text:
MUTU 6
Umo Tingasankhira Vyakusanguluska Viwemi
“Chitani vinthu vyose kuti Chiuta wachindikike.”
1, 2. Kasi tikwenera kusankha vichi pa nkhani ya vyakusanguluska?
YELEZGERANI kuti muli pafupi kurya chipambi chakunowa chomene, kweni mukusanga kuti ntchakuvunda palwande. Kasi muchitengechi? Mungarya chipambi chose, na pakuvunda wuwo; mungataya chipambi chose, na pakuvunda wuwo; panji mungachekapo pakuvunda na kurya pawemi. Kasi musankhenge vichi?
2 Mu nthowa yinyake, vyakusanguluska vikuyana waka na chipambi ichi. Nyengo zinyake, mukukhumba kusangulukapo, kweni mukusanga kuti vyakusanguluska vinandi mazuŵa ghano ni viheni, enya, vyakuvunda. Ntheura, kasi muchitengechi? Ŵanji ŵangazomera icho ntchiheni na kusangwa na vyakusanguluska vyose ivyo charu ichi chingapeleka. Ŵanji ŵangakana vyakusanguluska vyose mwakuti ŵaleke kuwona chilichose chiheni. Kweni ŵanji ŵangagega vyakusanguluska ivyo ni viheni ndipo nyengo na nyengo ŵangasangwa na ivyo ni viwemiko. Kasi mukwenera kusankha vichi mwakuti mujisungilire mu chitemwa cha Chiuta?
3. Kasi sono tidumbiskanenge vichi?
3 Taŵanandi tingasankha fundo yachitatu. Tikumanya kuti ntchakukhumbikwa kusangulukapo kweni tikukhumba kusangwa na vinthu ivyo ni viwemi pera. Ntheura tikwenera kumanya icho ntchiwemi na icho ntchiheni. Kweni chakwamba, tiyeni tidumbiskane umo vyakusanguluska ivyo tasankha vingakhwaskira ubwezi withu na Yehova.
“CHITANI VINTHU VYOSE KUTI CHIUTA WACHINDIKIKE”
4. Kasi kujipeleka kwithu kukwenera kutovwira wuli pakusankha vyakusanguluska?
4 Nyengo yinyake kumasinda uku, Kaboni munyake muchekuru uyo wakabatizika mu 1946, wakayowoya kuti: “Nkhuwoneseska kuti pa nkhani yiliyose ya ubatizo niŵengepo na kupulikizga mwakupwelelera, nga ni para ndine nibatizikenge.” Chifukwa wuli? Iyo wakati: “Kujikumbuska kuti nili wakujipeleka kwa Chiuta kwanovwira kuti nilutilire kuŵa wakugomezgeka.” Kwambura kukayika, mukukolerana nagho maghanoghano agha. Kujikumbuska mwaŵene kuti muli kulayizga Yehova kuti mu umoyo winu wose mumuteŵeterenge, kukumukhuŵilizgani kuti muzizipizgenge. (Ŵerengani Mupharazgi 5:4.) Nakuti para mukulanguruka pa kujipeleka kwinu vikhwaskenge umo mukuwonera uteŵeti Wachikhristu kweniso vigaŵa vinyake vya umoyo winu, kusazgapo vyakusanguluska. Mpositole Paulosi wakalongora kuti fundo iyi njaunenesko apo wakalemberanga Ŵakhristu mu nyengo yake kuti: “Kwali mukurya panji mukumwa panji mukuchita chinthu chinyake chilichose, chitani vinthu vyose kuti Chiuta wachindikike.”
5. Kasi lemba la Levitiko 22:18-20 likutovwira wuli kuwona chenjezgo ilo lili pa Ŵaroma 12:1?
5 Chilichose icho mukuchita mu umoyo winu chikukolerana na kusopa Yehova. Mu kalata yake ku Ŵaroma, Paulosi wakazunura mazgu ghakukhukiska chomene kuti walongosore unenesko uwu ku ŵasopi ŵanyake. Wakaŵachiska kuti: “Mupeleke mathupi ghinu kuŵa sembe yamoyo, yituŵa, na yakuzomerezgeka kwa Chiuta, uwo mbuteŵeti wakupatulika pamoza na nkhongono yinu ya kughanaghana.” (Ŵaroma 12:1) Thupi linu likusazgapo maghanoghano, mtima, ndiposo nkhongono zinu. Vyose ivi mukuteŵetera navyo Chiuta. (Mariko 12:30) Paulosi wakuyowoya za kuteŵetera na umoyo wose kwanthena nga ni sembe. Lizgu lakuti sembe ili lili na chenjezgo. Mu Dango ilo Chiuta wakapeleka kwizira mwa Mozesi, sembe iyo yikaŵa na kalema, Chiuta wakayikananga. (Levitiko 22:18-20) Mwakuyana waka, usange sembe yauzimu ya Mkhristu njakubinkha mu nthowa yinyake, Chiuta wayikanenge.Kasi ichi chingachitika wuli?
6, 7. Kasi Mkhristu wangabinkhiska wuli thupi lake, ndipo umaliro wake ungaŵa wuli?
6 Paulosi wakasoka Ŵakhristu mu Romu kuti ŵaleke ‘kupeleka mathupi ghawo [panji ‘viŵaro vyawo,’ mazgu ghamusi] ku kwananga.’ Paulosi wakaŵaphaliraso kuti ‘ŵakome milimo ya thupi.’ (Ŵaroma 6:12-14; 8:13) Kukwambilira kwa kalata yake, wakazunurapo yinyake mwa “milimo ya thupi” iyi. Pakuyowoya za ŵanthu ŵakwananga, tikuŵazga kuti: “Mulomo wawo ngwakuzura na mazgu ghakutemba.” “Malundi ghawo ghakuchimbilira kuthiska ndopa.” “Palije kopa Chiuta pamaso pawo.” (Ŵaroma 3:13-18) Mkhristu wangabinkhiska thupi lake para wangachita milimo yiheni iyi na “viŵaro” vyake. Mwachiyelezgero, lero usange Mkhristu wakuwonelera dala vinthu viheni nga ni vithuzithuzi vyamuziro panji kuwonelera nkhaza, ndikuti ‘wakupeleka [maso ghake] ku kwananga’ ndipo wakubinkhiska thupi lake lose. Kusopa kose uko wangachita kuŵenge sembe iyo njituŵaso yayi nesi yakuzomerezgeka kwa Chiuta. (Dotoronome 15:21; 1 Petrosi 1:14-16; 2 Petrosi 3:11) Iyi ni njombe yiheni chomene ya kusankha vyakusanguluska vyambura kwenelera.
7 Ntchakuwonekerathu kuti ivyo Mkhristu wakusankha pa nkhani ya vyakusanguluska ni vyakuzirwa. Ipo tikwenera kusankha vyakusanguluska ivyo vingatoweska sembe yithu kwa Chiuta m’malo mwa kuyibinkhiska. Sono tiyeni tidumbiskane umo tingamanyira ivyo ni viwemi ndiposo ivyo ni viheni.
“NYANYARANI ICHO NTCHIHENI”
8, 9. (a) Kasi vyakusanguluska vyose tingavigaŵa mu magulu ghaŵiri nga? (b) Kasi ni vyakusanguluska wuli ivyo tikukana, ndipo chifukwa wuli?
8 Vyakusanguluska vyose, vingagaŵika mu magulu ghaŵiri. Mu gulu lakwamba muli vyakusanguluska ivyo Ŵakhristu ŵakwenera kuvigega; mu gulu linyake muli vyakusanguluska ivyo Ŵakhristu ŵangasangwa navyo panji yayi. Tiyeni tambe dankha na gulu lakwamba, ilo muli vyakusanguluska ivyo Ŵakhristu ŵakwenera kuvigega.
9 Umo tikawonera mu Mutu 1, mitundu yinyake ya vyakusanguluska yikulongora vinthu ivyo Baibolo likukanizgirathu. Mwachiyelezgero, ghanaghanirani za Mawebusayiti, mafilimu, mapulogiramu gha pa TV, ndiposo sumu, ivyo vikukhuŵilizga mzimu wa uchiŵanda panji muli vithuzithuzi vyamuziro panji vikuthandazga nkharo zaukazuzi. Pakuti vinthu ivyo vikususkana na fundo panji malango gha mu Baibolo vikulongoreka nga ni viwemi mu vyakusanguluska vyanthena, Ŵakhristu ŵaunenesko ŵakwenera kuvigega. (Milimo 15:28, 29; 1 Ŵakorinte 6:9, 10; Chivumbuzi 21:8) Para mukugega vyakusanguluska viheni vyanthena, mukulongora Yehova kuti ‘mukunyanyara nadi icho ntchiheni’ ndipo nyengo zose ‘mukupatukako ku uheni.’ Ntheura, muli na “chipulikano chambura upusikizgi.”
10. Pa nkhani ya vyakusanguluska, kasi nkhaghanaghaniro wuli ako nkhakofya, ndipo chifukwa wuli?
10 Kweni ŵanji ŵangaghanaghana kuti palije uheni uliwose kuwonelera vyakusanguluska ivyo vikulongora nkharo ziheni. Ŵakuyowoya kuti, ‘Ningaviwonelera mu mafilimu panji pa TV, kweni ningachita yayi vyanthena.’ Kughanaghana nthena nkhujipusika ndipo nkhwakofya. (Ŵerengani Yeremiya 17:9.) Usange tikusangwa kuwonelera ivyo Yehova wakukana, kasi ndikuti ‘tikunyanyara nadi icho ntchiheni’? Para tikusangwa na vinthu viheni mwakuwerezgawerezga njuŵi yithu yifwenge. (Masalimo 119:70; 1 Timote 4:1, 2) Kachitiro aka kangakhwaska ivyo tikuchita panji umo tikuwonera nkharo ziheni za ŵanji.
11. Kasi lemba la Ŵagalatiya 6:7 lalongora wuli kuti likuneneska pa nkhani ya vyakusanguluska?
11 Ivi vili kuchitikapo nadi. Ŵakhristu ŵanji ŵachita vinthu viheni chifukwa cha vyakusanguluska ivyo ŵakatemwanga kuwonelera. Ŵakabenuka ku maso ŵati ŵavifyontha dankha na kumanya kuti “icho munthu wakuseŵa, ndicho wazamuvuna.” (Ŵagalatiya 6:7) Kweni mungagega vinthu ivi. Usange mu maghanoghano ghinu mukuseŵamo vinthu viwemi, muzamukondwa kuvuna vinthu viwemi mu umoyo winu.
KUJISANKHIRA MWAKUYANA NA FUNDO ZA MU BAIBOLO
12. Kasi lemba la Ŵagalatiya 6:5 likukolerana wuli na vyakusanguluska, ndipo ni ulongozgi wuli uwo tili nawo pakujisankhira chakuchita?
12 Sono tiyeni tidumbiskane gulu lachiŵiri, ilo lili na vyakusanguluska ivyo vikulongora vinthu ivyo Mazgu gha Chiuta ghakukanizga mwakudunjika yayi nesi kuzomerezga. Pakusankha vyakusanguluska vyanthena, Mkhristu waliyose wakwenera kujisankhira icho wakuwona kuti ntchiwemi. (Ŵerengani Ŵagalatiya 6:5.) Ndipouli, kuti tilije ulongozgi yayi pa nkhani iyi. Baibolo lili na fundo panji unenesko uwo ungatovwira kumanya maghanoghano gha Yehova. Para tingaghanaghanira mwakupwelelera fundo izi, timanyenge “khumbo la Yehova” pa vinthu vyose, na pakusankha vyakusanguluska wuwo.
13. Ntchivichi chititumenge kuti tigege vyakusanguluska ivyo vingakwiyiska Yehova?
13 Unenesko ngwakuti Ŵakhristu wose ŵakupulikiska panji kumanya vinthu mwakuyana pa nyengo yimoza yayi. (Ŵafilipi 1:9) Kweniso Ŵakhristu ŵakumanya kuti pa nkhani ya vyakusanguluska waliyose wali na ivyo wakutemwa panji kutinkha. Ntheura, tikwenera kulindilira kuti Ŵakhristu wose ŵasankhenge vinthu mwakuyana yayi. Ndipouli, para tikuzomerezga fundo zakufuma kwa Chiuta kulongozga maghanoghano na mtima withu, tiŵenge ŵakunozgeka kukana mtundu uliwose wa vyakusanguluska ivyo vingakwiyiska Yehova.
14. (a) Kasi ntchinthu wuli icho tikwenera kughanaghanira para tikusankha vyakusanguluska? (b) Kasi tingachita wuli kuti vinthu vya Ufumu viŵenge pakwamba mu umoyo?
14 Para mukusankha vyakusanguluska, pali chinthu chinyake chakuzirwa icho mukwenera kuchighanaghanira, icho ni nyengo yinu. Peneapo vyakusanguluska ivyo mukuwonelera vikulongora ivyo imwe mukuwona kuti ni viwemi, nyengo iyo mukumalira pa vyakusanguluska ivi yikuphara ivyo imwe mukuwona kuŵa vyakuzirwa. Tikumanya kuti ku Ŵakhristu, vinthu vyauzimu ndivyo ni vyakuzirwa chomene. (Ŵerengani Mateyu 6:33.) Ipo kasi mukuchita wuli kuti vinthu vya Ufumu vilutilire kuŵa pakwamba mu umoyo winu? Mpositole Paulosi wakati: “Muŵe maso chomene na umo mukwendera, nga mbambura vinjeru yayi, kweni nga mbanthu ŵavinjeru. Mugwiliskirenge ntchito makora nyengo yinu.” (Ŵaefeso 5:15, 16) Nadi, kuŵika nyengo yakwenelera yakusangulukira kumovwiraninge kuti muŵe na nyengo yakuchitira “vinthu vyakuzirwa chomene,” vinthu ivyo vingakhozga umoyo winu wauzimu.
15. Chifukwa wuli ntchavinjeru kuchenjera pakusankha vyakusanguluska?
15 Kweniso ntchavinjeru kuŵa ŵakuchenjera para tikusankha vyakusanguluska. Kasi ichi chikung’anamurachi? Ghanaghaniraniso chiyelezgero cha chipambi. Kuti muleke kulyera kumoza na chakuvunda kwambura kumanya, mukucheka apo pavunda pera chara kweni mukujumphirako pachoko. Mwakuyana waka, ntchavinjeru kuŵa ŵakuchenjera pakusankha vyakusanguluska. Mkhristu wavinjeru wakugega vyakusanguluska ivyo vikususkana na fundo za mu Baibolo pera yayi kweniso ivyo ni vyakukayikiska panji ivyo vili na vigaŵa ivyo ni viwemi yayi mwauzimu. (Zintharika 4:25-27) Kulondezga chomene Mazgu gha Chiuta kumovwiraninge kuchita nthena.
“VINTHU VYOSE VITUŴA”
16. (a) Kasi tingalongora wuli kuti tili na maghanoghano gha Yehova pa nkhani ya makhaliro? (b) Kasi kulondezga fundo za mu Baibolo kungaŵa wuli umoyo winu?
16 Pakusankha vyakusanguluska, Ŵakhristu ŵaunenesko ŵakudankha kughanaghanira umo Yehova wakuviwonera. Baibolo likuvumbura umo Yehova wakughanaghanira ndiposo umo wakukhumbira kuti tichitirenge. Mwachiyelezgero, Themba Solomoni likazunura vinthu vinandi ivyo Yehova wakutinkha, nga ni “lulimi lwautesi, na mawoko agho ghakuthiska ndopa zambura mulandu, mtima uwo ukwata viŵembu, na malundi agho ghakuchimbilira ku uheni.” (Zintharika 6:16-19) Kasi maghanoghano gha Yehova ghakwenera kumukhwaskani wuli? Wamasalimo wakuchiska kuti: “Imwe mukutemwa Yehova, tinkhani icho ntchiheni.” (Masalimo 97:10) Ivyo mukusankha pa nkhani ya vyakusanguluska vikwenera kulongora kuti mukutinkha nadi ivyo Yehova wakutinkha. (Ŵagalatiya 5:19-21) Kweniso kumbukani kuti ivyo mukuchita kwamwekha, vikuvumbura umo muliri nadi, kuluska para muli pa ŵanthu. (Masalimo 11:4; 16:8) Ntheura usange mu umoyo winu wose mukukhumba nadi kwendera maghanoghano gha Yehova pa nkhani za makhaliro, nyengo zose musankhenge vinthu mwakuyana na fundo za mu Baibolo. Ndipo kuchita nthena ndiwo uŵenge umoyo winu.
17. Pambere tindasankhe vyakusanguluska, ni mafumbo wuli agho tikwenera kujifumba?
17 Kasi ni vichi vinyake ivyo mungachita kuti muchitenge vinthu mwakuyana na maghanoghano gha Yehova para mukusankha vyakusanguluska? Ghanaghanirani pa fumbo ili, ‘Kasi ichi chinikhwaskenge wuli ine ndiposo ubwezi wane na Chiuta?’ Mwachiyelezgero, pambere mundaghanaghane kuwonelera filimu, jifumbani kuti, ‘Kasi ivyo vili mu filimu iyi vikhwaskenge wuli njuŵi yane?’ Tiyeni tiwone fundo za mu Baibolo izo zingawovwira pa nkhani iyi.
18, 19. (a) Kasi fundo iyo yikusangika pa Ŵafilipi 4:8 yingatovwira wuli kumanya usange vyakusanguluska vithu ni viwemi panji yayi? (b) Kasi ni fundo wuli zinyake izo zingamovwirani kusankha vyakusanguluska viwemi? (Wonani mazgu ghamusi.)
18 Fundo yakuzirwa yikusangika pa Ŵafilipi 4:8, iyo yikuti: “Vinthu vyose vyaunenesko, vinthu vyose vyakuzirwa, vinthu vyose vyaurunji, vinthu vyose vituŵa, vinthu vyose vyakutemweka, vinthu vyose vya mbiri yiwemi, nkharo yiliyose yiwemi, na vinthu vyose vyakulumbika, lutilirani kughanaghanira vinthu ivi.” Mbunenesko kuti apa Paulosi wakuyowoya za vyakusanguluska yayi, kweni ivyo mtima ukulanguruka, ivyo vikwenera kuŵa vinthu vyakukondweska Chiuta. (Masalimo 19:14) Ndipouli, mazgu gha Paulosi ghangagwiraso ntchito pa nkhani ya vyakusanguluska. Mu nthowa wuli?
19 Jifumbani kuti, ‘Kasi mafilimu agho nkhusankha, maseŵero gha pa vidiyo, sumu, panji vyakusanguluska vinyake vikuzuzga maghanoghano ghane na “vinthu vyose vituŵa”?’ Mwachiyelezgero, para mwamara kuwonelera filimu, kasi ni vithuzithuzi wuli ivyo vikwenda mu maghanoghano ghinu? Usange ni viwemi ndiposo vyakukondweska, mukumanya kuti vyakusanguluska vinu vyanguŵa viwemi. Ndipouli, usange filimu iyo mwawoneleranga yikumupangiskani kughanaghana vinthu ivyo ni vituŵa yayi, manyani kuti vyakusanguluska vinu vyanguŵa viwemi yayi, panji vyakofya. (Mateyu 12:33; Mariko 7:20-23) Chifukwa wuli? Chifukwa kughanaghanira vinthu ivyo ni vyambura kutowa kungatimbanizga mtende wa mu mtima, kukulungariska njuŵi yinu yakusambizgika Baibolo, ndiposo kunanga ubwezi winu na Chiuta. (Ŵaefeso 5:5; 1 Timote 1:5, 19) Pakuti vyakusanguluska vyanthena vingamupwetekani, ŵikanipo mtima kuvigega. * (Ŵaroma 12:2) Muŵe nga ngwamasalimo uyo wakalomba Yehova kuti: “Zgorani maso ghane kuti ghaleke kulaŵiska vyawaka.”
PENJANI ICHO NTCHACHANDULO KU ŴANJI
20, 21. Kasi lemba la 1 Ŵakorinte 10:23, 24 likukolerana wuli na kusankha vyakusanguluska viwemi?
20 Paulosi wakazunura fundo yakuzirwa ya mu Baibolo iyo tikwenera kughanaghanira pakusankha vyakuchita pa nkhani za taŵene. Iyo wakati: “Vinthu vyose ni vyakuzomerezgeka; kweni ni vinthu vyose yayi ivyo vikuzenga. Waliyose waleke kupenja icho ntchachandulo kwa iyo, kweni icho ntchachandulo kwa munthu munyake.” (1 Ŵakorinte 10:23, 24) Kasi fundo iyi yikukolerana wuli na kusankha vyakusanguluska viwemi? Mukwenera kujifumba kuti, ‘Kasi ŵanji ŵatenge wuli na vyakusanguluska ivyo nkhusankha?’
21 Njuŵi yinu yingamuzomerezgani kusangwa na vyakusanguluska vinyake ivyo imwe mukuwona kuti “ni vyakuzomerezgeka.” Ndipouli, usange mwawona kuti Ŵakhristu ŵanji njuŵi yawo yikuŵakanizga vyakusanguluska ivyo, mungasankha kuvileka. Chifukwa wuli? Chifukwa mukukhumba yayi ‘kwanangira ŵabali ŵinu,’ panji ‘kunangira Khristu,’ nga umo Paulosi wakayowoyera, mwa kupangiska kuŵa chakusuzga kwa Mkhristu munyinu kuŵa wakugomezgeka kwa Chiuta. Mukukumbuka mazgu ghakuti: “Muleke kukhuŵazga.” (1 Ŵakorinte 8:12; 10:32) Ŵakhristu ŵaunenesko mazuŵa ghano, ŵakupulikira ulongozgi wa Paulosi wakupulikikwa makora uwu mwa kugega vyakusanguluska ivyo ni “vyakuzomerezgeka” kweni “vikuzenga” yayi.
22. Chifukwa wuli Ŵakhristu ŵakuchindika maghanoghano ghakupambanapambana pa nkhani izo waliyose wakwenera kuchita mwakuyana na njuŵi yake?
22 Kweni pali chinthu chinyake pa nkhani ya kupenja icho ntchachandulo ku ŵanji. Mkhristu uyo njuŵi yake yikumukanizga vyakusanguluska vinyake wakwenera yayi kukosera kuti wose mu mpingo ŵenderenge maghanoghano ghake pa nkhani ya vyakusanguluska ivyo ni vyakwenelera. Para wangachita nthena, wangayana waka na dilayivala uyo wakuchichizga ŵadilayivala wose pa msewu kuti ŵendeskenge galimoto zawo pa sipidi iyo wakutemwa. Ntchambura kupulikikwa kuchita nthena. Chifukwa cha kutemwa Ŵakhristu ŵanyake, uyo njuŵi yake yikumukanizga vyakusanguluska vinyake wakwenera kuchindika ŵanyake awo maghanoghano ghawo ghakupambanako na ghake kweni ghakukolerana na fundo Zachikhristu. Para wakuchita nthena wakuzomerezga kuti ‘mahara ghake ghamanyikwe ku ŵanthu wose.’
23. Kasi mungasimikizga wuli kuti mukusankha vyakusanguluska viwemi?
23 Mwakudumura, kasi mungasimikizga wuli kuti mukusankha vyakusanguluska viwemi? Kanani mtundu wose wa vyakusanguluska ivyo vikulongora vinthu viheni, ivyo vikukanizgika mu Mazgu gha Chiuta. Londezgani fundo za mu Baibolo izo zingamovwirani kusankha vyakusanguluska ivyo Baibolo likuvizunurapo yayi mwakudunjika. Gegani vyakusanguluska ivyo vikunanga njuŵi yinu, ndipo muŵe ŵakunozgeka kuleka vyakusanguluska ivyo vingakhuŵazga ŵanji, chomenechomene Ŵakhristu ŵanyinu. Mphanyi maghanoghano ghinu ghakuti ndimo muchitirenge ghapeleka uchindami kwa Chiuta ndiposo kumusungilirani imwe na mbumba yinu mu chitemwa chake.
^ ndime 19 Fundo zinyake izo zingawovwira pa nkhani ya vyakusanguluska zikusangika pa Zintharika 3:31; 13:20; Ŵaefeso 5:3, 4; ndiposo Ŵakolose 3:5, 8, 20.


c: text/html

text:
MUTU 16
Yesu Wakaŵa na Mwamphu pa Kusopa Kwaunenesko
YESU WAKATOZGA TEMPILE
Yesu wakati wafuma ku ukwati ku Kana, wakaluta ku Kaperenaumu. Anyina na ŵanung’una ŵake, Yakobe, Yosefe, Simoni, na Yuda, ŵakaŵa nayo.
Kweni kasi Yesu wakalutirachi ku Kaperenaumu? Msumba uwu ukaŵa pa malo ghawemi chomene kuluska Nazarete panji Kana ndipo ukwenera kuti ukaŵa ukuru chomene. Kweniso, ŵanthu ŵanandi awo ŵakazgoka ŵasambiri ŵa Yesu ŵakakhalanga mu Kaperenaumu panji pafupi waka na msumba uwu. Ntheura Yesu wakakhumbanga kuti wakaŵasambizgire kukaya kwawo umo ŵangapharazgira.
Apo Yesu wakaŵa ku Kaperenaumu, wakachitaso vyakuzizwiska. Ntheura ŵanthu ŵanandi mu msumba ndiposo vikaya vyapafupi na msumba wura, ŵakapulika ivyo wakachita. Kweni Yesu na ŵasambiri ŵake ŵakafumako na kuluta ku Yerusalemu kuti ŵakaŵepo pa Paska mu 30 C.E. Ŵasambiri ŵake ŵanandi ŵakaŵa Ŵayuda ŵakutemwa Chiuta.
Apo ŵakaŵa pa tempile mu Yerusalemu, ŵasambiri ŵa Yesu ŵakawona kuti Yesu wachita chinthu chinyake chakuzizika chomene. Chinthu ichi chikaŵa chakuti ŵandachiwonepo nakale.
Dango la Chiuta likatenge Ŵaisrayeli ŵapelekenge sembe za nyama pa tempile. Nakuti ŵalendo awo ŵakizanga ŵakakhumbikwiranga chakurya panyengo iyo ŵakakhaliranga pa tempile. Ntheura Dango likazomerezganga kuti awo ŵafuma kutali ŵangiza na ndalama kuti ŵazakagulire “ng’ombe, mberere, mbuzi,” na vinthu vinyake vyakukhumbikwa apo ŵakaŵa mu msumba. (Dotoronome 14:24-26) Ndipo ŵamalonda mu Yerusalemu ŵakaguliskanga viŵeto mukati mwa luŵaza lukuru lwa tempile. Ŵanyake ŵa iwo ŵakibiranga ŵanthu. Ŵakatchajanga mtengo ukuru chomene.
Yesu wakakwiya chomene, wakakhutulira pasi ndalama za awo ŵakasinthanga ndalama, wakagadabura mathebulu ghawo na kuŵachimbizgira kuwaro. Yesu wakati: “Wuskanimo vinthu ivi muno! Lekani kuzgora nyumba ya Adada kuŵa nyumba ya malonda!”—Yohane 2:16.
Ŵasambiri ŵa Yesu ŵakati ŵawona ivi, ŵakakumbuka uchimi wakuyowoya vya Mwana wa Chiuta. Uchimi uwu ukuti: “Mwamphu wa nyumba yinu uzamunirya.” Kweni Ŵayuda ŵakafumba kuti: “Kasi ungatilongora chimanyikwiro wuli kuti uli na mazaza ghakuchitira vinthu ivi?” Yesu wakazgora kuti: “Wiskirani pasi tempile ili, ndipo mu mazuŵa ghatatu niliwuskenge.”—Yohane 2:17-19; Salimo 69:9.
Ŵayuda ŵakaghanaghananga kuti Yesu wakayowoyanga tempile lanadi ilo likaŵa ku Yerusalemu. Ntheura ŵakafumba kuti: “Tempile ili likazengeka vyaka 46, ndipo kasi iwe uliwuskenge mu mazuŵa ghatatu?” (Yohane 2:20) Kweni Yesu wakayowoyanga vya thupi lake. Pakati pajumpha vyaka vitatu, ŵasambiri ŵakakumbuka mazgu agha. Ŵakaghakumbuka apo Yesu wakawuskika ku ŵakufwa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Masachizu nga vo Mungakamba
JANI MASU!
Fumbu: Malipoti ngalongo kuti chiŵerengeru cha achinyamata ambula kufika vyaka 20 wo asuzgika maŵanaŵanu chikwera ukongwa. Kumbi muŵanaŵana kuti ntchinthu wuli cho chingaŵawovya kuti amalisi suzgu lenili?
Gaŵiyani: Magazini iyi yikonkhosa vo achinyamata angachita kuti amalani ndi suzgu lenili kweniso mo apapi ŵawu angaŵawovye.
SAMBIZANI UNENESKA
Fumbu: Kumbi ntchinthu wuli cho chingawovya kuti banja lije lalikondwa?
Lemba: Ŵaef. 5:33
Uneneska: Asani akutolana atanjana kweniso atumbikana, vinthu vingayenda umampha mubanja lawu.
KUMBI BAYIBOLU LE NDI UTHENGA WULI? (bm)
Fumbu: Ŵanthu anandi afipa mtima ndi vinthu viheni vo vichitika m’charu. Kumbi muŵanaŵana kuti Chiuta wazamutuzgapu masuzgu ngosi?
Lemba: Sumu 37:11
Gaŵiyani: Bayibolu lititiwovya kuziŵa kuti pambula kuswera yapa Chiuta watuzgengepu masuzgu ngidu. Bayibolu le ndi ulongozgi wa mo tingachitiya ndi masuzgu ngo tikumana nangu. Kabuku yaka, kakonkhosa vinandi pa nkhani iyi.
LEMBANI VO MWANOZGEKE KUCHIKAMBA
Gwirisiyani ntchitu vakuyeruzgiyapu vo valembeka pakulemba vo mwanozgeke kuchikamba.


text:
NKHANI ZAKWAMBILIRA | KASI CIUTA WAKUMUGHANAGHANIRANI?
Ciuta Wangamukhozgani
“Ciuta, uyo wakusangu luska ŵakusokwa, wakatisanguluska.”—2 ŴAKORINTE 7:6.
CIFUKWA WULI ŴANJI ŴAKUKAYIKA?: Ŵanyake para ŵafyenyeka, ŵakuwona kuti nchambura kwenelera kulomba Ciuta kuti waŵawovwire. Raquel wakati: “Para nkhuwona umo ŵanthu ŵakusuzgikira, nkhuwona kuti suzgo yane njicoko ndipo palije cifukwa ca kulombera wovwiri kwa Ciuta.”
IVYO BAIBOLO LIKUSAMBIZGA: Ciuta wali kuticitira kale cinthu capadera kuti watovwire na kutikhozga. Waliyose pa caru wali kuhara kwananga ndipo wakutondeka kucita ndendende umo Ciuta wakukhumbira. Ndipouli, Ciuta “wakatitemwa na kutuma Mwana wake kuŵa sembe yakuphepiskira zakwananga zithu.” (1 Yohane 4:10) Sembe iyi yikovwira kuti zakwananga zithu zigowokereke, kuti tiŵe na njuŵi yiwemi, kweniso kuti tizakasange umoyo wamuyirayira. * Sembe ya Yesu yikugwira nchito pa mtundu wose wa ŵanthu, kweniso yikulongora kuti Ciuta wakumughanaghanirani pamwekha.
Wonani ivyo vikacitikira Paulosi. Wakakhwaskika comene na sembe ya Yesu, ndipo wakati: “Umoyo uwo nkhukhala sono, nkhukhalira cipulikano ico cili mwa Mwana wa Ciuta, uyo wakanitemwa ndipo wakajipeleka iyomwene cifukwa ca ine.” (Ŵagalatiya 2:20) Yesu wakafwa pambere Paulosi wandazgoke Mkhristu. Kweni Paulosi wakawonanga kuti sembe iyi nchawanangwa ico Ciuta wakapeleka kwa iyo.
Sembe ya Yesu nchawanangwa ico Ciuta wali kumupani imwe. Ici cikulongora kuti muli ŵakuzirwa comene kwa Ciuta. Sembe iyi yingamupani “cisangulusko camuyirayira na cigomezgo ciwemi,” kweniso “kumukhozgani mu mulimo wose uwemi na mazgu.”—2 Ŵatesalonika 2:16, 17.
Sono pajumpha vyaka 2000 kufuma apo Yesu wakapelekera umoyo wake. Kasi pali ukaboni wuli wakuti Ciuta wakukhumba kuŵa namwe paubwezi mazuŵa ghano?
^ ndime 5 Kuti mumanye vinandi vya sembe ya Yesu, wonani cipaturo 5 mu buku la Kasi Baibolo Likusambizgaci Comenecomene? lakupharazgika na Ŵakaboni ŵa Yehova.


text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti | MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
22 “Usange munthu wiba ng’ombe panji mberere na kuyikoma panji kuyiguliska, walipire ng’ombe zinkhondi pa ng’ombe yimoza iyo wiba kweniso mberere zinayi pa mberere yimoza iyo wiba.+
2 (“Usange munkhungu+ wasangika kuti wakuswa nyumba ndipo watimbika na kufwa, uyo wamukoma walije mulandu wa ndopa.
3 Kweni para vyachitika dazi lati lafuma, uyo wamukoma wali na mulandu wa ndopa.)
“Munkhungu walipire. Usange walije chakuti walipire, waguliskike chifukwa cha vinthu ivyo wangwiba.
4 Usange ŵamusanga na ivyo wakiba ndipo vichali vyamoyo, kwali ni ng’ombe panji mbunda panji mberere, wawezgerepo kaŵiri.
5 “Usange munthu wakuliska viŵeto vyake mu munda panji mu munda wa mpheska, ndipo wavilekelera kuti virye mu munda wamwene, walipire viwemi chomene vya mu munda wake panji viwemi chomene vya mu munda wake wa mpheska.
6 “Usange kwabuka moto ndipo wathandazgika m’paka ku vivwati vya minga, na kotcha mphundwe za vyakurya panji mbuto zambura kuvuna panji munda wose, uyo wangubuska moto walipire ivyo vyaphya.
7 “Usange munthu wasungiska ndalama panji vinthu vinyake kwa munyake ndipo vinthu ivi vibika kunyumba ya munthu uyu, para munkhungu wasangika wawezgerepo kaŵiri.+
8 Usange munkhungu wandasangike, mwenecho wa nyumba watolekere pamaso pa Chiuta waunenesko+ kuti ŵawone usange wandaŵikepo woko lake pa katundu wa munyake.
9 Milandu yose yakukhwaskana na katundu wakwibika, kwali ni ng’ombe, mbunda, mberere, chakuvwara, panji chilichose icho chibika, icho mwenecho wangati, ‘Chinthu ichi ntchane!’ wose ŵaŵiri ŵalute na mulandu wawo pamaso pa Chiuta waunenesko.+ Munthu uyo Chiuta wamusanga na mulandu, wamuwezgerepo munyake kaŵiri.+
10 “Usange munthu wapazga mbunda panji ng’ombe panji chakuŵeta chilichose kwa munyake ndipo chafwa panji chapwetekeka panji chazgeŵa kwambura waliyose kuwona,
11 uyo wasunganga walape kwa munyake pamaso pa Yehova. Walape kuti wandaŵikepo woko lake pa katundu wa munyake, ndipo mweneko wazomerezge. Munthu uyu wangawezgerangapo yayi.+
12 Kweni usange chiŵeto chikachita kwibika kwa iyo, wamuwezgerepo mwenecho.
13 Usange chiŵeto chikatwazulika na chikoko, iyo wize nacho kuti uŵe ukaboni. Wangawezgerangapo yayi chiŵeto icho chatwazulika na chikoko.
14 “Kweni usange munthu wabwereka chiŵeto kwa munyake ndipo chapwetekeka panji chafwa uku mwenecho palije, munthu uyo wakabwereka wawezgerepo.
15 Usange mwenecho walipo, munthu uyu wangawezgerangapo yayi. Usange pakubwereka wakapeleka ndalama, mbwenu vyamalirana na ndalama izo wakapeleka pakubwereka.
16 “Usange mwanalume wanyenga mwali wambura chibwezi na kugona nayo, mwanalume uyu wapeleke chibadala kuti waŵe muwoli wake.+
17 Usange wiske wakanisiska kupeleka mwali kwa munthu uyu, iyo walipe ndalama za chibadala.
18 “Fwiti yanakazi mungayilekanga yamoyo yayi.+
19 “Waliyose uyo wakugona chinyama wakomeke nadi.+
20 “Uyo wakupeleka sembe kwa chiuta munyake waliyose padera pa Yehova, waparanyikirethu.+
21 “Mungachitiranga nkhaza mulendo chara panji kumuyuzga,+ chifukwa namwe mukaŵa ŵalendo mu charu cha Eguputo.+
22 “Mungasuzganga chokoro yayi panji mwana wambura wiske.+
23 Usange mukumusuzga ndipo walilira kwa ine, nipulikenge nadi kulira kwake.+
24 Ukali wane ugolerenge, ndipo nimukomaninge na lupanga. Ŵawoli ŵinu ŵaŵenge vyokoro, ŵana ŵinu ŵaŵavyenge awiskewo.
25 “Usange yumoza wa ŵanthu ŵane ŵakavu awo mukukhala nawo mwamubwereka ndalama, mungaŵanga nga ni munthu wakusangirapo chandulo yayi. Mungamulipiskanga yayi ndalama yapachanya.+
26 “Usange watora chakuvwara cha munyako nga ntchikholi cha ngongoli,+ umuwezgere pambere dazi lindanjire.
27 Wadikenge vichi pakugona? Pakuti ichi ndicho chakuvwara chake chimoza pera, chakuvwara cha kudikiska thupi lake.+ Para walilira kwa ine, nipulikenge nadi chifukwa ndine walusungu.+
28 “Ungatembanga Chiuta chara+ panji kutemba mulongozgi uyo wali pakati pa ŵanthu ŵako.+
29 “Ungaziwulikanga chara kupeleka kufuma pa vinthu vinandi ivyo wavuna ndiposo pa ivyo vikufuluka mu vyakwengeramo vyako.+ Mwana wako mwanalume wakwamba kubabika ukwenera kumupeleka kwa ine.+
30 Ichi ndicho uchitenge na mwana wa ng’ombe yako na wa mberere yako:+ Mazuŵa 7 wakhalenge na nyina. Pa zuŵa la 8 umupelekenge kwa ine.+
31 “Muŵenge ŵanthu ŵatuŵa kwa ine,+ mungaryanga chara nyama yiliyose iyo yatwazulika na chikoko ku thondo.+ Mutayirenge ntcheŵe.
Tumizgani
Tumizgani
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Ekisodo 22
Chitumbuka
Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg


text:
Tichitengi Vinthu Mwakukoliyana ndi Mazu Ngaku Chiuta
“Yehova wakujalikisa charu chapasi mwazeru. Chifukwa chakuti ngwakuwamu wakujalikisa kuchanya mwanthazi.”—NTHANTHI 3:19.
SUMU: 15, 16
1, 2. (a) Kumbi ŵanthu anyaki aŵanaŵana kuti mphakwenere kuti Chiuta waje ndi gulu? (b) Kumbi tikambisanengenji munkhani iyi?
KUMBI Chiuta we ndi gulu? Anyaki angakamba kuti: “Tikhumbika cha kuja ndi gulu lakuti litilongozgengi. Chakukhumbika, nkhuja ŵaka pa ubwezi wamampha ndi Chiuta.” Kumbi fundu yeniyi njauneneska? Kumbi maukaboni ngalongonji?
2 Munkhani iyi, tisaniyengi ukaboni wo ulongo kuti Yehova wachita vinthu mwandondomeku ndipu palivi yo wayanana nayu. Tisambirengi so vo tingachita kuti tivwiyengi ulongozgi wo gulu laku Yehova lititipasa. (1 Ŵakor. 14:33, 40) Munyengu ya akutumika kweniso mazuŵa nganu, Malemba ngawovya chigaŵa cha pacharu chapasi cha gulu laku Yehova kuti chipharazgengi uthenga wamampha wa ufumu pacharu chosi chapasi. Chifukwa chakuti tivwiya ulongozgi wa m’Mazu ngaku Chiuta kweniso wo gulu laki lititipasa, tija akutowa, achimangu ndipuso akukoliyana.
YEHOVA WACHITA VINTHU MWANDONDOMEKU KULUSKA WEYOSI
3. Ntchifukwa wuli mugomeza kuti Yehova wachita vinthu mwandondomeku kuluska weyosi?
3 Chilengedu chilongo kuti Chiuta wachita vinthu mwandondomeku kuluska weyosi. Bayibolu likamba kuti: “Yehova wakujalikisa charu chapasi mwazeru. Chifukwa chakuti ngwakuwamu wakujalikisa kuchanya mwanthazi.” (Nthanthi 3:19) Tiziŵa ŵaka ‘zimanavi mwa nthowa zaku [Chiuta]’ ndipu “vo tituvwa vaku iyu vimanavi ukongwa.” (Jobu 26:14) Vinthu vimanavi vo tiziŵa vakukwaskana ndi mapulaneti, nyenyezi ndipuso magulu nga nyenyezi, vititiwovya kuziŵa kuti vinthu vakuchanya venivi vikuŵikika mwandondomeku. (Sumu 8:3, 4) Gulu lelosi la nyenyezi le ndi nyenyezi mamiliyoni nganandi ndipu zosi zitenda mumalu mwaki. Pulaneti yeyosi yitenda munthowa yaki mwakuzunguliya lumwi nge kuti pe munthu yo watingakambiya mo ngangayende! Kukamba uneneska, asani tiŵanaŵaniya mo vinthu vakuchanya vitende, vititiwovya kuziŵa kuti Yehova yo ‘wakupanga mwalusu kuchanya’ ndi charu chapasi, ngwakwenere kuti timuthamikengi, tije akugomezeka kwaku iyu kweniso timusopengi.—Sumu 136:1, 5-9.
4. Ntchifukwa wuli asayansi atondeka kumuka mafumbu nganandi?
4 Asayansi atiwovya kuziŵa mo vinthu viliri kuchanya kweniso pacharu chapasi ndipu venivi vatiwovya mu nthowa zinandi pa umoyu widu. Chinanga kuti ve viyo, pe mafumbu nganandi ngo atondeka kumuka. Mwakuyeruzgiyapu, ŵanthu wo afufuza vinthu vakuchanya angatikambiya cha kuti chilengedu chikujaku wuli ndipuso chifukwa cho mucharu chapasi musanirikiya vinthu vamoyu. Ŵanthu angakonkhosa so cha chifukwa cho tileke kukhumba kufwa. (Wak. 3:11) Ntchifukwa wuli ŵanthu ŵe ndi mafumbu nganandi kweni asaniya cha kwamuka kwaki? Chifukwa chimoza chingaŵa chakuti asayansi anandi ndipuso ŵanthu anyaki, akamba kuti kulivi Chiuta ndipu achitisa ŵanthu kugomeza kuti vinthu vikuchita kusambuka. Kweni Yehova kuziya m’Mazu ngaki, wamuka mafumbu ngo ŵanthu ŵe nangu kwekosi ko angaŵa.
5. Kumbi marangu ngo chilengedu chitende ngatitiwovya wuli?
5 Tosi tithemba marangu ngambula kusintha ndipuso ngakugomezeka ngo Yehova wakujalikisa muchilengedu. Ŵanthu wo agwira ntchitu zamagesi, wo anozga mapayipi ngamaji, mayinjiniya, akuyendesa ndegi ndipuso madokotala ngo ngapanga upaleshoni, wosi athemba marangu ngenanga pa ntchitu zawu. Mwakuyeruzgiyapu, madokotala ngasuzgika cha kupanga upaleshoni chifukwa viŵalu va munthu weyosi vija pamalu ngakuyanana. Mwaviyo, asani akhumba kupanga upaleshoni asuzgika cha kuziŵa po pe mtima. Tosi tikhumbika kutumbika marangu ngo chilengedu chitende chifukwa asani tingaleka kuchita viyo, tingaŵika umoyu widu pangozi. Weyosi waziŵa kuti asani wangajiponye dala pasi kutuwa muchimiti, wajipwetekengi pamwenga wafwengi. Kuchita viyo nkhuleka kutumbika marangu ngo chilengedu chitende.
TILONGOZGEKA NDI CHIUTA
6. Ntchifukwa wuli ateŵeti aku Yehova akhumbika kuchita vinthu mwandondomeku?
6 Vinthu vosi vo Yehova wakulenga wakuviŵika mwandondomeku. Iyu wakhumba kuti ateŵeti ŵaki nawu achitengi vinthu mwandondomeku. Ndichu chifukwa chaki wakutipasa Bayibolu kuti litilongozgengi. Kwambula kulongozgeka ndi fundu zaku Chiuta kweniso gulu laki, tingaja mwalikondwa cha ndipu tingakumana ndi masuzgu.
7. Ntchinthu wuli cho chilongo kuti Bayibolu likulembeka mwandondomeku?
7 Bayibolu ndi buku ŵaka la nkhani za Ayuda ndi Akhristu cha. M’malu mwaki, likulembeka mwandondomeku mwakulongozgeka ndi mzimu waku Chiuta ndipu ndamampha ukongwa. Nkhani zosi za m’Bayibolu zakukoliyana. Fundu yikulu ya m’Bayibolu losi njakuti, Yehova wazamugwirisiya ntchitu Ufumu waki wo wazamulamulika ndi Khristu yo ndi “mbewu” yakulayizgika, kuti wafiski khumbu laki lakukwaskana ndi charu chapasi kweniso walongo kuti ngwakwenere kulamuliya chilengedu chosi.—Ŵerengani Chiyambo 3:15; Mateyu 6:10; Chivumbuzi 11:15.
8. Ntchifukwa wuli tingakamba kuti Ayisraele achitanga vinthu mwandondomeku?
8 Ayisraele achitanga vinthu mwandondomeku. Mwakulondo Marangu ngo Mosese wangupasika, penga “anthukazi wo anguŵikika kuti ateŵetiyengi pakhomu lakuserere muchihema chakuwunganamu.” (Chit. 38:8) Mahema nga Ayisraele ndipuso chihema chakuwunganamu, avisamusanga mwandondomeku. Pavuli paki, Fumu Davidi yinguŵika Alevi ndi asembi mumagulu kuti agwirengi umampha ntchitu zawu. (1 Mik. 23:1-6; 24:1-3) Asani avwiya Yehova, Ayisraele achitanga vinthu mwandondomeku, mwachimangu kweniso mwakukoliyana.—Mar. 11:26, 27; 28:1-14.
9. Ntchinthu wuli cho chilongo kuti mpingu wachikhristu wa munyengu ya akutumika wachitanga vinthu mwandondomeku?
9 Mpingu wachikhristu wa munyengu ya akutumika wachitanga vinthu mwandondomeku ndipu wayanduwanga ndi ulongozgi wakutuliya ku wupu wakulongozga wo pakwamba ungupangika ndi akutumika. (Mac. 6:1-6) Pavuli paki, angusazgiyapu abali anyaki kuti aje mu wupu wakulongozga. (Mac. 15:6) Abali a mu wupu wakulongozga ndi anyaki wo awovyananga nawu, aperekanga ulongozgi kuziya mumakalata ngo alembanga mwakulongozgeka ndi mzimu waku Chiuta. (1 Tim. 3:1-13; Tito 1:5-9) Kumbi mipingu yinguyanduwa wuli chifukwa chakuvwiya ulongozgi wakutuliya ku wupu wakulongozga?
10. Ntchinthu wuli cho chachitikanga asani mipingu ya munyengu ya akutumika yivwiya marangu ngo wupu wakulongozga ungujalikisa? (Wonani chithuzi cho che papeji 9.)
10 Ŵerengani Machitidu 16:4, 5. Abali wo atumikanga ndi wupu wakulongozga, aperekanga “marangu ngo akutumika ndi ŵara wo ŵenga ku Yerusalemu angujalikiska.” Asani mipingu yivwiya marangu ngenanga, “yalutirizanga kuja yakukho mu chivwanu ndipu chiŵerengeru cha ŵanthu chasazgikiyangaku zuŵa ndi zuŵa.” Kumbi isi mazuŵa nganu, tingasambiranji pa nkhani ya m’Bayibolu yeniyi?
KUMBI MUVWIYA ULONGOZGI?
11. Kumbi abali wo ŵe ndi maudindu atenere kuchitanji asani alonde ulongozgi kutuliya ku gulu laku Chiuta?
11 Kumbi abali a mu Komiti ya Nthambi, akuwonere madera ndipuso ŵara mumpingu atenere kuchitanji asani alonde ulongozgi kutuliya ku gulu laku Chiuta mazuŵa nganu? Mazu ngaku Yehova ngachiska tosi kuti tivwiyengi kweniso tijithereskengi. (Mar. 30:16; Ŵah. 13:7, 17) Titenere cha kugalukiya gulu laku Chiuta pamwenga kukambanga vinthu viheni vakukwaskana ndi gulu laki chifukwa vingachitisa kuti tileki kwanjana, kukoliyana ndipuso kuja mwachimangu mumpingu. Kukamba uneneska, palivi Mkhristu wakugomezeka yo wangakhumba kuti waje ndi jalidu lambula ulemu kweniso lambula kugomezeka nge lo Diotrefe wenga nalu. (Ŵerengani 3 Yohane 9, 10.) Tingachita umampha kujifumba kuti: ‘Kumbi ini nditovya abali ndi azichi kuti ayanjengi Chiuta? Kumbi ndizomera liŵi kweniso ndikoliyana ndi ulongozgi wakutuliya kwa abali wo atitilongozga?’
12. Ntchinthu wuli cho chikusintha pa nkhani ya mo ŵara ndipuso ateŵeti akovya aŵikikiya pa udindu?
12 Ŵanaŵaniyani vo Wupu Wakulongozga ukukamba pambula kuswera yapa. Nkhani ya mutu wakuti, “Vo Akuŵerenga Afumba” yo ye mu Chigongwi cha Alinda cha November 15, 2014, yikukonkhosa kusintha kwa mo ŵara ndi ateŵeti akovya atenere kuŵikikiya mumipingu. Nkhani iyi, yikukamba kuti wupu wakulongozga wa munyengu ya akutumika, ungutuma akuwonere madera kuti ndiwu aŵikengi ŵanthu pa maudindu. Mwakukoliyana ndi ulongozgi wenuwu, kwambiya pa September 1, 2014, akuwonere madera ndiwu aŵika ŵara ndi ateŵeti akovya mumipingu. Wakuwonere dera watesesa kuŵaziŵa umampha abali wo atiŵaŵanaŵaniya kuti apasiki udindu ndipu wapharazga nawu limoza asani nkhwamachitika. Asani akuto, wawona so mo mabanja ngawu ngachitiya vinthu. (1 Tim. 3:4, 5) Wupu wa ŵara ndi wakuwonere dera akambisana mwakuphwere fundu za m’Malemba zo munthu yo wakhumba kuja mteŵeti wakovya pamwenga mura wakhumbika kufiska.—1 Tim. 3:1-10, 12, 13; 1 Pet. 5:1-3.
13. Kumbi tingalongo wuli kuti tikoliyana ndi ulongozgi wo ŵara mumpingu apereka?
13 Tikhumbika kuvwiya ulongozgi wakutuliya m’Bayibolu wo ŵara atitipasa. Aliska akugomezgeka ŵenaŵa wo ŵe mugulu laku Chiuta, alongozgeka ndi ulongozgi ‘wamampha’ wo usanirika m’Mazu ngaki. (1 Tim. 6:3) Kumbukani ulongozgi wo Paulo wangupereka wakukwaskana ndi ŵanthu wo ŵenga ndi mijalidu yiheni mumpingu. Ŵanthu anyaki ‘agwiranga ntchitu yeyosi cha kweni asereliyanga nkhani zo zaŵakwaskanga cha.’ Viwoneka kuti ŵanthu yaŵa angupasika ulongozgi ndi ŵara kweni anguvwiya cha. Kumbi mpingu wakhumbikanga kuchitanji ndi munthu waviyo? Paulo wangukamba kuti: “Munthu waviyo, mumuŵiki chisimikizu ndipu mungachezanga nayu cha.” Chinanga kuti wangukamba viyo kweni akhumbikanga cha kumuwona nge murwani wawu. (2 Ŵat. 3:11-15) Mazuŵa nganu, ŵara angakamba nkhani zakutcheŵeska zakukwaskana ndi munthu yo waleka cha jalidu liheni lo linanga mbiri ya mpingu nge kuchita chibwezi ndi munthu yo ndi Kaboni cha.(1 Ŵakor. 7:39) Kumbi asani ŵara mumpingu awona kuti mphakwenere kukamba nkhani yaviyo, imwi mutuvwa wuli? Asani mwaziŵa chifukwa cho ŵara akambiya nkhani yo, kumbi muyesesengi kuleka kucheza ndi munthu waviyo? Asani mutimukhumbiya vamampha mulekengi kucheza nayu ndipu vingamuwovya kuti waleki nkharu yaki yiheni. [1]
LUTIRIZANI KUJA AKUTOWA, ACHIMANGU KWENISO AKUKOLIYANA
14. Kumbi isi tingawovya wuli kuti mpingu ulutirizi kuja wakutowa?
14 Asani tivwiya ulongozgi wo we m’Mazu ngaku Chiuta tiwovyengi abali ndi azichi kuti ajengi ndi mijalidu yamampha. Ŵanaŵaniyani vo vinguchitika mumpingu wa ku Korinte. Paulo wapharazganga mwakujipereka mutawuni yeniyi ndipu wayanjanga Akhristu anyaki a kwenuku wo ŵenga “akupaturika.” (1 Ŵakor. 1:1, 2) Kwatingi kuŵengi kwakusuzga kuti waŵakonkhose za mijalidu ya ureŵi yo ayirekeliyanga mumpingu wenuwu. Chinanga kuti venga viyo, Paulo wangukambiya ŵara kuti amupereki kwaku Satana munthu wa jalidu liheni lenili pamwenga kuti amusezgi. Yiwu akhumbikanga kutuzamu ‘chakutupisa’ mumpingu pamwenga kuti ubudi, kuti mpingu ulutirizi kuja wakutowa. (1 Ŵakor. 5:1, 5-7, 12) Asani tikoliyana ndi vo ŵara asankha kuti munthu wambula kulapa wasezgeki, ndikuti tiwovya kuti mpingu ulutirizi kuja wakutowa ndipuso panyaki vingachitisa kuti iyu walapi ndi kupempha Yehova kuti wamugowoke.
15. Kumbi tingachita wuli kuti mumpingu mujengi chimangu?
15 Penga so suzgu yinyaki yo Paulo wakhumbikanga kukambiya mpingu wa ku Korinte. Abali anyaki atoliyanga Akhristu anyawu kukhoti. Paulo wanguŵafumba fumbu lo akhumbikanga kuliŵanaŵaniya lakuti: “Ntchifukwa wuli muzomereza cha kuti anyinu akunangiyeni?” (1 Ŵakor. 6:1-8) Nkhani nge zenizi zichitika so mazuŵa nganu. Nyengu zinyaki pangaŵavi chimangu pakati pa abali chifukwa chakuti bizinesi yo achitanga ayanduwa nayu cha pamwenga aŵanaŵana kuti munyawu yo achitanga nayu bizinesi wakuba ndalama. Anyaki atole Akhristu anyawu kukhoti kweni Mazu ngaku Chiuta ngatitiwovya kuziŵa kuti mbumampha kuleka kuyanduwa ndi bizinesi yidu, kuphara kuti tinyozesi zina laku Chiuta ndipuso titimbanyizi chimangu mumpingu. [2] Kuti timalisi kupambana maŵanaŵanu kweniso masuzgu ngakulu ngo ngangachitika pakati pidu, titenere kugwirisiya ntchitu ulongozgi wo Yesu wangupereka. (Ŵerengani Mateyu 5:23, 24; 18:15-17.) Asani tichita viyo, titovya kuti ateŵeti aku Yehova ajengi mwakukoliyana mumpingu.
16. Ntchifukwa wuli ateŵeti aku Chiuta atenere kuja mwakukoliyana?
16 Bayibolu lititikambiya chifukwa cho ateŵeti aku Chiuta atenere kujaliya mwakukoliyana. Yo wakulembaku buku la sumu wangumba kuti: “Awonani! Vamampha ndipuso vakukondwesa ukongwa asani abali aja pamoza mwachimangu!” (Sumu 133:1) Pa nyengu yo Ayisraele avwiyanga Yehova, achitanga vinthu mwandondomeku kweniso mwakukoliyana. Chiuta wangukamba vo vatingi vichitikiyengi ŵanthu ŵaki kunthazi. Iyu wanguti: “Ndiŵaŵikengi pamoza ndipu ajengi mwakukoliyana nge mo zijaliya mbereri mukhola.” (Mika 2:12) Yehova kuziya mwaku Zefaniya wanguti: “Ndisinthengi chineneru cha ŵanthu kuti chije chakutowa, [uneneska wa m’Malemba] kuti wosi adaniyi pa zina laku Yehova ndi kumuteŵete mwakukoliyana.” (Zef. 3:9) Tiwonga kuti te ndi mwaŵi wakuteŵete Yehova mwakukoliyana!
17. Kumbi ŵara akhumbika kuchita wuli ndi nkhani za ubudi kuti mpingu ulutirizi kuja wakutowa?
17 Kuti mpingu ulutirizi kuja wakukoliyana kweniso wakutowa, ŵara atenere kuphwere mwaliŵi nkhani zo zikhumbika komiti yakuyeruzga mulandu ndipuso atenere kuchita viyo mwachanju. Paulo waziŵanga kuti kwanja Chiuta nkhupingika ŵaka maŵanaŵanu cha ndipuso kuti Chiuta wawona maubudi ngosi. (Nthanthi 15:3) Ndichu chifukwa chaki wangulemba kalata ya Ŵakorinte Wakwamba yo ye ndi ulongozgi wanthazi kweni wachanju. Pati pajumpha myezi, wangulemba kalata ya Ŵakorinte Wachiŵi yo yilongo kuti mpingu wenuwu ungusintha chifukwa chakuti ŵara angugwirisiya ntchitu ulongozgi wo akutumika angupereka. Asani Mkhristu wananga mwambula kuziŵa, ŵara akhumbika kumuwovya kuti wasinthi ndipu akhumbika kuchita viyo mwakuzika.—Ŵag. 6:1.
18. (a) Kumbi ulongozgi wo usanirika m’Mazu ngaku Chiuta unguwovya wuli mipingu ya munyengu ya akutumika? (b) Kumbi nkhani yo tazamusambira sabata yamawa yazamukonkhosanji?
18 Viwoneke limu kuti ulongozgi wo ukulembeka m’Mazu ngaku Chiuta, unguwovya Akhristu a mumpingu wa ku Korinte wa munyengu ya akutumika ndi Akhristu a mipingu yinyaki kuti alutirizi kuja akutowa, akukoliyana kweniso ajengi mwachimangu. (1 Ŵakor. 1:10; Ŵaef. 4:11-13; 1 Pet. 3:8) Venivi vinguchitisa kuti abali ndi azichi pa nyengu yo, apharazgiyi ŵanthu anandi. Penga pakwenere kuti Paulo wakambi kuti uthenga wamampha “ungupharazgika mu chilengedu chosi cha panu pasi.” (Ŵakol. 1:23) Mazuŵa nganu, uthenga wamampha wa vo Chiuta wakhumba kuchita upharazgika pacharu chosi, ve viyo chifukwa chakuti ŵanthu wo apharazga mbakukoliyana. Nkhani yo tazamusambira sabata yamawa, yazakutikonkhose ukaboni wakulongo kuti Akhristu ŵenaŵa atumbika ukongwa Bayibolu ndipu atesesa kutumbika Yehova, yo ndi Fumu ya Chilengedu Chosi.—Sumu 71:15, 16.
^ [1] (ndimi 13) Wonani buku lakuti, Gulu lo Lichita Khumbu Laku Yehova, papeji 134 mpaka 136.
^ [2] (ndimi 15) Kuti muziŵi vinandi pa nkhani zo Mkhristu wangasankha kutole Mkhristu munyaki kukhoti, wonani mazu nga mumphata mubuku lakuti, “Mujisungi mu Chanju Chaku Chiuta,” papeji 223.


text:
Ivyo Ŵanyamata na Ŵasungwana Ŵakufumba—Kasi Nichitengechi na Umoyo Wane?
Wachinyamata waliyose wakwenera kujifumba fumbo lakuzirwa lakuti, ‘Kasi Nichitengechi na Umoyo Wane?’ Wonelera vidiyo iyo yikulongosora za Andre uyo wakeneranga kusankha pakati pa kutchuka mu charu ichi panji kuteŵetera Yehova. Kasi wakasankha vichi? Ntchivichi icho chikate chimovwirenge kuŵa wakukondwa? Apo ukuwonelera vidiyo iyi, ghanaghanira mwakupwelelera ivyo iwe ukukhumba kuchita pa umoyo wako. Vigaŵa vinyake mu vidiyo iyi ni vyakufumba mafumbo ŵachinyamata ŵa mu vyaru vinyake, ndipo vikovwirenge kusankha makora ivyo ukukhumba kuchita.


text:
Nchifukwa Wuli Tikhumbika Kuja Akutowa?
Mutenere kuja “atuŵa.”
1. Kumbi buku la Ŵalevi lingatiwovya wuli?
MAZU ngakuti atuŵa ngakambika ukongwa m’buku la Ŵalevi kuluska mabuku nganyaki ngosi nga m’Bayibolo. Jalidu lenili ndakukhumbika ukongwa kwa ateŵeti aku Yehova. Mwaviyo, kuvwisisa fundu za m’buku ili kungatiwovya kuti tije akutowa.
2. Kumbi m’buku la Ŵalevi mwe vinthu wuli?
2 Buku la Ŵalevi likulembeka ndi mchimi Mosese ndipu nchigaŵa cha ‘malemba ngosi’ ngo ngatovya pakusambiza. (2 Tim. 3:16) Zina laku Yehova lisanirika pafupifupi maulendu 10 m’chaputala chechosi cha buku lenili. Kuvwisisa fundu za m’buku la Ŵalevi kutiwovyengi kuti tikanengi chechosi cho chinganyozesa zina laku Chiuta. (Ŵal. 22:32) Kanandi, buku la Ŵalevi ligwiriskiya nchitu mazu ngakuti “Ini ndini Ambuya.” Mazu ngenanga ngatenere kutikumbuska kuti tivwiyengi Chiuta. M’nkhani iyi ndipuso yakulondopu tikambiskanengi fundu zakukondwesa zo zisanirika m’buku la Ŵalevi. Fundu zenizi nchawanangwa chakutuliya kwaku Chiuta cho chitiwovyengi kuti tije akutowa pamasu paki.
AKHUMBIKANGA KUJA AKUTOWA
3, 4. Nchifukwa wuli Aroni ndi ŵana ŵaki asambanga? (Wonani chithuzi cho che papeji 8.)
3 Ŵerengani Ŵalevi 8:5, 6. Yehova wangusankha Aroni kuti wateŵetiyengi nge mura wa asembi wa Yisraele kweni ŵana ŵaki akhumbikanga kuteŵete nge asembi m’malu mwa mtundu wosi. Aroni wamiyanga Yesu Khristu ndipu ŵana ŵaki amiyanga Akhristu akusankhika. Kumbi kusamba kwaku Aroni kwamiyanga kutowa kwaku Yesu? Awa, chifukwa chakuti Yesu wenga wambula ubudi ndipuso “wambura kalema.” Mwaviyo, iyu wakhumbikanga cha kusamba. (Ŵah. 7:26; 9:14) Kweni kusamba kwaku Aroni kumiya kutowa ndi urunji waku Yesu. Nanga kusamba kwa ŵana aku Aroni kwamiyanganji?
4 Kusamba kwa ŵana aku Aroni kwamiyanga kutowa kwa Akhristu akusankhika wo amuja asembi kuchanya. Nanga kubatizika kwa Akhristu akusankhika kuyanana ndi kusamba kwa ŵana aku Aroni? Awa, chifukwa kubatizika kumaliska ubudi cha kweni kulongo ŵaka kuti munthu wajipereka kuti wateŵetiyengi Yehova Chiuta. Akhristu akusankhika atowa ndi “mazu” ngaku Chiuta. Ivi vichitika asani agwiriskiya nchitu ndi mtima wosi vo Khristu wangukamba. (Ŵaef. 5:25-27) Ivi vichitiska kuti aje akutowa ndipuso akupaturika. Nanga ‘ambereri zinyaki’?
5. Nchifukwa wuli tingakamba kuti Mazu Ngaku Chiuta ngatovya ambereri zinyaki kuti aje akutowa?
5 Ŵana aku Aroni amiyanga “mzinda ukuru” cha. (Chiv. 7:9) Sonu kumbi ŵanthu wo abatizika aja akutowa ndi Mazu Ngaku Chiuta? Hinya. Asani ŵanthu wo azamuja pacharu chapasi aŵerenga vo Bayibolo likamba vakukwaskana ndi kukhumbika kwa ndopa zo Yesu wangudira, aja ndi chigomezgu m’mazu ngenanga ndipu achita uteŵeti wakupaturika “msana ndi usiku.” (Chiv. 7:13-15) Akhristu akusankhika kweniso ambereri zinyaki awoneka kuti asamba nadi chifukwa chakuti alutirizga kuja ndi “kajaridu kakutowa.” (1 Pet. 2:12) Yehova wakondwa ukongwa asani wawona kutowa ndipuso kukoliyana kwa Akhristu akusankhika ndi ambereri zinyaki wo avwiya ndi kulondo Muliska wawu, Yesu.
6. Kumbi tingajisanda wuli?
6 Vo asembi akhumbikanga kuchita kuti aje akutowa mwakuliŵavu nasi vititiwovya mazuŵa nganu. Kanandi ŵanthu wo tisambira nawu Bayibolo awona kuti malu ngidu ngakusopiyapu ngakutowa ndipuso kuti tivwala umampha. Kweni kutowa kwa ŵanthu wo ateŵetiyanga nge asembi kutitiwovya kuziŵa kuti weyosi yo wakwere kuphiri lakusopiyaku laku Yehova watenere kuja ndi “mtima wakutowa.” (Ŵerengani Sumu 24:3, 4; Yes. 2:2, 3.) Titenere kuteŵete Chiuta ndi maŵanaŵanu, mtima ndipuso liŵavu lakutowa. Ivi vingachitika asani titijisanda ndi chilatu chakuti tisinthi vinthu vinyaki pa umoyu widu kuti tije akutowa. (2 Ŵakor. 13:5) Mwakuyeruzgiyapu, munthu wakubatizika yo wawonere vinthu vakuyuska chiryokuryoku chakugonana, wangajifumba kuti, ‘Kumbi nditesesa kuti ndije wakutowa?’ Pavuli paki, wangakhumbika kuti wawovyeki ndi chilatu chakuti waleki lusu liheni lenili.
MUVWIYENGI KUTI MUJE AKUTOWA
7. Mwakukoliyana ndi lemba la Ŵalevi 8:22-24, kumbi Yesu wakulongo chakuwoniyapu wuli?
7 Asembi ŵati ayamba kugwira nchitu ku Yisraele, Aroni yo wenga Mura wa Asembi ndi ŵana ŵaki akhumbikanga kupaka ndopa za mwana wa mbereri kugutu lakumaryi, kuchikumbu chikulu chakumanja ndipuso chikumbu chikulu chakumalundi. (Ŵerengani Ŵalevi 8:22-24.) Kugwiriskiya nchitu ndopa kwalongonga kuti asembi akhumbikanga kuvwiya kuti achitengi umampha nchitu zawu. Mwakuyana ŵaka, Yesu nge Mura wa Asembi wakulongo chakuwoniyapu chamampha kwa Akhristu akusankhika ndipuso ambereri zinyaki. Iyu wavwiyanga ulongozgi waku Chiuta. Manja ngaku Yesu ngagwiranga nchitu yakufiska khumbu laku Yehova ndipu malundi ngaki nganguleka cha kwenda munthowa yamampha.
8. Kumbi ateŵeti wosi aku Yehova akhumbika kuchitanji?
8 Akhristu akusankhika ndipuso ambereri zinyaki atenere kuvwiya nge mo wachitiyanga wasembi wawu Mura. Ateŵeti wosi aku Yehova atenere kuvwiya ulongozgi wa m’Mazu Ngaku Chiuta kuti aleki kuguŵiska mzimu wakupaturika. (Ŵaef. 4:30) Yiwu akhumbika ‘kunyoroska nthowa zawu.’
9. Kumbi abali atatu wo anguteŵetiyapu limoza ndi abali a Muwupu Wakulongozga angukambanji, nanga vo angukamba vingakuwovyani wuli kuti mulutirizgi kuja akutowa?
9 Ŵanaŵaniyani fundu zo abali atatu wo azamuja pacharu chapasi angukamba. Yiwu anguteŵetiyapu limoza ndi abali a mu Wupu Wakulongozga. Wakwamba wangukamba kuti: “Ndi mwaŵi ukulu ukongwa kuteŵete limoza ndi Akhristu akusankhika ndipu kwatiwovya kuziŵa kuti nawu mbambula kufikapu. Kwa vyaka vinandi, chilatu changu chenga chakuti ndivwiyengi wo alongozga.” Wachiŵi wangukamba kuti: “Malemba nganandi ngo ngakamba za ‘kuvwiya Khristu’ nge 2 Ŵakorinte 10:5 ngandiwovya ukongwa kuti ndivwiyengi ndipuso ndikoliyanengi ndi wo alongozga. Kuvwiya kwenuku kutenere kutuliya pasi pamtima.” Wachitatu wangukamba kuti: “Tingalongo kuti tivwiya gulu laku Yehova ndipuso abali wo watiŵagwiriskiya nchitu kuti wafiski chilatu chaki chakukwaskana ndi charu chapasi asani tiyesesa kwanja vo iyu watanja, titinkha vo watinkha, tivwiya ulongozgi waki nyengu zosi ndipuso asani tichita vo vitimukondwesa.” M’bali uyu wanguvwa kuti Nathan Knorr yo wateŵetiyanga mu Wupu Wakulongozga wanguvwiya fundu za mu Chigongwi cha Alinda cha Chingelezi cha 1925, pa nkhani ya mutu wakuti, “Kwamba kwa Mtundu,” chinanga kuti anyaki azikayikiyanga. Iyu wangukondwa ukongwa chifukwa chakuti M’bali Knorr wanguvwiya. Kuŵanaŵaniya vo abali atatu ŵenaŵa angukamba kungakuwovyani kuti muvwiyengi Chiuta. Venivi vingakuwovyani so kuti muje akutowa.
MUVWIYENGI DANGU LAKU CHIUTA PA NKHANI YA NDOPA
10. Kumbi kuvwiya dangu laku Chiuta pa nkhani ya ndopa nkhwakukhumbika wuli?
10 Ŵerengani Ŵalevi 17:10. Yehova wangukambiya Ayisraele kuti angaryanga cha “ndopa ze zosi.” Mkhristu weyosi wakhumbika kukana ndopa za ŵanthu pamwenga za nyama. (Mac. 15:28, 29) Chingaja chinthu chakuchitiska chitima ukongwa kuti Chiuta watikwiyiyi ndi kutituzga mumpingu waki. Titanja Chiuta ndipu tikhumba kuti timuvwiyengi. Chinanga kuti tingakumana ndi masuzgu ngakulu ngo ngangachitiska kuti tifwi, tikhumbika kusimikizga mtima kukana vo ŵanthu ambula kopa Yehova angatikambiya kuti tileki kumuvwiya. Titenere kuziŵa kuti tinyozekengi chifukwa chakukana ndopa kweni tikhumbika kuvwiya Chiuta. (Yuda 17, 18) Kumbi ndi fundu niyi m’nkhani iyi yo yingatiwovya kuti tisimikizgi mtima kukana kurya pamwenga kuŵikika ndopa?
11. Nchifukwa wuli Zuŵa la Mphepeska lenga lakukhumbika?
11 Kugwiriskiya nchitu ndopa za nyama ko asembi achitanga pa Zuŵa la Mphepeska kungatiwovya kuti tivwisisi mo Chiuta wawone ndopa. Ndopa zagwiranga nchitu yapade. Yiwu azigwiriskiyanga nchitu kuti Yehova wagowoke maubudi nga Ayisraele. Ndopa za ng’ombi ndi za mbuzi azimijanga pabokosi la phanganu. (Ŵal. 16:14, 15, 19) Ivi vachitiskanga kuti Yehova wagowoke Ayisraele. Kweniso, Yehova wanguŵakambiya kuti asani munthu wabaya nyama kuti waryi watenere kuyichinja ndipuso kuwundiya pasi ndopa zaki, “pakuti umoyu wa chamoyu chosi ndi ndopa zaki.” (Ŵal. 17:11-14) Kumbi dangu ili lenga lambula kukhumbika? Awa. Kugwiriskiya nchitu ndopa pa Zuŵa la Mphepeska ndipuso dangu lakuti aziwundiyengi pasi kwakoliyananga ndi dangu lo Yehova wangukambiya Nowa ndi ŵana ŵaki pakwamba. (Chiy. 9:3-6) Yehova Chiuta wangukana kuti angaryanga ndopa cha. Kumbi dangu ili litiŵakwaska wuli Akhristu mazuŵa nganu?
12. Kumbi vo Paulo wangulembe Ahebere vilongo kuti pe kukoliyana wuli pakati pa ndopa ndi kugowokereka?
12 Wakutumika Paulo wati walembe Ahebere vakukwaskana ndi kukhumbika kwa ndopa, iyu wangukamba kuti: “Mwa dangu lo . . . vosi viphotoleka ndi ndopa, ndipu kwambura kudika ndopa” kugowokereka palivi. (Ŵah. 9:22) Iyu wangukonkhoska so kuti chinanga kuti sembi za nyama zawovyanga kweni zakumbuskanga ŵaka Ayisraele kuti ŵenga akubuda ndipu akhumbikanga chinthu chinyaki chakuluska sembi za nyama kuti agowokereke limu maubudi ngawu. Mwaviyo, dangu lenga “chizgezgi cha vamampha vo vituza, chikozgu cheneku cha vinthu vo cha.” (Ŵah. 10:1-4) Kumbi ŵanthu atingi agowokerekengi wuli maubudi ngawu?
13. Kumbi mutuvwa wuli kuti Yesu wakupereka ndopa zaki kwaku Yehova?
13 Ŵerengani Ŵaefesu 1:7. Sembi yo Yesu Khristu ‘wangupereka pa chifukwa chaku isi,’ njakukhumbika ukongwa kwaku wosi wo atanja Yesu kweniso Awiski. (Ŵag. 2:20) Kweni vo Yesu wanguchita wati wafwa ndipuso kuyuskika ndivu vikutiwovya ukongwa kuti tigowokereki maubudi ngidu. Yesu wangufiska vo vingukambika mu Chilangulu chaku Mosese vo vachitikanga pa Zuŵa la Mphepeska. Pa zuŵa lo, mura wasembi watonga ndopa za nyama ndipu walutanga nazu M’chipinda Chakupaturika cha chihema ndipu pavuli paki waserenga munyumba yo Solomoni wanguzenga ndipu waziperekanga kwaku Chiuta nge kuti watimuwona ndi masu. (Ŵal. 16:11-15) Mwakuyana ŵaka, Yesu nayu wanguluta kuchanya ndi ndopa zaki ndipu wanguchizipereka kwaku Yehova. (Ŵah. 9:6, 7, 11-14, 24-28) Tiwonga ukongwa kuti tikugowokereka maubudi ngidu ndipuso njuŵi yidu yija yakutowa chifukwa chakuti tigomezga Yesu!
14, 15. Nchifukwa wuli tikhumbika kuvwisisa ndipuso kuvwiya dangu laku Yehova pa nkhani ya ndopa?
14 Kumbi mwavwisa chifukwa cho Yehova wakambiya kuti tingaryanga “ndopa ze zosi” cha? (Ŵal. 17:10) Kumbi mwavwisa chifukwa cho Chiuta wawone ndopa kuti zakupaturika? Iyu wawona kuti ndopa zimiya umoyu. (Chiy. 9:4) Kumbi muzomerezga kuti titenere kuwona ndopa nge mo Chiuta watiziwone kweniso kuvwiya dangu laki lakuti titenere kukana ndopa? Kugomezga sembi yaku Yesu kweniso kuziŵa kuti ndopa zaki zakukhumbika ukongwa kwaku Chiuta ndiyu nthowa yamampha ukongwa yo weyosi wangajaliya paubwezi ndi Mulengi widu.
15 Weyosi waku isi wangakumana ndi suzgu yakukwaskana ndi ndopa. Vingachitika kuti munthu wa m’banja lidu pamwenga mubwezi widu wakumana ndi suzgu yo yingachitiska kuti wasankhi kulonde ndopa pamwenga cha. Pa nyengu iyi, munthu wangakhumbika kusankha tivigaŵa timanatimana ta ndopa to wangalonde pamwenga nthowa zinyaki zo madokotala ngangagwiriskiya nchitu. Mwaviyo, nkhwakukhumbika ukongwa kufufuza ndipuso kunozgeke vo vingatichitikiya mwamabuchibuchi. Kuromba kweniso kugwiriskiya nchitu fundu zenizi kungatiwovya kuti tisimikizgi mtima pa nkhani yakukana ndopa. Kukamba uneneska, tikhumbika cha kuguŵiska Yehova mwakuchita chechosi cho iyu wakana m’Mazu ngaki. Madokotala nganandi ndipuso ŵanthu anyaki achichizga ŵanthu kuti aperekengi ndopa chifukwa awona nge kuti zingataska umoyu wa ŵanthu. Kweni ŵanthu aku Yehova awona kuti Mulengi ndiyu ngwakwenere kutikambiya mo ndopa zingagwiriskikiya nchitu. Ivi ve viyo chifukwa “ndopa ze zosi” zakupaturika kwaku iyu. Tikhumbika kusimikizga mtima kuvwiya dangu laki pa nkhani ya ndopa. Kweniso vakuchita vidu vosi vitenere kulongo kuti tiwonga kuti Yesu wakutiwombo ndi ndopa zaki ndipu zititiwovya kuti tigowokereki maubudi ngidu ndipuso kuti tizilonde umoyu wamuyaya.
NCHIFUKWA WULI YEHOVA WAKHUMBA KUTI TIJE AKUTOWA?
16. Nchifukwa wuli ŵanthu aku Yehova akhumbika kuja akutowa?
16 Chiuta wati wataska Ayisraele ku ukapolu ku Egipiti, wanguŵakambiya kuti: “Ini nde Ambuya wo angukutuzgani m’charu cha Egipiti, kuŵa Chiuta winu chifukwa chenichi mukaŵanga ŵatuŵa, pakuti Ini nde mtuŵa.” (Ŵal. 11:45) Ayisraele akhumbikanga kuja akutowa chifukwa Yehova nayu ngwakutowa. Nge Akaboni aku Yehova, nasi tikhumbika kuja akutowa. Buku la Ŵalevi lititichiska pa nkhani yeniyi.
17. Kumbi sonu buku la Ŵalevi mutilivwa wuli?
17 Kukambiskana vigaŵa vinyaki va m’buku la Ŵalevi kwatiwovya ukongwa. Tikayika cha kuti sambiru ili lakuwovyani kuti muyambi kwanja buku lenili. Tikayika so cha kuti kulunguruka pa fundu zakukhumbika ukongwa za m’buku la Ŵalevi kwakuwovyani kuti muvwisisi chifukwa cho titenere kujaliya akutowa. Kweni ndi fundu nizi zinyaki za m’buku laku Chiuta lenili zo tikhumbika kuziziŵa? Kumbi ndi vinthu vinyaki nivi vo tikhumbika kuziŵa kuti uteŵeti widu uje wakupaturika kwaku Yehova? Tikambiskanengi fundu zenizi m’nkhani yakulondopu.


text: 2 Ndipo pakati pajumpha vyaka 14 nkhakweleraso ku Yerusalemu pamoza na Baranaba,+ nkhatoraso Tito.+2 Nkhakwelera kura chifukwa cha ivyo Chiuta wakanivumbulira, ndipo nkhaŵalongosolera makani ghawemi agho nkhupharazga pakati pa mitundu. Nkhaŵalongosolera kumphepete, panthazi pa ŵanalume awo ŵakaŵa ŵakuchindikika, mwakuti niwone usange nkhachimbiranga mwakwenelera, panji usange nkhachimbira pawaka.3 Ndipo nanga ni Tito,+ uyo wakaŵa nane, wakachichizgika yayi kukotoleka,+ nangauli wakaŵa Mugiriki.4 Kweni nkhani iyi yikawuka chifukwa cha ŵabali ŵatesi awo ŵakanjira pakati pithu mwachibisibisi.+ Ŵakanjira kuti ŵanange wanangwa withu+ uwo tili nawo mu umoza na Khristu Yesu, mwakuti ŵatizgore ŵazga.+5 Kweni nanga ni ora limoza pera, tikathera yayi nesi kujilambika kwa iwo,+ mwakuti unenesko wa makani ghawemi ukhalilire mwa imwe.6 Kweni awo ŵakawonekanga kuŵa ŵakuzirwa,+ manyi pakwamba ŵakaŵa ŵanthu ŵa mtundu uli, vilije kanthu kwa ine, chifukwa Chiuta wakulumba chisko yayi, nakuti palije kanthu kaphya ako ŵanalume ŵakumanyikwa aŵa ŵali kunisambizgapo.7 M’malo mwake, ŵakati ŵawona kuti napika mulimo wa kupharazga makani ghawemi ku ŵanthu ŵambura kukotoleka,+ nga umo Petrosi nayo wakatumikira ku ŵakukotoleka—.8 Pakuti uyo wakamupa Petrosi nkhongono za upositole ku awo mbakukotoleka, ndiyo wakanipa nkhongono za upositole ku awo mbamitundu.+9 Yakobe,+ Kefase* na Yohane, awo ŵakamanyikwanga kuŵa mizati, ŵakati ŵamanya lusungu lukuru ulo lukalongoreka kwa ine,+ ŵakatikora chasa ku woko lamalyero ine na Baranaba,+ kulongora kuti ŵazomerezga kuti titeŵeterenge lumoza. Ŵakachita nthena kuti ise tilute ku ŵamitundu, kweni iwo ku awo mbakukotoleka.10 Kweni ŵakatipempha waka kuti tikumbukenge ŵakavu. Ndipo icho ndicho nayezgayezga kuchita na mtima wose.+11 Kweni apo Kefase*+ wakiza ku Antiyoke,+ nkhamususka maso na maso, pakuti wakaŵa wakubuda.12 Chifukwa pambere ŵandize ŵanalume ŵanyake kufuma kwa Yakobe,+ iyo wakaryanga na ŵanthu ŵamitundu.+ Kweni ŵakati ŵiza, wakamba kukhwecha na kujipatura, chifukwa cha kopa ŵakukotoleka.+13 Ŵayuda ŵanyake nawo ŵakakolerana nayo mu kupusikizga uku, mwakuti Baranaba nayo wakayegheka na upusikizgi wawo.14 Kweni nkhati nawona kuti ŵakendanga mwakukolerana na unenesko wa makani ghawemi yayi,+ nkhati kwa Kefase* panthazi pa wose: “Usange iwe, nangauli ndiwe Muyuda, ukukhala nga mbamitundu, nga Mbayuda yayi, chifukwa wuli ukuchichizga ŵanthu ŵamitundu kuti ŵakhalenge mwakuyana na dango la Ŵayuda?”+15 Ise tili Ŵayuda, ndise ŵakwananga nga mbamitundu yayi,16 ndipo tikumanya kuti munthu wakupimika murunji na milimo ya dango yayi, kweni pekha para wali na chipulikano+ mwa Yesu Khristu.+ Ntheura tili na chipulikano mwa Khristu Yesu, mwakuti tipimike ŵarunji na chipulikano mwa Khristu, kuti na milimo ya dango yayi, pakuti palije munthu uyo wapimikenge murunji chifukwa cha milimo ya dango.+17 Sono usange tasangikaso ŵakwananga apo tikukhumba kupimika ŵarunji kwizira mwa Khristu, kasi ndikuti Khristu ni muteŵeti wa kwananga? Yayi!18 Usange vinthu ivyo nkhawiskira pasi nkhuvizengaso, nkhulongora kuti nili wakuswa dango.19 Pakuti kwizira mu dango nkhafwa ku dango,+ kuti niŵe wamoyo kwa Chiuta.20 Nakhomeka pa khuni pamoza na Khristu.+ Ndineso yayi nili wamoyo,+ kweni ni Khristu uyo wakukhala mu umoza na ine. Umoyo uwo nkhukhala sono, nkhukhalira chipulikano icho chili mwa Mwana wa Chiuta,+ uyo wakanitemwa ndipo wakajipeleka chifukwa cha ine.+21 Nkhukana* lusungu lukuru lwa Chiuta yayi.+ Pakuti usange urunji ukwizira mu dango, ipo Khristu wakafwa pawaka.+


text: 25 A Yehova, ndimwe Chiuta wane.Nkhumukwezgani, nkhulumba zina linu,Pakuti mwachita vinthu vyakuzizwiska,+Vinthu ivyo mukatazga kufuma kale,+Mu kugomezgeka+ na mu unenesko.2 Pakuti mwazgora msumba kuŵa chiwunjiko cha malibwe,Tawuni ya malinga ghakukhora kuŵa mahami.Chigongwe cha mulendo ni msumbaso yayi.Chizamuzengekaso yayi.3 Lekani ŵanthu ŵankhongono ŵapelekenge uchindami kwa imwe.Msumba wa mitundu yankhaza umopaninge.+4 Pakuti mwazgoka linga lakukhora ku ŵakuyuyuka,Linga lakukhora ku ŵakavu awo ŵali mu suzgo,+Malo ghakubisamamo chivula,Na mfwiri ku chithukivu.+Para kupoma kwa ŵankhaza kwaŵa nga ntchivula icho chikutimba linga,5 Nga ntchithukivu mu charu chambura maji,Mukukanizga vivulupi vya ŵalendo.Nga umo chithukivu chikuchepera na mfwiri wa bingu,Ndimo sumu za ŵankhaza zikuchetamiskikira.6 Mu phiri ili,+ Yehova wa mawumba wazamunozgera ŵanthu woseChiphikiro cha vyakurya vyakunowa,+Chiphikiro cha vinyo liwemi,Cha vyakurya vyakunowa vya mafutaCha vinyo liwemi, lakumimitika makora.7 Mu phiri ili, wazamuwuskako* chibenekelero icho chabenekelera ŵanthu woseNa chidiko icho chatandazgika pa mitundu yose.8 Wazamumilimitizga nyifwa muyirayira,+Ndipo Fumu Yikuru Yehova yizamufyura masozi ghose ku visko vyawo.+Yizamuwuskako nthombozgo ku ŵanthu ŵake mu charu chose chapasi,Pakuti Yehova iyomwene wayowoya.9 Mu zuŵa ilo, ŵazamuti:“Wonani! Uyu ni Chiuta withu.+Tamulindilira,+Ndipo watiponoskenge.+Uyu ni Yehova.Tamulindilira.Tiyeni tikondwe na kusekelera mu chiponosko chake.”+10 Pakuti woko la Yehova lizamupumura pa phiri ili,+Ndipo Mowabu wazamukandilizgikira pasi mu malo ghake+Nga ntchiswaswa icho chakandilizgikira mu manyoŵa.11 Watandazurenge mawoko ghake mukati mwakeNga umo munthu uyo wakuskuŵa* wakutandazulira mawoko ghake kuti waskuŵe,Wakhizgirenge pasi kujikuzga kwake+Na kumutimba na mawoko ghake.12 Wawiskirenge pasiMsumba wakukhora, pamoza na viliŵa vinu vitali,Wabwangandulirenge pasi, enya, pa fuvu.


text:
GEORGIA
Afumu Ŵane Ŵakaleka Yayi Kuŵazga!
Marina Kopaliani
WAKABABIKA MU 1957
WAKABATIZIKA MU 1990
MBIRI YAKE Marina na mfumu wake Badri, ŵakapharazganga kwambura kuvuka, nangauli ŵakaŵaso na ntchito ya kulera ŵana ŵawo ŵaŵiri. Pamanyuma, Badri wakaŵa mu Komiti ya Charu, ndipo wakagomezgeka m’paka apo wakafwira mu 2010.
Mu 1989, ine na afumu ŵane tikakumana na Ŵakaboni ŵa Yehova pa nyumba ya mzengezgani withu. Mubali Givi Barnadze, uyo wakasambiranga Baibolo na mzengezgani withu, wakaŵavya Baibolo, chifukwa nyengo yira chikaŵa chakusuzga kuti munthu wasange Baibolo mu Georgia.
Tikakondwa chomene na ivyo tikapulika, ndipo tikakhumbisiska chomene kuti tisange Baibolo. Afumu ŵane ŵakati ŵakumana na mubali wawo, ŵakamuphalira kuti ŵakupenja Baibolo. Ŵakazizwa chomene apo mubali wawo wakaŵaphalira kuti wagura waka Baibolo la Chigeorgia, ndipo waŵapenge nga ntchawanangwa.
Badri wakati wafika pa nyumba, wakakhala pasi na kwamba kuŵazga Baibolo m’paka usiku. Machero ghake kukati kwacha, ŵakalutizga kuŵazga. Nkhati nawera ku ntchito, nkhasanga kuti ŵachali kuŵazga Baibolo. Ŵakaleka yayi kuŵazga! Ntheura nkhaŵaphalira kuti ŵatore holide ya mazuŵa ghachoko waka kuti ŵamalizge kuŵazga Baibolo. Nakuti pakatora nyengo yayi, mbwenu ŵakamalizga kuŵazga lose.
Pamanyuma tikamba kusambira buku la Unenesko Weneuwo Ukulongozgera ku Umoyo wa Muyirayira na Mubali Givi Barnadze. Tikaŵa ŵakukondwa chomene chifukwa cha kuŵa na Baibolo lithu na lithu. Apa vikaŵa makora chomene, chifukwa ise tikaŵavya buku la Unenesko ndipo msambizgi withu nayo wakaŵavya Baibolo. Pakati pajumpha chaka chimoza, Badri na ine tikabatizika.


text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti | MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
-
Munthu wakutumbikika para waleka viheni (1-4)
-
Soka lizenge kufuma kumpoto (5-18)
-
Yeremiya wakudandawura chifukwa cha soka ilo lizenge (19-31)
4 Yehova wakuti: “Usange uwelerenge, iwe Israyeli,Usange uwelerenge kwa ineNdipo usange uwuskengepo ŵangoza ŵako ŵakuseluska pamaso pane,Mbwenu uŵengeso wakuyingayinga chara.+
2 Usange ukulapa kuti:‘Nadi pano Yehova wamoyo!’ mu unenesko, weruzgi wakunyoloka na urunji,Mbwenu mitundu yijisangirenge thumbiko mwa iyo,Ndipo yithumbwenge mwa iyo.”+
3 Pakuti Yehova wakuti ku ŵanthu ŵa mu Yuda na Yerusalemu:
“Jilimirani minda,Ndipo lekani kuseŵa mbuto mu minga.+
4 Jikotolerani mwekha kwa Yehova,Wuskaniko chikumba cha mitima yinu,+Imwe ŵanthu ŵa mu Yuda na imwe mukukhala mu Yerusalemu,Mwakuti kutukutwa kwane kuleke kugolera nga ni motoNa kumyangura kwambura munthu wakuwuzimwa,Chifukwa cha milimo yinu yiheni.”+
5 Pharazgani ichi mu Yuda na kuchithuwuska mu Yerusalemu.
Pomani na kulizga mbata mu charu chose.+
Chemerezgani chomene kuti: “Wunganani pamoza,Tiyeni tichimbilire ku misumba ya malinga ghakukhora.+
6 Tumphuskani chimanyikwiro kulazga ku Ziyoni.
Chimbirani, kwimilira waka chara.”
Pakuti nkhwiza na soka kufuma kumpoto,+ pharanyiko likuru.
7 Wabulika nga ni nkhalamu iyo yikufuma mu thung’unda,+Wakuparanya wanyamuka.+
Wafuma mu malo ghake kuti wazgore charu chinu kuŵa chinthu chakuchitiska wofi,
Misumba yinu yizgokenge mahami, kwambura munthu wakukhalamo.+
8 Ntheura vwarani chigudulu,+Lirani na kukolomoka,Chifukwa ukali wakugolera wa Yehova undafumeko kwa ise.
9 Yehova wakuti: “Mu zuŵa ilo, mtima wa themba uzamusongonoka,+Na mtima wa ŵakaronga.Ŵasembe ŵazamuwopa, ntchimi zizamuzukuma.”+
10 Penepapo ine nkhati: “Awe, mwe Fumu Yikuru Yehova! Mwaŵapusika chomene ŵanthu aŵa+ na Yerusalemu, mwati: ‘Muŵenge na mtende,’+ apo lupanga luli pa vigolomiro vithu.”
11 Pa nyengo iyo, vizamuyowoyekera ŵanthu aŵa na Yerusalemu kuti:
“Mphepo yakotcha yakufuma ku tumapiri twambura kanthu mu chipalambaYizamupyepyetura mwana msungwana wa ŵanthu ŵane.Yizamwizira kuwuluska panji kutozga chara.
12 Mphepo yose yikwiza kufuma ku malo agha chifukwa ndine nayituma.
Sono nipharazgenge vyeruzgo pa iwo.
13 Wonani, wizenge nga ni mabingu ghavula,Magileta ghake ghali nga ntchimphepo chikuru.+
Mahachi ghake ngaluŵiro kuluska nombo.+
Soka kwa ise, chifukwa tapasulika!
14 Suka mtima wako, uwutozge ku uheni, iwe Yerusalemu, kuti uponoskeke.+
Kasi usungilirenge maghanoghano ghaheni m’paka wuli?
15 Pakuti lizgu likuphara nkhani yakufuma ku Dani,+Likupharazga soka kufuma ku chigaŵa cha mapiri cha Efurayimu.
16 Enya, pharazgani ichi, ku ŵamitundu,Thuwuskani mu Yerusalemu.”
“Ŵalinda ŵakwiza kufuma ku charu chakutali,Ndipo ŵazamutumphuska mazgu ghawo kwimikana na misumba ya Yuda.
17 Ŵakumuwukira mu vigaŵa vyose nga mbalinda ŵa munda,+Chifukwa wanigalukira,”+ wakuti Yehova.
18 “Nthowa zako na machitiro ghako vizenge pa iwe.+
Soka lako ndakuŵaŵa nadi,Likufika na mukati mu mtima wako.”
19 Ayo we, Ayo we!
Nkhupulika vyakuŵinya vikuru mukati mu mtima wane.
Mtima wane ukumwantha mukati mwane.
Ningakhala chete chara,Pakuti napulika kupoma kwa mbata,Chimanyikwiro cha nkhondo.+
20 Soka pa soka lapharazgika,Pakuti charu chose chaparanyika.
Mahema ghane ghapankhulika mwamabuchi,Mu kanyengo kachoko salu zane za mahema zamara.+
21 Kasi niwonenge chimanyikwiro m’paka pawuli,Kupulika kulira kwa mbata?+
22 Pakuti ŵanthu ŵane ni vindere.+Ŵakunimanya yayi.
Mbana ŵazeleza, ŵambura kupulikiska.
Mbakuchenjera pakuchita uheni,Kweni ŵakumanya yayi kuchita uwemi.
23 Nkhalaŵiska charu, wonani, chikaŵa chawaka, chambura kanthu.+
Nkhalaŵiska mtambo, ndipo ungweru wake ukaŵaposo yayi.+
24 Nkhalaŵiska mapiri, wonani, ghakambwambwanthanga,Ndipo tumapiri tukasunkhunyikanga.+
25 Nkhalaŵiska, ndipo wonani, kukaŵavya munthu,Viyuni vyamudera vyose vikachimbira.+
26 Nkhalaŵiska, ndipo wonani, munda wa vipambi ukazgoka mapopa,Misumba yake yose yikabwangandulika.+
Chikaŵa chifukwa cha Yehova,Chifukwa cha ukali wake wakugolera.
27 Pakuti Yehova wakuti: “Charu chose chiŵenge chakupasuka,+Kweni nichimalirengethu yayi.
28 Pa chifukwa ichi, charu chitengerenge,+Mtambo kuchanya uŵenge ufipa.+
Ntchifukwa chakuti nayowoya, nadumura,Ndipo nisinthenge chara maghanoghano ghane, nanga nkhuwerako.+
29 Pakupulika kupoma kwa ŵapamahachi na ŵakuponya mivi,Msumba wose ukuchimbira.+
Ŵakunjira mu mathung’unda,Ŵakukwera majalawe.+
Msumba uliwose wasidika,Mulije munthu wakukhalamo.”
30 Sono pakuti wapankhulika, kasi uchitengechi?
Ukazgoŵera kujivwalika vitchesamu,Kujitozga na vitoweskero vyagolide,Na kusanuzga maso ghako pakujiphaka uzira.
Kweni ukaphyokapo waka kujitozga,+Pakuti awo ŵakakudokeranga ŵakukana.Sono ŵakupenja umoyo wako.+
31 Napulika mazgu nga nga mwanakazi mulwari,Kunyongozeka nga nkhwa mwanakazi uyo nkhakwamba kubaba,Mazgu gha mwana msungwana wa Ziyoni uyo wakuŵeŵefuka waka.
Uku watambazura mawoko ghake,+ wakuti:
“Awe ine, vyalema chifukwa cha ŵakukoma ŵanthu!”
Tumizgani
Tumizgani
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Yeremiya 4
Chitumbuka
Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg


text: 8 Penepapo Yehova wakati kwa Mozesi: “Luta kwa Farawo, ukamuphalire kuti, ‘Yehova wakuti: “Zomerezga ŵanthu ŵane ŵalutenge kuti ŵakaniteŵetere.+2 Usange ukulutilira kukana kuŵazomerezga kuti ŵalutenge, nitimbenge charu chako chose na ŵachule.+3 Mlonga wa Nayelo uzurenge na ŵachule, ndipo ŵazamufuma mu mlonga na kunjira mu nyumba yako, chipinda chako chakugonamo, pa bedi lako, mu nyumba za ŵateŵeti ŵako, za ŵanthu ŵako, mu mauvuno ghako, na mu viŵiya vyako vyakukonkheramo.*+4 Ŵachule ŵazamuŵa pa iwe, pa ŵanthu ŵako, na pa ŵateŵeti ŵako wose.”’”5 Pamanyuma Yehova wakati kwa Mozesi: “Uphalire Aroni kuti, ‘Ndodo iyo yili mu woko lako uyinyoloskere pa milonga, pa migelo ya Nayelo, na pa visapa, ndipo ufumiskire ŵachule pa charu chose cha Eguputo.’”6 Ntheura Aroni wakanyoloskera woko lake pa maji gha mu Eguputo, ndipo ŵachule ŵakamba kufuma na kuzura charu chose cha Eguputo.7 Kweni ŵasembe* ŵamasalamusi nawo mu masalamusi ghawo ŵakachita chinthu chakuyana waka, ŵakafumiska ŵachule pa charu cha Eguputo.+8 Penepapo Farawo wakachema Mozesi na Aroni, wakati: “Muniŵeyelere kwa Yehova kuti wafumiskeko ŵachule kwa ine na ku ŵanthu ŵane,+ pakuti nkhukhumba kuzomerezga ŵanthu kuti ŵalute kukapeleka sembe kwa Yehova.”9 Mozesi wakati kwa Farawo: “Muniphalire ndimwe nyengo iyo nkhamuŵeyelerani kuti ŵachule ŵawukeko kwa imwe, ku ŵateŵeti ŵinu, ku ŵanthu ŵinu, na mu nyumba zinu. Kweni mu Mlonga wa Nayelo pera ndimo ŵakhalenge.”10 Farawo wakati: “Namachero.” Mozesi wakati: “Vizamuŵa nga umo mwayowoyera, mwakuti mumanye kuti kulije munyake uyo wakuyana na Yehova Chiuta withu.+11 Ŵachule ŵazamuwukako kwa imwe, mu nyumba zinu, ku ŵateŵeti ŵinu, na ku ŵanthu ŵinu. Ŵazamukhala mu Nayelo pera.”+12 Ntheura Mozesi na Aroni ŵakafumako kwa Farawo, ndipo Mozesi wakaŵeyelera Yehova kuti wawuskepo ŵachule awo wakakhizgira pa Farawo.+13 Yehova wakachita nga umo Mozesi wakalombera, ndipo ŵachule awo ŵakaŵa mu nyumba, mu maluŵaza, na mu minda ŵakafwa.14 Ŵakawunjika viwunjiko vinandi vya ŵachule, ndipo charu chikanunkha.15 Farawo wakati wawona kuti ŵachule ŵamara, wakanonopeska mtima wake+ ndipo wakakana kuŵapulikira, nga umo Yehova wakayowoyera.16 Sono Yehova wakati kwa Mozesi: “Phalira Aroni kuti, ‘Nyoloska ndodo yako na kutimba fuvu la charu chapasi, ndipo lizgokenge skuwuwu mu charu chose cha Eguputo.’”17 Ndipo ŵakachita ntheura. Aroni wakanyoloska woko lake na kutimba fuvu la charu chapasi na ndodo yake, ndipo skuwuwu zikiza pa ŵanthu na vyakuŵeta. Fuvu lose la charu chapasi likazgoka skuwuwu mu charu chose cha Eguputo.+18 Ŵasembe ŵamasalamusi nawo mu masalamusi ghawo ŵakayezga kupanga skuwuwu,+ kweni ŵakatondeka. Ndipo skuwuwu zikiza pa ŵanthu na vyakuŵeta.19 Ntheura ŵasembe ŵamasalamusi ŵakati kwa Farawo: “Ni munwe wa Chiuta!”+ Kweni mtima wa Farawo ukalutilira kunonopa, ndipo wakaŵapulikira chara, nga umo Yehova wakayowoyera.20 Penepapo Yehova wakati kwa Mozesi: “Namachero uwuke mulenjilenji, ukimilire pamaso pa Farawo. Wona, wazamuŵa kuti wakuluta ku maji. Ndipo ukamuphalire kuti, ‘Yehova wayowoya kuti: “Zomerezga ŵanthu ŵane ŵalutenge kuti ŵakaniteŵetere.21 Kweni usange ukuleka kuzomerezga ŵanthu ŵane kuti ŵalutenge, nitumenge ŵabulumembe* pa iwe, pa ŵateŵeti ŵako, pa ŵanthu ŵako, na mu nyumba zako. Nyumba za mu Eguputo zizurenge na ŵabulumembe, awo ŵazamubenekelera na dongo wuwo ilo ŵakukandapo.*22 Pa zuŵa ilo, nizamupatura charu cha Gosheni uko ŵanthu ŵane ŵakukhala. Ŵabulumembe ŵazamuŵako chara,+ ndipo na ichi uzamumanya kuti ine Yehova, nili muno mu charu.+23 Nizamupambaniska pakati pa ŵanthu ŵane na ŵanthu ŵako. Chimanyikwiro ichi chiŵengeko namachero.”’”24 Ndimo Yehova wakachitira. Ŵabulumembe ŵanandi ŵakamba kwiza mu nyumba ya Farawo na mu nyumba za ŵateŵeti ŵake, na pa charu chose cha Eguputo.+ Charu chikanangika na ŵabulumembe.+25 Farawo wakachema Mozesi na Aroni, wakati kwa iwo: “Lutani, kapelekani sembe kwa Chiuta winu mu charu chenechino.”26 Kweni Mozesi wakati: “Ntchakwenelera chara kuchita nthena, chifukwa ivyo tamupeleka sembe kwa Yehova Chiuta withu mbukazuzi ku Ŵaeguputo.+ Usange Ŵaeguputo ŵamuwona kuti tikupeleka sembe izo mbukazuzi kwa iwo, kasi ŵamutiswa na malibwe yayi?27 Tendenge ulendo wa mazuŵa ghatatu kuluta mu mapopa, ndipo kwenekuko ndiko tamupeleka sembe kwa Yehova Chiuta withu nga umo wali kutiphalilira.”+28 Sono Farawo wakati: “Nimuzomerezganinge kuti mulute, mukapeleke sembe kwa Yehova Chiuta winu mu mapopa. Kweni muleke kuluta kutali chomene. Niŵeyelerani kwa Chiuta winu.”+29 Penepapo Mozesi wakati: “Wonani, sono nkhufumako kwa imwe, ndipo nkhuluta kukamuŵeyelerani kwa Yehova. Namachero ŵabulumembe ŵafumengeko kwa Farawo, ku ŵateŵeti ŵake, na ku ŵanthu ŵake. Kweni Farawo waleke kutipusikaso* na kukana kuzomerezga ŵanthu ŵithu kuluta kukapeleka sembe kwa Yehova.”+30 Mozesi wakafumako kwa Farawo ndipo wakaluta kukaŵeyelera Yehova.+31 Ntheura Yehova wakachita mwakuyana na mazgu gha Mozesi, ndipo ŵabulumembe ŵakafumako kwa Farawo, ku ŵateŵeti ŵake, na ŵanthu ŵake. Pakaŵavya bulumembe nanga njumoza uyo wakakhalako.32 Kweni Farawo wakanonopeskaso mtima wake, ndipo wakaŵazomerezga chara ŵanthu aŵa kuti ŵalutenge.


text:
Chifukwa Wuli Mukukhorwa Kuti Muli mu Chisopa Chaunenesko?
‘Mupime kwa mwaŵene icho ntchiwemi na chakuzomerezgeka na khumbo lakufikapo la Chiuta.’—ROM. 12:2.
1. Kasi ŵalongozgi ŵa matchalitchi ŵakachita wuli pa nyengo ya nkhondo?
KASI Chiuta wakuzomerezga kuti Ŵakhristu ŵaunenesko ŵarwenge nkhondo? Mu vyaka 100 ivyo vyajumpha, ŵanandi awo ŵakajichemanga kuti Mbakhristu ŵakalutanga ku nkhondo na kukoma ŵanthu. Ŵalongozgi ŵa tchalitchi la Katolika, ŵakalomberanga ŵasilikari na vilwero vyawo pakukarwa nkhondo na Ŵakatolika ŵa mu charu chinyake. Ndimoso ŵakachitiranga ŵalongozgi ŵa matchalitchi ghanyake. Nkhondo Yachiŵiri ya Charu Chose ntchiyelezgero cha nkhondo izo pakafwa ŵanthu ŵanandi chomene, zeneizo ŵamatchalitchi ŵakanjilirapo.
2, 3. Kasi Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakachita wuli pa nyengo ya Nkhondo Yachiŵiri ya Charu Chose na pa nkhondo zinyake? Chifukwa wuli?
2 Kasi Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakachita wuli pa nyengo iyi? Ŵakarwako yayi nkhondo. Chifukwa wuli? Chifukwa chikuru ntchakuti ŵakuyezga Yesu na kulondezga visambizgo vyake. Iyo wakati: ‘Na ichi, wose ŵamanyenge kuti ndimwe ŵasambiri ŵane, usange muli na chitemwa pakati pinu.’ (Yoh. 13:35) Kweniso ŵakupulikira ulongozgi uwo mpositole Paulosi wakapeleka ku Ŵakhristu ŵa ku Korinte.—Ŵazgani 2 Ŵakorinte 10:3, 4.
3 Ntheura, pakuti Ŵakhristu ŵaunenesko ŵali na njuŵi yakusambizgika Baibolo, ŵakusambira nkhondo yayi nesi kurwa nkhondo. Chifukwa chakuti ŵakukana kunjilirapo pa vya charu, Ŵakaboni ŵanandi, ŵana na ŵalara wuwo, ŵanalume na ŵanakazi, ŵakutambuzgika. Ŵanandi ŵaŵikika mu misasa yakuyuzgirako ŵanthu na mu majele. Pa nyengo ya muwuso wa Nazi mu Germany, ŵanji ŵakakomeka. Nangauli Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakatambuzgikanga chomene mu Europe, kweni ŵakalutilira kupharazga makani ghawemi gha Ufumu wa Yehova. Ŵakalutilira kupharazga nanga ni apo ŵakaŵa mu majele, ku misasa yakuyuzgirako ŵanthu, na kunyake kwantheura. * Mu 1994, Ŵakaboni ŵa Yehova ku Rwanda ŵakanjilirapo yayi pa nkhondo iyo yikamba chifukwa cha kupambana mitundu. Pa nkhondo iyi, ŵanthu ŵakakomana chomene. Kweniso Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakanjilirapo yayi pa nkhondo iyo yikachitika ku Balkans, yeneiyo yikakoma ŵanthu ŵanandi pa nyengo iyo Yugoslavia wakagaŵikanga.
4. Chifukwa chakuti Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakunjilirapo yayi pa vya charu, kasi ŵanthu ŵanandi ŵachita wuli?
4 Chifukwa chakuti Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakunjilirapo yayi pa vya charu, ŵanthu ŵanandi pa charu chose chapasi ŵakhorwa kuti Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakutemwa nadi Chiuta na ŵazengezgani ŵawo. Ŵakuti Ŵakaboni ŵa Yehova ndiwo ŵali mu chisopa chaunenesko. Ndipouli, paliso vinyake ivyo tikuchita, vyeneivyo vyakhorweska ŵanthu ŵanandi kuti Taŵakaboni ŵa Yehova tili Ŵakhristu ŵaunenesko.
MULIMO WA KUSAMBIZGA ŴANTHU UWO UNDACHITIKEPO NAKALE
5. Kasi ntchivichi icho chikwenera kuti chikaŵa chakusuzga chomene ku ŵasambiri ŵakwambilira ŵa Khristu?
5 Kufumira waka apo Yesu wakambira uteŵeti wake, wakadidimizgangapo chomene kuti ntchakuzirwa kupharazga makani ghawemi gha Ufumu wa Chiuta. Wakasora ŵasambiri 12 na kwamba mulimo uwu, weneuwo pa nyengo yasono ukuchitika pa charu chose chapasi. Pamanyuma wakasambizga ŵasambiri ŵanyake 70. (Luka 6:13; 10:1) Yesu wakaŵasambizga kuti nawo ŵasambizgenge ŵanyawo makani ghawemi. Pakwamba wakaŵaphalira kuti ŵasambizgenge Ŵayuda, ndipo pakati pajumpha nyengo wakaŵaphalira kuti ŵasambizgengeso ŵanthu ŵa mitundu yinyake. Pakuti ŵasambiri ŵa Yesu ŵakaŵa Ŵayuda, chikwenera kuti chikaŵa chakusuzga chomene kwa iwo kupharazgira ŵanthu ŵa mitundu yinyake.—Mil. 1:8.
6. Kasi ntchivichi icho chikawovwira Petrosi kumanya kuti Yehova wakutemwera yayi?
6 Mpositole Petrosi wakatumika ku nyumba ya Koroneliyo, uyo wakaŵa Wamitundu wambura kukotoleka. Ntheura, Petrosi wakamanya kuti Chiuta wakutemwera yayi. Koroneliyo na ŵamunyumba yake ŵakabatizika. Ŵanthu ŵa mitundu yose ŵakamba kwiza mu mpingo Wachikhristu. Iwo ŵakapulika na kuzomera unenesko. (Mil. 10:9-48) Kwambira waka pa nyengo iyi, ŵasambiri ŵa Yesu ŵakeneranga kupharazga pa charu chose.
7, 8. Kasi gulu la Yehova lachita vichi kuti lovwire ŵanthu kupulika makani ghawemi? (Wonani chithuzithuzi chakwamba.)
7 Mazuŵa ghano, awo ŵakudangilira pakati pa Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakukhozgera na mtima wose mulimo wa kupharazga na kusambizga makani ghawemi pa charu chose. Ŵakaboni ŵa Yehova pafupifupi 8 miliyoni ŵakuŵikapo mtima kupharazga uthenga wa Khristu mu viyowoyero vyakujumpha 600. Ndipo viyowoyero vinyake vinandi visazgikengeko. Iwo ŵakumanyikwa na mulimo wa kupharazga ku nyumba na nyumba ndiposo mu misewu. Nyengo zinyake ŵakuŵika mabuku pa mathebulu na pa tumathebulu twamatayala.
8 Gulu la Yehova lasambizga ŵabali na ŵadumbu ŵakujumpha 2,900 kuti ŵang’anamurenge Baibolo na mabuku ghakulongosora Baibolo. Iwo ŵakung’anamura mabuku mu viyowoyero ivyo vikumanyikwa chomene, kweniso mu viyowoyero vinyake vinandi ivyo vikumanyikwa viŵi yayi kweni vikuyowoyeka na ŵanthu ŵanandi. Mwachiyelezgero, ku Spain, ŵanthu ŵanandi ŵa mu chigaŵa cha Catalonia ŵakuyowoya Chikatalani. Mazuŵa ghano, chiyowoyero ichi chikuyowoyeka chomene mu Andorra, Alicante, mu Virwa vya Balearic na Valencia. Pasono, Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakung’anamura mabuku mu Chikatalani. Kweniso maungano ghakuchitika mu chiyowoyero ichi ndipo ŵanthu ŵa ku Catalonia ŵakuchontheka mtima chomene.
9, 10. Kasi ntchivichi icho chikulongora kuti gulu la Chiuta likufipira mtima umoyo wauzimu wa ŵanthu wose?
9 Mulimo wa kung’anamura mabuku na kusambizga ŵanthu mu chiyowoyero chawo ukuchitika pa charu chose chapasi. Nangauli ŵanthu ŵanandi ku Mexico ŵakuyowoya Chisipanishi, kweni mitundu yinyake mu charu ichi yikuyowoya viyowoyero vinyake. Umoza mwa mitundu iyi ni uwo ukuyowoya Chimaya. Ofesi ya munthavi mu Mexico yili kutumizga awo ŵakung’anamura mabuku mu chiyowoyero ichi ku malo agho chikuyowoyeka chomene. Chiyowoyero chinyake Ntchinepali icho chikuyowoyeka mu charu cha Nepal, umo muli ŵanthu ŵakujumpha 29 miliyoni. Mu charu ichi muli viyowoyero vyakukwana 120, kweni ŵanthu ŵakujumpha 10 miliyoni ŵakuyowoya Chinepali. Ŵanji ŵanandi, padera pa chiyowoyero chawo, ŵakuyowoyaso Chinepali. Mabuku ghithu ghakulongosora Baibolo ghakung’anamulika mu chiyowoyero ichi.
10 Gulu la Yehova likuŵikapo mtima comene pa mulimo wa kupharazga makani ghawemi gha Ufumu pa charu chose. Ukaboni wa fundo iyi ni umo likovwilira ŵabali na ŵadumbu awo ŵakung’anamura mabuku mu viyowoyero vinandi pa charu chose chapasi. Pa nyengo ya upharazgi wapadera, mathirakiti, maburosha, na magazini mamiliyoni ghanandi, ghapelekeka ku ŵanthu pa charu chose chapasi kwambura kulipiliska. Ŵakaboni ŵa Yehova ndiwo ŵakupeleka vyawanangwa kuti mulimo uwu wendenge makora. Iwo ŵakupulikira ulongozgi wa Yesu wakuti: “Mukapokera kwawanangwa, pelekani kwawanangwa.”—Mat. 10:8.
11, 12. Kasi mulimo wa kupharazga uwo Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakuchita pa charu chose chapasi wawovwira wuli ŵanji?
11 Ŵakaboni ŵa Yehova mbamwamphu pakupharazga na kusambizga. Ichi ntchilongolero chakuti ŵakukhorwa kuti ŵali mu chisopa chaunenesko, ndipo ŵakujipeleka chomene kuti ŵapharazge unenesko ku ŵanthu ŵa mitundu yose. Ŵanandi ŵasankha kuŵa na umoyo wambura kukhumba vinandi, ŵasambira chiyowoyero chinyake, na kukhala mu charu chinyake kuti ŵachiteko mulimo wakuzirwa uwu. Mulimo wa kupharazga na kusambizga uwu, weneuwo ukuchitika pa charu chose chapasi, wawovwira kuti ŵanthu ŵanandi ŵakhorwe kuti Ŵakaboni ŵa Yehova mbalondezgi ŵaunenesko ŵa Khristu Yesu.
12 Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakuchita vyose ivi chifukwa chakuti mbakukhorwa kuti ŵali kusanga unenesko. Kweni kasi ni vinthu wuli ivyo vyakhorweska ŵabali na ŵadumbu ŵithu ŵanyake kuti ŵali mu chisopa chaunenesko?—Ŵazgani Ŵaroma 14:17, 18.
IVYO VYAWOVWIRA KUTI ŴABALI NA ŴADUMBU ŴANYAKE ŴAKHORWE
13. Kasi ntchivichi icho chawovwira kuti gulu la Ŵakaboni ŵa Yehova liŵe lituŵa?
13 Tingasanga chandulo na mazgu agho Ŵakhristu ŵanji mu nyengo yithu yino ŵayowoya chifukwa cha kukhorwa kuti ŵali kusanga unenesko. Mubali munyake uyo wateŵetera Yehova kwa nyengo yitali wakayowoya kuti: “Gulu la Yehova likuŵikapo mtima chomene kuti liŵe lituŵa na lambura kufipirwa. Kuti lichite nthena, likupeleka ulongozgi na kuchenya waliyose.” Kasi ntchivichi icho chikovwira kuti ivi vichitike? Gulu la Yehova likulondezga fundo za mu Mazgu gha Chiuta kweniso likuchita vinthu umo Yesu na ŵasambiri ŵake ŵakachitiranga. Ntheura, awo ŵatondeka kulondezga fundo za Chiuta ŵakusezgeka mu mpingo. Ŵakaboni ŵa Yehova ŵanandi ŵakulutilira kuŵa ŵatuŵa pamaso pa Yehova. Ŵanandi awo kale ŵakachitanga vinthu ivyo Chiuta wakukana ŵali kusintha ndipo sono ŵakulondezga fundo za Chiuta.—Ŵazgani 1 Ŵakorinte 6:9-11.
14. Kasi ŵanandi awo ŵakasezgeka ŵachita wuli? Kasi ivi vyawovwira wuli?
14 Baibolo likulangura Ŵakhristu kuti ŵafumyengemo mu mpingo munthu uyo wakukana kupulikira Chiuta. Ŵanthu ŵanandi ŵapera na kuleka nkharo zawo ziheni ndipo ŵawezgekeramo mu mpingo. (Ŵazgani 2 Ŵakorinte 2:6-8.) Chifukwa chakuti Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakudemelera ku fundo za mu Baibolo mpingo ngutuŵa. Lekani ŵabali na ŵadumbu ŵakuwugomezga. Nangauli matchalitchi ghanandi ghakulekelera nkharo ziheni, kweni Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakulondezga fundo za Yehova. Ichi chawovwira ŵanthu ŵanandi kukhorwa kuti Ŵakaboni ŵa Yehova ŵali mu chisopa chaunenesko.
15. Kasi ntchivichi icho chikawovwira mubali munyake kuti wakhorwe kuti wali mu chisopa chaunenesko?
15 Tiyeni tiwone ivyo Ŵakaboni ŵanyake awo ŵateŵetera Yehova kwa nyengo yitali ŵayowoya kulongora kuti ŵakukhorwa kuti ŵali mu chisopa chaunenesko. Mubali munyake wa vyaka 54 wakati: “Kwambira waka apo nkhaŵa muwukirano, nili na chipulikano chifukwa chakuti nkhugomezga fundo zitatu izi: (1) Chiuta waliko; (2) Baibolo ni Mazgu gha Chiuta; ndiposo (3) mazuŵa ghano, Ŵakaboni ŵa Yehova ndiwo ŵakuchita khumbo la Chiuta. Mu vyaka vyose ivyo vyajumpha, para nkhusambira, nkhusanda fundo izi kuti niwone usange ni zaunenesko nadi. Nasanga maukaboni agho ghakulongora kuti fundo zose izi ni zaunenesko, ndipo chipulikano chane chakhozgeka. Nakuti sono ndipo nkhusimikizga chomene kuti nili mu chisopa chaunenesko.”
16. Pakuyowoya vya gulu la Yehova, kasi mudumbu munyake wakati vichi?
16 Pakuyowoya vya gulu la Yehova, mudumbu munyake wakutengwa uyo wakuteŵetera pa ofesi yithu yikuru ku New York wakati: “Ni gulu ili pera ilo likupharazga zina la Yehova. Mphake chifukwa chakuti zina la Chiuta likusangika pa malo pafupifupi 7,000 mu Baibolo. Kweniso nkhukhozgeka na lemba la 2 Midauko 16:9 ilo likuti: ‘Maso gha Yehova ghakulaŵiska uku na uko mu charu chose chapasi, kujiwonya nkhongono kovwira awo mitima yawo njakufikapo pamaso pake.’” Wakayowoyaso kuti: “Unenesko wanovwira kuti niŵe na mtima wakufikapo mwakuti Yehova wanovwire makora. Kuŵa paubwezi na Yehova ntchinthu chakuzirwa chomene kwa ine. Kweniso nkhuwonga Yesu chifukwa cha kunovwira kuti nimumanye makora Chiuta, ndipo ichi chanovwira kuti niŵe wakukhora mwauzimu.”
17. Kasi mubali munyake uyo pakwamba wakagomezganga kuti Chiuta kulije wakukhorwa kuti vichi? Chifukwa wuli?
17 Mubali munyake uyo pakwamba wakagomezganga kuti Chiuta kulije, wakati: “Chifukwa cha chilengiwa nkhukhorwa kuti Chiuta wakukhumba kuti ŵanthu ŵakondwenge na umoyo. Ntheura wazomerezgenge yayi kuti masuzgo ghalutilire kuŵako. Kweniso apo ŵanji ŵakulutilira kuhenipa, ŵanthu ŵa Yehova ŵakuŵa na chipulikano chakukhora, mwamphu na chitemwa. Ivi vingachitika yayi kwambura mzimu wa Yehova.”—Ŵazgani 1 Petrosi 4:1-4.
18. Chifukwa wuli ŵabali ŵanyake ŵaŵiri ŵakugomezga kuti ŵali mu chisopa chaunenesko? Kasi imwe mukutipo wuli pa ivyo ŵakayowoya?
18 Mubali munyake uyo wateŵetera Yehova kwa vyaka vinandi, wakayowoya vifukwa ivyo wakugomezgera kuti ivyo tikupharazga ni vyaunenesko. Wakati: “Ivyo nasambira mu vyaka vyose ivi, vyanovwira kuwona kuti Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakuyezgayezga kuchita vinthu nga umo ŵakachitiranga Ŵakhristu ŵakwambilira. Pakuti nenda vyaru vinandi, nawona kuti Ŵakaboni ŵa Yehova mbakukolerana pa charu chose chapasi. Unenesko wa mu Baibolo wanovwira kuti niŵe wakukhorwa kweniso wachimwemwe.” Mubali munyake wa vyaka vyakujumpha 60 wakafumbika icho chikumukhorweska kuti wali mu chisopa chaunenesko. Pakuzgora wakati: “Tasambira vinandi vyakukhwaskana na umoyo kweniso uteŵeti wa Yesu Khristu, ndipo tamumanya makora. Tasintha nkharo zithu zakale kuti tiŵe paubwezi na Chiuta mwa Khristu Yesu. Tamanya kuti tizamupona chifukwa cha sembe yakuwombora ya Khristu. Kweniso tikumanya kuti wakawuskika. Tili na ukaboni wakufuma ku awo ŵakaŵako wakuti Yesu wakawuka nadi.”—Ŵazgani 1 Ŵakorinte 15:3-8.
TIKWENERA KUPHALIRAKO ŴANJI UNENESKO
19, 20. (a) Kasi Paulosi wakaŵaphalira vichi ŵabali mu mpingo wa mu Romu? (b) Kasi Taŵakaboni ŵa Yehova tili na mulimo wuli?
19 Pakuti tikutemwa ŵazengezgani ŵithu, tikuŵaphalirako unenesko uwo tikusambira. Paulosi wakaphalira ŵabali mu mpingo wa mu Romu kuti: ‘Usange ukuzomera pakweru “mazgu agha mu mulomo wako,” kuti Yesu ni Fumu, ndipo ukupulikana mu mtima wako kuti Chiuta wakamuwuska ku ŵakufwa, uzamuponoskeka. Pakuti na mtima munthu wakupulikana mwakuti waŵe murunji, kweni na mulomo munthu wakuzomera pakweru kuti waponoskeke.’—Rom. 10:9, 10.
20 Taŵakaboni ŵa Yehova tikukhorwa kuti tili mu chisopa chaunenesko ndipo tikumanya kuti tili na mulimo wa kusambizga ŵanthu makani ghawemi gha Ufumu wa Chiuta. Mphanyi ŵanji ŵamanya kuti ivyo tikuŵasambizga kufumira mu Baibolo ni vyaunenesko na kuwona kuti ise tikuvigomezga nadi.
^ ndime 3 Wonani buku la Chingelezi la Jehovah’s Witnesses—Proclaimers of God’s Kingdom, peji 191-198, 448-454.


text:
July 31–August 6
EZEKIELE 24–27
Sumu 54 ndi Pempheru
Mazu Ngakwamba (Mamin. 3 pamwenga kusikiya pasi)
CHUMA CHAKUTULIYA M’MAZU NGAKU CHIUTA
“Uchimi Wakukwasana ndi Turo Utitiwovya Kuti Tigomezengi Mazu Ngaku Yehova”: (Mamin. 10)
Ezek. 26:3, 4—Yehova wangukambiya limu kwati kwaja vyaka vakujumpha 250 kuti msumba wa Turo ubwangandulikengi (si 133 ¶4)
Ezek. 26:7-11—Ezekiele wangukambiya limu zina la charu ndipuso mulongozgi yo wanguzibwanganduwa msumba wa Turo (ce 216 ¶3)
Eze 26:4, 12—Ezekiele wangukambiya limu kuti mipanda, nyumba ndipuso dongu la msumba wa Turo vazamuponyeka mumaji (it-1 70)
-
Kufufuza Fundu Zakuzirwa za M’Bayibolu: (Mamin. 8)
Ezek. 24:6, 12—Kumbi ulosu wa potu wakubikapu umiyanji? (w07-CN 7/1 14 ¶2)
Ezek. 24:16, 17—Ntchifukwa wuli Ezekiele wakhumbikanga cha kuchita chitima muwolu waki wati wafwa? (w88 9/15 21 ¶24)
Kumbi mwasambiranji vakukwaskana ndi Yehova pakuŵerenga Bayibolu sabata yinu?
Kumbi ndi fundu zinyaki nizi zakuzirwa zo mwasaniya pakuŵerenga Bayibolu sabata yinu?
-
Kuŵerenga Bayibolu: (Mamin. 4 pamwenga kusikiya pasi) Ezek. 25:1-11
KUSAZGIYAKU LUSU LIDU MU UTEŴETI
Ulendu Wakwamba: (Mamin. 2 pamwenga kusikiya pasi) Kapepala kekosi—Kambani mazu ngo ngangakuwovyani kuti muziweliyeku.
Ulendu Wakuweliyaku: (Mamin. 4 pamwenga kusikiya pasi) Kapepala kekosi—Mukambiyeni kuti mukhumba kumuwonesa vidiyo yakuti Kumbi Sambiru la Bayibolu Lichitika Wuli?, (kweni kumuwonesa cha).
Sambiru la Bayibolu: (Mamin. 6 pamwenga kusikiya pasi) bh 23 ¶13-15—Mudaniyeni ku maunganu nga mpingu.
TICHITENGI VINTHU NGE AKHRISTU
Sumu 55
“Kugomeza Mazu Ngaku Chiuta Kutitiwovya Kuti Tikunthiyengepu Masuzgu?”: (Mamin. 15) Nkhani yakukambisana. Yatuliya pa malemba yanga, Yesaya 33:24; 65:21, 22; Yohane 5:28, 29; Chivumbuzi 21:4. Wonesani vidiyo yakuti Tiwongengi vo Ufumu Wazakutichitiya. Chiskani wosi kuti ajiyeruzgiyengi kuti ŵe mucharu chifya asani aguŵa chifukwa cha masuzgu.
Sambiru la Bayibolu la Mpingu: (Mamin. 30) kr mutu 4 ¶16-23 ndi bokosi la mutu wakuti “Kumbi Mugomezga Kuti Ufumu Uliku Nadi?”
Kambani Mwakudumuwa vo Tasambira Kweniso vo Tazamusambira Sabata Yamawa (Mamin. 3)
Sumu 41 ndi Pempheru


text:
JANI MASU! Na. 1 2017 | Vo Vingawovya Achinyamata Kuti Alekengi Kusuzgika Maŵanaŵanu
Mwakukoliyana ndi vo malipoti ngakamba, chiŵerengeru cha achinyamata avyaka 13 mpaka 19 wo asuzgika maŵanaŵanu chikwera ukongwa.
Kumbi tingachita wuli kuti suzgu lenili limali?
Magazini iyi yikonkhosa vo vingawovya achinyamata wo asuzgika maŵanaŵanu. Yikonkhoska so vo apapi angachita pakuwovya ndipuso kupembuzga ŵana ŵawu.
NKHANI YA PACHIKONKHOMBI
Vo Vingawovya Achinyamata Kuti Alekengi Kusuzgika Maŵanaŵanu
Ziŵani vinthu vo vilongo kuti wachinyamata wasuzgika maŵanaŵanu kweniso vinthu vo vichitisa. Ziŵani so vo apapi kweniso ŵanthu anyaki angachita kuti awovyi achinyamata wo asuzgika maŵanaŵanu.
Kumwemwete ndi Mphasu yo Mungapasaku Anyinu
Asani munyinu pamwenga munthu yo mutimuziŵa cha watikumwemwetiyani vichitisa kuti muvwengi umampha mumtima.
VO BAYIBOLU LIKAMBA
Kutuzga Nthumbu
Chaka chechosi ŵana mamiliyoni nganandi wo ŵechendaweku atufwa chifukwa chakuti anthukazi atuzga nthumbu mwadala. Kumbi kutuza nthumbu ntchakusankha cha munthu pamwenga nkhuleka kulondo fundu za m’Bayibolu?
“Tingukwaskika Ukongwa Kuwona Chanju Cho Angutilongo”
Pa Chisulu, pa 25 April 2015, ku Nepal, kunguchitika chidiririsi chikulu. Vo Akaboni aku Yehova anguchita pa nyengu iyi, vingulongo kuti Akhristu auneneska atanjana kweniso atovyana.
FUNDU ZAKOVYA MABANJA
Kumbi Mungalongo Wuli Kuti Muwonga?
Ŵanthu akutorana atanjana ukongwa asani atesesa kuwona mijalidu yamampha yo munyawu we nayu. Ntchinthu wuli chingakuwovyani kuti muwongengi?
KUMBI VIKUCHITIKA VIJA?
Liŵavu la Nyere za Mtundu wa Siliva za ku Sahara
Nyere zenizi ziziŵika kuti nthividononu to tija nyengu yitali pa lumwi chinanga lingafunda ukongwa. Kumbi ntchinthu wuli cho chitovya nyere zenizi kuti zilekengi kufya ndi lumwi?
Vinyaki vo ve pa Webusayiti
Kumbi Akaboni aku Yehova Atovya Ŵanthu wo Akumana ndi Masoka Ngachilengedu?
Ziŵani mo titovvye Akaboni pamwenga ŵanthu anyaki wo akumana ndi masoka ngachilengedu.


text:
SAMBIRU 26
Anthurumi 12 Angutumika Kuchiwona Charu cha Kanani
Ayisraele angutuwaku ku Phiri la Sinai, ndipu angwenda muchipululu cha Parana ndi kuchifika kumalu ngo ngadanikanga kuti Kadeshe. Ŵe kweniko, Yehova wangukambiya Mozesi kuti: ‘Tuma anthurumi 12, mu fuku lelosi mutuwi munthurumi yumoza kuti akawoni charu cha Kanani, charu cho ndipasengi Ayisraele.’ Mwaviyo, Mozesi wangusankha anthurumi 12 ndipu wanguŵakambiya kuti: ‘Lutani ku Kanani ndipu mukafufuzi asani charu cho ntchamampha kulimamu vakurya. Mukawoni asani ŵanthu wo alivi nthazi pamwenga ŵe ndi nthazi ndipuso asani aja mumahema pamwenga mumatawuni.’ Mwaviyo, anthurumi 12 wo angutumika, anguluta ku Kanani. Pakati pawu penga Yoswa ndi Kalebe.
Pati pajumpha mazuŵa 40, anguweku ndipu angupinga nkhuyu, makangaza ndi mphereska. Anthurumi 12 yaŵa angukamba kuti: ‘Charu cho ntchamampha kweni ŵanthu wo aja mwenimo mbanthazi ndipu matawuni ngawu nge ndi mipanda yitaliyitali.’ Pavuli paki Kalebe wanguti: ‘Tingaŵaphara nkhondu. Tiyeni tiluti, sonu viyo!’ Kumbi wachiziŵa chifukwa cho Kalebe wangukambiya viyo? Ntchifukwa chakuti iyu ndi Yoswa athembanga Yehova. Kweni anthurumi 10 angukamba kuti: ‘Tingalutanga cha! Ŵanthu a kweniko mbanthazi ukongwa ndipu ndi vinkhara. Isi tawonekanga nge azombi.’
Venivi vinguchitisa kuti Ayisraele achiti mantha. Yiwu angwamba kudandawula ndipu akambiyananga kuti: ‘Tiyeni tisankhi mulongozgi munyaki, tiwere ku Egipiti. Tilutiyengenji kucharu ichi ndi kuchifwiya kweniko?’ Yoswa ndi Kalebe angukamba kuti: ‘Mungalekanga cha kuvwiya Yehova ndipu mungawopanga cha. Yehova wativikiliyengi.’ Ayisraele anguvwiya cha. Yiwu akhumbanga kubaya Yoswa ndi Kalebe.
Kumbi Yehova wanguchitanji? Iyu wangukambiya Mozesi kuti: ‘Chinanga kuti ndaŵachitiya vinthu vinandi Ayisraele kweni atindivwiya mbwenu cha. Mwaviyo, ajengi muchipululu kwa vyaka 40 ndipu afwiyengi mwenimo. Ŵana ŵawu pe kweniso Yoswa ndi Kalebe ndiwu amuja mucharu cho ndingulayizga kuti ndiŵapasengi.’
“Ntchifukwa wuli muchita mantha mwaŵanthu achivwanu chimana yimwi?”—Mateyu 8:26


text:
CHUMA CHAKUTULIYA M’MAZU NGAKU CHIUTA | YESAYA 11-16
Charu Chapasi Chazamuzaza ndi Ŵanthu Akuziŵa Yehova
11:6-9
Kumbi uchimi uwu ungufiskika wuli kwa Ayisraele?
Ayisraele anguchitapu mantha cha pakuwe ku ukapolu ku Babiloni kweniso aviwopanga cha vinyama vakofya pamwenga vigeŵenga.—Ezra 8:21, 22.
Kumbi uchimi uwu ufiskika wuli mazuŵa nganu?
Ŵanthu anyaki asintha mijalidu yawu yiheni asani aziŵa Yehova. Ŵanthu wo pakwamba ŵenga akali atamba kuja mwachimangu ndi anyawu. Ŵanthu ŵenaŵa ŵe mu paradayisu wauzimu chifukwa chakuti aziŵa Chiuta.
Kumbi uchimi uwu wazamufiskika wuli kunthazi?
Charu chosi chazamusintha ndipu ŵanthu azamuja mwakuvikilirika kweniso mwachimangu nge mo Chiuta wakhumbiyanga pakwamba. Palivi chakulengeka cho chazamuwofya chinyaki.
Paulo wangusintha chifukwa chakuti wanguziŵa Chiuta
Po wadanikanga kuti Saulo, Paulo wachitanga vinthu vakofya nge chinyama chamudondu chifukwa wenga Mufarisi.—1 Tim. 1:13.
Uneneska wo wangusambira ungumuwovya kuti wasinthi mijalidu yiheni.—Ŵakol. 3:8-10.