text:
Kasi Ŵakaboni ŵa Yehova Mbakhristu?
Enya. Tili Ŵakhristu pa vifukwa ivi:
Tikulondezga ivyo Yesu Khristu wakasambizga na kuchita.—1 Petrosi 2:21.
Tikugomezga kuti tizamupona chifukwa cha Yesu. Baibolo likuti: “
Palije zina linyake pasi pa mtambo ilo lapika pakati pa ŵanthu, ilo tikwenera kuponoskeka nalo.”—Milimo 4:12.
Kuti munthu waŵe Kaboni wa Yehova, wakubatizika mu zina la Yesu.—Mateyu 28:18, 19.
Tikulomba mu zina la Yesu.—Yohane 15:16.
Tikugomezga kuti Yesu wali na mazaza pa munthu waliyose.—1 Ŵakorinte 11:3.
Ndipouli, tikupambana na visopa vinyake Vyachikhristu. Tikugomezga kuti Yesu ni Chiuta yayi, kweni ni Mwana wa Chiuta nga umo Baibolo likuyowoyera. (Mariko 12:29) Tikugomezga yayi kuti para munthu wafwa mzimu ukulutilira kuŵa wamoyo, kweniso Baibolo likuyowoyapo yayi kuti Chiuta wakotcha ŵanthu mu moto, panji kuti ŵalongozgi ŵaŵenge na mazina ghapadera.—Mupharazgi 9:5; Ezekiel 18:4; Mateyu 23:8-10.


c: text/html

text:
Nkhani Nambara 101: Yesu Wakakomeka
Wona cinthu cakofya ico cikucitika apa! Yesu wakukomeka. Ŵamuŵika pa khuni. Ŵakumukhoma muzumali mu mawoko na mu malundi ghake. Kasi munthu wangacitiraci cinthu ici kwa Yesu?
Cifukwa nchakuti ŵanthu ŵanyake ŵakumutinkha Yesu. Kasi ŵanthu aŵa ukuŵamanya? Yumoza wa iwo ni Satana Dyabulosi, mungelo muheni. Ndiyo wakapangiska kuti Adamu na Heva ŵaleke kupulikira Yehova. Ndipo Satana ndiyo wakapangiska kuti ŵalwani ŵa Yesu ŵacite cinthu cakofya ici.
Nanga ni apo Yesu wakaŵa wacali wandakhomeke pa khuni, ŵalwani ŵake ŵakamucitira vinthu vyankhaza vinandi. Kasi ukukumbuka umo ŵakizira ku munda wa Getisemane na kumutora? Kasi ŵalwani aŵa ŵakaŵa ŵanjani? Ŵakaŵa ŵalongozgi ŵa visopo. Tiye tiwone ico cikacitika pamanyuma pake.
Apo Yesu wakatoleka na ŵalongozgi ŵa visopo, ŵapositole ŵake ŵakacimbira. Ŵakamuleka yekha Yesu na ŵalwani ŵake cifukwa ca wofi. Kweni Petrosi na Yohane ŵakaluta kutali comene yayi. Ŵakalondezga kuti ŵawone ico cicitikirenge Yesu.
Ŵasofi ŵakatolera Yesu kwa Anasi, uyo kale wakaŵa musofi mukuru. Wumba ukakhala kwa Anasi nyengo yitali yayi. Ŵakatolera Yesu ku nyumba ya Kayafa, uyo pa nyengo iyi wakaŵa musofi mukuru. Ŵalongozgi ŵanandi ŵacisopo ŵakawungana pa nyumba yake.
Pa nyumba ya Kayafa ŵakayezga kuti ŵamusange cifukwa ico ŵamukolera. Ŵanthu ŵakiza kuti ŵamupusikizgire Yesu. Ŵalongozgi ŵacisopo wose ŵakayowoya kuti: ‘Yesu wakwenera kukomeka.’ Ŵakamufunyira mata ku maso na kumutimba na mafayiti.
Petrosi wakaŵa kuwaro mu cipanga peneapo vyose ivi vikacitikanga. Usiku wura kukazizima, ntheura ŵanthu ŵakapemba moto. Peneapo ŵakothanga moto, msungwana munyake wakalaŵiska Petrosi na kuyowoya kuti: ‘Munthu uyu nayoso wakaŵa na Yesu.’
‘Yayi, nkhaŵapo nayo yayi!’ Petrosi wakazgora.
Kwa nyengo zitatu ŵanthu ŵakaphalira Petrosi kuti wakaŵa na Yesu. Kweni palipose Petrosi wakakana. Apo wakakana kacitatu, Yesu wakang’anamuka na kumulaŵiska Petrosi. Petrosi wakacita citima comene cifukwa ca kuyowoya utesi, ntheura wakafumapo na kulira.
Peneapo zuŵa likamba kufuma pa Cinkhondi mulenji, ŵasofi ŵakatolera Yesu ku nyumba ya Sanihedirini uko ŵakacitiranga maungano ghawo. Ku nyumba ya Sanihedirini, ŵakadumbiskana ivyo ŵakakhumba kucita nayo. Ŵakamutolera kwa Pontiyo Pilato, nduna ya cigaŵa ca Yudeya.
Ŵasofi ŵakaphalira Pilato kuti: ‘Uyu ni munthu muheni. Wakwenera kufwa.’ Wati wamufumba mafumbo Yesu, Pilato wakayowoya kuti: ‘Ine nkhuwonapo uheni wuliwose yayi uwo munthu uyu wacita.’ Pilato wakatuma Yesu kwa Herode Antipasi. Herode wakaŵa nduna ya cigaŵa ca Galileya, kweni wakakhalanga mu Yerusalemu. Herode nayo wakasangapo uheni wuliwose yayi uwo Yesu wakacita, ntheura wakamutumaso kwa Pilato.
Pilato wakakhumba kuti Yesu wamusuture walutenge. Kweni ŵalwani ŵa Yesu ŵakakhumba kuti mukayidi munyake ndiyo wasuturike, Yesu yayi. Munthu uyu wakaŵa Baraba, cigeŵenga. Nyengo yikaŵa ca mu 12 koloko muhanya peneapo Pilato wakafumiskira Yesu kuwaro. Wakaphalira ŵanthu kuti: ‘Awonani! fumu yinu!’ Kweni ŵasofi ŵalara ŵakacemerezga kuti: ‘Muwuskanipo! Mukomani! Mukomani!’ Ntheura Pilato wakasutura Baraba, ndipo wakatora Yesu na kumupeleka kuti wakakomeke.
Pa Cinkhondi kumise Yesu wakakhomeka pa khuni. Nangauli ŵakuwoneka yayi pa cithuzithuzi apa, kweni ku maryero na ku mazere kwa Yesu kukaŵa vigeŵenga ivyoso vikaŵa pa khuni kuti vikomeke. Kwati kwakhala nyengo yicoko waka kuti Yesu wafwe, cimoza mwa vigeŵenga ivi cikaphalira Yesu kuti: ‘Muzakanikumbuke para mwiza mu ufumu winu.’ Ndipo Yesu wakazgora kuti: ‘Nkhukulayizga kuti uzamuŵa na ine mu Paradiso.’
Kasi ili ni layizgano liwemi yayi? Kasi ukumumanya paradiso uyo Yesu wakayowoyanga? Kasi paradiso uyo Ciuta wakalenga pakwamba wakaŵa nkhu? Wakaŵa pa caru capasi. Ndipo para Yesu wazamuyamba kuwusa nga ni fumu kucanya, wazamuwezgera mwanalume uyu ku umoyo kuti wazakasangwe na Paradiso muphya pa caru capasi. Kasi tingakondwa yayi na nkhani iyi?
Mateyu 26:57-75; 27:1-50; Luka 22:54-71; 23:1-49; Yohane 18:12-40; 19:1-30.
Mafumbo
- Ni njani comenecomene uyo wakapangiska kuti Yesu wakomeke?
- Kasi ŵasambiri ŵake wakacitaci apo Yesu wakatoleka na ŵalongozgi ŵa visopo?
- Nchivici ico cikacitika ku nyumba ya Kayafa, musofi mukuru?
- Cifukwa wuli Petrosi wakafumapo na kwamba kulira?
- Ŵati ŵamutoleraso kwa Pilato, ŵasofi ŵalara ŵakayowoyaci?
- Nchivici ico cikamucitikira Yesu pa cinkhondi kumise, ndipo cigeŵenga ico cikapayikika pa nkhuni pafupi na iyo wakacilayizgaci?
- Kasi Paradiso uyo Yesu wakayowoya wazamuŵa nkhu?
Mafumbo ghanyake
- Ŵazgani Mateyu 26:57-75.
Kasi ŵanthu ŵa mphara ya Ciyuda ŵakalongora wuli kuti ŵakaŵa ŵaheni? (Mat. 26:59, 67, 68)
- Ŵazgani Mateyu 27:1-50.
Cifukwa wuli tingayowoya kuti citima ico Yuda wakaŵa naco cikaŵa cakufumira pasi pa mtima yayi? (Mat. 27:3, 4; Mrk. 3:29; 14:21; 2 Kor. 7:10, 11)
- Ŵazgani Luka 22:54-71.
Umo Petrosi wakamukanira Yesu pa usiku uwo wakapelekeka na kukoleka, kasi tikusambirapo vici? (Luka 22:60-62; Mat. 26:31-35; 1 Kor. 10:12)
- Ŵazgani Luka 23:1-49
Kasi Yesu wakacita wuli na nkhaza izo ŵakamucitira, ndipo tikusambirapo vici? (Luka 23:33, 34; Rom. 12:17-19; 1 Pet. 2:23)
- Ŵazgani Yohane 18:12-40.
Nangauli Petrosi pa nyengo yinyake wakopa ŵanthu, kasi nchivici ico cikulongora kuti wofi ukamara ndipo wakaŵa mpositole wakugomezgeka? (Yoh. 18:25-27; 1 Kor. 4:2; 1 Pet. 3:14, 15; 5:8, 9)
- Ŵazgani Yohane 19:1-30.
Kasi Yesu wakawonanga wuli vinthu vyakuthupi? (Yoh. 2:1, 2, 9, 10; 19:23, 24; Mat. 6:31, 32; 8:20)
Ni mwauli umo mazgu agho Yesu wakayowoya wati wakhala pacoko waka kuti wafwe ghakulongolera kuti wakathuwuska muwuso wa Yehova? (Yoh. 16:33; 19:30; 2 Pet. 3:14; 1 Yoh. 5:4)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
MUTU 11
Nchifukwa Wuli Chiuta Wazomerezga Kuti Tisuzgikengi?
Kumbi Chiuta ndiyu wachitiska masuzgu ngo nge m’charu?
Kumbi ndi nkhani wuli yo yingubuka mu munda wa Edene?
Kumbi Chiuta wazamutuzgapu wuli masuzgu nga ŵanthu?
PAVULI pa nkhondu yakofya yo ŵanthu a mafuku ngakupambanapambana angurwana mu charu chinyaki, anthukazi ndi ŵana anandi ambula kunanga wo angubayika anguŵikika mu muwunda umoza ukulu ndipu mumphepeti mwaki angujinthamu timphinjika. Pa kamphinjika kekosi angulembapu kuti: “Nchifukwa wuli?” Nyengu zinyaki ŵanthu afumba fumbu ili chifukwa chakuŵaŵika mtima. Yiwu afumba asani abali ŵawu abayika chifukwa cha nkhondu, masoka, matenda pamwenga uchigeŵenga kweniso asani nyumba zawu zanangika pamwenga asani vinthu ivi vachitiska kuti asuzgiki ukongwa. Yiwu akhumba kuziŵa chifukwa cho masuzgu ngo ngaŵawiya.
2 Kumbi nchifukwa wuli Chiuta wazomerezga kuti tisuzgikengi? Asani Yehova Chiuta ngwanthazi ukongwa, we ndi chanju, ngwazeru, ndipuso ndi murunji, nchifukwa wuli charu chazara ndi kutinkhana kweniso vinthu vambula urunji? Kumbi imwi mukujifumbapu mafumbu yanga?
3 Kumbi nkhunanga kufumba chifukwa cho Chiuta wazomerezge kuti tisuzgikengi? Ŵanthu anyaki aŵanaŵana kuti kufumba fumbu ili nkhuŵavi chigomezgu pamwenga nkhuleka kutumbika Chiuta. Kweni asani muŵerenga Bayibolo musaniyengi kuti ŵanthu anyaki akugomezgeka wo awopanga Chiuta nawu afumbanga mafumbu ngakuyanana ndi ngenanga. Mwakuyeruzgiyapu, mchimi Habakuku wangufumba Yehova kuti: “Mutindirongoriyanji maubendezi, ndi kundiwoneska suzgu? Phasulu ndi nkhaza ve paurongo pangu, mphindanu ndikulimbana viyuka.”—Habakuku 1:3.
4 Kumbi Yehova wangumutorome Habakuku chifukwa chakufumba mafumbu yanga? Awa. M’malu mwaki, Chiuta wakuŵika mazu ngakutuliya pasi pamtima ngaku Habakuku m’Bayibolo. Chiuta wangumuwovya so kuti waziŵi vinandi ndipuso kuti waje ndi chivwanu chikulu. Ivi ndivu Yehova wakhumba kukuchitiyani imwi. Kumbukani kuti Bayibolo lisambiza kuti iyu “waphwere imwi.” (1 Petro 5:7) Chiuta watinkha vinthu viheni ndi kusuzgika, kuphara munthu weyosi. (Yesaya 55:8, 9) Sonu nchifukwa wuli pacharu pe masuzgu nganandi viyo?
NCHIFUKWA WULI PACHARU PE MASUZGU NGANANDI VIYO?
5 Ŵanthu a mu visopa vakupambanapambana afumba alongozgi a visopa vawu chifukwa cho taŵanthu tisuzgikiya viyo ukongwa. Kanandi atiŵamuka kuti ndi khumbu laku Chiuta kuti tisuzgikengi ndipuso kuti Chiuta wakunozge limu kali chechosi cho chichitika kusazgapu masuzgu. Alongozgi a visopa yaŵa akambiya ŵanthu anandi kuti nthowa zaku Chiuta zakusuzga kuzivwisa pamwenga kuti wabaya ŵanthu chinanga mbana anamana kuti wakaje nawu kuchanya. Kweni nge mo mwasambiriya, Yehova Chiuta wangachitiska vinthu viheni cha. Bayibolo likamba kuti: “Chiŵi kutali ndi Chiuta kuti iyu wachiti ubendezi, ndipo chiŵe kutali ndi Wanthazizose kuti wabudi.”—Jobu 34:10.
6 Kumbi muziŵa chifukwa cho ŵanthu ambiya Chiuta mulandu wa masuzgu ngosi ngo ngachitika pacharu? Kanandi yiwu atumba mulandu Chiuta Wanthazizosi chifukwa aŵanaŵana kuti ndiyu wawusa charu ichi. Yiwu aziŵa cha fundu yauneneska ndipuso yipusu yo Bayibolo lisambiza pankhani iyi. Mu Mutu 3 mungusambira uneneska wenuwu, wakuti Satana Diabolo ndiyu wawusa charu ichi.
7 Bayibolo likamba mwakuvwika umamapha kuti: “Charu chosi chira mu nthazi ya mheni yo.” (1 Yohane 5:19) Malinga ndi po muwone charu, kumbi fundu iyi njakuvwika cha? Vakuchitika va m’charu ichi vilongo nkharu ya chakulengeka chauzimu cho ‘chilandizga charu chosi chakujamu ŵanthu.’ (Chivumbuzi 12:9) Satana ndi murwani, ngwakunyenga kweniso ngwankhaza. Mwaviyo charu cho chiwusika ndi iyu chazara ndi kutinkhana, chinyengu kweniso nkhaza. Ichi nchifukwa chakwamba cho pacharu paŵiya masuzgu nganandi viyo.
8 Chifukwa chachiŵi nchakuti mtundu wa ŵanthu ngwambula kufikapu ndipu ngwakubuda kwamba panyengu yo ŵanthu angugarukiya mu munda wa Edene, nge mo tingusambiriya mu Mutu 3. Ŵanthu ambula kufikapu alimbiyana mazaza ndipu ivi ndivu vichitiska kuti paje nkhondu, kukandirizgana ndipuso masuzgu. (Wakutaula 4:1; 8:9) Chifukwa chachitatu cho tisuzgikiya nchakuti tija mu ‘nyengu yiheni po vinthu vamabuchibuchi vititiwiya.’ (Wakutaula 9:12) Mu charu cho chileka Kuwusika ndi Yehova yo wavikiriya, ŵanthu angasuzgika chifukwa chakuti akhoza kusanirika pa malu ngaheni ndipuso pa nyengu yiheni.
9 Nchakupembuzga ukongwa kuziŵa kuti Chiuta ndiyu wachitiska masuzgu cha. Iyu ndiyu cha yo wachitiska nkhondu, kuswa marangu, kukandirizgana pamwenga so masoka nga chilengedu ngo ngachitiska kuti ŵanthu anandi asuzgikengi. Chinanga wuli ve viyo, tikhumbika kuziŵa kuti, nchifukwa wuli Yehova wazomerezga kuti tisuzgikengi? Asani iyu Ngwanthazizosi, ving’anamuwa kuti wakhoza kulekeska masuzgu. Sonu nchifukwa wuli waleka kugwiriskiya nchitu nthazi zaki? Chiuta widu wachanju yo te nayu pa ubwezi, we ndi vifukwa vamampha vakuchitiya ivi.—1 Yohane 4:8.
SATANA WANGUYUSKA NKHANI YIKULU
10 Kuti tiziŵi chifukwa cho Chiuta wazomerezge masuzgu, tikhumbika kukumbuka nyengu yo masuzgu ngangwambiya. Satana wati wachitiska Adamu ndi Eva kuti aleki kuvwiya Yehova, iyu wanguyuska nkhani yikulu. Iyu wangususka nthazi zaku Yehova cha. Satana waziŵa kuti Yehova we ndi nthazi zambula makambika. M’malu mwaki Satana wangususka wanangwa wakuwusiya waku Yehova. Pakukamba kuti Chiuta ngwaboza ndipuso wanola ŵanthu ŵaki vinthu vamampha, Satana wang’anamuwanga kuti Yehova ngwakuwusa muheni. (Chiyambo 3:2-5) Satana wang’anamuwanga kuti mtundu wa ŵanthu ungaja umampha kwambula muwusu waku Chiuta. Uku kwenga kuyukiya muwusu waku Yehova pamwenga kuti wanangwa waki wakuwusiya.
11 Adamu ndi Eva angugarukiya Yehova. Tikhoza kukamba kuti yiwu angukamba kuti: “Tikhumba cha kuti Yehova waje Wakuwusa widu. Tikhoza kujisankhiya cho nchamampha ndi chiheni.” Kumbi Yehova watingi wamaliskengi wuli nkhani iyi? Kumbi watingi wasambizengi wuli vakulengeka vosi vazeru kuti akugaruka yaŵa mbakunanga ndipuso kuti muwusu waki ndiwu wamampha nadi? Anyaki akhoza kukamba kuti mphanyi Chiuta wangubaya ŵanthu yaŵa ndi kulenga so anyaki. Kweni Yehova wangukamba kuti chilatu chaki chenga chakuti, charu chosi chizaziki ndi mphapu zaku Adamu ndi Eva ndipu wakhumbanga kuti yiwu aje m’charu cha paradayisu kwamuyaya. (Chiyambo 1:28) Nyengu zosi Yehova wafiska chilatu chaki. (Yesaya 55:10, 11) Kweniso kubaya akugaruka yaŵa kwatingi kumaliskengi cha nkhani yo yingubuka yakukwaskana ndi wanangwa waku Yehova wakuwusiya.
12 Tiyeni tiwoni chakuyeruzgiyapu. Ŵanaŵaniyani kuti msambizi wasambiza ŵana a sukulu nthowa yo angalembe samu yakusuzga. Mwana wa sukulu yumoza wakuchenje kweniso wambula kuvwa, watiti nthowa yo asambizi agwiriskiya nchitu njaboza. Iyu wamizgiriya kuti waziŵa umampha ukongwa nthowa yakwenere, pakukhumba kulongo kuti asambizi mbajila. Anyaki mwa ŵana a sukulu awona kuti munyawu waneneska ndipu nawu agarukiya asambizi ŵawu. Kumbi penapa asambizi angachita wuli? Asani angadikiska ŵana akugaruka mu kilasi, kumbi ŵana anyaki aŵawonengi wuli asambizi ŵawu? Kumbi nawu angavwana cha kuti mwana wakugaruka pamoza ndi anyaki akamba uneneska? Ŵana wosi mu kilasi angaŵatumbika cha asambizi ŵawu chifukwa aŵanaŵanengi kuti asambizi ŵawu atopa kuziŵika kuti mbaboza. Kweni ŵanaŵaniyani kuti asambizi azomerezga mwana wambula kuvwa kuti walongo nthowa yaki yakulembe samu yakusuzga.
13 Mwakuyana waka, Yehova wachita vo asambizi angachita. Kumbukani kuti kugaruka kungukwaska ŵanthu wo ŵenga mu Edene pe cha. Penga angelu mamiliyoni nganandi wo awonanga ivi vichichitika. (Jobu 38:7; Danyele 7:10) Vo Yehova watingi wachitengi pa nkhani iyi vatingi vikwaskengi ukongwa angelu yaŵa ndipuso vakulengeka vosi vazeru. Sonu Yehova wachita wuli? Iyu wazomerezga Satana kulongo mo wangawusiya mtundu wa ŵanthu. Chiuta wazomerezga so ŵanthu kuti ajiwusengi mwakulongozgeka ndi nthazi zaku Satana.
14 Msambizi yo tamukonkhoska mu chakuyeruzgiyapu chidu waziŵa kuti mwana wakugaruka ndi anyaki wo amulondo mbakunanga. Kweniso waziŵa kuti kuŵapaska mwaŵi wakulongo nthowa yo angalembe samu kungawovya ŵana wosi mu kilasi. Asani akugaruka atondeka, ŵana ŵosi azeru awonengi kuti msambizi pe ndiyu wakwenere kusambiza mu kilasi. Yiwu avwisengi chifukwa cho asambizi adikiskiyengi akugaruka mu kilasi pavuli paki. Mwakuyana waka, Yehova waziŵa kuti ŵanthu ndi angelu wosi a mtima wamampha ayanduwengi pakuwona kuti Satana ndi anyaki wo wangugaruka nawu atondeka ndipuso kuti ŵanthu angajiwusa cha. Yiwu angaziŵa uneneska wakukhumbika nge mo wangukambiya Yeremiya, kuti: “Ndiziŵa, Ambuya, kuti nthowa ya munthu kuti ye mwaku iyu mweneku cha, kuti nkhwa munthu yo watenda cha kunyoroska menderu ngaki.”—Yeremiya 10:23.
NCHIFUKWA WULI YEHOVA WAZOMEREZGA MASUZGU KWA NYENGU YITALI?
15 Nanga nchifukwa wuli Yehova wazomerezga kuti masuzgu ngalutiriyi kwa nyengu yitali viyo? Ndipu nchifukwa wuli waleka kukanizga kuti vinthu viheni vichitikengi? Ŵanaŵaniyiani vinthu viŵi vo msambizi wa mu chakuyeruzgiyapu chidu wangaleka kuchita. Chakwamba, iyu wangakanizga cha mwana wambula kuvwa kuti waleki kulutirizga kukonkhoska nthowa yo wangalembe samu. Chachiŵi, msambizi wangawovya cha mwana wambula kuvwa yo mo wangalembe samu. Sonu ŵanaŵaniyani vinthu viŵi vo Yehova wasankha kuleka kuchita. Chakwamba iyu wakanizga cha Satana ndi gulu laki kulongo kuti mbarunji. Kuzomerezga kuti pajumphi nyengu kwawovya ukongwa. Mbiri yosi ya mtundu wa ŵanthu yalongo kuti ŵanthu ayesesa kujiwusa pamwenga kuwusika ndi maboma nga umunthu ngakupambanapambana. Ŵanthu aluta panthazi pa nkhani za sayansi ndipuso vakuchitika vinyaki, kweni uziraurunji, ukavu, kuswa marangu ndi nkhondu vafika paheni ukongwa. Muwusu wa ŵanthu sonu wawoneka kuti watondeka
16 Chachiŵi, Yehova watimuwovya cha Satana kuwusa charu ichi. Mwakuyeruzgiyapu, asani Chiuta wangakanizga vinthu viheni vo vichitika, kumbi kungaŵa kovya akugaruka cha? Kumbi Chiuta watingi wachitiskengi cha kuti ŵanthu aŵanaŵanengi kuti akhoza kujiwusa kwambula suzgu lelosi? Asani Yehova wanguchita ivi, watingi waŵengi ku chigaŵa cha ŵanthu aboza. Kweni “nkhwambura machitika kuti Chiuta waname.”—Ŵahebere 6:18.
17 Nanga nchithu wuli cho chazamuchitikiya vinthu vakofya vo vaja vichichitika mu nyengu yosi yakugarukiya Yehova? Tingachita umampha kukumbuka kuti Yehova ngwanthazi zosi. Mwaviyo iyu wakhoza ndipu wazamutuzgapu masuzgu ngosi nga mtundu wa ŵanthu. Nge mo tikusambiriya kali, kunangika kwa charu kwazamunozgeka mwakusambuska charu kuja Paradayisu. Vakutuwapu va ubudi vazamutuwapu chifukwa cha kuvwana mu sembi ya uwombozi yaku Yesu, ndipu vakutuwapu va nyifwa vazamutuwapu mwakuyuska akufwa. Chiuta wazamugwiriskiya nchitu Yesu kuti “wanangi nchitu zo zaku diabolo.” (1 Yohane 3:8) Yehova wazamuchita vosi ivi pa nyengu yaki. Titenere kukondwa kuti Chiuta wachitapu kanthu mwaliŵi cha, chifukwa kuzizipizga kwaki kwatipaska mwaŵi wakuti tiziŵi uneneska ndi kumuteŵete. (2 Petro 3:9, 10) Pasonu panu, Chiuta wapenja ŵanthu wosi wo atimusopa mwauneneska ndipuso watiŵawovya kukunthiyapu masuzgu ngosi ngo angakumana nangu mucharu chamasuzgu ichi.—Yohane 4:23; 1 Ŵakorinte 10:13.
18 Anyaki angafumba kuti, kumbi masuzgu ngosi yanga ngatingi ngaŵengepu asani Chiuta wangulenga Adamu ndi Eva munthowa yakuti angazigarukanga cha? Kuti mumuki fumbu ili, mutenere kukumbuka chawanangwa chapachanya cho Yehova wakukupaskani.
KUMBI CHAWANANGWA CHAKUTULIYA KWAKU CHIUTA MUCHIGWIRISKIYENGI WULI NCHITU?
19 Nge mo tinguwone mu Mutu 5, ŵanthu akulengeka ndi wanangwa wakujisankhiya vinthu. Kumbi muziŵa kuti chawanangwa ichi nchakuzirwa ukongwa? Chiuta wakulenga nyama zinandi kweni zosi zitende zeru zakuwa nazu. (Nthanthi 30:24) Ŵanthu apanga makina ngo ngakunozgeka kuti ngagwirengi nchitu yo akungapangiya pe. Kumbi isi tatingi tikondwengi asani Chiuta wangutipanga viyo? Awa, kweni tikondwa chifukwa chakuti te ndi wanangwa wakusankha nkharu yo tikhumba kuŵa nayu, vo tikhumba kuchita, ŵanthu wo tikhumba kwanjana nawu ndi vinyaki vaviyo. Taŵanthu tikondwa kuchita vinthu mwawanangwa, ndipu Chiuta wakhumba kuti tije ndi wanangwa wenuwu.
20 Yehova wakhumba cha kuti timuteŵetiyengi mwakwesa kuchichizgika. (2 Ŵakorinte 9:7) Mwakuyeruzgiyapu: Kumbi mpapi wangakondwa asani mwana waki wangamukambiya kuti “nditikuyanjani,” chifukwa chakuti wayesa kumupempha pamwenga asani wangakamba yija kutuliya pasi pa mtima? Sonu fumbu lingaŵa lakuti, kumbi chawanangwa cho Yehova wakukupaskani muchigwiriskiyengi wuli nchitu? Satana, Adamu ndipuso Eva, angugwiriskiya nchitu wanangwa wakujisankhiya vinthu mwambula kwenere. Yiwu angukana Yehova Chiuta. Kumbi imwi muchitengi wuli?
21 Mwe ndi mwaŵi wakugwiriskiya nchitu mwazeru wanangwa wakujisankhiya wenuwu kuti muyanduwi. Mungaja mugulu la ŵanthu wosi wo ŵe kuchigaŵa chaku Yehova. Yiwu akondweska Chiuta chifukwa ŵe ndi phamphu pakususka Satana kuti ngwaboza ndi kulongo kuti watondeke limu kuwusa. (Nthanthi 27:11) Namwiso mungachita viyo asani mwasankha kugwiriskiya nchitu mwakwenere umoyu winu. Venivi ndivu tazamusambira mu mutu wapanthazi.
VO BAYIBOLO LISAMBIZA
- Chiuta ndiyu cha yo wachitiska vinthu viheni pacharu.—Jobu 34:10.
- Mwakukamba kuti Chiuta ngwaboza ndipuso wanora ŵanthu ŵaki vinthu vamampha, Satana wangususka muwusu waku Yehova.—Chiyambo 3:2-5.
- Yehova wazamugwiriskiya nchitu mwana waki yo ndi Fumu ya Ufumu wa Umesiya, kuti wazituzgepu masuzgu nga mtundu wa ŵanthu ndi vakutuwapu vaki.—1 Yohane 3:8.
Mafumbu ngakusambiriya
1, 2. Kumbi ŵanthu akumana ndi masuzgu wuli mazuŵa nganu ndipu ngachitiska kuti ŵanthu afumbengi mafumbu nanga?
3, 4. (a) Nchinthu wuli cho chilongo kuti nkhunanga cha kufumba Chiuta chifukwa cho tisuzgikiya? (b) Kumbi Yehova watuvwa wuli asani wawona vinthu viheni ndipuso masuzgu?
5. Kumbi nyengu zinyaki ŵanthu akamba kuti nchinthu wuli cho chichitiska kuti tikumanengi ndi masuzgu, nanga Bayibolo lisambizanji?
6. Nchifukwa wuli ŵanthu anangiska kumba mulandu Chiuta kuti ndiyu wachitiska masuzgu ngo tikumana nangu?
7, 8. (a) Kumbi vakuchitika va m’charu vilongo wuli nkharu yaku yo watichiwusa? (b) Kumbi kuleka kufikapu kwa ŵanthu ndipuso ‘nyengu yiheni kweniso vakuchitika vamabuchibuchi,’ vachitiska wuli kuti ŵanthu asuzgikengi?
9. Nchifukwa wuli tingasimikizga kuti Yehova we ndi vifukwa vamampha vakuzomerezge kuti masuzgu ngalutiriyengi?
10. Kumbi Satana wanguyuska nkhani niyi ndipu wanguchita wuli venivi?
11. Nchifukwa wuli Yehova wanguleka kubaya akugaruka wo ŵenga mu Edene?
12, 13. Khonkhoskani chakuyeruzgiyapu chakulongo chifukwa cho Yehova wazomerezge Satana kuwusa charu ndipuso cho wazomerezge kuti ŵanthu ajiwusengi.
14. Kumbi tingayanduwa wuli ndi vo Yehova wachita pakuzomerezga ŵanthu kuti ajiwusengi?
15, 16. (a) Nchifukwa wuli Yehova wazomerezga masuzgu kwa nyengu yitali viyo? (b) Nchifukwa wuli Yehova waleka kukanizga vinthu viheni nge kuswa marangu?
17, 18. Kumbi Yehova wazamuchitanji ndi vinthu viheni vosi vo vilipu chifukwa cha muwusu wa ŵanthu ndi fuzi yaku Satana?
19. Kumbi Yehova wakutipaska chawanangwa chakuzirwa nichi, ndipu nchifukwa wuli titenere kuwonga?
20, 21. Kumbi wanangwa wakujisankhiya vinthu mungawugwiriskiya wuli nchitu mwakwenere, nanga nchifukwa wuli mutenere kuwugwiriskiya nchitu mwakwenere?


text:
Tchalichi leneko la Yesu
Tchalichi leneko la Yesu ni tchalichi lakwimira palekha ilo lakwamba ku Beijing ku China, muchaka cha 1917. Kwasono bali nabanthu pafupi 2.5 miliyoni muvyaro 45 ndiponso muvyaro vikuluvikulu sikisi. Tchalichi iri ndi pentikositolo chigaba cha baKhirisitu icho chikayamba kwakuyamba kwa 20th senchale. Chilato chawo kupharazga mazgo kuchalo chose cha pasi pambele Yesu wandizeso kachiwiri. Tchalichi ili liri navigomezgo khumi:
- Mzimu woyera
- Kubabatizika
- Kuchapa malundi
- Kurya mwenesho
- Dazi lakupatulika la Sabata
- Yesu Khirisitu
- Bukhu lakupatulika
- Kuthaskuka
- Tchalichi
- Kweluzgika kwawumaliro


text:
Mavidiyo nga pa JW.ORG
Saniyani mavidiyo ngindu pa intaneti mwakuchita kulemba mitu yaki. Woneriyani pamwenga kopani mavidiyo ngakukonkhosksa Bayibolo ngakovya mabanja, ampupuka kweniso ŵana. Saniyani mavidiyo ngo ngakonkhoska vakukwaskana ndi Akaboni aku Yehova.
MTUNDU WA MAVIDIYO
'Mazu Yanga . . . Ngaje Mumtima Waku'
NCHITU YIDU YAKUPHARAZGA
Kugwiriskiya Nchitu JW.ORG Pakupharazga Uthenga wa M’Bayibolo
Akaboni aku Yehova, ŵana ndi ŵara atanja kugwiriskiya nchitu webusayiti yawu yakunozgeka so kuti apharazgiyi ŵanthu anandi uthenga wamampha wa Ufumu waku Chiuta.
MAUNGANU NGAKULUNGAKULU
Kachigaŵa ka Vidiyo: Maunganu Ngapachaka nga Akaboni aku Yehova
Ziŵani chifukwa cho ŵanthu anandi asanirikiya pa unganu wenuwu.
MAFUMBU NGO ŴANTHU AFUMBA KAŴIKAŴI
Kachigaŵa ka Vidiyo: Nchitu Yakupharazga Pacharu Chosi ya Akaboni aku Yehova
Ziŵani chifukwa cho amaliya maola nganandi kugwira nchitu yeniyi m’vineneru vakupambanapambana.
MAFUMBU NGO ŴANTHU AFUMBA KAŴIKAŴI
Kachigaŵa ka Vidiyo: Mo Akaboni aku Yehova Asaniriya Ndalama Zakwendeske Nchitu Yawu
Ziŵani mo tisaniriya ndalama zakovye pa nchitu ya pacharu chosi.
Kumbi ndi Vinthu Wuli vo Vichitika pa Nyumba ya Ufumu?
Lutani ku Nyumba ya Ufumu kuti mukajiwone mwija.
Kumbi Sambiru la Bayibolo Lichitika Wuli?
Pacharu chosi chapasi Akaboni aku Yehova aziŵika ndi nchitu yakusambiza ŵanthu Bayibolo. Wonani mo achitiya.
MTUNDU WA MAVIDIYO
Tichita Vinthu Mwakukoliyana Ndi Abali Pacharu Chosi
MTUNDU WA MAVIDIYO
Akaboni Aku Yehova Apharazga Pacharu Chosi Chapasi
MTUNDU WA MAVIDIYO


text:
Kasi Ufumu wa Ciuta Ni Vici?
Kasi mungati ni . . .
cinthu cinyake ico cili mu mtima winu?
mazgu ghakuyelezgera waka?
boma lakucanya?
IVYO BAIBOLO LIKUYOWOYA
“Ciuta wakucanya wazamwimika ufumu uwo kuti uzamuparanyika cara.”—Daniel 2:44, Mang’anamuliro Gha Caru Ciphya.
‘Kwa ise kwapika mwana mwanalume; ufumu uŵenge pa ciŵegha cake.’—Yesaya 9:6.
VYANDULO IVYO MUNGASANGA CIFUKWA CA LAYIZGO ILI
Boma liwemi ilo lingamovwirani sono.—Yesaya 48:17, 18.
Mu caru ciphya, muzamuŵa na umoyo uwemi wambura masuzgo.—Uvumbuzi 21:3, 4.
KASI TINGAGOMEZGA NADI IVYO BAIBOLO LIKUYOWOYA?
Enya. Pali vifukwa vinandi, kweni tiyowoyengepo viŵiri:
Ivyo Yesu wakacita vikulongora ivyo ufumu wa Ciuta uzamucita. Yesu wakasambizga ŵalondezgi ŵake kuti ŵalombenge kuti ufumu wa Ciuta wize ndiposo kuti khumbo lake licitike pano pasi. (Mateyu 6:9, 10) Yesu wakalongora umo Ciuta wazamuzgolera lurombo ulu.
Apo wakaŵa pa caru capasi, Yesu wakalyeska ŵanjara, kucizga ŵalwari, na kuwuska ŵakufwa. (Mateyu 15:29-38; Yohane 11:38-44) Pakuŵa Fumu ya Ufumu wa Ciuta, Yesu wakalongora ivyo Ufumu uwu uzamucitira ŵanthu para wamba kuwusa.—Uvumbuzi 11:15.
Vinthu ivyo vikucitika mu caru mazuŵa ghano, vikulongora kuti Ufumu wa Ciuta uli pafupi kwiza. Yesu wakati para kwakhala pacoko waka kuti Ufumu wize, pa caru capasi pazamuŵa nkhondo, njara, na vindindindi.—Mateyu 24:3, 7.
Ivi ndivyo tikuwona mazuŵa ghano. Ntheura tili na cigomezgo kuti Ufumu wa Ciuta uwuskengepo masuzgo ghose sonosono apa.
FUNDO YAKUTI MUGHANAGHANIREPO
Kasi vinthu vizamuŵa wuli para Ufumu wa Ciuta wamba kuwusa?
Baibolo likuzgora fumbo ili pa SALMO 37:29 na YESAYA 65:21-23.


text:
Mavidiyo gha pa JW.ORG
Sankhanipo vidiyo iyo mukukhumba. Wonelerani panji koperani mavidiyo ghakovwira mbumba, ŵanyamata na ŵasungwana, ndiposo ŵana. Sangani mavidiyo agho ghakulongosora vinandi vya Ŵakaboni ŵa Yehova.
MAVIDIYO GHATALI
“Mazgu Agha . . . Ghakhalenge mu Mitima Yinu”
Kasi ŵana ŵakukhumba vichi chomene ku ŵapapi ŵawo? Wonerani vidiyo iyi kuti muwone ivyo dada wachitenge kuti wawezge ŵana ŵake.
IVYO ŴANTHU ŴAKUTEMWA KUFUMBA
Kavidiyo: Kasi Ndalama Zakwendeskera Ntchito ya Ŵakaboni ŵa Yehova Zikufumankhu?
Wonani ivyo ŵanthu ŵakuchita kuti ŵawovwirepo ntchito ya pa charu chose.
MAUNGANO GHAKURUGHAKURU
Kavidiyo: Maungano Ghakurughakuru gha Ŵakaboni ŵa Yehova Agho Ghakuchitika Chaka Chilichose
Ŵanthu ŵanandi pa charu chose ŵakwiza ku maungano agha. Manyani chifukwa chake.
IVYO ŴANTHU ŴAKUTEMWA KUFUMBA
Kavidiyo: Ŵakaboni ŵa Yehova Ŵakupharazga pa Charu Chose
Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakupharazga uthenga wa mu Baibolo maora ghanandi mu viyowoyero vinandi. Manyani chifukwa chake.
KUPHARAZGA
Kupharazga Uthenga wa mu Baibolo na Webusayiti ya JW.ORG
Ŵakaboni ŵa Yehova, ŵana na ŵalara wuwo, ŵakutemwa kujura webusayiti ya jw.org na kuphalirako ŵanthu uthenga uwemi wa Ufumu wa Chiuta.
MAVIDIYO GHATALI
Ubali Withu mu Chipulikano
Kasi ntchivichi chikovwira Ŵakaboni ŵa Yehova kuti ŵatemwanenge?
Kasi pa Nyumba ya Ufumu Pakuchitika Vichi?
Lutani kuti mukawone ivyo vikuchitika.
MAVIDIYO GHATALI
Ŵakaboni ŵa Yehova Ŵakupharazga mu Caru Cose
Kasi Ŵakaboni ŵa Yehova Ŵakuchita Wuli Pakusambizga Ŵanthu Baibolo?
Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakusambizga ŵanthu Baibolo kwaulere. Wonani umo ŵakuchitira.
KUZENGA
Kuzenga Nyumba za Ufumu ku Vigaŵa Vyakutali
Wonani umo magulu 5 ghakazengera Nyumba za Ufumu ziŵiri mu mazuŵa 28.


text:
Nkhani Nambara 2: Munda Wakutowa
Wona umo caru cikuwonekera! Cilicose nchakutowa! Wona utheka na makuni, maluŵa na nyama. Kasi ungalongora zovu na nkharamu?
Kasi munda wakutowa uwu ukaŵako wuli? Tiye tiwone umo Ciuta wakanozgera caru kuti ise tikhalemo.
Cakwamba, Ciuta wakalenga utheka kuti umere pa caru. Ndipo wakalenga mitundu yose ya vyakumera vicokovicoko na vivwati na makuni. Vyakumera ivi vikupangiska caru kuŵa cakutowa. Kweni vikucita vinandi kuluska apa. Vinandi mwa vinthu ivi vikutipa vyakurya ivyo vikunowa comene.
Pamanyuma pake Ciuta wakalenga somba kuti ziskambenge mu maji na viyuni kuti vidukenge mu mlengalenga. Wakalenga ncheŵe, ŵacona na mahaci; nyama zikuluzikuru na zicokozicoko. Kasi ni nyama wuli izo zikukhala pafupi na nyumba yakwako? Kasi tikwenera kukondwa yayi kuti Ciuta wakalenga vinthu vyose ivi cifukwa ca ise?
Paumaliro, Ciuta wakapanga cigaŵa cinyake kuŵa malo ghapadera comene. Wakathya malo agha munda wa Edeni. Ukaŵa uwemi comene. Cilicose cikaŵa cakutowa. Ndipo Ciuta wakakhumbanga kuti caru cose ciŵe cakutowa nga ni munda uwo wakapanga.
Kweni laŵiskaso cithuzithuzi ca munda uwu. Kasi ukumanya ico Ciuta wakawona kuti mukaŵavya? Tiye tiwone.
Genesis 1:11-25; 2:8, 9.
Mafumbo
- Ni mwauli umo Ciuta wakacitira kuti caru ciŵe ciwemi cakuti tikhalengemo?
- Longosorani nyama zakupambanapambana izo Ciuta wakalenga. (Wonani cithuzithuzi.)
- Nchifukwa uli munda wa Edeni ukaŵa wapadera?
- Kasi Ciuta wakakhumbanga kuti caru cose ciŵe wuli?
Mafumbo ghanyake
- Ŵazgani Genesis 1:11-25.
Kasi Ciuta wakalenga vici pa zuŵa lacitatu la kulenga? (Gen. 1:12)
Nchivici cikacitika pa zuŵa lacinayi la kulenga? (Gen. 1:16)
Kasi ni nyama za mtundu wuli izo Ciuta wakalenga pa zuŵa la nambara fayivi na sikisi? (Gen. 1:20, 21, 25)
- Ŵazgani Genesis 2:8, 9.
Ni makuni ghaŵiri wuli ghapadera agho Ciuta wakamezga mu munda, kasi ghakayimilanga vici?


text:
Nkhani 21: Yosefe Wangutinkhika Ndi Abali Ŵaki
AWONA mnyamata uyu, iyu wawoneka kuti we ndi chitima chikulu ukongwa. Mnyamata uyu ndi Yosefe. Aku ŵaki atimuguliska ku ŵanthu wo ajumpha kuluta ku Egipiti. Yiwu atimugula Yosefe kuti wakaje kapolu. Kumbi nchifukwa wuli aku ŵaki achita chinthu chiheni viyo? Nchifukwa chakuti yiwu atimuchitiya sanji Yosefe.
Awiskewu a Yakobe amuyanjanga ukongwa Yosefe. Yiwu angumwanja mwakuti angumusone mkhanju wakutowa ukongwa. Aku ŵaki 10 ŵati awona kuti Yakobe watimuyanja ukongwa Yosefe, angwamba kumuchitiya sanji ndipu angumutinkha. Kweniso penga chifukwa chinyaki cho yiwu amutinkhiyanga Yosefe.
Yosefe wangulota malotu ngaŵi. Ndipu m’malotu ngosi ngaŵi, wangulota kuti aku ŵaki atimugwadiya. Yosefe wati wakambiya aku ŵaki kuti ndivu wangulota, yiwu angumutinkha ukongwa kuphara pakwamba.
Zuŵa linyaki, aku ŵaki aku Yosefe anguluta kuchiliska mbereri za awiskewu, ndipu Yakobe wangutuma Yosefe kuti waluti kuchiŵawona ko ŵenga. Aku ŵaki ŵati amuwona, anyaki aku yiwu anguti: ‘Tiyeni timubayi.’ Kweni muku waki Rubene wangukamba kuti: ‘Awa, mungamubayanga cha.’ M’malu mwaki angumuko ndi kumuponya mu zenji lo lengavi maji. Sonu anguja pasi ndi kwamba kukambirana vo angachita nayu.
Panyengu iyi, Ayishumaele ajumphanga munthowa. Ndipu Yuda wangukambiya aku ŵaki kuti: ‘Tiyeni timuguliski ku Ayishumaele.’ Ivi ndivu anguchita nadi. Angumuguliska ndi ndalama za siliva zakukwana 20. Ŵanthu yaŵa anguchita chinthu chiheni ukongwa ndipuso angulongo kuti alivi lisungu.
Kumbi anguchikambanji kwa awiskewu? Yiwu angubaya mbuzi ndipu anguto mkhanju waku Yosefe, ndi kuwubizga mu ndopa za mbuzi. Ndipu pavuli paki anguto mkhanju wuwa ndi kuluta nawu kwa awiskewu a Yakobe ndipu anguŵakambiya kuti: ‘Tasaniya ichi. Achiwoneni chija nge ndi mkhanju waku Yosefe.’
Yakobe wati wawuziŵa wanguliya, ndipu wanguti: ‘Chinyama cha mudondu chitenere kuti ndichu chamubaya Yosefe.’ Ivi ndivu aku ŵaki aku Yosefe akhumbanga kuti awiskewu aŵanaŵani. Yakobe, wenga ndi chitima chikulu ukongwa. Iyu wangumuliya mwana waki kwa mazuŵa nganandi. Kweni Yosefe wenga weche wamoyu. Tiyi tiwoni cho chingumuchitikiya kweniko iyu wanguluta.
Chiyambo 37:1-35.
Mafumbu
- Kumbi nchifukwa wuli aku ŵaki aku Yosefe amuchitiyanga sanji, nanga anguchitanji?
- Kumbi aku ŵaki aku Yosefe, akhumbanga kuchitanji nayu, kweni Rubene wangukambanji?
- Kumbi nchinthu wuli cho chinguchitika panyengu yo amalonda a Chiyishumaele ajumphanga munthowa?
- Kumbi aku ŵaki aku Yosefe, anguchitanji kuti awiskewu akaŵanaŵani kuti Yosefe wafwa?
Mafumbu ngakusazgiyapu
- Ŵerenga Chiyambo 37:1-35.
Kumbi Akhristu angalondo wuli vo Yosefe wanguchita asani munthu munyaki wachita chinthu chiheni mu mpingu? (Chiya. 37:2; Ŵale. 5:1; 1 Ŵako. 1:11)
Kumbi nchinthu wuli cho chinguchitiska kuti aku ŵaki aku Yosefe amuchitiyi phuzu? (Chiya. 37:11, 18; Ntha. 27:4; Yako. 3:14-16)
Kumbi vo wanguchita Yakobe vilongo wuli kuti kuliya nkhwakwenere? (Chiya. 37:35)


text:
Yesu Khristu
Yesu Khristu
Apo Yesu wakaŵa wandababike, Baibolo likayowoyerathu kuti kwizenge munthu wakutumika na Ciuta kuzakaŵa Mesiya, panji Khristu. Zina lakuti “Mesiya” (ilo ndakufuma ku lizgu la Cihebere) na Khristu (ilo ndakufuma ku lizgu la Cigiriki) ghose ghakung’anamura “Wakuphakazgika.” Mesiya wakenera nadi kuphakazgika na mzimu wa Ciuta; ico cikung’anamura kwimikika na Ciuta kuti wacite nchito yakuzirwa. Mu vipaturo vyakunthazi mu buku lino, tisambirenge vinandi vyakukhwaskana na udindo wa Mesiya wakufiska vinthu ivyo Ciuta wakalayizga.


text:
Nkhani Nambara 54: Mwanalume Wankhongono Comene
Kasi ukumumanya mwanalume uyo wakaŵa wankhongono comene kuluska ŵanthu wose? Wakaŵa mweruzgi ndipo zina lake wakaŵa Samusoni. Yehova ndiyo wakamupa nkhongono Samusoni. Nanga ni apo Samusoni wakaŵa wandababike, Yehova wakaphalira anyina kuti: ‘Sonosono apa ubabenge mwana mwanalume. Wazamuŵa mulongozgi kuthaska Ŵaisrayeli ku Ŵafilisiti.’
Ŵafilisiti ŵakaŵa ŵanthu ŵaheni awo ŵakakhalanga mu caru ca Kenani. Ŵakaŵa na ŵasilikari ŵanandi, ndipo ŵakasuzganga comene Ŵaisrayeli. Zuŵa linyake, apo Samusoni wakalutanga uko Ŵafilisiti ŵakakhalanga, nkharamu yikuru yikabangura kuti yikumane nayo. Kweni Samusoni wakakoma nkharamu na mawoko pera. Wakakomaso Ŵafilisiti ŵaheni ŵanandi.
Nyengo yati yalutapo Samusoni wakatemwa mwanakazi munyake zina lake Delila. Ŵalongozgi ŵa Ŵafilisiti ŵakalayizga kuti waliyose wa iwo wapenge Delila ndarama za siliva 1,100 usange wayowoyenge uko kukufuma nkhongono za Samusoni. Delila wakakhumba ndarama zose izi. Wakamutemwa nadi yayi Samusoni, panji ŵanthu ŵa Ciuta. Mwantheura wakakoserezganga kumufumba Samusoni ico cikamupangiska kuŵa na nkhongono.
Paumaliro, Delila wakapangiska Samusoni kumuphalira uko kukufuma nkhongono zake. ‘Sisi lane lindametekepo,’ iye wakayowoya ntheura. ‘Kufumira apo nkhababikira, Ciuta wakanisankha kuŵa muteŵeti wake wapadera wakucemeka Munaziri. Usange sisi lane lingameteka, mbwenu niŵenge wambura nkhongono.’
Delila wati wapulika ici, wakagoneka tulo Samusoni pa cipakato cake. Wakacema munthu kuti wamumete sisi lake. Samusoni wati wawuka, nkhongono zake zikamara. Ŵafilisiti ŵakiza na kumukora. Ŵakadolora maso ghake ghose ghaŵiri na kumuzgora kuŵa muzga wawo.
Zuŵa linyake Ŵafilisiti ŵakaŵa na ciphikiro cikuru kusopa ciuta wawo Dagoni. Ŵakafumiska Samusoni mu jere kuti ŵamuhoyenge. Pa nyengo iyi, sisi la Samusoni likaŵa lameraso. Samusoni wakaphalira musepuka uyo wakamukora pa woko kuti: ‘Leka nikhwaske mizati iyo pakwima nyumba.’ Samusoni wakalomba kwa Yehova kuti wamupe nkhongono, ndipo wakakora mizati. Wakacemerezga kuti ‘Nizomerezgani nifwire lumoza na Ŵafilisiti.’ Pa ciphikiro ici pakaŵa Ŵafilisiti 3,000, ndipo Samusoni wakati wabwanthura mizati, nyumba yikawa na kukoma ŵanthu wose ŵaheni ŵara.
Ŵeruzgi vipaturo 13 mupaka 16.
Mafumbo
- Kasi zina la mwanalume uyo wakaŵa wankhongono comene kuluska ŵanthu wose ninjani, ndipo ninjani uyo wakamupa nkhongono izi?
- Nga ni umo mukuwonera pa cithuzithuzi apa, nchivici ico zuŵa linyake Samusoni wakacitira nkharamu yikuru?
- Nchisisi wuli ico Samusoni wakuphalira Delila pa cithuzithuzi apa, ndipo ni mwauli umo kacitiro aka kakapangiska kuti wakoleke na Ŵafilisiti?
- Ni mwauli umo Samusoni wakakomera Ŵafilisiti 3,000 pa zuŵa ilo wakafwira?
Mafumbo ghanyake
- Ŵazgani Ŵeruzgi 13:1-14.
Nchiyelezgero wuli ciwemi ico Manowa na muwoli wake ŵakupeleka ku ŵapapi pakulera ŵana ŵawo? (Ŵeru. 13:8; Sal. 127:3; Efe. 6:4)
- Ŵazgani Ŵeruzgi 14:5-9 na 15:9-16.
Kasi nkhani ya Samusoni ya umo wakakomera nkharamu, kudosora vingwe ivyo ŵakamukaka navyo, na kukoma ŵanalume 1,000 na ciwanga ca mbunda yikuvumbura vici za umo mzimu utuŵa wa Yehova ukugwilira nchito?
Kasi mzimu utuŵa ukutovwira wuli lero? (Ŵeru. 14:6; 15:14; Zek. 4:6; Mil. 4:31)
- Ŵazgani Ŵeruzgi 16:18-31.
Kasi Samusoni wakasuzgika wuli cifukwa ca kucezga na munthu muheni? (Ŵeru. 16:18, 19; 1 Kor. 15:33)


text:
Chifukwa Wuli Ŵakaboni ŵa Yehova Ŵakusopa Kwambura Mphinjika?
Ŵanthu ŵanandi ŵakugomezga kuti mphinjika ntchimanyikwiro cha Ŵakhristu. Ŵakaboni ŵa Yehova Mbakhristu, kweni ŵakusopa kwambura mphinjika. Chifukwa wuli?
Baibolo likuti Yesu wakafwira pa mphinjika yayi, kweni pa khuni. Kweniso likuchenjezga Ŵakhristu kuti ŵakwenera ‘kukana kusopa vikozgo.’ Ipo ntchambura kwenelera kusopa na mphinjika.—1 Ŵakorinte 10:14; 1 Yohane 5:21.
Yesu wakati: ‘Usange mukutemwana, wose ŵamanyenge kuti ndimwe ŵasambiri ŵane.’ (Yohane 13:34, 35) Ntheura Ŵakhristu ŵaunenesko ŵakwenera kumanyikwa na chitemwa, mphinjika yayi.