c: text/html

text:
2 Pa zuŵa lachitatu, kukaŵa chiphikiro cha nthengwa ku Kana wa Galileya, ndipo anyina ŵa Yesu ŵakaŵa kwenekura.2 Yesu na ŵasambiri ŵake nawo ŵakachemeka ku chiphikiro cha nthengwa.3 Vinyo likati lamara, anyina ŵa Yesu ŵakati kwa iyo: “Ŵalije vinyo.”4 Kweni Yesu wakati kwa iwo: “Wamwanakazi, kasi iwe na ine vikutikhwaska wuli?* Ora lane lichali lindize.”5 Anyina ŵakati ku awo ŵakateŵeteranga: “Chitani chilichose icho wamuphaliraninge.”6 Pakaŵa viŵiya vyamalibwe 6 mwakuyana na malango gha Ŵayuda gha kutoweska.+ Chiŵiya chilichose chikaŵa chakuti chingazura vipimo* viŵiri panji vitatu.7 Yesu wakati kwa iwo: “Mu viŵiya zuzganimo maji.” Ndipo ŵakavizuzga m’paka mu kaŵende.8 Ndipo wakati kwa iwo: “Sono neghanimo na kuluta nalo kwa mulara wa chiphikiro.” Ntheura ŵakatora.9 Mulara wa chiphikiro wakacheta maji agho ghakazgoka vinyo. Wakamanya yayi uko vinyo likafuma, (kweni ŵateŵeti awo ŵakanegha maji ndiwo ŵakamanya), ndipo wakachema mweneko wa nthengwa.10 Wakati kwa iyo: “Munthu waliyose wakudankha kufumiska vinyo liwemi, ndipo para ŵanthu ŵaloŵera wakufumiska liheni. Iwe wasunga vinyo liwemi m’paka sono.”11 Yesu wakachita ichi mu Kana wa Galileya. Uwu ukaŵa munthondwe wake wakwamba, ndipo wakalongora uchindami wake.+ Ŵasambiri ŵake ŵakapulikana mwa iyo.12 Pamanyuma pa ichi, iyo, anyina, ŵanung’una ŵake,+ na ŵasambiri ŵake ŵakakhilira ku Kaperenaumu,+ kweni ŵakakhalako mazuŵa ghanandi chara.13 Sono Paska+ la Ŵayuda likaŵa pafupi, ndipo Yesu wakakwelera ku Yerusalemu.14 Ndipo mu tempile wakasanga ŵanthu ŵakuguliska ng’ombe, mberere, na nkhunda,+ na ŵakusintha ndalama ŵakhala mu vitengo vyawo.15 Ntheura wakapanga chikoti cha vingwe na kuchimbizgira kuwaro kwa tempile wose awo ŵakaŵa na mberere na ng’ombe. Wakathira ndalama za ŵakusintha ndalama na kugadabura mathebulu ghawo.+16 Ndipo wakati ku awo ŵakaguliskanga nkhunda: “Wuskanimo vinthu ivi muno! Lekani kuzgora nyumba ya Adada kuŵa nyumba ya malonda!”+17 Ŵasambiri ŵake ŵakakumbuka kuti kuli kulembeka kuti: “Mwamphu wa nyumba yinu uzamunirya.”+18 Ntheura Ŵayuda ŵakamufumba kuti: “Kasi ungatilongora chimanyikwiro wuli+ kuti uli na mazaza ghakuchitira vinthu ivi?”19 Yesu wakaŵazgora kuti: “Wiskirani pasi tempile ili, ndipo mu mazuŵa ghatatu niliwuskenge.”+20 Ntheura Ŵayuda ŵakati: “Tempile ili likazengeka vyaka 46, ndipo kasi iwe uliwuskenge mu mazuŵa ghatatu?”21 Kweni iyo wakayowoyanga vya tempile la thupi lake.+22 Kweni wakati wawuskika ku ŵakufwa, ŵasambiri ŵake ŵakakumbuka kuti wakatemwanga kuyowoya ichi,+ ndipo ŵakagomezga malemba na mazgu agho Yesu wakayowoya.23 Apo wakaŵa mu Yerusalemu pa chiphikiro cha Paska, ŵanthu ŵanandi ŵakapulikana mu zina lake, apo ŵakawonanga minthondwe iyo wakachitanga.24 Kweni Yesu wakaŵagomezganga chomene yayi chifukwa wakaŵamanyanga wose25 ndiposo wakakhumbikwiranga munyake yayi kuti wamuphalire vya munthu, pakuti iyo wakamanyanga ivyo vikaŵa mwa munthu.+
Mazgu Ghamusi
^ Mazgu gheneko, “Iwe wamwanakazi, kuli vichi kwa ine na iwe?” Agha ni mazgu ghantharika, kulongora kukana. Pakuyowoya kuti “Wamwanakazi,” Yesu wakayuyuranga anyina yayi.
^ Bati ndiyo ŵakapimiranga vinthu vyamajimaji. Bati yumoza wakuyana na malita 22. Wonani Vyakusazgirapo B14.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 4 Yesu wakati wazura na mzimu utuŵa, wakafumako ku Yorodani, ndipo mzimu ukamulongozgera mu mapopa+2 umo wakakhalamo mazuŵa 40, ndipo wakayezgekanga na Dyabulosi.+ Wakaryanga kanthu chara mu mazuŵa ghara, ndipo ghakati ghamara, njara yikamukora.3 Dyabulosi wakati kwa iyo: “Usange ndiwe mwana wa Chiuta, phalira libwe ili kuti lizgoke chingwa.”4 Kweni Yesu wakamuzgora kuti: “Kuli kulembeka, ‘Munthu wakhalenge wamoyo na chingwa pera chara.’”+5 Wakamutolera pachanya na kumulongora maufumu ghose gha charu mu kanyengo kachoko waka.+6 Ndipo Dyabulosi wakati kwa iyo: “Nikupenge mazaza ghose agha na uchindami wake, chifukwa ghali kupelekeka kwa ine,+ ndipo uyo nakhumba nkhumupa.7 Usange unganisopa panthazi pane, vyose ivi viŵenge vyako.”8 Yesu wakamuzgora kuti: “Kuli kulembeka, ‘Yehova* Chiuta wako ndiyo ukwenera kumusopa, ndipo ndiyo pera uyo ukwenera kumuchitira uteŵeti wakupatulika.’”+9 Wakamulongozgera mu Yerusalemu na kumuyimika pachanya pa linga la tempile ndipo wakati kwa iyo: “Usange ndiwe mwana wa Chiuta, jiponya pasi,+10 pakuti kuli kulembeka, ‘Watumenge ŵangelo ŵake kwa iwe, kuti ŵakuvikilire.’11 ‘Ŵazamukwankha mu mawoko ghawo, mwakuti uleke kutimbiska lundi lako pa libwe.’”+12 Yesu wakamuzgora kuti: “Kuli kuyowoyeka kuti, ‘Ungayezganga Yehova* Chiuta wako chara.’”+13 Ntheura Dyabulosi, wakati wamalizga viyezgo vyose, wakafumako kwa iyo kulindilira m’pata unyake uwemi.+14 Sono Yesu wakawelera ku Galileya+ mu nkhongono ya mzimu. Nkhani yiwemi yakuyowoya vya iyo yikathandazgika mu charu chose.15 Wakamba kusambizga mu masunagoge ghawo, ndipo wose ŵakamuchindikanga.16 Wakiza ku Nazarete,+ uko wakalelekera. Wakanjira mu sunagoge+ pa zuŵa la Sabata kuyana na kaluso kake, ndipo wakimilira kuti waŵazge Malemba.17 Ŵakamupa mupukutu wa ntchimi Yesaya, ndipo wakajura mupukutu wura na kusanga apo pakalembeka kuti:18 “Mzimu wa Yehova* uli pa ine, chifukwa wakaniphakazga kuti nipharazge makani ghawemi ku ŵakavu. Wakanituma kuti nipharazge kufwatuka kwa ŵakukoleka, kujura maso gha ŵachibulumutira, kufwatura ŵakuyuzgika,+19 kupharazga chaka chakuzomerezgeka cha Yehova.”*+20 Wakazinga mupukutu, wakawuwezgera kwa muteŵeti na kukhala pasi. Wose mu sunagoge ŵakamudodoliska.21 Penepapo wakamba kuyowoya kwa iwo kuti: “Muhanya uno lemba ilo mwapulika lafiskika.”+22 Wose ŵakamba kumulumba na kuzizwa na mazgu ghawemi ghakufuma mu mulomo wake,+ ndipo ŵakatenge: “Asi uyu ni mwana wa Yosefe?”+23 Yesu wakati kwa iwo: “Kwambura kukayika muzamuniyowoyera ntharika iyi, ‘Wakuchizga, jichizga wekha. Uchite na muno wuwo mu charu cha kwako vinthu ivyo tikapulika kuti ukachita mu Kaperenaumu.’”+24 Ntheura wakati: “Nadi nkhumuphalirani kuti palije ntchimi iyo yikupokelereka mu chigaŵa chakwake.+25 Mwachiyelezgero, nkhumuphalirani unenesko kuti: Mukaŵa vyokoro vinandi mu Israyeli mu mazuŵa gha Eliya, apo kuchanya kukajalika vyaka vitatu na myezi 6. Kukawa njara yikuru mu charu chose ichi.+26 Ndipouli, Eliya wakatumika ku ŵanakazi aŵa chara, kweni wakatumika ku chokoro cha ku Zarefati mu charu cha Sidoni.+27 Mukaŵaso ŵavyoni ŵanandi mu Israyeli mu nyengo ya ntchimi Elisha. Ndipouli palije na yumoza uyo wakatozgeka,* kweni Namani wa ku Siriya.”+28 Sono wose awo ŵakapulika vinthu ivi mu sunagoge mura ŵakakwiya chomene.+29 Ŵakawuka na kufumira nayo kuwaro kwa msumba luŵiroluŵiro. Ŵakaluta nayo pachanya pa phiri apo ŵakazenga msumba wawo, mwakuti ŵamukantchizgire pasi kuti wakawe kapingizgori.30 Kweni wakasolota mukati mwawo na kuluta.+31 Sono wakakhilira ku Kaperenaumu, msumba wa Galileya. Pa zuŵa la Sabata+ wakamba kuŵasambizga,32 ndipo ŵakazizikika na kasambizgiro kake,+ chifukwa wakayowoyanga na mazaza.33 Sono mu sunagoge mukaŵa munthu uyo wakaŵa na mzimu, chiŵanda chaukazuzi, ndipo wakachemerezga mazgu pachanya, wakati:+34 “Tili namwe na kanthu wuli, imwe Yesu Munazarete?+ Kasi mwiza kuzakatiparanya? Nkhumumanyani makora kuti ndimwe Mutuŵa wa Chiuta.”+35 Kweni Yesu wakawuchenya, wakati: “Khala chete, ndipo fumamo mwa iyo.” Ndipo chiŵanda chikati chamuwiskira pasi munthu yura pakati pawo, chikafumamo mwa iyo kwambura kumupweteka.36 Wose ŵakazizikika, ndipo ŵakamba kuyowoyeskana kuti: “Kasi nkhayowoyero wuli aka? Pakuti wakuchenya mizimu yaukazuzi na mazaza kweniso nkhongono, ndipo yikufumamo.”37 Sono mbiri yake yikalutilira kuthandazgika mu vigaŵa vyose vya charu chira.38 Wakati wafumamo mu sunagoge wakanjira mu nyumba ya Simoni. Sono nyinavyara wa Simoni wakalwara chomene na nthenda ya kuthukira muthupi, ndipo ŵakamupempha kuti wamovwire.+39 Ntheura wakimilira pafupi na kuchenya kuthukira kwa muthupi, ndipo thupi likaleka kuthukira. Nyengo yeneyiyo wakawuka na kwamba kuŵateŵetera.40 Kweni apo dazi likanjiranga, wose awo ŵakaŵa na ŵanthu ŵakulwara matenda gha mitundumitundu ŵakizanga nawo kwa iyo. Wakaŵikanga mawoko ghake pa yumozayumoza na kuŵachizga.+41 Viŵanda navyo vikafuma mu ŵanthu ŵanandi, vikachemerezganga na kuyowoya kuti: “Ndimwe Mwana wa Chiuta.”+ Kweni wakavichenyanga, ndipo wakavizomerezga chara kuyowoya,+ chifukwa vikamumanyanga kuti ni Khristu.+42 Kukati kwacha, wakafuma na kuya ku malo ghamayiyi.+ Kweni mizinda yikamba kumupenja ndipo yikiza uko iyo wakaŵa. Ŵakayezga kumukanizga kuti waleke kufumako kwa iwo.43 Kweni wakati kwa iwo: “Nkhweneraso kukapharazga makani ghawemi gha Ufumu wa Chiuta ku misumba yinyake, pakuti ndicho nkhatumikira.”+44 Ntheura wakalutilira kupharazga mu masunagoge gha mu Yudeya.


text:
BAIBOLO LIKUSINTHA UMOYO WA ŴANTHU
“Yehova Wakaniluwa Yayi”
CAKA ICO WAKABABIKIRA: 1922
UKO WAKABABIKIRA: SPAIN
KALE: WAKAŴA MUKATOLIKA
UMO NKHAŴIRA KALE:
Nkhababikira mu mbumba iyo yikaŵa yisambazi viŵi yayi mu tawuni ya Bilbao kumpoto wa Spain. Kwithu tiliko ŵana ŵanayi ndipo ine ndine waciŵiri. Tose pakwithu tikaŵa Ŵakatolika, ndipo nkhakhalanga yayi ku Misa. Apo nkhaŵa na vyaka 23, nkhasambizganga vigomezgo vyacikatolika. Nkhagwira nchito iyi vya 40. Nkhanothanga na nchito iyi ndipo nkhawovwiranga ŵasungwana awo kakaŵa kakwamba kuŵapo pa misa.
Mfumu wane wakafwa tati takhala mu nthengwa mwakukondwa kwa vyaka 12, ndipo wakanilekera ŵana ŵasungwana ŵanayi. Panyengo iyi nkhaŵa na vyaka 33. Kanandi nkhate panji ningapembuzgika na cigomezgo ca ku chalichi kwane, kweni nkhaŵa na mafumbo ghanandi. Nkhajifumbanga kuti: ‘Usange Yesu wali kutifwira, nchifukwa wuli ŵanthu ŵacali kufwa? Cifukwa wuli tikulomba kuti Ufumu wa Ciuta wize uku taŵanthu tikuya kucanya?’ Kweniso, usange Ciuta wakweruzga ŵanthu para ŵafwa, cifukwa wuli pera wakuŵalanga ku puligatoliyo pambere ŵandalute kucanya, ndiposo kukaphya na moto pa ceruzgo caumaliro?’
Nkhafumbapo ŵasembe ŵakupambanapambana. Yumoza wakanizgora kuti: “Nkhumanya yayi, ukafumbe bishopu. Nakuti vili na nchito wuli? Asi ukumugomezga Ciuta? Vikuŵinyiskenge waka mutu!” Kweni nkhalutilira kupenjerezga kuti nimanye unenesko. Pamanyuma nkhapulika ivyo Ŵayesuti, Ŵapentekositi na Ŵajinositi ŵakasambizganga. Kweni palije uyo wakanizgora mafumbo agha.
UMO BAIBOLO LIKASINTHIRA UMOYO WANE:
Apo nkhaŵa na vyaka vya m’ma 60, kasungwana ka vyaka 7, kakanicemera ku ungano wa Ŵakaboni ŵa Yehova. Nkhaluta, ndipo nkhakondwa na ivyo nkhawona na kupulika. Kweni pakuti nkhaŵa wakutangwanika comene, nkhalutilira yayi kucezga na Ŵakaboni. Pati pajumpha vyaka viŵiri, Ŵakaboni ŵaŵiri, Juan na Maite awo ŵakaŵa ŵakutorana, ŵakiza pa nyumba yane. Nkhaŵa na mafumbo ghanadi agho tikadumbiskana kwa myezi yitatu, ndipo paumaliro nkhamba kusambira Baibolo.
Nkhakondwanga comene na ivyo nkhasambiranga. Nkhasandanga mwakupwelelera. Nkhaŵa na Mabaibolo ghatatu ghakupambanapambana kuti nisimikizgire usange ivyo nkhasambiranga mbunenesko. Pakajumpha na nyengo yayi, nkhawamo kuti nkhapusikika kwa nyengo yitali. Nkhazizikika kuwona kuti pali mphambano yikuru pakati pa ivyo nkhagomezganga na ivyo nkhasambiranga mu Baibolo pa nyengo iyi. Nkhazgura vigomezgo ivyo vikaŵa nga ni nkhuni ilo lajintha misisi mwa ine kwa nyengo vitali.
Nkhamanya kuti nasanga cisopa caunenesko
Pamasinda, mfumu wane waciŵiri wakalwara comene na kufwa. Panyengo iyi nkhapumura pa nchito na kusamako ku Bilbao kwa kanyengo kacoko waka. Juan na Maite nawo ŵakasama. Cacitima nchakuti nkhaleka kusambira Baibolo. Kweni nkhamanya kuti nasanga cisopa caunenesko. Nkhakumbukanga fundo iyi.
Pati pajumpha vyaka 20, apo nkhaŵa na vyaka 82, Juan na muwoli wake, ŵakizaso ku Bilbao. Nkhakondwa comene kuti tikawonanaso. Apa nkhamanya kuti Yehova wandaniluwe, ndipo nkhambiraso kusambira Baibolo. Mbumba iyi yikacitanga nane mwakuzikira, nangauli nkhaŵafumbanga mafumbo ghakuyana waka mwakuwerezgawerezga. Nkhakhumbanga kuti nipulikiske ivyo Baibolo likusambizga kuti niwuskemo makora ivyo nkhagomezganga. Kweniso nkhakhumbanga kuti nimanye makora unenesko mwakuti nileke kusuzgika kuphalirako ŵabwezi na ŵabali wane.
Nkhabapatizika nili na vyaka 87. Ndipo pa zuŵa ili nkhakondwa comene. Pakaŵa pa ungano wadera wa Ŵakaboni ŵa Yehova. Mubali wakadumba nkhani ya ubatizo, iyo comene yikaŵa ya ise tikanozgekera ubatizo. Nkhakhwaskika comene na nkhani iyi na kuthiska masozi ghacimwemwe. Vikaŵa nga Yehova wakayowoya nane. Nati nabatizika, ŵabali na ŵadumbu ŵanandi ŵakakondwa comene ndipo ŵakaniwonga. Ŵanandi ŵa iwo kakaŵa kakwamba kuwonana.
UMO NASANGIRA CANDURO:
Nkhamanyanga kuti Yesu Khristu ni “nthowa.” (Yohane 14:6) Kweni apo nkhasambiranga Baibolo, nkhawovwirika kumanya makora Yehova. Pasono nkhulomba kwa Ciuta uyo ni Dada kweniso mubwezi wane. Nkhawovwirikaso comene nati naŵazga buku la Sendelerani kwa Yehova. * Kakwamba, nkhamalizga kuŵazga buku ili usiku umoza. Nkhakhwaskika comene kumanya umo Yehova waliri walusungu.
Para nakumbuka kuti napenja unenesko kwa vyaka vinandi, nkhughanaghanira ivyo Yesu wakayowoya. Wakati: “Lutilirani kulomba, ndipo kupikenge kwa imwe; lutilirani kupenja, ndipo musangenge; lutilirani kukhung’uska, ndipo kumujulikiraninge.” (Mateyu 7:7) Pakuti nasanga mazgoro gha mafumbo agho nkhapenjanga, ndine wakukondwa ndipo nkhuphalirako ŵanji.
Nangauli pasono nili na vya 90, kweni pali vinandi vyakuti nisambire vyakukhwaskana na Yehova. Nyengo yiliyose para nili pa maungano mu Nyumba ya Ufumu, nkhuwona kuti ni nyengo yapadera comene kuti nisazgireko cimanyisko kweniso kuŵa pafupi na ŵabali na ŵadumbu. Nkhulindilira mwakunweka kuzakasambizga ŵanthu mu paradiso. (Uvumbuzi 21:3, 4) Kweniso nkhulindilira mwakunweka kuzakawona ŵabali ŵane ŵakuwuka na kuŵaso ŵamoyo na kuŵasambizga unenesko wa mu Baibolo. (Milimo 24:15) Kweniso kuti nizaŵalongosolere cinthu cakuzirwa comene ico Yehova wakanicitira mu ucekuru wane!
^ ndime 15 Lakupharazgika na Ŵakaboni ŵa Yehova.


text:
KASI VIKAŴAKO VYEKHA?
Miskati ya Ng’wina
NG’WINA yikuluma chomene kuluska vinyama vyose ivyo viliko lero. Mwachiyelezgero, ng’wina izo zikusangika ku charu cha Australia zikuluma chomene kuluska nkhalamu. Ng’wina yikumanya luŵiro chomene para chinthu chakhwaska miskati yake (njegheyeghe), kuluska umo munthu wangachitira para kanthu kakhwaska ku kamunwe. Kasi ivi vikuchitika wuli apo ng’wina yili na chipapa (chikumba) chikomi chamagankhamagankha?
Miskati ya ng’wina yili na misipa yinandi chomene iyo yikovwira kuti yichenukenge luŵiro. Wasayansi munyake zina lake Duncan Leitch wakati wasanda ng’wina, wakati: “Msipa uliwose ukufumira pa kakhululu ako kali mu chiwangwa cha mu mutu (bwaza).” Ivi vikuvikilira misipa ya mu miskati kweniso vikovwira kuti ng’wina yimanyenge luŵiro vinthu na kuchenuka. Ntheura, ng’wina yikumanya kupambaniska pakati pa chakurya na viswaswa mu mulomo wake. Lekani ng’wina yanakazi yikuyegha twana twake ku mulomo kwambura kutupweteka. Miskati ya ng’wina njankhongono kweniso yikumanya luŵiro tunthu.
Kasi mukuti wuli? Kasi miskati ya ng’wina yikaŵako yekha? Panji yikalengeka?


text:
Mafumbo Agho Baibolo Likuzgora
Kasi Yesu wazamucita vici kunthazi?
Mu 33 C.E., Yesu wakafwa, wakawuka na kukwera kucanya. Pamasinda, wakapika mazaza gha uthemba. (Daniel 7:13, 14) Kunthazi Yesu wazamucitapo kanthu kuti pa caru capasi paŵe mtende ndipo wazamumazga ukavu.—Ŵazgani Salmo 72:7, 8, 13.
Pakuŵa themba, Yesu wazamuwuskapo vinthu vyambura urunji pa caru
Pali vinandi ivyo Yesu wazamucita pakuŵa Themba. Pakuti wali na nkhongono, wazamuzgora ŵanthu kuti ŵaŵeso ŵarunji. Iwo ŵazamusangwa na umoyo ndipo ŵazamucekura yayi nesi kufwa.—Ŵazgani Yohane 5:26-29; 1 Ŵakorinte 15:25, 26.
Kasi Yesu wakucita vici pasono?
Yesu wakulongozga mulimo wa kupharazga uwo ŵalondezgi ŵake ŵakucita. Iwo ŵakuphalira ŵanthu ivyo Baibolo likuyowoya pa nkhani ya Ufumu wa Ciuta. Yesu wakati walutilirenge kovwira ŵasambiri ŵake mpaka apo Ufumu wa Ciuta uzamuparanyira maboma gha ŵanthu.—Ŵazgani Mateyu 24:14; 28:19, 20.
Kwizira mu mpingo Wacikhristu, Yesu wakovwira ŵanthu kuti ŵaŵe ŵakukondwa. Nakuti walutilirenge kuŵalongozga mpaka apo wazamuparanyira mgonezi uheni uwu na kuŵanjizga mu caru ciphya ico Ciuta walayizga.—Ŵazgani 2 Petrosi 3:7, 13; Uvumbuzi 7:17.
Manyani Vinandi
Kasi Ufumu wa Chiuta ni Vichi?
Ŵanthu ŵanandi ŵakulimanya Lurombo lwa Fumu. Kasi Mazgu ghakuti ‘Ufumu winu wize’ ghakung’anamura vichi?


text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
2 “Yowoya ku ŵabali ŵako kuti: ‘Ŵanthu ŵane!’+
Na ku ŵadumbu ŵako kuti, ‘Ndiwe mwanakazi uyo walongoreka lusungu!’+
2 Ususke nyoko; umususke,
Pakuti ni muwoli wane chara,+ ndipo ine ndine mfumu wake chara.
Wawuskeko uhule wake kwa iyo,
Na uleŵi wake pakati pa mabere ghake,
3 Mzire nimuvure wakhale nkhule na kumuleka nga umo wakaŵira pa zuŵa ilo wakababikiranga,
Kumuzgora nga ni mapopa,
Kumuzgora charu chambura maji,
Na kumukoma na nyota.
4 Ŵana ŵake nizamuŵalongora lusungu chara,
Pakuti mbana ŵauhule.
5 Pakuti nyinawo wachita uhule.+
Uyo ŵakaŵa mu nthumbo yake wachita vyasoni,+ pakuti wakati,
‘Nilondezgenge vibwezi vyane,+
Awo ŵakunipa chingwa chane na maji ghane,
Weya wane, salu yane yiwemi, mafuta ghane na chakumwa chane.’
6 Ntheura nizamujara nthowa yako na minga zingilizge;
Ndipo nizamuzenga m’panda wamalibwe kuti nimujande,
Mwakuti waleke kusanga nthowa zake.
7 Wazamuchimbilira vibwezi vyake, kweni wazamuvikora chara;+
Wazamuvipenjapenja, kweni wazamuvisanga chara.
Ndipo wazamuti: ‘Niwelerenge kwa mfumu wane wakwamba,+
Pakuti nkhakhalanga makora chomene pa nyengo yira kuluska sono.’+
8 Wakamanya yayi kuti ndine nkhamupanga chakurya,+ vinyo liphya, na mafuta,
Ndiposo kuti ndine nkhamupa siliva linandi,
Na golide ilo ŵakapangiranga Baala.+
9 ‘Ntheura, niwelerenge na kufumiskako chakurya chane mu nyengo yake
Na vinyo lane liphya mu nyengo yake,+
Ndipo niphangenge weya wane na salu yane yiwemi, ivyo vikabisanga nkhule yake.
10 Sono, viŵaro vyake vyakubisika nizamuviŵika pakweru pamaso pa vibwezi vyake,
Ndipo palije munthu uyo wazamumuthaska mu woko lane.+
11 Nizamumazga chimwemwe chake chose,
Nizamumazga viphikiro vyake,+ myezi yiphya, masabata ghake, na nyengo zake zose za viphikiro.
12 Nizamuparanya makuni ghake gha mpheska na gha vikuyu, agho wakatenge:
“Agha ni malipiro ghane, agho vibwezi vyane vikanipa”;
Nizamughazgora thengere,
Ndipo vinyama vyamuthondo vizamugharya.
13 Nizamumulanga chifukwa cha mazuŵa agho wakapelekeranga sembe ku Ŵabaala,+
Apo wakavwaranga mphete zake na vyakujitoweskera na kulondezga vibwezi vyake,
Ine ndine wakaniluwa,’+ ndimo wayowoyera Yehova.
14 ‘Ntheura nizamumunyengelera,
Nizamumulongozgera mu mapopa,
Ndipo nizamuyowoya kuti nichonthe mtima wake.
15 Kwambira pa nyengo yira m’paka munthazi, nizamumuwezgera minda yake ya mpheska,+
Na kuzgora Dambo la Akori+ kuŵa mulyango wa chigomezgo.
Kwenekura ndiko wazamunizgora nga umo wakachitira mu mazuŵa gha usungwana wake,
Nga ni mu mazuŵa agho wakafumira mu charu cha Eguputo.+
16 Ndipo mu zuŵa ilo,’ ndimo wayowoyera Yehova,
‘Uzamunichema kuti mfumu wane, uzamunichemaso chara kuti fumu yane.’
17 ‘Nizamuwuskamo mazina gha vikozgo vya Baala mu mulomo wake,+
Ndipo mazina ghawo ghazamukumbukikaso chara.+
18 “‘Mu zuŵa ilo, nizamuchita phangano na vinyama vyamuthondo,+
Na viyuni vyamudera, kweniso na vinthu vyakukhwaŵa pasi chifukwa cha iwo.+
Mu charu nizamuwuskamo uta, lupanga, na nkhondo,+
Ndipo nizamuŵagoneska mwamtende.+
19 Nizamukujalira kuŵa wane muyirayira,
Ndipo nizamukujalira iwe mwaurunji na mwakunyoloka,
Mwachitemwa ndiposo mwalusungu.+
20 Nizamukujalira iwe mwakugomezgeka;
Ndipo uzamumumanya nadi Yehova.’+
21 ‘Mu zuŵa ilo nizamuzgora,’ ndimo wayowoyera Yehova,
‘Nizamuzgora machanya,
Ndipo machanya ghazamuzgora charu chapasi;+
22 Charu chapasi chizamuzgora mbuto na vinyo liphya na mafuta;
Ndipo ivi vizamumuzgora Yezireli.+
23 Nizamumuseŵa nga ni mbuto yane pa charu chapasi,+
Nizamulongora lusungu kwa iyo, pakuti wakalongoreka lusungu chara,
Ku ŵanthu awo mbane chara, nizamuti: “Ndimwe ŵanthu ŵane,”+
Ndipo iwo ŵazamuti: “Ndimwe Chiuta withu.”’”+
Tumizgani
Tumizgani
Hoseya 2
Malemba Ghakupatulika mu Mang’anamuliro gha Charu Chiphya
https://www.jw.org/finder?docid=1001061103&Book=28&Chapter=2&wtlocale=TB&srcid=share
Chitumbuka
mailto:?body=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti%0a%0ahttps%3A%2F%2Fwww.jw.org%2Ffinder%3Fdocid%3D1001061103%26Book%3D28%26Chapter%3D2%26wtlocale%3DTB%26srcid=share&subject=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg


text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
20 “Usange mukuluta kukarwa nkhondo na ŵalwani ŵinu ndipo mwawona kuti mahachi ghawo, magileta, na ŵasilikari ŵawo mbanandi kuluska imwe, mungaŵawopanga yayi, pakuti Yehova Chiuta winu, uyo wakamufumiskani mu charu cha Eguputo wali namwe.+
2 Para muli pafupi kuluta ku nkhondo, wasembe wize, wayowoye na ŵanthu.+
3 Waŵaphalire kuti: ‘Pulikani imwe Ŵaisrayeli, sono muli pafupi kurwa nkhondo na ŵalwani ŵinu. Mitima yinu yingalopwanga chara. Mungawopanga yayi, kutenthema panji kumbwambwantha chifukwa cha iwo,
4 pakuti Yehova Chiuta winu wakwenda namwe kuti wamulwerani kwimikana na ŵalwani ŵinu na kumuponoskani.’+
5 “Ŵalongozgi nawo ŵaphalire ŵanthu kuti: ‘Kasi ni njani uyo wazenga nyumba yiphya ndipo wandayipatulire? Wawelere ku nyumba yake, mzire wakafwire ku nkhondo ndipo munthu munyake ndiyo wazakayipatulire.
6 Kasi ni njani uyo wapanda munda wa mpheska ndipo wandambe kuryamo vipambi vyake? Wawelere ku nyumba yake, mzire wakafwire ku nkhondo ndipo munthu munyake ndiyo wazakarye vipambi vyake.
7 Kasi ni njani uyo wajalira mwanakazi ndipo wandamutore kuŵa muwoli wake? Wawelere ku nyumba yake,+ mzire wakafwire ku nkhondo ndipo munthu munyake ndiyo wamutore mwanakazi kuŵa muwoli wake.’
8 Ŵalongozgi ŵafumbeso ŵanthu kuti: ‘Kasi ni njani uyo wali na wofi ndipo mtima wake walopwa?+ Wawelere ku nyumba yake, mzire mitima ya ŵabali ŵake yisongonoke nga ndiyo.’+
9 Para ŵalongozgi ŵamara kuyowoya na ŵanthu, ŵimike ŵalara ŵankhondo kuti ŵalongozge ŵanthu.
10 “Usange mwafika pafupi na msumba kuti murwe nawo, muyowoye nawo dankha vya mtende.+
11 Usange msumba uwo wamuzgorani mwamtende na kumujulirani vipata vyake, ŵanthu awo ŵasangika mwenemumo ŵaŵenge ŵinu, ŵamugwiliraninge ntchito na kumuteŵeterani.+
12 Kweni usange msumba wakana kuchita namwe mtende, ndipo wamuwukirani kurwa namwe nkhondo, penepapo muwuzingilizge.
13 Yehova Chiuta winu wawupelekenge nadi mu woko linu, ndipo mukome na lupanga mwanalume waliyose.
14 Kweni ŵanakazi, ŵana, viŵeto, na chilichose icho mwachisanga mu msumba uwu, muvitore kuti viŵe vinu.+ Ndipo mwamurya vinthu vya ŵalwani ŵinu, awo Yehova Chiuta winu wamupani.+
15 “Ntheura ndimo mwamuchitira na misumba iyo yili kutali chomene na imwe, iyo njimoza mwa misumba yapafupi iyi yayi.
16 Kweni mu misumba ya ŵanthu aŵa, iyo Yehova Chiuta winu wakumupani kuŵa chiharo, mungasidangamo yayi kanthu kalikose ako kakuthuta.+
17 Ŵahiti, Ŵaamori, Ŵakenani, Ŵaperizi, Ŵahivi, na Ŵayebusi+ mukaŵaparanyirethu, nga umo Yehova Chiuta winu wamuphalilirani.
18 Mukaŵaparanyirethu kuti ŵaleke kumusambizgani kulondezga maunyankhasi ghawo ghose agho ŵakuchitira ŵachiuta ŵawo, na kumuchitiskani kuti munangire Yehova Chiuta winu.+
19 “Usange mwazingilizga msumba na kuwupoka mwati mwarwa nawo mazuŵa ghanandi, mungatoranga mbavi na kuwiska makuni chara.+ Mungarya vipambi vya makuni agha, kweni mungaghadumuranga yayi. Kasi muchite kuwukira makuni nga nagho mbanthu?
20 Mungatema makuni ghekha agho mukumanya kuti ngakurya yayi. Mungaghatema na kuzengera vyakukwerapo pakurwa nkhondo na msumba uwo ukurwa namwe, m’paka msumba uwo uwe.
Tumizgani
Tumizgani
Dotoronome 20
Malemba Ghakupatulika mu Mang’anamuliro gha Charu Chiphya
https://www.jw.org/finder?docid=1001061103&Book=5&Chapter=20&wtlocale=TB&srcid=share
Chitumbuka
mailto:?body=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti%0a%0ahttps%3A%2F%2Fwww.jw.org%2Ffinder%3Fdocid%3D1001061103%26Book%3D5%26Chapter%3D20%26wtlocale%3DTB%26srcid=share&subject=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg


text:
Nkhani Nambara 3: Mwanalume na Mwanakazi Wakwamba
Kasi nchivici ico cikupambana na vinthu vinyake pa cithuzithuzi ici? Ni ŵanthu awo ŵalipo. Iwo ni mwanalume na mwanakazi wakwamba. Kasi ninjani wakaŵalenga? Ni Ciuta. Kasi ukumumanya zina lake? Ni Yehova. Zina la mwanalume ni Adamu, ndipo la mwanakazi ni Heva.
Umu ndimo Yehova Ciuta wakalengera Adamu. Wakatora dongo na kuwumba thupi laurunji la munthu mwanalume. Pamanyuma pake wakathutira mvuci mu mphuno za munthu, ndipo Adamu wakaŵa wamoyo.
Yehova Ciuta wakaŵa na nchito yakuti Adamu wacite. Wakaphalira Adamu kuthya mazina nyama zakupambanapambana. Adamu wakwenera kuti wakadaŵira nyama kwa nyengo yitali, mwantheura wakapeleka zina lakwenelera ku nyama yiliyose. Peneapo Adamu wakathyanga mazina gha nyama, wakayamba kuwona cinthu cinyake. Kasi ukucimanya cinthu ici?
Nyama zose zikaŵa ziŵiriziŵiri, yanalume na yanakazi. Pakaŵa zovu zanalume na zanakazi, na nkharamu zanalume na zanakazi. Kweni Adamu wakaŵavya mwanakazi. Ndico cifukwa cake Yehova wakapangiska Adamu kugona tulo twakufwa nato, ndipo wakatorako mbambo yake yimoza. Kufuma ku mbambo iyi, Yehova wakalenga mwanakazi uyo wakaŵa muwoli wake.
Mwee, naco nchimwemwe ico Adamu wakaŵa naco pa nyengo iyi! Ndipo aghanaghanira cimwemwe ico Heva wakwenera kuti wakaŵa naco apo wakaŵikika mu munda wakutowa uwu! Sono iwo ŵakeneranga kuŵa na ŵana na kukhala pamoza mwacimwemwe.
Yehova wakakhumbanga kuti Adamu na Heva ŵakhale na umoyo kwamuyirayira. Wakakhumbanga kuti ŵapange caru cose kuŵa cakutowa nga ni munda wa Edeni. Mwee, naco nchimwemwe ico Adamu na Heva ŵakaŵa naco peneapo ŵakaghanaghaniranga za mulimo uwu! Kasi iwe nthena ukakondwa kucitira lumoza nchito ya kupanga caru kuŵa munda wakutowa? Kweni cimwemwe ca Adamu na Heva cikaŵa ca nyengo yitali yayi. Tiye tiwone cifukwa cake.
Salmo 83:18; Genesis 1:26-31; 2:7-25.
Mafumbo
- Kasi cithuzithuzi ca Nkhani Nambara 3 cikupambana wuli na cithuzithuzi ca Nkhani Nambara 2?
- Kasi ninjani uyo wakalenga mwanalume wakwamba, ndipo zina lake wakaŵa njani?
- Kasi ni nchito wuli iyo Ciuta wakapa Adamu?
- Nchifukwa wuli Ciuta wakapangiska Adamu kugona tulo twakufwa nato?
- Kasi Adamu na Heva ŵakeneranga kukhala ŵamoyo kwa utali wuli, ndipo Yehova wakakhumbanga kuti ŵagwire nchito wuli?
Mafumbo ghanyake
- Ŵazgani Salmo 83:18.
Kasi Ciuta zina lake ninjani, ndipo ni mazaza wuli agho wali nagho pa caru? (Yer. 16:21; Dan. 4:17)
- Ŵazgani Genesis 1:26-31.
Nchinthu wuli capadera ico Ciuta wakalenga pa zuŵa la nambara sikisi, ndipo cilengiwa ici cikaŵa cakupambana wuli na nyama? (Gen. 1:26)
Kasi Yehova wakapeleka vici kwa munthu na nyama? (Gen. 1:30)
- Ŵazgani Genesis 2:7-25.
Kasi Adamu wakeneranga kucita vici pambere wandathye nyama mazina? (Gen. 2:19)
Ni mwauli umo lemba la Genesis 2:24 likutovwilira kumanya umo Yehova wakuwonera nthengwa, kulekana na kupatana? (Mat. 19:4-6, 9)


text:
Kasi Para Khuni Ladumulika Lingasundaso?
KHUNI la cedar la ku Lebanon ndakutowa kuluska khuni la maolive. Kweni khuni la maolive likukhala vyaka vinandi. Ghanyake ghakhala vyaka pafupifupi 1,000. Misisi yake yikuthaza na kunjira chomene pasi. Para ŵadumura khuni ili, likusundaso chikuru misisi yake yindawomire.
Yobu wakamanyanga kuti nanga wangafwa, wazamuwukaso. (Job 14:13-15) Wakayowoya vya khuni la maolive kuti walongosore fundo yakuti Chiuta wazamuwuska ŵakufwa. Yobu wakati: ‘Pali chigomezgo nanga nkhu khuni. Usange ladumulika, likuphukaso.’ Nanga kungaŵa chilangalanga, kweni para vula yalokwaso chisinga cha khuni la maolive chikusunda ‘minthavi nga ni khuni liphya.’
Para khuni la maolive ladumulika, mulimi wakukhumbisiska kuwona kuti laphukaso. Mwakuyana waka, Yehova wakukhumbisiska kuzakawuska ŵateŵeti ŵake kweniso ŵanthu ŵanandi awo ŵali kufwa. (Mat. 22:31, 32; Yoh. 5:28, 29; Mil. 24:15) Tizamukondwa chomene kupokelera ŵabali ŵithu awo ŵazamuwuskika.


text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
-
Munthu wakutumbikika para waleka viheni (1-4)
-
Soka lizenge kufuma kumpoto (5-18)
-
Yeremiya wakudandawura chifukwa cha soka ilo lizenge (19-31)
4 Yehova wakuti: “Usange uwelerenge, iwe Israyeli,
Usange uwelerenge kwa ine
Ndipo usange uwuskengepo ŵangoza ŵako ŵakuseluska pamaso pane,
Mbwenu uŵengeso wakuyingayinga chara.+
2 Usange ukulapa kuti:
‘Nadi pano Yehova wamoyo!’ mu unenesko, weruzgi wakunyoloka na urunji,
Mbwenu mitundu yijisangirenge thumbiko mwa iyo,
Ndipo yithumbwenge mwa iyo.”+
3 Pakuti Yehova wakuti ku ŵanthu ŵa mu Yuda na Yerusalemu:
“Jilimirani minda,
Ndipo lekani kuseŵa mbuto mu minga.+
4 Jikotolerani mwekha kwa Yehova,
Wuskaniko chikumba cha mitima yinu,+
Imwe ŵanthu ŵa mu Yuda na imwe mukukhala mu Yerusalemu,
Mwakuti kutukutwa kwane kuleke kugolera nga ni moto
Na kumyangura kwambura munthu wakuwuzimwa,
Chifukwa cha milimo yinu yiheni.”+
5 Pharazgani ichi mu Yuda na kuchithuwuska mu Yerusalemu.
Pomani na kulizga mbata mu charu chose.+
Chemerezgani chomene kuti: “Wunganani pamoza,
Tiyeni tichimbilire ku misumba ya malinga ghakukhora.+
6 Tumphuskani chimanyikwiro kulazga ku Ziyoni.
Chimbirani, kwimilira waka chara.”
Pakuti nkhwiza na soka kufuma kumpoto,+ pharanyiko likuru.
7 Wabulika nga ni nkhalamu iyo yikufuma mu thung’unda,+
Wakuparanya wanyamuka.+
Wafuma mu malo ghake kuti wazgore charu chinu kuŵa chinthu chakuchitiska wofi,
Misumba yinu yizgokenge mahami, kwambura munthu wakukhalamo.+
8 Ntheura vwarani chigudulu,+
Lirani na kukolomoka,
Chifukwa ukali wakugolera wa Yehova undafumeko kwa ise.
9 Yehova wakuti: “Mu zuŵa ilo, mtima wa themba uzamusongonoka,+
Na mtima wa ŵakaronga.
Ŵasembe ŵazamuwopa, ntchimi zizamuzukuma.”+
10 Penepapo ine nkhati: “Awe, mwe Fumu Yikuru Yehova! Mwaŵapusika chomene ŵanthu aŵa+ na Yerusalemu, mwati: ‘Muŵenge na mtende,’+ apo lupanga luli pa vigolomiro vithu.”
11 Pa nyengo iyo, vizamuyowoyekera ŵanthu aŵa na Yerusalemu kuti:
“Mphepo yakotcha yakufuma ku tumapiri twambura kanthu mu chipalamba
Yizamupyepyetura mwana msungwana wa ŵanthu ŵane.
Yizamwizira kuwuluska panji kutozga chara.
12 Mphepo yose yikwiza kufuma ku malo agha chifukwa ndine nayituma.
Sono nipharazgenge vyeruzgo pa iwo.
13 Wonani, wizenge nga ni mabingu ghavula,
Magileta ghake ghali nga ntchimphepo chikuru.+
Mahachi ghake ngaluŵiro kuluska nombo.+
Soka kwa ise, chifukwa tapasulika!
14 Suka mtima wako, uwutozge ku uheni, iwe Yerusalemu, kuti uponoskeke.+
Kasi usungilirenge maghanoghano ghaheni m’paka wuli?
15 Pakuti lizgu likuphara nkhani yakufuma ku Dani,+
Likupharazga soka kufuma ku chigaŵa cha mapiri cha Efurayimu.
16 Enya, pharazgani ichi, ku ŵamitundu,
Thuwuskani mu Yerusalemu.”
“Ŵalinda ŵakwiza kufuma ku charu chakutali,
Ndipo ŵazamutumphuska mazgu ghawo kwimikana na misumba ya Yuda.
17 Ŵakumuwukira mu vigaŵa vyose nga mbalinda ŵa munda,+
Chifukwa wanigalukira,”+ wakuti Yehova.
18 “Nthowa zako na machitiro ghako vizenge pa iwe.+
Soka lako ndakuŵaŵa nadi,
Likufika na mukati mu mtima wako.”
19 Ayo we, Ayo we!
Nkhupulika vyakuŵinya vikuru mukati mu mtima wane.
Mtima wane ukumwantha mukati mwane.
Ningakhala chete chara,
Pakuti napulika kupoma kwa mbata,
Chimanyikwiro cha nkhondo.+
20 Soka pa soka lapharazgika,
Pakuti charu chose chaparanyika.
Mahema ghane ghapankhulika mwamabuchi,
Mu kanyengo kachoko salu zane za mahema zamara.+
21 Kasi niwonenge chimanyikwiro m’paka pawuli,
Kupulika kulira kwa mbata?+
22 Pakuti ŵanthu ŵane ni vindere.+
Ŵakunimanya yayi.
Mbana ŵazeleza, ŵambura kupulikiska.
Mbakuchenjera pakuchita uheni,
Kweni ŵakumanya yayi kuchita uwemi.
23 Nkhalaŵiska charu, wonani, chikaŵa chawaka, chambura kanthu.+
Nkhalaŵiska mtambo, ndipo ungweru wake ukaŵaposo yayi.+
24 Nkhalaŵiska mapiri, wonani, ghakambwambwanthanga,
Ndipo tumapiri tukasunkhunyikanga.+
25 Nkhalaŵiska, ndipo wonani, kukaŵavya munthu,
Viyuni vyamudera vyose vikachimbira.+
26 Nkhalaŵiska, ndipo wonani, munda wa vipambi ukazgoka mapopa,
Misumba yake yose yikabwangandulika.+
Chikaŵa chifukwa cha Yehova,
Chifukwa cha ukali wake wakugolera.
27 Pakuti Yehova wakuti: “Charu chose chiŵenge chakupasuka,+
Kweni nichimalirengethu yayi.
28 Pa chifukwa ichi, charu chitengerenge,+
Mtambo kuchanya uŵenge ufipa.+
Ntchifukwa chakuti nayowoya, nadumura,
Ndipo nisinthenge chara maghanoghano ghane, nanga nkhuwerako.+
29 Pakupulika kupoma kwa ŵapamahachi na ŵakuponya mivi,
Msumba wose ukuchimbira.+
Ŵakunjira mu mathung’unda,
Ŵakukwera majalawe.+
Msumba uliwose wasidika,
Mulije munthu wakukhalamo.”
30 Sono pakuti wapankhulika, kasi uchitengechi?
Ukazgoŵera kujivwalika vitchesamu,
Kujitozga na vitoweskero vyagolide,
Na kusanuzga maso ghako pakujiphaka uzira.
Kweni ukaphyokapo waka kujitozga,+
Pakuti awo ŵakakudokeranga ŵakukana.
Sono ŵakupenja umoyo wako.+
31 Napulika mazgu nga nga mwanakazi mulwari,
Kunyongozeka nga nkhwa mwanakazi uyo nkhakwamba kubaba,
Mazgu gha mwana msungwana wa Ziyoni uyo wakuŵeŵefuka waka.
Uku watambazura mawoko ghake,+ wakuti:
“Awe ine, vyalema chifukwa cha ŵakukoma ŵanthu!”
Tumizgani
Tumizgani
Yeremiya 4
Malemba Ghakupatulika mu Mang’anamuliro gha Charu Chiphya
https://www.jw.org/finder?docid=1001061103&Book=24&Chapter=4&wtlocale=TB&srcid=share
Chitumbuka
mailto:?body=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti%0a%0ahttps%3A%2F%2Fwww.jw.org%2Ffinder%3Fdocid%3D1001061103%26Book%3D24%26Chapter%3D4%26wtlocale%3DTB%26srcid=share&subject=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg


text:
Kasi Zina la Chiuta ni Yesu?
Ivyo Baibolo likuyowoya
Yesu wakati iyo ni ‘
Mwana wa Chiuta.’ (Yohane 10:36; 11:4) Wakayowoyapo yayi kuti ni Chiuta Wankhongonozose.
Yesu wakalombanga kwa Chiuta. (Mateyu 26:39) Apo wakasambizganga ŵalondezgi ŵake kulomba, Yesu wakati: ‘
Adada ŵithu imwe muli kuchanya, zina linu lituŵiskike.’—Mateyu 6:9.
Yesu wakati zina la Chiuta ni Yehova. Wakayowoya ivyo vili mu buku la Duteronome, wakati: ‘
Pulika, iwe Israyeli, Yehova Chiuta withu ni Yehova yumoza.’—Mariko 12:29; Duteronome 6:4.
Manyani Vinandi
Kasi Chiuta Wali na Zina?
Chiuta wali na mazina ghanandi gha udindo, iyo ni Chiuta Wankhongonozose, Mlengi na Fumu. Kweni zina la Chiuta likusangika m’malo ghakukwana 7,000 mu Baibolo.


text:
MUTU 11
Chifukwa Wuli Pali Masuzgo Ghanandi?
1, 2. Kasi ŵanthu ŵanandi ŵakufumba fumbo wuli?
KANANDI tikupulika kuti chimphepo chikuru chananga vinthu. Munthu walasa ŵanthu na futi mu tchalitchi ndipo ŵanthu ŵanandi ŵafwa. Mama wafwa na kansa ndipo waleka ŵana 5.
2 Para vinthu vya nga ni ivi vyachitika, ŵanthu ŵanandi ŵakufumba kuti, “Chifukwa wuli?” Ŵanandi ŵakukhumba kumanya chifukwa icho pa charu paliri masuzgo ghanandi kweniso kutinkhana. Kasi namwe muli kujifumbapo fumbo ili?
3, 4. (a) Zunurani mafumbo agho Habakuku wakafumba. (b) Kasi Yehova wakamuzgora? Longosorani.
3 Baibolo likuti ŵanthu ŵanyake awo ŵakagomezganga chomene Chiuta nawo ŵakafumbapo mafumbo ghanthena agha. Mwachiyelezgero, ntchimi Habakuku yikafumba Yehova kuti: “Chifukwa wuli mukunilongora vinthu viheni? Chifukwa wuli mukulekelera kuyuzgana? Chifukwa wuli pharanyiko na nkhaza vili pamaso pane? Ndipo chifukwa wuli kugazgana na kulimbana vyazara?”—Habakuku 1:3.
4 Pa lemba la Habakuku 2:2, 3 tikuŵerenga kuti Chiuta wakazgora mafumbo gha Habakuku ndipo wakamulayizga kuti wanozgenge vinthu. Yehova wakuŵatemwa chomene ŵanthu. Baibolo likuti: “Wakumupwelelerani.” (1 Petrosi 5:7) Vikumuŵinya chomene Chiuta para wakuwona masuzgo kuluska ise. (Yesaya 55:8, 9) Sono tiyeni tidumbiskane fumbo lakuti: Chifukwa wuli mu charu muli masuzgo ghanandi?
CHIFUKWA WULI PALI MASUZGO GHANANDI?
5. Kasi ŵalongozgi ŵanandi ŵakuyowoya vichi para kwachitika masuzgo? Kasi Baibolo likusambizga vichi?
5 Ŵaliska, ŵasembe, na ŵanthu ŵanyake ŵa matchalitchi ŵakuti ni khumbo la Chiuta kuti ŵanthu ŵasuzgikenge. Ŵanyake ŵakuyowoya kuti, Chiuta wali kulemberathu vyose ivyo vichitikirenge munthu ndipo ise tingavipulikiska yayi. Ŵanyakeso ŵakuti para ŵanthu ŵalara na tubonda ŵafwa, ŵakuluta kuchanya kuti ŵakakhale na Chiuta. Kweni uwu mbutesi. Yehova wakuchitiska viheni yayi. Baibolo likuti: “Chiuta waunenesko wangachita uheni chara, Wankhongonozose wangachita kwananga chara!”—Yobu 34:10.
6. Chifukwa wuli ŵanthu ŵakumupa mulandu Chiuta chifukwa cha masuzgo gha mu charu?
6 Ŵanthu ŵanandi ŵakumupa mulandu Chiuta chifukwa cha masuzgo ghose agho ghakuchitika mu charu. Ŵakughanaghana kuti Chiuta ndiyo wakulamulira charu. Kweni mu Mutu 3 tikasambira kuti uyo wakulamulira charu ni Satana Dyabulosi.
7, 8. Zunuraniso vifukwa vinyake ivyo pa charu paliri masuzgo ghanandi.
7 Baibolo likutiphalira kuti “charu chose chikugona mu nkhongono za muheni.” (1 Yohane 5:19) Satana ni mukali ndiposo ngwankhaza. “Wakupuluska charu chose.” (Chivumbuzi 12:9) Ŵanthu ŵanandi ŵatolerako nkharo yake. Ndicho chifukwa utesi uli palipose mu charu, kutinkhana, kweniso nkhaza.
8 Paliso vifukwa vinyake ivyo paliri masuzgo ghanandi. Adamu na Eva ŵakati ŵagalukira Chiuta, ŵakapako ŵana ŵawo zakwananga. Chifukwa cha kwananga, ŵanthu ŵakusuzga ŵanyawo. Kanandi ŵakukhumba kuti iwo ndiwo ŵawonekenge ŵapachanya kuluska ŵanyawo. Ŵakutchayana, ŵakuchita nkhondo, kweniso ŵakusuzga ŵanyawo. (Mupharazgi 4:1; 8:9) Nyengo zinyake ŵanthu ŵakusuzgika chifukwa cha “nyengo na vyakuchitika vyamabuchi.” (Mupharazgi 9:11) Ngozi na masuzgo ghanyake vingaŵachitikira para ŵali pa malo ghaheni kweniso nyengo yiheni.
9. Chifukwa wuli tingagomezga kuti Yehova wali na chifukwa icho walekera kuwuskapo masuzgo?
9 Ni Yehova yayi wakupangiska masuzgo. Ntchakwenelera yayi kumupa mulandu kuti ndiyo wakupangiska nkhondo, uchigeŵenga na kusuzgana. Ni Chiuta yayi wakuchitiska vindindindi, vimphepo vyakofya, kweniso kuti maji ghatutukenge (ghasefukirenge). Kweni panji mungafumba kuti, ‘Usange Yehova ngwankhongono kuluska chilichose, wakulekerachi pera kulekeska vinthu viheni ivi?’ Tikumanya kuti Chiuta wakutitemwa chomene, ipo wali na chifukwa chiwemi icho walekera kuwuskapo masuzgo.—Yohane 4:8.
CHIFUKWA WULI CHIUTA WANDAWUSKEPO MASUZGO?
10. Kasi Satana wakayowoya vichi za Yehova?
10 Satana wakapusika Adamu na Eva mu munda wa Edeni. Satana wakati Chiuta ni Fumu yiheni. Iyo wakati Chiuta wakunora Adamu na Eva vinthu viwemi. Satana wakakhumbanga kuti ŵanthu aŵa ŵagomezge kuti iyo ndiyo wangaŵa fumu yiwemi kuluska Yehova. Kweniso kuti ŵawonenge kuti Chiuta walije ntchito kwa iwo.—Genizesi 3:2-5; wonani Mazgu Ghakuumaliro 26.
11. Ni fumbo wuli ilo tikwenera kumanya zgoro lake?
11 Adamu na Eva ŵakaleka kupulikira Yehova ndipo ŵakamugalukira. Ŵakaghanaghananga kuti ŵangajisankhira ŵekha chiwemi na chiheni. Kasi Yehova wakate wachitenge wuli kuti walongore kuti ŵakugaluka aŵa ŵalemba mu maji ndiposo kuti iyo ndiyo wakumanya icho ntchiwemi kwa ise?
12, 13. (a) Chifukwa wuli Yehova wakaŵakoma nyengo yeneyiyo yayi ŵakugaluka? (b) Chifukwa wuli Yehova wamuleka Satana kuti ndiyo walamulire charu ndiposo ŵanthu kuti ŵajilamulire ŵekha?
12 Yehova wakakoma nyengo yeneyiyo yayi Adamu na Eva. Kweni wakaŵaleka dankha kuti ŵababe ŵana. Pamasinda Yehova wakapeleka mwaŵi ku ŵana ŵa Adamu na Eva kuti ŵasankhe uyo ŵakukhumba kuti waŵe fumu yawo. Yehova wakakhumbanga kuti charu chapasi chizure na ŵanthu ŵarunji ndipo ivi vichitikenge nanga Satana wayezgeyezge wuli kutondeska.—Genizesi 1:28; Yesaya 55:10, 11.
13 Apo Satana wakayowoyanga kuti Yehova ni Fumu yiheni, pakaŵa ŵangelo ŵanandi chomene. (Yobu 38:7; Daniyeli 7:10) Yehova wakamupa nyengo Satana kuti walongore usange wakuneneska. Lekani waŵapaso mwaŵi ŵanthu kuti ŵapange maboma ghawo ndipo Satana ndiyo waŵalamulirenge kuti ŵawone usange vinthu vingaŵayendera makora kwambura Chiuta.
14. Kasi vinthu vyaŵa wuli vyaka vyose ivyo ŵanthu ŵajilamulira ŵekha?
14 Ŵanthu ŵayezga kujilamulira ŵekha kwa vyaka vinandi, kweni ŵatondeka. Satana wawoneka kuti ni mutesi. Para Chiuta wangaleka kovwira ŵanthu mbwenu paŵavyenge kawemi. Ntchimi Yeremiya yikaneneska apo yikayowoya kuti: “A Yehova, nkhumanya kuti nthowa ya munthu yili mwa iyo yekha chara. Munthu uyo wakwenda wangalongozga yayi mendero ghake.”—Yeremiya 10:23.
CHIFUKWA WULI YEHOVA WALINDILIRA NYENGO YITALI?
15, 16. (a) Chifukwa wuli Yehova wazomerezga kuti ŵanthu ŵasuzgike kwa nyengo yitali? (b) Chifukwa wuli Yehova wakuwuskapo yayi masuzgo agho Satana wali kwambiska?
15 Chifukwa wuli Yehova wazomerezga kuti ŵanthu ŵasuzgike nyengo yitali nthena? Chifukwa wuli para vinthu viheni vikuchitika wakuvilekeska yayi? Pakwenera kujumpha nyengo kuti ulamuliro wa Satana uwonekerethu kuti watondeka. Ŵanthu ŵayezga boma ili na ili kweni vyaŵatonda. Nangauli ŵanthu ŵamanya vinandi chomene pa nkhani ya sayansi na vyakupangapanga, kweni sono pali ukhuluku chomene, ukavu watora malo, kuswa malango kwa zani muwone, kweniso nkhondo zili palipose. Patekha tingajilamulira yayi kwambura Chiuta.
16 Ndipouli, Yehova wawuskapo yayi masuzgo agho Satana wiza nagho. Para wangachita nthena, ndikuti wakumovwirako. Chiuta wangachita nthena yayi. Kweniso para pangaŵavya masuzgo, mbwenu ŵanthu ŵagomezgenge kuti ŵangajilamulira ŵekha kwambura suzgo. Kweni uwu mbutesi, Yehova wangakolerana nawo yayi utesi uwu. Chiuta wakuteta yayi.—Ŵahebere 6:18.
17, 18. Kasi Yehova wachitenge wuli na masuzgo ghose agho Satana wali kwambiska?
17 Kasi Yehova wanganozgaso vinthu vyose ivyo vyanangika chifukwa cha kugaluka kwa Satana na ŵanthu? Enya. Palije chinthu icho chingamutonda Chiuta. Yehova wakumanya nyengo iyo Satana wazamuwonekerathu pakweru kuti ni mutesi. Chiuta wazamuzgora charu chose kuŵa paradiso nga umo wakakhumbiranga pakwamba. Wose awo ŵali “mu madindi” ŵazamuwuskika. (Yohane 5:28, 29) Ŵanthu ŵazamulwaraso yayi, panji kufwa. Yesu wazamunozgaso vinthu vyose ivyo Satana wananga. Yehova wazamutuma Yesu kuti “waparanye milimo ya Dyabulosi.” (1 Yohane 3:8) Tikuwonga chomene kuti Yehova wazizipizga nase, lekani tili na mwaŵi wakuti timumanye makora na kusankha kuti ndiyo waŵe Fumu yithu. (Ŵerengani 2 Petrosi 3:9, 10.) Kweni apo tikusuzgika, wakutovwira kuti tizizipizge.—Yohane 4:23; ŵerengani 1 Ŵakorinte 10:13.
18 Yehova wakutichichizga yayi kuti tisankhe iyo kuŵa Fumu yithu. Wali kutipa wanangwa wa kusankha. Tiyeni tiwone umo tingachitira na wanangwa uwu.
KASI MUCHITENGE WULI NA WANANGWA WA KUSANKHA?
19. Kasi Yehova wali kutipa wanangwa wuli? Chifukwa wuli tikuwonga kuti tili na wanangwa uwu?
19 Taŵanthu tikupambana chomene na vinyama chifukwa Yehova wali kutipa wanangwa wa kusankha. Vinyama vikuchita waka vinthu ivyo vili kulengekera kuti vichitenge, kweni ise tingasankha umo tikukhumba kukhalira. Tingasankha kukondweska Yehova panji yayi. (Zintharika 30:24) Kweniso tili nga ni mashini yayi, agho ghakuchita chinthu chimoza pera. Tingasankha umo tikukhumba kuŵira, ŵabwezi awo tikukhumba, na ivyo tikukhumba kuchita pa umoyo. Yehova wakukhumba kuti tikondwenge na umoyo.
20, 21. Kasi mukwenera kusankha vichi panyengo yasono?
20 Yehova wakukhumba kuti timutemwenge. (Mateyu 22:37, 38) Dada wakukondwa para mwana wake wayowoya kwambura kumuchichizga kuti: “Nkhumutemwani adada.” Yehova nayo ndimo wakukhumbira. Yehova wali kutipa mwaŵi kuti tisankhe tekha kuti timuteŵetere panji yayi. Satana, Adamu, na Eva, ŵakasankha kugalukira Yehova. Kasi imwe musankhenge vichi?
21 Sankhani mwamahara, teŵeterani Yehova. Pali ŵanthu mamiliyoni awo ŵasankha kukondweska Chiuta na kukana Satana. (Zintharika 27:11) Kasi mukwenera kuchita vichi pasono kuti muzakaŵemo mu charu chiphya umo Chiuta wazamuwuskamo masuzgo? Fumbo ili lizamuzgoreka mu mutu 12.


text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
44 Pamanyuma, Yosefe wakaphalira munthu uyo wakalaŵiliranga nyumba yake kuti: “Uzuzge chakurya mu mathumba gha ŵanthu aŵa kuyana na umo ŵangayeghera. Uwezgere ndalama za waliyose mu thumba lake.+
2 Kweniso uŵike nkhombo yane yasiliva mu thumba la muchoko pamoza na ndalama zake zakugulira vyakurya.” Munthu yura wakachita nga umo Yosefe wakamuphalilira.
3 Kukati kwacha mulenji, ŵanthu ŵara ŵakazomerezgeka kuti ŵalutenge, iwo na mbunda zawo.
4 Ŵakati ŵendapo pachoko waka kufuma mu msumba, Yosefe wakati kwa munthu uyo wakalaŵiliranga nyumba yake: “Wuka! Chimbilira ŵanthu ŵara. Para wakaŵasanga ukati kwa iwo: ‘Chifukwa wuli mwawezgera uheni pa uwemi?
5 Chifukwa wuli mwatora nkhombo iyo fumu yane yikumweramo na kuwukwira? Mwachita chinthu chiheni chomene.’”
6 Ntheura wakaŵachimbilira na kuŵasanga, ndipo wakaŵaphalira mazgu agha.
7 Kweni ŵakati kwa iyo: “Chifukwa wuli fumu yithu yikuyowoya mazgu agha? Ntchambura kupulikikwa kuti ŵateŵeti ŵinu ŵachite chinthu chanthena.
8 Wonani kuti ndalama izo tikazisanga mu milomo ya mathumba ghithu tikazakawezga kwa imwe kufuma ku charu cha Kenani.+ Ipo tingiba wuli siliva panji golide mu nyumba ya fumu yinu?
9 Usange yasangika na yumoza wa ŵazga ŵinu, mbwenu wafwe, ndipo taŵanyake tose tiŵe ŵazga ŵa fumu yithu.”
10 Iyo wakati: “Viŵe nga umo mwayowoyera. Uyo wasangika nayo waŵenge muzga wane, kweni mwaŵanyake mose muŵenge ŵambura mulandu.”
11 Mwaluŵiro waliyose wakathura thumba lake na kulijura.
12 Munthu yura wakasecha makoramakora, wakambira mulara na kumalizgira na muchoko. Paumaliro nkhombo yikasangika mu thumba la Benjamini.+
13 Penepapo iwo ŵakapalura vyakuvwara vyawo, ndipo waliyose wakanyamura katundu wake na kuwezgeraso pa mbunda, ŵakawelera ku msumba.
14 Yuda+ na ŵabali ŵake ŵakanjira mu nyumba ya Yosefe, ndipo iyo wakaŵa wachali mwenemura. Iwo ŵakawa pasi panthazi pake.+
15 Sono Yosefe wakati kwa iwo: “Kasi ntchinthu wuli icho mwachita? Kasi mwamanyanga yayi kuti munthu nga ndine wakumanya kuwukwa?”+
16 Ntheura Yuda wakadandawura wakati: “Kasi tingayowoyachi kwa fumu yane? Kasi tiyowoye vichi? Kasi tingalongora wuli kuti tili ŵarunji? Chiuta waunenesko wamanya ubudi wa ŵazga ŵinu.+ Sono tili ŵazga ŵa fumu yane, ise na uyo wasangika na nkhombo.”
17 Kweni Yosefe wakati: “Ntchambura kwenelera kwa ine kuchita nthena. Munthu uyo wasangika na nkhombo ndiyo waŵenge muzga wane.+ Kweni mwaŵanyake mose, lutaninge mu mtende kwa awiskemwe.”
18 Yuda wakiza pafupi na Yosefe, wakati: “Nkhumuŵeyani, fumu yane. Zomerezgani muzga winu wayowoye lizgu limoza mu makutu gha fumu yane. Mungakalipanga yayi kwa muzga winu, chifukwa imwe muli nga ni Farawo.+
19 Fumu yane yikafumba ŵazga ŵake kuti: ‘Kasi muli nawo awiskemwe panji munung’una?’
20 Ntheura ise tikati kwa fumu yithu: ‘Tili na adada ŵachekuru na mwana wa mu uchekuru wawo, muchoko pa tose.+ Kweni mukuru wake wali kufwa,+ mwakuti wakhalapo yekha pa anyina+ ndipo awiske ŵakumutemwa chomene.’
21 Imwe mukati ku ŵazga ŵinu: ‘Mwize nayo kuti nizakamuwone.’+
22 Kweni ise tikati kwa fumu yithu: ‘Msepuka uyu wangalekana yayi na awiske. Usange wangaŵaleka, mbwenu awiske ŵafwenge nadi.’+
23 Imwe mukati ku ŵazga ŵinu: ‘Para mundize na munung’una winu, muzamuwonaso chisko chane chara.’+
24 “Ntheura tikakwera kwa adada, muzga winu, na kuŵaphalira mazgu gha fumu yithu.
25 Pamanyuma, adada ŵakati: ‘Lutaniso, mukatigulire chakurya chichoko waka.’+
26 Kweni ise tikati: ‘Tingalutako yayi usange munung’una withu walutenge nase yayi. Chifukwa kwambura munung’una withu, tamuchiwonaso yayi chisko cha munthu yura.’+
27 Penepapo adada, muzga winu, ŵakati kwa ise: ‘Mukumanya makora kuti muwoli wane wakanibabira ŵana ŵanalume ŵaŵiri pera.+
28 Kweni yumoza wa ŵana aŵa wali kunileka, ndipo nkhati: “Wakwenera kuti watwazulika nadi!”+ Nindamuwone m’paka sono.
29 Usange mungatoraso uyu ndipo soka lakamuwira na kufwa, mukhizgirenge mbuha zane ku Dindi+ na chitima chikuru.’+
30 “Sono usange ningawelera kwa adada muzga winu kwambura msepuka uyu, pakuti umoyo wa adada uli kudemelerana na umoyo wa msepuka uyu,
31 mbwenu ŵamufwa nadi para ŵakawona waka kuti msepuka palije. Taŵazga ŵinu tikhizgirenge nadi mbuha za adada muzga winu ku Dindi na chitima chikuru.
32 Namuzga winu nkhalayizga adada kuti nisungilirenge msepuka uyu, nkhati: ‘Usange natondeka kumuwezgera kwa imwe, mbwenu niŵenge wakwananga kwa imwe adada muyirayira.’+
33 Ntheura sono, nkhuŵeya, zomerezgani namuzga winu kuti niŵe muzga wa fumu yane m’malo mwa msepuka, mwakuti msepuka wawelere na ŵakuru ŵake.
34 Kasi ningawelera wuli kwa adada kwambura msepuka uyu? Chifukwa ningatchintha yayi kuwona soka ili likuwira adada.”
Tumizgani
Tumizgani
Genizesi 44
Malemba Ghakupatulika mu Mang’anamuliro gha Charu Chiphya
https://www.jw.org/finder?docid=1001061103&Book=1&Chapter=44&wtlocale=TB&srcid=share
Chitumbuka
mailto:?body=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti%0a%0ahttps%3A%2F%2Fwww.jw.org%2Ffinder%3Fdocid%3D1001061103%26Book%3D1%26Chapter%3D44%26wtlocale%3DTB%26srcid=share&subject=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg


text:
Yesu ni Nthowa, Unenesko, na Umoyo
Mu buku ili muŵazgenge vyose ivyo Yesu wakachita ivyo vili kulembeka mu Baibolo.
MAZGU GHAKWAMBA
Nthowa, Unenesko, na Umoyo
Umoyo winu ungasintha chifukwa cha ivyo Yesu wakasambizga na kuchita.
MUTU 1
Mauthenga Ghapadera Ghakufuma kwa Chiuta
Mungelo Gabriyeli wakiza na mauthenga agho ghakaŵa ghakusuzga kughagomezga.
MUTU 2
Yesu Wakachindikika Pambere Wandababike
Kasi Elizabeti pamoza na mwana wake uyo wandababike ŵakachindika wuli Yesu?
MUTU 3
Wakunozga Nthowa Wakababika
Zekariya wati wambaso kuyowoya, wakayowoya uchimi wakuzirwa.
MUTU 4
Mariya Wakaŵa na Nthumbo Kweni Wakaŵa Wandatengwe
Kasi Yosefe wakamugomezga Mariya apo wakamuphaliranga kuti wali na nthumbo chifukwa cha mzimu utuŵa?
MUTU 5
Kasi Yesu Wakababikira Nkhu, Ndipo Wakababika Pawuli?
Kasi tikumanya wuli kuti Yesu wakababika pa Disembala 25 yayi?
MUTU 6
Mwana Uyo Wakalayizgika
Apo Yosefe na Mariya ŵakiza na bonda Yesu ku tempile, Ŵaisrayeli ŵaŵiri ŵachekuru ŵakachima ivyo Yesu wazamuchita.
MUTU 7
Ŵakumanya vya Nyenyezi Ŵakaluta Kukawona Yesu
Chifukwa wuli nyenyezi iyo ŵakawona kumafumiro gha dazi yikadankha kuŵalongozgera kwa Herode, themba lankhaza, kufuma apo kwa Yesu?
MUTU 8
Ŵakachimbira Mulongozgi Wankhaza
Mauchimi ghatatu ghakuyowoya vya Mesiya ghakafiskika kuuyambiro wa umoyo wa Yesu.
MUTU 9
Wakakulira mu Nazarete
Kasi Yesu wakaŵa na ŵanung’una kweniso ŵadumbu ŵalinga?
MUTU 10
Yesu Pamoza na Mbumba Yakwake Ŵakaluta ku Yerusalemu
Yosefe na Mariya ŵakasuzgika kuwona kuti Yesu wakusangika yayi, kweni iyo wakazizwa kuti ŵakamanyanga yayi uko wangasangika.
MUTU 11
Yohane Mubatizi Wakanozga Nthowa
Ŵafarisi na Ŵasaduki ŵakati ŵiza kwa iyo, Yohane wakaŵasuska. Chifukwa wuli?
CHIGAŴA 2
Yesu Wakamba Uteŵeti Wake
MUTU 12
Yesu Wakabatizika
Chifukwa wuli Yesu wakabatizika uku wakaŵavya zakwananga?
MUTU 13
Sambiraniko kwa Yesu pa Umo Wakachitira na Viyezgo
Viyezgo ivyo Yesu wakakumana navyo vikuvumbura fundo ziŵiri zakukhwaskana na Dyabulosi.
MUTU 14
Yesu Wakamba Kuŵa na Ŵasambiri
Kasi ŵasambiri 6 ŵa Yesu ŵakakhorwa wuli kuti ŵasanga nadi Mesiya?
MUTU 15
Wakachita Munthondwe Wakwamba pa Ukwati
Yesu wakalongora kuti sono wakulongozgeka na anyina yayi, kweni na awiske ŵakuchanya.
MUTU 16
Yesu Wakaŵa na Mwamphu pa Kusopa Kwaunenesko
Dango la Chiuta likazomerezganga ŵanthu kugura viŵeto mu Yerusalemu kuti ŵapeleke sembe, ipo ntchifukwa wuli pera Yesu wakakwiyira ŵamalonda awo ŵakaŵa mu tempile?
MUTU 17
Wakasambizga Nikodemo Usiku
Kasi ‘kubabikaso’ chikung’anamurachi?
MUTU 18
Yesu Wakalutilira Kusazgikira Ndipo Yohane Wakachepanga
Ŵasambiri ŵa Yohane Mubatizi ŵakachita sanji, kweni Yohane wakachita sanji yayi.
MUTU 19
Wakasambizga Mwanakazi Musamariya
Yesu wakamuphalira chinthu icho wakaŵa kuti wandaphalirepo munthu waliyose.
MUTU 20
Wakachita Munthondwe Wachiŵiri ku Kana
Yesu wakachizga mwana pa mtunda wa makilomita pafupifupi 26.
MUTU 21
Wakaŵa mu Sunagoge ku Nazarete
Kasi Yesu wakayowoya vichi ivyo vikapangiska ŵanthu mu tawuni yakwake kukhumba kumukoma?
MUTU 22
Ŵasambiri Ŵanayi Ŵakazgoka Ŵalovi ŵa Ŵanthu
Wakaŵachema kuti ŵaleke ulovi na kwamba mtundu unyake wa ulovi.
MUTU 23
Yesu Wakachita Milimo Yikuru mu Kaperenaumu
Para Yesu wafumiska viŵanda, wakavikanizganga kuphalira ŵanthu kuti iyo ni Mwana wa Chiuta. Chifukwa wuli wakavikanizganga?
MUTU 24
Wakatangwanika na Uteŵeti mu Galileya
Ŵanthu ŵakizanga kwa Yesu kuti waŵachizge, kweni Yesu wakalongosora kuti chilato chake chikuru nkhupharazga Ufumu wa Chiuta.
MUTU 25
Wakachizga Wavyoni
Yesu wakalongora kuti wakuchitira chitima awo ŵakusuzgika.
MUTU 26
“Zakwananga Zako Zagowokereka”
Kasi Yesu wakati pali kukolerana wuli pakati pa zakwananga na kulwara?
MUTU 27
Yesu Wakachema Mateyu
Chifukwa wuli Yesu wakarya na ŵakwananga apo wakamanyanga kuti chikaŵa chiheni kuchita nthena?
MUTU 28
Chifukwa Wuli Ŵasambiri ŵa Yesu Ŵakaziŵizganga Yayi?
Kuti Yesu waŵazgore makora, wakayowoya ntharika ya thumba liphya la vinyo.
MUTU 29
Kasi Nkhwananga Kuchita Ntchito Ziwemi pa Sabata?
Chifukwa wuli Ŵayuda ŵakasuzga Yesu wati wachizga munthu uyo wakalwara vyaka 38?
MUTU 30
Yesu na Awiske Ŵakutemwana
Ŵayuda ŵakaghanaghananga kuti Yesu wakujiyaniska na Chiuta. Kweni Yesu wakayowoya kuti Chiuta ngwapachanya kwa iyo.
MUTU 31
Ŵakapulura Tirigu pa Sabata
Chifukwa wuli Yesu wakajichema “Fumu ya Sabata”?
MUTU 32
Icho Ntchakuzomerezgeka pa Sabata.
Ŵasaduki na Ŵafarisi ŵakasuskananga chomene, kweni sono ŵakakolerana pa fundo yimoza.
MUTU 33
Wakafiska Uchimi wa Yesaya
Chifukwa wuli Yesu wakakanizganga awo waŵachizga kuphalira ŵanthu ivyo wachita?
MUTU 34
Yesu Wakasora Ŵapositole 12
Kasi pali mphambano wuli pakati pa mpositole na msambiri?
MUTU 35
Upharazgi pa Phiri
Manyani fundo zikuru izo Yesu wakayowoya.
MUTU 36
Mulara wa Ŵasilikari Wakaŵa na Chipulikano Chikuru
Kasi msilikari uyu wakayowoya vichi icho chikazizika Yesu?
MUTU 37
Yesu Wakawuska Mwana wa Chokoro
Awo ŵakawona munthondwe uwu ŵakamanya kuzirwa kwake.
MUTU 38
Yohane Wakakhumbanga Kupulika kwa Yesu
Chifukwa wuli Yohane Mubatizi wakakhumbanga kumanya usange Yesu ni Mesiya? Kasi Yohane wakaŵavya chigomezgo?
MUTU 39
Soka ku Muwiro Wambura Kupulika
Yesu wakati pa Zuŵa la Cheruzgo, vinthu vizamuŵa makora ku charu cha Sodomu kuluska Kaperenaumu, msumba uwo wakakhalako nyengo yitaliko.
MUTU 40
Wakaŵasambizga Kugowokera
Pakuphalira mwanakazi uyo wakuŵa nga wakaŵa hule kuti zakwananga zake zagowokereka, kasi Yesu wakazomerezganga kwananga?
MUTU 41
Kasi Wakachitanga Minthondwe mu Nkhongono za Njani?
Ŵanung’una ŵa Yesu ŵakatenge wafuntha.
MUTU 42
Yesu Wakasuska Ŵafarisi
Kasi “chimanyikwiro cha ntchimi Yona” chikaŵa chivichi?
MUTU 43
Ntharika za Ufumu
Yesu wakayowoya ntharika 8 kuti walongosore Ufumu wakuchanya.
MUTU 44
Yesu Wakachetamiska Chimphepo pa Nyanja
Pakuchetamiska mphepo na majigha, Yesu wakalongora umo umoyo uzamuŵira mu Ufumu wa Chiuta.
MUTU 45
Wakaŵa na Nkhongono pa Viŵanda
Kasi munthu wangakoleka na viŵanda vinandinandi?
MUTU 46
Wakakhwaska Laya la Yesu na Kuchira
Pakuchizga mwanakazi yura, Yesu wakalongora kuti wali na nkhongono kweniso ngwalusungu.
MUTU 47
Msungwana Wakaŵaso Wamoyo
Ŵanthu ŵakamuseka Yesu apo wakati msungwana wakugona, uku wafwa. Kasi ntchivichi icho iyo wakamanyanga icho ŵanthu ŵara ŵakaleka kuchimanya?
MUTU 48
Wakachita Minthondwe, Kweni ku Nazarete Nako Ŵakamukana
Ŵanthu ku Nazarete ŵakamukana Yesu, ŵakamukana chifukwa cha ivyo wakasambizganga yayi panji minthondwe iyo wakachitanga, kweni ŵakamukana pa chifukwa chinyake.
MUTU 49
Wakapharazga mu Galileya na Kusambizga Ŵapositole
Kasi mazgu ghakuti ‘Ufumu wakuchanya waneng’enera’ ghakung’anamurachi?
MUTU 50
Ŵakanozgeka Kupharazga Nanga Ŵangatambuzgika
Chifukwa wuli Yesu wakaphalira ŵapositole kuti ŵachimbirenge para ŵakutambuzgika uku ŵakeneranga yayi kopa nyifwa?
MUTU 51
Munthu Wakakomeka pa Chikondwelero cha Zuŵa Lakubabikira
Salome wakavina na kukondweska Herode mwakuti wakamuphalira kuti wamupenge chilichose icho wakhumba. Kasi Salome wakapempha vichi?
MUTU 52
Wakalyeska Ŵanthu Ŵanandi na Tuvingwa Tuchoko Waka na Somba
Munthondwe wa Yesu uwu ukaŵa wapadera chomene mwakuti uli kulembeka mu mabuku ghose gha makani ghawemi.
MUTU 53
Themba ilo Likaŵa na Nkhongono pa Chilengiwa
Kasi ŵapositole ŵakasambirapo vichi apo Yesu wakenda pa maji na kuchetamiska chimphepo?
MUTU 54
Yesu ni “Chingwa cha Umoyo”
Chifukwa wuli Yesu wakasuska ŵanthu uku ŵakenda mtunda utali kuti ŵize kwa iyo?
MUTU 55
Ŵanandi Ŵakakhuŵara na Mazgu gha Yesu
Yesu wakasambizga chinthu chakuzizika chomene mwakuti ŵasambiri ŵake ŵanandi ŵakamuleka
MUTU 56
Icho Chikufipiska Munthu
Kasi icho chikufipiska munthu ni icho chikunjira mu mulomo wake, panji icho chikufuma?
MUTU 57
Yesu Wakachizga Msungwana na Mwanalume Wakumangwa Makutu
Chifukwa wuli mwanakazi wakakhuŵara yayi apo Yesu wakayaniska fuko la mwanakazi yura na tuntcheŵe?
MUTU 58
Wakandaniska Vingwa Kweniso Wakachenjezga vya Nthukumusi
Pamanyuma, ŵasambiri ŵa Yesu ŵakamanya nthukumusi iyo Yesu wakang’anamuranga.
MUTU 59
Kasi Mwana wa Munthu Ni Njani?
Kasi makiyi gha Ufumu ni vichi? Ni njani wakaghagwiliskira ntchito?
MUTU 60
Yesu Wakasintha Mawonekero
Kasi Yesu wakasintha wuli mawonekero? Kasi ichi chikang’anamuranga vichi?
MUTU 61
Yesu Wakachizga Msepuka Waviŵanda
Yesu wakati msepuka yura wakatondeka kuchizgika chifukwa cha kuŵavya chipulikano, kweni ni njani wakaŵavya chipulikano? Msepuka, awiske, panji ŵasambiri ŵa Yesu?
MUTU 62
Wakasambizga vya Kujiyuyura
Ŵanthu ŵalara ŵangasambirako vinthu vyakuzirwa ku ŵana.
MUTU 63
Yesu Wakaŵapa Ulongozgi Wakuzirwa Chomene Ŵapositole
Wakalongosora vinthu vitatu ivyo ŵabali ŵangachita para ŵabudirana.
MUTU 64
Ntchakuzirwa Kugowoka
Yesu wakayowoya nkhani ya muzga wambura lusungu kuti wasambizge umo Chiuta wakuwonera para tikugowokera ŵanyithu.
MUTU 65
Wakasambizganga Apo Wakalutanga ku Yerusalemu
Apo wakadumbiskana na ŵanthu ŵatatu, Yesu wakayowoya nkharo izo zingatondeska munthu kuti wamulondezge.
CHIGAŴA 4
Yesu Wakapharazgaso mu Yudeya
MUTU 66
Wakaŵa ku Yerusalemu ku Chiphikiro cha Mahema
Chifukwa wuli awo ŵakategherezganga Yesu ŵakaghanaghana kuti wali na chiŵanda?
MUTU 67
“Palije Munthu Uyo Wali Kuyowoyapo Nthena”
Waliyose mu khoti likuru la Ŵayuda wakasuskanga Yesu, kweni yumoza wakayowoya kuti wavikilire Yesu.
MUTU 68
Mwana wa Chiuta ni “Ungweru wa Charu”
Yesu wakati “unenesko umufwaturaninge.” Uŵafwaturenge ku vichi?
MUTU 69
Kasi Wiskewo Wakaŵa Abrahamu Panji Dyabulosi?
Yesu wakalongora umo tingamanyira ŵana ŵa Abrahamu kweniso Ŵawiske.
MUTU 70
Yesu Wakachizga Munthu Uyo Wakababika Wachibulumutira
Ŵasambiri ŵakakhumbanga kumanya icho munthu yura wakababikira wachibulumutira. Ni njani wakananga? Kasi ŵapapi ŵake ndiwo ŵakananga? Yesu wakati wachizga munthu uyu, ŵanthu ŵanyake ŵakakondwa kweni ŵanyake ŵakakwiya.
MUTU 71
Ŵafarisi Ŵakafumba Munthu Uyo Wakababika Wachibulumutira
Ŵafarisi ŵakakwiya na fundo yambura kususkika iyo munthu uyo wakababika wachibulumutira wakayowoya. Ŵakamusezga mu sunagoge lekani ŵapapi ŵake ŵakachitanga wofi.
MUTU 72
Yesu Wakatuma Ŵasambiri 70 Kukapharazga
Mu Yudeya, Yesu wakatuma ŵasambiri 70 na kuŵaphalira kuti ŵakapharazge Ufumu. Kasi ŵasambiri ŵakapharazganga nkhu—ku masunagoge panji ku nyumba za ŵanthu?
MUTU 73
Musamariya Wakaŵa Mzengezgani Muwemi
Kasi Yesu wakasambizga vichi mu ntharika ya “Musamariya muwemi”?
MUTU 74
Wakasambizga vya Kupokelera Ŵalendo na Kulomba
Yesu wakaluta ku nyumba kwa Mariya na Marita. Kasi wakaŵasambizga vichi pa nkhani ya kupokelera ŵalendo? Ndipo pamasinda kasi wakasambizga ŵasambiri kuti ŵalombenge vichi?
MUTU 75
Ntchivichi Chikupangiska Munthu Kuŵa Wakukondwa Nadi?
Yesu wakaphalira awo ŵakamususkanga vya ‘munwe wa Chiuta’ kweniso kuti ‘Ufumu wa Chiuta waŵabuchizga.’ Wakalongosoraso umo ŵanthu ŵangaŵira ŵakukondwa nadi.
MUTU 76
Yesu Wakarya Pamoza na Mufarisi
Yesu wakavumbura upusikizgi wa ŵalembi na Ŵafarisi. Kasi ni katundu wuli muzito uyo wakayegheskanga ŵanthu?
MUTU 77
Ulongozgi pa Nkhani ya Usambazi
Yesu wakayowoya ntharika ya munthu musambazi uyo wakazenga nthamba zikuru. Kasi ni ulongozgi wuli uwo Yesu wakayowoya pa uheni wakujipenjera usambazi?
MUTU 78
Muteŵeti Mulara Wakugomezgeka
Yesu wakalongora kuti wakafipiranga mtima ŵasambiri ŵake pa vinthu vyauzimu. Kasi muteŵeti mulara wakugomezgeka wali na mulimo muli pa vinthu vyauzimu? Chifukwa wuli ulongozgi wakuti tiŵe maso ngwakuzirwa?
MUTU 79
Ŵayuda Ŵakaŵa Pafupi Kuparanyika
Yesu wakati ŵanthu awo wakakhumbanga kuŵawovwira ŵaparanyikenge usange ŵakung’anamuka yayi mtima. Kasi ŵakapulikiska fundo yakuzirwa iyo Yesu wakaŵasambizga kuti ŵaŵe ŵabwezi ŵa Chiuta?
MUTU 80
Muliska Muwemi na Viŵaya vya Mberere
Umo muliska wakutemwera mberere, vikuchitira chithuzithuzi umo Yesu wakutemwera ŵasambiri ŵake. Kasi ŵamupulikirenge na kumulondezga?
MUTU 81
Njumoza na Awiske, Kweni Iyo ni Chiuta Chara
Ŵanthu ŵanyake ŵakasuskanga Yesu kuti wakujiyaniska na Chiuta. Kasi Yesu wakaŵasuska wuli?
MUTU 82
Yesu Wakapharazganga mu Pereya
Yesu wakalongosora icho chikukhumbikwa kuti munthu wazakapone. Ulongozgi uwo wakayowoya ukaŵa wakuzirwa chomene pa nyengo iyo. Mazuŵa ghano ke?
MUTU 83
Kuchemera Ŵanthu ku Chakurya
Yesu wakayowoya ntharika ya chiphikiro chikuru apo wakaryanga chakurya ku nyumba ya Mufarisi. Wakayowoya fundo yakuzirwa yakuti ŵanthu wose ŵa Chiuta ŵayimanye. Kasi ni fundo wuli?
MUTU 84
Kasi Chikukhumbikwa Ntchivichi Kuti Munthu Waŵe Msambiri?
Kuŵa msambiri wa Khristu ni nkhani yikuru. Yesu wakalongosora icho chikukhumbikwa. Kweni ŵanji ŵakazizwa na ivyo wakayowoya.
MUTU 85
Pakuŵa Kusekelera Para Wakwananga Wang’anamuka Mtima
Ŵafarisi na ŵalembi ŵakasuskanga Yesu chifukwa chakuti wakachezganga na ŵanthu bweka. Pakuŵazgora, Yesu wakayowoya ntharika izo zikulongora umo Chiuta wakuwonera ŵakwananga.
MUTU 86
Mwana Wakuzgeŵa Wawera
Kasi ntharika ya Yesu ya mwana wakuzgeŵa yikutisambizga vichi?
MUTU 87
Chitani Mwavinjeru Pakunozgekera Vyamunthazi
Yesu wakayowoya ntharika ya muteŵeti mulara kuti wasambizge fundo yakuzirwa.
MUTU 88
Munthu Musambazi na Lazaro
Kuti tipulikiske ntharika ya Yesu iyi, tikwenera kumanya dankha kuti ŵanthu ŵaŵiri awo ŵazunurika ŵakwimira njani.
MUTU 89
Wakasambizganga mu Pereya Pakuya ku Yudeya
Wakalongosora ivyo vingatovwira kuti tigowokerenge nanga ni awo ŵakutinangira kanandi waka.
MUTU 90
“Chiwuka na Umoyo”
Kasi Yesu wakang’anamurangachi apo wakati uyo wakupulikana mwa iyo “wafwenge chara”?
MUTU 91
Lazaro Wakawuskika
Awo ŵakasuskanga Yesu ŵakatondeka kukana kuti munthondwe wachitika chifukwa cha vinthu viŵiri ivyo vikachitika apa.
MUTU 92
Ŵavyoni 10 Ŵakachizgika Kweni Yumoza Ndiyo Wakawonga
Munthu uyo wakachira wakawonga Yesu na Chiuta.
MUTU 93
Mwana wa Munthu Wazamuvumbukwa
Kasi kuŵapo kwa Khristu kuzamuŵa nga ni leza munthowa wuli?
MUTU 94
Kulomba na Kujiyuyura ni Vyakukhumbikwa Chomene
Mu ntharika ya mweruzgi muheni na chokoro, Yesu wakalongosora chinthu chinyake chakukhumbikwa chomene.
MUTU 95
Wakasambizga vya Kupatana na Kutemwa Ŵana
Umo Yesu wakachitiranga na ŵana vikapambananga na ŵasambiri ŵake. Chifukwa wuli?
MUTU 96
Yesu Wakayowoya na Mulongozgi Musambazi
Chifukwa wuli Yesu wakayowoya kuti ntchipusu kuti ngamila yisolote mu jiso la sindano kuluska kuti munthu musambazi wanjire mu Ufumu wa Chiuta?
MUTU 97
Ntharika ya Ŵantchito mu Munda wa Mpheska
Kasi ŵakwamba ŵakuzgoka wuli ŵaumaliro ndipo ŵaumaliro ŵakuzgoka wuli ŵakwamba?
MUTU 98
Ŵapositole Ŵakapemphaso Maudindo
Yakobe na Yohane ŵakapempha malo ghapachanya mu Ufumu, kweni ŵakaŵa ŵekha yayi.
MUTU 99
Yesu Wakachizga Ŵanthu Ŵachibulumutira na Kovwira Zakeyu
Kasi tingazipulikiska wuli nkhani ziŵiri izo zikulongosora kuti Yesu wakachizga munthu wachibulumutira kufupi na Yeriko ndipo zikuwoneka nga zikususkana?
MUTU 100
Wakayowoya Ntharika ya Mamina 10
Kasi Yesu wakang’anamurangachi apo wakati: “Waliyose uyo wali navyo wazamupika vinandi, kweni uyo walije, wazamupokeka nanga ni icho wali nacho”?
CHIGAŴA 6
Yesu Wakamalizga Uteŵeti Wake
MUTU 101
Simoni Wakamuchemera ku Chakurya ku Betaniya
Mariya, mudumbu wa Lazaro, wakachita chinthu chinyake icho chikakwenyerezga ŵanji. Yesu wakamuvikilira.
MUTU 102
Themba Likanjira mu Yerusalemu pa Mwana wa Mbunda
Wakafiska uchimi uwo ukayowoyeka vyaka 500 kumasinda.
MUTU 103
Yesu Wakatozgaso Tempile
Bizinesi ya ŵamalonda mu Yerusalemu yikawonekanga yiwemi waka, kweni chifukwa wuli Yesu wakati mbankhungu?
MUTU 104
Kasi Ŵayuda Ŵakaŵa na Chipulikano Ŵakati Ŵapulika Mazgu gha Chiuta?
Kasi pali mphambano pakati pa kupulikana mwa Yesu na kuchita vinthu kuyana na chipulikano?
MUTU 105
Wakasambizga vya Chipulikano Kwizira mu Khuni la Mkuyu
Yesu wakasambizga kuti chipulikano ntchankhongono, wakalongosoraso icho Chiuta wakawukanira mtundu wa Israyeli.
MUTU 106
Ntharika Ziŵiri za Munda wa Mpheska
Manyani ng’anamuro la ntharika ya munthu uyo wakapempha ŵana ŵake kuti ŵakagwire ntchito ku munda wa mpheska na ya munthu uyo wakalekera munda wake ŵalimi ŵaheni.
MUTU 107
Themba Likachemera Ŵanthu ku Chiphikiro cha Nthengwa
Ntharika ya Yesu ukaŵa uchimi.
MUTU 108
Yesu Wakatonda Awo Ŵakakhumbanga Kumusanga Vifukwa
Pakwamba, Yesu wakachetamiska Ŵafarisi, kachiŵiri Ŵasaduki, ndipo paumaliro wakachetamiska ŵalwani ŵake wose.
MUTU 109
Wakasuska Ŵalongozgi ŵa Chisopa
Chifukwa wuli Yesu wakalondezga yayi ivyo ŵavisopa ŵakachitanga?
MUTU 110
Yesu Wakaŵa pa Tempile Kaumaliro
Yesu wakayowoya ivyo chokoro chikavu chikachita kuti wasambizge sambiro lakuzirwa.
MUTU 111
Ŵapositole Ŵakapempha Chimanyikwiro
Uchimi wake ukamba kufiskika mu nyengo ya ŵapositole. Kasi ukaŵa wakuti uzamufiskikaso chomene kunthazi?
MUTU 112
Ivyo Tikusambira ku Ntharika ya Ŵamwali
Kasi Yesu wakasambizga kuti hafu ya ŵasambiri ŵake ŵazamuŵa ŵakuchenjera ndipo hafu yinyake ŵazamuŵa ŵakupusa?
MUTU 113
Ivyo Tikusambira ku Ntharika ya Matalente
Ntharika ya Yesu yikulongosora mazgu ghake ghakuti: “Waliyose uyo wali navyo, wazamupika vinandi.”
MUTU 114
Khristu Wazamweruzga Mberere na Mbuzi
Pakuyowoya ntharika yinyake, Yesu wakalongosora chifukwa icho pazamuŵira cheruzgo chamuyirayira.
MUTU 115
Yesu Wakaŵa Pafupi Kuchita Paska Laumaliro
Chifukwa wuli ŵalongozgi ŵa chisopa ŵakakolerana kumupa Yudasi masiliva 30 kuti wendere mphiska Yesu?
MUTU 116
Wakaŵasambizga Kujiyuyura pa Paska Laumaliro
Ŵapositole ŵakazizwa kuwona Yesu wakuchita mulimo wa muzga.
MUTU 117
Mugonero wa Fumu
Yesu wakambiska chikumbusko kuti ŵalondezgi ŵake ŵachitenge chaka chilichose pa Nisani 14.
MUTU 118
Ŵakapindananga pa Nkhani ya Uyo Ni Mukuru
Ŵapositole ŵakaluwa ivyo Yesu wakaŵasambizga usiku wenewura.
MUTU 119
Yesu Ni Nthowa, Unenesko, na Umoyo
Yesu wakasambizga umo tingalombera kwa Chiuta.
MUTU 120
Kupambika Vipambi na Kuŵa Ŵabwezi ŵa Yesu
Kasi ŵasambiri ŵakeneranga kupambika wuli vipambi?
MUTU 121
“Khwimani Mtima, Ine Nathereska Charu”
Usange Yesu wakathereska charu, chifukwa wuli pera charu chikamukoma?
MUTU 122
Lurombo Lwaumaliro mu Chipinda Chamuchanya
Yesu wakalongosora kuti wakafiska chinthu chakuzirwa chomene padera pakuponoska ŵanthu.
MUTU 123
Wakalomba Apo Wakaŵa na Chitima Chikuru
Chifukwa wuli Yesu wakalomba kuti: “Sezganiko nkhombo iyi kwa ine”? Kasi wakagwenthanga mulimo wake wakuti wawombore ŵanandi?
MUTU 124
Khristu Ŵakamupeleka na Kumukaka
Yudasi wakamusanga Yesu nangauli ukaŵa usiku pakati.
MUTU 125
Wakatolekera kwa Anasi, Kufuma Apo kwa Kayafa
Pakweruzga mulandu wa Yesu pakaŵavya urunji.
MUTU 126
Petrosi Wakakana Yesu mu Nyumba ya Kayafa
Chifukwa wuli Petrosi munthu uyo wakaŵa na chipulikano wakakana Yesu?
MUTU 127
Wakeruzgika na Sanihedirini, Ndipo Ŵakaluta Nayo kwa Pilato
Ŵalongozgi ŵa chisopa ŵakavumbura chilato chawo cheneko.
MUTU 128
Pilato na Herode Ŵakati Yesu Walije Mulandu
Chifukwa wuli Pilato wakatumizga Yesu kuti Herode ndiyo wakamweruzge? Kasi Pilato wakaŵavya mazaza kweruzga mulandu wa Yesu?
MUTU 129
Pilato Wakati: “Wonani Munthu Uyu!”
Pilato nayo wakazomerezga kuti Yesu wakaŵa munthu bweka yayi.
MUTU 130
Ŵakamupeleka Yesu na Kumukoma
Chifukwa wuli Yesu wakaphalira ŵanakazi awo ŵakaliranga kuti ŵajililire ŵekha na ŵana ŵawo?
MUTU 131
Themba Lambura Mulandu Likasuzgika pa Khuni
Ivyo Yesu wakalayizga yumoza wa vigeŵenga ivyo vikakomeka pamoza na iyo.
MUTU 132
“Uyu Wakaŵa Nadi Mwana wa Chiuta”
Chisi icho chikachitika namuhanya, chindindindi, na chisalu icho chikakeruka vyose vikukhozgera fundo yimoza.
MUTU 133
Ŵakanozga Thupi la Yesu na Kulisunga
Chifukwa wuli ŵakakhumbikwira kusunga luŵiro thupi la Yesu pambere dazi lindajire?
MUTU 134
Dindi Likaŵa Mwazi Chifukwa Yesu Wakawuka!
Yesu wakati wawuka, wakadankha kuwoneka ku ŵasambiri ŵake ŵanakazi m’malo mwa ŵapositole.
MUTU 135
Yesu Wakati Wawuka Wakawonekera ku Ŵanandi
Kasi Yesu wakalongora wuli ŵasambiri ŵake kuti wawuka nadi?
MUTU 136
Mumphepete mwa Nyanja ya Galileya
Yesu wakakumbuska Petrosi katatu umo wangalongolera kuti wakumutemwa.
MUTU 137
Ŵanandi Ŵakamuwona Pambere Zuŵa la Pentekoste Lindafike
Wakati wawuka kweniso pambere wandakwere kuchanya, Yesu wakaŵaphalira ŵasambiri ŵake icho ŵazamupokera kweniso umo ŵakwenera kuchigwiliskira ntchito.
MUTU 138
Khristu ku Woko Lamalyero la Chiuta
Kasi Yesu wakachitanga vichi apo wakalindiliranga kuti walimbane na ŵalwani ŵake?
MUTU 139
Yesu Wakwiza na Paradiso na Kumalizga Mulimo Wake
Wachali na vinandi vyakuti wachite pambere wandapeleke Ufumu kwa Chiuta Awiske.
Kuti Muyezge Yesu
Mu umoyo wake wose Yesu kaŵirikaŵiri wakalongora makhaliro 8.
Chilongolero cha Mavesi
Na chilongolero ichi sangani mutu mu buku ili apo vesi lililose likulongosoreka.
Chilongolero cha Ntharika
Sangani mutu mu buku ili apo ntharika yiliyose yikulongosoreka.
Mauchimi Ghanyake Ghakuyowoya vya Mesiya
Yaniskani ivyo vikachitanga pa umoyo wa Yesu na mauchimi gha mu Baibolo agho ghakulongora kuti iyo ni Mesiya kweniso wonani mitu mu buku ili iyo yikulongosora mauchimi agha.
Uko Yesu Wakakhalanga na Kusambizga
Mapu agha ghakulongora uko Yesu wakateŵeteranga.


text: 19 Ntheura Pilato wakatora Yesu na kumuthyapura.+2 Ndipo ŵasilikari ŵakaluka mphumphu yaminga na kumuvwalika ku mutu wake ndiposo ŵakamuvwalika munjilira utchesamu.+3 Ndipo ŵakizanga kwa iyo na kuyowoya kuti: “Monire,* Themba la Ŵayuda!” Kweniso ŵakamutimbanga na malupi kumaso.+4 Pilato wakafumiraso kuwaro ndipo wakati kwa iwo: “Wonani, namufumiskira kuwaro kwa imwe kuti imwe mumanye kuti ine nkhusangamo kafukwa chara mwa munthu uyu.”+5 Ntheura Yesu wakafumira kuwaro, uku wavwara mphumphu yaminga na munjilira utchesamu. Ndipo Pilato wakati kwa iwo: “Wonani, munthu uyu!”6 Kweni ŵalara ŵa ŵasembe na ŵalinda ŵakati ŵamuwona, ŵakachemerezga kuti: “Wapayikike! Wapayikike!”*+ Pilato wakati kwa iwo: “Mutorani mwekha na kumupayika,* pakuti nkhusangamo kafukwa chara mwa munthu uyu.”+7 Ŵayuda ŵakamuzgora kuti: “Tili na dango, ndipo mwakuyana na dango ili wakwenera kufwa,+ chifukwa wakujizgora yekha mwana wa Chiuta.”+8 Ntheura Pilato wakati wapulika ivyo ŵakayowoyanga, wakawopa chomene.9 Wakanjiraso mu nyumba, ndipo wakati kwa Yesu: “Kasi wafuma nkhu?” Kweni Yesu wakamuzgora chara.+10 Pilato wakati kwa iyo: “Kasi ukukana kuyowoya na ine? Kasi ukumanya chara kuti nili na mazaza kukufwatura ndiposo nili na mazaza kukupayika?”*11 Yesu wakamuzgora kuti: “Mulekenge kupika mazaza ghakufuma kuchanya mphanyi mulije nkhongono pa ine. Lekani uyo wanipeleka kwa imwe wali na kwananga kukuru.”12 Pa chifukwa ichi, Pilato wakapenjanga umo wangamufwatulira. Kweni Ŵayuda ŵakachemerezga, ŵakati: “Usange mumufwaturenge munthu uyu, mbwe ndimwe mubwezi wa Kesare chara. Munthu waliyose uyo wakujizgora yekha kuŵa themba wakuwukira* Kesare.”+13 Ntheura Pilato, wakati wapulika mazgu agha, wakafumiska Yesu kuwaro, ndipo wakakhala pa chitengo chakweruzgirapo mu malo ghakuchemeka Luŵaza lwa Malibwe, kweni mu Chihebere ni Gabata.14 Sono likaŵa zuŵa la Kunozgekera+ Paska, likaŵa pafupifupi ora la 6.* Ndipo wakati ku Ŵayuda: “Wonani, Themba linu!”15 Kweni iwo ŵakachemerezga kuti: “Muwuskanipo! Muwuskanipo! Wapayikike!”* Pilato wakati kwa iwo: “Kasi nipayike themba linu?” Ŵalara ŵa ŵasembe ŵakazgora kuti: “Tilije themba kweni Kesare pera.”16 Ntheura wakamupeleka kwa iwo kuti ŵamupayike pa khuni.+Penepapo ŵakamutora Yesu.17 Ndipo wakati wayegha khuni lake lakusuzgikirapo,* wakafuma kuya ku malo ghakuchemeka Malo gha Bwaza,+ agho ni Gologota mu Chihebere.+18 Kwenekura ŵakamukhoma pa khuni+ pamoza na ŵanthu ŵanyake ŵaŵiri, yumoza uku munyake uku, Yesu pakati.+19 Pilato wakalembaso mazgu na kughaŵika pachanya pa khuni lakusuzgikirapo.* Ghakalembeka kuti: “Yesu Munazarete, Themba la Ŵayuda.”+20 Ŵayuda ŵanandi ŵakaŵazga mazgu agha, chifukwa malo agho Yesu wakapayikika ghakaŵa pafupi na msumba, ndipo mazgu agha ghakalembeka mu Chihebere, Chilatini, na Chigiriki.21 Kweni ŵalara ŵa ŵasembe ŵa Ŵayuda ŵakati kwa Pilato: “Kulemba kuti ‘Themba la Ŵayuda’ chara, kweni kuti iyo wakati, ‘Ndine Themba la Ŵayuda.’”22 Pilato wakazgora kuti: “Icho nalemba, nalemba.”23 Sono ŵasilikari ŵakati ŵamukhoma Yesu pa khuni, ŵakatora malaya ghake ghakuwaro na kughagaŵa panayi, msilikari waliyose wakapika chigaŵa chimoza. Ŵakatoraso laya lake lamukati, kweni laya ili likaŵa lambura musono, pakuti likalukika kufuma pachanya m’paka musi.24 Ntheura ŵakadumbiskana kuti: “Tingalipaluranga yayi, kweni tiyeni tichite mphenduzga kuti tiwone uyo liŵenge lake.”+ Ichi chikachitika kuti lemba lifiskike ilo likuti: “Ŵakagaŵana malaya ghane ghakuwaro, ndipo ŵakachita mphenduzga pa chakuvwara chane.”+ Ntheura ŵasilikari ŵakachita nadi vinthu ivi.25 Pafupi na khuni lakusuzgikirapo* la Yesu, pakimilira anyina+ na munung’una wa anyina, Mariya muwoli wa Kulopa, na Mariya wa ku Magadala.+26 Ntheura Yesu pakuwona anyina na msambiri uyo wakamutemwanga+ kuti ŵimilira pafupi, wakati kwa anyina: “Wamwanakazi, wona mwana wako!”27 Kufuma apo wakati kwa msambiri yura: “Wona amama ŵako!” Ndipo kufuma pa ora lira msambiri yura wakaŵatolera ku nyumba yake.28 Pamanyuma pa ichi, Yesu wakati wamanya kuti sono vinthu vyose vyafiskika, kuti lemba lifiskike wakati: “Nili na nyota.”+29 Chiŵiya chakuzura na vinyo lakuŵaŵa chikaŵa penepara. Ntheura ŵakabizga sipanji mu vinyo lakuŵaŵa lira na kuyiweska ku phekesi la hisopu* na kuŵika ku mulomo wake.+30 Wakati wapokera vinyo lakuŵaŵa lira, Yesu wakati: “Chafiskika!”+ Wakasindama mutu wake na kupeleka mzimu wake.*+31 Pakuti likaŵa zuŵa Lakunozgekera,+ sono kuti mathupi ghaleke kukhala pa makuni ghakusuzgikirapo+ m’paka pa Sabata, (pakuti Sabata ili likaŵa zuŵa likuru),+ Ŵayuda ŵakapempha Pilato kuti malundi gha awo ŵapayikika ghaphyoreke ndiposo kuti mathupi ghawo ghawuskikepo pa makuni.32 Ntheura ŵasilikari ŵakiza na kuphyora malundi gha munthu wakwamba na gha munthu munyake uyo wakapayikika pamoza na Yesu.33 Kweni ŵati ŵafika pa Yesu, ŵakawona kuti wafwa kale ntheura ŵakaphyora chara malundi ghake.34 Kweni yumoza wa ŵasilikari wakamuvotora mu mbambo na mkondo,+ ndipo nyengo yeneyiyo ndopa na maji vikafuma.35 Ndipo uyo wakawona ichi wachitira ukaboni. Ukaboni wake ngwaunenesko, ndipo wakumanya kuti ivyo wakuyowoya ni vyaunenesko, mwakuti namwe mugomezge.+36 Nakuti vinthu ivi vikachitika mwakuti lemba lifiskike ilo likuti: “Palije chiwangwa chake icho chizamuphyoreka.”+37 Kweniso lemba linyake likuti: “Ŵazamulaŵiska kwa uyo ŵakamugwaza.”+38 Sono pamanyuma pa vinthu ivi, Yosefe wa ku Arimatiya, uyo wakaŵa msambiri wa Yesu mwakubisirizga chifukwa cha kopa Ŵayuda,+ wakapempha Pilato kuti wawuskepo thupi la Yesu, ndipo Pilato wakamuzomerezga. Ntheura wakiza na kutora thupi la Yesu.+39 Nikodemo+ uyo wakakumanapo na Yesu usiku, wakiza na mure wakusazga na aloyi, pafupifupi makilogiramu 33.+40 Ntheura ŵakatora thupi la Yesu na kulikaka na salu yiwemi pamoza na vyakununkhira,+ nga umo Ŵayuda ŵakachitiranga pakusunga munthu.41 Pafupi na malo agho wakapayikika* pakaŵa munda, ndipo mu munda wura mukaŵa dindi* liphya,+ ilo pakaŵavya munthu nanga njumoza wakasungikamo.42 Pakuti likaŵa zuŵa Lakunozgekera+ chiphikiro cha Ŵayuda, ŵakamusunga Yesu mwenemura, chifukwa dindi likaŵa pafupi.


text:
Kasi Muli Kuyezgapo Cingwa ca Umoyo?
ŴANTHU ŵanyake ŵakaluta ku msumba wakale wa Betelehemu, kukawona malo. Njara yikaŵakoma ndipo ŵakakhumbanga kuyezga cakurya ca ku malo ghara. Yumoza wawo wakawona resitiranti. Mu resitiranti iyi mukaŵa cakurya cakucemeka falafel. Pakuphika cakurya ici ŵakutora ndozi zakuphika na kuŵikako mapunu, hanyezi, na mphangwe zinyake kupanga cikoni, ndipo ŵakulyera cingwa cakucemeka pita. Ŵalendo ŵara ŵakati ŵarya cakurya cakunowa ici, ŵakasanga nkhongono ndipo ŵakalutilira kuwona malo.
Nangauli ŵalendo ŵara ŵakamanyanga yayi, kweni ŵakacita cinthu capadera comene kurya cingwa cira. Zina lakuti Betelehemu likung’anamura kuti “Nyumba ya Cingwa.” Cingwa cikamba kuphikika nikale ku malo ghara. (Ruth 1:22; 2:14) Cingwa cakucemeka pita nchimoza mwa vingwa vinandi ivyo vikuphikika mu Betelehemu.
Vyaka pafupifupi 4,000 ivyo vyajumpha, cadera kumwera kufupi na Betelehemu, Sara muwoli wa Abrahamu, wakaphika vingwa kuti wapeleke ku ŵalendo ŵatatu awo ŵakiza mwamabuci. (Genesis 18:6) ‘Ufu uwemi’ uwo Sara wakaphikira vingwa vira ukwenera kuti ukaŵa wa tirigu panji balere. Sara wakanozga luŵiroluŵiro vingwa vira ndipo wakwenera kuti wakaviwocha pa malibwe ghamoto.—1 Mathemba 19:6.
Nkhani iyi yikulongora kuti Abrahamu na ŵa nyumba yake ŵakaphikanga ŵekha vingwa. Pakuti umoyo wawo ukaŵa wakusamasama, Sara na ŵateŵeti ŵake ŵakwenera kuti ŵakaphikanga vingwa mu mauvunu agho ŵakayegha ku Uri, kwawo kwa Sara. Wakatoranga tirigu na kupanga ufu uwemi. Nchito yikwenera kuti yikaŵangapo, cifukwa ŵakasiranga tirigu pa libwe panji kupura mu thuli.
Pakati pajumpha vyaka 400, Dango la Mozesi likayowoya kuti para munthu wakongozga munyake cinthu, wangatoranga cara lwara panji kuti libwe lakusirapo kuŵa cikholi, pakuti ‘mbumoyo wa munthu.’ (Duteronome 24:6) Ciuta wakawonanga kuti libwe lakusirapo likaŵa lakukhumbikwa comene cifukwa para munthu walije mbwenu wanganozga yayi cakurya ca zuŵa na zuŵa.—Wonani bokosi lakuti “ Umo Kale Ŵanthu Ŵakasiliranga Tirigu na Kuphika Vingwa.”
CINGWA NCHAKUKHUTISKA MTIMA WA MUNTHU
Malemba ghakuyowoya vya cingwa mu malo ghanandi comene. Cingwa cikaŵa cinthu cakukhumbikwa comene, lekani awo ŵakalembanga Baibolo kanandi ŵakazunuranga cingwa pakuyowoya vya cakurya. Yesu wakati awo ŵakuteŵetera Ciuta ŵalombenge kuti: “Mutipe muhanya uno cakurya cithu ca zuŵa ili.” (Mateyu 6:11) Apa Yesu wakalongora kuti tikwenera kugomezga kuti Ciuta watipenge ivyo tikukhumbikwira zuŵa lililose.—Salmo 37:25.
Kweni pali cinthu cinyake cakuzirwa comene kuluska cingwa, panji cakurya. Yesu wakati: “Munthu wakwenera kuŵa wamoyo na cingwa pera cara, kweniso na lizgu lililose lakufuma mu mulomo wa Yehova.” (Mateyu 4:4) Ivyo wakayowoya vikakhwaskanga comene ivyo vikacitikanga pa nyengo iyo Ŵaisrayeli ŵakathembanga comene ivyo Ciuta wakaŵapanga. Ivi vikamba kucitika nyengo yicoko waka ŵakati ŵafuma mu Eguputo. Pakajumpha pafupifupi mwezi umoza kufuma apo ŵakanjilira mu cipalamba ca Sinayi, ndipo cakurya cawo cikamba kumara. Pakughanaghana kuti ŵafwenge na njara mu mapopa mura, ŵakadandawura comene, ŵakati: ‘Tikaryanga cingwa na kukhuta’ mu Eguputo.—Exodus 16:1-3.
Tikukayika yayi kuti cingwa ca mu Eguputo cikaŵa cakunowa. Mu nyengo ya Mozesi, ŵanthu ŵakumanya kuphika ŵakapelekanga vingwa na vibama vyakupambanapambana ku ŵanthu ŵa mu Eguputo. Kweni Yehova wakakhumbanga kuŵaleka waka cara ŵanthu ŵake kwambura cakurya cilicose. Wakaŵalayizga kuti: ‘Wonani, nimulokweskeraninge cingwa kufuma kucanya.’ Nadi, kuzafika mulenji cakurya cakufuma kucanya ici cikawoneka. Mawonekero ghake ghakaŵa nga nkhabulunga ka ciwuvi, kawemi kapepefu. Ŵaisrayeli ŵakati ŵakawona waka, ŵakati: “Kasi nchici ici?” Mozesi wakati: “Ici ndi cingwa ico Yehova wamupani kuti kuŵenge kurya kwinu.” Ŵakacipa zina lakuti mana, * ndipo Ŵaisrayeli ŵakarya cakurya ici vyaka 40.—Exodus 16:4, 13-15, 31.
Pakwamba, Ŵaisrayeli ŵakwenera kuti ŵakaghatemwanga comene mana. Ghakanowanga nga ‘nthuvingwa uto ŵasazgako uci,’ ndipo waliyose wakaryanga na kukhuta. (Exodus 16:18, 31) Kweni nyengo yikati yajumphapo, ŵakamba kukumbuka vyakurya vyakupambanapambana ivyo ŵakaryanga mu Eguputo. Ŵakadinginyika kuti: “Palije kanthu kanyake pamaso pithu kweni mana ndipera.” (Maŵazgo 11:6) Pamanyuma ŵakakalipa, ŵakati: “Mtima withu wavuka naco cingwa ici.” (Maŵazgo 21:5) “Cakurya ca kucanya” ŵakamba kuciwona kuŵa cambura kunowa na cakuseluska.—Salmo 105:40.
CINGWA CA UMOYO
Nchipusu kucitolera maseŵera cingwa panji buledi, nga umo tikucitira na vinthu vinyake vinandi. Kweni Baibolo likuyowoya vya cingwa capadera comene ico tikwenera cara kuseluka naco. Yesu wakayaniska cingwa ici na mana agho Ŵaisrayeli ŵakaghatinkha. Kweni cingwa ici munthu wangandula naco muyirayira.
Yesu wakaphalira ŵanthu kuti: ‘Ine ndine cingwa ca umoyo. Ŵasekuru ŵinu ŵakaryanga mana mu mapopa, ndipouli, ŵakafwa. Ici nchingwa ico cikukhira kufuma kucanya, ntheura kuti waliyose waryeko ndipo wangafwanga cara. Ndine cingwa ca umoyo ico cikakhira kufuma kucanya; usange munthu wakuryako cingwa ici, wazamuŵa wamoyo muyirayira; nakuti cingwa ico nipelekenge ni thupi lane m’malo mwa umoyo wa caru.’—Yohane 6:48-51.
Ŵanandi awo ŵakamupulikizganga Yesu ŵakamanya yayi ivyo ŵakang’anamuranga pakuyowoya mazgu ghakuti “cingwa” na “thupi.” Kweni ciyelezgero ici cikaŵa cakwenelera. Cingwa canadi cikawovwiranga Ŵayuda zuŵa na zuŵa, nga umo mana ghakawovwilira Ŵaisrayeli vyaka 40 mu mapopa. Yesu wakafuma kucanya, nga umo vikaŵira na mana. Wakapeleka sembe thupi lake lambura zakwananga “kuti waliyose uyo wakupulikana mwa iyo waleke kuparanyika kweni waŵenge na umoyo wamuyirayira.” (Yohane 3:16) Nangauli mana ghakafuma kwa Ciuta, ghakapeleka umoyo wamuyirayira yayi. Kweni sembe ya Yesu, yikupeleka njombe ya umoyo wamuyirayira ku awo ŵali na cipulikano mwa iyo. Yesu ni “cingwa ca umoyo” nadi.
Nyengo zinyake para njara yamukorani mukucimbilira pa cakurya. Nakuti mukwenera kuti mukuwonga Ciuta cifukwa ca kumupani cakurya ca zuŵa na zuŵa. (Mateyu 6:11) Para tikuwonga cakurya cakunowa ico tapika, tingaluwanga cara kuzirwa kwa “cingwa ca umoyo,” ico ni Yesu Khristu.
Kasi tingalongora wuli kuti ise tikupambana na Ŵaisrayeli ŵa mu nyengo ya Mozesi, ndipo tikucitolera maseŵera yayi cingwa cakuzirwa ici? Yesu wakati: “Usange mukunitemwa, musungilirenge malango ghane.” (Yohane 14:15) Para tikusungilira malango gha Yesu, tiŵenge na cigomezgo cakuti tizamusangwa kurya cingwa ici muyirayira wose.—Duteronome 12:7.
^ ndime 10 Lizgu lakuti ‘mana’ likwenera kuti lili kutoreka ku mazgu Ghacihebere ghakuti “man hu’?” kung’anamura kuti “kasi nchivici ici?”


text: Kwa wakulongozga sumu, yichunikire pa Shiminiti.* Sumu ya Davide.12 Niponoskani, A Yehova, pakuti wakugomezgeka kulijeso.Ŵanthu ŵachipulikano ŵamara mukati mu ŵanthu.2 Ŵakuyowoya mautesi kwa yumoza na munyake.Ŵakumyamyatika na milomo yawo, ŵakuyowoya na mitima yaupusikizgi.*+3 Yehova wacheketenge milomo yose yakumyamyatikaNa lulimi ulo lukuyowoya vyakujikuzga,+4 Awo ŵakuti: “Tiluskenge na malulimi ghithu.Tikuchita chilichose icho takhumba na milomo yithu.Ni njani waŵenge na mazaza pa ise?”+5 Yehova wakuti: “Pakuti ŵakusuzgika ŵakuyuzgika,Ŵakavu ŵakutampha,+Niwukenge na kuchitapo kanthu,Niŵaponoskenge ku wose awo ŵakuŵanyoza.”6 Mazgu gha Yehova ngakutowa,+Ghali nga ni siliva lakwengeka mu ng’anjo yapasi,* lakwengeka kankhondi na kaŵiri.7 Imwe Yehova, muŵasungilirenge.+Muvikilirenge waliyose wa iwo ku muwiro uwu muyirayira.8 Ŵaheni ŵakwenda kosekose kwambura chakujandizga,Chifukwa ŵana ŵa ŵanthu ŵakuhaya ukazuzi.+


text:
NKHANI YA PA CHIKOPI | BAIBOLO LAPONA KU VINANDI
Baibolo Lapona Kuvunda
SUZGO ILO LIKAŴAPO: Kale, ŵanthu awo ŵakalembanga na kukopera Baibolo, ŵakalembanga waka pa malukwa na pa vikumba. * (2 Timote 4:13) Kasi vinthu ivi vikaŵa na suzgo wuli?
Malukwa ghakachedwanga yayi kukeluka, kutchujuka, na kuveveluka. Ŵanthu ŵanyake ŵakumanya mdauko wa ku Eguputo Richard Parkinson na Stephen Quirke, ŵakati: “Mupukutu wa malukwa ukavundanga, na kuzgoka tumiguluzi waka panji fuvu. Nyengo zinyake para mwawusunga, mupukutu ukachitanga chuku panji kuvunda chifukwa cha mtika. Para ŵawundira pasi, ukalyekanga na mbeŵa panji chimehe.” Mipukutu yinyake ya malukwa iyo ŵakayibowozga yikanangika luŵiro chifukwa chakuti ŵakayiŵika pa muhanya panji pa mtika.
Chikumba ntchakukhora kuluska malukwa. Kweni nacho chikukaŵa yayi kunangika para ŵandachisunge pawemi panji para ŵachiŵika pa malo ghakotcha chomene na ghakuzizima chomene, panji pa zuŵa. * Chikumba nacho ni chubu na tayara ku mbeŵa na chimehe. Buku linyake likuti, chikaŵanga chakusuzga kuti vyakulembeka vyakale “visungike nyengo yitali.” Baibolo nalo liŵenge kuti likavunda, mphanyi uthenga wake nawo kulije pasono.
NTCHIVICHI CHIKAWOVWIRA KUTI BAIBOLO LILEKE KUVUNDA?: Dango la Ŵayuda likachiskanga fumu yiliyose kuti ‘yilembenge mu buku mazgu gha mu Dango ili,’ kung’anamura mabuku 5 ghakwambilira gha mu Baibolo. (Dotoronome 17:18) Chinyakeso icho chikawovwira ntchakuti, ŵanthu ŵakumanya kukopera, ŵakalemba mipukutu yinandi mwakuti mu nyengo ya Yesu yikasangikanga mu masunagoge mu Israyeli mose kweniso ku vigaŵa vyakutali chomene, nga ni Makedoniya. (Luka 4:16, 17; Milimo 17:11) Kasi vikenda wuli kuti mipukutu yinyake yakale chomene yisungike m’paka sono?
Nkhwantha yinyake zina lake Philip W. Comfort, yikati: “Ŵayuda ŵakatemwanga kusunga mipukutu ya Malemba gha mu Baibolo mu viŵiya vyadongo kuti yileke kunangika.” Ŵakhristu nawo ndimo ŵakwenera kuti ŵakachitiranga. Ntheura mipukutu yinyake yikasangika mu viŵiya, mu mphanji, mu vinyumba vyakubwangasuka, kweniso mu vipalamba.
NTCHIVICHI CHACHITIKA?: Mipukutu yakale chomene ya Baibolo, yinyake yakuti yakhala vyaka vyakujumpha 2,000, yilipo m’paka sono. Palije buku linyake lakale ilo lili na mipukutu yinandi nthena kweniso yakale chomene.
^ ndime 3 Malukwa ni vyakumera vya mu maji, ndipo ŵakavinozganga na kulembapo. Vikumba vikafumanga ku nyama zakupambanapambana.
^ ndime 5 Chikalata icho boma la United States likasayinira chakuti lijiyimirenge palekha, ŵakachilemba pa chikumba. (U.S. Declaration of Independence) Sono pajumpha vyaka vyambura kukwana 250, kweni chili kutchujuka chomene mwakuti malemba ghakuwoneka viŵi yayi.


text:
MUTU 23
Yesu Wakachita Milimo Yikuru mu Kaperenaumu
MATEYU 8:14-17 MARIKO 1:21-34 LUKA 4:31-41
YESU WAKAFUMISKA CHIŴANDA MWA MUNTHU
NYINAVYARA WA PETROSI WAKACHIZGIKA
Yesu wakaŵa kuti wachema waka ŵasambiri ŵanayi. Wakachema Petrosi, Andireya, Yakobe na Yohane kuti ŵaŵe ŵalovi ŵa ŵanthu. Sono pa Sabata, wose ŵakaluta ku sunagoge mu Kaperenaumu. Yesu wakasambizga mu sunagoge, ndipo ŵanthu ŵakazizwaso na umo wakasambizgiranga. Wakasambizganga nga ni munthu uyo wali na mazaza, kuti nga mbalembi chara.
Pa zuŵa ili la Sabata, pakiza munthu wakukoleka na chiŵanda. Mu sunagoge mwenemura, munthu uyu wakachemerezga, wakati: “Tili namwe na kanthu wuli, imwe Yesu Munazarete? Kasi mwiza kuzakatiparanya? Nkhumumanyani makora kuti ndimwe Mutuŵa wa Chiuta!” Kweni Yesu wakachenya chiŵanda icho chikaŵa mwa munthu, wakati: “Khala chete, ndipo fumamo mwa iyo.”—Mariko 1:24, 25.
Chiŵanda chira chikamuwiskira pasi munthu yura ndipo wakazilika na kukolomoka chomene. Kweni chiŵanda chikafumamo mwa iyo “kwambura kumupweteka.” (Luka 4:35) Ŵanthu awo ŵakaŵa pafupi nayo mu sunagoge ŵakazizwa chomene! Ŵakafumba kuti: “Ntchivichi ichi? . . . Wali na mazaza ghakufumiskira nanga ni mizimu yaukazuzi, ndipo yikumupulikira.” (Mariko 1:27) Mphake kuti nkhani iyi yikathandazgika mu Galileya mose.
Yesu na ŵasambiri ŵake ŵakati ŵafumako ku sunagoge, ŵakaluta ku nyumba ya Simoni, panji kuti Petrosi. Kukaŵa nyinavyara wa Petrosi uyo wakathukira muthupi. Petrosi wakapempha Yesu kuti wawovwire nyinavyara. Ntheura Yesu wakiza, wakamukora pa woko, na kumuwuska. Wakachira nyengo yeneyiyo. Wakawuka na kwamba kuteŵetera Yesu na ŵasambiri ŵake. Panji wakaŵanozgeranga chakurya.
Apo dazi likanjiranga, ŵanthu ŵakufuma mu vigaŵa vyose ŵakizanga na ŵalwari ŵawo ku nyumba ya Petrosi. Nyengo yichoko waka, ŵanthu mu msumba ŵakawungana pa mulyango wa nyumba. Kasi ŵakapukwa vichi? Ŵakakhumbanga kuti ŵachizgike. Nakuti wose awo ŵakaŵa na “ŵanthu ŵakulwara matenda gha mitundumitundu ŵakizanga nawo kwa Yesu. Wakaŵikanga mawoko ghake pa yumozayumoza na kuŵachizga.” (Luka 4:40) Yesu wakachizga matenda ghawo ghose nga umo Malemba ghakayowoyera. (Yesaya 53:4) Kweniso wakafumiskanga viŵanda mu ŵanthu. Apo mizimu yiheni iyi yikafumanga, yikachemerezganga kuti: “Ndimwe Mwana wa Chiuta.” (Luka 4:41) Kweni Yesu wakayichenya ndipo wakayizomerezga yayi kuti yiyowoyeso. Mizimu yiheni yikamanyanga kuti Yesu ni Khristu, ndipo Yesu wakakhumbanga yayi kuti yijizgore nga yikusopa Chiuta waunenesko.


text:
MUTU 16
Yesu Wakaŵa na Mwamphu pa Kusopa Kwaunenesko
YESU WAKATOZGA TEMPILE
Yesu wakati wafuma ku ukwati ku Kana, wakaluta ku Kaperenaumu. Anyina na ŵanung’una ŵake, Yakobe, Yosefe, Simoni, na Yuda, ŵakaŵa nayo.
Kweni kasi Yesu wakalutirachi ku Kaperenaumu? Msumba uwu ukaŵa pa malo ghawemi chomene kuluska Nazarete panji Kana ndipo ukwenera kuti ukaŵa ukuru chomene. Kweniso, ŵanthu ŵanandi awo ŵakazgoka ŵasambiri ŵa Yesu ŵakakhalanga mu Kaperenaumu panji pafupi waka na msumba uwu. Ntheura Yesu wakakhumbanga kuti wakaŵasambizgire kukaya kwawo umo ŵangapharazgira.
Apo Yesu wakaŵa ku Kaperenaumu, wakachitaso vyakuzizwiska. Ntheura ŵanthu ŵanandi mu msumba ndiposo vikaya vyapafupi na msumba wura, ŵakapulika ivyo wakachita. Kweni Yesu na ŵasambiri ŵake ŵakafumako na kuluta ku Yerusalemu kuti ŵakaŵepo pa Paska mu 30 C.E. Ŵasambiri ŵake ŵanandi ŵakaŵa Ŵayuda ŵakutemwa Chiuta.
Apo ŵakaŵa pa tempile mu Yerusalemu, ŵasambiri ŵa Yesu ŵakawona kuti Yesu wachita chinthu chinyake chakuzizika chomene. Chinthu ichi chikaŵa chakuti ŵandachiwonepo nakale.
Dango la Chiuta likatenge Ŵaisrayeli ŵapelekenge sembe za nyama pa tempile. Nakuti ŵalendo awo ŵakizanga ŵakakhumbikwiranga chakurya panyengo iyo ŵakakhaliranga pa tempile. Ntheura Dango likazomerezganga kuti awo ŵafuma kutali ŵangiza na ndalama kuti ŵazakagulire “ng’ombe, mberere, mbuzi,” na vinthu vinyake vyakukhumbikwa apo ŵakaŵa mu msumba. (Dotoronome 14:24-26) Ndipo ŵamalonda mu Yerusalemu ŵakaguliskanga viŵeto mukati mwa luŵaza lukuru lwa tempile. Ŵanyake ŵa iwo ŵakibiranga ŵanthu. Ŵakatchajanga mtengo ukuru chomene.
Yesu wakakwiya chomene, wakakhutulira pasi ndalama za awo ŵakasinthanga ndalama, wakagadabura mathebulu ghawo na kuŵachimbizgira kuwaro. Yesu wakati: “Wuskanimo vinthu ivi muno! Lekani kuzgora nyumba ya Adada kuŵa nyumba ya malonda!”—Yohane 2:16.
Ŵasambiri ŵa Yesu ŵakati ŵawona ivi, ŵakakumbuka uchimi wakuyowoya vya Mwana wa Chiuta. Uchimi uwu ukuti: “Mwamphu wa nyumba yinu uzamunirya.” Kweni Ŵayuda ŵakafumba kuti: “Kasi ungatilongora chimanyikwiro wuli kuti uli na mazaza ghakuchitira vinthu ivi?” Yesu wakazgora kuti: “Wiskirani pasi tempile ili, ndipo mu mazuŵa ghatatu niliwuskenge.”—Yohane 2:17-19; Salimo 69:9.
Ŵayuda ŵakaghanaghananga kuti Yesu wakayowoyanga tempile lanadi ilo likaŵa ku Yerusalemu. Ntheura ŵakafumba kuti: “Tempile ili likazengeka vyaka 46, ndipo kasi iwe uliwuskenge mu mazuŵa ghatatu?” (Yohane 2:20) Kweni Yesu wakayowoyanga vya thupi lake. Pakati pajumpha vyaka vitatu, ŵasambiri ŵakakumbuka mazgu agha. Ŵakaghakumbuka apo Yesu wakawuskika ku ŵakufwa.
Manyani Vinandi
Eliya Wakimilira Nganganga pa Kusopa Kwaunenesko
Kasi tingamuyezga wuli Eliya para tikupharazgira ŵanthu awo ŵakususka ivyo Baibolo likusambizga?


text:
Malichi 7-13
ESITERE 6-10
Sumu 131 na Lurombo
Mazgu Ghakwamba (Mamin. 3 panji kuchepera apa)
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
[Chithuzithuzi pa peji 2]
“Esitere Wakavikilira Zina la Yehova na Ŵanthu Ŵake”: (Mamin. 10)
Est 8:3, 4—Nangauli Esitere wakaŵa wakuvikilirika, kweni wakanozgeka kufwa chifukwa cha ŵanyake (ia-CN peji 143 ndime 24-25; w12 1/1 peji 28 na 29 ndime 2 na 3)
Est 8:5—Esitere wakayowoya mwamahara kwa Ahasuweru (w06 3/1 peji 7 ndime 8)
Est 8:17—Ŵanthu ŵanandi ŵakang’anamukira ku Chiyuda (w06 3/1 peji 7 ndime 3)
-
Ivyo Tasambira: (Mamin. 8)
Est 8:1, 2—Kasi uchimi wakuyowoya za Benjamini uwo Yakobe wakayowoya wati wakhala pachoko waka kufwa, ukafiskika wuli? (ia-CN bokosi pa peji 142; w12 1/1 bokosi pa peji 29)
Est 9:10, 15, 16—Nangauli dango likazomerezga kuyegha ivyo vyapokeka, chifukwa wuli Ŵayuda ŵakapokanga yayi? (w06 3/1 peji 7 ndime 4
Kasi ivyo naŵerenga mu Baibolo sabata iyi, vikunisambizgachi za Yehova?
Kasi nasambira fundo wuli mu Baibolo sabata iyi izo ningakaphalirako ŵanthu mu upharazgi?
-
Kuŵerenga Baibolo: Est 8:1-9 (Mamin. 4 panji kuchepera apa)
PHARAZGANI MWALUSO
Umo Tingapharazgira Mwezi Uno: (Mamin. 15) Kudumbiskana. Wonelerani vidiyo ya umo tingapharazgira, na kudumbiskana fundo zikuru. Paumaliro dumbiskanani nkhani yakuti “Ivyo Vingatovwira Kuti Tiŵe Ŵaluso Mu Uteŵeti—Umo Imwe Mungapharazgira na Magazini”
UMOYO WACHIKHRISTU
Sumu 118
“Pokelerani Ŵalendo”: (Mamin. 15) Kudumbiskana. Pemphani ŵategherezgi kuti ŵayowoyepo uwemi wa kupokelera ŵalendo awo ŵakizapo ku Chikumbusko. Paŵe chiyelezgero cha kupokelera munthu uyo wakizapo ku chikumbusko.
Sambiro la Baibolo la Mpingo: cl mutu 27 ndime 1-9 (Mamin. 30)
Weleranimo Ivyo Mwasambira na Kuyowoyapo Mwakudumura Ivyo Muzamusambira Sabata Yikwiza (Mamin. 3)
Sumu 147 na Lurombo


text: 15 Kweni ise tili ŵakukhora tikwenera kuŵazizipizgira awo mbakulopwa mu chipulikano,+ ndipo tingajikondweskanga taŵene chara.+2 Waliyose wa ise wakondweske mzengezgani wake pakuchita icho ntchiwemi kuti wamuzenge.+3 Chifukwa nanga ni Khristu wakajikondweska yekha yayi.+ Kweni nga umo kuli kulembekera kuti: “Msinjiro wa awo ŵakumuchitirani msinjiro wawa pa ine.”+4 Pakuti vinthu vyose ivyo vikalembeka kale,+ vikalembeka kuti vitisambizge, kuti para tazizipizga+ na kusanguluskika na Malemba, tiŵe na chigomezgo.+5 Sono mphanyi Chiuta uyo wakutisanguluska na kutipa nkhongono zakuzizipizgira, wamupani maghanoghano agho Khristu Yesu wakaŵa nagho,6 kuti na mazgu ghamoza* mose+ muchindike Chiuta, Awiske ŵa Fumu yithu Yesu Khristu.7 Ntheura pokeleranani,+ umo Khristu nayo wakamupokelerani,+ mwakuti Chiuta wachindikike.8 Pakuti nkhumuphalirani kuti Khristu wakazgoka muteŵeti ku awo mbakukotoleka+ kuti walongore unenesko wa Chiuta, mwakuti wakhozgere malayizgo agho Chiuta wakapeleka kwa ŵasekuru ŵawo.+9 Kweniso kuti mitundu yichindike Chiuta chifukwa cha lusungu lwake.+ Nga umo kuli kulembekera kuti: “Lekani nimulumbaninge pakati pa mitundu ndipo nimbenge sumu zakulumba zina linu.”+10 Ndiposo wakuti: “Kondwani, imwe mitundu pamoza na ŵanthu ŵake.”+11 Kweniso kuti: “Lumbani Yehova* imwe mose ŵamitundu, ndipo ŵanthu wose ŵalumbenge iyo.”+12 Yesaya wakayowoyaso kuti: “Kuzamuŵa msisi wa Yese,+ uwo uzamuwuka kuti uwuse mitundu,+ ndipo mitundu yizamumugomezga.”+13 Mphanyi Chiuta uyo wakupeleka chigomezgo wamupani chimwemwe chikuru na mtende chifukwa mukumugomezga, mwakuti kwizira mu nkhongono ya mzimu utuŵa+ muŵe na chigomezgo chikuru.14 Sono ine nakhorwa na imwe, ŵabali ŵane, kuti imwe mukuchita uwemi, pakuti mukumanya vinthu ndipo mungasambizgana.*15 Kweni namulemberani kwambura kubisa fundo zinyake, kuti nimukumbuskaniso, chifukwa cha lusungu lukuru ulo Chiuta wali kunipa.16 Wali kunipa kuti niŵe muteŵeti wa Khristu Yesu ku mitundu.+ Nkhuchita mulimo utuŵa wa kupharazga makani ghawemi gha Chiuta,+ mwakuti mitundu iyi yiŵe sembe yakuzomerezgeka iyo yatuŵiskika na mzimu utuŵa.17 Ntheura, nili na kanthu kakunothera mwa Khristu Yesu pa vinthu vya Chiuta.18 Pakuti niyowoyenge chinthu chinyake yayi padera pa vinthu ivyo Khristu wakachita kwizira mwa ine kuti mitundu yiŵe yakupulikira kwizira mu mazgu ghane na milimo,19 ndiposo mu nkhongono za vimanyikwiro na minthondwe,*+ na wovwiri wa nkhongono ya mzimu wa Chiuta. Mwakuti napharazga kulikose mwakukwana makani ghawemi ghakuyowoya vya Khristu,+ kwambira ku Yerusalemu m’paka ku Ilirikamu.20 Nkhachita nthena kuti nileke kupharazga makani ghawemi uko zina la Khristu likamanyikwanga kale, mwakuti nileke kuzenga apo munthu munyake wambapo kale kuzenga.21 Pakuti kuli kulembeka kuti: “Awo ŵakaleka kupokera uthenga wakuyowoya vya iyo ŵazamumuwona, ndipo awo ŵandapulikepo vya iyo ŵazamupulikiska.”+22 Lekani nyengo zinandi nkhatondekanga kwiza kwa imwe.23 Kweni sono napharazga mu vigaŵa vyose vya malo agha, ndipo kwa vyaka vinandi nkhakhumbisiskanga kwiza kwa imwe.24 Ntheura para nkhuluta ku Sipeni, nkhugomezga kuti nizamumuwonani ndipo para nazakachezgapo namwe, muzakanipelekezge.25 Kweni sono nili pafupi kuluta ku Yerusalemu kukateŵetera ŵatuŵa.+26 Pakuti awo ŵali mu Makedoniya na Akaya, ŵali kupeleka vyawanangwa na mtima wose kuti ŵawovwire ŵatuŵa awo mbakavu mu Yerusalemu.+27 Ŵapeleka na mtima wakukondwa chifukwa ŵakaŵa na ngongoli kwa iwo. Pakuti mitundu yikapokako vinthu vyawo vyauzimu, ipo nayoso yikwenera kuŵateŵetera aŵa na vinthu vyathupi.+28 Ntheura para namalizga ichi ndipo nakapeleka vyawanangwa ivi* kwa iwo, nizamwendera kukwinu pakuluta ku Sipeni.29 Kweniso, nkhumanya kuti para nkhwiza kwa imwe, nizenge na thumbiko lose lakufuma kwa Khristu.30 Sono nkhumuchiskani ŵabali kwizira mwa Fumu yithu Yesu Khristu ndiposo kwizira mu chitemwa cha mzimu, kuti mulimbikire kulomba pamoza na ine kwa Chiuta chifukwa cha ine,+31 kuti nithaskike+ ku ŵanthu ŵambura kupulikana ŵa mu Yudeya kweniso kuti uteŵeti wane uŵe wakuzomerezgeka ku ŵatuŵa mu Yerusalemu.+32 Mwakuti usange Chiuta wakhumba, nize kwa imwe na chimwemwe ndipo nizakakhozgeke pamoza na imwe.33 Mphanyi Chiuta uyo wakupeleka mtende waŵa na imwe mose.+ Ameni.


text:
UTEŴETI NA UMOYO WACHIKHRISTU–KABUKU KA MAUNGANO JANUARY 2017
Umo Mungapharazgira
Umo mungapharazgira na Gongwe la Mulinda kweniso umo mungalongosolera unenesko wa mu Baibolo wakukhwaskana na mazuŵa gha umaliro. Lembani masachizgo ghinu gha umo mungapharazgira.
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
Yehova Wakupwelelera Ŵanthu Ŵake
Munthu walusungu wakupeleka chakurya chakukwana ku ŵalendo. Yehova nayo wakutipa chakurya chauzimu chakukwana.
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
“Themba Liwusenge mu Urunji”
Yesu uyo ni themba wapeleka ŵalara awo ŵakupwelelera mskambo. Ŵakuvikilira mskambo para ŵakupeleka ulongozgi na kupembuzga mskambo.
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
Hezekiya Wakatumbikika Chifukwa cha Kugomezga Yehova
Ŵasiriya ŵakawofyanga Ŵayuda na chilato chakuti Ŵayuda ŵajipeleke waka kwambura kurwa nawo nkhondo, kweni Yehova wakatuma mungelo kuponoska Yerusalemu.
UMOYO WACHIKHRISTU
“A Yehova, . . . Ine Nkhuthemba Imwe”
Ntchakuzirwa chomene kuti nyengo zose tithembenge Yehova, kwali tili pa mtende panji yayi. Kasi Hezekiya wakalongora wuli kuti wakathembanga Chiuta?
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
Yehova Wakuŵapa Nkhongono Ŵakuvuka
Nga umo nombo yikuwovwilikira na mphepo zakuthukira, nase Chiuta ndiyo wakutipa nkhongono kuti tifiske kumuteŵetera.
UMOYO WACHIKHRISTU
Kumbukani Kulombera Ŵakhristu Awo Ŵakutambuzgika
Kasi tingawovwira wuli Ŵakhristu ŵanyithu awo ŵakutambuzgika?
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
Yehova Ni Chiuta wa Uchimi
Vyaka 200 pambere msumba wa Babuloni undabwanganduke, Yehova wakayowoyerathu kwizira mwa ntchimi Yesaya kuti uzamubwanganduka.