text:
MTWE 13
Tucimbicisyeje Mtuka wa Umi
1. Ana ŵani ŵaŵatupele umi?
“YEHOFA ali Mlungu jusyesyene. Jwalakwe ali Mlungu jwacijumi.” (Yeremiya 10:10) Mlungu ali Mkupanganya jwetu, soni ni juŵatupele umi. Baibulo jikusati, “ŵapanganyisye yosope, soni ligongo lyakusaka kwawo yapali soni ŵayipanganyisye.” (Ciunukuko 4:11) M’yoyo, Yehofa ni juŵasacile kuti tukole umi. Umi uli mtuka wapenani wakutyocela kwa jwalakwe.—Aŵalanje Salimo 36:9.
2. Ana tutendeje yatuli kuti yindu yitujendeleje cenene paumi wetu?
2 Yehofa akusatupaga yindu yakutukamucisya kuti tujendelecele kuŵa cijumi. Yine mwa yinduyi yili yakulya soni mesi. (Masengo 14:15-17) Kuti yindu yitujendeleje cenene pa umi, tukusosekwa kupikanilaga malamusi ga Mlungu.—Yesaya 48:17, 18.
ANA MLUNGU AKUSAWUWONAGA CATULI UMI?
3. Ana Yehofa ŵatesile yatuli Kaini ali am’wuleje Abele?
3 Baibulo jikusatujiganya kuti umi wetu soni wa ŵandu ŵane uli cindu cakusosekwa mnope kwa Yehofa. Mwambone, Kaini, mwanace jwa Adamu ni Hawa, paŵamtumbilile mnope mpwakwe, Yehofa ŵamkalamwisye ya kusakala kwa kutumbila. Nambo Kaini nganapikanila, mwati jwatumbile mnope ni ‘ŵamputile mpwakwejo mpaka kum’wulaga.’ (Genesis 4:3-8) Yehofa ŵampele Kaini cilango ligongo lyakum’wulaga Abele. (Genesis 4:9-11) M’yoyo kutumbila soni kum’ŵenga mjetu yili yakugoya ligongo mpaka yitutendekasye kutenda yindu yangalwe. Mundu jwangalwe ngaŵa mkuwupata umi wangamala. (Aŵalanje 1 Yohane 3:15.) Kuti tumsangalasye Yehofa, tukusosekwa kwanonyelaga ŵandu wosope.—1 Yohane 3:11, 12.
4. Ana limo mwa malamusi gaŵapelece Yehofa kwa Ayisalayeli likusatujiganya yatuli pakwamba ya mtuka wa umi?
4 Pali papite yaka yejinji, Yehofa ŵalosisye kuti akusawuwonaga umi kuŵa cindu cakusosekwa mnope mwakupeleka Malamusi Likumi kwa Mose. M’malamusimo mwaliji lilamusi lyakuti, “Mkawulaga mundu.” (Deuteronomo 5:17) M’yoyo, naga mundu am’wuleje mjakwe mwamele, jwalakwejo ŵawulajidwagasoni.
5. Ana kwasa citumbo Mlungu akusakuwona catuli?
5 Ana Mlungu akusakuwona catuli kwasa citumbo? Atamose umi wa mwanace jwanganapagwe, Yehofa akusawuwonaga kuŵa ŵakusosekwa mnope. M’cilamusi cele Yehofa ŵapele Ayisalayeli, ŵasasile kuti naga mundu jwine am’wulesye jwamkongwe jwakwete citumbo nikuwulaga mwanace jwanganapagwejo, mundujo ŵawulajidwaga. (Aŵalanje Eksodo 21:22, 23; Salimo 127:3.) Yeleyi yikutujiganya kuti kwasa citumbo kuli kwakulemweceka.—Alole Maloŵe Gakumbesi 27.
6, 7. Ana tukasamlosyaga catuli Yehofa kuti tukusawonaga umi kuŵa ŵakusosekwa mnope?
6 Ana mpaka tumlosye catuli Yehofa kuti tukusawuwonaga umi wetu soni wa ŵandu ŵane kuŵa wakusosekwa mnope? Mwakuŵambala kutenda cilicose campaka ciŵice umi wetu soni wa ŵane pangosi. M’yoyo tuciŵambala kwemba sona kapena kamulicisya masengo mitela jakusokonasya mtwe, ligongo yindu yeleyi mpaka yituwulasye atamose kutuwulaga kwene.
7 Mlungu ŵatupele umi soni cilu kuti tuyikamulicisyeje masengo mpela mwakusasacila jwalakwe. M’yoyo tukusosekwa kucisamalilaga cenene cilu cetu. Naga ngatukutenda yeleyi, nikuti ngaŵa mkuŵa ŵandu ŵaswela pameso pa Mlungu. (Aloma 6:19; 12:1; 2 Akolinto 7:1) Yili yangakomboleka kumlambilaga Yehofa juŵatupele umi naga ngatukusawuwonaga umi kuŵa wakusosekwa. Atamose kuti ndaŵi sine kuleka ndamo syakusakala kukusaŵa kwakusawusya mnope, nambo Yehofa mpaka atukamucisye naga tukulingalinga kuwuwonaga umi kuŵa ŵakusosekwa mnope.
8. Ana mpaka tutende yatuli kuti tukaŵika umi wetu soni wa ŵane pangosi?
8 Tulijiganyisye kuti umi uli mtuka wakusosekwa. Yehofa akusakulupililaga kuti tucitenda yiliyose yampaka tuyikombole kuti tukaŵika umi wetu soni wa ŵane pangosi. Tukusatendaga yeleyi mwakuŵambala kwendesya galimoto soni njinga mwangaŵajilwa. Tukusaŵambalaga kutenda nawo mawung’asi gakogoya kapena gakuwulasyana. (Salimo 11:5) Tucitendasoni yakomboleka kuti nyumba jetu jiŵe jambone. Yehofa ŵalamwile Ayisalayeli kuti, “Naga akutaŵa nyumba jasambano, ataŵejesoni kalutenje pamsakasa wa nyumbajo, kogopela kuti nyumbajo mpaka jikole magambo ga miyasi naga jwine agwile kutyocela pamsakasapo.”—Deuteronomo 22:8.
9. Ana umi wa yinyama tuwoneje catuli?
9 Yehofa akusawuwonaga umi wa yinyama kuŵa wakusosekwa. Jwalakwe akusatukundaga kuti tuwulajeje yinyama pakusaka kupata mboga soni yakuwala. Akusatukundasoni kuwulaga yinyama naga mpaka yituwulasye. (Genesis 3:21; 9:3; Ekisodo 21:28) Nambo ngatukusosekwa kuyitendela ngalwe soni kuyiwulaga yinyama pakwamba kusaka kusangalala.—Miyambo 12:10.
TUWUWONEJE UMI KUŴA WAPAJIKA
10. Ana tukumanyilila catuli kuti miyasi jikusajimilaga umi?
10 Miyasi jili japajika pameso pa Yehofa ligongo lyakuti jikusajimilaga umi. Kaini ali am’wuleje Abele, Yehofa jwamsalile kuti, “Miyasi ja mpwenu jikundilila une kutyocela mwitaka.” (Genesis 4:10) M’yoyo miyasi ja Abele jajimilaga umi wakwe, ni Yehofa ŵampele cilango Kaini ligongo lyakum’wulaga Abele. Panyuma Cikumba ca mundaŵi ja Nowa, Yehofa ŵalosisyesoni kuti miyasi jikusajimilaga umi. Yehofa ŵamkundile Nowa ni liŵasa lyakwe kulya nyama. Jwalakwe jwatite, “Nyama jilijose jajikwete umi jiŵe cakulya cenu. Mpela munampelele yindu yamasamba, nampele yosopeyi jemanja.” Nambope paliji cindu cine ciŵalekasisye Yehofa, jwalakwe jwatite, “Nambo mkalya nyama yalumo ni miyasi jakwe, ligongo jili umi wakwe.”—Genesis 1:29; 9:3, 4.
11. Ana lilamusi lyapi lyele Mlungu ŵapelece kwa mtundu wa Ayisalayeli?
11 Ciŵandika yaka 800 Yehofa ali amsalile Nowa kuti akalya miyasi, jwalakwe jwalamwilesoni ŵandu ŵakwe kuti, “Mundu jwalijose jwa Ayisalayeli kapena mlendo jwakutama pasikati penu naga apite kukusakula ni akukamula cinyama kapena cijuni cakuligwa, akusosekwa kusulusya miyasi jakwe petaka ni kujisilila ni litaka.” Kaneko jwalakwe jwaŵecetesoni kuti, “Mkasimlya miyasi.” (Levitiko 17:13, 14) Yehofa ŵasakaga kuti ŵandu ŵakwe ajiwonejepe miyasi kuŵa cindu capajika. Jemanjajo ŵasosekwaga kulya nyama nambo ngaŵaga miyasi. Naga awuleje cinyama kuti alye, ŵasosekwaga kusulusya miyasi pasi.
12. Ana Aklistu akusajiwonaga miyasi mwatuli?
12 Pali papite yaka yakuŵalanjika ciwile Yesu, ŵandumetume soni acakulungwa ŵa mumpingo ŵaciklistu ku Yelusalemu ŵasimene. Jemanjaji ŵasimene kuti alole naga mbali sine sya Cilamusi caŵapocele Ayisalayeli mpaka sikamule masengo kwa Aklistu. (Aŵalanje Masengo 15:28, 29; 21:25.) Yehofa ŵakamucisye jemanjaji kupikanicisya kuti miyasi jaliji ciŵela japajika kwa jwalakwe, soni kuti jemanjajo ŵasosekwaga kujiwonaga kuŵa japajika. Aklistu ŵandanda nganalyaga soni kumwa miyasi kapena kulya nyama jangasikita cenene. Yikaŵe kuti jemanjaji ŵatendaga yeleyi, yikalandene ni kutenda cakusakala mpela kulambila milungu jine kapena kutenda cikululu. Kutandila mundaŵi jeleji Aklistu ŵasyesyene akusaŵambala kulya soni kumwa miyasi. Nambi wuli moŵa agano? Yehofa akusasakagape kuti tujiwoneje miyasi kuŵa japajika.
13. Ana ligongo cici Aklistu ŵangakundaga kwataga miyasi m’cilu?
13 Ana yeleyi yikugopolela kuti Aklistu akaneje kwataga miyasi m’cilu? Elo. Yehofa ŵatulamwile kuti tukalya soni kumwa miyasi. Mwambone, naga dokotala ali ŵasalile kuti akamwa ukana, ana mpaka alitotele ukanawo m’mitasi? Nganaŵa atesile yeleyo. Mwakulandana ni yeleyi, lilamusi lyakuti tukalya kapena kumwa miyasi likusagopolelasoni kana kutajidwa miyasi m’cilu mwetu.—Alole Maloŵe Gakumbesi 28.
14, 15. Ana ligongo cici yili yakusosekwa kwa Aklistu kuwucimbicisyaga umi soni kumpikanila Yehofa?
14 Nambo wuli naga dokotala akutusalila kuti cituwe naga ngakututaga miyasi m’cilu mwetu? Mundu jwalijose akusosekwa kusagula kupikanila lilamusi lya Mlungu pangani ja miyasi. Aklistu akusacimbicisya mnope mtuka wa umi waŵatupele Mlungu. M’yoyo, tucisosa matala gane gampaka gatukamucisye kuŵa cijumi, nambo ngasitukunda kuti atutaje miyasi m’cilu mwetu.
15 Tukusatendaga yiliyose yampaka yitukamucisye kuŵa ni umi wambone, nambo ligongo lyakuti miyasi jikusajimilaga umi, soni kuti jili cindu cakusosekwa mnope kwa Mlungu, ngasitukunda kutajidwa miyasi m’cilu. M’yoyo tukusosekwa kumpikanila Yehofa ngaŵaga kulinga kuwulewuya umi wetu mwakasa malamusi gakwe. Yesu jwatite, “Jwalijose jwakusaka kulupusya umi wakwe caciwujasa, nambo jwalijose jwakwasa umi wakwe ligongo lya une caciwupata.” (Matayo 16:25) Tukusosekwa kumpikanila Yehofa ligongo lyakuti tukusamnonyela. Jwalakwe akusamanyilila yakutuŵajilwa. Tukusawuwonaga umi kuŵa ŵakusosekwa soni wapajika mpela mwakusawuwonela Yehofa.—Ahebeli 11:6.
16. Ana ligongo cici ŵakutumicila ŵa Mlungu akusampikanilaga?
16 Ŵakutumicila ŵakulupicika ŵa Mlungu akusaŵa ŵakusacilila kupikanila lilamusi lyakwe lyakwamba miyasi. Jemanjaji ngaŵa mkulya kapena kumwa miyasi, soni ngaŵa mkunda kuti ŵataje miyasi m’yilu mwawo. * Nambo akusakundaga kupocela cikamucisyo cine kuti aŵe cijumi. Jemanjaji akusakulupilila kuti Mkupanganya jwa umi soni miyasi akusamanyililaga yayili yambone kwa jemanjajo. Ana akusakulupilila kuti jwalakwe akusamanyililaga yayili yambone kwa wawojo?
KAKAMULICISYE KA MASENGO MIYASI KAŴAKUNDAGA YEHOFA
17. Ana mu Yisalayeli, Yehofa ŵakundaga litala lyapi lyakamulicisya masengo miyasi?
17 M’cilamusi caŵapelece Mlungu kwa Mose, Yehofa ŵasalile Ayisalayeli kuti, “Pakuŵa umi wa yinyama uli mmiyasi, soni najiŵisile pamalo gakupelecela mbopesi kuti jisiŵilicisyeje ulemwa wenu, [kapena kuti yakulemwa yikululucikwe] miyasi jili cakusiŵilicisya ulemwa wenu.” (Levitiko 17:11) Naga m’Yisalayeli atesile cakulemwa, ŵasosekwaga kum’ŵenda Yehofa kuti amkululucile mwa kupeleka mbopesi ja nyama, soni ŵam’ŵendaga jwambopesi kuti ataje miyasi jine ja nyamajo pamalo gakupelecela mbopesi ku nyumba jakulambilila. Lyeleli ni litalape lyaŵakundaga Yehofa Ayisalayeli kamulicisya masengo miyasi.
18. Ana mbopesi jaŵapelece Yesu jikusatukamucisya catuli?
18 Yesu paŵayice pacilambo capasi, ŵapelece umi wakwe kapena kuti miyasi jakwe kuŵa mbopesi kuti yakulemwa yetu yikululucikwe. Yeleyi yajinjile m’malo mwa mbopesi ja yinyama mpela mwacasacilaga cilamusi. (Matayo 20:28; Ahebeli 10:1) Umi wa Yesu waliji wakusosekwa mnope mwati Yehofa ali amjimwisye Yesu ni kwawula kwinani, Yehofa ŵapele ŵandu upile wakuti mpaka akombole kutama ni umi wangamala.—Yohane 3:16; Ahebeli 9:11, 12; 1 Petulo 1:18, 19.
19. Ana tukusosekwa kutendega cici kuti tukaŵa ni “magambo ga miyasi ja ŵandu wosope”?
19 Tukusamyamicila Yehofa ligongo lyakutupa mtuka wapenani wa umi. M’yoyo tukusosekwa kwasalila ŵandu kuti naga akola cikulupi mwa Yesu, mpaka akombole kutama ni umi wangamala. Tukusiŵanonyelaga ŵandu, soni tucitenda yiliyose yampaka tukombole kuti twajiganye mwampaka awupatile umi welewu. (Ezekieli 3:17-21) M’yoyo, patukutenda yeleyi tuciŵa mpela ndumetume Paulo juŵasasile kuti, “ningola magambo ga miyasi ja ŵandu wosope, ligongo nganinamsisila cilicose, nambo namsalile lisosa lililyose lya Mlungu.” (Masengo 20:26, 27) Kusala yisyene, tukusalosyaga kuti tukusacimbicisya umi soni miyasi patwakwasalila ŵandu ŵane yakwamba Yehofa, soni kuti umi uli wakusosekwa mnope kwa jwalakwe.
^ ndime 16 Kuti amanyilile yejinji pakwamba yakutajidwa miyasi, alole buku jakuti “Ajendelecele Kuŵa M’cinonyelo ca Mlungu,” pa peji 77 mpaka 79, jakuwandisya ŵa Mboni sya Yehofa.


c: text/html

text:
Mbali 5
Cikumba Cekulungwa
—Ŵani Ŵapikanile? Ŵani Ŵanganapikanila ?
Ŵandu ŵajinji mu ndaŵi ja Nowa ŵatendaga yindu yakusakala. Genesis 6:5
Adamu ni Hawa ŵakwete ŵanace, soni ŵandu ŵatupile pacilambo capasi. Kaneko malayika gane gaŵele ku mbali ja Satana.
Gayice pacilambo capasi ni kuwala yilu ya ŵandu kuti gakombole kulombela acakongwe. Acakongwewo ŵaŵelece ŵanace ŵacalume ŵakulungwakulungwa, ŵaŵaliji ŵakogoya, soni ŵamacili.
Cilambo cagumbele ni ŵandu ŵaŵatendaga yindu yakusakala. Baibulo jikuŵeceta kuti: “Yitendo ya ŵandu pacilambo capasi yaliji yakusakala mnope, soni nganisyo sya mitima jawo syaliji syakusakala ndaŵi syosope.”
Nowa ŵapikanile Mlungu ni kutaŵa combo. Genesis 6:13, 14, 18, 19, 22
Nowa ŵaliji mundu jwambone. Yehofa ŵamsalile Nowa kuti cacijonanga ŵandu ŵakusakala ni cikumba cacikulungwa mnope.
Mlungu ŵamsalilesoni Nowa kuti ataŵe liboti lyekulungwa mnope, liŵalikolangaga kuŵa combo, soni ŵamsalile kuti cajinjisyemo liŵasa lyakwe ni yinyama yamitundu josope.
Nowa ŵakalamwisye ŵandu ya kwisa kwa Cikumba, nambo nganapikanila. Ŵane ŵamsekaga Nowa, soni ŵane ŵam’ŵengaga.
Nowa paŵamasile kutaŵa combo, ŵajinjisyemo yinyama.
ALIJIGANYE YEJINJI
NGANI SYAMBONE KUTYOCELA KWA MLUNGU!
Ligongo Cici Mlungu Akusakunda Yakusakala,Soni Yipwetesi?
ana yakusakala yatandite catuli, soni ligongo cici Mlungu akundile kuti yijendelecele? Ana yipwetesi yicimala?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
MUTU 1
Kumbi Chiuta Ndiyani?
1, 2. Kumbi ŵanthu atanja kufumbanji?
ŴANA atanja kufumba mafumbu. Chinanga kuti ungamuka mwakuvwika umampha, kanandi afumba kuti, ‘Ntchifukwa wuli?’ Asani waŵamuka afumba so kuti, ‘Ntchifukwa wuli ve viyo?’
2 Kaya ndisi ŵana pamwenga ŵaraŵara, tosi tija ndi mafumbu. Nyengu zinyaki tifumba kuti tiziŵi nthowa pamwenga nyengu. Tingaja so ndi mafumbu ngakukhumbika ukongwa ngakukwasana ndi umoyu kweniso vo vazamuchitika kunthazi. Asani mafumbu ngo te nangu ngamukika umampha cha, tichita mphwayi ndipu tileka kufumba.
3. Ntchifukwa wuli anyaki atondeka kusaniya kwamuka kwa mafumbu ngawu?
3 Kumbi Bayibolu limuka mafumbu ngakukhumbika ukongwa ngo tifumba? Chinanga kuti ŵanthu anyaki aŵanaŵana kuti Bayibolu lingamuka mafumbu ngawu, kweni awona kuti ndakusuza kulivwisa. Yiwu awona kuti asambizi, aliska pamwenga asembi ndiwu angamuka mafumbu ngawu. Ndipu anyaki achita soni kufumba. Kumbi imwi muwona wuli?
4, 5. Kumbi ndi mafumbu ngakukhumbika nanga ngo mutijifumba? Ntchifukwa wuli mutenere kulutiriza kupenja kwamuka?
4 Mutenere kuti mukhumba kuziŵa kwamuka kwa mafumbu nge yanga: Ntchifukwa wuli nde ndi umoyu? Ntchinthu wuli chazakundichitikiya asani ndafwa? Kumbi Chiuta ndi munthu wamtundu wuli? Yesu wangukamba kuti: “Lutirizani kupempha, ndipu mupasikengi; lutirizani kupenja, ndipu musaniyengi; lutirizani kugong’osa, ndipu akujuliyeningi.” (Mateyu 7:7) Mungalekanga cha kupenja kwamuka kwa mafumbu nginu mpaka po musaniriyengi kwamuka kwaunenesa.
5 Asani ‘mulutirizengi kupenja’ musaniyengi kwamuka m’Bayibolu. (Nthanthi 2:1-5) Musuzikengi cha kuvwisa kwamuka kwaki. Vo musambirengi vikuwovyeningi kuti mujengi mwalikondwa kweniso kuti muzije ndi umoyu wamampha kunthazi. Tiyeni tikambisani fumbu lo ŵanthu anandi atijifumba.
KUMBI CHIUTA WATITIYANJA PAMWENGA NGWANKHAZA?
6. Ntchifukwa wuli ŵanthu anandi aŵanaŵana kuti Chiuta watitiyanja cha?
6 Ŵanthu anandi aŵanaŵana kuti Chiuta watitiyanja cha. Yiwu awona kuti asani Chiuta watitiyanja nadi, mphanyi vinthu ve viyo cha. Pa charu chapasi pachitika nkhondu, ŵanthu atinkhana ndipu masuzu nge peposi. Ŵanthu atama, asuzika ndipuso atufwa. Mwaviyo, yiwu afumba kuti, ‘Asani Chiuta watitiyanja nadi, ntchifukwa wuli wamalisa cha masuzu ngosi yanga?’
7. (a) Kumbi alongozi amatchalitchi akambanji vo vichitisa kuti ŵanthu aŵanaŵanengi kuti Chiuta ngwankhaza? (b) Ntchifukwa wuli tikhumbika cha kumba mulandu Chiuta chifukwa cha vinthu viheni vo vichitika?
7 Nyengu zinyaki alongozi a matchalitchi ndiwu achitisa kuti ŵanthu agomezengi kuti Chiuta ngwankhaza. Asani kwachitika vinthu viheni, akamba kuti ndi khumbu laku Chiuta. Yiwu atumba mulandu Chiuta chifukwa cha vo akamba. Bayibolu lisambiza kuti ndi Chiuta cha yo wachitisa vinthu viheni. Lemba la Yakobe 1:13, lititikambiya kuti Chiuta watesa munthu weyosi cha ndi vinthu viheni. Ilu likamba kuti: “Asani munthu wateseka, wangakambanga cha kuti: ‘Nditeseka ndi Chiuta.’ Chifukwa Chiuta wateseka cha ndi vinthu viheni ndipu iyu watesa munthu weyosi cha.” Venivi ving’anamuwa kuti, chinanga kuti Chiuta wativilekesa cha vinthu viheni kweni ndiyu cha wativichitisa. (Ŵerengani Jobu 34:10-12.) Tiyeni tiwoni chakuyeruziyapu.
8, 9. Ntchifukwa wuli mbumampha cha kumba mulandu Chiuta asani tikumana ndi masuzu? Konkhosani chakuyeruziyapu.
8 Tiyeruziyi kuti munyamata waja ndi apapi ŵaki. Awisi atimuyanja ukongwa ndipu akumusambiza mo wangasankhiya vinthu mwazeru. Pavuli paki, munyamata yo waleka kuŵavwiya ndipu waluta kuchija kwakuyija. Iyu watamba kuchita vinthu viheni ndipu pakumaliya wakumana ndi masuzu. Kumbi mungakamba kuti awisi ndiwu achitisa kuti wakumani ndi masuzu chifukwa chakuti angumukaniza cha kutuwapu panyumba? Awa! (Luka 15:11-13) Nge mo ada ŵenaŵa anguchitiya, Chiuta nayu watiŵakaniza cha ŵanthu asani asankha kuleka kumuvwiya ndipuso kuchita vinthu viheni. Mwaviyo, asani kwachitika vinthu viheni titenere kukumbuka kuti ndi Chiuta cha yo wavichitisa. Mbumampha cha kumba mulandu Chiuta.
9 Pe chifukwa chamampha cho Chiuta waleke kutuzapu vinthu viheni mpaka sonu. Mu Mutu 11, mwazamusambira vo Bayibolu likamba pa nkhani iyi. Ziŵani kuti Chiuta watitiyanja ndipu ndiyu cha yo wachitisa masuzu ngo tikumana nangu. Ndipu ndiyu pe yo wangamalisa masuzu.—Yesaya 33:2.
10. Ntchifukwa wuli tigomeza kuti Chiuta wanozengi vinthu vo ŵanthu aheni ananga?
10 Chiuta ndi mutuŵa. (Yesaya 6:3) Vosi vo wachita vambula kufipisika kweniso vamampha. Mwaviyo, tingamuthemba. Ŵanthu tingaŵathemba cha chifukwa nyengu zinyaki achita vinthu viheni. Chinanga wangaŵa munthu yo walamuliya umampha, walivi nthazi zakunoze vinthu vo ŵanthu aheni ananga. Palivi munthu yo we ndi nthazi zakuyanana ndi zo Chiuta we nazu. Chiuta wanozengi vinthu vosi vo ŵanthu aheni ananga. Iyu watuzengepu viheni vosi ndipu vazamuŵapu so cha.
KUMBI CHIUTA WAKONDWA ASANI ŴANTHU ASUZIKA?
11. Kumbi Chiuta watuvwa wuli asani musuzika?
11 Kumbi Chiuta watuvwa wuli asani ŵanthu asuzika? Bayibolu likamba kuti Chiuta “watanja urunji.” (Sumu 37:28) Mwaviyo, iyu wakondwa ndi vinthu vamampha kweni watinkhana ndi vinthu viheni. Asani ŵanthu asuzika, wakondwa cha. Bayibolu likamba kuti nyengu yinyaki kuvuli, Chiuta “wanguchita chitima” wati wawona kuti pacharu pachitika vinthu viheni. (Chiyambo 6:5, 6) Chiuta wakusintha cha. (Malaki 3:6) Bayibolu likamba kuti iyu watikuŵanaŵaniyani.
12, 13. (a) Ntchifukwa wuli titanja anyidu, nanga tituvwa wuli asani tiwona ŵanthu asuzika? (b) Ntchifukwa wuli tigomeza kuti Chiuta watuzengepu masuzu ngosi ndipuso vinthu vambula urunji?
12 Bayibolu likamba so kuti Chiuta wakutilenga muchikozu chaki. (Chiyambo 1:26) Ivi ving’anamuwa kuti wakutilenga ndi mijalidu yamampha yo iyu we nayu. Kumbi mutuvwa wuli asani muwona ŵanthu ambula kunanga asuzika? Asani vitikuŵaŵani, ziŵani kuti Chiuta vitimuŵaŵa ukongwa. Kumbi tiziŵa wuli?
13 Bayibolu lititisambiza kuti, “Chiuta ntchanju.” (1 Yohane 4:8) Vosi vo Chiuta wachita, wativichita chifukwa cha chanju. Mwaviyo, titanja anyidu chifukwa chakuti Chiuta watanja ŵanthu. Aŵanaŵaniyani fundu iyi: Asani mwenga ndi nthazi zakutuziyapu masuzu, kumbi mwatingi mungatuzengepu? Kukamba unenesa, mwatingi mungatuzengepu nadi chifukwa mutanja ŵanthu. Nanga Chiuta? Iyu we ndi nthazi ndipu chifukwa chakuti watitiyanja, wazamutuzapu masuzu ngosi ndi vinthu vambula urunji. Mutenere kuja ndi chigomezu kuti vinthu vosi vo Chiuta walayiza vo vazumbulika kukwamba kwa buku lenili, vazamufiskika! Kweni kuti mugomezengi malayizu ngaku Chiuta, mukhumbika kuziŵa vinandi vakukwasana ndi iyu.
CHIUTA WAKHUMBA KUTI MUMUZIŴI
14. Kumbi zina laku Chiuta ndiyani, nanga tiziŵa wuli kuti tikhumbika kuligwirisiya ntchitu?
14 Asani mukhumba kuti munthu munyaki waje bwezi linu, mutimukambiya dankha zina linu. Kumbi Chiuta we ndi zina? Matchalitchi nganandi ngakamba kuti zina laki ndi Chiuta pamwenga Ambuya kweni yanga ndi mazina ngaki chayingu cha. Ndi mazina ŵaka nga udindu nge “fumu” pamwenga “pulezidenti.” Chiuta wakutikambiya kuti zina laki ndi Yehova. Lemba la Sumu 83:18 likamba kuti: “Ŵanthu aziŵi kuti imwi, yo zina linu ndimwi Yehova, imwi pe ndimwi Wapachanya Limu pacharu chosi chapasi.” Ŵanthu wo alembanga Bayibolu, angulemba zina laku Chiuta maulendu ngakujumpha 7,000. Yehova wakhumba kuti muziŵi zina laki ndi kuligwirisiya ntchitu. Iyu watikukambiyani zina laki kuti muje bwezi laki.
15. Kumbi zina lakuti Yehova ling’anamuwanji?
15 Zina laku Chiuta lakuti Yehova, ling’anamuwa kuti iyu wangafiska chechosi cho walayiza kweniso khumbu laki. Palivi cho chingamutondekesa. Ndiyu pe yo we ndi zina lenili. *
16, 17. Kumbi mazina yanga ngang’anamuwanji? (a) “Wanthazizosi” (b) “Fumu ya muyaya” (c) “Mulengi.”
16 Nge mo tawone, lemba la Sumu 83:18 likamba zaku Yehova kuti: “Imwi pe ndimwi Wapachanya Limu.” Lemba la Chivumbuzi 15:3 nalu likamba kuti: “Ntchitu zinu zikulu kweniso zakuziziswa, Yehova Chiuta Wanthazizosi. Nthowa zinu zaurunji ndipuso zaunenesa, Fumu ya muyaya.” Kumbi zina la udindu lakuti, “Wanthazizosi” ling’anamuwanji? Ling’anamuwa kuti Yehova ngwanthazi ukongwa kuphara chechosi muchilengedu. Ndipu zina linyaki la udindu lakuti, “Fumu ya muyaya” ling’anamuwa kuti, wakuŵapu kwamba kali ndipu waŵengepu nyengu zosi. Lemba la Sumu 90:2, likamba kuti Yehova walivi chiyambi ndipuso umaliru. Venivi vakuziziswa ukongwa!
17 Yehova pe ndiyu Mulengi. Lemba la Chivumbuzi 4:11 likamba kuti: “Ndimwi wakwenere, Yehova Chiuta widu, kulonde unkhankhu, ulemu ndi nthazi, pakuti mukulenga vinthu vosi, ndipu chifukwa cha khumbu linu vikuŵaku ndipu vikulengeka.” Yehova wakulenga angelu, nyenyezi, vipasu, somba ndi vinthu vinyaki vosi!
KUMBI MUNGAJA BWEZI LAKU YEHOVA?
18. Ntchifukwa wuli anyaki aŵanaŵana kuti angaja cha bwezi laku Chiuta? Nanga Bayibolu likambanji pa nkhani yeniyi?
18 Ŵanthu anyaki asani aŵerenga za mijalidu yinyaki yaku Yehova achita mantha. Yiwu aŵanaŵana kuti, ‘Chiuta ngwanthazi ukongwa, ngwapachanya ndipuso we kutali ukongwa, sonu ndingaja nayu wuli pa ubwezi?’ Kumbi Chiuta wakhumba kuti tiŵanaŵanengi viyo? Awa! Iyu wakhumba kuti waje mubwezi widu. Bayibolu likamba kuti, Chiuta “we kutali cha ndi weyosi waku isi.” (Machitidu 17:27) Chiuta wakhumba kuti mundere kwaku iyu ndipu nayu walayiza kuti ‘wanderengi kwaku yimwi.’
19. (a) Mungachita wuli kuti muje bwezi laku Chiuta? (b) Ndi mijalidu niyi yaku Yehova yo yitikukondwesani ukongwa?
19 Kumbi mungachita wuli kuti muje bwezi laku Chiuta? Yesu wangukamba kuti: “Azamusaniya umoyu wamuyaya asani aziŵa imwi Chiuta yija waunenesa, ndi Yesu Khristu yo mungumutuma.” (Yohane 17:3) Lutirizani kusambira kuti muziŵi Yehova ndipuso Yesu. Mwakuyeruziyapu, mwasambira kali kuti “Chiuta ntchanju.” (1 Yohane 4:16) Chiuta we so ndi mijalidu yinyaki yamampha. Bayibolu lititikambiya kuti Yehova ‘ngwalisungu kweniso ngwachitima, wakwiya liŵi cha ndipu we ndi chanju chikulu ndi unenesa.’ (Chituwa 34:6) Yehova ‘ngwamampha ndipu ngwakunozeka kugowoka.’ (Sumu 86:5) Iyu ngwakuzizipiza ndipuso ngwakugomezeka. (2 Petro 3:9; Chivumbuzi 15:4) Muziŵengi mijalidu yamampha yaku Yehova asani muŵerengengi Bayibolu.
20, 21. Kumbi mungaja wuli bwezi laku Chiuta chinanga kuti mungamuwona cha?
20 Kumbi mungaja wuli bwezi laku Chiuta chinanga kuti mungamuwona cha? (Yohane 1:18; 4:24; 1 Timote 1:17) Asani muŵerenga vakukwasana ndi Yehova m’Bayibolu, mutamba kumuziŵa umampha ndipu muja bwezi laki. (Sumu 27:4; Ŵaroma 1:20) Kuziŵa vinandi vakukwasana ndi iyu, kukuwovyeningi kuti mumuyanjengi ukongwa kweniso muje nayu pa ubwezi wakukho.
21 Kusambira Bayibolu kukuwovyeningi so kuziŵa kuti Yehova ndiyu Awisefwi. (Mateyu 6:9) Iyu wakutipasa umoyu ndipuso wakhumba kuti tije ndi umoyu wamampha. Venivi ndivu ada achanju akhumba. (Sumu 36:9) Bayibolu lisambiza kuti mungaja bwezi laku Yehova. (Yakobe 2:23) Vakukondwesa ukongwa kuziŵa kuti Yehova Mulengi wachilengedu chosi wakhumba kuti imwi muje bwezi laki!
22. Kumbi mutenere kuchitanji asani ŵanthu anyaki atikukambiyani kuti muleki kusambira Bayibolu?
22 Ŵanthu anyaki angakukambiyani kuti muleki kusambira Bayibolu. Yiwu angawona nge kuti mulekengi tchalitchi linu. Kweni mungazomerezanga cha kuti munthu weyosi wakulekeseni kuja bwezi laku Yehova. Iyu ndi Bwezi lamampha ukongwa kuphara bwezi lelosi lo mungaŵa nalu.
23, 24. (a) Ntchifukwa wuli mukhumbika kulutiriza kufumba mafumbu? (b) Kumbi tikambisanengenji mu Mutu 2?
23 Muchisambira Bayibolu, vinthu vinyaki muvivwisengi cha. Mungachitanga soni cha kufumba mafumbu pamwenga kupempha kuti akuwovyeni. Yesu wangukamba kuti tikhumbika kuja akujiyuyuwa nge ŵana. (Mateyu 18:2-4) Ŵana afumba mafumbu nganandi. Chiuta wakhumba kuti musaniyi kwamuka kwa mafumbu nginu. Mwaviyo, mufufuzengi m’Bayibolu kuti musimikizi kuti vo musambira vaunenesa.
24 Kusambira Bayibolu ndiyu nthowa yamampha ukongwa yakuziŵiya Yehova. Bayibolu lipambana ndi mabuku nganyaki ngosi. Mutu 2 ukonkhosengi venivi.
^ ndimi 15 Asani m’Bayibolu linu mulivi zina lakuti Yehova, pamwenga asani mukhumba kuziŵa vinandi vakukwasana ndi vo zina laku Chiuta ling’anamuwa ndipuso mo lizumbulikiya, wonani Fundu Yakukumaliya ya nambala 1.


text:
Ivyo Vyachitika mu Vyaka 100 Vya Ufumu wa Chiuta
“Mphanyi Chiuta wa mtende, . . . wamupani chinthu chiwemi chilichose kuti muchite khumbo lake.”—HEB. 13:20, 21.
SUMU: 136, 14
1. Kasi Yesu wakayiwonanga wuli ntchito yakupharazga?
YESU wakatemwanga chomene kupharazga vya Ufumu wa Chiuta, nakuti ndiwo ukaŵa mutu ukuru wa upharazgi wake. Yesu wakazunura mazgu ghakuti Ufumu nyengo zakujumpha 100 apo wakapharazganga. Ivi vikulongora kuti mtima wa Yesu ukaŵa pa Ufumu wa Chiuta.—Ŵazgani Mateyu 12:34.
2. Kasi mbalinga awo ŵakwenera kuti ŵakapulika mazgu gha Yesu gha pa Mateyu 28:19, 20, ndipo tikumanya wuli?
2 Yesu wakati wawuka, wakakumana na ŵanthu ŵakujumpha 500, ndipo ŵanandi ŵa iwo ŵakazgoka ŵasambiri. (1 Kor. 15:6) Yesu wakwenera kuti wakakumana na ŵanthu aŵa pa nyengo iyo wakaphaliranga ŵasambiri ŵake kuti ŵapharazge Ufumu ku “ŵanthu ŵa mitundu yose.” Mulimo wa kupharazga ukaŵa ukuru chomene. * Yesu wakati mulimo wa kupharazga uchitikenge m’paka “umaliro wa charu ichi.” Para mukupharazga makani ghawemi, ndikuti namwe mukufiska uchimi uwu.—Mat. 28:19, 20.
3. Yowoyani vinthu vitatu ivyo vyawovwira pakupharazga makani ghawemi.
3 Yesu wakapeleka mulimo wa kupharazga ku ŵasambiri ŵake, ndipo wakaŵaphalira kuti: “Ine nili namwe mazuŵa ghose m’paka umaliro wa charu ichi.” (Mat. 28:20) Yesu wakalayizga ŵalondezgi ŵake kuti walutilirenge kulongozga mulimo wa kupharazga na kuŵawovwira kuti ŵapharazge pa charu chose chapasi. Mazuŵa ghano napo, Yehova na Yesu ŵakutovwira apo tikuchita mulimo wa kupharazga. Yehova wakutipa “chinthu chiwemi chilichose” kuti chitovwire pa mulimo wa kupharazga. (Heb. 13:20, 21) Mu nkhani iyi tidumbiskanenge vinthu viwemi vitatu ivyo vyawovwira pa mulimo wa kupharazga: (1) vinthu ivyo vikutovwira pakupharazga, (2) nthowa ziphya zakupharazgira, na (3) masukulu agho ghakovwira ŵapharazgi ŵa Ufumu. Chakwamba tiyeni tiwone vinyake mwa vinthu ivyo vyawovwira pakupharazga mu vyaka 100 ivyo vyajumpha.
IVYO VYAWOVWIRA PAKUPHARAZGA
4. Kasi vinthu vinyake vyawovwira wuli pakupharazga?
4 Yesu wakayaniska “mazgu gha Ufumu” na mbuto yiwemi iyo yaseŵeka pa dongo lakupambanapambana. (Mat. 13:18, 19) Mulimi wakuŵa na vinthu ivyo wakutipulira dongo kuti mbuto zake zimere makora. Mwakuyana waka, Fumu yithu yatipa vinthu ivyo vikovwira pa mulimo wa kupharazga. Vinthu vinyake vikawovwira kwa nyengo yichoko waka, kweni vinyake vichali kukovwira. Ndipouli vinthu vyose ivyo Fumu yatipa, vyawovwira kuti tipharazgenge mwaluso.
5. Kasi kadi likayananga na vichi, ndipo likagwiranga wuli ntchito?
5 Mu 1933, ŵapharazgi ŵakamba kugwiliskira ntchito makadi pakupharazga. Makadi agha ghakawovwira ŵanandi kuti ŵambe kupharazga. Makadi agha ghakayananga waka na kapepara kakulembapo malipoti ndipo ghakaŵanga na uthenga ufupi kweniso upusu wa mu Baibolo. Nyengo zinyake makadi ghaphya ghakaŵanga na uthenga uphya. Mubali Charles W. Elenimeya wakaŵa na vyaka 10 apo wakamba kugwiliskira ntchito makadi pakupharazga. Iyo wakati: “Kadi lililose likaŵa na mazgu ghakuti, ‘Chonde ŵazgani uthenga uwu.’ Para munthu waŵazga uthenga wa pa kadi, tikamulekeranga buku na kuluta.”
6. Kasi makadi ghakawovwira wuli?
6 Makadi ghakawovwira ŵapharazgi mu nthowa zinandi. Mwachiyelezgero, ŵapharazgi ŵanyake ŵakaŵa na soni. Nangauli ŵanyake ŵakakhumbanga kupharazga, kweni ŵakamanyanga yayi vyakuti ŵayowoye. Ŵanyake ŵakayowoyanga vinandi chomene. Ŵakamuphaliranga munthu chilichose icho ŵakamanyanga mu maminiti ghachoko waka, kweni ŵakayowoyangaso mwaluso yayi. Makadi ghakawovwira ŵapharazgi wose kupharazga munthowa yipusu.
7. Kasi upharazgi wa makadi ukaŵa na masuzgo wuli?
7 Nangauli makadi ghakawovwiranga pakupharazga, kweni pakaŵa masuzgo ghanyake. Mudumbu Grace A. Estep wakati: “Nyengo zinyake ŵanthu ŵakatifumbanga kuti, ‘Kasi kakuyowoya vichi? Tiphalirani waka ivyo kakuyowoya.’” Ŵanthu ŵanyake ŵakakananga kuŵazga uthenga wa pa makadi agha. Ŵanyake para ŵapokera kadi, ŵakaghanaghananga kuti ndawo, ndipo ŵakanjiranga nalo mu nyumba na kujalako. Ŵanthu ŵanyake ŵakatinkhanga uthenga withu, ntheura para ŵapika kadi iwo ŵakakeluranga waka. Nangauli pakaŵa pa masuzgo agha, kweni makadi ghakawovwira ŵapharazgi kuti ŵapharazgirenge ŵazengezgani ŵawo kweniso kuti ŵamanyikwe kuti mbapharazgi ŵa Ufumu.
8. Kasi ŵapharazgi ŵakachitanga wuli pakupharazga na giramafoni? (Wonani chithuzi chakwamba.)
8 Mu ma 1930 kufikira 1940, ŵapharazgi ŵakagwiliskiranga ntchito giramafoni pakupharazga. Ŵabali ŵanyake ŵakachemanga giramafoni kuti Aroni chifukwa ndiyo yikayowoyanga mu malo mwa iwo. (Ŵazgani Exodus 4:14-16.) Usange munthu wazomera kutegherezga, ŵapharazgi ŵakamulizgiranga giramafoni kuti wategherezge uthenga ufupi wa mu Baibolo, ndipo pamanyuma ŵakamupanga mabuku. Nyengo zinyake mbumba yose yikategherezgeranga pamoza uthenga wa mu Baibolo. Mwakuti mu 1934, gulu likamba kupanga magiramafoni kuti ghawovwire ŵabali pakupharazga. Gulu likajambura nkhani 92 izo ŵanthu ŵakategherezganga pa magiramafoni.
9. Kasi magiramafoni ghakawovwira wuli pakupharazga?
9 Hillary Goslin wakati wapulika uthenga wa mu Baibolo pa giramafoni, wakabwereka giramafoni kwa sabata yimoza kuti ŵazengezgani ŵake nawo ŵakategherezge uthenga wa Ufumu. Ŵanthu ŵanandi ŵakategherezga uthenga wa mu Baibolo ndipo ŵakabatizika. Nakuti ŵana ŵanakazi ŵaŵiri ŵa Mubali Hillary ŵakaluta ku Sukulu ya Giliyadi, ndipo pamanyuma ŵakamba uteŵeti wa umishonale. Makadi na magiramafoni vikawovwira ŵanandi kuti ŵambe kupharazga. Kufuma apo, Yehova wakamba kusambizga ŵateŵeti ŵake kwizira mu Sukulu ya Uteŵeti wa Chiuta.
NTHOWA ZAKUPHARAZGIRA
10, 11. Kasi manyuzipepara na wayilesi vikawovwira wuli pakupharazga makani ghawemi?
10 Yehova wakapeleka nthowa zakupharazgira ku ŵateŵeti ŵake kuti ziŵawovwire kupharazga makani ghawemi ku ŵanthu ŵanandi. Nthowa izi zikawovwira chomene pa nyengo iyo ŵantchito panji kuti ŵapharazgi ŵakaŵa ŵachoko. (Ŵazgani Mateyu 9:37.) Mwachiyelezgero, gulu likagwiliskiranga ntchito manyuzipepara pakupharazga makani ghawemi. Sabata yiliyose, Mubali Charles Taze Russell wakatumizganga nkhani ya mu Baibolo ku ŵanthu awo ŵakusindikizga manyuzipepara. Nkhani izi ŵakazisindikizganga mu manyuzipepara gha ku United States, Canada, na Europe. Mu 1913, ŵanthu ŵakujumpha 15,000,000 ŵakaŵazga nkhani za mu Baibolo za Mubali Russell izo zikalembeka mu manyuzipepara ghakukwana 2,000.
11 Wayilesi nayo yikawovwira pa ntchito ya kupharazga makani ghawemi. Pa Epulero 16, 1922, Mubali Joseph F. Rutherford wakayowoya nkhani yakwamba ya mu Baibolo pa wayilesi, ndipo ŵanthu pafupifupi 50,000 ŵakategherezga nkhani iyi. Pa Febuluwale 24, 1924, gulu likamba kugwiliskira ntchito wayilesi yake ya WBBR. Gongwe la Mulinda la Chingelezi la Disembala 1, 1924, likalongosora kuti wayilesi ni nthowa yiwemi yakupharazgira makani ghawemi iyo yikukhumba ndalama zinandi yayi pakuyaniska na nthowa zinyake. Manyuzipepara na wayilesi vikawovwira ŵanthu ŵanandi kuti ŵapulike uthenga uwemi, nanga ni mu vigaŵa ivyo mukaŵa ŵapharazgi ŵachoko.
12. (a) Kasi ni malo wuli ghanyake agho mukutemwa kupharazgako? (b) Kasi mungachita wuli para mukopa kupharazga uko kukusangika ŵanthu ŵanandi?
12 Kupharazga uko kukusangika ŵanthu ŵanandi ni nthowa yinyake yiwemi ya kupharazgira makani ghawemi ku ŵanthu ŵanandi. Ŵapharazgi ŵanyake ŵakupharazga uko ŵanthu ŵakukwelera basi na sitima, kwakwimika magalimoto, msika, na ku malo ghanyake. Kasi mukuchita wofi kupharazga ku malo agha? Usange mukuchita wofi, lombani Yehova kuti wamovwirani. Ghanaghanirani ivyo mulaŵiliri wa dera, Angelo Manera, wakayowoya. Iyo wakati: “Tikalondezganga nthowa yiliyose yiphya yakupharazgira. Tikawonanga kuti ni mwaŵi wa kuteŵetera Yehova, kulongora kuti ndise ŵakugomezgeka ndiposo ŵakupulikira. Tikaŵaso ŵakunozgeka kuteŵetera Yehova munthowa yiliyose iyo watinozgera.” Para tikulondezga nthowa ziphya zakupharazgira, tikulongora kuti tikugomezga Yehova kweniso tikuŵa ŵapharazgi ŵaluso.—Ŵazgani 2 Ŵakorinte 12:9, 10.
13. Kasi webusayiti yithu ya jw.org yikovwira wuli pa mulimo wa kupharazga?
13 Ŵapharazgi ŵanandi ŵakutemwa kuphalira ŵanthu kuti ŵangasanga mabuku ghakulongosora Baibolo mu viyowoyero vyakujumpha 700 pa webusayiti yithu ya jw.org. Mwezi uliwose, ŵanthu ŵakujumpha 1.6 miliyoni ŵakujura webusayiti yithu. Wayilesi yikawovwira ŵanthu mu malo ghanandi kuti ŵapulike makani ghawemi gha Ufumu. Mazuŵa ghano napo, webusayiti yithu yikovwira kuti ŵanthu ŵanandi ŵapulike makani ghawemi.
KUSAMBIZGA ŴAPHARAZGI ŴA UFUMU
14. Kasi ŵapharazgi ŵakwenera kusambizgika vichi? Kasi ni sukulu wuli iyo yawovwira ŵapharazgi kuŵa luso?
14 Vinthu na nthowa izo tadumbiskana vyawovwira chomene pakupharazga makani ghawemi. Ndipouli, ŵapharazgi ŵakwenera kusambizgika umo ŵangapharazgira makora. Mwachiyelezgero, nyengo zinyake ŵanthu ŵakakolerananga yayi na uthenga wa mu Baibolo uwo ukaŵanga mu makadi na magiramafoni. Kweni ŵanyake ŵakanwekanga chomene na uthenga withu ndipo ŵakakhumbanga kumanya vinandi. Ntheura ŵapharazgi ŵakeneranga kumanya umo ŵangawovwilira ŵanthu mwaluso. Lekani Mubali Nathan H. Knorr mwakovwirika na mzimu wa Chiuta, wakawona kuti ntchiwemi kuti ŵapharazgi ŵasambizgike umo ŵangayowoyera mwaluso para ŵakupharazga. Ntheura mu 1943, gulu likambiska Sukulu ya Uteŵeti wa Chiuta mu mpingo. Sukulu iyi yawovwira ŵapharazgi wose kuti ŵasambizgenge mwaluso.
15. (a) Kasi ŵanyake ŵakachita wuli apo ŵakambanga kudumba nkhani mu sukulu? (b) Kasi lemba la Salmo 32:8 likufiskika wuli kwa imwe?
15 Ŵabali na ŵadumbu ŵanandi ŵakaŵa kuti ŵandazgoŵere kuyowoya pa wumba. Mubali Julio S. Ramu wakukumbuka nkhani yake yakwamba iyo wakayowoya mu 1944. Nkhani yake yikalongosoranga vya Dowegi uyo wakuzunulika mu mavesi 5 gha mu Baibolo. Mubali Ramu wakati: “Nkhambwambwantha chomene chifukwa cha wofi. Kakaŵa kakwamba kuyowoya nkhani pa pulatifomu, kweni nkhadumba nkhani yane m’paka paumaliro.” Ŵana ŵachoko nawo ŵakamba kudumba nkhani za mu sukulu. Mubali Manera wakukumbuka ivyo wakachita musepuka munyake apo wakadumbanga nkhani yake. Mubali Manera wakati: “Musepuka wakachita wofi chomene mwakuti apo wakambanga kudumba nkhani yake wakamba kulira. Kweni chifukwa chakuti wakanweka kudumba nkhani yake, wakayowoya m’paka paumaliro uku wakulira.” Panyake namwe mukuzgorapo yayi pa maungano chifukwa cha soni panji mukuwona kuti mungakwaniska yayi chifukwa cha wofi. Usange ndimo mukujipulikira, pemphani Yehova kuti wamovwirani kumazga soni panji wofi. Wamovwiraninge nga umo wakawovwilira awo ŵakadumbanga nkhani mu Sukulu ya Uteŵeti wa Chiuta kumasinda.—Ŵazgani Salmo 32:8.
16. Yowoyani chilato cha Sukulu ya Giliyadi (a) kale (b) kwamba mu 2011?
16 Gulu la Yehova likusambizgaso ŵapharazgi ŵanyake kwizira mu Sukulu ya Giliyadi. Chilato cha sukulu iyi nkhovwira ŵabali na ŵadumbu kuti ŵatemwenge kupharazga makani ghawemi. Sukulu iyi yikamba mu 1943, ndipo ŵabali na ŵadumbu ŵakujumpha 8,500 ŵasambizgika ndipo ŵatumika mu vyaru 170. Kweni kwambira mu 2011, awo ŵakuluta ku sukulu iyi mbapayiniya ŵapadera, ŵalaŵiliri ŵa dera, ŵateŵeti ŵa pa Beteli, na ŵamishonale awo ŵandanjire sukulu iyi.
17. Kasi Sukulu ya Giliyadi yawovwira wuli?
17 Kasi Sukulu ya Giliyadi yawovwira? Enya. Chiyelezgero ni charu cha Japan. Mu Ogasiti 1949, ku Japan kukaŵa ŵapharazgi ŵambura kukwana 10. Kweni kuumaliro wa chaka ichi, gulu likatumako ŵamishonale 13. Pasono ku Japan kuli ŵapharazgi pafupifupi 216,000, ndipo pafupifupi hafu ya ŵapharazgi aŵa ŵakuchita upayiniya.
18. Kasi ni masukulu wuli ghanyake agho ghalipo?
18 Tiliso na Sukulu ya Uteŵeti wa Ufumu, Sukulu ya Uteŵeti wa Upayiniya, Sukulu ya Ŵapharazgi ŵa Ufumu, Sukulu ya Ŵalaŵiliri ŵa Dera na Ŵawoli Ŵawo, na Sukulu ya Awo Ŵali mu Komiti ya Munthavi na Ŵawoli Ŵawo. Sukulu izi zawovwira chomene ŵateŵeti ŵa Chiuta kuti ŵaŵe na chipulikano chakukhora. Ivi vikulongora kuti Yesu, uyo ni Fumu yithu, wakulutilira kusambizga ŵalondezgi ŵake.
19. Kasi Mubali Charles Taze Russell wakayowoya vichi vyakukhwaskana na mulimo wa kupharazga, ndipo mazgu ghake ghakufiskika wuli?
19 Ufumu wa Chiuta ukamba kulamulira mu 1914, ndipo kufika sono pajumpha vyaka 100. Mu vyaka ivi, Yesu, uyo ni Fumu yithu, wakulongozga mulimo wa kupharazga. Mu 1916, Mubali Charles Taze Russell wakawona kuti mulimo wa kupharazga uzamuthandazgika pa charu chose. Iyo wakati: “Mulimo wa kupharazga ukuluta panthazi, nakuti ulutilirenge kukura, pakuti pali ntchito yikuru chomene ya kupharazga Ufumu.” Pasono mulimo uwu uli mukati. Tikuwonga chomene Yehova, uyo ni Chiuta wamtende chifukwa watipa vinthu viwemi ivyo vikutovwira pa mulimo wa kupharazga makani ghawemi gha Ufumu.
^ ndime 2 Vikuwoneka kuti ŵanthu aŵa ŵakazgoka Ŵakhristu chifukwa mpositole Paulosi wakaŵachema kuti “ŵabali ŵakujumpha 500.” Paulosi wakati: “Ŵanandi ŵa iwo ŵachalipo, kweni ŵanyake ŵali kugona tulo mu nyifwa.” Ntheura Paulosi na Ŵakhristu ŵanyake, ŵakamanyanga ŵanthu ŵanandi awo ŵakapulika Yesu apo wakayowoyanga mazgu ghakuti ŵapharazgenge.


text:
Nkhani 5: Kwamba Kwa Umoyu Wa Masuzgu
ADAMU ndi Eva angwamba kukumana ndi masuzgu nganandi, ŵati adikiskika m’munda wa Edene. Yiwu akhumbikanga kulimbikiya kugwira nchitu kuti asaniyi chakurya. M’malu mwakuti kume vimiti va vipasu vamampha, yiwu anguwona kuti kwamenga vimiti vamingaminga. Ivi ndivu vinguchitika Adamu ndi Eva ŵati aleka kuvwiya Chiuta, ndipu ubwezi wawu ndi Chiuta ungumaliya penipo.
Kweni chinthu chiheni ukongwa chenga chakuti yiwu angwamba kutama, kukota ndipu pakumaliya paki angufwa. Kumbuka kuti Chiuta wanguŵatcheŵeska kuti asani angarya chipasu cha m’chimiti cho iyu wanguŵakaniza, mbwenu afwengi. Chenga chinthu chambula zeru ukongwa kuti yiwu aleki kuvwiya Chiuta.
Ŵana ŵaku Adamu ndi Eva angubalika Chiuta wati wadikiska apapi ŵawu m’munda wa Edene. Ivi vilongo kuti ŵana nawu angwenele kukota ndi kufwa.
Adamu ndi Eva atingi ajengi ndi umoyu wamampha ukongwa pamoza ndi ŵana ŵawu, asani yiwu anguvwiya Yehova. Yiwu atingi ajengi ndi umoyu walikondwa ndipuso wamuyaya pacharu chapasi. Pengavi yo watingi wakotengi, kutama ndi kufwa.
Adamu ndi Eva atingi ajengi ndi umoyu wamampha ukongwa pamoza ndi ŵana ŵawu, asani yiwu anguvwiya Yehova. Yiwu atingi ajengi ndi umoyu walikondwa ndipuso wamuyaya pacharu chapasi. Pengavi yo watingi wakotengi, kutama ndi kufwa.
Chiuta wakhumba kuti ŵanthu aje ndi umoyu wamuyaya ndipuso walikondwa. Ndipu Iyu walayizga kuti, zuŵa linyaki ivi vazamuchitika nadi. Kuti ndi charu pe cha cho chazamuja chakutowa, kweniso ŵanthu nawu azamuja ndi umoyu wambula matenda. Ŵanthu wosi pacharu azamuja paubwezi ndi weyosi kweniso ndi Chiuta.
Kweni Eva wenga so mubwezi waku Chiuta cha. Mwaviyo, posi po wabaliyanga ŵana, wasuzgikanga. Iyu wavwanga kuŵaŵa ukongwa pakubala. Kuleka kuvwiya Yehova kungumudaniya masuzgu nganandi ukongwa, akhumba nawi ungazomerezga. Asi viyo?
Chiyambo 3:16-23; 4:1, 2; Chivumbuzi 21:3, 4.
Mafumbu
- Adamu ndi Eva angubala ŵana anandi anthurumi ndi anthukazi. Zina la mwana wawu wakwamba lenga Kaini ndipu wachiŵi wenga Abelu. Kumbi utichiziŵa cho chinguŵachitikiya?
- Kumbi n’chinthu wuli chingwamba kuchitikiya Adamu ndi Eva ndipu chenga chifukwa wuli?
- N’chifukwa wuli ŵana ŵaku Adamu ndi Eva angwenere kukota ndi kufwa?
- Asani Adamu ndi Eva anguvwiya Yehova, kumbi umoyu wawu ndi wa ŵana ŵawu watingi uŵengi wuli?
- Kumbi Eva wangukumana ndi masuzgu wuli chifukwa cha kuleka kuvwiya?
- Zumbuwa mazina nga ŵana ŵaŵi akwamba aku Adamu ndi Eva.
- Kumbi ŵana anyaki wo ŵe pachithuthuzi po mbayani?
Mafumbu ngakusazgiyapu
- Ŵerenga Chiyambo 3:16-23 ndi 4:1, 2.
Kumbi kutembeka kwa nyata kungukwaska wuli umoyu waku Adamu? (Chiya. 3:17-19; Ŵaro. 8:20, 22)
Kumbi nchifukwa wuli zina lakuti Eva, lo ling’anamuwa kuti ‘Nyinawu wa Ŵamoyu Wosi,’ lenga lakwenele? (Chiya. 3:20)
Kumbi Yehova wangulongo wuli kuti wanguchitiya lisungu Adamu ndi Eva ŵati ŵabuda? (Chiya. 3:7, 21)
- Ŵerenga Chivumbuzi 21:3, 4.
Kumbi ndi ‘vinthu vakali’ nivi vo ukhumba kuti vizituwepu?


text: Kwa wakulongozga sumu. Sumu ya Davide.19 Machanya ghakupharazga uchindami wa Chiuta,+Mlengalenga kuchanya ukuthuwuska mulimo wa mawoko ghake.+2 Zuŵa na zuŵa vikufumiska mazgu ghawo,Usiku na usiku vikuvumbura umanyi.3 Kuyowoya kulije, mazgu nagho kulije.Lizgu lawo likupulikikwa yayi.4 Kweni kupoma kwawo kukupulikikwa mu charu chose,Uthenga wawo ukufika ku vigoti vya charu chapasi.+Dazi walijinthira hema kuchanya.5 Lili nga ni mwenenthengwa wakufuma mu chipinda chake.Likusekelera nga ntchinkhara* icho chikuchimbira mu nthowa.6 Likufuma ku chigoti chimoza cha kuchanya,Ndipo likuzingilira m’paka ku chigoti chinyake,+Palije kanthu kakubisika ku chithukivu chake.7 Dango la Yehova ndakufikapo,+ likuwezgeramo nkhongono.*+Vikumbusko vya Yehova ni vyakugomezgeka,+ muzeleza vikumuzgora wavinjeru.+8 Malanguro gha Yehova ngaurunji, ghakukondweska mtima,+Malango gha Yehova ngakutowa, ghakungweluska maso.+9 Kopa Yehova+ nkhwakutowa, kukukhalilira muyirayira.Vyeruzgo vya Yehova vyose ni vyaunenesko na vyaurunji.+10 Ni vyakudokeka kuluska golide,Kuluska golide liwemi* linandi,+Vikunong’omera kuluska uchi,+ uchi uwo ukunthonya kufuma ku visa.11 Muteŵeti winu wakuchenjezgeka navyo.+Para munthu wakuvisunga, wakusanga njombe yikuru.+12 Ni njani wangamanya maubudi ghake?+Nitozgani ku zakwananga izo nkhuzimanya yayi.13 Mukanizgeso muteŵeti winu ku milimo yakujiŵikamo,+Mungazomerezganga yayi kuti yiŵe na mazaza pa ine.+Apo ndipo niŵenge wakufikapo,+Na wambura mulandu wa zakwananga zikuru.*14 Mphanyi mazgu gha mu mulomo wane na ivyo nkhughanaghana mu mtima waneVyamukondweskani,+ A Yehova, Jalawe+ lane na Muwomboli wane.+


text:
VYAKULEMBAPO
Kuŵika Vithuzi pa Intaneti Kweniso Mbiri Yako
Nkhani iyi yikovwirenge kumanya ivyo ukwenera kuchita pambere undaŵike vithuzi vyako pa Intaneti.
Vinyake
Ivyo Ungachita Kuti Uleke Mtima Wakukhumba Kuchita Vyose Ndendende Nyengo Zose
Nkhani iyi yikovwirenge kuti uleke kukhazga kuti iwe kweniso ŵanyako ŵachitenge vyose ndendende nyengo zose.
Ivyo Ungachita Para Chibwezi Chamara
Nkhani iyi yikovwirenge kuti uleke kugongowa.
Umo Ungachitira na Ivyo Ukubudiska
Nkhani iyi yikovwirenge umo ungachitira na ivyo ukubudiska.


text:
MTWE 5
Ciwombolo Cili Mtuka Wakusosekwa Mnope Wakutyocela kwa Mlungu
Ana ciwombolo ni cici?
Ana capelekwe catuli?
Ana mpaka cakamucisye catuli?
Ana mpaka alosye catuli kuyamicila ciwombolo?
1, 2. (a) Ana mtuka watuli wawukusaŵa wakusosekwa mnope kwa wawojo? (b) Ligongo cici mpaka tujile kuti ciwombolo cili mtuka wakusosekwa mnope wampaka apocele?
ANA mtuka wapi wakusosekwa mnope waŵapocele? Mtuka ngawukusasosekwa kuŵa wakatala kuti uŵe wakusosekwa. Kusala yisyene, kusosekwa kwa mtuka kwangawonecela mnope ligongo lya winji wa mbiya syawusumile. Nambo mtuka ukusaŵa wakusosekwa mnope naga ukwatendekasya kusangalala, soni ciwakamucisye pa yakusosecela yawo.
2 Pana mtuka wakusosekwa mnope kupunda wuliwose wampaka asacilile kuwupocela. Uli mtuka wapelece Mlungu kwa ŵandu. Yehofa atupele yindu yejinji, nambo mtuka wakusosekwa mnope watupele wuli mbopesi ja ciwombolo ja Mwanagwe, jwali Yesu Klistu. (Matayo 20:28) Mu mtwe awuno tulijiganye kuti ciwombolo cili mtuka wakusosekwa mnope wampaka apocele, ligongo mpaka wakamucisye kuŵa ŵakusangalala mnope, soni kwapa yakusosecela yawo. Kusala yisyene, ciwombolo cikusalosya kuti Yehofa akusiŵanonyela mnope.
ANA CIWOMBOLO NI CICI?
3. Ana ciwombolo ni cici, soni tukusosekwa kupikanicisya cici naga tukusaka kuyamicila mtuka wakusosekwawu?
3 Mwakata, ciwombolo cili litala lyapelece Yehofa lyakulupucisya ŵandu ku ulemwa ni ciwa. (Aefeso 1:7) Kuti tupikanicisye cijiganyo ca m’Baibulo celeci, tukusosekwa kukumbucila yayatendekwe mu mgunda wa Edeni. Mpaka tukuwone kusosekwa kwa ciwomboloci naga tukupikanicisya yaŵajasile Adamu paŵalemwisye.
4. Ana umi wamnama wagopolele cici kwa Adamu?
4 Yehofa paŵampangenye Adamu, ŵampele cine cakwe cakusosekwa mnope cacili umi wamnama. Ana yeleyi yagopolele cici kwa Adamu? Ligongo lyakuti ŵampanganyisye ni cilu, soni nganisyo syamnama, jwalakwe ngamkanalwala, kalambala, kapenasoni kuwa. Mpela mundu jwamnama, jwalakwe ŵakwete unasi wapenani ni Yehofa. Baibulo jikusasala kuti Adamu ŵaliji “mwanace jwa Mlungu.” (Luka 3:38) M’yoyo Adamu ŵasangalalaga ni unasi wambone ni Yehofa, mpela mwawukusaŵela unasi wa mwanace ni atatigwe ŵacinonyelo. Yehofa ŵamsalilaga Adamu, mwanagwe jwa pacilambo, masengo gakusangalasya gaŵasosekwaga kamula, soni yindu yaŵasosekwaga kutenda.
5. Ana Baibulo jikusagopolela cici pajikusala kuti Adamu ŵampanganyisye ‘m’ciwanicisyo ca Mlungu’?
5 Adamu ŵampangenye ‘m’ciwanicisyo ca Mlungu.’ (Genesis 1:27) Yeleyi nganiyigopolela kuti Adamu ŵalandanaga ni Mlungu m’kawonece kakwe. Mpela mutwalijiganyicisye mu mtwe wandanda wa m’buku ajino, Yehofa ali msimu wangawoneka. (Yohane 4:24) M’yoyo Yehofa jwangali cilu ca mnowu ni miyasi. Kupanganyikwa kwa Adamu m’ciwanicisyo ca Mlungu kukugopolela kuti jwalakwe ŵampangenye ni ndamo syambone mpela sya Mlungu, syasili cinonyelo, lunda, cilungamo, soni macili. Adamu ŵalijisoni mpela Atati ŵakwe mu litala line lyakuti jwalakwe ŵakwete upile wakulisagulila. M’yoyo, Adamu nganaŵa mpela makina gagakusatenda masengo gaŵagalinganyicisyepe. Nambo jwalakwe ŵakombolaga kusagula pasikati pa cambone ni cakusakala. Akasagule kupikanila Mlungu, nikuti akatemi ni umi pacilambo capasi ca Paladaiso mpaka kalakala.
6. Ana Adamu ŵajasile cici panganapikanila Mlungu, soni yeleyi yakwayiye catuli ŵanace ŵakwe?
6 Kusala yisyene, Adamu paŵalepele kupikanila Mlungu ni kumlamula kuti cawe, jwalakwe ŵajasile cindu cakusosekwa mnope. Kulemwa kwakwe kwamtendekasisye kuti ajase umi wamnama, soni yambone yakwe. (Genesis 3:17-19) Cakutesya canasa cili cakuti, Adamu nganajasa umi wambone wajikape, nambosoni wa ŵanace wosope ŵaŵaŵelece m’bujo. Maloŵe ga Mlungu gakusasala kuti: ‘Ulemwa wayice pacilambo capasi ligongo lya mundu jumo [Adamu], nipo ulemwawo wayicisye naco ciwa. M’yoyo ciwa cajendelecele kwa ŵandu wosope ligongo jwalijose ŵalemwisye.’ (Aloma 5:12) Yisyene kuti Adamu ŵatupelele ulemwa. Ni ligongo lyakwe Baibulo jikusasala kuti, jwalakwe ‘ŵalisumisye’ msyene, soni ŵanace ŵakwe ku ukapolo wa ulemwa ni ciwa. (Aloma 7:14) Adamu ni Hawa nganakolasoni cembeceyo cilicose ligongo lyakuti ŵasagwile mele kuti akapikanila Mlungu. Nambi wuli ŵanace ŵawo, kupwatikapo m’weji?
7, 8. Ana ciwombolo mpaka cigopolele yindu yiŵili yapi?
7 Yehofa ŵakulupwisye ŵandu wosope kupitila mu ciwombolo. Ana ciwombolo ni cici? Ciwombolo mpaka cigopolele yindu yiŵili. Candanda, ciwombolo cili mtengo wakusalipila kuti agopole mundu kapena kuti ŵawucisye cindu cinecakwe. Yeleyi mpaka tuyiwanicisye ni malipilo gakusapeleka jwakulemwa pa nganya kuti agopoce ku magambo gakwe. Caŵili, ciwombolo cili mtengo wakusalipilila cindu cinecakwe. Yeleyi yili mpela malipilo gakusapeleka ligongo lya konanga cindu cinecakwe. Mwambone, naga mundu ajonasile yindu yasyene, jwalakwe akusasosekwa kulipila mtengo wakulandana ni cindu cajonasileco.
8 Ana yikakombolece catuli kuyipatasoni yosope yaŵatujonanjile Adamu, soni kutugopola ku ukapolo wa ulemwa ni ciwa yaŵayikasisye? Kwende tulole ya ciwombolo caŵapelece Yehofa, soni kuti mpaka cakamucisye catuli.
MWAŴAPELECELE YEHOFA CIWOMBOLO
9. Ana pasosekwaga ciwombolo catuli?
9 Ligongo lyakuti umi wawajasice waliji wamnama, pangali mundu jwangali umnama jwakakombwele kupeleka ciwombolo. (Salimo 49:7, 8) Pasosekwaga ciwombolo cakulandana ni umi wawajasicewo. Yeleyi yikamulana ni malamusi gacilungamo gakusimanikwa m’Maloŵe ga Mlungu, gagakusati, “umi kulipa umi.” (Deuteronomo 19:21) Ana umi wapi wawukajinjile m’malo mwa umi wamnama waŵajasile Adamu? Pasosekwaga umi wine wa mundu jwamnama kuti ‘uwombole jwalijose.’—1 Timoteo 2:6.
10. Ana Yehofa ŵapelece catuli ciwombolo?
10 Ana Yehofa ŵapelece catuli ciwombolo? Jwalakwe ŵatumisye pacilambo capasi mwanace jwamnama jwausimu. Nambo Yehofa nganatumisya mwanace jwausimu jwalijose. Ŵatumisye mwanace jwakwe jwakusosekwa mnope, mwanace jwakupagwa jika. (1 Yohane 4:9, 10) Mwakusacilila, Mwanacejo ŵakundile kutyoka kwinani. (Afilipi 2:7) Mpela mwatwalijiganyicisye mu mtwe upite ula, Yehofa ŵasamisye mwakusimonjesya umi wa Mwanagwe kutyocela kwinani ni kuwuleka m’citumbo mwa Maliya. Mwa macili ga msimu weswela, Yesu ŵapagwile mpela mundu jwamnama, m’yoyo yakuyicisya ya ulemwa nganiyimkwaya.
11. Ana yikakombolece catuli kuti mundu jumo aŵe ciwombolo ca ŵandu ŵajinji?
11 Ana yikakombolece catuli kuti mundu jumo aŵe ciwombolo ca ŵandu ŵajinji? Nambi, ana yakombolece catuli kuti ŵandu wosope aŵe ŵakulemwa pandandapo? Tukumbucile kuti ligongo lyakulemwa, Adamu ŵajasile cindu cakusosekwa mnope, cacili umi wamnama. M’yoyo nganakombola kuŵeleka ŵanace ŵamnama. Nambo ŵapelele ŵanace ŵakwe ulemwa ni ciwa basi. Yesu jwakusakolanjikwa m’Baibulo kuŵa “Adamu jwakumalisya,” ŵakwete umi wamnama, soni nganalemwesya cilicose. (1 Akolinto 15:45) M’yoyo, Yesu ŵajinjile m’malo mwa Adamu kuti atukulupusye. Kuŵa kwakwe jwakulupicika kwa Mlungu mwakupeleka umi wakwe wamnama, Yesu ŵalipile ulemwa wa Adamu. M’yoyo, Yesu ŵapele cembeceyo ŵanace ŵa Adamu.
12. Ana kupilila yipwetesi kwa Yesu kwalosisye cici?
12 Baibulo jikusasala mwakupikanika cenene yipwetesi yaŵapilile Yesu mkanawe. Ŵandu ŵamputile mwangali canasa, ŵamkomele mwangalwe, soni ŵawile ciwa cakupweteka pa citela cakulagacisya. (Yohane 19:1, 16-18, 30; Yakonjecesya, pa mapeji 204 mpaka 206) Ana Yesu ŵasosekwaga kulagasika mnope ligongo cici? Mu mtwe wine m’bujomu, tucilijiganya kuti Satana ŵakayicile naga pana mundu jwampaka aŵe jwakulupicika kwa Yehofa pasimene ni yipwetesi. Mwakuŵa jwakupilila atamose paŵasimene ni yipwetesi yekulungwa, Yesu ŵajanjile cenene yaŵakayicile Satana. Atamose kuti Satana ni jwaŵatendekasyaga yipwetesi, Yesu ŵalosisye kuti mundu jwamnama jwampaka alisagulile jika yakutenda komboleka kuŵa jwakulupicika kwa Mlungu. Mwangakayicila Yehofa ŵasangalele mnope ligongo lya kulupicika kwa Mwanagwe jwakunonyelwaju!—Miyambo 27:11.
13. Ana ciwombolo capelekwe catuli?
13 Ana ciwombolo capelekwe catuli? Mwakamulana ni kalendala ja Ciyuda, pa lisiku lya 14 lya mwesi wa Nisani, m’caka ca 33 C.E., Mlungu ŵakundile kuti mwanagwe jwamnama, soni jwangalemwa awulajikwe. Yesu ŵapelece umi wakwe wamnama mpela mbopesi “kampepe basi.” (Ahebeli 10:10) Palisiku lyatatu ciwile Yesu, Yehofa ŵamjimucisye ku umi wa usimu. Paŵapite kwinani, Yesu ŵapelece kwa Mlungu mtengo wa umi wakwe wamnama waŵawupelece mpela ciwombolo cakwasuma ŵanace ŵa Adamu. (Ahebeli 9:24) Yehofa ŵapocele mbopesi ja umi wa Yesu mpela ciwombolo cakulupucisya ŵandu ku ukapolo wa ulemwa ni ciwa.
ANA CIWOMBOLO MPAKA CAKAMUCISYE CATULI?
14, 15. Ana tukusosekwa kutenda cici kuti Mlungu ‘atukululucile ulemwa wetu’?
14 Atamose kuti tuli ŵakulemwa, mpaka tujaliwe mnope ligongo lya ciwombolo. Kwende tulole kusosekwa kwa mtuka wakutyocela kwa Mlunguwu wampaka utukamucisye sambano jino, soni m’bujo.
15 Kukululucikwa yakulemwa. Ligongo lyakuti twapagwile ŵangali umnama, yikusatulema kutenda yambone. Wosopewe tukusalemwa mu yatukusaŵeceta kapena mu yatukusatenda. Nambo ligongo lya mbopesi ja ciwombolo ja Yesu, Mlungu mpaka ‘atukululucile ulemwa wetu.’ (Akolose 1:13, 14) Nambo kuti Mlungu atukululucile, tukusosekwa kupitikuka mtima yisyesyene. Tukusosekwasoni kum’ŵenda Yehofa mwakulinandiya kuti atukululucile yakulemwa yetu kupitila mu kukulupilila kwetu ciwombolo ca mwanagwe.
16. Ana cici cacikusatukamucisya kumtindiŵalila Mlungu ni cikumbumtima cambone, soni ana yeleyi yikwete umbone wapi?
16 Kola cikumbumtima cambone pameso pa Mlungu. Kuligamba ligongo lya cikumbumtima cakulemweceka mpaka kututendekasye kuti tukakola cembeceyo, soni kuliwona kuŵa ŵangali mate. Nambo kupitila m’ciwombolo, Yehofa akusatukululucila yakulemwa, soni akusatukunda kumtindiŵalila jwalakwe ni cikumbumtima cambone atamose kuti tuli ŵangali umnama. (Ahebeli 9:13, 14) Yeleyi yikusatukombolekasya kuŵecetana ni Yehofa mwagopoka. M’yoyo, mpaka tuŵecetane najo mwagopoka mwipopelo. (Ahebeli 4:14-16) Kwendelecela kola cikumbumtima cambone, kukusatukamucisya kuŵa ni mtendele wa mumtima, ucimbicimbi, soni tukusaŵa ŵakusengwa.
17. Ana upile wapi watucipata ligongo lyakuti Yesu ŵatuwilile?
17 Cembeceyo ca umi wangamala mu cilambo ca paladaiso. Lilemba lya Aloma 6:23, likusati, “Malipilo ga ulemwa nico ciwa.” Lilembali likusajendelecela kuti, “Nambo mtuka wa lulele wele Mlungu wakusapeleka, niwo umi wangamala mwa Klistu Yesu Ambuje ŵetu.” Mu mtwe watatu wa buku ajino, twalijingenye ya upile watucipata m’cilambo capasi ca Paladaiso. (Ciunukuko 21:3, 4) Upilewo, soni umi wangamala wamnama, yicikomboleka ligongo lyakuti Yesu ŵatuwilile. Kuti tupocele yeleyi, tukusosekwa kulosya kuti tukusayamicila ciwombolo.
ANA MPAKA ALOSYE CATULI KUYAMICILA KWAWO?
18. Ligongo cici tukusosekwa kum’yamicila Yehofa ligongo lya kutupa ciwombolo?
18 Ligongo cici tukusosekwa kum’yamicila mnope Yehofa ligongo lya ciwombolo? Mtuka ukusaŵa wakusosekwa mnope naga mkupelekajo amalilepo ndaŵi, macili kapenasoni cindu cinecakwe. Tukusayamicila mnope mumtima naga yikuwoneka kuti mtuka watupocelewo ukulosya cinonyelo cisyesyene kutyocela kwa mkupeleka. Ciwombolo cili mtuka wakusosekwa mnope pa mituka josope, ligongo Mlungu ŵajasile yejinji pakuwupeleka. Lilemba lya Yohane 3:16 likusati, “Pakuŵa Mlungu ŵacinonyele cilambo capasi mnope mwakuti jwalakwe ŵampelece mwanace jwakwe jumopejo, ni kuti jwalijose jwakukulupilila mwa jwalakwe akawa nambo akole umi wangamala.” Ciwombolo cili umboni wakulosya kuti Yehofa akusatunonyela mnope. Ciwomboloci cikusalosyaso ni kuti Yesu akusatunonyela, pakuŵa ŵapelece umi wakwe mwakusacilila ligongo lya m’weji. (Yohane 15:13) M’yoyo, mtuka wa ciwombolo ukusatusimicisya kuti Yehofa, soni Mwanagwe akusamnonyela jwalijose pajika.
19, 20. Ana mpaka alosye catuli kuti akusayamicila mtuka wakutyocela kwa Mlungu wa ciwombolo?
19 Nambo, ana mpaka alosye catuli kuti akusayamicila mtuka wakutyocela kwa Mlungu wa ciwombolo? Candanda, akusosekwa kumanyilila yejinji yakwamba Mkupeleka Jwamkulungwa, jwali Yehofa. (Yohane 17:3) Kulijiganya Baibulo pakamulicisya masengo buku ajino kucakamucisya. Pakulijiganya yejinji ya Yehofa, cinonyelo cawo pa jwalakwe cicikula. Kaneko cinonyeloco cicalimbikasya kusacilila kutenda yakumnonyelesya jwalakwe.—1 Yohane 5:3.
20 Akulupilileje mbopesi ja ciwombolo ja Yesu. Pakwamba ya Yesu Baibulo jikusati, “Jwalijose jwakukulupilila mwa Mwanace akwete umi wangamala.” (Yohane 3:36) Ana mpaka tulosye catuli cikulupi mwa Yesu? Cikulupi celeci ngaŵa mkucilosya ni maloŵepe. Lilemba lya Yakobo 2:26 likusati, “Cikulupi cangali yitendo cili cewe.” Kusala yisyene, cikulupi cisyesyene cikusawonecela ni “yitendo” yakwe, gopolela yatukusatenda. Litala limo lyakulosya kuti tukwete cikulupi mwa Yesu lili kulingalinga kumkuya jwalakwe, ngaŵaga mu yatukusaŵecetape, nambosoni mu yatukusatenda.
21, 22. (a) Ligongo cici tukusosekwa kusimanikwa pa Cakulya Caligulo ca Ambuje? (b) Ana Mtwe 6 ni 7 uciŵeceta ya cici?
21 Asimanikweje pa Cakulya Caligulo ca Ambuje cacikusatendekwa caka cilicose. Cilo ca pa Nisani 14, m’caka ca 33 C.E., Yesu ŵatandisye cakutendekwa capajika cele m’Baibulo akusacisala kuti “Cakulya Caligulo ca Ambuje.” (1 Akolinto 11:20, NW; Matayo 26:26-28) Cakutendekwa celeci akusacisalasoni kuti cili Cikumbucilo ca ciwa ca Klistu. Yesu ŵatandisye cakutendekwaci pakwakamucisya ŵandumetume, soni Aklistu wosope kumbucila kuti kupitila mu ciwa cakwe mpela mundu jwamnama, ŵapelece ciwombolo. Pakwamba ya cakutendekwaci, Yesu ŵatite: “Mtendeje yeleyi kuti mungumbucileje.” (Luka 22:19) Kusimanikwa pa Cikumbucilo, kukusatukumbusya cinonyelo cekulungwa caŵalosisye Yehofa, soni Yesu ligongo lya ciwombolo. Mpaka tulosye kuti tukusayamicila ciwombolo patukusimanikwa pa Cikumbucilo ca Ciwa ca Yesu cacikusatendekwa caka cilicose. *
22 Ciwombolo caŵatupele Yehofa cili mtuka wapenani mnope. (2 Akolinto 9:14, 15) Mtuka wapenaniwu mpaka wakamucisyesoni ŵawe. Mtwe 6 ni 7 uciŵeceta mwayicitendecela yeleyi.
^ ndime 21 Kuti amanyilile yejinji yakwamba Cakulya Caligulo ca Ambuje, alole Yakonjecesya pa mapeji 206 mpaka 209.


text:
MUTU 18
Ubatizo Ndiposo Ubwezi Winu na Chiuta
Kasi Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakuchita wuli pakubatiza munthu?
Kasi mukwenera kuchitachi kuti mubatizike?
Kasi munthu wakujipeleka wuli kwa Chiuta?
Kasi chifukwa chikuru cha kubatizikira ntchivichi?
1. Chifukwa wuli nduna ya ku Etiyopiya yikapempha kuti yibatizike?
“WONA maji agha, ntchivichi chikunitondeska kubatizika?” Nduna ya ku Etiyopiya ndiyo yikafumba fumbo ili mu nyengo ya Ŵakhristu ŵakwambilira. Mkhristu munyake zina lake Filipu wakayilongosolera makora kuti Yesu wakaŵa nadi Mesiya uyo Chiuta wakalayizga kuti wizenge. Nduna iyi, yikachontheka na ivyo yikasambira mu Malemba, ndipo yikachitapo kanthu. Yikalongora kuti yikukhumba nadi kubatizika.
2. Pakuti mwasambira vinandi, kasi mungajifumba fumbo wuli?
2 Para muli kusambira mitu yakwambilira ya mu buku lino na yumoza wa Ŵakaboni ŵa Yehova, namwe mungajifumba kuti, ‘Kasi ntchivichi chikunitondeska kubatizika?’ Mwasambira mu Baibolo kuti kunthazi kuzamuŵa umoyo wamuyirayira mu Paradiso. (Luka 23:43; Chivumbuzi 21:3, 4) Mwasambiraso icho chikuchitika para munthu wafwa ndiposo kuti kunthazi ŵakufwa ŵazamuwuka. (Mupharazgi 9:5; Yohane 5:28, 29) Panji muli kwambapo kale kusopa na Ŵakaboni ŵa Yehova ndipo mwajiwonera mwekha kuti Mbakhristu ŵaunenesko chifukwa ŵakutemwana nadi. (Yohane 13:35) Chakuzirwa chomene ntchakuti, mwamba kuŵa paubwezi na Yehova Chiuta.
3. (a) Kasi Yesu wakaŵaphalira vichi ŵasambiri ŵake? (b) Kasi Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakuchita wuli pakubatiza munthu?
3 Kasi mungalongora wuli kuti mukukhumba kuteŵetera Chiuta? Yesu wakaphalira ŵasambiri ŵake kuti: “Lutaninge mukazgore ŵanthu ŵa mitundu yose kuŵa ŵasambiri, mukaŵabatize.” (Mateyu 28:19) Yesu wakalongora chiyelezgero chiwemi chifukwa wakabatizika mu maji. Ŵakamumijira waka maji yayi, panji kumuthira waka pa mutu. (Mateyu 3:16) Lizgu lakuti “kubatiza” ndakufuma ku lizgu la Chigiriki ilo likung’anamura “kubizga mu maji.” Ntheura Ŵakaboni ŵa Yehova pakubatiza, ŵakubizga munthu yose mu maji.
4. Kasi para mwabatizika mukulongora vichi?
4 Ŵanthu wose awo ŵakukhumba kuŵa paubwezi na Yehova Chiuta, ŵakwenera kubizgika mu maji. Para mwabatizika mukulongora kuti mukukhumba kuteŵetera Chiuta. Mukulongoraso kuti mukukondwa kuchita khumbo la Yehova. (Salimo 40:7, 8) Kweni kuti muŵe ŵakwenelera kubatizika, pali vinthu vinyake ivyo mukwenera kuchita.
MUKWENERA KUSAMBIRA NA KUŴA NA CHIPULIKANO
5. (a) Kasi ntchinthu wuli chakwamba icho munthu wakwenera kuchita kuti waŵe wakwenelera kubatizika? (b) Chifukwa wuli ntchakuzirwa kuluta ku maungano gha mpingo?
5 Muli kwambapo kale kuchita chinthu chakwamba. Chinthu wuli? Pakuti mukusambira Baibolo, mwamanya Yehova Chiuta na Yesu Khristu. (Ŵerengani Yohane 17:3.) Kweni pali vinandi vyakuti musambire. Ŵakhristu ŵakwenera ‘kumanya makora khumbo la [Chiuta].’ (Ŵakolose 1:9) Para mukuluta ku maungano gha Ŵakaboni ŵa Yehova mumanyenge khumbo la Chiuta. Ntheura ntchakuzirwa kuluta ku maungano agha. (Ŵahebere 10:24, 25) Kweniso para nyengo zose mukuluta ku maungano, mumumanyenge Chiuta.
6. Kuti muŵe ŵakwenera kubatizika, kasi mukwenera kumanya dankha vinthu vyose vya mu Baibolo?
6 Kuti muŵe wakwenelera kubatizika, chikung’anamura kuti mukwenera kumanya chilichose icho chili kulembeka mu Baibolo yayi. Nduna ya ku Etiyopiya, yikamanyangako vinthu vinyake, kweni yikakhumbikwiranga waka kuyiwovwira kuti yipulikiske makora fundo zinyake za mu Malemba. (Milimo 8:30, 31) Mwakuyana waka, namwe pali vinandi vyakuti musambire. Nakuti, kusambira vinthu vya Chiuta kukumara yayi. (Mupharazgi 3:11) Ndipouli, pambere mundabatizike, mukwenera kumanya visambizgo vikuruvikuru vya mu Baibolo na kuchita ivyo mukusambira. (Ŵahebere 5:12) Mukwenera kumanya icho chikuchitika para munthu wafwa, kumanya kuti zina la Chiuta ndakuzirwa, kweniso kumanya Ufumu wa Chiuta.
7. Kasi kusambira Baibolo kungamovwirani wuli?
7 Kumanya waka vinandi nkhwakukwana yayi, chifukwa “kwambura chipulikano ntchambura machitiko kumukondweska Chiuta.” (Ŵahebere 11:6) Baibolo likuti ŵanthu ŵanyake mu Korinte ŵakati ŵapulika uthenga uwo ŵasambiri ŵa Yesu ŵakapharazganga, “ŵakamba kugomezga na kubatizika.” (Milimo 18:8) Namwe para mukusambira Baibolo, mukwenera kugomezga kuti Baibolo ni mazgu gha Chiuta. Para mukusambira Baibolo vimovwiraninge kuti mugomezge ivyo Chiuta wali kulayizga. Mukweneraso kugomezga kuti sembe ya Yesu yingamuponoskani.
MUKWENERA KUPHALIRAKO ŴANYINU IVYO MWASAMBIRA MU BAIBOLO
8. Ntchivichi chimutumaninge kuti muphalirengeko ŵanyinu ivyo mwasambira?
8 Para chipulikano chinu chikukura, chizamuŵa chipusu kuphalirako ŵanyinu ivyo mwasambira. (Yeremiya 20:9) Ntheura chipulikano ichi chimutumaninge kuti muphalirengeko ŵanyinu vinthu vyakukhwaskana na Chiuta kweniso khumbo lake.—Ŵerengani 2 Ŵakorinte 4:13.
9, 10. (a) Kasi mbanjani awo mungamba kuŵaphalirako ivyo mwasambira mu Baibolo? (b) Kasi mukwenera kuchita vichi para mukukhumba kupharazga lumoza na Ŵakaboni ŵa Yehova?
9 Ivyo mwasambira mungamba kuphalirako ŵabali ŵinu, ŵabwezi, ŵazengezgani ŵinu, na awo mukugwira nawo ntchito. Para nyengo yajumphapo, muzamukhumba kuti mupharazgenge pamoza na Ŵakaboni ŵa Yehova. Para mukukhumba kuti mupharazgenge na mpingo, phalirani uyo wakumusambizgani Baibolo. Para muli ŵakwenelera kupharazga na mpingo, imwe na uyo wakumusambizgani Baibolo muzamukumana na ŵalara ŵaŵiri ŵa mpingo.
10 Para mwakumana nawo, vizamumovwirani kuti muŵamanye makora ŵalara ŵanyake ŵa mpingo awo ŵakuliska mskambo wa Chiuta. (Milimo 20:28; 1 Petrosi 5:2, 3) Usange ŵalara aŵa ŵawona kuti mukupulikiska ndiposo kugomezga visambizgo vikuruvikuru vya mu Baibolo, mukuchita ivyo mwasambira, kweniso mukukhumba kuti muŵe yumoza wa Ŵakaboni ŵa Yehova, ŵazamumuphalirani kuti ndimwe ŵakwenelera kuŵa mupharazgi wambura kubatizika.
11. Zunurani nkharo zinyake izo munthu wakwenera kuleka dankha pambere wandambe kupharazga na mpingo.
11 Nyengo zinyake ŵalara ŵangawona kuti mukukhumbikwira kusintha dankha tunkharo tunyake kuti muŵe ŵakwenelera kupharazga lumoza na mpingo. Tungaŵa tunkharo uto mukuchita mwakubisirizga. Ntheura, pambere mundapemphe kuti muŵe mupharazgi wambura kubatizika, mukwenera kulekerathu kuchita zakwananga zikuru. Nga ni uzaghali, uloŵevu, kweniso kumwa minkhwala yakutimbanizga wongo.
MUKWENERA KULAPA NA KUSINTHA
12. Chifukwa wuli mukwenera kulapa?
12 Pambere mundaŵe ŵakwenelera kubatizika, paliso vinyake vyakuti muchite. Mpositole Paulosi wakati: “Ng’anamukani mtima ndipo muwelere mwakuti zakwananga zinu zisisitike.” (Milimo 3:19) Kung’anamuka panji kuti kulapa, kukung’anamura kujinyumwa chifukwa cha vinthu viheni ivyo munthu wakachita. Ntchakwenelera kuti munthu uyo wakachitanga viheni wamanye kuti wakwenera kulapa. Kweniso nanga ni munthu uyo wakaŵa na nkharo yiwemiko nayo wakwenera kulapa. Chifukwa wuli? Chifukwa ntchakuti ŵanthu wose mbakwananga ndipo ŵakukhumbikwira kuti Chiuta waŵagowokere. (Ŵaroma 3:23; 5:12) Pambere mundambe kusambira Baibolo, mukamanyanga yayi ivyo Chiuta wakukhumba. Ipo kasi mukatenge muchitenge wuli vinthu mwakukolerana na khumbo la Chiuta? Ntheura, mukukhumbikwira kulapa nadi.
13. Kasi kusintha kukung’anamura vichi?
13 Munthu uyo walapa wakweneraso kusintha panji kuleka viheni. Mukwenera kuchita vinandi kuluska kujinyumwa waka. Mukwenera kulekerathu viheni ivyo mukachitanga kale, na kusimikizga kuti muchitenge viwemi. Ntheura pambere mundabatizike mukwenera dankha kulapa na kusintha.
MUKWENERA KUJIPELEKA KWA CHIUTA
14. Kasi mukwenera kuchita vichi pambere mundabatizike?
14 Paliso chinthu chinyake chakuzirwa icho mukwenera kuchita pambere mundabatizike. Mukwenera kujipeleka kwa Yehova Chiuta.
15, 16. Kasi kujipeleka kwa Chiuta chikung’anamura vichi? Ndipo ntchivichi chikutuma munthu kuti wajipeleke?
15 Kujipeleka kwa Yehova Chiuta chikung’anamura kupemphera kwa iyo kufumira pasi pa mtima, kumulayizga kuti mumuteŵeterenge na mtima winu wose kwamuyirayira. (Dotoronome 6:15) Kasi ntchivichi chikutuma munthu kuti wajipeleke kwa Chiuta? Kuti tizgore fumbo ili, tiyelezgere kuti mwanalume wasonga mwanakazi. Para wakuwona nkharo yiwemi ya mwanakazi uyu, chitemwa chake chikukura. Para nyengo yajumphapo, wangamuphalira kuti ŵatorane. Mbunenesko kuti para munthu wakukhumba kutora, ndikuti wasazgirengepo udindo unyake. Kweni chitemwa ndicho chikumutuma kuti watore.
16 Para mwamba kumumanya Yehova ndiposo kumutemwa, vimovwiraninge kuti mumuteŵetere na kumusopa na mtima wose. Waliyose uyo wakukhumba kulondezga Mwana wa Chiuta, Yesu Khristu, wakwenera ‘kujipata.’ (Mariko 8:34) Para tikujipata tiwoneseskenge kuti vinthu ivyo tikukhumba vileke kutitondeska kupulikira Chiuta na mtima wose. Pambere mundabatizike, mukwenera kuŵa na chilato chakuti muchitenge khumbo la Yehova Chiuta mu umoyo winu.
MUKWENERA YAYI KOPA
17. Chifukwa wuli ŵanthu ŵanyake ŵakuchedwa kujipeleka kwa Chiuta?
17 Ŵanthu ŵanyake ŵakuchedwa kujipeleka kwa Yehova chifukwa ŵakopa. Ŵakopa kuti para ŵajipeleka, Chiuta wazamuŵeruzga para ŵangatondeka kuchita ivyo Yehova wakukhumba. Lekani ŵakughanaghana kuti ntchiwemi kuleka waka kujipeleka kwa Yehova.
18. Ntchivichi chingamupangiskani kuti mujipeleke kwa Yehova?
18 Para mwamba kumutemwa Yehova, mujipelekenge kwa iyo ndipo muŵikengepo mtima kuchita khumbo lake. (Mupharazgi 5:4) Para mwajipeleka, muzamuyezgayezga kuti “mwendenge mwakwenelera Yehova na kumukondweska pa chilichose.” (Ŵakolose 1:10) Chifukwa chakuti mukumutemwa Chiuta, chimuŵiraninge chipusu kuchita khumbo lake. Namwe muzamuzomerezga ivyo wakayowoya mpositole Yohane. Iyo wakati: “Pakuti ili ni ng’anamuro la kutemwa Chiuta lakuti tisungilire malango ghake, ndipo malango ghake ngazito yayi.”
19. Chifukwa wuli mukwenera yayi kopa kujipeleka kwa Chiuta?
19 Mukukhumbikwira dankha kuŵa ŵarunji yayi kuti mujipeleke kwa Chiuta. Yehova wakumanya ivyo mungakwaniska kweniso ivyo mungatondeka. Ntheura wakukhazga kuti muchitenge vinthu ivyo mungakwaniska. (Salimo 103:14) Wakukhumba kuti muchitenge makora, ndipo wamovwiraninge. (Ŵerengani Yesaya 41:10.) Para mukugomezga Yehova na mtima wose, ‘wanyoloskenge nthowa zinu.’
UBATIZO UKULONGORA KUTI MWAJIPELEKA
20. Chifukwa wuli munthu wakwenera kuzomera pakweru kuti wali kujipeleka kwa Yehova?
20 Para mukughanaghanira vinthu ivyo mwasambira, vingamovwirani kuti mujipeleke kwa Yehova mu pemphero. Waliyose uyo wakutemwa nadi Chiuta, wakweneraso ‘kuzomera pakweru kuti waponoskeke.’ (Ŵaroma 10:10) Kasi mungazomera wuli?
21, 22. Kasi ‘mungazomera wuli pakweru’ chipulikano chinu?
21 Mukwenera kuphalira mulaŵiliri wa milimo ya ŵalara wa mpingo winu kuti mukukhumba kubatizika. Iyo wazamutuma ŵalara kuti ŵazakaweleremo namwe mafumbo ghanyake agho ghakulongosora visambizgo vikuruvikuru vya mu Baibolo. Para ŵalara aŵa ŵawona kuti muli ŵakwenelera kubatizika, ŵazamumuphalirani kuti mungazakabatizika pa ungano wakulondezgapo. * Nkhani yakulongosora ng’anamuro la ubatizo yikuyowoyeka pa maungano agha. Uyo wakuyowoya nkhani wakupempha awo ŵabatizikenge kuti ŵazgore mafumbo ghaŵiri mwakukwezga, kulongora kuti ‘ŵazomera pakweru’ chipulikano chawo.
22 Ubatizo ndiwo ukulongora pakweru kuti mwajipeleka kwa Chiuta ndipo ndimwe yumoza wa Ŵakaboni ŵa Yehova. Ŵanthu awo ŵakubatizika ŵakubizgika mu maji, kulongora kuti ŵali kujipeleka kwa Yehova.
ICHO UBATIZO UKWIMIRA
23. Kasi kubatizika “mu zina la Adada na la Mwana na la mzimu utuŵa,” chikung’anamura vichi?
23 Yesu wakati awo ŵakumulondezga ŵazamubatizika “mu zina la Adada na la Mwana na la mzimu utuŵa.” (Mateyu 28:19) Fundo iyi yikung’anamura kuti munthu uyo wakukhumba kubatizika wakwenera kumanya mazaza gha Yehova Chiuta, na gha Yesu Khristu. (Salimo 83:18; Mateyu 28:18) Wakweneraso kumanya ntchito iyo mzimu utuŵa wa Chiuta ukugwira.
24, 25. (a) Kasi ubatizo ukwimira vichi? (b) Kasi mutu 19 uzamuzgora fumbo wuli?
24 Ndipouli, ubatizo nkhubizgika waka mu maji yayi. Kweni ukwimira chinthu chinyake chakuzirwa chomene. Para mwabizgika mu maji chikung’anamura kuti mwafwa ku milimo yiheni iyo mukachitanga. Kuzuwuka mu maji chikung’anamura kuti sono muli ŵamoyo kuti muchite khumbo la Chiuta. Kumbukani kuti, mwajipeleka kuti muteŵeterenge ŵanthu panji mawupu yayi, kweni Yehova. Para mwajipeleka kwa Yehova na kubatizika, ndikuti mwayamba waka kuŵa paubwezi na Chiuta.
25 Para munthu wabatizika chikung’anamura kuti wapona kale yayi. Mpositole Paulosi wakalemba kuti: “Lutilirani kopa na kutenthema kuti musange chiponosko chinu.” (Ŵafilipi 2:12) Para munthu wabatizika, ndikuti wajura waka nthowa yakuti wazakapone. Kweni fumbo ndakuti, kasi mungakhalilira wuli mu chitemwa cha Chiuta? Fumbo ili lizgorekenge mu mutu 19.
^ ndime 21 Pa maungano gha dera na gha chigaŵa gha Ŵakaboni ŵa Yehova nyengo zose pakuŵa ubatizo.


text:
Nkhani 70: Yona ndi Chisomba
AWONA munthu yo wabira m’maji. Iyu wawoneka kuti we ndi mantha ukongwa. Chisomba cho che pafupi kumumeza. Kumbi utimuziŵa munthu mweniyo? Zina laki ndi Yona. Tiyi tiwoni cho chinguchitiska kuti iyu wakumani ndi suzgu ili.
Yona wenga mchimi waku Yehova. Pati pajumpha waka nyengu yimanavi kutuliya po mchimi Elisha wangufwiya, Yehova wangukambiya Yona kuti: ‘Luta ku msumba ukulu wa Nineve. Ŵanthu achita vinthu viheni ukongwa, sonu ndikhumba kuti ukaŵakambiyi za uheni wo achita.’
Kweni Yona wakhumbanga cha kuluta. Sonu iyu wangukwera boti lo lakanga kunyaki kuleka lo lakanga ku Nineve. Yehova wangukondwa cha chifukwa chakuti Yona wanguthaŵa. Sonu Iyu wanguputiska chimphepu chikulu ukongwa ndipu boti linguja kamanavi kubira. Wo ayendeskanga boti anguchita mantha ukongwa ndipu anguliliya achiuta ŵawu kuti aŵawovyi.
Pakumaliya paki, Yona wanguŵakambiya kuti: ‘Ini ndisopa Yehova, Chiuta yo wakulenga kuchanya ndi charu chapasi. Ndipu ndithaŵa chifukwa ndakhumba cha kuchita vo Yehova wandituma.’ Sonu akwendeska boti angumufumba kuti: ‘Sonu tichitenji nawi kuti chimphepu chileki?’
Yona wanguŵakambiya kuti: ‘Ndiponyeni m’nyanja ndipu nyanja yigowokengi.’ Wo ayendeskanga boti akhumbanga cha kumuponya m’nyanja, kweni chimphepu chati chalutizga yiwu angumuponya. Nyengu yeniyo, chimphepu chinguleka ndipu nyanja yingugowoka.
Sonu Yona wati wabira, chisomba chingumumeza, kweni wangufwa cha. Iyu wanguja m’moyu mwa chisomba kwa mazuŵa ngatatu. Yona wanguchita chitima ukongwa chifukwa chakuti wangutondeka kuvwiya Yehova kuti waluti ku Nineve. Sonu kumbi uziŵa vo iyu wanguchita?
Yona wanguromba kwaku Yehova kuti wamuwovyi. Sonu Yehova wanguchitiska kuti chisomba chikamuwukuliyi Yona kumtunda. Pavuli paki, Yona wanguluta ku Nineve. Nkhani iyi, yititisambiza kuti nchinthu chazeru kuchita vosi vo Yehova watitikambiya.
Buku la m’Bayibolo la Yona.
Mafumbu
- Kumbi Yona wenga yani, nanga Yehova wangumukambiya kuti wachitenji?
- Chifukwa chakuti Yona wakhumbanga cha kuluta ko Yehova wangumutuma, kumbi iyu wanguchitanji?
- Kumbi Yona wangukambiya akwendeska boti kuti achitenji, kuti chimphepu chileki?
- Nge mo uwone pachithuthuzi, kumbi nchinthu wuli chinguchitika Yona wati waponyeka m’nyanja?
- Kumbi Yona wanguja mazuŵa ngalinga m’moyu mwachisomba ndipu iyu wachitanganji mwenimo?
- Kumbi Yona wati watuwa m’moyu mwa chisomba wanguluta pani, nanga venivi vititisambizanji?
Mafumbu ngakusazgiyapu
- Ŵerenga Yona 1:1-17.
Kumbi Yona wanguyiwona wuli nchitu yaki ya kuchipharazga ku ŵanthu a ku Nineve? (Yona 1:2, 3; Ntha. 3:7; Waku. 8:12)
- Ŵerenga Yona 2:1, 2, 10.
Kumbi vo Yona wanguchita vititipaska wuli chigomezgu chakuti Yehova wamukengi marombu ngidu? (Sumu 22:24; 34:6; 1 Yoha. 5:14)
- Ŵerenga Yona 3:1-10.
Kumbi nchilimbikisu wuli cho tisaniya pakuziŵa kuti Yehova wangulutirizga kumugwiriskiya nchitu Yona, chinanga wuli pakwamba wangutondeka kufiska nchitu yaki? (Sumu 103:14; 1 Pet. 5:10)
Kumbi vo vinguchitika Yona wati wapharazga ku ŵanthu a ku Nineve, vititisambizanji pankhani yakweruzgiya limu ŵanthu a m’chigaŵa chidu? (Yona 3:6-9; Waku. 11:6; Machi. 13:48)


text:
Kasi Ufumu wa Chiuta Ni Vichi?
Kasi mungati ni . . .
chinthu chinyake icho chili mu mtima winu?
mazgu ghakuyelezgera waka?
boma lakuchanya?
IVYO BAIBOLO LIKUYOWOYA
“Chiuta wakuchanya wazamwimika ufumu uwo kuti uzamuparanyika chara.”—Daniyeli 2:44, Mang’anamuliro gha Charu Chiphya.
‘Kwa ise kwapika mwana mwanalume; ufumu uŵenge pa chiŵegha chake.’—Yesaya 9:6.
VYANDULO IVYO MUNGASANGA CHIFUKWA CHA LAYIZGO ILI
Boma liwemi ilo lingamovwirani sono.—Yesaya 48:17, 18.
Mu charu chiphya, muzamuŵa na umoyo uwemi wambura masuzgo.—Chivumbuzi 21:3, 4.
KASI TINGAGOMEZGA NADI IVYO BAIBOLO LIKUYOWOYA?
Enya. Pali vifukwa vinandi, kweni tiyowoyengepo viŵiri:
Ivyo Yesu wakachita vikulongora ivyo Ufumu wa Chiuta uzamuchita. Yesu wakasambizga ŵalondezgi ŵake kuti ŵalombenge kuti Ufumu wa Chiuta wize ndiposo kuti khumbo lake lichitike pano pasi. (Mateyu 6:9, 10) Yesu wakalongora umo Chiuta wazamuzgolera lurombo ulu.
Apo wakaŵa pa charu chapasi, Yesu wakalyeska ŵanjara, kuchizga ŵalwari, na kuwuska ŵakufwa. (Mateyu 15:29-38; Yohane 11:38-44) Pakuŵa Fumu ya Ufumu wa Chiuta, Yesu wakalongora ivyo Ufumu uwu uzamuchitira ŵanthu para wamba kuwusa.—Chivumbuzi 11:15.
Vinthu ivyo vikuchitika mu charu mazuŵa ghano, vikulongora kuti Ufumu wa Chiuta uli pafupi kwiza. Yesu wakati para kwakhala pachoko waka kuti Ufumu wize, pa charu chapasi pazamuŵa nkhondo, njara, na vindindindi.—Mateyu 24:3, 7.
Ivi ndivyo tikuwona mazuŵa ghano. Ntheura tili na chigomezgo kuti Ufumu wa Chiuta uwuskengepo masuzgo ghose sonosono apa.
FUNDO YAKUTI MUGHANAGHANIREPO
Kasi vinthu vizamuŵa wuli para Ufumu wa Chiuta wamba kuwusa?
Baibolo likuzgora fumbo ili pa SALIMO 37:29 na YESAYA 65:21-23.


text:
SAMBIRO 10
Kasi Nyengo Yakusopera ya Mbumba Ni Vichi?
Kwamba kale, Yehova wakukhumba kuti ŵanthu ŵasoperenge pamoza mu mbumba zawo. Ichi chikovwira kuti ŵatemwe Yehova kweniso kuti ŵatemwanenge. (Dotoronome 6:6, 7) Lekani Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakupatura nyengo sabata yiliyose kuti ŵasopere pamoza. Iwo ŵakusambira vya Chiuta mwakufwatuka. Ŵakuŵika mtima chomene pa ivyo vingawovwira mbumba zawo. Kweni para mukukhala mwekha ke? Namwe mungapatura nyengo kuti musope Chiuta. Mungasora mutu wa nkhani mu mabuku panji magazini ghakulongosora Baibolo na kusambira.
Ni nyengo yakuti tisendelere kwa Chiuta. Baibolo likuti “sendelerani kwa Chiuta, ndipo iyo wasendelerenge kwa imwe.” (Yakobe 4:8) Para tikusambira Mazgu gha Chiuta, tikumanya wunthu wake na umo wakuchitira vinthu. Kwa awo ŵakwamba sono, nthowa yipusu yakwambira kusopa pamoza na mbumba nkhuŵazgira lumoza Baibolo mwakukwezga. Ŵangaŵazga vyaputara ivyo vili pa ndondomeko ya Uteŵeti na Umoyo Wachikhristu. Ŵangagaŵana mavesi ghakuti ŵaŵazge, ndipo para ŵamara, ŵangayowoyapo ivyo ŵasambira.
Ni nyengo yakuti timanyane makora mu mbumba. Ŵafumu, ŵawoli, ŵapapi na ŵana ŵakumanyana makora chomene para ŵakusambilira lumoza Baibolo. Iyi ni nyengo yakukondweska kweniso yapadera chomene mu sabata. Ŵapapi ŵangasora nkhani zakuti ŵasambire kufuma mu Gongwe la Mulinda na Wukani! panji pa webusayiti ya jw.org. Mitu ya nkhani izo ŵasorenge yikwenera kukolerana na msinkhu wa ŵana. Mungadumbirana masuzgo agho ŵana ŵakukumana nagho ku sukulu, kweniso umo ŵangachitira nagho. Mungawonelera nawo mapulogiramu gha pa JW Broadcasting (tv.jw.org.) ndipo paumaliro mungaŵafumba ivyo ŵasambirapo. Mungasambilira sumu izo zamwimbika ku ungano. Nyengo zinyake para mwamara kusopa na mbumba yinu, mungachezgapo.
Para mukusopa pamoza na mbumba yinu sabata yiliyose, waliyose watemwenge Mazgu gha Chiuta, ndipo iyo wamutumbikaninge.—Salimo 1:1-3.
Chifukwa wuli tikupatura nyengo kuti tisope pamoza na mbumba?
Ŵapapi ŵangachita wuli kuti waliyose wakondwenge na nyengo yakusopera?


text:
Welerani kwa Yehova
Yehova wakupenja mberere yake yakuzgeŵa, ndipo wakumuchemani kuti muwelere kwa iyo.
Kalata Yakufuma ku Wupu Wakulongozga
Iyi ni kalata Yakufuma ku Wupu Wakulongozga ndipo yikuchiska ŵateŵeti ŵa Chiuta awo ŵapuluka ku mskambo kuti ŵawelere.
CHIGAŴA 1
“Nizamupenja Yakuzgeŵa”
Chiuta wakuwona mberere yakuzgeŵa kuti yingaweleraso.
CHIGAŴA 2
Kwenjerwa—“Tikufyenyeka Chomene Munthowa Yiliyose
Para mukukwenyelera chifukwa chakuti mukutondeka kuchitira Yehova vinthu ivyo mukachitanga kale, pali chinthu chimoza icho mungachita kuti wamupaniso nkhongono.
CHIGAŴA 3
Kukhuŵara—Para Tili na “Chifukwa Chakudandawulira”
Pali fundo zitatu za mu Baibolo izo zingamovwirani kuti muzizipizge para Mkhristu munyinu wamukhuŵazgani.
CHIGAŴA 4
Kujiyimba Mulandu—‘Nitozgani ku Kwananga Kwane’
Kasi mungachita wuli kuti muŵe na njuŵi yituŵa?
CHIGAŴA 5
Welerani kwa “Muliska na Mulaŵiliri wa Umoyo Winu
Para nkhukhumba kuwelera kwa Yehova, kasi nambirenge mpha? Kasi mpingo wamunipokelera wuli?
Umaliro
Kasi mukukumbuka vinthu vyakukondweska ivyo vikamuchitikiranipo apo mukaŵanga pamoza na ŵanthu ŵa Yehova?


text:
Sambiru 15
Lutirizgani Kusambira Vakukwaskana ndi Yehova
1. Kumbi musaniyengi vitumbiku wuli chifukwa chakulutirizga kusambira Bayibolo?
Tikayika cha kuti vo mwasambira mu kabuku yaka vakuwovyani kuti muyanjengi ukongwa Yehova. Kweni titenere kulutirizga kusambira kuti chanju ichi chilutirizgi kukuwa. (1 Petro 2:2) Mukhumbika kulutirizga kukuzga ubwezi winu ndi Chiuta mwakusambira Mazu ngaki kuti muzilonde umoyu wambula kumala.
Chigomezgu chinu chikuwengi asani mulutirizga kusambira uneneska wakukwaskana ndi Chiuta. Chigomezgu chikuwovyeningi kuti muchitengi vinthu vakukondweska Chiuta. (Ŵahebere 11:1, 6) Chikuchitiskeningi so kuti mulapi ndi kusintha umoyu winu ndikwamba kuchita vinthu vamampha.
2. Kumbi ŵanthu anyaki angayanduwa wuli asani imwi mwaziŵa Chiuta?
Pakuti taŵanthu titanja kukambiyaku anyidu nkhani yamampha, namwi muyesesi kukambiyaku ŵanthu uthenga wamampha wo mwasambira. Asani mulutirizga kusambira Bayibolo, musambirengi mo mungaligwiriskiya nchitu pakukonkhoske anyinu chigomezgu chinu mwaku Yehova kweniso uthenga wamampha.
Ŵanthu anandi atamba kukonkhoska uthenga wamampha kwa abwezi ŵawu pamwenga abali ŵawu. Kweni mutenere kuchita ivi mwakuphwere ukongwa. M’malu mwakuŵakambiya kuti chisopa chawu nchaboza, akambiyeni vinthu vo Chiuta walayizga. Mutenere so kukumbuka kuti ŵanthu anandi akondweskeka ukongwa ndi jalidu linu lamampha kuruska vo mukamba.
3. Kumbi mungaja pa ubwezi wa mtundu wuli ndi Chiuta?
Kusambira Mazu ngaku Chiuta kukuwovyeningi kuti muluti panthazi mwauzimu. Mukuluta kwa nyengu mujengi pa ubwezi wapade ukongwa ndi Yehova. Mujengi ŵaki nge mwana wa m’banja laki.
4. Mungachita wuli kuti mulutirizgi kuja pa ubwezi ndi Yehova?
Mungaja pa ubwezi wakukho ndi Yehova asani mulutirizga kusambira Mazu ngaku Chiuta. (Ŵahebere 5:13, 14) Kambiyani yumoza wa Akaboni aku Yehova kuti wasambirengi namwi Bayibolo pakugwiriskiya nchitu buku lakuti Kumbi Bayibolo Lisambizanji Weniukongwa? Mujengi ndi umoyu wamampha ukongwa asani mulutirizga kusambira Mazu ngaku Chiuta.
Uthenga wamampha utuliya kwaku Yehova, Chiuta walikondwa. Mungaja nayu pa ubwezi asani mutanjana ndi ŵanthu ŵaki. (Ŵahebere 10:24, 25) Asani mutesesa kukondweska Yehova, mwazamusaniya umoyu chayiwu, umoyu wambula kumala. Chinthu chakuzirwa ukongwa cho mungachita nkhuja pa ubwezi ndi Chiuta.
Ziŵani Vinandi
MAWUNGANU
Kumbi ndi Vinthu Wuli vo Vichitika pa Nyumba ya Ufumu?
Lutani ku Nyumba ya Ufumu kuti mukajiwone mwija.
PEMPHANI SAMBIRU LA BAYIBOLU
Nchifukwa Wuli Tikhumbika Kusambira Bayibolo?
Bayibolo litovya ŵanthu anandi kusaniya kwamuka kwa mafumbu ngo ngatitisuzga pa umoyu. Kumbi mungayanja kusaniya kwamuka kwa mafumbu ngenanga?
Kumbi Bayibolo Lisambizanji Weniukongwa?
Ndereni Kufupi ndi Chiuta Mwakuromba
Kumbi Chiuta wavwisiya asani muromba? Kuti musaniyi kwamuka kwa fumbu lenili mukhumbika kuziŵa vo Bayibolu likamba pa nkhani ya rombu.


text:
SAMBIRO 13
Kasi Uthenga Uwemi pa Nkhani ya Chisopa Ngwakuti Wuli?
1. Kasi visopa vyose ni viwemi?
Mu visopa vyose muli ŵanthu awo ŵakukhumba nadi kuteŵetera Chiuta. Chakukondweska ntchakuti Chiuta wakuŵaghanaghanira ŵanthu aŵa. Kweni chachitima ntchakuti viheni vinandi vikuchitika mu zina la chisopa. (2 Ŵakorinte 4:3, 4; 11:13-15) Kanandi tikupulika kuti visopa vinyake vikukolerana na vigeŵenga, ndipo para kuli nkhondo vikuŵa pakati, kweniso ŵaliska ŵakuchitira ŵana vyamuziro. Awo ŵakugomezga Chiuta, vinthu ivi vikuŵaŵinya chomene.—Ŵazgani Mateyu 24:3-5, 11, 12.
Chisopa chaunenesko chikuchindika Chiuta, kweni chisopa chautesi chikumukwiyiska. Chisopa chautesi chikusambizga vinthu ivyo mu Baibolo mulije. Chikusambizga mautesi pakuyowoya vya Chiuta na ŵanthu awo ŵali kufwa. Kweni Yehova wakukhumba kuti ŵanthu ŵamumanye makora.—Ŵazgani Ezekiel 18:4; 1 Timote 2:3-5.
2. Kasi uthenga uwemi pa nkhani ya chisopa ngwakuti wuli?
Chiuta wakupusikika yayi na visopa ivyo vikuyowoya waka kuti vikumutemwa, uku vikutemwa charu cha Satana. (Yakobe 4:4) Baibolo likuti visopa vyose vyautesi ni “Babuloni Mukuru.” Babuloni ukaŵa msumba uwo ukaŵako Chiwowota cha Nowa chikati chamara. Mu msumba uwu ndimo mukambira chisopa chautesi. Sonosono apa, Chiuta wawuskengepo chisopa chautesi, chifukwa chikupusika na kuyuzga ŵanthu.—Ŵazgani Uvumbuzi 17:1, 2, 5, 16, 17; 18:8.
Pali nkhani yinyake yakukondweska. Yehova wakuŵaluwa yayi ŵanthu awo ŵakukhumba nadi kumuteŵetera, kweni ŵachali mu visopa vyautesi. Wakuŵasambizga unenesko kuti ŵaŵe ŵanthu ŵake.—Ŵazgani Mika 4:2, 5.
3. Kasi awo ŵakukhumba nadi kuteŵetera Chiuta ŵakwenera kuchitachi?
Yehova wakuŵaghanaghanira awo ŵakutemwa unenesko na uwemi. Lekani wakuti ŵafumemo mu chisopa chautesi. Awo ŵakutemwa Chiuta mbakunozgeka kusintha kuti ŵamukondweske.—Ŵazgani Uvumbuzi 18:4.
Kale, ŵanthu awo ŵakakhumbanga nadi kuteŵetera Chiuta, ŵakapulika uthenga uwemi ku ŵapositole, na kuwupokelera mwakukondwa. Yehova wakaŵasambizga umo ŵangaŵira ŵakukondwa. Ivyo ŵakachita ntchisambizgo kwa ise mazuŵa ghano. Iwo ŵakapulikira uthenga uwemi. Pa vyose ivyo ŵakachitanga, ŵakadangizganga Yehova.—Ŵazgani 1 Ŵatesalonika 1:8, 9; 2:13.
Yehova wakuŵapokelera awo ŵafumako ku chisopa chautesi na kukolerana na ŵanthu ŵake. Para namwe mungapulikira ntchemo ya Yehova, muŵenge ŵabwezi ŵake. Muŵenge pakati pa ŵanthu ŵakutemwana, ndipo muzamusanga umoyo wamuyirayira.—Ŵazgani Mariko 10:29, 30; 2 Ŵakorinte 6:17, 18.
4. Kasi Chiuta wazamuchita wuli kuti ŵanthu wose ŵazakaŵe ŵakukondwa?
Ntchakukondweska kupulika kuti chisopa chautesi cheruzgikenge sonosono. Ŵanthu ŵazamuyuzgikaso yayi pa charu chose. Chisopa chautesi chizamupusikaso ŵanthu yayi, nesi kunjizga thinkho pakati pawo. Ŵanthu wose ŵazamukolerana pakusopa Chiuta waunenesko yekha.—Ŵazgani Uvumbuzi 18:20, 21; 21:3, 4.
Manyani Vinandi
Kasi Baibolo Likusambizgachi Chomenechomene?
Kusopa Uko Chiuta Wakuzomerezga
Wonani fundo 6 izo zingatovwira kuti timanye awo ŵali mu chisopa chaunenesko mazuŵa ghano.
Kasi Baibolo Likusambizgachi Chomenechomene?
Koleskani Kusopa Kwaunenesko
Kasi mungakumana na masuzgo wuli para mukuphalirako ŵanyinu ivyo mukugomezga? Kasi mungachita wuli kuti muleke kuŵakhuŵazga?


text:
SAMBIRO 12
Kasi Mungasendelera Wuli kwa Chiuta?
1. Kasi Chiuta wakupulika malurombo ghose?
Yehova wakupempha ŵanthu ŵamtundu wuliwose kuti ŵalombenge mwakuti ŵasendelere kwa iyo. (Salmo 65:2) Kweni wakupulika malurombo ghose yayi. Para mwanalume wakusuzga muwoli wake, malurombo ghake ghakujandizgika. (1 Petrosi 3:7) Kweniso, apo Ŵaisrayeli ŵakachitanga viheni, Chiuta wakakana kutegherezga malurombo ghawo. Ni mwaŵi ukuru kulomba kwa Chiuta. Iyo wakupulika nanga ni malurombo gha awo ŵapera zakwananga.—Ŵazgani Yesaya 1:15; 55:7.
2. Kasi tikwenera kulomba wuli?
Lurombo ni nthowa yakumusopera Mlengi withu, ntheura tikwenera kulomba kwa Yehova pera. (Mateyu 4:10; 6:9) Pakuti tili ŵakwananga, tikwenera kulomba mu zina la Yesu, chifukwa wakafwira zakwananga zithu. (Yohane 14:6) Yehova wakukhumba yayi kuti tiyowoyenge malurombo ghakusunga waka pamtima panji ghakuchita kulemba. Iyo wakukhumba kuti tilombenge kufumira pasi pa mtima.—Ŵazgani Mateyu 6:7; Ŵafilipi 4:6, 7.
Mlengi withu wakupulika nanga tingalomba mu mtima. (1 Samuel 1:12, 13) Wakutipempha kuti tilombenge nyengo yiliyose; pakuwuka, pakugona, pakurya, na para tili mu suzgo.—Ŵazgani Salmo 55:22; Mateyu 15:36.
3. Chifukwa wuli Ŵakhristu ŵakuwungana pamoza?
Ntchipusu yayi kusendelera kwa Chiuta, chifukwa tikukhala na ŵanthu awo ŵalije chipulikano mwa Chiuta ndipo ŵakususka layizgo lakuti kuli charu chiphya chamtende. (2 Timote 3:1, 4; 2 Petrosi 3:3, 13) Ntheura tikukhumba kuti tikhwimiskanenge na Ŵakhristu ŵanyithu.—Ŵazgani Ŵahebere 10:24, 25.
Chikuŵa chipusuko kusendelera kwa Chiuta para ŵabwezi ŵithu ŵakutemwa Chiuta. Pa maungano gha Ŵakaboni ŵa Yehova, chipulikano chithu chikukhozgeka, chifukwa tikukumana na ŵanyithu awo nawo ŵali na chipulikano.—Ŵazgani Ŵaroma 1:11, 12.
4. Kasi mungasendelera wuli kwa Chiuta?
Mungasendelera kwa Yehova usange mukughanaghanirapo ivyo mwasambira mu mazgu ghake. Ghanaghanirani ivyo wachita, ivyo wakutisambizga, na ivyo watilayizga. Kulomba na kughanaghanira ivyo tikusambira vikutovwira kumanya makora chitemwa na vinjeru vya Chiuta.—Ŵazgani Joshua 1:8; Salmo 1:1-3.
Kuti musendelere kwa Chiuta, mukwenera kumugomezga na kuŵa na chipulikano mwa iyo. Kweni chipulikano chili nga ntchinthu chamoyo icho nyengo na nyengo chikukhumba kuchilera. Chipulikano chikukhumba kuti nyengo zose mughanaghanirenge ivyo vikumukhorweskani kuti ivyo mukugomezga ndimo viliri nadi.—Ŵazgani Mateyu 4:4; Ŵahebere 11:1, 6.
5. Kasi uwemi wa kusendelera kwa Chiuta ngwakuti wuli?
Yehova wakuŵataya yayi awo ŵakumutemwa. Wakuŵavikilira ku chilichose icho chingaŵanangira chipulikano na chigomezgo chawo cha kusanga umoyo wamuyirayira. (Salmo 91:1, 2, 7-10) Wakukhumba yayi kuti tichitenge vinthu ivyo vingananga umoyo withu na kutichemera suzgo. Yehova wakutisambizga umo tingakhalira makora.—Ŵazgani Salmo 73:27, 28; Yakobe 4:4, 8.
Manyani Vinandi
KUSAMBIRA BAIBOLO
Chifukwa Wuli Mukwenera Kusambira Baibolo?
Baibolo likuzgora mafumbo ghakuzirwa gha ŵanthu ŵanandi pa charu chose. Kasi mukukhumba kuti mafumbo ghinu ghazgoreke?
Kasi Baibolo Likusambizgachi Chomenechomene?
Sendelerani kwa Chiuta mu Pemphero
Kasi Chiuta wakupulika para mukupemphera? Kuti musange zgoro lake, mukwenera kumanya dankha ivyo Baibolo likusambizga pa nkhani ya pemphero.


text:
CHIGAŴA 8
Kumbi Nyifwa Yaku Yesu Ying’anamuwanji Kwaku Imwi?
Yesu wakufwa kuti tije ndi umoyu. Yohane 3:16
Pati pajumpha mazuŵa ngatatu Yesu wati wafwa, anthukazi anyaki anguluta ku muwunda waki ndipu anguchisaniya kuti muwunda ngwamwazi. Yehova wanguyuska Yesu ku akufwa.
Pavuli paki Yesu wanguwoneke kwa akutumika ŵaki.
Yehova wanguyuska Yesu nge mungelu ndipu wangumupaska umoyu wambula kufwa. Akusambira aku Yesu angumuwona wachikwera kuchanya.
Chiuta wakuyuska Yesu ndipu wakumuŵika kuti waje Fumu ya Ufumu waki. Danyele 7:13, 14
Yesu wangupereka umoyu waki sembi kuti wawombo mtundu wa ŵanthu. (Mateyu 20:28) Chifukwa cha sembi yeniyi, Chiuta wakupangisa kuti tikasaniyi umoyu wambula kumala.
Yehova wakusankha Yesu nge Fumu kuti wawusi charu chapasi. Iyu wawusiyengi pamoza ndi ŵanthu akugomezgeka 144,000 wo ayuskika ndi kuluta kuchanya. Yesu pamoza ndi ŵanthu 144,000 apanga boma la urunji lakuchanya la Ufumu waku Chiuta.—Chivumbuzi 14:1-3.
Ufumu waku Chiuta wazamuchitisa kuti charu chapasi chizije paradayisu. Kwazamuŵavi nkhondu, kubayana, ukavu ndi nja. Ŵanthu azamuja nadi mwakukondwa.—Sumu 145:16.