text:
Tikhumbika Kuja Akujiyuyuwa
“Zeru ze ndi ŵanthu akujiyuyuwa.”
SUMU: 38, 11
1, 2. Ntchifukwa wuli Chiuta wangukana munthu yo pakwamba wenga wakujiyuyuwa? (Wonani chithuzi cho che pachanya.)
SAULI yo wenga fumu ya Yisraele, wenga wakujiyuyuwa wachiyamba kulamuliya ndipu ŵanthu amutumbikanga. (1 Sam. 9:1, 2, 21; 10:20-24) Pati pajumpha nyengu yimanavi, wangwamba kujikuzga. Mchimi waku Chiuta Samuele, wati waswera kuza ku Gilgala, Sauli wangulindiza cha. Pa nyengu iyi, Afilisti anozgekiyanga kuchita nkhondu ndi Ayisraele ndipu chifukwa cha mantha, Ayisraele anandi angwamba kumusiya Sauli. Panyaki wanguŵanaŵana kuti, ‘Ndikhumbika kuchitapu kanthu mwaliŵi.’ Mwaviyo, wangupereka sembi yo wenga wakwenere cha kupereka. Yehova wangukondwa cha.—1 Sam. 13:5-9.
2 Samuele wati wafika ku Gilgala, wanguchenya Sauli. M’malu mwakuti Sauli wazomeri kunanga kwaki, wangupereka vifukwa vakujigowoke, wangumba mulandu anyaki ndipuso wangulongo kuti vo wanguchita venga viheni ukongwa cha. (1 Sam. 13:10-14) Ivi vinguchitisa kuti wachiti vinthu vinandi viheni vo pavuli paki, vinguchitisa kuti waleki kuja fumu kweniso kuti ubwezi waki ndi Yehova umali. (1 Sam. 15:22, 23) Pakwamba vinthu venga umampha pa umoyu waku Sauli kweni pakumaliya, vingunangika ukongwa.—1 Sam. 31:1-6.
3. (a) Kumbi ŵanthu anandi aŵanaŵananji za jalidu lakujiyuyuwa? (b) Kumbi ndi mafumbu nanga ngo tikambisanengi?
3 Mucharu cha maphara ichi, ŵanthu anandi awona kuti vinthu vingaŵayende umampha cha asani angajiyuyuwa. Mwaviyo, akhumba kuti achitengi vinthu vo vingalongo kuti mbapachanya kuluska anyawu. Chifukwa chakuti achita viyo, aja akujiyuyuwa cha. Mwakuyeruzgiyapu, wakupanga mafilimu munyaki wakutchuka yo wanguzija wandali, nyengu yinyaki wanguti: “Ndini wakujiyuyuwa cha ndipu ndazamujapu cha wakujiyuyuwa.” Kweni ntchifukwa wuli tikhumbika kuja akujiyuyuwa? Kumbi kujiyuyuwa kung’anamuwanji, nanga munthu wakujiyuyuwa wakhumbika cha kuchitanji? Kumbi tingachita wuli kuti tilutirizi kuja akujiyuyuwa pa nyengu yo takumana ndi masuzgu kweniso asani takumana ndi vinthu vo vingachitisa kuti kuje kwakusuzga kujiyuyuwa? Munkhani iyi timukengi mafumbu ngaŵi ngakwamba. Fumbu lachitatu lazamumukika munkhani yakulondopu.
NTCHIFUKWA WULI TIKHUMBIKA KUJA AKUJIYUYUWA?
4. Kumbi munthu wakujikuzga wachitanji?
4 Bayibolu lipambanisa jalidu la kujikuzga ndi la kujiyuyuwa. (Ŵerengani Nthanthi 11:2.) Davidi wangupempha Yehova kuti wamuwovyi kuti ‘wangachitanga cha vinthu mwakujikuzga.’ (Sumu 19:13) Kumbi munthu ‘wakujikuzga’ wachitanji? Bayibolu lilongo kuti iyu wachita vinthu vo ngwakwenere cha kuvichita ndipu wachita venivi kwambula kuŵanaŵaniya dankha kweniso wativichita mwambula ulemu. Chifukwa chakuti tikuhara ubudi, nyengu zinyaki tosi tichita vinthu mwakujikuzga. Nge mo venge ndi Fumu Sauli, asani titijikuzga, pakumaliya paki ubwezi widu ndi Chiuta umalengi. Lemba la Sumu 119:21 likamba kuti Yehova ‘wachenya akujikuzga.’ Ntchifukwa wuli wachita viyo?
5. Ntchifukwa wuli kujikuzga nkhwakofya?
5 Kujikuzga nkhwakofya ukongwa kuluska vinthu vinyaki vo tinangisa kwambula kuziŵa. Chakwamba, asani tichita vinthu mwakujikuzga titondeka kulongo kuti Yehova ndiyu Fumu yidu. Chachiŵi, asani tichita vinthu mwakujumpha mazaza ngo te nangu, vingachitisa kuti tiyambanengi ndi anyidu. (Nthanthi 13:10) Chachitatu, asani ŵanthu aziŵa kuti tichita vinthu mwakujikuzga, tichitengi soni kweniso angatipasa ulemu cha. (Luka 14:8, 9) Munthu wakujikuzga, nyengu zosi vinthu vitimuyende umampha cha. Nge mo Malemba ngalongore, mbumampha kujiyuyuwa.
KUMBI KUJIYUYUWA KUNG’ANAMUWANJI?
6, 7. Kumbi kujiyuyuwa kung’anamuwanji, nanga munthu wakujiyuyuwa wachita wuli vinthu?
6 Bayibolu lilongo kuti kujiyuyuwa nkhuleka kunyada pamwenga kujikuzga. Likonkhosa so kuti munthu waviyo waja ‘wakujiyuyuwa mumtima.’ (Ŵaf. 2:3) Munthu wakujiyuyuwa waziŵa vo wangafiska kuchita, wazomereza vo wanangisa, vo anyaki asachizga ndipuso fundu zinyaki zasonu. Kujiyuyuwa kutimukondwesa ukongwa Yehova.
7 Bayibolu likamba so kuti kujiyuyuwa kung’anamuwa kujiwona mwakwenere ndipuso kuziŵa kuti pe vinthu vinyaki vo tingatondeka kuchita. Viwoneka kuti mazu ngachigiriki ngo akungafwatuliya kuti kujiyuyuwa, ngalongo kuti tikhumbika kuziŵa mo jalidu lidu lingakwaskiya so ŵanthu anyaki.
8. Kumbi ndi vinthu vinyaki nivi vakutitcheŵesa vo vingalongo kuti tayamba kuja ndi maŵanaŵanu pamwenga jalidu lakujikuzga?
8 Kumbi tingayamba wuli kuŵanaŵana pamwenga kuchita vinthu mwakujikuzga? Ŵanaŵaniyani vinthu vimanavi ivi vakutitcheŵesa. Tingayamba kujiwona kuti ndisi akukhumbika ukongwa pamwenga tingawona kuti te apachanya chifukwa cha maudindu ngo tenangu. (Ŵar. 12:16) Tingayamba so kujiwona kuti ndisi apachanya mu nthowa zambula kwenere. (1 Tim. 2:9, 10) Pamwenga tingakhumba kuti ŵanthu ayendiyengi maŵanaŵanu ngidu chifukwa cha udindu wo tenawu, ŵanthu a maudindu wo tiziŵana nawu ndipuso chifukwa chakuti ndivu isi tikhumba. (1 Ŵakor. 4:6) Kanandi asani tichita viyo, tingaziŵa cha kuti taleka kujiyuyuwa ndipu tayamba kuchita vinthu mwakujikuzga.
9. Kumbi ndi vinthu nivi vo vachitisa ŵanthu anyaki kuti achiti vinthu mwakujikuzga? Kambani chakuwoniyapu cha m’Bayibolu.
9 Weyosi wangachita vinthu mwakujikuzga asani wazomereza kuti nyengu zinyaki wachitengi ntchitu za liŵavu. Kujiyanja, sanji kweniso ukali wambula kukanizika, vachitisa kuti ŵanthu anandi achitengi vinthu mwakujikuzga. Ŵanthu wo azumbulika m’Bayibolu nge Absalomu, Uziya ndi Nebukadanezara anguchita ntchitu za liŵavu zenizi ndipu Yehova wanguŵasisa chifukwa cha kujikuzga kwawu.—2 Sam. 15:1-6; 18:9-17; 2 Mik. 26:16-21; Dan. 5:18-21.
10. Ntchifukwa wuli tikhumbika cha kuŵanaŵana vinthu viheni pa vo anyidu achita? Kambani chakuwoniyapu cha m’Bayibolu.
10 Pe vifukwa vinyaki vo vingachitisa kuti munthu wachiti vinthu mwakujikuzga. Mwakuyeruzgiyapu, ŵanaŵaniyani nkhani za m’Bayibolu zo zisanirika pa lemba la Chiyambo 20:2-7 ndi Mateyu 26:31-35. Vingawoneka nge kuti Abimeleke ndi Petro anguchita vinthu mwakujikuzga. Kumbi yiwu anguchita vinthu venivi chifukwa chakuti ŵenga ambula kufikapu? Panyaki chifukwa chakuti ayiziŵanga umampha cha nkhani yosi pamwenga anguyiŵanaŵaniya dankha cha? Chifukwa chakuti tingaziŵa cha vo ve mumtima wa munthu, tingalongo kuti te ndi zeru kweniso chanju asani tileka kuŵanaŵaniya vinthu viheni pa vinthu vo anyidu achita.—Ŵerengani Yakobe 4:12.
TIZIŴENGI NTCHITU YIDU
11. Kumbi kujiyuyuwa kutovya wuli kuziŵa ntchitu yo tikupasika mugulu laku Chiuta?
11 Asani munthu ngwakujiyuyuwa waziŵa ntchitu yo wakupasika mugulu laku Chiuta. Yehova ndi Chiuta yo wachita vinthu mwandondomeku, iyu wapereka ntchitu kwaku weyosi mugulu laki. Ntchitu yeyosi yo munthu wachita mumpingu njakukhumbika ndipu tosi ndisi akukhumbika. Chifukwa cha lisungu laki likulu, Yehova wakupasa weyosi mphasu, vinthu vo te navu, zeru ndi malusu. Vinthu venivi tingavigwirisiya ntchitu pakumukankhuska kweniso kuwovye anyidu. (Ŵar. 12:4-8) Iyu watipasa ntchitu yo yichitisa kuti titumbikikengi, watigomezengi ndipuso timuteŵetiyengi.—Ŵerengani 1 Petro 4:10.
12, 13. Ntchifukwa wuli tikhumbika cha kuzizwa asani uteŵeti wo Chiuta watipasa usinthasintha?
12 Ntchitu yo tikupasika ndi Chiuta yingasintha nyengu yeyosi. Ŵanaŵaniyani vo vinguchitikiya Yesu. Pakwamba wenga ndi Yehova kuchanya. (Nthanthi 8:22) Pavuli paki, wanguwovya Yehova pakulenga angelu anyaki, vinthu vo ve kuchanya ndipuso ŵanthu. (Ŵakol. 1:16) Wati waza pacharu chapasi, Yesu wangupasika ntchitu yasonu. Iyu wanguwa nge mwana ndipu wangukuwa. (Ŵaf. 2:7) Yesu wati wafwa, pavuli paki wanguyusika kuluta kuchanya nge mungelu ndipu wakuchija Fumu ya Ufumu waku Chiuta mu 1914. (Ŵah. 2:9) Ntchitu yeniyi yenga yakumaliya cha. Asani vyaka 1000 vo wazamulamuliya vazimala, Yesu wazamuweze Ufumu kwaku Yehova kuti “Chiuta waŵi vinthu vosi kwaku weyosi.”—1 Ŵakor. 15:28.
13 Kanandi vo tasankha ndivu vichitisa kuti uteŵeti wo tichita usinthi. Mwakuyeruzgiyapu, kumbi mwenga ambula kuto pamwenga kuyirwa ndipu sonu mukuto pamwenga mukuyirwa? Kumbi mwe ndi ŵana? Kumbi mwasintha vinthu vinyaki pa umoyu winu kuti muchiti uteŵeti wa nyengu zosi? Vosi vo tingasankha vingachitisa kuti tichiti uteŵeti unyaki pamwenga tije ndi maudindu nganyaki. Kusintha kwa vinthu pa umoyu widu kungachitisa kuti tichiti vinandi pamwenga vimana. Kumbi ndimwi achinyamata pamwenga akukota? Kumbi mutamatama pamwenga cha? Yehova waziŵa mo weyosi wangamugwirisiya ntchitu umampha mugulu laki. Iyu wakhumba kuti tichitengi vo tingafiska ndipu wawonga ukongwa chechosi cho tichita.—Ŵah. 6:10.
14. Kumbi kujiyuyuwa kungatiwovya wuli kuti tigutisikengi ndipuso tikondwengi ndi uteŵeti wewosi?
14 Yesu wakondwanga ndi uteŵeti wewosi wo wapasikanga ndipu nasi tingachita so viyo. (Nthanthi 8:30, 31) Munthu wakujiyuyuwa wagutisika ndi uteŵeti wo wachita pamwenga udindu wo we nawu mumpingu. Iyu wafipa mtima cha ndi mauteŵeti ngo wangazipasika kunthazi pamwenga watijiyeruzgiya cha ndi vo anyaki achita. M’malu mwaki, waŵika mtima pa uteŵeti wo wachita ndipu wakondwa nawu chifukwa waziŵa kuti Yehova ndiyu wakumupasa. Iyu wayuyuwa cha ntchitu ya anyaki, yo Yehova wakuŵapasa. Kujiyuyuwa kutitiwovya kuti titumbikengi anyidu kweniso tiŵawovyengi.—Ŵar. 12:10.
VO MUNTHU WAKUJIYUYUWA WAKHUMBIKA CHA KUCHITA
15. Kumbi tingasambiranji pa kujiyuyuwa kwaku Gideoni?
15 Gideoni ntchakuwoniyapu chamampha pa nkhani ya kujiyuyuwa. Mungelu waku Yehova wati wamuwoneke, Gideoni wanguchita vinthu mwakujiyuyuwa chifukwa wangukamba za ko wangutuliya ndipuso vo watingi wafiskengi cha kuchita. (Ŵer. 6:15) Wati wazomera kugwira ntchitu yo Yehova wangumupasa, Gideoni wanguwonesesa kuti wavwisa vo wakhumbikanga kuchita ndipu wanguthemba Yehova kuti ndiyu wamulongozgengi. (Ŵer. 6:36-40) Gideoni wenga wanthazi ndipuso wambula mantha. Chinanga kuti venga viyo, wanguchita vinthu mwakuphwere kweniso mwakuchenje. (Ŵer. 6:11, 27) Iyu wangusaniriyapu mwaŵi cha pa ntchitu yo wangupasika kuti watchukiyepu. M’malu mwaki, wati wamaliza ŵaka ntchitu yo Chiuta wangumupasa, wanguwere ko wajanga.—Ŵer. 8:22, 23, 29.
16, 17. Kumbi munthu wakujiyuyuwa waŵanaŵaniyanji asani wakhumba kuluta panthazi?
16 Kujiyuyuwa kung’anamuwa kuti tilekengi kusazgiyapu ma uteŵeti nganyaki cha pamwenga tikanengi udindu unyaki wo atitipasa. Malemba ngatitichiska kuti tiyesesengi kuluta panthazi. (1 Tim. 4:13-15) Kumbi venivi vithemba kuti nyengu zosi munthu wasinthi uteŵeti? Awa. Mwakuwovyeka ndi Yehova, tingaluta panthazi pa uteŵeti wewosi wo tichita. Tingalutiriza kuja ndi malusu ngo Chiuta wakutipasa ndipuso kuchita vinandi pakuchita ntchitu zamampha.
17 Munthu wakujiyuyuwa wechendazomeri uteŵeti unyaki, wawona dankha asani wangawufiska. Iyu waŵanaŵaniya mo vinthu viliri pa umoyu waki. Mwakuyeruzgiyapu, kumbi wafiskengi uteŵeti pamwenga udindu wo wapasika kwambula kuziŵanizga vinthu vinyaki vakukhumbika ukongwa? Kumbi zinyaki mwa ntchitu zo wagwira zingapasika ku munthu munyaki kuti iyu wafiski kuchita uteŵeti wo akhumba kumupasa? Asani wawona kuti wangafiska cha, vingaŵa umampha kuti uteŵeti wo akhumba kumupasa uperekeki ku munthu munyaki. Kuromba ndipuso kuyiŵanaŵaniya umampha nkhani yo, kungatiwovya kuti tileki kukhumba maudindu nganyaki ngo tingafiska cha. Asani ndisi akujiyuyuwa tikanengi kupasika udindu unyaki.
18. (a) Kumbi kujiyuyuwa kutiwovyengi kuchitanji asani tapasika udindu pamwenga uteŵeti unyaki? (b) Mwakukoliyana ndi lemba la Ŵaroma 12:3, kumbi munthu wakujiyuyuwa wachita wuli vinthu?
18 Asani tazomera uteŵeti wasonu, chakuwoniyapu chaku Gideoni chititikumbusa kuti vinthu vingatiyende umampha cha kwambula kulongozgeka kweniso kutumbikika ndi Yehova. Ve viyo chifukwa tipempheka kuti ‘tiyendengi mwakujiyuyuwa ndi Chiuta [widu].’ (Mika 6:8) Mwaviyo, nyengu yeyosi yo tingapasika udindu unyaki, tikhumbika kupemphera kweniso kuŵanaŵaniya vo Yehova watitikambiya kuziya m’Mazu ngaki ndi gulu laki. Tikhumbika kusambira kusintha vo titondeka kusintha kuti tikoliyani ndi ulongozgi waku Yehova. Tikumbukengi kuti ndi zeru zidu cha zo zititichitisa kuti ‘tikwezeki’ kweni ntchifukwa cha kujiyuyuwa kwaku Yehova. (Sumu 18:35) Asani tasankha kwenda mwakujiyuyuwa ndi Chiuta widu, tijiwonengi kuti ndisi apachanya cha pamwenga akusika.—Ŵerengani Ŵaroma 12:3.
19. Kumbi ndi vifukwa nivi vo tikhumbikiya kuja akujiyuyuwa?
19 Munthu wakujiyuyuwa watumbika Yehova ndi mtima wosi chifukwa ndi Mulengi kweniso ndi Fumu ya Chilengedu Chosi. (Chiv. 4:11) Kujiyuyuwa kutitiwovya kuti tigutisikengi ndi uteŵeti wo tapasika mugulu laku Chiuta ndipuso tiyanduwengi nawu. Kutitiwovya so kuchita vinthu mwaulemu kweniso kuti tijengi mwakukoliyana ndi Akhristu anyidu. Kujiyuyuwa kutitiwovya kuti tilekengi kujiwona kuti ndisi apachanya kuluska anyidu ndipuso tichitengi vinthu mwakuphwere, vo vingachitisa kuti tilekengi kuchita maubudi ngakulungakulu. Pa vifukwa venivi, ŵanthu wosi aku Chiuta akhumbika kujiyuyuwa ndipu Yehova watanja ŵanthu wo ŵe ndi jalidu lenili. Nanga tingachita wuli asani takumana ndi vinthu vo vingachitisa kuti kujiyuyuwa kuje kwakusuzga? Nkhani yakulondopu yazakutiwovya kuziŵa vo tingachita kuti tilutirizi kuja akujiyuyuwa asani takumana ndi vinthu vakuguŵisa.


c: text/html

text:
NKHANI YA PAPEJI LAKWAMBA | KUMBI MUNGACHITA WULI KUTI MULEKI KUSUZGIKA MAŴANAŴANU?
Kufipiya Mtima Banja
Janet wangukamba kuti: “Pati pajumpha nyengu yimanavi ada ŵati atayika, mulumu wangu wangundikambiya kuti wasaniya munthukazi munyaki. Pati pajumpha nyengu yimanavi, wangupanganya malaya ngaki ngosi ndipu wangundileka ndi ŵana ŵaŵi.” Janet wangusaniya ntchitu, kweni ndalama zo walondiyanga zakwananga cha kuti wamalizi kupereka ngongoli ya nyumba yo angugula. Penga so masuzgu nganyaki ngo wakumananga nangu. Iyu wangukamba kuti: “Ndisuzgika maŵanaŵanu ukongwa chifukwa cha udindu wo ndenawu sonu wakuphwere ndija ŵana. Kweniso nditijimba mulandu kuti nditondeka kuŵaphwere umampha ŵana ŵangu. Ndipu ndiŵanaŵaniya mo ŵanthu atindiwone ndipuso mo awone ŵana ŵangu. Ndiwona nge kuti ŵanthu aŵanaŵana kuti ini ndini ndikuchitiska kuti nthengwa yimali.”
Rombu ndilu lawovya Janet kuti waleki kusuzgika ukongwa maŵanaŵanu kweniso kuti waje pa ubwezi wakukho ndi Chiuta. “Ndisuzgika ukongwa maŵanaŵanu ndi usiku asani ndikhumba kugona. Kuromba ndi kuŵerenga Bayibolu ndiku kutindiwovya kuti ndigoni. Nditanja ukongwa lemba la Ŵafilipi 4:6, 7 lo likamba kuti: ‘Mungafipanga mtima cha ndi kanthu kekosi kweni pa chechosi, mu rombu ndipuso kuninizika pamoza ndi kuwonga, vakupempha vinu viziŵiki kwaku Chiuta. Ndipu chimangu cho chiluska kuŵanaŵana kwekosi chivikiliyengi mitima yinu ndi maŵanaŵanu nginu.’ Kuromba nyengu zosi ndi usiku kwandiwovya kuti Yehova wandipaski chimangu.”
Mazu ngo Yesu wangukamba ngakukwaskana ndi rombu pa Upharazgi wa pa Phiri ngamiyanga kusuzgika maŵanaŵanu kwa mtundu wewosi. Iyu wangukamba kuti: “Awuskemwi aziŵa vo mukhumba, imwi mwechendapemphi.” (Mateyu 6:8) Tikhumbika nadi kuromba chifukwa ndiyu nthowa yimoza yo ‘tingandelere kufupi ndi Chiuta’ kuti nayu wandere kufupi ndi isi.”
Kukamba uneneska, rombu lititiwovya so munthowa zinandi. Yehova yo watuvwa marombu ngidu watovya ŵanthu wo atimupenja ndi chigomezgu chakuti waŵawovyengi. (Sumu 65:2) Ndichu chifukwa chaki Yesu wangusambiza akumulondo kuti arombengi nyengu zosi ndipu angavukanga cha. (Luka 18:1) Tingalekanga cha kupempha Yehova kuti watiwovyi ndi kutilongozga kweni titenere kuja ndi chigomezgu kuti watipasengi vo tikhumba. Tingakayikanga cha kuti Chiuta we ndi nthazi ndipu wakhumbisiska kutiwovya. “Kuromba nyengu zosi” kungalongo kuti te ndi chigomezgu chakukho.
KUMBI KUJA NDI CHIGOMEZGU KUNG’ANAMUWANJI?
Kumbi chigomezgu nchinthu wuli? Kuja ndi chigomezgu kung’anamuwa so “kumuziŵa” umampha Chiuta. (Yohane 17:3) Tingachita ivi asani tisambira vo Chiuta wakhumba vo vikulembeka m’Bayibolu. Tiziŵa kuti iyu wawona weyosi ndipu wakhumba kutiwovya. Kuja ndi chigomezgu chakukho kung’anamuwa vinandi kuluska kuziŵa waka vakukwaskana ndi Chiuta. Kung’anamuwa so kuja pa ubwezi wakukho ndi Chiuta. Ubwezi waviyo ungamala liŵi cha nge mo viŵiya ndi ŵanthu wo atanjana. Chivwanu chidu chikuwa ukongwa asani tisambira vakukwaskana ndi iyu, tichita vinthu vo vitimukondwesa ndipuso asani tiwona mo iyu watitiwovye. (2 Ŵakorinte 10:15; Yohane 8:29) Ivi ndivu vinguwovya Janet kuti waleki kusuzgika ukongwa maŵanaŵanu.
Janet wangukamba kuti: “Kuwona mo Yehova watindiwovye nyengu zosi kwandiwovya kuti ndije ndi chivwanu chakukho. Kanandi ŵanthu atichitiyanga vinthu vambula urunji vo ndawonanga kuti venga vakusuzga kukunthiyapu. Kweni chifukwa chakuti ndarombanga, Yehova wandiwovyanga kuti ndikunthiyengepu chinanga kuti pakundija ndatingi ndifiskengi cha. Asani nditimuwonga ndikumbuka vinthu vinandi vo wandichitiya. Ndipu nyengu zosi watindiwovya pa nyengu yakwenere. Ndipuso wandipaska mabwezi ngachikhristu ngo ngatindiyanja ukongwa. Nyengu zosi ngatindiwovya ndipu nchakuwoniyapu chamampha ku ŵana ŵangu.” *
“Sonu ndivwisa chifukwa cho Yehova wakambiya mazu ngo nge pa Malaki 2:16 ngakuti, ‘nditinkha kupatana.’ ‘Nchinthu chakupweteka ukongwa asani munthu wakupata kwambula chifukwa chakuvwika. Pajumpha vyaka vinandi kutuliya po murumu wangu wakundipatiya, kweni nyengu zinyaki ndichita phukwa ndipu nditijiwona kuti nde wambula kwenere. Asani ndayamba kuŵanaŵaniya ukongwa venivi, ndiyesesa kuti ndichiti chinthu chinyaki kuti ndiwovyi anyaki. Venivi vitindiwovya so ndamweni.” Kulondo ulongozgi wa m’Bayibolu kwandiwovya ukongwa kuti ndileki kujipatuwa. *—Nthanthi 18:1.
Chiuta ndi “wuskewu wa aranda ndipuso wavikiliya vyoko.”
Janet wangukamba kuti: “Ndipembuzgika ukongwa kuziŵa kuti Chiuta ndi ‘wuskewu wa aranda ndipuso wavikiliya vyoko.’ Iyu watisiyengi cha nge mo mulumu wangu wakuchitiya.” (Sumu 68:5) Janet waziŵa kuti Chiuta wayesa cha ŵanthu ndi “vinthu viheni.” Kweni watitipasa zeru ndipuso nthazi zakuluska zo tenazu kuti tikunthiyepu masuzgu ngo ngatitisuzga maŵanaŵanu.—Yakobe 1:5, 13; 2 Ŵakorinte 4:7.
Kweni tingachita wuli asani tifipa mtima chifukwa chakuti umoyu widu wepangozi?
^ ndimi 9 Wonani 1 Ŵakorinte 10:13; Ŵahebere 4:16.
^ ndimi 10 Fundu zinyaki zakovya pa nkhani yakusuzgika maŵanaŵanu zisanirika mu nkhani yamutu wakuti “Kodi Mumatani Mukakumana ndi Mavuto?” mu Galamukani! ya July 2015 yo yisanirika pa www.jw.org/ny.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Vyakusazgirapo A
A6-A Tchati: Ntchimi na Mathemba gha Yuda na Israyeli (Chigaŵa 1)
A6-B Tchati: Ntchimi na Mathemba gha Yuda na Israyeli (Chigaŵa 2)
A7-A Ivyo Yesu Wakachita Apo Wakaŵa pa Charu Chapasi—Ivyo Vikachitika Pambere Yesu Wandambe Uteŵeti Wake
A7-B Ivyo Yesu Wakachita Apo Wakaŵa pa Charu Chapasi—Uteŵeti wa Yesu Ukwamba
A7-C Ivyo Yesu Wakachita Apo Wakaŵa pa Charu Chapasi—Uteŵeti wa Yesu mu Galileya (Chigaŵa 1)
A7-D Ivyo Yesu Wakachita Apo Wakaŵa pa Charu Chapasi—Uteŵeti wa Yesu mu Galileya (Chigaŵa 2)
A7-E Ivyo Yesu Wakachita Apo Wakaŵa pa Charu Chapasi—Uteŵeti wa Yesu mu Galileya (Chigaŵa 3)
A7-F Ivyo Yesu Wakachita Apo Wakaŵa pa Charu Chapasi—Uteŵeti wa Yesu Kumafumiro gha Dazi kwa Yorodani
A7-G Ivyo Yesu Wakachita Apo Wakaŵa pa Charu Chapasi—Ivyo Yesu Wakachita Kaumaliro mu Yerusalemu (Chigaŵa 1)
A7-H Ivyo Yesu Wakachita Apo Wakaŵa pa Charu Chapasi—Ivyo Yesu Wakachita Kaumaliro mu Yerusalemu (Chigaŵa 2)


text:
SAMBIRO 15
Kasi Ŵalara Ŵakovwira Wuli Mpingo?
Ise tilije ŵaliska awo ŵakupokera malipiro. Tikuchita ivyo ŵakachitanga Ŵakhristu ŵanyithu kale. Tili na ŵalaŵiliri awo ŵakusankhika ‘kuti ŵaliske mpingo wa Chiuta.’ (Milimo 20:28) Ŵalaŵiliri aŵa, panji kuti ŵalara, ŵakopa Chiuta. Iwo ŵakudangilira na kuliska mpingo. Ŵakuchita ivi ‘mwakuchichizgika yayi, kweni mwakukhumbisiska pamaso pa Chiuta. Ŵakukhumba kusanga chandulo munthowa yauryarya yayi, kweni ŵakuteŵetera na mtima wose.’ (1 Petrosi 5:1-3) Kweni kasi ŵakuchita ntchito wuli?
Ŵakutivikilira. Ŵalara ŵakulongozga na kuvikilira ŵanyawo mu mpingo, mwakuti waliyose walutilire kutemweka na Yehova. Ŵakumanya kuti Chiuta wali kuŵapa mulimo wakuzirwa, ntheura ŵakuwusa ŵanyawo yayi, kweni ŵakutovwira kuti tose tiŵe “ŵachimwemwe.” (2 Ŵakorinte 1:24) Nga ni muliska uyo wakupwelelera mberere zake, ŵalara nawo ŵakumanya munthu waliyose uyo wali mu mpingo.—Zintharika 27:23.
Ŵakutisambizga kuchita khumbo la Chiuta. Sabata yiliyose, ŵalara ŵakutisambizga pa ungano mwakuti chipulikano chithu chikhore. (Milimo 15:32) Kweniso ŵalara ŵakudangilira pa mulimo wa kupharazga. Ŵakuluta nase kukapharazga na kutisambizga nthowa zose zakupharazgira.
Ŵakukhozga waliyose. Iwo ŵakukhumba kuti waliyose walutilire kuŵa mubwezi wa Yehova. Ntheura ŵakwiza ku nyumba zithu, panji kuchezga nase pa Nyumba ya Ufumu. Ŵakutiŵazgira Malemba kuti ŵatovwire na kutipembuzga.—Yakobe 5:14, 15.
Padera pa ivyo ŵalara ŵakuchita mu mpingo, ŵakugwira ntchito zakulembeka, kweniso ŵakupwelelera mbumba zawo. Vyose ivi vikukhumba nyengo. Ntheura tikwenera kuŵachindika ŵabali aŵa, chifukwa ŵakufukafuka chomene.—1 Ŵatesalonika 5:12, 13.
Kasi ŵalara ŵakuchita vichi mu mpingo?
Kasi ŵakuchita vichi kulongora kuti ŵakughanaghanira Mkhristu waliyose?


text:
UMOYO WACHIKHRISTU
Ŵani na Mikhaliro Yiwemi—Chipulikano
UWEMI WAKUŴA NA CHIPULIKANO:
Chipulikano ntchakukhumbikwa kuti tikondweske Chiuta.—Heb 11:6
Chipulikano chikutovwira kugomezga ivyo Chiuta watilayizga na kuzizipizga.—1Pe 1:6, 7
Para munthu walije chipulikano wangachita kwananga.—Heb 3:12, 13
IVYO TINGACHITA KUTI TIŴE NA CHIPULIKANO:
Tikwenera kulomba kuti Chiuta watisazgireko chipulikano.—Lu 11:9, 13; Ga 5:22
Tikwenera kuŵazga Baibolo na kughanaghanirapo.—Ro 10:17; 1Ti 4:15
Muchezgenge na ŵanthu awo ŵali na chipulikano.—Ro 1:11, 12
WONELERANI VIDIYO YAKUTI IVYO VINGATOVWIRA KUTI TIŴE ŴAKUGOMEZGEKA—CHIPULIKANO, NDIPO PAMASINDA ZGORANI MAFUMBO AGHA:


text: 1 Kwamba kwa makani ghawemi ghakuyowoya vya Yesu Khristu, Mwana wa Chiuta:2 Nga ni umo kuli kulembekera mu buku la Yesaya ntchimi kuti: “(Wona! Nkhutuma thenga lane panthazi pako,* ilo lizamunozga nthowa yako.)+3 Mazgu gha munthu ghakuchemerezga mu mapopa, kuti, ‘Nozgani nthowa ya Yehova!* Nyoloskani misewu yake.’”+4 Yohane Mubatizi wakaŵa mu mapopa, wakapharazganga kuti ubatizo ntchimanyikwiro cha kung’anamuka mtima kuti zakwananga zigowokereke.+5 Ntheura chigaŵa chose cha Yudeya na wose ŵakukhala mu Yerusalemu ŵakalutanga kwa iyo, ndipo wakaŵabatizanga* mu Mlonga wa Yorodani. Iwo ŵakazomeranga pakweru zakwananga zawo.+6 Sono Yohane wakavwaranga chakuvwara cha weya wa ngamila na lamba wa chikumba mu chiwuno chake,+ ndipo wakaryanga zombe na uchi wamuthengere.+7 Ndipo wakapharazganga kuti: “Pamanyuma pane pakwiza wankhongono kuluska ine, ine nili wakwenelera chara kusindama na kusutura nthambo za vilyato* vyake.+8 Ine namubatizani na maji, kweni iyo wazamumubatizani na mzimu utuŵa.”+9 Mu mazuŵa ghara, Yesu wakiza kufuma ku Nazarete wa ku Galileya ndipo wakabatizika na Yohane mu Yorodani.+10 Ndipo wakati wazuwuka waka mu maji, wakawona kuchanya kukujulika, ndipo mzimu ukakhiliranga pa iyo+ nga ni nkhunda.11 Ndipo mazgu ghakafuma kuchanya, ghakati: “Ndiwe Mwana wane wakutemweka, nkhukondwa nawe.”+12 Ndipo nyengo yeneyiyo mzimu ukamulongozgera mu mapopa.13 Ntheura wakaŵa mu mapopa mazuŵa 40, wakayezgekanga na Satana.+ Wakakhalanga pamoza na nyama zamuthengere, ndipo ŵangelo ŵakamuteŵeteranga.+14 Sono Yohane wakati wakakika, Yesu wakaluta ku Galileya,+ wakapharazganga makani ghawemi gha Chiuta,+15 wakatenge: “Nyengo yakutemeka yafiskika, ndipo Ufumu wa Chiuta waneng’enera. Ng’anamukani mtima,+ ndipo muŵe na chipulikano mu makani ghawemi.”16 Apo wakendanga mumphepete mwa nyanja ya Galileya, wakawona Simoni na Andireya+ munung’una wa Simoni, ŵakaponyanga mikwawu yawo mu nyanja,+ pakuti ŵakaŵa ŵalovi.+17 Ntheura Yesu wakati kwa iwo: “Nilondezgani, ndipo nimuzgoraninge ŵalovi ŵa ŵanthu.”+18 Ndipo nyengo yeneyiyo ŵakasida mikwawu yawo na kumulondezga.+19 Wakati wendaposo pachoko waka, wakawona Yakobe mwana wa Zebediya na Yohane munung’una wake, ŵakaŵa mu boti lawo ŵakatandanga* mikwawu yawo,+20 ndipo penepapo wakaŵachema. Ntheura ŵakasida wiskewo Zebediya mu boti pamoza na ŵantchito, ndipo ŵakamulondezga.21 Ndipo ŵakaluta ku Kaperenaumu.Zuŵa la Sabata likati lakwana, wakanjira mu sunagoge na kwamba kusambizga.+22 Ndipo ŵanthu ŵakazizikika na kasambizgiro kake, chifukwa wakaŵasambizganga nga ni munthu uyo wali na mazaza, kuti nga mbalembi chara.+23 Kweniso mu sunagoge lawo mukaŵa munthu uyo wakaŵa na mzimu waukazuzi, ndipo wakachemerezga kuti:24 “Tili namwe na kanthu wuli, imwe Yesu Munazarete?+ Kasi mwiza kuzakatiparanya? Nkhumumanyani makora kuti ndimwe Mutuŵa wa Chiuta!”+25 Kweni Yesu wakawuchenya, wakati: “Khala chete, ndipo fumamo mwa iyo!”26 Ndipo mzimu waukazuzi, ukati wamuchitiska chizilisi na kukolomoka na mazgu ghakuru, ukafumamo mwa iyo.27 Sono ŵanthu wose ŵakazizikika mwakuti ŵakamba kudumbiskana pakati pawo, ŵakati: “Ntchivichi ichi? Ntchisambizgo chiphya! Wali na mazaza ghakufumiskira nanga ni mizimu yaukazuzi, ndipo yikumupulikira.”28 Ntheura mbiri yake yikathandazgika mwaluŵiro mu chigaŵa chose cha Galileya.29 Ŵakati ŵafuma mu sunagoge ŵakaluta ku nyumba ya Simoni na Andireya, pamoza na Yakobe na Yohane.+30 Sono nyinavyara wa Simoni+ wakagona pasi chifukwa cha kuthukira muthupi, ndipo mwaluŵiro ŵakamuphalira Yesu.31 Yesu wakiza na kumukora pa woko na kumuwuska. Thupi likaleka kuthukira, ndipo wakamba kuŵateŵetera.32 Namise, dazi likati lanjira, ŵanthu ŵakamba kwiza kwa iyo na ŵalwari wose na awo ŵakakoleka na viŵanda.+33 Msumba wose ukawungana pa mulyango.34 Ntheura wakachizga ŵanandi awo ŵakalwaranga na nthenda+ zamitundumitundu, ndipo wakafumiska viŵanda vinandi. Kweni wakazomerezga chara kuti viŵanda viyowoye, chifukwa vikamumanyanga kuti ni Khristu.*35 Namulenjilenji, kuchali kamdima, wakawuka na kufumira kuwaro na kuluta ku malo ghamayiyi, ndipo kura wakamba kulomba.+36 Ndipouli, Simoni na awo ŵakaŵa nayo ŵakamupenja chomene37 ndipo ŵakamusanga, ŵakati kwa iyo: “Waliyose wakumupenjani.”38 Kweni Yesu wakati kwa iwo: “Tiyeni tilute kunyake, mu vikaya vyapafupi, kuti nkhapharazge na kura wuwo, chifukwa ndicho nkhizira.”+39 Ndipo wakaluta, wakapharazganga mu masunagoge ghawo mu Galileya mose na kufumiska viŵanda.+40 Munthu wavyoni wakiza kwa Yesu, wakajikama na kumuŵeya, wakati kwa iyo: “Usange mukukhumba, munganitozga.”+41 Ntheura chitima chikamukora, ndipo wakanyoloska woko lake na kumukhwaska, wakati kwa iyo: “Nkhukhumba! Tozgeka.”+42 Nyengo yeneyiyo, vyoni vikafumako kwa iyo, ndipo wakatowa.43 Wakamuchenjezga chomene ndipo nyengo yeneyiyo wakamuphalira kuti walutenge,44 wakati kwa iyo: “Kuphalira munthu waliyose chara, kweni pakuti watozgeka luta ukajilongore kwa wasembe* ndipo ukapeleke vinthu ivyo Mozesi wakayowoya,+ kuti uŵe ukaboni kwa iwo.”+45 Kweni wakati wafumapo, munthu yura wakamba kupharazga chomene na kuthandazga kulikose nkhani yira, mwakuti Yesu wakatondeka kunjira mu msumba pakweru, kweni wakakhala kuwaro mu malo ghamayiyi. Ndipouli, ŵanthu ŵakalutilira kwiza kwa iyo kufuma mu vigaŵa vyose.+


text:
MTWE 10
Yisyesyene Yakwe Yakwamba Malayika Soni Misimu Jakusakala
1. Ana ligongo cici tukusosekwa kulijiganya ya malayika?
YEHOFA akusasaka kuti tumanyilileje yakwamba liŵasa lyakwe lya yakupanganyikwa yausimu. Malayika gali mbali ja liŵasa lyeleli. M’Baibulo, malayikaga akusagakolanga kuti “ŵanace ŵa Mlungu.” (Yobu 38:7) Ana malayikaga gakusatendaga cici? Ana gakamucisyaga catuli ŵandu kalakala? Ana mpaka gatukamucisye lelojino?—Alole Maloŵe gakumbesi 8.
2. Ana ŵani ŵaŵagapanganyisye malayika, soni ŵagapanganyisye galingwa?
2 Tukusosekwa kummanyilila juŵagapanganyisye malayikaga. Pa Akolose 1:16 pakusatusalila kuti Yehofa ali ampanganyisye Yesu, kaneko “yindu yine yosope yapanganyidwe, yakwinani soni yapacilambo capasi.” Yeleyi yikupwatikapo malayika. Ana Mlungu ŵapanganyisye malayika galingwa? Baibulo jikusati pana mamiliyoni gamajinji ga malayika.—Salimo 103:20; Ciunukuko 5:11.
3. Ana lilemba lya Yobu 38:4-7 likusatusalila yatuli yakwamba malayika?
3 Baibulo jikusatujiganya kuti Yehofa jwapanganyisye kaje malayika mkanacipanganye cilambo capasici. Ana malayika gapikene catuli pagaciweni cilambo capasi? Buku ja Yobu jikusatusalila kuti malayika gasangalele mnope. Malayikaga galiji m’liŵasa lyakamulana pakumtumicila Yehofa.—Yobu 38:4-7.
MALAYIKA GAKUSIŴAKAMUCISYAGA ŴANDU ŴA MLUNGU
4. Ana tukumanyilila catuli kuti malayika gakwete lung’wanu ni ŵandu?
4 Kutandila kalakala, malayika gaŵele gali mkola lung’wanu ni ŵandu. Gakusatendasoni lung’wanu ni cakulinga ca Yehofa kwa ŵandu soni cilambo capasi. (Miyambo 8:30, 31; 1 Petulo 1:11, 12) Komboleka kuti yaŵatesile Adamu ni Hawa ali amjimucile Mlungu yagatumbilikasisye malayika. Soni komboleka kuti malayikaga, gana canasa mnope moŵa agano ligongo lyakuti ŵandu ŵajinji ngakusampikanila Yehofa. Nambo naga mundu jwine apitikwice mtima ni kuwujila kwa Mlungu, malayikaga gakusasangala mnope. (Luka 15:10) Malayika gakusasangalaga ni ŵandu ŵakusamtumicila Mlungu. Yehofa akusakamulicisyaga masengo malayika kuti gakamucisye soni kwateteya ŵakutumicila ŵakwe ŵali pacilambo capasi. (Ahebeli 1:7, 14) Kwende tulole yisyasyo pangani jeleji.
5. Ana kalakala, malayika gakamucisye catuli ŵakutumicila ŵa Mlungu?
5 Yehofa ŵatumisye malayika gaŵili kuti gakamkulupusye Loti ni liŵasa lyakwe pandaŵi jele misinda ja Sodomu ni Gomola jajonanjikwaga. (Genesis 19:15, 16) Pali papite yaka mahandiledi, jwakulocesya Daniyele ŵamponyisye m’lisimbo lya masimba, nambo masimbago nganigam’wulaga, ligongo lyakuti ‘Mlungu ŵatumisye lilayika lyakwe ni kuwugala pakamwa pa masimbago.’ (Danieli 6:22) Pali papitesoni yaka yine yejinji, ndumetume Petulo ŵam’ŵisile mnyumba ja ukayidi, nambo Yehofa ŵatumisye lilayika kukumgopola. (Masengo 12:6-11) Malayika gamkamucisyesoni Yesu paŵaliji pacilambo capasi. Mwambone, Yesu ali abatiswe, ‘malayika galiji kumtumicila.’ (Maliko 1:13) Nambosoni Yesu mkanawulajidwe, lilayika “lyamlimbikasisye.”—Luka 22:43.
6. (a) Ana tukumanyilila catuli kuti malayika gakusakamucisya ŵandu ŵa Mlungu moŵa agano? (b) Ana munganiji citujanje yiwusyo yapi?
6 Moŵa agano malayika gangawonecelasoni kwa ŵandu. Nambope Mlungu akusagakamulicisya masengo pakwalimbikasya ŵakutumicila ŵakwe. Baibulo jikusati, ‘Lilayika lya Yehofa likusiŵacinjilicisya ŵele ŵakumjogopa Mlungu soni likusiŵakulupusya.’ (Salimo 34:7) Ana ligongo cici tukusosekwa kutucinjilicisya? Ligongo tukwete acimmagongo ŵamacili ŵakusaka kutuwulasya. Ana jemanjaji ali ŵani, soni ana ŵapali catuli? Ana akusatenda yatuli pakusaka kutuwulasya? Mkanitujanje yiwusyoyi, kwende tulole kaje yayatendekwe panyuma pakuti Adamu ni Hawa apanganyidwe.
ACIMMAGONGO ŴETU ŴANGAWONEKA
7. Ana unami wa Satana watendekasisye ŵandu kutenda cici?
7 Mu Mtwe 3 twalijiganyisye kuti lilayika line lyamjimucile Mlungu soni lyasakaga kuti lyalamulileje ŵane. Baibulo jikusalikolanga lilayikali kuti Satana. (Ciunukuko 12:9) Satanaju jwasakagasoni kuti ŵane amjimucile Mlungu. Jwalakwe ŵapakombwele kumlambusya Hawa, soni kutandila pandaŵi jelejo jwalakwe aŵele ali mkwalambusya ŵandu ŵajinji. Nambo ŵandu ŵane, mpela Abele, Enoki, Nowa, ŵajendelecelepe kuŵa ŵakulupicika kwa Yehofa.—Ahebeli 11:4, 5, 7.
8. (a) Ana malayika gane gaŵele catuli misimu jakusakala? (b) Ana misimu jakusakala japakombwele catuli kulupuka pa cikumba ca mesi?
8 Mundaŵi ja Nowa, malayika gane gamjimucile Mlungu, ni gatyosile kumangwawo kwinani ni kwika pacilambo capasi ni kutamaga mpela ŵandu. Ana ligongo cici gatesile yeleyi? Baibulo jikusatusalila kuti malayikaga gasakaga kola acakongwe. (Aŵalanje Genesis 6:2.) Nambo yaliji yakulemweceka kwa malayika kutenda yeleyi. (Yuda 6) Ŵandu ŵajinji pandaŵiji, ŵajigalilaga yitendo yakusakala ya malayikaga mpela ungali cilungamo soni ngalwe. Kaneko Yehofa ŵajonasile ŵandu ŵakusakalawo mwakuyikasya cikumba ca mesi pacilambo cosope. Nambo Yehofa ŵakulupwisye ŵakutumicila ŵakwe ŵakulupicika. (Genesis 7:17, 23) Pakusaka kuti gakajonasika, malayika gakusakalago gawujile kwinani. Baibulo jikusigakolanga malayika gakusakalaga kuti misimu jakusakala kapena kuti yiwanda. Misimu jakusakalaji jaŵele kumbali ja Satana pakumjimucila Mlungu. M’yoyo, Satana jwaŵele jwakulamulila jwawo.—Matayo 9:34.
9. (a) Ana cici cacatendekwe misimu jakusakala jili jiwujile kwinani? (b) Ana citulijiganye yatuli?
9 Ligongo lyakuti malayikaga gamjimucile Mlungu, jwalakwe nganagakunda kuti gawujilesoni m’liŵasa lyakwe. (2 Petulo 2:4) Misimu jakusakalaji nganijiŵa jikombwelesoni kuŵa ŵandu, nambo jikwendelecelape ‘kwasokonasya ŵandu pacilambo cosope.’ (Ciunukuko 12:9; 1 Yohane 5:19) Kwende tulole yajikusatendaga misimuji pakusaka kwalambusya, kapena kwasokonasya ŵandu ŵajinji.—Aŵalanje 2 Akolinto 2:11.
YAJIKUSATENDAGA MISIMU JAKUSAKALA PAKWASOKONASYA ŴANDU
10. Ana misimu jakusakala jikusatendaga cici pakusaka kwasokonasya ŵandu?
10 Misimu jakusakala jana matala gamajinji gakwasokonacisya ŵandu. Ŵandu akusakamulanaga ni misimuji mwakuŵecetana najo jika kapena kupitila mwa mundu jwamisimu. Kamulana kulikose ni misimu jakusakala kuli kulupilila misimu. Baibulo jikusatusalila kuti tuŵambale cilicose cakamulana ni misimu jakusakala. (Agalatia 5:19-21) Ana ligongo cici? Mpela mwakusatendelaga jwakusakula yinyama pakamulicisya masengo citega kuti akamule yinyama, nombe najo misimu jakusakala jana matala gaukalamusi gakwatanjisya ŵandu kuti aŵe pasi pa ulamusi wawo.—Alole Maloŵe gakumbesi 25.
11. Ana cisango cili cici, soni ligongo cici tukusosekwa kuŵambala yiliyose yakwayana ni cisango?
11 Limo mwa litala lyajikusakalimucisya masengo misimuji, lili kutenda cisango. Cisango cili kamulicisya masengo macili ga misimu jakusakala pakusaka kumanyilila yakusogolo kapena yindu yakuti mundu ngaŵa mkuyimanyilila. Ŵandu akusajawula ku cisango naga jwakunonyelwa jwawo awile, kapena akulwala, soni naga mundu jwine ŵajiŵile yindu yawo, kapena akwalambucisya usaŵi. Ŵandu ŵajinji akusayiwonaga kuti pangali cakusawusya cilicose kutenda yeleyi, nambo welewu uli unami. Kutenda yeleyi kuli kwakogoya. Mwambone Baibulo jikusalosyaga kuti misimu jakusakala jikusakamulaga masengo yalumo ni ŵandu ŵacisango. Pa lilemba lya Masengo 16:16-18, tukusaŵalanga yakwamba “msimu wakulocesya yamsogolo” ŵaŵaliji kumkamucisya mwali jwine kuti asaleje yakusogolo. Ndumetume Paulo paŵawukopwesye msimuwo mwa mwalijo, jwalakwe nganapakombolasoni kusala yakusogolo.
12. (a) Ana ligongo cici yili yakogoya kulinga kuŵecetana ni ŵawe? (b) Ligongo cici ŵakutumicila ŵa Mlungu ŵangalingaga atapanandi kutenda cilicose cakwayana ni yamisimu?
12 Misimu jakusakala jikusakamulicisyasoni litala line pakusaka kwatega ŵandu. Jikusatutendekasya kulupilila kuti yili yakomboleka kuŵeceta ni ŵawe, soni kuti ŵawe akusaŵa cijumi ku malo gane gakwe kwampaka tuŵecetaneje nawo, nambosoni mpaka atuwulasye. Mwambone, ŵandu ŵane naga mjawo kapena jwacinasi jwawo ajasice, akusakulupilila kuti pana ŵandu ŵane ŵakusaŵeceta ni ŵawe. Jemanjaji komboleka kwawula kwa mundu jwa misimu jwakusasala kuti akusaŵecetaga ni ŵawe. Jwamisimujo mpaka amsalile mundujo yindu yakusangalasya yakwamba jwam’wejo soni mpaka asyasye maloŵe ga malemujo. (1 Samueli 28:3-19) Misyungu jejinji ja malilo jikusatyocela pacikulupi cakuti ŵawe ali cijumi kwine kwakwe. Yeleyi mpaka yipwaticepo kutenda yindimba pakumbucila ŵawe, soni kupeleka mbopesi kwa ŵawe. Naga Mklistu ngakutenda nawo yeleyi, ŵamwiŵasa mwakwe kapena ŵandu ŵa m’musimo mpaka amnyosyeje, kapena mpaka atande kumleka ngatenda najo yindu yine. Nambo Aklistu akusamanyilila kuti ŵawe nganaŵa cijumi kumalo gane gakwe. M’yoyo yili yangakomboleka kuŵeceta nawo, soni jemanjajo ngaŵa mkutuwulasya. (Salimo 115:17) M’yoyo tukusosekwa kuŵa ŵakusamala mnope ni yeleyi. Tukalinga ata panandi kuŵeceta ni ŵawe, kapena misimu jakusakala, tuŵambaleje cilicose cakwayana ni yamisimu.—Aŵalanje Deuteronomo 18:10, 11; Yesaya 8:19.
13. Ana ŵandu ŵajinji ŵaŵajogopaga misimu jakusakala ŵapakombwele kutenda cici?
13 Ngaŵa kuti misimu jakusakala jikusagambape kwalambusya ŵandu, nambo jikusajogoyasoni ŵandu. Moŵa agano, Satana ni misimu jakusakala akumanyilila kuti ‘jasigalile ndaŵi jamnono.’ (Ciunukuko 12:12, 17) Nambope, ŵandu ŵajinji ŵaŵajogopaga misimu jakusakala, ŵangajijogopasoni. Ana ŵatesile yatuli kuti akajijogopagasoni misimuji?
TUJIKANEJE SONI KUJIŴAMBALA MISIMU JAKUSAKALA
14. Ana mpaka twasyasye catuli Aklistu ŵa mu yaka 100 yandanda pakuleka kamulana ni misimu jakusakala?
14 Baibulo jikusatusalila mwampaka tukanile soni tuŵambalile misimu jakusakala. Mwambone, ŵandu ŵane mumsinda wa Efeso ŵakamulanaga ni misimu jakusakala mkanalijiganye usyesyene. Ana ŵapakombwele catuli kuleka kamulana ni misimuji? Baibulo jikusati, “Ŵajinji mwa ŵandu ŵaŵaliji mkutenda yamasenga, ŵasongangenye mabuku gawo ni kugacoma moto pameso pa ŵandu wosope.” (Masengo 19:19) Jemanjaji ŵatesile yeleyi ligongo lyakuti ŵasacililaga kuŵa Aklistu. Celeci cili cisyasyo cambone kwa m’weji moŵa agano. Mundu jwalijose jwakusaka kumtumicila Yehofa akusosekwa kutyosya cindu cilicose cakwayana ni yamisimu. Yeleyi mpaka yiŵe mabuku, mafidiyo, mang’asi, nyimbo, atamosesoni yikwangwani yayikusalosya kuti yamisimu yili yindu yambone, soni yakusangalasya. Yeleyi yikupwatikaposoni yindu yakusawalaga ŵandu pakusaka kulicenjela ku yindu yakusakala.—1 Akolinto 10:21.
15. Ana mpaka tutendesoni cici kuti tumkane Satana ni misimu jakusakala?
15 Pali pamasile yaka yakuŵalanjika ŵandu ŵa ku Efeso cicomele mabuku ga yamisimu, ndumetume Paulo jwalembilesoni kuti jemanjaji ŵajendelecelepe “kulimbana ni makuga ga misimu jakusakala.” (Aefeso 6:12) Atamose kuti jemanjaji ŵacomile mabuku gawo, nambope misimu jakusakala jajendelecele kwalagasya. Sambano ana jemanjaji ŵasosekwagasoni kutenda cici? Paulo jwasalile kuti, “Ajigale cakulicinjilicisya cekulungwa ca cikulupi, cele tacipakombola kusimisya naco [kapena kuti kulekasya] mipamba jakolela moto ja jwakusakalajo.” (Aefeso 6:16) Mpela mwayikusaŵelaga kuti msilikali akusakolaga cakulicinjilicisya pali kungondo, nombe cikulupi cetu mpaka citucinjilicisye. Naga tukulupilila mnope kuti Yehofa cacitucenjela, nikuti tucipakombola kumkana Satana soni misimu jakusakala.—Matayo 17:20.
16. Ana mpaka tutende cici kuti tumkulupilileje mnope Yehofa?
16 Ana mpaka tutende cici kuti tumkulupilileje mnope Yehofa? Tukusosekwa tuŵalanjeaje Baibulo lisiku lililyose soni tulijiganyeje kumjegamila Yehofa kuti atucenjeleje. Naga tukumkulupilila mnope Yehofa, Satana ni misimu jakusakala ngasapakombola kutulagasya.—1 Yohane 5:5.
17. Ana cicisoni campaka citucenjele ku misimu jakusakala?
17 Ana Aklistu ŵa ku Efeso ŵasosekwaga kutendasoni cici? Jemanjaji ŵatamaga mumsinda wegumbale ni yamisimu. M’yoyo, Paulo ŵasalile kuti, “Ajendelecele kupopela pa cakutendekwa cilicose.” (Aefeso 6:18) Jemanjaji ŵasosekwaga kum’ŵenda Yehofa kuti ŵacenjeleje ndaŵi syosope. Nambi wuli m’weji? M’weji tukutamasoni m’cilambo cegumbale ni yamisimu. M’yoyo tukusosekwasoni kum’ŵendaga Yehofa kuti atucenjeleje, soni tukamulicisyeje masengo lina lyakwe patukupopela. (Aŵalanje Miyambo 18:10.) Naga tukwendelecela kum’ŵenda Yehofa kuti atukulupusye kwa Satana, jwalakwe cacitujanga mapopelo getugo.—Salimo 145:19; Matayo 6:13.
18, 19. Ana mpaka tupunde catuli ngondo jakulimbana ni Satana soni misimu jakusakala? (b) Ana mtwe wakuyicisya ucijanga ciwusyo capi?
18 Naga paumi wetu tukutyosya cilicose cacikusakamulana ni misimu jakusakala ni kumjegamilaga Yehofa kuti atucenjeleje, nikuti tucipakombola kukana Satana ni misimu jakusakala. Ngatukusosekwa kwajogopa jemanjaji. (Aŵalanje Yakobo 4:7, 8.) Yehofa jwana macili mnope kupunda misimu jakusakala. Jwalakwe ŵajipele misimuji cilango mundaŵi ja Nowa, soni msogolomu cacijijonanga. (Yuda 6) Tukumbucileje kuti nganituŵa jika pangondoji. Yehofa akukamulicisya masengo malayika gakwe kuti gatucenjele. (2 Mafumu 6:15-17) Tukakayicila kuti Yehofa cacitukamucisya kuti tupunde pangondo jakulimbana ni Satana ni misimu jakusakala.—1 Petulo 5:6, 7; 2 Petulo 2:9.
19 Nambo naga Satana ni misimu jakusakala ni ŵakusatendekasya yakusawusya yejinji, ligongo cici Mlungu nganiŵajonanga mpaka lelo? Mtwe wakuyicisya tucijanga ciwusyo celeci.


text:
Kasi Chiuta Wali na Zina?
Chiuta wali na mazina ghanandi gha udindo. Iyo ni Chiuta Wankhongonozose, Mlengi na Fumu. (Yobu 34:12; Mupharazgi 12:1; Daniyeli 2:47) Kweni nayo wali na zina lake na lake.
Manyani Vinandi
Kasi Baibolo Likusambizgachi Chomenechomene?
Unenesko Wakuyowoya za Chiuta
Kasi mukuwona kuti Chiuta wakumupwelerani imwe pamwekha? Sambirani mikhaliro yake kweniso umo wangaŵira mubwezi winu.
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Zina la Chiuta mu Malemba Ghachihebere
Chifukwa wuli Baibolo la Mang’anamuliro gha Charu Chiphya likulemba mazgu ghakuti “Yehova” apo mabaibolo ghanandi ghali kuwuskamo zina la Chiuta?


text:
MUTU 16
Sankhani Kusopa Chiuta
1, 2. Kumbi tikhumbika kujifumba fumbu nili, nanga ntchifukwa wuli kuchita viyo nkhwakukhumbika?
KUSAMBIRA Bayibolu kwakuwovyani kuziŵa kuti ŵanthu anandi wo akamba kuti asopa Chiuta, asambiza ndipuso achita vinthu vo Chiuta watinkhana navu. (2 Ŵakorinte 6:17) Ndichu chifukwa chaki Yehova watitilamula kuti tituwemu mu “Babiloni Mukulu” yo wamiya visopa vosi vaboza. (Chivumbuzi 18:2, 4) Kumbi imwi muchitengenji? Weyosi wangasankha yija vo wangachita. Mwaviyo, tikhumbika kujifumba kuti, ‘Kumbi ndikhumba kusopa Chiuta mu nthowa yo iyu wakhumba pamwenga ndilutirizengi kumusopa nge mo ndachitiyanga kali?’
2 Asani mukutuwamu kali muchisopa chaboza, mukuchita umampha. Kweni pangaŵa miyambu ndipuso vinthu vinyaki va chisopa chaboza vo imwi pasi pa mtima muziŵa kuti mweche kuchitaku. Tiyeni tikambisani vinyaki mwa vinthu venivi ndipuso tiwoni chifukwa cho tikhumbikiya kuviwona nge mo Yehova wativiwone.
KUSOPA VIKOZGU KWENISO KUKONDWESA ŴANTHU AKUFWA
3. (a) Ntchifukwa wuli anyaki angawona kuti nkhwakusuza kuleka kugwirisiya ntchitu vikozgu pakusopa? (b) Kumbi Bayibolu likambanji pa nkhani yakugwirisiya ntchitu vikozgu pakusopa Chiuta?
3 Ŵanthu anyaki aja achigwirisiya ntchitu vikozgu pakusopa Chiuta kwa vyaka vinandi. Asani ndivu namwi muchita, mungawona nge kuti nkhunanga kusopa Chiuta kwambula kugwirisiya ntchitu vinthu venivi. Kumbukani kuti Yehova ndiyu watitikambiya mo tingamusope. Bayibolu lititikambiya kuti Yehova wakhumba cha kuti tigwirisiyengi ntchitu vikozgu pakusopa.
4. (a) Ntchifukwa wuli tikhumbika cha kukondwesa ŵanthu wo akufwa? (b) Ntchifukwa wuli Yehova wangukambiya ŵanthu ŵaki kuti angayesanga cha kulongoro ndi ŵanthu wo akufwa?
4 Ŵanthu anyaki amala nyengu kweniso nthazi zawu kuti akondwesi abali ŵawu wo akufwa. Yiwu awonesesa kuti miwunda ya abali ŵawu atiyipeyere. Ŵanthu ŵenaŵa, aŵanaŵana kuti asani achita venivi mizimu ya abali ŵawu yikondwengi kweniso yiŵapwetekengi cha. Anyaki asopa ŵanthu wo akufwa. Chinanga kuti yiwu achita viyo, kweni tiziŵa kuti ŵanthu wo akufwa angatiwovya cha pamwenga kutipweteka, yiwu aluta kumalu nganyaki cha. Kukamba unenesa, kuyesa kukambisana ndi ŵanthu akufwa nkhwakofya chifukwa ndiwu cha wo aŵereŵeta kweni ndi viŵanda. Ndichu chifukwa chaki Yehova wangulamula Ayisraele kuti angayesanga cha kukambisana ndi ŵanthu akufwa pamwenga kuchita vinthu vevosi vakukwasana ndi viŵanda.
5. Ntchinthu wuli cho chingakuwovyani kuti muleki kugwirisiya ntchitu vikozgu pakusopa Chiuta pamwenga kuti muleki kukondwesa ŵanthu wo akufwa?
5 Ntchinthu wuli cho chingakuwovyani kuti muleki kugwirisiya ntchitu vikozgu pakusopa Chiuta pamwenga kuti muleki kukondwesa ŵanthu wo akufwa? Mukhumbika kuŵerenganga Bayibolu ndipuso kuŵanaŵaniya mo Yehova wawone vinthu venivi. Iyu wativiwona kuti ndi “vinthu vaukazuzi” ndipu wativitinkha. (Marangu 27:15) Mupempherengi kwaku Yehova zuŵa lelosi kuti wakuwovyeni kuwona vinthu nge mo iyu wativiwone ndipuso kuti mumusopengi mu nthowa yo wakhumba. (Yesaya 55:9) Yehova wakuwovyeningi kuti muleki kuchita chechosi chakukwasana ndi kusopa kwaboza.
KUMBI TIKHUMBIKA KUKONDWERE KHIRISIMASI?
6. Ntchifukwa wuli ŵanthu angusankha kuti akondweriyengi kuwa kwaku Yesu pa 25 December?
6 Khirisimasi njimoza mwa maholidi ngakutchuka ukongwa pacharu chapasi. Asani ŵanthu akondwere Khirisimasi, aŵanaŵana kuti akondwere kuwa kwaku Yesu. Kweni unenesa ngwakuti, Khirisimasi yikwambiya ku chisopa chaboza. Buku linyaki likamba kuti ŵanthu anyaki ku Roma wo ŵenga Akhristu cha, akondweriyanga kuwa kwa lumwi pa 25 December. Alongozi a matchalitchi akhumbanga kuti ŵanthu ŵenaŵa aje Akhristu. Mwaviyo, chinanga kuti Yesu wakuwa pa 25 December cha, yiwu angwamba kukondwere kuwa kwaku Yesu pa zuŵa lenili kuti akopi ŵanthu wo ŵenga Akhristu cha. (Luka 2:8-12) Akusambira aku Yesu akondweriyanga cha Khirisimasi. Buku linyaki likamba kuti pati pajumpha vyaka 200 kutuliya po Yesu wanguwiya, pacharu “pengavi munthu yo waziŵanga zuŵa leneku lo iyu wanguwiya, ndipu mbanthu amanavi wo aliŵanaŵaniyanga.” (Sacred Origins of Profound Things) Ŵanthu angwamba kukondwere Khirisimasi pati pajumpha vyaka vinandi kutuliya pa nyengu yo Yesu wenga pacharu chapasi.
7. Ntchifukwa wuli Akhristu aunenesa akondwere cha Khirisimasi?
7 Ŵanthu anandi aziŵa kuti mbakhristu cha wo akwambisa Khirisimasi kweniso vo vichitika pa Khirisimasi nge maphwandu ndipuso kupasana mphasu. Mwakuyeruziyapu, nyengu yinyaki ku England ndipuso vigaŵa vinyaki va ku America, kukondwere Khirisimasi kwenga kwakukanizika chifukwa chakuti wo angwambisa ŵenga Akhristu cha. Weyosi yo wakondweriyanga Khirisimasi walangikanga. Pati pajumpha nyengu, ŵanthu angwamba so kukondwere Khirisimasi. Ntchifukwa wuli Akhristu aunenesa akondwere cha Khirisimasi? Chifukwa chakuti akhumba kukondwesa Chiuta pa vosi vo achita.
KUMBI TIKHUMBIKA KUKONDWERE ZUŴA LAKUWIYA?
8, 9. Ntchifukwa wuli Akhristu a mu nyengu ya akutumika akondweriyanga cha zuŵa lakuwiya?
8 Ŵanthu anandi atanja kukondwere zuŵa lo akuwiya. Kumbi Akhristu atenere kukondwere zuŵa lakuwiya? M’Bayibolu mwe nkhani za ŵanthu anyaki wo akondweriyanga mazuŵa ngo anguwiya kweni yiwu asopanga Yehova cha. (Chiyambo 40:20; Marko 6:21) Ŵanthu achitanga venivi kuti atumbiki achiuta aboza. Ndichu chifukwa chaki Akhristu a mu nyengu ya akutumika “awonanga kuti kukondwere zuŵa lakuwiya wenga mwambu wakutuliya ku chisopa chaboza.”
9 Aroma ndi Agiriki agomezanga kuti pa nyengu yo munthu wabalika pajanga mzimu wo walindiziyanga kuwa kwaki ndipu mzimu wenuwu wavikiliyanga munthu yo pa umoyu waki wosi. Buku linyaki likamba kuti: “Mzimu wo wakoliyananga ndi chiuta yo wakuwa pa zuŵa lo munthu yo wanguwiya.”
10. Ntchifukwa wuli mazuŵa nganu Akhristu atenere cha kukondwere zuŵa lakuwiya?
10 Kumbi muŵanaŵana kuti Yehova wazomereza kuti tikondweriyengi maphwandu ngo ngakutuliya ku chisopa chaboza? (Yesaya 65:11, 12) Awa. Ndichu chifukwa chaki tichitaku cha maphwandu pamwenga maholidi ngenanga.
KUMBI PE SUZU LELOSI KUKONDWERE MAHOLIDI?
11. Ntchifukwa wuli ŵanthu anyaki akondwere maholidi? Ntchinthu wuli cho mutenere kuchiwona kuti ntchakukhumbika ukongwa kwaku imwi?
11 Chinanga kuti ŵanthu anyaki aziŵa kuti mbakhristu cha wo akwambisa Khirisimasi ndipuso maholidi nganyaki kweni atingakondwere mbwenu. Yiwu awona kuti nyengu ya maholidi ndiyu nyengu yamampha yakucheze ndi ŵanthu a mubanja lawu. Kumbi namwi muwona viyo? Kucheza ndi ŵanthu a mubanja linu nkhunanga cha. Yehova ndiyu wakwambisa banja ndipu wapenja kuti tikondwengi ndi a mubanja lidu. (Ŵaefesu 3:14, 15) Chinanga kuti ve viyo, tikhumbika kuwona kuti ubwezi widu ndi Yehova ndiwu wakukhumbika ukongwa kuphara kukondwesa abali ŵidu mwakuchita maphwandu ngo ngakutuliya ku chisopa chaboza. Ndichu chifukwa chaki wakutumika Paulo wangukamba kuti: “Lutirizani kusimikiziya kuti chakuzomerezeka kwa Ambuya ndi nichi.”
12. Ntchifukwa wuli Yehova wazomereza cha maphwandu nganyaki?
12 Ŵanthu anandi aŵanaŵana kuti palivi suzu lelosi kukondwere maholidi chinanga ngatuliyi ku chisopa chaboza. Yehova wawona viyo cha. Iyu wazomereza cha kuti tikondweriyengi maholidi ngo ngatuliya ku chisopa chaboza pamwenga ngo ngatumbika ŵanthu pamwenga charu. Mwakuyeruziyapu, Aegipiti achitanga maphwandu nganandi pakutumbika achiuta ŵawu. Ayisraele ŵati atuwa ku Egipiti, anguchita phwandu linyaki lo lachitikanga ku Egipiti ndipu angulidana kuti “phwandu laku Yehova.” Yehova wanguŵalanga chifukwa chakuchita venivi. (Chituwa 32:2-10) Nge mo mchimi Yesaya wakukambiya, tikhumbika cha “kuko chinthu chechosi chaukazuzi!”
MUCHITENGI VINTHU MWAULEMU
13. Kumbi ndi mafumbu nanga ngo mungajifumba asani mwaleka kukondwere maholidi?
13 Asani mwaleka kukondwere maholidi mungajifumba mafumbu nganandi. Mwakuyeruziyapu, mungajifumba kuti: Kumbi ndingamukanji asani anyangu a ku ntchitu atindifumba chifukwa cho ndileke kukondwere Khirisimasi? Kumbi ndingachitanji asani munthu munyaki wandipasa mphasu ya Khirisimasi? Ndingachita wuli asani munthu yo ndikutolana nayu wakhumba kuti ndikondwere holidi? Kumbi ndingaŵawovya wuli ŵana ŵangu kuti aleki kudandawula chifukwa chakuleka kukondwere holidi pamwenga kukondwere zuŵa lawu lakuwiya?
14, 15. Kumbi mungachita wuli asani munthu munyaki watikukambiyani kuti ‘vamampha vosi’ pa nyengu ya holidi pamwenga watikupasani mphasu?
14 Mukhumbika kuŵanaŵana mwazeru kuti muziŵi vo mungakamba kweniso kuchita. Mwakuyeruziyapu, asani ŵanthu atikukambiyani kuti ‘vamampha vosi’ pa nyengu ya holidi, mukhumbika cha kuleka kuŵamuka. Mungaŵakambiya ŵaka kuti, “Ndawonga.” Kweni asani mwawona kuti munthu munyaki wakhumba kuziŵa vinandi, mungamukonkhose chifukwa cho muleke kuchitiya phwandu lo. Nyengu zosi mukhumbika kuŵakonkhose mwaulemu kweniso mwazeru kuti muleki kuŵaguŵisa. Bayibolu likamba kuti: “Nyengu zosi mazu nginu ngajengi ngakukondwesa, ngakunowa nge kuti mwadaku muche, kuti muziŵi mo mungamukiya munthu weyosi.” (Ŵakolose 4:6) Panyaki mungaŵakambiya kuti mutanja kucheza ndi ŵanthu ndipuso kupereka mphasu kweni muchita viyo chifukwa cha maholidi cha.
15 Kumbi mukhumbika kuchitanji asani munthu watikupasani mphasu? Bayibolu le ndi marangu ngosi cha pa nkhani iyi, kweni likamba kuti tikhumbika cha kuchita vinthu vo vingachitisa kuti tijimbengi mulandu. (1 Timote 1:18, 19) Panyaki munthu yo waziŵa cha kuti mukondwere cha maholidi. Nyengu zinyaki munthu wangakamba kuti, “Ndiziŵa kuti mukondwere cha maholidi kweni ndikhumba ŵaka kukupasani mphasu.” Mosi mo vingaŵiya, mungasankha kulonde mphasu yo pamwenga kukana. Mutenere kuwonesesa kuti vo mwasankha vingachitisanga kuti mujimbengi mulandu cha. Tikhumbika cha kuchita chechosi cho chingatimbanyiza ubwezi widu ndi Yehova.
VO MUNGACHITA NDI ŴANTHU A MUBANJA LINU
16. Kumbi mungachita wuli asani ŵanthu a mubanja linu akhumba kukondwere holidi?
16 Kumbi mungachita wuli asani ŵanthu a mubanja linu akhumba kukondwere holidi? Mukhumbika cha kulimbana nawu. Mukumbukengi kuti nawu ŵe ndi wanangwa wakusankha vo akhumba kuchita. Muchitengi vinthu mwaulemu ndipuso mutumbikengi vo asankha. Asani muchitengi viyo, nawu atumbikengi vo imwi musankha. (Ŵerengani Mateyu 7:12.) Nanga mungachita wuli asani ŵanthu a mubanja linu akhumba kuti mukaje nawu limoza pa nyengu yakukondwere holidi? Mwechendasankhi vo mungachita, pempherani kwaku Yehova kuti wakuwovyeni kusankha umampha. Ŵanaŵaniyani nkhani yo ndipu fufuzani vo mungachita. Kumbukani kuti nyengu zosi mukhumbika kukondwesa Yehova.
17. Kumbi mungachita wuli kuti muwovyi ŵana ŵinu kuti aleki kukhumbira asani anyawu akondwere maholidi?
17 Kumbi mungachita wuli kuti muwovyi ŵana ŵinu asani anyawu akondwere maholidi? Mukhumbika kuŵachitiyanga vinthu vo vingachitisa kuti akondwengi. Mutenere kuchita venivi kaŵikaŵi. Muŵapasengi so mphasu ndipu mphasu yamampha ukongwa yo mungaŵapasa, nkhucheza nawu ndipuso kuŵayanja.
MUSOPENGI CHIUTA MWAUNENESA
18. Ntchifukwa wuli tikhumbika kuwungana?
18 Kuti tikondwesi Yehova, tikhumbika kutuwa muchisopa chaboza ndipuso kuleka kuchitaku miyambu ndi maholidi ngo ngakutuliya ku chisopa chaboza. Tikhumbika so kusopa Chiuta mwaunenesa. Kumbi tingachita wuli venivi? Chakwamba, titenere kuwungana nyengu zosi. (Ŵerengani Ŵahebere 10:24, 25.) Maunganu ngakukhumbika ukongwa pakusopa kwaunenesa. (Sumu 22:22; 122:1) Asani te pa maunganu tichisana.
19. Ntchifukwa wuli mukhumbika kukambiyaku ŵanthu anyaki vinthu vo mwasambira m’Bayibolu?
19 Chinthu chinyaki cho tingachita kuti tilongo kuti tasankha kusopa Chiuta mwaunenesa, nkhukambiyaku ŵanthu anyaki vinthu vo tasambira m’Bayibolu. Ŵanthu anandi akondwa cha chifukwa cha vinthu viheni vo vichitika pacharu chapasi. (Ezekiele 9:4) Panyaki muziŵa ŵanthu anyaki wo akondwa cha. Akambiyeni vinthu vamampha vo vichitikengi kunthazi. Asani musanirikengi pa maunganu ngachikhristu kweniso mukambiyengeku anyinu vinthu vo Bayibolu likamba, mukhumbirengi cha kuwere ku chisopa chaboza kweniso kuchitaku miyambu yaki. Mukondwengi ukongwa ndipu Yehova wakutumbikeningi chifukwa chakuti mwasankha kumusopa mu nthowa yo iyu wazomereza.


text:
Ŵakaboni ŵa Yehova Ŵakuzenga Kulikose pa Charu Chapasi
Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakulemba mapulani, kuzenga, na kunozga malo ghakusoperapo na maofesi pa charu chose. Ŵanthu ŵakujipeleka ŵakuzenga mwakukolerana nangauli ŵakupambana chiyowoyero kweniso mtundu. Wonani umo ŵakuchitira.
Manyani Vinandi
MBANJANI ŴAKUCHITA KHUMBO LA YEHOVA MAZUŴA GHANO?
Chifukwa Wuli Tikuzenga Nyumba za Ufumu, Ndipo Tikuzenga Wuli?
Chifukwa wuli malo agho tikusoperapo ghakuchemeka Nyumba ya Ufumu? Manyani umo malo agha ghakovwilira mipingo.


text:
CHIGAŴA 3
Kumbi Umoyu Wenga Wuli mu Paradayisu?
Yehova wangupaska Adamu ndi Eva vinthu vinandi vamampha. Chiyambo 1:28
Munthukazi wakwamba yo Yehova wangulenga wenga Eva, ndipu wangumupereka kwaku Adamu kuti waje muwolu waki.—Chiyambo 2:21, 22.
Yehova wanguŵalenga ndi liŵavu lakufikapu ndipuso maŵanaŵanu ngambula ubudi wewosi.
Muzi wawu wenga Paradayisu wo wenga munda wa Edene. Malu ngo ngenga ngakutowa ukongwa, ndipu ngenga ndi msinji, vimiti va vipasu ndipuso nyama.
Yehova wakambanga nawu, ndipuso waŵasambizanga. Asani angumuvwiya, atingi ajengi ndi umoyu wamuyaya mu Paradayisu pacharu chapasi.
Chiuta wanguŵakambiya kuti angaryanga cha vipasu va muchimiti chimoza. Chiyambo 2:16, 17
Yehova wangulongo Adamu ndi Eva chimiti chimoza cha vipasu cho chenga mu munda wa Edene ndipu wanguŵakambiya kuti asani aryengi vipasu vaki afwengi.
Yumoza mwa angelu wangugarukiya Chiuta. Mungelu muheni mwenuyu ndi Satana Diabolo.
Satana wakhumbanga cha kuti Adamu ndi Eva avwiyengi Yehova. Mwaviyo, iyu wangugwiriskiya nchitu njoka kukambiya Eva kuti wafwengi cha asani wangarya chipasu kutuliya muchimiti cho, kweni wayananengi ndi Chiuta. Kweni ili lenga boza.—Chiyambo 3:1-5.


text:
Kumbi Ndiyani yo Wakwambisa Gulu la Akaboni aku Yehova?
Gulu la Akaboni aku Yehova lo muwona mazuŵa nganu, lingwamba kukumaliya kwa vyaka va m’ma 1800. Pa nyengu iyi, kagulu ka Akusambira Bayibolo, wo ajanga kufupi ndi ku Pittsburgh, Pennsylvania, m’charu cha United States angwamba kufufuza fundu za Bayibolo mwaphamphu. Yiwu ayeruzgiyanga vo matchalitchi ngasambizanga ndi vo Bayibolo likamba. Angwamba kupharazga vo asambiranga mwakugwiriskiya nchitu mabuku, manyuzipepala kweniso Chigongwi cha Alinda—Chakupharazga Ufumu Waku Yehova.
Pa gulu la akusambira Bayibolo ŵenaŵa, penga Charles Taze Russell. Chinanga kuti Russell ndiyu walongozganga pa nchitu yakusambiza ŵanthu Bayibolo ndipuso ndiyu wenga wakwamba kulemba Chigongwi cha Alinda, kweni ndiyu cha wangwambisa mpingu wasonu wa Akaboni aku Yehova. Chilatu chaku Russell ndipuso Akusambira Bayibolo anyaki, chenga chakuti alutiski panthazi vo Yesu Khristu wasambizanga ndipuso kulondo vo mpingu wachikhristu wa m’nyengu ya akutumika wachitanga. Isi tiwona kuti Yesu ndiyu wakwambisa gulu lidu chifukwa chakuti iyu ndiyu wakwambisa Chikhristu.—Ŵakolose 1:18-20.


text:
Kumbi ndi Nunkhu ko Tingasaniya Kwamuka kwa Mafumbu ngo Ngatitisuzga pa Umoyu Widu?
Kumbi tingasaniya kwamuka . . .
mu sayansi?
mu zeru za ŵanthu?
m’Bayibolo?
WAKULEMBA BAYIBOLO MUNYAKI WANGUKAMBIYA CHIUTA KUTI:
“Ndipaskeni zeru . . . Mazu nginu mbuneneska.”—Sumu 119:144, 160, New World Translation.
Bayibolo limuka mafumbu nga ŵanthu anandi.
Kumbi namwi mungayanja kuja yumoza wa ŵanthu ŵenaŵa?
Webusayiti ya jw.org yingakuwovyani.
ŴERENGANI nkhani zo ze pa Intaneti
Vo Bayibolo limuka
Vo vingawovya mabanja
WONERIYANI mavidiyo nga nkhani za m’Bayibolo
Vo ŵana angasambira ndipuso sumu zawu
Ulongozgi wa ampupuka
KOPANI mabuku yanga
KUMBI NDI FUMBU NILI LO LITIKUSUZGANI UKONGWA PA MAFUMBU YANGA?
Nchifukwa wuli te ndi umoyu?
Kumbi Chiuta ndiyu wachitiska masuzgu ngo tikumana nangu?
Nchinthu wuli cho chichitika asani munthu wafwa?
Saniyani kwamuka kwa mafumbu yanga kutuliya m’Bayibolo pa jw.org.
(Lutani po palembeka kuti ZIMENE BAIBULO LIMAPHUNZITSA > KUYANKHA MAFUNSO A M’BAIBULO)


text:
CIPANJE CAKUSIMANIKWA M’MALOŴE GA MLUNGU | YEREMIYA 51-52
Maloŵe ga Yehofa Gakusakwanilicikwa Ndendende
Yehofa ŵasasile mkanipaŵe yakutendekwa yamsogolo
“Msyane mipamba”
“Acalume ŵamacili ŵa ku Babulo alesile kuputa ngondo”
Mbili ja Nabonidasi jikusati, “Asilikali ŵa Kolesi ŵajinjile mu msinda wa Babulo mwangasawusya.” Yeleyi yigopolela kuti nganalimbana ni jwalijose mwakamulana ni yaŵasasile jwakulocesya Yelemiya
“Babulo caciŵa mawunjili ga maganga [soni] masame mpaka kalakala”
Kutandila mu 539 B.C.E., ucimbicimbi wa Babulo watandite kunondipa. Alekisanda Jwamkulungwa jwakwete cakulinga cakuti Babulo uŵe msinda wekulungwa, nambo jwawile mwacitema. Cakundanda kwa Ciklistu, Ayuda ŵajinji ŵaliji ciŵela kweleko, yayatendekasisye kuti ndumetume Petulo ajawule ku Babulo. Nambo ca m’ma 400 C.E., msindawu waliji uli masame, soni mwapanandipanandi watandite kuliŵalicika munganisyo mwa ŵandu


text:
LIJIGANYO 21
Ana Beteli ni Cici?
Maloŵe gakuti Beteli gali gakutyocela ku Cihebeli gagakusagopolela kuti “Nyumba ja Mlungu.” (Genesis 28:17, 19) Maloŵega gali gakuŵajilwa ligongo Beteli gali malo gakola nyumba syataŵile ŵa Mboni sya Yehofa pacilambo cosope gagakusakamucisyaga kuti masengo gakulalicila galongolelegwe, soni gajendeje cenene. Likuga Lyakulongolela likusatumicila ku malikulu ku New York m’cilambo ca U.S.A, kweleko ni kwakusalolela masengo gagakutendekwa m’maofesi ga nyambi m’yilambo yakulekanganalekangana. Ŵakusatumicila m’maofesiga akusakolanjikwa liŵasa lya Beteli. Mpela mwalikusaŵela liŵasa, jemanjaji akusatamaga ni kamula masengo yimpepe, akusalila pampepe yakulya, soni kulijiganya Baibulo yalumo mwakamulana.—Masalimo 133:1.
Gali malo gapajika gele ŵandu ŵakwe ali mpela liŵasa lya ŵandu ŵakulipeleka. Pa nyumba sya Beteli syosope, pakusaŵa acalume ni acakongwe ŵa Ciklistu ŵakulipeleka kutenda lisosa lya Mlungu, soni kamucisya yindu ya Ucimwene ndaŵi syosope. (Matayo 6:33) Jemanjaji ngakusapocela malipilo, nambo akusiŵapaga malo gakugona, yakulya ni tumbiya twakuti twakamucisyeje kusumila yindu yine yakusosekwa pa umi wawo. Jwalijose pa Beteli akwete yakutenda, ŵane ya mu ofesi, kuteleka yakulya, kapena kulinganya m’cipinda cakulila yakulya. Ŵane akusatumicila kwakupanganyila mabuku, kusamalila nyumba syagona, kucapa ni kusita yakuwala, kulinganya yakonasika, kapena kutenda yine yakulekanganalekangana.
Malo gayakutendekwa yejinji yakamucisya masengo gakulalicila ya Ucimwene. Lisosa lyekulungwa lya Beteli lili kuwandisya usyesyene wa m’Baibulo kwa ŵandu ŵajinji. Mwambone, kabukuka ŵakalembile mwakulongolelegwa ni Likuga Lyakulongolela, ni ŵakatumisye pakompyuta kwa makuga ga ŵagopolela mabuku pacilambo cosope. Ŵakapanganyisye pa makina gakuwutuka mnope gagakusimanikwa m’nyumba syakulekanganalekangana sya Beteli, ni kukatumisya ku mipingo jakupunda 100,000. Pamasengo galigose gagakusapagwa pakulinganya mabuku, liŵasa lya Beteli likusakamucisya mnope pamasengo gakusosekwa mnope gakulalicila ngani syambone.—Maliko 13:10.
Ana ŵani ŵakusatumicila pa Beteli, soni akusasamalila catuli?
Ana masengo gakusosekwa gatuli gakusakamucisya ŵandu ŵa pa Beteli jilijose?


text:
MBILI JANGU
Nganindepela Kwajiganya Ŵane Ligongo Lyakuti Ndili Jwangapikana Soni Jwangaŵeceta
Nabatiswe mu 1941 ndili ngwete yaka 12. Pandaŵiji naliji mkanimbikanicisye cenene usyesyene wa m’Baibulo, nambo mu 1946 ni panawupikanicisye cenene. Ana yeleyi yatendekwe camtuli? Kwende nasalile mbili jangu.
MU CAKA ca 1910, acinangolo ŵangu ŵatyosile ku Georgia, mu upande wa Tbilisi ni kusamila ku Canada. Jemanjaji ŵatamaga m’kanyumba kamwana kakaliji mumgunda ciŵandika musi wa Pelly ku Saskatchewan, kungapilo lyuŵa kwa Canada. Une napagwile mu 1928, soni naliji jwamnandi pa ŵanace 6 ŵatwapali. Baba ŵangu ŵajasice kuli kusigele miyesi 6 kuti mbagwe, soni mama ŵajasice ndili ngwete caka cimo. Mkanijipite ndaŵi jelewu, mcemwali jwangu jwamkulungwa lina lyakwe Lucy jwajasice ali akwete yaka 17. Kaneko mjomba ŵangu lina lyawo Nick ŵanjigele pampepe ni ŵacibale ŵangu kuti akatusamalileje.
Ndili ngwete yaka yiŵili, lisiku line ŵamwiŵasa mwangu ŵambweni ndili mkuwuta mcila wa jimo mwa mbunda syatwalangaga. Ligongo lyakogopa kuti mbundajo tijimbulasye, jemanjajo ŵangumilile kuti ndece yinatendagayo, nambo nganindeka. Jemanjajo ŵaliji kunyuma kwangu soni nganimbikana kugumilako. Mwawupile, mbundajo nganijiwusyala. Nambo lisiku lyeleli ni lyaŵamanyilile ŵamwiŵasa mwanguwo kuti naliji jwangapikana soni jwangaŵeceta.
Mundu jwine juŵamanyiganaga ni liŵasa lwetu ŵasalile mjomba kuti anjawusye ku sukulu ja ŵanace ŵangapikana soni ŵangaŵeceta. M’yoyo, mjombawo ŵanjawisye ku sukulu jajaliji mu msinda wa Saskatoon, ku Saskatchewan. Sukuluji jaliji pa lutando lwa maawala gejinji kutyocela kwatwatamaga, m’yoyo najile kutama kukoko. Nambo natendaga woga mnope ligongo pandaŵiji naliji ndili ngwete yaka 5. Najawulaga kunyumba patuwugalile sukulu. Mkupita kwa ndaŵi nalijiganyisye ciŵeceto camakono soni nasangalalaga kung’anda ni ŵanace ŵane.
MUNALIJIGANYICISYE USYESYENE WA M’BAIBULO
Mu 1939, mcemwali jwangu juŵaliji jwaŵili kupagwa lina lyakwe Marion, ŵalombedwe ni Bill Danylchuck, ni ŵanjigele une ni mcemwali jwangu jwine lina lyakwe Frances kuti akatusamalileje. Jemanjaji ni ŵaŵatandite kulijiganya ni Ŵamboni sya Yehofa. Ndaŵi jilijose pambugalile sukulu, jemanjaji ŵatendaga yiliyose yakakombwele kuti anjiganyeje yindu yaŵalijiganyaga kutyocela m’Baibulo. Kuŵeceta mwangasisa, yaliji yakusawusya mnope kuŵecetana ni jemanjaji ligongo nganamanyililaga ciŵeceto camakono. Nambo ŵayiwonaga kuti nanonyelaga mnope yindu yausimu yiŵanjiganyaga. Nayiwonaga kuti jemanjaji ŵatendaga yindu mwakamulana ni yajikusasala Baibulo, yayandendekasisye kuti nakuyeje paŵajawulaga mu undumetume. Mkanijipite ndaŵi jelewu, natandite kusacilila kuti mbatiswe. M’yoyo pa September 5, 1941, Bill ŵambatisye mu cidilamu cegumbale ni mesi gatwatecile pa cisima. Mesigo galiji gakusisima mnope!
Mu 1946 panapite kunyumba panyuma pakuwugalila sukulu, twapite ku msongano uwatendecele ku Cleveland, mu msinda wa Ohio, m’cilambo ca United States. Palisiku lyandanda lya msonganowo, mwanja cemwali ŵalembelaga yayaŵecetedwaga pamsonganopo kuti mbinduleje nawo. Nambo palisiku lyaŵili, nasangalele mnope kumanyilila kuti pamsonganopo papali kakuga ka ŵandu ŵangapikana soni ŵangaŵeceta. Mlongo jwine ŵagopolelega m’ciŵeceto camakono. M’yoyo, nasangalele mnope ni msonganowo, soni napikanicisye cenene usyesyene wa m’Baibulo.
KWAJIGANYA ŴANE USYESYENE
Pandaŵi jeleji, ngondo jaŵili japacilambo cosope jaliji jili jigambile kumala soni ŵandu ŵajinji ŵasakaga kulosya kuti ali ŵakulupicika ku cilambo cawo. Nambo une panawusile ku msongano wula naliji jwakusimicisya kuŵa jwakulupicika kwa Yehofa. M’yoyo panapite ku sukulu nalesile kupeleka ucimbicimbi ku mbendela soni kwimba nyimbo jafuko. NaIesilesoni kusangalalila yindimba soni kwawula ku calici ni ŵanace ŵane. Ŵakwiganya pa sukulujo nganasangalala ni yeleyi mwamti ŵalinjilelinjile kunjogoya soni kusalila yaunami kuti njenje nganisyo syangu. Acimjangu ŵanalijiganyaga nawo ŵasimongaga ni yayatendekwagayi, m’yoyo yambele upile wakuti nalalicileje. Mkupita kwandaŵi, acimjangu ŵane mpela Larry Androsoff, Norman Dittrick, soni Emil Schneider ŵaŵele Ŵamboni sya Yehofa soni akwendelecelape kumtumicila Yehofa mwakulupicika.
Panjawile ku misinda jine, ndaŵi syosope nalingagalingaga kuti nalalicile ŵandu ŵangapikana soni ŵangaŵeceta. Mwambone, ku Montreal namlalicile mundu jwine jwangapikana soni jwangaŵeceta lina lyakwe Eddie Taeger, junasimene najo ku malo gaŵasimanaga ŵandu ŵangapikana soni ŵangaŵeceta. Mundujo jwalijisoni m’likuga lya ŵandu ŵaŵatandisyaga mjojo. Jwalakwe aŵele ali mu mpingo wa ciŵeceto ca makono ku Laval, mu upande wa Quebec mpaka paŵawile caka cimasile. Nasimenesoni ni mnyamata jwine lina lyakwe Juan Ardanez juŵatesile yindu mpela Abeleya. Jwalakwe ŵawungunyaga mnope pakusaka kusimicisya kuti yaŵalijiganyagayo yaliji usyesyene wakutyocela m’Baibulo. (Mase. 17:10, 11) Jwalakwe ŵaŵelesoni Jwamboni sya Yehofa soni ŵatumicile mwakulupicika mpela jwamkulungwa jwa mumpingo ku Ottawa, mu upande wa Ontario mpaka paŵajasice.
Mu 1950, nasamile mu msinda wa Vancouver. Atamose kuti ngusanonyela kwalalicila ŵandu ŵangapikana soni ŵangaŵeceta, nambo ngasindiŵalila yayatendekwe ni jwamkongwe jwine jwanamlalicile lina lyakwe Chris Spicer junasimene najo mu msewu. Jwalakwe ŵakundile kuti apoceleje magasini mwesi uliwose, soni ŵambendile kuti cingawonegane ni ŵamkwakwe lina lyakwe Gary. M’yoyo, najawile kumangwakwe, ni twatagulilene kwa ndaŵi jelewu mwakutenda kulembelana pa cipepala. Kutyocela ndaŵi jeleji nganituwoneganasoni mpakana patwasimene pa msongano waupande wawatendecele ku Toronto, mu upande wa Ontario yili yimasile yaka yamnono. Nasimonjile mnope ndili mkupegwa moni ni jemanjaji palikuga lya ŵandu. Palisikuli, Gary ŵabatiswaga. Cakutendekwa celeci cangumbwisye kusosekwa kwakwendelecela kulalicila ligongo ngatukusamanyilila naga mundu jwatumlalicile caciŵa Jwamboni sya Yehofa.
Kaneko, nawujile ku Saskatoon. Kweleko nasimene ni jwamkongwe jwine juŵasalile kuti najiganyeje Baibulo ŵanace ŵakwe ŵacakongwe ŵaŵaliji ŵamaŵila. Mena gawo galiji Jean ni Joan Rothenberger, soni ŵaliji ŵangapikana soni ŵangaŵeceta. Jemanjaji ŵalijiganyaga pa sukulu janalijiganyisye jila. Mkanipapite ndaŵi, asikanaŵa ŵatandite kwasalila acimjawo ŵa mkalasi yiŵalijiganyagayo. Yakuyicisya yakwe, asikana msano ŵa mkalasi mwawo ŵaŵele Ŵamboni sya Yehofa. Jumo mwa asikanaŵa ŵaliji Eunice Colin. Naliji ndili simene najo kala Eunice ku sukulu panaliji mu kalasi jakumalisya. Pandaŵi jelejo, jwalakwe ŵambele switi ni ŵasalile kuti mbe mjakwe. Mkupita kwa ndaŵi une ni Eunice twalombene.
Mamagwe Eunice paŵamanyilile kuti jwalakwe atandite kulijiganya Baibulo, ŵamsalile jwakulolela sukulujo kuti amlekasye kulijiganyako. Jwakulolelajo ŵayikene pakumjigalila mabuku gakwe. Nambope, Eunice ŵasimicisye kwendelecela kuŵa jwakulupicika kwa Yehofa. Jwalakwe paŵasakaga kubatiswa, acinangologwe ŵamsalile kuti, “Naga mkuŵa Jwamboni sya Yehofa, cimtyoce panyumba petu pano!” Jwalakwe ŵatyosile pamlangopo ali akwete yaka 17, ni ŵajile kutama ni liŵasa line lya Mboni. Ŵajendelecele kulijiganya kaneko ŵabatiswe. Mu 1960 patwalombanaga, acinangolo ŵakwe nganayika ku cindimba cetu ca ulombela. Nambope yaka payamalaga, acinangologwewo ŵatandite kutucimbicisya mnope ligongo lya yikulupi yetu soni mwatwalelelaga ŵanace ŵetu.
YEHOFA ASAMALILE MNOPE
Mpela acinangolo ŵangapikana soni ŵangaŵeceta, yaliji yakusawusya kwalela ŵanace ŵetu ŵacalume ŵakwana 7 ŵaŵaliji ŵakupikana soni kuŵeceta. Nambo twalolecesye kuti alijiganyisye ciŵeceto camakono kuti tukomboleje kuŵecetana nawo cenene soni kwajiganya usyesyene. Abale ni alongo ŵetu ŵa mumpingo ŵatukamucisye mnope. Mwambone, nangolo jwine ŵatulembele kacikalata kakutusalila kuti mwanace jwetu jwine aŵeceteje maloŵe gakusakala m’Nyumba ja Ucimwene. Twakombwele kumkamucisya mwanacejo ndaŵi jijojo. Ŵanace ŵetu mcece mena gawo, James, Jerry, Nicholas, soni Steven, akutumicila Yehofa mwakulupicika yalumo ni maŵasa gawo. Wosopeŵa akutumicilasoni mpela acakulungwa ŵa mumpingo. Konjecesya pelepa, Nicholas ni ŵamkwakwe, Deborah, akusakamucisya masengo gagopolela ciŵeceto ca makono pa ofesi ja nyambi ku Britain. Nambosoni Steven ni ŵamkwakwe, Shannan, akukamucisya kugopolela ciŵeceto ca makono ku ofesi ja nyambi ku United States.
Aciŵanangu James, Jerry, soni Steven yalumo ni aciŵamkwawo akamucisya pa masengo gakulalicila mu ciŵeceto ca makono m’matala gakulekanganalekangana
Kuli kusigele mwesi umo kuti tukwanisye yaka 40 cilombanile, Eunice ŵawile ni ulwele wa kansa. Ndaŵi josope jaŵalwalaga, jwalakwe ŵatendaga yindu mwamtawu. Cikulupi cakwe cakuti ŵawe cacijimuka camkamucisye kuti aŵe jwakulimba. Ngwembeceya mwalung’wanu lisiku lyele tinjiwonegana najosoni.
Mu February 2012, nagwile ni nawulele ciwunu. Pelepa nayiweni kuti cipasosekwe kuti mundu jwine angamucisyeje. M’yoyo, najile kutama ni jumo mwa ŵanace ŵangu ŵala. Apano tuli mumpingo wa ciŵeceto ca makono ca Calgary, kwangwendelecela kutumicila mpela jwamkulungwa jwa mumpingo. Keleka kali kandanda kuŵa mumpingo wa ciŵeceto camakono. Agambe ganisya, kutandila m’caka ca 1946 mbele ndili mu mpingo wa Cisungu! Ana kwa yaka yosopeyi yikombolece camtuli kuti mbe paunasi wakulimba ni Yehofa? Jwalakwe ni jwangamucisye. Soni atesile yindu mwakamulana ni cilanga cakwe cakuti cacakamucisya ŵanace ŵamasije. (Sal. 10:14) Ngusinayamicila wosope ŵaŵele mkungamucisya pa yaka yosopeyi, mwakulembela tukalata, kulijiganya ciŵeceto ca makono, soni kugopolela pa misongano kuti mbinduleje nawo.
Kusala yisyene, ndaŵi sine natengukaga mnope ligongo lyangapikana yayaŵecetedwaga soni nalipikanaga kuti pangali jwampaka akombole kwanilisya yakusoŵa ya ŵandu ŵangapikana soni ŵangaŵeceta. Nambo, cacangamucisyaga mnope caliji kuganicisya maloŵe gaŵasasile Petulo kwa Yesu kuti, “Ambuje, mpaka tujawulesoni kwaceni? Pakuŵa ŵalakwe akwete maloŵe gakupeleka umi wangamala.” (Yoh. 6:66-68) Mpela abale ni alongo ŵajinji ŵangapikana soni ŵangaŵeceta ŵatemi mu usyesyene kwa ndaŵi jelewu, nalijiganyisye kuŵa jwakuwusimana mtima. Nalijiganyisyesoni kumkulupilila Yehofa soni likuga lyakwe, soni yeleyi yindendekasisye kuti mbate majali gamajinji! Apano pana yakulya yausimu yejinji m’ciŵeceto cangu camakono, soni ngusasangalala kutenda misongano jampingo soni jekulungwakulungwa mu ciŵeceto camakono ca ku America. Kusala yisyene mbele jwakusangalala soni mbocele majali gamajinji pandaŵi josope jambele ndili kumtumicila Yehofa, Mlungu jwetu jwamkulungwa.


text:
Ana Mpaka Tulosye Catuli Kuti Tukusamnonyela Yehofa?
“Tukusalosya cinonyelo, ligongo jwalakwe ni juŵatandite kutunonyela.”—1 YOH. 4:19.
NYIMBO: 56, 138
LITALA lyambone mnope lyampaka mtati ŵajiganyile ŵanace ŵakwe lili kupitila m’cisyasyo cakwe. Ndumetume Yohane ŵalembile kuti “tukusalosya cinonyelo, ligongo [Mlungu] ni juŵatandite kutunonyela.” (1 Yoh. 4:19) Yehofa ŵatupele cisyasyo cambone mnope ca cinonyelo campaka citukamucisye kuti tumnonyelejesoni.
1, 2. Mwakamulana ni yaŵalembile ndumetume Yohane, ana Mlungu ŵatupele cisyasyo catuli pangani ja cinonyelo?
2 Ana Mlungu ‘ŵatandite kutunonyela’ m’matala gapi? Ndumetume Paulo ŵatite, “Mlungu akulosya cinonyelo cakwe kwetuwe, mwati patwaliji ŵakulemwa, Klistu ŵatuwilile.” (Alo. 5:8) Yehofa ŵalosisye kuti akusiŵanonyela mnope ŵandu paŵalinganyisye mbopesi ja Mwanagwe kuti ŵawombole ŵandu ŵakulupicika. Mtuka wapenaniwu wakombolekasisye kuti tum’ŵandicileje Mlungu, soni kulosya kuti tukusamnonyela. Jwalakwe ŵatupele cisyasyo cambone cakuti tunonyelaneje mwakuŵa ŵangalinonyela soni ŵakoloŵa makono.
3, 4. Ana mpaka tulosye catuli kuti tukusamnonyela Mlungu?
3 Cinonyelo cili ndamo jekulungwa mnope ja Yehofa. Ni ligongo lyakwe Yesu ŵasasile kuti lilamusi lyekulungwa mnope lya Mlungu lili lyakuti, “Mumnonyeleje Yehofa Mlungu jwenu ni mtima wenu wosope, umi wenu wosope, nganisyo syenu syosope ni macili genu gosope.” (Maliko 12:30) Maloŵe ga Yesuga gakutukamucisya kumanyilila kuti tukusosekwa kumnonyela Yehofa kutyocela mumtima mwetu candanda. Yehofa yikusamsakalisya naga ngatukusamnonyela ni mtima wetu wosope. Nambope, Yesu ŵasasilesoni kuti tukusosekwa kumnonyela Mlungu ni umi wetu wosope, nganisyo syetu syosope soni macili getu gosope. Yeleyi yikulosya kuti kumnonyela yisyene Mlungu kukusapwatika yejinji ngaŵape kwamba kulipikana mumtima kuti ngusamnonyela Mlungu. Tukusosekwasoni kumnonyela Mlungu ni “nganisyo syetu syosope” soni “macili getu gosope.” Yeleyi yigopolela kuti yatukusaganisya soni yatukusatenda yilosyeje kuti tukusamnonyela Yehofa.
4 Ana mpaka tulosye catuli kuti tukusanonyela yisyene Atati ŵetu ŵakwinani? Tukusosekwa kwaŵika pamalo gandanda pa umi wetu. Mu ngani jipite jila twalijiganyisye matala gakwana mcece gakulosya kuti Yehofa akusiŵanonyela mnope ŵanace ŵakwe. Kwende sambano tulole yampaka tutende kuti tulosyeje kuti tukusamnonyela mnope Yehofa.
AYAMICILEJE YINDU YAKUSIŴAPA YEHOFA
5. Ana mpaka tulosye catuli kuti tukusayamicila yosope yakusatutendela Yehofa?
5 Ana akusatenda cici papocele mtuka? Mwangakayicila akusatenda kanekakwe kakulosya kuyamicila. Konjecesya pelepa, ngakusawujigala mtukawo mpela cindu cangali mate nambo akusawukamulicisya masengo mwakuŵajilwa. Ndumetume Yohane ŵalembile kuti, “Mtuka wuliwose wambone soni wamlama ukusatyocela kwinani, pakuti ukusatuluka kutyocela kwa Atati ŵa yakumulicila yakwinani, soni ŵalakwe ŵangacenga mpela ciwulili.” (Yak. 1:17) Yehofa akusatupa yosope yatukusasosecela kuti tuŵe cijumi soni kuti tusangalaleje. Ana yeleyi ngayikututendekasya kusacilila kumnonyela mnope Yehofajo?
6. Ana Ayisalayeli ŵasosekwaga kutenda cici kuti Yehofa ajendelecele kwajaliwa?
6 Kwa yaka yejinji, Yehofa ŵanonyelaga mnope Ayisalayeli, soni ŵajaliwaga mwakucilu ni mwausimu. (Deut. 4:7, 8) Yehofa ŵanonyelaga jemanjaji ligongo lyakuti ŵapikanilaga Malamusi gakwe kupwatikapo lilamusi lyakuti ampeje Yehofajo “yisogosi yandanda kwiwula yambone mnope” ya m’cilambomo. (Eks. 23:19) Kutenda yeleyi, kwalosisye kuti Ayisalayeliwo ŵayamicilaga mnope cinonyelo soni majali gaŵapele Yehofa.
7. Ana mpaka tukamulicisye masengo catuli “yindu yamtengo wapenani” yatukwete pakulosya cinonyelo cetu kwa Yehofa?
7 Wuli pakwamba m’weji? Atamose kuti moŵa agano ngatukusasosekwa kupeleka mbopesi, nambope tukusosekwa kulosya kuti tukusamnonyela Mlungu mwakumpa “yindu yamtengo wapenani” yatukwete. (Miy. 3:9) Ana mpaka tutende yeleyi catuli? Mpaka tukamulicisye masengo yindu yetu yakucilu pakamucisya masengo ga Ucimwene, cinga kwatukusatama kapena gapacilambo cosope. Cinga tukwete yindu yamnono kapena yejinji, wosopewe mpaka tukombolece kamulicisya masengo yatukweteyo pakulosya kuti tukusamnonyela Yehofa. (2 Akoli. 8:12) Nambope, panasoni yindu yine yampaka tutende pakulosya kuti tukusamnonyela Yehofa.
8, 9. Ana kulupilila yilanga ya Yehofa kukusakamulana catuli ni kumnonyela? Asale cisyasyo.
8 Yesu ŵasalile ŵakumkuya ŵakwe kuti akalagaga nganisyo pangani ja yakulya soni yakuwala. Mmalo mwakwe ŵalimbikasisye kuti asosesoseje Ucimwene wa Mlungu candanda. Jwalakwe ŵasasile kuti Atati akusamanyilila yindu yatukusosecela. (Mat. 6:31-33) Kulupilila kwetu cilanga celeci kukusalosya mwatukusamnonyelela Yehofa ligongo cikulupi ni cinonyelo yikusajendela yalumo. Ngaŵa mkomboleka kumnonyela mundu jwangamkulupilila. (Sal. 143:8) M’yoyo, mpaka tuliwusye kuti, ‘Ana yakulinga yangu soni yitendo yangu yikusalosya kuti ngusamnonyela yisyene Yehofa? Ana yangusatenda lisiku lililyose yikusalosya kuti ngusakulupilila kuti Mlungu mpaka angamucisye kupata yakusosecela yangu?’
9 Mklistu jwine lina lyakwe Mike ŵalosisye kuti akusamnonyela soni akusamkulupilila Yehofa. Paŵaliji jwacinyamata, ŵasacililaga mnope kutumicila Mlungu m’cilambo cine. Jwalakwe paŵalombele ni kola ŵanace ŵaŵili ŵakwetepe cakulinga cakweco. Ngani syakusala ya kutumicila ku mikuli jakusosecela ŵakulalicila ŵajinji syamlimbikasisye mnope mwati jwalakwe ni liŵasa lyakwe ŵasagwile kutama ni umi wangasaka yejinji. Ŵasumisye nyumba jawo ni kusamila m’kajumba kamwana. Mike ŵalesile kulipanika mnope pamasengo gakwe gakusamalila nyumba sya ŵandu ni ŵalijiganyisye mwampaka akamulileje masengogo ali m’cilambo cine kupitila pa Intaneti. Liŵasalyo lyasamile m’cilambo cine. Ali atumicile kwa yaka yiŵili m’cilambomo, Mike ŵatite, “Apano tuyiweni kuti maloŵe ga Yesu ga pa Matayo 6:33 gali gasyesyene.”
ANONYELEJE USYESYENE ŴAKUTYOCELA KWA MLUNGU
10. Mwakamulana ni yaŵatesile Mwenye Daudi, ana ganicisya ya Yehofa mpaka kutukamucisye catuli?
10 Yakupanganyikwa yakwinani yaŵayiweni Mwenye Daudi yamlimbikasisye mnope. Jwalakwe ŵalembile kuti, “Yakwinani yikusajenesya ucimbicimbi wa Mlungu, nipo liwunde likulosya masengo ga makono gakwe.” Kaneko ŵatite, “Cilamusi ca Yehofa cili camlama, cakuwucisya umi. Cikumbusyo ca Yehofa cili cakulupicika, cakwapa ŵangamanyilila yejinji lunda.” Ana yakuyicisya ya mtima wakuyamicilawu yaliji yatuli? Jwalakwe ŵatite, “Maloŵe gapakamwa pangu soni yaganicisya ya mumtima mwangu, yasangalasyeje wawo Yehofa, Lwala lwangu soni Jwakuwombola jwangu.” Yisyene, unasi wa Daudi ni Mlungu wajendelecele kwenda cenene.
11. Ana mpaka tukamulicisye masengo catuli umanyilisi watupele Yehofa pakulosya kuti tukusamnonyela? (Alole ciwulili cacili kundanda kwa nganiji.)
11 Moŵa agano, tukwete upile ligongo tukumanyilila yejinji yakwamba yakupanganyikwa soni yakulinga ya Yehofa. Cilamboci cikusalimbikasya majiganyo gapenani. Nambo ŵandu ŵajinji ayiweni kuti majiganyo gapenani gakusatendekasya kola cikulupi camnono soni kunandiya cinonyelo cetu kwa Yehofa. Yehofa ngakusasakape kuti tuŵeje ŵakumanyilila yindu nambo akusatukamucisya kuti tuŵe ŵalunda. Yeleyi yigopolela kuti tukusosekwa kamulicisya masengo umanyilisi watupele Yehofa kuti yindu yitujendele cenene m’weji soni ŵane. (Miy. 4:5-7) Cakulinga ca Mlungu cili cakuti ‘ŵandu ŵamitundu josope akulupuce soni ayice pakumanyilila cenene usyesyene.’ (1 Tim. 2:4) Tukusalosya kuti tukusamnonyela Yehofa patukulipeleka ni mtima wosope pakwasalila ŵandu ya ngani syambone sya Ucimwene soni kwakamucisya kupikanicisya cakulinga cekulungwa ca Mlungu cakwamba ŵandu.
12. Ana jwacinyamata jwine jwaŵecete yatuli pakulosya kuyamicila yindu yausimu yakusapeleka Yehofa?
12 Ŵacinyamata mpaka alosyesoni kuti akusamnonyela Yehofa mwakuyamicila yindu yausimu yatupele jwalakwejo. Mwambone, msikana jwine lina lyakwe Shannon ŵasasile kuti paŵaliji ni yaka 11 jwalakwe ni mpwakwe jwa yaka 10 pampepe ni acinangolo ŵakwe ŵapite ku Msongano Waupande wa mtwe wakuti “Kulipeleka kwa Mlungu.” Ndaŵi jine pamsonganopo ŵasalile ŵacinyamata wosope kuti atame malo gawogawope. Jwalakwe ŵakwete woga panandi nambope ŵajawile kukutama pamalopo. Jwalakwe ŵasangalele mnope pandaŵi jele jwacinyamata jwalijose ŵampele buku jakusalala mnope jakuti Mayankho a Zimene Achinyamata Amafunsa. Ana yeleyi yamkwayiye wuli Shannon? Jwalakwe ŵatite, “Namanyilile kuti Yehofa ali jusyesyene soni kuti akusanonyela mnope uneji pajika.” Ŵajonjecesyesoni kuti, “Tuli ŵakusangalala mnope kuti Yehofa Mlungu akusatupa kwalulele yindu yakusalala mpela yeleyi yayili mtuka wamlama.”
AKUNDEJE CAMUKO CA MLUNGU
13, 14. Ana kupikanila camuko ca Yehofa kukusalosya catuli kuti tukusamnonyela?
13 Baibulo jikusasala kuti, “Yehofa akusajamuka ŵandu ŵakusiŵanonyela, mpela mwele mtati akusamjamucila mwanace jwakwe jwakusasangalala najo.” (Miy. 3:12) Ana tukusosekwa kuciwona catuli camuko cakweco? Ndumetume Paulo ŵasasile kuti, “Pangali camuko cacikusasangalasya pandaŵi jakucipocela, nambo cikusaŵa cakupweteka.” Jwalakwe ŵalosisyesoni umbone wa camuko paŵatite, “Nambo panyuma pakwe, kwa ŵandu ŵalijiganyisye pa camukoco, cikusaŵeleka cisogosi camtendele.” (Ahe. 12:11) M’yoyo, naga tukusamnonyela Yehofa ngasitutenguka ni camukoco nambo tucicikamulicisya masengo. Kwa ŵane kutenda yeleyi kukusaŵa kwakusawusya. Nambo naga tukusamnonyela mnope Mlungu tucikuya camuko cakwe.
14 M’moŵa ga Malaki ŵandu ŵajinji nganayamicilaga camuko ca Yehofa. Jemanjajo ŵamanyililaga Cilamusi ca Yehofa cakwamba kupeleka mbopesi nambo nganakuyaga Cilamusico ni Yehofa ŵajamwice mnope. (Aŵalanje Malaki 1:12, 13.) Yindu yasakele mnope pandaŵijo mwati Yehofa ŵasalile kuti, “Cinjatumicisya likungu, soni majali gawo cinjigagalawusya kuŵa likungu. Elo lwesile majali galigose ga jemanja ligongo nganimganicisya ya [cilamusi cangu] m’mitima jenu.” (Mal. 2:1, 2) Yeleyi yikulosya kuti naga ngatukusakamulicisya masengo camuko catupele Yehofa mpaka tusimane ni yakogoya mnope.
15. Ana moŵa agano tukusosekwa kuŵambala ndamo japi?
15 M’cilambo cegumbale ni ŵandu ŵakupoka soni ŵakulinonyelaci, kukusaŵa kwakusawusya kumjamuka mundu kapena kupocela camuko. Atamose ŵandu ŵakusawoneka mpela kuti apocele camukoco, ngakusacikamulicisya masengo. Nambo Baibulo jikusalimbikasya Aklistu kuti ‘akajigalilaga lunda lwa ndaŵi ajino,’ nambo akusosekwa kutenda ‘lisosa lya Mlungu lyalili lyamlama.’ (Alo. 12:2) Kupitila mu likuga lyakwe, Yehofa akutupa camuko capandaŵi jakwe mu yakutendekwa yakulekanganalekangana mpela katende ketu ka yindu ni ŵakulekangana nawo yiŵalo, ŵakunguluka nawo, soni yakusangalasya. Kupikanila soni kamulicisya masengo yeleyi kucilosya kuti tukusam’yamicila soni kumnonyela mnope Yehofa.
AJEGAMILEJE KWA YEHOFA KUTI ŴACENJELEJE SONI KWAKULUPUSYA
16, 17. (a) Ligongo cici tukusosekwa kum’ŵenda Yehofa mkanitusagule yakutenda? (b) Ana Ayisalayeli ŵalosisye wuli kuti nganamnonyelaga soni kumkulupilila mnope Yehofa?
16 Ŵanace paciweni cakogoya, mwacitema akusatilila kwa acinangolo ŵawo. Nambo pakukula ŵanacewo akusalijegamila jika soni akusasagula yakutenda jika. Nambope, ŵanace ŵakusaŵa paunasi wambone ni acinangolo ŵawo akusaŵa ŵagopoka kupikanila nganisyo sya acinangolowo soni kuŵenda cikamucisyo cawo mkanasagule yakutenda. Yehofa akusatukunda kuti tusaguleje jika yakutenda. Nambo ligongo lyakuti tukusamkulupilila soni kumnonyela, ndaŵi syosope mkanitusagule yakutenda tukusam’ŵenda jwalakwe kuti atukamucisye kusagula mwalunda. Naga tukusajegamila kwa Yehofa, jwalakwe cacitupa msimu wakwe weswela kuti utukamucisye kutenda yindu yambone.
17 M’moŵa ga Samuyele, Afilisiti ŵagomece Ayisalayeli ku ngondo. Ŵandu ŵa Mlungu ŵasingalilwe ni ŵasakaga cikamucisyo soni citeteyo. Ana jemanjajo ŵatesile cici? Ŵatite, “Kwende tujigale libokosi lya malangano lya Yehofa ku Silo, kuti liŵe pasikati petu ni kutukulupusya m’miyala mwa acimmagongo ŵetu.” Ana yakuyicisya yakwe yaliji yatuli? “Ŵaŵawulajigwe ŵaliji ŵajinji mnope. Pawulajidwe acalume ŵakwenda pasi ŵa Ciyisalayeli ŵakwana 30,000. Konjecesya pelepo, Libokosi lya Malangano lya Mlungu ŵalisumwile.” (1 Sam. 4:2-4, 10, 11) Ayisalayeli ŵajigele Libokosi lya Malanganolyo aciganisyaga kuti Yehofa ciŵakamucisye. Nambo jemanjajo nganakunda kuti Yehofa ŵalongolele. Ŵakuyaga nganisyo syawo soni yakuyicisya yakwe yaliji yakogoya mnope.
18. Ana Baibulo jikusasala yatuli pakwamba ya kulupilila Yehofa?
18 Jwamalumbo ŵalosisye kuti akusamnonyela soni kumjegamila Yehofa paŵalembile kuti, “Mjembeceye Mlungu, nipo cinjimlumba pakuŵa jwalakwe ali Mkulupusyo jwangu jwamkulungwa. Mlungu jwangu, une singalilwe. Ni ligongo lyakwe nakumbucile wawo.” (Sal. 42:5, 6) Ana wawojo akusapikanasoni mumtima mpela muŵatendele jwamalumboju? Ana nombenawo akusiŵajegamila Atati ŵetu ŵakwinani? Mpaka akombolece kumjegamila mnope jwalakwe. Baibulo jikusatusalila kuti, “Mumkulupilile Yehofa ni mtima wenu wosope, soni mkajegamila pa lunda lwenu. Mumcimbicisyeje m’matala genu gosope, soni jwalakwe cacijongola kajende kenu.”—Miy. 3:5, 6.
19. Ana akusaka kulosya kuti akusamnonyela Yehofa kupitila m’matala gapi?
19 Yehofa ŵalosisye mwampaka tumnonyeleje pakutunonyela m’weji candanda. Kwende ndaŵi syosope tukuyeje cisyasyo cakwe camboneci. Soni kwende tulosyeje kuti tukusamnonyela jwalakwe ni ‘mtima wetu wosope, umi wetu wosope, nganisyo syetu syosope soni ni macili getu gosope.’


text:
Nkhani Nambara 36: Tholi la Golide
A! A! Kasi ŵanthu ŵakucita vici apa? Ŵakusopa tholi! Cifukwa wuli ŵakucita nthena?
Mozesi wati wakhalako nyengo yitali ku phiri, ŵanthu ŵakati: ‘Tikumanya yayi ico camucitikira Mozesi. Tiyeni tipange ciuta kuti watilongozge.’
Aroni, mukulu wa Mozesi, wakati: ‘Mazgu agho mwayowoya ngawemi, vulani mphete za golide mu makutu ghinu, mwize nazo kwa ine.’ Ŵanthu ŵati ŵacita nthena, Aroni wakazisongonora na kupanga tholi la golide. Ŵanthu ŵakati: ‘Uyu ndiyo Ciuta withu uyo wakatifumiska mu Egupto!’ Ŵaisrayeli ŵakacita ciphikiro cikuru na kusopa tholi la golide.
Yehova wakakwiya comene cifukwa ca ici. Wakaphalira Mozesi kuti: ‘Khira luŵiro. Ŵanthu ŵakucita uheni ukuru comene. Ŵaluwa malango ghane ndipo ŵakusopa tholi la golide.’
Mozesi wakakhira mwaluŵiroluŵiro mu phiri. Wati wafika pafupi, ici ndico wakuwona. Ŵanthu ŵakwimba na kuvina uku ŵakuzingilira tholi la golide! Mozesi wakakwiya comene mwakuti wakataya pasi malibwe ghaŵiri ghakupapatala apo pakaŵa malango, ndipo ghakasweka viduswa limbwalimbwa. Wakatora tholi la golide na kulisongonora. Pamanyuma pake wakalisira kuzgoka fuvu.
Ŵanthu ŵakacita cinthu ciheni comene. Mwantheura Mozesi wakaphalira ŵanalume ŵanyake kuti ŵatore malupanga ghawo. Mozesi wakati: ‘Ŵanthu ŵaheni awo ŵasopanga tholi la golide ŵakwenera kufwa.’ Ŵanalume awo ŵakaŵa na malupanga ŵakakoma ŵanthu 3,000! Kasi ici cikutiphalira yayi kuti tikwenera kuwoneseska kuti tikusopa Yehova pera, ŵaciuta ŵautesi cara?
Exodus 32:1-35.
Mafumbo
- Kasi ŵanthu ŵakucitaci pa cithuzithuzi apa, ndipo cifukwa wuli?
- Nchifukwa wuli Yehova wakakwiya, ndipo Mozesi wakacitaci apo wakati wawona ico ŵanthu ŵakacitanga?
- Kasi Mozesi wakaphalira ŵanalume ŵanyake kuti ŵaciteci?
- Tikusambiramo vici mu nkhani iyi?
Mafumbo ghanyake
- Ŵazgani Exodus 32:1-35.
Ni mwauli umo Yehova wakuwonera kusazga cisopo cautesi na caunenesko? (Ex. 32:4-6, 10; 1 Kor. 10:7, 11)
Kasi Ŵakhristu ŵakwenera kucenjera na vici apo ŵakusankha vyakusanguluska, vya nga ni kwimba na kuvina? (Ex. 32:18, 19; Efe. 5:15, 16; 1 Yoh. 2:15-17)
Kasi mtundu wa Levi ukalongora ciyelezgero ciwemi wuli pakucita urunji? (Ex. 32:25-28; Sal. 18:25)


text:
Kumbi Akaboni aku Yehova Atumbika Ŵanthu a M’visopa Vinyaki?
Tivwiya ulongozgi wa m’ Bayibolo wakuti, “
Mutumbikengi wosi,” kaya angaŵa m’chisopa wuli. (1 Petro 2:17) Mwakuyeruzgiyapu, m’vyaru vinandi mwe Akaboni aku Yehova masauzandi nganandi. Chinanga kuti ve viyo, titiŵachichizga cha alongozgi andali pamwenga akupanga marangu kuti akanizgi nchitu ya visopa vinyaki. Ndipuso tichita kuchichizga boma cha kuti lijalikiski marangu ngakuti ŵanthu ayendiyengi fundu za chisopa chidu. M’malu mwaki tichitiya anyidu vo nasi tingayanja kuti atichitiyi.—Mateyu 7:12.


text:
CHIGAŴA 1
Kumbi Tingamuvwiya Wuli Chiuta?
Nthowa yo Chiuta wagwiriskiya nchitu pakulongoro nasi ndi Bayibolo. 2 Timote 3:16
Chiuta wauneneska wangutuma anthurumi kuti alembi maŵanaŵanu ngaki mu buku limoza lakupaturika. Buku lenili lidanika kuti Bayibolo. Bayibolo le ndi fundu zakukhumbika ukongwa zo Chiuta wakhumba kuti muziziŵi.
Chiuta waziŵa vinthu vamampha vo isi tikhumba ndipu iyu ndiyu Chisimi cha zeru. Mungaja munthu wazeru asani mutimuvwiya.—Nthanthi 1:5.
Chiuta wakhumba kuti munthu weyosi pacharu chapasi waŵerengengi Bayibolo. Mazuŵa nganu lisanirika mu vineneru vinandi.
Asani mukhumba kuvwiya Chiuta, mutenere kuŵerenga ndi kulivwisisa Bayibolo.
Ŵanthu pacharu chosi chapasi asambira vaku Chiuta. Mateyu 28:19
Akaboni aku Yehova angakuwovyani kuti mulivwisisi Bayibolo.
Pacharu chosi chapasi, ndiwu pe asambiza uneneska wakukwaskana ndi Chiuta.
Mukhumbika kulipira ndalama cha kuti musambiri uneneska wenuwu. Mungasambira so vinthu vakukwaskana ndi Chiuta ku Nyumba ya Ufumu ya Akaboni aku Yehova yo ye m’chigaŵa chinu.