text:
MUTU 16
Suskani Diabolo ndi Mauryarya Ngaki
“Mikiranani ndi Diabolo yo, ndipu wathaŵengi imwi.”
1, 2. Kumbi mbayani wo akondwa pa nyengu ya ubatizu?
ASANI mwaja muchiteŵete Yehova kwa vyaka vinandi, mutenere kuti mwavwisiyapu nkhani za ubatizu zinandi pa unganu wadera ndipuso wachigaŵa. Chinanga kuti ve viyo, mukondwa mbwenu asani muwona ŵanthu wo aja kunthazi kwa pulatifomu, atuma wima kuti akabatiziki. Pa nyengu iyi, kuvwika muhihiti wa ŵanthu ndipuso kumba m’manja kulongo kuti mbakukondwa kutuliya pasi pa mtima. Nyengu zinyaki masozi ngangatuwa chifukwa cha likondwa asani muwona kuti ŵanthu anyaki ajipatuliya kwaku Yehova. Nyengu iyi yija yakukondweska ukongwa!
2 Isi tiwonere maubatizu ngamanavi chaka chechosi, kweni angelu awonere maubatizu nganandi. Ŵanaŵaniyani mo kujaliya “chimwemwi kuchanya” asani angelu awona kuti sabata yeyosi ŵanthu masauzandi pacharu chapasi abatizika ndi kusere m’gulu laku Yehova. (Luka 15:7, 10) Tikayika cha kuti angelu akondwa ukongwa chifukwa cha kuluta panthazi kwa gulu laku Yehova.
DIABOLO WAYINGAYINGA “ULI NDI NKHARAMU YAKUKOROMA”
3. Nchifukwa wuli Satana wayingayinga “uli ndi nkharamu yakukoroma,” nanga wapenjanji?
3 Mwakupambana ndi angelu amampha, pe so angelu aheni wo akwiya asani awona ŵanthu achibatizika. Satana ndi viŵanda, akwiya asani awona masauzandi nga ŵanthu achikana mijalidu yiheni ya m’charu ichi. Uwu mbuneneska chifukwa Satana wakukamba kuti palivi munthu yo wateŵete Yehova chifukwa chakumwanja, kweniso palivi yo wangalutirizga kuja wakugomezgeka asani wangakumana ndi suzgu yikulu. (Ŵerengani Jobu 2:4, 5.) Asani munthu wajipatuliya kwaku Yehova, walongo kuti Satana ngwaboza. Vija nge kuti Satana wawombeka makofi kumasu sabata yeyosi pachaka. Ndichu chifukwa chaki iyu nge “nkharamu yakukoroma, wayingayinga ndi kupenja mweniyo wakamphe.” (1 Petro 5:8) “Nkharamu” yeniyi yikhumbisiska kuti yitimezi mwauzimu ndi chilatu chakuti tinangi pamwenga timalisi ubwezi widu ndi Chiuta.
Asani munthu wajipatuliya kwaku Yehova, walongo kuti Satana ngwaboza
4, 5. (a) Kumbi Yehova wachitiska kuti nthazi zaku Satana, zije ndi pakulekeze pa vifukwa viŵi nivi? (b) Kumbi Mkhristu watenere kuja ndi chigomezgu wuli?
4 Chinanga kuti tilimbana ndi murwani mukali mwenuyu, palivi chifukwa chakuti tichitiyi mantha. Nchifukwa wuli tikamba viyo? Chifukwa chakuti nthazi zo ze ndi “nkharamu yakukoroma” yeniyi, Yehova waziŵikiya pakulekeze pa vifukwa viŵi vakukhumbika ukongwa. Kumbi vifukwa vaki ndi nivi? Chakwamba, Yehova wakukambiya limu kuti “mzinda ukulu” wa Akhristu auneneska wazamutaskika pa “suzgu yikulu” yo yituza. (Chivumbuzi 7:9, 14) Mauchimi ngaku Chiuta ngatondeka cha. Mwaviyo, Satana nayu waziŵa kuti wangafiska cha kugoda ŵanthu wosi aku Chiuta.
5 Chifukwa chachiŵi chisanirika m’mazu ngo wangukamba munthu munyaki wakugomezgeka waku Chiuta wa m’nyengu yakali. Mchimi Azaria wangukambiya Fumu Asa kuti: “Ambuya ŵenamwi penipo mweche nawu.” (2 Mikoka 15:2; ŵerengani 1 Ŵakorinte 10:13.) Vakuwoniyapu vinandi vilongo kuti m’nyengu yakuvuli, Satana wangutondeka kumeza ateŵeti aku Chiuta wo angulutirizga kuja pa ubwezi ndi Chiuta. (Ŵahebere 11:4-40) Mazuŵa nganu, Mkhristu yo we pa ubwezi ndi Chiuta wangafiska kususka pamwenga kuthereska Diabolo. Mazu ngaku Chiuta ngatitikambiya kuti: “Mikiranani ndi diabolo . . . ndipu wathaŵengi imwi.”
‘TILIMBANA NDI . . . MIZIMU YIHENI’
6. Kumbi Satana walimbana wuli ndi Mkhristu weyosi pakuyija?
6 Satana wangatipunda cha pa nkhondu iyi nge gulu, kweni wangathereska munthu weyosi pakuyija asani wangapusa. Iyu waziŵa kuti wangatithereska asani wangadeweza ubwezi widu ndi Yehova. Kumbi Satana wachita wuli venivi? Iyu watitiyukiya mwanthazi, walimbana ndi munthu weyosi pakuyija ndipuso watitiyukiya mwauryarya. Tiyeni tikambiskani nthowa zikuluzikulu zenizi.
7. Nchifukwa wuli Satana wayukiya mwanthazi ŵanthu aku Yehova?
7 Watitiyukiya mwanthazi. Wakutumika Yohane wangukamba kuti: “Charu chosi chira mu nthazi ya muheni yo.” (1 Yohane 5:19) Mazu yanga ngatcheŵeska Akhristu wosi auneneska. Chifukwa chakuti Satana wananga kali ŵanthu wosi ambula kopa Chiuta pacharu chapasi, ndipu sonu wayukiya ŵanthu aku Yehova chifukwa chakuti atimutinkha. (Mika 4:1; Yohane 15:19; Chivumbuzi 12:12, 17) Iyu ngwakukwiya ukongwa chifukwa waziŵa kuti nyengu yaki njimanavi. Tingakamba kuti iyu wazalukiya limu. Ndichu chifukwa chaki iyu watesesa ukongwa kuti wanangi ubwezi widu ndi Chiuta mazuŵa nganu.
8. Kumbi wakutumika Paulo wang’anamuwanganji po wangukamba kuti ‘tilimbana’ ndi mizimu yiheni?
8 Walimbana ndi munthu weyosi pakuyija. Wakutumika Paulo wangukambiya Akhristu anyaki kuti: ‘Tilimbana . . . ndi mizimu yiheni m’malu ngakuchanya.’ (Ŵaefesu 6:12) Nchifukwa wuli Paulo wangugwiriskiya nchitu mazu ngakuti ‘kulimbana’? Chifukwa chakuti mazu yanga ngang’anamuwa kupumana ndi manja. Paulo wangugwiriskiya nchitu mazu ngenanga chifukwa wakhumbanga kulongo kuti mizimu yiheni yilimbana ndi munthu weyosi pakuyija. Kaya tija m’charu cho ŵanthu anandi agomezga mizimu yiheni pamwenga cha, tingaluwanga cha kuti pa nyengu yo tingujipatuliya kwaku Yehova ndipu tikwambiya kulimbana ndi Satana. Mkhristu weyosi watamba kuchitaku ndewu yeniyi kutuliya pa nyengu yo wajipereke kwaku Yehova. Ndichu chifukwa chaki Paulo wanguwona kukhumbika kwa kuchiska Akhristu a ku Efesu mwakuwerezgawerezga kuti aŵi anthazi.
9. (a) Nchifukwa wuli Satana ndi viŵanda agwiriskiya nchitu nthowa zakupambanapambana? (b) Nchifukwa wuli Satana watesesa kuti wanangi maŵanaŵanu ngidu, nanga tingamukhwecha wuli? (Wonani bokosi lakuti, “ Kumbi Chovyu Chenichi Chikwaskana ndi Vamizimu?”) (c) Kumbi sonu tikambiskanengi nthowa niyi yo Satana wagwiriskiya nchitu?
9 Watitiyukiya mwauryarya. Paulo wachiska Akhristu kuti aŵi anthazi pakususkana ndi “mauthyanithyani” ngaku Satana. (Ŵaefesu 6:11) Wonani kuti Paulo wakukamba kuti mauthyanithyani, kung’anamuwa kuti nganandi. Mwaviyo, Satana ndi mizimu yiheni agwiriskiya nchitu nthowa zakupambanapambana. Nyengu zinyaki, Akhristu angapunda pa suzgu yimoza kweni angathera pa suzgu yinyaki. Diabolo ndi viŵanda awona vo weyosi waku isi wachita ndi chilatu chakuti asaniyi po te akulopwa. Pavuli paki, asaniriyapu mwaŵi pa kulopwa kwidu. Te ndi mwaŵi kuti tiziŵa nthowa zinandi zo Diabolo wagwiriskiya nchitu chifukwa zikulembeka m’Bayibolo. (2 Ŵakorinte 2:11) Kukwamba kwa buku ili, tingusambira nthowa zo Satana wagwiriskiya nchitu nge kwanja chuma, mabwezi ngaheni ndipuso ureŵi. Sonu tiyeni tikambiskani nthowa yinyaki yo Satana wagwiriskiya nchitu, kugomezga mizimu.
KUCHITA VAMIZIMU NKHULEKA KUGOMEZGEKA
10. (a) Kumbi kuchita vamizimu kung’anamuwanji? (b) Kumbi Yehova watikuwona wuli kuchita vamizimu, nanga imwi mutikuwona wuli?
10 Asani munthu wachita vamizimu ndikuti wakoliyana ndi viŵanda. Pe so mitundu yinyaki yakuchita vamizimu nge kulosa va munthazi, ufwiti, mayera, kukambiskana ndi akufwa, kuvwala munkhwala mukhosi ndipuso muchiwunu. Yehova wawona kuti kuchita vinthu vamizimu “mbukazuzi.” (Marangu 18:10-12; Chivumbuzi 21:8) Chifukwa chakuti nasi tikhumba ‘kutinkha uheni,’ chingaja chinthu chambula zeru kukoliyana ndi viŵanda. (Ŵaroma 12:9) Kuchita vamizimu nkhuleka kugomezgeka kwaku Yehova, Awuskefwi akuchanya, ndipu mbukazuzi ukulu ukongwa.
11. Nchifukwa wuli Satana wangakondwa ukongwa asani wangatigoda kuti tichitengi vamizimu? Konkhoskani chakuyeruzgiyapu.
11 Chifukwa chakuti Satana waziŵa kuti kuchita vamizimu mbukazuzi ukulu ukongwa kwaku Yehova, iyu watesesa kunyengere ŵanthu anyaki kuti achitengi vinthu venivi. Satana wakondwa ukongwa asani wafiska kunyengere Mkhristu kuti wayambi kuchita vamizimu. Nchifukwa wuli tikamba viyo? Ŵanaŵaniyani chakuyeruzgiyapu ichi: Asani msilikali wanganyengeka kuti wathaŵi gulu laki ndipuso wasumuwa visisi va gulu lo wengamu kali, mura wa gulu la arwani lo waseremu sonu wangakondwa ukongwa. Iyu wangayenda ndi msilikali yo ndi chilatu chakuti wamwazi mura wa gulu la asilikali lo wengamu kali. Mwakuyana ŵaka, asani Mkhristu wachita vamizimu ndikuti wagarukiya Yehova ndipu walutiya dala kwaku Satana. Ŵanaŵaniyani mo Satana wangakondwe kwenda ndi munthu yo wagarukiya Yehova, kulongo kuti wapunda. Kumbi walipu waku isi yo wangakondwa kuti Satana wapundi? Chinanga nkhamanavi. Isi te akugaruka cha.
WAGWIRISKIYA NCHITU MAFUMBU KUTI TIKAYIKENGI
12. Kumbi Satana wachita wuli kuti tiyambi kugomezga mizimu?
12 Asani titinkha vinthu vamizimu, Satana watipundengi cha. Iyu waziŵa kuti wakhumbika kutimbanyizga dankha maŵanaŵanu ngidu. Kumbi iyu wangachita wuli venivi? Iyu wapenja nthowa zakutimbanyizgiya Akhristu kuti aŵanaŵanengi kuti ‘uheni mbumampha ndipu umampha mbuheni.’ (Yesaya 5:20) Kuti wafiski venivi, kwamba kali Satana wagwiriskiya nchitu mafumbu ndi chilatu chakuti Akhristu akayikiyengi fundu zinyaki.
13. Kumbi Satana wangugwiriskiyapu wuli nchitu mafumbu kuti wachitiski ŵanthu kukayikiya fundu zinyaki?
13 Wonani mo Satana wangugwiriskiya nchitu nthowa yeniyi m’nyengu yakuvuli. Iyu wangufumba Eva yo wenga mu Edene kuti: “Kumbi [‘mbuneneska nadi kuti,’ NW] Chiuta wanguti, ‘Mungaryanga cha vipasu va muti wewosi wamu munda wo’?” M’nyengu yaku Jobu, pa nyengu yo angelu anguwungana kuchanya, Satana wangufumba kuti: ‘Kumbi Jobu watopa Ambuya ŵaka viyo?’ Yesu wachiyamba uteŵeti waki pacharu chapasi, Satana wangumukambiya kuti: ‘Asani we Mwana waku Chiuta, nene mya iyi kuti yiŵi viŵandi.’ Satana wangukamba mazu yanga pati pajumpha pafufupi masabata 6 kutuliya po Yehova wangukamba kuti: ‘Mweniyo ndi Mwana wangu, wakwanjiwa, mwaku mweniyo ndikondwere.’ Vo Satana wangukamba vilongo kuti wanyozanga Yehova mwakugwiriskiya nchitu mazu ngo Yehova wangukamba.
14. (a) Kumbi nchinthu wuli cho Satana wachita kuti Akhristu akayikengi pa nkhani ya vamizimu? (b) Kumbi sonu tikambiskanengenji?
14 Mazuŵa nganu, Diabolo wagwiriskiya so nchitu nthowa yeniyi ndi chilatu chakuti ŵanthu akayikiyengi kuti kuchita vamizimu nkhuheni. Nchachitima kuwona kuti Akhristu anyaki athereskeka ndi Satana, ndipu waŵachitiska kuti akayikiyengi fundu zinyaki. Yiwu atamba kukayikiya ndipu awona kuti mitundu yinyaki ya vamizimu njiheni ukongwa cha. (2 Ŵakorinte 11:3) Kumbi tingaŵawovya wuli ŵanthu ŵenaŵa kuti asinthi kaŵanaŵaniru kawu? Kumbi tingachita wuli kuti Satana watondeki kutinyenga ndi nthowa zaki? Kuti timuki fumbu lenili, tiyeni tikambiskani vinthu viŵi vo Satana wagwiriskiya nchitu mwakuchenje pa nkhani ya vamizimu. Iyu wagwiriskiya nchitu vakukondweska ndipuso chovyu cha munkhwala.
WASELERIYAPU PA VINTHU VO TIKHUMBIRA NDIPUSO CHOVYU CHO TIPENJA
15. (a) Kumbi ŵanthu anandi m’vyaru va ku Europe ndipuso ku America atikuwona wuli kuchita vamizimu? (b) Kumbi Akhristu anyaki akwaskika wuli ndi mo charu chiwone vinthu vamizimu?
15 M’vyaru vinandi va ku Europe ndi ku America, ŵanthu anandi awona kuti kuchita vamayera, ufwiti ndipuso mitundu yinyaki ya vamizimu kulivi suzgu. Mafilimu, mabuku, mapulogilamu nga pa TV ndipuso masaza nga pa kompyuta ngalongo nge kuti kuchita vinthu vamizimu nkhwakukondweska ndipuso nkhuheni cha. Mafilimu ndipuso mabuku nganyaki ngakulongo vamizimu ngawanda ukongwa. Kukamba uneneska, mizimu yiheni yipunda mwakuti yachitiska kuti ŵanthu alekengi kuwona kofya kwa kuchita vamizimu. Kumbi Akhristu nawu angaja ndi maŵanaŵanu ngakuti kuchita vamizimu kulivi suzgu? Akhristu anyaki aŵanaŵana viyo. M’nthowa wuli? Mwakuyeruzgiyapu, Mkhristu munyaki wati wawonere filimu ya vamizimu wangukamba kuti, “Ndinguwonere ŵaka filimu kweni ndinguchita vamizimu cha.” Nchifukwa wuli kuja ndi maŵanaŵanu ngaviyo nkhwakofya?
16. Nchifukwa wuli kusankha vakukondweska vo vilongo vinthu vamizimu nkhwakofya?
16 Chinanga kuti kuchita vamizimu nkhwakupambana ndi kuwonere, kweni kuti kuviwonere naku nkhwakofya. Nchifukwa wuli tikamba viyo? Ziŵani kuti Mazu ngaku Chiuta ngalongo kuti Satana pamwenga mizimu yiheni alivi nthazi yakuziŵa maŵanaŵanu ngidu. * Nge mo takambiya kali, kuti mizimu yiheni yiziŵi vo tiŵanaŵana kweniso chigaŵa cho te akulopwa, yiwona dankha vo tichita ndipuso vakukondweska vo titanja. Asani Mkhristu watanja kuwonere mafilimu pamwenga kuŵerenga mabuku ngo ngakonkhoska va kuwombeza, ufwiti, maskaŵi, ndipuso nkhani zinyaki zakukonkhoska vinthu vamizimu, wakoliyana ndi mizimu yiheni. Tingakamba kuti, iyu waziŵiska mizimu yiheni chigaŵa cho ngwakulopwa. Mwaviyo, mizimu yiheni yisaniriyapu mwaŵi pa chigaŵa cho Mkhristu walongo kulopwa kwaki ndipu yingalimbana ndi Mkhristu yo mpaka yipundi. Kanandi ŵanthu wo atanja kuwonere vamizimu asanirika kuti pavuli paki ayamba kuchita vinthu vamizimu.
17. Kumbi ndi nthowa niyi yo Satana wagwiriskiya nchitu kuti watimbanyizgi maŵanaŵanu nga ŵanthu wo atama?
17 Satana watesesa kusaniriyapu mwaŵi pa vakukondweska ndipuso pa chovyu cha munkhwala wo tipenja. M’nthowa wuli? Mkhristu wangasuzgika maŵanaŵanu asani wawona kuti wachila cha matenda ngaki pavuli pakuti wayesesa kuluta ku chipatala ndipuso kukumana ndi madokotala. (Marko 5:25, 26) Ivi vingachitiska kuti Satana ndi viŵanda vaki asaniriyepu mwaŵi kuti amutimbanyizgi maŵanaŵanu. Viŵanda vingachitiska kuti Mkhristu yo wawona kuti wachila cha matenda ngo watama, waluti ku ng’anga kuchiwombeza ndipuso kuchipenja munkhwala wo ukoliyana ndi vamizimu. (Yesaya 1:13) Asani nthowa yo viŵanda vagwiriskiya nchitu yako, vingachitiska kuti ubwezi wo Mkhristu wenawu ndi Chiuta, unangiki. M’nthowa wuli?
18. Kumbi nchovyu wuli cho Akhristu atenere kukana, nanga nchifukwa wuli?
18 Yehova watcheŵeska ŵanthu wosi wo atuswa marangu ngaki kuti: “Asani munthu watuzgaku gutu laki kukuvwa dangu chinanga ndi rombu laki ndikazuzi.” (Nthanthi 28:9) Nyengu zosi titenere cha kuchita vinthu vo vingachitiska kuti marombu ngidu ngalekengi kufika kwaku Yehova kweniso titenere cha kuwona kuti chovyu cho Yehova watitipaska nchambula kukwana, ukongwa asani titama. (Sumu 41:3) Mwaviyo, asani nthowa yakuziŵiya matenda yo yigwiriskikiya nchitu ndipuso munkhwala viwoneka kuti vikwaskana ndi vamizimu, Mkhristu wauneneska watenere kukana. * (Mateyu 6:13) Asani Mkhristu wakana vinthu vaviyo, Yehova wangamuwovya.
ASANI ŴANTHU AKAMBA NKHANI ZAKUKWASKANA NDI VIŴANDA
19. (a) Kumbi Diabolo wapusisa ŵanthu anandi kuti aŵanaŵanengenji vakukwaskana ndi nthazi zaki? (b) Kumbi ndi nkhani wuli zo Akhristu atenere cha kuziwandisa?
19 Chinanga kuti ŵanthu anandi a m’vyaru va ku Europe ndipuso ku America ayuyuwa nthazi zaku Satana, kweni m’vyaru vinyaki awona kuti Satana ngwakofya ukongwa. M’vyaru venivi, Diabolo walandizga ŵanthu anandi kuti agomezgengi kuti iyu we ndi nthazi ukongwa kuruska zo we nazu. Ndichu chifukwa chaki ŵanthu anyaki achita mantha ndi mizimu yiheni asani aja, aturya, agwira nchitu ndipuso agona. Ŵanthu akamba nkhani zinandi zakofya zakukwaskana ndi mizimu yiheni. Kanandi nkhani zaviyo atizikamba mwakunozga, ndipu ŵanthu anandi akondwa nazu. Kumbi nasi titenere kuwandisaku nkhani zaviyo? Awa. Ateŵeti auneneska aku Chiuta, atenere cha kuwandisa nkhani zenizi pa vifukwa viŵi.
20. Kumbi munthu wangawandisa wuli maboza ngaku Satana kwambula kuziŵa?
20 Chifukwa chakwamba nchakuti, asani munthu wawandisa nkhani zakukwaskana ndi vo mizimu yiheni yichita, ndikuti wawovya Satana. Kumbi wachita wuli venivi? Bayibolo lisimikizgiya kuti Satana wachita vinthu vakuziziswa, kweniso litcheŵeska kuti iyu wagwiriskiya nchitu “minthondwi yitesi” ndipuso ‘maboza.’ (2 Ŵatesalonika 2:9, 10) Chifukwa chakuti Satana ngwakulandizga mura, iyu waziŵa mo wangatimbanyizgiya maŵanaŵanu nga ŵanthu wo agomezga mizimu ndipuso mo wangaŵachitiskiya kuti agomezgengi vinthu vaboza. Ŵanthu aviyo angagomezga nadi kuti akuviwona ndipuso akuvwa nkhani zinyaki zakukwaskana ndi vamizimu ndipu angakonkhoska nge kuti vauneneska nadi. Mukuluta kwa nyengu, ŵanthu akuskiyaku nkhani zaviyo chifukwa chakuzikamba mwakuwerezgawerezga. Asani Mkhristu wawandisa nkhani zaviyo, ndikuti iyu wachita khumbu laku Diabolo, yo ndi “uskewu wa ŵatesi.” Iyu wawandisa maboza ngaku Satana.
21. Kumbi nkhani zo tikambiskana zitenere kuja za mtundu wuli?
21 Chifukwa chachiŵi nchakuti, chinanga kuti Mkhristu vikumuchitikiyapu vinthu vamizimu, watenere cha kukambiya Akhristu anyaki nkhani zaviyo. Chifukwa tichiskika kuti: ‘Tithoŵi [tilereski] Yesu jandu [Mteŵeti Mura] ndi mfiski wa chivwanu chidu.’ (Ŵahebere 12:2) Titenere kuŵanaŵaniya ukongwa vaku Khristu, vaku Satana cha. Cho titenere kuziŵa nchakuti, pa nyengu yo Yesu wenga pacharu chapasi, wajaliyanga kuŵakonkhoske nkhani za mizimu yiheni cha akusambira ŵaki chinanga kuti watingi waŵakonkhoskiyengi vinthu vinandi vakukwaskana ndi Satana wakakhumbengi. M’malu mwaki, Yesu wanguŵika maŵanaŵanu ngaki ngosi pa uthenga wa Ufumu. Mwaviyo, titenere kukambiskana “vinthu vikulu vaku Chiuta,” nge mo Yesu ndi akutumika achitiyanga.
22. Kumbi titenere kuchitanji kuti “kuchanya” kulutirizgi kuja “chimwemwi”?
22 Kukamba uneneska, Satana wagwiriskiya nchitu nthowa zakupambanapambana, kusazgapu kuchita vamizimu ndi chilatu chakuti wanangi ubwezi widu ndi Yehova. Kutinkha uheni ndi kumeremete umampha kutiwovyengi kumikana ndi Diabolo, ndi chilatu chakuti tileki kuchita chechosi cho chikwaskana ndi vinthu vamizimu. (Ŵerengani Ŵaefesu 4:27.) Asani tilutirizga ‘kumikirana ndi mauthyanithyani ngaku Diabolo’ mpaka po wazamutuzgikiyapu, tichitisengi kuti ‘kuŵi chimwemwi kuchanya.’
^ ndimi 16 Mazina ngo Satana waziŵika nangu (Wakususka, Waboza, Murandizgi, Wakwesa) ngalongopu cha kuti we ndi nthazi zakuziŵa vo ve m’mtima mwidu ndipuso vo tiŵanaŵana. Mwakupambana ndi Satana, Yehova waziŵika kuti ‘watesa mitima,’ kweniso Yesu wasanda “zeru ndi mtima.”
^ ndimi 18 Kuti muziŵi vinandi vakukwaskana ndi nthowa zenizi, wonani nkhani yakuti: “Kodi Kupima Matenda Kumeneko Nkoyenera kwa Inu?” yo ye mu Chigongwi cha Alinda cha Chichewa cha December 15, 1994, peji 19-22, ndipuso nkhani yakuti: “Lingaliro la Baibulo: Kusankha Chithandizo cha Mankhwala


c: text/html

text:
Umo Mungapharazgira
GONGWE LA MULINDA
Fumbo: Kasi ni khumbo la Chiuta kuti taŵanthu tifwenge?
Lemba: Chiv 21:4
Pelekani Magazini: Magazini iyi ya Gongwe la Mulinda yikulongosora ivyo vikuchitika pa nkhani ya umoyo na nyifwa.
SAMBIZGANI UNENESKO
Fumbo: Chifukwa wuli pa charu pali masuzgo ghanandi?
Lemba: 1Yo 5:19
Unenesko: Satana ndiyo wakulamulira charu chose chapasi.
KASI ŴAKABONI ŴA YEHOVA ŴAKUCHITA WULI PAKUSAMBIZGA MUNTHU BAIBOLO?
Ivyo Mungayowoya: Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakusambira Baibolo na ŵanthu kwaulere, na kuzgora mafumbo nga ni agha: Chifukwa wuli taŵanthu tikusuzgika? Kasi ntchivichi chingawovwira kuti banja lane liŵe lakukondwa? Kavidiyo aka kakulongosora umo tikuchitira pakusambira na ŵanthu Baibolo. [Woneskani vidiyo ya Kasi Ŵakaboni ŵa Yehova Ŵakuchita Wuli Pakusambizga Munthu Baibolo?] Para mwakhumba, tingasambira kabuku aka kuti mumanye vinandi. [Mulongorani buku lililose ilo tikugwiliskira ntchito pakusambira na munthu, usange mungakwaniska yezgelerani umo tikusambilira.]
IMWE MUNGAPHARAZGA WULI?
Lembani masachizgo ghinu gha umo mungakapharazgira. Mulembe kuyana na masachizgo agho ghalembeka.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
CHIGAŴA 5
Masambiro gha Ufumu—Kusambizga Ŵateŵeti ŵa Themba
NKHANI yili mukati, ndipo mukumwemwetera kumupa nkhongono muyowoyi. Uyo wakuyowoya ni mubali muwukirano wa mpingo winu. Aka nkhakwamba kuyowoya nkhani pa ungano wa dera. Wakulutilira kuyowoya, ndipo mukughanaghanira umo ŵanthu ŵa Chiuta ŵakusambizgikira. Mukukumbuka umo mubali uyu wakayowoyera nkhani yake yakwamba pa mpingo, kweni sono wafika patali! Kuti wafike apa ntchifukwa cha Sukulu ya Uteŵeti wa Chiuta, kweniso wakaluta ku Sukulu ya Uteŵeti wa Upayiniya. Sonosono apa, iyo na muwoli wake ŵakasambirako Sukulu ya Ŵapharazgi ŵa Ufumu. Mubali wati wamalizga kuyowoya, mukukuŵa mapi na kulaŵiska ŵanyinu, muchali kunotha chifukwa chakuti ŵanthu ŵa Chiuta ŵakusambizgika makora chomene.
Baibolo likayowoya kale kuti yikwanenge nyengo, apo ŵanthu ŵa Chiuta wose ‘ŵasambizgikenge na Yehova.’ (Yes. 54:13) Nyengo yake njeneyiyi. Yehova wakutisambizga na mabuku pera yayi. Paliso maungano gha mpingo, gha dera, gha chigaŵa na masukulu agho ghakutovwira kuti tichite makora ntchito zakuzirwa mu gulu lake. Mu chigaŵa ichi, tiwonenge umo masukulu ghose agha ghakulongolera kuti Ufumu wa Chiuta ukuwusa.


text:
Kugwiliskira Ntchito JW.ORG
Yimanyani makora jw.org chifukwa yili na vinthu vyakovwira chomene.
Kuti Musange Buku
Nthowa izi ni zipusu ndipo zimovwiraninge kusanga buku ilo mukupenja. Manyani ivyo mungachita kuti musange mutu, magazini, mafomati, panji vinyake pa jw org.
Kuti Musange Ivyo Mukukhumba mu Chiyowoyero Chinyake
Manyani umo mungachitira kuti musinthe chiyowoyero, kuŵerenga nkhani iyo mwajura mu chiyowoyero chinyake, panji kusanga buku mu chiyowoyero chinyake.
Kutumizga Linki ya Nkhani, Vidiyo, Panji Buku
Ivyo mungachita kuti mugwiliskirenge ntchito chigaŵa cha “Tumizgani” pa jw.org.
Mafumbo Agho Ŵanthu Ŵakutemwa Kufumba pa JW.ORG
Sangani mazgoro gha mafumbo agho ŵanthu ŵakutemwa kufumba.


text:
GEORGIA | 1924-1990
Maungano Ghakaŵawovwira Kuti Ŵakure mu Chipulikano
Maungano ghakawovwira chomene ŵasambiri ŵaphya kuti ŵakure mu chipulikano. Nakuti nanga ni awo ŵakabatizika waka ŵakaŵa ŵakunozgeka kupeleka nyumba zawo kuti muchitikirenge maungano. Wose awo ŵakafikanga pa maungano ŵakaŵanga ŵakupokelereka, ndipo ichi nacho chikawovwira kuti ŵabali na ŵadumbu ŵatemwanenge chomene.
Usange pali ŵasambiri ŵanandi awo ŵakukhumba kubatizika, ŵabali ŵakanozganga maungano ghapadera mwachisisi. Mu Ogasiti 1973, ŵabali ŵakapanga ungano wapadera kuwaro kwa msumba wa Sokhumi, mumphepete mwa Black Sea. Kweni ŵasambiri 35 awo ŵakeneranga kubatizika pa ungano uwu, ŵakabatizika yayi. Icho chikachitika ntchakuti pambere ungano undamare, ŵapolisi ŵakiza ndipo ŵakakora ŵabali na ŵadumbu ŵanyake, pamoza na Mubali Vladimir Gladyuk.
Vladimir na ŵabali ŵanyake ŵakati ŵafumiskika waka mu jele, ŵakakumanaso na wose awo ŵakatondeka kubatizika pa ungano wura. Pakati pajumpha mazuŵa ghaŵiri, ŵasambiri ŵara wose ŵakabatizika. Mubali Vladimir wakukumbuka ivyo vikachitika. Wakuti: “Tikamanya kuti Yehova wakaŵa nase. Ubatizo ukati wamara, tose tikalombera lumoza, kuwonga Yehova pa ivyo wakatichitira.”
Nthambuzgo Zikawovwira Kuthandazga Makani Ghawemi
Pakati pajumpha mazuŵa ghaŵiri kufuma apo ŵabali ŵakabatizikira, Vladimir Gladyuk wakakakikaso. Pamanyuma, iyo, Itta Sudarenko, na Natela Chargeishvili ŵakakoleka ndipo khoti likadumura kuti ŵakakhale mu jele vyaka vinandi. Ŵabali na ŵadumbu ŵakachita chitima chomene na nkhani iyi, kweni ŵakalutilira kupharazga makani ghawemi mwakuchenjera chomene.
Ŵapharazgi ŵakalutanga kukapharazga mu misumba na mizi yinyake, kutali na kwawo. Ŵakakhumbanga yayi kuti ŵalara ŵa boma ŵamanye kuti ŵakupharazga. Ntheura, nthambuzgo zikawovwira nadi kuthandazga makani ghawemi mu vigaŵa vinyake vinandi.
Mu nyengo ya boma la Communist, ŵapharazgi awo ŵakakhalanga mu misumba yikuruyikuru ŵakapharazganga mu misewu na ku malo ghakuchezgerako agho kukaŵanga ŵanthu ŵachoko waka. Nyengo zinandi ŵakasangananga na ŵanthu awo ŵakafumanga mu misumba na mizi yinyake kuzakawona ŵabali ŵawo panji kuzakagura vinthu. Para munthu uyo ŵamupharazgira walongora kunweka, ŵakamufumbanga uko wakukhala ndipo ŵakapangananga nayo kuti ŵazakakumaneso.
Babutsa Jejelava wakaŵa yumoza ŵa Ŵakaboni awo ŵakenda mu vigaŵa vinandi kumanjiliro gha dazi kwa Georgia. Iyo wakuti: “Palije uyo wakazizwanga na maulendo ghane chifukwa nkhaŵa na ŵabali mu malo ghakupambanapambana. Pakati pajumpha vyaka viŵiri, nkhasambiranga Baibolo na ŵanthu ŵakujumpha 20 mu msumba wa Zugdidi, na ŵanyakeso 5 mu msumba wa Chkhorotsku. Wose ŵakabatizika.”
Pakakhumbikwiranga Mabuku gha mu Chigeorgia
Pakati pajumpha kanyengo kachoko, ŵabali ŵakawona kuti pakukhumbikwira mabuku gha mu Chigeorgia. Para ŵabali na ŵadumbu ŵawelerako ku ŵakunweka panji ŵakusambira Baibolo na munthu, ŵakawonanga kuti pakukhumbikwira Mabaibolo na mabuku gha mu chiyowoyero icho ŵanthu ŵakunweka aŵa ŵangapulikiska. *
Mudumbu Babutsa wakukumbuka umo ŵakasuzgikiranga pakusambira Baibolo na ŵanthu kwambura mabuku gha mu Chigeorgia. Wakuti: “Nkhaŵa na Baibolo kweniso mabuku ghanyake mu Chirussia pera. Ntheura kanandi para nkhusambira Baibolo na munthu nkhachitanga kumung’anamulira mu Chigeorgia.” Mudumbu uyu wakang’anamura nkhani zinyake za mu magazini ghithu mu Chigeorgia pakovwirika na dikishonare pera. Wakang’anamuraso buku lose la Mateyu.
Ŵanthu ŵakunweka ŵakakondwa chomene na nkhani izo zikang’anamulika mu chiyowoyero chawo, mwakuti ŵanji ŵakakoperanga kuti ŵaŵazgenge nyengo zose. Pakuti chikaŵa chakusuzga kusanga Baibolo mu Chigeorgia, ŵasambiri ŵanyake ŵakachitanga kukopera para lasangika.
“Nkhakoperanga Zuŵa Lose”
Mabuku agho ghakang’anamulika mu Chigeorgia ghakendanga waka mu ŵabali na ŵanthu ŵakunweka, para yumoza waŵazgapo wakapelekanga kwa munyake. Waliyose ŵakamupanga mazuŵa ghachoko waka panji masabata ghakuti waŵazgire mabuku agha. Ntheura ŵabali ŵakati ŵasanga Baibolo la Malemba Ghachigiriki (Mateyu m’paka Chivumbuzi) mu Chigeorgia, mbumba yinyake yikasangirapo mwaŵi na kukopera Baibolo ili.
Raul Karchava wakaŵa na vyaka 13 apo adada ŵake ŵakamupempha kuti wakopere Baibolo kufuma pa Mateyu m’paka Chivumbuzi. Raul wakuti: “Adada ŵakagura katoni yose ya manotibuku, maphesulu na mabolopeni kuti ŵanikhukiske. Nangauli nkhawonanga kuti ningakwaniska yayi mulimo uwu, kweni nkhawupokelera. Nkhakoperanga zuŵa lose, nkhapumuranga waka pachoko kuti ninyolore mawoko.”
Ŵabali ŵa Raul ŵakakondwa chomene ŵakati ŵapulika kuti ŵabali ŵaŵasazgirako masabata ghanyake ghakuti ŵakhalire na Baibolo ili kuti Raul wamalizge kukopera. Raul wakakopera mabuku ghose 27 mu myezi yiŵiri pera.
Nangauli ŵabali ŵakayezgeska kukopera mabuku, kweni nipera mabuku ghakakwananga yayi chifukwa pakaŵa ŵanthu ŵanandi awo ŵakakhumbanga kusambira Baibolo. Kuti ŵamazge suzgo ili, ŵabali na ŵadumbu ŵanyake ŵakaŵika umoyo wawo pangozi, ŵakamba kupanga na kugaŵizga mabuku ghakulongosora Baibolo mu nyumba zawo.
Mulimo wa kupharazga kumanjiliro gha dazi kwa Georgia ukendanga makora chomene. Kweni kasi vinthu vikaŵa wuli kumafumiro gha dazi kwa charu ichi? Kasi mu msumba wa Tbilisi wakaŵamo munthu wakuti wawovwire ŵanthu awo ŵakapenjanga unenesko nga Vaso Kveniashvili uyo wazunulika kukwambilira?
Unenesko Ukafika mu Msumba Ukuru
M’ma 1970, ŵalara ŵa wupu wa Soviet Union ŵakayezga kukanizga mulimo wa Ŵakaboni ŵa Yehova. Ŵakaŵachimbizganga mu nyumba zawo. Ivi ndivyo vikachitikira Oleksii Kurdas na muwoli wake Lydia, awo ŵakasamira ku Tbilisi kufuma ku Ukraine. Ŵanthu aŵa ŵakakhala vyaka vinandi mu misasa ya Soviet chifukwa cha chipulikano chawo.
Mubali na mudumbu Kurdas ŵakapharazgira Zaur na Eteri Kessaev, awo ŵakatemwanga chomene kusopa. Larisa, mwana wa Kessaev, wakaŵa na vyaka 15 pa nyengo iyo, ndipo wakulongosora umo vikaŵira ŵakati ŵakumana na Oleksii Kurdas na muwoli wake. Wakuti: “Tikayezga kuti tiŵakhorweske kuti Tchalitchi la Orthodox ndicho chekha chisopa chaunenesko. Tikati tadumbiskana nkhani zinandi, ise fundo zikatimalira, kweni iwo ŵakalutilira kutilongora fundo zakufuma mu Malemba.”
Larisa wakutiso: “Nyengo zinandi para taluta ku tchalitchi, nkhatemwanga kuŵerenga Malango 10, agho ghakalembeka pa chimati pakati pa vikozgo viŵiri. Kweni mise yira, Oleksii wakati watilongora lemba la Ekisodo 20:4, 5, nkhazizikika chomene. Nkhagona yayi usiku wura, nkhaghanaghananga na kujifumba kuti ‘Kasi mbunenesko kuti para tikusopa vikozgo ndikuti tikuswa dango la Chiuta?’”
Larisa wakakhumba chomene kuti wasange zgoro la fumbo ili, ntheura mulenjilenji wakachimbilira ku tchalitchi. Wakaŵazgaso dango lakuti “Ungajipangiranga chikozgo chakuŵaja chara . . . Ungavisindamiranga chara.” Aka kakaŵa kakwamba mu umoyo wake kuti wamanye ng’anamuro la dango ili. Pakati pajumpha nyengo yichoko waka, Larisa na ŵapapi ŵake ŵakabatizika. Ŵakaŵa ŵamoza mwa ŵanthu ŵakwamba kuzgoka Ŵakaboni ŵa Yehova mu msumba wa Tbilisi.
Wakapenjisiska Urunji Ndipo Wakawusanga
Pakati pajumpha vyaka pafupifupi 20 kufuma apo wakakumana na Kaboni wa Yehova, Vaso Kveniashvili wakakumana na munthu munyake uyo wakalutanga ku maungano gha Ŵakaboni mu msumba wa Tbilisi. Vaso wakakondwa chomene kuti wakumanaso na Ŵakaboni ŵa Yehova. Nakuti wakalindilira nyengo yitali.
Pakuti pakwamba Vaso wakaŵa chigeŵenga, Ŵakaboni ŵakakhumbanga yayi kuti Vaso wawunganenge nawo. Ŵanyake ŵakaghanaghananga kuti Vaso watumika na ŵalara ŵa Soviet Union kuti wawone ivyo Ŵakaboni ŵakuchita. Ntheura Vaso ŵakamuzomerezga yayi kuwungana na Ŵakaboni ŵa Yehova vyaka vinayi.
Pamanyuma, ŵabali ŵakati ŵawona kuti Vaso wakukhumba nadi kuŵa yumoza wawo, ŵakamuzomerezga kuwungana nawo na kubatizika. Sono ndipo Vaso wakasendelera kwa “Chiuta wa urunji.” Urunji uwu ndiwo wakawupenjanga kufuma pa wanichi wake. (Yes. 30:18) Vaso wakateŵetera Yehova mwakugomezgeka m’paka apo wakafwira mu 2014.
Kuzakafika mu 1990, mulimo wa kupharazga ukakhazikika mu vigaŵa vyose vya Georgia, kumafumiro na kumanjiliro gha dazi. Ŵapharazgi pafupifupi 900 ŵakachitiskanga masambiro gha Baibolo 942. Ichi chikaŵa chiyambi cha kusazgikira kwa ntchito ya kupharazga.
^ ndime 12 Mu nyengo ya boma la Communist, Mabaibolo ghakasangikanga bweka yayi, nangauli vigaŵa vinyake vya Baibolo vikang’anamulika kale mu Chigeorgia cha m’ma 400 C.E.—Wonani bokosi lakuti “Baibolo mu Chigeorgia.”


text:
CHIGONGWI CHA ALINDA—CHAKUSAMBIRA April 2016
Magazini iyi ye ndi nkhani zakusambira kwambiya May 30 mpaka June 26, 2016.
Kumbi Uteŵeti Winu we nge Dungwi?
Kumbi uteŵeti winu ungaŵa wuli nge dungwi lo lituwa kamanakamana, lichiska ndipuso ndakukhumbika ku vamoyu?
Chiuta Wakondwa ndi Ŵanthu Akugomezeka
Kumbi Akhristu asambiranji pa nkhani yaku Jefta ndi mwana waki?
Kumbi Mugwirisiya Ntchitu Mwazeru Maŵanaŵanu Nginu?
Kungachitisa kuti mukumani ndi masuzu pamwenga muje munthu wamampha.
“Muzomerezi Kuti Kukunthiyapu Kumalizi Kugwira Ntchitu Yaki”
Kumbi ndi vinthu wuli vo mutenere cha kuluwa asani muteseka? Kumbi nchakuwoniyapu chaku yani cho chingakuwovyani kukunthiyapu?
Ntchifukwa Wuli Titenere Kuwungana?
Asani muwungana mukwasika, anyinu akwasika kweniso Yehova nayu wakwasika. Kumbi muziŵa mo venivi vichitikiya?
MBIRI YA UMOYU WANGU
Masisitere ngo Nganguja Akaboni
Kumbi ndi vinthu wuli vo vinguŵachitisa kuti aje Akaboni?
Lutirizani Kuleka Kuseleriyapu mu va Charu
Vinthu vinayi vo vingakuwovyani kunozeke masuzu ngo mungakumana nangu chifukwa chakuleka kuseleriyapu mu va charu.
Vo Akuŵerenga Afumba
Kumbi “chikoli” ndi “chidindu” cho Mkhristu weyosi wakusankhika walonde kwaku Chiuta ndi vinthu wuli?


text:
Kumbi Akaboni aku Yehova Agomezga Kuti Vinthu Vosi Vikulengeka M’mazuŵa 6 chayingu?
Awa. Mbuneneska kuti Akaboni aku Yehova agomezga kuti Chiuta ndiyu wakulenga chechosi. Kweni tigomezga cha kuti vinthu vikulengeka m’mazuŵa 6 chayingu. Chifukwa wuli? Chifukwa vo ŵanthu wo agomezga kuti vinthu vosi vikulengeka m’m’mazuŵa 6 chayingu akamba, visuskana ndi fundu za m’Bayibolo. Tiyeni tikambiskani vinthu viŵi:
Utali wa mazuŵa 6 ngo Chiuta wakulenge vinthu. Ŵanthu wo agomezga kuti charu chikulengeka m’mazuŵa 6 chayingu awona kuti Chiuta wangumaliza kulenga vinthu vosi m’mazuŵa 6 nga maora 24. Kweni m’Bayibolo mazu ngakuti “zuŵa” ngangang’anamuwa nyengu yitali.
—Chiyambo 2:4; Sumu 90:4.
Vyaka vo vajumphapu kutuliya po charu chikulengeke. Ŵanthu wo agomezga kuti vinthu vikulengeka m’mazuŵa 6 chayingu awona kuti pajumpha vyaka masauzandi ngamanavi kutuliya po charu chikulengeke. Kweni Bayibolo likamba kuti charu chapasi ndi kuchanya vikujaku mazuŵa 6 ngakulenge vinthu ngechendayambi. (Chiyambo 1:1) Ndichu chifukwa chaki, Akaboni aku Yehova atiŵasuska cha asayansi wo akamba kuti charu chitenere kuti chaja vyaka mabiliyoni nganandi.
Chinanga kuti Akaboni aku Yehova agomezga kuti vinthu vikuchita kulengeka, kweni asuska vinthu vosi cha vo asayansi akamba. Tigomezga kuti vinthu vauneneska vo asayansi akamba vikoliyana ndi fundu za m’Bayibolo.


text:
Webusayiti ya JW.ORG Sonu Yisanirika mu Vineneru Vakujumpha 300!
Asani mwabofo pa chineneru cha peji la jw.org lo mwajula, patuza mundandanda wa vineneru vakujumpha 300. Kweni ndimu viliri cha ndi mawebusayiti nganyaki!
Kumbi chiŵerengeru chenichi chipambana wuli ndi cha mawebusayiti nganyaki ngakuziŵika umampha? Wonani vakuyeruzgiyapu ivi: Mu July 2013, webusayiti ya United Nations yasanirikanga mu vineneru 6. Webusayiti ya European Union yo yiziŵika kuti Europa, yasanirikanga mu vineneru 24. Webusayiti ya Google yasanirikanga mu vineneru 71 ndipu ya Wikipedia yasanirikanga mu vineneru 287.
Pakhumbika nyengu kweniso phamphu kuti webusayiti yifwatulikiyi mu vineneru vakujumpha 300! Ntchitu yeniyi yigwirika mu vyaru vakupambanapambana ndi Akaboni aku Yehova wo akhumba kuti Yehova watumbikikengi. Yiwu agwira ntchitu mu timagulu ndipu agwirisiya ntchitu malusu ngawu pakufwatuliya webusayiti yeniyi kutuwa mu Chingelezi.
Webusayiti ya JW.ORG ye ndi mapeji nganandi ngo nge ndi vinthu vakupambanapambana vo vifwatulikiya mu vineneru vakujumpha 300. Mapeji ngosi pamoza ngalipu nganandi ukongwa chifukwa ngajumpha 200,000!
Webusayiti ya JW.ORG yisanirika mu vineneru vinandi pe cha kweni njakutchuka so. Fundu iyi njauneneska ndipu yikoliya ndi kafukufuku wa kampani ya Alexa yo yiwona mo vinthu va pa Intaneti vitende pa charu chosi chapasi. Kafukufuku wa kampani iyi wagaŵa mawebusayiti m’magulu ndipu pa gulu lakuti “Visopa ndipuso Vinthu va Uzimu” pe mawebusayiti 87,000. Mawebusayiti yanga ngasazgapu nga visopa vakutchuka, ngaku wo asindikiza vinthu vavisopa kweniso nga mawupu nganyaki nga visopa. Mu July 2013, webusayiti ya jw.org ndiyu yenga yachiŵi mu gulu ili! Webusayiti yo yenga yakwamba njabizinesi, ndipu yigulisa Mabayibolu ngavineneru vakupambanapambana pa intaneti.
Mu October 2013, zuŵa lelosi pa jw.org paserenga ŵanthu akujumpha 890,000. Tilutirizengi kugaŵiya ŵanthu a vineneru vosi uthenga wa m’Bayibolu kwawezi.


text:
SAMBIRO 21
Kasi Beteli Ni Vichi?
Mu Chihebere, lizgu lakuti Beteli likung’anamura “Nyumba ya Chiuta.” (Genizesi 28:17, 19, mazgu ghamusi) Mphake kuti maofesi gha Ŵakaboni ŵa Yehova pa charu chose ghakumanyikwa na zina ili. Kuti ntchito ya kupharazga yende makora, ntchifukwa cha ivyo vikuchitika mu maofesi agha. Ŵakhristu awo ŵakulongozga ntchito iyo yikuchitika pa charu chose ŵali ku New York, mu charu cha United States. Ŵakhristu aŵa ŵakulaŵilira ivyo vikuchitika mu maofesi ghose, mu vyaru vyakupambanapambana. Wose awo ŵakuteŵetera mu maofesi agha ŵakuchemeka mbumba ya Beteli. Nga ni mbumba, vyose ŵakuchitira pamoza. Ŵakugwilira lumoza ntchito, ŵakulyera pamoza, na kusambira Baibolo pamoza.—Salimo 133:1.
Wose mbakujipeleka. Waliyose uyo wakuteŵetera pa Beteli wakujipeleka kuchita khumbo la Chiuta na vinthu vyakukhwaskana na Ufumu wake. (Mateyu 6:33) Palije uyo wakupokera malipiro, ndipouli, waliyose wakupika pakugona, chakurya, na kandalama kachoko waka kuti kamovwire. Waliyose wali na ntchito yake. Ŵanyake ŵakugwira ntchito mu maofesi, ŵanyake ŵakuphika, ndipo ŵanyake ŵakupwelelera malo ghakulyeramo. Ŵanyake ŵakusindikizga mabuku, ŵanyake ŵakuŵikako vikopi, ŵanyake ŵakunozga vipinda vyakugonamo, ŵanyake ŵakuchapa, ŵanyake ŵakunozga vinthu, na vinyake vyantheura.
Chilato ntchakuti ntchito ya kupharazga yendenge makora. Chilato chikuru cha Beteli ntchakuti ŵanthu ŵanandi ŵamanye unenesko. Nthena kabuku aka kali kufuma ku Beteli. Wupu wa Ŵakhristu awo ŵakulongozga ndiwo ukalaŵilira ntchito ya kulemba. Kufuma apo, ŵakatumizga kabuku aka ku vyaru vinandi kuti kang’anamulike. Ntchito ya kung’anamura yikati yamara, ŵakasindikizga kabuku aka pa makina ghankhongono, na kukatumizga ku mipingo yakujumpha 110,000. Pa vyose ivyo vikachitika kuti tiŵe na kabuku aka, awo ŵakuteŵetera pa Beteli ŵakawovwira chomene. Icho ŵakukhumba ntchakuti makani ghawemi ghapharazgike mwaluŵiro.—Mariko 13:10.
Mbanjani ŵakuteŵetera pa Beteli, ndipo ŵakovwirika wuli?
Kasi awo ŵali pa Beteli ŵakovwira pa ntchito wuli iyo yikwenera kuchitika luŵiro?


text:
Basungwana banandi sono bayamba kuchichizgika kuti batengwe chifukwa bapapi bawo bakudandaula kuti bangakwaniska yayi kugula vakumwezi kuti bavwalenge chifukwa vikudula chomene.
Ku chalo cha Uganda vakumwezi vikugulika na $2 iyo pachakwithu kuno ni K1,500 kwene banthu banandi mbakavu mwakuti bakusanga waka $1 pa dazi ndipo penepapo balyepo mbwenu ndalama yikubachepela.
Musungwana uyo wakoneka pa chithuzi ni Auma zina lake. Sono apo wakakwaniskila vyaka 12, wakapempha bapapi bake kuti bamugulileko vakumwezi. Kwene zgolo likaba lakuti ntchiwemi wasange jaha ilo lingamugulilangako vakumwezi chifukwa vikudula chomene madazi ghano.
Nkhani ya musungwana uyu njachilendu chomene ku Uganda yayi chifukwa banthu baku chalo ichi kuzunula vinthu vakubisika pagulu ndiyo ni sima yapa dende nyama. Basungwana banandi ku Uganda sukulu bakulekela panthowa pala bayamba kwenda ku mwezi chifukwa vinthu ivi vakuti bavwalenge pala bali kumwezi bakuchita kuchemeska ku vyalo vakuwalo.
Wupu wa Aid Agency Plan wayowoya kuti mabanja ghanandi ngakavu mwakuti pala mukubaphalila za vakumwezi mbwenu mukubaseka waka chifukwa bangavikwaniska yayi.
Sono ivo vikuchitika vakuti basungwana banandi bakusanga vibwezi vakuti vibagulilenge vakumwezi ndipo pawumalilo mbwenu bakubapa pathupi. Sono pala basanga kuti bana nthumbo mbwenu sukulu bakulekelathu.
Nkhani yakuyowoya vinthu vakubisika ku Uganda bakuvitemwa chomene mwakuti dada munyake uyo wakugwila ntchito ya boma wakatukapo president Yoweri Museven kuti wana matako ghakulu agho ghana mbina ngeti nja kalizga. Munthu uyu bakamukola nakumujalila dankha mugadi kwene sono walikufuma.
Asambizi banyake nawo awo bakusambizga ku University bakatuka mwanakazi wa president chifukwa wakatondeka kufiska phangano lakuti wagulenge vakumwezi vakuti wagabizgenge muma sukulu.
Janet Museni uyo ni mwanakazi wa mudangilili wa chalo chaku Uganda wakazaphepiska ku banthu kuti boma ndalama lilije dankha zakuti ligulile basungwana vakumwezi kuti bavwalenge.
Nyanzi wati wapulika ivi mbwenu wakamutukaso mwanakazi wa president kuti wana pathako! Iye mbwenu wakayamba kupanga kawupu kake kakupempheska wovwili wakuti mpaka bagule vakumwezi vakuti bakagabizge muma sukulu.
Naye Nyanzi boma likamukaka kwene sono walikufuma pa bail-out.
Nkhani yakwa Nyanzi yikatchuka chomene mwakuti ndiyo ma wupu ghanandi nthena UNICEF pamoza na United Nations ghakasanga kuti ku Uganda kuli suzgo la vakumwezi.
Patric Adupa uyo ni bwana wa wupu wa Plan International’s child protection programme manager ku Uganda wakati masukulu ghanandi agho ghali mu chalo chawo ghalije malo ghapadela ghakuti basungwana balutengeko pala bali kumwezi kuti bakasinthilengeko.
Iye wakati basungwa 40 pa 100 baliwose bakulutizga sukulu yayi chifukwa chakudula kwa vakumwezi. Ndipo awo bakukamalizga ku secondary bakuba bachoko chomene.
“Kwene masambilo ngakuzilwa chomene pa umoyo wa munthu. Sono pala basungwana bakulekezga sukulu chifukwa chakuti vakumwezi vadula mbwenu bakukatengwa waka umalilo wake.” Patric Adupa
Nangauli chalo cha Uganda chilikukanizga musungwana kutengwa pambele wandakwaniske vyaka 18 kwene banandi bachali kutengwa mwakubisilizga. Mwakuti basungwana banayi pa basungwana 10 baliwose ndiwo bakutengwa pambele bandakwaniske vyaka 18. Ndipo yumoza pa 10 baliwose bakutengwa pambele vyaka 15 bandakwaniske.
Auma uyo wakoneka pa foto apo wanamwabi chifukwa iye wakazizipizga ndipo wandatengwe chaaa mpaka sono wakwaniska vyaka 15. Iye wachali pa sukulu iyo yili mu boma la Tororo mu Uganda. Kwene mubwezi wake Christine Amusugut uyo bakatemwananga chomene ndiye walikuchitika soka. Iye wati wasanga kuti bapapi bake bakutondeka kugula vakumwezi mbwenu wakayamba kugwiliska ntchito mani gha muthondo kweneso nyengo zinyake dulu mpaka wakaganiza kuti watengwe waka kuti mwanalume ndiye wakamugulilengeko vakuti wakavwalenge pala walikumwezi.
Wupu wa Plan International ku Uganda sono ukukhumba kuti sukulu yiliyose yizenge kanyumba kapadela kakuti basungwana pala bali ku mwezi balutengeko mwakufwasa.
Musepuka munyake wakaganizanga kuti pala basungwana bali kumwezi mbwenu wakate panji ndiwo bagona na banalume banandi sono ntchimanyisko chakuti wavuka navo.
“Kuno ku Uganda basungwana ivo bakulekela sukulu vakuti banyamata bakutemwa kubajambulanga muma blackboard na choko kubaseka pala bali ku mwezi,” Adupa ndimo wakamalizgila kuyowoya.
Kwene chalo cha Uganda kuti ndicho pela yayi chikupeleka vakumwezi muma sukulu chifukwa paliso Zambia na Kenya nawoso bakupanga nthena-nthee.


text:
UMOYO WACHIKHRITU
Kasi Chitemwa Chanadi Chikuŵa Wuli?
Yehova ndiyo wakambiska nthengwa ndipo wakukhumba kuti para mwanalume na mwanakazi ŵatorana, nthengwa yingamaranga yayi. (Ge 2:22-24) Munthu wangasankha kuti nthengwa yimare pekha para munyake wachita uzaghali. (Mal 2:16; Mt 19:9) Pakuti Yehova wakukhumba kuti nthengwa yiŵenge yakukondwa, wali kupeleka fundo izo zingawovwira Mkhristu kusankha makora wakutorana nayo kuti ŵazakaŵe na nthengwa yakukondwa.—Mu 5:4-6.
PAKUTI MULI KUWONELERA KALE VIDIYO YAKUTI KASI CHITEMWA CHANADI CHIKUŴA WULI?, SONO ZGORANI MAFUMBO AGHA:
Chifukwa wuli ulongozgi uwo Frank na Bonnie ŵakapeleka kwa mwana wawo Liz ukaŵa wachitemwa na wavinjeru?
Chifukwa wuli ni mahara yayi kughanaghana kuti para mwatorana na wakuwaro mungazakamusintha?
Kasi ni ulongozgi wuli wakovwira uwo Paul na Priscilla ŵakamupa Liz?
Chifukwa wuli masuzgo ghakakatanga yayi mu nthengwa ya Zaki na Megan?
Kasi John na Liz ŵakaŵa na vilato wuli vyauzimu?
Chifukwa wuli mukwenera kumanya makora “munthu wakubisika wa mu mtima” wa munyinu pambere mundatorane? (1Pe 3:4)
Kasi chitemwa chanadi chikuŵa wuli? (1Ko 13:4-8)


text: 4 Yesu wakati wazura na mzimu utuŵa, wakafumako ku Yorodani, ndipo mzimu ukamulongozgera mu mapopa+2 umo wakakhalamo mazuŵa 40, ndipo wakayezgekanga na Dyabulosi.+ Wakaryanga kanthu chara mu mazuŵa ghara, ndipo ghakati ghamara, njara yikamukora.3 Dyabulosi wakati kwa iyo: “Usange ndiwe mwana wa Chiuta, phalira libwe ili kuti lizgoke chingwa.”4 Kweni Yesu wakamuzgora kuti: “Kuli kulembeka, ‘Munthu wakhalenge wamoyo na chingwa pera chara.’”+5 Wakamutolera pachanya na kumulongora maufumu ghose gha charu mu kanyengo kachoko waka.+6 Ndipo Dyabulosi wakati kwa iyo: “Nikupenge mazaza ghose agha na uchindami wake, chifukwa ghali kupelekeka kwa ine,+ ndipo uyo nakhumba nkhumupa.7 Usange unganisopa panthazi pane, vyose ivi viŵenge vyako.”8 Yesu wakamuzgora kuti: “Kuli kulembeka, ‘Yehova* Chiuta wako ndiyo ukwenera kumusopa, ndipo ndiyo pera uyo ukwenera kumuchitira uteŵeti wakupatulika.’”+9 Wakamulongozgera mu Yerusalemu na kumuyimika pachanya pa linga la tempile ndipo wakati kwa iyo: “Usange ndiwe mwana wa Chiuta, jiponya pasi,+10 pakuti kuli kulembeka, ‘Watumenge ŵangelo ŵake kwa iwe, kuti ŵakuvikilire.’11 ‘Ŵazamukwankha mu mawoko ghawo, mwakuti uleke kutimbiska lundi lako pa libwe.’”+12 Yesu wakamuzgora kuti: “Kuli kuyowoyeka kuti, ‘Ungayezganga Yehova* Chiuta wako chara.’”+13 Ntheura Dyabulosi, wakati wamalizga viyezgo vyose, wakafumako kwa iyo kulindilira m’pata unyake uwemi.+14 Sono Yesu wakawelera ku Galileya+ mu nkhongono ya mzimu. Nkhani yiwemi yakuyowoya vya iyo yikathandazgika mu charu chose.15 Wakamba kusambizga mu masunagoge ghawo, ndipo wose ŵakamuchindikanga.16 Wakiza ku Nazarete,+ uko wakalelekera. Wakanjira mu sunagoge+ pa zuŵa la Sabata kuyana na kaluso kake, ndipo wakimilira kuti waŵazge Malemba.17 Ŵakamupa mupukutu wa ntchimi Yesaya, ndipo wakajura mupukutu wura na kusanga apo pakalembeka kuti:18 “Mzimu wa Yehova* uli pa ine, chifukwa wakaniphakazga kuti nipharazge makani ghawemi ku ŵakavu. Wakanituma kuti nipharazge kufwatuka kwa ŵakukoleka, kujura maso gha ŵachibulumutira, kufwatura ŵakuyuzgika,+19 kupharazga chaka chakuzomerezgeka cha Yehova.”*+20 Wakazinga mupukutu, wakawuwezgera kwa muteŵeti na kukhala pasi. Wose mu sunagoge ŵakamudodoliska.21 Penepapo wakamba kuyowoya kwa iwo kuti: “Muhanya uno lemba ilo mwapulika lafiskika.”+22 Wose ŵakamba kumulumba na kuzizwa na mazgu ghawemi ghakufuma mu mulomo wake,+ ndipo ŵakatenge: “Asi uyu ni mwana wa Yosefe?”+23 Yesu wakati kwa iwo: “Kwambura kukayika muzamuniyowoyera ntharika iyi, ‘Wakuchizga, jichizga wekha. Uchite na muno wuwo mu charu cha kwako vinthu ivyo tikapulika kuti ukachita mu Kaperenaumu.’”+24 Ntheura wakati: “Nadi nkhumuphalirani kuti palije ntchimi iyo yikupokelereka mu chigaŵa chakwake.+25 Mwachiyelezgero, nkhumuphalirani unenesko kuti: Mukaŵa vyokoro vinandi mu Israyeli mu mazuŵa gha Eliya, apo kuchanya kukajalika vyaka vitatu na myezi 6. Kukawa njara yikuru mu charu chose ichi.+26 Ndipouli, Eliya wakatumika ku ŵanakazi aŵa chara, kweni wakatumika ku chokoro cha ku Zarefati mu charu cha Sidoni.+27 Mukaŵaso ŵavyoni ŵanandi mu Israyeli mu nyengo ya ntchimi Elisha. Ndipouli palije na yumoza uyo wakatozgeka,* kweni Namani wa ku Siriya.”+28 Sono wose awo ŵakapulika vinthu ivi mu sunagoge mura ŵakakwiya chomene.+29 Ŵakawuka na kufumira nayo kuwaro kwa msumba luŵiroluŵiro. Ŵakaluta nayo pachanya pa phiri apo ŵakazenga msumba wawo, mwakuti ŵamukantchizgire pasi kuti wakawe kapingizgori.30 Kweni wakasolota mukati mwawo na kuluta.+31 Sono wakakhilira ku Kaperenaumu, msumba wa Galileya. Pa zuŵa la Sabata+ wakamba kuŵasambizga,32 ndipo ŵakazizikika na kasambizgiro kake,+ chifukwa wakayowoyanga na mazaza.33 Sono mu sunagoge mukaŵa munthu uyo wakaŵa na mzimu, chiŵanda chaukazuzi, ndipo wakachemerezga mazgu pachanya, wakati:+34 “Tili namwe na kanthu wuli, imwe Yesu Munazarete?+ Kasi mwiza kuzakatiparanya? Nkhumumanyani makora kuti ndimwe Mutuŵa wa Chiuta.”+35 Kweni Yesu wakawuchenya, wakati: “Khala chete, ndipo fumamo mwa iyo.” Ndipo chiŵanda chikati chamuwiskira pasi munthu yura pakati pawo, chikafumamo mwa iyo kwambura kumupweteka.36 Wose ŵakazizikika, ndipo ŵakamba kuyowoyeskana kuti: “Kasi nkhayowoyero wuli aka? Pakuti wakuchenya mizimu yaukazuzi na mazaza kweniso nkhongono, ndipo yikufumamo.”37 Sono mbiri yake yikalutilira kuthandazgika mu vigaŵa vyose vya charu chira.38 Wakati wafumamo mu sunagoge wakanjira mu nyumba ya Simoni. Sono nyinavyara wa Simoni wakalwara chomene na nthenda ya kuthukira muthupi, ndipo ŵakamupempha kuti wamovwire.+39 Ntheura wakimilira pafupi na kuchenya kuthukira kwa muthupi, ndipo thupi likaleka kuthukira. Nyengo yeneyiyo wakawuka na kwamba kuŵateŵetera.40 Kweni apo dazi likanjiranga, wose awo ŵakaŵa na ŵanthu ŵakulwara matenda gha mitundumitundu ŵakizanga nawo kwa iyo. Wakaŵikanga mawoko ghake pa yumozayumoza na kuŵachizga.+41 Viŵanda navyo vikafuma mu ŵanthu ŵanandi, vikachemerezganga na kuyowoya kuti: “Ndimwe Mwana wa Chiuta.”+ Kweni wakavichenyanga, ndipo wakavizomerezga chara kuyowoya,+ chifukwa vikamumanyanga kuti ni Khristu.+42 Kukati kwacha, wakafuma na kuya ku malo ghamayiyi.+ Kweni mizinda yikamba kumupenja ndipo yikiza uko iyo wakaŵa. Ŵakayezga kumukanizga kuti waleke kufumako kwa iwo.43 Kweni wakati kwa iwo: “Nkhweneraso kukapharazga makani ghawemi gha Ufumu wa Chiuta ku misumba yinyake, pakuti ndicho nkhatumikira.”+44 Ntheura wakalutilira kupharazga mu masunagoge gha mu Yudeya.


text: 5 Ŵafilisiti ŵakati ŵapoka Likasa+ la Chiuta waunenesko, ŵakalitora ku Ebenezeri na kwiza nalo ku Ashidodi.2 Ŵafilisiti ŵakatora Likasa la Chiuta waunenesko na kulinjizga mu nyumba* ya Dagoni, ŵakaliŵika pafupi na Dagoni.+3 Zuŵa lakulondezgapo, Ŵaashidodi ŵakati ŵawuka mulenjilenji, ŵakasanga kuti Dagoni wawa pasi, chisko chake chalazga pasi panthazi pa Likasa la Yehova.+ Ntheura ŵakamuwuska Dagoni na kumuŵika pa malo ghake.+4 Ŵakati ŵawukaso mulenjilenji zuŵa lakulondezgapo, ŵakasanga kuti Dagoni wali pasi, chisko chake chalazga pasi panthazi pa Likasa la Yehova. Mutu wa Dagoni na vikufi vyose viŵiri vya mawoko ghake vikadumuka, vikaŵa pa mulyango. Chiŵiriŵiri chake chakukozgana na somba ndicho chikakhalako* kwambura kudumuka.5 Lekani m’paka lero, ŵasembe* ŵa Dagoni na wose awo ŵakunjira mu nyumba ya Dagoni ŵakukandapo chara pa mulyango wa Dagoni mu Ashidodi.6 Woko la Yehova likaŵa lizito pa Ŵaashidodi, wakaŵasuzga pakutimba Ashidodi na vigaŵa vyake vyose na nthenda ya lutumbo.+7 Ŵanthu ŵa ku Ashidodi ŵakati ŵawona ivyo vikachitikanga, ŵakati: “Mungazomerezganga chara kuti Likasa la Chiuta wa Israyeli likhalenge na ise, chifukwa woko lake latipweteka ise na chiuta withu Dagoni.”8 Ntheura ŵakachema na kuwunganya mafumu ghose gha Ŵafilisiti, ŵakaghafumba kuti: “Kasi tichite nalo wuli Likasa la Chiuta wa Israyeli?” Iwo ŵakazgora kuti: “Likasa la Chiuta wa Israyeli litolekere ku Gati.”+ Ntheura ŵakanyamura Likasa la Chiuta wa Israyeli na kuluta nalo kwenekura.9 Ŵakati ŵafika nalo kura, woko la Yehova likimikana na msumba, mukaŵa chilirizi chikuru. Wakatimba ŵanthu ŵa mu msumba, kwamba ku muchoko m’paka mulara, ndipo nthenda ya lutumbo yikabulika pa iwo.+10 Ntheura ŵakatuma Likasa la Chiuta waunenesko ku Ekironi,+ kweni Likasa la Chiuta waunenesko likati lafika waka ku Ekironi, Ŵaekironi ŵakamba kulira kuti: “Ŵatizira na Likasa la Chiuta wa Israyeli, kuti ŵatikome ise na ŵanthu ŵithu!”+11 Penepapo ŵakachema na kuwunganya mafumu ghose gha Ŵafilisiti, ŵakati: “Wuskaniko Likasa la Chiuta wa Israyeli kwa ise. Liwezgerani ku malo ghake kuti ise na ŵanthu ŵithu tileke kukomeka.” Pakuti mu msumba wose, ŵanthu ŵakawopanga kuti ŵafwenge. Woko la Chiuta waunenesko, likaŵa lizito chomene kura,+12 ndipo ŵanthu awo ŵakafwa chara, ŵakatimbika na nthenda ya lutumbo. Kulira kwa msumba kukakwelera kuchanya.


text: 40 Penepapo Yehova wakati kwa Mozesi:2 “Pa zuŵa lakwamba la mwezi wakwamba, wimike chihema chakupatulika, chihema chakukumanamo.+3 Uŵikemo likasa la Ukaboni,+ na kutchinga Likasa na katani.+4 Unjizgeso thebulu+ na kuŵikapo vinthu vyake makoraghene, ndipo unjizgeso chakuŵikapo nyali+ na kukozga nyali zake.+5 Ndipo panthazi pa likasa la Ukaboni uŵikepo jotchero lagolide lakotcherapo vyakununkhira+ na kujara chisalu chakutchinga* pa mulyango wa chihema chakupatulika.+6 “Uŵike jotchero la sembe yakotcha panthazi+ pa mulyango wa chihema chakupatulika, chihema chakukumanamo.7 Uŵike chiŵiya pakati pa chihema chakukumanamo na jotchero, na kuthiramo maji.+8 Kufuma apo, wimike chipanga cha luŵaza+ kuzingilizga chihema chakupatulika na kuŵika chisalu chakutchinga*+ pa mulyango wa luŵaza.9 Pamanyuma utore mafuta ghakuphakazgira+ na kuphakazga chihema chakupatulika na vyose ivyo vilimo,+ na kuchituŵiska pamoza na viteŵetero vyake vyose kuti chiŵe chakupatulika.10 Uphakazge jotchero la sembe yakotcha na viteŵetero vyake vyose na kulituŵiska kuti liŵe jotchero lituŵa chomene.+11 Uphakazge chiŵiya na chakukhazikapo chake, kuchituŵiska.12 “Ndipo wize na Aroni na ŵana ŵake ŵanalume pafupi na mulyango wa chihema chakukumanamo, uŵageziske na maji.+13 Uvwalike Aroni vyakuvwara vyakupatulika+ ndipo umuphakazge+ na kumutuŵiska kuti waniteŵeterenge nga ngwasembe.14 Pamanyuma utore ŵana ŵake ŵanalume na kwiza nawo pafupi, ndipo uŵavwalike minjilira.+15 Uŵaphakazge nga ni umo waphakazgira wiskewo+ kuti ŵaniteŵeterenge nga mbasembe. Pakuti ŵaphakazgika, ŵalutilirenge kuniteŵetera nga mbasembe kwamuyirayira mu miwiro yawo yose.”+16 Mozesi wakachita vyose ivyo Yehova wakamuphalira.+ Wakachita ndendende.17 Mu mwezi wakwamba, mu chaka chachiŵiri, pa zuŵa lakwamba la mwezi uwo, chihema chakupatulika chikimikika.+18 Apo Mozesi wakimikanga chihema chakupatulika, wakaŵika pasi twakujinthamo mafuremu,+ wakimika mafuremu,+ wakaŵikamo mitambiko,+ na kwimika ntchindamiro zake.19 Wakatandazulira salu+ ya hema pa chihema chakupatulika na kubenekelerapo+ chibenekelero cha chihema, nga umo Yehova wakaphalilira Mozesi.20 Kufuma apo, wakatora Ukaboni+ na kuwuŵika mu Likasa+ na kunjizga michiko+ mu tuvizingo twamumphepete mwa Likasa na kuŵika chibenekelero+ pachanya pa Likasa.+21 Wakanjizga Likasa mu chihema chakupatulika na kuŵika katani+ pa malo ghake, kutchinga likasa la Ukaboni,+ nga umo Yehova wakaphalilira Mozesi.22 Pamanyuma wakanjizga thebulu+ mu chihema chakukumanamo. Wakaliŵika cha kumpoto kwa chihema chakupatulika, kuwaro kwa katani,23 ndipo pamaso pa Yehova wakaŵikapo chingwa chakulongora,+ nga umo Yehova wakaphalilira Mozesi.24 Wakanjizgaso chakuŵikapo nyali+ mu chihema chakukumanamo na kuchiŵika kunthazi kwa thebulu, cha kumwera kwa chihema chakupatulika.25 Wakakozga nyali+ pamaso pa Yehova, nga umo Yehova wakaphalilira Mozesi.26 Pamanyuma wakanjizga jotchero lagolide+ mu chihema chakukumanamo panthazi pa katani,27 kuti ŵawotcherengepo+ vyakusunkhizga vyakununkhira,+ nga umo Yehova wakaphalilira Mozesi.28 Kufuma apo, wakaŵika chisalu chakutchinga*+ pa mulyango wa chihema chakupatulika.29 Wakaŵika jotchero la sembe yakotcha+ pa mulyango wa chihema chakupatulika, chihema chakukumanamo, kuti wapelekerengepo sembe yakotcha+ na sembe ya vyamuminda, nga umo Yehova wakaphalilira Mozesi.30 Kufuma apo, wakaŵika chiŵiya pakati pa chihema chakukumanamo na jotchero na kuthiramo maji ghakugeza.+31 Mozesi, Aroni na ŵana ŵake ŵanalume ŵakagezerangamo mu mawoko ghawo na malundi ghawo.32 Nyengo yiliyose ŵakagezanga para ŵakunjira mu chihema chakukumanamo panji para ŵakusendelera ku jotchero,+ nga umo Yehova wakaphalilira Mozesi.33 Paumaliro wakimika chipanga cha luŵaza+ kuzingilizga chihema chakupatulika na jotchero ndipo wakaŵika chisalu chakutchinga* pa mulyango wa luŵaza.+Ntheura Mozesi wakamalizga mulimo wose.34 Ndipo bingu likamba kubenekelera chihema chakukumanamo. Uchindami wa Yehova ukazura chihema chakupatulika.+35 Mozesi wakatondeka kunjira mu chihema chakukumanamo chifukwa bingu likakhalilira pa chihema ndipo uchindami wa Yehova ukazura chihema chakupatulika.+36 Para bingu lakwera kufumapo pa chihema chakupatulika, Ŵaisrayeli ŵakafumangapo pa msasa pa nyengo yose ya ulendo wawo.+37 Kweni para bingu lindakwere, ŵakawukangapo yayi pa msasa m’paka pa zuŵa ilo likakweleranga.+38 Namuhanya, bingu la Yehova likaŵanga pa chihema chakupatulika, ndipo nausiku moto ukakhalanga pa icho. Nyumba yose ya Israyeli yikawonanga ivi mu nyengo yose ya ulendo wawo.+


text:
June 13-19
SUMU 38–44
Sumu 4 ndi Pempheru
Mazu Ngakwamba (Mamin. 3 pamwenga kusikiya pasi)
CHUMA CHAKUTULIYA M’MAZU NGAKU CHIUTA
“Yehova Watovya Wo Atama”: (Mamin. 10)
Sumu 41:1, 2—Ngwakutumbikika yo waŵanaŵaniya munthu wakunyozeka (w15 12/15 24 ndimi 7; w91-CN 10/1 14 ndimi 6)
Sumu 41:3—Yehova waphwere ŵanthu akugomezeka wo atama (w08-CN 9/15 5 ndimi 12-13)
Sumu 41:12—Chilindiza cha vinthu vamampha va munthazi chitovya ŵanthu wo atama kuti akunthiyepu (w15 12/15 27 ndimi 18-19; w08-CN 12/15 6 ndimi 15)
-
Kufufuza Fundu Zakuzirwa za M’Bayibolu: (Mamin. 8)
Sumu 39:1, 2—Kumbi tingachita wuli kuti tilongolongi vinthu vamampha? (w09-CN 5/15 4 ndimi 5; w06-CN 5/15 20 ndimi 12)
Sumu 41:9—Kumbi Yesu wangulongo wuli kuti vo vinguchitikiya Davidi vingufiskika so paku iyu? (w11-CN 8/15 13 ndimi 5; w08-CN 9/15 5 ndimi 11)
Kumbi ndasambiranji vakukwasana ndi Yehova pa kuŵerenga Bayibolu kwa sabata yinu?
Kumbi ndi fundu nizi zo ndasambira pa kuŵerenga Bayibolu kwa sabata yinu zo ndingagwirisiya ntchitu mu uteŵeti?
-
Kuŵerenga Bayibolu: (Mamin. 4 pamwenga kusikiya pasi) Sumu 42:6–43:5
MUJIPEREKENGI PA NTCHITU YAKUPHARAZGA
Ulendu Wakwamba: (Mamin. 2 pamwenga kusikiya pasi) g16-CN 3 peji lakwamba
Ulendu Wakuweliyaku: (Mamin. 4 pamwenga kusikiya pasi) g16-CN 3 peji lakwamba
Sambiru la Bayibolu: (Mamin. 6 pamwenga kusikiya pasi) fg sambiru 2 ndimi 4-5
—Pakumaliya mukambiyeni za vidiyo yamutu wakuti Kumbi Chiuta we ndi Zina?
TICHITENGI VINTHU NGE AKHRISTU
Sumu 32
Muleresengi pa Mphotu!: (Mamin. 15) Nkhani yakukambisana. Wonesani vidiyo ya pa jw.org ya Jani Bwezi Laku Yehova—Mulereskengi pa Mphotu! (Sumu 24). (Wonani pamutu wakuti ZIMENE BAIBULO LIMAPHUNZITSA > ANA.) Pavuli paki kambisanani nkhani yamutu wakuti “Yeruziyani Umoyu Wasonu ndi Wamunthazi,” mwakugwirisiya ntchitu mafumbu yanga: Kumbi ndi vinthu wuli vo vazamusintha mu Paradayisu? Kumbi ndi vitumbiku wuli vo tilindiza? Kumbi kuŵanaŵaniya vinthu vamampha vo vichitikengi munthazi kungatiwovya wuli kuti tikunthiyepu?—2 Ŵakor. 4:18.
Sambiru la Bayibolu la Mpingu: (Mamin. 30) fy mutu 16 ndimi 13-18 ndi bokosi papeji 188 ndi 191
Kambani Mwakudumuwa vo Tasambira Kweniso vo Tazamusambira Sabata Yamawa (Mamin. 3)
Sumu 36 ndi Pempheru


text:
SAMBIRO 8
Yosiya Wakaŵa na Ŵabwezi Ŵawemi
Kasi ukughanaghana kuti nchakusuzga kucita viwemi?— Ŵanthu ŵanandi ŵakughanaghana kuti nchakusuzga. Baibolo likuyowoya kuti cikaŵa cakusuzga kwa munyamata munyake zina lake Yosiya kucita ico nchiwemi. Kweni wakaŵa na ŵabwezi ŵawemi awo ŵakamovwira. Tiye tisambire vinandi vya Yosiya na ŵabwezi ŵake.
Dada wa Yosiya wakaŵa Amoni, fumu ya Yuda. Amoni wakaŵa muheni comene ndipo wakasopanga vikozgo. Dada wa Yosiya wati wafwa, Yosiya ndiyo wakaŵa fumu ya Yuda. Kweni wakaŵa na vyaka 8 pera. Kasi ukughanaghana kuti nayo wakaŵa muheni nga adada ŵake?— Yayi, wakaŵa muheni ca!
Nanga ni apo wakaŵa mucoko, Yosiya wakakhumbanga kupulikira Yehova. Ntheura wakasankha kuŵa paubwezi na ŵanthu awo ŵakatemwanga Yehova. Ŵabwezi aŵa ŵakamovwira kucita viwemi. Kasi ŵabwezi ŵa Yosiya ŵakaŵa anjani?
Yumoza wa ŵabwezi ŵake wakaŵa Zefaniya. Zefaniya wakaŵa nchimi. Wakacenjezga Ŵayuda kuti vinthu viheni viŵacitikirenge usange ŵalutilirenge kusopa vikozgo. Yosiya wakapulikira ivyo Zefaniya wakayowoya. Wakasopanga Yehova, vikozgo yayi.
Mubwezi munyake wa Yosiya wakaŵa Yeremiya. Yeremiya na Yosiya ŵakwenera kuti ŵakaŵa ŵakuyana vyaka, ndipo apo ŵakakuranga ŵakakhalanga pafupi na pafupi. Ŵakatemwananga comene mwakuti Yosiya wati wafwa, Yeremiya wakalemba sumu ya kumukumbukira. Yeremiya na Yosiya ŵakawovwirananga kucita viwemi na kupulikira Yehova.
Yosiya na Yeremiya ŵakawovwirananga kucita viwemi
Kasi ungasambirako vici kwa Yosiya?— Kufuma waka apo wakaŵa munyamata, Yosiya wakakhumbanga kucita viwemi. Wakamanya kuti wakeneranga kuŵa paubwezi na ŵanthu awo ŵakutemwa Yehova. Nawe ukwenera kuwoneseska kuti wasankha ŵabwezi awo ŵakutemwa Yehova, awo ŵangakovwira kucita viwemi.


text:
Maofesi na Kuwona Malo
Zani muzakawone maofesi na umo tikupangira mabuku. Sankhani charu kuti muwone nyengo iyo mungizira.
Madagascar
Vavolombelon’i Jehovah
Lot 1207 MC
Mandrosoa
105 IVATO
MADAGASCAR
+261 2022-44837
+261 3302-44837 (Mobile)
Kuwona Malo
Mande m’paka Chinkhondi
7:30 a.m. m’paka 11:00 a.m. na 1:00 p.m. m’paka 4:00 p.m.
Nyengo: Ora limoza
Ivyo Tikuchita
Tikung’anamura mabuku mu Chimalagasy, Chitankarana, Chitandroy, na Chivezo. Tikujambura mavidiyo na vinyake mu Chimalagasy. Tikulaŵilira mipingo pafupifupi 600. Tikutumizga mabuku na tumabuku vyakujumpha 270,000 ndiposo magazini ghakujumpha 600,000 mwezi uliwose.


text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti | MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
19 Pamanyuma, Nahashi themba la Ŵaamoni wakafwa, ndipo mwana wake wakaŵa themba mu malo ghake.+
2 Davide wakati: “Nilongorenge lusungu+ kwa Hanuni mwana wa Nahashi, chifukwa wiske wakalongora lusungu kwa ine.” Ntheura Davide wakatuma mathenga kukamusanguluska pa nyifwa ya wiske. Kweni ŵateŵeti ŵa Davide ŵakati ŵiza mu charu cha Ŵaamoni+ kuti ŵasanguluske Hanuni,
3 ŵakaronga ŵa Ŵaamoni ŵakati kwa Hanuni: “Kasi ukuwona nga Davide wakuchindika awuso pakukutumira ŵanthu ŵakuti ŵakusanguluske? Asi ŵateŵeti ŵake ŵizira kupenjapenja kuti ŵakuwiske na kwendera charu?”
4 Ntheura Hanuni wakatora ŵateŵeti ŵa Davide na kuŵameta,+ wakadumura pakati malaya ghawo mu matako, na kuŵaleka kuti ŵalutenge.
5 Davide wakati waphalirika ivyo vikachitikira ŵanthu aŵa, nyengo yeneyiyo wakatumaso ŵanyake kuti ŵakakumane nawo, chifukwa ŵakalengeskeka chomene. Themba likaŵaphalira kuti: “Mukhale mu Yeriko+ m’paka mwembe winu umere, ndipo mwizenge kuno.”
6 Ŵaamoni ŵakawona kuti ŵanunkha kwa Davide. Ntheura Hanuni na Ŵaamoni ŵakatuma matalente gha siliva 1,000 kuti ŵakabwereke magileta na ŵapamahachi ku Mesopotamiya, Aramu-maka, na Zoba.+
7 Ntheura ŵakabwereka magileta 32,000 pamoza na themba la Maka na ŵanthu ŵake. Ŵakiza na kujintha msasa panthazi pa Medeba.+ Ŵaamoni ŵakawungana pamoza kufuma mu misumba yawo kuzakarwa nkhondo.
8 Davide wakati wapulika vinthu ivi, wakatuma Yowabu+ na ŵankhondo wose, pamoza na vinkhara vyake.+
9 Ŵaamoni ŵakafuma na kundanda kunozgekera nkhondo pa chipata cha msumba, peneapo mathemba agho ghakiza ghakaŵa ghekha ku thondo.
10 Yowabu wakati wawona kuti ŵankhondo ŵamulotokera kunthazi na kumasinda, wakasorapo ŵasilikari ŵaluso chomene mu Israyeli, ndipo wakaŵandandika makora kuti ŵarwe na Ŵasiriya.+
11 Ŵanyake wose wakaŵaŵika mu woko la munung’una wake Abishayi,+ kuti ŵandande na kurwa nkhondo na Ŵaamoni.
12 Wakati: “Usange Ŵasiriya+ ŵaŵa ŵankhongono chomene kuluska ine, imwe mwize kuzakanovwira. Kweni usange Ŵaamoni ndiwo ŵaŵa ŵankhongono chomene kuluska imwe, ine nizenge kuzakamovwirani.
13 Tiŵe ŵankhongono na ŵakukhwima mtima,+ tilwere ŵanthu ŵithu na misumba ya Chiuta withu. Yehova wachitenge icho ntchiwemi mu maso ghake.”
14 Penepapo Yowabu na ŵanthu ŵake ŵakati ŵasendelera kuti ŵarwe na Ŵasiriya, iwo ŵakachimbira pamaso pake.+
15 Ŵaamoni ŵakati ŵawona kuti Ŵasiriya ŵachimbira, nawoso ŵakachimbira kwa Abishayi, munung’una wa Yowabu, na kunjira mu msumba. Penepapo Yowabu wakiza ku Yerusalemu.
16 Ŵasiriya ŵakati ŵawona kuti ŵathereskeka na Israyeli, ŵakatuma mathenga kuti ghakacheme Ŵasiriya ŵa ku chigaŵa cha Mlonga,+ pamoza na Shofaki mulongozgi wa ŵankhondo ŵa Hadadezeri uyo wakaŵalongozganga.+
17 Davide wakati waphalirika, nyengo yeneyiyo wakawunganya Israyeli yose pamoza, ŵakambuka Yorodani na kundanda kuti ŵarwe nawo. Davide wakati wandandika ŵankhondo ŵake kuti ŵarwe na Ŵasiriya, iwo ŵakarwa nayo.+
18 Kweni Ŵasiriya ŵakachimbira kwa Israyeli. Davide wakakoma Ŵasiriya 7,000 ŵakukwera pa magileta na ŵasilikari ŵakwenda pasi 40,000. Wakakomaso Shofaki mulongozgi wa ŵankhondo.
19 Ŵateŵeti ŵa Hadadezeri ŵakati ŵawona kuti ŵathereskeka na Israyeli,+ nyengo yeneyiyo ŵakachita mtende na Davide na kuŵa ŵateŵeti ŵake.+ Ŵasiriya ŵakakhumbaso chara kovwira Ŵaamoni.
Tumizgani
Tumizgani
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
1 Midauko 19
Chitumbuka
Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg


text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti | MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
1 Buku la mdauko wa Yesu Khristu, mwana wa Davide,+ mwana wa Abrahamu.+
2 Abrahamu wakababa Yisake.+Yisake wakababa Yakhobe.+Yakhobe wakababa Yuda+ na ŵana ŵanyake ŵanalume.
3 Yuda wakababa Perezi na Zera+ mwa Tamara.Perezi wakababa Hezironi.+Hezironi wakababa Ramu.+
4 Ramu wakababa Aminadabu.Aminadabu wakababa Nashoni.+Nashoni wakababa Salimoni.
5 Salimoni wakababa Bowazi mwa Rahabi.+Bowazi wakababa Obedi mwa Rute.+Obedi wakababa Yese.+
6 Yese wakababa Themba Davide.+
Davide wakababa Solomoni+ mwa muwoli wa Uriya.
7 Solomoni wakababa Rehobowamu.+Rehobowamu wakababa Abiya.Abiya wakababa Asa.+
8 Asa wakababa Yehoshafati.+Yehoshafati wakababa Yehoramu.+Yehoramu wakababa Uziya.
9 Uziya wakababa Yotamu.+Yotamu wakababa Ahazi.+Ahazi wakababa Hezekiya.+
10 Hezekiya wakababa Manase.+Manase wakababa Amoni.+Amoni wakababa Yosiya.+
11 Yosiya+ wakababa Yekoniya+ na ŵana ŵanyake ŵanalume pa nyengo iyo ŵakatolekera ku Babuloni.+
12 Pamanyuma pa kutolekera ku Babuloni, Yekoniya wakababa Shalatiyeli.Shalatiyeli wakababa Zerubabeli.+
13 Zerubabeli wakababa Abiyudi.Abiyudi wakababa Eliyakimu.Eliyakimu wakababa Azoro.
14 Azoro wakababa Zadoki.Zadoki wakababa Akimu.Akimu wakababa Eliyudi.
15 Eliyudi wakababa Eliyazara.Eliyazara wakababa Mathani.Mathani wakababa Yakhobe.
16 Yakhobe wakababa Yosefe mfumu wa Mariya, uyo wakababa Yesu,+ uyo wakuchemeka Khristu.+
17 Miwiro yose kufuma pa Abrahamu m’paka pa Davide yikaŵa 14. Kufuma pa Davide m’paka pa nyengo iyo ŵakatolekera ku Babuloni pakaŵa miwiro 14. Kufuma pa nyengo iyo ŵakatolekera ku Babuloni kuzakafika pa nyengo ya Khristu, pakaŵa miwiro 14.
18 Kubabika kwa Yesu Khristu kukaŵa ntheura: Mariya, nyina wa Yesu, wakalayizgika nthengwa na Yosefe, kweni pambere ŵandatorane, wakasangika kuti wali na nthumbo mu nkhongono ya mzimu utuŵa.+
19 Ndipouli, chifukwa chakuti Yosefe, mfumu wake, wakaŵa murunji ndipo wakakhumba chara kumukhozga soni, wakakhumbanga kumuleka waka mwachisisi.+
20 Kweni wakati waghanaghanirapo vinthu ivi, wonani! mungelo wa Yehova wakawonekera kwa iyo mu loto, wakati: “Yosefe, mwana wa Davide, kopa chara kutolera muwoli wako Mariya ku nyumba, pakuti nthumbo iyo wali nayo nja mzimu utuŵa.+
21 Wababenge mwana mwanalume, ndipo zina lake uzakamuthye Yesu,+ chifukwa wazamuponoska ŵanthu ŵake ku zakwananga zawo.”+
22 Vyose ivi vikachitika kuti ghafiskike mazgu agho Yehova wakayowoya kwizira mu ntchimi yake, kuti:
23 “Wona! Mwali waŵenge na nthumbo ndipo wababenge mwana mwanalume, ndipo zina lake ŵamuthyenge Emanuwelu,”+ ilo likung’anamura kuti, “Chiuta Wali Nase.”+
24 Penepapo Yosefe wakawuka mu tulo twake, wakachita nga umo mungelo wa Yehova wakamuphalilira. Wakamutolera ku nyumba muwoli wake.
25 Kweni wakagona nayo chara m’paka apo wakababira mwana mwanalume,+ ndipo wakamuthya Yesu.+
Tumizgani
Tumizgani
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Mateyu 1
Chitumbuka
Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg


text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti | MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
55 Zaninge, imwe mose ŵanyota,+ zani ku maji!+
Imwe mulije ndalama, zani mugure na kurya!
Enya, zaninge, mugure vinyo na mkaka+ kwambura ndalama panji mtengo.+
2 Kasi mukupelekerachi ndalama pa icho ntchakurya yayi,Mukusakazirachi vinthu vinu pa icho ntchambura kukhutiska?
Tegherezgani chomene kwa ine, murye viwemi,+Ndipo mukondwenge chomene na icho ntchakututuŵiska nadi.+
3 Thyani khutu, mwize kwa ine.+
Tegherezgani, ndipo muŵenge ŵamoyo,Nichitenge namwe phangano lamuyirayira+Kuyana na lusungu lwane kwa Davide, ulo ndwakugomezgeka.+
4 Wonani! Namuŵika kuŵa kaboni+ ku mitundu,Mudangiliri+ na mulongozgi+ ku ŵamitundu.
5 Wona, uzamuchema mtundu uwo ukuwumanya chara,Ndipo mtundu uwo ukukumanya chara uzamuchimbilira kwa iwe,Chifukwa cha Yehova Chiuta wako,+ Mutuŵa wa Israyeli,Pakuti wakupenge uchindami.+
6 Penjani Yehova, apo wachali kusangika.+
Chemani kwa iyo apo wachali pafupi.+
7 Wakwananga waleke nthowa yake+Muheni maghanoghano ghake.Wawelere kwa Yehova, ndipo wamuchitirenge lusungu,+Kwa Chiuta withu, chifukwa wamugowokerenge chomene.+
8 “Pakuti maghanoghano ghane ni maghanoghano ghinu yayi,+Nthowa zinu ni nthowa zane chara,” wakuti Yehova.
9 “Nga umo mtambo uliri pachanya kuluska charu chapasi,Ndimo nthowa zane ziliri pachanya kuluska nthowa zinuMaghanoghano ghane kuluska maghanoghano ghinu.+
10 Pakuti nga umo vula na chiwuvi vikukhilira kufuma kuchanya,Vikuwelerako chara m’paka vinyeweske charu chapasi, kukuzga vipambi na mphukira,Kupeleka mbuto kwa wakuseŵa na chakurya kwa wakurya,
11 Ndimo ghaŵirenge mazgu ghane agho ghafuma mu mulomo wane.+
Ghawelerenge waka chara kwa ine,+Kweni ghafiskenge nadi icho nkhukondwa nacho,+Ndipo icho naghatumira chichitikenge.
12 Pakuti mufumenge mwakukondwa,+Muwelerenge mu mtende.+
Mapiri na tumapiri visangwenge pamaso pinu na chimwemwe,+Ndipo makuni ghamuthondo ghakuŵenge mapi.+
13 Umo mukaŵa minga muzamumera khuni la junipa,+Umo mukaŵa nkhunga muzamumera khuni la hadasi.
Ndipo ichi chizamwiza na lumbiri kwa Yehova,+Chimanyikwiro chamuyirayira icho chizamumara chara.”
Tumizgani
Tumizgani
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Yesaya 55
Chitumbuka
Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg


text:
Kasi Ŵanakazi Awo Mbakaboni ŵa Yehova Ŵakupharazga?
Enya. Waliyose uyo ni Kaboni wa Yehova, na ŵanakazi wuwo, wakupharazga uthenga wa mu Baibolo. Baibolo likuti: ‘Ŵanakazi awo ŵakupharazga makani ghawemi ni wumba ukuru.’—Masalmo 68:11.
Ŵakaboni ŵa Yehova ŵanakazi, ŵakulondezga ivyo ŵanakazi awo ŵakuzunulika mu Baibolo ŵakachitanga. (Zintharika 31:10-31) Ŵakulongozga yayi mu mpingo, kweni ŵakupharazga ku ŵanthu ŵakupambanapambana. Kweniso ŵakusambizga ŵana ŵawo fundo za mu Baibolo. (Zintharika 1:8) Ŵakaboni ŵanakazi ŵakovwira ŵanyawo kuchita viwemi chifukwa cha ivyo iwo ŵakuchita na kuyowoya.—Tito 2:3-5.


text:
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI | ZINTHARIKA 22-26
“Lera Msepuka mu Nthowa Iyo Wakwenera Kwendamo”
Buku la Zintharika lili na ulongozgi uwemi chomene ku ŵapapi. Para khuni lanyoloreka apo lichali liteta likukura makora. Ntheura ŵana awo ŵakusambizgika makora kanandi ŵakuŵa na mtima wa kuteŵetera Yehova para ŵakura.
Pakukhumbikwa nyengo na chitatata kuti ŵapapi ŵasambizge ŵana
Ŵapapi ŵakwenera kuŵa chakuwonerapo, ndipo ŵasambizgenge, kuchenjezga, kuchiska, na kulanga ŵana ŵawo
Chilango ntchilongolero cha chitemwa, ndipo chikunyolora maghanoghano na mtima wa mwana
Mwana waliyose wakwenera kupika chilango icho chikumwenelera


text:
Pharazgani Makani Ghawemi gha Lusungu Lukuru lwa Chiuta
‘Tichitire ukaboni mwakukwana makani ghawemi gha lusungu lukuru lwa Chiuta.’—MIL. 20:24.
SUMU: 101, 84
1, 2. Kasi Paulosi wakalongora wuli kuti wakuwonga lusungu lukuru lwa Chiuta?
PAULOSI wakalemba kuti: “Lusungu lwake lukuru ulo [Chiuta] wakanilongora lukawa pawaka yayi.” (Ŵazgani 1 Ŵakorinte 15:9, 10.) Paulosi wakamanyanga kuti ngwakwenelera yayi kuti Chiuta wamulongore lusungu chifukwa pakwamba wakatambuzganga Ŵakhristu.
2 Paulosi wati wakhala pachoko waka kufwa, wakalembera Timote kuti: “Nkhuwonga Fumu yithu Khristu Yesu, uyo wakanipa nkhongono chifukwa wakawona kuti ndine wakugomezgeka pakunipa uteŵeti.” (1 Tim. 1:12-14) Kasi Paulosi wakanenanga uteŵeti wuli? Paulosi wakaphalira ŵalara ŵa mpingo wa Efeso kuti: “Nkhuwona umoyo wane kuti ngwambura kuzirwa kwa ine. Chinthu chakuzirwa kwa ine ntchakuti nimalizge kuchimbira pa chiphalizgano na uteŵeti uwo nkhapokera kwa Fumu Yesu, kuti nichitire ukaboni mwakukwana makani ghawemi gha lusungu lukuru lwa Chiuta.”—Mil. 20:24.
3. Kasi Paulosi wakapika mulimo wuli wapadera? (Wonani chithuzi chakwamba.)
3 Kasi “makani ghawemi” agho ghakuvumbura lusungu lukuru lwa Chiuta ni nga? Paulosi wakaphalira Ŵakhristu ŵa ku Efeso kuti: “Muli kupulika nadi kuti nili kupika uteŵeti wakuti nimovwirani kuti musange chandulo na lusungu lukuru lwa Chiuta.” (Efe. 3:1, 2) Paulosi wakapika mulimo wakupharazga makani ghawemi ku ŵanthu ŵamitundu, awo ŵakaŵa Ŵayuda yayi. Ŵanthu aŵa nawo ŵakeneranga kusambizgika kuti ŵaŵe mu gulu la awo ŵazamuwusa na Khristu mu Ufumu wa Mesiya. (Ŵazgani Ŵaefeso 3:5-8.) Paulosi wakalimbikiranga chomene ntchito yakupharazga ndipo wakalongora kuti lusungu ulo Chiuta wakamulongora “lukawa pawaka yayi.” Ntheura Ŵakhristu wose mazuŵa ghano ŵakwenera kuyezga Paulosi pa nkhani ya kulimbikira kupharazga.
KASI LUSUNGU LUKURU LWA CHIUTA LIKUTICHISKA KUCHITACHI?
4, 5. Chifukwa wuli “makani ghawemi gha Ufumu” ndiwoso ni makani ghawemi gha “lusungu lukuru lwa Chiuta”?
4 Mu mazuŵa ghaumaliro agha, tapika mulimo wakupharazga ‘makani ghawemi gha Ufumu, . . . mu charu chose chapasi kuti uŵe ukaboni ku mitundu yose.’ (Mat. 24:14) Makani ghawemi gha Ufumu agho tikupharazga ndiwoso ni “makani ghawemi gha lusungu lukuru lwa Chiuta.” Vili nthena chifukwa chakuti vitumbiko vyose ivyo tizamusanga mu Ufumu wa Chiuta, tizamuvisanga chifukwa cha lusungu lukuru lwa Chiuta. (Efe. 1:3) Nga ni Paulosi, kasi nase waliyose payekha, tikulimbikira kupharazga kulongora kuti tikuwonga lusungu lukuru lwa Yehova?—Ŵazgani Ŵaroma 1:14-16.
5 Mu nkhani iyo yajumpha, tikasambira kuti nangauli ndise ŵakwananga, kweni tikusanga vitumbiko vinandi chifukwa cha lusungu lukuru lwa Yehova. Ntheura nase tili na ngongoli yakuti tipharazgire ŵanthu wose kuti ŵamanye umo Yehova wakulongolera lusungu lwake na umo lusungu ulu lungaŵawovwilira waliyose payekha. Kasi tingaŵawovwira wuli ŵanji kuti nawo ŵawongenge lusungu lukuru lwa Chiuta?
TIPHARAZGENGE VYA SEMBE YAKUWOMBORA
6, 7. Kasi tikupharazga wuli makani ghawemi gha lusungu lukuru lwa Chiuta para tikuyowoya za sembe yakuwombora?
6 Tikukhala mu charu icho chikulekelera nkharo ziheni ndiposo soni nazo ŵanthu ŵalije. Ŵanandi ŵakumanya yayi kuti kwananga ni vichi, kweniso kuti ŵakukhumbikwira kuwomboleka ku uzga wakwananga. Kweni ŵanthu ŵanyake ŵakumanya kuti munthu wangaŵa wakukondwa yayi usange wakulutilira kuchita kwananga. Ŵanandi ŵakuchita kusambizgika na Ŵakaboni ŵa Yehova kuti ŵamanye. Ŵanthu awo ŵali na mtima uwemi ŵakupembuzgika para ŵamanya kuti Yehova wakatuma Mwana wake kuti wazakatiwombore ku kwananga na nyifwa chifukwa cha chitemwa na lusungu lwake lukuru.—1 Yoh. 4:9, 10.
7 Apo Paulosi wakalongosoranga za Mwana wakutemweka wa Yehova, wakati: ‘Mwa iyo [Yesu] tafwatulika na chiwombolero kwizira mu ndopa zake, ndipo tikugowokereka kwananga kwithu, mwakuyana na usambazi wa lusungu lukuru [lwa Yehova].’ (Efe. 1:7) Sembe ya Yesu ni nthowa yikuru chomene iyo Yehova walongolera kuti wakutitemwa mwakuyana na usambazi wa lusungu lwake lukuru. Ntchakukondweska kuti para tili na chipulikano mu ndopa za Yesu, zakwananga zithu zikugowokereka ndipo tikuŵa na njuŵi yituŵa. (Heb. 9:14) Iyi ni nkhani yiwemi nadi.
TOVWIRE ŴANTHU KUŴA PAUBWEZI NA CHIUTA
8. Chifukwa wuli ŵanthu ŵakwananga ŵakwenera kuphemana na Chiuta?
8 Tili na udindo wakovwira ŵanthu kumanya kuti ŵangaŵa paubwezi na Mlengi wawo, Yehova. Yehova wakuwona wose awo ŵalije chipulikano mu sembe ya Yesu, kuŵa ŵalwani ŵake. Yohane wakalemba kuti: “Uyo wakupulikana mwa Mwana wali na umoyo wamuyirayira. Uyo wakuleka kupulikira Mwana wazamuwona umoyo chara, kweni ukali wa Chiuta ukukhalilira pa iyo.” (Yoh. 3:36) Ntheura ntchakukondweska chomene kuti sembe ya Yesu yikutovwira kuti tiphemane na kuŵa paubwezi na Chiuta. Paulosi wakati: “Imwe mukaŵa kutali ndiposo mukaŵa ŵalwani [ŵa Chiuta], chifukwa maghanoghano ghinu ghakaŵa pa milimo yiheni. Sono wamuphemaniskaniso kwizira mu thupi la nyama la mwana wake uyo wakafwa.”—Kol. 1:21, 22.
9, 10. (a) Kasi Yesu wali kupeleka mulimo wuli kwa Ŵakhristu ŵakuphakazgika? (b) Kasi ŵamberere zinyake ŵakovwira wuli Ŵakhristu ŵakuphakazgika?
9 Khristu wali kupeleka “uteŵeti wa kuphemaniska” ku Ŵakhristu ŵakuphakazgika. Pakulongosora za uteŵeti uwu, Paulosi wakalembera Ŵakhristu ŵakuphakazgika kuti: “Kweni vinthu vyose vikufuma kwa Chiuta, uyo wakatiphemaniska ise kwa iyo kwizira mwa Khristu ndipo wakatipa uteŵeti wa kuphemaniska. Uteŵeti wake ngwakuti, tipharazge kuti Chiuta wakaphemaniskanga charu kwa iyo kwizira mwa Khristu, kwambura kukumbuka kwananga kwawo, ndipo wali kutipa uthenga wa kuphemaniska. Ntheura ndise ŵakazembe mu malo gha Khristu, nga ni para Chiuta wakuŵeyelera kwizira mwa ise. Pakuŵa mu malo gha Khristu tikuŵeya kuti: ‘Phemanani na Chiuta.’”—2 Kor. 5:18-20.
10 ‘Ŵamberere zinyake’ ŵakuwona kuti ni mwaŵi ukuru chomene kovwira ŵabali ŵa Khristu mulimo wakupharazga. (Yoh. 10:16) Iwo ŵakuteŵetera nga ni mathenga ndipo ŵakuchita mulimo ukuru chomene wakupharazga na kusambizga ŵanthu unenesko. Kweniso ŵakovwira ŵanthu kuti waliyose waŵe paubwezi na Yehova. Mulimo uwo ŵamberere zinyake ŵakuchita ngwakuzirwa chomene pakuti ŵakuchitira “ukaboni mwakukwana makani ghawemi gha lusungu lukuru lwa Chiuta.”
TIPHARAZGENGE KUTI CHIUTA WAKUPULIKA MALUROMBO
11, 12. Chifukwa wuli ŵanthu ŵakwenera kumanya uwemi wakulomba kwa Yehova?
11 Ŵanthu ŵanandi ŵakulomba waka kwa Chiuta kuti ŵajipulike makora. Kweni ŵakugomezga yayi kuti Chiuta wakupulika malurombo ghawo. Ntheura ŵakwenera kusambizgika kuti ŵamanye kuti Yehova ni Chiuta uyo ‘wakupulika malurombo.’ Davide wakati: “Imwe ŵakupulika malurombo, ŵanthu ŵa mitundu yose ŵizenge kwa imwe. Mphuvya zane zaninyekezga, kweni imwe mukuwundira maubudi ghithu.”—Sal. 65:2, 3.
12 Yesu wakaphalira ŵasambiri ŵake kuti: “Usange mukulomba kanthu mu zina lane, nizamukachita.” (Yoh. 14:14) Lemba ili likung’anamura chilichose icho chikukolerana na khumbo la Yehova. Yohane wakalemba mazgu ghakukhozga ghakuti: “Ichi ntchigomezgo icho tili nacho mwa iyo, chakuti kanthu kalikose ako tingalomba mwakuyana na khumbo lake, wakutipulika.” (1 Yoh. 5:14) Tili na mwaŵi ukuru chomene wakusambizga ŵanthu kumanya kuti lurombo lukutovwira kujipulika makora pera yayi, kweniso lukutovwira kuti “tisendelere ku chitengo cha” Yehova “uyo wali na lusungu lukuru.” (Heb. 4:16) Para tikusambizga ŵanthu kuti ŵalombenge munthowa yakwenelera, kwa Munthu wakwenelera, na vinthu vyakwenelera, ŵasendelerenge kwa Yehova ndipo ŵasangenge chipembuzgo para ŵasangana na masuzgo.—Sal. 4:1; 145:18.
LUSUNGU LUKURU MU CHARU CHIPHYA
13, 14. (a) Kasi ŵakuphakazgika ŵali na mwaŵi wuli? (b) Kasi ni mulimo wuli wakuzirwa uwo ŵakuphakazgika ŵazamuchitira ŵanthu?
13 Yehova walutilirenge kulongora lusungu lwake lukuru nanga ni mu charu chiphya. Iyo wali kupeleka mwaŵi wakuti Ŵakhristu ŵakukwana 144,000, ŵakalamulire pamoza na Khristu mu Ufumu wake kuchanya. Pakuyowoya za mwaŵi uwu, Paulosi wakati: “Chiuta ngwalusungu chomene, ndipo chifukwa cha chitemwa chake chikuru icho wakatilongora, wakatizgora ŵamoyo pamoza na Khristu, nanga ni apo tikaŵa ŵakufwa chifukwa cha kwananga. Mwaponoskeka na lusungu lwake lukuru. Ndipo wakatiwuskira pamoza na kutikhazika pamoza mu malo ghakuchanya pakuti tili mu umoza na Khristu Yesu, mwakuti mu nyengo iyo yikwiza, wazakalongore usambazi wake ukuru na lusungu lwake lukuru, apo wazamutichitira vinthu viwemi ise tili mu umoza na Khristu Yesu.”—Efe. 2:4-7.
14 Tikumanya vitumbiko vyose yayi ivyo Yehova wazamupeleka ku Ŵakhristu ŵakuphakazgika para ŵamba kuwusa na Khristu kuchanya. (Luka 22:28-30; Fil. 3:20, 21; 1 Yoh. 3:2) Yehova wazamuŵalongora “usambazi wake ukuru na lusungu lwake lukuru.” Ŵakhristu ŵakuphakazgika ŵamuŵa “Yerusalemu Muphya,” kweniso mwali wa Khristu. (Chivu. 3:12; 17:14; 21:2, 9, 10) Iwo ŵazamovwirana na Yesu pa mulimo wakuchizga “mitundu” ku wuzga wakwananga na nyifwa na kuŵazgora kuŵa ŵarunji.—Ŵazgani Chivumbuzi 22:1, 2, 17.
15, 16. Kasi Yehova wazamulongora wuli lusungu lwake lukuru mu charu chiphya?
15 Pa Ŵaefeso 2:7, tikuŵazga kuti Yehova wazamutilongora lusungu lwake lukuru “mu nyengo iyo yikwiza,” kung’anamura mu charu chiphya. Ntheura mu charu chiphya, waliyose wazamuwona ‘usambazi ukuru wa Yehova na lusungu lwake lukuru.’ (Luka 18:29, 30) Yehova wazamuwuska ŵanthu ŵakufwa kufuma ku “malaro,” icho chizamulongora kuti Yehova wali na lusungu lukuru nadi. (Yobu 14:13-15; Yoh. 5:28, 29) Ŵanthu wose ŵakugomezgeka awo ŵakafwa pambere Yesu wandize pa charu chapasi, kweniso Ŵakhristu ŵakugomezgeka awo ŵakufwa sono, ŵazamuwuskika kuti ŵalutilire kuteŵetera Yehova.
16 Ŵanthu mamiliyoni ghanandi awo ŵali kufwa kwambura kumanya Chiuta nawo ŵazamuwuskika. Iwo ŵazamupika mwaŵi wakuti ŵasambire vya Yehova na kujilambika ku muwuso wake. Yohane wakalemba kuti: “Nkhawona ŵakufwa, ŵakuru na ŵachoko ŵimilira panthazi pa chitengo ichi, ndipo mipukutu yikajulika. Kweni mupukutu unyake ukajulika, uwu ni mupukutu wa umoyo. Ndipo ŵakufwa ŵakeruzgika kuyana na milimo yawo iyo yikalembeka mu mipukutu. Ndipo nyanja yikapeleka ŵakufwa awo ŵakaŵa mwenemumo, ndipo nyifwa na Dindi vikapeleka ŵakufwa awo ŵakaŵa mwenemumo, ndipo waliyose wakeruzgika kwakuyana na milimo yake.” (Chivu. 20:12, 13) Awo ŵazamuwuka ŵazamusambizgika kulondezga fundo za Chiuta izo zili mu Baibolo. Kweniso ŵazamukhumbikwira kulondezga malango ghaphya ghakulembeka mu “mipukutu” agho ghazamulongosoranga umo ŵanthu ŵakwenera kukhalira mu charu chiphya. Fundo za mu mipukutu iyi nazo zizamuvumbura lusungu lukuru lwa Yehova.
TILUTILIRE KUPHARAZGA MAKANI GHAWEMI
17. Kasi tikwenera kukumbukira fundo wuli para tikupharazga?
17 Apo charu ichi chikusendelera kuumaliro, mulimo withu ukuru ngwakupharazga makani ghawemi gha Ufumu. (Mrk. 13:10) Palije uyo wangasuska kuti makani ghawemi ghakuvumbura lusungu lukuru lwa Yehova. Fundo iyi ndiyo nyengo zose tikwenera kuyikumbukira para tikupharazga. Chilato chithu chikuru ntchakuti tipeleke ntchindi kwa Yehova. Tikumupa ntchindi para tikuphalira ŵanthu kuti vitumbiko vyose ivyo Yehova watilayizga vikulongora lusungu lwake lukuru.
18, 19. Kasi tikuthuwuska wuli lusungu lukuru lwa Yehova?
18 Para tikupharazga, tikwenera kulongosolera ŵanthu kuti mu Ufumu wa Khristu, ŵanthu wose ŵazamusanga vitumbiko vinandi kwizira mu sembe ya Yesu. Kweniso mukuluta kwa nyengo, ŵanthu ŵamuzgoka ŵarunji. Baibolo likuti: “Chilengiwa chizamufwatuka ku wuzga wa kuvunda na kuŵa na wanangwa wauchindami wa ŵana ŵa Chiuta.” (Rom. 8:21) Vyose ivi vizamuchitika chifukwa cha lusungu lukuru lwa Yehova.
19 Tili na mwaŵi wakuphalirako ŵanyithu ivyo Yehova wakutilayizga pa lemba la Chivumbuzi 21:4, 5. Lemba ili likuti: “[Chiuta] wazamufyura masozi ghose ku maso ghawo, ndipo nyifwa yizamuŵakoso yayi. Kuzamuŵavya kutengera panji kulira, kutampha nesi vyakuŵinya. Vinthu vyakale vyafumapo. [Yehova] uyo wakakhala pa chitengo wakati: ‘Wonani! Nkhupanga vinthu vyose kuŵa viphya.’ Kweniso wakati: ‘Lemba, chifukwa mazgu agha ngakugomezgeka na ghaunenesko.’” Para tikulimbikira kupharazga makani ghawemi ku ŵanji, tikuthuwuska nadi lusungu lukuru lwa Yehova.


text:
Chikumbusu cha Nyifwa Yaku Yesu
Kamoza pa chaka, tichita Chikumbusu cha nyifwa yaku Yesu m’malu ngakupambanapambana pacharu chosi. Tichita viyo chifukwa iyu wangulamula akusambira ŵaki kuti: “Lutirizani kuchita venivi pakundikumbuka.” (Luka 22:19) Chaka chamawa, mwambu uwu wazamuchitika so pa:
Chisulu, 31 March, 2018.
Titikudanani kuti muzisanirikepu pa mwambu wapade wenuwu. Mwakuyanana waka ndi maunganu ngidu nganyaki, weyosi ngwakulondeleka pa mwambu wenuwu. Mwambu uwu ngwawezi ndipuso kwazamuŵavi mbali ya mpasu.


text:
Ivyo Mungasambira mu Baibolo
Buku ili limovwiraninge kuti mumanye ivyo Baibolo likuyowoya kwambira pa nkhani ya kulenga, kufika pa kubabika kwa Yesu na uteŵeti wake, kweniso m’paka apo Ufumu wizirenge.
Kalata Yakufuma ku Wupu Wakulongozga
Kasi mungasambira wuli buku ili?
Chiuta Wakapanga Kuchanya na Charu Chapasi
Baibolo likuti Chiuta wakalenga kuchanya na charu chapasi. Kweni kasi mukumumanya mungelo uyo wakadankha kumulenga pambere wandapange vinyake vyose?
Chiuta Wakapanga Mwanalume na Mwanakazi Wakwamba
Chiuta wakalenga mwanalume na mwanakazi wakwamba na kuŵaŵika mu munda wa Edeni. Wakakhumbanga kuti ŵaŵe na ŵana na kuzgora charu chose chapasi kuŵa paradiso.
Adamu na Eva Ŵakaleka Kupulikira Chiuta
Kasi khuni linyake likaŵa lapadera wuli mu munda wa Edeni? Chifukwa wuli Eva wakarya chipasi cha mu khuni ili?
Wakakoma Munyake Chifukwa cha Ukali
Chiuta wakakondwa na sembe ya Abelu kweni ya Kayini yayi. Kayini wakati wamanya, wakakwiya chomene ndipo wakachita chinthu chakofya.
Chingalaŵa cha Nowa
Ŵangelo ŵaheni ŵakati ŵatora ŵanakazi pa charu chapasi, ŵakababa viŵana vikuru na vyankhaza. Nkhaza zikaŵa palipose. Kweni Nowa wakaŵa muwemi—wakatemwanga Chiuta na kumupulikira.
Ŵanthu 8 Ŵakapona
Pa Chigumula, vula yikalokwa mazuŵa 40, muhanya na usiku. Nowa na mbumba yake ŵakakhala mu chingalaŵa kujumpha chaka chimoza. Pamanyuma, ŵakafuma.
Chigongwe cha Babeli
Ŵanthu ŵanyake ŵakaghanaghana kuti ŵazenge msumba ndipo chigongwe chake chikafike kuchanya. Chifukwa wuli Chiuta wakaŵachitiska kuyowoya viyowoyero vyakupambana?
Abrahamu na Sara Ŵakapulikira Chiuta
Chifukwa wuli Abrahamu na Sara ŵakaleka umoyo uwemi mu Uri na kwamba kuyingayinga mu charu cha Kenani?
Mwana Wakababika!
Kasi Chiuta wakafiska wuli layizgo lake kwa Abrahamu? Ni mwana nju uyo wakalayizgika—Yisake panji Ishimayeli?
Kumbukani Muwoli wa Loti
Chiuta wakalokweska moto na sulefure pa Sodomu na Gomora. Chifukwa wuli matawuni agha ghakawotcheka? Chifukwa wuli tikwenera kukumbuka muwoli wa Loti?
Wakayezgeka Usange Wakutemwa Yehova
Chiuta wakaphalira Abrahamu kuti: ‘Tora mwana wako yumoza pera, ndipo ukamupeleke sembe pa phiri ku Moriya.’ Kasi Abrahamu wakachita wuli na chiyezgo ichi?
Yakhobe Wakapokera Chiharo
Yisake na Rabeka ŵakaŵa na ŵana ŵamileza (maphaska). Pakuti Esau wakamba kubabika, ndiyo wakeneranga kupokera chiharo chapadera. Chifukwa wuli wakachitaya chifukwa cha mbale ya mphoza?
Yakhobe na Esau Ŵakaŵaso Pamtende
Kasi Yakhobe wakachita vichi kuti mungelo wamutumbike? Kasi wakachita wuli kuti waŵeso pamtende na Esau?
Muzga Uyo Wakapulikiranga Chiuta
Yosefe wakachitanga viwemi, kweni wakasuzgika chomene. Chifukwa wuli?
Yehova Wakamuluwa Yayi Yosefe
Nangauli Yosefe wakaŵa kutali na mbumba yakwake, Chiuta wakaŵa nayo.
Kasi Yobu Wakaŵa Njani?
Yobu wakapulikira Yehova nanga ni apo vinthu vikasuzga chomene.
Mozesi Wakasankha Kusopa Yehova
Apo wakaŵa bonda, Mozesi wakapona chifukwa cha kuchenjera kwa anyina.
Chivwati Icho Chikabukanga Moto
Chifukwa wuli chivwati chikaleka kunyeka na moto?
Miliri Yitatu Yakwamba
Farawo wakachemera masuzgo pa ŵanthu ŵake chifukwa chakuti wakaŵa wakujikuzga chomene.
Miliri Yinyake 6
Kasi miliri iyi yikapambana wuli na miliri yitatu yakwambilira?
Muliri wa Nambara 10
Muliri uwu ukaŵa wakupweteka chomene mwakuti Farawo uyo wakaŵa wakujikuzga nayo wakathera.
Chakuzizwiska Icho Chikachitika pa Nyanja Yiswesi
Farawo wakapona ku miliri 10, kweni kasi wakapona ku chakuzizwiska cha Chiuta ichi?
Ŵakalayizga Yehova
Ŵaisrayeli ŵakachita layizgo lapadera na Chiuta apo ŵakaŵa pa Phiri la Sinayi.
Ŵakachita Yayi Ivyo Ŵakalayizga Yehova
Apo Mozesi wakatoranga malango 10, ŵanthu ŵakachita zakwananga zikuru chomene.
Chihema Chakusoperapo
Mu chihema chapadera ichi mukakhalanga bokosi la phangano.
Mphachi 12
Joshuwa na Kalebi ŵakayowoya vyakupambana na ŵanalume 10 awo ŵakalutira lumoza kukendera charu cha Kenani.
Ŵakagalukira Yehova
Kora, Datani, Abiramu, na ŵanyake 250 ŵakatondeka kumanya kuzirwa kwa fundo za Yehova.
Mbunda ya Balamu Yikayowoya
Mbunda yikawona munthu munyake uyo Balamu wakamuwonanga yayi.
Yehova Wakasankha Joshuwa
Chiuta wakapeleka malango kwa Joshuwa agho ghakutovwiraso nanga ni sono.
Rahabi Wakabisa Mphachi
Viliŵa vya Yeriko vikawa. Kweni nyumba ya Rahabi yikawa yayi, nangauli yikaŵa musi mwa m’panda.
Joshuwa na Ŵagibiyoni
Joshuwa wakalomba Chiuta ‘kuti dazi lileke kunjira.’ Kasi Chiuta wakamuzgora?
Mulongozgi Muphya na Ŵanakazi Ŵaŵiri Ŵachikanga
Joshuwa wakati wafwa, Ŵaisrayeli ŵakamba kusopa vikozgo. Ŵanthu ŵakasuzgika, kweni ŵakasanga wovwiri kwizira mwa Mweruzgi Baraki, ntchimi Debora, na Yayeli!
Rute na Naomi
Ŵanakazi ŵaŵiri awo ŵafumu ŵawo ŵakafwa ŵakawelera ku Israyeli. Yumoza mwa ŵanakazi aŵa zina lake Rute, wakaluta kukavulura mu minda ya ŵanthu, uko Bowazi wakamuwona.
Gidiyoni Wakathereska Ŵamidiyani
Ŵamidiyani ŵakati ŵaŵasuzga chomene, Ŵaisrayeli ŵakapempha Yehova kuti waŵawovwire. Kasi vikenda wuli kuti ŵasilikari ŵachoko waka ŵa Gidiyoni ŵathereske ŵalwani 135,000?
Hana Wakapempha Mwana
Elikana wakatora Hana, Penina, na ŵana kuya kukasopa pa chihema ku Shilo. Kwenekura, Hana wakalomba Chiuta kuti wamupe mwana. Pakati pajumpha chaka, wakababa Samuyeli!
Ivyo Yefita Wakalayizga
Kasi Yefita wakalayizga vichi, ndipo chifukwa wuli? Kasi mwana wa Yefita wakachita wuli na ivyo awiske ŵakalayizga?
Yehova Wakayowoya na Samuyeli
Wasembe Mukuru Eli wakaŵa na ŵana ŵaŵiri awo ŵakaŵa ŵasembe pa chihema, kweni ŵakalondezganga yayi malango gha Chiuta. Munyamata Samuyeli wakachitanga nthena yayi ndipo Yehova wakayowoya nayo.
Yehova Wakamupa Nkhongono Samusoni
Chiuta wakamupa nkhongono Samusoni kuti watimbane na Ŵafilisiti, kweni Samusoni wakati wachita vinthu mwambura mahara, Ŵafilisiti ŵakamukora.
Fumu Yakwamba ya Israyeli
Chiuta wakapeleka ŵeruzgi ku Ŵaisrayeli kuti ŵaŵalongozgenge, kweni iwo ŵakakhumbanga kuŵa na fumu. Samuyeli wakaphakazga Sauli kuŵa fumu yakwamba, kweni pamanyuma Yehova wakamukana. Chifukwa wuli?
Davide na Goliyati
Yehova wakasankha Davide kuti waŵe fumu yakulondezgapo ya Israyeli, ndipo Davide wakalongora kuti Chiuta wakachita makora kumusankha.
Davide na Sauli
Chifukwa wuli yumoza wa ŵanthu aŵa wakatinkhanga munyake, ndipo uyo wakatinkhikanga wakachita wuli?
Yonatani Wakaŵa Wachikanga na Wakugomezgeka
Mwana wa themba wakaŵa mubwezi muwemi kwa Davide.
Ivyo Davide Wakananga
Wakasuzgika chomene chifukwa cha kuchita vinthu mwambura mahara.
Tempile la Yehova
Chiuta wakakondwa na pempho la Fumu Solomoni ndipo wakayipa vinthu vinandi.
Ufumu Ukagaŵikana
Ŵaisrayeli ŵanandi ŵakaleka kuteŵetera Yehova.
Ivyo Vikachitika pa Phiri la Karimeli
Kasi Chiuta waunenesko ni njani? Yehova panji Baala?
Yehova Wakamupa Nkhongono Eliya
Kasi ukughanaghana kuti nawe wangakupa nkhongono?
Mwana wa Chokoro Wakaŵaso Wamoyo
Minthondwe yiŵiri iyo yikachitika mu nyumba yimoza!
Fumukazi Yiheni Yikalangika
Yezebeli wakakomeska Naboti kuti wibe munda wake wa mpheska! Yehova wakawona uheni uwo Yezebeli wakachita.
Yehova Wakavikilira Yehoshafati
Ŵalwani ŵakati ŵiza kuti ŵapoke Yuda, fumu yiwemi Yehoshafati wakapempha wovwiri kwa Chiuta.
Wankhondo na Kasungwana
Kasungwana ka Chiisrayeli kakaphalira bwana wake vya nkhongono zikuru za Yehova—pakachitika munthondwe.
Ŵasilikari Ŵamoto ŵa Yehova
Muteŵeti wa Elisha wakawona kuti ‘pakaŵa ŵanandi kwa iwo kuluska ku ŵalwani ŵawo.’
Chikanga cha Yehoyada
Wasembe wakugomezgeka wakagoda fumukazi yiheni.
Yehova Wakazikira Nayo Yona
Kasi vikenda wuli kuti ntchimi ya Chiuta yimilike na chisomba chikuru? Kasi wakafuma wuli? Kasi Yehova wakamusambizga vichi?
Mungelo wa Yehova Wakavikilira Hezekiya
Ŵalwani ŵa Yuda ŵakayowoya kuti Yehova wangavikilira yayi ŵanthu ŵake, kweni ŵakatetanga!
Yosiya Wakatemwanga Dango la Chiuta
Yosiya wakaŵa fumu wali na vyaka 8, ndipo wakawovwira ŵanthu ŵake kusopa Yehova.
Yehova Wakatuma Yeremiya Kuti Wakapharazge
Ivyo Yeremiya wakayowoya vikakwiyiska chomene ŵanalume ŵalara ŵa mu Yuda.
Yerusalemu Wakaparanyika
Ŵanthu ŵa mu Yuda ŵakalutilira kusopa ŵachiuta ŵatesi, ntheura Yehova wakaŵaleka.
Ŵanyamata Ŵanayi Awo Ŵakapulikira Yehova
Ŵanyamata ŵa ku Yuda ŵakalutilira kugomezgeka kwa Yehova, nangauli ŵakakhalanga mu nyumba yachifumu ku Babuloni.
Ufumu Uwo Uzamukhalilira Muyirayira
Daniyeli wakalongosora ng’anamuro la loto la Nebukadinezara.
Ŵakakana Kugwadira Chikozgo
Shadireki, Misheki, na Abedinego ŵakakana kusopa chikozgo chagolide cha themba la Babuloni.
Ufumu uwo Ukaŵa nga ni Khuni Likuru
Loto ili likang’anamuranga kuti Nebukadinezara wazamupokeka ufumu.
Mazgu Ghakalembeka pa Chiliŵa
Kasi mphawuli apo mazgu ghachilendo agha ghakalembeka, ndipo ghakung’anamura vichi?
Daniyeli mu Khululu la Nkhalamu
Ulombenge kwa Yehova zuŵa lililose nga umo wakachitiranga Daniyeli
Esitere Wakaponoska Ŵanthu Ŵakwake
Nangauli wakaŵa mulendo, kweni wakazgoka fumukazi.
Ezira Wakasambizganga Dango la Chiuta
Ŵaisrayeli ŵakati ŵategherezga kwa Ezira, ŵakachita phangano lapadera na Chiuta.
Viliŵa vya Yerusalemu
Nehemiya wakapulika kuti ŵalwani ŵake ŵakakhumbanga kuŵawukira. Chifukwa wuli wakawopa yayi?
Elizabeti Wakababa Mwana
Chifukwa wuli mfumu wa Elizabeti wakaphalirika kuti wayowoyenge yayi m’paka mwana wababike?
Gabriyeli Wakiza kwa Mariya
Wakamuphalira uthenga uwo ukasintha umoyo wake.
Ŵangelo Ŵakapharazga Kuti Yesu Wababika
Ŵaliska ŵakati ŵapulika uthenga, ŵakachitapo kanthu mwaluŵiro.
Yehova Wakavikilira Yesu
Fumu yiheni yikakhumbanga kuti Yesu wafwe.
Yesu, Apo Wakaŵa Mwana
Kasi Yesu wakaŵatindika na vichi ŵasambizgi pa tempile?
Yohane Wakanozga Nthowa
Yohane wakaŵa ntchimi. Wakasambizganga kuti Mesiya wakwiza. Kasi ŵanthu ŵakachita wuli na uthenga wake?
Yesu Wakazgoka Mesiya
Kasi Yohane wakang’anamuranga vichi apo wakatenge Yesu ni mwana wa mberere wa Chiuta?
Dyabulosi Wakayezga Yesu
Dyabulosi wakayezga Yesu munthowa zitatu. Kasi nthowa zitatu izo Dyabulosi wakayezga nazo Yesu ni zini? Kasi Yesu wakazgora vichi?
Yesu Wakatozga Tempile
Chifukwa wuli Yesu wakachimbizga viŵeto mu tempile kweniso kugadabura mathebulu gha awo ŵakasinthanga ndalama?
Mwanakazi pa Chisimi
Chifukwa wuli mwanakazi Msamariya wakazizwa kuti Yesu wakumuyowoyeska? Kasi Yesu wakamuphalira vichi mwanakazi uyu, icho wakaŵa kuti wandaphalirepo munthu waliyose?
Yesu Wakapharazganga Uthenga wa Ufumu
Yesu wakaphalira ŵasambiri ŵake kuti ŵazgoke “ŵalovi ŵa ŵanthu.” Kufuma apo, wakatuma ŵasambiri 70 kuti ŵakapharazge uthenga wa Ufumu.
Yesu Wakachitanga Vyakuzizwiska Vinandi
Ŵalwari ŵakalondezganga Yesu kulikose uko wakalutanga, ndipo wakaŵachizganga. Ŵanji ŵakakhwaskanga waka mphonje za malaya ghake ndipo ŵakachizgikanga.
Yesu Wakasora Ŵapositole 12
Chifukwa wuli Yesu wakasora ŵapositole? Kasi ukughakumbuka mazina ghawo?
Upharazgi wa pa Phiri
Yesu wakasambizganga mzinda vinthu vyakuzirwa.
Yesu Wakasambizga Ŵasambiri Ŵake Kulomba
Kasi ni vinthu wuli ivyo Yesu wakaphalira ŵasambiri ŵake kuti ‘ŵalutilire kulomba’?
Yesu Wakalyeska Ŵanthu Ŵanandi
Kasi munthondwe uwu ukutisambizgachi za Yesu na Yehova?
Yesu Wakenda pa Maji
Kasi mukughanaghana kuti ŵapositole ŵakajipulika wuli ŵati ŵawona munthondwe uwu?
Yesu Wakachizga Munthu pa Sabata
Chifukwa wuli ŵanthu ŵakakondwa yayi na ivyo Yesu wakachita?
Yesu Wakawuska Lazaro
Yesu wakati wawona Mariya wakulira, nayo wakalira. Kweni paumaliro wose ŵakakondwa.
Yesu Wakarya Mugonero Waumaliro
Yesu wakapeleka malango ghakuzirwa chomene ku ŵapositole ŵake pa mugonero waumaliro uwu.
Yesu Wakakakika
Yudasi Isikariyoti wakalongozga gulu ilo likanyamura malupanga na zinthonga kuti likakake Yesu mu Getisemane.
Petrosi Wakakana Yesu
Kasi chikachitika ntchivichi ku nyumba ya Kayafa? Ndipo ntchivichi chikachitika kwa Yesu mukati mwa nyumba?
Yesu Wakafwira pa Gologota
Chifukwa wuli Pilato wakazomerezga kuti Yesu wakomeke?
Yesu Wakawuka
Kasi ni vinthu wuli vyakuzizwiska ivyo vikachitika pati pajumpha mazuŵa ghachoko waka kufuma apo Yesu wakafwira?
Yesu Wakawonekera ku Ŵalovi
Kasi Yesu wakachita vichi kuti ŵasambiri ŵamumanye?
Yesu Wakawelera Kuchanya
Pambere Yesu wandawelere kuchanya, wakaphalira ŵasambiri ŵake vinthu vyakuzirwa chomene.
Ŵasambiri Ŵakapokera Mzimu Utuŵa
Kasi mzimu utuŵa ukaŵapa nkhongono zakuchitira vichi?
Pakaŵavya Chakuŵatondeska
Ŵalongozgi ŵa chisopa awo ŵakakomeska Yesu ŵakakhumbangaso kuchetamiska ŵasambiri ŵake. Kweni ŵakatondeka.
Yesu Wakasankha Saulosi
Saulosi wakaŵa munthu wankhaza uyo wakatinkhanga Ŵakhristu, kweni wakasintha.
Koroneliyo Wakapokera Mzimu Utuŵa
Chifukwa wuli Chiuta wakatuma Petrosi ku nyumba ya munthu uyu, uyo wakaŵa Muyuda yayi?
Chikhristu Chikafika mu Vyaru Vinandi
Mpositole Paulosi na ŵanyake awo wakendanga nawo ŵakamba kupharazga mu vyaru vyakutali.
Mulinda wa Jele Wakasambira Unenesko
Chifukwa wuli chiŵanda, chindindindi, na lupanga vikuzunulika mu nkhani iyi?
Paulosi na Timote
Ŵanalume ŵaŵiri aŵa ŵakateŵetera lumoza vyaka vinandi.
Paulosi Wakatumika ku Romu
Ulendo uwu ukaŵa wakusuzga chomene, kweni pakaŵavya icho chikamugongoweska mpositole uyu.
Uvumbuzi Uwo Ukapelekeka kwa Yohane
Yesu wakamulongora mboniwoni za vinthu vyamunthazi.
“Ufumu Winu Wize”
Uvumbuzi wa Yohane ukulongora umo Ufumu wa Chiuta uzamusinthira umoyo pa charu chapasi.


text:
Nkhani Nambara 116: Umo Tingasangira Umoyo Wamuyirayira
Kasi kasungwana aka na mabwezi ghake ŵakuŵazga vici? Waneneska, ŵakuŵazga buku leneliri ilo nawe ukuŵazga, Buku Lane la Nkhani za mu Baibolo. Ndiposo ŵakuŵazga nkhani yeneyiyi iyo ukuŵazga, yakuti: “Umo Tingasangira Umoyo Wamuyirayira.”
Kasi ukumanya ivyo ŵakusambira? Kuti tizakasange umoyo wamuyirayira, cakwamba tikwenera kumumanya Yehova na Mwana wake Yesu. Baibolo likuti: ‘Umu ndimo munthu wangasangira umoyo wamuyirayira. Wamumanye Ciuta waunenesko yekha, na Yesu Khristu uyo wakatumika pa caru capasi.’
Kasi tingasambira wuli za Yehova Ciuta na Mwana wake Yesu? Nthowa yimoza ndiyo kuŵazga Buku Lane la Nkhani za mu Baibolo, kufuma kukwamba mupaka kuumaliro. Buku ili likutiphalira vinandi vya Yehova na Yesu, asi nthena? Likutiphaliraso vinthu vinandi ivyo iwo ŵacita na vinthu vinyakeso ivyo ŵazamucita kunthazi. Kweni tikwenera kucita vinandi kuluska kuŵazga waka buku ili.
Kasi waliwona buku linyake ilo liri pasi apo? Ni Baibolo. Upemphe munthu munyake kuti wakuŵazgirenge vigaŵa vinyake vya mu Baibolo umo mwafuma nkhani izo zili mu buku lino. Baibolo likutiphalira vinandi ivyo tikwenera kucita kuti titeŵetere makora Yehova mwakuti tizakasange umoyo wamuyirayira. Antheura, tikwenera kuŵa na khumbo la kusambira Baibolo nyengo zose.
Kweni pali vinandi ivyo vikukhumbikwa kuluska kusambira waka za Yehova Ciuta na Yesu Khristu. Tingamanya vinandi vyakukhwaskana na iwo na ivyo ŵakusambizga, kweni tingazakatondeka kusanga umoyo wamuyirayira. Kasi ukumanya cinthu cinyake ico tikwenera kucita?
Tikwenera kuŵa na nkharo yakuyana na vinthu ivyo tikusambira. Kasi ukumukumbuka Yuda Isikariyote? Wakaŵa yumoza wa ŵapositole 12 awo Yesu wakaŵasankha. Yuda wakamanyanga vinthu vinandi comene vyakukhwaskana na Yehova na Yesu. Kweni nchivici cikamucitikira? Kwa nyengo yicoko waka wakazgoka munthu wa mtima uheni, wakapeleka Yesu ku ŵalwani ŵake kumuguliska na ndarama 30 za siliva. Antheura Yuda wazamupokera yayi umoyo wamuyirayira.
Kasi Gehazi ukumukumbuka, mwanalume uyo tikamusambira mu Nkhani Nambara 69? Wakakhumbanga malaya na ndarama ivyo vikaŵa vyake yayi. Kuti watore vinthu ivi, wakayowoya utesi. Kweni Yehova wakamupa cilango. Wazamupelekaso cilango kwa ise usange tikuleka kupulikira malango ghake.
Kweni pali ŵanthu ŵanandi awo ŵakuteŵetera Yehova mwakugomezgeka. Tingatemwa kuti tiŵalondezge, asi nthena? Ciyelezgero ciwemi cakuti ticilondezge ni Samuyeli. Kumbukira kuti, nga ni umo tikasambilira mu Nkhani Nambara 55, Samuyeli wakaŵa na vilimika vinayi panji vinkhondi apo wakamba kuteŵetera Yehova pa hema lake. Antheura, mwambura kupwelerako msinkhu wako, ungatondeka yayi kuteŵetera Yehova.
Mbunenesko kuti munthu uyo tose tikukhumba kumulondezga ni Yesu Khristu. Nanga pangaŵa apo wakaŵa musepuka, nga ni umo tikasambilira mu Nkhani Nambara 87, wakaŵa mu tempele kudumbiskana na ŵanthu za Awiske ŵakucanya. Tiye tilondezge ciyelezgero cake. Tiye tiphalire ŵanthu za uwemi wa Yehova Ciuta na Yesu Khristu. Usange tingacita vinthu ivi, mbwenu tizamuŵa na mwaŵi wa kukhala mu paradiso muphya uyo Ciuta wizenge nayo pano pa caru capasi.
Yohane 17:3; Salmo 145:1-21.
Mafumbo
- Kasi tikwenera kumanya vici usange tikukhumba umoyo wamuyirayira?
- Kasi tingasambira wuli za Yehova Ciuta na Yesu, nga ni umo kakucitira kasungwana na ŵanyake awo ŵali pa cithuzithuzi?
- Kasi ni buku wuli linyake ilo mukuliwona pa cithuzithuzi apa, ndipo cifukwa wuli nyengo zose tikwenera kulisambira?
- Padera pa kusambira za Yehova na Yesu, kasi ni vici vinyake ivyo vikukhumbikwa kuti tisange umoyo wamuyirayira?
- Kasi mu Nkhani Nambara 69 tikasambiraci?
- Kasi ciyelezgero ciwemi ya Samuyeli ico tikasambira mu Nkhani Nambara 55 cikulongoraci?
- Kasi tingalondezga wuli ciyelezgero ca Yesu Khristu, ndipo usange talondezga, tizamuŵa na mwaŵi wakucita vici munthazi?
Mafumbo ghanyake
- Ŵazgani Yohane 17:3.
Kasi Malemba ghakulongora wuli kuti kumumanya Yehova Ciuta na Yesu Khristu, kuti kukung’anamura kusungilira waka fundo pa mtima yayi? (Mat. 7:21; Yak. 2:18-20; 1 Yoh. 2:17)
- Ŵazgani Salmo 145:1-21.
Kasi pali vifukwa wuli vya kulumbira Yehova? (Sal. 145:8-11; Civ 4:11)
Ni mwawuli umo Yehova waliri muwemi “ku wose” ndipo ici cikwenera kutiguzira wuli kwa iye? (Sal. 145:9; Mat. 5:43-45)
Usange tikumutemwa Yehova na mtima wose, kasi ticiskikenge kucitaci? (Sal. 119:171, 172, 175; 145:11, 12, 21)