text:
MUTU 3
Temwani Awo Chiuta Wakuŵatemwa
“Uyo wakwenda na ŵavinjeru waŵenge wavinjeru.”
1-3. (a) Kasi ni unenesko wuli wambura kususkika uwo Baibolo likuyowoya? (b) Kasi tingasankha wuli ŵabwezi awo ŵangatovwira kuŵa na nkharo yiwemi?
MU NTHOWA zinyake, ŵanthu ŵali nga ni sipanji. Ŵakonkha chilichose icho chili nawo pafupi. Ntchipusu chomene kutolera kwambura kumanya nkharo, kachitiro ka vinthu, ndiposo wunthu wa awo tikwendezgana nawo.
2 Baibolo likuyowoya unenesko wambura kususkika apo likuti: “Uyo wakwenda na ŵavinjeru waŵenge wavinjeru, kweni uyo wakuchita vinthu pamoza na vindere wapwetekekenge.” (Zintharika 13:20) Ntharika iyi yikuyowoya za kwenda na munthu mwa apo na apo yayi. Mazgu ghakuti ‘kwenda’ ghakulongora kulutilira kwendezgana nayo. * Pakuyowoyapo pa vesi ili, buku linyake lakulongosora za Baibolo likuti: “Kwenda na munthu kukung’anamura kutemwana na kupulikana nayo.” Kasi mukuzomerezga yayi kuti tikutemwa kutolera nkharo ya awo tikutemwana nawo? Enya nadi, pakuti mtima withu ukubatikana na ŵanthu awo tikuŵatemwa, tingamba kuchita ivyo iwo ŵakuchita, kwali ni viwemi panji viheni.
3 Kuti tikhalilire mu chitemwa cha Chiuta, ntchakuzirwa kuti tiŵenge paubwezi na ŵanthu awo ŵangatovwira kuŵa na nkharo yiwemi. Kasi tingachita wuli nthena? Mwakudumura, tingachita nthena mwa kutemwa awo Chiuta wakuŵatemwa, kuŵa paubwezi na ŵanthu awo mbabwezi ŵake. Ghanaghanirani waka. Kasi ŵalipo ŵabwezi ŵawemi chomene awo tingasankha kuluska ŵanthu awo ŵali na nkharo iyo Yehova wakukhumba ku ŵabwezi ŵake? Ipo tiyeni tisande za mtundu wa ŵanthu awo Chiuta ŵakuŵatemwa. Para tiwonenge vinthu nga umo Yehova wakuviwonera, tiŵenge ŵakukwana kusankha ŵabwezi ŵawemi.
AWO CHIUTA WAKUTEMWA
4. Chifukwa wuli Yehova wali na wenelero wa kusankha ŵabwezi ŵake, ndipo chifukwa wuli Yehova wakachema Abrahamu kuŵa “mubwezi” wake?
4 Yehova wakuŵa maso chomene pakusankha ŵabwezi ŵake. Mphake kuti wachite nthena. Nakuti iyo ni Fumu Yikuru ya chilengiwa chose, ndipo kuŵa nayo paubwezi ni mwaŵi ukuru chomene kuluska uliwose uwo tingaŵa nawo. Ipo kasi wakusankha anjani kuŵa ŵabwezi ŵake? Yehova wakusendelera kwa awo ŵakumugomezga na kuŵa na chipulikano chose mwa iyo. Mwachiyelezgero, ghanaghanirani za mupapi wakale, Abrahamu, munthu uyo wakumanyikwa chifukwa cha chipulikano chake chankhongono. Palije chiyezgo chikuru cha chipulikano kuluska kuphalira dada kuti wapeleke mwana wake kuŵa sembe. * Kweni Abrahamu “wakaŵa nga wapeleka kale Yisake,” chifukwa cha kuŵa na chipulikano “kuti Chiuta wakaŵa na nkhongono kumuwuska nanga nkhu ŵakufwa.” (Ŵahebere 11:17-19) Chifukwa chakuti Abrahamu wakalongora chipulikano na kupulikira kwa mtundu uwu, Yehova wakamuchema kuti “mubwezi wane.”
5. Kasi Yehova wakuwona wuli awo ŵakumupulikira mwakugomezgeka?
5 Yehova wakuzirwiska chomene kupulikira mwakugomezgeka. Wakutemwa chomene awo mbakugomezgeka kwa iyo kuluska chilichose. (Ŵerengani 2 Samuyeli 22:26.) Nga umo tikawonera mu Mutu 1 wa buku ili, Yehova wakukondwa chomene na awo ŵakusankha kumupulikira chifukwa cha kumutemwa. Lemba la Zintharika 3:32 likuti: “Wakuŵa mubwezi wa ŵakunyoloka.” Awo ŵakufiska ivyo Chiuta wakukhumba ku ŵabwezi ŵake ŵakupokera ntchemo kufuma kwa Yehova: Ŵangaŵa ŵalendo mu “hema” lake, mbamapokelereko kumusopa ndiposo ŵangalomba kwa iyo pa nyengo yiliyose.
6. Kasi tingalongora wuli kuti tikutemwa Yesu, ndipo Yehova wakuŵawona wuli awo ŵakutemwa Mwana wake?
6 Yehova wakutemwa awo ŵakutemwa Yesu, Mwana wake wapadera yekha. Yesu wakati: “Usange munthu wakunitemwa, wasungilirenge mazgu ghane, ndipo Adada ŵamutemwenge, ndipo tizenge kwa iyo na kukhala nayo.” (Yohane 14:23) Kasi tingalongora wuli kuti tikutemwa Yesu? Mwa kupulikira malango ghake, kusazgapo dango la kupharazga makani ghawemi na kuzgora ŵanthu kuŵa ŵasambiri. (Mateyu 28:19, 20; Yohane 14:15, 21) Tikulongoraso kuti tikutemwa Yesu para ‘tikulondezga mendero ghake mwakugomezgeka,’ kumulondezga mu kayowoyero ndiposo kachitiro mwakuyana na umo tingafiskira nga mbanthu ŵambura kufikapo. (1 Petrosi 2:21) Yehova wakukondwa na awo ŵakuyezgayezga kuŵa na mikhaliro nga nja Khristu chifukwa cha kutemwa Mwana wake.
7. Chifukwa wuli ntchamahara kuŵa paubwezi na ŵabwezi ŵa Yehova?
7 Chipulikano, kugomezgeka, kupulikira, na kutemwa Yesu ndiposo nthowa zake njinyake mwa mikhaliro iyo Yehova wakukhumba mu ŵabwezi ŵake. Waliyose wa ise wangachita makora kujifumba kuti: ‘Kasi ŵanthu awo nkhutemwana nawo ŵali nayo mikhaliro iyi? Kasi ŵabwezi ŵa Yehova ndiwo mbabwezi ŵane?’ Ntchamahara kuchita nthena. Ŵanthu awo ŵali na nkharo yakukondweska Chiuta ndipo ŵakupharazga makani ghawemi gha Ufumu na mtima wose ŵangaŵa ŵabwezi ŵawemi chomene. Ŵangatovwira kuti nyengo zose mtima withu uŵenge pa kukondweska Chiuta.—Wonani bokosi lakuti: “ Kasi Mubwezi Muwemi Wakuŵa Wuli?”
KUSAMBIRA KU CHIYELEZGERO CHA MU BAIBOLO
8. Ntchivichi chikumukondweskani pakuyowoya za ubwezi wa pakati pa (a) Naomi na Rute? (b) Ŵahebere ŵatatu ŵawukirano? (c) Paulosi na Timote?
8 Malemba ghakuyowoya za ŵanthu ŵanandi awo ŵakasanga chandulo chifukwa cha kuŵa paubwezi na ŵanthu ŵawemi. Mungaŵazga za ubwezi uwo ukaŵa pakati pa Naomi na mkamwana wake Rute, pakati pa Ŵahebere ŵatatu awo ŵakaŵa paubwezi wakukhora ku Babuloni, ndiposo pakati pa Paulosi na Timote. (Rute 1:16; Daniyeli 3:17, 18; 1 Ŵakorinte 4:17; Ŵafilipi 2:20-22) Kweni tiyeni tiwone ubwezi unyake uwemi, uwo ukaŵa pakati pa Davide na Yonatani.
9, 10. Kasi ubwezi wa Davide na Yonatani ukajintha pa vichi?
9 Baibolo likuyowoya kuti Davide wakati wakoma Goliyati, “Yonatani na Davide ŵakamba kutemwana chomene, ndipo Yonatani wakamba kumutemwa nga umo wakujitemwera yekha.” (1 Samuyeli 18:1) Apa ndipo ukambira ubwezi wawo wakukhora uwo ukalutilira m’paka pa nyifwa ya Yonatani, nangauli ŵakapambananga vilimika vyakubabikira. * (2 Samuyeli 1:26) Kasi ubwezi wakukhora wa ŵanthu ŵaŵiri aŵa ukajintha pa vichi?
10 Davide na Yonatani ŵakaŵa paubwezi wakukhora chifukwa chakuti ŵakatemwanga Chiuta ndipo ŵakakhumbisiskanga kukhalilira ŵakugomezgeka kwa iyo. Ŵanalume ŵaŵiri aŵa ŵakaŵa ŵakukolerana pakuchita vinthu vyauzimu. Waliyose wakaŵa na nkharo iyo yikakondweskanga munyake. Mwambura kukayika, Yonatani wakakondwa na chikanga ndiposo mwamphu wa munyamata uyu, uyo wakavikilira zina la Yehova mwambura wofi. Mwambura kukayika, Davide wakachindikanga munthu mulara uyu, uyo wakakhozgeranga ivyo Yehova wanozga na kuŵika vyakukhumba vya Davide panthazi pa vyake mwambura uryezi. Mwachiyelezgero, ghanaghanirani ivyo vikachitika apo Davide wakasuzgika chomene maghanoghano, apo wakabisamanga mu mapopa chifukwa cha kopa Themba liheni Sauli, wiske wa Yonatani. Yonatani wakalongora kuti ngwakugomezgeka mu nthowa yapadera chomene. Wakamba ndiyo kuchitapo kanthu, “wakaluta kwa Davide . . . wakamovwira kusanga nkhongono mwa Yehova.” (1 Samuel 23:16) Ghanaghanirani waka umo Davide wakwenera kuti wakajipulikira apo mubwezi wake wa pa mtima wakiza na kumovwira ndiposo kumukhozga. *
11. Kasi chiyelezgero cha Yonatani na Davide chikutisambizgachi pakuyowoya za ubwezi?
11 Kasi tikusambirachi ku chiyelezgero cha Yonatani na Davide? Sambiro likuru ndakuti chinthu chakuzirwa chomene icho awo ŵali paubwezi ŵakwenera kuŵa nacho, mbubwezi na Chiuta. Para tikuŵa paubwezi na ŵanthu awo tikuyana vigomezgo, nkharo, ndiposo awo ŵali na khumbo lakuti ŵalutilire kuŵa ŵakugomezgeka kwa Chiuta, tovwiranenge maghanoghano, kuphalirana umo tikujipulikira, ndiposo fundo izo zingatichiska ndiposo kutikhozga. (Ŵerengani Ŵaroma 1:11, 12.) Ŵabwezi ŵakutemwa vinthu vyauzimu aŵa, tikuŵasanga pakati pa ŵasopi ŵanyithu. Kweni kasi ichi chikung’anamura kuti waliyose uyo wakwiza ku maungano pa Nyumba ya Ufumu ni mubwezi muwemi? Yayi.
UMO TINGASANKHIRA ŴABWEZI
12, 13. (a) Chifukwa wuli tikwenera kupwelelera pakusankha ŵabwezi nanga pangaŵa pakati pa Ŵakhristu ŵanyithu? (b) Ni suzgo wuli ilo likaŵa mu mpingo wakwambilira wa Ŵakhristu, ndipo likapangiska Paulosi kuti wapeleke chenjezgo wuli lankhongono?
12 Nanga mungaŵa mu mpingo, tikwenera kusankha makora ŵabwezi mwakuti tiŵe na ŵabwezi awo ŵangatovwira kukura mwauzimu. Kasi ichi chikwenera kutizizika? Yayi. Ŵakhristu ŵanyake mu mpingo ŵangatora nyengo yitaliko kuti ŵakhwime mwauzimu, nga umo chipambi chinyake mu khuni chingatolera nyengo yitali kuti chiphye. Mwantheura, mu mpingo uliwose tikusangamo Ŵakhristu awo ŵakukura mwakupambana mwauzimu. (Ŵahebere 5:12–6:3) Ndipouli, tikulongora kuzikira na chitemwa ku ŵaphya panji ŵanthu ŵakulopwa, pakuti tikukhumba kuŵawovwira kuti ŵakure mwauzimu.
13 Nyengo zinyake paŵenge vyakuchitika vinyake mu mpingo ivyo vikhumbenge kuti tiŵe maso chomene na ŵabwezi awo tikusankha. Ŵanthu ŵanyake ŵangaŵa kuti ŵakuchita vinthu vyawakawaka. Ŵanji ŵangamba kuŵa na nkharo ya kusunga vyakusingo panji kunyunyuta. Mipingo yakwambilira nayo yikaŵa na suzgo lakuyana waka. Nangauli ŵanthu ŵanandi ŵakaŵa ŵakugomezgeka, kweni ŵanthu ŵanyake ŵakaŵa na nkharo ziheni. Chifukwa chakuti ŵanji mu mpingo wa Korinte ŵakakoleskanga yayi visambizgo vinyake Vyachikhristu, mpositole Paulosi wakachenjezga mpingo kuti: “Mungapuluskikanga yayi. Mendezgano ghaheni ghakunanga makhaliro ghawemi.” (1 Ŵakorinte 15:12, 33) Paulosi wakachenjezga Timote kuti nanga pangaŵa pakati pa Ŵakhristu ŵanyake, pangaŵa ŵanji awo ŵakuchita viheni. Timote wakaphalirika kuti wagege ŵanthu ŵanthena, waleke kuŵa nawo paubwezi.
14. Kasi tingalondezga wuli fundo iyo yili mu chenjezgo la Paulosi lakuyowoya za mendezgano?
14 Kasi tingalondezga wuli fundo iyo yili mu chenjezgo ilo Paulosi wakayowoya? Tileke kwenda na waliyose, kwali ni mu mpingo panji yayi, uyo wali na nkharo iyo yingatinanga. (2 Ŵatesalonika 3:6, 7, 14) Tikwenera kuvikilira umoyo withu wauzimu. Kumbukani kuti nga ni sipanji tikonkha nkharo ndiposo kachitiro ka ŵabwezi ŵithu. Para tazuŵika sipanji mu maji ghakubinkha tingalindizga kuti yisulurenge maji ghakutowa yayi, mwakuyana waka, para tikwenda na ŵanthu ŵankharo yiheni tingalindizganga kuti tiŵenge na nkharo yiwemi yayi.
Mungasanga ŵabwezi ŵawemi pakati pa ŵasopi ŵanyinu
15. Kasi mungachita vichi kuti muŵe na ŵabwezi ŵakutemwa vinthu vyauzimu mu mpingo?
15 Icho tikuwonga ntchakuti ntchamachitiko kusanga ŵabwezi ŵawemi pakati pa ŵasopi ŵanyithu. (Masalimo 133:1) Kasi tingachita wuli kuti tisange ŵabwezi ŵakutemwa vinthu vyauzimu mu mpingo? Apo mukuyezgayezga kuŵa na nkharo yakukondweska Chiuta, mwambura kukayika ŵanthu ŵanyake awo ŵali na maghanoghano ghakuyana waka ŵasendelerenge kwa imwe. Pa nyengo yeneyiyo pera, mungakhumbikwira kuchitapo kanthu kuti mupange ŵabwezi ŵaphya. (Wonani bokosi lakuti “ Umo Tikasangira Ŵabwezi Ŵawemi.”) Penjani awo ŵakulongora mikhaliro iyo mukukhumba kuŵa nayo. Pulikirani ulongozgi wa mu Baibolo wakuti “julani mitima yinu.” Penjani ŵabwezi pakati pa ŵasopi ŵanyinu mwambura kupwelerako za mtundu wawo, charu icho ŵakufumira, panji mutheto wawo. (2 Ŵakorinte 6:13; Ŵerengani 1 Petrosi 2:17.) Lekani kutemwana na ŵanthu awo mukuyana msinkhu pera. Kumbukani kuti Yonatani wakaŵa mulara chomene kwa Davide. Ŵanthu ŵanandi awo mbalara ŵangaŵa ŵabwezi ŵakovwira chomene chifukwa ŵakumanya tunandi ndipo ŵali na vinjeru.
PARA PAWUKA MASUZGO
16, 17. Para musopi munyithu watikhuŵazga mu nthowa zinyake, chifukwa wuli tikwenera yayi kuleka mpingo?
16 Chifukwa chakuti mu mpingo muli ŵanthu ŵakupambana wunthu ndiposo kakuliro, nyengo zinyake masuzgo ghangawuka. Musopi munyithu wangayowoya panji kuchita chinthu chinyake icho chingatikhuŵazga. (Zintharika 12:18) Nyengo zinyake masuzgo ghangamba chifukwa cha kupambana wunthu, kuleka kupulikiskana, panji kupambana maghanoghano. Kasi tikhuŵarenge na vinthu ivi na kuleka kuwungana na mpingo? Tingachita nthena yayi usange tikutemwa nadi Yehova na ŵanthu awo iyo wakuŵatemwa.
17 Pakuti Yehova ni Mlengi na Msungiliri wa Umoyo withu, ngwakwenelera kumutemwa ndiposo kumusopa. (Chivumbuzi 4:11) Kweniso, mpingo uwo wakuwugwiliskira ntchito ngwakwenelera kuti tiwukhozgerenge mwakugomezgeka. (Ŵahebere 13:17) Ntheura para musopi munyithu watikwiyiska panji kutikhuŵazga mu nthowa zinyake, tikwenera chara kuleka mpingo chifukwa cha kukhumba kulongora kuti takwiya. Tichitirechi nthena? Ni Yehova yayi uyo watikhuŵazga. Chifukwa chakuti tikutemwa Yehova tingamutaya yayi nesi kukana ŵanthu ŵake.
18. (a) Kasi tingachita vichi kuti tisungilire mtende mu mpingo? (b) Kasi tingasanga vitumbiko wuli usange tikugowokera munyithu para pali vifukwa vyakwenelera vyakuchitira nthena?
18 Kutemwa ŵasopi ŵanyithu kukutipangiska kuti tovwire kuti mu mpingo muŵe mtende. Yehova wakulindizga kuti tiŵe ŵakufikapo yayi, ndipo nase ndimo tikwenera kuchitira na ŵanyithu. Chitemwa chikutipangiska kuti tisulengeko waka tumaubudi tuchokotuchoko, uku tikukumbuka kuti tose tili ŵambura kufikapo ndipo tikubuda. (Zintharika 17:9; 1 Petrosi 4:8) Chitemwa chikutovwira kuti tilutilire “kugowokerana na mtima wose.” (Ŵakolose 3:13) Ntchipusu yayi kulondezga ulongozgi uwu nyengo zose. Para tikusunga chigwinini, tikhalilirenge ŵakukwiya, na kughanaghana kuti ukali withu ulangenge uyo watibudira. Kweni fundo njakuti kusunga chigwinini kukutipweteka ise. Titumbikikenge chomene para tikugowokera munyithu usange pali vifukwa vyakwenelera vyakuchitira nthena. (Luka 17:3, 4) Para tikugowokerana tikuŵa na mtende wa mu mtima, mu mpingo mukuŵa mtende, ndipo chakuluska vyose ntchakuti ubwezi withu na Yehova ukuŵa wakuvikilirika.—Mateyu 6:14, 15; Ŵaroma 14:19.
APO NTCHAKWENELERA KUMAZGA UBWEZI
19. Kasi ni vinthu wuli ivyo vingachitika, ivyo vingapangiska kuti tileke kwendezgana na munthu munyake?
19 Pa nyengo yinyake, tikupempheka kuleka kwendezgana na munthu uyo wanguŵa mubali panji mudumbu. Ichi chikuchitika para munthu uyo wakuswa malango gha Chiuta kwambura kupera wasezgeka mu mpingo panji para munyake wakana chipulikano mwa kusambizga visambizgo vyautesi panji wafuma yekha mu mpingo. Mazgu gha Chiuta ghakuyowoya mwambura kubisa kuti “muleke kwenderana” na ŵanthu ŵanthena. * (Ŵerengani 1 Ŵakorinte 5:11-13; 2 Yohane 9-11) Chingaŵa chakusuzga chomene kugega munthu uyo wanguŵa mubwezi withu panji mubali withu wakuthupi. Kasi tilekenge kusunkhunyika, kulongora kuti kugomezgeka kwa Yehova na malango ghake ghaurunji ndiko kuli panthazi mu umoyo withu kuluska chilichose? Kumbukani kuti Yehova wakuzirwiska chomene kugomezgeka ndiposo kupulikira.
20, 21. (a) Chifukwa wuli ndondomeko ya kusezga ŵakwananga yikulongora chitemwa? (b) Chifukwa wuli ntchakuzirwa kuti tisankhenge ŵabwezi mwamahara?
20 Ndondomeko ya kusezga wakwananga yikulongora kuti Yehova wakutitemwa. Mu nthowa wuli? Kusezga munthu wakwananga wambura kupera kukulongora chitemwa ku zina lituŵa la Yehova ndiposo ku vyose ivyo zina ili likwimira. (1 Petrosi 1:15, 16) Kusezga wakwananga kukuvikilira mpingo. Ŵanthu ŵakugomezgeka ŵakuvikilirika ku nkharo zawakawaka za ŵanthu awo ŵakubudira dala, ntheura ŵangalutilira kusopa, uku ŵakumanya kuti mpingo ngwakuvikilirika ku charu chiheni ichi. (1 Ŵakorinte 5:7; Ŵahebere 12:15, 16) Ntchenyo yankhongono ntchitemwa ku munthu wakwananga. Yingaŵa chilango chakukhumbikwa chomene kuti munthu wakwananga wajinyumwe na kuchitapo kanthu kuti wawelere kwa Yehova.—Ŵahebere 12:11.
21 Tingakana yayi fundo yakuti awo tikwendezgana nawo ŵali na nkhongono za kusintha nkharo yithu. Ipo ntchakuzirwa chomene kuti tisankhenge ŵabwezi mwamahara. Mwa kusankha ŵabwezi ŵa Yehova kuŵa ŵabwezi ŵithu ndiposo kutemwa awo Chiuta wakuŵatemwa, tiŵenge na ŵabwezi ŵawemi chomene. Ivyo tonkhenge ku ŵabwezi aŵa vitovwirenge kuti tichite mwakuyana na khumbo lithu la kukondweska Yehova.
^ ndime 2 Lizgu la Chihebere ilo lili kung’anamulika kuti “wakuchita vinthu pamoza na” lingalembekaso kuti “kuŵa nayo” pamoza ndiposo “kwendezgana.”
^ ndime 4 Mwa kuphalira Abrahamu kuti wachite nthena, Yehova wakapelekanga chithuzithuzi cha sembe iyo wakeneranga kuzakapeleka kunthazi mwa kupeleka Mwana wake wapadera yekha. (Yohane 3:16) Mu nyengo ya Abrahamu, Yehova wakanjilirapo ndipo wakamupa mwana wa mberere kuti wapeleke sembe m’malo mwa Yisake.
^ ndime 9 Davide wakaŵa muwukirano
^ ndime 10 Kuyana na umo lemba la 1 Samuyeli 23:17 likuyowoyera, Yonatani wakayowoya vinthu vinkhondi kuti wakhozge Davide: (1) Wakachiska Davide kuti wangopanga yayi. (2) Wakasimikizgira Davide kuti ivyo Sauli wakakhumbanga vitondekenge. (3) Wakakumbuska Davide kuti wapikenge uthemba, nga umo Chiuta wakamulayizgira. (4) Wakamusimikizgira Davide kuti waŵenge wakugomezgeka kwa iyo. (5) Wakaphalira Davide kuti nanga ni Sauli wakamanyanga kuti Yonatani wakaŵa wakugomezgeka kwa Davide.
^ ndime 19 Kuti mumanye vinandi vyakukhwaskana na umo mukwenera kuchitira na awo ŵasezgeka panji ŵafuma ŵekha mu mpingo, wonani Vyakusazgirapo, pa mutu wakuti “Umo Tikwenera Kuchitira na Munthu Wakusezgeka.”
Manyani Vinandi
Ŵanthu ŵa Yehova ‘Ŵaleke Ubendezi’
Kasi mazgu ghakuti ‘ŵaleke ubendezi’ ghakukolerana wuli na ivyo vikacitika mu nyengo ya Mozesi? Kasi tikusambirapo vici pa ivyo vikacitika?
Chenjerani na Awo Mukuchezga Nawo
Pali nthowa zinandi zakuchezgera na ŵanji.


c: text/html

text:
WUKANI! JUNE 2015
Nthowa 5 Zakupwelelera Umoyo Winu
Ivyo mukuchita vingamovwirani kuti muleke kulwaralwara.
Nthowa Zakupwelelera Umoyo Winu
Fundo 5 izo mungalondezga kuti muŵe na umoyo uwemi.
Sungani Phangano la Nthengwa
Kasi mukuwona kuti phangano ni mphingo iyo yikumutondeskani kutakasuka? Panji kasi mukuliwona nga ni nyanguru uyo wakukhozga nthengwa yinu?
Galileo
Mu 1992, Papa Yohane Paulo wachiŵiri wakasuska ivyo Tchalitchi la Katolika likachitira Galileo.
Uleŵi
Kasi nthengwa yingamara chifukwa cha uleŵi?
Somba Iyo Yikupanga Mchenga
Somba iyi yikutoweska malibwe gha korali.
Kunangika kwa Chilengiwa
Para tikuwona umo chilengiwa chikunangikira, tingajifumba kuti, “Chifukwa wuli ŵanthu ŵakutondeka kuvikilira chilengiwa?”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
SAMBIRO 13
Timote Wakakhumbanga Kovwira Ŵanthu
Timote wakakondwanga kovwira ŵanthu. Wakalutanga ku malo ghanandi kuti wakawovwire ŵanthu. Lekani wakaŵa wakukondwa. Kasi ukukhumba kupulika nkhani iyi?—
A nyina na a gogo ŵa Timote ŵakamusambizga vya Yehova
Timote wakakulira mu msumba wa Lisitira. A gogo ŵake a Loyisi na amama ŵake a Yunike, ŵakamba kumusambizga vya Yehova kufuma apo wakaŵa mwana. Apo Timote wakakuranga, wakakhumbanga kovwira ŵanthu kuti ŵamanye Yehova.
Apo Timote wakaŵa munyamata, Paulosi wakamupempha kuti ŵalutire lumoza kukapharazga ku malo ghanyake. Timote wakazomera. Wakaŵa wakunozgeka kuluta kukawovwira ŵanthu.
Timote wakaluta na Paulosi ku Tesalonika mu caru ca Girisi. Kuti ŵakafike ku malo agha, ŵakeneranga kwenda pasi mtunda utali na kukwera boti. Ŵati ŵafika, ŵakawovwira ŵanthu ŵanandi kumanya Yehova. Kweni ŵanthu ŵanyake ŵakakwiya ndipo ŵakakhumbanga kuŵatimba. Pa cifukwa ici, Paulosi na Timote ŵakafumako. Ŵakaluta kukapharazga ku malo ghanyake.
Pati pajumpha nyengo, Paulosi wakatuma Timote kuti waluteso ku Tesalonika kuti wakawone umo ŵabali ŵakucitira. Timote wakeneranga kuŵa wambura wofi kuti waluteso ku msumba wakofya uwu. Kweni Timote wakaluta cifukwa wakafipiranga mtima ŵabali ŵa mu msumba uwu. Wakawerako na makani ghawemi. Ŵabali ŵa ku Tesalonika wakacitanga makora comene.
Timote wakateŵetera na Paulosi vyaka vinandi. Paulosi wakalemba kuti palije munyake uyo wangamutuma padera pa Timote kuti wakawovwire mipingo. Timote wakatemwanga Yehova na ŵanthu.
Kasi ukutemwa ŵanthu ndipo ukukhumba kuŵawovwira kuti ŵamanye Yehova?— Para ukucita nthena, uŵenge wakukondwa nga ni Timote!


text:
MUTU 7
Kasi Mukuzirwiska Umoyo nga Umo Chiuta Wakuchitira?
“Chisimi cha umoyo chili na imwe.”
1, 2. Ntchawanangwa wuli chakufuma kwa Chiuta icho ntchakuzirwa chomene mazuŵa ghano, ndipo chifukwa wuli?
ADADA ŵithu ŵakuchanya ŵali kutipa chinthu chapachanya chomene. Ŵali kutipa chawanangwa cha umoyo nga mbanthu ŵamahara awo ŵakulongora mikhaliro yawo. (Genizesi 1:27) Chifukwa cha chawanangwa chapachanya ichi, tikulondezga fundo za mu Baibolo. Para tikulondezga fundo izi, tingaŵa ŵanthu ŵakukhwima mwauzimu, awo ŵakutemwa Yehova ndipo “ŵali kuzgoŵezga nkhongono zawo zakamanyiro kupambaniska pakati pa chiwemi na chiheni.”
2 Kughanaghanira fundo za mu Baibolo nkhwakuzirwa chomene mazuŵa ghano, chifukwa charu chatimbanizgika chomene mwakuti vingachitika yayi kuti paŵe malango ghakudunjika pa chilichose icho chingatiwira mu umoyo withu. Chiyelezgero chiwemi pa nkhani iyi ntchakukhwaskana na nthowa zakuchizgira, chomenechomene minkhwala iyo ŵakupangira ndopa ndiposo nthowa zakuchizgira zakugwiliskira ntchito ndopa. Ichi ntchigaŵa chakuzirwa chomene kwa wose awo ŵakukhumba kupulikira Yehova. Para tikupulikiska fundo ya mu Baibolo yakukhwaskana na ndopa, tisankhenge vinthu mwamahara, icho chipangiskenge kuti njuŵi yithu yileke kutisuzga ndipo tijisungilirenge mu chitemwa cha Chiuta. (Zintharika 2:6-11) Wonani zinyake mwa fundo izi.
UMOYO NA NDOPA NI VYAKUPATULIKA
3, 4. Mpha nyengo wuli apo Malemba ghakayowoya kakwamba za kupatulika kwa ndopa, ndipo kupatulika uku kwajintha pa fundo wuli?
3 Nyengo yakwamba iyo Yehova wakavumbulira kukolerana pakati pa umoyo na ndopa ndiposo kuzirwa kwa vinthu ivi, pakaŵa pamanyuma pakuti Kayini wakoma munung’una wake Abelu. Chiuta wakaphalira Kayini kuti: “Wona, ndopa za munung’una wako zikulilira ine kufuma pasi.” (Genizesi 4:10) Kuyana na umo Yehova wakuwonera, ndopa za Abelu zikimiranga umoyo wake, uwo ukadumulika mwamabuchi. Mwantheura, vingayowoyeka kuti ndopa za Abelu zikaliliranga Chiuta kuti wawezgere nduzga.
4 Pamanyuma pa Chiwowota cha mu nyengo ya Nowa, Chiuta wakazomerezga ŵanthu kuti ŵaryenge nyama kweni ŵangaryanga ndopa yayi. Chiuta wakayowoya kuti: “Mungaryanga nyama lumoza na umoyo wake yayi, uwo ni ndopa zake. Kweniso nizamukhumba kuti mupatawure pa ndopa za umoyo winu.” (Genizesi 9:4, 5) Dango ili likagwiranga ntchito pa ŵana wose ŵa Nowa ndipo likulutilira kugwira ntchito m’paka mu nyengo yithu. Likukhozgera mazgu agho pakwamba Chiuta wakaphalira Kayini kuti ndopa ndizo zikwimira umoyo wa vilengiwa vyose. Kweniso dango ili likulongolerathu kuti Yehova, uyo Ntchisimi cha umoyo, wazamweruzga ŵanthu wose awo ŵakuyuyura umoyo na ndopa.
5, 6. Kasi dango ilo Chiuta wakapeleka kwizira mwa Mozesi likalongora wuli kuti ndopa ni zakupatulika ndiposo zakuzirwa? (Wonaniso bokosi lakuti Chindikani Umoyo wa Nyama.)
5 Dango ilo Chiuta wakapeleka kwizira mwa Mozesi nalo likalongora fundo yakuzirwa iyi. Lemba la Levitiko 17:10, 11 likuti: “Usange munthu . . . wakurya ndopa za mtundu uliwose, chisko chane chimikanenge nayo munthu uyo wakurya ndopa, ndipo nimudumulengeko ku ŵanthu ŵakwake. Umoyo wa chamoyo chilichose uli mu ndopa, ndipo namupani izo pa jotchero kuphepiskira umoyo winu, pakuti ndopa ndizo zikuphepiska, chifukwa ndimo muli umoyo.” *
6 Para ndopa za nyama iyo yakomeka zigwiliskirikenge ntchito yayi pa jotchero, ŵakazithiranga pasi, icho chikayimiranga kuti umoyo ukawezgekeranga kwa Mwenecho uyo wakawupeleka. (Dotoronome 12:16; Ezekiyeli 18:4) Kweni wonani kuti Ŵaisrayeli ŵakeneranga yayi kuchita mwakutalulira mwa kuwuskiramothu ndopa zose mu misipa ya nyama iyo ŵaryenge. Chikuru ŵacheka makora nyama pasingo ndipo ndopa zafuma, Ŵaisrayeli ŵakeneranga kurya na njuŵi yituŵa, chifukwa kuchinja kukachindikanga Mupi wa Umoyo.
7. Kasi Davide wakalongora wuli kuti ndopa ni zakupatulika?
7 Davide, uyo wakaŵa ‘munthu uyo wakakolerana na mtima [wa Chiuta]’ wakapulikiska fundo izo mazgu gha Chiuta ghakang’anamuranga pa nkhani ya ndopa. (Milimo 13:22) Pa nyengo yinyake apo nyota yikamukora chomene, ŵanalume ŵake ŵatatu ŵakachita chikanga ndipo ŵakaluta ku mahema gha ŵalwani ŵawo na kuteka maji mu chisimi, ndipo ŵakiza nagho kwa iyo. Kasi Davide wakachita wuli? Iyo wakafumba kuti: “Kasi nimwe ndopa za ŵanalume aŵa, awo ŵaŵika umoyo wawo pangozi?” Kuyana na umo Davide wakawoneranga, kumwa maji ghara kukayananga waka na kumwa ndopa izo mbumoyo wa ŵanalume ŵake. Mwantheura, nangauli wakaŵa na nyota, “wakaghapungulira kwa Yehova.”
8, 9. Kasi Chiuta wakasintha umo wakuwonera ndopa apo mpingo wa Chikhristu ukapangika? Longosorani.
8 Pakati pajumpha vilimika 2,400 kufuma apo dango lakukhwaskana na ndopa likapelekekera kwa Nowa, ndiposo vilimika 1,500 kufuma apo phangano la Dango likapelekekera, Yehova wakakhuŵilizga wupu wakulongozga wa mpingo wa Ŵakhristu ŵakwambilira kuti ulembe kuti: “Mzimu utuŵa na ise tawona kuti ntchiwemi kuleka kusazgapo vizito vinyake pa imwe, padera pa vinthu vyakwenelera ivi: kuti mulutilire kuziŵizga vinthu vyakupelekeka sembe ku vikozgo, ndopa, vyakunyongeka, na uzaghali.”
9 Ntchakuwonekerathu kuti wupu wakulongozga ukawona kuti ndopa ni zakupatulika ndiposo kuti kuzigwiliskira ntchito uheni nkhwananga uko kukuyana waka na kusopa vikozgo ndiposo uzaghali. Ŵakhristu ŵaunenesko mazuŵa ghano ndimo nawo ŵakuwonera. Kweniso, pakuti ŵakughanaghanira pa fundo za mu Baibolo m’malo mwa kupenja dango lakudunjika, ŵakukondweska Yehova apo ŵakusankha chakuchita pa nkhani ya ndopa.
KUGWILISKIRA NTCHITO NDOPA NGA NI MUNKHWALA
10, 11. (a) Kasi Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakuwona wuli kuŵikika ndopa panji vigaŵa vikuruvikuru vya ndopa? (b) Mpha nkhani wuli yakukhwaskana na ndopa apo Ŵakhristu ŵangasankha mwakupambana?
10 Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakumanya kuti “kuziŵizga . . . ndopa” kukung’anamura kukana kupokera ndopa ndiposo kuleka kupeleka ndopa panji kuzisunga kuti zinjireso mu thupi. Chifukwa cha kuchindika malango gha Chiuta, ŵakukana kupokera vigaŵa vikuruvikuru vinayi vya ndopa nga ni maselo ghaswesi, maselo ghatuŵa, mapulateleti, na pulazima.
11 Mazuŵa ghano, vigaŵa ivi vikusujikaso na kutorako tuvigaŵa tuchokotuchoko uto ŵakutugwiliskira ntchito mu nthowa zakupambanapambana. Kasi Mkhristu wangazomera kupokera tuvigaŵa utu? Kasi wakutuwona kuŵa “ndopa”? Waliyose wakwenera kusankha yekha pa nkhani iyi. Ndimo viliriso pa nkhani ya hemodayilayisisi (hemodialysis), hemodayilushon (hemodilution), na selu saveji (cell salvage) iyo ŵakuchita mwakugwiliskira ntchito ndopa za mulwari, chikuru ŵandazisunge.—Wonani Vyakusazgirapo, pa mutu wakuti Vigaŵa Vichokovichoko vya Ndopa Ndiposo Nthowa Zakuchitira Opareshoni.
12. Kasi tikwenera kuziwona wuli nkhani zakukhwaskana na njuŵi?
12 Kasi vinthu ivyo munthu wangasankha yekha mwakuyana na njuŵi yake ni vyakuzirwa viŵi yayi kwa Yehova? Ni vyakuzirwa, chifukwa Chiuta ngwakunweka chomene kuwona maghanoghano ghithu ndiposo ivyo vili mu mtima withu. (Ŵerengani Zintharika 17:3; 24:12.) Mwantheura, pamanyuma pa kulomba na kupenjerezga fundo zakukhwaskana na munkhwala unyake panji nthowa yinyake yakachizgiro, tikwenera kupulikira njuŵi yithu yakusambizgika Baibolo. (Ŵaroma 14:2, 22, 23) Kweni tikwenera kwendera njuŵi za ŵanyithu yayi, ndipo tikwenera yayi kufumba ŵanyithu kuti: “Ivyo vyachitikira ine ndivyo vichitikirenge imwe, mphanyi mwanguchita wuli?” Pa nkhani izi, Mkhristu waliyose wakwenera ‘kuyegha katundu wake.’ *
MALANGO GHA YEHOVA GHAKULONGORA CHITEMWA CHAKE PAKUŴA MUPAPI
13. Kasi malango gha Yehova ndiposo fundo zake vikuvumburachi za iyo? Yowoyani chiyelezgero.
13 Malango na fundo izo zili mu Baibolo vikulongora kuti Yehova ni Mupi wa Dango wavinjeru ndiposo Dada wachitemwa uyo wakupwelelera chomene umoyo wa ŵana ŵake. (Masalimo 19:7-11) Nangauli dango la ‘kuziŵizga ndopa’ likapelekeka kuti litivikilire ku matenda yayi, kweni likutivikilira ku masuzgo agho ghakuŵapo chifukwa cha kupokera ndopa. (Milimo 15:20) Nakuti ŵanthu ŵanandi awo ŵakugwira ntchito za chipatala ŵakuti opareshoni yambura ndopa “njiwemi chomene” kuluska kumuŵika ndopa mulwari. Ku Ŵakhristu ŵaunenesko, ichi chikulongora waka vinjeru vyambura mphaka ivyo Yehova wali navyo ndiposo chitemwa chake pakuŵa Mupapi.
14, 15. (a) Kasi ni malango wuli agho ghakalongora kuti Chiuta wakughanaghanira ŵanthu? (b) Kasi mungalondezga wuli fundo iyo yili mu malango ghakuvikilira ku ngozi?
14 Malango ghanandi agho Chiuta wakapeleka ku Ŵaisrayeli ghakulongora kuti wakughanaghanira ŵanthu. Mwachiyelezgero, wakaŵika dango lakuti nyumba za Ŵaisrayeli ziŵenge na kam’panda pachanya pa mtenje mwakuti ŵagege ngozi, chifukwa pa mtenje pakachitikiranga vinthu vinandi. (Dotoronome 22:8; 1 Samuyeli 9:25, 26; Nehemiya 8:16; Milimo 10:9) Chiuta wakalanguraso kuti ŵaŵenge maso na nkhaŵi (ng’ombe) zakofya. (Ekisodo 21:28, 29) Para munthu wasulako malango agha wakalongoranga kuti wakuyuyura umoyo wa ŵanji ndipo wakaŵanga na mulandu wa ndopa.
15 Kasi tingalondezga wuli fundo iyo yili mu malango agha? Ghanaghanirani za galimoto yinu, kendeskero kinu ka galimoto, viŵeto vinu, nyumba yinu, uko mukugwira ntchito, ndiposo vyakusanguluska ivyo mukutemwa. Ku vigaŵa vinyake, ngozi ndizo zikukoma ŵawukirano ŵanandi, kanandi chifukwa ŵakuchita vinthu mwambura kwenelera. Ndipouli, ŵawukirano awo ŵakukhumba kukhalilira mu chitemwa cha Chiuta ŵakuzirwiska umoyo, ndipo ŵakuchita yayi vyakusanguluska ivyo vingaŵapweteka. Ŵalije maghanoghano ghawakawaka ghakuti muwukirano wakujipweteka bweka yayi. M’malo mwake, ŵakusangwa na uwukirano wawo mwa kuleka kujinjizgira dala mu ngozi.
16. Ni fundo wuli ya mu Baibolo iyo njakovwira pa nkhani ya kufumya nthumbo? (Wonaniso mazgu ghamusi.)
16 Nanga ni umoyo wa mwana uyo wandababike ngwakuzirwa kwa Chiuta. Mu Israyeli, para munthu wapweteka mwanakazi wanthumbo, ndipo iyo panji mwana wa munthumbo wafwa, Chiuta wakawonanga kuti munthu uyo wali na mulandu wa kukoma munthu, ndipo wakeneranga kulipa “umoyo pa umoyo.” * (Ŵerengani Ekisodo 21:22, 23.) Ipo ghanaghanirani waka umo Yehova wakwenera kuti wakukwiyira para wakuwona ŵana ŵambura mapendeko ŵakufumiskika chilimika chilichose, kanandi chifukwa chakuti ŵanyinawo ŵakujighanaghanira ŵekha ndiposo mbaleŵi.
17. Kasi mungapembuzga wuli munthu uyo wakafumya nthumbo pambere wandamanye malango gha Chiuta?
17 Kweni wuli pakuyowoya za mwanakazi uyo wakafumya nthumbo pambere wandasambire unenesko wa mu Baibolo? Kasi Chiuta wangamuchitira lusungu yayi? Wangamuchitira lusungu. Nakuti munthu uyo ngwakupera nadi wangalindizga chigowokero kwa Chiuta chifukwa cha ndopa izo Yesu wakathiska. (Masalimo 103:8-14; Ŵaefeso 1:7) Enya, Yesu iyomwene wakati: “Nkhizira kuzakachema ŵanthu ŵarunji yayi, kweni ŵakwananga kuti ŵang’anamuke mtima.”
KANIZGANI MAGHANOGHANO GHAHENI!
18. Kasi Baibolo likulongosora wuli chinthu chikuru icho chikupangiska kuthiska ndopa?
18 Padera pa kuleka kupweteka ŵanji, Yehova wakukhumba kuti tiwuskiremothu mu mtima withu chinthu icho chikupangiska kuthiska ndopa, icho nkhutinkhana. Mpositole Yohane wakalemba kuti: “Waliyose uyo wakutinkha mubali wake ngwakukoma ŵanthu [panji chigeŵenga].” (1 Yohane 3:15) Munthu uyu kuti wakutinkha waka mubali wake yayi, kweni wakukhumba kuti wafwe. Wakulongora thinkho lake mwa kunanga mbiri yake panji kumutetera mautesi agho para ghangaŵa ghaunenesko, Chiuta wangamweruzgirapo. (Levitiko 19:16; Dotoronome 19:18-21; Mateyu 5:22) Ipo ntchakuzirwa chomene kuti tiyezgeyezge chomene kuwuskamo maghanoghano ghaheni mu mtima withu.—Yakobe 1:14, 15; 4:1-3.
19. Kasi munthu uyo wakwendera fundo za mu Baibolo wakughawona wuli malemba nga ni Masalimo 11:5 na Ŵafilipi 4:8, 9?
19 Awo ŵakuzirwiska umoyo nga ni Yehova ndipo ŵakukhumba kujisungilira mu chitemwa chake ŵakugegaso nkhaza za mtundu uliwose. Lemba la Masalimo 11:5 likuti: “Wakutinkha waliyose uyo wakutemwa nkhaza.” Mazgu agha ghakuyowoya waka ukhaliro wa Chiuta yayi, kweni ni ulongozgi wa umo tikwenera kukhalira. Ghakupangiska awo ŵakutemwa Chiuta kuti ŵagege vyakusanguluska vilivyose ivyo muli nkhaza. Kweniso, mazgu ghakuti Yehova ni “Chiuta wa mtende” ghakukhuŵilizga ŵateŵeti ŵake kuti ŵazuzgenge maghanoghano na mitima yawo na vinthu vyakutemweka, viwemi, vyakulumbika, ivyo vikuwezgerapo mtende.
KHALANI KUTALI NA MAWUPU AGHO GHAKUTHISKA NDOPA
20-22. Kasi Ŵakhristu ŵakuchita wuli na charu, ndipo chifukwa wuli?
20 Chiuta wakuwona kuti charu chose cha Satana chili na mulandu wa ndopa. Ndyali, izo mu Malemba zikuyelezgereka na vikoko vyakofya, zakomeska ŵanthu ŵambura mapendeko, kusazgapo ŵateŵeti ŵa Yehova. (Daniyeli 8:3, 4, 20-22; Chivumbuzi 13:1, 2, 7, 8) Awo ŵakuteŵetera lumoza na ŵamazaza awo ŵali nga ni vikoko, mbanthu ŵabizinesi ndiposo ŵasayansi, awo ŵapanga vilwero vyakofya chomene, ndipo ŵakusanga ndalama zinandi chomene. Ipo mbunenesko nadi kuti “charu chose chikugona mu nkhongono za muheni.”
21 Pakuti ŵalondezgi ŵa Yesu ŵali ku “chigaŵa cha charu chara” ndipo ŵakunjiramo yayi mu ndyali na nkhondo za charu, ŵakugega kuthiska ndopa paŵekha ndiposo nga ni gulu. * (Yohane 15:19; 17:16) Kweniso ŵakuchita nga ni Yesu, ŵakuwezgera yayi para ŵanji ŵakuŵatambuzga. M’malo mwake, ŵakutemwa ŵalwani ŵawo, nanga nkhuŵalombera wuwo.
22 Chakuluska vyose ntchakuti Ŵakhristu ŵaunenesko ŵakujipatura ku “Babuloni Mukuru,” uyo mbufumu wa charu chose wa chisopa chautesi ndiposo uyo wali na mulandu ukuru wa ndopa. Mazgu gha Chiuta ghakuti: “Mwa iyo mukasangika ndopa za ntchimi, za ŵatuŵa, na za wose awo ŵakomeka pa charu chapasi.” Antheura tikuchenjezgeka kuti: “Fumanimo mwa iyo, mwaŵanthu ŵane.”
23. Kasi kufumamo mu Babuloni kukung’anamura vichi?
23 Kufumamo mu Babuloni Mukuru kukung’anamura vinandi. Kukung’anamura kufufutiska zina, kutinkha vinthu viheni ivyo visopa vyautesi vikulekelera panji kukhuŵilizga, nga ni uzaghali, kunjira mu ndyali, ndiposo kupenjisiska usambazi. (Ŵerengani Masalimo 97:10; Chivumbuzi 18:7, 9, 11-17) Kanandi vinthu ivi ndivyo vikupangiska ŵanthu kuthiska ndopa.
24, 25. Kasi Chiuta wakugowokera munthu uyo wapera mu nthowa wuli? (b) Ndipo ichi chikutikumbuska ndondomeko wuli ya munyengo yakale?
24 Pambere tindamanye kusopa kwaunenesko, waliyose wa ise, mu nthowa zinyake wakakhozgeranga vyakuchitika vya mu charu cha Satana ndipo wakaŵa na mulandu wa ndopa. Kweni chifukwa chakuti tikasintha nthowa zithu, kuŵa na chipulikano mu sembe yakuwombora ya Khristu, na kujipeleka kwa Chiuta, Chiuta wakamba kutilongora lusungu na kutivikilira mwauzimu. (Milimo 3:19) Mizi yakuphokwerako yikutikumbuska waka umo ŵanthu ŵakasangiranga chivikiliro mu nyengo yakale.
25 Kasi vikendanga wuli? Para Muisrayeli wakoma munthu mwangozi, wakeneranga kuchimbilira ku mizi yakuphokwerako. Para mweruzgi wakumanya tunthu weruzga nkhani yake, munthu uyu wakeneranga kukhala ku muzi wakuphokwerako m’paka wasembe mukuru wafwe. Pamanyuma wakaŵanga wakufwatuka kukakhala kulikose. Chiuta wakulongora chiyelezgero chiwemi chomene pa nkhani ya lusungu ndiposo umo wakuzirwiskira umoyo wa munthu. Mizi yakuphokwerako iyo yikaŵako mu nyengo yakale yikuyana waka na ivyo Chiuta wanozga mazuŵa ghano kwizira mu sembe yakuwombora ya Khristu. Kwizira mu sembe iyi, tikuvikilirika ku nyifwa iyo mphanyi yikuŵapo chifukwa cha kuswa mwangozi malango gha Chiuta ghakukhwaskana na kuzirwa kwa umoyo na ndopa. Kasi mukuzirwiska ivyo Chiuta wali kunozga? Kasi mungalongora wuli kuti mukuvizirwiska? Nthowa yimoza nkhuphalirako ŵanji kuti nawo ŵazomere nthowa ya Chiuta iyo wakuvikilira ŵanthu ŵake, chomene apo tikuwona kuti “suzgo yikuru” yaneng’enera chomene.
ZIRWISKANI UMOYO MWA KUPHARAZGA UTHENGA WA UFUMU
26-28. Kasi umo vinthu viliri sono vikuyana wuli na mu nyengo ya ntchimi Ezekiyeli, ndipo tingajisungilira wuli mu chitemwa cha Chiuta?
26 Umo vinthu viliri ku ŵanthu ŵa Chiuta sono vikutikumbuska umo vikaŵira mu nyengo ya ntchimi Ezekiyeli, iyo Yehova wakayituma kuti yiŵe mulinda wauzimu wa nyumba ya Israyeli. Chiuta wakayowoya kuti: “Para wapulika mazgu kufuma mu mulomo wane, unichenjezgere ŵanthu.” Ezekiyeli wazerezgenge mulimo wake wakate waŵenge na mulandu wa ndopa za awo ŵakakomeka apo Yerusalemu wakeruzgika. (Ezekiyeli 33:7-9) Kweni Ezekiyeli wakapulikira ndipo wakaŵavya mulandu wa ndopa.
27 Mazuŵa ghano, umaliro wa charu cha Satana uli pafupi. Ntheura, Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakuwona kuti ŵali na mulimo ndiposo mwaŵi wa kupharazga za “zuŵa la kuwezgera nduzga” la Chiuta pamoza na uthenga wa Ufumu. (Yesaya 61:2; Mateyu 24:14) Kasi mukuchitako mwakukwana mulimo wakuzirwa uwu? Mpositole Paulosi wakazirwiskanga chomene mulimo wake wa kupharazga. Ndicho chifukwa chake wakayowoya kuti: “Nilije mulandu wa ndopa za ŵanthu wose, pakuti nkhalekapo chara kumuphalirani khumbo lose la Chiuta.” (Milimo 20:26, 27) Ichi ntchiyelezgero chiwemi chomene chakuti tilondezge.
28 Ndipouli, kuti Chiuta walutilire kutitemwa nga ni Dada withu, pali vinyakeso ivyo tikwenera kuchita padera pa kuwona waka umoyo na ndopa nga umo Yehova wakuviwonera. Tikweneraso kuŵa ŵakutowa, panji ŵatuŵa pamaso pake, nga umo tiwonerenge mu chipaturo chakulondezgapo.
^ ndime 5 Pakuyowoyapo pa mazgu gha Chiuta ghakuti, “umoyo wa chamoyo chilichose uli mu ndopa,” magazini yinyake yikati: “Nangauli ndopa zikuyelezgereka waka kuti zikwimira umoyo, kweni uwu mbunenesko: selo lililose ilo lili mu ndopa ndakukhumbikwa kuti munthu waŵe wamoyo.”—Scientific American.
^ ndime 12 Wonani Galamukani! ya Ogasiti 2006, peji 3 m’paka 12, yakupharazgika na Ŵakaboni ŵa Yehova.
^ ndime 16 Ŵanthu awo ŵakulemba madikishonare ghakulongosora mazgu gha mu Baibolo ŵakuti mazgu gha Chihebere “ghakulongosora za kupwetekeka kwa mwanakazi pera yayi.” Kweniso wonani kuti Baibolo likuyowoyapo kalikose yayi kakulongora kuti Yehova wakweruzga mwakuyana na unandi wa myezi iyo mwana wanguŵira munthumbo.
^ ndime 21 Wonani Mutu 5, “Umo Mungajipatulira ku Charu.”
^ ndime 70 Kuti mumanye vinandi, wonani Vyakusazgirapo pa mutu wakuti Vigaŵa Vichokovichoko vya Ndopa Ndiposo Nthowa Zakuchitira Opareshoni.
Manyani Vinandi
Chifukwa Wuli Tikwenera Kuŵa Ŵatuŵa?
Kasi mukutondeka kupulikiska buku la mu Baibolo la Leviticus? Fundo za mu buku la Leviticus zingamovwirani kuti muŵe ŵatuŵa apo mukusopa Chiuta.


text:
Mafumbo Ghazgoleka
Kasi Baibolo ni Mazgu gha Ciuta nadi?
Baibolo ni Mazgu gha Ciuta ndipo ndapadera. Mabaibolo mabiliyoni ghali kupulintika mu viyowoyero vinandi comene. Fundo zavinjeru za mu Baibolo zili na nkhongono ya kovwira ŵanthu kuti waŵe na nkharo yiwemi.—Ŵazgani 1 Ŵatesalonika 2:13; 2 Timote 3:16.
Tikumanya kuti Baibolo ni buku lakufuma nadi kwa Ciuta, cifukwa likutiphalira ivyo vicitikenge munthazi. Palije munthu uyo wangamanyirathu vyamunthazi. Wonani ivyo vili mu buku la Yesaya. Ciphapha ca buku ili ico cikalembeka pambere Yesu wandize cikasangika mu mphanji pafupi na Nyanja ya Mcere. Pa ciphapha ici pakalembeka kuti mu msumba wa Babuloni muzamukhalaso ŵanthu yayi. Ucimi uwu ukafiskika kale comene Yesu wati waluta kucanya.—Ŵazgani Yesaya 13:19, 20; 2 Petrosi 1:20, 21.
Kasi Baibolo likalembeka wuli?
Pakatora vyaka 1,600 kuti Baibolo lilembeke. Ŵanthu pafupifupi 40 awo ŵakalembako Baibolo, ŵakalemba fundo zakukolerana. Cifukwa wuli? Nchifukwa cakuti ivyo ŵakalembanga vikafumanga kwa Ciuta.—Ŵazgani 2 Samuel 23:2.
Nyengo zinyake Ciuta wakayowoyanga nawo kwizira mu ŵangelo, maloto panji mboniwoni. Ciuta wakaŵaphaliranga waka fundo, ndipo iwo pakulemba ŵakasankha makora mazgu kuti uthenga wake upulikikwe.—Ŵazgani Uvumbuzi 1:1; 21:3-5.
Manyani Vinandi
Baibolo ni Buku Lakufuma kwa Chiuta
Kasi Baibolo lingamovwirani wuli para muli na masuzgo? Chifukwa wuli tikugomezga mauchimi gha mu Baibolo?


text: 10 Soka ku awo ŵakuŵika malango ghakupweteka,+Awo nyengo zose ŵakulemba malanguro ghakusuzga,2 Kuti ŵabendezge mulandu wa mukavu,Kuti ŵaleke kuchitira urunji ŵanthu ŵane ŵakuyuyuka,+Kuzgora vyokoro kuŵa nga ni vyakupoka pa nkhondo,Na ŵana ŵalanda kuŵa nga ni vyakuphanga vyawo.+3 Kasi muzamuchita wuli pa zuŵa la kulangika,+Para pharanyiko likwiza kufuma kutali?+Kasi muzamuchimbilira kwa njani kuti wamovwirani,+Ndipo chuma* chinu mwamuchisida nkhu?4 Palije chakukhalapo padera pa kusindama pakati pa ŵakayidiPanji kuwa pa ŵakukomeka.Pakuwona vyose ivi, ukali wake undawelere,Kweni woko lake lichali lakunyoloskeka kuti watimbe.+5 “Uyo apo, Muasiriya,+Ndodo yakulongolera ukali wane,+Na nthonga mu woko lawo yakupelekera ntchenyo yane.6 Nimutumenge kwimikana na mtundu wakugaluka,+Kwimikana na ŵanthu awo ŵakanikwiyiska,Nimulangurenge kuti watore vyakupoka vinandi na vyakuphanga vinandiNa kuŵakandira pasi nga ni mathipa gha mu misewu.+7 Kweni ndimo wakhumbirenge yayi,Mtima wake ughanaghanenge nthena yayi,Pakuti chili mu mtima wake kuti waparanye,Wadumure mitundu yinandi, yichoko waka chara.8 Pakuti iyo wakuti:‘Asi ŵakaronga ŵane wose ni mathemba?+9 Asi Kalino+ wali nga ni Karakemishi?+Asi Hamati+ wali nga ni Aripadi?+Asi Samariya+ wali nga ni Damaseko?+10 Woko lane lapoka maufumu gha ŵachiuta ŵawakawaka,Agho vikozgo vyawo vyakuŵaja vikaŵa vinandi kuluska vya Yerusalemu na Samariya.+11 Asi nichitirengeso Yerusalemu na ŵangoza ŵakeNga umo nkhachitira kwa Samariya na ŵachiuta ŵake ŵawakawaka?’+12 “Para Yehova wamalizga mulimo wake wose pa Phiri la Ziyoni na Yerusalemu, iyo wazamulanga themba la Asiriya chifukwa cha msinjiro wa mu mtima wake na kalaŵiskiro kake kakujikuzga na kamtonyoro.+13 Pakuti iyo wakuti:‘Nichitenge ivi na nkhongono za woko lane,Na vinjeru vyane, chifukwa nili wavinjeru.Niwuskengepo mphaka za ŵanthu+Nipokenge usambazi wawo,+Ndipo nga ntchinkhara, nithereskenge awo ŵakukhalamo.+14 Nga ni munthu uyo wakunyanyamphira kuti watore chivwimbo,Woko lane lipokenge vyuma vya ŵanthu.Nga ni uyo wakuwunjika masumbi agho ghasidika,Niwunjikenge charu chose chapasi.Palije uyo wazamukupizga mapapindo ghake panji kujura mulomo wake, nanga nkhulira.’”15 Kasi mbavi yingajikwezga pa uyo wakudumulira?Kasi sowo* yingajikwezga pa uyo wakuchekera?Kasi nthonga+ yingasunkhunya uyo wakuyinyamura?Panji kasi ndodo yingawuska munthu uyo ngwambura kupangika na khuni?16 Ntheura Fumu yaunenesko, Yehova wa mawumba,Waghandiskenge ŵakututuŵa ŵake,+Ndipo wapembenge moto wakunyeka kusi ku uchindami wake.+17 Ungweru wa Israyeli+ uzgokenge moto,+Mutuŵa wake wazgokenge dimi.Unyekenge na kumyangura thondo lake na vivwati vya minga mu zuŵa limoza.18 Wazamumalizgirathu uchindami wa thengere lake na munda wake wa vipambi.Vizamuŵa nga ni munthu mulwari uyo wakughanda.+19 Makuni agho ghakhalako mu nkhorongo yakeGhazamuŵa ghachoko chomene mwakuti msepuka wangaghapenda na kughalemba.20 Mu zuŵa ilo, awo ŵakhalapo ŵa IsrayeliNa ŵakupona ŵa nyumba ya YakhobeŴazamuyegamiraso yayi pa uyo wakaŵatimba,+Kweni ŵazamuyegamira pa Yehova,Mutuŵa wa Israyeli, na kuŵa ŵakugomezgeka.21 Ŵakukhalako ŵachoko ndiwo ŵamuwerako,Ŵakukhalako ŵa Yakhobe ŵamuwelera kwa Chiuta Wankhongono.+22 Pakuti nangauli ŵanthu ŵako, iwe Israyeli,Ŵali nga ni mchenga wa mu nyanja,Ŵakukhalako ndiwo ŵamuwelera.+Pharanyiko layowoyeka pa iwo,+Ndipo urunji* uŵabenekelerenge.+23 Enya, pharanyiko ilo layowoyeka na Fumu Yikuru, Yehova wa mawumba,Lifiskikenge mu charu chose.+24 Ntheura Fumu Yikuru, Yehova wa mawumba, yikuti: “Ŵanthu ŵane imwe mukukhala mu Ziyoni, mungamopanga chara Muasiriya uyo wakamutimbaninge na ndodo+ na kumuwuskirani nthonga yake nga umo Eguputo wakachitira.+25 Pakuti mu kanyengo kachoko chomene ntchenyo yane yimalenge. Ukali wane uŵaparanyenge.+26 Yehova wa mawumba wanozgenge chikoti kwimikana nayo,+ nga umo wakachitira pakuthereska Midiyani pa jalawe la Orebu.+ Nthonga yake yiŵenge pa nyanja, ndipo wayitumphuskenge nga umo wakachitira na Eguputo.+27 Mu zuŵa ilo, katundu wake wazamufumapo pa chiŵegha chako,+Goliwoli lake kufumapo pa singo yako,+Ndipo goliwoli lizamuphyoka+ chifukwa cha mafuta.”28 Wiza ku Ayati,+Wajumpha mu Migironi.Waŵika vibwayira vyake pa Mikimashi.+29 Ŵajumpha pa jambuko,Ŵagona pa Geba,+Rama wakutenthema, Gibeya+ wa Sauli wachimbira.+30 Chemerezga na kukolomoka, iwe mwana msungwana wa Galimu!Tegherezga, iwe Layisha!Iwe wakusokwa, Anatoti!+31 Madimena wachimbira.Awo ŵakukhala mu Gebimu ŵakupenja kwakubisama.32 Mu zuŵa lenelili, wimilirenge pa Nobu.+Wakusunkhunya woko lake pa phiri la mwana msungwana wa Ziyoni,Kaphiri ka Yerusalemu.33 Wonani, Fumu yaunenesko, Yehova wa mawumba,Yikuphata minthavi na kuphata kwakofya.+Makuni ghatali chomene ghakudumulika,Ndipo makuni ghakukwezgeka, ghakukhizgika.34 Yikudumulira pasi matundu gha mu nkhorongo na chiteŵetero chachisulo,*Ndipo Lebanoni wawenge na munthu wankhongono.


text:
Janyuwale 11-17
2 MIDAUKO 33–36
Sumu 35 na Lurombo
Mazgu Ghakwamba (Mamin. 3 panji kuchepera apa)
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
“Yehova Wakukondwa na Munthu uyo Walapa Zanadi”: (Mamin. 10)
2 Mid. 33:2-9, 12-16—Yehova wakamulongora lusungu Manase chifukwa wakalapa zanadi (w06 1/1 peji 17 ndime 6)
2 Mid. 34:18, 30, 33—Para tikuŵazga Mazgu gha Chiuta na kughanaghanirapo, ghangatifika pamtima (w06 1/1 peji 17 ndime 11)
2 Mid. 36:15-17—Yehova wali na mphaka pa kulongora lusungu na kuzikira (w06 1/1 peji 17 ndime 8)
-
Ivyo Tasambira: (Mamin. 8)
2 Mid. 33:11—Kasi ni uchimi wuli uwo ukafiskika Manase wati watolekera ku Babuloni? (it-1-E peji 62 ndime 2)
2 Mid. 34:1-3—Kasi tikukhozgeka wuli na ivyo Yosiya wakachita? (w06 1/1 peji 17 ndime 7)
Kasi ivyo naŵazga mu Baibolo sabata iyi, vikunisambizgachi za Yehova?
Kasi nasambira fundo wuli mu Baibolo sabata iyi izo ningakaphalirako ŵanthu mu upharazgi?
-
Kuŵerenga Baibolo: 2 Mid. 34:22-33 (Mamin. 4 panji kuchepera apa)
PHARAZGANI MWALUSO
Paulendo wakwamba: (Mamin. 2 panji kuchepera apa) Chiyelezgero. Gaŵirani magazini gha Gongwe la Mulinda. Pakugaŵira, mudumbiskane mutu wa pa chikopi. Mufumbani fumbo lakuti muzakazgore para mwizaso.
Ulendo Wakuwelerako: (Mamin. 4 panji kuchepera apa) Chiyelezgero. Weleraniko kwa munthu uyo mukamugaŵira Gongwe la Mulinda. Mufumbani fumbo lakuti muzakazgore para mwizaso.
Sambiro la Baibolo: (Mamin. 6 panji kuchepera apa) Yezgelerani umo mungasambilira Baibolo na munthu. (bh peji 9 m’paka 10, ndime 6 na 7)
UMOYO WACHIKHRISTU
Sumu 77
Kulapa Nkhwakuzirwa: (Mamin. 10) Nkhani. Yiyowoyeke na mulara. (w06 12/1 peji 14 na 15, ndime 7 m’paka 9)
Ugowokerenge Ŵanyako. (Mamin. 5) Kudumbiskana. Wonelerani vidiyo ya mutu wakuti Ugowokerenge Ŵanyako. (Kuti musange vidiyo iyi, lutani pa jw.org/tum, ndipo wonani pa IVYO BAIBOLO LIKUSAMBIZGA > ŴANA.) Para mwamara kuwonelera, fumbani ŵana kuti ŵayowoye ivyo ŵasambirapo.
Sambiro la Baibolo la Mpingo: cl mutu 24 ndime 11-17 (Mamin. 30)
Weleranimo Ivyo Mwasambira na Kuyowoyapo Mwakudumura Ivyo Muzamusambira Sabata Yikwiza (Mamin. 3)
Sumu 6 na Lurombo


text:
“Ungawopanga Chara, Ine Nikovwirenge”
YELEZGERANI kuti mukwenda munthowa na usiku. Mwamabuchi mukupulika musketu kumasinda kwinu kulongora kuti munthu munyake wakumulondezgani. Para mwaleka kwenda, nayo wakuleka kwenda. Para mwamba kuphinda, nayo wakuphinda. Pamanyuma mukwamba kuchimbira, na kukonera panyumba ya mubwezi winu iyo yili pafupi. Mubwezi winu wakumujulirani ndipo mukunjira munyumba yake. Kasi mungajipulika wuli? Kuyowoya unenesko, mtima winu ungakhala pasi.
Panji ivi vindamuchitikiranipo, kweni pali vinthu vinyake ivyo mukwenjerwa navyo pa umoyo winu. Mwachiyelezgero, kasi mukulimbana na nkharo yinyake yiheni iyo mukukhumba kuleka kweni mukutondeka? Kasi ndimwe lova, ndipo mwayezga kwa nyengo yitali kupenja ntchito kweni mukuyisanga chara? Kasi mukufipa mtima kuti para mwachekura muzamujipwelelera wuli? Kasi imwe mukwenjerwa na vichi?
Kasi mungatemwa yayi kuŵa na mubwezi uyo mungamuphalira ivyo mukwenjerwa navyo, kweniso uyo ngwakunozgeka kumovwirani kwali musangane na suzgo wuli? Kasi walipo mubwezi wanthena? Enya! Mubwezi wanthena waliko ndipo ni Yehova. Nga umo lemba la Yesaya 41:8-13 likulongosolera, Yehova wakaŵa paubwezi na Abrahamu, ndipo wangaŵaso paubwezi na ise. Pa vesi 10 na 13, Yehova wakaphalira mtundu wa Israyeli kuti: “Ungawopanga yayi, pakuti nili nawe. Ungenjerwanga chara, pakuti ndine Chiuta wako. Nikukhozgenge, enya, nikovwirenge, nikukolenge na woko lane lamalyero laurunji. Pakuti ine Yehova Chiuta wako nkhukukora pa woko lako lamalyero, ine nkhuyowoya nawe kuti: ‘Ungawopanga chara, ine nikovwirenge.’”
“NIKUKOLENGE NA WOKO LANE”
Kasi mazgu agha ngakukhozga yayi? Jitorani kuti Yehova wakumuphalirani imwe mazgu agha. Nangauli chingaŵa chakukondweska nadi kwenda na Yehova, kweni mazgu agha ghakung’anamura kuti Yehova wakumukorani pa kawoko na kwenda namwe yayi. Nakuti usange Yehova wangamukorani na woko lake la malyero na kwenda namwe, asi ndikuti wakorenge ku woko linu lamazere? M’malo mwake Yehova wakunyoloska ‘woko lake lamalyero laurunji’ na kukora “woko linu lamalyero” kuti wamufumiskani mu khuluru, panji kuti masuzgo agho mukukumana nawo. Apo wakumuguzirani kuwaro, wakumusimikizgirani kuti: “Ungawopanga chara, ine nikovwirenge.”
Kasi mukuwona kuti Yehova ni Dada winu wachitemwa kweniso Mubwezi uyo wangamovwirani para mwasangana na suzgo kweniso para mukwenjerwa? Yehova wakumutemwani chomene, ndipo wakumufipirani mtima. Kweniso wakumusimikizgirani kuti wamovwiraninge. Yehova ngwakunozgeka kumovwirani kweniso kumuvikilirani para mwasangana na masuzgo. Nadi, Yehova ni “movwiri wakugomezgeka mu nyengo ya suzgo.”—Sal. 46:1.
KUJIYIMBA MLANDU CHIFUKWA CHA MAUBUDI GHAKUMASINDA
Ŵanji ŵakusuzgika chomene maghanoghano chifukwa cha maubudi agho ŵakapanga kumasinda, ndipo ŵakuwona kuti Yehova wangaŵagowokera chara. Kasi ndimo namwe mukujiwonera? Usange ndimo viliri, ghanaghanirani umo wakajipulikira Yobu, muteŵeti wakugomezgeka. Iyo wakazomera ‘zakwananga izo wakachita pa uwukirano’ wake. (Yobu 13:26) Davide nayo wakajiyimba mulandu chifukwa cha maubudi ghake, ndipo wakapempha Yehova kuti: “Mungakumbukanga chara zakwananga za pa uwukirano wane na maubudi ghane.” (Sal. 25:7) Pakuti ndise ŵakwananga tose tikupeleŵera “pa uchindami wa Chiuta.”—Rom. 3:23.
Mazgu gha mu Yesaya chaputara 41 ghakalembekera Ŵaisrayeli awo ŵakaŵa ŵateŵeti ŵa Yehova mu nyengo zakale. Ŵaisrayeli ŵakagalukira Chiuta kanandi waka, lekani Yehova wakazomerezga kuti ŵatolekere ku wuzga ku Babuloni. (Yes. 39:6, 7) Ndipouli, Yehova wakatemerathu nyengo yakuthaskira Ŵaisrayeli awo ŵakapera na kuwelera kwa iyo. (Yes. 41:8, 9; 49:8) Mazuŵa ghano napo, Yehova wakuŵachitira lusungu na kuŵagowokera wose awo ŵakulapa zanadi na kusida zakwananga zawo.—Sal. 51:1.
Wonani ivyo vikachitikira Takuya, * uyo pakwamba wakaŵa na suzgo la kuwonelera vinthu vyamuziro kweniso chizgoŵi cha kunyenyenkha nkhuli. Iyo wakayezga kanandi waka kuti wamazge suzgo lake kweni wakatondekanga. Kasi Takuya wakajiwonanga wuli? Iyo wakati: “Nkhajiwonanga kuti ndine wawakawaka chomene. Kweni nkhati nalomba kwa Yehova kuti wanigowokere, wakanipulika ndipo wakanovwira kuti nimarane na suzgo lane.” Kasi Yehova wakamovwira wuli Takuya? Wakamovwira kwizira mu ŵalara ŵa mpingo wake. Ŵalara ŵakamuphalira kuti nyengo zose para vyamuchitikiraso, waŵamanyiskenge. Takuya wakati: “Chikaŵa chipusu yayi kuŵamanyiska, kweni para naŵamanyiska, nkhakhozgekanga chomene.” Mulaŵiliri wa dera wakati wiza pa mpingo wawo, ŵalara ŵakapanga ndondomeko ya ulendo wauliska kwa Takuya. Mulaŵiliri wa dera wakaphalira Takuya kuti: “Vyachitika waka mwangozi yayi kuti ine nize pano. Kweni ŵalara ndiwo ŵakanipempha kuti tizakachezge namwe. Iwo ŵakasankha kuti tichite ulendo wauliska kwa imwe.” Takuya wakati: “Ine ndine nkhachitanga kwananga, kweni Yehova wakanyoloska woko lake na kunovwira kwizira mu ŵalara.” Takuya wakaleka nkharo yake yiheni na kwamba kuchita upayiniya ndipo pasono wakuteŵetera pa ofesi ya Ŵakaboni ŵa Yehova. Namwe Yehova wangamovwirani kuti mumarane na suzgo linu nga umo wakawovwilira Mubali Takuya.
KWENJERWA NA UMO MUSANGIRENGE NDALAMA
Ŵanthu ŵanandi ŵakwenjerwa chifukwa cha suzgo la kusoŵa ntchito. Ŵanyake ntchito yili kumara ndipo vikuŵasuzga kuti ŵasangeso yinyake. Tiyelezgere kuti vyachitikira imwe. Kulikose uko mukufumba ntchito ŵakumukani waka nthe. Kasi mungachita wuli? Para vyaŵa nthena, ŵanthu ŵanyake ŵakutimbanizgika maghanoghano ndipo ŵakwamba kwenjerwa chomene. Kasi Yehova wangamovwirani wuli? Ni nyengo zose yayi apo wangamovwirani kusanga ntchito yiwemi mwaluŵiro. Kweni wangamovwirani kuti mukumbukirenge mazgu gha Themba Davide ilo likati: “Nkhaŵa mwana, sono nili muchekuru, kweni nindawonepo kuti murunji wasidika, panji ŵana ŵake kupempheska chakurya.” (Sal. 37:25, mazgu ghamusi.) Yehova wakumuwonani kuti ndimwe ŵakuzirwa chomene kwa iyo. Ntheura na ‘woko lake lamalyero laurunji,’ Yehova wamovwiraninge kusanga vinthu ivyo mukukhumbikwira kuti mulutilire kumuteŵetera.
Sara uyo wakukhala ku Colombia wali kuwonapo umo Yehova wakugwiliskira ntchito nkhongono zake kuti wawovwire ŵateŵeti ŵake. Pakwamba Sara wakagwiranga ntchito pa kamupani yinyake, ndipo wakapokeranga ndalama zinandi. Kweni ntchito iyi yikamulyeranga nyengo yinandi ndipo wakatondekanga kuteŵetera Yehova mwakukwana. Pakuti Sara wakakhumbanga kuchita vinandi pakuteŵetera Yehova, wakayileka ntchito iyi na kwamba kuchita upayiniya. Ndipouli, vikaŵa vyakusuzga chomene kuti wasange ntchito yakuti wagwirenge kwa mazuŵa ghachoko waka. Iyo wakamba bizinesi yakuguliska ayisikilimu, kweni pakati pajumpha nyengo bizinesi yake yikawa. Sara wakati: “Nkhakhala waka kwambura ntchito kwa vyaka vitatu, kweni Yehova wakanovwira kuti nilutilire kuzizipizga pa nyengo yose iyi, ndipo nkhumuwonga chomene.” Sara wakamanya vinthu ivyo wakukhumbikwira nadi pa umoyo wake ndipo wakasambira kuleka kwenjerwa na vinthu vya zuŵa lakulondezgapo. (Mat. 6:33, 34) Pamanyuma, kamupani yira yikamuchema kuti wakambeso ntchito yake iyo wakagwiranga kale. Sara wakazgora kuti wazomerenge kuyambiraso ntchito yake pekha usange wagwirenge kwa mazuŵa ghachoko waka pa sabata kweniso para ŵamuzomerezgenge nyengo zose kuluta ku maungano na ku upharazgi. Nangauli pasono Sara wakusanga ndalama zichoko, kweni wachali kuchita upayiniya. Pa nyengo yose iyo wakakumananga na masuzgo, Sara wakati: “Nkhawona woko la chitemwa la Yehova.”
KWENJERWA CHIFUKWA CHA UCHEKURU
Ŵanyake ŵakwenjerwa umo ŵazamusangira wovwiri para ŵachekura. Ŵanandi awo ŵakufika pa msinkhu wakupumura pa ntchito ŵakwenjerwa usange ŵazamuŵa na ndalama zakukwana zakuti zingaŵawovwira para ŵachekura. Ŵakufipaso mtima na matenda agho ghakwiza chifukwa cha uchekuru. Wamasalimo munyake wakaŵeyelera Yehova kuti: “Munganitayanga yayi mu uchekuru wane. Munganisidanga yayi para nkhongono zane zalopwa.”—Sal. 71:9, 18.
Kasi ŵateŵeti ŵa Yehova ŵangachita wuli kuti ŵaleke kwenjerwa na uchekuru? Ŵakwenera kuŵa na chipulikano chakukhora mwa Yehova na kumugomezga kuti walutilirenge kuŵapa vinthu vyakukhumbikwa pa umoyo wawo. Awo ŵali kuzgoŵera umoyo wawofuwofu, ŵakwenera kuchepeskako vinthu vinyake pa umoyo wawo na kusambira kuŵa ŵakukhorwa na vinthu vichoko waka. Nyengo zinyake ŵangawona kuti “ntchiwemi kurya mphangwe . . . kuluska ng’ombe yakututuŵa.” Nipera ŵangalutilira kuŵa na umoyo uwemi kweniso ŵangaŵa ŵakukondwa. (Zinth. 15:17) Para nyengo zose mukuchita ivyo vikukondweska Yehova, wazamulutilira kumupani vinthu vyakukhumbikwa nanga ni para mwachekura.
Wonani ivyo vikachitikira José na muwoli wake Rose, awo ŵakachita uteŵeti wanyengozose kwa vyaka vyakujumpha 65. Kwa vyaka vinandi, ŵakapweleleranga awiske ŵa Rose awo ŵakalwaranga. Kweniso José wakaŵa na nthenda ya kansa ndipo ŵakamupanga opareshoni. Kasi Yehova wakawovwira wuli mbumba yakugomezgeka iyi? Yehova wakaŵawovwira kwizira mwa Tony na muwoli wake Wendy awo ŵakawungananga nawo mu mpingo umoza. Tony na Wendy ŵakapeleka chipinda chakuti José na Rose ŵakhalengemo. Tony na Wendy ŵakasunga chipinda ichi kuti mukhalenge awo ŵakuchita upayiniya wanyengozose. Apo Tony wakaŵa ku sekondare, kanandi wakawonanga José na Rose ŵakuluta kukapharazga. Ntheura wakaŵatemwanga chomene chifukwa ŵakalimbikiranga kupharazga ndipo nayo wakadokeranga chomene. Tony na Wendy ŵakatora mbumba yichekuru iyi na kwamba kukhala nayo chifukwa yikajipeleka kuteŵetera Yehova umoyo wose. Pasono, pajumpha vyaka 15 kufuma apo Tony na Wendy ŵakambira kukhala na José na Rose. José na Rose ŵali na vyaka vya m’ma 80. Iwo ŵakuwona wovwiri uwo ŵakupokera kwa Tony na Wendy kuŵa chawanangwa chakuzirwa kufuma kwa Yehova.
Yehova wakupelekaso ‘woko lake lamalyero laurunji’ kwa imwe kuti limovwirani. Kasi imwe mupokelerenge woko la Yehova uyo wakumulayizgani kuti: ‘Ungawopanga chara, ine nikovwirenge’?
^ ndime 11 Mazina ghanyake ghasinthika.


text:
Kasi Baibolo Ni Mazgu gha Njani?
Usange ŵanthu ndiwo ŵakalemba Baibolo, chifukwa wuli ni “mazgu gha Chiuta”? (1 Ŵatesalonika 2:13) Kasi vikenda wuli kuti ŵanthu ŵalembe uthenga wa Chiuta?
Manyani Vinandi
Kasi Ni Njani Wakalemba Baibolo?
Awo ŵakalembako Baibolo ŵakuti ŵakatumika na Chiuta. Chifukwa wuli tikwenera kugomezga ivyo ŵali kulemba?
Kasi Ŵanthu Ŵavinjeru Ndiwo Ŵakalemba Baibolo?
Wonani ivyo Baibolo likuyowoya.
Baibolo ni Buku Lakufuma kwa Chiuta
Kasi Baibolo lingamovwirani wuli para muli na masuzgo? Chifukwa wuli tikugomezga mauchimi gha mu Baibolo?


text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
-
Chiphikiro cha Themba Belishazara (1-4)
-
Woko likulemba pa chiliŵa (5-12)
-
Ŵakupempha Daniyeli kung’anamulira ivyo vyalembeka (13-25)
-
Ng’anamuro: Babuloni wawenge (26-31)
5 Themba Belishazara+ likanozgera chiphikiro chikuru ŵakuchindikika ŵake 1,000, ndipo likamwanga vinyo panthazi pawo.+
2 Wakati waloŵera vinyo, Belishazara wakalangura kuti ŵize na viteŵetero vyagolide na vyasiliva ivyo wiske Nebukadinezara wakavitora mu tempile ku Yerusalemu.+ Wakachita ichi kuti themba, ŵakuchindikika ŵake, ŵanakazi ŵake, na ŵanakazi ŵake ŵanyake ŵamweremo.
3 Penepapo ŵakiza navyo viteŵetero vyagolide ivyo vikatoleka mu tempile, mu nyumba ya Chiuta ku Yerusalemu, ndipo themba, ŵakuchindikika ŵake, ŵanakazi ŵake, na ŵanakazi ŵake ŵanyake ŵakamweramo.
4 Ŵakamwa vinyo, ndipo ŵakalumba ŵachiuta ŵagolide na siliva, ŵamkuŵa, ŵachisulo, ŵakhuni, na ŵalibwe.
5 Nyengo yeneyiyo minwe ya woko la munthu yikawoneka ndipo yikamba kulemba pa chiliŵa cha nyumba yauthemba, kuthyana na chakuŵikapo nyali, ndipo themba likawonanga apo woko likalembanga.
6 Penepapo chisko cha themba chikasintha, maghanoghano ghake ghakamofya, chiwuno chake chikagululuka,+ ndipo makongono ghake ghakamba kumbwambwantha.
7 Themba likachemerezga, kuchemeska ŵakuwukwa, Ŵakalidi, na ŵakumanya vya nyenyezi.+ Themba likati ku ŵanalume ŵavinjeru ŵa mu Babuloni: “Munthu waliyose uyo waŵazgenge malemba agha na kuniphalira ng’anamuro lake, wavwalikikenge vitchesamu, mu singo yake+ muvwalikikenge majuda ghagolide, ndipo waŵenge muwusi wachitatu mu uthemba uwu.”+
8 Ŵanalume wose ŵavinjeru ŵa themba ŵakanjira, kweni ŵakatondeka kuŵazga malemba agha nanga nkhuvumbulira themba ng’anamuro lake.+
9 Ntheura Themba Belishazara likatenthema chomene ndipo chisko chake chikasintha. Ŵakuchindikika ŵake nawo ŵakahangayika.+
10 Fumukazi yikanjira mu nyumba ya chiphikiro chifukwa cha mazgu gha themba na ŵakuchindikika ŵake. Ndipo fumukazi yikati: “Mwe themba, mphanyi mwakhala kwamuyirayira. Maghanoghano ghinu ghaleke kumofyani, ndipo chisko chinu chileke kusintha.
11 Mu uthemba winu muli munthu uyo wali na mzimu wa ŵachiuta ŵatuŵa. Mu mazuŵa gha awiskemwe, iyo wakasangika kuti wali na umanyi, mahara, ndiposo vinjeru nga ni vinjeru vya ŵachiuta.+ Awiskemwe, Themba Nebukadinezara, ŵakamwimika kuŵa mulara wa ŵasembe ŵamasalamusi, ŵakuwukwa, Ŵakalidi, na ŵakumanya vya nyenyezi.+ A themba, ichi ndicho awiskemwe ŵakachita.
12 Pakuti Daniyeli, uyo themba likamuthya Beliteshazara,+ wakaŵa na mzimu wapadera, wakaŵa na umanyi, mahara ghakupatawulira maloto, kulongosora zintharika, na kumazga suzgo linonono.+ Sono Daniyeli wachemeke, ndipo wazamumulongosolerani ng’anamuro lake.”
13 Ntheura ŵakiza nayo Daniyeli pamaso pa themba. Themba likafumba Daniyeli kuti: “Kasi ndiwe Daniyeli, yumoza wa ŵanthu awo ŵakakoleka wuzga kufuma ku Yuda,+ uyo themba ŵadada ŵakafuma nayo ku Yuda?+
14 Napulika vya iwe kuti mzimu wa ŵachiuta uli mwa iwe,+ ndiposo kuti mwa iwe muli kusangika umanyi, mahara, na vinjeru vyakuluska.+
15 Sono ŵavinjeru na ŵakuwukwa ŵangwiza nawo pamaso pane kuti ŵaŵazge mazgu agha na kunimanyiska ng’anamuro lake, kweni ŵatondeka kuyowoya ng’anamuro la uthenga uwu.+
16 Kweni napulika vya iwe kuti ukumanya kupatawura+ na kumazga suzgo linonono. Ntheura usange uŵazgenge malemba agha na kuniphalira ng’anamuro lake, uvwalikikenge vitchesamu, majuda ghagolide mu singo yako, ndipo uŵenge muwusi wachitatu mu uthemba uwu.”+
17 Penepapo Daniyeli wakazgora themba kuti: “Mukhale navyo vyawanangwa vinu, ndipo njombe yinu mupeleke ku ŵanyake. Kweni themba niliŵazgirenge malemba agha na kuliphalira ng’anamuro lake.
18 Imwe themba, Chiuta Wapachanya Nkhanira wakapa awiskemwe Nebukadinezara uthemba na ukuru, ntchindi na uchindami.+
19 Chifukwa cha ukuru uwo Chiuta wakamupa, ŵanthu wose, mitundu ya ŵanthu, na ŵanthu ŵa viyowoyero vyose ŵakambwambwanthanga na wofi pamaso pake.+ Waliyose uyo mweneko wakhumba, wakamukomanga panji kumuleka wamoyo, ndipo waliyose uyo mweneko wakhumba, wakamukwezganga panji kumukhizga.+
20 Kweni mtima wake ukati wajikuzga, ndipo mzimu wake ukati waŵa unonono, wakachita mwakujiŵikamo,+ ntheura wakakhizgika pa chitengo chake chaufumu, ndipo uchindami wake ukawuskikapo pa iyo.
21 Wakachimbizgika pakati pa ŵanthu, ndipo mtima wake ukazgoka nga ngwa chikoko, wakamba kukhala na mbunda zamuthengere. Wakapika utheka kuti waryenge nga ni ng’ombe, ndipo thupi lake likanyewa na jumi lakuchanya, m’paka wakamanya kuti Chiuta Wapachanya Nkhanira ndiyo Wakuwusa mu ufumu wa ŵanthu, ndiposo kuti wakuŵikapo uyo mweneko wakhumba.+
22 “Kweni imwe Belishazara mwana wawo, mundajiyuyure mu mtima winu nangauli mukumanya vyose ivi.
23 Kweni mwajikwezga kwimikana na Fumu yakuchanya.+ Mwangulangura kuti ŵamutolerani viŵiya vya mu nyumba yake.+ Ndipo imwe pamoza na nduna zinu, ŵanakazi ŵinu, na ŵanakazi ŵinu ŵanyake, mwangumweramo na kulumba ŵachiuta ŵasiliva na ŵagolide, ŵamkuŵa, ŵachisulo, ŵakhuni, na ŵalibwe, ŵachiuta awo ŵakulaŵiska yayi nesi kupulika panji kumanya kanthu.+ Kweni mundamuchindike Chiuta uyo mu woko lake muli mvuchi winu+ na nthowa zinu zose.
24 Ntheura woko langutumika kufuma kwa iyo, ndipo malemba agha ghangulembeka.+
25 Malemba agho ghangulembeka ni agha: MENE, MENE, TEKELI, na PARISINI.
26 “Ng’anamuro la mazgu agha ni ili: MENE, Chiuta wapenda mazuŵa gha ufumu winu ndipo wawumalizga.+
27 “TEKELI, mwapimika pa sikelo ndipo mwasangika kuti mukupeleŵera.
28 “PERESI, ufumu winu wagaŵika na kupelekeka ku Ŵamedi na Ŵaperesiya.”+
29 Penepapo Belishazara wakalangura, ndipo Daniyeli ŵakamuvwalika vitchesamu, na majuda ghagolide mu singo yake. Ndipo ŵakapharazga kuti waŵenge muwusi wachitatu mu uthemba.+
30 Mu usiku wenewura, Belishazara, themba la Ŵakalidi, wakakomeka.+
31 Ndipo Dariyasi+ Mumedi wakapokera uthemba. Wakaŵa na vyaka pafupifupi 62.
Tumizgani
Tumizgani
Daniyeli 5
Malemba Ghakupatulika mu Mang’anamuliro gha Charu Chiphya
https://www.jw.org/finder?docid=1001061103&Book=27&Chapter=5&wtlocale=TB&srcid=share
Chitumbuka
mailto:?body=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti%0a%0ahttps%3A%2F%2Fwww.jw.org%2Ffinder%3Fdocid%3D1001061103%26Book%3D27%26Chapter%3D5%26wtlocale%3DTB%26srcid=share&subject=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg


text:
UMOYO WACHIKHRISTU
Kumbukani Kulombera Ŵakhristu Awo Ŵakutambuzgika
Baibolo likayowoyerathu kuti Satana wazamutitambuzga kuti watimbanizge ntchito yithu. (Yoh. 15:20; Chivu. 12:17) Kasi tingawovwira wuli Ŵakhristu ŵanyithu awo ŵakutambuzgika mu vyaru vinyake? Tikwenera kuŵalombera. Baibolo likuti: “Ŵeyelero la munthu murunji lili na nkhongono yikuru chomene.”—Yak. 5:16.
Kasi tikwenera kuzunura vichi para tikuŵalombera? Tingapempha Yehova kuti waŵape chikanga ŵabali na ŵadumbu kuti ŵaleke kopa. (Yes. 41:10-13) Tingalombaso kuti ŵamazaza ŵayiwonenge mwakwenelera ntchito yithu yakupharazga, “mwakuti tikhalenge umoyo wa bata na wakufwasa.”—1 Tim. 2:1, 2.
Apo Paulosi na Petrosi ŵakaŵa mu jele, Ŵakhristu ŵanyawo ŵakaŵalomberanga, ŵakazunuranga mazina ghawo mu malurombo. (Mil. 12:5; Rom. 15:30, 31) Nangauli tingaŵamanya wose yayi ŵabali na ŵadumbu ŵithu awo ŵakutambuzgika, kweni tingazunura mpingo, dera panji charu chawo.


text:
Maofesi na Kuwona Malo
Zani muzakawone maofesi na umo tikupangira mabuku. Sankhani charu kuti muwone nyengo iyo mungizira.
Netherlands
Christelijke Gemeente van Jehovah’s Getuigen in Nederland
Noordbargerstraat 77
7812 AA EMMEN
NETHERLANDS
+31 591-683555
Kuwona Malo
Mande m’paka Chinkhondi
8:00 a.m. m’paka 10:30 a.m. na 1:00 p.m. m’paka 3:00 p.m.
Nyengo: Ora limoza
Ivyo Tikuchita
Tikung’anamura mabuku mu Chidatchi. Tikupanga mabuku mu viyowoyero 12 vya ŵanthu ŵachibulumutira. Tikujambura mavidiyo na vinyake mu viyowoyero vinandi.


text:
VYAKUCHITA PAKUSOPA NA MBUMBA
VYAKUCHITA PAKUSOPA NA MBUMBA
Rahabi Wakapulikira Ivyo Wakaphalirika
JOSHUA CHAPUTARA 2 NA 6
Ŵapapi: Ivi vimovwiraninge pakusambira Baibolo na ŵana.
Vinyake
Yosefe mu Charu cha Eguputo
Kasi tikusambirako vichi kwa Yosefe apo wakaŵa muzga kweniso apo wakaŵa mu jele ku Eguputo? Chitani dawunilodi nkhani izi na kusambira pamoza nga banja.
Chiuta Wakatuma Mozesi ku Eguputo
Mozesi na Aroni ŵakawopa yayi kuyowoya na Farawo nangauli wakaŵa wankhongono. Chitani dawunilodi nkhani iyi kuti musambire pamoza na banja linu.
Yehova Wakaponoska Ŵaisrayeli
Sankhanipo ivyo mungachita pakusopa na banja linu.


text:
INDONESIA
Ofesi ya Munthavi Iyo Yili Kufupi na Mabingu
Mu 2008, ku Indonesia kukaŵa ŵapharazgi 21,699. Ofesi ya munthavi yikaŵavya malo ghakukwana. Kweniso chifukwa chakuti yikazengeka mu nyengo ya bani, yikaŵa kutali chomene na tawuni ya Jakarta. Pa chifukwa ichi, pakakhumbikwanga ofesi ya munthavi yikuru kufupi na Jakarta.
Pati pajumpha vyaka viŵiri, ŵabali ŵakagura nyumba mu tawuni ya Jakarta. Yikaŵa yakudikanya nyumba 42. Kweni ŵabali ŵakagura nyumba yose ya nambara 31. Yikaŵa yakupambana chomene na ofesi ya munthavi yakale ndipo yikaŵa yiwemi chomene. Pamanyuma ŵakaguraso nyumba yapafupi yakudikanya nyumba 12, kuti mukhalenge ŵabali ŵakujumpha 80 ŵakuteŵetera pa Beteli. Ŵakaguraso nyumba yakudikanya kankhondi kuti muŵe maofesi gha Beteli.
Gulu la ŵabali ŵakuzenga kufuma mu vyaru vyakupambanapambana, ŵakiza kuti ŵawovwirane na ŵabali mu charu ichi kuti ŵanozge maofesi na nyumba zakukhalamo ŵabali. Darren Berg uyo wakalaŵiliranga ntchito iyi, wakati: “Yehova wakatovwira kanandi waka pa masuzgo agho ghakaŵapo. Tikakhumbanga kuti tiŵike mashini ghakusuja maji kweni ŵaboma ŵakakana chifukwa ivi vikaŵa vyachilendo mu charu ichi. Mubali munyake uyo wakumanya vya mashini wakaluta na nkhani iyi kwa mulara munyake wa boma. Mwaluŵiro mulara uyu wakazomerezga pempho lithu. Wakati wakugomezga kuti ŵabali ŵachitenge nadi ivyo ŵapempha.”
“Tiliso pa malo ghakubisika yayi. Ŵanthu sono ŵakuŵamanya Ŵakaboni ŵa Yehova. Ŵakuwona kuti takhazikika.”
Maofesi ghaphya ghakapelekeka kwa Yehova pa Febuluwale 14, 2015. Anthony Morris III wa mu Wupu Wakulongozga, ndiyo wakayowoya nkhani yakupeleka maofesi kwa Yehova. Vincent Witanto Ipikkusuma uyo wali mu Komiti ya Munthavi, wakati: “Sono tili pakati pa malo agho ngakumanyikwa chomene mu Indonesia. Tiliso pa malo ghakubisika yayi. Ŵanthu sono ŵakuŵamanya Ŵakaboni ŵa Yehova. Ŵakuwona kuti takhazikika.”
“Vikunozga Kupharazga Kuno”
Mu vyaka vya sonosono, Ŵakaboni ŵanandi kufuma mu vyaru vyakupambanapambana ŵasamukira ku Indonesia. Lothar Mihank wakati: “Ŵabali awo ŵakusamukira mu vyaru nga ni vinthu, umo mukukhumbikwa ŵapharazgi ŵanandi, ŵakuchita ntchito yikuru chomene. Ŵabali aŵa ŵakumanya tunandi, mbakukhwima mwauzimu, ŵakukhozga mipingo iyo ŵakuwunganako, kweniso ŵakovwira kuti tiwonenge kuti tili paubali pa charu chose.” Ntchivichi chikaŵatuma kuti ŵasame? Ndipo vinthu vikuŵayendera wuli uko ŵasamira? Wonani ivyo ŵanyake ŵayowoyapo.
Jason na Casey Gibbs awo ŵali kufuma ku United States, ŵakati: “Tikati tawona chiŵelengero cha ŵanthu mu Buku Lapachaka, tikawona kuti charu cha Indonesia ntchimoza mwa vyaru ivyo vili na ŵanthu ŵanandi chomene pa charu chose chapasi kweni kuli Ŵakaboni ŵachoko chomene. Ŵanthu ŵanyake awo ŵakaŵa ku malo uko kukukhumbikwira ŵapharazgi ŵanandi, ŵakatiphalira kuti ŵanthu ŵanandi ŵangasambira unenesko ku Indonesia. Ntheura tikayimbira foni ku ofesi ya munthavi ku Indonesia, ndipo ŵakatituma ku Bali. Gawo la Chingelezi ku Indonesia likaŵa kuti lamba waka, ntheura tikawona kuti tamwamba kupharazga nyengo yeneyiyo. Tikanozgekera kuti tizamukhalako chaka chimoza, kweni takhala vyaka vitatu. Ŵanthu ŵanandi awo tikuŵapharazgira ŵandapulikepo vya Ŵakaboni ŵa Yehova. Uteŵeti ukunozga chomene kuno.”
Stuart na Mandy Williams, awo ŵali na vyaka vyapakati pa 40 na 60 ndipo ŵali kufuma ku Australia, ŵakati: “Tikakhumbanga kusanga ŵanthu awo ŵali na njara yakukhumba kumanya unenesko. Ntheura tikasamira ku Indonesia. Ku Malang, East Java, takumana na ŵana ŵa sukulu ŵanandi ŵa ku Yunivesite awo ŵakuyowoya Chingelezi ndipo ŵakukhumba chomene kupulika makani ghawemi. Ŵakutemwaso chomene webusayiti yithu ya jw.org. Ntchito yakupharazga kuno, yikukondweska chomene.”
Takahiro na Mari Akiyama, awo ŵakuchita upayiniya ku Yog-yakarta, pa chirwa cha Java, ŵakati: “Kuno tikuwona kuti tili ŵakuvikilirika kuluska kukaya ku Japan. Ŵanthu mbalusungu ndiposo ŵantchindi. Ŵanthu ŵanandi, chomenechomene ŵana, mbakunweka chomene na visopa vinyake. Zuŵa linyake apo tikayala mabuku ku malo uko kukusangika ŵanthu ŵanandi, tikagaŵira pafupifupi magazini 2,600 mu maora 5 pera.”
Dan na Janine Moore, awo mbakutorana ŵa vyaka vya m’ma 50, ŵakati: “Para tikupharazga, ŵanthu ŵakutiwungilira. Tikumwemwetera, ndipo nawo ŵakumwemweteraso. Ŵakukhumba kumanya ivyo tikupharazga. Para taŵapharazgira, ŵakunweka chomene, ndipo ŵakuŵa ŵakukondwa. Para taŵalongora fundo yinyake mu Baibolo, ŵanyake ŵakuyowoya kuti. ‘Kasi ningalemba vesi ili?’ Ŵakuzizwa chomene na vinjeru ivyo vili mu Baibolo. Takhala kuno chaka chimoza, ndipo tikuwona kuti tikachedwa kwiza. Tikakhumbanga malo agho ŵanthu ŵanandi ŵandapulikepo vya Yehova. Ndipo sono taghasanga nadi.”
Misja na Kristina Beerens ŵakiza nga mbamishonale mu 2009 ndipo pasono ŵakwendera dera. Iwo ŵakati: “Nanga nkhu Chirwa cha Madura ku East Java, uko ŵanthu ŵanandi Mbasilamu, ŵakutegherezga chomene uthenga withu. Ŵanthu ŵakuyimika magalimoto ghawo na kupempha magazini. Ŵakuti: ‘Ndine Musilamu, kweni nkhutemwa kuŵerenga magazini ghinu. Kasi muli na ghanandi kuti nkhapeko ŵanyane?’ Vikunozga kupharazga kuno.”
Vuna Njinandi
Mu 1931, apo Frank Rice wakafikanga ku Jakarta, ku Indonesia kukaŵa ŵanthu 60,000,000. Pasono kuli ŵanthu pafupifupi 260,000,000. Charu cha Indonesia chili pa nambara 4 pa vyaru ivyo vili na ŵanthu ŵanandi chomene pa charu chose chapasi.
Chiŵelengero cha Ŵakaboni ŵa Yehova nacho chakwera chomene ku Indonesia. Nkhondo Yachiŵiri ya Charu Chose yikapangiska kuti ku Indonesia kuŵe ŵapharazgi 10 mu 1946. Pasono ku Indonesia kuli ŵapharazgi ŵakujumpha 26,000. Uwu mbukaboni wakuti Yehova wakutumbika ntchito yithu. Ndipo ŵanthu 55,864 ŵakiza pa Chikumbusko mu chaka cha 2015. Ivi vikulongora kuti chiŵelengero chikwerenge.
Yesu wakati: “Nadi, vuna njinandi chomene, kweni ŵantchito mbachoko. Ntheura lombani Mwenecho wa vuna kuti watume ŵantchito ku vuna yake.” (Mat. 9:37, 38) Ŵateŵeti ŵa Yehova ku Indonesia, ŵakuzomerezga mazgu agho Yesu wakayowoya. Ŵakulimbikira chomene kupharazga ku chirwa ichi, kuti ŵachindike zina la Yehova.—Yes. 24:15.
Manyani Vinandi
Kasi Vikwenda Wuli Pakulemba na Kung’anamura Mabuku gha Ŵakaboni ŵa Yehova?
Tikupanga mabuku mu viyowoyero vyakujumpha 700. Chifukwa wuli tikuŵikapo mtima kuchita ntchito iyi?


text:
INDONESIA
Ŵakaŵa Mwana wa Sara
Titi Koetin
WAKABABIKA MU 1928
WAKABATIZIKA MU 1957
IVYO WAKACHITA Mudumbu uyo mwakuzikira wakawovwira mfumu wake wambura kugomezga kuti wasambire unenesko.—Yakuyowoyeka na mwana wake, Mario Koetin.
AMAMA ŴANE ŵakaŵa ŵalusungu kweniso ŵaubwezi. Ŵakalitemwanga chomene Baibolo. Ŵati ŵakumana na Gertrud Ott uyo wakaŵa mishonale mu Manado ku North Sulawesi, ŵakazomera sambiro la Baibolo ndipo ŵakasambira unenesko. Kweni adada ŵane a Erwin, awo ŵakagwiranga ntchito ku Banki ndipo pamanyuma ŵakaŵa cheyamani pa kampani yinyake yakukhwaskana na vya chuma ku Jakarta, ŵakaŵasuskanga chomene amama.
Zuŵa linyake adada ŵakaŵawofya chomene amama.
Adada ŵakaphalira amama mwaukali kuti: “Usankhepo pakati pa ine na tchalitchi lako!”
Amama ŵakakhala dankha chete na kughanaghanirapo. Pamanyuma ŵakazgora mwakuzika kuti: “Nkhukhumba vyose, mfumu wane na Yehova.”
Adada ŵakasoŵa chakuyowoya ndipo ukali ukamalira penepapo.
Pati pajumpha nyengo, adada ŵakamba kuŵapulikiska amama. Adada ŵakaŵatemwanga chomene amama kweniso ŵakaŵachindikanga chifukwa ŵakachitanga vinthu mwavinjeru ndiposo mwamahara.
Kweni amama ŵakakhumbanga chomene kuti adada ŵasambire unenesko. Ŵati ŵayilombera nkhani iyi kufumira pasi pa mtima, ŵakakumbuka kuti adada ŵakutemwa chomene kusambira viyowoyero. Ntheura ŵakaŵikanga pa malo ghakuwonekera mapepara agho pakaŵanga mavesi gha mu Baibolo mu Chingelezi. Amama ŵakaphalira adada kuti: “Nkhukhumba kuti nichimanye makora Chingelezi.” Pakuti ŵakamanyanga kuti adada ŵakatemwanga chomene kuti munthu wayowoyenge makora pawumba, ŵakaŵapempha kuti ŵawone umo ŵanozgekelera nkhani yawo ya mu Sukulu ya Uteŵeti wa Chiuta. Adada ŵakazomera. Pakuti ŵakamanyanga kuti adada ŵakutemwa kupokelera ŵalendo, amama ŵakaŵapempha usange ŵangapokelera mulaŵiliri wa dera. Adada ŵakazomera. Chifukwa chakuti adada ŵakatemwanga chomene banja lawo, amama ŵakaŵapempha kuti para vingachitika ŵakaŵe nase pa ungano wa chigaŵa. Adada ŵakaluta nase.
Pachoko na pachoko, mtima wa adada ukamba kusintha chifukwa amama ŵakazikiranga na kuchita vinthu mwamahara. Banja lithu likati lasamukira ku England, adada ŵakamba kuluta ku maungano ndipo ŵakaŵa paubwezi na John Barr, uyo pamanyuma wakazakaŵa yumoza wa mu Wupu Wakulongozga wa Ŵakaboni ŵa Yehova. Mu chaka chenechichi, adada ŵakabatizika ndipo amama ŵakakondwa chomene. Kufuma nyengo iyi kuya munthazi, adada ŵakalongoranga chitemwa chekhachekha kwa amama.
Ŵanthu ŵakaŵatemwanga amama chifukwa ŵakaŵa ŵakopa Chiuta, ŵantchindi, ndiposo ŵakutemwa vinthu vyauzimu
Ŵabwezi ŵithu ŵanyake ŵakatenge amama ŵakuyana na Lidiya, Mkhristu uyo wakaŵako mu nyengo ya ŵapositole. Lidiya wakatemwanga kupeleka vinthu ku ŵanthu. (Mil. 16:14, 15) Kweni ine nkhuwona kuti ŵakaŵa nga ni Sara, uyo wakapulikiranga chomene mfumu wake Abrahamu. (1 Pet. 3:4-6) Amama ŵakaŵa ŵakopa Chiuta, ŵantchindi, ndiposo ŵakutemwa chomene vinthu vyauzimu. Awo ŵakaŵamanyanga ŵakaŵatemwanga chomene. Chifukwa cha nkharo ya amama, adada ŵakasambira unenesko. Ine nkhuwona kuti ŵakaŵa nga ni mwana wa Sara.


text: 3 Nkhondo yikalutilira pakati pa nyumba ya Sauli na nyumba ya Davide. Davide wakalutilira kukhora,+ ndipo nyumba ya Sauli yikalutilira kulopwa.+2 Pa nyengo yira, ŵana ŵanalume ŵakababika kwa Davide mu Heburoni.+ Mwana wake wakwamba wakaŵa Amunoni+ mwa Ahinowamu+ Muyezireli.3 Wachiŵiri wakaŵa Kileyabu mwa Abigelu+ chokoro cha Nabala Mukarimeli. Wachitatu wakaŵa Abisalomu+ mwa Maka mwana wa Talimayi+ themba la Geshuri.4 Wachinayi wakaŵa Adoniya+ mwa Hagiti, ndipo wachinkhondi wakaŵa Shefatiya mwa Abitala.5 Wa 6 wakaŵa Itireyamu mwa Egila muwoli wa Davide. Aŵa ndiwo ŵakababika kwa Davide mu Heburoni.6 Apo nkhondo yikalutiliranga pakati pa nyumba ya Sauli na nyumba ya Davide, Abineri+ wakalutilira kukhozga mazaza ghake mu nyumba ya Sauli.7 Sauli wakaŵa na mwanakazi munyake zina lake Rizipa,+ mwana wa Ayiya. Pamanyuma Ishi-bosheti+ wakati kwa Abineri: “Chifukwa wuli ukagona na mwanakazi wa adada?”+8 Abineri wakakalipa chomene na mazgu gha Ishi-bosheti, ndipo wakati: “Kasi ine nili mutu wa ntcheŵe yakufuma ku Yuda? Nalongora lusungu* m’paka muhanya uno ku nyumba ya Sauli wuso, ku ŵabali ŵake na ŵabwezi ŵake, ndipo iwe nindakupeleke mu woko la Davide. Kweni muhanya uno ukunipa mulandu chifukwa cha mwanakazi.9 Chiuta wachite ntheura kwa Abineri na kusazgirako, usange nindamuchitire Davide kuyana na umo Yehova wakalapira kwa iyo+ kuti:10 wawuskengeko ufumu ku nyumba ya Sauli na kukhozga chitengo cha Davide pa Israyeli na Yuda, kwamba ku Dani m’paka ku Beyere-sheba.”+11 Ishi-bosheti wakayowoyaposo lizgu nanga ndimoza chara kuzgora Abineri, chifukwa wakamuwopanga.+12 Nyengo yeneyiyo Abineri wakatuma mathenga kwa Davide, wakati: “Kasi charu ntcha njani?” Wakatiso: “Chitani phangano na ine, ndipo nichitenge chilichose icho ningafiska* kuti niguzire Israyeli yose kwa imwe.”+13 Davide wakati: “Ntchiwemi. Nichitenge nawe phangano. Kweni chinthu chimoza icho nkhukupempha ntchakuti ungayezganga chara kuzakawona chisko chane kwambura kuti wiza dankha na Mikala,+ mwana wa Sauli, para ukwiza kuzakaniwona.”14 Penepapo Davide wakatuma mathenga kwa Ishi-bosheti,+ mwana wa Sauli, kuti: “Unipe muwoli wane Mikala, uyo nkhalipirapo vikumba vyakunthazi 100 vya nkhule za ŵanalume Ŵafilisiti.”+15 Ntheura Ishi-bosheti wakatuma munthu kukatora Mikala kwa mfumu wake Palitiyeli+ mwana wa Layishi.16 Kweni mfumu wake wakalutilira kumulondezga, wakendanga uku wakulira m’paka ku Bahurimu.+ Penepapo Abineri wakati kwa iyo: “Luta, welera!” Mbwenu wakawelera.17 Nyengo yeneyira, Abineri wakatuma mazgu ku ŵalara ŵa kwa Israyeli kuti: “Mukamba nikale kukhumba kuti Davide waŵe themba pa imwe.18 Sono chitanipo kanthu, chifukwa Yehova wakati kwa Davide: ‘Na woko la Davide muteŵeti wane+ nizamuponoska ŵanthu ŵane Israyeli mu woko la Ŵafilisiti na mu woko la ŵalwani ŵawo wose.’”19 Kufuma apo, Abineri wakayowoya na ŵanthu ŵa kwa Benjamini.+ Pamanyuma Abineri wakaluta kukayowoya mwachibisibisi na Davide ku Heburoni kumuphalira ivyo Israyeli na nyumba yose ya Benjamini ŵakolerana.20 Abineri wakati wafika kwa Davide ku Heburoni na ŵanthu 20, Davide wakamunozgera chiphikiro Abineri na ŵanthu awo ŵakaŵa nayo.21 Penepapo Abineri wakati kwa Davide: “Lekani nilutenge, nkhawunganye Israyeli yose kwa fumu yane themba, mwakuti ŵachite phangano na imwe, ndipo imwe muŵenge themba pa waliyose uyo mwakhumba.”* Ntheura Davide wakamuleka Abineri kuti walutenge, ndipo wakaluta mu mtende.22 Abineri wakati lute waka, ŵateŵeti ŵa Davide na Yowabu ŵakawerako ku nkhondo, ŵakiza na vinthu vinandi chomene ivyo ŵakayora. Abineri wakaŵaso na Davide ku Heburoni chara, chifukwa wakamuleka kuti walutenge mu mtende.23 Yowabu+ na ŵankhondo wose awo ŵakaŵa nayo ŵakati ŵafika, Yowabu wakaphalirika kuti: “Abineri+ mwana wa Neri+ wangwiza kwa themba, ndipo lamuleka kuti walutenge, waluta mu mtende.”24 Penepapo Yowabu wakiza kwa themba, wakati: “Kasi mwachitachi? Wonani, Abineri wangwiza kwa imwe. Chifukwa wuli mwamuleka kuti walutenge waka?25 Namwe mukumumanya waka Abineri mwana wa Neri! Wangwiza kuno kuti wamupusikani, kuti wamanye chilichose icho mukughanaghana, na kumanya chilichose icho mukuchita.”26 Ntheura Yowabu wakafumako kwa Davide, wakatuma mathenga mumasinda mwa Abineri, ndipo ŵakamuwezgera pa chisimi cha Sira. Kweni Davide wakamanyanga chilichose chara.27 Abineri wakati wawelera ku Heburoni,+ Yowabu wakamutolera pamphepete mukati mu chipata kuti wayowoye nayo. Kweni wakamugwaza munthumbo penepara, wakafwa.+ Wakamuchitira nthena chifukwa chakuti wakamukoma* Asaheli munung’una wake.+28 Pamanyuma, Davide wakati wapulika ichi, wakati: “Ine na ufumu wane tilije mulandu wa ndopa+ muyirayira pamaso pa Yehova chifukwa cha nyifwa ya Abineri mwana wa Neri.29 Mulandu uwelere pa mutu wa Yowabu+ na pa nyumba yose ya awiske. Mu nyumba ya Yowabu mungaŵavyanga chara munthu wa nthenda yakusulura,+ wavyoni,+ panji mwanalume wakugwira ntchito pa chakuzingira wuzi,* panji wakuwa na lupanga, panji wakusoŵerwa chakurya.”+30 Ntheura Yowabu na munung’una wake Abishayi+ ŵakakoma Abineri+ chifukwa chakuti wakakoma Asaheli munung’una wawo pa nkhondo+ ya ku Gibiyoni.31 Penepapo Davide wakati kwa Yowabu na ŵanthu wose awo ŵakaŵa nayo: “Palurani vyakuvwara vinu, vwalani chigudulu na kutengelera Abineri.” Themba Davide likendanga mumanyuma mwa machira agho ŵakanyamurapo chitanda.32 Ŵakamusunga Abineri mu Heburoni. Themba likalira chomene pa dindi la Abineri, ndipo ŵanthu wose ŵakalira.33 Themba likamutengelera Abineri, likati:“Kasi Abineri wakenera kufwa nyifwa ya munthu muzeleza?34 Mawoko ghako ghakakakika chara,Malundi ghako ghakaŵa mu maunyoro* chara.Ukawa nga ni munthu uyo wakuwa pamaso pa vigeŵenga.”*+Penepapo ŵanthu wose ŵakamuliraso.35 Pamanyuma ŵanthu wose ŵakiza kwa Davide kuti ŵamupe chingwa cha chipembuzgo* apo kukaŵa kuchali muhanya, kweni Davide wakalapa kuti: “Chiuta wachite ntheura kwa ine na kusazgirako usange pambere dazi lindanjire nkhucheta chingwa panji chinthu chinyake chilichose.”+36 Ŵanthu wose ŵakawona, ndipo chikaŵakondweska. Ichi nacho chikaŵakondweska ŵanthu wose nga ni vinyake vyose ivyo themba likachitanga.37 Ntheura pa zuŵa lira ŵanthu wose na Israyeli yose ŵakamanya kuti themba likaŵavya mulandu wa kukoma Abineri mwana wa Neri.+38 Penepapo themba likati ku ŵateŵeti ŵake: “Kasi mukumanya yayi kuti muhanya uno karonga na munthu mukuru wawa mu Israyeli?+39 Muhanya uno nalopwa, nangauli ndine themba lakuphakazgika.+ Nakuti ŵanthu aŵa, ŵana ŵa Zeruya,+ mbankhaza chomene kwa ine.+ Yehova wawezgere munthu muheni kuyana na uheni wake.”+


text:
GONGWE LA MULINDA (LAKUSAMBIRA PA MPINGO) FEBRUARY 2015
Magazini iyi yili na nkhani izo tizamusambira kwamba Epulero 6 m’paka Meyi 3, 2015.
Chawanangwa Chapadera
Kabuku ka “Makani Ghawemi Umo Wakalembera Mateyu” kakafuma pa ungano wapadera ku Japan. Kasi kabuku aka kakupambana wuli na mabuku ghanyake? Kasi ŵali kulembera ŵanjani?
Tiŵe Ŵakujiyuyura na Ŵalusungu nga ni Yesu
Lemba la 1 Petrosi 2:21 likuti tilondezgenge mendero gha Yesu mwakugomezgeka. Pakuti ndise ŵambura kufikapo, kasi tingachita wuli kuti tiŵe ŵakujiyuyura na ŵalusungu nga ni Yesu?
Tiŵe Ŵachikanga na Ŵaumanyi nga ni Yesu
Baibolo lingatovwira kuti timumanye makora Yesu na kumulondezga. Kasi tingachita wuli kuti tiŵe ŵachikanga na ŵaumanyi nga ni Yesu?
Limbikirani Kupharazga
Tikumanya kuti kupharazga makani ghawemi ni ntchito yakuzirwa chomene mazuŵa ghano. Kasi tingachita wuli kuti tilimbikirenge kupharazga?
Kovwira Ŵanthu Kumanya ‘Chisambizgo cha Yehova’
Kasi Ŵakhristu ŵakwambilira ŵakapharazga makani ghawemi m’paka nkhu? Kasi ni vichi ivyo vikawovwira kuti Ŵakhristu ŵapharazgenge makora pa nyengo iyo?
Yehova Wakulongozga Ntchito ya Kupharazga
Kasi ni vichi ivyo vyawovwira Ŵakaboni ŵa Yehova kupharazga makani ghawemi pa charu chose?
Mafumbo Ghakufumira ku Ŵaŵazgi
Kasi tingachita wuli kuti tiwovwire ŵabali na ŵadumbu awo ŵakusuzgika na sungu la pelefyumu panji vinthu vinyake? Kasi mphawuli apo mudumbu wakwenera kuvwara chinthu ku mutu?
“Nyengo Yapadera Chomene”
Magazini ya Zion’s Watch Tower yikatenge nyengo ya Chikumbusko njapadera chomene. Yikachiskanga ŵanthu kuti ŵakumbukirenge nyifwa ya Yesu. Kasi Ŵasambiri ŵa Baibolo ŵakachitanga wuli pakukumbukira nyifwa ya Yesu?


text:
WUKANI! OCTOBER 2015
Mafumbo Ghatatu Agho Ŵanthu Ŵangatemwa Kufumba Chiuta
Ŵanthu ŵanandi ŵakukayikira ivyo chisopa chikuchita ndipo ŵakukhorwa yayi na ivyo ŵaliska ŵakuzgora pa mafumbo ghakusuzga. Kweni Baibolo likuzgora mafumbo agho kanandi ŵanthu ŵakufumba.
Mafumbo Ghatatu Agho Ŵanthu Ŵangatemwa Kufumba Chiuta
Chifukwa wuli tiliko? Chifukwa wuli Chiuta wakuzomerezga kuti tisuzgikenge? Chifukwa wuli mu chisopa muli upusikizgi?
Chipapa cha Gwalawara Waminga Icho Chikonkha Maji
Kasi gwalawara uyu wakuchita wuli kuti maji ghafume ku malundi m’paka kukafika ku mulomo?
Vinthu Vikachita Kusintha
Kasi ivyo Baibolo likuyowoya pa nkhani ya kulenga vikususkana na sayansi?
Charu cha Uzbekistan
Manyani vinandi vya Uzbekistan kweniso ivyo vikachitika kuti ŵasinthe alufabeti yawo kanandi waka.
Para Mukukhumba Kuwelera ku Nyumba
Kasi muli kuyezgapo kukhala pamwekha na kutondeka? Londezgani fundo izi.
Para Mubali Winu Wakulwara
Para munthu wakukumana na dokotala panji ŵamugoneka ku chipatala wakutimbanizgika. Kasi mungawovwira wuli mubwezi panji mubali winu?
Nkhani za mu Banja
Ni masuzgo wuli agho ŵanthu ŵakusangana nagho mu mabanja? Kasi wovwiri ŵangawusanga nkhu?
Zinyake izo Zalongoreka mu Magazini
“Yehova . . . Wakalenga Vinthu Vyose”
Kasi Chiuta wakayamba kulenga vichi? Sambira pamoza na Kalebi kuti umanye umo Yehova wakalengera vinthu.


text:
MUTU 12
Yesu Wakabatizika
MATEYU 3:13-17 MARIKO 1:9-11 LUKA 3:21, 22 YOHANE 1:32-34
YESU WAKABATIZIKA NA KUPHAKAZGIKA NA MZIMU
YEHOVA WAKAYOWOYA KUTI YESU NI MWANA WAKE
Yesu wakiza kwa Yohane ku Mlonga wa Yorodani. Pakajumpha myezi pafupifupi 6 kufuma apo Yohane wakambira kupharazga. Pa nyengo yira, Yesu wakaŵa na vyaka pafupifupi 30. Kasi Yesu wakapukwa vichi? Wakizira kuzakawona waka Yohane yayi nesi kuzakawona umo ntchito yake yikwendera. Kweni Yesu wakiza kuzakapempha Yohane kuti wamubatize.
Kweni Yohane wakakana, wakati: “Ine ndine nkhwenera kubatizika na imwe, kasi imwe mukwizaso kwa ine?” (Mateyu 3:14) Mphake kuti Yohane wakakana, chifukwa wakamanyanga kuti Yesu wakaŵa Mwana wapadera wa Chiuta. Mungakumbuka kuti apo wakaŵa mu nthumbo ya anyina, Yohane wakabwalanthuka na chimwemwe apo Mariya wakaluta kwa Elizabeti, anyina Yohane. Pa nyengo yira, Mariya wakaŵa na nthumbo ndipo Yesu wakaŵa kuti wandababike. Ntheura anyina ŵakwenera kuti ŵakamuphalira Yohane nkhani iyi wati wakura. Ndipo wakwenera kuti wakapulika kuti mungelo ndiyo wakapharazga vya kubabika kwa Yesu. Kweniso wakapulika nkhani ya ŵangelo awo ŵakawonekera ku ŵaliska pa usiku uwo Yesu wakababikira.
Yohane wakamanyanga kuti ubatizo uwo wakachitanga ukaŵa wa ŵanthu awo ŵakang’anamukanga ku zakwananga zawo. Kweni Yesu wakaŵavya kwananga. Nangauli Yohane wakakana, Yesu wakati: “Pa nyengo iyi viŵe nthena, chifukwa mu nthowa iyi ntchakwenelera kwa ise kuchita chilichose icho ntchaurunji.”—Mateyu 3:15.
Chifukwa wuli chikaŵa chakwenelera kuti Yesu wabatizike? Yesu wakabatizika kulongora kuti wang’anamuka mtima yayi. Kweni wakabatizika kulongora kuti wajipeleka kuchita khumbo la Awiske. (Ŵahebere 10:5-7) Pakwamba, Yesu wakaŵa kalipentara. Kweni sono nyengo yikakwana yakuti wambe uteŵeti uwo Awiske ŵakuchanya ŵakamutuma pa charu chapasi. Kasi mukughanaghana kuti Yohane wakakhazganga kuwona chinthu chachilendo para wakubatiza Yesu?
Yohane wakayowoya kuti: “Uyo wakanituma kubatiza na maji wakaniphalira kuti: ‘Waliyose uyo ukuwona mzimu wakhilira pa iyo na kukhala pa iyo, uyu ndiyo wakubatiza na mzimu utuŵa.’” (Yohane 1:33) Ntheura Yohane wakakhazganga kuti mzimu wa Chiuta wizenge pa yumoza wa ŵanthu awo wakaŵabatizanga. Ndivyo vikachitika nadi. Yesu wakati wazuwuka waka mu maji, Yohane wakazizwa yayi apo wakawona “mzimu wa Chiuta ukakhiranga nga ni nkhunda kwiza pa Yesu.”—Mateyu 3:16.
Kweni ni ichi pera yayi icho chikachitika pa ubatizo wa Yesu. Chinyake ntchakuti ‘kuchanya kukamujulikira.’ Kasi ichi chikang’anamurangachi? Chikwenera kuti chikang’anamuranga kuti apo Yesu wakabatizikanga, wakambaso kukumbuka umoyo uwo wakaŵa nawo kuchanya pambere wandize pa charu. Ntheura pa nyengo ya ubatizo wake, Yesu wakakumbuka vya umoyo wake pakuŵa mwana wauzimu wa Yehova. Wakakumbukaso unenesko uwo Chiuta wakamusambizga kuchanya pambere wandize pa charu chapasi.
Pa ubatizo wa Yesu pakachitikaso chinthu chinyake. Mazgu ghakafuma kuchanya, ghakati: “Uyu ni Mwana wane, wakutemweka, mweneuyo nkhukondwa nayo.” (Mateyu 3:17) Kasi ghakaŵa mazgu gha njani? Ghakaŵa gha Yesu yayi, chifukwa iyo wakaŵa na Yohane penepara. Kweni ghakaŵa mazgu gha Chiuta. Ichi chikulongolerathu kuti Yesu ni Mwana wa Chiuta. Yesu ndiyo ni Chiuta yayi.
Yesu apo wakaŵa pa charu chapasi, wakaŵa mwana wa wunthu wa Chiuta, nga umo wakaŵira Adamu. Wakati walongosora vya ubatizo wa Yesu, Luka wakalemba kuti: “Yesu wakamba mulimo wake apo wakaŵa na vyaka 30. Ŵanthu ŵakaghanaghananga kuti wakaŵa mwana wa Yosefe, mwana wa Heli, . . . mwana wa Davide, . . . mwana wa Abrahamu, . . . mwana wa Nowa, . . . mwana wa Adamu, mwana wa Chiuta.”—Luka 3:23-38.
Nga umo Adamu wakaŵira mwana wa Chiuta, ndimo Yesu nayo wakaŵira. Kweni Yesu wakati wabatizika, wakamba ubwezi uphya na Chiuta. Pa nyengo iyi wakaŵa Mwana wauzimu wa Chiuta. Ntheura Yesu wakaŵa wakwenelera kutisambizga unenesko wa Chiuta na kutilongora nthowa ya ku umoyo. Apa wakatora nthowa ya umoyo iyo paumaliro wakakomekerapo na kupeleka sembe yakovwira ŵanthu ŵakwananga.


text:
Juni 6-12
MASALIMO 34-37
Sumu 95 na Lurombo
Mazgu Ghakwamba (Mamin. 3 panji kuchepera apa)
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
“Gomezgani Yehova na Kuchita Uwemi”: (Mamin. 10)
Sa 37:1, 2—Ŵikani mtima pa kuteŵetera Yehova, kudokera ŵaheni yayi nanga ŵangawoneka kuti vinthu vikuŵayendera makora (w03 12/1 peji 22-23 ndime 3-6)
Sa 37:3-6—Gomezgani Yehova, chitani uwemi, ndipo mutumbikikenge (w03 12/1 peji 23-25 ndime 7-15)
Sa 37:7-11—Lindilirani mwakuzika m’paka Yehova wazakawuskepo ŵaheni (w03 12/1 peji 25-26 ndime 16-20)
-
Ivyo Tasambira: (Mamin. 8)
Sa 34:18—Kasi Yehova wakuchita nawo wuli awo ‘ŵasweka mtima’ kweniso awo “mzimu wawo wateketeka”? (w11 6/1 peji 19)
Sa 34:20—Kasi uchimi uwu ukafiskika wuli mwa Yesu? (w13 12/15 peji 21 ndime 19)
Kasi ivyo nasambira pakuŵerenga Baibolo sabata iyi, vikunisambizga vichi za Yehova?
Kasi nasanga fundo wuli pakuŵerenga Baibolo sabata iyi izo ningakaphalirako ŵanthu pakupharazga?
-
Kuŵerenga Baibolo: (Mamin. 4 panji kuchepera apa) Sa 35:19–36:12
PHARAZGANI MWALUSO
Umo Tingapharazgira Mwezi Uno: (Mamin. 15) Kudumbiskana. Longorani tumavidiyo ndipo pamanyuma pa kavidiyo kalikose, pemphani ŵapharazgi kuti ŵayowoyepo ivyo ŵasambirapo. Ŵachiskani kuti ŵalembenge masachizgo ghawo gha umo ŵangapharazgira.
UMOYO WACHIKHRISTU
Sumu 93
“Ivyo Vingatovwira Kuti Tiŵe Ŵaluso mu Uteŵeti—Kusambizga na Mavidiyo”: (Mamin. 15) Kudumbiskana. Kuti mulongosore makora fundo izo zili pa kamutu kakuti “Umo Mungachitira,” woneskani vidiyo ya pa jw.org ya mutu wakuti Kasi Baibolo ni Mazgu gha Njani? (Lutani apo palembeka kuti MABUKU > MABUKU NA MABUROSHA. Kufuma apo, ŵalongorani apo pali kabuku ka Uthenga Uwemi. Vidiyo iyi yikusangika pa sambiro lakuti “Kasi Uthenga Uwemi Ngwakufuma Nadi kwa Chiuta?”)
Sambiro la Baibolo la Mpingo: cl mutu 31 ndime 13-20 (Mamin. 30)
Weleranimo Ivyo Mwasambira na Kuyowoyapo Mwakudumura Ivyo Muzamusambira Sabata Yikwiza (Mamin. 3)
Sumu 61 na Lurombo


text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
-
Yesu wakunjira mu Yerusalemu nga ni chatonda (1-11)
-
Yesu wakutozga tempile (12-17)
-
Wakutemba khuni la mkuyu (18-22)
-
Kukayikira mazaza gha Yesu (23-27)
-
Ntharika ya ŵana ŵaŵiri (28-32)
-
Ntharika ya ŵalimi ŵaheni (33-46)
21 Ŵakati ŵasendelera ku Yerusalemu na kufika pa Betifage pa Phiri la Maolive, Yesu wakatuma ŵasambiri ŵaŵiri,+
2 wakati kwa iwo: “Lutani mu muzi uwo mukuwuwona. Para mwanjira waka, mwamusanga mbunda yanakazi yakakika pamoza na mwana wake. Mukazisuture na kwiza nazo kwa ine.
3 Ndipo usange munyake wamumufumbani chilichose, mukati, ‘Fumu yikuzikhumba.’ Ndipo wamuzituma nyengo yeneyiyo.”
4 Ichi chikachitika mwakuti ghafiskike mazgu gha ntchimi, iyo yikati:
5 “Phalirani mwana msungwana wa Ziyoni kuti: ‘Wona, Themba lako likwiza kwa iwe,+ lakuzika,+ ndipo lakwera pa mbunda, enya, mwana wa mbunda, mwana wa chiŵeto chakuyegha katundu.’”+
6 Ntheura ŵasambiri ŵara ŵakaluta ndipo ŵakachita nga umo Yesu wakaŵaphalilira.+
7 Ŵakiza na mbunda na mwana wake, ndipo ŵakaŵika malaya ghawo ghakuwaro pa izo, ndipo iyo wakakhalapo.+
8 Ŵanandi mu mzinda ŵakatandika malaya ghawo ghakuwaro mu nthowa,+ apo ŵanyake ŵakamba kuphajura minthavi ya makuni na kutandika mu nthowa.
9 Nakuti mizinda iyo yikadangira panthazi pake na iyo yikalondezganga mumasinda yikachemerezganga kuti: “Ponoskani, taŵeya, Mwana wa Davide!+ Ngwakutumbikika uyo wakwiza mu zina la Yehova!+ Muponoskani, taŵeya, imwe muli kuchanya nkhanira!”+
10 Ndipo wakati wanjira mu Yerusalemu, msumba wose ukayaghayika, ukati: “Kasi ni njani uyu?”
11 Mizinda yikalutilira kuyowoya kuti: “Uyu ni ntchimi Yesu,+ yakufuma ku Nazarete wa ku Galileya!”
12 Yesu wakanjira mu tempile na kuchimbizgira kuwaro wose awo ŵakaguliskanga na kugura mu tempile. Wakagadabura mathebulu gha ŵakusintha ndalama na vitengo vya ŵakuguliska nkhunda.+
13 Ndipo wakati kwa iwo: “Kuli kulembeka, ‘Nyumba yane yichemekenge nyumba yakusoperamo,’+ kweni imwe mukuyizgora mphanji ya ŵankhungu.”+
14 Kweniso, ŵanthu ŵachibulumutira na ŵakupendera ŵakiza kwa iyo mu tempile, ndipo wakaŵachizga.
15 Ŵalara ŵa ŵasembe na ŵalembi ŵakati ŵawona vinthu vyakuzizwiska ivyo wakachita ndiposo ŵasepuka awo ŵakachemerezganga mu tempile, kuti: “Ponoskani, taŵeya, Mwana wa Davide!”+ ŵakakwiya.+
16 Ŵakati kwa iyo: “Kasi ukupulika ivyo aŵa ŵakuyowoya?” Yesu wakati kwa iwo: “Enya. Kasi mundaŵazgepo ichi, ‘Mwafumiska mazgu gha malumbo mu milomo ya ŵana na ŵabonda’?”+
17 Ndipo wakati waŵaleka, wakafumira kuwaro kwa msumba, wakaluta ku Betaniya na kukagona kwenekura.+
18 Namulenji apo wakaweleranga ku msumba, njara yikamukora.+
19 Wakawona khuni la mkuyu mumphepete mwa nthowa ndipo wakaluta penepara, wakasangamo kanthu chara kweni mahamba pera,+ ndipo wakati ku khuni: “Muleke kufumaso chipambi mwa iwe muyirayira.”+ Ndipo nyengo yeneyiyo khuni la mkuyu lira likafota.
20 Ŵasambiri ŵakati ŵawona ichi, ŵakazizwa ndipo ŵakati: “Vyaŵa wuli kuti khuni la mkuyu lafota nyengo yeneyiyi?”+
21 Yesu wakaŵazgora kuti: “Nadi nkhumuphalirani, usange muli na chipulikano ndipo mukukayika chara, muchitenge icho nachita ku khuni la mkuyu pera chara, kweniso usange mungayowoya ku phiri ili kuti, ‘Nyamuka ndipo uponyeke mu nyanja,’ chichitikenge.+
22 Ndipo vinthu vyose ivyo mukupempha mu lurombo, mupokerenge para muli na chipulikano.”+
23 Wakati wanjira mu tempile, ŵalara ŵa ŵasembe na ŵalara ŵa ŵanthu ŵakiza kwa iyo apo wakasambizganga, ndipo ŵakati: “Kasi ukuchita vinthu ivi na mazaza wuli? Ndipo ni njani wakakupa mazaza agha?”+
24 Yesu wakaŵazgora kuti: “Nane nimufumbaninge chinthu chimoza. Para mwaniphalira, nane nimuphaliraninge mazaza agho nkhuchitira vinthu ivi:
25 Kasi ubatizo wa Yohane ukafuma nkhu? Ukafuma kuchanya panji ku ŵanthu?” Kweni ŵakamba kudumbirana pakati pawo, ŵakati: “Usange titenge, ‘Ukafuma kuchanya,’ iyo watifumbenge kuti, ‘Ipo mukalekerachi kumugomezga?’+
26 Kweni usange titenge, ‘Ukafuma ku ŵanthu,’ tikopa mzinda, chifukwa wose ŵakuwona Yohane kuŵa ntchimi.”
27 Ntheura, ŵakamuzgora Yesu kuti: “Tikumanya chara.” Nayo wakati kwa iwo: “Mbwenu nane nimuphaliraninge chara mazaza agho nkhuchitira vinthu ivi.
28 “Imwe mukughanaghana wuli? Munthu munyake wakaŵa na ŵana ŵaŵiri. Wakaluta ku wakwamba, wakati, ‘Mwana wane, luta ukagwire ntchito ku munda wa mpheska muhanya uno.’
29 Mwana uyu wakati, ‘Niyengeko chara,’ kweni pamanyuma wakajinyumwa ndipo wakaluta.
30 Wakiza ku wachiŵiri, wakayowoya mwakuyana waka. Mwana uyu wakazgora kuti, ‘Nilutenge Adada,’ kweni wakalutako chara.
31 Pa ŵaŵiri aŵa, ni nju uyo wakachita khumbo la awiske?” Iwo ŵakati: “Wakwamba.” Yesu wakati kwa iwo: “Nadi nkhumuphalirani kuti ŵakusonkheska msonkho na mahule ŵakumudangilirani kunjira mu Ufumu wa Chiuta.
32 Pakuti Yohane wakiza kwa imwe mu nthowa yaurunji, kweni imwe mukamugomezga chara. Ndipouli, ŵakusonkheska msonkho na mahule ŵakamugomezga,+ ndipo imwe, nangauli mukawona ichi, mukajinyumwa chara mwakuti mumugomezge.
33 “Pulikani ntharika yinyake. Kukaŵa munthu, mweneko wa munda, uyo wakalima munda wa mpheska+ na kuzenga chipanga zingilizge ndipo wakajima chakukamiramo mpheska mwenemumo na kuzenga chigongwe.+ Munda uwu wakalekera ŵalimi, ndipo mweneko wakaluta ku charu chinyake.+
34 Nyengo ya vipambi yikati yakwana, wakatuma ŵazga ŵake ku ŵalimi ŵara kuti ŵakatore vipambi vyake.
35 Kweni ŵalimi ŵakakora ŵazga ŵake, ndipo yumoza ŵakamutimba, munyake ŵakamukoma, munyake ŵakamudinya na malibwe.+
36 Wakatumaso ŵazga ŵanyake, ŵanandi kuluska ŵakwamba, kweni ŵakaŵachitiraso vyakuyana waka.+
37 Paumaliro, wakaŵatumira mwana wake, wakati, ‘Ŵamumuchindika mwana wane.’
38 Ŵakati ŵawona mwana, ŵalimi ŵara ŵakadumbiskana kuti, ‘Uyu ndiyo ni muhaliri.+ Zaninge, tiyeni timukome ndipo titore chiharo chake!’
39 Ntheura ŵakamukora na kumutaya kuwaro kwa munda wa mpheska ndipo ŵakamukoma.+
40 Ntheura para mweneko wa munda wa mpheska wiza, kasi wazamuchitachi na ŵalimi aŵa?”
41 Ŵakati kwa iyo: “Chifukwa chakuti mbaheni, wazamuŵakoma ndipo munda wa mpheska wazamulekera ŵalimi ŵanyake, awo ŵazamumupa vipambi para nyengo yake yakwana.”
42 Yesu wakati kwa iwo: “Kasi mundaŵazge mu Malemba kuti, ‘Libwe ilo ŵakuzenga ŵakalikana ndilo lazgoka libwe lakuzirwa la pakona.+ Ichi chafuma kwa Yehova, ndipo ntchakuzizwiska mu maso ghithu’?+
43 Lekani nkhumuphalirani kuti, Ufumu wa Chiuta utolekengeko kwa imwe ndipo upelekekenge ku mtundu wakupambika vipambi vyake.
44 Kweniso munthu uyo wakuwa pa libwe ili watekenyulikenge.+ Ndipo waliyose uyo lamuwira, limutikinyurenge.”+
45 Ŵalara ŵa ŵasembe na Ŵafarisi ŵakati ŵapulika ntharika zake, ŵakamanya kuti wakayowoyanga iwo.+
46 Nangauli ŵakakhumbanga kumukora, kweni ŵakawopa mizinda, chifukwa mizinda yikamuwonanga kuti ni ntchimi.+
Tumizgani
Tumizgani
Mateyu 21
Malemba Ghakupatulika mu Mang’anamuliro gha Charu Chiphya
https://www.jw.org/finder?docid=1001061103&Book=40&Chapter=21&wtlocale=TB&srcid=share
Chitumbuka
mailto:?body=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti%0a%0ahttps%3A%2F%2Fwww.jw.org%2Ffinder%3Fdocid%3D1001061103%26Book%3D40%26Chapter%3D21%26wtlocale%3DTB%26srcid=share&subject=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg