text:
MUTU 3
Kasi Chiuta Wakukhumba Kuti Vinthu Viŵe Wuli pa Charu Chapasi?
Chifukwa wuli Chiuta wakalenga ŵanthu?
Kasi Chiuta wasuskika wuli?
Kasi kunthazi umoyo uzamuŵa wuli pa charu chapasi?
1. Kasi Chiuta wakukhumba kuti vinthu viŵe wuli pa charu chapasi?
CHIUTA wakutikhumbira viwemi chomene. Wakukhumba kuti ŵanthu pa charu chapasi ŵaŵe ŵakukondwa ndiposo ŵaŵe na umoyo uwemi. Baibolo likuyowoya kuti “Yehova Chiuta wakapanda munda mu Edeni” ndipo “wakamezga . . . makuni ghose agho ghakaŵa ghawemi mu maso na ghawemi kurya.” Chiuta wakati walenga mwanalume na mwanakazi wakwamba, Adamu na Eva, wakaŵaŵika mu munda wakutowa chomene, ndipo wakaŵaphalira kuti: “Babanani, mwandane, muzuzge charu chapasi na kuchithereska.” (Genizesi 1:28; 2:8, 9, 15) Ntheura khumbo la Chiuta likaŵa lakuti ŵanthu ŵababe ŵana, ŵasanuzge [ŵakuzge] chikaya chawo cha paradiso na kupwelelera vinyama.
2. (a) Kasi tikumanya wuli kuti khumbo la Chiuta lifiskikenge pa charu chapasi? (b) Kasi Baibolo likuti mbanthu ŵamtundu wuli awo ŵazamuŵa na umoyo wamuyirayira?
2 Kasi mukughanaghana kuti khumbo la Yehova Chiuta lakuti ŵanthu ŵakhalenge mu paradiso lifiskikenge? Chiuta wakuti: “Nayowoya ndipo nichifiskenge.” (Yesaya 46:9-11; 55:11) Chiuta wazamuchita nadi ivyo wayowoya. Iyo wakuti charu “wakachilenga waka yayi, kweni wakachipanga kuti ŵanthu ŵakhalengemo.” (Yesaya 45:18) Kasi Chiuta wakakhumbanga kuti mu charu mukhalenge ŵanthu ŵamtundu wuli? Ndipo kwa utali wuli? Baibolo likuti: “Ŵarunji ŵazamuhara charu chapasi, ndipo ŵazamukhala mwenemumo muyirayira.”
3. Kasi ni vinthu wuli viheni ivyo vikuchitika pa charu, ndipo pali mafumbo wuli?
3 Mbunenesko kuti ivi vindayambe kuchitika. Pasono ŵanthu ŵakulwara na kufwa, ndipo ŵakutimbana na kukomana. Chinthu chinyake chili kubudika. Ndipouli, Chiuta wakakhumbanga yayi kuti charu chapasi chiŵe nthena. Kasi chikachitika ntchivichi? Chifukwa wuli khumbo la Chiuta lindafiskike? Palije buku la ŵanthu ilo lingazgora mafumbo agha, chifukwa masuzgo ghakambira kuchanya.
UKO MULWANI WAKAFUMA
4, 5. (a) Kasi ni njani uyo wakayowoya na Eva kwizira mu njoka? (b) Kasi munthu wankharo yiwemi na wakugomezgeka wangaŵa wuli munkhungu?
4 Buku la Genizesi likuzunura munthu uyo wakasuska Chiuta m’munda wa Edeni. Wakumanyikwa kuti “njoka,” kweni wakaŵa njoka yanadi yayi. Mu buku la Chivumbuzi, wakumanyikwa na zina lakuti “Dyabulosi na Satana, uyo wakupuluska charu chose.” Wakuchemekaso kuti “njoka ya papo kale.” (Genizesi 3:1; Chivumbuzi 12:9) Mungelo wankhongono uyu, panji chilengiwa chauzimu ichi, chikayowoya na Eva kwizira mu njoka. Wakachita nga umo munthu waluso wangapangira chidoli, ndipo para wakuyowoya, viŵe nga ntchidoli icho wapanga chikuyowoya. Munthu wauzimu uyu wakwenera kuti wakaŵapo apo Chiuta wakalenganga charu kuti ŵanthu ŵakhalemo.
5 Pakuti vinthu vyose ivyo Yehova wakalenga ni viwemi, ipo kasi ni njani uyo wakalenga “Dyabulosi,” uyo wakumanyikwaso kuti “Satana”? Kuyowoya mwakudumura, yumoza wa ŵana ŵauzimu ŵankhongono ŵa Chiuta wakajipanga yekha kuŵa Dyabulosi. Kasi vikachitika wuli? Nanga ni sono, munthu wankharo yiwemi ndiposo wakugomezgeka wangasintha na kuŵa munkhungu. Munthowa wuli? Wangamba kughanaghana vinthu viheni. Para walutilira kuvighanaghanira vinthu ivi, khumbo lakuchita viheni likukura mu mtima mwake. Pamanyuma, para mpata wasangika, wangachita viheni ivyo waghanaghananga.
6. Kasi chikachitika ntchivichi kuti mwana wauzimu wa Chiuta ŵazgoke Satana Dyabulosi?
6 Ivi ndivyo Satana Dyabulosi wakachita. Wakapulika apo Chiuta wakaphalira Adamu na Eva kuti ŵababe ŵana na kuzuzga charu. (Genizesi 1:27, 28) Satana wakaghanaghana kuti: ‘Ŵanthu wose aŵa mphanyi ŵakusopa ine m’malo mwa Chiuta.’ Ntheura khumbo liheni likakura mu mtima mwake. Paumaliro, Satana wakapusika Eva, wakamuphalira mautesi ghanandi ghakuyowoya za Chiuta. (Ŵerengani Genizesi 3:1-5.) Ntheura wakazgoka “Dyabulosi,” kung’anamura “munthu uyo wakutetera munyake utesi.” Pa nyengo yeneiyo pera, wakazgokaso “Satana,” kung’anamura “Wakususka” panji “Mulwani.”
7. (a) Chifukwa wuli Adamu na Eva ŵakafwa? (b) Chifukwa wuli ŵana wose ŵa Adamu ŵakuchekura na kufwa?
7 Satana Dyabulosi wakayowoya utesi na kuchita vinthu mwauchenjezi. Ivi vikapangiska Adamu na Eva kuti ŵaleke kupulikira Chiuta. (Genizesi 2:17; 3:6) Ntheura ŵakafwa pakati pajumpha kanyengo, nga ni umo Chiuta wakayowoyera kuti ŵafwenge para ŵaleka kupulikira. (Genizesi 3:17-19) Ŵana wose ŵa Adamu ŵakahara kwananga chifukwa chakuti Adamu wakaŵaso murunji yayi wati wananga. (Ŵerengani Ŵaroma 5:12.) Ivyo vikachitika tingaviyaniska na chakuphikiramo buledi panji sefuliya yakuphikira chikondamoyo. Para chakuphikira buledi panji sefuliya yakuphikira chikondamoyo njakuthifuka panji kunjira mukati, kasi ntchivichi chingachitikira buledi lililose panji chikondamoyo icho ŵaphikamo? Buledi panji chikondamoyo chiŵenge chakunjira mukati. Umu ndimo munthu waliyose wali kuhalira kwananga kufuma kwa Adamu. Ndicho chifukwa ŵanthu wose ŵakuchekura na kufwa.
8, 9. (a) Kasi Satana wakasuska wuli Chiuta? (b) Chifukwa wuli Chiuta wakakoma nyengo yeneyiyo yayi ŵanthu awo ŵakamugalukira?
8 Apo Satana wakapusika Adamu na Eva kuti ŵanangire Chiuta, wakaŵa mulongozgi wa ŵakugaluka. Wakasuska Ufumu wa Yehova. Mu kayowoyero kanyake, Satana wakatenge: ‘Chiuta ni Fumu yiheni. Ni mutesi nakuti wakubisira ŵanthu ŵake vinthu viwemi. Ŵanthu ŵakukhumbikwira kuti Chiuta waŵalamulirenge yayi. Ŵangajisankhira ŵekha icho ntchiwemi na chiheni. Ndipo ŵangaŵa ŵakukondwa para ine [Satana] ningaŵalamuliranga.’ Kasi Chiuta wakatenge wamazgenge wuli utesi uwu? Ŵanthu ŵanyake ŵakughanaghana kuti Chiuta mphanyi wakakomerathu ŵanthu ŵakugaluka aŵa. Kweni kasi wachitenge nthena mphanyi wakazgora mautesi gha Satana? Kasi mphanyi wakalongora kuti Ufumu wake nguwemi?
9 Pakuti Yehova ni murunji, wakamanya kuti mburunji yayi kukoma ŵanthu ŵakugaluka nyengo yeneyiyo. Wakawona kuti pakukhumbikwira nyengo kuti mautesi gha Satana ghazgoreke ndiposo kuti waliyose wakhorwe kuti Dyabulosi ni mutesi. Ntheura Chiuta wakazomerezga kuti ŵanthu ŵajilamulire ŵekha kwakanyengo, mwakulongozgeka na Satana. Mu Mutu 11 wa buku lino tizamusambira chifukwa icho Yehova wakachitira nthena. Tizamusambiraso chifukwa icho wazomerezgera kuti pajumphe nyengo yitali pambere wandamazge nkhani iyi. Kweni pasono ntchiwemi kughanaghanira mafumbo agha: Kasi Adamu na Eva ŵakachita makora kupulikira Satana, uyo wakaŵa kuti wandaŵachitirepo kawemi kalikose? Kasi chikaŵa chamahara kugomezga kuti Yehova, uyo wakaŵapa vyose ivyo ŵakaŵa navyo, ni mutesi kweniso ngwankhaza? Kasi muŵenge imwe mukate muchitenge wuli?
10. Kasi tingaŵa wuli ku chigaŵa cha Yehova na kuzgora mautesi gha Satana?
10 Ntchiwemi kughanaghanirapo mafumbo agha, chifukwa tose vingatichitikira. Tili na mwaŵi wakuŵa ku chigaŵa cha Yehova na kuzgora mautesi gha Satana. Tingazomera Yehova kuti ni Fumu yithu na kulongora kuti Satana ni mutesi. (Salimo 73:28; ŵerengani Zintharika 27:11.) Ntchachitima kuti mbanthu ŵachoko chomene pa charu chapasi awo ŵali ku chigaŵa cha Yehova. Kweni fumbo lakuzirwa ndakuti, Kasi Baibolo likusambizga nadi kuti Satana ndiyo wakulamulira charu chapasi?
NINJANI WAKULAMULIRA CHARU CHAPASI?
11, 12. (a) Kasi Satana wakalongora wuli kuti ndiyo wakulamulira charu apo wakamuyezganga Yesu? (b) Ntchivichi chinyake icho chikulongora kuti Satana ndiyo wakulamulira nadi charu chapasi?
11 Yesu wakakayika yayi kuti Satana ndiyo wakulamulira charu chapasi. Nyengo yinyake Satana wakalongora Yesu “maufumu ghose gha pa charu na uchindami wawo.” Satana wakaphalira Yesu kuti: “Nikupenge vinthu vyose ivi usange ungajikama na kunisopa.” (Mateyu 4:8, 9; Luka 4:5, 6) Ghanaghanirani waka fundo iyi. Satana walekenge kuŵa mwenecho wa maufumu agha, kasi mphanyi chikaŵa chiyezgo nadi? Yesu wakakana yayi kuti maboma ghose gha pa charu chapasi nga Satana. Satana walekenge kuŵa mweneko mphanyi Yesu wakasuska.
12 Mbunenesko kuti Yehova ni Chiuta Wankhongonozose, Mlengi wa vyose. (Chivumbuzi 4:11) Kweni Baibolo lindayowoyepo kuti Yehova Chiuta panji Yesu Khristu ndiwo ŵakulamulira charu chapasi. Nakuti Yesu nayo wakayowoya kuti Satana ni muwusi panji kuti “fumu ya charu chino.” (Yohane 12:31; 14:30; 16:11) Baibolo likuti Satana Dyabulosi ni “chiuta wa nyengo iyi.” (2 Ŵakorinte 4:3, 4) Pakuyowoya za wakususka uyu, panji kuti Satana, mpositole Yohane wakalemba kuti: “Charu chose chikugona mu nkhongono za muheni.”
KASI CHARU CHA SATANA CHIZAMUMARA WULI?
13. Chifukwa wuli tikukhumba charu chiphya?
13 Pa charu chapasi, vinthu vikulutilira kunangika chaka chilichose. Charu chazura na nkhondo, ŵalongozgi ŵambura kugomezgeka, ŵaliska ŵatesi ŵa matchalitchi, na vigeŵenga vyakofya. Pa charu chapasi vinthu vyafika paheni chomene mwakuti vinganozgekaso yayi. Kweni Baibolo likuyowoya kuti nyengo yili pafupi kuti Chiuta wawuskepo charu chiheni pa nkhondo ya Aramagedoni. Ndipo charu chiphya chaurunji chizamunjira m’malo mwa charu chiheni ichi.
14. Kasi Chiuta wali kusankha njani kuti waŵe Fumu ya Ufumu wake, ndipo vikayowoyeka pa Lemba ndi?
14 Yehova Chiuta wali kusankha Yesu Khristu kuti waŵe Fumu ya Ufumu wake wakuchanya, panji kuti boma. Baibolo likayowoyerathu kuti: “Pakuti mwana wababika kwa ise, mwana mwanalume wapika kwa ise. Ndipo kuwusa kuzamuŵa pa chiŵegha chake. Zina lake lizamuŵa . . . Karonga wa Mtende. Kusazgikira kwa muwuso wake na mtende vizamumara chara.” (Yesaya 9:6, 7) Pakuyowoya za Ufumu uwu, Yesu wakasambizga ŵasambiri ŵake kuti ŵalombenge kuti: “Ufumu winu wize. Khumbo linu lichitike pano pasi, nga nkhuchanya.” (Mateyu 6:10) Mu mutu 8, tizamusambira kuti Ufumu wa Chiuta uzamuwuskapo maufumu [maboma] ghose gha pa charu chapasi, ndipo uzamunjira m’malo mwa maboma ghose agha. (Ŵerengani Daniyeli 2:44.) Para ivi vyachitika, Chiuta wazamuzgora charu chapasi kuŵa paradiso.
CHARU CHIPHYA CHILI PAFUPI
15. Kasi “charu chiphya” ni vichi?
15 Baibolo likutisimikizgira kuti: “Kuli machanya ghaphya na charu chapasi chiphya ivyo tikulindilira kuyana na layizgo lake, ndipo mu ivi muzamukhala urunji.” (2 Petrosi 3:13; Yesaya 65:17) Nyengo zinyake para Baibolo likuyowoya za “charu,” likung’anamura ŵanthu awo ŵakukhala pa charu. (Genizesi 11:1) Ntheura, “charu chiphya” cha urunji ni ŵanthu awo ŵazamuŵa paubwezi na Chiuta.
16. Kasi Chiuta wazamuŵapa chawanangwa wuli awo ŵali nayo paubwezi, ndipo tikwenera kuchita vichi kuti tizakapokere?
16 Yesu wakalayizga kuti ŵanthu awo ŵali paubwezi na Chiuta ndiwo ŵazamupokera chawanangwa cha “umoyo wamuyirayira” mu charu chiphya icho chizenge. (Mariko 10:30) Jurani Baibolo linu pa Yohane 3:16 na 17:3, ndipo muŵerenge ivyo Yesu wakati tichite kuti tizakasange umoyo wamuyirayira. Sono wonani vitumbiko ivyo Chiuta wazamupa ŵanthu awo mbakwenelera kuti ŵazakakhale mu Paradiso uyo wizenge pa charu chapasi.
17, 18. Chifukwa wuli tikugomezga kuti pa charu chapasi pazamuŵa mtende na chivikiliro?
17 Uchigeŵenga, nkhondo, kuswa malango, na nkhaza vizamuŵakoso yayi. “Ŵaheni ŵazamuŵakoso chara . . . kweni ŵakuzika ŵazamuhara charu chapasi.” (Salimo 37:10, 11) Pazamuŵa mtende chifukwa ‘Chiuta wazamulekeska nkhondo pa charu chose chapasi.’ (Salimo 46:9; Yesaya 2:4) “Ŵarunji ŵazamutikitira, ndipo kuzamuŵa mtende wakuzara, m’paka mwezi umare,” kung’anamura mtende wambura kumara.
18 Ŵanthu ŵa Yehova ŵazamuŵa ŵakuvikilirika. Mu nyengo yakale, para Ŵaisrayeli ŵapulikira Chiuta, ŵakavikilirikanga. (Levitiko 25: 18, 19) Chizamuŵa chakukondweska chomene kuŵaso na mtende wanthena uwu mu Paradiso.
19. Kasi tikumanya wuli kuti vyakurya vizamuŵa vinandi mu charu chiphya?
19 Vyakurya vizamuŵa vyambura kusoŵa. “Muzamuŵa vyakurya vinandi mu charu. Vizamuŵa na pachanya pa mapiri.” (Salimo 72:16) Yehova wazamutumbika ŵanthu ŵake ŵarunji, ndipo ‘Charu chapasi chizamupambika vipasi vyake.’
20. Chifukwa wuli tikugomezga kuti charu chose chizamuŵa paradiso?
20 Charu chose chapasi chizamuŵa paradiso. Charu icho chanangika na ŵanthu ŵaheni chizamuŵa na nyumba ziphya ziwemi na minda yakutowa. (Ŵerengani Yesaya 65:21-24; Chivumbuzi 11:18) Para nyengo yajumphapo, malo agho ŵanthu ŵakukhala ghazamusanuzgika m’paka charu chose chapasi chizakaŵe chakutowa nga ni umo ukaŵira munda wa Edeni. Ndipo Chiuta ‘wazamujura woko lake na kukhorweska chamoyo chose.’
21. Ntchivichi chikulongora kuti pazamuŵa mtende pakati pa vinyama na ŵanthu?
21 Pazamuŵa mtende pakati pa vinyama na ŵanthu. Vinyama vya kuthondo na vyakuŵeta vizamurya pamoza. Mwana muchoko, wazamopa yayi vinyama ivyo ni vyakofya panyengo yasono.
22. Kasi matenda ghazamuŵako?
22 Kuzamuŵavya matenda. Yesu pakuŵa Fumu ya Ufumu wakuchanya wa Chiuta, wazamuchizga ŵanthu kuluska umo wakachitira apo wakaŵa pa charu chapasi. (Mateyu 9:35; Mariko 1:40-42; Yohane 5:5-9) Ndipo pazamuŵavya munthu wakukhala mu charu uyo wazamuti: “Nalwara.”
23. Chifukwa wuli tizamukondwa chomene na chiwuka?
23 Ŵabali ŵithu awo ŵali kufwa ŵazamuwuka na kuŵa na umoyo wamuyirayira. Ŵakufwa wose awo Chiuta wakuŵakumbuka, ŵazamuwuka. Nakuti “kuzamuŵa chiwuka cha ŵarunji na ŵambura urunji.”
24. Kasi mukujipulika wuli kuzakakhala na umoyo mu Paradiso pa charu chapasi?
24 Ŵanthu awo ŵasankha kusambira za Mlengi withu Mukuru, Yehova Chiuta, na kumuteŵetera, umoyo uwemi ukuŵalindilira. Yesu wakayowoyanga za Paradiso uyo wakwiza pa charu chapasi apo wakalayizga chigeŵenga icho chikapayikika pafupi na iyo kuti “Uzamuŵa na ine mu Paradiso.” (Luka 23:43) Ntchakuzirwa chomene kuti tisambire vinandi vya Yesu Khristu, chifukwa vitumbiko vyose ivi vizamwizira mwa iyo.


c: text/html

text:
LIJIGANYO 9
Ana Mpaka Atende Cici Kuti Liŵasa Lyawo Liŵe Lyakusangalala?
1. Ligongo cici kulombana mwa lilamusi kuli kwakusosekwa kuti liŵasa liŵe lyakusangalasya?
Ngani syambone sikusatyocela kwa Yehofa, Mlungu jwakusangalala, jwakusasaka kuti maŵasa gasangalaleje. (1 Timoteo 1:11) Jwalakwe ŵatandisye ulombela. Kulombana mwa lilamusi kuli kwakusosekwa kuti liŵasa liŵe lyakusangalala ligongo ŵanace akusakola malo gambone gakwalelela. Aklistu akusosekwa kuya malamusi ga kumalo kwakutama gakwamba ya kulembesya ulombela.
Ana Mlungu akusawuwona catuli ulombela? Jwalakwe akusasaka kuti uŵe mkamulano wangamala wa jwamlume ni jwamkongwe. Yehofa akusasaka kuti jwamlume ni jwamkongwe jwalijose aŵeje jwakulupicika kwa mjakwe. (Ahebeli 13:4) Jwalakwe akusaŵengana ni kumasya ulombela. (Malaki 2:16) Nambo akusakunda Aklistu kumasya ni kulombela kapena kulombegwasoni naga mjawo atesile cikululu.
2. Ana jwamlume ni jwamkongwe ŵalombane aŵecetaneje, soni atendelaneje yindu catuli?
Yehofa ŵapanganyisye jwamlume ni jwamkongwe kuti akamusyanganeje. (Genesis 2:18) Jwamlume pakuŵa ali mtwe wa liŵasa, akusosekwa kulipatila liŵasa lyakwe yindu yakucilu, soni kulijiganya liŵasalyo pakwamba ya Mlungu. Akusosekwa wanonyeleje mnope ŵamkwakwe. Ŵalombane akusosekwa kunonyelanaga, soni kucimbicisyanaga. Pakuŵa acalume ni acakongwe wosope ali ŵangali umnama, kukululucilana kuli kwakusosekwa mnope kuti asangalaleje mu ulombela.
3. Ana akusosekwa kutila naga ngakusangalala mu ulombela wawo?
Naga akusimana ni yakusawusya mu ulombela wawo, jemanja wosope mkusosekwa kulingalinga kuŵecetanaga ni kutendelanaga yindu mwacinonyelo. (1 Akolinto 13:4, 5) Maloŵe ga Mlungu gangalimbikasya kulekangana kwa kandaŵi pakusaka kumasya yakusawusya yamnononono.
4. Ŵanace, ana Mlungu akusasaka kuti jemanja mtendeje cici?
Yehofa akusasaka kuti msangalaleje. Jwalakwe akusasala maloŵe gakwakamucisya kuti asangalaleje pa unyamata wawo. Akusasaka kuti lunda, soni yakusimana nayo ya acinangolo ŵawo yakamucisye jemanja. (Akolose 3:20) Yehofa akusasakasoni kuti jemanja mkuwone kusangalasya kwakumtendela yindu Mkupanganya jwenu ni Mwanagwe.
5. Acinangolo, ana mpaka atende cici kuti ŵanace ŵawo asangalaleje?
Akusosekwa kulingalinga mnope kwapatila ŵanace ŵawo yakulya, pakugona, soni yakuwala. (1 Timoteo 5:8) Nambo kuti ŵanace ŵawo asangalaleje, akusosekwasoni kwajiganya kunonyela Mlungu, soni kulijiganya kutyocela kwa jwalakwe. (Aefeso 6:4) Cisyasyo cawo cambone cakulosya cinonyelo pa Mlungu komboleka kumkamucisya mnope mwanagwawo. Naga malamusi gawo gakuŵa gakukamulana ni Maloŵe ga Mlungu komboleka kongolela nganisyo sya mwanace.
Naga akwalimbikasya ni kwayamicila ŵanace ŵawo, yikusaŵa yakwakamucisya. Akusasosekwasoni kwajongolela ni kwajamuka. Kutenda yeleyi kukusateteya ku ndamo jampaka jatendekasye kuti akasangalalaga. (Miyambo 22:15) Nambope, camuko cikaŵaga cakupundanganya kapena cangalwe.
Mboni sya Yehofa sikusawandisya mabuku gane gaŵagalembile kuti gakamucisye acinangolo ni ŵanace. Ngani sya m’mabukuga sili syakutyocela m’Baibulo.
ALIJIGANYE YEJINJI
Ajegamileje Mlungu Kuti Akole Liŵasa Lyakusangalala
Kamulicisya masengo yiwusyo yiŵili yangasawusya mpaka kukamucisye liŵasa lyawo
Kumasya Yakusawusya
Katende ka yindu mpaka kalosye kulekangana pasikati pa ulombela wakulimba, soni wakusangalala ni ulombela wangalimba, soni wangasangalala.
Ana Mpaka Atende Cici Kuti Liŵasa Lyawo Liŵeje Lyakusengwa?
Acalume, acakongwe, acinangolo, soni ŵanace akusosekwa kuya cisyasyo ca cinonyelo ciŵalosisye Yesu. Ana tukulijiganya cici kutyocela kwa Yesu?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
FUNDU ZAKUKUMALIYA
Kumbi Mphavakuchitika Nivi po Munthukazi Watenere Kuvwala Chinthu Kumutu, Nanga Nchifukwa Wuli?
Kumbi mphavakuchitika nivi po munthukazi wachikhristu wakhumbika kuvwala chinthu kumutu, nanga nchifukwa wuli? Tiyeni tikambiskani fundu zo wakutumika Paulo wangukambirika kulemba pa nkhani yeniyi. Iyu wangupereka ulongozgi wo ungatiwovya kuti vo tisankha pa nkhani iyi viperekengi ulemu kwaku Chiuta. (1 Ŵakorinte 11:3-16) Paulo wangukonkhoska fundu zitatu zo zingachitiska kuti munthukazi wavwali chinthu kumutu nge: (1) vakuchitika, (2) malu ngo watenere kuchitiya viyo ndipuso (3) chilatu chaki.
Vakuchitika. Paulo wakukamba vakuchitika viŵi, rombu ndi kutawula. (Vesi 4, 5) Kuromba ndi nthowa yakulongolore ndi Yehova. Mazuŵa nganu kutawula kungamiya nchitu ya kusambiza Bayibolo yo ateŵeti achikhristu achita. Kumbi Paulo wang’anamuwanga kuti munthukazi watenere kuvwala chinthu kumutu nyengu yeyosi asani waromba pamwenga kusambiza Bayibolo? Awa. Malu ngo munthukazi warombe pamwenga kusambiziya ndingu ngangachitiska kuti wavwali chinthu kumutu pamwenga cha.
Malu. Vo Paulo wangulemba vilongo kuti m’banja ndipuso mumpingu ndimu munthukazi wachikhristu watenere kuvwala chinthu kumutu pa vakuchitika vinyaki. Iyu wakukamba kuti: “Mutu wa munthukazi ndi murumu [waki] . . . munthukazi yosi, mweniyo waromba pamwenga watawula ndi mutu waki wambula kufukika [kuvwala chinthu], walengeska mutu waki.” (Vesi 3,5) Munthurumi ndiyu wapaskika udindu wakuja mutu wabanja. Munthukazi wakhumbika kutumbika udindu wenuwu chifukwa asani waleka kuchita viyo wayuyuwa murumu waki. Mwakuyeruzgiyapu, asani munthukazi wachitiska sambiru la Bayibolo pe murumu waki, iyu wangalongo kuti watumbika udindu wa murumu waki asani wavwala chinthu kumutu. Iyu watenere kuchita viyo kaya murumu waki ngwakubatizika pamwenga cha, chifukwa munthurumi ndiyu mutu wabanja. * Asani munthukazi wakhumba kuromba pamwenga kusambiza pe mwana waki munamana munthurumi yo wakubatizika, watenere kuvwala chinthu kumutu chifukwa chakuti ndi mutu wabanja cha, kweni chifukwa cha udindu wo ukuperekeka kwa anthurumi wosi wo Mbakhristu akubatizika.
Pa vakuchitika va mpingu, Paulo wangukamba so kuti: “Asani yumoza wachita suskanu pakukhumba kususka ŵaka, tilivi isi kalusu kaviyo, chinanga ndi mumipingu yaku Chiuta.” (Vesi 16) Mumpingu wachikhristu, udindu upaskika kwa anthurumi akubatizika. (1 Timote 2:11-14; Ŵahebere 13:17) Anthurumi pe ndiwu aja ŵara pamwenga ateŵeti akovya mumpingu ndipu Chiuta waŵapaska udindu wakuphwere mskambu waki. (Machitidu 20:28) Nyengu zinyaki, munthukazi wachikhristu wangagwira nchitu yakwenere kugwirika ndi m’bali wakubatizika ndipuso wakwenere. Mwakuyeruzgiyapu, wangakhumbika kuchitiska unganu wakunozgeke uteŵeti wakumunda asani palivi m’bali wakwenere yo wangachitiska. Pamwenga asani muzichi wachitiska sambiru la Bayibolo pe munthurumi wakubatizika. * Chifukwa chakuti nchitu izi zakukwaskana ukongwa ndi vakuchitika va mpingu wachikhristu, iyu wakhumbika kuvwala chinthu kumutu kulongo kuti waziŵa kuti nchitu yo wachita yikuperekeka kwa anthurumi.
Pe vakuchitika vinandi vakukwaskana ndi kusopa vo munthukazi wakhumbika cha kuvwala chinthu kumutu. Mwakuyeruzgiyapu, munthukazi wakhumbika cha kuvwala chinthu kumutu asani wamuka pa maunganu nga mpingu, wapharazga kunyumba ndi nyumba ndi murumu waki pamwenga m’bali munyaki wakubatizika ndipuso asani waromba ndi ŵana ŵaki ambula kubatizika. Nyengu zinyaki munthukazi wangakayikiya pa vakuchitika vinyaki asani nkhwakwenere kuvwala chinthu kumutu pamwenga cha, asani ve viyo watenere kufufuza m’mabuku ngidu. * Asani wakayikiya mbwenu ndipu njuŵi yaki yitimutuma kuti wavwali chinthu kumutu, wangananga cha asani wangachita viyo nge mo chithuzi chalongore.
Chilatu. Pavesi 10 tisaniya vifukwa viŵi vo munthukazi wachikhristu watenere kuchitiya viyo. Vesi lo likamba kuti: “Munthukazi watenere kufukika mutu waki [“kulongo kuti watumbika udindu,” NW], pa chifukwa cha angelu.” Chakwamba, wonani mazu ngakuti “kulongo kuti watumbika udindu.” Kuvwala chinthu kumutu ndi nthowa yo munthukazi walongore kuti waziŵa udindu wo Yehova wakupaska anthurumi wosi akubatizika mumpingu. Mwaviyo, walongo kuti watanja Yehova Chiuta ndipuso ngwakugomezgeka. Chachiŵi, chisanirika m’mazu ngakuti “chifukwa cha angelu.” Kumbi vakulengeka vanthazi vauzimu vikwaskika wuli asani munthukazi wavwala chinthu kumutu?
Angelu akondwa kuwona kuti gulu losi laku Yehova, lakuchanya ndi la pacharu chapasi litumbika Chiuta. Angelu nawu ayanduwa ndi chakuwoniyapu chamampha cho ŵanthu ambula kufikapu alongo pa nkhani yeniyi. Nawuso akhumbika kuvwiya Yehova, chifukwa angelu anyaki angutondeka kuchita viyo. (Yuda 6) Angelu angakondwa kuwona munthukazi wachikhristu yo waja wachiteŵete Yehova kwa nyengu yitali, waziŵa vinthu vinandi ndipuso ngwazeru ukongwa kuphara m’bali wakubatizika m’mpingu kweni walongo kuti watijithereska ku udindu wo m’bali yo wenawu. Anthukazi anyaki mbakusankhika kuti akawusiyi limoza ndi Khristu kuchanya ndipu wenuwu mbudindu ukulu kuphara wo angelu ŵenawu. Anthukazi aviyo nchakuwoniyapu chamampha ukongwa kwa angelu mazuŵa nganu. Anthukazi wosi achikhristu ŵe ndi mwaŵi ukulu ukongwa wakulongo kuti avwiya asani agomezgeka ndipuso atijithereska pa masu pa angelu akugomezgeka mamiliyoni nganandi.
^ ndimi 5 Munthukazi wachikhristu watenere cha kuromba mwakukwezga mazu asani pe murumu waki wakubatizika, kupatuwaku asani murumu waki watondeka kulongoro chifukwa cha matenda.
^ ndimi 6 Muzichi wakhumbika cha kuvwala chinthu kumutu asani wachitiska sambiru la Bayibolo pe munthurumi wambula kubatizika yo ndi murumu waki cha.
^ ndimi 7 Kuti muziŵi vinandi, wonani Chigongwi cha Alinda cha Chichewa cha July 15, 2002, peji 26-27 ndi cha November 15, 2009, peji 12-13.


text:
CHIGAŴA 5
Welerani kwa “Muliska na Mulaŵiliri wa Umoyo Winu
Kasi namwe vinthu ivyo vyazunulika mu kabuku aka vili kumuchitikiranipo? Manyani kuti ndimwe pera yayi. Ŵateŵeti ŵanandi ŵakugomezgeka vili kuŵachitikirapo. Ŵanyake ŵa iwo ŵakaŵako mu nyengo yakale, ndipo ŵanyake ŵaliko sono. Ŵanthu aŵa, Yehova wakaŵawovwira kuti ŵachite mwamahara. Namwe wangamovwirani.
“Nkhamba kuwamo kuti Yehova wandanileke, kweni ine ndine nkheneranga kuchitapo kanthu kuti niwelere kwa iyo”
MANYANI kuti Yehova waŵenge namwe apo mukuwelera kwa iyo. Wamovwiraninge kuti muleke kwenjerwa, kujiyimba mulandu, panji kukhuŵara. Ndipo muŵenge na mtende mu mtima chifukwa chakuti mwaŵa na njuŵi yituŵa. Mwambengeso kuteŵetera Yehova pamoza na Ŵakhristu ŵanyinu. Namwe muŵenge nga Mbakhristu ŵanyake ŵakale. Mpositole Petrosi wakalemba za iwo kuti: “Mukaŵa nga ni mberere zakupuluka, kweni sono mwawelera kwa muliska na mulaŵiliri wa umoyo winu.”—1 Petrosi 2:25.
Para mwawelera kwa Yehova, mwachita chinthu chakuzirwa chomene. Chifukwa wuli? Chifukwa chakuti mukondweskenge mtima wa Yehova. (Zintharika 27:11) Kumbukani kuti ivyo tikuchita vikumukhwaska Yehova. Kweni Yehova wakutichichizga yayi kuti timutemwe na kumuteŵetera. (Dotoronome 30:19, 20) Munthu munyake wakusanda vya Baibolo wakati: “Palije munthu uyo wangamuchichizgani kuti mujure mtima winu. Mukwenera kujura mwekha.” Para tikusopa Yehova na mtima wose chifukwa chakuti tikumutemwa, ndikuti tikujura mtima withu. Ndipo para tikuchita nthena tikulongora kuti tili ŵakugomezgeka kwa iyo ndipo wakukondwa chomene. Yehova wakukhumba kuti timusopenge kufumira pasi pa mtima. Para tikuchita nthena tiŵenge ŵakukondwa chomene. Palije chinthu chakuzirwa kuluska ichi.—Milimo 20:35; Chivumbuzi 4:11.
Nakuti para mwambiraso kusopa Yehova nga ni kale, njara yauzimu yimarenge. (Mateyu 5:3) Yimarenge wuli? Ŵanthu ŵanandi pa charu chose chapasi ŵakumanya yayi chifukwa icho tili kulengekera. Ŵakupenja mazgoro kweni ŵakughasanga yayi. Yehova wali kutilenga na njara yauzimu. Njara iyi yikumara para tikumuteŵetera. Tikukhorwa na umoyo para tikumanya kuti tikusopa Yehova chifukwa chakuti tikumutemwa.—Salimo 63:1-5.
Manyani kuti Yehova wakukhumba kuti muwelere kwa iyo. Kasi ntchivichi chikulongora kuti wakukhumba kuti muwelere? Kumbukani fundo iyi: Pakulemba kabuku aka, tikalomba kufumira pasi pa mtima. Kweniso kuti imwe musangike nako ntchifukwa chakuti mulara panji Mkhristu munyinu wamupani. Mwakaŵazga ndipo mukukhumba kupulikira ivyo mwaŵazga. Vyose ivi vikulongora kuti Yehova wandamuluwani, kweni wakumuguzani pachokopachoko kuti muwelere kwa iyo.—Yohane 6:44.
Tikukhozgeka chomene kumanya kuti Yehova wakuluwa yayi ŵateŵeti ŵake awo ŵapuluka. Mudumbu munyake zina lake Donna, nayo wakamanya fundo iyi. Iyo wakati: “Unenesko nkhawulekanga pachokopacho, kweni kanandi nkhaghanaghanirangapo lemba la Salmo 139:23, 24. Lemba ili likuti: ‘Nisandani, A Chiuta, na kumanya mtima wane. Nipimani, na kumanya vyenjezgo vya mu maghanoghano ghane. Wonani usange panji mungaŵa kendero kakupweteka mwa ine, ndipo nilongozgerani mu nthowa ya muyirayira.’ Nkhamanya kuti nkhwenera yayi kuŵa ku chigaŵa cha charu. Nakuti nkhawonanga kuti charu chikuniyana yayi. Kweniso nkhamanyanga kuti mu gulu la Yehova ndimo nkhwenera kuŵa. Nkhamba kuwamo kuti Yehova wandanileke, kweni ine ndine nkheneranga kuchitapo kanthu kuti niwelere kwa iyo. Ndine wakukondwa chomene chifukwa chakuti nili kuwelera.”
Yehova waŵenge namwe apo mukuwelera kwa iyo
Tikulomba kuti mphanyi namwe mwayambiraso kuŵa na “chimwemwe cha Yehova.” (Nehemiya 8:10) Para mwawelera kwa Yehova, muzamudandawurapo yayi.


text:
Mbali 3
Ana Umi Waliji Watuli mu Paladaiso?
Yehofa ŵapele Adamu ni Hawa yindu yambone yejinji. Genesis 1:28
Yehofa ŵapanganyisye jwamkongwe jwandanda lina lyakwe Hawa, soni ŵampelece kwa Adamu kuti aŵe ŵamkwakwe.—Genesis 2:21, 22.
Yehofa paŵapanganyisye, ŵanduŵa ŵaliji ŵangali nganisyo syakulemweceka, soni yilu yawo yaliji yangali ulemwa.
Ŵanduŵa ŵatamaga mumgunda wa Edeni, wawaliji malo gakusalala mnope, soni wakwete sulo, yitela ya yisogosi, ni yinyama.
Yehofa ŵaŵecetanaga ni ŵanduŵa, soni ŵajiganyaga. Akapikanile jwalakwe, nikuti akatemi ni umi wangamala mu Paladaiso pacilambo capasi.
Mlungu ŵalekasisye kulya yisogosi ya mu citela cimo. Genesis 2:16, 17
Yehofa ŵalosisye Adamu ni Hawa citela cine ca yisogosi cicaliji mumgundamo, ni kwasalila kuti naga akulya cisogosico caciwa.
Lilayika line lyampanducile Mlungu. Lilayika lyakusakalali lili Satana.
Satana nganasaka kuti Adamu ni Hawa apikanile Yehofa. Ni ŵakamulicisye masengo lijoka kumsalila Hawa kuti naga akulya cisogosi ca mcitelaco, ngasawa, nambo cacilandana ni Mlungu. Welewu waliji unami.—Genesis 3:1-5.
ALIJIGANYE YEJINJI
NGANI SYAMBONE KUTYOCELA KWA MLUNGU!
Ana Lisosa lya Mlungu lya Cilambo capasi lili cici?
Baibulo jikusasala ligongo lyakwe Mlungu ŵapanganyisye cilambo capasi, ana kulaga kucimala cakaci, soni ana m’sogolo muciŵa yatuli kwa ŵandu soni cilamboci.


text:
Liŵasa Lyawo Komboleka Kuŵa Lyakusangalala
Mpaka akole ulombela, soni liŵasa lyakusangalala naga akukamucilisya masengo yajikusasala Baibulo.
Maloŵe Gandanda
Komboleka kola ulombela soni liŵasa lyakusangalala mwakukuya yajikusasala Baibulo yayili mu kabuku akano.
MBALI 1
Ajegamileje Mlungu Kuti Akole Liŵasa Lyakusangalala
Kamulicisya masengo yiwusyo yiŵili yangasawusya mpaka kukamucisye liŵasa lyawo
MBALI 2
Aŵe Ŵakulupicika kwa Ŵamkwawo
Ana panasoni yine yayikusalosya kuti mundu ali jwakulupicika kwa ŵamkwakwe kupunda ni kuŵambala kutenda cikululu?
MBALI 3
Kumasya Yakusawusya
Katende ka yindu mpaka kalosye kulekangana pasikati pa ulombela wakulimba, soni wakusangalala ni ulombela wangalimba, soni wangasangalala.
MBALI 4
Kukamulicisya Masengo Cenene Mbiya
Ana kulupicika, soni kuwona mtima kukusakamucisya catuli?
MBALI 5
Kutama Mwamtendele ni Acanasi Ŵawo
Komboleka kwacimbicisyaga acinangolo ŵawo nambo ali ngakusokonasya ulombela wawo.
MBALI 6
Kupagwa kwa Mwanace Kukusacenga Yakutendekwa ya mu Ulombela
Ana kola mwanace mpaka kulimbisye mkamulano wawo?
MBALI 7
Ana Mpaka Amjiganye Wuli Mwanace Jwawo?
Kumjamuka mwanace kukusapwatika yejinji ngaŵape kwamba kum’ŵicila malamusi, soni kumpa cilango.
MBALI 8
Pasimene ni Yipwetesi
Akundeje kuti ŵane ŵakamucisye.
MBALI 9
Alambile Yehofa Pampepe Mpela Liŵasa
Ana mpaka atendeje cici kuti asangalaleje mnope ni kulambila kwa peŵasa?


text:
Kasi Ufumu wa Chiuta Ni Vichi?
Ivyo Baibolo likuyowoya
Ufumu wa Chiuta ni boma lakuchanya ndipo mweneko ni Yehova. Baibolo likuti ‘
ufumu wa Chiuta’ ni ‘
ufumu wa kuchanya’ chifukwa ndiko uli. (Mariko 1:14, 15; Mateyu 4:17) Ukuyanako vinyake na maboma gha ŵanthu, kweni Ufumu wa Chiuta ngwapachanya chomene.
Mafumu. Chiuta wali kusankha Yesu Khristu kuti waŵe Themba la Ufumu wake ndipo ngwankhongono kuluska waliyose. (Mateyu 28:18) Yesu wakuchita viwemi pera, ndipo wakulongozga makora. Iyo ngwalusungu kweniso ngwakugomezgeka. (Mateyu 4:23; Mariko 1:40, 41; 6:31-34; Luka 7:11-17) Chiuta wali kutuma Yesu kuti wasankhe ŵanthu kufuma mu mitundu yose, kuŵa mafumu na ŵasembe, ndipo
ŵazamulamulira charu chapasi uku ŵali kuchanya.—Uvumbuzi 5:9, 10.
Nyengo. Maboma gha pa charu chapasi ghakukhaliska yayi,
kweni Ufumu wa Chiuta uzamuŵako kwamuyirayira.—Daniel 2:44.
Ŵanthu. Waliyose uyo wakuchita ivyo Chiuta wakukhumba, wazamuŵa mu Ufumu wa Chiuta.—Milimo 10:34, 35.
Malango. Malango gha Ufumu wa Chiuta ghakukanizga kuti ŵanthu ŵachitenge viheni. Kweniso ghakovwira ŵanthu kuŵa na nkharo yiwemi. Baibolo likuti: ‘
“Utemwenge Yehova Chiuta wako na mtima wako wose na umoyo wako wose na maghanoghano ghako ghose.” Ili ndilo ni languro likuru chomene na lakwamba. Lachiŵiri, lakuyanako nalo, ni ili, “Utemwenge mzengezgani wako umo ukujitemwera wamwene.”’ (Mateyu 22:37-39) Awo ŵazamuŵa mu Ufumu uwu ŵakutemwa Chiuta na mzengezgani, ntheura ŵakuchitira ŵanyawo viwemi.
Masambiro. Ufumu wa Chiuta ukupeleka fundo zakuti ŵanthu ŵake ŵenderenge, kweni ukuŵasambizgaso umo ŵangazilondezgera.—Yesaya 48:17, 18.
Ivyo Ufumu uzamuchita. Ufumu wa Chiuta uzamulyera masuku pa mutu ŵanthu yayi. Kweni uzamufiska khumbo la Chiuta. Uzamovwira ŵanthu awo ŵakutemwa Chiuta kuti ŵaŵe ŵamoyo kwamuyirayira pa charu chapasi chakutowa.—Yesaya 35:1, 5, 6; Mateyu 6:10; Uvumbuzi 21:1-4.
Manyani Vinandi
Kasi Ufumu wa Chiuta ni Vichi?
Ŵanthu ŵanandi ŵakulimanya Lurombo lwa Fumu. Kasi Mazgu ghakuti ‘Ufumu winu wize’ ghakung’anamura vichi?


text:
Vyakovwira Mabanja
Mu banja tikwenera kutemwana chomene na kuŵa ŵakukondwa. Ivi vingachitika usange mukulondezga fundo za mu Baibolo.
Manyani: Mazina ghanyake ghasintha pa vigaŵa ivi; “Ŵamunthengwa na Ŵapapi,” “Ŵanyamata na Ŵasungwana.”
Ŵamunthengwa na Ŵapapi
Kasi Baibolo Linganovwira pa Nkhani ya Ndalama na Ngongoli?
Munthu wakuŵa wakukondwa chifukwa cha ndalama yayi. Kweni mu Baibolo muli fundo zinayi izo zingamovwirani pa nkhani ya ndalama.
Umo Mungalumbira Ŵana
Pali kulumba kumoza uko nkhwakovwira chomene.
Ŵanyamata na Ŵasungwana
Kasi Nafikapo Kuti Ningaŵa na Chibwezi?
Kuti umanye usange ungaŵa pa chibwezi, zgora mafumbo ghanayi.
Kasi Ntchitemwa Panji Nayegheka Waka?
Kasi kuyegheka waka na chitemwa chanadi ni vichi?
Ŵana
Zina la Yehova
Kasi ukulimanya ng’anamuro la zina la Chiuta?
Sambiro 24: Yehova Ndiyo Wakapanga Vinthu Vyose
Chiuta wali kupanga vinthu vinandi vyakuzizwiska! Iwe ukutemwa vichi?


text:
MBALI 22
Ŵandumetume Akulalicila Mwangali Woga
Mpingo wa Ciklistu ukukula mwacitema, atamose kuti wukusimana ni ngalwe
GALI gapite masiku likumi cijawulile Yesu kwinani, ŵakulijiganya ŵakwe ŵakwana 120 ŵasongene m’nyumba ku Yelusalemu pandaŵi ja Cindimba ca Ciyuda ca Pentekote, 33 C.E. Mwakusisimucisya, m’nyumbamo mwapikanice lisegwe mpela lya mbungo jekulungwa. Ŵakulijiganyawo mwakusimonjesya ŵatandite kuŵeceta mu yiŵeceto yanganayimanyililagakala. Ana yakusimonjesyayi yagopolelaga cici? Yalosisye kuti Mlungu ŵapele ŵakulijiganyawo msimu weswela.
Kusa kwa nyumbajo kwaliji ŵandu ŵajinji, ŵaŵayice kutyocela m’yilambo yine kukusimanikwa nawo pa cindimbapo. Ŵanduwo ŵasimonjile mnope paŵapikanaga ŵakulijiganya ŵa Yesu ali mkuŵeceta yiŵeceto ya jemanjanji. Pakutagulila yayatendekweyi, Petulo ŵakumbwisye ŵandu maloŵe gakulocesya ga Yoweli gakuti Mlungu “cacikusulila” msimu wakwe wawucatendekasya ŵakuwupocelawo kutenda yindu yakusimonjesya. (Yoweli 2:28, 29) Kupocela msimu weswelaku kwalosisye kuti patendece kusinda kwakusosekwa mnope. Kwalosisye kuti Mlungu alesile kukamulana ni Ayisalayeli, ni kutanda kukamulana ni mpingo wa Ciklistu wawagambile kutanda kwene. Ŵandu ŵaŵasakaga kumtumicila Mlungu mwakuŵajilwa, sambano ŵasosekwe kuŵa ŵakumkuya Klistu.
Nambope kusisya kwakusile, mwakuti acimmagongo ŵaponyisye ŵakulijiganyawo mu ukaidi. Nambo cilo lilayika lya Yehofa lyawugwile matanga ga nyumba ja akaidi ni kwasalila ŵakulijiganyawo kuti ajawule akajendelecele kulalicila. Mwakamulana ni yaŵasalileyo, ŵakulijiganyaŵa kundaŵindaŵipe ŵajendelecele kulalicila. Ŵajinjile m’nyumba jakupopelela, ni kutanda kulalicila ngani syambone syakwamba ya Yesu. Acimmagongo ŵawo ŵaŵaliji acimlongola ŵa dini yanyaleye mnope, ni ŵalamwile kuti alece kulalicilako. Mwangali woga ŵakulijiganyawo ŵajanjile kuti: ‘Tukwenela kumpikanila Mlungu kupundana ni kumpikanila mundu.’—Masengo 5:28, 29.
Ngalwe syajendelecele mnope. Ayuda ŵane ŵamlambucisye jwakulijiganya lina lyakwe Sitefano kuti ŵanyosyaga Mlungu, ni ŵamponyisye maganga mpaka kuwa. Mcanda jwine lina lyakwe Saulo jwa ku Taliso ŵalolelaga ni kukamulanaga nako kuwulagaku. Kaneko ŵapite ku Damasiko kuti akakamule wosope ŵaŵaliji ŵakumkuya Klistu. Saulo mwitala paŵaliji mkwawula, lilanguka lyakutyocela kwinani lyamsyungulile, soni ŵapikene maloŵe gakuti: “Saulo, Saulo, mkusawucisya cici une?” Ali alesile kulola ligongo lya lilanguka, Saulo ŵawusisye kuti, ‘Ana ŵalakwe ŵani?’ Maloŵego ni gaŵecete kuti, “Une ndili Yesu.”—Masengo 9:3-5.
Gali gapite masiku gatatu, Yesu ŵamtumisye jwakulijiganya lina lyakwe Ananiya kuti akamkamucisye Saulo kuti atandesoni kulola. Saulo ŵabatiswe ni kutanda kulalicila pakwamba ya Yesu mwangali woga. Saulo kaneko ŵatandite kumanyika ni lina lyakuti ndumetume Paulo, soni ŵaŵele jwakulimbicila mnope mu mpingo wa Ciklistu.
Ŵakulijiganya ŵa Yesu ŵaliji mkulalicila ngani syambone syakwamba ya Ucimwene wa Mlungu kwa Ayuda ni Asamaliyape basi. Sambano lilayika lyawonecele kwa Koneliyo, juŵaliji jwamkulungwa jwa asilikali ŵa Ciloma, jwakogopa Mlungu, ni ŵamsalile kuti atumisye utenga akam’ŵilanje Petulo. Ali ni acimjakwe, Petulo ŵalalicile kwa Koneliyo ni liŵasa lyakwe. Petulo paŵaliji mkuŵeceta, msimu weswela wajinjile mwa ŵandu ŵakulupilila ŵangosyo sineŵa, ni ndumetume Petulo ŵalamwile kuti jemanjaji abatiswe mu lina lya Yesu. Pelepa sambano litala lya ku umi wangamala lyawugucile ŵandu ŵa mitundu josope. Mpingowu waliji wakoseka kulalicila ngani syambone kulikose.


text:
Kumbi Mipingu ya Akaboni aku Yehova Yitendeskeka Wuli?
Mpingu wewosi utendeskeka ndi wupu wa ŵara. Mipingu pafufupi 20 yipanga dera ndipu madera pafufupi 10 ngapanga chigaŵa. Paja ŵara wo atende mpingu wewosi nyengu ndi nyengu ndipu adanika kuti akuwonere madera.
Mipingu yilonde ulongozgi wa m’Bayibolo kutuliya ku Wupu Wakulongozga. Akaboni aku Yehova wo ateŵete kwanyengu yitali ndiwu apanga Wupu Wakulongozga ndipu pasonu panu agwiriya nchitu yawu ku likulu la Akaboni aku Yehova ku Brooklyn, New York.
Ziŵani Vinandi
MAFUMBU NGO ŴANTHU AFUMBA KAŴIKAŴI
Kumbi Akaboni aku Yehova ŵe ndi Aliska wo Atiŵalipira?
Kumbi mumpingu wa Akaboni aku Yehova mwe ŵanthu apachanya kuruska anyawu? Kumbi mbayani wo ateŵete mwakujipereka?
MAWUNGANU
Kumbi ndi Vinthu Wuli vo Vichitika pa Nyumba ya Ufumu?
Lutani ku Nyumba ya Ufumu kuti mukajiwone mwija.


text:
MUTU 13
Masekeresu ngo Ngaleka Kukondweska Chiuta
‘Lutirizgani kwesa cho nchamarumbika ku Ambuya.’
1. Kumbi mbanthu a mtundu wuli wo Yehova watiŵaguziya kwaki, nanga nchifukwa wuli atenere kulutirizga kuchita vinthu vamampha pa masu paku Chiuta?
YESU wangukamba kuti: “Asopi ŵenechu amsopengi Dada mu mzimu ndi mu uneneska: pakuti nadi Dada wapenja akumsopa aviyo.” (Yohane 4:23) Asani Yehova wasaniya ŵanthu aviyo nge mo wangusaniriya yimwi, watiŵaguziya kwaki ndipuso ku Mwana waki. (Yohane 6:44) Uwu ndi mwaŵi ukulu ukongwa! Chifukwa chakuti Satana ndiyu wakurandizga mura, ŵanthu wo atanja uneneska wa m’Bayibolo atenere ‘kulutirizga kwesa cho nchamarumbika ku Ambuya.’
2. Konkhoskani mo Yehova wawone ŵanthu wo asazga kusopa kwauneneska ndi kwaboza.
2 Kumbukani vo vinguchitika pafupi ndi Phiri la Sinai Ayisraele ŵati apempha Aroni kuti waŵapangiyi chiuta. Aroni wanguŵazomerezga, wangupanga mwana wa ng’ombi wagolidi ndipu wangukamba kuti wamiya Yehova. Iyu wanguti: “La mawa kukaŵanga dghera la Ambuya [Yehova].” Kumbi kusazga kusopa kwauneneska ndi kwaboza kungumukondweska Yehova? Awa. Yehova wangubaya ŵanthu pafufupi 3,000 wo angusopa mwana wa ng’ombi wagolidi. (Chituwa 32:1-6, 10, 28) Kumbi tisambiranjipu? Asani tikhumba kujisunga m’chanju chaku Chiuta, ‘tingakonga kanthu kaukazuzi cha’ ndipu titenere kuyesesa kuvikiriya uneneska kuti uleki kufipiskika munthowa yeyosi.
3, 4. Nchifukwa wuli titenere kuvwiya fundu za m’Bayibolo pa nkhani ya midawuku ndi masekeresu ngo ngachitika mazuŵa nganu?
3 Akutumika aku Yesu ŵati ŵafwa, ŵanthu wo ajidananga kuti Akhristu wo awuyanjanga cha uneneska wa m’Bayibolo angwamba kutole vakuchita va chisopa chaboza, masekeresu ndi maholidi nganyaki ngo akambanga kuti ngakuzomerezgeka m’mpingu wachikhristu. (2 Ŵatesalonika 2:7, 10) Muchisambira vakukwaskana ndi nganyaki mwa masekeresu ngenanga, muwonengi kuti ngalongo mzimu waku Chiuta cha kweni wa charu. Tingakamba kuti masekeresu ngacharu ngakoliyana pa fundu yimoza: Ngachiska malikhumbira nga liŵavu, vigomezgu va chisopa chaboza ndipuso kugomezga mizimu, vo vituliya ku “Babiloni Mukulu.” * (Chivumbuzi 18:2-4, 23) Kumbukani so kuti Yehova ndiyu wawaziŵa umampha unyakazi wa masekeresu nga chisopa chaboza, ko kukutuliya midawuku yinandi yo yichitika mazuŵa nganu. Mazuŵa nganu napu, Yehova wawona kuti masekeresu ngaviyo nga unyakazi. Isi nasi titenere kungawona nge mo Yehova watingawone.
4 Nge Akhristu auneneska, tiziŵa masekeresu ngo ngaleka kukondweska Yehova. Mwaviyo, titenere kusimikizga m’mtima mwidu kuti tileki kuchitaku masekeresu ngaviyo. Kuziŵa chifukwa cho Yehova watinkhiya masekeresu ngaviyo, kutiwovyengi kuleka kuchita chechosi cho chingatitondekeska kulutirizga kuja m’chanju chaku Chiuta.
KUSOPA LUMWI AKUKUPASKA ZINA LAKUTI KHRISIMASI
5. Nchifukwa wuli tisimikizga kuti Yesu wanguwa pa 25 December cha?
5 Ŵanthu anyaki agomezga kuti Khrisimasi ndi zuŵa lakukumbukiya kuwa kwaku Yesu. Kweni Bayibolo likambapu cha vakukwaskana ndi sekeresu lakuwa kwaki. Zuŵa lo Yesu wakuwiya liziŵika cha. Kweni tisimikizga kuti iyu wakuwa pa 25 December cha, chifukwa ku Betelehemu ko Yesu wanguwiya kuzizira ukongwa pa nyengu iyi. * Luka wakulemba kuti nyengu yo Yesu wanguwiya, ‘aliska . . . atandaranga mudondu, ndipu achitanga ulinda ndi usiku pa mskambu wawu.’ (Luka 2:8-11) Kukumaliya kwa mwezi wa December, ku Betelehemu kuzizira ukongwa ndipuso kutuwa vuwa ya mya, mwaviyo mbereri azijaliyanga m’makhola ndipu aliska atingi afiskengi cha ‘kutandara kudondu . . . ndi usiku’ pa nyengu iyi. Kweniso Yosefe ndi Mariya anguluta ku Betelehemu chifukwa Kaisare Augusto wangulangula kuti ŵanthu akalembeski mazina ngawu. (Luka 2:1-7) Kwatingi kuŵengi kwakusuzga kuti Kaisare walanguli ŵanthu wo atinkhanga muwusu wachiroma kuti aluti ku muzi kwawu ko akutuliya apapi ŵawu m’nyengu ya kuzizira ukongwa yeniyi.
6, 7. (a) Kumbi midawuku yinandi ya Khrisimasi yikwamba wuli? (b) Kumbi kupaskana vinthu pa Khrisimasi ndi kupaskana vinthu ko Akhristu achita kupambana wuli?
6 Khrisimasi yikutuliya m’Malemba cha kweni ku masekeresu nga chisopa chaboza cha m’nyengu yakali nge sekeresu la Chiroma la Saturnalia, lo achitiyanga Saturn, yo wenga chiuta wa ulimi. Mwakuyana ŵaka, buku linyaki likamba kuti, ŵanthu wo asopanga Mithra yo wenga chiuta wa lumwi, ŵati aŵerengese angusankha kuti achitengi “sekeresu lakukumbukiya kuwa kwaki” pa 25 December. Buku lo likamba so kuti: “Khrisimasi yingwambika pa nyengu yo ŵanthu anandi asopanga lumwi m’charu cha Roma,” pati pajumpha vyaka pafufupi 300, kutuliya po Khristu wangufwiya.
Akhristu auneneska apaskana vawanangwa chifukwa chakuti atanjana
7 Pa nyengu ya masekeresu ngawu apaskananga vinthu ndipuso achitanga phwandu, ndipu venivi ndivu vichitika so mazuŵa nganu pa Khrisimasi. Chinanga kuti ve viyo, kupaskana vinthu pa Khrisimasi ko kwachitikanga ndi ŵanthu a ku Roma kwakoliyananga cha ndi lemba la 2 Ŵakorinte 9:7, lo likamba kuti: “Munthu yosi wapaski uli ndimo wajiteme mumtima waki; kwachigwinini cha, pamwenga kwakukakamizgika cha; chifukwa Chiuta watanja mpaski wamasangu.” Akhristu auneneska apaskana vinthu chifukwa chakuti atanjana, ndipu achita kulindizga deti lapade cha ndipuso asani apaska chinthu munthu alindizga kuti waŵawezge cha. (Luka 14:12-14; ŵerengani Machitidu 20:35.) Kweniso akondwa ukongwa chifukwa akwaskika cha ndi masuzgu ngo ngatuza chifukwa cha Khrisimasi ndipuso aŵavi mphingu yo ŵanthu anandi atuŵa nayu chifukwa chakukongola ndalama pa nyengu iyi.
8. Kumbi akuwukwa angumupaska vinthu Yesu pakuwonga zuŵa laki lakuwiya? Konkhoskani.
8 Ŵanthu anyaki angafumba kuti, kumbi akuwukwa angumupaska vinthu cha Yesu pakuwonga zuŵa laki lakuwiya? Awa. Vinthu vo Yesu wangupaskika valongonga kuti wenga munthu wakukhumbika ukongwa ndipuso wakwenere kupaskika ulemu. Ivi ndivu vachitikanga m’nyengu yakali. (1 Ŵakaronga 10:1, 2, 10, 13; Mateyu 2:2, 11) Kweniso Yesu wati wawaku ndi usiku, yiwu anguchimuwona usiku weniwo cha. Pa nyengu yo anguluta kuchimuwona, Yesu wenga mwakuryiya viŵetu cha kweni wajanga munyumba ndipuso pa nyengu iyi ndipu we ndi myezi yinandi.
VO BAYIBOLO LIKAMBA PA NKHANI YA KUKUMBUKA ZUŴA LAKUWIYA
9. Kumbi nchinthu wuli cho chinguchitika pa masekeresu nga zuŵa lakuwiya ngo ngazumbulika m’Bayibolo?
9 Chinanga kuti kuwa kwa mwana kukondweska nyengu zosi, kweni Bayibolo likambapu cha kuti muteŵeti waku Chiuta wanguchitapu sekeresu pa zuŵa lakuwiya. (Sumu 127:3) Kumbi ŵanthu wo alembanga Bayibolo anguluwa ŵaka kulembamu venivi? Awa, chifukwa pe masekeresu ngaŵi ngo Bayibolo likamba, nge sekeresu lo linguchitika pakukumbuka zuŵa lakuwiya Farao wa ku Egipiti kweniso laku Herode Antipasi. (Ŵerengani Chiyambo 40:20-22; Marko 6:21-29.) Kweni pa masekeresu ngosi ngaŵi yanga panguchitika vinthu viheni, ukongwa laku Herode chifukwa pa sekeresu lenili, Yohane M’batizi wangudumulika mutu.
10, 11. Kumbi Akhristu a m’nyengu ya akutumika angawonanga wuli masekeresu nga zuŵa lakuwiya, nanga nchifukwa wuli?
10 Buku linyaki likamba kuti: “Akhristu a m’nyengu ya akutumika, awonanga kuti kuchita sekeresu lakukumbuka zuŵa lakuwiya ndi mudawuku wa chisopa chaboza.” (The World Book Encyclopedia) Mwakuyeruzgiyapu, Agiriki agomezganga kuti munthu weyosi wenga ndi mzimu wo wamuvikiriyanga, wo walerezgiyanga kuwa kwaki ndipu pavuli paki wajanga nayu nyengu zosi. Buku linyaki so likamba kuti, mzimu wo “wakoliyananga mwapade ndi chiuta yo zuŵa laki lakuwiya layanananga ndi lo munthu wawiya.” (The Lore of Birthdays) Kukumbuka zuŵa lakuwiya kukwamba kali ndipuso kukoliyana ndi kuloska vinthu vakunthazi, ndipu ŵanthu wo achita vinthu venivi, asanda nyenyezi ndi kuwona malu ngo nyenyezi yama pa nyengu yo munthu wawaku.
11 Ateŵeti aku Chiuta akali achitangaku cha midawuku yakukumbuka zuŵa lakuwiya chifukwa chakuti yikutuliya ku chisopa chaboza pamwenga yikoliyana ndi vamizimu pe cha, kweni chifukwa cha fundu zo asambiranga. Nchifukwa wuli tikamba viyo? Yiwu ŵenga anthurumi ndi anthukazi akujiyuyuwa wo awonanga kuti kuwaku kwawu kwenga kwambula kukhumbika kuti akuchitiyengi sekeresu. * (Mika 6:8; Luka 9:48) M’malu mwaki, akankhuskanga Yehova ndi kumuwonga chifukwa chakuŵapaska umoyu wo nchaŵanangwa chakuzirwa. *
12. Kumbi zuŵa lakufwiya liruska wuli zuŵa lakuwiya?
12 Chiuta watiŵakumbuka ŵanthu wosi wo atufwa ŵeche akugomezgeka ndipu azamuja so ndi umoyu wa muyaya. (Jobu 14:14, 15) Lemba la Wakutaula 7:1, likamba kuti: “Mbiri yamampha njamampha kwakuruska mafuta ngakuzirwa; ndipu zuŵa lakufwiya, liruska zuŵa la kuwiya.” Kuja ndi “mbiri yamampha” kung’anamuwa kuja ndi zina lamampha ndi Chiuta, lo titilisaniya chifukwa chakumuteŵete mwakugomezgeka. Titenere kuziŵa kuti, zuŵa lija lo Akhristu akulangulika kuti akumbukengi ndi zuŵa lo Yesu wangufwiya, mweniyo “zina” laki ndakukhumbika ukongwa kuti tizitaskiki.
ISITALA
13, 14. Nchifukwa wuli kuchita sekeresu la Isitala nkhwakuzomerezgeka cha kwa Akhristu?
13 Isitala ndi holidi yo yikutuliya ku visopa vaboza vachikhristu ndipu yichitika pakukumbuka kuyuka kwaku Khristu. Kweni kumbi Khristu wangulangula kuti ŵanthu akumbukengi kuyuka kwaki? Awa. Mabuku ngakukonkhoska mbiri ngakamba kuti, Akhristu a m’nyengu ya akutumika achitanga sekeresu la Isitala cha chifukwa likutuliya ku chisopa chaboza. Buku linyaki likamba kuti: “Palivi ukaboni wewosi wakulongo kuti mu Phanganu Lale, ŵanthu akumbukanga Isitala. . . . Akhristu a m’nyengu ya akutumika awonanga kuti pengavi zuŵa lo lenga lakupaturika ukongwa kuruska linyaki.”
14 Kumbi Yehova wangazomerezga kuti sekeresu lakutuliya ku chisopa chaboza lichitikengi pakukumbuka kuyuka kwa Mwana waki? Awa. (2 Ŵakorinte 6:17, 18) Malemba ngakambapu cha kuti tikumbukengi zuŵa lo Yesu wanguyukiya. Mwaviyo, tingalongo kuti tivwiya cha asani tikumbuka kuyuka kwaku Yesu mwakuchita Isitala.
MIDAWUKU YAKUKWASKANA NDI MALIRU
15. Nchifukwa wuli Akhristu aleka kuchitaku midawuku yo yikwaskana ndi maliru?
15 Akhristu auneneska achitaku cha midawuku yinandi yo yichitika pa maliru. Midawuku yeniyi yisazgapu, kusamba munkhwala wakuŵingiya azimu asani munthu wako chiŵanda, kuŵawuwa vinthu vo anguruta navu kumasanu ndipuso kuŵika m’bokosi vinthu vo chipondi waviyanjanga. Kweniso ŵanthu anyaki achita chimeta, anyaki apemba motu pa maliru mwakuzunguliya nyumba ndi chilatu chakudikiska mizimu, anyaki atenguliya asani mwezi waŵalika, anyaki achita mwambu wakubenuwa nkhwichi ndipuso achita sadaka. Midawuku yosi iyi, yikoliyana ndi fundu yo ŵanthu agomezga yakuti akufwa apweteka pamwenga kuwovya ŵanthu amoyu. Kweni ivi visuskana ndi Bayibolo chifukwa akufwa “aziŵa kanthu cha.” Mwaviyo, ŵanthu wo akhumba kuja m’chanju chaku Chiuta, achitaku cha midawuku yo yichitiska kuti ŵanthu awopengi ndi kutumbika akufwa.
NTHENGWA YINU YIJE YAMBULA KUFIPISKIKA
16, 17. Nchifukwa wuli ŵanthu wo akhumba kutorana atenere kusanda midawuku ya nthengwa yo yichitika m’chigaŵa chawu mwakukoliyana ndi fundu za m’Bayibolo?
16 Nthengwa zo zifipiskika chifukwa cha midawuku ya Babiloni Mukulu zambula kutowa pa masu paku Chiuta. (Marko 10:6-9) Ndichu chifukwa chaki lemba la Chivumbuzi 18:23 likamba kuti, “mazu nga mweninthengwa chinanga nga mwali-nthengwa kuti ngakavwikanga mwaku [Babiloni Mukulu] naku cha pe.”
17 M’vyaru vakupambanapambana mwe so midawuku yakupambanapambana ya nthengwa. Midawuku yinyaki yo chilatu chaki nkhukhumbiya vamampha ŵanthu wo atorana kweniso wo ŵaza pa zowala, yingawoneka nge njamampha kweni yija yakutuliya ku Babiloni Mukulu. (Yesaya 65:11) Pe so midawuku yinyaki yo yituliya ku Chisopa Chaboza yo ŵanthu achita pavuli pakuti akwatisa nthengwa. Yinyaki mwa midawuku yeniyi, yisazgapu kulanga ŵanthu wo atorana ŵaka sonu ndi chilatu chakuti aziŵi asani ŵanthu wo, ŵe ndi mphapu. Ŵanthu wo alanga ŵanthu wo atolana ŵaka sonu, atiŵakonkhoske mo angachitiya asani agonana. Kukamba uneneska, wosi wo akhumba kuja m’chanju chaku Chiuta, akhwecha midawuku yikazuzi ndi yakufipiska yaviyo.
18. Kumbi ndi fundu nizi za m’Bayibolo zo zingawovya ŵanthu wo anozgeke zowala ndipuso ŵanthu wo adanika ku zowala?
18 Ateŵeti aku Yehova akhwecha so vakuchitika vacharu vo vingayuyuwa nthengwa yachikhristu pa zuŵa lo akwatisiya ndipuso malu ngo achitiyaku phwandu la nthengwa pamwenga vo vingaguŵiska ŵanthu anyaki. Mwakuyeruzgiyapu, Akhristu atenere cha kukamba mazu nga vipongu, ngakutuka ndipuso ngo ngangachitiska soni ŵanthu wo atorana sonu kweniso ŵanthu anyaki wo ŵaza pa zowala zo. (Nthanthi 26:18, 19; Luka 6:31; 10:27) Akhristu atenere cha kupanga maphwandu nga zowala ngakujumpha mwesu ngo ngangalongo “chitumbwa . . . cha umoyu” pamwenga kuti kujiwonesa chifukwa cha vinthu vo munthu wenavu. (1 Yohane 2:16) Asani munozgeke zowala, mungaluwanga cha kuti Yehova wakhumba kuti zuŵa linu la nthengwa muzilikumbukengi ndi likondwa. *
KUMBI SEKERESU LA CHAKA CHIFYA LIKWAMBA WULI?
19, 20. Nchifukwa wuli Akhristu atenere cha kuchita masekeresu nga Chaka Chifya?
19 Masekeresu nga Chaka Chifya ngakutuliya ku midawuku ya chisopa chaboza. Buku linyaki likamba kuti: “M’chaka cha 46 B.C. Julius Kaisare yo wawusanga Roma ndiyu wangwambisa kuti 1 January, lije zuŵa lakwamba kwa chaka. Ŵanthu a ku Roma angujalikiska deti lenili kuti atumbikengi Janus yo wenga chiuta wa mageti, visasa ndipuso kwamba kwa vinthu. Zina la mwezi wa January, likutuliya ku zina laku chiuta Janus, yo wenga ndi visku viŵi, chimoza chalereskanga kunthazi chinyaki kuvuli.”
20 Deti ndipuso midawuku yakukwaskana ndi masekeresu nga Chaka Chifya vichitika mwakupambanapambana m’vyaru vinandi. Buku linyaki likamba kuti: “M’vyaru vinandi va ku America, ŵanthu achita vinthu mwakujumpha mwesu nge kuloŵe ndipuso kuchita vinthu vachiwawa kukumaliya kwa chaka ndi kukwamba kwa chaka.” Ivi ndivu so vichitika m’vyaru vinyaki chifukwa ŵanthu “awona kuti kumala kwa chaka ndipuso kwamba kwa chaka ndi nyengu yalikondwa.” (The Standard Dictionary of Folklore, Mythology, and Legend) Kweni lemba la Ŵaroma 13:13, likamba kuti: “Tendengi kwakukongora [mwakwenere] nge ndi mu msana; mu vitimbaheka ndi mauroŵevu cha, mu maureŵi ndi mauyaya cha, mu ndewu ndi mu bina cha.”
IMWI AKWANJA YEHOVA, TINKHANI CHO NCHIHENI
21. Kumbi ndi masekeresu wuli ngo Akhristu atenere kungakhwecha chinanga kuti ngakwambika ndi visopa cha, nanga nchifukwa wuli?
21 Mijalidu yakuchitiska soni yo ye m’charu ichi mazuŵa nganu, yichiskika ndi Babiloni Mukulu pakweru pamwenga mwakubisa. Vyaru vinyaki vipereka ndalama zakwendeske masekeresu ngo ngachitika pachaka, ngo ngalongo ŵanthu avina ŵe nkhuli ndipuso masekeresu nga ŵanthu wo akutolana anthurumi pamwenga anthukazi pe. Kumbi kungaja kwakwenere kuti munthu yo watanja Yehova wasanirikengi pa vakuchitika vaviyo pamwenga kuviwonere? Kumbi kusanirikapu kungalongo kuti watinkha nadi cho nchiheni? (Sumu 1:1, 2; 97:10) Tingachita umampha ukongwa kuyezga wakulemba sumu yo wanguromba kuti: “Wezgani masu ngangu ku kulereska vo vambula chanduwu.”
22. Kumbi mphavakuchitika nivi po Mkhristu wangasankha yija chakuchita mwakukoliyana ndi njuŵi yaki?
22 Pa nyengu ya masekeresu nga charu, Mkhristu watenere kuphwere kuti vakuchita vaki vileki kupereka maŵanaŵanu ngakuti nayu wachitaku masekeresu ngo. Paulo wakulemba kuti: “Viyo chinanga muturya, chinanga mutumwa, chinanga muchitanji, chitiyani vosi ku unkhankhu waku Chiuta.” (1 Ŵakorinte 10:31; wonani bokosi lakuti: “ Musankhengi Mwazeru.”) Kweni asani midawuku pamwenga masekeresu ngawoneka kuti ngakwaskana cha ndi chisopa chaboza, ndali, sankhu ndipuso ngasuskana cha ndi fundu za m’Bayibolo, Mkhristu weyosi wangasankha yija chakuchita. Iyu watenere so kuŵanaŵaniya mo anyaki angavwiya kuti waleki kuŵaguŵiska.
KANKHUSKANI CHIUTA MU MAZU NDI VAKUCHITA
23, 24. Kumbi tingakonkhoska wuli fundu zakukwaskana ndi mijalidu yamampha yaku Yehova?
23 Ŵanthu anandi awona kuti mazuŵa nga masekeresu ngatiŵapaska mwaŵi wakucheze ndi mabanja ngawu kweniso anyawu. Mwaviyo, asani munthu munyaki waŵanaŵana kuti fundu za m’Malemba zo tilondo zakusuzga, tingamukonkhoske mwaulemu kuti Akaboni aku Yehova atanja kucheza ndi mabanja ngawu ndipuso anyawu. (Nthanthi 11:25; Wakutaula 3:12, 13; 2 Ŵakorinte 9:7) Titanja kucheza ndi abali ŵidu nyengu zosi, kweni chifukwa chakuti titanja Yehova ndi marangu ngaki ngarunji, tikhumba cha kutimbanyizga vakuchitika vamampha venivi ndi midawuku yo yitimukwiyiska.
24 Akaboni anyaki akambiskana umampha ndi ŵanthu wo akhumbisiska kuziŵa uneneska, mwakugwiriskiya nchitu mutu 16 wa buku lakuti: Kumbi Bayibolo Lisambizanji Weniukongwa? * Kweni titenere kukumbuka kuti chilatu chidu nkhukhumba kuŵalongo kuti vo agomezga vaboza cha, kweni tikhumba kuŵawovya kuti ayambi kusopa kwauneneska. Mwaviyo, mutenere kukamba nawu mwaulemu, mwakuzikira ndipuso “mazu nginu ngaŵi ngawezi nyengu zosi, ngakunoweskeka ndi mche.”
25, 26. Kumbi apapi angawovya wuli ŵana ŵawu kuti aje ndi chigomezgu chakukho ndipuso kuti ayanjengi Yehova?
25 Nge ateŵeti aku Yehova, tisambizika vinthu vinandi. Tiziŵa chifukwa cho tigomezge ndipuso cho tichitiya vinthu vinyaki ndi kukana kuchita vinthu vinyaki. (Ŵahebere 5:14) Mwaviyo, apapi sambizani ŵana ŵinu kuti aziziŵengi umampha fundu za m’Bayibolo. Asani muchita viyo, muwovyengi ŵana ŵinu kuti aje ndi chivwanu chakukho, ndipuso aŵamukengi kutuliya m’Malemba ŵanthu wo atiŵafumba vo agomezga. Ivi viwovyengi kuti muŵasimikizgiyi kuti Yehova watiŵayanja.
26 Ŵanthu wo asopa Chiuta “mu mzimu ndi mu uneneska” atinkha ŵaka masekeresu ngo ngaleka kutuliya m’malemba pe cha, kweni atesesa so kuchita vinthu mwauneneska pa chechosi cho achita pa umoyu wawu. (Yohane 4:23) Mazuŵa nganu ŵanthu anandi awona kuti kugomezgeka nkhwakukhumbika cha. Kweni nge mo tiwoniyengi m’Mutu 14, nthowa zaku Chiuta zititiwovya nyengu zosi.
^ ndimi 3 Wonani bokosi lakuti: “ Kumbi Nditenere Kuchitaku Masekeresu?” Mitundu yinyaki ya maholidi ndi masekeresu visanirika mubuku la Watch Tower Publications Index, lakupharazgika ndi Akaboni aku Yehova.
^ ndimi 5 Mwakukoliyana ndi mwenimo akulembe m’Bayibolo kweniso mabuku ngakukonkhoska mbiri, Yesu watenere kuti wakuwa m’chaka cha 2 B.C.E., m’mwezi wa Etanimu pa kalenda yachiyuda wo uyanana ndi mwezi wa September/October m’kalenda yo tigwiriskiya nchitu mazuŵa nganu.
^ ndimi 11 Wonani bokosi lakuti: “ Kumbi Maholidi Ngakoliyana Wuli ndi Kusopa Satana?”
^ ndimi 11 Phanganu la Chilangulu lakambanga kuti asani munthukazi wabala mwana, waperekengi sembi ya ubudi kwaku Chiuta. (Ŵalevi 12:1-8) Ivi vaŵakumbuskanga Ayisraele kuti ŵana atole ubudi kutuliya kwa apapi ŵawu. Dangu lenili, laŵawovyanga Ayisraele kuwona zuŵa lakuwiya mwakwenere ndipuso kuti aleki kutole midawuku ya chisopa chaboza yakukumbuka zuŵa lakuwiya.
^ ndimi 18 Wonani nkhani zitatu zakukonkhoska nkhani ya nthengwa ndipuso maphwandu mu Chigongwi cha Alinda cha Chichewa cha October 15, 2006, peji 18-31.
^ ndimi 24 Lakupharazgika ndi Akaboni aku Yehova.
Ziŵani Vinandi
UFUMU WAKU CHIUTA UWUSA!
Fumu Yitowesa Ŵanthu Ŵaki Mwauzimu
Kumbi Khrisimasi yiyanana wuli ndi mphinjika?


text:
Vo Bayibolu Limuka
Kumbi mpapi wamampha wachita wuli?
Ŵana akuwa umampha ukongwa asani apapi atanjana kweniso atumbikana. (Ŵakolose 3:14, 19) Apapi amampha atanja ŵana ŵawu kweniso atiŵawonga pa vamampha vo achita nge mo Yehova Chiuta wawonge Mwana waki.
Awuskefwi akuchanya avwisiya ateŵeti ŵawu ndipu aziŵa mo avwiya. Apapi nawu angachita umampha kutoliyaku jalidu lenili ndipu atenere kuvwisiya vo ŵana ŵawu akamba. (Yakobe 1:19) Atenere kuziŵa mo ŵana ŵawu avwiya kweniso kuvwisiya dankha asani ŵana ŵawu alongoro nawu.
Kumbi mungalera wuli ŵana ŵinu kuti akuwi umampha?
Nge mpapi mwe ndi udindu wakuŵikiya marangu ŵana ŵinu. (Ŵaefesu 6:1) Sambirani mo Chiuta wachitiya. Iyu walongo kuti watanja ŵana ŵaki mwakuŵakonkhoske umampha marangu ngaki kweniso watiŵakambiya vo vingachitika asani aleka kungavwiya. (Chiyambo 3:3) M’malu mwakuŵachichizga kuti amuvwiyengi, iyu watiŵasambiza vo angachita kuti vinthu viŵayende umampha.—Ŵerengani Yesaya 48:18, 19.
Yesesani kusambiza ŵana ŵinu kuti ayanjengi Chiuta. Asani mwachita viyo, achitengi vinthu mwazeru chinanga angaja kwaku ŵija. Yehova watitisambiza kuziya mu mijalidu yaki yamampha. Apapi namwi mutenere kwanja Chiuta kuti ŵana ŵinu nawu amuyanjengi.
Ziŵani Vinandi
Vo Mungachita Kuti Banja Linu Lije Lalikondwa
Yehova, Chiuta walikondwa, wakhumba kuti mabanja ngajengi mwalikondwa. Saniyani ulongozgi wakovya wa m’Bayibolu wakuluta kwa anthurumi, anthukazi, apapi ndipuso ŵana.
Kumbi Ŵana Asintha Wuli Vinthu M’nthengwa?
Kumbi kuja ndi mwana kungachitiska kuti ubwezi winu uje wakukho?


text:
Kupharaza Kuchigaŵa Chakutali—Australia
Wonani mo banja la Akaboni aku Yehova lingukondwe lichipharaza unenesa wa m’Bayibolu kwa sabata yimoza ku ŵanthu wo aja kuchigaŵa chakutali ku Australia.
Kugwiriskiya Nchitu JW.ORG Pakupharazga Uthenga wa M’Bayibolo
Akaboni aku Yehova, ŵana ndi ŵara atanja kugwiriskiya nchitu webusayiti yawu yakunozgeka so kuti apharazgiyi ŵanthu anandi uthenga wamampha wa Ufumu waku Chiuta.
Nchitu Yidu Yakupharazga
Ŵanthu Akwanja Chimangu Angukumana pa Chiwoneseru cha Armada
Akaboni aku Yehova angugaŵiya mabuku ngakukonkhoska Bayibolu kwa wezi ku ŵanthu wo anguza ku chiwoneseru ku France.
Ŵanthu Akwanja Chimangu Angukumana pa Chiwoneseru cha Armada
Akaboni aku Yehova angugaŵiya mabuku ngakukonkhoska Bayibolu kwa wezi ku ŵanthu wo anguza ku chiwoneseru ku France.


text:
Kasi Ningachita Wuli Para Ŵanyane Ŵakuti Nichite Viheni?
Ivyo ungachita
Chakwamba, manya kuti para wachita viheni usuzgikenge ndiwe nangauli ŵanyako ŵakuchichizga.
Chachiŵiri, manya vinthu viheni ivyo ŵanyako ŵakukhumba kuti uchite.
Pamasinda, jifumba kuti, ‘Kasi ni nkhu uko ŵakutemwa kunichichizga kuchita ivi?’ (Ku sukulu? Ku ntchito? Panji ku malo ghanyake?) Para wamanya, nyengo na malo vikovwirenge kuti umanye chakuchita.
Para wamanya, ungaŵagwentha. Ukwenera kumanya icho ungachita kuti uleke kukumana nawo. (Mwachiyelezgero: Usange pakuwera ku sukulu ndipo ukukumana na ŵanyako awo ŵakuti ukhweŵenge hona, icho ungachita, nkhusintha nthowa.) Manya kuti: “Ŵabwezi” awo ŵakukuphalira kuti uchite viheni mbabwezi ŵanadi yayi.
Ŵanyako ŵangalekerathu yayi kukuyezga kuti uchite viheni. Nyengo zinyake ŵangakuyezga kuchita vinthu ivyo waghanaghanangako yayi. Kasi ungachita wuli para vyaŵa nthena?
Nozgekera!
Manya kuti: Yesu wakamanyanga ivyo wangachita kuti walutilire kuŵa na nkharo yiwemi. Iyo wakapulikiranga Adada ŵake nyengo zose. (Yohane 8:28, 29) Ntheura, ukwenera kumanyirathu icho ungachita.
Ivyo ungachita. Chakwamba, para ŵanyako ŵakuti uchite viheni, ghanaghanira vifukwa viŵiri ivyo ukukanira. Chachiŵiri, ghanaghanira vinthu viŵiri ivyo ungachita kuti ukane.
Ntchiwemi yayi kwendera fundo za ŵanyako nyengo zose. Para ukusankha wekha vyakuchita, ukulongora kuti wakura. (Ŵakolose 3:5) Nyengo zose upempherenge kwa Yehova kuti wakovwire.—Mateyu 6:13.
Manyani Vinandi
IVYO ŴANYAMATA NA ŴASUNGWANA ŴAKUFUMBA
Kasi Ningachita Wuli Para Chibwezi Chane Chikuti Tigonane?
Suzgo ni vichi kugonana waka? Kasi uzamudandawura yayi?