text:
Chifukwa Wuli Ŵaroma Ŵakazenga Tawuni ya Timgad?
MUNTHU munyake zina lake Scotsman James Bruce, wakazizwa na ivyo wakawona. Wakasanga chipilala mu chipalamba cha ku Algeria. Mukaŵa mu 1765, ndipo wakamanya yayi kuti wimilira apo pakaŵa tawuni yikuru ya Thamugadi, iyo Ŵaroma ŵakazenga ku North Africa. Pasono tawuni iyi yikumanyikwa kuti Timgad.
Mu 1881, ŵanthu ŵanyake ŵa ku France, ŵakamba kufukura vinthu vinyake mu tawuni ya Timgad. Ŵakasanga kuti ŵanthu ŵa mu tawuni iyi ŵakakhalanga umoyo wapachanya, nangauli mukaŵa mu chipalamba. Kweni chifukwa wuli Ŵaroma ŵakazenga tawuni yapachanya mu chipalamba? Ndipo kasi tikusambirapo vichi?
ŴAROMA ŴAKAKHUMBANGA KUPOKA CHARU MWAUCHENJEZI
Apo Ŵaroma ŵakamba kulamulira ku North Africa, mafuko ghanyake ghakamba kuŵawukira. Kasi Ŵaroma ŵakachita wuli kuti ŵaŵe pa mtende na ŵanthu aŵa? Pakwamba, ŵasilikari ŵa Ŵaroma ŵakazenga misasa yinandi yakukhora na tuvigongwe twa ŵalonda ku chigaŵa cha mapiri kumpoto kwa Algeria. Pamasinda, ŵakazenga tawuni ya Timgad, kweni na chilato chakuti ŵapoke charu mwauchenjezi.
Pakuzenga tawuni ya Timgad, Ŵaroma ŵakati mukhalenge ŵasilikari awo ŵapumura, kweni zikaŵa ndyali. Ŵanthu ŵa mu tawuni ya Timgad ŵakakhalanga umoyo wapachanya. Ntheura ŵanthu ŵa mafuko gha ku malo agha ŵakakopekanga para ŵiza kuzakaguliska malonda. Ŵaroma pera ndiwo ŵakazomerezgekanga kukhala mu tawuni iyi. Ntheura ŵanthu ŵanandi ŵakajipelekanga kunjira gulu la ŵasilikari Ŵachiroma vyaka 25, kuti iwo pamoza na ŵana ŵawo ŵaŵe ŵakuzomerezgeka kukhala mu Timgad.
Ŵanthu ŵanyake ŵa mu North Africa ŵakaŵa na maudindo ghapachanya mu Timgad, panji mu matawuni ghanyake agho ghakaŵa pasi pa Ŵaroma. Ivyo Ŵaroma ŵakakhumbanga vikachitika nadi. Pakati pajumpha waka vyaka 50, tawuni ya Timgad yikazura na ŵanthu ŵa mu North Africa.
UMO ŴAROMA ŴAKAPUSIKIRA ŴANTHU
Chifukwa wuli ŵanthu aŵa ŵakakopeka mwaluŵiro nthena? Chifukwa chimoza ntchakuti Ŵaroma ŵakatemweranga yayi pakugaŵa vinthu. Pakugaŵa malo, ŵakapambaniskanga yayi pakati pa Ŵaroma na ŵanthu ŵa kwenekuko. Kweniso nyumba za mu tawuni iyi ŵakazizenga makora chomene. Ivi ndivyo vikwenera kuti vikakopa chomene ŵanthu ŵa ku malo agha.
Mu matawuni ghanandi gha Ŵaroma, kanandi ŵanthu ŵakalutanga ku msika kukapulikako ivyo vyachitika panji kukachita maseŵero. Ndimo vikaŵiraso mu tawuni ya Timgad. Mu nyengo yakotcha, ŵanthu ŵa kufupi na tawuni iyi ŵakizanga kuzakageza mu mabafa kwambura kulipira kweniso ŵakendanga mu tunthowa uto tukaŵa na mfwiri uwemi. Ŵakakhalanga mumphepete mwa viziŵa vya maji ghakuzizima makora uku ŵakuchezga na ŵabwezi ŵawo. Vyose ivi kwa iwo vikaŵa nga ni maloto waka.
Ŵanthu ŵakatolekaso mtima na malo ghakuchitirapo maseŵero. Mu malo agha mukanjiranga ŵanthu ŵakujumpha 3,500. Ŵaroma ŵakachitirangamo maseŵero gha vyakugonana panji ghambembe.
Kweniso ŵanthu ŵakakopeka na chisopa cha Ŵaroma. Pasi na mu viliŵa vya mabafa ŵakajamburamo vithuzithuzi vyakulongora ŵachiuta ŵa Ŵaroma. Ntheura, mwapachokopachoko ŵanthu ŵakamba kuzgoŵera chisopa cha Ŵaroma na ŵachiuta ŵawo. Vigomezgo vya Ŵaroma vikaŵanjira, ndipo pa viliza ŵakasazganga vithuzi vya ŵachiuta ŵa Ŵaroma na ŵachiuta ŵawo. Ivi vikulongora kuti ŵanthu aŵa ŵakapusikika nadi.
KASI VIKENDA WULI KUTI TAWUNI IYI YIBWANGANDUKE NA KULUWIKA?
Mulongozgi wa Ŵaroma zina lake Trajan, ndiyo wakazenga tawuni ya Timgad mu 100 C.E. Panyengo iyi, Ŵaroma ŵakachiska ŵanthu ŵa mu North Africa kuti ŵalimenge, ŵapangenge mafuta gha maolive, na vinyo. Ku Africa ndiko kukafumanga chakurya chinandi chakuryeska ŵanthu ŵa ku Romu. Matawuni ghanandi agho ghakaŵa pasi pa Ŵaroma ghakasambazga, tawuni ya Timgad nayo yikasambazga. Ŵanthu ŵakandana chomene mu Timgad, ntheura nyumba zinyake ŵakazenga kuwaro kwa tawuni iyi.
Ŵanthu ŵa mu tawuni iyi na awo ŵakaŵa na minda yikuruyikuru, ŵakasambazga chomene chifukwa cha malonda agho ŵakachitanga na Ŵaroma. Kweni ŵalimi ŵachokoŵachoko ŵakasanganga phindu viŵi yayi. M’ma 200 C.E., vinthu vyambura urunji vikazara chomene kweniso misonkho yikakwera, ntheura ŵalimi ŵachokoŵachoko ŵakakwiya. Ŵanyake awo kale ŵakanjira tchalitchi la Katolika, ŵakafumamo na kunjira tchalitchi linyake ilo likasuskanga vimbundi ivyo vikachitikanga mu Katolika.—Wonani bokosi lakuti “ Donatist Likaŵa ‘Tchalitchi Lituŵa Yayi.’”
Kwa vyaka vinandi, matchalitchi ghakalimbananga mu North Africa, mukaŵa nkhondo kweniso mukiza ŵanthu ŵankhaza. Paumaliro Ŵaroma ŵakathera. M’ma 500 C.E., ŵanthu ŵa mu North Africa ŵakawotcha tawuni ya Timgad. Ntheura, tawuni iyi yikabwanganduka na kuluwika kwa vyaka vyakujumpha 1,000.
“UWU NDIWO UMOYO!”
Ŵanthu ŵanyake ŵakufukura vinthu vyakale ŵakaseka na ivyo ŵakasanga apo ŵakafukuranga tawuni ya Timgad. Ŵakasanga chinthu chinyake icho pakalembeka mazgu Ghachilatini, ghakuti: “Kurya, kugeza, kuseŵera, kuseka, uwu ndiwo umoyo!” Munthu munyake wakulemba mbiri ku France wakati ivyo vikalembeka apa, ŵanji ŵangaviwona nga ni vyamahara, kweni ni vyakuwezgera chitukuko mumanyuma.
Umu ndimo Ŵaroma ŵakakhaliranga kwa nyengo yitali. Mpositole Paulosi wakayowoyapo za ŵanthu awo ŵakenderanga fundo yakuti “tiyeni tirye na kumwa, chifukwa machero tifwenge.” Nangauli Ŵaroma ŵakasopanga, kweni ŵakakhumbanga waka kukondwa na umoyo. Ŵakaghanaghanirangako yayi vya vinthu vyakuzirwa chomene pa umoyo. Lekani Paulosi wakachenjezga Ŵakhristu ŵanyake kuti: “Mungapuluskikanga yayi. Mendezgano ghaheni ghakunanga makhaliro ghawemi.”—1 Ŵakorinte 15:32, 33.
Nangauli pajumpha vyaka 1,500 kufuma apo ŵanthu ŵa mu Timgad ŵakaŵirako, kweni ŵanthu ŵanandi ŵachali kuwona vinthu mwakuyana waka. Mazuŵa ghano, ŵanandi ŵakughanaghanira waka vya zuŵa ilo ŵalimo. Iwo ŵakuwona kuti maghanoghano agho Ŵaroma ŵakenderanga ngawemi chomene, ndipo ŵakughanaghanirapo yayi masuzgo agho ghangaŵapo. Ndipouli, Baibolo likuti: “Vyakuchitika vya charu ichi vikusintha.” Ndipo likutichiska kuti: ‘Tileke kuchigwiliskira ntchito mwakukwana.’—1 Ŵakorinte 7:31.
Sambiro apa ndakuti, kuti munthu waŵe wakukondwa nadi vikuthemba pa kwendera maghanoghano gha Ŵaroma yayi. Kweni vikuthemba pa kupulikira ulongozgi wa mu Baibolo wakuti: “Charu chikuluta, ntheura pera makhumbiro ghake, kweni uyo wakuchita khumbo la Chiuta wakukhalilira muyirayira.”—1 Yohane 2:17.
Manyani Vinandi
Kasi Mukughanaghana Kuti Vinthu Viŵenge Wuli Kunthazi?
Manyani vifukwa viŵiri ivyo mungagomerezgera ivyo Baibolo likuyowoyera nkhani ya munthazi muwemi.


c: text/html

text:
LONDEZGANI CHIPULIKANO CHAWO | YOSEFE
‘Ningachitirachi Uheni Ukuru Uwu na Kunangira Chiuta?’
YOSEFE na ŵamalonda ŵakendanga kuumaliro wa mlonga wa Nile kuluta ku Eguputo. Panyengo iyi wakwenera kuti wakapulikanga kasungu kawemi ka maluŵa. Muŵe nga mukuwona ŵanalume ŵali pa ngamila ŵakwenda mumphepete mwa mlonga kuluta ku tawuni ya ku Eguputo. Yosefe wakwenera kuti wakakumbuka kukaya kwake ku Heburoni uko panyengo iyi kukaŵa kutali chomene.
Apo wakendanga wakwenera kuti wakawonanga tumbwengu mu makuni tukupoma vyongo. Yosefe wakwenera kuti wakapulikanga yayi ivyo ŵanthu awo wakajumphananga nawo ŵakayowoyanga. Panji wakapulikangako waka patalipatali. Wakwenera kuti wakasambirangaso. Icho wakamanyanga pa nyengo iyi ntchakuti wazamuweleraso yayi ku chikaya cha kwake.
Panyengo iyi Yosefe wakwenera kuti wakaŵa na vyaka 17 panji 18. Kweni wakasangana na masuzgo ghakujumpha msinkhu wake. Yosefe awiske ŵakamutemwanga chomene. Ntheura ŵakuru ŵake ŵakakhumbanga kumukoma chifukwa cha sanji. Kweni m’malo mwake ŵakamuguliska ku ŵanthu ŵamalonda. (Genesis 37:2, 5, 18-28) Ŵati ŵenda masabata ghanandi, ŵakwenera kuti ŵakaŵa pafupi kufika ku tawuni. Ŵamalonda ŵakwenera kuti ŵakakondwa chifukwa ŵakamanya kuti ŵamusanga ndalama zinandi para ŵamuguliska Yosefe kweniso katundu munyake uyo ŵakaŵa nayo. Chifukwa wuli Yosefe wakataya mtima yayi? Ndipo kasi ise mazuŵa ghano tingachita wuli kuti masuzgo ghaleke kunanga chipulikano chithu? Pali vinandi ivyo tingasambira kwa Yosefe.
‘YEHOVA WAKAŴA NAYO YOSEFE’
‘Sono Yosefe ŵakakhilira nayo ku Eguputo; ndipo Potifara, nduna ya Faro, mukuru wa ŵalinda, mu Eguputo, wakamugura kwa Ŵaishimayeli, ŵeneawo ŵakiza nayo.’ (Genesis 39:1) Apa Baibolo likutovwira kughanaghanira umo Yosefe wakajipulikiranga. Soni zikwenera kuti zikamukora apo ŵakamuguliskanga. Wakaŵa nga ni katundu. Muŵe nga mukumuwona Yosefe wali na nduna ya Ŵaeguputo ndipo ŵakwenda kujumpha mu tawuni kuluta uko sono wamukhala.
Paumaliro Yosefe wakafika panyumba. Malo agha ghakaŵa ghakupambana chomene na agho Yosefe wakamanyanga. Iyo wakakulira mu mbumba yambura kukhazikika, iyo yikakhalanga mu mahema na kuliska viŵeto. Ku malo agha, ŵanthu ŵasambazi nga ni Potifara ŵakakhalanga mu nyumba ziwemi zikuruzikuru. Ŵanthu awo ŵakufukura vinthu vyakale ŵakuyowoya kuti ŵanthu ŵa ku Eguputo ŵakatemwanga vinthu vyapachanya. Mwachiyelezgero, minda yikaŵanga mu mpanda kweniso mukaŵanga tumakuni, ŵakaŵanga na viziŵa viwemi ivyo vikawovwiranga kuthilira ivyo ŵapanda. Nyumba zinyake zikaŵanga mukati mwa minda, zikaŵanga na kakhonde apo munthu wangakhala kuti tumphepo tuwemi tumupute. Nyumba izi zikaŵanga na mawindo ghakuru kuti tumphepo tunjirenge makora, vipinda vinandi, kweniso chipinda chikuru chakulyeramo. Pakaŵangaso kanyumba ka ŵantchito.
Kasi Yosefe wakatoleka mtima na malo agha? Vikuwoneka kuti ndimo vikaŵira yayi. Kweni kwakuluska, wakwenera kuti wakaŵanga na phukwa likuru. Ŵanthu ŵa ku Eguputo ŵakaŵa ŵachilendo. Ŵakapambananga pa kavwaliro, chiyowoyero, kujitozga kweniso pakusopa. Ŵakasopanga vikozgo vyakupambanapambana, kuchita vyamizimu, kweniso kuchita maluso ghanyake pa nyifwa. Kweni pali chinthu chimoza icho chikawovwira Yosefe kuti waleke kusuzgika na phukwa. Baibolo likuti: ‘Yehova wakaŵa nayo Yosefe.’ (Genesis 39:2) Yosefe wakalombanga kwa Yehova na mtima wose. Baibolo likuti: “Yehova wali pafupi na wose awo ŵakumuchema.” (Salmo 145:18) Kasi ntchivichi chinyake icho chikamovwira kusendelera kwa Chiuta?
Yosefe wakataya mtima yayi, kweni wakaŵikapo mtima kuchita ntchito iyo wakapika. Ntheura Yehova wakamutumbika, ndipo bwana wake wakamba kumutemwa chomene. Potifara wakawona kuti Yehova wakumutumbika Yosefe kweniso kuti vinthu vikwenda makora mu nyumba yake. Paumaliro Potifara wakamuŵika kuti walaŵilirenge vinthu vyose vya mu nyumba yake.—Genesis 39:3-6.
Yosefe ntchiyelezgero chiwemi ku ŵawukirano awo ŵakuteŵetera Yehova. Mwachiyelezgero, para ŵali ku sukulu ŵangasangana na viyezgo vyakupambanapambana nga nkhuchita vyamizimu panji vinthu vinyake ivyo ŵanthu awo ŵalije chigomezgo ŵakuchita. Para vinthu vili nthena kwa imwe, manyani kuti Yehova wandasinthe. (Yakobe 1:17) Wakuŵataya yayi awo mbakugomezgeka kwa iyo awo ŵakuyezgayezga kuchita vinthu kuti ŵamukondweske. Wakuŵatumbika chomene ndipo namwe wangamutumbikani.
Kweni pa nyengo iyi, Baibolo likuti Yosefe wakakuranga. Muwukirano uyu wakaŵa ‘wakuwoneka makora ndipo wakakura na thupi lankhongono.’ Mazgu agha, ghakulongora kuti wakeneranga kukumana na viyezgo, chifukwa para munthu ngwakuwoneka makora kanandi ŵanthu ŵakukaŵa yayi kukopeka nayo.
‘YOSEFE WAKAMUPULIKIRA CHARA’
Yosefe wakaŵa ŵakugomezgeka kweni muwoli wa Potifara wakaŵa wambura kugomezgeka. Baibolo likuti: “Muwoli wa sekuru wake wakamudodoliska Yosefe, wakati, ‘Gona nane.’” (Genesis 39:7) Kasi Yosefe wakakopeka na mwanakazi uyu? Yayi. Nakuti Baibolo likuyowoyapo yayi kuti Yosefe wakaŵavya makhumbiro nga umo vikuŵira na ŵawukirano. Kweniso likuyowoyapo yayi kuti muwoli wa Potifara wakaŵa wambura kuwoneka makora. Kasi wakaghanaghanapo kuti bwana wake wamanyenge yayi? Kasi wakaghanaghanapo kuti muwoli wa Potifara wangamupa vinthu vinyake para wangazomera?
Unenesko ngwakuti tingamanya yayi vyose ivyo wakaghanaghananga. Kweni ivyo wakazgora vikutovwira kumanya ivyo vikaŵa mu mtima wake. Iyo wakati: ‘Sekuru wane kuti wakwenjerwa chara na kanthu ka mu nyumba, ndipo waŵika vyose ivyo wali navyo mu woko lane. Kulije mukuru wakuluska ine mu nyumba iyi, nakuti palije icho wandikanizga, kweni imwe chifukwa muli muwoli wake. Ningachitirachi uheni ukuru uwu na kunangira Chiuta?’ (Genesis 39:8, 9) Muŵe nga mukumuwona Yosefe wakuyowoya ivi kufumira pasi pa mtima. Wonani kuti Yosefe wakachita kughanaghanirapo dankha yayi ivyo muwoli wa Potifara wakamupempha. Chifukwa wuli?
Potifara wakamugomezganga nadi Yosefe. Wakaŵika vinthu vyose mu mawoko ya Yosefe kupatulako muwoli wake. Uwu ukaŵa mwaŵi wapadera wakuti Yosefe wangawutaya yayi. Iyo wakatinkha ivyo muwoli wa Potifara wakamupempha. Kweni chifukwa chikuru icho wakakanira ntchakuti wakawopanga kunangira Yehova Chiuta. Yosefe wakasambira ku ŵapapi ŵake pa umo Chiuta wakuwonera nthengwa kweniso kugomezgana. Yehova ndiyo wakambiska nthengwa ndipo dango lake ndakupulikikwa makora pa nkhani iyi. Mwanalume na mwanakazi ŵakwenera kubatikana na kuŵa “thupi limoza.” (Genesis 2:24) Ŵanthu awo ŵakutimbanizga dango ili, ŵakukwiyiska Yehova. Mwachiyelezgero, ŵanthu awo ŵakakhumbanga kutora muwoli wa Abrahamu, ŵakatenge ŵakumanenge na soka lakofya. (Genesis 20:1-3; 26:7-11) Yosefe wakasambirapo kanthu, ndipo wakakhumbanga kulondezga dango la Chiuta.
Muwoli wa Potifara wakakondwa yayi na ivyo Yosefe wakayowoya. Yosefe uyo wakaŵa muzga wakakana ivyo mwanakazi uyu wakamupempha ndipo wakati ivyo wakamupempha ni ‘uheni ukuru’! Kweni mwanakazi uyu wakalutilira kukosera. Pakuti wakajiwonanga kuti ngwapachanya wakaghanaghananga kuti wangamuchichizga Yosefe kuti wazomere. Ntheura wakachita nga ni Satana uyo wakayezga Yesu. Viyezgo vya Satana vikatondeka, ndipo m’malo mwakuti walekerethu iyo wakalindilira “mpata unyake uwemi.” (Luka 4:13) Pa nkhani ya viyezgo, ŵateŵeti ŵakugomezgeka ŵakwenera kuŵa ŵambura kusunkhunyika. Umo ndimo Yosefe wakachitira. Nangauli muwoli wa Potifara wakalutilira kumupempha “zuŵa na zuŵa,” kweni Yosefe wakasunkhunyika yayi. Baibolo likuti: “Wakamupulikira chara.” (Genesis 39:10) Ndipouli, muwoli wa Potifara wakaŵikapo mtima kuti wamukope.
Muwoli wa Potifara wakasangirapo mwaŵi apo ŵateŵeti wose ŵakaŵa kuwaro. Wakamanyanga kuti Yosefe wanjirenge mu nyumba kuchita mulimo wake. Wati wanjira, mwanakazi uyu wakayezga kumunyengelera. Wakakora chakuvwara cha Yosefe na kuyowoya kaumaliro kuti: “Gona nane.” Yosefe wakachitapo kanthu mwaluŵiro. Wakamukankha, kweni muwoli wa Potifara wakakoleska chakuvwara. Ntheura Yosefe wakaleka chakuvwara chake mu woko la mwanakazi yura na kuchimbira.—Genesis 39:11, 12.
Nkhani iyi yikutikumbuska ulongozgi wa Paulosi wakuti: “Chimbirani ku uzaghali.” (1 Ŵakorinte 6:18) Ivyo Yosefe wakachita ntchiyelezgero chiwemi chomene ku Ŵakhristu ŵaunenesko. Nyengo zinyake tingaŵa pafupi chomene na ŵanthu awo ŵakusulako fundo za Chiuta, kweni chikung’anamura kuti titherenge ku vinthu viheni yayi. Mulimose umo vingaŵira, tikwenera kugega kuchita viheni.
Kweni muwoli wa Potifara wakakhumbanga kuwezgera. Nyengo yeneyiyo wakamba kulira na kuchema ŵateŵeti kuti ŵanjire mu nyumba. Ndipo wakaŵaphalira kuti Yosefe wakhumbanga kunikolelera ndipo wanguleka chakuvwara chake wati wawona kuti namba kulira. Wakasunga chakuvwara ichi kuti uŵe ukaboni kwa mfumu wake. Mfumu wake wati wiza, wakayowoya utesi wakuyana waka. Ndipo wakati vyose ivi ntchifukwa cha mfumu wake chifukwa ndiyo wakiza nayo Yosefe. Kasi Potifara wakachita wuli? Baibolo likuti: ‘Ukali wake ukagolera. Wakamutora Yosefe na kumunjizga mu gadi.’—Genesis 39:13-20.
‘ŴAKAKAKA MALUNDI GHAKE NA MAUNYORO’
Tikumanya makora yayi umo magadi ya ku Eguputo ghakaŵiranga. Ŵanthu awo ŵakufukura vinthu vyakale, ŵali kusanga malo agho kukaŵa magadi agha. Ŵali kusanga vinyumba ivyo vikuwoneka kuti vikaŵa na tuvipinda twakusungamo ŵakayidi, ndipo tunyake tukaŵanga pasi. Yosefe nayo wakalongosorapo malo ghanthena agha kuti “nyumba ya magoli [gadi] ya pasi.” Mazgu agha, ghakulongora kuti ku malo agha kukaŵanga mdima ndipo munthu wakaŵavyanga chigomezgo kuti wafumengemo. (Genesis 40:15) Buku la Masalimo likulongora kuti Yosefe wakasuzgika chomene mu gadi. Tikuŵazga kuti: “Malundi ghake ghakapwetekeka na magoli, singo yake na unyoro wa cisulo.” (Salmo 105:17, 18) Nyengo zinyake ku Eguputo ŵazga ŵakaŵakakiliranga mawoko kumanyuma ndipo ŵanji ŵakaŵavwalikanga simbi mu singo iyo ŵakayikakiliranga ku chiliŵa. Ipo Yosefe wakasuzgika chomene kwambura mulandu.
Kweni ku malo agha, Yosefe wakakhalako kanyengo kachoko waka yayi. Baibolo likuti: ‘Yosefe wakakhala mu gadi mwenemumo.’ Wakakhalamo vyaka vinandi mu malo ghaheni agha. * Yosefe wakamanyanga yayi usange wazamufuma. Kasi ntchivichi chikamovwira kuti waleke kutaya mtima apo nyengo yitali yikajumphanga?
Baibolo likutovwira kusanga zgoro. Likuti: ‘Yehova wakaŵa nayo Yosefe, na kumulongora lusungu.’ (Genesis 39:21) Palije icho chingatondeska Yehova kuchitira lusungu ŵateŵeti ŵake, kwali munthu waŵe mu gadi, mu simbi, panji mu mdima. (Ŵaroma 8:38, 39) Yosefe wakwenera kuti wakalombanga kwa Yehova kufumira pasi pa mtima. Ndipo wakwenera kuti wakawovwirika kuŵa na mtende wa mu mtima uwo “Chiuta wa chisangulusko” wakupeleka. (2 Ŵakorinte 1:3, 4; Ŵafilipi 4:6, 7) Kasi ntchivichi chinyake icho Yehova wakachitira Yosefe? Baibolo likuti Yehova wakalutilira kumovwira kuti ‘watemwekenge na mulinda mulara wa gadi.’
Ntchakuwonekerathu kuti ŵakayidi ŵakaŵapanga ntchito. Yosefe wakalimbikiranga na kuchita ntchito yiliyose iyo wapika, ntheura Yehova wakamutumbika. Chifukwa chakuti Yehova wakamutumbika, Yosefe ŵakamugomezganga na kumuchindika nga umo vikaŵira kwa Potifara. Baibolo likuti: ‘Ndipo Mulinda mulara wakapeleka ŵakayidi wose mu woko la Yosefe awo ŵakaŵa mu nyumba ya ukayidi. Ndiyo wakalongozganga chilichose icho ŵakayidi ŵakachitanga. Mulinda mulara wa gadi wakafipanga mtima yayi na chilichose icho Yosefe wakachitanga, chifukwa Yehova wakaŵa nayo ndipo Yehova wakatumbikanga chilichose icho wakachitanga.’ (Genesis 39:22, 23) Yosefe wakwenera kuti wakakhozgeka chomene kumanya kuti Yehova wakumupwelelera.
Nase tingasangana na masuzgo ghakupambanapambana. Ŵanthu ŵangatichitira vinthu vyambura urunji, kweni tingasambirako kwa Yosefe. Yehova watitumbikenge usange timukulomba, kulondezga malango ghake, na kufwilirapo kuchita icho ntchakukondweska kwa iyo. Yehova wakamusungira vitumbiko vinandi Yosefe nga umo tizamuwonera mu nkhani yinyake ya kunthazi.
^ ndime 23 Baibolo likulongora kuti Yosefe wakaŵa na vyaka 17 panji 18 apo wakamba kukhala mu nyumba ya Potifara. Wakakhalako kanyengo kataliko m’paka wakakulira kwenekuko. Apo wakaŵa na vyaka 30 ndipo wakafumanga mu gadi.—Genesis 37:2; 39:6; 41:46.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1 Mu chaka cha 30, pa zuŵa lachinkhondi la mwezi wachinayi, apo nkhaŵa mukati mwa ŵanthu awo ŵakaŵa ku wuzga+ pafupi na mlonga wa Kebara,+ kuchanya kukajulika ndipo nkhamba kuwona mboniwoni za Chiuta.2 Pa zuŵa lachinkhondi la mwezi uwo, mu chaka chachinkhondi kufuma apo Themba Yehoyakini+ likatolekera ku wuzga,3 mazgu gha Yehova ghakiza kwa Ezekiyeli,* mwana wa Buzi wasembe,* pafupi na mlonga wa Kebara mu charu cha Ŵakalidi.+ Kwenekura, woko la Yehova likiza pa iyo.+4 Apo nkhalaŵiskanga, nkhawona kavuluvulu+ wakufumira kumpoto, ndipo kukaŵa bingu likuru na moto wakung’anima*+ ndipo vikazingilizgika na kuŵala kukuru. Mukati mwa moto mukaŵa chinthu chakuwoneka nga ntchisulo chakunyezimira.*+5 Mukati mwa moto uwu mukaŵa vinthu vyakuwoneka nga ni vyamoyo vinayi,+ ndipo chamoyo chilichose chikawonekanga nga ni munthu.6 Chamoyo chilichose chikaŵa na visko vinayi na mapapindo ghanayi.+7 Malundi ghawo ghakaŵa ghakunyoloka, ndipo vikandiro vya malundi ghawo vikaŵa nga ni vya tholi, ndipo vikanyezimiranga nga ni mkuŵa wakupuputika makora.+8 Vikaŵa na mawoko gha munthu kusi kwa mapapindo ghawo ghanayi, ndipo vyose vinayi vikaŵa na visko na mapapindo.9 Mapapindo ghawo ghakakhwaskananga limoza na linyake. Vyamoyo ivi vikazgokanga yayi pakwenda. Chilichose chikalutanga waka nyolonyolo kulazga kunthazi.+10 Visko vyawo vikawonekanga ntheura: Chamoyo chilichose pa vyamoyo vinayi ivi chikaŵa na chisko cha munthu, chisko cha nkhalamu+ kumalyero, chisko cha ng’ombe+ kumazere, ndipo chamoyo chilichose pa vyamoyo vinayi ivi chikaŵa na chisko+ cha nombo.+11 Umu ndimo visko vyawo vikaŵira. Mapapindo ghawo ghakatandazukira muchanya. Chilichose chikaŵa na mapapindo ghaŵiri agho ghakakhwaskananga ndipo mapapindo ghanyake ghaŵiri ghakabenekeleranga mathupi ghawo.+12 Chamoyo chilichose chikalutanga waka nyolonyolo kulazga kunthazi, vikalutanga kulikose uko mzimu wakhumba kuti vilute.+ Vikazgokanga yayi pakwenda.13 Vyamoyo ivi vikawonekanga nga ni makara ghakugolera moto, ndipo pakati pa vyamoyo ivi pakendendekanga chinthu chakuwoneka nga ni miliko yakugolera moto wakuŵala chomene. Mukati mwa moto+ mukamwetukanga leza.14 Para vyamoyo ivi vikuluta kunthazi na kuwerako, kendero kawo kakawonekanga nga ni leza wakumwetuka.15 Apo nkhalaŵiskanga vyamoyo ivi, nkhawona khwiro* limoza ilo likaŵa pasi pafupi na chamoyo chilichose cha visko vinayi.+16 Makhwiro na kapangikiro kake ghakawonekanga nga ni libwe lakunyezimira la kurusolito, ndipo ghose ghanayi ghakaŵa ghakuyana. Kawonekero na kapangikiro kake kakaŵa nga ni para khwiro lili mukati mwa khwiro linyake.17 Para ghakwenda, ghakalutanga ku chigaŵa chilichose cha vigaŵa vinayi kwambura kuzgoka.18 Vingelengele vya makhwiro vikaŵa vitali chomene mwakuti vikawofyanga, ndipo vingelengele vya makhwiro ghose ghanayi vikaŵa na maso zingilizge.+19 Para vyamoyo vikwenda, makhwiro nagho ghakendanga navyo lumoza, ndipo para vyamoyo vyanyamuka kufuma pasi, makhwiro naghoso ghakanyamukiranga muchanya.+20 Vikalutanga uko mzimu wakhumba kuti vilute, kulikose uko mzimu ukalutanga. Makhwiro ghakanyamukiranga navyo lumoza, chifukwa mzimu uwo ukaŵa pa vyamoyo ukaŵaso mu makhwiro.21 Para vikwenda, makhwiro nagho ghakendanga, ndipo para vimilira, nagho ghakimiliranga, ndipo para vyanyamuka kufuma pasi, makhwiro nagho ghakanyamukiranga navyo lumoza, chifukwa mzimu uwo ukaŵa pa vyamoyo ukaŵaso mu makhwiro.22 Pachanya pa mitu ya vyamoyo ivi pakaŵa chinthu chinyake chakuwoneka nga ni mlengalenga icho chikanyezimiranga nga ni maji ghakukhoma ghakuchitiska wofi, chikatandazulika pachanya pa mitu yawo.+23 Kusi kwa mlengalenga, mapapindo ghawo ghakaŵa nyolonyolo,* limoza kulazga ku linyake. Chamoyo chilichose chikaŵa na mapapindo ghaŵiri ghakubenekelera chigaŵa chimoza, na ghanyakeso ghaŵiri ghakubenekelera chigaŵa chinyake cha mathupi ghawo.24 Apo nkhapulikanga chongo cha mapapindo ghawo, chikaŵa nga nkhupoma kwa maji ghanandi, nga nkhududumira kwa Wankhongonozose.+ Para vikwenda, pakapulikikwanga chiwawa nga ntcha ŵasilikari. Para vimilira, vikakhizgiranga pasi mapapindo ghawo.25 Pachanya pa mlengalenga uwo ukaŵa pachanya pa mitu yawo, pakapulikikwa mazgu. (Para vimilira, vikakhizgiranga pasi mapapindo ghawo.)26 Pachanya pa mlengalenga uwo ukaŵa pachanya pa mitu yawo pakaŵa chinthu chakuwoneka nga ni libwe la safiro,+ ndipo chikawonekanga nga ntchitengo chaufumu.+ Pa chitengo pakakhala munyake wakuwoneka nga ni munthu.+27 Nkhawona chinthu chinyake chakung’anima+ nga ntchisulo chakunyezimira icho chikaŵa nga ni moto ukufuma mu icho chikawonekanga nga ntchiwuno* chake kuya muchanya. Ndipo kufuma mu chiwuno chake kukhilira musi, nkhawona chinthu chakukozgana na moto.+ Pakaŵa ungweru ukuru uwo ukamuzingilizga28 nga ntchiŵingavula*+ icho chili mu bingu pa zuŵa ilo vula yikulokwa. Umu ndimo ukawonekeranga ungweru ukuru uwo ukamuzingilizga. Ukawonekanga nga mbuchindami wa Yehova.+ Nkhati nawona, nkhasindamira pasi chisko chane ndipo nkhapulika munyake wakuyowoya mazgu.


text:
41 Wakiza nane mu malo ghakupatulika ghakuwaro,* ndipo wakapima ntchindamiro zamumphepete. Muusani zikaŵa mikono 6* kudera limoza ndiposo mikono 6 kudera linyake.2 Usani wa mulyango ukaŵa mikono 10, ndipo viliŵa vyamumphepete mwa mulyango vikaŵa mikono yinkhondi ku dera ili ndiposo mikono yinkhondi ku dera linyake. Wakapima utali wake, ukaŵa mikono 40. Usani wake ukaŵa mikono 20.3 Penepapo wakanjira mukati* na kupima ntchindamiro yamumphepete mwa mulyango, ndipo ukhomi wake ukaŵa mikono yiŵiri, ndipo usani wa mulyango ukaŵa mikono 6. Viliŵa vyamumphepete mwa mulyango vikaŵa mikono 7.4 Pamanyuma wakapima chipinda chakumphepete kwa malo ghakupatulika ghakuwaro, muutali chikaŵa mikono 20, ndipo muusani mikono 20.+ Ndipo wakati kwa ine: “Agha ni Malo Ghatuŵa Chomene.”+5 Penepapo wakapima chiliŵa cha tempile, ndipo ukhomi wake ukaŵa mikono 6. Vipinda vyamumphepete ivyo vikazingilizga tempile vikaŵa mikono yinayi muusani.+6 Vipinda vyamumphepete vikaŵa vya vigaŵa vitatu vyakudikanya, chimoza pachanya pa chinyake, ndipo chigaŵa chilichose chikaŵa na tuvipinda 30. Mukaŵa tuvibumira kuzingilizga chiliŵa cha tempile uto tukakhozganga vipinda vyamumphepete, mwakuti vyakukhozgera vipinda ivi vileke kunjira ku chiliŵa cha tempile.+7 Pakaŵa kanthowa kakuzgombazgomba ku dera ili na ili la tempile ndipo kakasanuzgikanga apo kakakweranga mu vipinda vyamuchanya.+ Para munthu wakukwera kufuma pa vipinda vyapasi kuya mu vipinda vyamuchanya kujumpha pa vipinda vyapakati, vipinda vyamuchanya vikaŵanga visani kuluska vyapasi.8 Nkhawona kuti tempile lose likazengeka pa malo ghakutunthumuka, ndipo utali wa vipinda vyamumphepete ukayana waka na utali wa thete, mikono 6 kufika pa kona.9 Ukhomi wa chiliŵa chakuwaro cha chipinda chamumphepete ukaŵa mikono yinkhondi. Mumphepete mwa vipinda vyamumphepete mukaŵa m’pata uwo ukaŵa ku chigaŵa cha tempile.10 Pakati pa tempile na vipinda vyakulyeramo+ pakaŵa malo agho usani wake ukaŵa mikono 20, ku dera ili na ili.11 Pakaŵa mulyango pakati pa vipinda vyamumphepete na m’pata uwo ukaŵa ku chigaŵa chakumpoto, ndipo mulyango unyake ukaŵa ku chigaŵa chakumwera. Usani wa m’pata uwu ukaŵa mikono yinkhondi zingilizge.12 Nyumba iyo yikaŵa chakumanjiliro gha dazi pafupi na luŵaza, muusani yikaŵa mikono 70, ndipo muutali yikaŵa mikono 90. Ukhomi wa chiliŵa chake chose zingilizge ukaŵa mikono yinkhondi.13 Wakapima tempile, ndipo muutali likaŵa mikono 100. Luŵaza, nyumba, na viliŵa vyake navyoso vikaŵa mikono 100 muutali.14 Usani wa chigaŵa chakumaso kwa tempile icho chikalazga kumafumiro gha dazi ndiposo luŵaza vikaŵa mikono 100.15 Wakapima utali wa nyumba iyo yikalazga ku luŵaza ulo lukaŵa kuseri, na tumakhonde twake dera ili na ili, ndipo tukaŵa mikono 100.Wakapimaso malo ghakupatulika ghakuwaro, malo ghakupatulika ghamukati,+ na makhonde gha pa luŵaza,16 kweniso wakapima milyango, mawindo agho musi ghakaŵa ghasani kweni kuchanya ghakafyotanga,+ ndiposo tumakhonde uto tukaŵa mu malo ghatatu agha. Pafupi na pa mulyango pakakhomeka mathabwa+ kwambira pasi m’paka mu mawindo. Mawindo ghakabenekelereka.17 Chiliŵa cha nyumba yose zingilizge chikapimika, pachanya pa mulyango, ndiposo mukati na kuwaro kwa tempile.18 Pa chiliŵa pakaŵa ŵakerubi+ ŵakuchita kujoba ndiposo vithuzithuzi vya khuni la mkama.+ Khuni la mkama likaŵanga pakati pa ŵakerubi ŵaŵiri, ndipo kerubi waliyose wakaŵa na visko viŵiri.19 Chisko cha munthu chikalazga ku khuni la mkama dera lino, ndipo chisko cha nkhalamu chikalazga ku khuni la mkama ku dera lira.+ Umu ndimo vikajobekera pa chiliŵa kuzingilizga tempile lose.20 Kwambira pasi m’paka pa malo gha pachanya pa mulyango pakaŵa ŵakerubi ŵakuchita kujoba ndiposo vithuzithuzi vya khuni la mkama pa chiliŵa cha malo ghakupatulika.21 Mafuremu gha milyango ya malo ghakupatulika ghakaŵa ghakuyana mu vigaŵa vyose.+ Panthazi pa malo ghatuŵa* pakaŵa chinthu chakukozgana na22 jotchero la khuni+ icho msinkhu wake ukaŵa mikono yitatu ndipo muutali mikono yiŵiri. Chikaŵa na ntchindamiro mu makona, ndipo muutali mwake na mumphepete mwake chikapangika na mathabwa. Penepapo wakati kwa ine: “Ili ni thebulu ilo lili panthazi pa Yehova.”+23 Malo ghakupatulika ghakuwaro na malo ghatuŵa, chilichose chikaŵa na milyango yiŵiri.+24 Milyango iyi yikaŵa na vijaro viŵiriviŵiri vyakujulikira kosekose. Mulyango uliwose ukaŵa na vijaro viŵiri.25 Pa vijaro vya ku malo ghakupatulika pakajobeka ŵakerubi, ndiposo vithuzithuzi vya khuni la mkama nga ivyo vikaŵa pa viliŵa.+ Kunthazi kwa khonde ku chigaŵa chakuwaro kukaŵa mtenje wamathabwa.26 Mumphepete mwa khonde ndiposo mwa vipinda vyamumphepete mwa tempile mukaŵa mawindo agho musi ghakaŵa ghasani kweni kuchanya ghakafyotanga,+ na vithuzithuzi vya khuni la mkama ku dera ili na ili.
Mazgu Ghamusi
^ Mazgu gheneko, “tempile.” Mu chaputara 41 na 42, mazgu agha ghakuyowoya vya malo ghakupatulika ghakuwaro (Malo Ghatuŵa) panji vya malo ghose ghakupatulika (tempile pamoza na Malo Ghatuŵa na Malo Ghatuŵa Chomene).


text:
INDONESIA
Tikapulikira Ulongozgi Ndipo Tikapona
Blasius da Gomes
WAKABABIKA MU 1963
WAKABATIZIKA MU 1995
MBIRI YAKE Mulara wachitemwa uyo wakawovwira ŵabali mu nyengo iyo visopa vikayambananga ku Ambon. Malo agha ntchigaŵa cha Chirwa cha Maluku.
PA Janyuwale 19, 1999, pakawuka viwawa pakati pa Ŵasilamu na Ŵakhristu ndipo ŵakayamba kutimbana. Kufuma pa nyumba yane kufika apo pakachitikiranga viwawa ivi, pakaŵa pafupifupi makilomita ghatatu. Nyengo iyi yikaŵa yiheni chomene. *
Nati nawona kuti banja lane ndakuvikilirika, nkhayimbira foni ŵabali ŵanyake kuti nimanye usange ŵali makora. Nkhaŵaphalira kuti ŵakwenera kukhazika mtima pasi ndipo ŵaleke kuluta ku malo uko ŵanthu ŵakatimbananga. Pamanyuma, ŵalara ŵakendera ŵabali na kuŵakhozga mwauzimu ndiposo kuŵachiska kuti ŵalutilire kuwungana mu tumagulu.
Ofesi ya munthavi yikatiphalira kuti tiphalire ŵabali awo ŵakakhalanga ku malo uko ŵanthu ŵakatimbananga kuti ŵawukeko. Ntheura tikatuma uthenga ku mabanja ghanandi agho ghakakhalanga ku malo agha. Mubali munyake uyo wakakana kuwukako ku malo agha, ŵakamukoma na futi. Kweni waliyose uyo wakapulikira ulongozgi wakufuma ku ofesi ya munthavi wakapona.
^ ndime 1 Kutimbana kukatora vyaka vyakujumpha viŵiri mu chigaŵa chose cha Maluku. Ndipo ŵanthu ŵanandi ŵakachimbira mu nyumba zawo.


text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
-
Chilangalanga, njara, na lupanga (1-12)
-
Ntchimi zitesi zasuskika (13-18)
-
Yeremiya wakuzomera kuti ŵanthu ŵananga (19-22)
14 Mazgu gha Yehova agho ghakiza kwa Yeremiya pa nkhani ya vilangalanga,+ ghakuti:
2 Yuda wakutengera,+ ndipo vipata vyake vyawuwa.
Vyabira pasi, vyanangika,
Chiliro chikufuma mu Yerusalemu.
3 Mafumu ghakutuma ŵateŵeti ŵawo kukateka maji.
Ŵakuluta ku visimi, ŵakusanga maji kulije.
Ŵakuwerako waka na viŵiya vyawo.
Ŵakhozgeka soni na kukhuŵara,
Ŵabenekelera mitu yawo.
4 Charu chang’aluka,
Pakuti vula yikulokwapo yayi pa charu,+
Ŵalimi ŵalengeskeka, ndipo ŵabenekelera mitu yawo.
5 Nanga ni mbaŵala yanakazi mu thondo yasida mwana wake muteta
Chifukwa utheka kulije.
6 Mbunda zamuthondo zikwimilira pa tumapiri twambura kanthu.
Zikuŵeŵefukira mphepo nga mbakambwe.
Maso ghawo ghakulolotera chifukwa chakuti utheka kulije.+
7 Nangauli maubudi ghithu ghakutichitira ukaboni,
Imwe Yehova, chitanipo kanthu chifukwa cha zina linu.+
Pakuti milimo yithu yambura kugomezgeka njinandi,+
Ndipo imwe ndimwe tamunangirani.
8 Imwe chigomezgo cha Israyeli, Mponoski+ wawo mu nyengo ya suzgo,
Chifukwa wuli mukuŵa nga ni mulendo mu charu,
Nga ni mwendanthowa uyo wayima kuti wagonepo waka usiku?
9 Chifukwa wuli mukuŵa nga ni munthu uyo wazizikika,
Nga ni munthu wankhongono uyo wakutondeka kuponoska?
Kweni muli pakati pithu, A Yehova,+
Ndipo tikuchemeka na zina linu.+
Mungatisidanga yayi.
10 Yehova wakuti vya ŵanthu aŵa: “Ŵakutemwa kwendendeka,+ ŵakuwezgako chara malundi ghawo.+ Ntheura Yehova wakukondwa nawo yayi.+ Wakumbukenge mphuvya zawo na kuŵalanga chifukwa cha zakwananga zawo.”+
11 Penepapo Yehova wakati kwa ine: “Ungaŵalomberanga uwemi chara ŵanthu aŵa.+
12 Nkhupulika chara maŵeyelero ghawo para ŵakuziŵizga kurya,+ ndipo nkhukondwa nawo yayi para ŵakupeleka sembe zakotcha zamsuma na sembe za vyamuminda.+ Niŵamalenge na lupanga, njara, na nthenda zakwambukira.”+
13 Ine nkhati: “Awe, imwe Fumu Yikuru Yehova! Wonani ntchimi zikuŵaphalira kuti: ‘Muwonengepo lupanga chara, njara yizengepo yayi pa imwe, kweni nimupaninge mtende wenecho mu malo agha.’”+
14 Yehova wakati kwa ine: “Ntchimi zikuchima mautesi mu zina lane.+ Nindazitumepo panji kuzilangura panji kuyowoya nazo.+ Ivyo zikuchima kwa imwe ni mboniwoni yautesi, maloto ghawakawaka na uryarya wa mu mtima wawo.+
15 Ntheura Yehova wakuphalira ntchimi izo zikuchima mu zina lane, nangauli nindazitumepo, izo zikuyowoya kuti mu charu ichi muŵengepo lupanga chara panji njara, wakuti: ‘Ntchimi izi zimalenge na lupanga na njara.+
16 Ŵanthu awo zikuchimako ŵaponyekenge mu misewu ya mu Yerusalemu chifukwa cha njara na lupanga, kwambura munthu wakuŵasunga,+ iwo, ŵawoli ŵawo, ŵana ŵawo ŵanalume na ŵanakazi, pakuti nipungulirenge pa iwo soka ilo likuŵenelera.’+
17 “Ukayowoye mazgu agha kwa iwo:
‘Maso ghane ghakhizge masozi usiku na muhanya, ghangalekanga chara,+
Pakuti mwali, mwana msungwana wa ŵanthu ŵane watekenyulika na kupwetekeka chomene,+
Wali na chilonda chikuru chomene.
18 Usange naluta ku thondo na kulaŵiska,
Nkhuwona awo ŵakomeka na lupanga.+
Usange nanjira mu msumba,
Nkhuwona matenda chifukwa cha njara.+
Pakuti ntchimi na wasembe ŵakwendendeka mu charu icho ŵakuchimanya yayi.’”+
19 Kasi mwamukanirathu Yuda, panji mwanyanyara nayo Ziyoni?+
Mwatitimbirachi, mwakuti kulije kuchizgika kwa ise?+
Tikalindiliranga mtende, kweni kukiza kawemi chara,
Tikakhazganga nyengo ya kuchizga, kweni kuli chitenthe.+
20 Tikuzomera uheni withu, A Yehova,
Mphuvya za ŵasekuru ŵithu,
Pakuti tamunangirani.+
21 Mungatikananga yayi chifukwa cha zina linu.+
Mungapepuranga yayi chitengo chinu chauchindami.
Kumbukani, mungaswanga yayi phangano linu na ise.+
22 Kasi walipo ngoza wa ŵamitundu uyo wangapeleka vula,
Panji mtambo ungakhizga manthonyezi gha vula pa iwo wekha?
Asi ndimwe mwekha, A Yehova Chiuta withu?+
Ise tikugomezga imwe,
Pakuti ndimwe mwachita vinthu vyose ivi.
Tumizgani
Tumizgani
Yeremiya 14
Malemba Ghakupatulika mu Mang’anamuliro gha Charu Chiphya
https://www.jw.org/finder?docid=1001061103&Book=24&Chapter=14&wtlocale=TB&srcid=share
Chitumbuka
mailto:?body=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti%0a%0ahttps%3A%2F%2Fwww.jw.org%2Ffinder%3Fdocid%3D1001061103%26Book%3D24%26Chapter%3D14%26wtlocale%3DTB%26srcid=share&subject=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg


text:
MUTU 5
Themba Likuvumbura Vinandi vya Ufumu
1, 2. Ntchivichi chikulongora kuti Yesu ni mulongozgi wavinjeru?
TIYELEZGERE kuti muli mu msumba wakutowa chomene ndipo munthu uyo wakuwumanya makora ndiyo wakumulongorani umo msumba uwu uliri. Imwe pamoza na ŵanyinu nkhakwamba kufika mu msumba uwu, ndipo mukupulikira vyose ivyo iyo wakuyowoya. Apo mukwenda, imwe na ŵanyinu mukuzukuma chifukwa mukuwona vinthu vinyake ivyo chiwiro mundaviwonepo! Kweni para mukumufumba vinthu ivi, iyo wakuti wamuzgoraninge para mwafika pa malo ghanyake kuti mupulikiske. Ndipo paumaliro, mukukondwa chomene chifukwa wamulongosolerani vinthu ivi pa nyengo yakwenelera.
2 Ndimo viliri na Ŵakhristu ŵaunenesko. Nase tili nga mbanthu awo ŵakuwona msumba wakutowa. Tikunweka kumanya vinthu vinandi vya Ufumu wa Chiuta uwo ni “msumba wa fawundeshoni yanadi.” (Heb. 11:10) Apo Yesu wakaŵa pano pasi, wakalongozga ŵasambiri ŵake na kuŵawovwira kuti ŵamanye makora unenesko wa Ufumu uwu. Kasi Yesu wakazgoranga mafumbo ghose nyengo yeneyiyo, na kuŵaphalira vyose vya Ufumu? Yayi. Iyo wakati: “Nichali na vinthu vinandi vyakuti nimuphalirani, kweni mungavipulikiska sono chara.” (Yoh. 16:12) Nga umo wakuchitira munthu yura wakulongozga ŵanthu pakuwona msumba, Yesu pakuŵa wavinjeru chomene, wakaŵaphaliranga vinandinandi yayi ŵasambiri ŵake.
3, 4. (a) Kasi Yesu wakawovwira wuli ŵanthu ŵake kuti ŵapulikiske vya Ufumu? (b) Kasi tisambirenge vichi mu mutu uwu?
3 Yesu wakayowoya mazgu gha pa Yohane 16:12, pausiku wakuti namachero wafwenge. Kweni kasi Yesu wakati wafwa, ntchito ya kusambizga ŵanthu vya Ufumu wa Chiuta yikamalira papo? Pambere wandafwe, wakasimikizgira ŵapositole ŵake, wakati: “Mzimu wa unenesko, uzamumulongozgerani ku unenesko wose.” * (Yohane 16:13) Ipo tingati mzimu utuŵa ukuzikira pakulongozga. Na mzimu uwu, Yesu wakusambizga ŵalondezgi ŵake vya Ufumu wa Chiuta pa nyengo yakwenelera.
4 Pasono, tisambirenge umo mzimu utuŵa ukulongozgera Ŵakhristu ŵaunenesko kuti ŵamanye makora vya Ufumu uwu. Chakwamba, tiwonenge icho chikatovwira kumanya apo Ufumu wa Chiuta ukambira kuwusa. Chachiŵiri, tisambirenge vya awo ŵamuwusa na ivyo ŵakulindilira, kweniso awo ŵazamuwusika na ivyo ŵakulindilira. Ndipo paumaliro, tiwonenge ivyo vikawovwira ŵasambiri ŵa Yesu kuti ŵapulikiske ng’anamuro la kugomezgeka ku Ufumu.
Kumanya Chaka Chapadera
5, 6. (a) Kasi Ŵasambiri ŵa Baibolo ŵakaŵa na maghanoghano wuli ghakubudika? (b) Chifukwa wuli ntchakwenelera yayi kughanaghana kuti Yesu wakaleka kulongozga ŵalondezgi ŵake?
5 Nga umo tikasambilira mu Mutu 2, Ŵasambiri ŵa Baibolo ŵakamanyirathu kuti mu 1914, uchimi unyake wa mu Baibolo uzamufiskika. Nyengo iyo, ŵakagomezganga kuti Yesu wakamba kuŵapo mu 1874, ndipo wakamba kuwusa kuchanya mu 1878, kweniso kuti Ufumu uzamwamba kuwusa fikepo kwamba mu Okutobala 1914. Chinyake icho ŵakagomezganga ntchakuti mulimo wa kuvuna wambenge mu 1874 m’paka mu 1914, apo ŵakuphakazgika wose ŵazamutolekera kuchanya. Pakuti ŵasambiri aŵa ŵakapuvya, kasi ndikuti Yesu wakaleka kuŵalongozga na mzimu utuŵa? Yayi.
6 Kumbukani chiyelezgero chira. Wuli usange awo ŵakuwona malo ŵakufumba, kweni uyo wakuŵalongozga wakuŵazgora dankha yayi ndipo iwo ŵakuchita kughanaghanira waka mazgoro; kasi chingalongora kuti mulongozgi wawo ngwambura kovwira? Yayi. Mwakuyana waka, nyengo zinyake Ŵakhristu ŵangayowoya kuti ŵamanya khumbo la Yehova, uku nyengo yakuti mzimu utuŵa uŵavumbulire yindakwane. Ndipouli, ichi chikung’anamura kuti Yesu waleka kuŵalongozga yayi. Ntheura, awo mbakugomezgeka ŵakujiyuyura na kusintha maghanoghano para ungweru waŵalirapo.—Yak. 4:6.
7. Kasi ŵanthu ŵa Chiuta ŵakapokera ungweru wuli wauzimu?
7 Ŵanthu ŵa Chiuta ŵakapokera ungweru wauzimu chaka cha 1919 chati chajumpha. (Ŵerengani Salimo 97:11.) Mu 1925, mu Gongwe la Mulinda mukaŵa nkhani yakukondweska chomene ya mutu wakuti: “Kubabika kwa Mtundu.” Nkhani iyi, yikalongosora makora ukaboni wakufuma mu Malemba wakuti Ufumu ukababika mu 1914. Ntheura uchimi wa pa Chivumbuzi chaputara 12 wakuyowoya vya mwanakazi wa Chiuta kuchanya uyo wakababa mwana ukafiskika. * Nkhani iyi yikalongoraso kuti masuzgo agho ŵanthu ŵa Chiuta ŵakakumana nagho pa nyengo ya nkhondo, ukaŵa ukaboni wakuti Satana wachimbizgika kuchanya, ndipo “wali na ukali ukuru, pakumanya kuti wali na nyengo yifupi.”—Chivu. 12:12.
8, 9. (a) Chifukwa wuli Ufumu wa Chiuta ngwakuzirwa chomene? (b) Kasi tidumbiskanenge mafumbo wuli?
8 Chifukwa wuli Ufumu wa Chiuta ngwakuzirwa? Mu 1928, Gongwe la Mulinda likamba kulongosora kuti Ufumu wa Chiuta ngwakuzirwa kuluska kuwombokwa na sembe. Chifukwa chake ntchakuti Ufumu uwu ndiwo uzamutuŵiska zina la Yehova, kukwezga muwuso wake, na kufiska khumbo lake pa charu chapasi.
9 Kasi mbanjani awo ŵazamuwusira lumoza na Khristu mu Ufumu uwu? Kasi mbanjani awo ŵazamuwusika na Ufumu uwu pano pasi? Ndipo kasi ŵalondezgi ŵa Khristu ŵakwenera kuchita mulimo wuli?
Kuwunganya Ŵakuphakazgika
10. Kasi ŵanthu ŵa Chiuta ŵakamanyangachi pa nkhani ya ŵa 144,000?
10 Vyaka vinandi pambere chaka cha 1914 chindafike, Ŵakhristu ŵaunenesko ŵakamanyanga kuti ŵanthu 144,000, ndiwo ŵazamuwusa pamoza na Khristu kuchanya. * Ŵakamanyangaso kuti nambara iyi njanadi, kweniso kuti ŵakuphakazgika ŵakamba kusoleka mu nyengo ya Ŵakhristu ŵakwambilira.
11. Kasi Ŵakhristu ŵakuphakazgika ŵakuchita mulimo wuli apo ŵachali pa charu chapasi?
11 Kasi ŵakuphakazgika aŵa, ŵakapika mulimo wuli pano pasi? Ŵakawona kuti Yesu wakayowoya chomene vya kupharazga ndipo wakati ntchito iyi yikwenera kuchitika mu nyengo ya vuna. (Mat. 9:37; Yoh. 4:35) Mu Mutu 2, tikawona kuti ŵanthu aŵa ŵakaghanaghananga kuti nyengo ya vuna yitorenge vyaka 40, ndipo yizamufikapo nkhanira para ŵakuphakazgika wose ŵatolekera kuchanya. Pakuti mulimo wa vuna ukalutilira vyaka 40 vyati vyajumpha, ipo ŵakakhumbikwiranga kungweluskika. Kweni pasono tikumanya makora kuti mulimo wa vuna ukamba mu 1914. Iyi yikaŵa nyengo ya kupatura tirigu ku duru, kweniso Ŵakhristu ŵakuphakazgika ku Ŵakhristu ŵatesi. Ŵakamanya kuti nyengo yakwana yakuti ŵaŵike mtima pa mulimo wa kuwunganya awo ŵakakhalako kuti ŵakwaniske nambara ya awo ŵakuluta kuchanya.
12, 13. Kasi Yesu wakayowoyachi mu ntharika ya ŵamwali 10 na ya matalente, ndipo ŵakuphakazgika ŵachita wuli?
12 Kwamba mu 1919, Khristu wachali kulongozga muzga wakugomezgeka na wavinjeru pa mulimo wa kupharazga. Mulimo uwu, Yesu wakadankha kupa Ŵakhristu ŵakale. (Mat. 28:19, 20) Iyo wakayowoyaso ivyo vikukhumbikwa kuti ŵakuphakazgika ŵafiske mulimo uwu. Kasi wakati wuli? Mu ntharika ya ŵamwali 10, Yesu wakalongora kuti ŵakuphakazgika ŵakwenera kuŵa maso. Ichi ntchakuzirwa kuti khumbo lawo lifiskike, lakuti ŵazakaŵepo pa chiphikiro cha nthengwa apo Khristu wazamukumana na “mwali” wake, awo mba 144,000. (Chivu. 21:2) Kweniso mu ntharika ya matalente, Yesu wakati ŵakuphakazgika ŵakwenera kuŵikapo mtima pa mulimo wa kupharazga uwo wali kuŵapa.—Mat. 25:1-30.
13 Ŵakuphakazgika ŵalongora kuti ŵali maso, kweniso ŵalimbikira kuchita ntchito iyi vyaka 100 ivyo vyajumpha. Ntheura, ŵazamupokera nadi njombe yawo. Kweni kasi mulimo wa kuvuna ukumalira pa kuwunganya ŵa 144,000?
Kuwunganya ŵa pa Charu Chapasi
14, 15. Kasi kale ŵakatenge pali magulu ghalinga gha ŵanthu? Longosorani.
14 Ŵateŵeti ŵa Chiuta ŵakanweka chomene kuti ŵamanye makora “mzinda ukuru” uwo ukuzunulika pa Chivumbuzi 7:9-14. Lekani ivyo ŵakayowoyanga pambere Yesu wandaŵavumbulire vikupambana na ivyo tikumanya sono.
15 Mu 1917, buku linyake likati “pali magulu ghaŵiri gha ŵanthu awo ŵazamupona kuya kuchanya, kweniso magulu ghaŵiri gha ŵanthu awo ŵazamupona na kukhala pano pasi.” (The Finished Mystery) Kasi ŵakatenge magulu ghanayi agha ni nga? Lakwamba, ŵakatenge mba 144,000 awo ŵamuwusa pamoza na Khristu. Lachiŵiri, ŵakatenge ni mzinda ukuru. Ŵakaghanaghananga kuti ŵa mzinda ukuru aŵa, Mbakhristu awo ŵakaŵa kuti ŵachali mu visopa vyautesi. Ŵakatenge ŵanthu aŵa chipulikano chikaŵa chichoko, chakuti chingaŵawovwira yayi kuti ŵalutilire kugomezgeka. Ntheura ŵakatenge gulu ili lamupika malo ghapasi kuchanya. Ndipo gulu lachitatu ŵakatenge mbanthu awo ŵazamukhala pa charu chapasi. Ŵakatenge mu gulu ili muli “ŵanthu ŵakale” ŵakugomezgeka nga ni Abrahamu, Mozesi, na ŵanyake. Ndipo ŵakatenge aŵa ndiwo ŵazamuwusanga gulu lachinayi, ilo ni ŵanthu wose pa charu chapasi.
16. Kasi ni ungweru wuli wauzimu uwo ukaŵala mu 1923 na 1932?
16 Kasi mzimu utuŵa ukaŵawovwira wuli ŵabali aŵa kuti ŵamanye makora unenesko? Ungweru ukaŵalirangapo pachokopachoko. Mu 1923, Gongwe la Mulinda likalongosora gulu linyake la ŵanthu awo ŵazamukhala pa charu chapasi, ndipo ŵazamuwusika na Ufumu wa Khristu. Mu 1932, Gongwe la Mulinda likalongosora vya Yehonadabu uyo wakajibatika kwa Yehu, Themba lakuphakazgika la Israyeli, kuti wamovwire kumazga chisopa chautesi. (2 Mathe. 10:15-17) Gongwe la Mulinda ili likati pali gulu la ŵanthu mazuŵa ghano, ilo lili nga ni Yehonadabu. Likatiso gulu ili, Yehova wazamuliponoska pa “nkhondo ya Aramagedoni,” ndipo lizamukhala pa charu chapasi.
17. (a) Kasi ni ungweru wuli uwo ukaŵala mu 1935? (b) Kasi Ŵakhristu ŵakachita wuli ŵakati ŵapulikiska vya mzinda ukuru? (Wonani bokosi la mutu wakuti “ Tikangweluskika.”)
17 Mu 1935, ungweru ukaŵaraso. Pa ungano wa chigaŵa uwo ukachitikira ku Washington, D.C., vikamanyikwa makora kuti wumba ukuru uzamukhala pano pasi. Aŵa ndiwo Yesu wakazunura mu ntharika ya mberere na mbuzi. (Mat. 25:33-40) Ŵasambiri ŵakamanya kuti wumba ukuru uwu, ukwenera kuŵa chigaŵa cha “mberere zinyake” izo Yesu wakati: “Nazo nkhwenera kuzitora.” (Yoh. 10:16) Apo Mubali J.F. Rutherford wakayowoyanga nkhani, wakati: “Wose awo ŵali na chigomezgo cha kuzakakhala pa charu chapasi, ŵayimilire!” Ŵanandi ŵakayimilira. Iyo wakati: “Wonani, mzinda ukuru!” Ŵanandi ŵakakondwa chomene, chifukwa ŵakamanya makora chigaŵa chawo.
18. Kasi ntchivichi icho chikovwira ŵalondezgi ŵa Yesu kuŵika mtima pa uteŵeti? Ndipo ŵatumbikika wuli?
18 Kwamba nyengo iyo, Yesu wakulongozga ŵanthu ŵake kuti ŵaŵikenge mtima pa mulimo wa kuwunganya mzinda ukuru uwo uzamupona pa suzgo yikuru. Pakwamba, ntchito ya kuwunganya mzinda ukuru yikaŵa nga yilutenge patali yayi. Mubali Rutherford wakati: “Vikuwoneka kuti ŵa ‘mzinda ukuru’ ŵaŵenge ŵanandi viŵi yayi.” Kweni Yehova watumbika mulimo wa vuna uwu kwamba pakwamba. Yesu kweniso mzimu utuŵa wawovwira kuti ŵakuphakazgika na ‘ŵamberere zinyake,’ ŵaŵe “mskambo umoza” na “muliska yumoza.”
19. Kasi tingachita wuli kuti nase tichiteko mulimo wa kuwunganya ŵa mzinda ukuru?
19 Ŵanthu ŵanandi ŵakugomezgeka ŵazamukhala kwamuyirayira mu paradiso pa charu chapasi, ndipo ŵazamukondwa apo Khristu pamoza na ŵa 144,000 ŵazamuŵawusa. Ntchakukondweska chomene kumanya umo Khristu wawovwilira ŵalondezgi ŵake kuti ŵamanye makora ivyo ŵakulindilira munthazi. Ipo ni mwaŵi wapadera kuphalirako ŵanyithu vya chigomezgo chiwemi ichi. Ntheura tiyeni tichite chilichose icho tingafiska pa mulimo wa kuwunganya mzinda ukuru, kuti zina la Yehova lilumbike chomene.—Ŵerengani Luka 10:2.
Kasi Kugomezgeka ku Ufumu Chikung’anamurachi?
20. Kasi mbanjani ŵali mu gulu la Satana, ndipo Ŵakhristu ŵakwenera kuchita wuli?
20 Ŵanthu ŵa Chiuta ŵakalutilira kusambira vya Ufumu. Kweni ŵakeneranga kumanya ng’anamuro la kugomezgeka ku Ufumu uwu. Ntheura mu 1922, Gongwe la Mulinda likalongosora kuti pali magulu ghaŵiri agho ghakulimbana, la Yehova na la Satana. Mu gulu la Satana ili muli ŵamalonda, ŵavisopa, na ŵandyali. Wose awo mbakugomezgeka ku Ufumu wa Chiuta ŵakwenera kuchenjera chomene na chigaŵa chilichose cha gulu la Satana. (2 Kor. 6:17) Kasi fundo iyi yikung’anamurachi?
21. (a) Kasi muzga wakugomezgeka wakutichenjezga vichi? (b) Kasi Gongwe la Mulinda mu 1963 likati “Babuloni Mukuru” ni vichi?
21 Muzga wakugomezgeka wali kuvumbura kuti ŵamalonda ŵakutemwa ukhuluku, ndipo wakamba ni kale kutichenjezga vya uheni wa kutemweseska vinthu vyakuthupi. (Mat. 6:24) Kweniso mabuku ghithu ghakuchenjezga chomene vya visopa vyautesi. Mu 1963, Gongwe la Mulinda likalongosora makora kuti “Babuloni Mukuru” ni visopa vyose vyautesi. Mu Mutu 10, tizamusambira umo ŵanthu ŵa Chiuta pa charu chose ŵawovwilikira ‘kufumamo mwa iyo’ [Babuloni Mukuru] na kuleka chilichose chakukhwaskana na chisopa chautesi.—Chivu. 18:2, 4.
22. Kasi lemba la Ŵaroma 13:1, ŵakatenge likung’anamurachi?
22 Wuli pa nkhani ya ndyali? Kasi ntchakwenelera kuti Ŵakhristu ŵaunenesko ŵachitengeko? Kasi ŵakwenera kuchitako nkhondo na vivulupi? Apo Nkhondo Yakwamba ya Charu Chose yikaŵa mukati, Ŵasambiri ŵa Baibolo ŵakapulikiska kuti ntchiwemi yayi kukoma ŵanthu. (Mat. 26:52) Ndipouli, ŵanji fundo iyo yili pa Ŵaroma 13:1, yakuti tikwenera kupulikira “ŵamazaza,” ŵakayipulikira mphuvya. Iwo ŵakawonanga nga ŵangaluta ku nkhondo, kuvwara vyankhondo, na kunyamura vilwero, chikuru ŵakuleka kukoma munthu.
23, 24. Pa nyengo ya nkhondo yachiŵiri, kasi tikatenge lemba la Ŵaroma 13:1 likung’anamurachi? Ndipo ni fundo wuli iyo yikawovwira kuti tipulikiske?
23 Nkhondo Yachiŵiri ya Charu Chose yikati yamba mu 1939, Gongwe la Mulinda, likalongosora vinandi pa nkhani ya kuleka kuchitako vya charu. Gongwe la Mulinda ili, likalongosora makora kuti Ŵakhristu ŵaunenesko ŵakwenera yayi kurwa nkhondo, nesi kunjilirapo pa viwawa. Uwu ukaŵa ulongozgi wapanyengo yake. Ivi vikawovwira kuti Ŵakhristu ŵaleke kuŵa na mulandu wa ndopa uwo vyaru vinandi vikaŵa nawo. Kwamba mu 1929, mu mabuku ghithu ŵakatenge ŵamazaza awo ŵakuzunulika pa Ŵaroma 13:1, mba ku charu yayi, kweni ni Yehova na Yesu. Ndipouli, ŵakakhumbikwiranga kuyipulikiska fundo iyi.
24 Mzimu utuŵa ukawovwira ŵalondezgi ŵa Khristu kuti ŵapulikiske fundo iyi. Mu 1962, mu Gongwe la Mulinda la Novembala 15 na la Disembala 1, mukaŵa nkhani izo zikalongosora makora ivyo lemba la Ŵaroma 13:1-7, likung’anamura. Fundo iyo Yesu wakayowoya yakuti “Pelekani vinthu vya Kesare kwa Kesare, ndipo vya Chiuta kwa Chiuta,” yikawovwira ŵanthu kuti ŵapulikiske ng’anamuro la kujilambika ku ŵamazaza. (Luka 20:25) Kweni sono Ŵakhristu ŵaunenesko ŵakumanya kuti ŵamazaza mbalongozgi ŵa maboma gha charu ichi, ndipo ŵakwenera kuŵapulikira. Kweni kupulikira uku kuli na mphaka. Usange ŵalara ŵa boma ŵakutichichizga kuti tileke kupulikira Yehova, nase tikuzgora nga mbapositole, awo ŵakati: “Tikwenera kupulikira Chiuta nga muwusi m’malo mwa ŵanthu.” (Mil. 5:29) Mu Mutu 13 na 14, tizamusambira umo Ŵakhristu ŵakuchitira kuti ŵaleke kunjilirapo pa vya charu.
25. Chifukwa wuli tikwenera kuwonga?
25 Ŵanthu ŵa Chiuta ŵasambizgika vinandi pa nkhani ya Ufumu mu vyaka 100 ivi. Tikumanya apo Ufumu wa Chiuta ukambira kuwusa kuchanya, kweniso tikumanya kuzirwa kwa Ufumu uwu. Sono tikumanya makora kuti ŵanthu ŵakugomezgeka ŵalipo magulu ghaŵiri, ŵanyake ŵazamuluta kuchanya apo ŵanyake ŵazamusangwa na umoyo pa charu chapasi. Ndipo tikumanya umo tingaŵira ŵakugomezgeka ku Ufumu wa Chiuta uku tikupulikira ŵalongozgi ŵa maboma gha charu. Ntchiwemi kujifumba kuti, ‘Kasi nkhate nimanyenge wuli unenesko wose uwu, Yesu Khristu walekenge kovwira muzga wakugomezgeka? Ni mwaŵi wapadera chomene kuti tili na Khristu kweniso mzimu utuŵa uwo ukutilongozga.
^ ndime 3 Buku linyake likuti lizgu Lachigiriki ilo lili kung’anamulika kuti ‘kumulongozgerani,’ likung’anamura “kulongora nthowa.”
^ ndime 7 Pakwamba ŵakatenge mboniwoni iyi yikuyowoya vya nkhondo ya pakati pa Boma la Ŵaroma na Tchalitchi la Katolika.
^ ndime 10 Mu Juni 1880, mu Gongwe la Mulinda mukaŵa fundo yakuti ŵa 144,000 ŵazamuŵa Ŵayuda ŵakuthupi awo kufika mu 1914 ŵazamuŵa kuti ŵazgoka Ŵakhristu. Kweni kuumaliro wa 1880, ŵakapulikiska, ntheura ŵakalongosora mu Gongwe la Mulinda. Ivyo ŵakalemba vikuyanako na umo tikupulikiskira sono.
Manyani Vinandi
“Pacali Nchito Yinandi ya Vuna Yakuti Yicitike”
Mu Brazil muli Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakujumpha 760,000, ŵeneawo ŵakupharazga unenesko wa mu Baibolo. Kasi mulimo wa kupharazga ukamba wuli mu South America?


text:
Sambizgani Ŵana Ŵinu
Ŵapapi nkhani izi, zimovwiraninge kusambizga ŵana ŵinu nkhani za mu Baibolo.
Mazgu Ghakwamba
Mazgu gha mu buku la Duteronome ghangamovwirani pa kulera ŵana.
Cisisi Ico Tikukondwa Kucimanya
Baibolo likuyowoya za cisisi cinyake capadera ico cikucemeka ‘cisisi cakupatulika.’ Kasi ungatemwa kucimanya cisisi ici?
Rabeka Wakakhumbanga Kukondweska Yehova
Kasi tingacita wuli kuti tiŵe nga Rabeka? Ŵazga nkhani iyi kuti umanye vinandi vya Rabeka.
Rahabi Wakagomezga Yehova
Sambira umo Rahabi, ŵapapi ŵake na ŵabali ŵake ŵakaponera apo msumba wa Yeriko ukaparanyika.
Wakakondweska Adada Ŵake na Yehova
Kasi mwana wa Yefita wakafiska layizgo wuli? Kasi tingamuyezga wuli?
Samuyeli Wakalutilira Kucita Viwemi
Kasi ungamuyezga wuli Samuyeli na kulutilira kucita viwemi nangauli ŵanthu ŵanyake ŵangacita viheni?
Davide Wakawopanga Yayi
Ŵazga nkhani yakukondweska iyi mu Baibolo kuti umanye ico cikawovwira Davide kuti waleke kopa.
Kasi Nyengo Zinyake Ukuwona nga Uli Wekha Panji Ukopa?
Kasi Yehova wakamuphalira vici Eliya apo wakawonanga nga wali yekha? Kasi ungasambirako vici kwa Eliya?
Yosiya Wakaŵa na Ŵabwezi Ŵawemi
Baibolo likuti cikaŵa cakusuzga comene kwa munyamata munyake zina lake Yosiya kucita ico nchiwemi. Ŵazga kuti umanye umo ŵabwezi ŵake ŵakamovwilira.
Yeremiya Wakaleka Yayi Kuyowoya vya Yehova
Cifukwa wuli Yeremiya wakaleka yayi kuyowoya vya Ciuta nangauli ŵanthu ŵakamusekanga?
Yesu Wakapulikiranga Nyengo Zose
Kasi nchipusu kupulikira ŵapapi ŵako nyengo zose? Sambira umo ungasangira candulo na ivyo Yesu wakacita.
Ŵakalemba vya Yesu
Sambira vya ŵanthu 8 awo ŵakalembako Baibolo awo ŵakaŵako panyengo iyo Yesu wakaŵa pano pasi ndipo ŵalemba vya iyo.
Muphwa wa Paulosi Wakawopa Yayi
Munyamata uyu wakaponoska musibweni wake. Kasi wakacita vici?
Timote Wakakhumbanga Kovwira Ŵanthu
Kasi ungacita wuli kuti uŵe wakukondwa nga ni Timote?
Ufumu Uwo Uzamuwusa Caru Cose Capasi
Kasi vinthu vizamuŵa wuli para Yesu wamba kuwusa caru capasi? Kasi nawe ukukhumba kuti uzakaŵemo?WEB:OnSiteAdTitleUfumu Uwo Uzamuwusa Caru Cose Capasi


text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
-
Ntchenyo yakufuma kwa mubwezi njakovwira (5, 6)
-
Mwana wane, kondweska mtima wane (11)
-
Chisulo chikunora chisulo chinyake (17)
-
Manya mskambo wako (23)
-
Usambazi ukukhaliska yayi (24)
27 Ungathumbwanga na vyamachero chara,
Pakuti ukumanya yayi ivyo zuŵa linyake lizenge navyo.+
2 Munthu munyake ndiyo wakulumbe, mulomo wako chara,
Ŵanji ŵakulumbe, milomo yako yayi.+
3 Libwe ndizito, mchenga nawo nguzito,
Kweni kukwenyerezga kwa chindere nkhuzito kuluska vyose viŵiri.+
4 Kutukutwa kuli na nkhaza, ukali ukufuluka,
Kweni ni njani wangima ku sanji?+
5 Ntchenyo yapakweru njiwemi kuluska chitemwa chakubisika.+
6 Vilonda vyakufuma kwa mubwezi ni vyakugomezgeka,+
Kweni mifyofyontho ya mulwani njinandi.
7 Uyo wakhuta, wakukana uchi wa ku chisa,
Kweni uyo wali na njara, nanga ni icho ntchakuŵaŵa chikunong’omera.
8 Nga ntchiyuni icho chapuluka ku chivwimbo chake,
Ndimo waliri munthu uyo wapuluka ku nyumba yake.
9 Mafuta na vyakununkhira vikukondweska mtima.
Ndimo uliri ubwezi uwemi wakujintha pa ulongozgi wakovwira.+
10 Ungasidanga mubwezi wako yayi panji mubwezi wa awuso,
Ndipo mu zuŵa la soka lako, unganjiranga mu nyumba ya mukuru panji munung’una wako chara.
Mzengezgani wapafupi ni muwemi kuluska mukuru panji munung’una wako wakutali.+
11 Mwana wane, uŵe wavinjeru na kukondweska mtima wane,+
Mwakuti nimuzgore uyo wakuninena.+
12 Munthu wakuchenjera wakuwona ulwani na kubisama,+
Kweni muzeleza wakujendera bweka ndipo wakupwetekeka.
13 Torani chakuvwara cha munthu usange wimira mulendo pa ngongoli,
Mupoke chikholi kwa iyo usange wimira mwanakazi wachilendo.+
14 Para munthu wakutumbika munyake na mazgu ghakuchemerezga mulenjilenji,
Chipimikenge kuti ni nthembo kwa iyo.
15 Mwanakazi wambembe wali nga ni mtenje wakusulura mu nyengo ya vula.+
16 Yose uyo wangalekeska mwanakazi wantheura wangalekeskaso mphepo,
Ndipo wangavumbatira mafuta mu woko lake lamalyero.
17 Nga umo chisulo chikunolera chisulo chinyake,
Ndimo munthu nayo wakunolera mubwezi wake.+
18 Uyo wakupwelelera khuni la mkuyu waryenge chipambi chake,+
Ndipo uyo wakupwelelera fumu yake wachindikikenge.+
19 Nga umo maji ghakulongolera chisko cha munthu,
Ntheura ndimo mtima wa munthu yumoza ukulongolera wa munyake.
20 Dindi na malo gha pharanyiko vikukhuta chara,+
Maso gha munthu nagho ghakukhorwa yayi.
21 Chiŵiya ntchakwengeramo siliva ndipo ng’anjo nja golide,+
Munthu nayo wakuyezgeka na malumbo agho wakupokera.
22 Nanga ungatora musi na kugodora chindere
Nga ni mbuto zakupwanthika mu thuli,
Uchindere wake ufumengemo yayi.
23 Umanye makora mawonekero gha mskambo wako.
Pwelelera makora mberere zako,+
24 Pakuti usambazi ukukhalilira muyirayira yayi,+
Nanga ni mphumphu ku miwiro yose.
25 Utheka wakubiliŵira ukumara, utheka uphya ukumera,
Ndipo vyakumera vya mu mapiri vikuwunjikika.
26 Twana twa mberere tukumupani vyakuvwara,
Ndipo ŵapepe ŵakumupani mtengo wa munda.
27 Kuŵenge mkaka unandi wa mbuzi kuti umwenge,
Kulyeska ŵamunyumba yako, na kukhutiska ŵateŵetikazi ŵako.
Tumizgani
Tumizgani
Zintharika 27
Malemba Ghakupatulika mu Mang’anamuliro gha Charu Chiphya
https://www.jw.org/finder?docid=1001061103&Book=20&Chapter=27&wtlocale=TB&srcid=share
Chitumbuka
mailto:?body=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti%0a%0ahttps%3A%2F%2Fwww.jw.org%2Ffinder%3Fdocid%3D1001061103%26Book%3D20%26Chapter%3D27%26wtlocale%3DTB%26srcid=share&subject=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg


text: 29 “‘Mu mwezi wa 7, pa zuŵa lakwamba la mwezi uwo, muŵenge na ungano wakupatulika. Mungachitanga ntchito yiliyose yinonono chara.+ Ni zuŵa lakuti mulizgenge mbata.+2 Mupelekenge kwa Yehova sembe yakotcha pa moto ya sungu liwemi,* kang’ombe kanalume kamoza, mberere yanalume yimoza, na tumberere twanalume 7 twa chaka chimoza. Vyose viŵe vyambura kalema.3 Muvipelekere pamoza na sembe ya vyamuminda. Pa ng’ombe yimoza mupeleke ufu uwemi wakusazgako mafuta, wakukwana vigaŵa vitatu pa vigaŵa 10 vya efa, ndipo pa mberere yanalume mupeleke vigaŵa viŵiri pa vigaŵa 10 vya efa.4 Pa kamberere kalikose mwa tumberere 7 mupelekenge chimoza cha vigaŵa 10 vya efa.5 Kweniso mupelekenge kambuzi kuŵa sembe ya kwananga, kumuphepiskirani.6 Mupelekenge sembe izi padera pa sembe yakotcha ya mwezi na mwezi pamoza na sembe yake ya vyamuminda.+ Kweniso sembe yakotcha ya nyengo zose, na sembe yake ya vyamuminda,+ pamoza na sembe zake za chakumwa.+ Mupelekenge kuyana na ndondomeko yake. Yiŵenge sembe yakotcha pa moto yakupeleka kwa Yehova ya sungu liwemi.*7 “‘Mu mwezi wa 7 pa zuŵa la 10 la mwezi uwo muŵenge na ungano wakupatulika,+ ndipo mujisuzge.* Mungachitanga mulimo uliwose chara.+8 Mupelekenge sembe yakotcha kwa Yehova ya sungu liwemi:* kang’ombe kanalume kamoza, mberere yanalume yimoza na tumberere 7 twa chaka chimoza. Vyose viŵe vyambura kalema.+9 Pa ng’ombe mwizenge na sembe ya vyamuminda ya ufu uwemi wakusazgako mafuta, wakukwana vigaŵa vitatu pa vigaŵa 10 vya efa, ndipo pa mberere yanalume mupelekenge vigaŵa viŵiri pa vigaŵa 10 vya efa.10 Pa kamberere kalikose mwa tumberere 7 mupelekenge chimoza cha vigaŵa 10 vya efa.11 Kweniso mwizenge na mbuzi yimoza kuŵa sembe ya kwananga. Mupelekenge sembe izi padera pa sembe ya kwananga yakumuphepiskirani,+ kweniso sembe yakotcha ya nyengo zose pamoza na sembe yake ya vyamuminda na sembe zake za chakumwa.12 “‘Pa zuŵa la 15 la mwezi wa 7 muŵenge na ungano wakupatulika. Mungachitanga ntchito yiliyose yinonono chara. Muŵenge na chiphikiro kwa Yehova mazuŵa 7.+13 Mupelekenge sembe yakotcha+ kuŵa sungu liwemi* kwa Yehova, sembe yakotcha pamoto. Mwizenge na tung’ombe twanalume 13, mberere zanalume ziŵiri, na tumberere twanalume 14 twa chaka chimoza. Vyose viŵenge vyambura kalema.+14 Muvipeleke pamoza na sembe yake ya vyamuminda. Pa kang’ombe kalikose mwa tung’ombe 13 utu, mupelekenge ufu uwemi wakusazgako mafuta, wakukwana vigaŵa vitatu pa vigaŵa 10 vya efa. Ndipo pa mberere yiliyose mwa mberere ziŵiri zanalume, mupelekenge vigaŵa viŵiri pa vigaŵa 10 vya efa.15 Pa kamberere kalikose mwa tumberere 14 tura, mupelekenge chimoza cha vigaŵa 10 vya efa.16 Kweniso mwizenge na kambuzi kamoza kuŵa sembe ya kwananga. Mupelekenge sembe izi padera pa sembe yakotcha ya nyengo zose, sembe ya vyamuminda pamoza na sembe yake ya chakumwa.+17 “‘Pa zuŵa lachiŵiri mupelekenge tung’ombe twanalume 12, mberere zanalume ziŵiri, na tumberere twanalume 14 twa chaka chimoza. Vyose viŵenge vyambura kalema.+18 Mupelekengeso sembe yake ya vyamuminda na sembe zake za chakumwa kuyana na unandi wa ng’ombe zanalume, mberere zanalume, na tumberere twanalume, kuyana na ndondomeko yake ya nyengo zose.19 Kweniso mwizenge na kambuzi kamoza kuŵa sembe ya kwananga. Mupelekenge sembe izi padera pa sembe yakotcha ya nyengo zose, sembe yake ya vyamuminda pamoza na sembe zake za chakumwa.+20 “‘Pa zuŵa lachitatu mupelekenge ng’ombe zanalume 11, mberere zanalume ziŵiri, na tumberere twanalume 14 twa chaka chimoza. Vyose viŵenge vyambura kalema.+21 Mupelekengeso sembe yake ya vyamuminda na sembe zake za chakumwa kuyana na unandi wa ng’ombe zanalume, mberere zanalume, na tumberere twanalume, kuyana na ndondomeko yake ya nyengo zose.22 Kweniso mwizenge na kambuzi kamoza kuŵa sembe ya kwananga. Mupelekenge sembe izi padera pa sembe yakotcha ya nyengo zose, sembe yake ya vyamuminda pamoza na sembe yake ya chakumwa.+23 “‘Pa zuŵa lachinayi mupelekenge ng’ombe zanalume 10, mberere zanalume ziŵiri, na tumberere twanalume 14 twa chaka chimoza. Vyose viŵenge vyambura kalema.+24 Mupelekengeso sembe yake ya vyamuminda na sembe zake za chakumwa kuyana na unandi wa ng’ombe, mberere zanalume, na tumberere twanalume, kuyana na ndondomeko yake ya nyengo zose.25 Kweniso mwizenge na kambuzi kamoza kuŵa sembe ya kwananga. Mupelekenge sembe izi padera pa sembe yakotcha ya nyengo zose, sembe yake ya vyamuminda pamoza na sembe yake ya chakumwa.+26 “‘Pa zuŵa lachinkhondi mupelekenge ng’ombe zanalume 9, mberere zanalume ziŵiri, na tumberere twanalume 14 twa chaka chimoza. Vyose viŵenge vyambura kalema.+27 Mupelekengeso sembe yake ya vyamuminda na sembe zake za chakumwa kuyana na unandi wa ng’ombe, mberere zanalume, na tumberere twanalume, kuyana na ndondomeko yake ya nyengo zose.28 Kweniso mwizenge na kambuzi kamoza kuŵa sembe ya kwananga. Mupelekenge sembe izi padera pa sembe yakotcha ya nyengo zose, sembe yake ya vyamuminda pamoza na sembe yake ya chakumwa.+29 “‘Pa zuŵa la 6 mupelekenge ng’ombe zanalume 8, mberere zanalume ziŵiri, na tumberere twanalume 14 twa chaka chimoza. Vyose viŵenge vyambura kalema.+30 Mupelekengeso sembe yake ya vyamuminda na sembe zake za chakumwa kuyana na unandi wa ng’ombe, mberere zanalume, na tumberere twanalume, kuyana na ndondomeko yake ya nyengo zose.31 Kweniso mwizenge na kambuzi kamoza kuŵa sembe ya kwananga. Mupelekenge sembe izi padera pa sembe yakotcha ya nyengo zose, sembe yake ya vyamuminda pamoza na sembe zake za chakumwa.+32 “‘Pa zuŵa la 7 mupelekenge ng’ombe zanalume 7, mberere zanalume ziŵiri, na tumberere twanalume 14 twa chaka chimoza. Vyose viŵenge vyambura kalema.+33 Mupelekengeso sembe yake ya vyamuminda na sembe zake za chakumwa kuyana na unandi wa ng’ombe, mberere zanalume, na tumberere twanalume, kuyana na ndondomeko yake ya nyengo zose.34 Kweniso mwizenge na kambuzi kamoza kuŵa sembe ya kwananga. Mupelekenge sembe izi padera pa sembe yakotcha ya nyengo zose, sembe yake ya vyamuminda pamoza na sembe yake ya chakumwa.+35 “‘Pa zuŵa la 8 muŵenge na ungano wapadera. Mungachitanga ntchito yiliyose yinonono chara.+36 Mupelekenge sembe yakotcha pa moto ya sungu liwemi* kwa Yehova: kang’ombe kanalume kamoza, mberere yanalume yimoza, na tumberere twanalume 7 twa chaka chimoza. Vyose viŵenge vyambura kalema.+37 Pa ng’ombe, mberere yanalume, na kamberere kalikose kanalume, mupelekenge sembe yake ya vyamuminda na sembe zake za chakumwa kuyana na unandi wake na ndondomeko yake ya nyengo zose.38 Kweniso mwizenge na kambuzi kamoza kuŵa sembe ya kwananga. Mupelekenge sembe izi padera pa sembe yakotcha ya nyengo zose, sembe yake ya vyamuminda pamoza na sembe yake ya chakumwa.+39 “‘Sembe izi ndizo mupelekenge kwa Yehova pa viphikiro+ vinu, padera pa sembe zinu zakufiskira vilapo+ na sembe zinu zawanangwa+ izo mukupeleka kuŵa sembe zinu zakotcha,+ sembe zinu za vyamuminda,+ sembe zinu za chakumwa,+ na sembe zinu zawenenawene.’”+40 Mozesi wakaŵaphalira Ŵaisrayeli vyose ivyo Yehova wakamuphalira.


text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
5 “Kweni iwe, mwana wa munthu, utore lupanga lwakuthwa kuti luŵe nga ntchakumetera. Meta kumutu wako na mwembe wako, na kutora sikelo kuti ulipime na kuligaŵa patatu.
2 Chigaŵa chimoza cha vigaŵa vitatu wotche pa moto mukati mwa msumba para mazuŵa gha kuzingilizga msumba ghamara.+ Utoreso chigaŵa chinyake cha vigaŵa vitatu na kuchitimba na lupanga kuzingilizga msumba wose,+ ndipo chigaŵa chaumaliro uchiwuluske mu mphepo, ine nizamusolora lupanga kuŵachimbizga.+
3 “Utoreposo sisi lichoko waka na kulivunga mu chakuvwara chako.
4 Utoreposo linyake na kuliponya pa moto kuti linyeke thibu. Pa moto uwu pazamufuma moto uwo uzamuthandazgikira ku nyumba yose ya Israyeli.+
5 “Ichi ndicho Fumu Yikuru Yehova yayowoya: ‘Uyu ni Yerusalemu. Namuŵika pakati pa mitundu, wazingilizgika na vyaru vinyake.
6 Kweni wagalukira vyeruzgo vyane na malango ghane, wachita uheni ukuru chomene kuluska ŵamitundu na vyaru ivyo vyamuzingilizga.+ Ŵakana vyeruzgo vyane ndipo ŵakwenda mu malango ghane chara.’
7 “Ntheura ichi ndicho Fumu Yikuru Yehova yayowoya: ‘Pakuti ukaŵa wakusuzga chomene kuluska ŵamitundu awo ŵakakuzingilizga, ndipo ukenda chara mu malango ghane nesi kulondezga vyeruzgo vyane, kweni ukalondezga vyeruzgo vya ŵamitundu awo ŵakakuzingilizga,+
8 ntheura ichi ndicho Fumu Yikuru Yehova yayowoya: “Sono ine nkhwimikana nawe, iwe msumba,+ ndipo ine nizenge na cheruzgo mukati mwako pamaso pa ŵamitundu.+
9 Nikuchitirenge chinthu icho nindakuchitirepo nakale ndipo nizamuchichitaso chara chanthena ichi, chifukwa cha vyakuchita vyako vyose vyaukazuzi.+
10 “‘“Ntheura ŵadada pakati pinu ŵazamurya ŵana ŵawo,+ ndipo ŵana ŵazamurya ŵawiskewo. Ine nizenge na cheruzgo pakati pinu ndipo mose mwaŵakukhalapo nizamumumbininiskirani mu vigaŵa vyose.”’+
11 “Fumu Yikuru Yehova yayowoya kuti, ‘Ntheura, umo ine niliri wamoyo, chifukwa chakuti iwe ukafipiska malo ghane ghakupatulika na vikozgo vyako vyaukazuzi ndiposo na vyakuchita vyako vyose vyaunyankhasi,+ naneso nikukanenge. Jiso lane likuchitirenge chitima chara ndipo nikulongorenge chiwuravi chara.+
12 Chigaŵa chimoza cha vigaŵa vitatu vya imwe chifwenge na nthenda zakwambukira panji kuparanyika na njara pakati pako. Chigaŵa chinyake chiwenge na lupanga+ kuzingilizga iwe. Ndipo nimbininiskirenge chigaŵa chaumaliro ku vigaŵa vyose, nisolorenge lupanga kuti niŵachimbizge.+
13 Penepapo ukali wane uzamumara, kutukutwa kwane pa iwo kuzamutuna, ndipo nizamukhorwa.+ Para nafiska kutukutwa kwane pa iwo, ŵazamumanya kuti ine Yehova, nayowoya chifukwa chakuti nkhukhumba kuti ŵanthu ŵasopenge ine pera.+
14 “‘Nikuzgorenge malo ghakuparanyika ndiposo chinthu icho ŵanthu ŵachiyowoyerenge msinjiro pakati pa ŵamitundu awo ŵakuzingilizga na mu maso gha waliyose uyo wakujumpha pafupi.+
15 Uŵenge chinthu chakuyowoyereka msinjiro na chakunyozeka,+ chakuwonerapo chakuchenjezga na chakutenthemeska ku ŵamitundu awo ŵakuzingilizga, para nakweruzga mwaukali na mwakukwiya, ndipo nakupa vilango viheni chomene. Ine Yehova nayowoya.
16 “‘Niŵatumirenge mivi yakukoma ya njara kuti yiŵaparanye. Mivi iyo nitumenge yimuparanyaninge.+ Niphyorenge tumakuni twako twa vingwa+ na kuchitiska njara yikuru pakati pako.
17 Nikutumirenge njara na vikoko vyakofya,+ ndipo vizamumara ŵana ŵako. Nthenda zakwambukira na kuthiska ndopa vikunyekezgenge, ndipo nizenge na lupanga pa iwe.+ Ine Yehova nayowoya.’”
Tumizgani
Tumizgani
Ezekiyeli 5
Malemba Ghakupatulika mu Mang’anamuliro gha Charu Chiphya
https://www.jw.org/finder?docid=1001061103&Book=26&Chapter=5&wtlocale=TB&srcid=share
Chitumbuka
mailto:?body=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti%0a%0ahttps%3A%2F%2Fwww.jw.org%2Ffinder%3Fdocid%3D1001061103%26Book%3D26%26Chapter%3D5%26wtlocale%3DTB%26srcid=share&subject=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg


text: 26 Magulu gha ŵalinda ŵa pa vipata+ ghakagaŵika nthena: Pa Ŵakora, Meshelemiya+ mwana wa Kore kufuma pa ŵana ŵa Asafu.2 Meshelemiya wakaŵa na ŵana aŵa: wakwamba Zekariya, wachiŵiri Yediyayeli, wachitatu Zebadiya, wachinayi Yatiniyeli,3 wachinkhondi Elamu, wa 6 Yehohanani, wa 7 Eliyeho-enayi.4 Obedi-edomu wakaŵa na ŵana aŵa: wakwamba Shemaya, wachiŵiri Yehozabadi, wachitatu Yowa, wachinayi Sakara, wachinkhondi Netaneli,5 wa 6 Amiyeli, wa 7 Isakara, na wa 8 Pewuletayi, pakuti Chiuta wakamutumbika.6 Mwana wake Shemaya wakababa ŵana awo ŵakawusanga pa nyumba za ŵawiskewo, pakuti ŵakaŵa ŵanthu ŵankhongono na ŵaluso.7 Ŵana ŵa Shemaya ŵakaŵa Otini, Refayele, Obedi, na Elizabadi, ndipo ŵabali ŵake Elihu na Semakiya nawo ŵakaŵa ŵanthu ŵaluso.8 Wose aŵa ŵakaŵa ŵana ŵa Obedi-edomu. Iwo na ŵana ŵawo pamoza na ŵabali ŵawo ŵakaŵa ŵanthu ŵaluso na ŵakukwana pa uteŵeti, wose ŵakaŵapo 62 ŵakufuma mwa Obedi-edomu.9 Meshelemiya+ wakaŵa na ŵana na ŵabali ŵake, ŵanthu ŵaluso 18.10 Hosa wakufuma pa ŵana ŵa Merari nayo wakaŵa na ŵana. Shimuri ndiyo wakaŵa mulongozgi wawo. Nangauli wakaŵa wakwamba yayi, kweni wiske wakamwimika kuŵa mulongozgi.11 Hilikiya wakaŵa wachiŵiri, Tebaliya wachitatu, Zekariya wachinayi. Ŵana wose ŵa Hosa pamoza na ŵabali ŵake ŵakaŵa 13.12 Pa magulu gha ŵalinda ŵa pa vipata, ŵalongozgi ŵakaŵa na milimo yakuyana waka na iyo ŵabali ŵawo ŵakachitanga, kuteŵetera pa nyumba ya Yehova.13 Ntheura ŵakachita mphenduzga,+ pa mukuru na muchoko wuwo, kuyana na nyumba za ŵawiskewo, kuti ŵalindenge pa vipata vyakupambanapambana.14 Mphenduzga ya kumafumiro gha dazi yikawira pa Shelemiya. Ŵakachita mphenduzga pa mwana wake Zekariya, wakupeleka fundo wakuchenjera, ndipo chigaŵa chake chikaŵa kumpoto.15 Obedi-edomu wakapika chigaŵa cha kumwera, ndipo ŵana ŵake+ ŵakateŵeteranga ku nyumba zakusungamo vinthu.16 Shupi na Hosa+ ŵakapokera chigaŵa chawo kumanjiliro gha dazi pafupi na Chipata cha Shaleketi musi mwa msewu ukuru uwo ukukwera, gulu limoza la ŵalinda kuthyana na gulu linyake.17 Kumafumiro gha dazi kukaŵa Ŵalevi 6. Kumpoto kukaŵanga ŵanayi zuŵa lililose, kumwera ŵanayi zuŵa lililose. Ndipo ku nyumba zakusungamo vinthu+ kukaŵa ŵaŵiriŵaŵiri.18 Kumanjiliro gha dazi kwa khonde, kukaŵa ŵanayi pa msewu ukuru,+ pa khonde pakaŵa ŵaŵiri.19 Agha ni magulu gha ŵalinda ŵa pa vipata kufuma mu ŵana ŵa Ŵakora na Ŵamerari.20 Kweni pa Ŵalevi, Ahiya ndiyo wakalaŵiliranga usambazi wa nyumba ya Chiuta waunenesko na vinthu vyakutuŵiskika.*+21 Ŵana ŵa Ladani ŵakaŵa aŵa: ŵana ŵa Mugerishoni wakufuma mwa Ladani, ŵalongozgi ŵa nyumba za ŵawiskewo za kwa Ladani Mugerishoni, Yehiyeli+22 ndipo ŵana ŵa Yehiyeli ŵakaŵa Zetamu na mubali wake Joyeli. Ndiwo ŵakalaŵiliranga usambazi wa nyumba ya Yehova.+23 Kufuma pa Ŵaamuramu, Ŵaizihara, Ŵaheburoni, na Ŵauziyeli,+24 Shebuwelu mwana wa Gerishomu mwana wa Mozesi ndiyo wakaŵa mulongozgi wakulaŵilira nyumba zakusungamo vinthu.25 Kweni pa ŵabali ŵake, ŵa kwa Eliyezeri+ pakaŵa mwana wake Rehabiya,+ wiske wa Yeshaya, Yeshaya wakaŵa wiske wa Yoramu, Yoramu wakaŵa wiske wa Zikiri, wiske wa Shelomoti.26 Shelomoti uyu na ŵabali ŵake ŵakalaŵiliranga malo ghose ghakusungamo vinthu vyakutuŵiskika,+ ivyo Themba Davide,+ ŵalongozgi ŵa nyumba za ŵawiskewo,+ ŵalongozgi ŵa vikwi na ŵa mahandiredi, kweniso ŵalongozgi ŵa ŵankhondo ŵakavituŵiska.27 Ŵakatuŵiska vinthu ivyo ŵakayora+ ku nkhondo+ kuti ŵanozgerenge nyumba ya Yehova.28 Kweniso vyose ivyo Samuyeli muwoni,+ Sauli mwana wa Kishi, Abineri+ mwana wa Neri, na Yowabu+ mwana wa Zeruya+ ŵakavituŵiska. Vyose ivyo munthu wakavituŵiska vikapelekeka mu mawoko gha Shelomiti na ŵabali ŵake.29 Pa Ŵaizihara,+ Kenaniya na ŵana ŵake ŵakapika milimo yinyake padera pa kwendeska vinthu, ŵakaŵa ŵalaraŵalara na ŵeruzgi+ pa Israyeli.30 Pa Ŵaheburoni,+ Hashabiya na ŵabali ŵake, ŵanthu ŵaluso 1,700, ndiwo ŵakendeskanga vinthu vya Israyeli mu chigaŵa cha kumanjiliro gha dazi kwa Yorodani, pa mulimo wose wa Yehova na pa uteŵeti wa themba.31 Pa Ŵaheburoni, Yeriyahu+ ndiyo wakaŵa mulongozgi wa Ŵaheburoni kuyana na mukoka wa nyumba ya ŵawiskewo. Iwo aŵa ŵakapenjeka mu chaka cha 40 cha uthemba wa Davide,+ ndipo pakati pawo pakasangika ŵanalume ŵankhongono na ŵaluso mu Yazeri+ ku Giliyadi.32 Ŵabali ŵake ŵakakwana 2,700, ŵanthu ŵaluso, ŵalongozgi ŵa nyumba za ŵawiskewo. Ntheura Themba Davide likaŵaŵika kuŵa ŵalongozgi pa Ŵarubeni, Ŵagadi, na hafu ya fuko la Manase, kuti ŵachitenge mulimo uliwose wa Chiuta waunenesko na wa themba.


text:
MUTU 10
Themba Likutozga Ŵanthu Ŵake
1-3. Kasi Yesu wakachita wuli wati wasanga kuti tempile lafipirwa?
YESU wakachindikanga chomene tempile ilo likaŵa ku Yerusalemu, chifukwa wakamanyanga icho likwimira. Malo agha ndigho ghakaŵa ghakusoperako Chiuta waunenesko vyaka vinandi. Kweni chikaŵa chakuzirwa kuti ŵanthu ŵaleke kufipiska kusopa uku. Kasi mukughanaghana kuti Yesu wakajipulika wuli apo wakaluta ku tempile pa Nisani 10, 33 C.E., na kusanga kuti tempile lafipirwa? Kasi likafipirwa na vichi?—Ŵerengani Mateyu 21:12, 13.
2 Mu Mphara ya Ŵamitundu, ŵamalonda ŵazukusi na awo ŵakasinthanga ndalama, ŵakalyeranga masuku pa mutu ŵanthu awo ŵakapelekanga vyawanangwa kwa Yehova. * Yesu wati wawona ivi, wakachimbizgira “kuwaro wose awo ŵakaguliskanga na kugura mu tempile. Wakagadabura mathebulu gha ŵakusintha ndalama.” (Yaniskani na Nehemiya 13:7-9.) Wakasuska ŵanthu ŵazukusi aŵa, chifukwa nyumba ya Awiske ŵakayizgora “mphanji ya ŵankhungu.” Apa Yesu wakalongora kuti wakachindikanga tempile. Malo ghakusoperapo Awiske ghakeneranga kuŵa ghatuŵa.
3 Vyaka vikati vyajumphapo kufuma apo wakaŵira Themba, Yesu wakatozgaso tempile. Ndipo ivi vikukhwaska waliyose uyo wakukhumba kusopa Yehova mwakuzomerezgeka. Kasi ni tempile wuli ilo wakatozga?
Wakatozga “Ŵana ŵa Levi”
4, 5. (a) Kasi ŵakuphakazgika ŵakatozgeka wuli kwamba mu 1914 m’paka kukwambilira kwa 1919? (b) Kasi Chiuta wakalekera penepapa kusefa na kutozga ŵanthu ŵake? Longosorani.
4 Nga umo tikasambilira mu Mutu 2, Yesu wati waŵa Themba mu 1914, wakiza pamoza na Awiske kuzakendera tempile lauzimu. Tempile ili ni ndondomeko ya kusopa kwaunenesko. * Ŵati ŵendera, ŵakawona kuti “ŵana ŵa Levi,” awo Mbakhristu ŵakuphakazgika, ŵakakhumbikwiranga kuŵasefa na kuŵatozga. (Mal. 3:1-3) Kwamba mu 1914 m’paka kukwambilira kwa 1919, Yehova uyo wakusefa, wakazomerezga kuti ŵanthu ŵake ŵakumane na viyezgo ivi na ivi, kuti waŵasefe na kuŵatozga. Chakukondweska ntchakuti ŵakuphakazgika awo ŵakazizipizga viyezgo ivi, ŵakanweka kukhozgera Themba, Mesiya.
5 Kasi Chiuta wakalekera penepapa kutozga ŵanthu ŵake? Yayi. Mu mazuŵa ghose ghaumaliro agha, Yehova walutilira kutozga ŵanthu ŵake kuti ŵaŵe ŵatuŵa mwauzimu, kweniso kuti ŵalutilire kukhala mu tempile lake lauzimu. Wakuchita ichi kwizira mwa Themba Khristu. Mu Mutu uwu na wapanthazi, tiwonenge umo wakaŵatozgera mwauzimu kweniso mwakuthupi. Chakwamba, tiyeni tiwone umo wakaŵatozgera mwauzimu. Ntchakukhozga kumanya umo Yesu wakawovwilira ŵalondezgi ŵake kuti ŵaŵe ŵakutowa mwauzimu.
“Muŵe Ŵakutowa”
6. Kasi kuŵa ŵakutowa mwauzimu chikung’anamurachi?
6 Kasi kuŵa ŵakutowa mwauzimu chikung’anamurachi? Kuti tizgore, tiyeni tiwone ivyo Yehova wakaphalira Ŵayuda apo ŵakaŵa pafupi kuwelera ku Yerusalemu kufuma ku wuzga ku Babuloni. (Ŵerengani Yesaya 52:11.) Ŵanthu aŵa ŵakaweleranga kwawo na chilato chakuti ŵakazengeso tempile, na kwambaso kusopa kwaunenesko. (Ezir. 1:2-4) Yehova wakakhumbanga kuti ŵaleke kutolera maluso na nkharo za Ŵababuloni. Wakaŵaphalira kuti, “mungakhwaskanga chinthu chakufipirwa chara,” “Fumanimo mukati mwake,” kweniso “muŵe ŵakutowa.” Yehova wakakhumbanga yayi kuti ŵanthu ŵake ŵasazgenge kusopa kwaunenesko na kwautesi. Kasi fundo njakuti wuli? Kuŵa ŵakutowa mwauzimu chikung’anamura kulekerathu visambizgo na maluso gha visopa vyautesi.
7. Kasi Yesu wakawovwira wuli ŵalondezgi ŵake kuti ŵaŵe ŵakutowa mwauzimu?
7 Yesu wati waŵa Themba, wakajura nthowa yakovwilira ŵalondezgi ŵake kuti ŵaŵe ŵakutowa mwauzimu. Nthowa iyi ni muzga wakugomezgeka na wavinjeru, uyo Khristu wakamwimika mu 1919. (Mat. 24:45) Mu chaka ichi, Ŵasambiri ŵa Baibolo ŵakaŵa kuti ŵajitozga kale ku visambizgo vinandi vyautesi. Kweni ŵakenera kulutilira kutozgeka mwauzimu. Kwizira mwa muzga wakugomezgeka, Khristu wawovwira ŵalondezgi ŵake kumanya vikondwelero, maholide, na maluso agho ŵakwenera kughaleka. (Zinth. 4:18) Tiyeni tiwone vinyake mwa vinthu ivi.
Kasi Ŵakhristu Ŵakwenera Kukondwelera Khisimasi?
8. Kasi Ŵasambiri ŵa Baibolo ŵakamanyanga vichi vya Khisimasi, kweni ntchivichi icho ŵakamanyanga makora yayi?
8 Ŵasambiri ŵa Baibolo ŵakamanya ni kale chomene kuti Khisimasi yikambika na ŵanthu ŵambura kusopa. Ŵakamanyaso kuti Yesu wakababika pa 25 Disembala yayi. Gongwe la Mulinda Lachingelezi la Disembala 1881, likati: “Ŵanthu ŵanandi awo ŵakasopanga ŵangoza, ŵakanjira chikhristu. Kweni ŵakasintha waka zina, chifukwa awo ŵakaŵa ŵasembe ŵa ŵangoza, ŵakazgoka ŵasembe ŵachikhristu. Maholide agho ŵakachitanga ghakamba kumanyikwa na mazina ghachikhristu. Yimoza yake ni Khisimasi. Mu 1883, Gongwe la Mulinda pa mutu wakuti “Kasi Yesu Wakababika Pawuli?” likati Yesu wakababika kukwambilira kwa Okutobala. * Kweni nyengo iyo, Ŵasambiri ŵa Baibolo ŵakamanyanga makora yayi usange ŵakwenera kuleka kukondwelera Khisimasi. Ntheura ŵakalutilira kukondwelera Khisimasi na pa Beteli wuwo, ku Brooklyn. Kweni chaka cha 1926 chikati chajumpha, vinthu vikamba kusintha. Chifukwa wuli?
9. Kasi Ŵasambiri ŵa Baibolo ŵakamanya vichi vya Khisimasi ŵati ŵasanda Malemba?
9 Ŵasambiri ŵa Baibolo ŵati ŵasanda makora Malemba, ŵakamanya umo Khisimasi yikambira, kweniso kuti ivyo vikuchitika pa Khisimasi, vikuyuyura Chiuta. Nkhani iyo yikaŵa mu Wukani! wa Chicheŵa wa Disembala 14, 1927, yikati Khisimasi ntchikondwelero cha ŵanthu ŵakusopa ŵangoza. Pa Khisimasi ŵanthu ŵakujikondweska waka ŵekha na kusopa vikozgo. Nkhani iyi yikalongosora makora kuti Khristu wandayowoyepo kuti ŵanthu ŵakondwelerenge Khisimasi. Paumaliro yikati: “Pakuti charu, makhumbiro gha thupi, na Satana, ndivyo vikutuma ŵanthu kuti ŵakondwelerenge Khisimasi . . . ntchakwenelera yayi kuti awo ŵali kujipatulira kwa Yehova ŵachitengeko.” Kwamba nyengo iyo, pa Beteli ŵakaleka kukondwelera Khisimasi.
10. (a) Kasi ŵabali ŵakavumbura vichi pa nkhani ya Khisimasi mu Disembala 1928? (Wonani bokosi la mutu wakuti “ Umo Khisimasi Yikambira na Chilato Chake.”) (b) Kasi ŵanthu ŵa Chiuta ŵakachenjezgeka vichi? (Wonani bokosi la mutu wakuti “ Kuvumbura Maholide na Vikondwelero Vinyake.”)
10 Chaka chakulondezgapo, Ŵasambiri ŵa Baibolo ŵakalutilira kuvumbura vya Khisimasi. Pa Disembala 12, 1928, Mubali Richard H. Barber, uyo wakateŵeteranga pa Beteli, wakayowoya nkhani pa wayilesi. Nkhani iyi yikavumbura pakweru kuti Khisimasi yikambika na ŵanthu ŵakusopa ŵangoza. Kasi ŵanthu ŵakachita wuli na ulongozgi uwu? Mubali Charles Brandlein, wakati: “Kasi mukughanaghana kuti chikatiŵira chinonono kuleka Khisimasi? Viŵi cha! . . . Vikaŵa nga tavura chizwazwa na kuchitaya kuthengere.” Mubali Henry A. Cantwell, uyo pamasinda wakaŵa mulaŵiliri wakwendakwenda, nayo wakati: “Tikakondwa kuti taleka vinthu vinyake, kulongora kuti tikutemwa Yehova.” Ŵalondezgi ŵakugomezgeka ŵa Yesu, ŵakaŵa ŵakunozgeka kuleka vikondwelero ivyo vikambika na visopa vyautesi. *
11. Kasi tingalongora wuli kuti tikukolerana na Themba, Khristu?
11 Ivyo Ŵasambiri ŵa Baibolo ŵakachita, ntchiyelezgero chiwemi chomene kwa ise. Ntheura tingachita makora kujifumba kuti: ‘Kasi nkhuchita wuli na ulongozgi wakufuma kwa muzga? Kasi nkhuwupokelera mwakukondwa?’ Para tikupulikira, ndikuti tikukolerana na Themba Khristu ilo likimika muzga wakugomezgeka, uyo wakutipa chakurya chauzimu pa nyengo yakwenelera.—Mil. 16:4, 5.
Kasi Ŵakhristu Ŵakwenera Kugwiliskira Ntchito Mphinjika?
12. Kasi Ŵasambiri ŵa Baibolo ŵakayiwonanga wuli mphinjika?
12 Ŵasambiri ŵa Baibolo nawo ŵakawonanga kuti mphinjika ntchimanyikwiro chakuzomerezgeka cha Ŵakhristu. Kweni ŵakamanyanga kuti Baibolo likukana kusopa vikozgo ntheura ŵakayisopanga yayi. (1 Kor. 10:14; 1 Yoh. 5:21) Mu 1883, Gongwe la Mulinda likati: “Chiuta wakukanirathu kusopa vikozgo vya mtundu uliwose.” Ndipouli, pakwamba Ŵasambiri ŵa Baibolo ŵakatenge mphinjika yilije kafukwa, chikuru ukuyigwiliskira ntchito mwakwenelera. Ntheura ŵakavwaranga baji ilo pakadindika mphumphu na mphinjika. Iwo ŵakaghanaghananga kuti para ŵagomezgeka m’paka nyifwa, ndikuti ŵazamupokera mphumphu ya umoyo. Ntheura kwamba mu 1891, pa chikopi cha Gongwe la Mulinda pakajambulikanga mphumphu na mphinjika.
13. Kasi ŵalondezgi ŵa Khristu ŵakangweluskika wuli pa nkhani ya mphinjika? (Wonani bokosi la mutu wakuti “ Pachoko na Pachoko Ungweru Ukaŵala pa Nkhani ya Mphinjika.”)
13 Ŵasambiri ŵa Baibolo ŵakawonanga kuti baji ili ndakuzirwa. Kweni kwamba kuumaliro wa m’ma 1920, pachoko na pachoko ŵakamba kumanya unenesko pa nkhani iyi. Mubali Grant Suiter, wakalongosora ivyo vikayowoyeka pa ungano uwo ukachitikira ku Detroit, Michigan, U.S.A., mu 1928. Iyo wakati: “Pa ungano uwu ŵakati mphinjika njambura kwenelera, kweniso njakukanizgika.” Mu vyaka vyakulondezgapo, ungweru ukaŵalirapo. Waliyose wakapulikiska kuti palije kukolerana pakati pa mphinjika na kusopa kwaunenesko.
14. Kasi ŵanthu ŵa Chiuta ŵakachita wuli ungweru wati waŵala pa nkhani ya mphinjika?
14 Kasi ŵanthu ŵa Chiuta ŵakachita wuli na ungweru uwu? Kasi ŵakalutilira kuyigwiliskira ntchito pakuti ŵakayitemwanga? Lela Roberts wakati: “Tati tamanya waka icho mphinjika yikwimira, tikaleka kuyigwiliskira ntchito.” Mudumbu munyake zina lake Ursula Serenco, wakalongosora umo ŵanandi ŵakajipulikiranga. Iyo wakati: “Pakwamba tikaghanaghananga kuti mphinjika yikwimira nyifwa ya Fumu yithu na kujipeleka kwithu. Kweni pamasinda tikamanya kuti ntchimanyikwiro cha kusopa vikozgo. Tikakondwa chomene kuti ungweru waŵalirapo nga umo likuyowoyera lemba la Zintharika 4:18.” Ŵalondezgi ŵa Khristu ŵakaleka kuchitako maluso gha visopa vyautesi.
15, 16. Kasi tingalongora wuli kuti taŵikapo mtima kuleka kufipiska maluŵaza gha tempile lauzimu pa charu chapasi?
15 Ndivyo nase tikuchita mazuŵa ghano. Tikumanya makora kuti Yesu kwizira mwa muzga wakugomezgeka na wavinjeru, wakovwira ŵanthu ŵake kuti ŵaŵe ŵakutowa mwauzimu. Ntheura tikupulikira luŵiro para muzga wakutichenjezga za vikondwelero, maholide, na maluso agho visopa vyautesi vikambiska. Nga umo ŵakachitira ŵabali ŵithu, nase taŵikapo mtima kuti tileke kufipiska maluŵaza gha tempile lauzimu la pa charu chapasi.
16 Mu mazuŵa ghose ghaumaliro agha, Yesu wakuchitapo kanthu kuti wavikilire ŵanthu ŵa Yehova ku ŵanthu ŵakazuzi mwauzimu. Ndipouli, ivyo Yesu wakuchita tingaviwona yayi na maso ghithu. Kasi wakutivikilira wuli? Tiyeni tiwone.
“Kupatura Ŵaheni Kufuma pa Ŵarunji”
17, 18. Mu ntharika ya mkwawu, kasi vinthu ivi vikung’anamurachi, (a) ‘kuponya mkwawu mu nyanja,’ (b) kuyora ‘somba za mtundu uliwose,’ (c) kutora somba “ziwemi na kuziŵika mu vyakuyegheramo,” (d) kutaya somba “zambura kwenelera”?
17 Maso gha Themba lithu Yesu Khristu, ghali pa mipingo ya ŵanthu ŵa Chiuta pa charu chose chapasi. Iyo pamoza na ŵangelo ŵakuchita mulimo wa kupatura, nangauli ise tingawona chilichose yayi. Yesu wakalongosora mulimo uwu mu ntharika ya mukwawu. (Ŵerengani Mateyu 13:47-50.) Kasi ntharika iyi yikung’anamurachi?
18 Kuponya ‘mukwawu mu nyanja.’ Mukwawu ukwimira mulimo wa kupharazga Ufumu wa Chiuta uwo ukuchitika pakati pa ŵanthu awo ŵali nga ni nyanja. Kuyora “somba za mtundu uliwose.” Ŵanthu ŵa mitundu yose ŵakunweka na makani ghawemi. Ŵanji ŵakupulika na kuŵa Ŵakhristu ŵaunenesko, kweni ŵanji ŵakunweka waka na kutondeka kuchitapo kanthu. * Kutora “ziwemi na kuziŵika mu vyakuyegheramo.” Ŵanthu ŵamitima yiwemi ŵakuzura mu mipingo iyo yili nga ni vyakuyegheramo, umo ŵangasopa Yehova mwaunenesko. Kutaya somba “zambura kwenelera.” Mu nyengo yose ya mazuŵa ghaumaliro agha, Yesu na ŵangelo ŵakupatura “ŵaheni kufuma pa ŵarunji.” * Ntheura, ŵanthu ŵamitima yiheni, awo ŵakukhumba yayi kuleka vigomezgo vyautesi panji vinthu viheni, ŵakuzomerezgeka yayi kunanga mipingo. *
19. Kasi mukujipulika wuli pakumanya ivyo Yesu wakuchita kuti wativikilire mwauzimu kweniso kuti wavikilire kusopa kwaunenesko?
19 Ntchakukhozga chomene kumanya kuti Themba lithu Yesu Khristu, likuvikilira ŵanthu ŵake. Kweniso ntchakukondweska chomene kumanya kuti Themba ili, lichali na mwamphu pa kusopa kwaunenesko nga umo likaŵira apo likatozganga tempile mu nyengo yakale. Tikumuwonga chomene Khristu chifukwa wakuvikilira ŵanthu ŵa Chiuta kuti ŵaŵe ŵatuŵa, kweniso wakuvikilira kusopa kwaunenesko. Para tikujipatura ku chisopa chautesi, ndikuti tikukhozgera Themba ili na Ufumu wake.
^ ndime 2 Ŵayuda awo ŵakafumanga ku vyaru vinyake, ŵakeneranga kusintha ndalama zawo kuti ziyane na izo zikukhumbikwa kupeleka msonkho pa tempile. Msonkho uwu ŵakapelekanga chaka chilichose. Ŵakusintha ndalama ŵakakhumbanga zapachanya, kweniso nyengo zinyake awo ŵiza ku tempile ŵakaguranga chiŵeto kuti ŵapeleke sembe. Yesu wakati ŵamalonda ŵakaŵa ŵankhungu panji kuti “vigeŵenga,” chifukwa ŵakatchajanga ndalama zinandi.
^ ndime 4 Ŵanthu ŵa Yehova pa charu chapasi, ŵakumusopa mu maluŵaza gha tempile lauzimu.
^ ndime 8 Nkhani iyi yikati deti la kubabika kwa Yesu ili, “likukolerana yayi na fundo yakuti ŵaliska ŵakaŵa ku thondo usiku na miskambo yawo.”
^ ndime 10 Mu kalata iyo Mubali Frederick W. Franz, wakalemba pa Novembala 14, 1927, wakati: “Chaka chino tichitenge yayi Khisimasi. Ŵabali pa Beteli ŵavota kuti Khisimasi yimare.” Nyengo yichoko waka yati yajumphapo, mu Febuluwale, mubali uyu wakalembaso kuti: “Pachoko na pachoko, Fumu yikutitozga ku maubudi gha Babuloni, ilo ni gulu la Dyabulosi.”
^ ndime 18 Mu 2013, tikaŵa na ŵapharazgi 7,965,954, ndipo awo ŵakiza pa Chikumbusko ŵakaŵa 19,241,252.
^ ndime 18 Kupatura somba zambura kwenelera pa ziwemi, vikupambana na kupatura mberere ku mbuzi. (Mat. 25:31-46) Mulimo wa kupatura mberere ku mbuzi, uzamuchitika pa suzgo yikuru. Kweni pasono ŵanthu awo ŵali nga ni somba zambura kwenelera, ŵangawelera kwa Yehova na kwamba kuwungana mu mipingo iyo yili nga ni vyakuyegheramo.—Mal. 3:7.
^ ndime 18 Paumaliro, ŵanthu ŵambura kwenelera ŵazamuparanyika kwamuyirayira, ndipo vizamuŵa nga ŵaponyeka mu ng’anjo yamoto.
Manyani Vinandi
Kasi Mukupulikiska “Ng’anamuro la Malemba”?
Kasi ntharika ya Yesu ya mumiji uyo wakugona, ya mkwawu, ndiposo ya mwana wakuzgeŵa, zikung’anamurachi?


text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
14 Londezgani chitemwa, ndipo lutilirani kupenja vyawanangwa vya mzimu, kweni chiwemi chomene ntchakuti muchime.+
2 Pakuti uyo wakuyowoya malulimi, wakuyowoya kwa ŵanthu yayi, kweni kwa Chiuta, chifukwa palije uyo wakupulika,+ kweni wakuyowoya chisisi chakupatulika+ mwa mzimu.
3 Uyo wakuchima wakuzenga na kukhwimiska ndiposo wakupembuzga ŵanthu na mazgu ghake.
4 Uyo wakuyowoya malulimi wakujizenga yekha, kweni uyo wakuchima wakuzenga mpingo.
5 Sono nakhumbanga kuti mose muyowoye malulimi,+ kweni ningatemwa chomene kuti muchime.+ Nadi, uyo wakuchima ni mukuru kuluska uyo wakuyowoya malulimi, para apo yayi, wang’anamulire, mwakuti mpingo uzengeke.
6 Kweni pa nyengo iyi, ŵabali, usange ningiza na kuyowoya namwe malulimi, kasi mungasanga chandulo wuli? Usange nkhukhumba kuti musange chandulo ipo niyowoye ivyo Chiuta wanivumbulira,+ uchimi, chinthu cha mahara,+ panji chisambizgo.
7 Mwakuyana waka, vinthu vyambura umoyo ivyo vikulira, kwali ni fyoliro panji bango, usange munthu wakulizga vinthu ivi kwambura kusinthasintha kalizgiro, kasi munthu munyake wangamanya wuli sumu iyo yikwimbika?
8 Usange mbata yikulira kwambura kupulikikwa makora, kasi ni njani wanozgekerenge nkhondo?
9 Mwakuyana waka, usange namwe mukuyowoya malulimi ghambura kupulikikwa makora, kasi munthu wamanyenge wuli icho mukuyowoya? Ipo muyowoyenge waka mu mphepo.
10 Mu charu mungaŵa viyowoyero vinandi ndipo vyose para vikuyowoyeka vikuŵa na ng’anamuro.
11 Ipo usange nkhupulika chara ng’anamuro la mazgu, niŵenge mulendo kwa uyo wakuyowoya, ndipo uyo wakuyowoya waŵenge mulendo kwa ine.
12 Ntheura, imwe namwe, pakuti mukudokera chomene vyawanangwa vyauzimu, penjani vyawanangwa ivyo mungazengera mpingo.+
13 Ntheura, uyo wakuyowoya malulimi walombe kuti wang’anamulire.+
14 Pakuti usange nkhulomba mu malulimi, ntchawanangwa chane cha mzimu icho chikulomba, kweni maghanoghano ghane ngakusangapo chandulo yayi.
15 Kasi ntchivichi chikwenera kuchitika? Nilombenge na chawanangwa cha mzimu, kweniso nilombenge na maghanoghano ghane. Na chawanangwa cha mzimu nimbenge sumu zakulumba, kweniso na maghanoghano ghane nimbenge sumu zakulumba.
16 Usange na chawanangwa cha mzimu ukulomba kwa Chiuta, kasi munthu waka uyo wali namwe pamoza wangayowoya wuli kuti “Ameni” para ukulomba, pakuti wakumanya chara ivyo ukuyowoya?
17 Mbunenesko, ukulomba mu nthowa yiwemi, kweni munthu munyake yura wakuzengeka yayi.
18 Nkhuwonga Chiuta kuti nkhuyowoya mu malulimi ghanandi kuluska mose imwe.
19 Kweni mu mpingo ningatemwa kuyowoya mazgu ghankhondi ghakupulikikwa kuti nisambizge ŵanthu, kuluska kuyowoya mazgu 10,000 mu malulimi.+
20 Ŵabali, mungaŵanga ŵana ŵachoko yayi mu kapulikiskiro,+ kweni muŵe ŵana ŵachoko ku viheni,+ ndipo muŵe ŵalara mu kapulikiskiro.+
21 Mu Dango muli kulembeka kuti: “Yehova wakuti: ‘Nizamuyowoya na ŵanthu aŵa mu malulimi gha ŵalendo ndiposo milomo ya ŵanthu ŵachilendo, kweni nanga mpha nyengo iyo ŵazamunipulikira yayi.’”+
22 Ntheura malulimi ntchimanyikwiro ku ŵakugomezga yayi, kweni ŵambura kugomezga,+ apo kuchima nkhwa ŵambura kugomezga yayi, kweni kwa ŵakugomezga.
23 Ntheura, usange mpingo wose wawungana pa malo ghamoza ndipo wose ŵakuyowoya malulimi, ndipo para piza ŵanthu waka panji ŵambura kugomezga, asi ŵayowoyenge kuti ndimwe ŵakufuntha?
24 Kweni usange mose mukuchima ndipo wambura kugomezga panji munthu waka wiza, wachenyekenge na wose ndipo wachiskikenge kuti wajisande.
25 Vyakubisika vya mu mtima wake vikuwoneka, ntheura wawenge kavunama na kusopa Chiuta, na kuyowoya kuti: “Chiuta wali nadi pakati pinu.”+
26 Kweni ntchivichi chikwenera kuchitika, ŵabali? Para mwawungana pamoza, ndipo munyake wali na salimo, munyake wali na chisambizgo, munyake wali na mazgu agho Chiuta wamuvumbulira, munyake wakuyowoya malulimi, munyake wali na kang’anamuliro,+ vinthu vyose vichitike kuti viŵe vyakuzenga.
27 Usange pali ŵakuyowoya malulimi, ŵaleke kujumpha pa ŵaŵiri panji ŵatatu, nakuti ŵapokeranenge, ndipo munyake wang’anamulire.+
28 Kweni usange palije wakung’anamura, ipo awo ŵakuyowoya malulimi ŵakhale chete mu mpingo ndipo ŵayowoye mu mtima na Chiuta.
29 Ntchimi+ ziŵiri panji zitatu ziyowoye, ndipo ŵanyake ŵamanye ng’anamuro lake.
30 Kweni usange munyake uyo wakhala pasi Chiuta wamuvumbulira mazgu, ipo wakwamba wakhale chete.
31 Pakuti mose mungachima mwakupokerana, mwakuti wose ŵasambire ndipo wose ŵakhozgeke.+
32 Ndipo ntchimi izo zili na vyawanangwa vya mzimu zikwenera kugwiliskira ntchito makora vyawanangwa ivi.
33 Chifukwa Chiuta ni Chiuta wautimbanizgi yayi, kweni wamtende.+
Nga umo viliri mu mipingo yose ya ŵatuŵa,
34 ŵanakazi ŵakhale chete mu mipingo, pakuti ŵakuzomerezgeka yayi kuyowoya.+ Kweni ŵaŵe ŵakujilambika,+ nga umo Dango nalo likuyowoyera.
35 Ndipo usange ŵakukhumba kumanya chinthu, ŵakafumbe ŵafumu ŵawo ku nyumba, chifukwa ntchakukhozga soni kuti mwanakazi wayowoye ku mpingo.
36 Kasi mazgu gha Chiuta ghakafuma kwa imwe, panji ghakafika kwa imwe pera?
37 Usange munthu wakughanaghana kuti ni ntchimi panji wali na chawanangwa cha mzimu, wamanye kuti vinthu ivyo nkhumulemberani ni dango la Fumu.
38 Kweni usange munthu wakuyuyura vinthu ivi, wazamuyuyulika.
39 Ntheura ŵabali ŵane, limbikirani kuchima,+ kweni lekani kukanizga awo ŵakuyowoya malulimi.+
40 Kweni vinthu vyose vichitike mwakwenelera ndiposo mu ndondomeko.+
Tumizgani
Tumizgani
1 Ŵakorinte 14
Malemba Ghakupatulika mu Mang’anamuliro gha Charu Chiphya
https://www.jw.org/finder?docid=1001061103&Book=46&Chapter=14&wtlocale=TB&srcid=share
Chitumbuka
mailto:?body=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti%0a%0ahttps%3A%2F%2Fwww.jw.org%2Ffinder%3Fdocid%3D1001061103%26Book%3D46%26Chapter%3D14%26wtlocale%3DTB%26srcid=share&subject=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg