text:
Kasi Baibolo Likusambizgachi Chomenechomene?
Buku lakusambilira Baibolo ili, lili kupangika kuti limovwirani kuti mumanye ivyo Baibolo likuyowoya pa nkhani zakupambanapambana nga ni, chifukwa wuli tikusuzgika, ŵakufwa ŵakuya nkhu, tingachita wuli kuti tiŵe ŵakukondwa mu banja lithu, na zinyake.
Kasi Chiuta Wakakhumbanga Kuti Vinthu Viŵe Nthena?
Mukwenera kuti mukuzizwa kuwona kuti masuzgo nganandi mazuŵa ghano. Kasi mukumanya kuti Baibolo likuti vinthu vizamusintha kunthazi ndiposo kuti namwe muzamupindura na kusintha uku?
MUTU 1
Unenesko Wakuyowoya za Chiuta
Kasi mukuwona kuti Chiuta wakumupwelerani imwe pamwekha? Sambirani mikhaliro yake kweniso umo wangaŵira mubwezi winu.
MUTU 2
Baibolo ni Buku Lakufuma kwa Chiuta
Kasi Baibolo lingamovwirani wuli para muli na masuzgo? Chifukwa wuli tikugomezga mauchimi gha mu Baibolo?
MUTU 3
Kasi Chiuta Wakukhumba Kuti Vinthu Viŵe Wuli pa Charu Chapasi?
Kasi khumbo la Chiuta lakuti charu chizakaŵe paradiso lizamufiskika? Para ni nthena, pawuli?
MUTU 4
Kasi Yesu Khristu Ni Njani?
Manyani ivyo vikulongora kuti Yesu ni Mesiya uyo Baibolo likayowoyerathu kuti wizenge, uko wakafuma, ndiposo chifukwa icho ni Mwana wapadera wa Yehova.
MUTU 5
Sembe—Yakuwombora Ntchawanangwa Chapadera
Kasi sembe yakuwombora ni vichi? Sembe iyi yingamovwirani wuli?
MUTU 6
Kasi Ŵakufwa Ŵali Nkhu?
Sambirani ivyo Baibolo likuyowoya pa nkhani ya uko kuli ŵakufwa kweniso chifukwa icho ŵanthu ŵakufwira.
MUTU 7
Kasi Ŵakutemweka Ŵinu Awo Ŵali Kufwa Ŵazamuwuka?
Kasi ŵakutemweka ŵinu ŵali kufwa? Kasi vingachitika kuti muzakaŵawoneso? Sambirani vinandi chifukwa Baibolo likusambizga kuti ŵakufwa ŵazamuwuka.
MUTU 8
Kasi Ufumu wa Chiuta ni Vichi?
Ŵanthu ŵanandi ŵakulimanya Lurombo lwa Fumu. Kasi Mazgu ghakuti ‘Ufumu winu wize’ ghakung’anamura vichi?
MUTU 9
Kasi Tili mu “Mazuŵa Ghaumaliro”?
Wonani ivyo vikuchitika mu charu ivyo vikulongora kuti tili mu “mazuŵa ghaumaliro” agho Baibolo likayowoyerathu.
MUTU 10
Kasi Vilengiwa Vyauzimu Vikuchita Nase Wuli?
Baibolo likuyowoyapo za ŵangelo na viŵanda. Kasi vilengiwa vyauzimu viliko nadi? Kasi vingamovwirani
MUTU 11
Chifukwa Wuli Chiuta Wakughalaŵiska Waka Masuzgo?
Ŵanthu ŵanandi ŵakughanaghana kuti Chiuta ndiyo wakupangiska masuzgo mu charu. Imwe mukughanaghana wuli? Sambirani ivyo Chiuta wakuyowoya pa nkhani ya masuzgo agho tikusangana nagho.
MUTU 12
Nkharo Yakukondweska Chiuta
Vingachitika kuti munthu waŵe paubwezi na Yehova. Nakuti imwe nthena mungaŵa mubwezi wake.
MUTU 13
Wonani Umoyo Nga Umo Chiuta Wakuwuwonera
Kasi Chiuta wakukuwona wuli kufumiska nthumbo, kupokera ndopa, na umoyo wa vinyama?
MUTU 14
Umo Mungachitira Kuti Muŵe Ŵakukondwa mu Banja Linu
Ŵafumu, ŵawoli, ŵapapi, na ŵana ŵangasambirako kwa Yesu pa nkhani ya chitemwa icho wakalongora. Kasi tikusambirako vichi kwa Yesu?
MUTU 15
Kusopa Uko Chiuta Wakuzomerezga
Wonani fundo 6 izo zingatovwira kuti timanye awo ŵali mu chisopa chaunenesko mazuŵa ghano.
MUTU 16
Koleskani Kusopa Kwaunenesko
Kasi mungakumana na masuzgo wuli para mukuphalirako ŵanyinu ivyo mukugomezga? Kasi mungachita wuli kuti muleke kuŵakhuŵazga?
MUTU 17
Sendelerani kwa Chiuta mu Pemphero
Kasi Chiuta wakupulika para mukupemphera? Kuti musange zgoro lake, mukwenera kumanya dankha ivyo Baibolo likusambizga pa nkhani ya pemphero.
MUTU 18
Ubatizo Ndiposo Ubwezi Winu na Chiuta
Kasi munthu wakwenera kuchita vichi kuti wabatizike? Sambirani kuti mumanye icho ubatizo ukwimira kweniso umo ukuchitikira.
MUTU 19
Khalilirani mu Chitemwa cha Chiuta
Kasi tingalongora wuli kuti tikuwonga kweniso kukondwa na vyose ivyo Chiuta watichitira?
VYAKUSAZGIRAPO
Zina la Chiuta—na Ng’anamuro Lake
Mabaibolo ghanandi ŵali kuwuskamo zina la Chiuta. Chifukwa wuli? Kasi ntchakuzirwa kuzunura zina la Chiuta?
VYAKUSAZGIRAPO
Umo Uchimi wa Daniyeli Ukayowoyerathu za Kwiza kwa Mesiya
Vyaka 500 pambere Yesu wandababike, Chiuta wakavumbulira Daniyeli nyengo iyo Mesiya wizirenge. Sambirani vinthu vyakukhwaskana na uchimi uwu
VYAKUSAZGIRAPO
Yesu Khristu—ni Mesiya Uyo Chiuta Wakalayizga
Yesu wakafiska mauchimi ghose gha mu Baibolo ghakuyowoya za Mesiya. Wonani mu Baibolo linu, kuti mumanye umo mauchimi ghose ghakafiskikira nadi ndendende.
VYAKUSAZGIRAPO
Unenesko Pakuyowoya za Dada, Mwana, na Mzimu Utuŵa
Ŵanthu ŵanandi ŵakugomezga kuti chisambizgo chakuti mwa Chiuta yumoza muli ŵachiuta ŵatatu, chili mu Baibolo. Kweni kasi mbunenesko?
VYAKUSAZGIRAPO
Chifukwa Wuli Ŵakhristu Ŵaunenesko Ŵakugwiliskira Ntchito Mphinjika Yayi Pakusopa?
Kasi Yesu wakapayikika nadi pa mphinjika? Ŵerengani kuti mumanye ivyo Baibolo likuyowoya.
VYAKUSAZGIRAPO
Mugonero wa Fumu—Ukuchindika Chiuta
Ŵakhristu ŵakuphalirika kuti ŵachitenge Chikumbusko cha nyifwa ya Khristu. Mphawuli apo tikwenera kuchita chikumbusko, ndipo tikwenera kuchita wuli?
VYAKUSAZGIRAPO
Kasi Ŵanthu Ŵali Nadi na Mzimu Uwo Ukulutilira Kuŵa Wamoyo Para Ŵafwa?
Ŵanthu ŵanandi ŵakughanaghana kuti para munthu wafwa, chinthu chinyake chikufumamo mu thupi lake, na kulutilira kuŵa na umoyo ku malo ghanyake. Kasi Baibolo likuti wuli?
VYAKUSAZGIRAPO
Kasi Sheole na Hadesi Ni Vichi?
Mu Mabaibolo ghanyake mazgu ghakuti Sheole na Hadesi, ghali kulembeka kuti “dindi,” “malaro,” “helo,” panji “khululu”. Kasi mazgu agha ghakung’anamura vichi?
VYAKUSAZGIRAPO
Kasi Zuŵa la Cheruzgo—ni Vichi?
Sambirani chifukwa icho Zuŵa la Cheruzgo lizamuŵira lakukondweska ku ŵanthu wose ŵakugomezgeka.
VYAKUSAZGIRAPO
Uchimi wa mu Baibolo Ukulongora kuti Chaka cha 1914 Ntchapadera
Kasi pali ukaboni wuli wa mu Baibolo wakulongora kuti chaka cha 1914 ntchapadera?
VYAKUSAZGIRAPO
Kasi Mikayeli, Mungelo Mulara, ni Njani?
Baibolo likumulongosora mungelo wankhongono uyu. Manyani vinandi vya mungelo uyu na ivyo wakuchita pasono.
VYAKUSAZGIRAPO
Kasi “Babuloni Mukuru” ni Vichi?
Buku la Chivumbuzi likuyowoya za mwanakazi munyake uyo wakumanyikwa na zina lakuti “Babuloni Mukuru.” Kasi mwanakazi uyu wakwimira vichi? Kasi Baibolo likuti wuli za mwanakazi uyu?
VYAKUSAZGIRAPO
Kasi Yesu Wakababika mu Disembala?
Kasi Baibolo likuti apo Yesu wakababikanga kukaŵa wuli ku Betelehemu? Ndipo ichi chikutiphalira vichi?
VYAKUSAZGIRAPO
Kasi Tikwenera Kuchitako Vikondwelero?
Kasi vikondwelero vinandi ivyo vikuchitika uko mukukhala vikamba wuli? Mazgoro ghangamuzizikani.


c: text/html

text:
MTWE 3
Ana Mlungu Akwete Lisosa Lyatuli pa Cilambo Capasi?
Ana lisosa lya Mlungu kwa ŵandu lili lyatuli?
Ana ulamusi wa Mlungu ŵawukanile catuli?
Ana m’bujo umi uciŵa watuli pacilambopa?
1. Ana Mlungu akwete lisosa lyatuli pa cilambo capasi?
MLUNGU akwete lisosa lyambone pa cilambo capasi. Yehofa akusasaka kuti cilambo capasici cigumbale ni ŵandu ŵakusangalala, soni ŵa umi wambone. Baibulo jikusati ‘Mlungu ŵaŵisile mgunda mu Edeni . . . Jwalakwe ŵayimelesye mumgundamo yitela yakulekanganalekangana yakusalala ya yisogosi yakunong’a.’ Mlungu ali apanganyisye jwamlume ni jwamkongwe ŵandanda, Adamu ni Hawa, ŵaŵisile mu mumgunda wakusalala mnope ni ŵasalile kuti: “M’ŵelekane, mtupe, mgumbale m’cilambo capasi, mcilamulile.” (Genesis 1:28; 2:8, 9, 15) M’yoyo lisosa lya Mlungu lyaliji lyakuti ŵandu aŵelece ŵanace, akusye malile ga mgundawo mpaka pacilambo cosope, soni asamalileje yinyama.
2. (a) Ana tukusamanyilila catuli kuti lisosa lya Mlungu lya cilambo capasi licikwanilicikwa? (b) Ana Baibulo jikusasala yatuli pakwamba ya ŵandu kutama ni umi kwangamala?
2 Ana akuganisya kuti lisosa lya Yehofa Mlungu lyakuti ŵandu catame pacilambo capasi ca paladaiso licikwanilicikwa? Mlungu akuŵeceta kuti: “Une mbecete yeleyi, soni cinjiyitenda.” (Yesaya 46:9-11; 55:11) Yisyene, Mlungu cacikwanilisya lisosa lyakwe! Jwalakwe akuti “nganacipanganya [cilambo capasi] mwamsape” nambo “ŵacigumbile kuti atameje ŵandu.” (Yesaya 45:18) Ana Mlungu ŵasakaga ŵandu ŵatuli kuti atameje pacilambo capasi? Soni ana ŵasakaga kuti atame kwa ndaŵi jelewu catuli? Baibulo jikusajanga kuti: “Ŵakulungama cacipocela cilambo capasi. Ni cacitamaga mwelemo kwandaŵi josope.”
3. Ana pacilambopa pana ndamo syapi syakusakala, soni ana yiwusyo yapi yayikusapagwa ligongo lya yeleyi?
3 Lisosali nganiliŵe kwanilicikwa. Masiku agano ŵandu akusalwalaga, soni kuwa, akusamenyana ni kuwulagana. Cine cakwe calemwecekwe. Kusala yisyene, Mlungu nganasaka kuti cilambo capasi ciŵe mwaciŵelelemu. Ana catendekwe cici? Ligongo cici lisosa lya Mlungu nganiliŵepe kwanilicikwa? Pangali buku jilijose jakulembekwa ni ŵandu jampaka jitukamucisye kumanyilila nganiji, ligongo yakusawusyayi yatandile kwinani.
NDANDA JA MMAGONGO
4, 5. (a) Ana ŵani kusyesyene ŵaŵaŵecete ni Hawa kupitila mu lijoka? (b) Ana mpaka yikombolece catuli kuti mundu juŵatendaga yambone, soni yacilungamo aŵe jwawiyi?
4 Buku jandanda ja m’Baibulo jikusasala ya jwakusisya Mlungu juŵawonecele mu mgunda wa Edeni. Jwalakwe akusakolanjikwa kuti “lijoka,” nambo nganaŵa lijoka lisyesyene. M’buku jakumalisya ja m’Baibulo jwalakwe ‘akusaŵilanjidwa kuti Jwakusakala [Jwakulambusya, NW] kapena Satana, jwele jwalambwisye ŵandu ŵa pacilambo cosope capasi.’ Akusakolanjikwasoni kuti “Cingwena kapena kuti lijoka lyakalakala.” (Genesis 3:1; Ciunukuko 12:9) Lilayika lya macilili, kapena kuti cakupanganyikwa causimu cangawonekaci, cakamulicisye masengo lijoka pakuŵecetana ni Hawa, mpela mwakusatendela mundu jwalunda kuti maloŵe gakwe gapikaniceje mpela gakuŵecetegwa ni cindu cakugumba cakuwoneka mpela mundu. Mwangakayicila mundu jwausimu jweleju ŵapali pandaŵi jele Mlungu ŵapanganyaga cilambo capasi kuti ŵandu atamemo.—Yobu 38:4, 7.
5 Nambo pakuŵa kuti Yehofa ŵapanganyisye yosope yambone, sambano ŵani ŵaŵampanganyisye “Jwakusakala” jweleju jwali “Satana”? Kusala mwakata, mwanace jwamacili jwausimu jwa Mlungu jwaligalawisye kuŵa Jwakulambusya. Ana yeleyi yakombolece catuli? Masiku agano mundu juŵatendaga yambone, soni yacilungamo mpaka agalawuce ni kuŵa jwawiyi. Ana yeleyi yikusatendekwa catuli? Mundu mpaka atande kumbila yakulemweceka mumtima mwakwe. Ni naga akwendelecela kuyiganicisya, yakulemwecekayo mpaka yikuleje mu mtima mwakwe. Kaneko naga akupata lipesa, mpaka atende yindu yakulemweceka yaŵele ali mkuyikumbilayo.
6. Ana yakombolece catuli kuti mwanace jwausimu jwamacili jwa Mlungu aŵe Satana Jwakulambusya?
6 Yeleyi ni yaŵatesile Satana Jwakulambusya. Jwalakwe ŵampikene Mlungu paŵasalilaga Adamu ni Hawa kuti aŵelece ŵanace, soni agumbale pacilambo capasi. (Genesis 1: 27, 28) Satana ŵaganisisye kuti, ‘mpaka yiŵe cenene kuti ŵanduŵa andindiŵalileje une ngaŵaga Mlungu!’ Nganisyo syakulemweceka syatupile mumtima mwakwe. Kaneko ŵatesile yaŵakumbilagayo mwakumsalila Hawa yawunami pakwamba ya Mlungu. (Genesis 3:1-5) M’yoyo jwalakwe ŵaŵele “Jwakulambusya,” soni Satana kugopolela kuti “Jwakusisya.”
7. (a) Ana Adamu ni Hawa ŵawile ligongo cici? (b) Ligongo cici ŵanace wosope ŵa Adamu akusakalambala ni kuwa?
7 Pakamulicisya masengo unami ni ukalamusi, Satana ŵatendekasisye Adamu ni Hawa kuti akampikanila Mlungu. (Genesis 2:17; 3:6) Mbesi jakwe, ŵawile mpela muŵaŵecetele Mlungu kuti caciwa naga ngakumpikanila. (Genesis 3:17-19) Ligongo lyakuti Adamu ŵaŵele ŵangali umnama paŵalemwisye, ŵanace ŵakwe wosope ŵapocele ulemwa kutyocela kwa jwalakwejo. (Aloma 5:12) Yeleyi mpaka tuyiwanicisye ni cikomboli cagumbila njelwa. Naga cili cepindice, ana mpaka mukopoce njelwa syatuli? Njelwa syakwe mpaka siŵe syepindicesoni. Mwakulandana ni yeleyi, mundu jwalijose ali “jwampindice” ni ungali umnama wakutyocela kwa Adamu. Ni ligongo lyakwe ŵandu akusakalambala, soni kuwa.
8, 9. (a) Ana Satana ŵajimucile cici kusyesyene? (b) Ligongo cici Mlungu nganagamba kwawulaga ŵakwimucilawo ndaŵi jijojo?
8 Satana paŵatendekasisye Adamu ni Hawa kuti alemwe, jwalakwe ŵaliji kulongolela kwimucila. Jwalakwe ŵajimucile ulamusi wa Yehofa. M’litala line, Satana ŵatiga: ‘Mlungu jwangalamulila cenene. Akusalambusya, soni akusiŵajima ŵandu ŵakwe yindu yambone. Mlungu ngakusosekwa kwalamulila. Mpaka alisagulile jika cambone kapena cakusakala. Soni yindu mpaka yajendele cenene unejo ndili mkwalamulila.’ Ana Mlungu akatesile wuli ni kunyosya kweleku? Ŵane mpaka aganisye kuti Mlungu akagambile kwawulaga ŵakwimucilawo. Nambo ana yeleyi yikamasisye ngani jaŵajitandisye Satanaji? Ana yikalosisye kuti ulamusi wa Mlungu uli wambone?
9 Yehofa ali jwacilungamo, m’yoyo ngamkanawulaga ŵakwimucilawo ndaŵi jijojo. Jwalakwe ŵamanyilile kuti pakusosekwa ndaŵi kuti amjanje cenene Satana, soni kuti alosye kuti Satanajo ali jwakulambusya. M’yoyo, Mlungu ŵakundile ŵandu kuti alilamulile jika kwakandaŵi pasi paulamusi wa Satana. Mtwe 11 wa bukuji ucisala ligongo lyakwe Yehofa ŵatesile yeleyi, soni ligongo lyakwe akundile kuti papite ndaŵi jelewu mkanamasye nganiji. Sambano kuli cenene kuganicisya ayi: Ana Adamu ni Hawa ŵatesile cenene kumkulupilila Satana, jwanganiŵatendela cambone cilicose? Ana yaliji yisyene kuti jemanjajo akulupilile kuti Yehofa, juŵapele yambone yosope yaŵakwete, ali jwakulambusya? Ana akaŵe wawojo akatesile wuli?
10. Ana mpaka aŵe uli kumbali ja Yehofa pakwanga ngani jiŵatandisye Satana?
10 Kuli cenene kuganicisya yiwusyoyi, ligongo jwalijose jwetuwe nganiji jikusamkwayaga. Akwete upile wakuŵa kumbali ja Yehofa pakwanga ngani jiŵajitandisye Satana. Mpaka akunde kuti Yehofa aŵe Jwakwalamulila, ni kamucisya kulosya kuti Satana ali jwakulambusya. (Salimo 73:28; Miyambo 27:11) Yakutesya canasa yili yakuti, ŵandu ŵapanandi pacilambopa ni ŵakundile kuti Yehofa ŵalamulileje. Yeleyi yikusatendekasya ŵandu kuliwusya kuti, Ana Baibulo jikusajiganya kusyene kuti Satana akulamulila cilamboci?
ANA ŴANI ŴAKULAMULILA PACILAMBOPA?
11, 12. (a) Ana kulingwa kwa Yesu kwalosisye catuli kuti Satana ni jwakulamulila cilamboci? (b) Ana pana maumboni gane gapi gakulosya kuti Satana ni jwakulamulila cilamboci?
11 Yesu nganakayicila kuti Satana ni jwakulamulila pacilambopa. Mwakusimonjesya Satana ŵamlosisye Yesu “ucimwene wosope wapasi pano ni ukulungwa wakwe.” Kaneko Satana ŵamsalile Yesu kuti: “Yosope yeneyi tinjimpa naga mkukunda kundindiŵalila ni kulambila une.” (Matayo 4:8, 9; Luka 4:5, 6) Aganicisye ayi, ana Satana akakombwele kumlinga Yesu mwakumpa ucimwene wosope yikaŵe kuti jwalakwe nganaŵa msyene ucimwenewo? Yesu nganakana kuti maucimwene gosope ga pacilambopa gali ga Satana. Mwangakayicila, Yesu akakanile yikaŵe kuti Satanajo nganaŵa jwakulamulila jwa maucimwenego.
12 Yili yisyene kuti Yehofa ali Mlungu jwa maciligose, Mkupanganya jwa yosope. (Ciunukuko 4:11) Nambo m’Baibulo pangali palipose pajikusasala kuti Yehofa Mlungu kapena Yesu Klistu ni ŵakulamulila pacilambopa. Yesu ŵasasile kuti Satana ali “jwakulamula jwa cilambo capasi.” (Yohane 12:31; 14:30; 16:11) Baibulo jikusasalasoni kuti Satana ali “mlungu jwa cilambo capasi cino.” (2 Akolinto 4:3, 4) Pakwamba ya jwakusisyaju kapena kuti Satana, ndumetume jwa Ciklistu Yohane ŵalembile kuti, ‘Cilambo cosope capasi cili m’myala mwa Jwakusakala jula.’
ANA CILAMBO CA SATANA CICITYOKA CATULI?
13. Ligongo cici tukusosecela cilambo casambano?
13 Caka cilicose, cilamboci cikusakalilasakalila. Cigumbele ni ngondo, ŵandale ŵangakulupicika, acimlongola ŵa dini ŵawunami, soni ŵandu ŵakusakala. Cilambo cosopeci cisakele mnope mwati ŵandu ngaŵa mkucilinganyasoni. Baibulo jikusasala kuti ndaŵi jiŵandicile jele Mlungu cacityosya cilambo cakusakalaci pa ngondo ja Alamagedo. Yeleyi yicitendekasya kuti cilambo casambano cacilungamo ciyice.—Ciunukuko 16:14-16.
14. Ana Mlungu asagwile ŵani kuti aŵe Jwakulamulila jwa Ucimwene Wakwe, soni ana yeleyi ŵayilocesye catuli?
14 Yehofa Mlungu ŵasagwile Yesu Klistu kuti aŵe Jwakulamula jwa Ucimwene Wakwe wakwinani, kapena kuti boma jakwe. Kalakala Baibulo jalocesye kuti: “Pakuŵa mwanace apagwile kwa m’weji, atupele mwanace jwamlume, soni ulamusi wa ucimwene wakwe uciŵa pekoyo pakwe. Soni lina lyakwe licikolanjikwa . . . Mwenye jwa Mtendele. Ulamusi wakwe wa ucimwene, soni mtendele ngasiyimala.” (Yesaya 9:6, 7) Pakwamba ya ucimwenewu Yesu ŵajigenye ŵakumkuya ŵakwe kupopela kuti: “Ucimwene wawo uyice; kusosa kwawo kutendekwe, pacilambo capasi mpela kwinani.” (Matayo 6:10) Mpela mwatuciyiwonela m’bujo m’buku ajino, pangakaŵapa Ucimwene wa Mlungu ciwutyosye maboma gosope ga pacilambopa, kaneko Ucimwene wa Mlunguwu wucijinjila mmalo. (Danieli 2:44) Kaneko Ucimwene wa Mlungu ucitendekasya cilamboci kuŵa paladaiso.
CILAMBO CASAMBANO CIŴANDICILE!
15. Ana “cilambo capasi casambano” cili cici?
15 Baibulo jikusatusimicisya kuti: “Tukwembecela kwinani kwasambano ni cilambo capasi casambano, mwele timuciŵa m’mangwakwe mwa cilungamo.” (2 Petulo 3:13; Yesaya 65:17) Ndaŵi sine Baibulo pajikusala ya “cilambo capasi,” jikusagopolela ŵandu ŵakutama pacilambo. (Genesis 11:1) M’yoyo “cilambo capasi casambano” cacilungamo cili ŵandu ŵele Mlungu akusiŵajiticisya.
16. Ana mbote jalulele japi jacacipeleka Mlungu kwa ŵandu ŵakusiŵajiticisya, soni ana tukusosekwa kutenda cici kuti tupocele mboteji?
16 Yesu ŵasasile kuti m’cilambo casambano, ŵandu ŵele Mlungu akwajiticisya cacipocela mbote ja “umi wangamala.” (Maliko 10:30) Awugule Baibulo jawo pa Yohane 3:16 ni Yohane 17:3, kuti tulole yaŵaŵecete Yesu pakwamba yatukusosekwa kutenda kuti citupocele umi wangamala. Sambano kwende tulole kutyocela m’Baibulo majali gakutyocela kwa Mlungu gele ŵandu ŵakuŵajilwa cacipocela m’cilambo casambano ca paladaiso.
17, 18. Ana mpaka tusimicisye catuli kuti palipose pacilambopa paciŵa mtendele, soni kuti Yehofa cacitucenjela?
17 Yakusakala, ngondo, kasa malamusi, soni kuwulasyana yicimala. “Ŵakutenda yakusakala cacimala . . . Nambo ŵakulinondiya cacapa cilambo capasi.” (Salimo 37:10, 11) Pacilambopa paciŵa mtendele ligongo ‘Mlungu akulekasya ngondo mpaka kumbesi kwa cilambo capasi.’ (Salimo 46:9; Yesaya 2:4) Kaneko “jwakulungama cacisipuka, nipo paciŵa mtendele wejinji kwa ndaŵi josope mpaka pele lwesi luciŵapo,” gopolela kuti mtendelewo ngasiwumala.
18 Yehofa cacacenjela ŵandu ŵakusamtindiŵalila. Mu ndaŵi ja Baibulo, Ayisalayeli paŵapikanilaga Mlungu, jwalakwe ŵacenjelaga. (Levitiko 25:18, 19) Yiciŵa yakusangalasya kwabasi kuti Yehofa cacitucenjela m’Paladaiso, mpela muŵacenjelaga Ayisalayeli.
19. Ana tukumanyilila catuli kuti m’cilambo casambano ca Mlungu muciŵa yakulya yejinji?
19 Ngasikuŵasoni sala. Jwamalumbo ŵajimbile kuti “M’cilambomo muciŵa yagungula yejinji penani pa matumbi; Yisogosi yakwe yiciŵa yejinji.” (Salimo 72:16) Yehofa Mlungu cacajaliwa ŵakulupicika ŵakwe, soni “cilambo capasi cicipeleka yisogosi yakwe.”
20. Ana mpaka tusimicisye catuli kuti cilambo cosope ciciŵa paladaiso?
20 Cilambo cosope capasi ciciŵa paladaiso. Malo gaŵajonasile ŵandu ŵakusakala, gacikola nyumba syambone ni migunda jakusalala. (Yesaya 65:21-24; Ciunukuko 11:18) Mkupita kwa ndaŵi, ŵandu cacikusya malo gakutama mpaka pele cilamboci ciciŵa cakusalala, soni ca cajila mpela muwaŵelele mgunda wa Edeni. Soni Mlungu ngasalepela ‘kutambasukula mkono wakwe ni kwanilisya cakumbila ca cindu cilicose ca umi.’
21. Ana cici cacikulosya kuti paciŵa mtendele pasikati pa ŵandu ni yinyama?
21 Paciŵa mtendele pasikati pa ŵandu ni yinyama. Yinyama yakwitinji ni yakulanga yakwe yicilila pampepe. Atamose kamwanace ngasikajogopa yinyama yakogoya ya moŵa agano.
22. Ana cici cacicitendecela ulwele?
22 Ulwele wucimala. Mpela jwakulamulila jwa Ucimwene wa Mlungu, Yesu caciposya ŵakulwala kupunda muŵatendele paŵaliji pacilambo capasi. (Matayo 9:35; Maliko 1:40-42; Yohane 5:5-9) Kaneko “ŵakutama mwelemo pangali jwacacijila kuti: ‘Une ngulwala.’”
23. Ligongo cici ŵandu cacisangalala ŵawe pacacijimuka?
23 Ŵawe cacikolasoni umi, soni ngasawasoni. Wosope ŵakugona mu ciwa ŵakwakumbucila Mlungu cacajimusya ni kolasoni umi. Kusala yisyene Baibulo jikusasala kuti ŵandu ŵaŵawile, cinga ŵambone kapena ŵakusakala, wosopewo tacijimuka ku ŵawe.
24. Ana akupikana wuli pakwamba ya kutama m’Paladaiso pacilambo capasi?
24 Ŵandu ŵasagwile kulijiganya, soni kumtumicila Mkupanganya Jwamkulungwa, Yehofa Mlungu, akwembeceya m’bujo mwambone mnope. Yesu ŵasalaga ya Paladaiso jweleju paŵamsalilaga jwakulemwa juŵawile najo pampepe jula kuti: “Timciŵa ni une m’Paladiso.” (Luka 23:43, NW) Kuli kwakusosekwa kulijiganya ya Yesu Klistu, jwele jucacikombolekasya majaliga.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
KABUKU KA UTEŴETI NA UMOYO WACHIKHRISTU July 2017
Umo Mungapharazgira
Masachizgo gha umo mungapharazgira na Gongwe la Mulinda kweniso umo mungalongosolera unenesko wa mu Baibolo wakukhwaskana na chifukwa icho taŵanthu tikusuzgikira. Lembani masachizgo ghinu gha umo mungapharazgira.
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
Kasi Muli na Mtima wa Nyama?
Kasi tikwenera kuŵa na maghanoghano wuli para tikusankha vyakusanguluska, kavwaliro na kujitozga? Kasi kuŵa na mtima wa nyama kukung’anamura vichi?
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
Kasi Mukufiska Ivyo Mwalayizga?
Kasi tikusambira vichi kwa Themba Zedekiya pa nkhani ya ivyo vikuchitika para taleka kufiska ivyo tapangana?
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
Para Chiuta Wagowoka, Kasi Wakukumbukaso?
Kasi mu Baibolo muli ukaboni wuli uwo ukulongora kuti Yehova wakugowokera? Kasi chiyelezgero cha Davide, Manase, kweniso Petrosi chingatovwira wuli kugomezga kuti nase Yehova wangatigowokera?
UMOYO WACHIKRISTU
Kasi Mukujipa Mulandu?
Nyengo zinyake tingajiyimba waka mulandu pa ivyo tikabuda, uku Yehova wali kutigowokera kale. Usange ndimo viliri, kasi mungachita wuli?
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
Ufumu Ukupika kwa Uyo Wali na Wenelero
Kasi uchimi wa Ezekiyeli wakuyowoya vya uyo wali na wenelero wa Ufumu ukafiskika wuli mwa Yesu, ndipo ivi vikutisambizga vichi za Yehova?
UMOYO WACHIKRISTU
Longorani Nkharo Yiwemi pa Nyumba ya Munthu
Para tafika pa nyumba ya munthu, tingamanya yayi usange mweneko wakutiwona panji wakupulika ivyo tikuyowoya. Kasi tingachita wuli kuti tilongorenge nkharo yiwemi pa Nyumba ya munthu?
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
Uchimi Wakwimikana na Ture Ukukhozga Chipulikano Chithu mu Mazgu gha Chiuta
Uchimi wa Ezekiyeli wakukhwaskana na Ture ukafiskika ndendende.


text:
Nkhani 2: Munda wa Kutowa
AWONA mo charu chiwoneke yapa. Chechosi chiwoneka kuti nchakutowa. Awona uteka, vimiti, maluŵa ndi nyama zosi. Kumbi ungalongo po pe njovu ndi nkharamu?
Kumbi nchinthu wuli cho chinguchitika kuti paŵi munda wakutowa uwu? Tiyi tiwoni vo Chiuta wanguchita kuti watinozge charu.
Chakwamba, Chiuta wangupangiska kuti pacharu pame uteka. Ndipu wangupangaso vakume vakupambanapambana, vimiti vimanavimana ndi vikuluvikulu. Vinthu ivi vitovya kuti charu chiwonekengi chakutowa. Kweniso vimiti vinandi vititipaska chakurya chakunowa.
Pavuli paki, Chiuta wangupanga somba kuti zijengi m’maji ndipuso viyuni kuti viphururukengi m’chanya. Iyu wangupanga nyama zikuluzikulu ndi zimanazimana nge: Agalu, ambwiyawu ndi mahachi. Kumbi ndi nyama nizi zo iwi uziŵa? Kumbi titenele kukondwa cha kuti Chiuta wakutipangiya vinthu vosi ivi?
Pakumaliya, Chiuta wangupanga chigaŵa chinyaki cha charu kuŵa malu ngapade. Chigaŵa ichi wanguchidana kuti munda wa Edene. Wenga munda wamampha ukongwa. Chechosi cho chenga m’munda uwu chenga chakutowa. Ndipu Chiuta wakhumbanga kuti charu chosi chije chakutowa nge munda wenuwu.
Awona so chithuthuzi cha munda uwu. Kumbi utichiziŵa cho Chiuta wanguwona kuti mulivi? Tiyi tiwoni.
Chiyambo 1:11-25; 2:8,9
Mafumbu
- Kumbi Chiuta wanguchinozga wuli charu kuti taŵanthu tijengemu?
- Zumbuwa nyama zikuluzikulu zo Chiuta wangulenga. (Wona chithuthuzi.)
- Kumbi nchifukwa wuli munda wa Edene wenga wapade?
- Kumbi Chiuta wakhumbanga kuti charu chosi chije wuli?
Mafumbu ngakusazgiyapu
- Ŵerenga Chiyambo 1:11-25.
Kumbi Chiuta wangulenganji pazuŵa lachitatu lakulenge vinthu? (Chiya. 1:12)
Kumbi nchinthu wuli cho chinguchitika pazuŵa lachinayi lakulenge vinthu? (Chiya. 1:16)
Kumbi ndi nyama za mitundu wuli zo Chiuta wangulenga pazuŵa la nambala 5 ndi 6? (Chiya. 1:20, 21, 25)
- Ŵerenga Chiyambo 2:8, 9.
Kumbi Chiuta wangupanda vimiti viŵi vapade nivi m’munda wa Edene ndipu vamiyanganji?


text:
SAMBIRU 19
Kumbi ‘Kapolu Wakugomezgeka ndi Wazeru’ Wamiya Yani?
Kwati kwaja nyengu yimanavi kuti Yesu wafwi, iyu wangudana akusambira ŵaki anayi, Petro, Yakobe, Yohane ndi Andreya ndipu wanguluta nawu pamphepeti kuchikambiskana nawu. Po Yesu waŵakonkhoskiyanga vo vazamuchitika mu mazuŵa ngakumaliya panyengu yo yiyu wazamuwusa kuchanya, yiyu wangufumba fumbu lakukhumbika ukongwa lakuti: “Kumbi ndiyani kapolu wakugomezgeka ndi wazeru, yo mbuyaki wamuŵika kuti wawoneriyengi a munyumba yaki ndi kuŵapaska chakurya pa nyengu yakwenere?” (Mateyu 24:3, 45; Marko 13:3, 4) Yesu wang’anamuwanga chakurya chayichu cha kweni wang’anamuwanga kusambira zaku Chiuta. Iyu wasimikizgiyanga akusambira ŵaki kuti nge ‘mbuyawu,’ wazamusankha ŵanthu wo azamuwovya akumulondo ŵaki kuti azilutirizgi kusambira zaku Chiuta pa nyengu ya umari. Kumbi mbayani wo atingi amiyengi kapolu mwenuyu?
Yiwu mbakulondo Yesu wo akupakika nadi ndi mzimu utuŵa. “Kapolu” wapereka chakurya chauzimu panyengu yaki kwa Akhristu kuti alutirizgi kuja pa ubwezi wakukho ndi Yehova. Isi tigomezga kapolu mwenuyu kuti walutirizgengi kutipaska ‘chakurya chakukwana pa nyengu yaki.’—Luka 12:42.
Yiwu awonere nyumba yaku Chiuta. (1 Timote 3:15) Yesu wakupaska kapolu udindu ukulu mu gulu laku Yehova, wakuwonere ntchitu zo zichitika pacharu chapasi, nge kuwonere vinthu vakukwaskana ndi Ufumu vo ateŵeti aku Chiuta agwiriskiya ntchitu pacharu chapasi, kulongozga ntchitu yakupharazga ndipuso kutisambiza kuporote mu mipingu yidu. Kuporote mu nthowa zenizi, kapolu wakugomezgeka ndi wazeru watitipaska vinthu vo tikhumbikiya ndipuso pa nyengu yo titivikhumbiya, yiyu wapereka mabuku ngo tigwiriskiya ntchitu mu uteŵeti kweniso nkhani zo tisambira pa mawunganu ngidu nga mpingu ndipuso ngakulungakulu.
Kapolu ngwakugomezgeka ku uneneska wa m’Bayibolu kweniso pa ntchitu yakupharazga uthenga wamampha ndipu kapolu mwenuyu waphwere mwazeru vinthu vaku Khristu vo ve pacharu chapasi. (Machitidu 10:42) Yehova wawovya ŵanthu anandi kuti aje akaboni ŵaki ndipu watovya kapolu wakugomezgeka ndi wazeru kupereka vinthu vinandi vo vititiwovya kuja paubwezi ndi Chiuta.—Yesaya 60:22; 65:13.
Kumbi ndiyani yo wakusankhika ndi Yesu kuti wapaskengi akusambira ŵaki chakurya panyengu yaki?
Kumbi kapolu ngwakugomezgeka ndipuso ngwazeru mu nthowa wuli?


text:
IVYO ŴANYAMATA NA ŴASUNGWANA ŴAKUFUMBA
Ningachita Wuli Para Nabudiska?
Mungachita dawunilodi
Kasi iwe ungachita wuli?
Ŵerenga ivyo vikachitikira Karina, ndipo ujitore nga vikuchitikira iwe. Uŵenge iwe wate uchitenge wuli?
Karina: “Zuŵa linyake pakuluta ku sukulu, nkhachimbizga chomene galimoto ndipo ŵapolisi ŵakanikora. Ŵakanilipiriska na kunipa lisiti. Nkhakhuŵara! Nkhati naphalira amama nkhani iyi, iwo ŵakati nkhaŵalongosolere Adada. Kweni nkhakhumba yayi kuŵaphalira.”
Kasi iwe ungachita wuli?
Zgoro A: Kukhala waka chete, na kughanaghana kuti Adada ŵako ŵamanyenge yayi.
Zgoro B: Kuŵaphalira vyose ivyo vyachitika.
Panji ungasankha Zgoro A, chifukwa chakuti amama ŵaghanaghanenge kuti waŵaphalira adada ŵako. Kweni ntchiwemi kuyowoya vyose ivyo wabudiska, kwambura kupwelerako kanthu kuti wabuda vichi.
Chifukwa wuli ukwenera kuzomera para wabudiska?
1. Ntchiwemi kuzomera. Pakuyowoya ivyo Ŵakhristu ŵakwenera kuchita, Baibolo likuti: “Tikukhumba kuŵa ŵakugomezgeka mu vinthu vyose.”—Ŵahebere 13:18.
“Nyengo zose nkhuyezgeska kuti niyowoyenge unenesko na kuzomera luŵiro ivyo nabuda.”—Alexis.
2. Kanandi ŵanthu ŵakugowokera munthu uyo wakuzomera para wabuda. Baibolo likuti: “Uyo wakubisa maubudi ghake vinthu vimwenderenge yayi, kweni uyo wakughazomera na kughaleka walongorekenge lusungu.”—Zintharika 28:13.
“Pakukhumbikwa chikanga kuti munthu wazomere ivyo wabuda, kweni vikovwira kuti ŵanthu ŵakugomezgenge. Ŵakumanya kuti ndiwe wakugomezgeka. Para wazomera ivyo wabuda, vinthu vingakuŵirako makora.”—Richard.
3. Chakuzirwa chomene, ukukondweska Yehova Chiuta. Baibolo likuti: “Yehova wakuseluka nayo munthu muryarya, kweni wakuŵa mubwezi wa ŵakunyoloka.”—Zintharika 3:32.
“Nkhati nachita zakwananga zikuru, nkhawona kuti ntchiwemi kuzomera na kuyowoya ivyo nachita. Yehova wakate wanitumbikenge yayi kwambura kuchita ivyo vikumukondweska.”—Rachel.
Kasi Karina wakachita wuli? Wakabisa lisiti kuti adada ŵake ŵaleke kuliwona. Kweni vikamutonda. Karina wakati, “Pati pajumpha chaka, apo adada ŵakawonanga mapepara gha inshuwalansi, ŵakalisanga lisiti ilo nkhabisa. Eee, nkhasuzgika. Amama nawo ŵakakwiya chomene chifukwa ŵakamanya kuti nkhayowoya yayi ivyo ŵakaniphalira!”
Sambiro: Karina wakati: “Vinthu vikunangikirathu para wabisa ivyo wabuda. Kunthazi vikuzakamanyikwa nipera, ndipo pakukhora!”
Ivyo ungasambira para wabuda
Waliyose wakubuda. (Ŵaroma 3:23; 1 Yohane 1:8) Para wazomera luŵiro ivyo wabuda, vikulongora kuti ndiwe wakujiyuyura kweniso wamahara.
Chinyake ntchakuti ukwenera kusambirapo kanthu pa ivyo wabudiska. Chachitima ntchakuti, ŵachinyamata ŵanyake ŵakusambirapo yayi! Ŵangajipulika nga ni msungwana munyake zina lake Priscilla. Iyo wakati: “Kanandi nkhakhuŵaranga chomene para nabudiska. Nkhajiwonanga wambura ntchito, kweniso nkhawonanga kuti ivyo nabuda vili nga ntchikatundu chikuru chomene mwakuti ningakwaniska yayi kunyamura. So nkhawonanga kuti palijeso chamahara icho ningachita.”
Kasi nyengo zinyake ndimo nawe ukujipulikira? Usange ni nthena, kumbuka kuti: Para ukughanaghana waka ivyo ukabuda kumanyuma, vikuyana waka na kulaŵiska pa gilasi lakuwonera kumanyuma uku ukwendeska galimoto. Mwakuyana waka, usange ukughanaghana waka vyakumanyuma, wambenge kujiwona wawakawaka. Ivi vingapangiska kuti uŵavye nkhongono zakulimbana na masuzgo agho ungasangana nagho munthazi.
Ivyo ungachita.
“Wona ivyo ukabuda pakwamba, na kusambirapo kanthu kuti uleke kuviwerezgaso. Kweni leka kuŵika maghanoghano ghako pa ivyo ukabuda chifukwa vingakugongoweska waka.”—Elliot.
“Nyengo zose para nabudiska chinyake, nkhusambirapo na kuwona ivyo ningachita kuti nileke kuwerezgaso. Ivi vikovwira kuti uŵe wamahara.”—Vera.


text:
CHIGONGWI CHA ALINDA—CHAKUSAMBIRA November 2016
Magazini iyi ye ndi nkhani zakusambira kwambiya December 26, 2016 mpaka January 29, 2017.
Mazu Ngakutumbika
Kumbi ndi mazu nanga ngo Yesu wangukamba ngo angawonanga kuti ngakutumbika?
“Muchiskanengi Zuŵa Lelosi”
Ntchifukwa wuli tikhumbika kuchiskana? Kumbi tingasambiranji kwaku Yehova, Yesu ndi Paulo pa nkhani ya kuchiska? Nanga mungaŵachiska wuli anyinu?
Tichitengi Vinthu Mwakukoliyana ndi Mazu Ngaku Chiuta
Yehova wachita vinthu mwandondomeku kuluska weyosi. Ateŵeti ŵaki nawu akhumbika kuchita vinthu mwandondomeku
Kumbi Mutumbika Mazu Ngaku Yehova?
Ŵanthu aku Chiuta ayanduwa ukongwa asani atesesa kugwirisiya ntchitu ulongozgi wo usanirika mu mazu ngaku ngaki ndipuso asani atovya gulu laki mwakugomezeka.
“Ntchitu Njikulu”
Mwe ndi mwaŵi wakuwovyaku ntchitu yeniyi.
Akudanika Kutuwa Mumudima
Kumbi ŵanthu aku Chiuta anguja wuli akapolu a Babiloni akutumika ŵati ŵafwa? Kumbi ndi zukwanji po angwamba kuwona ukweru nanga venivi vinguchitika wuli?
Angutuwamu mu Chisopa Chaboza
Kumbi ndi zukwanji po ŵanthu aku Chiuta angutuliyamu limu mu ukapolu wa Babiloni?
“Apharazgi a Ufumu a ku Britain Jani Aphamphu!”
Chiŵerengeru cha apharazgi chinguluta panthazi cha ku Britain kwa vyaka 10! Ntchinthu wuli chinguchitisa kuti vinthu visinthi?


text:
Khumbu Laku Yehova Lifiskikengi!
“Ndalongoro ndipu ndifiskengi. Ndakhumba kuchita venivi ndipu ndivichitengi nadi.”—YES. 46:11.
1, 2. (a) Kumbi Yehova wativumbuliyanji? (b) Kumbi pa Yesaya 46:10, 11; 55:11, pe mazu wuli ngakuchiska?
VESI lakwamba la m’Bayibolu likamba kuti: “Pakwamba Chiuta wangulenga kuchanya ndi charu chapasi.” Mazu yanga ngapusu kweni ngakukhumbika ukongwa. (Chiy. 1:1) Tiziŵa ŵaka vinthu vimanavi pa vinthu vo Chiuta wakulenga nge kuchanya, ukweru ndi nthazi yakuguza yo ye mucharu ndipuso tiwona ŵaka vinthu vimanavi ukongwa va muchilengedu. (Wak. 3:11) Chinanga kuti ve viyo, Yehova wativumbuliya khumbu laki lakukwaskana ndi charu kweniso ŵanthu. Iyu wakulenga ŵanthu muchikozgu chaki ndipu wakhumbanga kuti ajengi mwakukondwa pacharu chapasi. (Chiy. 1:26) Yiwu atingi ajengi ŵana ŵaki ndipu Yehova watingi wajengi Wisewu.
2 Nge mo chaputala chachitatu cha buku la Chiyambo chikambiya, khumbu laku Yehova lingufiskika cha chifukwa cha suzgu yo yengapu. (Chiy. 3:1-7) Kweni palivi suzgu yo Yehova wangatondeka kuyimalisa ndipu palivi yo wangamutondekesa kufiska khumbu laki. (Yes. 46:10, 11; 55:11) Mwaviyo, tingagomeza kuti vo Yehova wakhumbanga kuchita pakwamba, vifiskikengi pa nyengu yaki.
3. (a) Kumbi ndi fundu nizi zauneneska zakukhumbika ukongwa zo tiziŵa kutuliya m’Bayibolu? (b) Ntchifukwa wuli tikambisanengi so fundu zenizi? (c) Kumbi tikambisanengi mafumbu nanga?
3 Mwambula kukayika, tiziŵa uneneska wa m’Bayibolu wa vo Chiuta wakhumba kuchita pacharu chapasi kweniso vo wachitiyengi ŵanthu. Tiziŵa so udindu wo Yesu Khristu wenawu pakufiska khumbu laku Chiuta. Fundu zenizi, zakukhumbika ukongwa ndipu panyaki ze mu gulu la fundu zo tingwamba kuziziŵa tati tayamba kusambira Mazu ngaku Chiuta. Tikambisanengi so fundu zakuzirwa zenizi, kuti tiwovyi ŵanthu wo akhumbisisa kuziziŵa. Po tisambira nkhani iyi nge mpingu, titesesa kudaniya ŵanthu anandi ku Chikumbusu cha nyifwa yaku Khristu. (Luka 22:19, 20) Ŵanthu wo azengi ku Chikumbusu, azamusambira vinandi vakukwaskana ndi khumbu laku Chiuta. Po kwaja mazuŵa ngamanavi kuti tichiti Chikumbusu, yingaŵa nyengu yamampha yakuŵanaŵaniya mafumbu yanga ngo tingagwirisiya ntchitu kuti ngachiski ŵanthu wo tisambira nawu Bayibolu kweniso anyaki a mtima wamampha wo tiŵadanengi. Tikambisanengi mafumbu ngatatu: Kumbi khumbu laku Chiuta lakukwaskana ndi charu chapasi kweniso ŵanthu, lenga lakuti wuli? Ntchinthu wuli cho chingunangika? Ntchifukwa wuli sembi yaku Yesu yichitisengi kuti khumbu laku Chiuta lifiskiki?
KUMBI KHUMBU LA MULENGI LENGA LAKUTI WULI PAKWAMBA?
4. Kumbi chilengedu chipharazga wuli unkhankhu waku Yehova?
4 Yehova ndi Mulengi wakuziziswa ukongwa. Chechosi cho wakulenga chikoliyana ndi fundu zaki zapachanya. (Chiy. 1:31; Yer. 10:12) Kumbi tingasambiranji asani tiwona kutowa kwa vinthu va muchilengedu kweniso mo Chiuta wakuviŵikiya mwandondomeku? Asani tiwona vo Yehova wakulenga, vimanavimana pamwenga vikuluvikulu, tizizwa navu ndipu vititiwovya kuziŵa khumbu laki. Ndiyani yo waleka kuzizwa ndi mo mayiŵa nganyanja ngachitiya, mwana wawoneke asani wawaku ŵaka pamwenga mo lumwi litowe asani lisere? Tizizwa ndi vinthu venivi chifukwa tikupangika ndi zeru zo zititiwovya kuziŵa kutowa kwa vinthu.—Ŵerengani Sumu 19:1; 104:24.
5. Kumbi Yehova wakuchita wuli kuti vinthu va muchilengedu vigwirengi ntchitu mwakukoliyana?
5 Nge mo chilengedu chilongore, Yehova wakuŵika mphaka. Iyu wakuŵika marangu ngo chilengedu chitende kweniso marangu ngakukwaskana ndi mijalidu yamampha kuti vinthu vosi viyendengi umampha. (Sumu 19:7-9) Mwaviyo, vinthu vosi muchilengedu ve ndi malu ngaki ndipu chechosi chigwira ntchitu yaki mwakukoliyana ndi khumbu laku Chiuta. Yehova wakuŵika marangu nga mo vinthu va muchilengedu vingagwiriya ntchitu mwakukoliyana. Mwakuyeruzgiyapu, nthazi yakuguza yo ye pacharu yichitisa kuti mphepu zo ze mude zijengi kufupi ndi charu chapasi. Nthazi ya mwezi kweniso lumwi yivikiriya mayiŵa ndi nyanja ndipu yitovya so kuti vinthu vamoyu vilutiriyi kuŵapu. Vinthu vosi muchilengedu kusazgapu ŵanthu, vitende marangu nga muchilengedu ngenanga. Mo vinthu vitende mwandondomeku muchilengedu, vilongo kuti Chiuta we ndi chilatu ndi charu chapasi kweniso ŵanthu. Asani tipharazga, titenere kovya ŵanthu kuziŵa kuti Yehova ndiyu wakupanga vinthu venivi kuti vije m’ malu ngaki.—Chiv. 4:11.
6, 7. Kumbi ndi vinthu nivi vo Yehova wangupasa Adamu ndi Eva?
6 Pakwamba, Yehova wakhumbanga kuti ŵanthu aje pacharu chapasi kwa muyaya. (Chiy. 1:28; Sumu 37:29) Iyu wangupasa Adamu ndi Eva vinthu vinandi vo vachitisanga kuti akondwengi. (Ŵerengani Yakobe 1:17.) Yehova wanguŵapasa wanangwa wakusankha, lusu lakuŵanaŵana ndipuso wanguchitisa kuti ayanjanengi kweniso akondwengi ndi anyawu. Mulengi wangukambiya Adamu vo wangachita kuti walongo kuti ngwakuvwiya. Adamu wangusambira mo wangasaniriya vo wakhumbikanga ndipuso mo wangaphwerere nyama ndi charu. (Chiy. 2:15-17, 19, 20) Yehova wangulenga Adamu ndi Eva mu nthowa yakuti avwengi kunowa kwa chakurya, aziŵengi chinthu cho ako, awonengi, avwengi mazu kweniso kununkhira kwa vinthu. Ivi vatingi vichitisengi kuti akondwengi ndi kutowa kwa Paradayisu ndipuso vinthu vinandi vo vengamu. Yiwu atingi agwirengi ntchitu mwalikondwa ndi kuziŵa vinthu vinandi mpaka muyaya.
7 Kumbi ndi vinthu nivi vinyaki vo Chiuta wakhumbanga? Yehova wati walenga Adamu ndi Eva, wakhumbanga kuti abali ŵana ambula ubudi ndipu ŵana wo abalani mpaka charu chosi chizazi ndi ŵanthu. Iyu wakhumbanga so kuti Adamu ndi Eva kweniso apapi wosi wo atingi azengi pavuli pawu, ayanjengi ŵana ŵawu nge mo Yehova wayanjiyanga Adamu ndi Eva wo pakwamba ŵenga ambula ubudi. Yiwu atingi ajengi pacharu chapasi kwa muyaya ndipu vinthu vosi vatingi vijengi vawu.—Sumu 115:16.
NTCHINTHU WULI CHO CHINGUNANGIKA?
8. Ntchifukwa wuli Chiuta wangupereka dangu lo le pa Chiyambo 2:16, 17?
8 Vinthu vinguchitika nge mo Chiuta wakhumbiyanga cha. Chifukwa wuli? Yehova wangupasa Adamu ndi Eva dangu lambula kusuzga, lo latingi lilongongi asani aziŵanga po wanangwa wawu wamaliyanga. Iyu wanguti: ‘Vipasu va muchimiti chechosi cha mumunda uwu mungarya. Kweni mungaryanga cha vipasu va muchimiti chakuziŵisa chamampha ndi chiheni, chifukwa zuŵa lo mwazamuryiya, mwazamukufwa.’ (Chiy. 2:16, 17) Kwenga kwambula kusuzga kuti Adamu ndi Eva avwisi dangu lenili ndipuso avwiyi. Venga viyo chifukwa chakuti ŵenga ndi vakurya vinandi vo atingi aryengi.
9, 10. (a) Kumbi ndi vinthu nivi vaboza vo Satana wangukamba vakukwaskana ndi Yehova? (b) Kumbi Adamu ndi Eva angusankhanji? (Wonani chithuzi cho che papeji 3.)
9 Satana Dyaboli, wangupusisa Eva mwakugwirisiya ntchitu njoka kuti waleki kuvwiya Yehova. (Ŵerengani Chiyambo 3:1-5; Chiv. 12:9.) Vo iyu wangukamba vingulongo kuti ŵana aku Chiuta a pacharu chapasi akanizikanga kurya “vipasu va muchimiti chechosi cha mumunda.” Venga nge kuti Satana wakamba kuti: ‘Mung’anamuwa kuti mungachita cha vo mukhumba?’ Iyu wangukamba boza lakuti: “Kufwa, mufwengi cha.” Satana wanguchitisa kuti Eva wagomezi kuti wakhumbikanga cha kuvwiya Chiuta ndipu wangumukambiya kuti: “Chiuta waziŵa kuti zuŵa lo mwazamuryiya chipasu cha muchimiti chenichi, masu nginu ngazamujulika.” Satana wang’anamuwanga kuti Yehova wakhumbanga cha kuti yiwu aryi chipasu cho, chifukwa chakuti asani angurya, atingi ajengi ndi zeru zapade. Pavuli paki, Satana wangukamba so boza lakuti: ‘Muyananengi ndi Chiuta ndipu muziŵengi chamampha ndi chiheni.’
10 M’malu mwakuvwiya Yehova, Adamu ndi Eva angusankha kuvwiya njoka. Mwaviyo, angukoliyana ndi Satana pakugalukiya Yehova. Yiwu angukana kuti Yehova ndi Wisewu ndipu vinguchitisa kuti waleki kuŵavikiliya.—Chiy. 3:6-13.
11. Ntchifukwa wuli Yehova wanguŵalekere cha wo angugaluka?
11 Adamu ndi Eva ŵati agalukiya Yehova, anguja akubuda. Kugaluka kwawu kunguchitisa kuti aleki kuja pa ubwezi ndi Yehova chifukwa ‘masu ngaki ngatuŵa ukongwa ndipu ngangawona cha vinthu viheni.’ Iyu “wazomereza cha vinthu viheni.” (Hab. 1:13) Asani wanguvizomereza, angelu ndipuso ŵanthu, vinthu vatingi viŵaŵiyengi umampha cha kunthazi. Kuluska vosi, asani Chiuta wanguleka kuchitapu kanthu pa ubudi wo unguchitika mu Edene, ŵanthu kweniso angelu atingi akambengi kuti ngwakugomezeka cha. Kweni Yehova ngwakugomezeka ku fundu zaki ndipu wachita vinthu mwakukoliyana ndi fundu zenizi. (Sumu 119:142) Mwaviyo, chinanga kuti Adamu ndi Eva angupasika wanangwa wakusankha vakuchita, akhumbikanga mbwenu kulondo marangu ngaku Chiuta. Chifukwa chakugalukiya Yehova, yiwu akufwa ndipu akuwere kufuvu ko angutuliya.—Chiy. 3:19.
12. Ntchinthu wuli cho chinguchitikiya ŵana aku Adamu?
12 Adamu ndi Eva ŵati ŵarya chipasu cho angukanizika, vinguchitisa kuti aleki kuja mu banja laku Chiuta. Chiuta wanguŵadikisa mu Edene ndipu atingi aweliyengemu so cha. (Chiy.3:23, 24) Yehova wangunanga cha kuchita viyo, iyu wanguchita viyo kuti akumani ndi masuzgu chifukwa cha vo angusankha. (Ŵerengani Marangu 32:4, 5.) Adamu watingi walongongi mwakukwana cha mijalidu yaku Chiuta chifukwa chakuti wenga wakubuda. Iyu watingi wajengi ndi umoyu wamuyaya cha ndipu wanguchitisa kuti ŵana ŵaki aje akubuda ndipuso afwengi. (Ŵar. 5:12) Mwaviyo, yiwu atingi ajengi ndi umoyu wamuyaya cha. Kusazgiyapu yapa, Adamu ndi Eva atingi abalengi mwana wakubuda ndipu mwana wawu nayu, watingi wabalengi ŵana akubuda. Satana Dyaboli wanguchitisa kuti Adamu ndi Eva aleki kuja pa ubwezi ndi Chiuta ndipu walutiriza kulandizga ŵanthu mpaka sonu.—Yoh. 8:44.
SEMBI YAKU YESU YIKUWOVYA KUTI ŴANTHU AJE SO PA UBWEZI NDI CHIUTA
13. Kumbi Yehova wakhumba kuŵachitiyanji ŵanthu?
13 Chiuta watiŵayanja ukongwa ŵanthu. Chinanga kuti Adamu ndi Eva angugaluka, Yehova wakhumba kuti ŵanthu aje so nayu pa ubwezi. Iyu wakhumba cha kuti ŵanthu afwengi. (2 Pet. 3:9) Mwaviyo, Adamu ndi Eva ŵati agaluka, Chiuta wangunozga nthowa yakuti ŵanthu aje so pa ubwezi ndi iyu kweni wangusintha cha fundu zaki za urunji. Kumbi Yehova wangufiska wuli venivi?
14. (a) Mwakukoliyana ndi Yohane 3:16, kumbi Chiuta waŵapasanji ŵanthu kuti azije ndi umoyu wamuyaya? (b) Kumbi ndi fumbu nili lo tingakambisana ndi ŵanthu wo akhumba kuziŵa uneneska?
14 Ŵerengani Yohane 3:16. Ŵanthu anyaki wo titiŵadaniya ku Chikumbusu atiliziŵa lemba ili chifukwa akuliloŵeza. Kweni fumbu ndakuti, Kumbi sembi yaku Yesu yitovya wuli kuti ŵanthu azisaniyi umoyu wamuyaya? Tiwovya ŵanthu wo apenja kuziŵa uneneska kuti aziŵi kwamuka kwa fumbu lakukhumbika ukongwa lenili. Tichita ivi pa nyengu yo titiŵadaniya ku Chikumbusu, asani ŵaza pa Chikumbusu kweniso asani taluta kuchikambisana nawu pavuli paki. Ŵanthu ŵenaŵa angakondwa asani ayamba kuziŵa mo sembi yaku Yesu yilongore kuti Yehova watitiyanja kweniso we ndi zeru. Kumbi ndi fundu nizi zo tingakonkhosa zakukwaskana ndi sembi yaku Yesu?
15. Kumbi pa nyengu yo Yesu wenga pacharu chapasi, wangupambana wuli ndi Adamu?
15 Yehova wakupereka munthu wambula ubudi kuti wawombo ŵanthu. Munthu wambula ubudi mwenuyu, wakhumbikanga kuja wakugomezeka kwaku Yehova ndipuso wakunozgeka kupereka umoyu waki kuti wawombo ŵanthu wo ŵenga akwenere kufwa ndipu ŵengavi munthu wakuŵataska. (Ŵar. 5:17-19) Yehova wangusamusa umoyu wa mwana waki wakwamba kutuliya kuchanya kuza pacharu chapasi. (Yoh. 1:14) Mwaviyo, Yesu wengavi ubudi nge mo Adamu wenge pakwamba. Mwakupambana ndi Adamu, Yesu wanguchita vinthu mwakukoliyana ndi fundu zo Yehova wapenjanga kuti munthu wambula ubudi wazilondongi. Iyu wakubudapu cha ndipuso wanguleka cha kuvwiya marangu ngaku Chiuta chinanga mpha nyengu yo wangukumana ndi masuzgu ngakulu.
16. Ntchifukwa wuli sembi yaku Yesu ndi mphasu yamampha ukongwa?
16 Nge munthu wambula ubudi, Yesu wangufwiya ŵanthu kuti waŵataski ku ubudi ndi nyifwa. Yesu wanguchita vosi vo Adamu wakhumbikanga kuchita. Iyu wakhumbikanga kuja munthu wambula ubudi, wakugomezeka ndi mtima wosi kwaku Chiuta kweniso wakuvwiya. (1 Tim. 2:6) Yesu wangupereka sembi yo yikuwovya ŵanthu “anandi,” anthurumi, anthukazi ndipuso ŵana kuti azije ndi umoyu wambula kumala. (Mat. 20:28) Mbuneneska nadi, sembi yaku Yesu yichitisengi kuti vo Chiuta wakhumbanga kuchita pakwamba, vifiskiki. (2 Ŵakor. 1:19, 20) Sembi iyi yichitisa kuti ŵanthu wosi akugomezeka azilonde umoyu wambula kumala.
YEHOVA WAKUJULA KHOMU KUTI TIWERE KWAKU IYU
17. Kumbi sembi yaku Yesu yichitisanji?
17 Yehova wakujipereka ukongwa pakupereka sembi yaku Yesu. (1 Pet. 1:19) Iyu watiŵayanja ukongwa ŵanthu ndipu wenga wakunozgeka kupereka Mwana waki wapade kuti waŵafwiyi. (1 Yoh. 4:9, 10) Tingakamba kuti Yesu wangusere m’malu mwaku Adamu yo ndi wisewu wakwamba wa ŵanthu. (1 Ŵakor. 15:45) Vo Yesu wanguchita, vichitisa kuti tizije ndi umoyu kweniso vititipasa mwaŵi wakuti tiziwere mu banja laku Chiuta. Kuziya mu sembi yaku Yesu, Yehova wangazomereza kuti ŵanthu awere so mu banja laki kwambula kusintha fundu zaki za urunji. Kumbi vakukondwesa cha kuziŵa kuti nyengu yinyaki ŵanthu wosi akugomezeka azamuja ambula ubudi? Pazamukuŵa kukoliyana pakati pa chigaŵa chakuchanya kweniso cha pacharu chapasi cha banja laku Chiuta. Pa nyengu yeniyo, tosi tazamuja ŵana ŵaki.—Ŵar. 8:21.
18. Kumbi mpha nyengu niyi po Yehova wazamuja “vinthu vosi kwaku weyosi”?
18 Chinanga kuti Satana wakugaruka, Yehova wakuleka cha kwanja ŵanthu. Nawu alutiriza kuja akugomezeka kwaku iyu chinanga kuti mbakubuda. Kuziya mu sembi yaku Yesu, Yehova wazamuwovya ŵana ŵaki wosi kuti aje arunji. Aŵanaŵaniyani mo umoyu wazamuŵiya pa nyengu yo weyosi “yo waziŵa Mwana ndi kuvwana mwaku iyu” wazamulonde umoyu wamuyaya. (Yoh. 6:40) Chifukwa chakuti Yehova watanja ŵanthu kweniso ngwazeru, wazamuchitisa kuti yiwu aje ambula ubudi nge mo wakhumbiyanga pakwamba. Pavuli paki, Yehova Awusefwi, wazamuja “vinthu vosi kwaku weyosi.”—1 Ŵakor. 15:28.
19. (a) Kumbi tikhumbika kuchitanji kuti tilongo kuti tiwonga sembi yaku Yesu? (Wonani bokosi lakuti, “ Tilutirizi Kupenja Ŵanthu Akwenere.”) (b) Kumbi tazamusambiranji sabata yamawa?
19 Kuti tilongo kuti tiwonga sembi yaku Yesu, tikhumbika kuyesesa kovya ŵanthu kuti aziŵi mo angayanduliya ndi mphasu yapade yeniyi. Ŵanthu akhumbika kuziŵa kuti Yehova watitiyanja ndichu chifukwa chaki wakupereka sembi yaku Yesu kuti yiwovyi ŵanthu kuzija ndi umoyu wamuyaya. Chinanga kuti ve viyo, pe vinthu vinyaki so vo vachitika chifukwa cha sembi yaku Yesu. Munkhani ya sabata yamawa, tazamusambira mo sembi yaku Yesu yitovye kumalisa nkhani zo Satana wangwambisa mumunda wa mu Edene.


text:
SAMBIRO 6
Kasi Awo Ŵali Kufwa Mbwenu Kuli Kumara?
1. Kasi uthenga uwemi pa nkhani ya ŵakufwa ngwakuti wuli?
Apo Yesu wakafikanga ku Betaniya, pakaŵa kuti pajumpha mazuŵa ghanayi kufuma apo mubwezi wake Lazaro wakafwira. Yesu wakaluta ku dindi pamoza na Marita na Mariya, ŵadumbu ŵa Lazaro. Nyengo yichoko waka, kukiza mzinda ukuru. Kasi mukughanaghana kuti Marita na Mariya ŵakakondwa yayi kuti Yesu wakawuska Lazaro?—Ŵazgani Yohane 11:21-24, 38-44.
Marita wakamanyanga uthenga uwemi wakuti Yehova wazamuwuska ŵakufwa ku malaro, ndipo ŵazamuŵaso ŵamoyo pa charu chapasi.—Ŵazgani Job 14:14, 15.
2. Kasi para munthu wafwa wakuŵa wuli?
Ŵanthu ŵakafuma ku fuvu. (Genesis 2:7; 3:19) Ndise mizimu iyo yikuvwara waka thupi yayi. Kweni tili ŵanthu ŵathupi, ndipo para tafwa, palije icho chikukhalako. Para tafwa, wongo nawo ukufwa, ndipo tikuleka kughanaghana. Lekani Lazaro wakayowoyapo chilichose yayi icho chikamuchitikira uko wakaŵa. Palije icho wakamanyanga.—Ŵazgani Salmo 146:4; Mupharazgi 9:5, 6, 10.
Kasi Chiuta wakotcha ŵanthu para ŵafwa? Baibolo likuti ŵakufwa ŵakumanya kanthu chara. Ntheura awo ŵakusambizga kuti Chiuta wakuyuzga ŵanthu mu moto mbatesi, ndipo ŵakumunangira waka zina. Nakuti Chiuta wakutinkha chomene kotcha ŵanthu.—Ŵazgani Yeremiya 7:31.
3. Kasi ŵakufwa ŵangayowoya nase?
Ŵakufwa ŵakuyowoya yayi, nesi kupulika. (Salmo 115:17) Kweni ŵangelo ŵanyake mbaheni, ndipo nyengo zinyake ŵakuyowoya na ŵanthu. Ŵakujizgora nga mbanthu awo ŵali kufwa kale. (2 Petrosi 2:4) Yehova wakukana kuti tiyezgenge kuyowoya na ŵakufwa.—Ŵazgani Duteronome 18:10, 11.
4. Kasi mbanjani ŵazamuwuskika?
Ŵanthu ŵanandi chomene awo ŵali mu malaro ŵazamuwuka na kuŵaso ŵamoyo pa charu chapasi. Nanga ni awo ŵakaŵavya mwaŵi wa kumanya Chiuta ndipo ŵakachitanga viheni, nawo ŵazamuwuskika.—Ŵazgani Luka 23:43; Milimo 24:15.
Ŵanthu awo ŵazamuwuka ŵazamupika mwaŵi kuti ŵamanye Chiuta na kupulikira Yesu, kulongora kuti ŵali na chipulikano mwa iyo. (Uvumbuzi 20:11-13) Awo ŵazamuwuka na kuchita milimo yiwemi, ŵazamukhala pa charu chapasi kwamuyirayira.—Ŵazgani Yohane 5:28, 29.
5. Kasi chiwuka chikutiphalirachi za Yehova?
Kuti chiwuka chiŵeko, Chiuta wakatuma Mwana wake kuzakatifwira. Ichi chikulongora kuti Yehova wakutitemwa chomene, kweniso wakutilengera lusungu. Para ŵakufwa ŵakuzakawuka, imwe mungatemwa kuzakawona njani chomenechomene?—Ŵazgani Yohane 3:16; Ŵaroma 6:23.
Manyani Vinandi
Kasi Baibolo Likusambizgachi Chomenechomene?
Kasi Ŵakufwa Ŵali Nkhu?
Sambirani ivyo Baibolo likuyowoya pa nkhani ya uko kuli ŵakufwa kweniso chifukwa icho ŵanthu ŵakufwira.
Kasi Baibolo Likusambizgachi Chomenechomene?
Kasi Ŵakutemweka Ŵinu Awo Ŵali Kufwa Ŵazamuwuka?
Kasi ŵakutemweka ŵinu ŵali kufwa? Kasi vingachitika kuti muzakaŵawoneso? Sambirani vinandi chifukwa Baibolo likusambizga kuti ŵakufwa ŵazamuwuka.
Kasi Baibolo Likusambizgachi Chomenechomene?
Kasi Vilengiwa Vyauzimu Vikuchita Nase Wuli?
Baibolo likuyowoyapo za ŵangelo na viŵanda. Kasi vilengiwa vyauzimu viliko nadi? Kasi vingamovwirani


text:
MUTU 16
Sopani Chiuta
1, 2. Ni mafumbo wuli agho tikwenera kujifumba? Chifukwa wuli tikwenera kujifumba mafumbo agha?
MWATI mwasambira Baibolo, mwamanya kuti ŵanthu ŵanandi awo ŵakuti ŵakusopa Chiuta, ŵakusambizga panji kuchita vinthu ivyo Chiuta wakutinkha. (2 Ŵakorinte 6:17) Lekani Yehova wakutiphalira kuti tifumemo mu chisopa chautesi, icho ni “Babuloni Mukuru.” (Chivumbuzi 18:2, 4) Kasi muchitenge wuli? Waliyose wakwenera kusankha, ndipo wakwenera kujifumba kuti, ‘Kasi nkhukhumba kusopa Chiuta mu nthowa iyo wakuzomerezga, panji mu nthowa iyo nili kuzgoŵera?’
2 Para muli kufumamo kale mu chisopa chautesi panji muli kulayira, muli kuchita makora chomene. Kweni panji pachali tuvigomezgo na tumaluso tunyake twa chisopa chautesi uto muchali kutemwa. Tiyeni tiwone tuvigomezgo na tumaluso utu ndiposo chifukwa icho tikwenera kutuwona nga umo Yehova wakuwonera.
VIKOZGO NA KUSOPA ŴAKUFWA
3. (a) Chifukwa wuli ŵanyake vingaŵasuzga kuleka kugwiliskira ntchito vikozgo pakusopa? (b) Kasi Baibolo likuti wuli pa nkhani ya kugwiliskira ntchito vikozgo pakusopa?
3 Kwa vyaka vinandi, ŵanthu ŵanyake ŵakuŵa na vikozgo na tunthu tunyake mu nyumba zawo ndipo ŵakuvigwiliskira ntchito pakusopa. Para ndivyo namwe mukazgoŵera, mungawona kuti ntchachilendo panji ntchiwemi yayi kusopa Chiuta kwambura vinthu ivi. Kweni kumbukani kuti Yehova wakutisambizga umo tingamusopera. Kweniso Baibolo likutiphalira mwakupulikikwa makora kuti Yehova wakukhumba yayi kuti tigwiliskirenge ntchito vikozgo pakumusopa.—Ŵerengani Ekisodo 20:4, 5; Salimo 115:4-8; Yesaya 42:8; 1 Yohane 5:21.
4. (a) Chifukwa wuli ntchiheni kusopa ŵapapi ŵithu awo ŵali kufwa? (b) Chifukwa wuli Yehova wakakanizga ŵanthu ŵake kuyowoya na ŵakufwa?
4 Ŵanthu ŵanyake ŵakutaya nyengo na nkhongono zawo kuti ŵakondweske ŵapapi ŵawo awo ŵali kufwa. Ŵanyake ŵakuŵasopa. Kweni tili kusambira kuti ŵakufwa ŵangatovwira yayi panji kutipweteka. Ŵali na umoyo ku malo ghalighose yayi. Nakuti ntchakofya chomene kuyezga kuyowoyeskana nawo chifukwa uthenga uliwose uwo tikughanaghana kuti ukufuma kwa iwo, ukufuma ku viŵanda. Lekani Yehova wakaphalira Ŵaisrayeli kuti ŵangayezganga na pachoko wuwo yayi kuyowoyeskana na ŵakufwa panji kusopa viŵanda.—Dotoronome 18:10-12; wonani Mazgu Ghakuumaliro 25 na 30.
5. Ntchivichi chingamovwirani kuti muleke kugwiliskira ntchito vikozgo pakusopa Chiuta kweniso kusopa ŵapapi awo ŵali kufwa?
5 Ntchivichi chingamovwirani kuti muleke kugwiliskira ntchito vikozgo pakusopa Chiuta panji kuti muleke kusopa ŵapapi ŵinu awo ŵali kufwa? Muŵerengenge Baibolo na kughanaghanirapo chomene umo Yehova wakuwonera vinthu ivi. Yehova wakuwona kuti kuchita nthena “mbukazuzi” panji kuti nkhwakuseluska. (Dotoronome 27:15) Pempherani kwa Yehova zuŵa lililose kuti wamovwirani kuti muwonenge vinthu umo iyo wakuviwonera ndiposo kuti wamovwirani kuti mumusopenge mu nthowa iyo wakukhumba. (Yesaya 55:9) Para muchitenge nthena, Yehova wamupaninge nkhongono zakutayira chilichose icho chikukolerana na chisopa chautesi.
KASI TIKWENERA KUKONDWELERAKO KHISIMASI?
6. Chifukwa wuli chisopa chautesi chikasankha kuti chikumbukirenge kubabika kwa Yesu pa 25 Disembala?
6 Khisimasi ntchikondwelero chakutchuka chomene pa charu chose. Ndipo ŵanthu ŵanandi ŵakughanaghana kuti ŵakukumbukira zuŵa ilo Yesu wakababikira. Kweni chisopa chautesi ndicho chili kwambiska Khisimasi. Buku linyake likuti Ŵaroma ŵambura kusopa Chiuta ndiwo ŵakakumbukiranga kubabika kwa chiuta zuŵa pa 25 Disembala. Ŵaliska ŵa matchalitchi ŵakakhumbanga kuti ŵanthu ŵambura kusopa Chiuta aŵa ŵazgoke Ŵakhristu. Icho ŵakachita ntchakuti, nangauli ŵakamanyanga kuti Yesu wakababika pa 25 Disembala yayi, kweni ŵakaŵika zuŵa ili kuti ndakukumbukira kubabika kwa Yesu. (Luka 2:8-12) Ŵasambiri ŵa Yesu ŵakachitanga yayi Khisimasi. Buku linyake likuti, vyaka 200 kufuma apo Yesu wakafwira, “palije uyo wakamanyanga, panji kuŵikako mahara ku zuŵa ilo Yesu wakababikira.” (Sacred Origins of Profound Things) Ŵanthu ŵakamba kuchita Khisimasi pati pajumpha vyaka vinandi chomene kufuma apo Yesu wakafwira.
7. Chifukwa wuli Ŵakhristu ŵaunenesko ŵakukondwelerako yayi Khisimasi?
7 Ŵanthu ŵanandi ŵakumanya kuti chisopa chautesi ndicho chikambiska Khisimasi na tumaluso uto tukuchitika pa Khisimasi nga ni mapate na kupana vyawanangwa. Mwachiyelezgero, nyengo yinyake ku England na vigaŵa vinyake vya ku America, ŵakakanizga kukondwelera Khisimasi chifukwa ŵakatenge nja ŵanthu ŵambura kusopa Chiuta. Uyo wakondwelera ŵakamupanga chilango. Kweni nyengo yikati yajumphapo, ŵanthu ŵakambaso kukondwelera Khisimasi. Chifukwa wuli Ŵakhristu ŵaunenesko ŵakukondwelerako yayi Khisimasi? Chifukwa ŵakukhumba kukondweska Chiuta pa chilichose icho ŵakuchita.
KASI TIKWENERA KUKONDWELERA MAZUŴA GHAKUBABIKIRA?
8, 9. Chifukwa wuli Ŵakhristu ŵakwambilira ŵakakondweleranga yayi mazuŵa ghakubabikira?
8 Kukondwelera zuŵa lakubabikira nako nkhwakutchuka chomene. Ndivyo ŵanandi ŵakuchita. Kasi Ŵakhristu ŵaunenesko ŵakukondwelera mazuŵa ghakubabikira? Yayi. Chifukwa vikondwelero vya zuŵa lakubabikira ivyo vikuzunulika mu Baibolo, ŵakachitanga mbanthu ŵambura kusopa Yehova. (Genizesi 40:20; Mariko 6:21) Ŵanthu aŵa ŵakakondweleranga mazuŵa ghakubabikira kuti ŵachindike ŵachiuta ŵawo. Lekani Ŵakhristu ŵakwambilira “ŵakawonanga ŵanthu ŵambura kusopa Chiuta ndiwo ŵakukondwelera zuŵa lakubabikira.”—The World Book Encyclopedia.
9 Ŵaroma na Ŵagiriki ŵakagomezganga kuti para munthu wakubabika, mzimu ukuŵapo ndipo mzimu uwu ndiwo ukumuvikilira pa umoyo wake wose. Buku linyake likuti ŵanthu awo ŵakaŵa Ŵakhristu yayi ŵakakondweleranga mazuŵa ghakubabikira chifukwa ŵakaghanaghananga kuti para ŵachita nthena, ŵachiuta ŵawo ŵavikilirenge munthu uyo ŵakukondwelera zuŵa lake lakubabikira.—The Lore of Birthdays.
10. Chifukwa wuli Ŵakhristu mazuŵa ghano ŵakukondwelerako yayi mazuŵa ghakubabikira?
10 Kasi mukughanaghana kuti Yehova wangakondwa na vikondwelero ivyo visopa vyautesi vikambiska? Yayi. (Yesaya 65:11, 12) Lekani tikukondwelerako yayi mazuŵa ghakubabikira panji maholide ghalighose agho visopa vyautesi vikambiska.
KASI NTCHAKUZIRWA KUMANYA UMO VIKONDWELERO VIKAMBIRA?
11. Chifukwa wuli ŵanthu ŵanyake ŵakuchita vikondwelero? Kasi chakuzirwa chomene ntchivichi?
11 Ŵanthu ŵanyake ŵakumanya kuti ŵanthu ŵambura kusopa Chiuta ndiwo ŵakambiska Khisimasi na vikondwelero vinyake, kweni ŵakulutilira kukondwelerako. Ŵakuwona kuti vikondwelero ivi vikuŵapa mwaŵi wa kuchezga na banja lawo. Kasi namwe mukuwona nthena? Ntchiheni yayi kuchezga na banja linu. Yehova ndiyo wakambiska banja ndipo wakukhumba kuti tikhalenge makora na banja lithu. (Ŵaefeso 3:14, 15) Kweni kuŵa paubwezi na Yehova ndiko nkhwakuzirwa chomene kuluska kukondweska ŵabali ŵithu. Lekani mpositole Paulosi wakati: “Lutilirani kusanda icho ntchakuzomerezgeka kwa Fumu.”—Ŵaefeso 5:10.
12. Kasi tingamanya wuli usange holide njiwemi panji yayi?
12 Ŵanthu ŵanandi ŵakuwona kuti umo maholide ghakambira vilije ntchito, kweni Yehova wakuwona nthena yayi. Wakukondwa yayi na vikondwelero ivyo vili kufuma ku visopa vyautesi panji ivyo vikuchindika ŵanthu, ndembera, panji vimanyikwiro vinyake vya charu. Mwachiyelezgero, Ŵaeguputo ŵakachitanga vikondwelero vinandi kuti ŵakumbukire ŵachiuta ŵawo. Ŵaisrayeli ŵakati ŵafuma mu Eguputo, ŵakatolerako vikondwelero vya ŵachiuta ŵatesi ivi na kuvichema kuti “chiphikiro cha Yehova.” Kweni Yehova wakaŵalanga chifukwa cha kuchita nthena. (Ekisodo 32:2-10) Lekani ntchimi Yesaya yikati, “mungakhwaskanga chinthu chakufipirwa chara!”—Ŵerengani Yesaya 52:11.
MUŴE ŴALUSUNGU KU ŴANYINU
13. Ni mafumbo wuli agho mungaŵa nagho para mukukhumba kuleka kuchitako vikondwelero?
13 Mungaŵa na mafumbo ghanandi para mukukhumba kuleka kuchitako vikondwelero vinyake. Mungajifumba kuti: Kasi ningachita wuli para awo nkhugwira nawo ntchito ŵanifumba chifukwa icho nkhuchitirako yayi Khisimasi? Kasi ningachita wuli para munthu wanipa chawanangwa pa Khisimasi? Kasi ningachita wuli para mfumu panji muwoli wane wakukhumba kuti tichitirenge lumoza chikondwelero chinyake? Kasi ningachita wuli kuti ŵana ŵane ŵaleke kudandawura chifukwa chakuti nkhuchitako yayi vikondwelero vinyake, panji kukondwelera mazuŵa ghawo ghakubabikira?
14, 15. Kasi mungachita wuli para munthu wakumukhumbirani viwemi panyengo ya chikondwelero chinyake panji wakumupani chawanangwa?
14 Ntchiwemi kuŵa ŵamahara kuti timanye ivyo tingayowoya panji kuchita pa nkhani iyi. Mwachiyelezgero, para munthu wakumukhumbirani viwemi panyengo ya chikondwelero chinyake, mungamuzerezganga waka yayi. Mungamuzgora waka kuti, “Nawonga.” Kweni para mukuwona kuti wakukhumba kumanya vinandi, mungamulongosolera chifukwa icho mukulekera kuchitako chikondwelero icho. Kweni nyengo zose muchitenge vinthu mwamahara, mwalusungu, ndiposo mwantchindi. Baibolo likuti: “Ivyo mukuyowoya viŵenge vyakukondweska nyengo zose, vyakulungika na mchere, mwakuti mumanye umo mukwenera kuzgolera waliyose.” (Ŵakolose 4:6) Panji mungaŵaphalira kuti mukutemwa chomene kuchezga na ŵanyinu na kupana vyawanangwa, kweni muli kusankha kuleka kuchita nthena panyengo ya vikondwelero ivi.
15 Kasi mungachita wuli para munthu wamupani chawanangwa pa nyengo ya vikondwelero? Baibolo lindatilembere malango gha umo tingachitira, kweni likutiphalira waka kuti tiŵenge na njuŵi yituŵa. (1 Timote 1:18, 19) Panji uyo wakumupani chawanangwa wakumanya yayi kuti mukuchitako yayi chikondwelero icho. Panji munyake wangamuphalirani kuti, “Nkhumanya kuti mukuchitako yayi chikondwelero ichi, kweni nkhukhumba kumupani nipera chawanangwa.” Para vyaŵa nthena, mungasankha mwekha kuti mupoke panji yayi. Mukwenera kuwona mwekha usange njuŵi yimusuzganinge panji yayi para mungapoka. Tikukhumba yayi kuchita chilichose icho chingananga ubwezi withu na Yehova.
IMWE NA BANJA LINU
16. Kasi mungachita wuli para banja linu likukhumba kuchita chikondwelero icho mukuwona kuti ntchiheni?
16 Kasi mungachita wuli para banja linu likukhumba kuchita chikondwelero icho imwe mukuwona kuti ntchiheni? Kulimbana nawo yayi. Kumbukani kuti ŵali na wanangwa wa kusankha ivyo ŵakukhumba. Imwe mukukhumba kuti ŵachindikenge ivyo mukukhumba, ipo namwe ŵaghanaghanirani na kuchindika ivyo ŵasankha. (Ŵerengani Mateyu 7:12.) Kweni mungachita wuli para banja linu likuti namwe muŵepo pa chikondwelero icho? Pambere mundasankhe chakuchita, pempherani kwa Yehova kuti wamovwirani kuti musankhe mwamahara. Wonani umo vinthu viliri, ndipo penjerezgani fundo zinyake zakukhwaskana na chikondwelero icho. Kumbukani kuti nyengo zose mukukhumba kukondweska Yehova.
17. Kasi mungachita wuli kuti ŵana ŵinu ŵaleke kudokera para ŵanyawo ŵakuchita vikondwelero?
17 Kasi mungachita wuli kuti ŵana ŵinu ŵaleke kudandawura para ŵakuwona ŵanyawo ŵakuchita vikondwelero? Nyengo zinyake mungachita nawo vinthu vinyake vyakukondweska. Mungaŵapa vyawanangwa panyengo yinyake yiliyose. Ndipo chawanangwa chikuru chomene icho mungaŵapa ŵana ŵinu ntchitemwa na kuchezga nawo.
SOPANI MUNTHOWA IYO CHIUTA WAKUKHUMBA
18. Chifukwa wuli tikwenera kuluta ku maungano gha Ŵakhristu ŵaunenesko?
18 Kuti tikondweske Yehova, tikwenera kuleka chisopa chautesi ndiposo maluso na vikondwelero vyose ivyo chisopa chautesi chikuchita. Kweni tikwenera kusopa munthowa iyo wakukhumba. Kasi tingachita wuli? Nyengo zose tilutenge ku maungano gha Ŵakhristu ŵaunenesko. (Ŵerengani Ŵahebere 10:24, 25.) Maungano agha ngakuzirwa chomene ku Ŵakhristu ŵaunenesko. (Salimo 22:22; 122:1) Para tikuwungana pamoza, tikukhozgana.—Ŵaroma 1:12.
19. Chifukwa wuli ntchakuzirwa kuphalirako ŵanyinu ivyo mukusambira mu Baibolo?
19 Chinyake icho mungachita kuti mulongore kuti mwasankha chisopa chaunenesko nkhuphalirako ŵanyinu ivyo mwasambira mu Baibolo. Ŵanthu ŵanandi ŵakudagha panji kuti kusuzgika na vinthu viheni ivyo vikuchitika mu charu. (Ezekiyeli 9:4) Panji mukumanyapo ŵanyake awo ŵakusuzgika. Ŵaphaliraniko vinthu vyakukondweska ivyo vili kunthazi. Para mukuluta ku maungano na kuphalirako ŵanyinu ivyo mukusambira mu Baibolo, mulekenge kudokera chisopa chautesi na tumaluso uto chikuchita. Muŵenge ŵakukondwa ndipo Yehova wamutumbikaninge apo mukuyezgayezga kumusopa munthowa iyo wakukhumba.—Malaki 3:10.


text:
Sambiru 1
Kumbi Uthenga Wamampha ndi Nuwu?
1. Kumbi uthenga wakutuliya kwaku Chiuta ngwakuti wuli?
Chiuta wakhumba kuti ŵanthu akondwengi ndi umoyu pacharu chapasi. Iyu wakulenga charu ndi vosi vo ve mwenimo chifukwa chakuti watanja mtundu wa ŵanthu. Pambula kuswera yapa, wachitengepu kanthu kuti mu vyaru vosi ŵanthu aje ndi umoyu wamampha. Wazamuchitiska kuti ŵanthu apumuwi ku vinthu vo vitambiska masuzgu.
Palivi boma lo lafiska kutuzgapu viwawa, matenda pamwenga nyifwa. Kweni uthenga wamampha ngwakuti, kwaja kanyengu kamanavi ŵaka ndipu Chiuta wajalikiskengi boma laki lo lazamusere m’malu mwa maboma ngosi nga ŵanthu. Ŵanthu wo azamuwusika ndi boma ili azamuja mwachimangu kweniso ndi umoyu wambula matenda.
2. Kumbi nchifukwa wuli uthenga wamampha ngwakukhumbika ukongwa mazuŵa nganu?
Masuzgu ngazamumala asani Chiuta wazituzgapu ŵanthu aheni pacharu. (Zefaniya 2:3) Kumbi ivi vazamuchitika zuŵanji? Mazu ngaku Chiuta ngakukambiya limu vakukwaskana ndi vinthu vo vitofya ŵanthu mazuŵa nganu. Vinthu vo vichitika pacharu vilongole limu kuti Chiuta wepafupi kuchitapu kanthu.
3. Kumbi isi titenere kuchitanji?
Titenere kusambira vakukwaskana ndi Chiuta mu Mazu ngaki, Bayibolo. Liyanana ŵaka ndi kalata yakutuwa kwa awuskefwi achanju. Lititikambiya vo tingachita kuti tije ndi umoyu wamampha sonu, kweniso mo tingazijaliya ndi umoyu wambula kumala pacharu chapasi. Chakuti muziŵi nchakuti ŵanthu anyaki akondwengi cha kuti musambira mo mungalivwisisiya Bayibolo. Kweni tingazomerezganga cha kuti anyaki atigongoweski mpaka kuleka kusambira malayizgu ngaku Chiuta.
Ziŵani Vinandi
PEMPHANI SAMBIRU LA BAYIBOLU
Nchifukwa Wuli Tikhumbika Kusambira Bayibolo?
Bayibolo litovya ŵanthu anandi kusaniya kwamuka kwa mafumbu ngo ngatitisuzga pa umoyu. Kumbi mungayanja kusaniya kwamuka kwa mafumbu ngenanga?


text:
SAMBIRO 18
Kasi Tikovwira Wuli Ŵakhristu Ŵanyithu Para Ŵasuzgika?
Para kwachitika soka, Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakuchitapo kanthu mwaluŵiro kuti ŵawovwire Ŵakhristu ŵanyawo awo ŵakhwaskika. Uwu mbukaboni wakuti tikutemwana nadi. (Yohane 13:34, 35; 1 Yohane 3:17, 18) Kasi tikovwirana wuli?
Tikupeleka ndalama. Kale, njara yikuru yikawa mu charu cha Yudeya. Ntheura Ŵakhristu ŵa ku Antiyoke ŵakatuma ndalama kuti zovwire ŵanyawo ku Yudeya. (Milimo 11:27-30) Nase para tapulika kuti ŵabali ŵithu ku charu chinyake ŵasuzgika, tikutuma ndalama kwizira mu mpingo withu. Ndalama izi ŵakugulira ivyo ŵanyithu ŵasoŵerwa.—2 Ŵakorinte 8:13-15.
Tikovwira munthowa zinyake. Uko kwachitika soka, ŵalara ŵa mpingo ŵakupenja ŵabali wose na kuwoneseska kuti ŵali makora. Pakuŵa komiti iyo yikulaŵilira ntchito yakugaŵa chakurya, maji ghakumwa, vyakuvwara, pakugona, na munkhwala. Ŵakaboni ŵa Yehova awo ŵakumanya ntchito, ŵakujipeleka kunozga nyumba za Ŵakhristu ŵanyawo, na Nyumba za Ufumu. Pakuti tili ŵakukolerana kweniso tasambira maluso ghanandi chifukwa cha kugwilira ntchito pamoza, chikuŵa chipusu kovwirapo para kuli suzgo. Chakwamba, tikovwira “awo mbamoza na ise mu chipulikano,” kweni tikuŵataya chara ŵanthu ŵa visopa vinyake.—Ŵagalatiya 6:10.
Tikuŵapembuzga. Awo soka laŵawira, ŵakukhumbikwira chipembuzgo. Pa nyengo yakusuzga iyi, tikuzgokera kwa Yehova, pakuti ni “Chiuta wa chisangulusko chose.” (2 Ŵakorinte 1:3, 4) Tikuŵaphalira ivyo Chiuta walayizga mu Baibolo, na kuŵakumbuska kuti sonosono apa, Ufumu wa Chiuta umazgenge masoka ghose. Chitima na masuzgo vimalenge.—Chivumbuzi 21:4.
Chifukwa wuli Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakuchitapo kanthu mwaluŵiro para kwawa soka?
Kasi tikuŵapembuzga wuli awo ŵali mu suzgo?


text:
APRIL 20, 2017
RUSSIA
Khoti Likuru Chomene ku Russia Ladumura Kuti Ofesi ya Ŵakaboni ŵa Yehova mu Charu Ichi Yijalike
NEW YORK—Kwa mazuŵa 6 mu sabata ziŵiri izo zajumpha, Khoti Likuru ku Russia lapulikizganga mulandu uwo Unduna wa vya Malango ukamangalira Ŵakaboni ŵa Yehova. Mwahuno, Khoti ili lakolerana na ivyo Unduna wa vya Malango ukayowoya ndipo ladumura kuti ofesi ya Ŵakaboni ŵa Yehova kweniso mawupu ghawo 395 mu charu cha Russia ghajalike, kwamba pa zuŵa lakudumulira mulandu.
Yaroslav Sivulskiy, muyowoyeri wa Ŵakaboni ŵa Yehova ku Russia, wati: “Tadandawura chomene na ivyo khoti ladumura ndipo tikufipa mtima chifukwa ivi vititimbanizgenge kusopa. Tichitenge apilu ivyo khoti ladumura, ndipo tikugomezga kuti sonosono apa tambengeso kusopa mwakufwatuka.”
Ŵakaboni ŵa Yehova ku Russia ŵapika mazuŵa 30 kuti ŵachite apilu mwakuti majaji ghatatu ghawuwoneso mulandu uwu.
Mngayowoya na:
International: David A. Semonian, Ofesi ya Chimanyisko, +1-845-524-3000
Russia: Yaroslav Sivulskiy, +7-911-087-8009


text:
BAYIBOLU LISINTHA ŴANTHU
Ndiwovyeni Kuti Ndije Mwachimangu Kweniso Mwalikondwa Kwa Chaka Chimoza Pe
NDIKUWA MU: 1971
CHARU CHO NDIKUWIYA: FRANCE
MBIRI YANGU: NDENGA WANDEWU, MUREŴI NDIPUSO NDAMWANGA NDI KUGULISA MUNKHWALA WAKUTIMBANYIZA WONGU
UMOYU WANGU WAKALI:
Apapi ŵangu ndi mzichi wangu ajanga mumuzi wa Tellancourt kuvuma kwa charu cha France. Ada ŵenga a ku France ndipu ama ŵenga a ku Italy. Panyengu yo ndenga ndi vyaka 8, tingusamiya kumalu nganyaki ko kwajanga ŵanthu akavu mumsumba wa Rome ku Italy. Tajanga mwakusuzika ukongwa. Apapi ŵangu ayambananga ukongwa chifukwa cha masuzu nga ndalama.
Ndati ndakwanisa vyaka 15, ama angundikambiya kuti ndituwepu panyumba kuti nkhajengi ndi mabwezi ngangu. Ndingutuwapu panyumba ndipu ndazangaku pa kanyengu. Ndingwamba kucheza ndi ŵanthu aheni. Zuŵa linyaki munthu munyaki yo wawonekanga nge watindikhumbiya vamampha wangundipasa munkhwala wakutimbanyiza wongu. Ndingulonda chifukwa ndakhumbanga kuti ndiwonekengi nge mura. Kutuliya nyengu yeniyi ndingwamba kugwiriskiya ntchitu munkhwala wakutimbanyiza wongu ndipuso kuchita ureŵi. Kanandi ndachichizgikanga kuchita ureŵi. Umoyu ndawuwonanga kuti ngwakuzirwa cha ndipu nyifwa ndayiwopanga cha. Ndasoŵanga munthu wakucheza nayu. Ndati ndafika vyaka 16, ndingumwa moŵa unandi ndipu ndingujiponya mnyanja kuti ndifwi. Ndingujipweteka ukongwa ndipu ndingukomoka kwa mazuŵa ngatatu.
Ndingwamba kuwona kuti umoyu ngwakukhumbika kweni ndachitanga ndewu kweniso ndenga wachinyengu. Ndagonananga ndi ŵanthu, ndaŵadikisanga munyumba zawu ndipu pavuli paki ndaŵabiyanga katundu yosi wakuzirwa yo ndasaniya munyumba. Gulu la vigeŵenga landitumanga kuti ndigulisengi munkhwala wakutimbanyiza wongu m’charu chosi cha Italy. Kanandi ndakolekanga ndi apolisi. Palivi chazeru cho ndachitanga pa umoyu wangu ndipu ndachitanga ŵaka chechosi cho ndakhumba. Kweni ndaziŵanga kuti Chiuta wenga ndi chilatu pakundilenga. Ndinguromba kwaku Chiuta kuti wandiwovyi kuja mwachimangu kweniso mwalikondwa kwa chaka chimoza pe.
MO BAYIBOLU LINGUSINTHIYA UMOYU WANGU:
Ndati ndakwanisa vyaka 24 ndinguŵanaŵana kuti ndisamiyi ku England. Umoyu wangu wenga pangozi chifukwa chakuti ndayanjananga ndi ŵanthu wo agwiriskiyanga ntchitu munkhwala wakutimbanyiza wongu. Ndechendanyamuki, ndinguluta dankha kwa ama kuti nkhaŵawoni. Ndati ndafika ndinguzizwa ukongwa kuwona Annunziato Lugarà kuti wakambiya ama vo Bayibolu likamba. * Chifukwa chakuti ndamuziŵanga kuti nchigeŵenga, ndinguchita mantha ukongwa ndipu ndingumufumba chifukwa cho waziya. Wangundikambiya kuti wakusintha ndipu sonu ndi Kaboni waku Yehova. Ndipu wangundipempha kuti ndikakumani ndi Akaboni asani ndafika ku England. Ndinguzomera kuti ndamukumana nawu. Kweni ndati ndafika, ndingwamba so kuchita vinthu viheni vo ndachitanga kali.
Zuŵa linyaki ndingukumana ndi Kaboni wagaŵiyanga magazini nga Chigongwi cha Alinda ndi Galamukani! mumsewu unyaki ku London. Ndati ndakumbuka vo tingupangana ndi Annunziato, ndingumupempha kuti wandisambizengi Bayibolu.
Vo ndingusambira m’Bayibolu vingundikondwesa ukongwa. Mwakuyeruzgiyapu, ndingukondwa ukongwa ndi fundu yakukwaskana ndi Chiuta yo ye palemba la 1 Yohane 1:9 yakuti: “Chiuta ngwakugomezeka kweniso ndi murunji, mwaviyo asani tazomereza maubudi ngidu, iyu watigowokiyengi ndi kutitowesa ku ntchitu zosi ziheni.” Ndingukwaskika ukongwa ndi vo lemba ili likamba chifukwa ndajiwonanga kuti nde wakufipisika ndi vo ndachitanga. Ndati ndayamba ŵaka kusambira, ndingwamba kuluta ku Nyumba ya Ufumu ya Akaboni aku Yehova. Ndati ndafika angundilondere umampha ukongwa. Ndinguwona kuti atanjana ukongwa ndipu nyengu zosi ndakhumbiranga kusaniya ŵanthu aviyo. Ivi vingundichitisa kuti ndisere mpingu wenuwu.
Ndingusuzika cha kuleka kugwiriskiya ntchitu munkhwala wakutimbanyiza wongu, ndipuso ureŵi, kweni vingundisuza kuti ndisinthi mijalidu yangu yinyaki. Ndakhumbikanga kwamba kuchita vinthu mwaulemu ndi ŵanthu kweniso kuŵaŵanaŵaniya. Ndeche ndi mijalidu yinyaki yiheni yo ndikhumbika kusintha. Kweni Yehova wandiwovya kuti ndisinthi mijalidu yinyaki. Ndati ndasambira Bayibolu kwa myezi 6 ndingubatizika ndipu ndinguja Kaboni waku Yehova. Ndingubatizika mu chaka cha 1997.
MO NDAYANDULIYA:
Ndati ndabatizika ndingutorana ndi Barbara. Nayuso ndipu wabatizika ŵaka. Yo wenga mubwezi wangu wakali wati wawona mo ndingusinthiya, nayuso wangwamba kusambira Bayibolu. Pati pajumpha nyengu, wangubatizika limoza ndi mzichi waki. Pavuli paki, aku ŵawu ŵa agogu anthukazi wo ŵenga ndi vyaka 80 angwamba kusambira Bayibolu ndipu angubatizika.
Sonu nditeŵete nge mura m’mpingu ndipu nyengu zosi ini ndi muwolu wangu tisambiza Bayibolu ŵanthu aku Italy wo aja ku London. Nyengu zinyaki ndisuzgika maŵanaŵanu asani ndakumbuka vo ndachitanga kali, kweni muwolu wangu ndiyu watindiwovya ukongwa. Ini ndi muwolu wangu titanjana ukongwa kweniso ndikusaniya Ada achanju wo ndapenjanga nyengu zosi. Ndingupempha Chiuta kuti wandiwovyi kuja mwachimangu kweniso mwalikondwa kwa chaka chimoza pe kweni wandiwovya kusaniya likondwa lambula kumala!
Ini ndi muwolu wangu titanjana ukongwa kweniso ndikusaniya Ada achanju wo ndapenjanga nyengu zosi
^ ndimi 10 Wonani nkhani yamutu wakuti, “Bayibolu Lisintha Ŵanthu—Ndinkayenda ndi Mfuti Kulikonse,” yakukambika ndi Annunziato Lugarà, mu Chigongwi cha Alinda cha Chichewa cha July 1, 2014, peji 8 mpaka 9.


text:
Nchifukwa Wuli Akaboni aku Yehova Apharazgiya Ŵanthu wo ŵe M’matchalitchi Kali?
Tiwona kuti ŵanthu anandi wo ŵe m’matchalitchi kali atanja kukambiskana fundu za m’Bayibolo. Tiziŵa kuti munthu weyosi we ndi wanangwa wakugomezga vo wakhumba ndipuso titimuchichizga cha kuti wavwisiyi uthenga widu.
Asani tikambiskana ndi ŵanthu nkhani za chisopa, tigwiriskiya nchitu Bayibolo. Kweni tikambiskana nawu
mwakuzika ndipuso
mwaulemu. (1 Petro 3:15) Tiziŵa kuti anyaki angakana uthenga widu. (Mateyu 10:14) Kweni tiziŵiya limu cha kuti mbayani wo akanengi pamwenga kuzomera, lekani titesesa kukambiskana ndi weyosi. Tiziŵa so kuti nyengu zinyaki munthu wasintha.
Mwakuyeruzgiyapu, nyengu zinyaki tingatondeka kukambiskana ndi munthu chifukwa chakuti watangwanika ukongwa kweni wangayanja kuti tizikambiskani nayu ulendu unyaki. Nyengu zinyaki masuzgu ngo munthu wangakumana nangu ngangamuchitiska kuti wakhumbi kuvwa uthenga wa m’Bayibolo. Mwaviyo, asani munthu wakana uthenga widu titimujowole limu cha.


text:
Kasi Ningachita Wuli Kuti Nikolerane na Asambizgi Ŵane?
Ghanaghanirapo chomene!
Wona ivyo vikachitikira Rachel. Apo wakaŵa pa sukulu wakakweranga giredi A panji B. Vinthu vikasintha wati wafika mu sitandadi 8. Rachel wakati: “
Asambizgi ŵane ŵakachita chilichose kuti nifeluke.” Kasi ntchivichi icho chikapangiska? Rachel na amama ŵake ŵakamanya kuti asambizgi aŵa ŵakatinkhanga chisopa chake.
Kasi ntchivichi icho chikachitika? Rachel wakati: “
Magiredi agho ŵasambizgi ŵakanipanga nyengo zose ghakalongoranga kuti ŵali na sankho. Ine na amama tikaluta kwa asambizgi na kuyowoya nawo. Pamanyuma ŵakaleka.”
Usange nawe ndivyo vikukuchitikira, kopa yayi kuphalira ŵapapi ŵako. Iwo ŵamuyowoya na asambizgi panji ahedi kuti suzgo limare.
Ni vyose yayi ivyo mungakolerana. Nyengo zinyake ukwenera kuzizipizga waka. (Ŵaroma 12:17, 18) Msungwana munyake zina lake Tanya wakati: “
Asambizgi ŵithu ŵanyake ŵakaŵa ŵakusuzga. Ŵakatinenanga kuti ndise vindere. Pakwamba para ŵatinena nkhaliranga. Kweni nkhawona kuti chikaŵa chiwemi yayi kughanaghanira chomene ivyo ŵakatinenanga. Nkhawona kuti chikaŵa chiwemi kughanaghanira ivyo ŵakatisambizganga. Paumaliro ŵakaleka kuninena ndipo nkhaŵa mu gulu la ŵana ŵachoko mu kilasi awo ŵakakwera. Pati pajumpha vyaka viŵiri, asambizgi ŵara ntchito yikamara.”
Manya kuti: Usange asambizgi mbakusuzga ukwenera kuzizipizga. Ivi vizamukovwira kunthazi kuti uzakazizipizge para wasangana na abwana ŵakusuzga. (1 Petrosi 2:18) Ukusambiraso kuwonga para wazakaŵa na asambizgi ŵawemi.


text:
Nkhani 46: Mpanda wa Yeriko
KUMBI nchinthu wuli cho chiwiska mpanda wa Yeriko? Pawoneka nge pawa bomba likulu lo lachitiska kuti mpanda uwi. Kweni panyengu iyi ŵanthu ŵengavi mabomba pamwenga futi. Ichi nchakuziziswa chinyaki cho Yehova wanguchita. Tiyi tiwoni vo vinguchitika.
Yivwa vo Yehova wangukambiya Yoswa, iyu wanguti: ‘Iwi ndi ankhondu ŵaku muyendi kuzunguliya msumba. Muwuzunguliyengi kamoza pa zuŵa, kwa mazuŵa 6. Ndipu mupingengi bokosi la phanganu. Kweniso asembi 7 ayendengi panthazi pa bokosi lo ndipu ambengi mbata.’
‘Pazuŵa la nambala 7 muzunguliyi msumba maulendu 7. Ndipu mumbi mbata kwanyengu yitali, pavuli paki weyosi wadanilizgi ukongwa nge kuti kwachitika nkhondu. Ndipu pakumaliya paki mpanda uwengi pasi.’
Yoswa ndi ŵanthu wosi anguchita vo Yehova wangukamba. Panyengu yo azunguliyanga, wosi anguja cheti. Pengavi munthu yo walongoronga. Kwavwikanga waka kuliya kwa mbata zo ambanga kweniso mdinu wa malundi ngawu. Arwani a ŵanthu ŵaku Chiuta wo ŵenga mu Yeriko anguchita mantha. Kumbi wachiwona chingwi chiyera cho chilende pa windu? Kumbi ndi windu la nyumba yaku yani? Rahabi wanguchita nadi vo azondi ŵaŵi angumukambiya. Iyu ndi banja laki losi ŵenga m’nyumba ndipu awonanga vo vachitikanga.
Pazuŵa la nambala 7, ŵati amala kuzunguliya msumba maulendu 7, ankhondu angumba mbata, pavuli paki angudanirizga ndipu mpanda wosi unguwa. Ndipu Yoswa wangukamba kuti: ‘Bayani weyosi yo we mu msumba ndipu muwuwotchi. Wotchani chechosi, kweni siliva, golidi, mkuŵa ndi chisulu mukavipereki mwakusungiya chuma, cha chihema chaku Yehova.’
Yoswa wangukambiya azondi ŵaŵi ŵa kuti: ‘Lutani m’nyumba yaku Rahabi, ndipu mukamutuzgi iyu ndi banja laki losi.’ Rahabi ndi banja laki angupozomoka nge mo azondi angumulayizgiya.
Yoswa 6:1-25.
Mafumbu
- Kumbi Yehova wangukambiya anthurumi a nkhondu ndi asembi kuti achitenji kwa mazuŵa 6?
- Kumbi anthurumi ŵenaŵa akhumbikanga kuchitanji pazuŵa la nambala 7?
- Nge po uwone pa chithuthuzi, kumbi nchinthu wuli cho chichitikiya mpanda wa Yeriko?
- Kumbi nchifukwa wuli chingwi chiyera chingumangika pawindu?
- Kumbi Yoswa wangukambiya anthurumi ankhondu kuti achitenji nawu ŵanthu kweniso msumba, nanga siliva, golidi, mkuŵa ndi chisulu achitenji navu?
- Kumbi azondi ŵaŵi wanguŵakambiya kuti achitenji?
Mafumbu ngakusazgiyapu
- Ŵerenga Yoswa 6:1-25.
Kumbi kuzunguliya Yeriko ko Ayisraele anguchita pazuŵa la nambala 7, kuyanana wuli ndi nchitu yakupharazga yo Akaboni aku Yehova achita mazuŵa ngakumaliya nganu? (Yos. 6:15, 16; Yesa. 60:22; Mate. 24:14; 1 Ŵako. 9:16)
Kumbi uchimi wo ukulembeka pa Yoswa 6:26, ungufiskika wuli vyaka 500 vati vakapu, nanga kufiskika uku kutitisambizanji za mazu ngaku Yehova? (1 Ŵaka. 16:34; Yesa. 55:11)


text:
Kumbi Tingalongo Wuli Kuti Titanja Yehova?
“Tilongo chanju chifukwa iyu ndiyu wangwamba kutiyanja.”
SUMU: 6, 1
1, 2. Mwakukoliyana ndi 1 Yohane 4:19, kumbi Yehova wakuchitanji kuti nasi timuyanjengi?
ŴANTHU anandi awona kuti nthowa yamampha yo da wangasambiziya ŵana ŵaki nkhuporote mu vakuchita vaki. Wakutumika Yohane wangulemba kuti “tilongo chanju chifukwa [Chiuta] ndiyu wangwamba kutiyanja.” (1 Yoh. 4:19) Mwaviyo, Yehova watipasa chakuwoniyapu chamampha ukongwa kuti timuyanjengi.
2 Kumbi Chiuta “wangwamba kutiyanja” mu nthowa wuli? Wakutumika Paulo wangukamba kuti: “Chiuta watitilongo chanju, mwakuti po tenga akunanga, Khristu wangutifwiya.” (Ŵar. 5:8) Yehova wakutipaska Mwana waki kuti wazitiwombo. Ivi vititiwovya kuti tije nayu pa ubwezi kweniso kuti timuyanjengi. Pakupereka mwana waki, Yehova wakutipasa chakuwoniyapu chamampha. Iyu wakutisambiza mo tingalongore chanju.
3, 4. Kumbi titenere kumuyanja wuli Chiuta?
3 Chanju ndi jalidu likulu laku Yehova. Mwaviyo, tingavwisa chifukwa cho Yesu wangumukiya munthu munyaki yo wangumufumba. Iyu wangumumuka kuti: “Uyanjengi Yehova Chiuta waku ndi mtima waku wosi, ndi umoyu waku wosi, ndi maŵanaŵanu ngaku ngosi ndi nthazi zaku zosi.” (Marko 12:30) Mazu yanga ngalongo kuti titenere kwanja Chiuta kutuliya m’mtima. Yehova wakondwa cha asani chanju chidu nchakugaŵikana. Kweni kwanja Chiuta kusazgapu vinandi kuruska ŵaka kumwanja kutuliya m’mtima. Ivi ve viyo chifukwa Yesu wangukamba so kuti titenere kumuyanja ndi umoyu widu wosi, maŵanaŵanu ngidu ngosi ndi nthazi zidu zosi. Mwakukoliyana ndi vo mchimi Mika wangukamba, ivi ndivu Yehova wakhumba kuti tichitengi.
4 Kumbi tingalongo wuli kuti titanja Chiuta? Titenere kumwanja ndi mtima wosi. Nge mo Yesu wangukambiya, titenere so kumwanja ndi nthazi zidu zosi, maŵanaŵanu ngidu ngosi ndi umoyu widu wosi. Mu nkhani yaluta, tingusambira nthowa zinayi zo Yehova walongore kuti watanja ŵana ŵaki. Sonu tiyeni tikambiskani mo isi tingalongore kuti titanja Yehova.
TIWONGENGI VO YEHOVA WATITIPASA
5. Kumbi tingalongo wuli kuti tiwonga vo Yehova watitichitiya?
5 Kumbi muchita wuli asani munthu wakupaskani chawanangwa? Tikayika cha kuti muwonga. Kweniso mutichigwiriskiya ntchitu umampha. Yakobe wangukamba kuti: “Chawanangwa chosi chamampha ndi chawezi chosi chaurunji chituwa kuchanya, pakuti chisika kutuwa kwa Ada a ukweru wakuchanya, ndipu yiwu asintha cha nge mo muduzi uchitiya.” (Yak. 1:17) Yehova watitipasa vakukhumbika kuti tije ndi umoyu kweniso kuti tikondwengi. Kumbi ivi vititiwovya cha kuti timuyanjengi?
6. Kumbi Ayisraele akhumbikanga kuchitanji kuti Yehova walutirizgi kuŵatumbika?
6 Yehova wanguwovya Ayisraele kwa vyaka vinandi ndipu waŵatumbikanga mwakuliŵavu ndipuso mwauzimu. (Mar. 4:7, 8) Kweni kuti Chiuta walutirizgi kuŵatumbika, akhumbikanga kuvwiya Dangu laki. Dangu ili lasazgangapu kupasa Yehova “vipasu vamampha ukongwa vo vayamba kufya.” (Chit. 23:19) Ivi vatingi vilongongi kuti Ayisraele awonga kuti Yehova watiŵayanja kweniso watiŵatumbika.
7. Kumbi tingagwiriskiya wuli ntchitu “chuma chidu” kuti tilongo kuti titanja Yehova?
7 Kumbi isi tingalongo wuli kuti titanja Chiuta? Chinanga wuli isi tikhumbika cha kupereka sembi chayizu, kweni tingalongo kuti titanja Chiuta asani titimutumbika ndi “chuma chidu.” (Nthanthi 3:9) Kumbi tingamutumbika wuli Yehova ndi chuma chidu? Tingapereka vinthu vidu kuti tiwovyi pa ntchitu za Ufumu za pa mpingu widu ndipuso pacharu chosi. Iyi ndi nthowa yamampha ukongwa yo tingalongore kuti titanja Yehova, kaya ndisi akukhupuka pamwenga akavu. (2 Ŵakor. 8:12) Pe so nthowa zinyaki zo tingalongore kuti titanja Yehova.
8, 9. Kumbi asani tigomezga vo Yehova watilayizga tilongo wuli kuti titimuyanja? Kambani chakuwoniyapu.
8 Kumbukani vo Yesu wangukambiya akutumika ŵaki. Iyu wanguŵakambiya kuti angafipanga mtima cha kuti aryengenji pamwenga kuti avwalengenji, kweni akhumbikanga kupenja dankha Ufumu. Iyu wangukamba so kuti Awiskemwi akuchanya aziŵa vo mukhumbika. (Mat. 6:31-33) Asani tigomezga vo Yesu wangukamba yapa ndikuti tilongo kuti titanja Yehova chifukwa chanju ndi kugomezga vitenderana. Tingamuyanja cha munthu yo tileka kumugomezga. (Sumu 143:8) Mwaviyo, tingajifumba kuti: ‘Kumbi vilatu vangu ndi vo nditanja vilongo kuti nditanja nadi Yehova? Kumbi vo ndichita zuŵa lelosi vilongo kuti ndigomezga kuti Yehova wandipaskengi vo ndipenja pa umoyu?’
9 Mike wangulongo kuti watanja Chiuta kweniso watimugomezga. Weche munamana, wakhumbisiskanga kuchiteŵete ku charu chinyaki. Pavuli paki, wanguto ndipu wangubala ŵana ŵaŵi, kweni khumbu laki lingumala cha. Mike ndi banja laki ŵati aŵerenga ndi kuvwisiya nkhani zo zakonkhoskanga kuchiteŵete ko kukhumbika chovyu, angwamba kuja umoyu wambula kukhumba vinandi. Yiwu angugulisa nyumba yawu ndipu angwamba kuchita lendi mukanyumba kamana. Pavuli paki, Mike wangwamba kugwira ntchitu kwa nyengu yimanavi. Banja losi lingusamuka ndipu ŵati ateŵete kwa vyaka viŵi, Mike wangukamba kuti: “Tingujiwone tija kuti vo Yesu wangukamba pa Mateyu 6:33 vauneneska.”
MUYANJENGI UNENESKA WO CHIUTA WATITISAMBIZA
10. Nge mo venge ndi Davidi, kumbi kuŵanaŵaniya uneneska wo Yehova watitisambiza kungatiwovya wuli?
10 Vyaka 3,000 vo vajumpha, Fumu Davidi yinguchiskika ndi vo yinguwona kuchanya. Iyu wangulemba kuti: “Vinthu vakuchanya vipharazga unkhankhu waku Chiuta, ndipu mitambu yikonkhoska ntchitu za manja ngaki.” Pavuli paki, wangukwaskika ndi zeru zo ze m’Dangu laku Chiuta ndipu wangukamba kuti: “Dangu laku Yehova ndaurunji, liwezgiyapu umoyu. Vikumbusku vaku Yehova vakuthembeka, ndipu vipasa zeru munthu wambula kuziŵa vinthu.” Kumbi kuŵanaŵaniya vinthu ivi kungumuwovya wuli Davidi? Iyu wangulutirizga kuti: “Mazu nga pa mulomu wangu ndi kuŵanaŵana kwa mtima wangu vikukondweseni imwi Yehova, Jarawi langu ndi Wakundiwombo.” Yapa viwoneke limu kuti Davidi wenga pa ubwezi wamampha ndi Chiuta.
11. Asani titanja Chiuta, kumbi tichitengenji ndi vo watitisambiza mazuŵa nganu? (Wonani chithuzi cho che papeji 23.)
11 Mazuŵa nganu, tiziŵa vinandi vakukwaskana ndi vo Yehova wakulenga ndi khumbu laki. Charu chichiska ŵanthu kuti ajengi ndi masambiru ngapachanya. Kweni ukaboni ulongo kuti wo apenja masambiru yanga, chivwanu chawu chimala ndipu aleka kwanja Chiuta. Bayibolu likamba kuti tikhumbika kuziŵa vinthu, kuja ndi zeru kweniso kuvwisa vinthu. Ivi ving’anamuwa kuti tikhumbika kuziŵa mo tingagwiriskiya ntchitu vo Chiuta watitisambiza kuti tiyanduwi ndi kovya anyidu. (Nthanthi 4:5-7) Chiuta “wakhumba kuti ŵanthu wosi kaya aje amtundu wuli, ataskiki ndi kuziŵa uneneska.” (1 Tim. 2:4) Tingalongo kuti titanja Yehova asani tipharazga uthenga wamampha wa Ufumu ndi kovya ŵanthu kuti aziŵi vo Chiuta wakhumba kuchitiya ŵanthu.
12. Kumbi Shannon wangulongo wuli kuti wawonga vinthu vauzimu vo Yehova watitipasa?
12 Achinyamata nawu angalongo kuti atanja Yehova asani awonga vinthu vauzimu. Shannon wangukamba kuti po wenga ndi vyaka 11 iyu ndi mvurwa waki anguluta ku unganu wachigaŵa ndi apapi ŵawu. Unganu uwu wenga wa mutu wakuti “Kujipereka Kwaku Chiuta.” Zuŵa linyaki pa nyengu yakupumuwa, ŵana wosi angupempheka kuti aje pamalu ngamoza. Shannon wanguchita mantha. Kweni wangukondwa ukongwa kulonde buku lakutowa la mutu wakuti, Mayankho a Zimene Achinyamata Amafunsa. Kumbi Shannon wanguvwa wuli? Iyu wangukamba kuti: “Ndati ndalonde buku ili ndipu ndinguziŵiya kuti Yehova waliku nadi ndipu watindiyanja ukongwa.” Iyu wangukamba so kuti: “Tikondwa ukongwa kuti Yehova Chiuta watitipasa vinthu vamampha nge ivi.”
MULONDIYENGI ULONGOZGI NDI CHILANGU
13, 14. Kumbi mo tiwone ulongozgi wo Yehova watitipasa vingalongo wuli kuti titimuyanja?
13 Bayibolu likamba kuti “Yehova wachenya munthu yo watanja, nge mo da wachitiya ndi mwana yo wakondwa nayu.” (Nthanthi 3:12) Kumbi isi titenere kuchita wuli asani tapaskika ulongozgi? Wakutumika Paulo wangukamba kuti: “Palivi chilangu cho chiwoneka chakukondwesa, kweni chija chakuŵaŵa.” Pakukamba viyo, Paulo wapepuwanga chilangu cha, chifukwa wangulutirizga kuti: “Kweni pavuli paki ku ŵanthu wo asambirapu kanthu, chibala chipasu cha chimangu cho mburunji.” (Ŵah. 12:11) Asani titanja Yehova, tikwiyengi cha asani watitipasa ulongozgi. Kweni ivi vakusuzga kwa anyaki. Kwanja Chiuta kungatiwovya ukongwa.
14 Mu nyengu yaku Malaki, Ayuda anandi akananga ulongozgi waku Chiuta. Yiwu aziŵanga vo Dangu lakambanga pa nkhani ya sembi yo angapereka kweni alilondonga cha. Ivi vinguchitiska kuti Yehova waŵapaski ulongozgi wanthazi. (Ŵerengani Malaki 1:12, 13.) Chinanga kuti Yehova waŵapaskanga ulongozgi kaŵikaŵi, kweni amuvwiyanga cha. Mwaviyo, wanguŵakambiya kuti: “Ndikutumiyeningi thembu ndipu nditembengi vitumbiku vinu. Ndatemba kali vitumbiku vinu chifukwa chakuti mungusunga cha [dangu langu] mu mtima.” (Mal. 2:1, 2) Ivi vilongo kuti asani tileke dala kuvwiya ulongozgi waku Yehova tikumanengi ndi masuzgu ngakulu.
15. Kumbi titenere kutcheŵa jalidu wuli lo ŵanthu anandi ŵe nalu mazuŵa nganu?
15 Chifukwa chakuti ŵanthu mazuŵa nganu mbamuvwa zawu, nchakusuzga ukongwa kuŵapaska ulongozgi. Kweniso akana kuwulonde asani waŵapasa. Ndipu wo atiwulonde, kanandi adinginyika nawu. Akhristu atenere cha kuchita viyo. Bayibolu lititikambiya kuti tileki kutole zeru za charu ichi. Kweni titenere kuziŵa khumbu laku Chiuta ndi kulichita. (Ŵar. 12:2) Kuporote m’gulu laki, Yehova watitipasa ulongozgi kuti utiwovyi pa nkhani zakupambanapambana. Mwakuyeruzgiyapu, watitikambiya mo titenere kuchitiya ndi munthu yo ndi munthukazi pamwenga munthurumi munyidu cha, wo angaja mabwezi ngidu ndipuso vakusangaluska. Asani tilonde ulongozgi ndi mtima wosi, vingalongo kuti tiwonga kweniso titanja Yehova kutuliya pasi pa mtima.
TITHEMBENGI YEHOVA KUTI NDIYU WATIVIKILIYENGI NDI KUTITASKA
16, 17. (a) Nchifukwa wuli tikhumbika kuŵanaŵaniya dankha vo Yehova wakhumba asani tisankha vakuchita? (b) Kumbi Ayisraele angulongo wuli kuti amuyanjanga cha Yehova ndipuso amuthembanga cha?
16 Asani ŵana awona chinthu chakofya achimbiliya kwa apapi ŵawu. Kweni asani akuwa, atamba kujithemba ndipu asankha ŵija vakuchita. Ivi ndivu munthu wachita asani wakuwa. Kweni wo atanjana ndi apapi ŵawu, afwatuka kuŵafumba maŵanaŵanu ngawu asani akhumba kusankha vakuchita. Ndimu viliri pakati paku isi ndi Yehova. Iyu wakutipasa wanangwa wakusankha tija vakuchita. Kweni asani titimuthemba, nyengu zosi timupemphengi kuti watiwovyi asani tipenja kusankha vakuchita. Asani titimugomezga nadi, watipaskengi mzimu waki kuti utiwovyi kuchita cho nchakwenere.
17 Mu nyengu yaku Samuele, Ayisraele anguthereskeka ndi Afilisti. Ŵanthu aku Chiuta akhumbanga chovyu. Kumbi anguchita wuli? Yiwu angukamba kuti: “Tiyeni tikato bokosi la phanganu laku Yehova ku Shilo, alinga kuti lizije ndi isi ndi kutitaska kujanja la arwani ŵidu.” Kumbi ndi vinthu wuli vo vinguchitika ŵati ŵaza nalu? Bayibolu likamba kuti: “Ayisraele anandi angufwa, ndipu asilikali akwenda pasi akukwana 30,000 angubayika. Kweniso Bokosi la phanganu laku Chiuta lingulondeka.” (1 Sam. 4:2-4, 10, 11) Yapa Ayisraele aŵanaŵananga kuti asani ato Bokosi la phanganu Yehova waŵawovyengi. Kweni yiwu angufumba Yehova cha, ayendiyanga maŵanaŵanu ngawu. Ivi vinguchitiska kuti akumani ndi masuzgu ngakulu.
18. Kumbi tingalongo wuli kuti tithemba Yehova?
18 Wakulemba sumu wangulongo mtima wamampha po wangulemba kuti: “Lindizgani Chiuta, ndipu ndimulumbengi chifukwa iyu ndiyu Mtaski wangu Mula. Chiuta wangu, ini ndataya mtima. Ndichu chifukwa chaki nditikukumbukani.” (Sumu 42:5, 6) Mazu yanga ngalongo kuti munthu uyu wamuthembanga kweniso wamuyanjanga ukongwa Yehova? Kumbi namwi mutimuthemba ndi kumuyanja viyo Yehova? Mungasazgiyaku chigomezgu chinu mwakuyana ndi vo Bayibolu likamba. Lititi: “Gomezga Yehova ndi mtima waku wosi, ndipu ungathembanga zeru zaku cha. Umukumbukengi mu nthowa zaku zosi, ndipu iyu wanyoroskengi nthowa zaku.”
19. Kumbi ndi nthowa nizi zo mukhumba kulongore kuti mutanja Yehova?
19 Pakuti Yehova ndiyu wangwamba kutiyanja, wakutiwovya kuti nasi timuyanjengi. Nyengu zosi tiŵanaŵaniyengi mo iyu watitiyanjiya. Mwaviyo, tiyeni tilutirizgi kumuyanja ‘ndi mtima widu wosi, ndi umoyu widu wosi, ndi maŵanaŵanu ngidu ngosi ndi nthazi zidu zosi.’