo lɛku kabla na uli ɛpu kudɔ.' 33Ɔmɛni ɔsu na lɛ́tala lɛni babalɔ-ɔ, na awɔ lɛnɔ ábla kaduɛ ka áta lɛgba lɛgba ébo. Anwuɔsu na bulie bɔgya-a na Unwoti anumi ka abasu-bu litemi lɛni na ɔ́su-ɔ ɔnii su-bu.” 34Amu na Petro ɔ́su-nwu ɔnini, “Lɛ́nu lɛ́ti nwaa ka Blɔti ulánu bekyuli anumi. 35Mmomu kalɔ biala lɛlɔ ukyuli ɔni muuboku lɛlɔ kalɔ teete-nwu na ɔɔbla nwuna lɛyɔla ni, anwu na ɔɔfɔ́. 36Lɛ́fɔ lɛ́di ka bínu litemi buni lɛni na básu béte Israelfuɔ ka ni, ɔkɛ Yesu Kristo lɛlɔ ni, badubɔkɛ keyi buɛɛ. Na anwu ndi Ukyuli Ɔfunadi ɔni lɛnɔ ndi bayawine fui Ɔti. 37Na bɛgyi ala enengudi ani nálɛ na Yudea kalɔ lɛlɔ fui ani nése kalɔ ási Galilea kalɔ lɛlɔ uwi ɔni na Yohane ɔ́kɔ lɛsa ɔ́si ntu bɔkpila ɔdi lɛlɔ kama. 38Na bínu lɛnɔ kalɛ na Katɔti ɔ́funa Yesu ɔni nási Nasaret ɔni na úti nwuna Kɔyu úse-nwu likpo na úti ɔyikun lɛnɔ úte-nwu. Na ɔ́kɛ útaavi taabla lɛbuni na útaabwi bani fui na ayu ekpidi eekpóku, ɔsika Katɔti ɔsiaku-nwu. 39Abu muudie kenye na ala ani na úbabla na Israel ku Yerusalem. Mmɔ na bádu-nwu na ugyii lɛlɔ. 40Nsu ni, Katɔti ɔ́sɔ ɔ́ya na ɔ́ta ɔ́si kekpine na limeyi lɛtɛdi lɛlɔ, na ɔ́ya na bekyuli bánu-nwu. 41Nsu ni, ɔɔɔdi bekyuli fui nánu-nwu. Mmomu abu bani na ɔ́funa ni, abu bɔ́nu-nwu. Na bɔ́di na bɔ́niku-nwu lɛnɔ na nwuna bɔsɔ bɔta kama. 42Na abu na ɔ́tala ɔnii bɔsu litemi buni lɛmɛni na kesi kesii. Na budie kenye ka ni, Katɔti néti Yesu ɔ́bla bekpine ku bayawine fui litemi ɔtɛne. 43Na Katɔti kenye bediene bénweni básiku-nwu lɛlɔ ka ukyuli biala ɔni mafɔ-nwu madi ni, Katɔti ɔdubɔfɔ nwuna ekpidi udie-nwu lɛlɔ na anwu Yesu lɛnyi kemo.” 44Amu na uwi ɔni na Petro unye ɔɔsu etemila amɛni ni, Katɔti Kɔyu kɔ́yu na kɔ́fɔ bani nlie muunú Petro litemi mmɔ fui lɛlɔ kemo! 45Yudafuɔ bafɔtaadine bani násiaku Petro bébo mmɔ ni, litemi lɛmɛni lítakɔsi na lɛ́bla-ma dɛye dɛye! Ɔsika Katɔti Kɔyu kɔ́yu kubo bani naaadi Yudafuɔ lɛnɔ lɛlɔ. 46Nsu balakana ɔkɔ bɔsia, ɔsika beenú ka beetemi adi lidu lidu na beemwi Blɔti. Amu na Petro úye ɔnini, 47“Ka báfɔ Katɔti Kɔyu aani kalɛ na abu lɛnɔ bɔ́fɔ ni, bulakana buni bɔnii bulakpila-ma ntu.” 48Anwuɔsu ɔ́ya na bákpila-ma ntu na Yesu Kristo lɛnyi kemo. Ɔmɛni kama ni, bévele Petro banii ulie-ma kudɔ emeyi adi.


c: text/html

text: 1Uwi ɔni na Yesu ɔ́wɔlɔ ala amɛni fui bɔtina ni, ɔ́su nwuna batɛyane ɔnini, 2"Bɛgyi ka kébu emeyi anyɔ na bɔdi limeyi lɛni bɔɔlɔ Kukpi Lili Bɔvia Limeyi. Na badubuti ami, Ukyuli Ɔyawine Ubi, bete na bakana-mi bamana ugyii lɛlɔ." 3Amu na bakpane benengu ku ɔma benengu bátása na Ɔkpane Unengudi Kaiafa kaduli. 4Na béti kasusu kalɛ na befie Yesu na bɔbɛ kemo na badu-nwu. 5Nsu básu lɛnɔ banii, "Bulefie-nwu na limeyi bɔdi kemo, ɔsika bekyuli badubɔta babakyaku-bu unyefi." 6Na uwi ɔmmɔ kemo ni, Yesu ɔ́kya Betania na ɔnana ɔdi baalɔ Simon ɔni na úfi ɔlɛgyie kesii. 7Uwi ɔni na Yesu ulie ɔɔdi ni, uleku ɔdi úbo-nwu kudɔ mmɔ. Ɔda inɔmii ku ɔsii ɔdi. Na buunwenyi fɛfɛɛ na bɔ́fɔ kuye geen. Na úwilimi-mu úwi Yesu lili lɛlɔ. 8Ka nwuna batɛyane bánu ɔmɛni ni, útayɔ-ma kafɔ. Béye lɛlɔ banii, "Bi ɔsu na uubile inɔmii bɔmɛni lɛni? 9Ɔdubɔkana na uti inɔmii bɔmɛni uye kuye bonwu na uti egulabi ammɔ ute bawabane." 10Ka Yesu únu lɛla lɛni na badaku bɔsu ni, ɔ́su-ma ɔnini, "Bi ɔsu na bilaya na uleku ɔmɛni ɔkɛ atu kesekɔ? Ɔ́bla lɛla lɛbuni úte-mi. 11Bawabane bakya-mii akɔ uwi biala. Nsu ami ni, ɔɔɔdi uwi biala na ndubɔkya-mii kudɔ. 12Uleku ɔmɛni úti inɔmii bɔmmɔ úwi-mi lɛlɔ úse úte mina bɔva. 13Na mɔɔsu-mii geen ka ni, kesi kesii na badubɔkɔ litemi buni lɛmɛni lɛlɔ lɛsa na kayawi mɛni ni, badubuti lɛla lɛni na uleku ɔmɛni ɔ́bla mɛni basu batina na beti benyimo-nwu." 14Amu na basiakune leevu-inyɔ bammɔ akɔ unwi ɔni baalɔ Yuda Iskariot úsie bakpane benengu kudɔ. 15Na úye-ma ɔnini, "Bi na bɛdubute-mi si lɛ́kya Yesu kakya na lídie-nwu lite-mii?" Mmɔ ni, bátuna ka badubute-nwu sika ɔfualadi ebi aavlatɛ. 16Na ɔ́si uwi ɔmmɔ lɛlɔ úsela ni, úse kalɔ ɔkya ɔɔwia uwi ɔbuni ɔni lɛlɔ na ɔsia na udie Yesu ute-ma. 17Amu na limeyi lideedi lɛni lɛlɔ na baadi bodobodo ɔni nétefu ni, batɛyane bammɔ bébo Yesu kudɔ banii, "Wɛ na aayɔ́ ka butáklibi Kukpi Lili Bɔvia Limeyi bɔdi adila bute-ɔ?" 18Ɔ́tala-ma ɔnana ɔdi kudɔ na ɔ́su-ma ɔnini, "Bisie ɔmankemo na bitásu-nwu bɛnii, 'Ala ɔtinane ɔnii, "Mina uwi úudu. Na fula kesii na ami ku mina batɛyane bɔdubɔdi Kukpi Lili Bɔvia adila ammɔ." ' " 19Anwuɔsu batɛyane bamɛni bábla kalɛ na Yesu ɔ́su-ma na bátánwa Kukpi Lili Bɔvia Limeyi bɔdi adila amɛni bése. 20Na ka useyi uwi údu ni, Yesu ku nwuna batɛyane leevu-inyɔ bammɔ bébo bebelie kalɔ. 21Na uwi ɔni na belie baadi ni, Yesu ɔ́su-ma ɔnini, "Mɔɔsu-mii ka ni, bina kemo unwi ɔdubɔkya-mi kakya." 22Litemi lɛmɛni lɛ́yu batɛyane bamɛni ɔlɛ geen na bésie kalɔ beeye-nwu unwi unwi banii, "Blɔti, ɔɔɔdi ami na ada, ntu?" 23Yesu údie kenye ɔnii, "Ukyuli ɔni na ami ku-nwu kɔnu nkya lɛkyami kemo ndubɔkya-mi kakya. 24Ami Ukyuli Ɔyawine Ubi ndubukpi aani kalɛ na Bunweni Kedee Ɔku ɔ́su. Nsu ni, bɔbwɛ muute ukyuli ɔni na ndubɔkya-mi kakya. Si nka bátawɔ-nwu muedi ni, na nka ɔdia-nwu utulo." 25Amu na Yuda, ɔni ndubɔkya-nwu kakya mmɔ ɔ́su ɔnini, "Ala ɔtinane, ɔɔɔdi ami na ada, ntu?" Na Yesu údie kenye ɔnii, "Bɔsu na ada." 26Uwi ɔni na Yesu ku nwuna batɛyane belie baadi ni, úti bodobodo. Na ka ɔ́gya Katɔti enu ni, ɔ́bwɛ-nwu kɔkɛ kɔkɛ na úle-ku úte-ma. Ɔ́su ɔnini, "Bɛfɔ ɔmɛni na bɛdi. Ɔmɛni ndi mina ɔlɔna." 27Amu na úti ɔɔfɛɛ ɔdi, na ka ɔ́gya Katɔti enu ni, úti úte-ma. Na ɔ́su-ma ɔnini, "Bina fui bɛni. 28Ɔmɛni ndi mina ubugya ɔni na líti muusé kenye kani na Katɔti únyimi ku nwuna bekyuli likpo. Na ndubuti-nwu liwi kalɔ na bekyuli pii lili, kalɛ na Katɔti uti ekpidi ɔkyiɛ-ma. 29Na mɔɔsu-mii geen ka ni, nsɔ lɛɛɛdubo ntɛ bɔmɛni udu bɔdi bɔni ntu limeyi lɛni na ami ku-mii bɔdubɔni ntɛ bɔwɔdi na Katɔti lɛga kadikɔ." 30Amu na bátu ɔnu ɔdi béti bemwi Katɔti, na bávi bálɛ bésie Inɔ Egyii Kɔbi lɛlɔ. 31Mmɔ na Yesu ɔ́su nwuna batɛyane ɔnini, "Bina fui bɛdubukeli-mi kudɔ, na kebu ami lɛti. Ɔsika Bunweni Kedee Ɔku ɔɔsu ɔnini, 'Katɔti ɔdubɔdu bafonu ɔdane ɔmmɔ na nwuna bafonu begyingya.' 32Nsu na mina bɔsɔ bɔta bɔsi bekpine akɔ ni, ndubɔgyu lɛtɔ-mii na Galilea." 33Amu na Petro ɔ́su Yesu ɔnini, "Si ina bakladi fui béni-ɔ muedi ni, ami lɛɛɛdubo-ɔ kama bɔlɛ kudii!" 34Amu na Yesu ɔ́su Petro ɔnini, "Mɔɔsu-ɔ ka usien ɔmɛni asa na akɔkɔ wete kenye muedi ni, adubɔsu kɔtɛ fui ka aaagyi-mi." 35Petro údie kenye ɔnini, "Si ina ɔlɛka badu ami ku-ɔ muedi ni, lɛɛɛdubo bɔsu nnii lɛɛɛgyi-ɔ." Na lɛni kani na nwuna batɛyane bammɔ fui básu. 36Amu na Yesu ku nwuna batɛyane bammɔ bésie kesii kani baalɔ Getsemane, na ɔ́su-ma ɔnini, "Bɛsɔ bilie mɛni na lisie ngye ntákpali katɔ." 37Úti ku Petro ku Sebedeo bebi inyɔ bammɔ ɔ́da. Na ka bákɛ ni, kɔyɔ kúwi-nwu na lɛfɛda lɛ́fɔ-nwu lɛlɔ kemo. 38Na ɔ́su-ma ɔnini, "Muunú ɔlɛ na mina kɔyu kemo geen aani si bukpi nda. Bɛsɔ binye mɛni na bitaagyumana ku-mi." 39Amu ka úsie lɛtɔtɔ blii ni, ɔ́yu úbi kalɔ na ɔ́kpali katɔ ɔnini, "Mina Ɔti, si wadia ni, na afɔ lɛbibo ɔɔfɛɛ ɔmɛni na mina kudɔ. Nsu ni, tabla mina lɛyɔla, mmomu bla fula lɛdi." 40Ka ɔ́sɔ únwini úsie batɛyane ɛtɛ bammɔ kudɔ ni, ɔ́nu ka baalɛɛ. Na úye Petro ɔnini, "Bítakana na binyeku-mi kagyumana ɔdɔ unwi pɛ? 41Bɛsɔ bilie kagyumana na bɛkpali katɔ kalɛ na bileduo bukpoku taanu kpakplaa kemo. Kɔyu kɔɔyɔ́ ka kɔbla, nsu ɔlɔna use kpɛtɛ kpɛtɛ." 42Amu na Yesu ɔ́sɔ únwini úsie kunyɔdi na ɔ́kpali ɔnini, "Mina Ɔti, si lɛbibo lɛni ndubo buti mɛni lilávi-mi lɛlɔ na ɔdi-ɔ lɛfɔyɔ ka liti-ni ni, ya na ɔlɛ lɛni." 43Ka Yesu ɔ́sɔ únwini úbo ni, úbanu ka lɛlɛɛ litulo batɛyane ɛtɛ bammɔ na bátakana bana anumi muedi bubimi. 44Yesu ɔ́da-ma úse na ɔ́sɔ úsie kɔtɛdi na ɔ́kpali katɔ kalɛ na ɔ́kpali úbavi. 45Amu na ɔ́sɔ úbo batɛyane bammɔ kudɔ na ɔ́su-ma ɔnini, "Ɔsu bɔtɛ na bɛmua bɛtɛ bɛɛnwuna lɛni? Ɔfɛni na uwi ɔmmɔ údu ka beti Ukyuli Ɔyawine Ubi ɔmmɔ bakya bekyuli bekpidi enu kemo. 46Bɛta na buteesie. Bɛnu, kakya ɔkyane ɔmmɔ úude." 47Yesu ɔmua unye ɔɔtɛmiku-ma asa na Yuda ɔni ndi leevu-inyɔ bammɔ akɔ unwi ɔ́da úbalɛ. Ɔdanku bekyuli lisu lɛni na bakpane benengu ku batɔnkune bédie. Na bada lɛkɛɛ ku ligyii. 48Kakya ɔkyane ɔmmɔ ɔ́ya na báti bése ɔnini, "Ukyuli ɔni na makya kɔgbu ni, anwu ndi ukyuli ɔni na bɛɛwia. Bifie-nwu." 49Ka Yuda ɔ́nya ɔ́nu Yesu kani na úsie-nwu kudɔ na ɔ́su-nwu ɔnini, "Ala ɔtinane, keyi buɛɛ kasiaku-ɔ." Amu na ɔ́kya-nwu kɔgbu. 50Yesu údie kenye ɔnini, "Ɔkpana, bi na aawia mɛni?" Amu na bekyuli bammɔ bébo Yesu kudɔ na béfie-nwu na báda-nwu kpakplaa. 51Na bani nsiaku Yesu mmɔ kemo unwi ɔ́ni nwuna ɔkɛɛ ɔ́kpa na úbeyi ɔkpane unengudi kabla ɔblane kɔtu úkulo. 52Amu na Yesu ɔ́su-nwu ɔnini, "Ti fula ɔkɛɛ kya nwuna kakyakɔ. Bekyuli bani mɔɔgyumana lɛlɔ ku lɛkɛɛ ni, lɛkɛɛ kenye na beekpi. 53Munuu aaagyi anii lɛkana na livele mina Ɔti na ubebunku-mi? Na mmɔ kani ɔdubuti Katɔti batu bekpone limomo lɛni ntulo akpa leevu-anyɔ umene-mi! 54Nsu si bébo na békpo béte-mi ni, na Bunweni Kedee Ɔku etemila ammɔ elebo aani kalɛ na Katɔti ɔ́su úse lɛni na ɔdi ka ɔlɛ." 55Ɔmɛni kama ni, Yesu úye bekyuli lisu lɛmmɔ ɔnini, "Bi ɔsu na ɔlɛka biti ligyii ku lɛkɛɛ bibo bɛnii bibefie-mi aani si lɛ́ta línye aban lɛlɔ? Lɛ́tina bekyuli ala limeyi biala na Katɔti kakpakɔ na bítefie-mi. 56Nsu ala amɛni fui álɛ lɛni kalɛ na ala ani na básu bése na Bunweni Kedee Ɔku kemo ébo éte lɛni." Amu na nwuna batɛyane fui békeli bátɔlɔ-nwu kudɔ. 57Amu na ama bani néfie Yesu mmɔ bétiku-nwu bésienku Ɔkpane Unengudi Kaiafa kaduli, kesii kani na bakpane benengu ku ɔma benengu ku ɔda bubo ala batinane bása belie. 58Petro anwu ɔkpɛ kama buɛɛ na úbavi útéduo kaduli kammɔ kemo. Útélie kalɔ na bagyumanane bammɔ kudɔ na ɔnu kalɛ na litemi lɛmmɔ lɛdubɔwɔ. 59Bakpane benengu bamɛni ku litemi batɛne bani nlie mmɔ fui báyɔ ka bawiaku Yesu litemi lɛdi lɛni lɛlɔ na basia na bakɛ-nwu badu. 60Nsu ina ka bekyuli pii bébo bábada-nwu kenye muedi ni, bátakɛ lɛla lɛdi. Nkyuli inyɔ badi bébo 61na básu banii, "Ukyuli ɔmɛni ɔ́su ɔnini, 'Ndubɔfɛ Katɔti kakpakɔ. Na emeyi atɛ kama ni, ndubɔsɔku-ka lɛtu.' " 62Ɔkpane unengudi ɔ́ta unye na úye Yesu ɔnini, "Eenú etemila ani na baasu na fula lɛlɔ mɛni? Bi na ebo na adubɔsu?" 63Nsu Yesu úbile kenye na útasu lɛla lɛdi. Ɔkpane unengudi ɔ́sɔ ɔ́su-nwu ɔnini, "Lɛ́kpali Katɔti mɔɔkya-a nnii su-bu si awɔ ndi Ukyuli Ɔfunadi ɔni ndi Katɔti Ubidi ɔmmɔ." 64Amu na Yesu údie kenye ɔnini, "Ɛɛn. Awɔ násu, na use lɛni sɔsɔ. Na mɔɔsu-mii nnii uwi klukui kemo ni, bɛdubɔnu Ukyuli Ɔyawine Ubi ɔmmɔ ka ulie Katɔ Ɔyikune Ƒui kɔdianu. Na bɛdubɔnu ka ɔ́si katɔ ɔdubo na uyɔlɔ kemo!" 65Uwi ɔni na ɔkpane unengudi únu ɔmɛni ni, ɔ́ni nwuna awu ɔ́bwɛ na ɔ́va ɔnini, "Binu enyekpi ani na ɔɔtɛmi! Bɔsɔ buláwia kenye bediene badi lɛnɔ! 66Bi ndi bina kasusu?" Bana fui bédie kenye banii, "Ɔlɛka badu-nwu kukpi kɔtɔ!" 67Amu na bétuo lisuo béwi-nwu anumi na bébo-nwu. Na badi lɛnɔ báfiɛmi-nwu lɛtugya. 68Na béye-nwu banii, "Ukyuli Ɔfunadi ɔmmɔ na adi? Su-bu ukyuli ɔni nébo-ɔ!" 69Amu na Petro ɔmua ulie keyi mmɔ asa na ɔkpane unengudi kabla ɔblane ɔni ndi ulekubi úbo mmɔ na ɔ́su-nwu ɔnini, "Awɔ lɛnɔ ásiaku Yesu ɔni nási Galilea kalɔ lɛlɔ." 70Nsu Petro ɔ́tuala na bekyuli bammɔ fui anumi ɔnii, "Ńtenu lɛla lɛni na aasu mɛni kalɔ." 71Na ɔ́tɔlɔ mmɔ úténye kaduli kammɔ kayakun. Ulekubi kabla ɔblane ɔbambadi lɛnɔ ɔ́nu Petro na ɔ́su bani nnye mmɔ ɔnii, "Anwu lɛnɔ ɔ́siaku Yesu Nasareni ɔmmɔ." 72Amu na Petro ɔ́sɔ ɔ́tuala na ɔ́kpali ala ɔnini, "Lɛɛɛgyi ukyuli ɔmmɔ!" 73Uwi útetu asa na bani nnye mmɔ bébo bábasu Petro banii, "Útalɛka eni anii aaadi-ma akɔ unwi. Ɔsika fula butemi buudie-ɔ keyi nwaa." 74Amu na Petro ɔ́sɔ ɔ́kpali ala momoomo ɔnini, "Katɔti ɔni-mi kɔtu si ɔkɔ na mɔɔnyi nnii lɛɛɛgyi ukyuli ɔmmɔ." Kɔnakunwi ni, akɔkɔ úte kenye. 75Na Petro únyimo lɛla lɛni Yesu ɔ́su ɔnini, "Asa na akɔkɔ ɔdubute kenye ni, adubɔsu kɔtɛ sɔɔn ka aaagyi-mi." Anwuɔsu ɔ́lɛ keyi na útéwulo geen.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1- 2Na lɛkwa leevu-lɛlɔndi lɛni na Ɔga Unengudi Kaesare Tiberio ɔɔdi lɛga ni, Kenye Udiene Yohane ɔni ndi Sakaria ubidi ɔ́kɛ linyesia lɛdi ɔ́siku Katɔti kudɔ uwi ɔni na uli ketele kemo. Na Pontio Pilato ɔɔtɔnku aban na Yudea kalɔ lɛlɔ. Na Herode ɔɔdi Galilea kalɔ lɛlɔ. Na uwi ɔmmɔ kani kemo ni, Herode ɔnwani Ƒilipo lɛnɔ ɔɔdi kalɔ kani baalɔ Iturea ku Trakoniti kalɛkɛ lɛlɔ. Na Lɛlɔ Ɔdine Lisania lɛnɔ ɔɔdi Abilene kalɔ lɛlɔ. Na uwi ɔmɛni kemo ni, Hana ku Kaiafa badi Katɔti bakpane benengudi. 3Amu na Yohane ɔkɛ ɔɔví Yordan utuvi ku kalɛkɛ mmɔ bene fui ɔɔsu Katɔti litemi ɔnii, “Binwini kama bɛkya bina ekpidi na bɛfɔ ntu bɔkpila ɔdi kalɛ na Katɔti uti bina ekpidi ɔkyiɛ-mii.” 4Na Katɔti Kenye Udiene Yesaia ɔku kemo ni, lɛni na bénweni bákya banini, “Ukyuli ɔdi ɔɔva na ketele kemo ɔnini, 'Binye kagyumana bite Blɔti. Bɛklibi bina lɛlɔ kaduɛ bite nwuna bubo. 5Biyile lɛbonga na bɛbwɛ abi ku abinkpo fui na atɛ kalɔ. Na binyene lilu lɛni nábu. Na kesii kani nse kpukplo kpukplo ni, bɛbla-nwu suɛlɛ suɛlɛ. 6Mmɔ na bekyuli fui badubɔnu Ɔfɔne ɔni na ɔ́tala!' ” 7Bekyuli pii bálɛ bébo banii Yohane ɔkpila-ma ntu. Nsu Yohane ɔ́su-ma ɔnini, “Bibo likyulikpi aani balakpi! Bitatɔlɔ lɛlɔ bɛnii si bákpila-mii ntu kani ni, ɔ́sa na bɛ́lɛ Katɔti kɔtu kɔni na ɔdubɔni bekyuli bekpidi kemo. 8Bɛtina na bina ɔbladu kemo ka bínwini kama bɛ́kya bina alaekpidi. Na bitakali ka Abraham kaba kemo bebi bɛdi ɔsu ni, Katɔti ɔɔɔdubo-mii kɔtu bɔni. Mɔɔsu-mii nnii Katɔti ɔkana udie kaba ɔsiku atakpɛ amɛni kemo ute Abraham. 9Bɛɛnu ka bada kadadi benye kugyii lɛlɔ na bada-ku ku ligyiitu. Kugyii biala naaanwu ebi buni ni, badubɔmɛnɛ-ku bakya lɛgyavonku kemo!” 10Amu na bekyuli bammɔ béye-nwu banii, “Na bi na ɔlɛka bɔbla ɔfɛni?” 11Amu na údie kenye ɔ́su-ma ɔnini, “Awɔ ɔni mbo awu ɔkyadi na údu inyɔ ni, ti unwi te ukyuli ɔni neeebo ɔdi. Na ukyuli ɔni mbo adila lɛnɔ ni, na ule-nya lɛni kani.” 12Kuyi bafɔne badi lɛnɔ bébo banii ɔkpila-ma ntu. Ama béye-nwu banini, “Ala ɔtinane, bi na ɔlɛka bɔbla?” 13Amu na Yohane ɔ́su-ma ɔnini, “Bitafɔ kuyi bitetulo lɛla lɛni na ɔda bubo búte ulu bɔ́wɔ.” 14Bekpone badi lɛnɔ béye-nwu banini, “Na abu nɔɔ? Bi na ɔlɛka bɔbla?” Amu na ɔ́su ama lɛnɔ ɔnini, “Bɛya na bina lɛyufɔla lɛda-mii ebiti. Na bɛsɔ bitasia ɔmɛni kama bitanya ukyuli ɔdi bitamana na bɛfɔ-nwu egulabi adi iye bitadu ukyuli ɔdi kɔtɔ na ulu ukpidi lɛlɔ.” 15Bekyuli bamɛni lɛnunsia lɛ́kɔ katɔ líbu na bákali ka Yohane ndi Ukyuli Ɔfunadi ɔni na benye bagya. 16Anwuɔsu Yohane ɔ́su bana fui ɔnini, “Ntu na ami líti mɔɔkpila-mii. Nsu ukyuli ɔdi ɔsia-mi kama ɔdubo ɔni na utulo-mi fui! Ńtedu ka lɛbla kabla kadi lite-nwu muedi. Na ukyuli ɔmɛni ndubuti Katɔti Kɔyu ku ogya ɔkpila-mii. 17Ɔda nwuna kɔɔlɛ kɔni na ɔdubɔfɛ nwuna edula udie na uti uwi unwu kemo. Nsu ɔdubɔkyula afafa ku lɛmuyɔ lɛkladi na ogya ɔni naaadubo buni kudii!” 18Na Yohane ɔ́su Katɔti litemi na lilu pii lɛlɔ úte bekyuli, na ɔ́su-ma geen ka bavumana udu ku bana ngba bulie. 19Na ka aban lɛga ɔdine Herode úfie ɔnwani ulekudi ɔni baalɔ Herodia ɔ́fɔ ku udunkpi ala bamba pii ani na ɔ́bla ɔsu ni, Yohane ɔ́dɔnku-nwu. 20Ɔmɛni ɔsu Herode ɔ́sɔ ɔ́bla lɛla lɛni návi ntu lítulo fui ɔni na ɔ́ya na béti Yohane bátákya ɔtɔ kemo. 21Ka Yohane ɔ́kpila bekyuli fui ntu ɔ́wɔlɔ ni, ɔ́kpila Yesu lɛnɔ ntu. Na uwi ɔni na Yesu ɔkya ɔɔkpali katɔ ni, katɔ kálɛmi. 22Na Katɔti Kɔyu kɔ́yu kúbo kúbelie-nwu lɛlɔ aani abloduma kalɛ. Amu na bénu Katɔti lɛdi ka lɛ́si katɔ lɛnini, “Awɔ ndi mina Ubi Ɔyɔne. Aafɔ́-mi anu geen.” 23Yesu ɔ́fɔ aani akwa aavlatɛ uwi ɔni na úse nwuna kabla kalɔ. Bekyuli kasusu kaatina-ma ka nwuna ɔwɔne ndi Yosef ɔni ɔti ndi Eli 24ɔni ɔti ɔdi Mattat ɔni ɔti ɔdi Lewi ɔni ɔti ɔdi Melki ɔni ɔti ɔdi Yanai ɔni ɔti ɔdi Yosef 25ɔni ɔti ɔdi Matatia ɔni ɔti ɔdi Amos ɔni ɔti ɔdi Nahum ɔni ɔti ɔdi Hesli ɔni ɔti ɔdi Nagai 26ɔni ɔti ɔdi Mahat ɔni ɔti ɔdi Matatia ɔni ɔti ɔdi Semein ɔni ɔti ɔdi Yosek ɔni ɔti ɔdi Yoda 27ɔni ɔti ɔdi Yohanan ɔni ɔti ɔdi Resa ɔni ɔti ɔdi Sorobabel ɔni ɔti ɔdi Sealtiel ɔni ɔti ɔdi Neri 28ɔni ɔti ɔdi Melki ɔni ɔti ɔdi Adi ɔni ɔti ɔdi Kosam ɔni ɔti ɔdi Elmadam ɔni ɔti ɔdi Er 29ɔni ɔti ɔdi Yesu ɔni ɔti ɔdi Elieser ɔni ɔti ɔdi Yorim ɔni ɔti ɔdi Matat ɔni ɔti ɔdi Lewi 30ɔni ɔti ɔdi Simeon ɔni ɔti ɔdi Yuda ɔni ɔti ɔdi Yosef ɔni ɔti ɔdi Yonam ɔni ɔti ɔdi Eliakim 31ɔni ɔti ɔdi Melea ɔni ɔti ɔdi Mena ɔni ɔti ɔdi Matata ɔni ɔti ɔdi Natan ɔni ɔti ɔdi Dawid 32ɔni ɔti ɔdi Yisai ɔni ɔti ɔdi Obed ɔni ɔti ɔdi Boas ɔni ɔti ɔdi Sala ɔni ɔti ɔdi Nahson 33ɔni ɔti ɔdi Aminadab ɔni ɔti ɔdi Admin ɔni ɔti ɔdi Arni ɔni ɔti ɔdi Hesron ɔni ɔti ɔdi Peres ɔni ɔti ɔdi Yuda 34ɔni ɔti ɔdi Yakob ɔni ɔti ɔdi Isak ɔni ɔti ɔdi Abraham ɔni ɔti ɔdi Tera ɔni ɔti ɔdi Nahor 35ɔni ɔti ɔdi Serug ɔni ɔti ɔdi Reu ɔni ɔti ɔdi Peleg ɔni ɔti ɔdi Eber ɔni ɔti ɔdi Sala 36ɔni ɔti ɔdi Kainan ɔni ɔti ɔdi Arfaksad ɔni ɔti ɔdi Sem ɔni ɔti ɔdi Noa ɔni ɔti ɔdi Lamek 37ɔni ɔti ɔdi Metusala ɔni ɔti ɔdi Henok ɔni ɔti ɔdi Yared ɔni ɔti ɔdi Mahaleel ɔni ɔti ɔdi Kainan 38ɔni ɔti ɔdi Enos ɔni ɔti ɔdi Set ɔni ɔti ɔdi Adam ɔni ɔti ɔdi Katɔti.


text: 1Ka Yesu ɔ́su bekyuli bamɛni ala amɛni fui ɔ́wɔlɔ ni, ɔ́tɔlɔ úsie Kapernaum. 2Mmɔ ni, Romafuɔ bekpone unengu ɔdi ɔkya ɔni na mbo kabla ɔblane ɔni na ɔɔyɔ́ geen. Kabla ɔblane ɔmɛni úbo uufi kpakplaa ɔni na ɔɔyɔ́ ukpi muedi. 3Amu ka unengu ɔmɛni únu Yesu kɔku ni, ɔ́tala Yudafuɔ benengu badi ɔnii batásu-nwu na ubo, na ubabwi nwuna kabla ɔblane ɔmɛni ute-nwu. 4Bébo Yesu kudɔ na bébevele-nwu kpakplaa banii, “Ukyuli ɔmɛni ɔ́manku ka ete-nwu kebunku, 5ɔsika ɔɔyɔ́ bula kadi. Na anwu ɔlati ɔ́tu Yudafuɔ kasalakɔ úte-bu.” 6Ɔmɛni ɔsu Yesu ɔ́ta ɔ́siaku-ma. Yesu útagyunku kaduli kammɔ pii ɔdi asa unengu ɔmɛni ɔ́tala nwuna bakpana ɔnii batásu-nwu banii, “Ati, sɔ tebo abi. Ami ni, ntamanku ka awɔ ebo-mi kudɔ na mina kaduli. 7Na ntamanku lɛnɔ ka ami lɛda lɛlɛ-ɔ anumi. Anwuɔsu su fula kenye litemi kani, na mina kabla ɔblane lɛlɔ lɛyu ɔkplu. 8Ami lɛnɔ ndi unengu ɔdi ɔni na nsɔ nkya benengu betulone bamba ɔyikun kalɔ. Na mbo bekpone na bakya-mi kalɔ. Mɔɔsu ɔdi nnii, 'Sie mɛni' na uusié. Na mɔɔsu ɔbambadi lɛnɔ nnii, 'Bo mɛni' na uubo. Na mɔɔsu mina kabla ɔblane nnii, 'Bla lɛni' na ɔɔbla.” 9Ka ɔ́su lɛni ni, ɔ́bla Yesu kalɛ kadi. Amu na únwini na ɔ́su bekyuli lisu lɛni nsiaku-nwu ɔnini, “Mɔɔyá-mii bɛti ka ni, ńtanu bɔfɔtaadi bɔmɛni udu na Israelfuɔ akɔ muedi dii!” 10Amu na bekyuli bani na bátala mmɔ básɔ bénwini bésie kaduli na bátánu ka kabla ɔblane ɔmmɔ ɔlɛ ɔ́ba-nwu. 11Ɔmmɔ kama ni, Yesu úsie ɔma ɔni baalɔ Nain kemo, na nwuna basiakune ku bekyuli pii badi bakɛ basiaku-nwu. 12Uwi ɔni na údu ɔma ɔmmɔ kabanye ni, ɔ́siaku kekwa bablane otogyi ɔdi ka ɔ́si ɔɔlɛ́. Ukpinele ɔdi ubi ɔnanabi unwi pɛ ndi ukpine ɔni na beti béselaku. Na ɔma ɔmmɔ bekyuli pii báka bámana ukpinele ɔmɛni. 13Ka Yesu ɔ́nu uleku ɔmɛni ni, nwuna lɛlɔ lɛ́bla-nwu kɔnyana. Amu na ɔ́su-nwu ɔnini, “Da buwulo ya.” 14Amu na Yesu úsie ɔ́vi-ma ntɛ na útétuku ukpine adaka ɔmmɔ. Amu na bekyuli bani nti ukpine ɔmmɔ bédi bénye. Mmɔ na Yesu ɔ́su ɔnini, “Oklofu! Mɔɔsu-ɔ nnii ta nye!” 15Na ukpine ɔmmɔ ɔ́ta úlie na úse kalɔ ku butemi. Amu na Yesu úti-nwu úte uni. 16Bekyuli bammɔ fui báyia geen, na bémwi Katɔti. Ɔmɛni ɔsu básu banini, “Katɔti kenye udiene ɔni náfɔ kuye geen ɔ́da ɔ́lɛ-bu akɔ! Katɔti ɔ́yu úbo ɔnii ubedie nwuna bekyuli!” 17Yesu lɛlɔ litemi lɛmɛni lɛ́ku lɛ́vi Yudea kalɔ kammɔ ku amadɔ fui. 18Amu uwi ɔni na Yohane basiakune básu Yohane ala amɛni ni, ɔ́lɔ bana akɔ inyɔ badi, 19na ɔ́tala-ma ɔ́kya Blɔti ɔnii betéye-nwu banini, “Awɔ ndi ukyuli ɔni mebo munuu butaasia ukyuli bamba anu?” 20Amu ka bébo Yesu kudɔ ni, básu banini, “Ntu Ɔkpilane Yohane nátala-bu ɔnii bubeye-ɔ bɔnii, 'Awɔ ndi ukyuli ɔni na ndububo munuu butaanu ukyuli bamba ulu?' ” 21Na uwi ɔmmɔ kani kemo ni, Yesu ɔ́bwi bekyuli pii lɛlɛ na ɔ́gya ayu ekpidi, na ɔ́ya na banumbwɛne pii bánu. 22Amu na údie kenye na ɔ́su Yohane batalane ɔnini, “Bɛsɔ binwini na bitásu Yohane ala ani na bɛ́nu na bínu bɛnii banumbwɛne baanu, bani na báfɛ bewi kalɔ beesié, ɔlɛgyie befine lɛlɛ lɛ́ba-ma, batutine beenú, bekpine baata teelie ngba, na mɔɔsu bawabane Katɔti litemi buni. 23Lɛlɔ lɛdubɔyɔ ukyuli ɔni nátanu linyeyɔla lɛdi na mina lɛlɔ.” 24Ka Yohane batu bátɔlɔ kama ni, Yesu úse kalɔ uutemi taasiku Yohane lɛlɔ teete kasalakɔ bekyuli bammɔ ɔnini, “Uwi ɔni na bɛ́lɛ bísie Yohane kudɔ na ketele kemo ni, bi na bɛ́sia anu ka bɛdubo bɔnu? Ukyuli ɔni nse aani livete lɛni na ɔfɛfɛɛ uubó taavinku? 25Bi geen ndi lɛla lɛni na bɛ́lɛ bísie bitánu? Ukyuli ɔni nálɛ bɔkpi ku adala? Bekyuli bani na báda lɛlɔ lɛni na belie ebiti kemo ni, bagadine lɛgbanya na beelie. 26Bɛsu-mi lɛla lɛni na bísie bitánu! Katɔti kenye udiene ɔdi bɔnu na bísie? Sɔsɔ na ɔdi, na mɔɔsu-mii nnii utulo Katɔti kenye udiene. 27Ɔsika Yohane lɛlɔ litemi na Bunweni Kedee Ɔku ɔ́su ɔnii, 'Ndubɔtala ɔtu ɔdi na fula lɛtɔtɔ, na ɔdubɔgyu ɔtɔ-ɔ ɔni ndubɔklibi ulu use ute-ɔ.' ” 28Yesu ɔ́sɔ ɔ́su-ma ɔnini, “Yohane utulo ukyuli biala ɔni na báwɔ na kayawi kamɛni kemo. Nsu ukyuli ɔni na uuubo lɛnyi lɛdi muedi na Katɔ Ɔga Ɔma ni, utulo Yohane.” 29Bekyuli bammɔ fui bénu Yohane litemi buni bɔsu, na ama ku kuyi bafɔne muedi báfɔ lɛla lɛni na Katɔti ɔɔwia taasiku-ma kudɔ ku bana kɔyi kemo, na ɔ́kpila-ma ntu. 30Nsu Ƒarisifuɔ ku ɔda bubo ala batinane béni lɛla lɛni ndi Katɔti lɛyɔla, na bátatuna ka Yohane ɔkpila-ma ntu. 31Yesu úsie anumi ku nwuna butemi na ɔ́su-ma ɔnini, “Ɔfɛni ni, bi na ɔlɛka liti ɔmwi limeyi bekyuli lɛkɔku geen tɔ? Dɛ na bese? 32Bese aani banamu wɛlɛ wɛlɛ bani mɔɔfia na kuyeya. Badi baava taasu bakpanadi banini, 'Búdie uleku buti lɛnu búte-mii, nsu bítatɔ! Búdie lɛkwanu búte-mii, na bítewulo.' 33Ntu Ɔkpilane Yohane úbo na anwu úlie kɔka, na ntɛ lɛnɔ bútetuku-nwu kenye, nsu bɛnii, 'Kɔyu kukpidi kɔsiaku-nwu!' 34Na Ukyuli Ɔyawine Ubi úbo lɛnɔ na anwu ɔ́di na ɔ́ni ntɛ. Na bɛnii, 'Bɛnu ɔdivone ku ntɛkpine ɔmɛni! Ɔdi kuyi bafɔne ku alaekpidi bamba lidu bablane ɔkpana!' 35Nsu bekyuli bani fui nsiaku Katɔti lɛnunda kama ni, beedie taatina ka lɛdi lɛnunda geen.” 36Ƒarisini ɔdi ɔ́lɔ Yesu ɔnii ubadi na nwuna kesii. Na Yesu úsie na útádi. 37Uleku ɔyalɛ ɔdi ɔkya ɔma ɔmmɔ kemo. Amu ka únu banii Yesu úbo Ƒarisini ɔmmɔ kesii ɔnii ubadi ni, úti ɔsii ku inɔmii fɛfɛɛ bɔdi úboku. 38Úbenye Yesu kudɔ na uuwulo teewi-nwu lɛgba lɛlɔ. Na uleku ɔmmɔ úti nwuna lili linwini úni imii bɔni néwi Yesu lɛgba mmɔ, na ɔ́dada-nwu lɛgba. Na úti inɔmii bɔmmɔ úwi Yesu lɛgba lɛnɔ. 39Ka Ƒarisini ɔni nálɔ Yesu bɔdi ɔ́nu ɔmɛni ni, ɔ́bla kasusu ɔnii, “Si ukyuli ɔmɛni ɔdi Katɔti kenye udiene geen ni, nka ɔlɛka ɔnu ɔti uleku ɔni udu nébo uutuku-nwu mɛni, na ɔti lɛyalɛ ngba bɔni lɛnɔ na ulie!” 40Amu na Yesu údie ɔ́lɛ-nwu na ɔ́su-nwu ɔnini, “Simon, mbo lɛla lɛdi na ndubo-ɔ bɔsu.” Amu na Simon ɔnini, “Ala ɔtinane, taasu-mi lɛla lɛmmɔ.” 41Amu na Yesu úse kalɔ na ɔ́su-nwu ɔnini, “Ukyuli ɔdi ɔ́kya ɔni muuvó egulabi teete bekyuli, na nkyuli inyɔ badi bada-nwu kayu. Unwi ɔda egulabi bumomo ɔni mabla aani kɔbuli kunwi lɛyufɔla kayu. Na unyɔdi ɔda abuli leevu lɛyufɔla kayu. 42Bekyuli bamɛni fui ɔdi útakana na ɔfɔ-nwu kayu kamɛni. Anwuɔsu úti kayu kɔmmɔ fui ɔ́kyiɛ-ma. Na nkyuli inyɔ bamɛni kemo ni, ɔmani na aabu anii ɔdubɔyɔ ɔlakɛne ɔmɛni utulo?” 43Amu na Simon ɔnini, “Mɔɔbu nnii ukyuli ɔni na úti kayu kenengudi ɔ́kyiɛ.” Amu na Yesu ɔ́su-nwu ɔnini, “Ásu na ɔ́tɛ.” 44Mmɔ na Yesu únwini útánu uleku ɔmmɔ na ɔ́su Simon ɔnini, “Aanu uleku ɔmɛni? Ka líbo-ɔ kudɔ ni, étete-mi ntu anii nfɔ lɛgba. Nsu uleku ɔmɛni úti nwuna imii ɔ́fɔ-mi lɛgba, na úti nwuna lili linwini úni-ni. 45Átafɔ-mi ku kubiti na akya-mi kɔgbu. Nsu ɔ́si uwi ɔni mbeduo ni, anwu útada tɔ mina lɛgba bɔdada útaya. 46Awɔ étete-mi inɔmii bɔdi anii nkya lili. Nsu anwu úti inɔmii fɛfɛɛ úwi-mi lɛgba fui. 47Anwuɔsu mɔɔsu-ɔ ka ni, na bɔyɔ bɔni na údie ɔ́tina-mi ɔsu ni, ɔ́kɛ nwuna ekpidi pii ani na ɔ́bla fui buti taakyiɛ. Na ukyuli ɔni na blii na béti bákyiɛ-nwu ni, nwuna bɔyɔ lɛnɔ buse blii.” 48Amu na Yesu ɔ́su uleku ɔmmɔ ɔnini, “Ákɛ fula ekpidi buti taakyiɛ.” 49Ka bekyuli bani lɛnɔ nlie kadikɔ mmɔ bénu Yesu lɛla lɛni na ɔ́su ni, béye lɛlɔ banii, “Ɔma na ɔdi mɛni ɔni mɔɔkana na uuti bekyuli ekpidi muedi taakyiɛ-ma?” 50Amu na Yesu ɔ́su uleku ɔmmɔ ɔnini, “Ƒula bɔfɔtaadi búdie-ɔ, ɔsu teesie ku keyi buɛɛ.”


text: 1Na limeyi lɛtɛdi lɛni nsia ni, bekyuli badi baawɛɛ uleku ɔdi na ɔma ɔni baalɔ Kana na Galilea kalɔ lɛlɔ. Mmɔ ni, Yesu uni Maria lɛnɔ ɔ́kya bebunkune bammɔ akɔ. 2Na bálɔ Yesu ku nwuna batɛyane lɛnɔ banii bebo uleku ketikɔ mmɔ. 3Uwi ɔni na ntɛ bɔni básala bɔ́sa ni, Yesu uni úbo Yesu kudɔ úbasu-nwu lɛla lɛni mɔɔlɛ́ mɛni ɔnini, “Ntɛ bɔmmɔ bútedu.” 4Amu na Yesu ɔ́su-nwu ɔnini, “Uleku, ɔɔɔdi awɔ masu-mi lɛla lɛni mabla. Uwi ɔni na mete kebunku útedu tɔ.” 5Mmɔ na Yesu uni ɔ́su kabla bablane bani nnye mmɔ ɔnini, “Binye kagyumana na bɛbla lɛla lɛni na wasu-mii ɔnii bɛbla.” 6Uwi ɔmmɔ ni, atabi kutubwi bonwu aku alɛ mmɔ. Na kadi biala kadubɔfɔ aani alɔkumbwi ene iye aku. Aku na Yudafuɔ béteeti taabla bana lɛlɔ bɔfɔ ɔdi. 7Amu na Yesu ɔ́su kabla bablane bammɔ ɔnii bedu ntu bewi-ku kemo. Anwuɔsu bédu ntu béyile-ku tɛtɛɛtɛ utédu atu. 8Amu na ɔ́su-ma ɔnini, “Bidu bɔdi bisienku ukyuli ɔni muubo ntɛ ɔda.” Na bédu-mu bésienku-nwu. 9Ka unengu ɔmɛni útu ntu bɔni nénwini ntɛ mɛni ɔ́nu ni, útati kesii kani na ntɛ bɔmmɔ bɔ́si. Nsu kabla bablane bani nédu ntu bɔmmɔ ama báti. Anwuɔsu unengu ɔmmɔ ɔ́lɔ uleku ɔgya, 10na ɔ́su-nwu ɔnini, “Bi na ábla mɛni? Ntɛ bɔbuni na bekyuli pii beeti teese kalɔ na si uwi ɔni na báani na búdu-ma ɔkwɛ asa beeti bukpidi teeboku. Nsu awɔ ni, ɔfɛni édie ntɛ bɔbuni keyi!” 11Lɛla lɛni nálɛ na Kana na Galilea mɛni ni, ani ndi akɔla budie taatina edeedi ani na Yesu ɔ́bla. Na ka údie nwuna ɔyikun ɔ́tina lɛni ni, nwuna batɛyane báfɔ-nwu bádi. 12Na uleku buti kama ni, Yesu ku uni ku Yesu banwani ku batɛyane bammɔ bátɔlɔ bésie ɔma ɔni baalɔ banii Kapernaum. Na bélie mmɔ emeyi alɛɛ adi. 13Lebo lɛmmɔ ni, uwi ɔdaku budu ka badi Yudafuɔ Kukpi Lili Bɔvia Limeyi, na Yesu lɛnɔ úsie Yerusalem. 14Ka údu Katɔti kakpakɔ ɔtɔ anumi ni, ɔ́nu ka beyedine belie beeyé ɔmantɛ bakɔ ku bafonu ku babloduma bete lɛkpa. Na egulabi bavumanane lɛnɔ belie bana egulabi kasiakɔ. 15Anwuɔsu Yesu úlii kɔbuli kɔdi ɔ́sala na ɔ́bɔku-ma ku bafonu ku ɔmantɛ bakɔ bammɔ ɔ́lɛku mmɔ. Amu na úgyingya egulabi ammɔ úwi kalɔ na únwini bana ala kasiakɔ úbi kalɔ. 16Amu na úsie bekyuli bani muuyé babloduma kudɔ na ɔ́bɔku-ma ɔnini, “Bɛda ala amɛni bidie mɛni, na biteti mina Ɔti ɔtɔ bitenwini kuye kadikɔ!” 17Mmɔ ni, nwuna batɛyane bényimo lɛla lɛni nkya Bunweni Kedee Ɔku kemo ka Ukyuli Ɔfunadi ɔ́su Katɔti ɔnini, “Ƒula ɔtɔ lɛlɔ bɔnu anumi adubo-mi bugyie na ɔya na bekyuli bekpoku-mi.” 18Na ɔmɛni ɔsu ni, Yudafuɔ batɔnkune bádɔnku Yesu banini, “Ɔma nátala-a lɛla lɛmɛni udu bɔbla? Akɔla budie bɔtina bɔmani na adubɔbla na eti atina-bu kenyekɔ kani na ebo ɔsu na aabla lɛni?” 19Yesu údie kenye ɔnini, “Bɛfɛ Katɔti ɔtɔ ɔmɛni, na ndubɔtalaku-nwu linyene limeyi lɛtɛdi lɛlɔ!” 20Amu na báva básu banini, “Bi na aasu? Bábla kabla akwa aavlene-aku sɔɔn asa na bátu ɔtɔ ɔmɛni! Na awɔ aasu anii adubɔtalaku-nwu enyene emeyi atɛ kemo?” 21Nsu bátati ka Yesu ɔ́tɛmi ɔ́siku nwuna ɔlɔna lɛlɔ aani Katɔti kakpakɔ ɔtɔ ɔmmɔ. 22Kama fui ka Katɔti ɔ́gyila-nwu ɔ́lɛku bekpine akɔ úboku ngba ni, asa na nwuna batɛyane bényimo ka ɔ́su lɛni. Anwuɔsu báfɔ ala ani na bénweni na Bunweni Kedee Ɔku kemo ku ala ani na Yesu ɔ́su mmɔ bádi. 23Uwi ɔni na Yesu ɔ́kya Yerusalem na Kukpi Lili Bɔvia uwi kemo ni, bekyuli pii bánu akɔla lidu lidu lɛni na ɔ́bla na báfɔ-nwu bádi ka ubo Katɔti ɔyikun. 24Nsu Yesu útanyonu lɛlɔ útete bekyuli bammɔ, ɔsika ɔgyi bekyuli fui. 25Anwuɔsu uláwia ka ukyuli ɔdi ɔtina-nwu lɛla lɛdi na ukyuli lɛlɔ, ɔsika anwu ɔlati ɔgyi ukyuli ɔyawine udu geen.


text: 1Yesu ɔ́su-ma ɔnini, “Mɔɔsu-mii geen ka ni, ukyuli ɔni naaadubo kayakun kammɔ kenye bɔsia buduo lɛfonuyu lɛmmɔ kemo mmomu ɔba kama na ɔdubɔkɔ uduo ni, ɔdi uyune ku ala ubilene. 2Na ukyuli ɔni mɔɔsia kayakun kammɔ teeduo ɔba kemo ni, anwu ndi bafonu ɔdane ɔbuni ɔmmɔ. 3Kayakun kenye ɔgyumanane ɔɔlɛmi kayakun kammɔ teete anwu. Na bafonu bammɔ beenú-nwu lɛdi si ɔɔkpali-ma kalɛ na ɔ́sia-ma anyi na ɔɔtɔnku-ma taalɛku. 4Na si ɔ́kpanku-ma ɔ́lɛku ni, ɔɔtɔ-ma lɛtɔtɔ na bafonu bammɔ baasiaku-nwu kama ɔsika bagyi-nwu lɛdi. 5Baaadubo ukyuli bamba bɔsiaku. Mmomu badubukeli batɔlɔ ukyuli ɔbambadi kudɔ, ɔsika baaagyi-nwu lɛdi.” 6Yesu úbo-ma lɛgba lɛmɛni, nsu bétenu lɛla lɛni na ɔ́su-ma kalɔ. 7Ɔmɛni ɔsu ni, Yesu ɔ́sɔ ɔ́su-ma ɔnini, “Mɔɔsu-mii geen ka ni, ami ndi ɔba kayakun ute bafonu bammɔ. 8Bekyuli bani fui nágyu bátɔ-mi lɛtɔtɔ na bébo aani si ami na ɔdi ni, badi beyune ku ala bebilene. Nsu bafonu bammɔ bétenu-ma litemi. 9Ami ndi kayakun kammɔ. Na ukyuli biala ɔni mɔɔsia-mi lɛlɔ teeduo ɔba ɔmmɔ kemo ni, ndubɔfɔ-nwu ngba. Ɔdubuduo mmɔ taalɛ na utaakɛ adila abuni taadi. 10Buyu kani na uyune uubo teebeyu na ɔdu bebuo na ubile ala lɛnɔ. Na ami ni, líbo kalɛ na lɛya na bekyuli belie ngba geen na bakɛ bɔnwuna fui. 11“Ami ndi bafonu ɔdane ɔbuni ɔni nátuna ka ukpi na bafonu bammɔ lili. 12Ukyuli ɔni na kayu kenye na béti-nwu na úbo ɔɔbla kabla ni, uukeli si ɔ́nu ka kegiti kɔdubo. Na ɔda bafonu bammɔ unyene. Ɔsika ɔɔɔdi bafonu ɔdane. Na bafonu bammɔ lɛnɔ baaadi nwuna badi. Anwuɔsu kegiti kɔmmɔ kuufie bafonu bammɔ na kugyingya-ma fui. 13Ukyuli ɔmɛni uukeli, ɔsika kayu kenye na béti-nwu na úbo ɔɔbla kabla. Na ɔɔɔdaku bafonu bammɔ lɛda. 14- 15“Ami ndi bafonu ɔdane ɔbuni. Na aani kalɛ na Ati ɔgyi-mi na ami lɛnɔ ngyi-nwu ni, lɛni kani na ngyi mina bafonu, na ama lɛnɔ bagyi-mi. Na lɛ́tuna ka likpi na bana lili. 16Mbo bafonu babambadi na beeebo lɛfonuyu lɛmɛni kemo tɔ. Na ɔlɛka lɛkpanku ama lɛnɔ liboku. Na badubunu-mi lɛdi. Na bana fui badubunwini bafonu lisu linwi na bafonu ɔdane unwi kalɔ. 17Na Ati ɔɔyɔ́-mi, ɔsika lɛ́tuna ka likpi na bana lili. Ɔmmɔ kama na lɛsɔ linwini libo mbelie ngba. 18Ɔɔɔdi ukyuli ɔdi ndubo-mi bɔkana bɔdu. Mmomu ami ɔlati nénu kalɔ ka likpi. Mbo ɔyikun na lɛkana likpi lɛni. Na mbo ɔyikun lɛnɔ na lɛkana na lɛsɔ linwini libo mbelie ngba. Ɔmɛni ndi lɛla lɛni na Ati úbo-mi ɔda ka mbabla.” 19Na Yesu etemila amɛni ɔsu ni, bule bɔ́sɔ búduo Yudafuɔ bammɔ fui ntɛ. 20Na bana akɔ pii básu banini, “Kɔyu kukpidi kɔsiaku ukyuli ɔmɛni, na uukpi libuo! Bi ɔsu na ɔlɛka binye biteenu ala ani na ɔɔsu?” 21Nsu babambadi lɛnɔ básu banini, “Ukyuli ɔni na kɔyu kukpidi kɔsiaku ni, ulakana na wetemi lɛni! Dɛ na kɔyu kukpidi kɔdubɔya na ɔnumbwɛne ɔsɔ utaanu?” 22Na uwi ɔmmɔ kemo ni, ɔdi kɔyɔ uwi ɔni na Yudafuɔ baadi bana limeyi lɛni baalɔ Kakpakɔ Bɔsɔku Teete Katɔti Limeyi. 23Na Yesu ɔkɛ uusié taavi na kakpakɔ kaduli mmɔ kesii kani baalɔ Salomo lɛgbanya. 24Mmɔ na Yudafuɔ bammɔ bábaka bámana-nwu, na béye-nwu banini, “Uwi ɛlɛ geen na adubunye etédu asa na asu-bu nwaa si awɔ ndi Ukyuli Ɔfunadi ɔmmɔ?” 25Amu na Yesu ɔ́su-ma ɔnini, “Lɛ́ɛsu-mii ɔmɛni ḿbavi, nsu bilafɔ-mi taadi. Na ala ani mɔɔbla ɔkɛnku mina Ɔti ɔyikun lɛlɔ muudie-mi kenye. 26Nsu bilafɔ taadi, ɔsika bɛɛɛdi mina bafonu bammɔ akɔ badi. 27Mina bafonu beenú-mi lɛla lɛni mɔɔsu-ma. Na ngyi-ma. Na ama lɛnɔ basiaku-mi. 28Mɔɔyá na beelie ngba bɔni nsɔ naaadubo bɔsa kudii, na balayii ku udu. Na ukyuli biala ulakana-ma bufie bɔfɔ na mina kɔnu kemo. 29Katɔti ɔni néti-ma úte-mi ni, úbomo útulo lɛla biala na ukyuli biala ulakana-ma bufie bɔfɔ na nwuna kɔnu kemo kudii. 30Ati ku ami fui ni, bekyuli benwi na bɔdi.” 31Mmɔ na Yudafuɔ bammɔ básɔ bála atabi banii beebó Yesu. 32Amu na Yesu úye-ma ɔnini, “Lɛ́bla kabla kabuni pii na bina akɔ, na amii alati bɛ́nu na adi kabla kani na Ati úti ɔ́kya-mi enu kemo ka mbabla. Na ala amɛni akɔ ɔmani lili ɔsu na bɛɛwia ka bibo-mi atabi?” 33Mmɔ na Yudafuɔ bammɔ básu banini, “Ɔɔɔdi ala abuni adi ɔsu na bɔɔwia ka buubó-ɔ atabi. Mmomu ɔni na eedumi Katɔti ɔsu! Ukyuli kani na adi, nsu aawia ka eti lɛlɔ enwini Katɔti!” 34Amu na Yesu údie kenye ɔnini, “Bénweni na Bunweni Kedee Ɔku kemo ka Katɔti ɔ́su ɔnini, 'Bise aani Katɔti.' 35Na bɔgyi ka lɛla lɛni na bénweni bákya Bunweni Kedee Ɔku kemo ni, lɛdi litemi geen lɛni nse lísela uwi fui. Na mmɔ na Katɔti ɔ́lɔ bekyuli bani na ɔ́ya básu nwuna litemi buni ɔnii, 'Bise aani Katɔti.' 36Nsu ami ni, bɔfuna na Ati ɔ́funa-mi ka libo kayawi kamɛni kemo. Na bi ɔsu na bɛɛsu bɛni muudumi Katɔti ka lɛ́su nnii ami ndi Katɔti Ubidi ɔsu? 37Na si ɔɔɔdi mina Ɔti kabla na mɔɔbla ni, bitafɔ-mi bitadi. 38Nsu si anya na mɔɔbla bɔdi ni, si ina bilafɔ ami ɔlati taadi ni, ɔdi ka bɛfɔ ala ani na mɔɔbla anya bɛdi. Na si bɛ́bla lɛni ni, bɛdubɔnu bɔti kɔnakunwi ka Katɔti uliku-mi na ami lɛnɔ nliku-nwu.” 39Mɛni lɛnɔ ni, Yudafuɔ bammɔ básɔ báyɔ ka befie-nwu, nsu ɔ́sɔ ɔ́lɛ-ma enu kemo. 40Ka Yesu ɔ́tɔlɔ-ma kudɔ ni, ɔ́sɔ ɔ́via Yordan ketu na úsie útélie kesii kani na Yohane ɔ́kya útaakpila bekyuli ntu dii. 41Na bekyuli pii bébo-nwu kudɔ. Na básu lɛlɔ banini, “Yohane útabla akɔla budie taatina bɔdi. Nsu lɛla biala na Yohane ɔ́su na ukyuli ɔmɛni lɛlɔ ni, líbo-nwu kemo lɛni.” 42Na bekyuli pii báfɔ Yesu bádi.


text: 1Yesu ɔ́sɔ úsie Galilea Ɛpu kudɔ na úsie ɔɔtina litemi buni lɛmmɔ. Na bekyuli pii bani nábaka bámana-nwu bumomo ɔsu ni, úduo ɔkɔlɔ kemo na úlie ɔkɔlɔ ɔni nsia ntu anumi. Na bekyuli bammɔ bébenye utublii ka Yesu ɔɔtɛmiku-ma. 2Uwi pii na nwuna ala bɔtina kemo ni, agba na uubó teeti teedie lɛla lɛni na ɔɔyɔ́ ka ɔsu kalɔ taatina-ma. Ala ani na ɔ́tina-ma ndi amɛni. 3Ɔ́su-ma ɔnini, “Binu! Uwi ɔdi ni, ɔnana ɔdi úsie kemo ɔnii utágya edula adi. 4Ka ɔkya ɔɔgya edula amɛni ni, adi álɛ ébo kuludɔ, na baasɛ bébo na bála-nya bádi. 5Adi álɛ ébo atabi lɛlɔ, kesii kani na lɛti liiibo pii. Anwuɔsu edula amɛni ákwɛ pla. 6Nsu ka ɔfɛ ɔ́sia ni, áyɛyɛ na ékpi. Ɔsika ana lidu lítakɛ adila ɔ́si atabi ammɔ ɔsu. 7Edula ammɔ adi álɛ ébo liyu akɔ. Na liyu lɛmmɔ líyi lɛ́da-nya na átakɛ lɛlɔ. Anwuɔsu átama bebi. 8Na adi álɛ ébo kalɔ kabuni lɛlɔ. Na ákwɛ, na ádia, na áma bebi. Na adi ánwu ebi liti ku leevu, na adi lɛnɔ ánwu ebi eti anyɔ.” 9Kawɔlɔkɔ ni, Yesu ɔ́su-ma ɔnii, “Anwuɔsu, si bibo atu ni, na binu kaduɛ!” 10Uwi ɔni na Yesu lɛti ulie ni, bekyuli bani nénu nwuna lɛgba lɛmmɔ badi ku nwuna leevu-inyɔ bammɔ bébo-nwu kudɔ na béye-nwu banii udie lɛgba lɛmmɔ kalɔ ute-ma. 11Amu na Yesu ɔ́su-ma ɔnini, “Katɔti úti nwuna lɛga bɔdi abɛla ani na bekyuli pii baaagyi ɔ́tina-mii. Na bakladi bani nkya kama ni, ama agba kemo kani na badubunu etemila. 12Anwuɔsu úbo aani kalɛ na Katɔti kenye udiene ɔdi únweni úse ɔnii, “ 'Badubo bɔnu, nsu balanu baláti. Badubo bunu, nsu belénu kalɔ. Ɔsika ina ka beenú na baanu ni, belénu kalɔ na benwini anumi besienku Katɔti kudɔ na uti bana alaekpidi ɔkyiɛ-ma.' ” 13Amu na Yesu úye-ma ɔnini, “Bilenu lɛgba lɛmɛni kalɔ? Dɛ na bɛdubɔbla asa na binu lɛgba lɛbambadi biala kalɔ? 14Ala ɔgyane ɔmɛni ɔɔgya Katɔti litemi. 15Bekyuli badi bese aani ebi ani nálɛ ébo na kuludɔ. Ka bánya bénu kani na Satan ɔ́da-ni údie-ma kuli kemo ɔ́tɔlɔku. 16Bekyuli babambadi lɛnɔ bese aani ebi ani nálɛ ébo atabi akɔ. Na si uwi ɔni na beenú-ni ni, ebiti aada-ma. 17Nsu litemi lɛmmɔ lidu lítada kalɔ kaduɛ. Báfɔ bádi uwi blii suɛ kani. Nsu si lɛsɛ lɛdi iye bukpoku bɔdi búbo-ma lɛlɔ na litemi lɛmɛni lɛlɔ ɔsu ni, badubunwini baasɔ teesie kama. 18“Na bekyuli badi lɛnɔ bese aani ebi ani nálɛ ébo liyu akɔ. Na ama ndi bekyuli bani nénu litemi buni lɛmɛni, 19nsu kayawi lifu bɔda ku lɛnungyie likpidi na sika lɛlɔ ku ɔlɔna ɔkwɛ adala akya-ma kayi kemo. Ala amɛni ényimi litemi lɛmmɔ na litanwu ebi. 20“Na bekyuli badi lɛnɔ bénu Katɔti litemi aani egyiibi ani nálɛ ébo kalɔ kabuni lɛlɔ. Bekyuli bammɔ báfɔ-ni ku kayi kemo fui. Na uwi ndi uwi ni, baalɛ́ lili na baanwu kɔyu kemo ebi. Badi bese aani edula ani nánwu ebi aavlatɛ, iye liti ku leevu, iye eti anyɔ.” 21Yesu ɔ́sɔ úye-ma úsienku anumi ɔnini, “Ukyuli ɔdi ɔɔtu asogya taakya kagyigyɛ iye nwuna atɛla kalɔ? Ɔɔɔdi asogya kasiakɔ na beeti asogya taasia? 22Lɛla biala lɛni na bekyuli béti babala lɛdubɔlɛ keyi, na Katɔti ɔdububimi lɛla biala na bébi-ni ala. 23Anwuɔsu si bibo atu ni, na binu kaduɛ!” 24Amu na Yesu ɔ́sɔ ɔ́su-ma ɔnini, “Bise atu kaduɛ na lɛla lɛni biinú lɛlɔ! Ɔsika kalɛ na aakɔ́ku bekyuli bamba taanu ni, lɛni kani na Katɔti ɔdubɔkɔku-ɔ bɔnu, utulo muedi! 25Lɛni básu bése ka ukyuli ɔni mbo lɛla lɛdi ni, anwu na Katɔti ɔsɔ ɔdubute ubunku-nwu. Na ukyuli ɔni neeebo lɛla lɛdi na ute ni, ubliidi ɔni na ubo muedi ni, Katɔti ɔdubɔfɔ nwuna fui ɔsiku-nwu kudɔ.” 26Yesu ɔ́sɔ ɔ́su-ma ɔnini, “Katɔti lɛga kadikɔ kese aani ɔnana ɔni nágya egyiibi. 27Ɔɔtɛ taata emeyi biala, na ebi ammɔ aakwɛ́ na aalɛ́ lili. Nsu ɔɔɔgyi kalɛ na ɔ́bla asa na úbo lɛni. 28Kalɔ kani lɛlɔ na báva ala kani mɔɔtumini ebi ammɔ lɛni. Kudeedi, si kɔ́kwɛ ni, kɔdubudie lili asa na nwuna kugyii kɔlɛ. Na si kɔɔlɛ́ lili ni, na kɔɔnwu ebi pii. 29Si ebi ammɔ ábi lɛlɔ ni, na béede-nya. Ɔsika na edula udewi úudu.” 30Yesu úye ɔnini, “Bi na ndubuti Katɔti lɛga kadikɔ bɔkɔku? Bi lɛgba na meti medie-ni kalɔ? 31Use aani si ukyuli úti kegyiibi kebliidi fui na kayawi útáva. 32Uwi uletu asa na kaakwɛ́ na kaabla kugyii. Na kugyii kɔmɛni muubómo teetulo na lɛku egyii fui akɔ. Kɔɔta kɔgba pii na kɔɔbla ɔyuli. Na baasɛ baabla ayu taakya kugyii kɔmmɔ lili.” 33Yesu ɔ́su-ma etemila buni na agba amɛni udu kemo kalɛ na baakana kalɔ bunu. 34Útetemi útete-ma ɔni na útebo agba. Nsu si uwi ɔni na anwu ku nwuna batɛyane lɛti belie ni, na uudie-nya kalɔ taatina-ma. 35Limeyi lɛmmɔ kani useyi uwi ni, Yesu ɔ́lɔ nwuna batɛyane ɔnini, “Bɛya na busie ɛpu ɔmɛni ɔvi ɔni ngye.” 36Anwuɔsu bátɔlɔ bekyuli lisu lɛmɛni kudɔ na bétéduo ɔkɔlɔ ɔdi ɔni kemo na Yesu úuduo úlie kalɔ kemo, na bétiku-nwu báviaku. Lɛkɔlɔ lɛbambadi lɛnɔ lisie mmɔ. 37Kɔnakunwi ni, ɔfɛfɛɛ ubendi ɔdi úse kalɔ uukpó, na uubó ntu teewi ɔkɔlɔ lɛlɔ na buuduo-nwu kemo ɔni na ubu blii na nka ɔkɔlɔ ɔmmɔ uyi na ɔnyi. 38Uwi ɔmmɔ na Yesu ulie ɔkɔlɔ kama na úti lili ɔ́sia ɔsiadi lɛlɔ ɔɔlɛɛ. Amu na nwuna bakpana bágyila-nwu na básu-nwu banini, “Ala ɔtinane, ulekpoku-ɔ ka bɔdaku bukpi?” 39Yesu ɔ́ta únye na údie lɛdi na ɔ́su ɔnini, “Ɔfɛfɛɛ, da bukpo ya!” Na ɔ́sɔ ɔ́su ntu lɛnɔ ɔnini, “Ntu, bla buɛɛ.” Amu na ɔfɛfɛɛ ɔ́da bukpo ɔ́ya, na ntu anumi fui bɔ́bla kpoo. 40Amu na Yesu uuye nwuna batɛyane ɔnini, “Bi ɔsu na bibo lifu lɛni? Bitakɛ tɔ bɔfɔtaadi?” 41Nsu lifu lɛni mɔɔda-ma ɔsu ni, bakya beeye lɛlɔ banii, “Ɔma geen na ukyuli ɔmɛni ɔdi? Na ntu ku ɔfɛfɛɛ fui beenú-nwu litemi!”


text: 1Na Kwasida ɔtanta tutuutu ni, beleku bammɔ bésie kafiɔtɔ kɔtu na bada ala ani fui na báklibi bése. 2Mmɔ ni, bánu ka kafiɔtɔ kammɔ kenye kewi na lɛtabi bonwu lɛni na béti bákalɛ mmɔ lɛlɛ kɔmadɔ. 3Anwuɔsu béduo bésie kafiɔtɔ kammɔ kemo, nsu bátanu Blɔti Yesu ukpine ɔmmɔ. 4Ɔmɛni ɔ́bla-ma dɛye dɛye. Na kɔnakunwi ni, nkyuli inyɔ badi báda bálɛ-ma lɛlɔ. Na bakya lɛwu lɛni muukeye na lɛɛtu anumi. 5Lifu lɛ́da-ma geen ɔni na béboku lɛlɔ kalɔ béte bekyuli bammɔ. Na bekyuli bammɔ béye-ma banini, “Bi ɔsu na bɛɛwia ukyuli ɔni nli ngba na bekpine akɔ? 6Uuubo mɛni. Katɔti ɔ́gyila-nwu! Binyimo lɛla lɛni na ɔ́su-mii uwi ɔni na ɔkya Galilea ɔnii 7ɔlɛka bekyuli beti Ukyuli Ɔyawine Ubi bakya bekyuli bekpidi enu kemo. Na bakana-nwu bamana ugyii lɛlɔ. Na emeyi atɛ kama ni, ɔdubɔsɔ ɔta ɔlɛ bekpine akɔ.” 8Mmɔ ni, beleku bammɔ bényimo nwuna etemila ammɔ. 9Na básɔ bénwini bási kafiɔtɔ kammɔ kudɔ na bátásu batalane leevu-unwi bammɔ ku bakladi fui lɛnɔ ala amɛni. 10Beleku bammɔ ndi Maria Magdalene ku Yohana ku Maria ɔni ndi Yakobo uni. Ama ku beleku babambadi násu batalane bammɔ ala amɛni. 11Nsu batalane bammɔ bákali banii ala ani na beleku bammɔ básu-ma adi kɔdɔlɔ etemila. Na bátafɔ bátadi. 12Nsu Petro ɔ́ta na úkeli úsie kafiɔtɔ kudɔ mmɔ. Na ka úbo kalɔ ɔ́nu kafiɔtɔ kammɔ kemo ni, ɔ́nu ukpine kɔvadi, nsu ɔ́sɔ útanu lɛla lɛdi. Na ɔ́sɔ únwini ɔni na ɔ́bla-nwu dɛye dɛye na ala ani nálɛ ɔ́su. 13Na limeyi lɛmmɔ kani lɛlɔ ni, Yesu basiakune inyɔ badi bakɛ ulu bésela lɛkpaklɔ lɛdi baalɔ banii Emaus kemo. Na ɔdubɔbla aani eluku maatɛ ɔ́si mmɔ útédu Yerusalem. 14Na bakya baatɛmiku lɛlɔ na ala ani fui nálɛ lɛlɔ. 15Ka bakɛ baatɛmi na béduo atɛ amɛni kemo ni, Yesu ɔlati úsie útásiaku-ma na anwu ku-ma bakɛ. 16Bánu-nwu, nsu bátati banii anwu na ɔdi. 17Amu na Yesu úye-ma ɔnini, “Bi na bɛkɛ bɛɛsu na ulu?” Na bédi bénye. Na bana anumi aatina ka bana lɛlɔ lɛ́ɛkywi kafɔ. 18Na bana akɔ unwi ɔni baalɔ banii Kleopa úye Yesu ɔnini, “Awɔ lɛti pɛ ndi ɔfɔ na Yerusalem na átati ala ani nátaalɛ mmɔ emeyi klukui amɛni kemo yoo?” 19Amu na Yesu úye-ma ɔnini, “Bi ala?” Na bédie kenye banii, “Ala ani nálɛku Yesu Nasareni. Ukyuli ɔmɛni ɔdi Katɔti kenye udiene ɔni na Katɔti ku bekyuli fui bánu ka ubo ɔyikun geen na nwuna ablala ku ala ani na ɔ́su fui kemo. 20Yudafuɔ Katɔti bakpane benengu ku bula lɛlɔ badine béti-nwu bákya Roma aban unengu enu kemo na ɔ́du-nwu kukpi kɔtɔ na bákana-nwu bámana ugyii lɛlɔ. 21Nsu abu bɔ́kya bútaasia anu bɔnii anwu ndi ukyuli ɔni ndubɔfɔ Israel bekyuli fui. Na ɔmmɔ kama ni, ɔmwi ndi limeyi lɛtɛdi ka ala amɛni álɛ. 22Bula lɛkpa lɛmɛni akɔ beleku badi báya na bula kayi kábla kalɛ kadi. Ɔsika bésie nwuna kafiɔtɔ kammɔ kudɔ ɔtanta tutuutu ɔmɛni. 23Nsu bátatánu ukpine ɔmmɔ. Na bénwini bábasu-bu banii Katɔti batu badi bédie lɛlɔ bátina-ma. Na básu-ma banii Yesu uli ngba. 24Bula badi akɔ badi bésie kafiɔtɔ kudɔ mmɔ na bátánu kalɛ na beleku bammɔ básu pɛpɛɛpɛ, nsu bátanu-nwu.” 25Amu na Yesu ɔ́su-ma ɔnini, “Bɛ́dɔlɔ! Na bina bɔfɔtaadi na ala ani na Katɔti kenye bediene básu-mii lɛlɔ bɔba! 26Bɛɛɛgyi bɛnii ɔlɛka Ukyuli Ɔfunadi ɔmmɔ ubo abi amɛni udu asa na uduo nwuna lɛga bɔdi bukeye kemo?” 27Na Yesu údie ala ammɔ kalɔ úte-ma ɔ́si ala ani na bénweni bákya Bunweni Kedee Ɔku kemo ɔ́si Mose ɔku ku ala ani fui na Katɔti kenye bediene bénweni ɔkɛnku anwu Yesu ɔmmɔ lɛlɔ. 28Ka badaku lɛkpaklɔ lɛmmɔ budu ni, Yesu ɔ́bla aani si ɔ́vi úsela anumi. 29Nsu bábala-nwu básu banini, “Kadi káasa ɔsu ni, sɔ kya-bu kudɔ mɛni.” Anwuɔsu úsie útéduo-ma kudɔ mmɔ. 30Úlie kalɔ ɔnii ɔɔdiku-ma. Na úti bodobodo na ɔ́gya Katɔti enu, na ɔ́bwɛ-nwu kemo na úti úte-ma. 31Mmɔ na bana anumi ébimi na bánu-nwu báti. Nsu ɔ́yii-ma anumi. 32Amu na básu lɛlɔ banii, “Uwi ɔni na ɔkya ɔɔtɛmiku-bu na uudie Bunweni Kedee Ɔku etemila kalɔ teete-bu na ulu lɛlɔ ni, ebiti adi udu áda-bu kayi kemo.” 33Mmɔ na báta kɔnakunwi na básɔ bénwini bésie Yerusalem. Na bátánu batalane leevu-unwi bammɔ ka básala lɛlɔ ku bekyuli bamba lɛnɔ. 34Na básu-ma banini, “Blɔti ɔ́ta ɔ́lɛ kekpine sɔsɔ, na údie lɛlɔ ɔ́tina Simon.” 35Amu na nkyuli inyɔ bammɔ lɛnɔ bédie kalɔ básu-ma ala ani nálɛ na ulu lɛlɔ ku kalɛ na bánu-nwu báti uwi ɔni na ɔ́bwɛ bodobodo ɔmmɔ úte-ma. 36Ka nkyuli inyɔ bamɛni badaku bana litemi bɔsu ni, kɔnakunwi Yesu úbo úbenye-ma ntɛ. Na ɔ́su-ma ɔnini, “Keyi buɛɛ kasiaku-mii.” 37Lifu lɛ́da-ma geen, na básu banii ukpine kɔyu na baanu. 38Nsu ɔ́su-ma ɔnini, “Lifu litada-mii lɛni! Na bina kasusu lɛnɔ ketefu. 39Bɛnu-mi enu ku lɛgba. Na bituku-mi na bɛnu bɛti ka ami na ɔdi. Ɔsika ukpine kɔyu kuuubo ɔlɔna ku ekubi aani kalɛ na bɛɛnu-mi ka mbo mɛni.” 40Ka ɔ́su lɛni ni, úti nwuna enu ku lɛgba ɔ́tina-ma. 41Ebiti áda-ma geen na ɔ́bla-ma kalɛ kadi ɔni na bátati kalɛ bafɔ badi muedi! Mmɔ na Yesu úye-ma ɔnini, “Adila adi ese?” 42Amu na béti kakpaku kefidi kadi béte-nwu. 43Na ɔ́fɔ-ka ɔ́kun na bana anumi. 44Amu na ɔ́su-ma ɔnini, “Ala amɛni lɛlɔ kɔtɛ geen na lɛ́tɛmiku-mii ɔni na lɛ́kya-mii kudɔ. Ala ani fui na bénweni na Mose ɔda bubo ɔku kemo ku Katɔti kenye bediene ala ani bénweni ku kɔgya ɔku kemo ni, ɔlɛka ebo-nwu kemo lɛni.” 45Mmɔ na ɔ́lɛmi-ma kasusu kalɛ na benu Bunweni Kedee Ɔku kemo etemila ammɔ kalɔ. 46Na ɔ́su-ma ɔnini, “Lɛni na bénweni banii Ukyuli Ɔfunadi ɔmmɔ ɔdububo abi na ɔdubɔta ɔlɛ bekpine akɔ limeyi lɛtɛdi lɛlɔ. 47Na nwuna basiakune badubɔkɔ lɛsa na nwuna lɛnyi kemo bete kalɔ fui bekyuli banii benwini kayi kalɛ na Katɔti uti bana ekpidi ɔkyiɛ-ma. Na lɛsa bɔkɔ bɔmmɔ bɔdubuse kalɔ bɔsi Yerusalem. 48Amii na ɔlɛka bidie litemi lɛmɛni kenye kesii biala. 49Na ami ɔlati ndubuti lɛla lɛni na Katɔti ɔ́su-mii úse limene-mii. Nsu ɔlɛka binye bɛgya Katɔti ɔyikun ɔmɛni na Yerusalem wetédu uwi ɔni na ɔyikun ɔmmɔ ɔsi katɔ ubeduo-mii lɛlɔ kemo.” 50Amu na ɔ́tɔnku-ma na bálɛ Yerusalem ɔmankemo bésie Betania. Mmɔ na ɔ́kɔliku nwuna enu katɔ na úte-ma kusɛ kusɛ. 51Na uwi ɔni kani na uute-ma kusɛ kusɛ mɛni ni, ɔ́tɔlɔ-ma kudɔ na Katɔti úti-nwu úsienku katɔ. 52Amu na bémwi-nwu na bénwini bésie Yerusalem ku ebiti sɔɔn. 53Na beesié Katɔti kakpakɔ busie busie taatágya Katɔti enu uwi biala.


text: 1Amu na Katɔti Kɔyu kútiku Yesu kúsienku ketele kemo kesii kani na ukisine ɔmmɔ ukpoku-nwu ɔnu. 2Na ka Yesu úlie kɔka usien ku ɔfɛ emeyi aavlene kama ni, kɔka kúbo kɔɔda-nwu. 3Amu na ukisine ɔmmɔ úbo-nwu kudɔ na ɔ́su-nwu ɔnini, "Si Katɔti ubidi na adi ni, su atabi amɛni na enwini adila." 4Mmɔ na Yesu údie kenye ɔnini, "Bunweni Kedee Ɔku ɔɔsu ɔnii, 'Adila lɛti eléte ngba. Mmomu Katɔti litemi biala lɛlɔ bɔdi muute ngba geen.' " 5Amu na ukisine ɔmmɔ ɔ́kpanku Yesu úsienku Yudafuɔ ɔma unengudi kemo. Na úti-nwu útényene Yudafuɔ kakpakɔ likpo lɛni nákuku lítulo fui. 6Amu na ɔ́su-nwu ɔnini, "Si Katɔti Ubidi na adi ni, na aba lɛgyu eténye kalɔ. Ɔsika Bunweni Kedee Ɔku ɔɔsu ɔnii, 'Katɔti ɔdubɔtala nwuna batu na bagyu-ɔ bada enu kemo ɔni na fula ɔgba muedi uletulo atabi adi.' " 7Yesu údie kenye ɔnini, "Nsu Bunweni Kedee Ɔku ɔmmɔ ɔɔsu ɔnii, 'Tasɔ fula Unwoti Katɔti anu.' " 8Amu na ukisine ɔmmɔ úti Yesu úsienku kɔbi kangyaa kɔdi lili. Mmɔ na ɔ́tina-nwu kayawi agala ku ana bukeye fui. 9Na ɔ́su Yesu ɔnini, "Si álɛ akɔnkɔ na émwi-mi ni, ndubuti ala amɛni fui lite-ɔ." 10Amu na Yesu údie kenye ɔnini, "Satan, gyu-mi lɛlɔ! Bunweni Kedee Ɔku ɔ́su ɔnii, 'Ƒula Unwoti Katɔti kani na ɔlɛka alɛ akɔnkɔ emwi.' " 11Amu na ukisine ɔmmɔ ɔ́tɔlɔ Yesu kudɔ, na Katɔti batu bébo bébebunku-nwu. 12Uwi ɔni na Yesu únu ka béfie Yohane bákya ɔtɔ ni, ɔ́tɔlɔ úsie Galilea. 13Útelie Nasaret, mmomu úsie útélie Kapernaum, ɔma ɔni na uwi Galilea Ɛpu kudɔ na Sebulon ku Naftali kalɔ lɛlɔ. 14Úlie mmɔ kalɛ na Katɔti Kenye Udiene Yesaia kenye kani na ɔ́su úse kebo kete lɛni ɔnini, 15- 16"Sebulon ku Naftali bekyuli bani nli lɛdisa kemo na ɛpu ulu lɛlɔ na Yordan ketu ɔvi ku Galilea kesii kani na bekyuli bani naaadi Yudafuɔ lɛnɔ belie ni, badubɔnu bukeye. Na bani na belie kukpi ɔgbankpi kemo ni, Katɔti bukeye bɔdubuwi-ma lɛlɔ." 17Ɔ́si uwi ɔni na Yesu útélie Kapernaum ni, úse kalɔ ɔɔkɔ́ lɛsa ɔnini, "Binwini kama bɛkya bina ekpidi, ɔsika uwi ɔni na Katɔti ɔdi lɛga na bula kɔyi kemo úude." 18Na ka Yesu ɔkɛ Galilea Ɛpu kɔtu ni, ɔ́nu banwani inyɔ badi bani ndi asawu bewine. Ama ndi Simon ɔni baalɔ Petro ku ɔnwani Andrea ka bada asawu beedie lɛna na Ɛpu ɔmmɔ kemo. 19Yesu ɔ́su-ma ɔnini, "Ɔ́si ɔfɛni ni, bɛsiaku-mi na lɛtina-mii kalɛ na beedie bekyuli teete Katɔti." 20Mmɔ kani na báda bana lɛsawu béwi na básiaku-nwu kama. 21Amu ka úsie blii ni, ɔ́sɔ ɔ́nu banwani inyɔ badi bani baalɔ Yakobo ku Yohane bani ndi Sebedeo bebi. Ama ku bana ɔti Sebedeo ɔmɛni bakya ɔkɔlɔ kemo baaklibi bana lɛsawu asa na Yesu ɔ́lɔ-ma. 22Mmɔ kani na báda bana ɔti bákya ɔkɔlɔ ɔmmɔ kemo na ama lɛnɔ básiaku-nwu kama. 23Yesu ɔ́vi Galilea kalɔ lɛlɔ fui na ɔ́tina ala na Yudafuɔ kasalakɔ. Na ɔ́kɔ lɛsa na Katɔti lɛgadi litemi buni lɛlɔ. Na ɔ́bwi bekyuli bani muufi lɛlɛ lidu lidu fui. 24Nwuna lɛlɔ litemi lígyingya na Siria kalɔ lɛlɔ fui. Anwuɔsu bekyuli bákpanku balɛne bani na lɛlɛ lidu lidu liikpóku-ma béboku. Na badi ni, ayu ekpidi elie-ma lɛlɔ eekpóku-ma. Na badi beefi kalɛ teebo. Badi lɛnɔ lɛlɔ kakɛ kékpi-ma. Na Yesu ɔ́bwi-ma fui. 25Bekyuli pii bási Galilea ku lɛma linengudi leevu lɛdi kemo ku Yerusalem ku Yudea kalɔ ku Yordan ketu ɔvi fui bábasiaku Yesu kama.


text: 1Gɛ́ ŋwɛ mabɔ ukwéne antɛ Jisɔs Kras mpyáne mfwa Dɛvid, Dɛvid mpyáne Abraham. 2Abraham alu ntɛ Asek, Asek alu ntɛ Jakɔb, Jakɔb alu ntɛ Juda ne aŋmɛ́ bií abi ande. 3Ne Juda alu ntɛ Pɛrɛs ne Sɛra, mmá bwɔ́ akamege Tama. Pɛrɛs alu ntɛ Hɛsrɔn, Hɛsrɔn alu ntɛ Ram. 4Ne Ram alu ntɛ Aminadab, Aminadab alu ntɛ Nashyɔn, Nashyɔn alu ntɛ Salmɔn. 5Salmɔn alu ntɛ Boas ne mma Boas akamege Rahab. Boas alu ntɛ Obɛd, ne mmá Obɛd akamege Rut, Obɛd alu ntɛ Jɛsse. 6Jɛsse alu ntɛ mfwa Dɛvid. Ne mfwa Dɛvid alu ntɛ Solomun, mmá Solomun abɔ́ abɔɔ́ mbɛ abá lé Uriya. 7Ne Solomun alu ntɛ Rehoboam, Rehoboam alu ntɛ Abija. Abija alu ntɛ Asa. 8Asa alu ntɛ Jɛhoshafa, Jehoshafa alu ntɛ Joram, Joram alu ntɛ Usiya. 9Usiya alu ntɛ Jotam, Jotam alu ntɛ Ahas ne Ahas alu ntɛ Hɛsɛkya. 10Hɛsɛkya alu ntɛ Manasɛ, Manasɛ alu ntɛ Ɛmɔs, ne Ɛmɔs alu ntɛ Josaya. 11Gébégé ápyɛné bɔɔ́ Isrɛli né bé ájyɛ ne ɛbwɔ́ né melɔ́ Babilɔn, Josaya abyɛ Jekonɛya ne aŋmɛ́ bií abi ande. 12Ájyɛgé ne bwɔ́ né Babilɔn, Jekonɛya abyɛ Shɛltyɛl, Shɛltyɛl alu ntɛ Sɛrubabɛl. 13Sɛrubabɛl alu ntɛ Abiud, Abiud alu ntɛ Ɛliakim ne Ɛliakim alu ntɛ Asɔh. 14Asɔh alu ntɛ Sadɔk ne Sadɔk alu ntɛ Akim ne Akim alu ntɛ Ɛliud. 15Ɛliud alu ntɛ Ɛliassa, Ɛliassa alu ntɛ Matan ne Matan alu ntɛ Jakɔb. 16Ne Jakɔb alu ntɛ Josɛf, Josɛf ayi menɔ Mɛri. Mɛri abyɛ Jisɔs Muú yi Ɛsɔwɔ akweré ji ɛlá gefwa. 17Mmyɛ ke nnó upyáne ukouko, manlɔ mbaá Abraham ɔ́kwɔ́né mbaá Dɛvid úlú nyá úfyáneúni. Manlɔ ntó mbáa Dɛvid ɔ́kwɔ́ne gébégé ájyɛ́ ne ɛbwɔ́ né Babilɔn úlú ntó úfyáneúni. Ne mámanlɔ gébégé ájyɛ́ ne ɛbwɔ́ né Babilɔn kpaá tɛ gébégé ábyɛné Kras, upyáne úlú nyá ntó úfyáneúni. 18Na ne nebyɛ́né Jisɔs Kras nekɛné. Mma wuú akamege Mɛri. Josɛf abɔ́ akpɛ mambá Meri ayi alu mambyɛ Jisɔs, nsa nnó ɛbwɔ́ ákaá ujɔ́géné atɛ, Mɛri agɛ nnó ji alu ne unɛ né utó Mendoó Ukpea. 19Josɛf akaáge nnó Mɛri alu ne unɛ, ɛlé ji Josɛf alú nyá cho né mbɛ ushu Ɛsɔwɔ, akɛ́lé fɔ́ manchyɛ ji mekpo unɔɔ́ wɔ́, ashuú manwá neba bwɔ́ bíbií. 20Ndɛre ji afɛ́rege depɔ ɛtiré mbɔ, Ɛsɔwɔ atɔ́ ɛkiɛ́nné wuú ɛ́chwɔ́ gáre ji né gejya ɛké, “Josɛf mpyáne Dɛvid, ɔfɔ́gé fɔ́ mansɛ mendée wyɛ Mɛri né neba, néndé ɛlé Mendoó Ukpea ne ɛpyɛɛ́ ji akpané unɛ. 21Ne ji abyɛne nyɛ́ maá mende, ayi áférege nyɛ bɔɔ́ bií né ɛfwyale ɛwé gabo achwɔɔ́ ne ɛwú. Getu ɛyigémbɔ, ɔbɔ mamfyɛ ji mabɔ nnó Jisɔs.” 22Unó bina uko úpyɛɛ́ nnó ɛ́bɛ́ wáwálé nkane Ɛsɔwɔ apyɛ Asaya muú ɛkpávé wuú ajɔɔ́ nnó, 23“Wuúge, gembwɛ́négé mendée gékpáne nyɛ unɛ, gébyɛ́ maá mende, ákuú nyɛ ji nnó Ɛmanuɛl.” Ula útɛné nnó, “Ɛsɔwɔ alu ne ɛsé.” 24Ne Josɛf ápégé géjyá asɛ mendée wuú Meri wyɛ́ ndɛre ɛkiɛ́nné Ɛsɔwɔ ɛgaré ji. 25Yɛ́mbɔ ɛbwɔ́ ákaá ujɔ́géné atɛ wɔ́, kpaá tɛ Mɛri ábyɛné maá wuú mende. Ne Josɛf afyɛ́ ji mabɔ nnó Jisɔs.


text: 1Na ɔmmɔ kama ni, Yesu ɔ́via ɛpu ɔni baalɔ banii Galilea Ɛpu na básɔ baalɔ-nwu Tiberia Ɛpu úsie nwuna ɔvi unyɔdi. 2Na bekyuli pii badi basiaku-nwu, ɔsika bánu akɔla budie bɔtina bɔni na Yesu ɔ́bla na uwi ɔni na ɔ́bwi balɛne ɔsu. 3Amu na Yesu ku nwuna batɛyane bákɔ bésie abi lɛlɔ na bátáyu bélie kalɔ na mmɔ. 4Uwi ɔmmɔ ni, Yudafuɔ Kukpi Lili Bɔvia Limeyi bɔdi uwi ɔdaku budu. 5Amu ka Yesu ɔ́tala anumi na ɔ́nu bekyuli lisu lɛni ndubo-nwu kudɔ mmɔ ni, úye Ƒilipo ɔnini, “Wɛ na bɔdubo adila bɔkɛ buye bute bekyuli bamɛni na badi?” 6Nsu Yesu úye Ƒilipo kenye kammɔ ɔnii uuti ɔkɔku-nwu ɔnu ina ka anwu Yesu ɔgyi lɛla lɛni na anwu ɔlati ɔdubo bɔbla. 7Amu na Ƒilipo údie kenye ɔnini, “Nkyuli eti ene limeyi lɛyufɔla muedi nwuna bodobodo uledu na bekyuli bamɛni fui bakɛ badi blii blii!” 8Amu na Yesu batɛyane akɔ unwi ɔni ndi Andrea na ɔdi Simon Petro ɔnwani ɔ́su-nwu ɔnini, 9“Oklofu ɔdi ulie mɛni na ɔda kakpa bodobodo ɛlɔ ku kɔkpaku inyɔ. Nsu bi na ɔmɛni ɔdubɔbla bekyuli pii bamɛni?” 10Amu na Yesu ɔ́su nwuna batɛyane ɔnini, “Bɛya na bekyuli bammɔ bayu belie kalɔ.” Na livo pii liwi mmɔ, na bana fui báyu bélie kalɔ. Na banana lɛti bumomo bɔbla aani mpimu ɛlɔ. 11Amu na Yesu úti bodobodo ɔmmɔ na ka ɔ́gya Katɔti enu ni, úle-nwu úte bani fui nlie kalɔ mmɔ. Lɛni kani na úti kɔkpaku lɛnɔ úle úte-ma kalɛ na baawia na bádi bémo. 12Ka bádi bémo báwɔlɔ ni, Yesu ɔ́su nwuna batɛyane ɔnini, “Bɛsala kɔkɛ kɔni nébu lisu kalɛ na ɔdi ulebie.” 13Anwuɔsu básala kakpa bodobodo kɔkɛ kɔmmɔ fui na kúyi kɔgyigyɛ leevu-inyɔ. 14Amu ka bekyuli bammɔ bánu akɔla budie taatina bɔmɛni ni, básu banini, “Sɔsɔ anwu ndi Katɔti Kenye Udiene ɔni mebo kayawi.” 15Na ka Yesu ɔ́nu ɔ́ti ka báyɔ ka beefie-nwu ɔkplu bɔdi besie lɛga ɔsu ni, ɔ́sɔ ɔ́kpɛ ɔ́lɛ-ma akɔ úsie abi lɛlɔ anwu lɛti. 16Na useyi uwi ɔmmɔ ni, nwuna batɛyane báyu bésie ɛpu kɔtu. 17Na bákɔ béduo ɔkɔlɔ kemo, na bávia bésela Kapernaum, ɔsika kadi kása na Yesu útebo-ma tɔ kudɔ. 18Uwi ɔmmɔ ni, ɔfɛfɛɛ kpakplaa ɔdi úbo uukpó ɔni náya na ɛpu ɔmmɔ uukpóku lɛlɔ. 19Uwi ɔni na béesie ɔgyu na ntu bɔmmɔ anumi aani eluku atɛ iye ene ni, bánu ka Yesu úsie ɔdubo ntu anumi na ɔ́kpɛ úde ɔkɔlɔ ɔmmɔ. Ɔmɛni ɔsu ɔtɔtɔ ɔ́gyu-ma! 20Nsu ɔ́su-ma ɔnini, “Bitayia! Ami na ɔdi.” 21Amu na lɛlɔ lɛ́yɔ-ma! Na ka Yesu ɔ́kɔ úduo ɔkɔlɔ kemo ni, bánu ka béduo likpo lɛni bésela kɔnakunwi. 22Ka kadi kégye ni, bekyuli bani náfɔ lɛlɔ bátɛ ɛpu ɔvi ɔmmɔ ni, bánu ka nka ɔkɔlɔ unwi pɛ ntɛ ɛpu kɔtu mmɔ. Na uwi ɔni na Yesu batɛyane bammɔ béduo ɔkɔlɔ ɔmmɔ kemo na baavia ketu ni, nka Yesu ɔɔɔsiaku-ma. 23Uwi ɔmmɔ kemo ni, lɛkɔlɔ bamba lɛni nási Tiberia líbo líbedi línye-ma kudɔ na kesii kani na Yesu úti bodobodo úte-ma na bádi mmɔ uwi ɔni na Blɔti ɔ́gya Katɔti enu ɔ́wɔlɔ kemo. 24Anwuɔsu ka bekyuli bammɔ bánu ka Yesu iye nwuna batɛyane beeenye mmɔ ɔsu ni, ama alati bákɔ béduo lɛkɔlɔ lɛmmɔ kemo na bátɔlɔ bésie Kapernaum batáwia Yesu. 25Ka bánu Yesu na ɛpu ɔvi ɔmmɔ ni, béye-nwu banini, “Ala ɔtinane, uwi ɔmani na ébo mɛni?” 26Amu na Yesu údie kenye ɔnini, “Mɔɔsu-mii geen ka ni, bodobodo ɔni na bɛ́kɛ bɛ́di bímo ɔsu na bɛɛwia-mi. Na ɔɔɔdi ɔni na bínu akɔla budie taatina ani na lɛ́bla kalɔ ɔsu. 27Bitekpoku lɛlɔ bitawia adila ani muubie kama ulu. Mmomu bɛwia adila ani neeebie na ese ésela uwi fui. Adila ammɔ udu na ami Ukyuli Ɔyawine Ubi ndubo-mii bute. Ɔsika ami na Katɔti ɔ́sia kɔnu úse.” 28Mmɔ na bekyuli bammɔ béye Yesu banini, “Bi na ɔlɛka bɔbla si bɔnii bɔɔbla kabla kani na Katɔti ɔɔwia?” 29Amu na Yesu údie kenye ɔnini, “Lɛla lɛni na Katɔti ɔɔwia ka bɛbla ndi ka bɛfɔ ukyuli ɔni na ɔ́tala bɛdi.” 30Amu na básɔ béye-nwu banini, “Akɔla budie taatina bɔmani na adubɔtina-bu kalɛ na bɔfɔ-ɔ bɔdi? Bi na aakana bɔbla? 31Bula bati kuuku bádi adila ani baalɔ banii mana na ketele kemo aani kalɛ na ɔkya Bunweni Kedee Ɔku kemo banii, 'Úte-ma adila ɔ́siku katɔ na bádi.' ” 32Mmɔ na Yesu ɔ́su-ma ɔnini, “Mɔɔsu-mii geen nnii ɔɔɔdi Mose néte-mii adila ani nási katɔ. Mmomu mina Ɔti ni, anwu muute adila geen ani nási katɔ ébo. 33Ɔsika Katɔti adila geen ani na uute bekyuli ndi ami ɔni mɔɔyá na bekyuli beelie ngba.” 34Anwuɔsu básu-nwu banini, “Ati, teete-bu adila ɔmɛni uwi biala.” 35Mmɔ na Yesu ɔ́su-ma ɔnini, “Ami ndi adila ani mɔɔyá na bekyuli beelie ngba. Na ukyuli ɔni muubo-mi kudɔ ni, kɔka kɔsɔ kulada-nwu. Na ukyuli ɔni mɔɔfɔ́-mi taadi ni, utukwɛ ɔsɔ ulada-nwu kudi kudii. 36Nsu lɛ́su-mii nnii ina ka bɛ́ɛnu-mi ni, bilafɔ-mi taadi. 37Bekyuli bani fui na Ati úte-mi ni, badubo-mi kudɔ. Na bani muubo-mi kudɔ mmɔ ni, lɛɛɛdubo-ma buni. 38Ɔsika ńtasi katɔ ńtebo nnii mɔɔbla ami ɔlati lɛfɔyɔ. Mmomu líbo nnii mbabla anwu ɔni nátala-mi lɛfɔyɔ. 39Na ukyuli ɔni nátala-mi lɛfɔyɔ ndi ka bekyuli bani fui na úte-mi ni, naaayila bana akɔ ɔdi, mmomu kalɛ na lɛgyila-ma na bana fui basɔ bata bebelie ngba na limeyi likplodi lɛlɔ. 40Ɔsika lɛla lɛni na mina Ɔti ɔɔwia ndi ka ukyuli biala ɔni muuti anu taasia ami Katɔti Ubidi lɛlɔ na ɔ́fɔ-mi ɔ́di ni, ɔdubɔkɛ ngba bɔni nsɔ naaadubo bɔsa kudii na lɛgyila-nwu na limeyi likplodi lɛmmɔ lɛlɔ na ɔsɔ ubelie ngba.” 41Amu na Yudafuɔ bammɔ bése kalɔ baatɛmi teewi-nwu, ɔsika ɔ́su ɔnii, “Ami ndi adila ani nási katɔ líbo” ɔsu. 42Anwuɔsu béye banii, “Ɔɔɔdi Yesu ɔmɛni ndi Yosef ubidi yoo? Bɔgyi ɔti ku uni. Dɛ na ɔ́bla na ɔɔsu ɔnii, 'Katɔ na lɛ́si líbo'?” 43Amu na Yesu údie kenye ɔnini, “Bɛda bɔdɔ na bina lɛlɔ kemo bɛya. 44Ukyuli ɔdi ulakana-mi kudɔ bubo si ɔɔɔdi Ati ɔni nátala-mi náya na ɔ́ni úde-mi. Na ndubɔgyila-nwu na limeyi likplodi lɛlɔ. 45Katɔti kenye udiene ɔdi únweni ɔnii, 'Katɔti ndubɔtina bana fui ala.' Anwuɔsu ukyuli biala ɔni nénu na ɔ́tɛya ala ɔ́siku Ati kudɔ ni, anwu muubo-mi kudɔ. 46Ɔmɛni ulátina ka ukyuli ɔdi ɔ́ɔnu Ati ɔmmɔ. Mmomu ami ɔni lɛti nási Katɔti kudɔ ni, ami lɛti náanu-nwu. 47Mɔɔsu-mii geen ka ukyuli ɔni mɔɔfɔ́-mi taadi ni, uulie ngba bɔni nsɔ naaadubo bɔsa kudii. 48Ami ndi adila ani muute ngba. 49Bina bati kuuku bádi adila ani baalɔ banii mana na ketele kemo, nsu békpi. 50Nsu adila ani nási katɔ áyu ébo ni, adi adila ani udu na ukyuli biala ɔni madi-nya ni, ulekpi. 51Ami ndi adila ani muute ngba. Na lɛ́si katɔ lɛ́yu líbo. Ukyuli biala ɔni mɔɔdi adila amɛni adi ni, ɔdubo ngba bulie uwi fui. Na adila ani ndubute bekyuli ni, anya ndi mina ɔlɔna.” 52Ɔmɛni ɔsu Yudafuɔ bammɔ bésie kalɔ baakya unyefi kpakplaa na ama alati akɔ banini, “Dɛ na ukyuli ɔmɛni wakana-bu nwuna ɔlɔna buti bute ɔnii bɔdi?” 53Amu na Yesu ɔ́su-ma ɔnini, “Mɔɔsu-mii geen ka ni, si bítadi ami Ukyuli Ɔyawine Ubi ɔlɔna na bɛni mina ubugya ni, biiibo ngba bɔdi na bina lɛlɔ kemo. 54Ukyuli ɔni mɔɔdi mina ɔlɔna na ɔɔní mina ubugya ni, anwu muulie ngba bɔni nsɔ naaadubo bɔsa kudii. Na ndubɔgyila-nwu na limeyi likplodi lɛlɔ. 55Ɔsika mina ɔlɔna ɔdi adila geen na mina ubugya lɛnɔ ɔdi lɛla lɛnidi geen. 56Ukyuli ɔni mɔɔdi mina ɔlɔna na ɔɔní mina ubugya ni, ɔɔbla ku-mi unwi, na ami lɛnɔ mɔɔbla ku-nwu unwi. 57Kalɛ na Ati ɔni nli ngba ɔ́tala-mi na ɔkɛnku anwu ɔsu na nli ngba ni, lɛni kani na ukyuli ɔni mɔɔdi mina ɔlɔna lɛnɔ welie ngba ɔkɛnku ami ɔsu. 58Anwuɔsu ɔmɛni ndi adila ani nási katɔ áyu ébo. Na aaadi ani udu na bina bati kuuku bádi nsu békpi. Ukyuli ɔni madi adila ani mɔɔsu mɛni ni, ɔdubulie ngba uwi fui.” 59Ala amɛni na Yesu ɔ́tina-ma na Yudafuɔ kasalakɔ na Kapernaum. 60Ka nwuna basiakune pii bénu ɔmɛni ni, básu banii, “Litemi lɛmɛni kalɔ bunu bubo ɔkplu geen, énu! Ɔma ndubɔkana na use atu unu lɛmɛni?” 61Nsu ina ka ukyuli ɔdi útasu Yesu lɛla lɛdi ni, únu ka baadɔ na bana lɛlɔ kemo na úye-ma ɔnini, “Lɛla lɛmɛni lɛtu-mii atu? 62Amu dɛ na wabla-mii si banii bɛ́nu ka ami Ukyuli Ɔyawine Ubi lɛ́kɔ lísela katɔ kesii kani na nka nli? 63Katɔti Kɔyu muute ngba. Na ukyuli ɔlɔna ɔɔɔdi lɛla lɛdi. Ala ani fui na mɔɔsu-mii ni, ndanku Katɔti Kɔyu kɔni muute ngba úboku-mii. 64Nsu bina akɔ badi balafɔ-mi taadi.” Yesu ɔ́su ɔmɛni ɔsika ɔ́si kalɔ kesekɔ fui ni, ɔ́ti bekyuli bani naaadubo-nwu bɔfɔ bɔdi ku ukyuli ɔni ndububo-nwu kakya bɔkya. 65Amu na ɔ́su ɔnini, “Ɔmɛni ɔsu na lɛ́su-mii nnii ukyuli ɔdi ulakana-mi kudɔ bubo si ɔɔɔdi Ati náya na ɔ́kɛ ulu ɔmmɔ.” 66Na ɔmɛni kama ni, nwuna basiakune pii bénwini kama na básɔ bátasiaku-nwu. 67Amu na Yesu úye nwuna batalane leevu-inyɔ bammɔ ɔnini, “Amii lɛnɔ bɛɛwia ka bɛsɔ binwini yoo?” 68Amu na Simon Petro údie kenye ɔnini, “Blɔti, ɔma kudɔ na búnwini búsela? Awɔ nda ngba bɔni nsɔ naaadubo bɔsa kudii etemila. 69Na abu bɔ́ɔfɔ bɔdi na bɔ́ɔnu bɔ́ti ka awɔ ndi Katɔti Ubidi Kedee ɔmmɔ.” 70Amu na Yesu údie kenye ɔnini, “Ami náfuna bina leevu-inyɔ bamɛni ina ka bina akɔ unwi ɔdi ukisine.” 71Yesu ɔ́su ɔmɛni ɔ́siku Yuda ɔni ndi Simon Iskariot ubidi lɛlɔ. Ɔsika na bana leevu-inyɔ akɔ ni, anwu ndubo-nwu kakya bɔkya.


text: 1Na Kwasida ɔtanta tutuutu uwi ɔni kemo na kadi kátabla tɔ nwaa ni, Maria Magdalene úsie kafiɔtɔ kammɔ kudɔ na útánu ka lɛtabi lɛni na béti bébi ubu ɔmmɔ kenye lɛsɔ liiibi. 2Anwuɔsu úkeli úsie Simon Petro ku ɔtɛyane ɔni na Yesu ɔɔyɔ́ mmɔ kudɔ. Na útásu-ma ɔnini, “Bekyuli badi bétédie Blɔti na kafiɔtɔ kammɔ kemo bátɔlɔku. Na bɔɔɔgyi kesii kani na béti-nwu bétése!” 3Amu na Petro ku ɔtɛyane ɔbambadi ɔmmɔ bátɔlɔ bésie kafiɔtɔ mmɔ. 4Bana inyɔ fui bakɛ beekeli usi, nsu ɔtɛyane ɔbambadi ɔmmɔ ɔ́vi Petro na ɔ́ka-nwu kafiɔtɔ kudɔ mmɔ budu. 5Úbo kalɔ na ɔ́nu adi afualadi abuni ammɔ, nsu úteduo kafiɔtɔ ɔtɔ ɔmmɔ kemo. 6Simon Petro ɔni nkpɛ kama lɛnɔ úubo úbeduo, na anwu ɔ́vi úduo kafiɔtɔ kammɔ kemo na ɔ́nu adi afualadi ammɔ ka ewi. 7Na kɔdi kɔni na béti bamana Yesu lili lɛnɔ kɔtɛ mmɔ. Nsu kɔɔɔtɛ adi afualadi ammɔ kudɔ. Mmomu báfɛ aku lɛti báva kɔmadɔ. 8Mmɔ ni, ɔtɛyane ɔbambadi ɔni náka bukeli butédu kafiɔtɔ kammɔ kɔtu lɛnɔ úduo ɔtɔ ɔmmɔ kemo. Na útánu ala ammɔ lɛni kani, na ɔ́fɔ ɔ́di. 9Nsu úti úbeduku uwi ɔmmɔ lɛlɔ ni, bétenu tɔ kalɔ ka Yesu ɔdubɔta bɔlɛ kekpine aani kalɛ na bénweni na Bunweni Kedee Ɔku kemo. 10Amu na batɛyane bammɔ bénwini bésie kaduli. 11Nsu Maria úbo unye kafiɔtɔ kammɔ anumi na uuwulo. Nsu uwi ɔni na unye uuwulo ni, ɔ́sɔ úbo kalɔ ɔ́nu kafiɔtɔ kammɔ kemo. 12Mmɔ ni, ɔ́nu Katɔti batu inyɔ badi ka bakya lɛwu lɛfualadi belie mmɔ. Unwi ulie kesii kani na Yesu ɔ́tɛ lili kakɛ, na ɔkladi lɛnɔ ulie úsie lɛgba kakɛ. 13Amu na béye-nwu banini, “Uleku, bi ɔsu na eewulo?” Mmɔ ni, Maria lɛnɔ údie kenye ɔnini, “Bekyuli badi bébeti mina Ati bátɔlɔku. Na lɛɛɛgyi kesii kani na béti-nwu bésienku!” 14Amu ka ɔ́tu únwini ni, ɔ́nu ka Yesu unye. Nsu Maria útati ɔnii Yesu na ɔdi. 15Amu na Yesu lɛnɔ úye-nwu ɔnini, “Uleku, bi ɔsu na eewulo? Ɔma na aawia?” Nsu Maria ɔ́kali ɔnii anwu mɔɔnu kafiɔtɔ kammɔ lɛlɔ. Anwuɔsu na ɔ́su-nwu ɔnini, “Ati, buvele, si awɔ nédie-nwu átɔlɔku mɛni ni, na atina-mi kesii kani na éti-nwu étése, na lisie ntéti-nwu mmɔ.” 16Amu na Yesu ɔ́kpali-nwu ɔnini, “Maria!” Mmɔ ni, Maria únwini ɔ́nu-nwu, na ɔ́su na Hebri lɛdi kemo ɔnini, “Rabuni!” Na nwuna kalɔ ndi Ala Ɔtinane. 17Mmɔ ni, Yesu ɔ́su-nwu ɔnini, “Tatu tada-mi, ɔsika ńtenwini tɔ ńtesie Katɔti kudɔ. Mmomu teesie mina banwani kudɔ na atásu-ma anii línwini lísela mina Ɔti ɔni ndi Katɔti kudɔ. Na anwu ndi amii lɛnɔ Ɔti ku bina Katɔti.” 18Anwuɔsu ni, Maria Magdalene úsie na útásu batɛyane bammɔ ka anwu ɔ́nu Blɔti. Na lɛla lɛni na Yesu ɔ́su-nwu ni, ɔ́sɔku-ni ɔ́su batɛyane bammɔ. 19Na Kwasida kadi kammɔ useyi ni, batɛyane bammɔ básala na bákalɛ lɛlɔ bákya ɔtɔ kemo ka baayia Yudafuɔ benengu bammɔ ɔsu. Amu na Yesu úbo úbenye-ma ntɛ, na ɔ́su-ma ɔnini, “Keyi buɛɛ kasiaku-mii.” 20Ka ɔ́su-ma ɔmɛni ɔ́wɔlɔ ni, Yesu úti nwuna enu ku ɔfɛnyi ɔ́tina-ma. Na lɛlɔ lɛ́yɔ batɛyane bammɔ ka bánu Blɔti ɔsu. 21Ɔmmɔ kama ni, Yesu ɔ́sɔ ɔ́su-ma ɔnini, “Keyi buɛɛ kasiaku-mii. Kalɛ na Ati ɔ́tala-mi ni, lɛni kani na ami lɛnɔ mɔɔtala-mii.” 22Mmɔ ni, ɔ́nwuna úwi-ma na ɔ́su-ma ɔnini, “Bɛfɔ Katɔti Kɔyu. 23Na si bíti bekyuli ekpidi bɛ́kyiɛ-ma ni, ɔɔtina ka Katɔti lɛnɔ úti ɔ́kyiɛ-ma. Nsu si bíteti bítakyiɛ-ma ni, ɔɔtina ka Katɔti lɛnɔ úteti útakyiɛ-ma.” 24Uwi ɔni na Yesu úbo-ma kudɔ mmɔ ni, batɛyane leevu-inyɔ bammɔ akɔ unwi ɔni baalɔ Toma na basɔ baalɔ-nwu Nta Ubi ni, uuubo-ma akɔ. 25Anwuɔsu ka úbebo ni, batɛyane bakladi bammɔ básu-nwu banini, “Abu bɔ́ɔnu Blɔti!” Amu na Toma ɔ́su-ma ɔnini, “Si ńtanu kɔbwɛlɛ efi lɛtaala na nwuna enu na liti mina lɛnimi lɛkya-nya kemo na liti mina kɔnu lɛkya-nwu ɔfɛnyi ni, lɛɛɛdubo bɔfɔ bɔdi.” 26Amu na Kwasida unwi kama ni, batɛyane bammɔ básɔ bása belie ɔtɔ kemo, na Toma lɛnɔ ɔkya-ma akɔ. Básɔ bákalɛ ɔtɔ ɔmmɔ lɛni kani. Nsu Yesu úbo na úbenye-ma ntɛ, na ɔ́su-ma ɔnini, “Keyi buɛɛ kasiaku-mii.” 27Amu na ɔ́su Toma ɔnini, “Bo, na ebeti fula lɛnimi akya mɛni. Na anu mina enu. Na eti fula kɔnu akya-mi ɔfɛnyi. Na ada fula tafɔ tadi aya. Na afɔ adi ɔfɛni kani!” 28Ka Yesu ɔ́su-nwu lɛni ni, Toma údie kenye ɔnini, “Mina Ati ku Katɔti!” 29Amu na Yesu ɔ́su-nwu ɔnini, “Áfɔ ádi ka ánu-mi ɔsu. Bekyuli bani náfɔ bádi asa na bánu-mi ni, badubɔkɛ lɛlɔyɔ teetulo!” 30Yesu ɔ́bla akɔla budie taatina pii na nwuna batɛyane anumi. Nsu ńtenweni-nya ńtakya ɔku ɔmɛni kemo. 31Na amɛni kani na línweni líse kalɛ na bɛfɔ bɛdi ka Yesu ndi Ukyuli Ɔfunadi ɔmmɔ. Na anwu ndi Katɔti Ubidi ɔni na si bɛ́fɔ-nwu bɛ́di ni, na ɔya na bilie ngba na nwuna ɔyikun kemo.


text: 1Amu na uwi ɔni na bɔ́kada lɛlɔ bɔ́wɔlɔ ni, bútéduo ɔkɔlɔ kemo na bɔ́via búsie Ko. Amu na kadi kégye ni, bútéduo Rodo na bɔkɛ mmɔ bɔ́vi búsie Patara. 2Na mmɔ na bútéti ɔkɔlɔ ɔdi ɔni nésela Ƒoinike, na bɔ́tɔlɔ. 3Amu na bɔ́nu Kipro kalɔ, na bɔ́da mmɔ bɔ́va na búti bɔ́yu kada kakɛ búsie bútáyu Tiro. Na bútásia kesii kani na badubudie ala ani nkya ɔkɔlɔ ɔmɛni kemo fui. 4Amu na bɔ́lɛ búsie ɔmankemo bútánu bafɔtaadine bani nkya mmɔ. Na ka bɔ́nu-ma ni, búlie-ma kudɔ emeyi maatɛ. Na ka Katɔti Kɔyu kúdie kɔ́tina bafɔtaadine bamɛni lɛla lɛni mebo Paulo lɛlɔ ni, ama bálɛ Paulo banii ɔsɔ utesie Yerusalem. 5Amu na uwi ɔni na búlie-ma kudɔ bɔ́wɔlɔ na búsela ni, bafɔtaadine bamɛni ku bana beleku ku bebi fui béti-bu bétésie ɛpu kɔtu, na bula fui bɔ́lɛ akɔnkɔ na bɔ́kpali katɔ. 6Amu na bɔ́kada lɛlɔ na bɔ́gyu bútéduo ɔkɔlɔ kemo, na ama lɛnɔ bénwini bésie bana kɔduli. 7Amu ka bɔ́ta Tiro ni, bútédi búnye Ptolemai. Mmɔ na bútégyele bafɔtaadine bani nkya mmɔ, na búlie-ma kudɔ limeyi linwi. 8Amu ka kadi kégye ni, bɔ́ta mmɔ búsie Kaesarea. Na bútéduo Litemi Buni Lɛsa Ɔkɔne Ƒilipo kesii. Anwu ndi bebunkune maatɛ bani na bédie na Yerusalem akɔ unwi. 9Na ubo bebi begblebi ine bani neeelie agya na badi Katɔti kenye bediene. 10Amu na búlie mmɔ emeyi pii adi. Na uwi ɔni na bɔkya mmɔ ni, Katɔti kenye udiene ɔdi ɔni baalɔ Agabo ɔ́si Yudea úbo mmɔ. 11Amu ka úbo-bu kudɔ ni, ɔ́fɛnimi kabuli kani nda Paulo kevobi na únyimi anwu ɔlati enu ku lɛgba na ɔ́su ɔnini, “Katɔti Kɔyu kɔɔsu ka lɛni na Yudafuɔ badubunyimi ukyuli ɔni mbo kabuli kamɛni na Yerusalem na beti-nwu bakya ama bani naaadi Yudafuɔ lɛlɔ badine enu kemo.” 12Amu ka búnu etemila amɛni ni, abu ku bekyuli bani nkya mmɔ fui búvele Paulo bɔnii utesie Yerusalem. 13Mmɔ na ɔ́su-bu ɔnini, “Bi ɔsu na biiwulo na bɛɛfɛ-mi enu lɛni? Ami lɛ́tuna ka benyimi-mi na Yerusalem, na likpi lite Blɔti Yesu lɛnyi.” 14Amu na uwi ɔni na bɔ́nu bɔ́ti ka bulakana-nwu kasusu bunwini ni, bɔ́da-nwu bɔ́nyonu na bɔ́su bɔnini, “Babla Unwoti lɛfɔyɔ.” 15Amu na emeyi adi kama ni, bɔ́sala bula ala fui lisu na bɔ́tɔlɔ búsie Yerusalem. 16Na Kaesarea bafɔtaadine badi básiaku-bu. Na bákpanku Kiproni unengu ɔni baalɔ banii Mnason bada banii butéduo-nwu kudɔ na mmɔ. Na unengu ɔmɛni ɔdi ɔfɔtaadine ɔ́si kukuuku. 17Amu ka búduo Yerusalem ni, bafɔtaadine bani nkya mmɔ báfɔ-bu kaduɛ. 18Na ka kadi kégye ni, Paulo útiku-bu na búsie bútánu Yakobo ku Yerusalem bafɔtaadine benengu. 19Na ka búgyele-ma bɔ́wɔlɔ ni, Paulo ɔ́su-ma ala ani fui na Katɔti ɔ́bla ɔ́kɛnku-nwu lɛlɔ na bekyuli bani naaadi Yudafuɔ akɔ. 20Ɔmɛni ɔsu ni, bana fui bémwi Blɔti. Amu na básu-nwu banini, “Ɔnwa ɔyɔne, agyi lɛla lɛni nálɛ Yerusalem mɛni. Yudafuɔ mpimu mpimu badi bakya bani náfɔ bádi na bada Mose ɔda bubo bɔmmɔ kpakplaa. 21Badi básu-ma ka awɔ nátina Yudafuɔ bani nkya ekpo ekpo anii batasiaku Mose ɔda bubo ku bula ɔdi bɔbla kama, na ásu lɛnɔ ka betekulo bana bebi ago lɛnɔ. 22Ɔmɛni ɔsu bi na ɔlɛka bɔbla ɔfaani? Bɔgyi ka badubutiku lɛlɔ na bebo. Ɔsika badubunu ka ébo-bu kudɔ mɛni.” 23Amu na béte-nwu kasusu kadi banini, “Bubo nkyuli ine badi na bula ɔma mɛni, bani nése kenye. 24Ti-ma sienku Yudafuɔ kakpakɔ mmɔ na ebunku-ma na bana lili bukpeyi kayu bɔfɔ. Ɔmɛni ndubɔya na ukyuli biala ɔnu ka ɔkɔ na bányi básia-a, na awɔ lɛnɔ ada Mose ɔda bubo bɔmmɔ kaduɛ. 25Na ama bani naaadi Yudafuɔ na bénwini bafɔtaadine ni, búnweni-ma ɔku na bɔ́su-ma ka ni, bada ala ani na béti bákpa béte bafiɔ bɔdi baya ku ubugya bɔni baya, na batakun bebuo bani na bélii-ma amɔ bádu, na batadi kɔsɔnɔ.” 26Anwuɔsu ka kadi kégye ni, Paulo útiku banana bammɔ na bésie batábla lɛlɔ buveli ɔdi ɔmmɔ. Nwuna kama úsie Yudafuɔ kakpakɔ na útéte bakpane bɔti emeyi ani kama asa na lɛlɔ buveli ɔdi ɔmmɔ webo kawɔlɔkɔ kalɛ na beti etela beboku na babla akpala na bana lili. 27Amu ka kébu blii na emeyi maatɛ ammɔ edu ni, Yudafuɔ badi bási Asia kalɛkɛ bábanu Paulo na Yudafuɔ kakpakɔ mmɔ. Amu na bátásala bekyuli badi lisu na bétéfie-nwu. 28Na bákya baava taasu banini, “Israelfuɔ banana, bibebunku-bu o-o! Ɔnana ɔmɛni nkɛ mɔɔsu bekyuli fui taavi na kesi kesii ku mɛni lɛnɔ ɔnii batadi bula Yudafuɔ ɔda bubo lɛlɔ. Na lɛnɔ ni, uuti Grikifuɔ teeduoku Yudafuɔ kakpakɔ ɔni mɔɔtina ka bula Yudafuɔ kakpakɔ kammɔ keesé lɛlɔ!” 29Básu lɛni ɔsika uwi ɔdi kemo ni, bánu ka Paulo ku Trofimo ɔni ndi Efesoni bakɛ na Yerusalem. Anwuɔsu bákali banii útiku-nwu úsienku Yudafuɔ kakpakɔ mmɔ. 30Amu na bɔva bɔmmɔ ɔsu ni, bekyuli fui béfu na báta ku lɛsɛ na békeli bátása kakpakɔ mmɔ. Badi báni Paulo bálɛku kakpakɔ na bákalɛ kɔyakun fui. 31Amu uwi ɔni na báwia ka badu-nwu ni, Romafuɔ bekpone unengu ɔdi únu ka Yerusalemfuɔ fui báta baakya lɛsɛ. 32Kɔnakunwi ni, útiku bekpone badi na bésie lɛsɛ kanikɔ mmɔ. Amu ka lɛsɛ bakyane bammɔ bánu bekpone bamɛni ni, báda Paulo bubo báya. 33Mmɔ kani na bekpone bamɛni unengu ɔ́ya na béfie Paulo na béti kɔgba inyɔ bébo báda-nwu. Amu na úye únu ukyuli ɔni na ɔnana ɔmmɔ ɔdi ku lɛla lɛni na ɔ́bla. 34Amu na bekyuli bamɛni kemo ɔdi biala ɔɔsu litemi bamba. Na ka bekpone unengu ɔmɛni ulenu litemi feelee lɛdi ulasiku-ma kudɔ ɔsu ni, ɔ́ya béti Paulo batákya bekpone ɔtɔ kemo. 35- 36Amu ka bédu kayakun kakɔkɔ ni, úbo úte ka bekpone bamɛni bagyu Paulo basiku mmɔ na lɛnungyie lɛni na otogyi ɔmmɔ úti ɔsiaku Paulo ɔsu. Na bakpɛ-ma kama ku lɛsɛ momoomo na baasu banini, “Bɛyila-nwu udu!” 37Nsu uwi ɔni na báwia ka beti-nwu bakya ɔtɔ kemo ni, Paulo ɔ́su bekpone unengu ɔmɛni ɔnini, “Mɔɔyɔ́ ka lɛtɛmiku-ɔ blii.” Amu na bekpone unengu ɔmɛni úye-nwu ɔnini, “Bi! Eenú Griki butemi?” 38Na ɔ́sɔ úye-nwu ɔnini, “Ɔɔɔdi awɔ ndi Egyipteni ɔni néti bekyuli badune mpimu ine bani náta bénye aban lɛlɔ uyelu ɔdi mɛni, na békeli bésie ketele kemo?” 39Amu na Paulo údie kenye ɔnini, “Yudani na ndi. Báwɔ-mi na Tarso na Kilikia kalɔ lɛlɔ. Na ɔma ɔmmɔ ni, ɔɔɔdi ɔma ubliidi na ɔdi. Anwuɔsu, buvele, ya na lɛtɛmiku bekyuli bammɔ.” 40Amu na unengu ɔmɛni ɔ́tuna ɔnii Paulo ɔtɛmiku-ma. Na Paulo úbenye kayakun ubili kakɔkɔ mmɔ na ɔ́kɔliku kɔnu katɔ na ɔ́bala bekyuli lisu lɛmɛni. Na ka báda lɛsɛ báya ni, útemi úte-ma na Yudafuɔ butemi kemo ɔnini,


text: 1Lebo lɛmmɔ kemo fui ni, Saulo ɔ́bi ɔ́siaku Blɔti basiakune bammɔ ku lɛnungyie ɔnii ɔɔdú-ma. Na ɔ́tɔlɔ úsie Yudafuɔ ɔkpane unengudi kudɔ. 2Mmɔ na úvele-nwu ɔnii ute-nwu ɔku na uti usienku Yudafuɔ kɔsakɔ na Damasko kalɛ na ɔkɛ ɔyikun na ufie banana ku beleku bani fui nsiaku bɔfɔtaadi bɔwɔdi bɔmmɔ usienku Yerusalem. 3Amu na uwi ɔni na ɔ́kpɛ uudé Damasko na kasusu kamɛni lɛlɔ ni, kɔnakunwi bukeye bɔdi búkeye bɔ́si katɔ na búbewi-nwu lɛlɔ. 4Na ɔ́lɛ úbo kalɔ na únu ka lɛdi lɛdi lɛɛsu-nwu lɛnini, “Saulo, Saulo, bi ɔsu na eekpóku-mi lɛni?” 5Amu na Saulo úye ɔnini, “Ati, ɔma na adi?” Amu na lɛdi lɛmɛni lídie kenye ɔnini, “Ami ndi Yesu ɔni na eekpóku kpakplaa. 6Ɔfaani ni, ta na eteesie ɔmankemo. Badubɔsu-ɔ lɛla lɛni na ɔlɛka abla.” 7Amu na bekyuli bani na ama ku Saulo bakɛ mmɔ bágyini. Bénu butemi bɔmɛni, nsu bátanu ukyuli ɔdi. 8Amu ka Saulo ɔ́ta únye na úbimi anumi ni, ɔ́sɔ ulanu. Amu na bákpanku-nwu bétéduoku Damasko ɔmankemo. 9Na úlie mmɔ emeyi atɛ ɔni na ulánu, uládi na ulani lɛnɔ. 10Amu na uwi ɔmmɔ kemo ni, ɔfɔtaadine ɔdi ɔkya Damasko ɔni baalɔ Anania. Na Blɔti údie lɛlɔ ɔ́tina-nwu na ɔ́lɔ-nwu ɔnii, “Anania!” Amu na ɔ́tuna-nwu ɔnini, “Ati, ami mɛni!” 11Amu na Blɔti ɔ́su-nwu ɔnini, “Ta, na asia ulu ɔni baalɔ banii Ligeen lɛlɔ, na esie Yuda kesii na etéye Tarsoni ɔni baalɔ Saulo lɛlɔ. Ɔkya mmɔ ɔɔkpali katɔ teevele-mi. 12Ɔsika líidie lɛ́tina-nwu ka ukyuli ɔni baalɔ Anania ɔdubo ubeti enu ɔsia-nwu lɛlɔ na ɔsɔ utaanu.” 13Mmɔ na Anania údie kenye ɔnini, “Blɔti, línu na kesii biala kalala kani udu na ukyuli ɔmɛni ɔɔbla bafɔtaadine na Yerusalem! 14Na búunu ka ɔ́fɔ ɔku ɔ́siku ɔkpane unengudi kudɔ banii ubefie bafɔtaadine bani nkya Damasko fui!” 15Nsu Blɔti ɔ́su-nwu ɔnini, “Teesie, na atábla kalɛ na lɛ́su-ɔ. Ɔsika ami lɛ́ɛfuna Saulo aani mina ukyuli ɔni meti mina litemi buni lɛmɛni mesienku ama bani naaadi Israelfuɔ ku baga anumi ku Israelfuɔ fui kudɔ. 16Na ndubɔtina-nwu kalɛ na ɔlɛka ubo abi na ami ɔsu.” 17Anwuɔsu Anania úsie na útánu Saulo na úti enu ɔ́sia-nwu lɛlɔ, na ɔ́su-nwu ɔnini, “Ɔnwa Saulo, Blɔti Yesu ɔni nédie lɛlɔ ɔ́tina-a na ulu lɛlɔ ni, anwu nátala-mi ɔ́kya-a kalɛ na asɔ ataanu na Katɔti Kɔyu kɔfɔ-ɔ lɛlɔ kemo fui.” 18Kɔnakunwi ni, ɔ́bla Saulo aani si akpa adi ámami ási nwuna anumi lɛlɔ na ɔ́sɔ ɔɔnu. Na ɔ́ta na ɔ́ya na bákpila-nwu ntu. 19Na ka ɔ́di adila adi ni, ɔ́sɔ ɔ́kɛ ɔyikun. Amu na Saulo úlie bafɔtaadine bani nkya Damasko mmɔ kudɔ emeyi adi. 20Na uwi ɔmmɔ kani na úsie Yudafuɔ kɔsakɔ útásu Yesu lɛlɔ litemi ka Katɔti Ubidi na ɔdi. 21Amu na bekyuli bani fui nénu-nwu litemi lɛmɛni ni, ɔ́bla-ma dɛye dɛye. Na béye lɛlɔ banini, “Ɔɔɔdi ukyuli ɔmɛni nkɛ mɔɔdú Yesu kama basiakune na Yerusalem uwi ɔni yoo? Na búnu lɛnɔ ka nka bafɔtaadine na úbo úbefie úsienku bakpane benengu.” 22Amu na Saulo úsie anumi geen na nwuna litemi bɔsu kemo. Na Yudafuɔ bani nkya Damasko mmɔ ɔdi biala útakana lɛla lɛdi bɔsu. Na údie kalɔ ɔ́tina-ma ka Yesu ndi Kristo. 23Emeyi adi kama ni, Yudafuɔ bása na bábla kasusu ka badubadu-nwu. 24Nsu bekyuli badi bábasu Saulo ka baawia-nwu badu. Ɔmɛni ɔsu bekisine bamɛni baagyumana kɔyakun kɔni baasia taalɛ na beeduo ɔma ɔmmɔ kemo kalɛ na bakɛ-nwu badu. 25Amu na nwuna badi bani ndi bafɔtaadine mmɔ béti-nwu bákya kagyigyɛ kemo na báyula-nwu básiku kowodu lifi na ɔ́lɛ ɔma ɔmmɔ kemo usientɛ! 26Amu na ɔni na útéduo Yerusalem ni, ɔ́wia ka nka uduo bafɔtaadine bani nkya mmɔ akɔ. Nsu ama lɛnɔ báyia-nwu. Bábu ka bɔtɔlɔ na ɔda-ma. 27Amu na Barnaba útiku-nwu úsienku batalane bamɛni kudɔ na ɔ́su-ma kalɛ na Saulo ɔ́nu Blɔti ɔni na úsela Damasko. Ɔ́su-ma litemi lɛni na Blɔti ɔ́su-nwu ku litemi buni lɛni na ɔ́su ku kayi buse na Yesu lɛnyi kemo na Damasko. 28Amu na báfɔ-nwu bákya bana akɔ. Na ɔ́si uwi ɔmmɔ kemo ni, ɔ́kya-ma akɔ uwi biala na ɔɔsu Blɔti lɛlɔ litemi na Yerusalem. 29Amu na Yudafuɔ banii muutemi Griki na baalɔ-ma banii Helafuɔ badi ku Saulo bákya unyefi ɔdi na báyɔ ka badu-nwu. 30Amu na uwi ɔni na bafɔtaadine bamɛni badi bénu ka bekyuli bamɛni baawia-nwu badu ni, bétiku-nwu bésienku Kaesarea na bávinku-nwu bésienku nwuna ɔma ɔni ndi Tarso. 31Ɔmɛni ɔsu ni, bafɔtaadine bani nkya Yudea ku Galilea ku Samaria kalɔ lɛlɔ ni, bákɛ bɔnwuna na basɔ balayia. Bákɛ kayi buse ku ɔkplu bɔkya ɔkɛnku Katɔti Kɔyu ɔyikun lɛlɔ. Na bémomo bébu na béteeti ɔbu teete Blɔti. 32Amu ka Petro ɔkɛ ɔɔví taatánu Kristofuɔ bani fui na nwuna bɔvi kemo ni, úsie útánu bafɔtaadine bani nkya ɔma ɔni baalɔ Lida. 33Amu na útánu ɔnana ɔdi na ɔma ɔmmɔ kemo ɔni baalɔ Enea ka ɔ́fɛ uwi kalɔ akwa maane sɔɔn. 34Na ka Petro ɔ́nu-nwu ni, ɔ́su-nwu ɔnini, “Enea, nu! Yesu Kristo ɔ́bwi-ɔ! Ta nye! Na abuma fula atɛla.” Na mmɔ kani na ɔ́ta únye ku ɔlɔkplu. 35Na ka bánu ka Enea ɔkɛ uusié taavi ɔsu ni, Lida ku Saron lɛma kemo bekyuli fui béti lɛlɔ béte Blɔti. 36Ɔmɛni kama ni, uleku ɔdi ɔkya Yopa ɔni baalɔ Tabita. Na Griki lɛdi kemo ni, anwu baalɔ banii Dorka na nwuna kalɔ ndi kafɛ. Ɔdi ɔfɔtaadine ɔni na útaabla lɛfɔndia teete nwuna bakpana uwi pii. 37Amu na ɔlɛ úbebo-nwu na úkpi. Amu na nwuna bakpana bákpila-nwu na báklibi-nwu béti bétése katu taasia ɔtɔ ɔtɔdi ɔdi kemo. 38Amu na uwi ɔni na bénu ka Petro úbo ɔkya Lida ni, na ka Lida ude Yopa ɔsu ni, bátala nkyuli inyɔ badi banii betévele-nwu na ɔsiaku-ma lɛgba lɛgba na ubo Yopa. 39Amu na anwu lɛnɔ ɔ́ta ɔ́siaku-ma, na ka ɔ́nya úbeduo ni, bétiku-nwu bésienku kesii kani na Dorka ɔtɛ. Na bekpinele bani nkya mmɔ fui bábaka bámana-nwu na beewulo. Na bada lɛwu lɛni na Dorka ɔ́ka úte-ma baatina Petro. 40Amu na Petro ɔ́su bana fui ɔnii bavi balɛ ɔtɔ ɔmmɔ kemo, na ɔ́lɛ akɔnkɔ na ɔ́kpali katɔ. Amu na únwini anumi ɔ́tina Dorka na ɔ́su-nwu ɔnini, “Dorka, ta!” Mmɔ kani na úbimi anumi. Na ka ɔ́nya ɔ́nu Petro ni, ɔ́ta úlie. 41Amu na Petro úte-nwu kɔnu na anwu lɛnɔ úfie-ku ɔ́da na ɔ́ta únye. Amu na Petro ɔ́sɔ ɔ́lɔ bafɔtaadine ku bekpinele bammɔ fui úboku. Na úti-nwu ɔ́kya-ma lɛkɔkɔ. 42Amu na litemi lɛmɛni lígyingya lɛ́kya ɔmankemo fui, na bekyuli pii báfɔ Blɔti bádi. 43Ɔmmɔ kama ni, Petro úlie Yopa ɔma ɔmɛni kemo útu uwi na Simon ɔni mɔɔbla bebuo lɛku lɛlɔ kabla mmɔ kudɔ.


text: 1Amu na ɔnana ɔdi lɛnɔ ɔ́kya ɔni baalɔ Anania, na ulekudi ndi Safira. Ama lɛnɔ béti bana kalɔ kadi béye. 2Na béti egulabi ammɔ adi bábala, na béti akladi béboku batalane bammɔ. Na ulekudi Safira lɛnɔ ɔgyi, na ɔ́tuna ka babla lɛni. Na Anania úti egulabi amɛni úboku úbakya batalane lɛkɔkɔ. 3Amu na Petro ɔ́su-nwu ɔnini, “Anania, bi ɔsu na áya na Satan ɔdi-ɔ lɛlɔ, na ɔ́ya-a na aanyi ɔkɔ taatɔlɔ Katɔti Kɔyu? Na ébu fula kalɔ kani na éti éye mmɔ egulabi adi ése éte lɛlɔ? 4Awɔ mbo kalɔ kammɔ asa néti-ka éye, na egulabi ani na báfɔ-ɔ kayu mmɔ lɛnɔ adi f^ɔdi. Bi náya-a na ábla kakali kekpidi kamɛni udu? Ɔɔɔdi abu bekyuli na ányi ɔkɔ átina, mmomu Katɔti!” 5Amu ka Anania ɔ́nya únu litemi lɛmɛni ni, anwu kani na úbuli ɔ́tɛ kalɔ, na úkpi! Na ɔmɛni ɔ́da bekyuli bani nánu fui lifu. 6Amu na baklofu bani nkya-ma akɔ mmɔ béti kɔdi bébi-nwu lɛlɔ na bágyu-nwu bátáva. 7Amu na uwi klukui ɔdi kama ni, ulekudi lɛnɔ ɔ́da úbalɛ mmɔ ɔni na anwu ɔɔɔgyi lɛla lɛni nálɛ. 8Amu na Petro úye-nwu ɔnini, “Ɔni na awɔ ku f^ɔgyani bíti bina kalɔ bíye ni, egulabi ani na báfɔ-mii kayu fui na adi mɛni?” Amu na uleku ɔmmɔ údie kenye ɔnini, “Ɛɛn, ana fui mmɔ.” 9Petro ɔ́su-nwu ɔnini, “Bi ɔsu na awɔ ku f^ɔgyani bɛ́kana bɛ́sa kenye bɛnii bɛɛsɔ Blɔti Kɔyu bɛnu? Aanu baklofu bani néti f^ɔgyani bátáva. Ama kani ndubo-ɔ bɔgyu bɔlɛku.” 10Kɔnakunwi ni, anwu lɛnɔ úbuli ɔ́tɛ kalɔ, na úkpi. Amu ka baklofu bammɔ bébo bábanu ka úkpi ɔ́tɛ ni, bágyu anwu lɛnɔ bálɛku bátáva ɔgyani kudɔ mmɔ kani. 11Anwuɔsu lifu líduo bafɔtaadine bammɔ ku bekyuli bani nénu lɛla lɛni nálɛ na mmɔ fui akɔ. 12Amu na uwi ɔmɛni fui ni, batalane bamɛni bátaabla akɔla pii na bekyuli bammɔ akɔ. Bafɔtaadine bamɛni fui baasa na Yudafuɔ kakpakɔ na kesii kani baalɔ banii Salomo lɛgbanya kemo. 13Nsu anumi lɛlɔ bafɔtaadine babambadi bátakana-ma kudɔ bɔkpɛ bude, ina ka baabu bafɔtaadine bammɔ. 14Na bekyuli pii, banana ku beleku, bénwini kama bákya bana alaekpidi bɔbla na báfɔ Blɔti lɛnyi bádi. 15Na bana badi béti balɛne bátáva atala lɛlɔ na keyi, kesii kani na báfɔ bádi ka si Petro ɔ́si ɔɔví na nwuna kɔyu kúwi balɛne bamɛni lɛlɔ ni, ɔlɛ ɔni beefi waba-ma! 16Amu na béti balɛne ku bekyuli bani na ayu ekpidi eekpóku-ma fui básiku lɛma lɛni nkya Yerusalem amadɔ béboku-ma kudɔ na bábwi-ma fui. 17Amu na Yudafuɔ ɔkpane unengudi ku nwuna lɛlɔ bekyuli bani nási lɛkpa lɛni baalɔ banii Sadukifuɔ kemo ni, bése kalɔ beekpóku batalane bammɔ kogyulo. 18Ɔmɛni ɔsu ni, béfie-ma na béti-ma bátákya ɔtɔ. 19Nsu usientɛ ni, Katɔti ɔtu ɔdi úbalɛmi ɔtɔ ɔmmɔ kayakun na ɔ́da-ma údie. 20Amu na ɔ́su-ma ɔnini, “Biteesie Yudafuɔ kakpakɔ na bitátaasu etemila taasiku ngba bɔwɔdi bɔmɛni lɛlɔ!” 21Amu ka kadi kégye ni, bésie bétéduo kakpakɔ mmɔ na bése kalɔ ku ala bɔtina. Anwuɔsu uwi ɔmmɔ kemo ni, ɔkpane unengudi ku nwuna babune bálɔ lɛlɔ ku Yudafuɔ kadi benengu fui básala, na bátala bagyumanane banii betédie batalane bammɔ na ɔtɔ katɛnkɔ beboku. 22Nsu uwi ɔni na bésie mmɔ ni, bátatánu-ma! Anwuɔsu básɔ bénwini bábasu-ma banini, 23“Ka búsie ni, bábala ɔtɔ ɔmmɔ bényene, na bagyumanane benye kayakun. Nsu ka bálɛmi ni, ukyuli biala ɔdi uuubo ɔtɔ ɔmmɔ kemo!” 24Uwi ɔni na kakpakɔ bagyumanane unengu ku bakpane benengu bamɛni bénu litemi lɛmɛni ni, ɔfɛ ɔ́da-ma geen sɔsɔ, ɔsika baaagyi lɛla lɛni nsɔ mebo. 25Amu na ukyuli ɔdi ɔ́si úbo na ɔ́su-ma ɔnini, “Bekyuli bani na béfie bákya ɔtɔ ni, aanu-ma nkya kakpakɔ baatina ala.” 26Mmɔ mmɔ na bagyumanane unengu ku nwuna badi báta bésie kakpakɔ mmɔ bétéfie-ma béboku. Nsu ka baayia ka bekyuli badubo-ma atabi bubo ɔsu ni, bátani-ma ku ɔkplu. 27Amu ka béti batalane bammɔ bébenyene-ma anumi ni, 28ɔkpane unengudi úye-ma ɔnini, “Bútasu-mii bɔnii bɛsɔ bitasu litemi lɛdi bitasiku Yesu ɔmɛni lɛlɔ iye? Nsu bíigyingya etemila amɛni bíyile Yerusalem fui. Na bɛɛwia ka biti nwuna kukpi kɔtu bɔni bɛsia-bu lɛlɔ!” 29Mmɔ na Petro ku batalane bammɔ bédie kenye banini, “Ɔlɛka bɔka Unwoti bɔbu asa bɔbu bekyuli bayawine. 30Yesu ɔni na amii bɛ́ya na bákana bámana ugyii lɛlɔ na úkpi ni, bula bati kuuku Katɔti ɔ́gyila-nwu ɔ́lɛku kekpine na ɔ́sɔ úbo uli ngba. 31Katɔti úte-nwu kenyekɔ kenengudi na nwuna kɔdianu. Na úti-nwu ɔ́bla Ɔgadine ku Ɔfɔne kalɛ na Israelfuɔ bakɛ kufi benwini bana kɔyi, na bakɛ ekpidi butitaakyiɛ. 32Na abu ku Katɔti Kɔyu kɔni na Katɔti uuti teete bekyuli bani mɔɔbu-nwu ni, abu ndi ala amɛni kenye bediene.” 33Ka bénu kenye kamɛni ni, ɔ́ya na básɔ bákɛ kɔnyi geen, na bábla kasusu ka badu batalane bammɔ. 34Nsu Ƒarisifuɔ bammɔ kemo unwi ɔni na baalɔ Gamaliel ɔ́bala-ma. Baafalɛ ukyuli ɔmɛni kaduɛ, ɔsika ɔdi Mose ɔda bubo ala ɔtinane. Anwu náta únye na ɔ́su ɔnii bada-ma bedie mmɔ asa na ama bakladi bataatɛmi. 35Anwuɔsu ɔ́tɛmi úte-ma ɔnini, “Israelfuɔ, bɛnu kaduɛ na ala ani na bɛɛyɔ́ ka bɛbla bekyuli bamɛni lɛlɔ! 36Uwi ɔdi nábavi ni, ɔnana ɔdi ɔ́kya ɔni na baalɔ Teuda ɔni nábla lɛlɔ aani si ukyuli unengudi ɔdi na ɔdi. Nkyuli eti maane básiaku-nwu kama. Amu ka bádu-nwu ni, nwuna kama basiakune bamɛni bégyingya na nwuna kasala kammɔ káyii udu. 37Ɔmmɔ kama ni, na bekyuli bɔka lebo ni, Yuda ɔni nási Galilea ɔ́kpanku bekyuli badi úbunku lɛlɔ aani nwuna kama basiakune. Na anwu lɛnɔ úbekpi na nwuna kama basiakune bamɛni bégyingya. 38Anwuɔsu lɛla lɛni na ami mɔɔsu-mii ndi ka ni, bɛnyonu bekyuli bamɛni. Si ala ani baatina ku ala ani baabla adi ama ɔlati adi ni, uwi uletu asa na ala amɛni adubugyingya. 39Nsu si Katɔti ablala na adi ni, bulakana-ma bɔbala. Si ɔɔɔdi lɛni ni, diɛdi bɛdubɔnu ka bunye buukpóku Katɔti ɔlati!” 40Na kasalakɔ bekyuli bammɔ báfɔ Gamaliel litemi lɛmɛni. Anwuɔsu ni, bálɔ batalane bamɛni béboku bana akɔ, na bébo-ma. Na básu-ma banii basɔ batasu litemi biala batasiku Yesu lɛlɔ kudii. Amu na bányonu-ma. 41Na ka bésela ni, kubiti kɔ́da-ma kaduɛ, ɔsika bánu ka Katɔti ɔ́ka-ma ɔ́kya bekyuli bani muubó abi ku kɔfa na Yesu ɔsu. 42Na ɔmɛni kama ni, limeyi biala bátaasu ka Yesu ndi Ukyuli Ɔfunadi na Yudafuɔ kakpakɔ ku bekyuli kɔduli.


text: 1Amu ka bésie bátásia Amfipoli ku Apolonia ni, bétédu Tesalonika. Na mɛni na Yudafuɔ kasalakɔ kadi kákya. 2Amu na aani kalɛ na Paulo ɔɔyɔ́ bɔbla ni, úsie mmɔ ɔnii utétemi ute-ma na kasalakɔ mmɔ. Na anwunameyi atɛ sɔɔn ni, útaatina Bunweni Kedee Ɔku kemo etemila. 3Na uudie lɛbibo lɛni na básu bése ka Kristo ɔdubo bɔnu ku kalɛ na ɔsɔ ɔdubɔta na ulie ngba ɔni na ɔsɔ ulekpi. Paulo ɔ́su-ma ɔnii, “Ukyuli ɔni lɛlɔ litemi mɔɔsu-mii mɛni ndi Yesu ɔni ndi Ukyuli Ɔfunadi ɔmmɔ.” 4Etemila ani na údie kalɔ ɔ́tina-ma mɛni énwini bekyuli bamɛni badi kasusu, na báfɔ bádi na básiaku Paulo ku Silas. Na Grikifuɔ bani nda lɛlɔ na Katɔti bɔyia kemo pii ku beleku bani lɛlɔ mbo ɔbu pii lɛnɔ bénwini kayi na ɔma ɔmmɔ kemo. 5Nsu anumi égyie Yudafuɔ batɔnkune na bana lɛlɔ. Anwuɔsu bátáwia bekyuli basa basa badi na ɔmankemo banii batákya ɔma bekyuli ogya. Na básala otogyi bákya lɛsɛ lɛmɛni na bésie bátáka bámana Yason kaduli banii betéfie Paulo ku Silas besienku ɔma ɔmmɔ kasalakɔ. 6Nsu ka bátanu-ma ɔsu ni, béfie Yason ku bafɔtaadine badi na báni-ma bésienku kasalakɔ. Mmɔ na baava taasu banini, “Bekyuli badi bakɛ baakya lɛsɛ likpo biala, na bébo mɛni lɛnɔ baakya lɛsɛ lɛmmɔ. 7Na anwu Yason lɛnɔ ɔ́fɔ-ma ɔ́kya nwuna kaduli. Na bekyuli bammɔ báta bénye Ɔga Unengudi Kaesare ɔda bubo lɛlɔ. Na baatina ka ɔnana ɔni baalɔ Yesu ndi Ɔga!” 8Amu ka bénu ɔmɛni ni, ɔfɛ ɔ́da otogyi ɔmmɔ ku ɔma benengu. 9Na báya na Yason ku nwuna badi báfɔ kɔtu bɔni kayu asa na bányonu-ma. 10Nsu usien ɔmmɔ kani ni, bafɔtaadine bani nkya ɔma ɔmmɔ bétiku Paulo ku Silas békeliku bésienku Beroia. Na ka bétéduo mmɔ ni, bésie Yudafuɔ kasalakɔ batásu litemi buni lɛmɛni. 11Na Beroiafuɔ ni, bana kasusu kébimi kétulo Tesalonikafuɔ kadi. Na bése atu na bénu bana butemi. Na limeyi ndi limeyi ni, bátaawia Bunweni Kedee Ɔku kemo etemila taanu si Paulo ala ani na ɔ́su adi sɔsɔ. 12Anwuɔsu bana akɔ pii báfɔ bádi. Grikifuɔ beleku bani lɛlɔ mbo ɔbu pii bénwini kayi ku banana pii lɛnɔ. 13Nsu uwi ɔni na Yudafuɔ bani nkya Tesalonika bénu ka Paulo ɔkya ɔɔsu litemi buni na Beroia ni, bávi bésie mmɔ bátákya kadɔ na ɔma ɔmmɔ kemo. 14Nsu bafɔtaadine bani nkya mmɔ ni, báta kɔnakunwi na bétiku Paulo bésienku ɛpu kudɔ. Na Silas ku Timoteo báfɔ lɛlɔ bákya kama. 15Ama bani nsiaku Paulo mmɔ béti-nwu bétédu Atene. Na mmɔ na ama básɔ bénwini na Paulo ɔ́sia-ma kenye ɔnii batásu Silas ku Timoteo na bekeli babasiaku-nwu. 16Uwi ɔni na Paulo ɔ́kya Atene na unye ɔgya Silas ku Timoteo bene ni, úduo kɔnyana ɔni na ɔ́nu kalɛ na kadi kammɔ bekyuli béti lɛlɔ béte lɛfiɔkpa, na ɔma ɔmmɔ úyi ku bafiɔ ala. 17Anwuɔsu úsie útátɛmiku Yudafuɔ ku bekyuli bamba lɛnɔ na bana kasalakɔ. Na limeyi ndi limeyi ni, útaatɛmiku bani lɛnɔ na ɔ́nu na kuye. 18Amu na uwi ɔdi ni, anwu ku bekyuli lisu lɛdi bani ndi Epikurofuɔ ku Stoafuɔ bani nlie nte kayawi lɛnunda bákya ku Paulo unyefi na básu banini, “Bi na ɔnana ɔmɛni uutemi taasu?” Amu na babambadi lɛnɔ básu banini, “Use aani kalɔ bamba bafiɔ badi lɛlɔ kɔtɛ na ɔɔtɛmi.” Na bekyuli bammɔ básu lɛni ɔsika bénu ka Paulo ɔ́su litemi buni ɔ́siku Yesu ku nwuna bɔsɔ taata lɛlɔ ɔsu. 19Ɔmɛni ɔsu ni, béti-nwu bésienku kesii kani na baatɛ etemila na Areopago benengu kasalakɔ, na básu banini, “Bɔwia bɔti lɛla lɛni na ala awɔdi ani na aatina mɛni adanku. 20Ɔsika ala ani na aasu ni, eeese-bu nwaa. Anwuɔsu bɔɔyɔ́ bunu-nya kalɔ.” 21Na Atenefuɔ fui ku bafɔ bani nkya kalɔ kammɔ lɛlɔ fui ni, bebo kɔnu bete kɔtɛ keeke ku ala awɔdi bugyeli. 22Amu na Paulo ɔ́ta únye kasalakɔ bekyuli bammɔ anumi, na ɔ́su-ma ɔnini, “Na ulu biala lɛlɔ ni, lɛ́nu ka amii Atenefuɔ ni, bɛɛsia lɛkpa anu geen. 23Ɔsika ɔni na nkɛ mɔɔví na lɛ́nu bina kɔkpakɔ ni, lɛ́nu lɛkpatabi lɛdi lɛlɔ ka bénweni básia-ni lɛlɔ banii, 'Amɛni búti buute Bula Ɔti ɔni na bɔɔɔgyi.' Na Ati ɔni na bɛɛɛgyi asa na bɛɛkpá-nwu mɛni ni, nwuna lɛlɔ litemi mɔɔyɔ́ ka lɛsu-mii ɔfɛni. 24“Ati ɔmɛni ndi ala fui Ɔti ɔni nédie katɔ ku kalɔ ku ala ani nkya-nya kemo fui. Na ulélie ɔtɔ ɔni na ukyuli ɔyawine enu ábla kemo. 25Na ulawia bɔdi lɛnɔ taasiku bayawine enu kabla kadi lɛnɔ kemo, ɔsika anwu ɔlati muute ukyuli biala ngba ku lɛkɛ. 26Údie bayawine fui ɔ́siku ukyuli unwi lɛlɔ ɔnii bulie aani ubugya unwi bebi na kayawi fui lɛlɔ. Anwu ɔlati nése uwi ku kadikɔ úse úte ɔdi biala. 27Na bula Ɔti ɔ́bla ɔmɛni úte abu bekyuli kalɛ na bɔwia-nwu kama ulu na bɔnu-nwu, ina ka nka utagyunku-bu. 28Ɔsika aani kalɛ na bina agyangba bediene básu ni, 'Anwu nli na buli, na bɔdubɔsiaku-nwu na bɔtɛ bɔlɛɛ.' Na básu lɛnɔ banini, 'Bɔdi nwuna kaba.' 29“Na ka bɔdi Katɔti bebi ɔsu ni, utalɛka bɔkali bɔnii Katɔti ɔmɛni use aani lɛla lɛni na abu bayawine néti enu bɔ́bla aani sika ugyiedi iye ɔfualadi iye ugyii iye lɛtabi iye ala anwidi lɛnɔ kalɛ. 30Na ɔ́si kalɔ kesekɔ úti úbedu uwi ɔmɛni kemo ni, Katɔti útani bekyuli kɔtu ɔsika bátati-nwu. Nsu ɔfaani ni, úbo-bu ɔda ɔnii bɔda anumi budie ala amɛni bene lɛlɔ na bunwini anumi buboku-nwu kudɔ. 31Ɔsika anwu údie limeyi lɛdi úse lɛni lɛlɔ na ukyuli ɔni na ɔ́funa úse wabatɛku-bu litemi ɔ́si bula ɔbladu lɛlɔ. Na údie Ukyuli Ɔfunadi ɔmɛni ɔ́tina-bu nwaa ɔ́si ɔni na ɔ́gyila-nwu ɔ́siku kekpine na ɔ́sɔ úbo úbelie ngba.” 32Nsu uwi ɔni na bénu ka Paulo ɔ́tɛmi ɔ́siku bɔsɔ taata lɛlɔ ni, bana akɔ badi báma-nwu. Na badi lɛnɔ básu banini, “Bɔsɔ bɔɔyɔ́ ka bunu etemila adi bɔsiku ukyuli bɔsɔ taata lɛlɔ.” 33Amu ka úbo úte lɛni ni, Paulo ɔ́tɔlɔ-ma kudɔ. 34Nsu bekyuli badi bábasiaku-nwu na bénwini bafɔtaadine. Na bana akɔ ɔdi ndi Areopago unengu ɔni baalɔ Dionisio ku uleku ɔni baalɔ Damari ku badi lɛnɔ.


text: 1Limeyi lɛdi ni, kuyi bafɔne pii ku alaekpidi bablane babambadi bébo Yesu kudɔ banii bebenu-nwu litemi. 2Mmɔ na Ƒarisifuɔ ku ɔda bubo ala batinane bése kalɔ beetemi teewi-nwu na bana lɛlɔ kemo banii, “Ukyuli ɔmɛni ɔɔfɔ́ alaekpidi bablane na anwu ku-ma baadi muedi!” 3Anwuɔsu Yesu úbo-ma lɛgba lɛmɛni ɔnini, 4“Si banii bina akɔ ɔdi ubo bafonu eti anyɔ na bana akɔ unwi ɔ́yii ni, bi na adubo bɔbla? Adubɔda liti ku aavlene-yaalenwi bammɔ enyene kadikɔ mmɔ na atásia kɔni náyi mmɔ kama wetédu uwi ɔni nánu-ku. 5Na si ánu-ku ni, adubɔkɛ kubiti geen, na agyu-ku asia amangba. 6Na eti-ku eboku kaduli. Na adubɔlɔ fula bakpana ku bekutene na asu-ma anii, 'Ebiti aada-mi geen, ɔsika lɛ́nu mina kofonu kɔni náyii ɔsu bɛkɛku-mi ebiti!' 7Na mɔɔsu-mii ka ni, lɛni na ebiti enengudi adubɔda Katɔ Ɔga Ɔma badi fui na alaekpidi ɔblane unwi pɛ ɔni nénwini kayi ɔsu utulo ebiti ani bebo na nkyuli liti ku aavlene-yaalenwi babuni bani naaawia kayi bunwini. 8“Na si uleku ɔdi ubo sika ɔfualadi ebi leevu ani ndubɔfɔ nkyuli leevu limeyi kayu na ɔ́yila unwi ni, bi na ɔdubo bɔbla? Ɔdubɔtu asogya na ɔkpala nwuna ɔtɔ kemo fui na ɔwia lɛkɔkɔ lɛmmɔ fui kaduɛ wetédu uwi ɔni na ɔ́nu sika ubi ɔmmɔ. 9Na si ɔ́nu-nwu ni, ɔdubɔlɔ nwuna bakpana ku bekutene ɔsala, na ɔsu-ma ɔnii, 'Ebiti aada-mi geen, ɔsika lɛ́nu mina sika ubi ɔni náyii ɔsu bɛkɛku-mi ebiti.' 10Na mɔɔsu-mii geen ka ni, lɛni kani na Katɔti batu lɛnɔ baakɛ́ ebiti na alaekpidi ɔblane unwi ɔni nénwini kayi ɔsu.” 11Yesu úsie anumi na ɔ́su-ma ɔnini, “Ɔnana ɔdi ɔ́kya ɔni mbo bebi bananabi inyɔ. 12Amu na ɔnamudi ɔ́su ɔti ɔnini, 'Ati, ti mina kadikɔ kani na adubo-mi bute te-mi gyɔnkɔ.' Ɔmɛni ɔsu ɔnana ɔmmɔ úti ala ammɔ úle akpa anyɔ úte nwuna bebi inyɔ bammɔ. 13“Na emeyi alɛɛ adi kama ni, ɔnamudi ɔmmɔ úti nwuna ala ammɔ fui úye na úti egulabi ammɔ na ɔ́tɔlɔ úsie ɔlɔgyu kakaaka kesii kani na útélie ngba basa basa na úbile egulabi ammɔ fui. 14Ɔ́di lɛla biala lɛni na ɔda ɔ́wɔlɔ. Na ɔmmɔ kama ni, kɔka kubendi kɔdi kúbo na kalɔ kammɔ lɛlɔ fui ɔsu kɔka kúbo kɔɔda-nwu na ɔsɔ uuubo lɛla lɛdi na ɔdi. 15Ɔmɛni ɔsu úti lɛlɔ útése ɔkpa úte ɔnana ɔdi ɔnii utaabla kabla udu biala na wakɛ ute-nwu. Na ɔnana ɔmmɔ lɛnɔ úti-nwu útákya nwuna baplakuo kanyuɛkɔ na nwuna lɛkpaklɔ lɛdi. 16Kɔka ɔsu ni, ɔ́yɔ ka nka ɔkɛ baplakuo adila ani na beete-ma mmɔ adi ɔdi, ɔsika ɔ́nu aani bekyuli lɛnɔ bakana-nya bɔdi, nsu ukyuli ɔdi útete-nwu adi. 17“Kawɔlɔkɔ ni, ɔ́sɔ únwini úbo lɛlɔ kemo na ɔ́su lɛlɔ ɔnii, 'Bekyuli bani nése lɛlɔ ɔkpa béte mina ɔti na baabla nwuna kabla ni, baakɛ́ adila taadi na eebú muedi. Na ami nlie mɛni na kɔka kɔdubo-mi bɔdu! 18Ndubo bɔta na lɛsɔ linwini nteesie mina ɔti kudɔ, na ntásu-nwu nnii, “Ati, lɛ́bla likpidi na lɛ́fiɔ Katɔti ku awɔ lɛnɔ. 19Ńsɔ ńtamanku ka alɔ-mi anii fula ubi. Mmomu bla-mi aani bekyuli bani néti lɛlɔ bése ɔkpa béte-ɔ akɔ ɔdi.” ' 20Amu na ɔ́ta kɔnakunwi na úti ala na ɔ́yu ulu úsela ɔti kudɔ. “Ka ɔti ɔ́nu-nwu ɔ́ti ɔni na ubidi ɔmɛni ɔmua ɔkɛ ɔgyu ɔdubo ni, ubidi lɛlɔ lɛ́bla-nwu kɔnyana, na úkeli útátu ɔda-nwu ku kubiti. 21“Mmɔ na ubidi ɔ́su-nwu ɔnini, 'Ati, lɛ́bla likpidi lɛ́fiɔ Katɔti, na lɛ́fiɔ awɔ lɛnɔ. Na ńsɔ ńtamanku ka alɔ-mi anii ubi lɛnɔ!' 22“Nsu ni, ɔti ɔ́kpali nwuna kabla bablane ɔnii, 'Bɛbabla na biti adala abuni bibakya-nwu. Na biti asɛɛ ku lɛgbanvuo lɛbuni lɛnɔ bɛkya-nwu enu ku lɛgba. 23Ɔmɛni kama ni, bisie na bitéfie ebuo ɔni nélie lɛmwi kaduɛ na bɛdu-nwu. Na bɛya na bɔdi limeyi. 24Ɔsika mina ubi ɔmɛni ni, búti-nwu bɔnii úkpi. Nsu ɔ́sɔ únwini úbo ngba. Ɔ́yii na bɔ́sɔ bɔ́nu-nwu.' Ɔmɛni ɔsu bése kalɔ ku limeyi bɔdi. 25“Amu na uwi ɔmɛni kemo fui ni, ubidi unengudi úsie ɔɔví taanu bana imo. Ka ɔ́si ɔdubo na ɔ́kpɛ uudé kaduli ni, únu kɔgya ku katɔ kani nda. 26Amu na ɔ́kpali kabla bablane bammɔ akɔ unwi na úye-nwu ɔnini, 'Bi mɔɔlɛ́ kaduli?' 27Mmɔ na kabla ɔblane ɔmmɔ údie kenye ɔnini, 'Ƒ^ɔnwani násɔ únwini úbo ɔma na f^ɔti ɔ́ya na bádu ebuo ɔni nélie lɛmwi, ɔsika ɔ́sɔ únwini úbo úbeduo ɔni na lɛla lɛdi lɛɛɛda-nwu.' 28“Ɔmɛni ɔ́ya na livo lífi ɔnwani unengudi ɔmmɔ kaduɛ ɔni na úni ɔnii ɔsɔ uleduo kaduli muedi. Ɔmɛni ɔsu ɔti ɔ́vi ɔlɛ úbo-nwu kudɔ mmɔ, na úbevele-nwu ɔnii ubo ubeduo kaduli. 29Nsu ubidi ɔmmɔ únwini na ɔ́su ɔti kɔnakunwi ɔnii, 'Bi ɔsu na nnye mɔɔbla kabla akwa pii amɛni kemo teete-ɔ aani fula kabla ɔblane na ńtata ńtenye fula ɔda bubo ɔdi lɛlɔ kudii, na étete-mi lɛla lɛdi ina ese muedi étete-mi anii ndi limeyi ku mina bakpana. 30Nsu ka f^ubidi ɔni nébile fula lɛkɛ na ɔkɛ ɔsiaku bayalɛ mɛni ɔ́sɔ únwini úbo ɔma ni, ádu ebuo ɔni nélie lɛmwi éte-nwu!' 31“Mmɔ na ɔti ɔ́su-nwu ɔnini, 'Mina ubi, awɔ akya-mi kudɔ uwi biala na ala ani na mbo fui ni, awɔ adi na adi. 32Nsu ni, ɔlɛka bɔdi limeyi na bɔkɛ ebiti, ɔsika búti-nwu bɔnii bukpi na f^ɔnwani úkpi na ɔ́sɔ únwini úbo ngba. Bɔyii na ɔ́yii na bɔ́sɔ bɔ́nu-nwu.' ”