text:
Cokoro ca ku Zarefati Cikatumbikika Cifukwa ca Cipulikano Cake
COKORO cikavu cikavumbatira mwana wake. Cikazizwa comene na ivyo vikacitika. Nyengo yicoko waka pambere ivi vindacitike, cikakolera mwana wake uyo wakaŵa kuti wafwa. Kweni apa, mwanakazi uyu wakakondwa comene kuwona mwana wake wawuskika. Mulendo wake wakati: “Wona, mwana wako ngwamoyo.”
Ciwuka ici cikacitika vyaka 3,000 ivyo vyajumpha. Mungaŵazga nkhani iyi mu buku la 1 Mathemba cipaturo 17. Mulendo wa mama uyu wakaŵa Eliya, nchimi ya Ciuta. Kasi mama wakaŵa njani? Zina la mama uyu lindazunulike, kweni wakaŵa cokoro ca mu tawuni ya Zarefati. Ciwuka ca mwana wake, nchimoza mwa vinthu ivyo vikakhozga comene cipulikano cake. Tiyeni tidumbiskane nkhani yake na kuwona ivyo tikusambirapo.
ELIYA WAKASANGA COKORO ICO CIKAŴA NA CIPULIKANO
Yehova wakadumura kuti kuŵavye vula kwa nyengo yitali mu muwuso wa themba liheni la Israyeli, zina lake Ahabu. Eliya wakati wapharazga kuti kuŵavyenge vula, Ciuta wakamubisa pamaso pa Ahabu ndipo wakamupanga cingwa na nyama mwamunthondwe kwizira mu ŵacaholi. Kufuma apo, Yehova wakaphalira Eliya kuti: “Wuka, luta ku Zarefati wakwa Zidon, ukakhale kura. Wona, ndalangulira mwanakazi cokoro wa kura kuti wakulere iwe.”—1 Mathe. 17:1-9.
Eliya wakati wafika ku Zarefati, wakawona cokoro cikavu cikuthenya nkhuni. Kasi mwanakazi uyu ndiyo wamupenge cakurya? Kasi wapelekenge wuli cakurya uku ni mukavu comene? Nangauli Eliya wakwenera kuti wakakayikanga, kweni wakamba kudumbiskana na mwanakazi uyu. Wakati: ‘Nditolere maji ghacoko waka mu nkhombo, wize nagho ndimwe.’ Apo mwanakazi wakalutanga kukatora maji, Eliya wakasazgirapo kuti: “Undizireso na kaciŵarukwa ka cingwa mu woko lako.” (1 Mathe. 17:10, 11) Likaŵa suzgo yayi kwa cokoro ici kumupa maji mulendo uyu, kweni suzgo likaŵa pa kumupa cingwa.
Cokoro cikazgora kuti: “Yehova Ciuta wako wamoyo, ndilije kacingwa, kweni tuufu lupi lumoza mu ciŵiya, na tumafuta tucoko waka mu supa; ndipo wonani, nkhusora nkhuni ziŵiri, kuti ndinjire ndijiphikire ndekha na mwana wane tirye, tifwe.” (1 Mathe. 17:12) Tiyeni tiwone ivyo tikusambirapo pa cidumbirano ici.
Cokoro cikamanya kuti Eliya ni Muisrayeli wakopa Ciuta. Tikumanya fundo iyi cifukwa ca mazgu ghake ghakuti: “Yehova Ciuta wako wamoyo.” Vikulongora kuti nangauli cikamanyangako vinyake vyakukhwaskana na Ciuta wa Ŵaisrayeli, kweni cikamuteŵeteranga yayi. Pa nyengo iyi, cikayowoyapo yayi kuti “Ciuta wane” pakuyowoya za Yehova. Cokoro ici cikakhalanga ku Zarefati, tawuni iyo vikuwoneka kuti yikaŵa mu msumba wa Sidoni, ku Fonike. Kweniso vikuwoneka kuti mu Zarefati mukakhalanga ŵanthu awo ŵakasopanga Baala. Ndipouli, Yehova wakawona cinthu cinyake capadera mu cokoro ici.
Nangauli cokoro cikavu ca ku Zarefati cikakhalanga pamoza na ŵanthu ŵakusopa vikozgo, kweni cikaŵa na cipulikano. Yehova wakatuma Eliya kwa mwanakazi uyu kuti Eliya na cokoro ici ŵawovwirike. Apa tikusambirapo fundo yakuzirwa comene.
Mbanthu wose yayi awo ŵakakhalanga mu Zarefati awo ŵakaŵa ŵaheni nangauli ŵanandi ŵakasopanga Baala. Pakutuma Eliya kwa cokoro ici, Yehova wakalongora kuti wakumanya ŵanthu ŵa mitima yiwemi awo ŵacali ŵandambe kumusopa. Nadi, “mu mtundu uliwose munthu uyo wakumopa na kucita urunji ngwakuzomerezgeka kwa iyo.”—Mil. 10:35.
Kasi mbanthu ŵalinga mu cigaŵa cinu awo ŵali nga ni cokoro ca ku Zarefati? Nangauli ŵazingilizgika na ŵanthu awo ŵakudemelera ku cisopa cautesi, kweni iwo ŵangaŵa kuti ŵakukhumba kumanya unenesko. Vingaŵa kuti palije ico ŵakumanyapo, panji ŵakumanya vicoko waka vya Yehova, ntheura ŵangakhumbikwira wovwiri kuti ŵambe kusopa kwaunenesko. Kasi mukupenja na kovwira ŵanthu ŵanthena aŵa?
“WAMBE KUNDICITIRA KACINGWA KACOKOWAKA”
Ghanaghaniranipo comene pa ivyo Eliya wakapempha cokoro. Cokoro cikaŵa kuti camuphalira kale kuti para caphika cakurya cicoko waka ico cikakhalapo, cilyenge lumoza na mwana wake na kufwa. Ndipouli, kasi Eliya wakati wuli? Wakati: “Ungopanga; luta ukacite umo wayowoyera; kweni wambe kundicitira kacingwa kacokowaka, wize nako kwa ine, panyuma ndipo ujiphikire wekha na mwana wako. Pakuti wati ntheura Yehova Ciuta wa Israyeli, Ciŵiya ca ufu ntha ticimare, nanga ndi supa ya mafuta ntha tiyipelere, lifike zuŵa ilo Yehova tiwalokweske vula pa caru.”—1 Mathe. 17:11-14.
Ŵanji panji mphanyi ŵakayowoya kuti: ‘Tingacita yayi kuti tipe imwe cakurya ico cakhalako.’ Kweni ivi ndivyo cokoro cikazgora yayi. Nangauli cikamanyanga vicoko vya Yehova, kweni cikamugomezga Eliya ndipo cikacita ivyo wakapempha. Apa cipulikano cake cikayezgeka comene, ndipouli, cokoro ici cikasankha vinthu mwamahara.
Ciuta wakacisida yayi cokoro cikavu ici. Nga umo Eliya wakalayizgira, Yehova wakandaniska cakurya mwakuti Eliya, cokoro na mwana wake, ŵakarya mpaka apo vula yikambira kuwa. Nadi, “ciŵiya ca ufu ntha cikamara, nanga ndi supa ya mafuta ntha yikapelera, kwakuyana na mazgu gha Yehova agha wakayowoya na Eliya.” (1 Mathe. 17:16; 18:1) Mwanakazi yura wakanenge kupeleka cakurya cira, mphanyi cikaŵa nadi caumaliro. M’malo mwake, wakacita vinthu na cipulikano, wakathemba Yehova, ndipo wakadankha kupeleka cakurya kwa Eliya.
Apa tikusambirapo fundo yakuti Ciuta wakutumbika ŵanthu awo ŵali na cipulikano. Para mwakumana na ciyezgo na kucita vinthu na cipulikano, Yehova wamovwiraninge. Iyo waŵenge Mupi, Muvikiliri, kweniso Mubwezi winu pakumovwirani kuzizipizga.—Ex. 3:13-15.
Mu 1898, Gongwe la Mulinda la Cingelezi likakonkhoska fundo yakuzirwa iyo tikusambirapo pa nkhani ya cokoro ici, likati: “Mwanakazi uyu wakalongora cipulikano na kupulikira, ndipo Fumu yikamovwira kwizira mwa Nchimi; watondekenge kulongora cipulikano, mphanyi pakasangika cokoro cinyake ca cipulikano. Ndimo viliriso na ise. Pa umoyo tikukumana na masuzgo agho ghakutiyezga usange tili na cipulikano cakukhora. Usange ticitenge vinthu na cipulikano titumbikikenge; kweni usange titondekenge kulongora cipulikano, titumbikikenge yayi.”
Para takumana na viyezgo, tikwenera kupenja ulongozgi wa Ciuta mu Malemba na mu mabuku ghithu ghakulongosora Baibolo. Para tacita nthena, tikwenera kulondezga ulongozgi wa Yehova uwo tasanga nanga ni para nchakusuzga kucita nthena. Titumbikikenge comene para ticitenge vinthu mwakuyana na ntharika iyi: “Tamira mwa Yehova na mtima wako wose, ungeghamanga ku umanyi wako wekha. Mu mendero ghako ghose umuzomere iye, ndipo tiwanyoloskenge nthowa zako.”—Zinth. 3:5, 6.
‘KASI WIZA KWA INE KUZAKANIKOMERA MWANA WANE?’
Cipulikano ca cokoro ici cikayezgekaso. Baibolo likuti: “Kukati panyuma pa vinthu ivi mwana wa mwanakazi, mwenenyumba, wakalwara; ulwari wake ukaŵa ukuru mwakuti wakaleka kuthuta.” Pakughanaghanira ico cikakoma mwana wake, mwanakazi wakati kwa Eliya: “Kasi ndili nawe na kanthu uli, iwe munthu wa Ciuta? Kasi wiza kwa ine kwizakandikumbuska kwananga kwane, na kundikomera mwana wane?” (1 Mathe. 17:17, 18) Kasi mazgu agha ghakung’anamuraci?
Kasi mwanakazi uyu wakakumbuka zakwananga izo zikasuzganga njuŵi yake? Kasi wakaghanaghananga kuti nyifwa ya mwana wake nchilango cakufuma kwa Ciuta kwizira mwa Eliya? Baibolo likuyowoya yayi, kweni ico tikumanya nchakuti: Cokoro ici cikatundura Ciuta yayi kuti ngwambura urunji.
Eliya wakwenera kuti wakazizikika comene na nyifwa iyi kweniso na ghanoghano la mwanakazi uyu lakuti ndiyo wakakoma mwana. Eliya wakanyamura thupi la mwana kuluta nalo mu cipinda camucanya, ndipo wakalilira Yehova wakati: “Okwe, Yehova Ciuta wane, kasi mwakhizgiraso uheni pa cokoro ico ine nkhupanjwako pa kukoma mwana wake?” Nchimi iyi yikawonanga kuti zina la Ciuta lingatukika usange Ciuta wangazomerezga kuti mwanakazi uyu, uyo wakaŵa walusungu kweniso wakupokelera ŵalendo, walutilire kusuzgika. Ntheura, Eliya wakalomba kuti: “Okwe, Yehova Ciuta wane, nkhumulombani imwe umoyo wa mwana uyu uwelereso mwa iye.”—1 Mathe. 17:20, 21.
“WONA, MWANA WAKO NGWAMOYO”
Yehova wakategherezganga. Cokoro cikaŵa kuti capwelelera nchimi kweniso calongora cipulikano mwa Ciuta. Vikuwoneka kuti Ciuta wakazomerezga kuti mwana yura wafwe cifukwa cakuti wakamanya kuti wamuwuskenge. Ici nchiwuka cakwamba kulembeka mu Malemba ndipo Ciuta wakamanya kuti cipelekenge cigomezgo ku miwiro ya munthazi. Eliya wakati wamuŵeyelera, Yehova wakawuska mwana wa cokoro. Ghanaghanirani waka umo cokoro cikakondwera apo Eliya wakati: “Wona, mwana wako ngwamoyo.” Cokoro cikaphalira Eliya kuti: “Sono na ici nkhumanya kuti ndimwe munthu wa Ciuta, na kuti mazgu gha Yehova mu mulomo winu ndi unenesko.”—1 Mathe. 17:22-24.
Nkhani ya mu buku la 1 Mathemba cipaturo 17 yikuyowoya vinyakeso yayi vyakukhwaskana na cokoro ici. Ndipouli, pakuwona mazgu ghawemi agho Yesu wakayowoya ghakukhwaskana na cokoro ici, mwanakazi uyu wakwenera kuti wakateŵetera Yehova mpaka nyifwa yake. (Luka 4:25, 26) Nkhani ya cokoro ici yikutisambizga kuti Ciuta wakutumbika ŵanthu awo ŵakucitira viwemi ŵateŵeti ŵake. (Mat. 25:34-40) Yikulongora kuti Ciuta wakupwelelera ŵateŵeti ŵake ŵakugomezgeka nanga ni para ŵali mu suzgo. (Mat. 6:25-34) Nkhani iyi, yikupeleka ukaboni wakuti Yehova wakukhumba kweniso wali na nkhongono zakuwuskira ŵakufwa. (Mil. 24:15) Nadi, tili na vifukwa vyakukwana vyakukumbukira cokoro ca ku Zarefati.


c: text/html

text:
NKHANI YA PA CHIKOPI | CHIFUKWA WULI TIKWENERA KUCHITA VINTHU MWAUNENESKO?
Kasi Kuchita Vinthu Mwaunenesko Nkhukhalira?
Hitoshi wakagwiranga ntchito ya vya ndalama pa kampani yinyake ku Japan. Zuŵa linyake apo wakalembanga lipoti la akaunti pamoza na bwana wake, bwana uyu wakamuphalira kuti pa lipoti walembepo vinyake vyautesi. Hitoshi wakakana, wakaphalira bwana wake kuti ntchiheni kuchita nthena. Pa chifukwa ichi, bwana yura wakamofya kuti ntchito yimalenge, ndipo paumaliro Hitoshi ŵakamulekeska nadi ntchito.
Mu myezi yakulondezgapo, Hitoshi wakasuzgika chomene kupenja ntchito. Nyengo yinyake apo wakaŵa pa maintavyu, Hitoshi wakayowoya kuti wangachita yayi vyaukhuluku pa ntchito. Uyo wakamufumbanga wakati: “Ivyo ukughanaghana ni vyachilendo chomene!” Ŵabali na ŵabwezi ŵakamuchiska Hitoshi kuti wangalekanga yayi kuchita vinthu mwaunenesko. Kweni nayo vikamba kumukayikiska. Iyo wakati: ‘Nkhamba kujifumba usange nkhuchita makora kudemelera ku ivyo nkhusambira mu Baibolo pakuchita vinthu mwaunenesko.’
Ivyo vikachitikira Hitoshi vikutikumbuska waka kuti mbanthu ŵachoko chomene awo ŵakuwona kuti ntchiwemi kuchita vinthu mwaunenesko. Nakuti ŵanyake, chomenechomene ŵa mabizinesi, ŵakuwona kuti kuchita vinthu mwaunenesko nkhwambura kovwira. Mwanakazi munyake wa ku South Africa wakati: “Nkhugwira ntchito pamoza na ŵanthu awo ŵakutemwa ukhuluku, ndipo nyengo zinyake ŵakunichichizga kuti nane niyane nawo.”
Mtundu unyake wa ukhuluku uwo wazara chomene lero mbutesi. Vyaka vyakumasinda uku, Robert S. Feldman wa pa yunivesite ya Massachusetts Amherst wakachita kafukufuku pa nkhani ya utesi. Wakasanga kuti para ŵanthu ŵalara ŵakuyowoyeskana, ŵanthu 60 pa 100 ŵakutetapo kamoza mu chidumbirano cha maminiti 10. Feldman wakati: “Ichi chikaŵa chakuzizika chomene. Tikamanyanga yayi kuti utesi ungaŵa wakuzara nthena.” Nangauli ŵanthu ŵanandi ŵakutinkha chomene kuti munthu waŵapusikenge, kweni ŵanandi ŵakuyowoyaso utesi.
Chifukwa wuli utesi, kwiba, na maukhuluku ghanyake vyazara chomene mazuŵa ghano? Kasi vinthu vikuŵa wuli para ŵanthu ŵakuchita ukhuluku? Kweni chakuzirwa chomene ntchakuti, kasi tingachita wuli kuti tileke kuchitako maukhuluku agha?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ogasiti 29–
Seputembala 4
MASALIMO 110-118
Sumu 61 na Lurombo
Mazgu Ghakwamba (Mamin. 3 panji kuchepera apa)
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
“Kasi Ningamuwezgera Vichi Yehova?”: (Mamin. 10)
Sa 116:3, 4, 8—Yehova wakamuthaska wamasalimo ku nyifwa (w87-E 3/15 peji 24 ndime 5; w09 7/15 peji 29 ndime 4)
Sa 116:12—Wamasalimo wakakhumbanga kulongora kuti wakuwonga Yehova (w09 7/15 peji 29 ndime 4-5; w98-CN 12/1 peji 24 ndime 3)
Sa 116:13, 14, 17, 18—Wamasalimo wakakhumbisiska kuchita ivyo wakalayizga Yehova (w10 4/15 peji 27, bokosi)
-
Ivyo Tasambira: (Mamin. 8)
Sa 110:4—Kasi “chilapo” icho chikuyowoyeka mu vesi ili ni vichi? (w14 10/15 peji 11 ndime 15-17; w06 10/1 peji 30 ndime 1)
Sa 116:15—Chifukwa wuli uyo wakuyowoya nkhani ya nyifwa wakwenera yayi kuyowoya kuti vesi ili likuyowoya vya uyo wafwa? (w12 5/15 peji 22 ndime 2)
Kasi ivyo nasambira pakuŵerenga Baibolo sabata iyi vikunisambizga vichi za Yehova?
Kasi nasanga fundo wuli pakuŵerenga Baibolo sabata iyi izo zinganovwira pakupharazga?
-
Kuŵerenga Baibolo: (Mamin. 4 panji kuchepera apa) Sa 110:1–111:10
PHARAZGANI MWALUSO
Paulendo Wakwamba: (Mamin. 2 panji kuchepera apa) Yowoyanipo ivyo vili pa peji 16 mu kabuku ka Tegherezgani kwa Chiuta na Kuŵa Ŵamoyo Kwamuyirayira. Panganani nayo kuti mukawereso.
Ulendo Wakuwelerako: (Mamin. 4 panji kuchepera apa) Dumbiskanani nayo ivyo vili pa peji 17 mu kabuku ka Tegherezgani kwa Chiuta na Kuŵa Ŵamoyo Kwamuyirayira. Panganani nayo kuti mukawereso.
Sambiro la Baibolo: (Mamin. 6 panji kuchepera apa) bh peji 179-181 ndime 17-19. Wovwirani msambiri kuti wachitenge ivyo wakusambira.
UMOYO WACHIKHRISTU
Sumu 82
“Sambizgani Unenesko”: (Mamin. 7) Kudumbiskana.
“Upharazgi Wapadera wa Kugaŵira Gongwe la Mulinda mu Seputembala”: (Mamin. 8) Kudumbiskana. Woneskani vidiyo yakwamba ya umo tingapharazgira mu Seputembala, pamanyuma dumbiskanani ivyo mwasambirapo. Chiskani ŵanthu kuti ŵazakachite na mtima wose upharazgi wapadera uwu kweniso kuti ŵazakachite upayiniya wakanyengo.
Sambiro la Baibolo la Mpingo: (Mamin. 30) ia mutu 5 ndime 14-26, kuweleramo pa peji 50
Weleranimo Ivyo Mwasambira na Kuyowoyapo Mwakudumura Ivyo Muzamusambira Sabata Yikwiza (Mamin. 3)
Sumu 144 na Lurombo
Kumbukani Kuti: Mulizge dankha sumu yiphya iyi kuti ŵanthu ŵategherezge, kufuma apo mpingo wose wimbe.


text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
-
Petrosi na Yohane ŵajalirika (1-4)
-
Kweruzgika panthazi pa Khoti Likuru (5-22)
-
Kulomba chikanga (23-31)
-
Ŵasambiri ŵakugaŵana ivyo ŵali navyo (32-37)
4 Apo ŵaŵiri aŵa ŵakayowoyanga na ŵanthu, mwamabuchi kukiza ŵasembe, kapitawo wa pa tempile, na Ŵasaduki.+
2 Ŵakakwiya chifukwa chakuti ŵapositole ŵakasambizganga ŵanthu na kupharazga kwambura kubisa kuti Yesu wali kuwuka ku ŵakufwa.+
3 Ŵakaŵakora na kuŵajalira+ m’paka zuŵa lakulondezgapo, chifukwa kukaŵa kuti kwafipa kale.
4 Kweni ŵanandi awo ŵakapulika mazgu ŵakagomezga, ndipo unandi wa ŵanalume awo ŵakagomezga ukaŵa pafupifupi 5,000.+
5 Zuŵa lakulondezgapo, ŵalongozgi ŵawo, ŵalara, na ŵalembi ŵakawungana mu Yerusalemu.
6 Pakaŵaso Anasi+ mulara wa ŵasembe, Kayafa,+ Yohane, Alekizanda, na ŵabali wose ŵa mulara wa ŵasembe.
7 Ŵakimika Petrosi na Yohane na kwamba kuŵafumba kuti: “Kasi mukachita ichi na nkhongono wuli panji mu zina la njani?”
8 Petrosi wakazuzgika na mzimu utuŵa,+ ndipo wakati kwa iwo:
“Ŵalongozgi ŵa ŵanthu na ŵalara,
9 usange muhanya uno tikufumbika pa mulimo uwemi uwo tachitira munthu wakupendera,+ ndipo mukukhumba kumanya uyo wamuchizga,
10 imwe mose na ŵanthu wose ŵa Israyeli mumanye kuti munthu uyu wakwimilira panthazi pinu wachira mu zina la Yesu Khristu Munazarete,+ uyo imwe mukamupayika pa khuni,+ kweni Chiuta wakamuwuska ku ŵakufwa.+
11 Ili ni ‘libwe ilo likaŵa nga ndambura ntchito kwa imwe ŵakuzenga, ilo lazgoka libwe lakuzirwa la pakona.’+
12 Kweniso, palije munyake uyo wangatiponoska, chifukwa palije zina linyake+ pa charu chapasi ilo Chiuta wasankha pakati pa ŵanthu kuti watiponoske nalo.”+
13 Ŵakati ŵawona kuti Petrosi na Yohane ŵakaŵa na chikanga, na kumanya kuti ŵakaŵa ŵanthu ŵambura kusambira ndiposo ŵanthu bweka,+ ŵakazizwa. Ndipo ŵakamanya kuti ŵakaŵanga pamoza na Yesu.+
14 Ŵakati ŵawona munthu uyo wakachizgika wimilira pamoza nawo,+ ŵakasoŵa chakuyowoya.+
15 Ntheura ŵakaŵafumiskira kuwaro kwa Khoti Likuru, ndipo ŵakamba kufumbana,
16 ŵakati: “Kasi tichitechi na ŵanthu aŵa?+ Chifukwa, kufika pa fundo, wose awo ŵakukhala mu Yerusalemu+ ŵawona chimanyikwiro chapadera icho ŵachita, ndipo tingasuska yayi.
17 Kuti ivyo vyachitika vileke kulutilira kuthandazgika, tiyeni tiŵawofye na kuŵaphalira kuti ŵaleke kuyowoyaso na munthu waliyose mu zina ili.”+
18 Ntheura ŵakaŵachema na kuŵaphalira kuti ŵaleke kuyowoyaso panji kusambizga mu zina la Yesu.
19 Petrosi na Yohane ŵakazgora kuti: “Yeruzgani mwekha usange ntchakwenelera pamaso pa Chiuta kuti tipulikire imwe panji Chiuta.
20 Kweni ise tingaleka yayi kuyowoya vinthu ivyo tili kuwona na kupulika.”+
21 Ntheura ŵakati ŵaŵawofyaso, ŵakaŵafwatura pakuti ŵakaŵasanga na kafukwa kalikose chara kakuŵapira chilango. Kweniso ŵakawopanga ŵanthu,+ pakuti wose ŵakapelekanga uchindami kwa Chiuta pa icho chikachitika.
22 Munthu uyo wakachira mwamunthondwe wakaŵa na vyaka vyakujumpha 40.
23 Ŵakati ŵafwatulika, ŵakaluta ku ŵanyawo ndipo ŵakayowoya ivyo ŵalara ŵa ŵasembe na ŵalara ŵakaŵaphalira.
24 Ŵakati ŵapulika ichi, wose pamoza ŵakachemerezga kwa Chiuta, ŵakati:
“Fumu Yikuru, ndimwe mukalenga kuchanya, charu chapasi, nyanja, na vyose ivyo vilimo.+
25 Ndiposo imwe mukayowoya kwizira mu mzimu utuŵa na mulomo wa sekuru withu Davide,+ muteŵeti winu, kuti: ‘Kasi mitundu yikavundukirachi ndipo chifukwa wuli ŵanthu ŵaghanaghana vinthu vyawaka?
26 Mathemba gha charu chapasi ghakimilira ndipo ŵalongozgi ŵakawungana nga munthu yumoza kwimikana na Yehova na wakuphakazgika wake.’+
27 Ivi vikachitika nadi, Herode na Pontiyo Pilato+ pamoza na ŵanthu ŵamitundu kweniso ŵanthu ŵa Israyeli ŵakawungana pamoza mu msumba uwu kulimbana na muteŵeti winu mutuŵa Yesu, uyo mukamuphakazga.+
28 Ŵakawungana kuti ŵachite ivyo mukayowoyerathu. Ivi vikachitika kuyana na nkhongono zinu ndiposo khumbo linu.+
29 Ndipo sono, Yehova, wonani kofya kwawo, ndipo zomerezgani ŵazga ŵinu kuti ŵalutilire kuyowoya mazgu ghinu na chikanga.
30 Nyoloskani woko linu kuti muchizge ndipo vimanyikwiro na minthondwe vichitike+ mu zina la Yesu muteŵeti winu mutuŵa.”+
31 Ŵakati ŵalomba mwakuŵeyelera, malo agho ŵakawunganamo ghakasunkhunyika. Ndipo waliyose wakazuzgika na mzimu utuŵa+ ndipo ŵakamba kuyowoya mazgu gha Chiuta na chikanga.+
32 Kweniso, wumba wa awo ŵakagomezga ukaŵa na mtima umoza na maghanoghano ghamoza, ndipo pakaŵavya nanga njumoza uyo wakayowoya kuti vinthu ivyo wakaŵa navyo vikaŵa vyake pera. Kweni vyose ivyo ŵakaŵa navyo vikaŵa vya wose.+
33 Ŵapositole ŵakalutilira kupeleka mwankhongono ukaboni wakuyowoya vya chiwuka cha Fumu Yesu.+ Kweni wose Chiuta wakaŵalongora lusungu lukuru.
34 Nakuti, pakaŵavya nanga njumoza wakasoŵanga kanthu,+ chifukwa wose awo ŵakaŵa na minda panji nyumba ŵakaguliskanga ndipo ŵakizanga na ndalama izo ŵaguliskira.
35 Ŵakaziŵikanga pa malundi gha ŵapositole.+ Kufuma apo, ŵakagaŵiranga waliyose kuyana na kusoŵa kwake.+
36 Ntheura Yosefe, uyo ŵapositole ŵakamuchemangaso Baranaba,+ (kung’anamura, “Mwana wa Chisangulusko”), Mulevi, wa ku Kipro,
37 wakaŵa na malo agho wakaguliska ndipo wakiza na ndalama na kuziŵika pa malundi gha ŵapositole.+
Tumizgani
Tumizgani
Milimo 4
Malemba Ghakupatulika mu Mang’anamuliro gha Charu Chiphya
https://www.jw.org/finder?docid=1001061103&Book=44&Chapter=4&wtlocale=TB&srcid=share
Chitumbuka
mailto:?body=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti%0a%0ahttps%3A%2F%2Fwww.jw.org%2Ffinder%3Fdocid%3D1001061103%26Book%3D44%26Chapter%3D4%26wtlocale%3DTB%26srcid=share&subject=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg


text:
Kasi Ningachita Wuli Homuweki Yose Iyi?
Ivyo ungachita
Sanga malo ghawemi ghakuŵelengera. Malo agha ghakwenera kuŵa gha yii kwambura chakutimbanizga chilichose. Chingaŵa chiwemi kuŵa na desiki. Kujura yayi TV.
Gaŵa makora nyengo. Pakuti sukulu ndiyo njakuzirwa chomene kwa iwe, ntchiwemi kuti uyambenge kuchita dankha homuweki pambere undachite chilichose.
Chizita yayi. Uŵenge na nyengo yakuchitira homuweki ndipo uchitenge nadi pa nyengo iyo.
Uŵenge na tayimu tebo. Lemba ivyo ukukhumba kuchita, icho uyambenge na icho umalirenge. Ulembe nyengo iyo umalirenge pa chilichose icho uchitenge. Icho wamara kuchita uchonge.
Upumulirenge. Usange wavuka, ntchiwemi kupumulira. Kweni ukwenera kuyambiraso mwaluŵiro.
Kujidelera yayi. Munthu wakwenera kulimbikira vilije kanthu kuti wangaŵa na mahara. (Zintharika 10:4) Para ukulimbikira sukulu yingakutonda yayi ndipo uzamukwera makora chomene.


text:
Umo Mungatisangira
Tili ŵakunozgeka kumovwirani usange mukukhumba kusambira Baibolo panji kumanya ntchito iyo tikuchita pa charu chose. Sankhanipo chimoza musi umu kuti Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakufupi na kukwinu ŵamovwirani.
Tiyimbirani foni panji kutilembera pa maadiresi na manambara agho ghali musi umu
Ukraine
Religious Center of Jehovah’s Witnesses in Ukraine
PO Box 955
79491 LVIV - BRIUKHOVYCHI
UKRAINE
+38 032-240-9200
+38 093-725-3332 (Media inquiries)
Nyengo ya Ntchito
Mande m’paka Chinkhondi
8:00 a.m. m’paka 5:00 p.m.


text:
Nkhani Nambara 17: Ŵana Ŵamuleza Awo Ŵakaŵa Ŵakupambana
Ŵana ŵasepuka ŵaŵiri awo ŵali apa mbakupambana comene, ni nthena yayi? Kasi ukuŵamanya mazina ghawo? Ciŵinda uyo ni Esau, ndipo uyo wakupwelelera mberere ni Yakobe.
Esau na Yakobe ŵakaŵa ŵana ŵamuleza ŵa Yisake na Rabeka. Yisake wakatemwanga comene Esau, cifukwa wakakomanga nyama na kwiza nazo ku nyumba. Kweni Rabeka wakatemwanga comene Yakobe, cifukwa wakaŵa wakuzika na wakutemwa mtende.
Abrahamu, sekuru wawo, wakaŵa wacali wamoyo, ndipo tingaghanaghanira umo Yakobe wakatemwera kutegherezga kwa iye apo wakayowoyanga za Yehova. Nyengo yikati yalutapo, Abrahamu wakafwa na vilimika 175, apo Esau na Yakobe ŵakaŵa na vilimika 15.
Apo Esau wakati wafika vilimika 40 wakatora ŵanakazi ŵaŵiri ŵa mu Kenani. Ici cikakwiyiska comene Yisake na Rabeka, cifukwa ŵanakazi aŵa ŵakasopanga Yehova cara.
Zuŵa linyake, cinthu cinyake cikacitika ico cikapangiska Esau kukwiyira munung’una wake Yakobe. Nyengo yakuti Yisake watumbike mwana wake mulara yikakwana. Esau wakaghanaghananga kuti ndiyo wapokelenge vitumbiko ivi. Kweni Esau wakaŵa kuti waguliska kale ulara wake, antheura wakenelera cara kupokera vitumbiko kwa Yakobe. Ndiposo, ŵana ŵaŵiri aŵa ŵakati ŵababika Ciuta wakati Yakobe ndiyo wazamupokera vitumbiko. Ici ndico cikacitika nadi. Yisake wakatumbika mwana wake Yakobe.
Esau wakati wapulika za ici wakamukwiyira Yakobe. Wakakwiya comene mwakuti wakati wakomenge Yakobe. Rabeka wakati wapulika, wakafipa mtima comene. Antheura wakaphalira mfumu wake Yisake kuti: ‘Ciŵenge cinthu ciheni comene usange Yakobe watorenge ŵanakazi ŵa mu Kenani.’
Penepapo Yisake wakacema mwana wake Yakobe na kumuphalira kuti: ‘Ungatoranga mwanakazi mu Kenani yayi. Kweni ulute ku Harani ku nyumba ya Betuyeli sekuru wako. Ukatore yumoza wa ŵana ŵa Labani.’
Yakobe wakapulikira ŵadada ŵake, ndipo nyengo yeneyiyo wakayamba ulendo wake utali kuya ku Harani uko ŵabali ŵake ŵakakhalanga.
Genesis 25:5-11, 20-34; 26:34, 35; 27:1-46; 28:1-5; Ŵahebere 12:16, 17.
Mafumbo
- Kasi Esau na Yakobe ŵakaŵa njani, ndipo ŵakaŵa ŵakupambana wuli?
- Kasi Esau na Yakobe ŵakaŵa na vilimika vilinga apo asekuru ŵawo Abrahamu ŵakafwira?
- Nchivici ico Esau wakacita ico cikakwiyiska anyina na awiske?
- Nchifukwa wuli Esau wakakwiyira comene munung’una wake, Yakobe?
- Mbulongozgi wuli uwo Yisake wakapeleka kwa mwana wake Yakobe?
Mafumbo ghanyake
- Ŵazgani Genesis 25:5-11, 20-34.
Kasi Yehova wakayowoya ucimi wuli wakukhwaskana na ŵana ŵaŵiri ŵa Rabeka? (Gen. 25:23)
Ni mphambano wuli iyo yikaŵapo pakati pa Esau na Yakobe pa nkhani ya umo ŵakawoneranga uŵere panji ulara? (Gen. 25:31-34)
- Ŵazgani Genesis 26:34, 35; 27:1-46; na 28:1-5.
Ni mwauli umo Esau wakalongolera kuti wakuzirwiska yayi vinthu vyauzimu? (Gen. 26:34, 35; 27:46)
Kuti Yakobe wapokere vitumbiko kwa Ciuta, Kasi Yisake wakamuphalira kuti wacite vici? (Gen. 28:1-4)
- Ŵazgani Ŵahebere 12:16, 17.
Mwakuyana na umo Esau wakacitira, nchivici ico cikucitika para munthu wakuyuyura vinthu vyakupatulika?
Manyani Vinandi
Yakhobe, Esau, kweniso Mphoza
Manyani vya Yakhobe na Esau! Koperani nkhani mu vithuzithuzi, pulintani, na kusheda.


text:
MUTU 20
Wakachita Munthondwe Wachiŵiri ku Kana
MARIKO 1:14, 15 LUKA 4:14, 15 YOHANE 4:43-54
YESU WAKAPHARAZGANGA KUTI “UFUMU WA CHIUTA WANENG’ENERA”
YESU WAKACHIZGA MSEPUKA UKU WALI KUTALI
Yesu wati wakhalamo mazuŵa ghaŵiri mu Samariya, wakawelera kukwake. Wakapharazgamo nyengo yitaliko mu Yudeya, ndipo sono wakaŵa pa ulendo wa kuwelera ku Galileya. Wakakhumbanga kukapumura yayi, kweni kukapharazga mu charu icho wakakulira. Yesu wakwenera kuti wakakhazganga kuti ŵanthu ŵamupokelerenge makora yayi, chifukwa wakati: “Ntchimi yikuchindikika chara mu charu chakwake.” (Yohane 4:44) Ŵasambiri ŵakamuleka yekha Yesu. M’malo mwa kuŵa nayo, iwo ŵakaluta ku nyumba zawo na ku milimo yawo.
Kasi Yesu wakamba kupharazga uthenga wuli? Uthenga wakuti: “Ufumu wa Chiuta waneng’enera. Ng’anamukani mtima, ndipo muŵe na chipulikano mu makani ghawemi.” (Mariko 1:15) Kasi ŵanthu ŵakachita wuli na uthenga uwu? Ŵanthu ŵanandi ŵa ku Galileya ŵakamupokelera makora Yesu. Ŵakamupa ntchindi. Ŵakakondwa chifukwa cha uthenga uwo wakapharazganga, kweniso chifukwa chakuti ŵanthu ŵanyake ŵa ku Galileya ŵakaŵako ku Yerusalemu pa Paska ndipo ŵakawona vyakuzizwiska ivyo Yesu wakachita.—Yohane 2:23.
Kasi ni nkhu uko Yesu wakambira uteŵeti wake ku Galileya? Kukaŵa ku Kana, uko wakazgora maji kuŵa vinyo pa ukwati. Apo wakaŵa uku pa ulendo wachiŵiri, Yesu wakapulika za msepuka uyo wakaŵa mulwari chomene, pafupi kufwa. Wakaŵa mwana wa muteŵeti wa themba Herode Antipasi. Themba ili ndilo kunthazi likazakayowoya kuti Yohane Mubatizi wadumulike mutu. Muteŵeti wa themba uyu wakapulika kuti Yesu wafumako ku Yudeya ndipo wali ku Kana. Ntheura wakenda kufuma kukwake ku Kaperenaumu m’paka ku Kana kukapenja Yesu. Wakaŵa na chitima chikuru chomene, ndipo wakaŵeyelera Yesu kuti: “Fumu, tiyeni tilutenge pambere kana kane kandafwe.”—Yohane 4:49.
Ivyo Yesu wakazgora vikwenera kuti vikazizika munthu uyu. Yesu wakati: “Lutanga, mwana wako ngwamoyo.” (Yohane 4:50) Muteŵeti wa Herode wakamugomezga Yesu, ndipo wakawelera ku nyumba yake. Wachali mu nthowa, wakasangana na ŵazga ŵake, awo ŵakamuchimbiliranga kuti ŵakamuphalire nkhani yiwemi. Nkhani yake yikaŵa yakuti mwana wake wachira ndipo wali makora! Wakafumba kuti: ‘Kasi mwana wakachira pawuli?’ Wakakhumbanga kumanya usange wamuchizga nadi ni Yesu.
Ŵazga ŵake ŵakati: “Wakachira mayiro pa ora la 7.”—Yohane 4:52.
Muteŵeti wa themba wakamanya kuti mwana wakachira nyengo yeneyira Yesu wakati: “Mwana wako ngwamoyo.” Ivi vyati vyachitika, munthu uyu pamoza na ŵamunyumba yake wose ŵakazgoka ŵasambiri ŵa Khristu. Munthu uyu wakaŵa musambazi mwakuti wakaŵa na ŵazga.
Yesu wakachita minthondwe yiŵiri mu Kana. Wakazgora maji kuŵa vinyo, pamasinda wakachizga msepuka apo wakaŵa pa mtunda wa makilomita pafupifupi 26. Yesu wakachita minthondwe yinandi, kweni munthondwe wa kuchizga msepuka ukaŵa wapadera chomene. Wakalongora kuti ni ntchimi yakutumika na Chiuta. Kweni kasi ‘ntchimi iyi yikachindikika mu charu chakwake’ kufika mpha?
Tiwonenge ivyo vikachitika Yesu wakati waluta kukwake ku Nazarete. Kasi wakachita vichi kura?
Manyani Vinandi
Yesu Wakuchita Minthondwe
Kasi minthondwe iyo Yesu wakachita yikalongora kuti wazamuchita vichi munthazi apo wazamuwusa pa charu chose chapasi?


text:
Gomezgekani Kwa Yehova
“Yehova waŵe pakati pa iwe na ine kweniso pakati pa mphapu yako na mphapu yane muyirayira.”—1 SAM. 20:42.
SUMU: 125, 62
1, 2. Kasi Yonatani wakalongora wuli kuti ngwakugomezgeka?
YONATANI wakwenera kuti wakazizwa chomene na chikanga icho Davide wakalongora apo wakaŵa muwukirano. Davide wakakoma Goliyati uyo wakaŵa chinkhara cha nkhondo, ndipo wakanyamura mutu wa Goliyati na kwiza nawo kwa Themba Sauli. (1 Sam. 17:57) Yonatani wakakhorwa kuti Chiuta wali na Davide, ndipo kufuma pa nyengo iyi “Yonatani na Davide ŵakamba kutemwana chomene.” Nakuti “Yonatani wakachita phangano na Davide, chifukwa wakamutemwa nga umo wakujitemwera yekha.” (1 Sam. 18:1-3) Kufuma pa nyengo iyi m’paka apo wakafwira, Yonatani wakaŵa wakugomezgeka kwa Davide.
2 Nangauli Yonatani wakamanyanga kuti Yehova wasankha Davide kuti waŵe themba la Israyeli pamanyuma pa Sauli, kweni iyo wakalutilira kuŵa wakugomezgeka kwa Davide. Kweniso Yonatani wakafipanga mtima apo Sauli wakakhumbanga kukoma Davide. Nyengo yinyake Yonatani wakaluta ku Horeshi kuti wakakhozge Davide na kumovwira kuti wasange “nkhongono mwa Yehova.” Yonatani wakati: “Ungawopanga chara . . . Iwe uŵenge themba pa Israyeli, ine niŵenge wachiŵiri kwa iwe.”
3. Kasi ntchivichi icho chikaŵa chakuzirwa chomene kwa Yonatani, ndipo tikumanya wuli? (Wonani chithuzi chakwamba.)
3 Tose tikutemwa na kulumba munthu uyo ngwakugomezgeka. Kweni kasi Yonatani tikumulumba chifukwa chakuti wakaŵa wakugomezgeka kwa Davide? Yayi, tikumulumba chifukwa wakaŵa wakugomezgeka chomene kwa Chiuta, nakuti ndicho chikaŵa chakuzirwa chomene kwa iyo. Lekani Yonatani wakaŵaso wakugomezgeka kwa Davide na kuleka kumuchitira sanji. Yonatani wakakhozga Davide kuti wagomezgenge chomene Yehova. Ŵanalume aŵa ŵakalutilira kugomezgana kweniso kuŵa ŵakugomezgeka kwa Yehova. Ŵakalutilira kusunga phangano lawo lakuti: “Yehova waŵe pakati pa iwe na ine kweniso pakati pa mphapu yako na mphapu yane muyirayira.”
4. (a) Kasi ntchivichi icho chingatovwira kuti tiŵe ŵakukondwa? (b) Kasi mu nkhani iyi tisambirenge vichi?
4 Nase tikwenera kuŵa ŵakugomezgeka ku ŵamumbumba yithu, ŵabwezi ŵithu, na ku ŵabali na ŵadumbu mu mpingo. (1 Tes. 2:10, 11) Kweni chakuzirwa chomene nkhuŵa ŵakugomezgeka kwa Yehova uyo wali kutipa umoyo. (Chivu. 4:11) Para tikugomezgeka kwa Yehova, tikuŵa ŵakukondwa kweniso ŵakukhorwa. Tose tikwenera kuŵa ŵakugomezgeka kwa Yehova nanga mpha nyengo ya masuzgo. Mu nkhani iyi, tisambirenge umo nkhani ya Yonatani yingatovwilira kuŵa ŵakugomezgeka kwa Yehova mu vigaŵa vinayi ivi: (1) usange tikuwona kuti awo ŵakutilongozga ŵakuchita makora yayi vinthu, (2) kasi tikwenera kugomezgeka kwa njani? (3) para tikuwona kuti awo ŵakutilongozga ŵandatipulikiske (4) para tikuwona kuti vikutisuzga kusungilira phangano.
USANGE TIKUWONA KUTI AWO ŴAKUTILONGOZGA ŴAKUCHITA MAKORA YAYI
5. Chifukwa wuli chikaŵa chinonono kwa Ŵaisrayeli kuŵa ŵakugomezgeka kwa Yehova apo Sauli wakawusanga?
5 Yonatani na Ŵaisrayeli ŵakasangana na suzgo pa nkhani yakugomezgeka. Themba Sauli, wiske wa Yonatani, wakagalukira Yehova, ndipo Yehova wakamukana. (1 Sam. 15:17-23) Ndipouli Yehova wakamufumiskapo nyengo yeneyiyo yayi pa uthemba. Ntheura chikaŵa chinonono kuti Ŵaisrayeli ŵaŵe ŵakugomezgeka kwa Yehova chifukwa fumu yawo, iyo ‘yikakhalanga pa chitengo’ cha Yehova, yikachitanga vinthu viheni chomene.
6. Kasi tikumanya wuli kuti Yonatani wakalutilira kugomezgeka kwa Yehova?
6 Yonatani wakalutilira kuŵa wakugomezgeka kwa Yehova. Tiyeni tiwone ivyo Yonatani wakachita awiske ŵati ŵaleka kupulikira Yehova. (1 Sam. 13:13, 14) Pa nyengo iyi, Ŵafilisiti ŵakiza kuzakachita nkhondo na Ŵaisrayeli. Ŵafilisiti ŵakaŵa na magileta 30,000 gha nkhondo, kweni Sauli wakaŵa waka na ŵasilikari 600. Ndipo ku chigaŵa cha Ŵaisrayeli, Sauli na Yonatani pera ndiwo ŵakaŵa na vilwero vya nkhondo. Kweni Yonatani wakachita wofi yayi. Iyo wakakumbukira mazgu gha Samuyeli ghakuti: “Yehova wasidenge chara ŵanthu ŵake chifukwa cha zina lake likuru.” (1 Sam. 12:22) Pamanyuma, Yonatani wakaphalira msilikari munyake kuti: “Palije chakutondeska Yehova kuponoska na ŵanthu ŵanandi panji ŵachoko.” Ntheura Yonatani na msilikari munyake uyu, ŵakawukira gulu la Ŵafilisiti ndipo ŵakakomapo ŵasilikari 20. Yonatani wakagomezganga chomene Yehova, ndipo Yehova wakamovwira nadi. Yehova wakachitiska chindindindi icho chikatenthemeska Ŵafilisiti na kwamba kukomana ŵekhaŵekha. Umu ndimo Ŵaisrayeli ŵakathereskera Ŵafilisiti.
7. Kasi Yonatani wakaŵawonanga wuli awiske?
7 Yonatani wakalutilira kupulikira awiske apo mphakwenelera nangauli iwo ŵakaleka kupulikira Yehova. Mwachiyelezgero, iyo pamoza na awiske ŵakarwanga nkhondo kuti ŵavikilire ŵanthu ŵa Chiuta.
8, 9. Chifukwa wuli tikwenera kuchindika ŵamazaza?
8 Nga ni Yonatani, nase tingalongora kuti tili ŵakugomezgeka kwa Yehova para tikupulikira malango gha boma chikuru ghakuleka kususkana na fundo za Yehova. Yehova wazomerezga maboma agha panji kuti “ŵamazaza” kuti ŵatilamulire, ndipo wakukhumba kuti tiŵachindikenge. (Ŵazgani Ŵaroma 13:1, 2.) Lekani tikwenera kuchindika ŵamazaza nangauli ŵangaŵa kuti mbambura kugomezgeka. Nakuti tikwenera kuchindika wose awo Yehova waŵapa mazaza.
9 Mudumbu Oliga wa ku South America, wakalongora kuti ngwakugomezgeka kwa Yehova chifukwa wakalutilira kuchindika mfumu wake nangauli mfumu wake wakamuchitiranga nkhaza. [1] Nyengo zinyake mfumu wake wakamudundukiranga panji kumuyowoyera mazgu ghakuŵinya chifukwa Oliga ni Kaboni wa Yehova. Mwanalume wakati wamazgenge nthengwa na kutora ŵana. Kweni Mudumbu Oliga wakawezgera “uheni pa uheni yayi.” Iyo wakalutilira kuchindika mfumu wake, ndipo wakamuphikiranga, kumuchapira, kweniso wakawovwiranga ŵabali ŵa mfumu wake. (Rom. 12:17) Nyengo zinyake wakalutanga na mfumu wake kukawona ŵabali na ŵabwezi ŵa mwanalume. Awiskevyara ŵakati ŵafwa, Oliga wakaluta ku nyifwa pamoza na ŵana. Apo ŵakaŵa ku nyifwa, Oliga wakalindilira mfumu wake pawaro pa tchalitchi m’paka apo mapemphero gha nyifwa ghakamalira. Pakati pajumpha vyaka vinandi, mtima wa mfumu wake ukasintha chifukwa Oliga wakamuchindikanga. Pasono mwanalume ndiyo wakuchiska Oliga kuti walutenge ku maungano, ndipo nyengo zinyake wakukamulinda pa galimoto. Kweniso mazuŵa ghanyake mwanalume nayo wakuwungana.
KASI TIKWENERA KUGOMEZGEKA KWA NJANI?
10. Chifukwa wuli Yonatani wakagomezgeka kwa Davide?
10 Apo Sauli wakakhumbanga kukoma Davide, Yonatani wakasuzgika chomene maghanoghano. Iyo wakakhumbanga kuŵa wakugomezgeka kwa adada ŵake kweniso kwa Davide. Yonatani wakamanyanga kuti Chiuta waleka kovwira awiske, kweni wali na Davide. Ntheura wakasankha kugomezgeka kwa Davide. Yonatani wakachenjezga Davide kuti wakabisame, kweniso wakayowoya viwemi vya Davide kwa Sauli.
11, 12. Kasi ntchivichi icho chingatovwira kuŵa ŵakugomezgeka kwa Chiuta?
11 Mudumbu Alice wa ku Australia wakeneranga kusankha pakati pa kugomezgeka ku ŵamumbumba yake na Yehova. Wati wamba kusambira Baibolo na Ŵakaboni ŵa Yehova, wakaphalirangako ŵamumbumba yake ivyo wakasambiranga. Zuŵa linyake wakaŵaphalira kuti wachitengekoso yayi khirisimasi na kuŵalongosolera chifukwa chake. Pakwamba ŵamumbumba yake ŵakakhuŵara waka, kweni pamanyuma ŵakamukwiyira chomene. Ŵakawonanga nga kuti Alice waleka kuŵachindika. Amama ŵake ŵakati ŵakukhumbaso yayi kumuwona. Alice wakati: “Nkhakhuŵara ndipo vikaniŵinya chomene mu mtima chifukwa nkhaŵatemwanga chomene ŵamumbumba yakwithu. Ndipouli, nkhasankha kugomezgeka kwa Yehova na Yesu, ndipo nkhabatizika pa ungano wakulondezgapo.”
12 Tikwenera kugomezgeka kwa Yehova kuluska chilichose, kwali ni timu ya bola, sukulu, panji charu chithu. Machiyelezgero, Henry wakatemwanga chomene maseŵera gha tchesi, ndipo wakakhumbanga kuti zuŵa linyake sukulu yake yizakaluske maseŵera agha. Ku umaliro wa sabata yiliyose wakatangwanikanga chomene na maseŵera agha. Ntheura wakaŵavya nyengo yakupharazgira na kuwungana. Henry wakagomezgekanga chomene ku maseŵera gha tchesi kuluska Chiuta. Kweni wakati wawona kuti ili ni suzgo, wakaleka kuseŵera na timu ya ku sukulu.
13. Kasi ntchivichi icho chingatovwira para tasangana na masuzgo gha mu mbumba?
13 Nyengo zinyake chikuŵa chakusuzga kuti pa nyengo yimoza munthu waŵe wakugomezgeka ku ŵapapi na kwa munyake wa mu nthengwa. Mwachiyelezgero, Keni wakati: “Amama ŵakati ŵachekura, kanandi nkhakhumbanga kukaŵawona ndipo nyengo zinyake nkhakhumbanga kuti ŵakhalenge nase. Kweni muwoli wane na amama ŵakapulikananga yayi. Ntheura chikaŵa chakusuzga kuti nikondweske wose pa nyengo yimoza.” Keni wakati waghanaghanira ivyo Baibolo likuyowoya, wakawona kuti ntchiwemi kukondweska dankha muwoli wake na kuŵa wakugomezgeka kwa iyo. Ntheura muwoli wake wakakondwa. Pamanyuma, Keni wakalongosolera muwoli wake kuti wakwenera kuchitira lusungu anyinavyara. Kweniso wakadumbiskana na anyina kuti ŵachindikenge mkamwana wawo.
PARA TIKUWONA KUTI AWO ŴAKUTILONGOZGA ŴANDATIPULIKISKE
14. Kasi ni vinthu wuli viheni ivyo Sauli wakachitira Yonatani?
14 Tikwenera kugomezgeka kwa Yehova nanga ni para ŵabali awo ŵakutilongozga ŵatichitira mwambura kwenelera. Sauli wakasankhika na Yehova, kweni wakachitiranga nkhaza mwana wake Yonatani. Sauli wakapulikiskanga yayi chifukwa icho Yonatani wakatemweranga Davide. Ntheura apo Yonatani wakakhumbanga kovwira Davide, Sauli wakamukwiyira chomene ndipo wakamukhozga soni pamaso pa ŵanthu. Nangauli vikaŵa nthena, Yonatani wakalutilira kuchindika awiske. Kweniso wakalutilira kugomezgeka kwa Yehova na kwa Davide uyo wakasankhika kuŵa themba lakulondezgapo la Israyeli.
15. Kasi tikwenera kuchita wuli para mubali watikhuŵazga?
15 Mazuŵa ghano, ŵabali awo ŵakulongozga mu mpingo ŵakuwoneseska kuti ŵaleke kutikhuŵazga. Ndipouli ŵabali ŵithu aŵa nawo mbakwananga nga ndise, lekani nyengo zinyake ŵangapulikiska yayi chifukwa icho tachitira chinthu chinyake. (1 Sam. 1:13-17) Ntheura para ŵandatipulikiske panji ŵatikhuŵazga, ise tikwenera kulutilira kugomezgeka kwa Yehova.
PARA VIKUTISUZGA KUSUNGILIRA PHANGANO
16. Kasi mpha vyakuchitika wuli vinyake apo tikwenera kulongora kuti ndise ŵakugomezgeka kwa Chiuta?
16 Sauli wakakhumbanga kuti Yonatani ndiyo wazakaŵe themba m’malo mwa Davide. (1 Sam. 20:31) Kweni Yonatani wakatemwanga Yehova ndipo wakaŵa wakugomezgeka. Ntheura m’malo mwa kuwunukira uthemba, Yonatani wakasankha kuŵa paubwezi na Davide na kusungilira phangano ilo wakachita na Davide. Nakuti uyo wakutemwa Yehova na kugomezgeka kwa iyo, “wakusintha yayi pa ivyo walayizga, nanga ni para vimuŵikenge paheni.” (Sal. 15:4) Pakuti ndise ŵakugomezgeka kwa Yehova tikuchita ivyo talayizga. Mwachiyelezgero, para tachita phangano la bizinesi na munyithu, tikwenera kufiska ivyo tapangana nanga ni para vinthu vyatisuzga. Kweniso para tasangana na masuzgo mu nthengwa, tikwenera kulutilira kugomezgeka kwa muwoli panji mfumu withu chifukwa tikutemwa Yehova.
17. Kasi nkhani iyi yamovwirani wuli?
17 Tikukhumba kuŵa nga ni Yonatani, uyo wakaŵa wakugomezgeka kwa Yehova kweniso wambura umbunu. Tiyeni tilutilire kugomezgeka ku ŵabali na ŵadumbu ŵithu nanga ni para ŵatikhuŵazga. Kwali tisangane na suzgo wuli, tikwenera kulutilira kugomezgeka kwa Yehova. Para tichitenge nthena tikondweskenge mtima wa Yehova, ndipo nase tiŵenge ŵakukondwa. (Zinth. 27:11) Nyengo zose Yehova waŵenge nase ndipo walutilirenge kutipwelelera. Mu nkhani yakulondezgapo, tizamusambira vya ŵanthu ŵanyake ŵakugomezgeka na ŵambura kugomezgeka awo ŵakaŵako mu nyengo ya Davide.
^ [1] (ndime 9) Mazina ghanyake tasintha.


text:
Nkhani Nambara 70: Yona na Cisomba Cikuru
Wona munthu uyo wali mu maji. Wali mu suzgo yikuru, asi nthena? Cisomba ici cili pafupi kumumira! Kasi munthu uyu ukumumanya? Zina lake ni Yona. Tiye tiwone umo wakaŵira mu suzgo iyi.
Yona wakaŵa nchimi ya Yehova. Pati pajumpha nyengo yicoko waka nchimi Elisha yati yafwa, Yehova wakaphalira Yona kuti: ‘Luta ku msumba ukuru wa Nineve. Uheni uwo ŵanthu ŵakucita mu msumba uwu ngukuru comene, ndipo nkhukhumba kuti iwe ukaŵaphalire za ici.’
Kweni Yona wakakhumba yayi kuluta. Ntheura wakakwera boti ilo likalutanga kunyake. Yehova wakondwa yayi na kucimbira uko Yona wakacita. Ntheura Wakapangiska cimphepo cikuru kuputa. Cikaŵa cikuru comene mwakuti boti likakhumba kubira. Awo ŵakendeskanga boti ŵakaŵa na wofi comene, ndipo ŵakalomba wovwiri ku ŵaciuta ŵawo.
Paumaliro Yona wakaŵaphalira kuti: ‘Nkhusopa Yehova, Ciuta uyo wakalenga kucanya na caru capasi. Ndipo nkhucimbira kucita ico Yehova wakanituma kuti nicite.’ Awo ŵakendeskanga boti ŵakafumba kuti: ‘Kasi ticite nawe vici kuti mphepo yileke?’
‘Niponyani mu nyanja, ndipo nyanja yiŵenge bata,’ Yona wakayowoya mwantheura. Awo ŵakendeskanga boti ŵakakhumba yayi kucita ntheura, kweni ŵati ŵawona kuti mphepo yikukulirakulira, ŵakamuponya Yona mu nyanja. Penepapo, mphepo yikaleka kuputa, ndipo nyanja yikaŵaso bata.
Apo Yona wakabira mu maji, cisomba cikuru cikamumira. Kweni wakafwa yayi. Wakakhala mu nthumbo ya cisomba kwa mazuŵa ghatatu. Yona wakaŵa na citima comene cifukwa cakuti wakakana kupulikira Yehova kuluta ku Nineve. Sono, kasi ukumanya ico ŵakacita?
Yona wakalomba wovwiri kwa Yehova. Yehova wakapangiska cisomba cira kuwukura Yona pa mtunda. Pamanyuma pake Yona wakaluta ku Nineve. Kasi ici cikutisambizga yayi kuti nchakuzirwa comene kucita cilicose ico Yehova wayowoya?
Yona cipaturo 1 mupaka 4.
Mafumbo
- Kasi Yona wakaŵa njani, ndipo Yehova wakamuphalira kuti waciteci?
- Cifukwa cakuti wakakhumba yayi kuluta uko Yehova wakamutuma, kasi Yona wakacita wuli?
- Kuti nyanja yiŵe bata, kasi Yona wakaŵaphaliraci awo ŵakendeskanga boti?
- Nga ni umo mukuwonera pa cithuzithuzi apa, kasi nchivici cikacitika apo Yona wakati wabira mu maji?
- Kasi wakakhala mu nthumbo ya cisomba kwa utali wuli, ndipo wakacitangamo vici?
- Cisomba cikati camuwukura pa mtunda, kasi Yona wakaluta nkhu, ndipo tikusambirapo vici?
Mafumbo ghanyake
- Ŵazgani Yona 1:1-17.
Kasi Yona wakayiwona wuli nchito iyo wakapika ya kupharazgira ŵanthu ŵa ku Nineve? (Yona 1:2, 3; Zinth. 3:7; Muph. 8:12)
- Ŵazgani Yona 2:1, 2, 10.
Ivyo vikamucitikira Yona vikutisimikizgira wuli kuti Yehova wakuzgora malumbo ghithu? (Sal. 22:24; 34:6; 1 Yoh. 5:14)
- Ŵazgani Yona 3:1-10.
Kasi fundo yakuti Yehova wakalutilira kugwiliskira nchito Yona nangauli pakwamba wakatondeka kukwaniska uteŵeti wake yikutikhozga wuli? (Sal. 103:14; 1 Pet. 5:10)
Kasi ukhaliro uwo Yona wakawona ku Nineve ukutisambizga vici para tingeruzgirathu ŵanthu ŵa mu cigaŵa cithu? (Yona 3:6-9; Muph. 11:6; Mil. 13:48)


text:
Umo Mungatisangira
Tili ŵakunozgeka kumovwirani usange mukukhumba kusambira Baibolo panji kumanya ntchito iyo tikuchita pa charu chose. Sankhanipo chimoza musi umu kuti Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakufupi na kukwinu ŵamovwirani.
Tiyimbirani foni panji kutilembera pa maadiresi na manambara agho ghali musi umu
Trinidad and Tobago
The Assn of JWs of Trinidad and Tobago
Lower Rapsey St and Laxmi Lane
CUREPE
TRINIDAD AND TOBAGO
+1 868-663-3392
Nyengo ya Ntchito
Mande m’paka Chinkhondi
8:00 a.m. m’paka 12:00 p.m. na 1:00 p.m. m’paka 5:00 p.m.


text: 34 Yosiya+ wakaŵa themba wali na vyaka 8 ndipo wakawusa vyaka 31 mu Yerusalemu.+2 Wakachita icho ntchakwenelera pamaso pa Yehova, wakenda mu nthowa za Davide sekuru wake, wakapatukako chara kulazga kumalyero panji kumazere.3 Mu chaka cha 8 cha kuwusa kwake, apo wakaŵa kuti wachali msepuka, wakamba kupenja Chiuta wa Davide sekuru wake.+ Mu chaka cha 12 wakamba kutozga Yuda na Yerusalemu,+ kuwuskamo malo ghapachanya+ na vikhuni vyakupatulika,* vikozgo vyakuŵaja+ na vikozgo vyachisulo.*4 Ŵakabwangandura majotchero gha Ŵabaala pamaso pake, ndipo wakadumulira pasi vyakuŵikapo vyakununkhira ivyo vikaŵa pachanya. Wakaswa vikhuni vyakupatulika,* vikozgo vyakuŵaja, vikozgo vyachisulo,* wakavizgora nga ni fuvu, wakathira pa malaro gha awo ŵakapelekanga sembe kwa ivyo.+5 Wakawotcha viwangwa vya ŵasembe pa majotchero ghawo.+ Ntheura wakatozga Yuda na Yerusalemu.6 Mu misumba ya Manase, Efurayimu,+ Simiyoni, m’paka ku Nafutali na mu mahami ghawo zingilizge,7 wakabwangandulira pasi majotchero na kuswa vikhuni vyakupatulika* na vikozgo vyakuŵaja,+ wakavizgora nga ni fuvu. Wakadumulira pasi vyakuŵikapo vyakununkhira vyose mu charu chose cha Israyeli,+ pamanyuma wakawelera ku Yerusalemu.8 Mu chaka cha 18 cha kuwusa kwake, wakati watozga charu na tempile,* wakatuma Shafani+ mwana wa Azaliya, Maseya mulongozgi wa msumba, na Yowa mwana wa Yowahazi wakulemba mdauko kuti ŵanozge nyumba ya Yehova Chiuta wake.+9 Ŵakiza kwa Hilikiya wasembe mukuru, ŵakamupa ndalama zose izo ŵanthu ŵakiza nazo ku nyumba ya Chiuta, izo Ŵalevi awo ŵakaŵa ŵalinda ŵa pa milyango ŵakawunjika kufuma kwa Manase, Efurayimu, na Ŵaisrayeli+ ŵanyake wose, kweniso kufuma ku Yuda, Benjamini na awo ŵakukhala mu Yerusalemu.10 Ŵakazipeleka ku awo ŵakimikika pa mulimo wa nyumba ya Yehova. Ŵantchito mu nyumba ya Yehova ŵakanozgera nyumba.11 Ŵakazipeleka ku ŵanthu ŵaluso na ŵakuzenga kuti ŵagulire malibwe ghakuŵaja na mathabwa ghakunozgera nyumba kweniso kukhozga nyumba izo mathemba gha Yuda ghakazileka kuti zinangike.+12 Ŵanthu ŵakachita mulimo uwu mwakugomezgeka.+ Ŵalevi aŵa ŵakimikika kuti ŵalaŵilirenge: Yahati na Obadiya kufuma ku Ŵamerari,+ Zekariya na Meshulamu kufuma ku Ŵakohati.+ Ndipo Ŵalevi, awo wose ŵakaŵa ŵaluso pakwimba,+13 ŵakalongozganga ŵantchito waka* ndipo ŵakalaŵiliranga wose awo ŵakachitanga ntchito ya mtundu uliwose. Ŵalevi ŵanyake ŵakaŵa ŵalembi, ŵalaraŵalara, na ŵalinda ŵa pa vipata.+14 Apo ŵakatoranga ndalama izo ŵanthu ŵakiza nazo mu nyumba ya Yehova,+ Hilikiya wasembe wakasanga buku la Dango+ la Yehova ilo likapelekeka mwa* Mozesi.+15 Ntheura Hilikiya wakati kwa Shafani mulembi: “Nasanga buku la Dango mu nyumba ya Yehova.” Hilikiya wakapeleka buku kwa Shafani.16 Penepapo Shafani wakatora buku na kuluta nalo kwa themba, wakaliphalira kuti: “Ŵateŵeti ŵinu ŵakuchita chilichose icho ŵakaphalirika kuchita.17 Ŵakhutura ndalama izo zikasangika mu nyumba ya Yehova, ndipo ŵazipeleka ku ŵanalume awo ŵimikika na ku awo ŵakugwira ntchito.”18 Shafani mulembi wakatiso kwa themba: “Pali buku ilo Hilikiya wasembe wanipa.”+ Penepapo Shafani wakamba kuliŵazga pamaso pa themba.+19 Themba likati lapulika waka mazgu gha Dango, likapalura vyakuvwara vyake.+20 Penepapo themba likapeleka languro ili kwa Hilikiya, Ahikamu+ mwana wa Shafani, Abidoni mwana wa Mika, Shafani mulembi, na Asaya muteŵeti wa themba, likati:21 “Lutani, mukanifumbire kwa Yehova, mukafumbireso ŵanthu awo ŵali mu Israyeli na mu Yuda kuyana na mazgu gha buku ilo lasangika. Ukali wa Yehova uwo ugolerenge pa ise ngukuru chifukwa ŵasekuru ŵithu ŵakapulikira chara mazgu gha Yehova, kusungilira vyose ivyo vili kulembeka mu buku ili.”+22 Ntheura Hilikiya pamoza na awo ŵakatumika na themba ŵakaluta kwa Hulida ntchimi yanakazi.+ Hulida wakaŵa muwoli wa Shalumu mwana wa Tikiva mwana wa Harihasi, wakupwelelera malo ghakusungamo vyakuvwara. Hulida wakakhalanga mu Chigaŵa Chachiŵiri cha Yerusalemu, ndipo ŵakayowoya nayo kwenekura.+23 Hulida wakati kwa iwo: “Yehova Chiuta wa Israyeli wakuti: ‘Mukamuphalire munthu uyo wamutumani kwa ine kuti:24 “Yehova wakuti: ‘Nikhizgirenge soka pa malo agha na awo ŵakukhalamo,+ nthembo zose izo zili kulembeka mu buku+ ilo ŵaŵazga pamaso pa themba la Yuda.25 Pakuti ŵanisida+ ine ndipo ŵakotchera sembe ŵachiuta ŵanyake kuti ŵanikwiyiske+ na milimo yose ya mawoko ghawo, ukali wane upungulikenge pa malo agha ndipo uzimwikenge chara.’”+26 Kweni themba la Yuda ilo lamutumani kuzakafumba kwa Yehova, mukaliphalire kuti: “Yehova Chiuta wa Israyeli wakuti: ‘Pa mazgu agho wapulika,+27 pakuti mtima wako wapulikira* ndipo wajiyuyura pamaso pa Chiuta wati wapulika ivyo nayowoyera malo agha na awo ŵakukhalamo, ndipo wajiyuyura pamaso pane, wapalura vyakuvwara vyako na kulira pamaso pane, naneso nakupulika,+ wakuti Yehova.28 Lekani nikutolerenge ku ŵasekuru ŵako,* ndipo usungikenge mu dindi lako mu mtende, maso ghako ghawonenge chara soka lose ilo nikhizgirenge pa malo agha na pa awo ŵakukhalamo.’”’”+Penepapo ŵakiza na zgoro kwa themba.29 Ntheura themba likatuma mazgu na kuchema ŵalara wose ŵa Yuda na Yerusalemu.+30 Kufuma apo, themba likakwelera ku nyumba ya Yehova pamoza na ŵanalume wose ŵa Yuda, ŵakukhala mu Yerusalemu, ŵasembe na Ŵalevi, ŵanthu wose, ŵachoko na ŵakuru wuwo. Likaŵaŵazgira mazgu ghose gha buku la phangano ilo likasangika mu nyumba ya Yehova.+31 Themba likimilira pa malo ghake, likachita phangano*+ pamaso pa Yehova, lakuti lilondezgenge Yehova na kusungilira malango ghake, vikumbusko vyake, kweniso ulongozgi wake na mtima wake wose ndiposo umoyo wake wose+ pakulondezga mazgu gha phangano agho ghakalembeka mu buku ili.+32 Kweniso likachiska wose awo ŵakaŵa mu Yerusalemu na Benjamini kuti ŵazomere kusunga phangano ili. Awo ŵakukhala mu Yerusalemu ŵakachita mwakuyana na phangano la Chiuta, Chiuta wa ŵasekuru ŵawo.+33 Yosiya wakawuskamo vinthu* vyose vyakuseluska mu vyaru vyose vya Ŵaisrayeli,+ wakachiska wose mu Israyeli kuti ŵateŵetere Yehova Chiuta wawo. Mu nyengo yose ya umoyo wake,* ŵakaleka yayi kulondezga Yehova Chiuta wa ŵasekuru ŵawo.


text:
SAMBIRO 14
Chifukwa Wuli Yehova Wali na Gulu?
1. Chifukwa wuli Chiuta wakasora Ŵaisrayeli kuŵa gulu lake?
Chiuta wakasora ŵazukuru ŵa Abrahamu na kuŵazgora mtundu, ndipo wakaŵapa malango. Mtundu uwu wakawuthya “Israyeli,” ndipo wakakhumbanga kuti ŵademelere ku chisopa chaunenesko na mazgu ghake. (Salmo 147:19, 20) Chilato chikaŵa chakuti kwizira mu mtundu wa Israyeli, ŵanthu ŵa mitundu yose ŵasange chandulo.—Ŵazgani Genesis 22:18.
Chiuta wakasora Ŵaisrayeli kuŵa ŵakaboni ŵake. Para Ŵaisrayeli ŵapulikira malango gha Chiuta, vinthu vikendanga makora. (Duteronome 4:6) Para tasambira mdauko wa Ŵaisrayeli, tikumanya vinandi vya Chiuta waunenesko.—Ŵazgani Yesaya 43:10, 12.
2. Chifukwa wuli Ŵakhristu ŵaunenesko ŵakwenera kuŵa gulu limoza?
Nyengo yikati yajumphapo, Chiuta wakawuleka mtundu wa Israyeli na kusora mpingo Wachikhristu. (Mateyu 21:43; 23:37, 38) Mazuŵa ghano napo, Ŵakhristu ŵaunenesko ndiwo mbakaboni ŵake.—Ŵazgani Milimo 15:14, 17.
Yesu wakasora ŵasambiri kuti ŵapharazge na kuzgora ŵanthu ŵakufuma mu mitundu yose kuŵa ŵasambiri. (Mateyu 10:7, 11; 24:14; 28:19, 20) Sono tili ku umaliro wa mgonezi, panji kuti charu chiheni ichi, ndipo mulimo uwu wafikapo. Yehova waguza ŵanthu kufuma mu mitundu yose, ndipo ŵakukolerana pakusopa mu unenesko. Mazuŵa ghano, ŵateŵeti ŵake ŵalipo mamiliyoni ghanandi. (Uvumbuzi 7:9, 10) Ŵakhristu ŵaunenesko mbakukolerana, ndipo ŵakukhwimiskana na kovwirana. Pa charu chose chapasi, ŵakusambira vinthu vimoza vyakufuma mu Baibolo.—Ŵazgani Ŵahebere 10:24, 25.
3. Kasi Ŵakaboni ŵa Yehova ŵa mazuŵa ghano ŵakamba wuli?
M’ma 1870, ŵanthu ŵachoko waka awo ŵakatemwanga kusambira Baibolo ŵakamba kubowozga unenesko uwo ukabisika nyengo yitali. Ŵakamanya kuti Yesu wakasora mpingo wa Ŵakhristu kuti upharazgenge. Ntheura ŵakamba kupharazga Ufumu pa charu chose. Mu 1931, ŵakamba kuchemeka na zina lakuti Ŵakaboni ŵa Yehova.—Ŵazgani Milimo 1:8; 2:1, 4; 5:42.
4. Kasi Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakulongozgeka wuli?
Ŵakhristu ŵakati ŵamba kuŵa ŵanandi, mipingo yikalongozgekanga na wupu uwo ukajilambikanga kwa Yesu, Mutu wa mpingo. (Milimo 16:4, 5) Ŵakaboni ŵa Yehova nawo ŵakulongozgeka na wupu wa ŵanalume ŵakumanya tunthu. Wupu uwu ukulaŵilira maofesi mu vyaru vyakupambanapambana. Mu maofesi agha ndimo mukuchitika ntchito ya kung’anamura, kusindikizga, na kugaŵa mabuku agho ghakulongosora Baibolo mu viyowoyero vyakujumpha 600. Ntheura Wupu uwu ukukhwimiska na kulongozga mipingo yakujumpha 100,000. Mu mpingo uliwose muli ŵalara, panji ŵalaŵiliri. Ŵanalume aŵa ŵakupwelelera mskambo wa Chiuta.—Ŵazgani 1 Petrosi 5:2, 3.
Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakupharazga makani ghawemi na kuzgora ŵanthu kuŵa ŵasambiri. Ŵakupharazga nyumba na nyumba nga umo ŵakachitiranga ŵapositole. (Milimo 20:20) Ŵakujipeleka kusambira Baibolo na ŵanthu awo ŵakutemwa nadi unenesko. Kweni Ŵakaboni ŵa Yehova ni gulu waka yayi. Iwo ni mbumba, ndipo ŵali na Dada uyo wakuŵatemwa. Pakuŵa ŵabali na ŵadumbu, iwo ŵakutemwana. (2 Ŵatesalonika 1:3) Pakuti ŵanthu ŵa Yehova ŵakuŵikapo mtima kuti ŵakondweske Chiuta na kovwira ŵanji, mbakukondwa chomene.—Ŵazgani Salmo 33:12; Milimo 20:35.
Manyani Vinandi
Khalilirani mu Chitemwa cha Chiuta
Kasi tingalongora wuli kuti tikuwonga kweniso kukondwa na vyose ivyo Chiuta watichitira?
Kasi Ŵakaboni ŵa Yehova Mbanthu Ŵamtundu Wuli?
Kasi mukumanyapo ŵanthu ŵalinga awo Mbakaboni ŵa Yehova? Kasi mukumanya vichi chomene vya ise?


text: 8 Yehova wakayowoya na Mozesi, wakati:2 “Yowoya na Aroni, umuphalire kuti: ‘Para ukukozga nyali 7, zingweluskenge panthazi pa chakuŵikapo nyali.’”+3 Ndimo Aroni wakachitira. Wakakozga nyali kuti zingweluskenge panthazi pa chakuŵikapo nyali,+ nga umo Yehova wakaphalilira Mozesi.4 Umu ndimo chakuŵikapo nyali chikapangikira: Chikaŵa cha golide lakuchita kufura,*+ kwambira ku chiŵiriŵiri chake m’paka ku maluŵa. Chakuŵikapo nyali chikapangika kuyana na mboniwoni+ iyo Yehova wakalongora Mozesi.5 Yehova wakayowoyaso na Mozesi kuti:6 “Tora Ŵalevi mu Ŵaisrayeli ndipo uŵatozge.+7 Umu ndimo uŵatozgere: Uŵamijire maji ghakutozgera kwananga, ŵamete thupi lawo lose, ŵachape malaya ghawo, ndipo ŵajitozge.+8 Kufuma apo, ŵatore kang’ombe kanalume+ na sembe ya vyamuminda+ ya ufu uwemi wakusazgako mafuta, ndipo utore kang’ombe kanalume kanyake kuŵa sembe ya kwananga.+9 Ndipo wize na Ŵalevi panthazi pa chihema chakukumanamo na kuwunganya wumba wose wa Ŵaisrayeli.+10 Para wiza na Ŵalevi pamaso pa Yehova, Ŵaisrayeli ŵaŵike mawoko ghawo pa Ŵalevi.+11 Aroni waŵapeleke* Ŵalevi kwa Yehova nga ni sembe yakuzungunya+ kufuma ku Ŵaisrayeli, ndipo ŵachitenge uteŵeti wa Yehova.+12 “Ŵalevi ŵaŵike mawoko ghawo pa mitu ya ng’ombe yanalume,+ ndipo yimoza yipelekeke kuŵa sembe ya kwananga, yinyake kuŵa sembe yakotcha kwa Yehova, kuphepiskira+ Ŵalevi.13 Uŵayimike Ŵalevi pamaso pa Aroni na ŵana ŵake na kuŵapeleka* nga ni sembe yakuzungunya kwa Yehova.14 Uŵapature Ŵalevi ku Ŵaisrayeli, ndipo Ŵalevi ŵaŵenge ŵane.+15 Pamanyuma, Ŵalevi ŵanjire na kuteŵeta pa chihema chakukumanamo. Umu ndimo uŵatozgere na kuŵapeleka* nga ni sembe yakuzungunya.16 Chifukwa iwo mbakupelekeka, ŵapika kwa ine kufuma mu Ŵaisrayeli. Niŵatorenge kuŵa ŵane mu malo gha wose ŵakwamba kubabika ŵa Ŵaisrayeli.+17 Waliyose wakwamba kubabika mu Ŵaisrayeli ngwane, munthu na chinyama+ wuwo. Pa zuŵa ilo nkhakomera waliyose wakwamba kubabika mu charu cha Eguputo+ nkhaŵatuŵiska kuŵa ŵane.18 Nitorenge Ŵalevi mu malo gha waliyose wakwamba kubabika mu Ŵaisrayeli.19 Nipelekenge Ŵalevi kwa Aroni na ŵana ŵake nga ntchakupeleka chakufuma ku Ŵaisrayeli. Ŵateŵetenge pa chihema chakukumanamo+ m’malo mwa Ŵaisrayeli na kuphepiskira Ŵaisrayeli, mwakuti soka lileke kuŵawira Ŵaisrayeli+ chifukwa cha kusendelera ku malo ghatuŵa.”20 Ndimo Mozesi na Aroni na wumba wose wa Ŵaisrayeli ŵakachitira na Ŵalevi. Ŵaisrayeli ŵakachita na Ŵalevi kuyana na vyose ivyo Yehova wakaphalira Mozesi.21 Ntheura Ŵalevi ŵakajitozga na kuchapa malaya+ ghawo. Pamanyuma Aroni wakaŵapeleka* nga ni sembe yakuzungunya pamaso pa Yehova.+ Ndipo Aroni wakaŵaphepiskira kuti ŵatozgeke.+22 Kufuma apo, Ŵalevi ŵakanjira na kuchita uteŵeti wawo mu chihema chakukumanamo pamaso pa Aroni na ŵana ŵake. Nga umo Yehova wakaphalilira Mozesi vya Ŵalevi, ndimo ŵakachitira nawo.23 Yehova wakayowoya na Mozesi kuti:24 “Ili ni dango la Ŵalevi: Uyo wali na vyaka 25 kuya munthazi wanjire mu gulu la uteŵeti pa chihema chakukumanamo.25 Kweni para wajumpha vyaka 50 wapumure pa uteŵeti, wangateŵetangaso yayi.26 Wangawovwira ŵabali ŵake awo ŵakuchita milimo ya pa chihema chakukumanamo, kweni iyo wangachitangako uteŵeti uliwose yayi. Ivi ndivyo muchitenge pakuŵapa Ŵalevi milimo yawo.”+


text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
5 Pakawuka kudandawura kukuru chomene, ŵanthu na ŵawoli ŵawo kwimikana na ŵabali ŵawo Ŵayuda.+
2 Ŵanyake ŵakatenge: “Tili ŵanandi pamoza na ŵana ŵithu ŵanalume na ŵanakazi. Tikukhumba kusanga chakurya kuti tirye na kuŵa ŵamoyo.”
3 Ŵanji ŵakatenge: “Tikuchitiska pinyoro minda yithu, minda yithu ya mpheska, na nyumba zithu kuti tisange chakurya mu nyengo ya njara.”
4 Ŵanyakeso ŵakatenge: “Tapinyoliska minda yithu na minda yithu ya mpheska kuti tibwereke ndalama zakupeleka mithulo kwa themba.+
5 Sono tili thupi limoza na ndopa yimoza na ŵabali ŵithu, ndipo ŵana ŵithu ŵali nga mbana ŵawo. Kweni tikupeleka ŵana ŵithu ŵanalume na ŵanakazi ku wuzga, nakuti ŵanyake mwa ŵana ŵithu ŵanakazi ŵali kale mu wuzga.+ Kweni ise tilije nkhongono zakulekera kuchita nthena, chifukwa minda yithu na minda yithu ya mpheska nja ŵanyake.”
6 Sono nkhakalipa chomene nkhati napulika kudandawura kwawo na mazgu agha.
7 Ntheura nkhaghanaghanira vinthu ivi mu mtima wane, nkhatolera nkhani iyi ku ŵakuchindikika na ŵachiŵiri ku ŵawusi, nkhati kwa iwo: “Waliyose wa imwe wakuchichizga mubali wake kuti wapelekenge chapachanya pa ivyo wamukongozga.”+
Pamanyuma, nkhachemeska ungano ukuru chifukwa cha iwo.
8 Ndipo nkhati kwa iwo: “Tili kuchita vyose ivyo tingakwaniska kuwombora ŵabali ŵithu Ŵayuda awo ŵakaguliskika ku ŵamitundu. Kweni kasi sono mukuguliskaso ŵabali ŵinu,+ kasi ŵaguliskikengeso kwa ise?” Penepapo ŵakakhala waka chete, ŵakasoŵa chakuyowoya.
9 Ine nkhati: “Ivyo mukuchita ni viwemi chara. Asi mukwenera kwenda mu kopa Chiuta+ mwakuti ŵamitundu, awo mbalwani ŵithu, ŵaleke kutiyowoyera msinjiro?
10 Nakuti, ine, ŵabali ŵane, na ŵateŵeti ŵane tikuŵabwereka ndalama na chakurya. Nkhumuŵeyani, tiyeni tileke kubwerekeska vinthu na kusangirapo chapachanya.+
11 Nkhumuŵeyani, ŵawezgerani muhanya uno minda yawo,+ minda yawo ya mpheska, minda yawo ya maolive, na nyumba zawo, pamoza na chigaŵa chimoza pa vigaŵa 100 vya ndalama, mbuto, vinyo liphya, na mafuta, ivyo mukapoka kuŵa chapachanya.”
12 Penepapo iwo ŵakati: “Tiŵawezgerenge vinthu ivi kwambura kukhumba kanthu kalikose kwa iwo. Tichitenge ndendende kuyana na umo mwayowoyera.” Ntheura nkhachema ŵasembe na kuŵalapizga ŵanthu ŵara kuti ŵasunge layizgo ili.
13 Kweniso nkhakung’untha chivungo cha chakuvwara chane, ndipo nkhati: “Chiuta waunenesko nayo wakung’unthemo munthu waliyose mu nyumba yake na vinthu vyake, uyo wakufiska chara layizgo ili. Wakung’unthike mu nthowa iyi, waŵe wambura kanthu.” Penepapo mpingo wose ukati: “Ameni!” Ŵakalumba Yehova, ndipo ŵanthu ŵakachita kuyana na umo ŵakalayizgira.
14 Kweniso kwamba mu zuŵa ilo nkhimikikira kuŵa kazembe+ mu charu cha Yuda, kufuma mu chaka cha 20+ m’paka mu chaka cha 32+ cha Themba Aritazekisesi,+ vyaka 12, ine panji ŵabali ŵane tindaryepo chakurya chakupelekeka kwa kazembe.+
15 Kweni ŵakazembe ŵakale awo ŵakaŵako ine nindimikike ŵakasuzganga ŵanthu, ŵakatoranga mashekele 40 gha siliva ghakugulira chingwa na vinyo zuŵa lililose. Kweniso ŵateŵeti ŵawo ŵakakandilizgiranga pasi ŵanthu. Kweni ine nkhachita nthena chara+ chifukwa cha kopa Chiuta.+
16 Nane nkhazengangako chiliŵa ichi, ndipo tikapokapo minda chara.+ Ŵateŵeti ŵane wose ŵakawungana kwenekura kuti ŵagwire ntchito.
17 Ŵayuda 150, na ŵachiŵiri ku ŵawusi pamoza na awo ŵakiza kwa ise kufuma ku mitundu tikalyeranga lumoza pa thebulu lane.
18 Zuŵa lililose, ŵakaninozgeranga ng’ombe yimoza, mberere ziwemi chomene 6, na viyuni. Ndipo zuŵa limoza pa mazuŵa 10 tikaŵanga na vinyo linandi lamtundu wose. Nangauli vikaŵa nthena, nkhapemphapo yayi chakurya chakupelekeka kwa kazembe, chifukwa ŵanthu ŵakagwiranga kale ntchito yikuru.
19 Mwe Chiuta wane, munikumbuke mu uwemi, pa vyose ivyo nachitira ŵanthu aŵa.+
Tumizgani
Tumizgani
Nehemiya 5
Malemba Ghakupatulika mu Mang’anamuliro gha Charu Chiphya
https://www.jw.org/finder?docid=1001061103&Book=16&Chapter=5&wtlocale=TB&srcid=share
Chitumbuka
mailto:?body=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti%0a%0ahttps%3A%2F%2Fwww.jw.org%2Ffinder%3Fdocid%3D1001061103%26Book%3D16%26Chapter%3D5%26wtlocale%3DTB%26srcid=share&subject=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg


text:
Kasi Mungachita Wuli Kuti Nthengwa Yinu Yendenge Makora?
“Namwe waliyose payekha watemwenge muwoli wake umo wakujitemwera yekha. Ndipo muwoli nayo wachindikenge chomene mfumu wake.”—EFE. 5:33.
SUMU: 87, 3
1. Nangauli awo ŵatorana ŵakuŵa ŵakukondwa pa zuŵa la ukwati, kweni kasi ŵakwenera kulindizga vichi? (Wonani chithuzi chakwamba.)
PA ZUŴA la ukwati, mwanalume na mwanakazi awo ŵatorana ŵakuŵa ŵakukondwa maseŵera cha! Chitemwa chawo chikakura chomene apo ŵakaŵa pachibwezi, ndipo sono waliyose ngwakunozgeka kulapa kuti walutilirenge kuŵa wakugomezgeka kwa munyake. Mbunenesko kuti waliyose wakwenera kusintha vinthu vinyake kuti wakhale makora mu nthengwa yiphya iyi. Kweni Baibolo likupeleka ulongozgi uwemi chomene kwa wose awo ŵakukhumba kutorana. Vili nthena chifukwa Yehova uyo wakambiska nthengwa wakukhumba kuti nthengwa zose ziŵenge zakukondwa nyengo zose. (Zinth. 18:22) Ndipouli, Baibolo likuyowoya mwambura kubisa kuti mfumu na muwoli “ŵaŵenge na suzgo mu thupi lawo” chifukwa wose mbakwananga. (1 Kor. 7:28) Kasi mfumu na muwoli ŵangachepeska wuli masuzgo mu nthengwa yawo? Kasi ntchivichi icho chingawovwira kuti nthengwa ya Ŵakhristu yendenge makora?
2. Kasi ni mitundu wuli ya chitemwa iyo mfumu na muwoli ŵakwenera kulongorana?
2 Baibolo likuyowoya kuti chitemwa ntchakuzirwa chomene. Pali mitundu yinandi ya chitemwa. Pali chitemwa icho ŵanthu ŵakulongorana nga ni umo ŵakuchitira awo ŵali paubali (phi·liʹa), chitemwa chapakati pa mfumu na muwoli (eʹros), kweniso chitemwa icho chikulongoreka chifukwa cha kughanaghanira ŵanthu wose nga umo ŵapapi ŵakutemwera ŵana ŵawo (stor·geʹ). Paliso Chitemwa chinyake icho chikujintha pa fundo za mu Baibolo (a·gaʹpe) icho chikovwira chomene kuti nthengwa yendenge makora. Mfumu na muwoli ŵakwenera kulongorana mitundu yose iyi ya chitemwa. Pakuyowoya za chitemwa cha a·gaʹpe, Paulosi wakalemba kuti: “Namwe waliyose payekha watemwenge muwoli wake umo wakujitemwera yekha. Ndipo muwoli nayo wachindikenge chomene mfumu wake.”—Efe. 5:33.
UDINDO WA MFUMU NA MUWOLI
3. Kasi chitemwa chanadi chikwenera kuŵa wuli mu nthengwa?
3 Paulosi wakalemba kuti: “Ŵafumu, lutilirani kutemwa ŵawoli ŵinu, umo Khristu nayo wakatemwera mpingo na kujipeleka yekha chifukwa cha iwo.” (Efe. 5:25) Ntheura Ŵakhristu ŵakwenera kutemwana nga umo Yesu wakatemweranga ŵalondezgi ŵake. (Ŵazgani Yohane 13:34, 35; 15:12, 13.) Mfumu na muwoli ŵakwenera kulongorana chitemwa chanadi mwakuti waliyose wakwenera kuŵa wakunozgeka kufwira munyake. Ivi vikwenera kuchitika pekha para vinthu vyathina chomene. Ndipouli chitemwa cha a·gaʹpe “chikupulikana vinthu vyose, chikugomezga vinthu vyose, chikuzizipizga vinthu vyose.” Nakuti “chitemwa chikumara yayi.” (1 Kor. 13:7, 8) Para ŵakutorana ŵakukumbuka ivyo ŵakalapa kuti ŵatemwenge na kugomezgeka kwa munyawo wa mu nthengwa, viŵawovwirenge kuti ŵalondezgenge fundo za Chiuta pakumazga masuzgo agho ŵangasangana nagho.
4, 5. (a) Kasi muwoli wakwenera kuchita wuli na mfumu uyo ni mutu wake? (b) Kasi mfumu wali na udindo wuli mu nthengwa? (c) Kasi Cathy na Fred ŵakachita wuli kuti ŵakoleranenge mu nthengwa yawo?
4 Pakulongosora za udindo wa mfumu na muwoli, Paulosi wakati: “Ŵawoli ŵajilambikenge ku ŵafumu ŵawo nga nkhu Fumu. Chifukwa mfumu ni mutu wa muwoli wake, umo Khristu nayo waliri mutu wa mpingo.” (Efe. 5:22, 23.) Fundo iyi yikung’anamura kuti muwoli ngwakuyuyurika kwa mfumu wake chara. Kweni yikulongora waka udindo uwo Chiuta wakapeleka kwa mwanakazi. Chiuta wakati: “Ntchiwemi yayi kuti munthu [Adamu] wakhalenge yekha. Nimupangirenge movwiri, uyo waŵenge munyake wakumwenelera.” (Gen. 2:18) Yesu ni “mutu wa mpingo” ndipo wakuwulongozga mwachitemwa. Mwakuyana waka, mfumu nayo wakwenera kulongozga mbumba yake mwachitemwa pakuŵa mutu. Para mfumu wakulongozga mwachitemwa, muwoli wake wakuwona kuti ngwakuvikilirika. Kweniso chikuŵa chipusu kuti muwoli wachindike na kuŵa wakujilambika kwa mfumu wake.
5 Mudumbu munyake zina lake Cathy, [1] wakalongosora kuti para munthu wakunjira mu nthengwa wakwenera kusintha vinthu vinyake. Iyo wakati: “Pambere nindatengwe nkhazgoŵera kuchita vinthu panekha. Kweni nati natengwa nkhasintha vinthu vinyake na kwamba kuthemba mfumu wane. Chikaŵa chipusu yayi kuti nichite nthena, kweni kulondezga fundo za Yehova, kwatovwira kuti tiŵe paubwezi wakukhora.” Mfumu wake, Fred, wakati: “Pakwamba vikanisuzganga chomene kuti nisankhe vyakuchita nga mutu. Nkheneranga kughanaghaniraso munyane pakusankha vyakuchita. Kweni sono vikunisuzga yayi chifukwa nyengo zose nkhulomba Yehova kuti wanovwire, kweniso nkhutegherezga ku ivyo muwoli wane wakuyowoya. Pasono tikuchita vinthu mwakukolerana nga ni timu.”
6. Kasi chitemwa “chikukakilira” wuli ŵakutorana para ŵasangana na masuzgo?
6 Nthengwa yikuŵa yakukhora para mfumu na muwoli ŵakumanya na kuzomerezga kuti wose mbambura kufikapo ndipo wose ŵakubudiska kanandi waka. Ndipouli, ŵakulutilira “kuzizipizgirana na kugowokerana na mtima wose.” Waliyose wangabudira munyake. Kweni para ŵabudirana, wose ŵakusambirapo kanthu kuti ŵagowokeranenge. Kweniso ŵakuwona kuti ni mwaŵi wakulongolera kuti ŵakutemwana zanadi, “pakuti chitemwa chikukakilira ŵanthu pamoza.” (Kol. 3:13, 14) Nakuti “chitemwa chikuzikira ndipo ntchalusungu. . . . Chitemwa chikusunga vyakusingo yayi.” (1 Kor. 13:4, 5) Usange mfumu na muwoli ŵapambana maghanoghano, ŵakwenera kumazga luŵiro ivyo vyabudika. Ntheura ŵakutorana ŵakwenera kumazga uto ŵabudirana pambere “dazi” lindanjire. (Efe. 4:26, 27) Wose ŵakwenera kuŵa na chikanga kweniso ŵakujiyuyura kuti chiŵe chipusu kuyowoya kuti “phepa nakukhuŵazga.” Ivi vikovwira kuti mfumu na muwoli ŵamazgenge makora masuzgo ghawo na kulutilira kutemwana.
ŴAKUTORANA ŴAGHANAGHANIRANENGE
7, 8. (a) Kasi Baibolo likupeleka ulongozgi wuli pa nkhani yakugonana mu nthengwa? (b) Chifukwa wuli ŵakutorana ŵakwenera kughanaghanirana?
7 Baibolo likupeleka ulongozgi wakupulikwika makora kwa mfumu na muwoli kuti waliyose wawonenge mwakwenelera nkhani yakupeleka icho ntchakwenelera kwa munyake. (Ŵazgani 1 Ŵakorinte 7:3-5.) Ntchiwemi kuti waliyose watemwenge na kughanaghanira ivyo munyake wakukhumba. Para mfumu wakughanaghanira yayi muwoli wake, muwoli wangakondwa yayi na chawanangwa chakugonana. Baibolo likuti ŵafumu ŵalutilire “kuŵamanya makora ŵawoli” ŵawo. (1 Pet. 3:7) Paŵavye uyo wakwenera kuchichizga munyake pa nkhani yakugonana. Kanandi khumbiro la kugonana likwiza luŵiro kwa mwanalume. Nangauli vili nthena, kweni ŵakwenera kugonana pa nyengo iyo njakwenelera kwa wose.
8 Nangauli Baibolo likupeleka malango ghakudunjika yayi umo ŵakutorana ŵangalongolerana chitemwa pa nyengo yakugonana, kweni likulongosora vinyake ivyo vingalongora kuti ŵakutemwana. (Sumu. 1:2; 2:6) Nyengo zose ŵakutorana ŵakwenera kughanaghanirana.
9. Chifukwa wuli mfumu panji muwoli wakwenera yayi kudokera munthu munyake padera pa uyo wali kutorana nayo?
9 Para mfumu na muwoli ŵakutemwana kweniso ŵakutemwa chomene Yehova, ŵazomerezgenge chilichose yayi kutimbanizga nthengwa yawo. Nthengwa zinyake zasangana na masuzgo ghakofya ndipo zinyake zapasukirathu chifukwa chakuti munyake wakutemwa kuwonelera vinthu vyamuziro. Ŵakutorana ŵakwenera kugega nkharo yakuseluska iyi, kweniso ŵakwenera yayi kudokera munthu munyake uyo ŵandatorane nayo. Ŵakwenera yayi kuphotokerana na munthu munyake chifukwa uyo wakuchita nthena, wakulongora kuti wakutemwa yayi munyake wa mu nthengwa. Para tikumanya fundo yakuti Yehova wakumanya maghanoghano ghithu ghose na vyose ivyo tikuchita, vitovwirenge kuti nyengo zose timukondweskenge na kulutilira kuŵa ŵakutowa.—Ŵazgani Mateyu 5:27, 28; Ŵahebere 4:13.
PARA NTHENGWA YASANGANA NA MASUZGO
10, 11. (a) Kasi ntchivichi icho chikuchitikira nthengwa zinandi? (b) Kasi Baibolo likuti vichi pa nkhani ya kupatukana? (c) Kasi ntchivichi icho chingawovwira ŵakutorana kuleka kuchimbilira kupatukana?
10 Para masuzgo ghakuru ghakukata yayi mu nthengwa, vingapangiska kuti ŵakutorana ŵapatukane panji kumazga nthengwa yawo. Mu vyaru vinyake, nthengwa zinandi zikumara. Kweni ivi vikuchitika bweka yayi mu mpingo Wachikhristu. Ndipouli, chakufipiska mtima chomene ntchakuti ŵakutorana ŵanandi ŵakulutilira kusangana na masuzgo mu nthengwa zawo.
11 Baibolo likuti: “Muwoli wangalekanga mfumu wake yayi. Kweni usange wamuleka, waleke kutengwa kunyake. Para apo cha, mbwenu wawelerane na mfumu wake. Ndipo mfumu wangamulekanga yayi muwoli wake.” (1 Kor. 7:10, 11) Kulekana panji kuti kupatukana ni nkhani yikuru. Nangauli nyengo zinyake kupatukana kungawoneka kuti ni nthowa yiwemi yakumazgira masuzgo ghakuru, kweni kanandi kukwiziska masuzgo ghanandi chomene. Yehova wakati mwanalume wazamusida awiske na anyina ndipo wazamubatikana na muwoli wake. Yesu wakawerezgapo fundo iyi ndipo pamanyuma wakati: “Icho Chiuta wagumanya pamoza munthu waleke kupatura.” (Mat. 19:3-6; Gen. 2:24) Fundo iyi yikung’anamuraso kuti mfumu panji muwoli ‘waleke kupatura icho Chiuta wagumanya pamoza.’ Yehova wakukhumba kuti nthengwa yiŵenge ya umoyo wose. (1 Kor. 7:39) Para ŵakutorana ŵakumanya kuti ŵazamupatawura pamaso pa Chiuta, viŵawovwirenge kumazga mwaluŵiro suzgo lililose pambere vinthu vindanangikirethu.
12. Chifukwa wuli ŵakutorana ŵanyake ŵakupatukana?
12 Nyengo zinyake mu nthengwa mungaŵa masuzgo chifukwa chakuti ivyo waliyose wakakhazganga vikufiskika chara. Mwachiyelezgero, waliyose wakukhazga kuti para wanjira mu nthengwa, wazamuŵa wakukondwa. Kweni para ivi vikuchitika yayi, munthu wakukhuŵara, wakuwona nga kuti munyake wakumulyera masuku pa mutu, kweniso wakuŵa wakukwiya. Chinyake icho chikupangiska masuzgo mu nthengwa nkhupambana kawonero kavinthu kweniso umo waliyose wali kukulira. Nyengo zinyake ŵakutorana ŵakukangana pa nkhani ya ndalama, ŵachibali, kweniso pa nkhani yakulera ŵana. Masuzgo agha ghakupangiska ŵakutorana ŵanyake kuti ŵaghanaghanenge vyakupatukana waka. Kweni chakukondweska ntchakuti Ŵakhristu ŵanandi ŵakumazga luŵiro masuzgo ghawo chifukwa ŵakulondezga fundo za Chiuta.
13. Zunurani vifukwa vyakupulikikwa vyakupatukirana.
13 Nyengo zinyake ntchiwemi kupatukana. Vinthu ivyo vingapangiska kuti ŵakutorana ŵapatukane ni ivi; kulekera dala kupwelelera mbumba, nkhaza zikuru, kweniso usange umoyo wauzimu wa munyake uli pangozi. Ŵakhristu awo ŵakusangana na masuzgo ghakofya ŵakwenera kuphalira ŵalara kuti ŵaŵawovwire. Ŵalara ŵakovwira ŵakutorana kuti nyengo zose ŵalondezgenge ulongozgi wa mu Mazgu gha Chiuta. Ŵakutorana ŵakweneraso kulomba mzimu wa Yehova kuti uŵawovwire kulondezga fundo za mu Baibolo na kulutilira kulongora vipambi vya mzimu.—Gal. 5:22, 23. [2]
14. Kasi Baibolo likupeleka ulongozgi wuli kwa awo ŵali kutorana na munthu uyo ni Mkhristu yayi?
14 Nyengo zinyake vikuchitika kuti yumoza wa mu nthengwa ni Kaboni wa Yehova yayi. Para ndimo viliri, Baibolo likuti Mkhristu wakwenera kulutilira kukhala na mfumu panji muwoli wanthena, ndipo likupeleka vifukwa vyakupulikikwa makora. (Ŵazgani 1 Ŵakorinte 7:12-14.) Kwali wakumanya panji yayi, kweni mfumu panji muwoli wambura kugomezga “wakutuŵiskika” chifukwa cha munyake wa mu nthengwa uyo ni Mkhristu. Ŵana awo ŵangababika mu nthengwa iyi Chiuta wakuŵawona kuti “mbatuŵa” ndipo ŵangaŵa paubwezi na iyo. Paulosi wakati: “Iwe muwoli, wamanya wuli panji ungaponoska mfumu wako? Panji iwe mfumu, wamanya wuli panji ungaponoska muwoli wako?” (1 Kor. 7:16) Pafupifupi mu mpingo uliwose wa Ŵakaboni ŵa Yehova mukusangika Ŵakhristu awo ŵakawovwira ‘kuponoska’ panji kuti kovwira munyawo wa nthengwa kuti nayo waŵe Mkhristu.
15, 16. (a) Kasi Baibolo likupeleka ulongozgi wuli kwa Mkhristu uyo munyake wa mu nthengwa ni Kaboni yayi? (b) Kasi Mkhristu wakwenera kuchita wuli usange munyake uyo ni Kaboni yayi wakukhumba kuti ŵapatukane?
15 Petrosi wakachiska ŵawoli kuti ŵajilambikenge ku ŵafumu ŵawo, “mwakuti usange ŵanyake mbambura kupulikira mazgu, ŵawojeke kwambura mazgu kwizira mu makhaliro gha ŵawoli ŵawo, chifukwa cha kuŵa ŵakaboni ŵakuwona na maso makhaliro ghinu ghatuŵa pamoza na ntchindi zikuru.” Usange muwoli wakulongora “mzimu wakufwasa na wakuzika, uwo ngwakuzirwa chomene pamaso pa Chiuta,” wangawovwira makora chomene mfumu wake kuti wasambire unenesko. Ntheura nkharo yiwemi ya muwoli njakuzirwa chomene kuluska kumuphalira waka mfumu wake mwakudunjika ivyo wakugomezga.—1 Pet. 3:1-4.
16 Wuli usange munthu uyo ni Mkhristu yayi wakukhumba kupatukana na munyake uyo ni Mkhristu? Baibolo likuti: “Usange wambura kugomezga wakufumako, mulekani wafumeko. Mubali panji mudumbu ngwakukakika yayi para vyaŵa nthena, kweni Chiuta wali kumuchemerani ku mtende.” (1 Kor. 7:15) Fundo iyi yikung’anamura kuti uyo ni Mkhristu wali na wanangwa wa mu Malemba wakutora panji kutengwaso yayi. Kweni yikulongora waka kuti munyake wa mu nthengwa uyo ni Mkhristu wakwenera kuchita kumuchichizga yayi kuti ŵalutilire kukhalira lumoza. Nyengo zinyake kupatukana kungapangiska kuti Mkhristu waŵe pa mtende. Mkhristu wakwenera kugomezga kuti munyake uyo ni Mkhristu yayi wamuweraso na kulutilira kukhalira lumoza nga mfumu na muwoli ndipo paumaliro nayo wangasambira na kuŵa Mkhristu.
KASI TIKWENERA KUDANGIZGA VICHI?
17. Kasi ŵakutorana ŵakwenera kudangizga vichi?
17 Pasono tikukhala mu “mazuŵa ghaumaliro” izo ni “nyengo zinonono na zakusuzga.” (2 Tim. 3:1-5) Ntheura tikwenera kuŵa ŵakukhora mwauzimu kuti tikane vinthu viheni vya mu charu ichi. Paulosi wakati: “Nyengo yakukhalako yafupiskika. Ntheura awo ŵali na ŵawoli ŵaŵenge nga ŵalije. . . . Ndipo awo ŵakugwiliskira ntchito charu nga ni awo ŵakuchigwiliskira ntchito mwakukwana yayi.” (1 Kor. 7:29-31) Apa Paulosi wakang’anamuranga kuti ŵakutorana ŵakwenera kusulako yayi udindo wawo wa mu nthengwa. Kweni pakuti nyengo iyo yakhalako njifupi, iwo ŵakwenera kudangizga vinthu vya Ufumu.—Mat. 6:33.
18. Kasi Ŵakhristu ŵangachita wuli kuti nthengwa zawo zendenge makora?
18 Nangauli tikukhala mu nyengo zakusuzga chomene ndipo nthengwa zinandi zikumara, kweni ise nthengwa zithu zingalutilira kwenda makora ndiposo zingaŵa zakukondwa. Ŵakhristu wose awo ŵakukolerana na gulu la Yehova, kulondezga fundo za mu Malemba, na kuzomera kulongozgeka na mzimu wa Yehova, nthengwa zawo zingamara yayi. Chakuzirwa chomene ntchakuti ŵakulongora kuti ŵakumanya makora kuti “icho Chiuta wagumanya pamoza munthu waleke kupatura.”—Mrk. 10:9.
^ [1] (ndime 5) Mazina ghanyake ghasinthika.
^ [2] (ndime 13) Wonani mutu wakuti “Ivyo Baibolo likuyowoya pa Nkhani ya Kupatana na Kupatukana,” pa vyakusazgirapo mu buku la “Chitemwa cha Chiuta” peji 219-221.


text:
UTEŴETI NA UMOYO WACHIKHRISTU–KABUKU KA MAUNGANO JULY 2016
Umo Mungapharazgira
Masachizgo gha Umo Mungapharazgira na Gongwe la Mulinda kweniso kabuku ka Chiuta Wakutiphalira Uthenga Uwemi! Kutolera pa masachizgo agha, namwe lembani masachizgo ghinu.
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
Lumbani Yehova Uyo Wakupulika Malurombo
Chifukwa wuli ntchiwemi kulomba Chiuta kuti wamovwirani kufiska ivyo mwamulayizga? Kasi mungalongora wuli kuti mukuthemba Yehova para mukulomba? (Masalimo 61-
UMOYO WACHIKHRISTU
Tingalumba Makora Chiuta Para Tingachepeska Vyakukhumba pa Umoyo
Kasi para mungachepeskako vyakukhumba pa umoyo vingamovwirani kuchita vichi? Kasi mungamuyezga wuli Yesu umo wakakhaliranga?
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
Ŵanthu ŵa Yehova Mbamwamphu pa Kusopa Kwaunenesko
Kasi tikusambirako vichi kwa Davide pa nkhani ya mwamphu? Kasi mwamphu ukutituma kuti tichite vichi? (Masalimo 69-
UMOYO WACHIKHRISTU
Kasi Mungayezgapo Waka Chaka Chimoza?
Ŵanthu awo ŵakukhumba kuyezga kuchita upayiniya ŵaŵenge ŵakukondwa kweniso ŵatumbikikenge.
UMOYO WACHIKHRISTU
Ndondomeko za Upayiniya Wanyengozose
Mungazizwa kuwona kuti ŵanthu awo ŵali na nyengo yichoko kweniso mbakunyotwanyotwa ŵakufiska kuchita upayiniya wanyengozose.
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
Mukumbukenge Milimo ya Yehova
Kasi milimo yinyake ya Yehova ni njini? Kasi tingasanga phindu wuli para tikughanaghanira pa milimo ya Yehova? (Masalimo 74-78)
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
Kasi Ni Njani Uyo Ngwakuzirwa Chomene pa Umoyo Winu?
Uyo wakalemba Salimo 83 wakalongora kuti Yehova ndiyo wakaŵa wakuzirwa chomene pa umoyo wake. Kasi tingalongora wuli kuti nase ndimo tikuwonera?


text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
22 “Usange munthu wiba ng’ombe panji mberere na kuyikoma panji kuyiguliska, walipire ng’ombe zinkhondi pa ng’ombe yimoza iyo wiba kweniso mberere zinayi pa mberere yimoza iyo wiba.+
2 (“Usange munkhungu+ wasangika kuti wakuswa nyumba ndipo watimbika na kufwa, uyo wamukoma walije mulandu wa ndopa.
3 Kweni para vyachitika dazi lati lafuma, uyo wamukoma wali na mulandu wa ndopa.)
“Munkhungu walipire. Usange walije chakuti walipire, waguliskike chifukwa cha vinthu ivyo wangwiba.
4 Usange ŵamusanga na ivyo wakiba ndipo vichali vyamoyo, kwali ni ng’ombe panji mbunda panji mberere, wawezgerepo kaŵiri.
5 “Usange munthu wakuliska viŵeto vyake mu munda panji mu munda wa mpheska, ndipo wavilekelera kuti virye mu munda wamwene, walipire viwemi chomene vya mu munda wake panji viwemi chomene vya mu munda wake wa mpheska.
6 “Usange kwabuka moto ndipo wathandazgika m’paka ku vivwati vya minga, na kotcha mphundwe za vyakurya panji mbuto zambura kuvuna panji munda wose, uyo wangubuska moto walipire ivyo vyaphya.
7 “Usange munthu wasungiska ndalama panji vinthu vinyake kwa munyake ndipo vinthu ivi vibika kunyumba ya munthu uyu, para munkhungu wasangika wawezgerepo kaŵiri.+
8 Usange munkhungu wandasangike, mwenecho wa nyumba watolekere pamaso pa Chiuta waunenesko+ kuti ŵawone usange wandaŵikepo woko lake pa katundu wa munyake.
9 Milandu yose yakukhwaskana na katundu wakwibika, kwali ni ng’ombe, mbunda, mberere, chakuvwara, panji chilichose icho chibika, icho mwenecho wangati, ‘Chinthu ichi ntchane!’ wose ŵaŵiri ŵalute na mulandu wawo pamaso pa Chiuta waunenesko.+ Munthu uyo Chiuta wamusanga na mulandu, wamuwezgerepo munyake kaŵiri.+
10 “Usange munthu wapazga mbunda panji ng’ombe panji chakuŵeta chilichose kwa munyake ndipo chafwa panji chapwetekeka panji chazgeŵa kwambura waliyose kuwona,
11 uyo wasunganga walape kwa munyake pamaso pa Yehova. Walape kuti wandaŵikepo woko lake pa katundu wa munyake, ndipo mweneko wazomerezge. Munthu uyu wangawezgerangapo yayi.+
12 Kweni usange chiŵeto chikachita kwibika kwa iyo, wamuwezgerepo mwenecho.
13 Usange chiŵeto chikatwazulika na chikoko, iyo wize nacho kuti uŵe ukaboni. Wangawezgerangapo yayi chiŵeto icho chatwazulika na chikoko.
14 “Kweni usange munthu wabwereka chiŵeto kwa munyake ndipo chapwetekeka panji chafwa uku mwenecho palije, munthu uyo wakabwereka wawezgerepo.
15 Usange mwenecho walipo, munthu uyu wangawezgerangapo yayi. Usange pakubwereka wakapeleka ndalama, mbwenu vyamalirana na ndalama izo wakapeleka pakubwereka.
16 “Usange mwanalume wanyenga mwali wambura chibwezi na kugona nayo, mwanalume uyu wapeleke chibadala kuti waŵe muwoli wake.+
17 Usange wiske wakanisiska kupeleka mwali kwa munthu uyu, iyo walipe ndalama za chibadala.
18 “Fwiti yanakazi mungayilekanga yamoyo yayi.+
19 “Waliyose uyo wakugona chinyama wakomeke nadi.+
20 “Uyo wakupeleka sembe kwa chiuta munyake waliyose padera pa Yehova, waparanyikirethu.+
21 “Mungachitiranga nkhaza mulendo chara panji kumuyuzga,+ chifukwa namwe mukaŵa ŵalendo mu charu cha Eguputo.+
22 “Mungasuzganga chokoro yayi panji mwana wambura wiske.+
23 Usange mukumusuzga ndipo walilira kwa ine, nipulikenge nadi kulira kwake.+
24 Ukali wane ugolerenge, ndipo nimukomaninge na lupanga. Ŵawoli ŵinu ŵaŵenge vyokoro, ŵana ŵinu ŵaŵavyenge awiskewo.
25 “Usange yumoza wa ŵanthu ŵane ŵakavu awo mukukhala nawo mwamubwereka ndalama, mungaŵanga nga ni munthu wakusangirapo chandulo yayi. Mungamulipiskanga yayi ndalama yapachanya.+
26 “Usange watora chakuvwara cha munyako nga ntchikholi cha ngongoli,+ umuwezgere pambere dazi lindanjire.
27 Wadikenge vichi pakugona? Pakuti ichi ndicho chakuvwara chake chimoza pera, chakuvwara cha kudikiska thupi lake.+ Para walilira kwa ine, nipulikenge nadi chifukwa ndine walusungu.+
28 “Ungatembanga Chiuta chara+ panji kutemba mulongozgi uyo wali pakati pa ŵanthu ŵako.+
29 “Ungaziwulikanga chara kupeleka kufuma pa vinthu vinandi ivyo wavuna ndiposo pa ivyo vikufuluka mu vyakwengeramo vyako.+ Mwana wako mwanalume wakwamba kubabika ukwenera kumupeleka kwa ine.+
30 Ichi ndicho uchitenge na mwana wa ng’ombe yako na wa mberere yako:+ Mazuŵa 7 wakhalenge na nyina. Pa zuŵa la 8 umupelekenge kwa ine.+
31 “Muŵenge ŵanthu ŵatuŵa kwa ine,+ mungaryanga chara nyama yiliyose iyo yatwazulika na chikoko ku thondo.+ Mutayirenge ntcheŵe.
Tumizgani
Tumizgani
Ekisodo 22
Malemba Ghakupatulika mu Mang’anamuliro gha Charu Chiphya
https://www.jw.org/finder?docid=1001061103&Book=2&Chapter=22&wtlocale=TB&srcid=share
Chitumbuka
mailto:?body=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti%0a%0ahttps%3A%2F%2Fwww.jw.org%2Ffinder%3Fdocid%3D1001061103%26Book%3D2%26Chapter%3D22%26wtlocale%3DTB%26srcid=share&subject=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg


text: 11 Sono kukaŵa munthu munyake mulwari zina lake Lazaro. Wakaŵa wa ku Betaniya mu muzi wa Mariya na mukuru wake Marita.+2 Mariya uyu, ndiyo wakaphakazga Fumu mafuta ghakununkhira na kupuputa malundi ghake na sisi lake.+ Mudumbu wake Lazaro ndiyo wakaŵa mulwari.3 Ntheura ŵadumbu ŵa Lazaro ŵakatuma uthenga kwa Yesu, ŵakati: “Fumu, wonani, uyo mukumutemwa ni mulwari.”4 Kweni Yesu wakati wapulika ichi wakati: “Ulwari uwu umaliro wake ni nyifwa chara, kweni kuti Chiuta wapike uchindami.+ Mwana wa Chiuta wachindikikenge kwizira mu ulwari uwu.”5 Yesu wakatemwanga Marita na munung’una wake, na Lazaro.6 Ndipouli, wakati wapulika kuti Lazaro ni mulwari, wakakhala mazuŵa ghaŵiri mu malo agho wakaŵa.7 Pamanyuma, Yesu wakati ku ŵasambiri ŵake: “Tiyeni tiluteso ku Yudeya.”8 Ŵasambiri ŵakati kwa iyo: “Rabi,+ sonosono apa ŵanthu ŵa ku Yudeya ŵakakhumbanga kumuponyani na malibwe,+ kasi mukulutaso kwenekura?”9 Yesu wakazgora kuti: “Asi muhanya uli na maora 12?+ Usange munthu wakwenda muhanya wakukhuŵara mu kalikose chara, chifukwa wakuwona ungweru wa charu chino.10 Kweni usange munthu wakwenda usiku, wakukhuŵara chifukwa mwa iyo mulije ungweru.”11 Wakati wayowoya vinthu ivi, wakayowoyaso kuti: “Lazaro mubwezi withu wali mu tulo,+ kweni ine nkhuluta kwenekura kukamuwuska mu tulo.”12 Ntheura ŵasambiri ŵakati kwa iyo: “Fumu, usange wali mu tulo, waŵenge makora.”13 Kweni Yesu wakayowoyanga vya nyifwa ya Lazaro. Kweni ŵakaghanaghananga kuti wakuyowoya vyakuti wagona tulo, wakupumura.14 Ntheura Yesu wakaŵaphalira kuti: “Lazaro wali kufwa,+15 ndipo nkhusekelera chifukwa cha imwe kuti nkhaŵa kura chara, mwakuti imwe mugomezge. Kweni tiyeni tilute kwa iyo.”16 Ntheura Tomasi, uyo wakachemekanga Didimo, wakati ku ŵasambiri ŵanyake: “Tiyeni nase tilute, mwakuti tikafwire nayo lumoza.”+17 Ntheura Yesu wakati wafika, wakasanga kuti Lazaro wagona mu dindi* mazuŵa ghanayi.18 Sono Betaniya wakaŵa pafupi na Yerusalemu pa mtunda wa makilomita pafupifupi ghatatu.*19 Ndipo Ŵayuda ŵanandi ŵakiza kwa Marita na Mariya kuzakaŵapembuzga chifukwa cha nyifwa ya mudumbu wawo.20 Marita wakati wapulika kuti Yesu wakwiza, wakaluta kukakumana nayo, kweni Mariya+ wakakhala pa nyumba.21 Ndipo Marita wakati kwa Yesu: “Fumu, muŵenge kuno mphanyi mudumbu wane wandafwe.22 Ndipouli, na sono wuwo nkhumanya kuti vinthu vyose ivyo mulombenge kwa Chiuta, Chiuta wamupaninge.”23 Yesu wakati kwa iyo: “Mudumbu wako wawukenge.”24 Marita wakati kwa iyo: “Nkhumanya kuti wazamuwuka pa chiwuka+ mu zuŵa laumaliro.”25 Yesu wakati kwa iyo: “Ndine chiwuka na umoyo.+ Uyo wakupulikana mwa ine, nanga wafwe, waŵenge wamoyo.26 Waliyose uyo ngwamoyo ndipo wakupulikana mwa ine wafwenge chara.+ Kasi ukugomezga ichi?”27 Marita wakati kwa iyo: “Enya, Fumu, nkhugomezga kuti ndimwe Khristu Mwana wa Chiuta, uyo wakwiza mu charu.”28 Ndipo wakati wayowoya ichi, wakaluta na kuchema munung’una wake Mariya, wakamuphalira kumphepete wakati: “Msambizgi+ wali pano ndipo wakukuchema.”29 Mariya wakati wapulika ichi, wakawuka mwaluŵiro ndipo wakaluta kwa Yesu.30 Yesu wakaŵa kuti wandafike mu muzi, kweni wakaŵa kuti wachali pa malo agho Marita wakakumana nayo.31 Ŵayuda awo ŵakamupembuzganga mu nyumba ŵakati ŵawona Mariya wawuka mwaluŵiro na kufumira kuwaro, ŵakamulondezga, ŵakaghanaghananga kuti wakuluta ku dindi*+ kukalira.32 Mariya wakati wafika uko Yesu wakaŵa na kumuwona, wakawa pa malundi ghake, wakati kwa iyo: “Fumu, muŵenge kuno, mphanyi mudumbu wane wandafwe.”33 Yesu wakati wamuwona wakulira ndiposo Ŵayuda awo ŵakiza nayo ŵakulira, wakatampha mu mtima wake* na kukweŵeka.34 Yesu wakati: “Kasi mwamuŵika nkhu?” Ŵakati kwa iyo: “Fumu, zani muwone.”35 Yesu wakathiska masozi.+36 Ntheura Ŵayuda ŵakamba kuyowoya kuti: “Wonani, umo wakamutemweranga!”37 Kweni ŵanyake ŵakati: “Kasi munthu uyu, uyo wakajura maso gha wachibulumutira,+ wakatondekerachi kuchitapo kanthu kuti munthu uyu waleke kufwa?”38 Yesu wakati watamphaso mu mtima wake, wakiza ku dindi* ilo likaŵa mphanji, ndipo pakajalika na libwe.39 Yesu wakati: “Wuskanipo libwe.” Marita, mudumbu wa uyo wakapotera, wakati kwa iyo: “Fumu, sono wakwenera kuti wakununkha, chifukwa ili ni zuŵa lachinayi.”40 Yesu wakati kwa iyo: “Asi nangukuphalira kuti usange ukugomezga uwonenge uchindami wa Chiuta?”+41 Ntheura ŵakawuskapo libwe. Sono Yesu wakinuska maso ghake kuchanya+ ndipo wakati: “Adada, nkhumuwongani kuti mwanipulika.42 Enya, nkhumanya kuti nyengo zose mukunipulika, kweni nayowoya mazgu agha chifukwa cha mzinda uwo wimilira pafupi, mwakuti ugomezge kuti imwe ndimwe muli kunituma.”+43 Ndipo wakati wayowoya vinthu ivi, wakachemerezga na lizgu likuru, wakati: “Lazaro, fuma!”+44 Munthu uyo wakaŵa wakufwa wakafuma, malundi na mawoko ghake ghakukakika na salu, ndipo chisko chake chikavungika na salu. Yesu wakati kwa iwo: “Musuturani ndipo mulekani walutenge.”45 Ntheura Ŵayuda ŵanandi awo ŵakiza na Mariya ndiposo awo ŵakawona icho Yesu wakachita ŵakapulikana mwa iyo.+46 Kweni ŵanyake ŵakaluta ku Ŵafarisi na kuŵaphalira vinthu ivyo Yesu wachita.47 Ntheura ŵalara ŵa ŵasembe na Ŵafarisi ŵakawunganya pamoza wose ŵa mu Khoti Likuru la Ŵayuda* ndipo ŵakati: “Kasi tichitechi, chifukwa munthu uyu wakuchita vimanyikwiro vinandi?+48 Usange tikumulekelera waka, ŵanthu wose ŵapulikanenge mwa iyo, ndipo Ŵaroma ŵizenge na kupoka malo* ghithu na mtundu withu wuwo.”49 Kweni Kayafa,+ yumoza wa iwo, uyo wakaŵa wasembe mukuru mu chaka chira, wakati kwa iwo: “Mukumanya chilichose chara,50 ndipo mukughanaghana chara kuti ntchiwemi kwa imwe kuti munthu yumoza wafwire ŵanthu wose, kuluska kuti mtundu wose uparanyike.”51 Ndipouli, wakayowoya vya mu mutu wake chara, kweni chifukwa chakuti wakaŵa wasembe mukuru chaka chira, wakachima kuti Yesu wakwenera kufwira mtundu wose.52 Kufwira mtundu pera chara, kweniso kuti wawunjikeso pamoza ŵana ŵa Chiuta awo ŵali kumbininika.53 Ntheura kufuma zuŵa lira ŵakapangana kuti ŵamukome.54 Ndipo Yesu wakendangaso pakweru chara mu Ŵayuda. Ndipo wakafumako kura na kuluta ku chigaŵa cha kufupi na mapopa, mu msumba wakuchemeka Efurayimu,+ ndipo wakakhala kwenekura na ŵasambiri.55 Sono Paska+ la Ŵayuda likaŵa pafupi kuchitika, ndipo ŵanthu ŵanandi ŵakafuma mu mizi na kuluta ku Yerusalemu kuti ŵakajitozge kuyana na dango pambere Paska lindachitike.56 Ŵanthu ŵakapenjanga Yesu ndipo apo ŵakimilira mu tempile, ŵakafumbananga kuti: “Mukuti wuli? Kasi wizengeko yayi ku chiphikiro?”57 Kweni ŵalara ŵa ŵasembe na Ŵafarisi ŵakati usange munthu wakumanya uko Yesu wali, waŵaphalire mwakuti ŵakamukore.*


text: 40 Pamanyuma pa ivi, mulara wa ŵakupelekera vyakumwa+ wa themba la Eguputo na mulara wa ŵakuphika ŵakanangira fumu yawo, themba la Eguputo.2 Ntheura Farawo wakakwiyira ŵateŵeti ŵake ŵaŵiri aŵa, mulara wa ŵakupelekera vyakumwa na mulara wa ŵakuphika.+3 Wakaŵanjizga mu gadi, mu nyumba ya mulara wa awo ŵakavikiliranga themba,+ mu jele umo mukaŵa Yosefe.+4 Mulara wa awo ŵakavikiliranga themba, wakaŵapeleka kwa Yosefe kuti waŵasungilirenge,+ ndipo ŵakakhala mu jele nyengo yitaliko.*5 Wakupelekera vyakumwa na wakuphika wa themba la Eguputo, awo ŵakaŵikika mu gadi, ŵakalota maloto mu usiku umoza. Loto la waliyose likaŵa na ng’anamuro lake na lake.6 Namulenji Yosefe wakati wanjira kukaŵawona, ŵakawoneka kuti ŵali na chitima chomene.7 Ntheura wakaŵafumba ŵateŵeti ŵa Farawo aŵa, awo wakaŵa nawo mu gadi, mu nyumba ya fumu yake, wakati: “Kasi muhanya uno visko vinu vyaŵirachi vyachitima?”8 Iwo ŵakati kwa iyo: “Tose talota maloto, kweni palije wakuti watiphalire ng’anamuro lake.” Ntheura Yosefe wakati kwa iwo: “Asi Chiuta ndiyo wakupatawura?+ Niphalirani ivyo mwalota.”9 Mulara wa ŵakupelekera vyakumwa wakamulongosolera Yosefe loto lake, wakati kwa iyo: “Mu loto lane nanguwona khuni la mpheska lili panthazi pane.10 Khuni la mpheska ili languŵa na minthavi yitatu, ndipo languwoneka kuti likuphuka mphukira. Mwaluŵiro languchita maluŵa ndipo makhunje ghake ghangupambika mpheska zakuphya.11 Nkhombo ya Farawo yanguŵa mu woko lane, ndipo nangutora mpheska na kuzikamira mu nkhombo ya Farawo. Pamanyuma nangupeleka nkhombo iyi mu woko la Farawo.”12 Penepapo Yosefe wakati kwa iyo: “Ng’anamuro lake ni ili: Minthavi yitatu ni mazuŵa ghatatu.13 Mazuŵa ghatatu kufuma sono, Farawo wakufumiskenge* na kukuwezgera pa ntchito yako.+ Wamupeleka nkhombo mu woko la Farawo nga umo ukachitiranga apo ukaŵa wakupelekera vyakumwa wake.+14 Kweni ukanikumbuke para vinthu vyakakwendera makora. Nkhuŵeya kuti unilongore lusungu* na kunizunura kwa Farawo mwakuti nifume mu malo ghano.15 Nkhachita kwibika waka ku charu cha Ŵahebere,+ ndipo kuno nako nindachiteko kanthu kalikose kakuti ŵaniŵikire mu gadi.”*+16 Mulara wa ŵakuphika wakawona kuti Yosefe wayowoya viwemi pakupatawura, wakati kwa iyo: “Naneso nangulota. Pa mutu wane panguŵa vihengo* vitatu vya chingwa chituŵa.17 Mu chihengo chapachanya mwanguŵa vingwa vya Farawo vya mitundumitundu, ndipo viyuni vyaryanga vingwa mu chihengo icho changuŵa pachanya pa mutu wane.”18 Yosefe wakati: “Ng’anamuro lake ni ili: Vihengo vitatu ni mazuŵa ghatatu.19 Mazuŵa ghatatu kufuma sono, Farawo wadumurenge* mutu wako na kukupayika pa khuni, ndipo viyuni vizamurya thupi lako.”+20 Zuŵa lachitatu likaŵa lakukumbukira kubabika kwa Farawo.+ Wakanozgera chiphikiro ŵateŵeti ŵake wose. Wakafumiska* mulara wa ŵakupelekera vyakumwa na mulara wa ŵakuphika uku ŵateŵeti ŵake ŵakuwona.21 Wakamuwezgerapo pa ntchito mulara wa ŵakupelekera vyakumwa, ndipo wakalutizga mulimo wake wa kupeleka nkhombo mu woko la Farawo.22 Kweni wakapayika mulara wa ŵakuphika, nga umo Yosefe wakayowoyera.+23 Ndipouli, mulara wa ŵakupelekera vyakumwa wakamukumbuka chara Yosefe, wakamuluwa.+