text:
Nkhani ya Kusunga Chisisi ndi ma Cookie
Gulu la Akaboni aku Yehova liziŵa kuti munthu weyosi we ndi wanangwa pa nkhani zaki zachisisi. Kuti muwoni ndondomeku ya fundu zo gulu lidu lilondo pa nkhani ya Kukusungiyani Chisisi, julani yapa.
Nkhani Yakukusungiyani Chisisi yikonkhosa fundu zo gulu la Akaboni aku Yehova lilondo asani munthu walemba vinthu vinyaki vakukwaskana ndi iyu. Pe so marangu ngo tilondo pa webusayiti iyi ndipu ngalembeka mumphata umu.
Webusayiti iyi nja Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. (“Watchtower”) Wupu wenuwu we ku New York ndipu uchita bizinesi cha kweni uwonere ntchitu za Akaboni aku Yehova ndipuso ntchitu ya kusambiza Bayibolu. Maseva nganyaki ngo webusayiti iyi yigwirisiya ntchitu nge ku United States of America.
Vakukwaskana ndi Imwi
Vinthu vakukwaskana ndi imwi vo mungalemba pa webusayiti iyi, vigwirisikiya ntchitu pa vifukwa vo angukupemphiyani pe.
Tipereka cha ku munthu munyaki vinthu vakukwaskana ndi imwi vo mwalemba kupatuwaku asani mphakwenere kuchita viyo. Tingachita viyo asani mukhumba kuwovyeka pa vinthu vinyaki, asani takuziŵisani dankha kweniso asani marangu ngakhumba kuti tichiti viyo pamwenga asani tikhumba kuvikiliya ndi kunozga vinthu vinyaki vakukwaskana ndi webusayiti iyi. Asani mugwirisiya ntchitu webusayiti yidu ndikuti muzomereza kuti pa vifukwa venivi pe tingapereka vinthu vo mwalemba vakukwaskana ndi imwi ku makampani nganyaki ngo isi tigwira nangu ntchitu. Vinthu vo mwalemba vakukwaskana ndi imwi tivigulisengi cha pamwenga kuvibwerekesa, kaya vingasuzga wuli.
Mawebusayiti nga Makampani Nganyaki. Nyengu zinyaki pa webusayiti iyi musaniyengi malinki nga mawebusayiti nga makampani nganyaki ngo titingagwirisiya ntchitu (mwakuyeruziyapu, kulemba mafomu nga pa Intaneti). Mwazamuziŵa kuti mwe pa webusayiti yinyaki chifukwa yazamuwoneka mwakupambana ndi mo webusayiti yidu yiwoneke kweniso adiresi ya webusayiti yazamusintha. Asani tasankha kampani yinyaki, tiwona asani nkhani ya kusunga chisisi yiyanana so ndi fundu za kusunga chisisi zo isi tilondo. Asani mwe ndi mafumbu ngakukwaskana ndi fundu zo makampani nganyaki ngatende, wonani pa webusayiti yawu.
Kusunga Chisisi cha Vinthu Vakukwaskana ndi Imwi
Tiwona kuti kusunga chisisi cha vinthu vakukwaskana ndi imwi ntchinthu chakukhumbika ukongwa. Tivikiriya vinthu vakukwaskana ndi imwi mwakugwirisiya ntchitu vinthu nge Transport Layer Security (TLS). Kuti tivikiriyi vinthu vakukwaskana ndi imwi vo mwalemba pa webusayiti yidu, tigwirisiya ntchitu mapulogilamu ngapachanya nga pa kompyuta ngo ŵanthu angafiska cha kuwona vakukwaskana ndi imwi.
Maakaunti
Imelu adiresi yo mungugwirisiya ntchitu pakujula akaunti yinu pa webusayiti iyi ndiyu tigwirisiyengi ntchitu kuti tikuziŵiseningi vinthu vinyaki vakukwaskana ndi akaunti yinu. Mwakuyeruzgiyapu, asani mwaluwa zina pamwenga pasiwedi yo mugwirisiya ntchitu pakusere pa akaunti yinu, tikulembiyeningi meseji ku imelu adiresi yinu kuti tikuwovyeni.
Ndalama zo Mupereka Mwakukhumba Mwija
Asani mwapereka ndalama mwakukhumba mwija kuziya pa webusayiti yidu, tisungengi zina kweniso adiresi yinu. Kuti tilonde ndalama zo mwapereka mwakugwirisiya ntchitu kadi la ku banki, tigwirisiya ntchitu nthowa yapachanya yakutumiziya ndalama kuziya pa Intaneti yo njakuvikiliririka ukongwa. Tisunga cha pamwenga kugwirisiya ntchitu vinthu vakukwaskana ndi kadi linu la kubanki, banki akaunti yinu pamwenga chechosi chakukwaskana ndi akaunti yinu cho mungalemba pakupereka ndalama mwakukhumba mwija. Isi tisunga waka zuŵa lo mwatumiziya ndalama, unandi wa ndalama zo mwatumiza kweniso nthowa yo mwagwirisiya ntchitu. Venivi titivisunga kwa vyaka pafupifupi 10. Tichita venivi kuti tilondo marangu ngo ngakujalikiskika pa nkhani yakusunga ndalama kweniso kuti tifiski kumuka mafumbu ngo imwi mungafumba pa nyengu yeniyi. Tikupempheningi kuti mupereki ndalama zinyaki cha.
Vinthu Vinyaki
Mungalemba vinthu vinyaki vakukwaskana ndi imwi (nge zina, adiresi ndi nambala yinu ya foni) kuti tivigwirisiyi ntchitu pa vinthu vinyaki kupatuwaku kupereka ndalama pamwenga kujula akaunti (nge kupempha sambiru la Bayibolu). Tigwirisiya ntchitu vinthu venivi pa ntchitu yo imwi mukhumba pe ndipuso asani mphakwenere kuchita viyo.
Cookies ndi Nthowa Zinyaki
Asani mwajula webusayiti yidu tisunga vinthu vinyaki vakukwaskana ndi imwi chinanga kuti mungaleka kulemba. Vinthu venivi titivisunga mwakugwirisiya ntchitu “cookies,” “web beacons,” kweniso nthowa zinyaki. Mazu ngakuti ngo tagwirisiya ntchitu mu nkhani iyi ngang’anamuwa vinandi kusazgapu vinthu vo visungika muvipangizu vo mugwirisiya ntchitu.
Cookies. Mwakuyanana ndi mawebusayiti nganyaki, pe vinthu vinyaki vimanavi vakukwaskana ndi imwi vo viziŵika kuti “cookie” vo vingasungika mu foni, tabuleti pamwenga kompyuta yinu. Pe mitundu yakupambanapambana ya ma cookie ngo ngagwira ntchitu mwakupambanapambana kweniso ngo ngatovya kuti mujulengi webusayiti iyi mwambula kusuzga. Tingagwirisiya ntchitu ma cookie kuti tiziŵi asani mukujulapu kali webusayiti yidu pamwenga tikumbuki vo mungusankha mwati mwajula. Mwakuyeruzgiyapu, chineneru cho mungusankha chingasungika mu cookie kuti muzichigwirisiyi ntchitu asani mwajula so webusayiti yidu. Ma cookie titingagwirisiya ntchitu pa kusasa malonda cha.
Mitundu ya ma cookie ngo ngagwirisikiya ntchitu pa webusayiti iyi ngangagaŵika mu magulu ngatatu yanga:
Ma Cookie Ngakukhumbika Ukongwa
—Ma cookie yanga ngakukhumbika ukongwa chifukwa ngatikuwovyani kuti mufiski kugwirisiya ntchitu vigaŵa vinyaki va webusayiti iyi nge kusere pa akaunti yinu pamwenga kutumiza mafomu. Kwambula ma cookie ngenanga, mungapanga cha vinthu vinyaki nge kupereka ndalama mwa kukhumba mwija. Ma cookie ngenanga ngatitiwovya kuti tifiski kupanga vinthu vo mungatipempha asani mwajula webusayiti yidu. Kweni ngasunga cha vinthu vakukwaskana ndi imwi vo vingagwirisikiya ntchitu pa kusasa malonda pamwenga kukumbuka webusayiti yinyaki yo mungujulapu.
Ma Cookie nga mo Chipangizu Chinu Chigwiriya Ntchitu
—Ma cookie yanga ngatovya webusayiti kuti yikumbukengi vinthu vo mungusankha (nge zina la akaunti yinu, chineneru, pamwenga charu cho muli) kweniso ngatovya kuti mujulengi webusayiti mwambula kusuzga.
Ma Cookie Ngakuŵerengese Vinthu
—Ma cookie yanga ngagwirisikiya ntchitu kuti tiziŵi mo ŵanthu agwirisiya ntchitu webusayiti yidu. Mwakuyeruzgiyapu, unandi wa ŵanthu wo ajula webusayiti yidu pamwenga utali wa nyengu yo ŵanthu ajapu. Vo ma cookie yanga ngasunga, vititiwovya kuti tisinthi mo webusayiti yidu yigwiriya ntchitu pe, vinyaki cha.
Ma cookie nganyaki ngo nge pa webusayiti yidu tikungajalikisa tija. Penipo nganyaki ngakujalikisika ndi makampani nganyaki. Tigwirisiya ntchitu ma cookie ngo webusayiti yidu yikujalikisa kweniso nga Google reCAPTCHA pe. Pulogilamu ya Google reCAPTCHA yigwirisikiya ntchitu kuti webusayiti yiziŵengi kuti ndi munthu yo wajula pamwenga asani ndi roboti. Venivi vitovya kuti pa webusayiti paleki kutumizika vinthu vabwekabweka. Wonani fundu za chisisi zo kampani ya Google yilondo pa https://www.google.com/intl/en/policies/privacy/.
Web Beacons. Webusayiti yidu ye ndi mafayelu nga pa kompyuta ngo ngaziŵika kuti web beacon. Mafayelu ngenanga ngatitiwovya kuti tiziŵi vo vichitika pa webusayiti yidu. Mwakuyeruzgiyapu tigwirisiya ntchitu ma web beacon kuti tiziŵi mo ŵanthu agwirisiya ntchitu webusayiti yidu kweniso kuti tiziŵi mo webusayiti yidu yigwiriya ntchitu.
Mo tigwirisiya ntchitu IP adiresi. IP adiresi ndi nambala yo kompyuta yinu yiziŵika nayu pa Intaneti. IP adiresi yinu kweniso mtundu wa pulogilamu yo mugwirisiya ntchitu pa kujula Intaneti vititiwovya kuziŵa mo mugwirisiya ntchitu webusayiti yidu, masuzgu ngo mukumana nangu kweniso vo tingachita kuti tinozgi vinthu vinyaki pa webusayiti yidu.
Vo Mungasankha. Pa mapulogilamu nganandi ngakujuliya Intaneti mungasankha kuzimwisa ma cookie pamwenga mungasankha kuti mulondiyengi dankha uthenga wakukufumbani mwechendaŵiki ma cookie mu chipangizu chinu. Kuti muziŵi mo mungachitiya venivi wonani ulongozgi wa pulogilamu yo mugwirisiya ntchitu pa kujula Intaneti. Kweni ziŵani kuti kwambula ma cookie mungawona cha vigaŵa vinyaki va pa webusayiti yidu.
Kuŵika ma Script pamwenga JavaScript
Script ndi pulogilamu ya pa Intaneti yo yigwirisikiya ntchitu kuti webusayiti yigwirengi ntchitu umampha. Kugwirisiya ntchitu pulogilamu iyi kutovya kuti webusayiti yilekengi kuswera kujula. Tigwirisiya ntchitu pulogilamu ya Script kuti tito vinthu pamwenga tiŵiki mapulogilamu mumakopyuta nga ŵanthu cha.
Kuti vinthu vinyaki pa webusayiti iyi vigwiri ntchitu umampha mutenere kuŵika script pamwenga JavaScript pa pulogilamu yo mugwirisiya ntchitu pakujula Intaneti. Mapulogilamu nganandi ngakujuliya Intaneti ngazomera kugwirisiya ntchitu script. Kuti muziŵi mo mungaŵikiya script ŵerengani ulongozgi wa pulogilamu yo mugwirisiya ntchitu pakujula Intaneti.
Wanangwa Winu
Isi tikutchajeningi ndalama cha chifukwa cha kugwirisiya ntchitu webusayiti yidu, kusazgapu kupanga dawunilodi mabuku, mavidiyo kweniso vinthu vakuvwisiya. Mukhumbika cha kujula akaunti, kupereka ndalama pamwenga kulemba vinthu vakukwaskana ndi imwi kuti mugwirisiyi ntchitu webusayiti yidu. Kweni asani mwakhumba mwija kujula akaunti, kupereka ndalama, kupempha sambiru la Bayibolu pamwenga kuchita vinthu vinyaki vo mupemphekengi kuti mulembi vakukwaskana ndi imwi, ndikuti muzomereza fundu zo isi tilondo pa Nkhani ya Kusunga Chisisi kweniso ma Cookie. Muzomereza so kuti vinthu vo mulembengi visungiki mu maseva ngidu ngo nge ku United States of America, vitumiziki, vigwirisikiyi ntchitu kweniso kusungika ndi maofesi nga Akaboni aku Yehova ngo nge muvyaru vakupambanapambana asani mphakwenere kuchita viyo kuti akuwovyeni vo mupenja. Vinthu vo mungapempheka kulemba vingaja vakupambanapambana ndipu venivi vithemba pa vo imwi mupenja pa webusayiti yidu. Mwakuyeruzgiyapu, asani mwapereka ndalama ku ofesi yidu ya ku charu chinyaki kuziya pa webusayiti yidu, zina ndi adiresi yinu vitumizikengi ku ofesi yo mwapereka ndalama. Asani so mwapempha sambiru la Bayibolu, zina ndi adiresi yinu vitumizikengi ku ofesi ya Akaboni aku Yehova kuti akuwovyeni.
Asani mwalemba cha vinthu vakukwaskana ndi imwi vo vikhumbika pakujula akaunti, kupereka ndalama pamwenga pa vinthu vinyaki, isi tikuwovyeningi cha.
Asani tawona kuti mphakwenere kusintha fundu zo tilondo pa Nkhani ya Kusunga Chisisi ndi ma Cookie, vinthu vo tasintha tazakuviŵika papeji lenili kuti muziŵi fundu zasonu zo tilondo.
Mwakukoliyana ndi marangu, namwi mungaŵa ndi wanangwa unyaki pa vinthu vakukwaskana ndi imwi vo mulemba pa webusayiti yidu. Wanangwa wenuwu usazgapu kuwona, kunozga vo vanangika pamwenga kufufuta vinthu vakukwaskana ndi imwi vo mwalemba. Asani mwe ndi wanangwa wenuwu mu charu chinu, musaniyengi ma adiresi yapa. Asani mupenja kuziŵa vo mungulemba vakukwaskana ndi imwi pa nyengu yo mwaperekanga ndalama, mungafumba ofesi yidu yo yingulonde ndalama zenizi nge mo munguwone panyengu yo watumizanga ndalama pamwenga mungawona pa lisiti linu lakulongo kuti ndalama zikufika.


c: text/html

text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti | MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
-
Yohane Mubatizi wakulumbika (1-15)
-
Kususka muwiro unonono (16-24)
-
Yesu wakulumba Awiske chifukwa cha kutemwa ŵakujiyuyura (25-27)
-
Joko la Yesu ndipusu (28-30)
11 Yesu wakati wamara kuŵapa ulongozgi ŵasambiri ŵake 12, wakawuka kufuma kura kuti wakasambizge na kupharazga mu misumba yawo.+
2 Yohane wakaŵa mu jele, ndipo wakati wapulika vya milimo ya Khristu,+ wakatuma ŵasambiri ŵake+
3 kuti ŵakamufumbe, kuti: “Kasi Uyo Wakwiza ndimwe, panji tilindilire munyake?”+
4 Yesu wakaŵazgora kuti: “Lutani, mukamuphalire Yohane ivyo mukupulika na kuwona:+
5 Ŵachibulumutira ŵakuwona,+ ŵakupendera ŵakwenda, ŵavyoni+ ŵakutozgeka, ŵakumangwa makutu ŵakupulika, ŵakufwa ŵakuwuskika, ndipo makani ghawemi ghakupharazgika ku ŵakavu.+
6 Wakukondwa ni uyo wandakhuŵare nane.”+
7 Apo aŵa ŵakalutanga, Yesu wakamba kuyowoya na mizinda vya Yohane, wakati: “Kasi mukaluta ku mapopa kukawona vichi?+ Kasi mukawona thete lakusunkhunyika na mphepo?+
8 Mukaluta kukawona vichi pera? Munthu wakuvwara vyakuvwara vyakulipwitika? Awo ŵakuvwara vyakuvwara vyakulipwitika ŵali mu nyumba za mathemba.
9 Ipo chifukwa wuli pera mukaluta? Kukawona ntchimi? Enya, nkhumuphalirani, wakuluska ntchimi.+
10 Uyu ndiyo kuli kulembeka vya iyo kuti, ‘Wona! Ine nkhutuma thenga lane panthazi pako, ilo lizamunozga nthowa yako panthazi pako!’+
11 Nadi, nkhumuphalirani, pakati pa awo ŵali kubabika na ŵanakazi, wandawukepo munthu mukuru kuluska Yohane Mubatizi, kweni munthu uyo ni muchoko mu Ufumu wakuchanya ni mukuru kuluska iyo.+
12 Kufuma mu mazuŵa gha Yohane Mubatizi m’paka sono, ŵanthu ŵakulimbikira kuti ŵasange Ufumu wakuchanya, ndipo awo ŵakulimbikira chomene ŵakuwusanga.+
13 Pakuti vyose, ivyo Ntchimi zikalemba na Dango, vikayowoyanga vinthu vyamunthazi m’paka mu nyengo ya Yohane,+
14 ndipo usange mukukhumba kuzomera ichi, Iyo ni ‘Eliya uyo wakwiza.’+
15 Uyo wali na makutu wapulike.
16 “Kasi muwiro uwu ningawuyaniska na njani?+ Uli nga mbana ŵachoko awo ŵakukhala mu misika, awo ŵakuchemerezga ku ŵanyawo
17 kuti: ‘Tikamulizgirani fyoliro, kweni mukavina chara, tikatengera, kweni mukajitimba chara chifukwa cha chitima.’
18 Mwakuyana waka, Yohane wakiza ndipo wakaryanga chara nesi kumwa, kweni ŵanthu ŵakuti: ‘Wali na chiŵanda.’
19 Mwana wa munthu wakiza ndipo wakurya na kumwa,+ kweni ŵanthu ŵakuti: ‘Wonani! Munthu wakutemwa kurya na kumwa vinyo, mubwezi wa ŵakusonkheska msonkho na ŵakwananga.’+ Vilije kanthu, vinjeru vikuwoneka vyaurunji na milimo yake.”+
20 Ndipo wakamba kuchenya misumba iyo mukachitika milimo yake yinandi yankhongono, chifukwa ŵakang’anamuka mtima chara. Wakati:
21 “Soka kwa iwe, Korazini! Soka kwa iwe, Betesayida! chifukwa milimo yankhongono iyo yikachitika mwa imwe, yichitikenge mu Ture na Sidoni, mphanyi ŵali kung’anamuka kale mtima na kuvwara chigudulu na kukhala mu vyoto.+
22 Kweni nkhumuphalirani kuti, pa Zuŵa la Cheruzgo, vinthu vizamuŵako makora kwa Ture na Sidoni kuluska kwa imwe.+
23 Ndipo iwe Kaperenaumu,+ kasi ukwezgekenge kuchanya? Ukhilirenge ku Dindi,+ chifukwa milimo yankhongono iyo yikachitika mwa iwe, yichitikenge mu Sodomu, mphanyi wakakhalilira m’paka zuŵa ili.
24 Kweni nkhumuphalira kuti, pa Zuŵa la Cheruzgo, vinthu vizamuŵako makora ku charu cha Sodomu, kuluska kwa iwe.”+
25 Pa nyengo yira, Yesu wakati: “Nkhumulumbani pakweru Adada, Fumu yakuchanya na charu chapasi, chifukwa mwabisa vinthu ivi ku ŵavinjeru na ŵamahara ndipo mwavivumbura ku ŵana ŵachoko.+
26 Enya Adada, chifukwa ili ndilo likaŵa khumbo linu.
27 Adada ŵanipa vinthu vyose,+ ndipo palije uyo wakumumanya makora Mwana, kweni Adada.+ Palije uyo wakuŵamanya makora Adada, kweni Mwana na waliyose uyo Mwana wakukhumba kumuvumbulira za iwo.+
28 Zani kwa ine, imwe mose mukuphyoka na kunyekezgeka, ndipo nimupumuzganinge.
29 Yeghani joko lane ndipo sambirani kwa ine, pakuti nili wakuzika na wakujiyuyura mu mtima,+ ndipo muzamupumuzgika.
30 Chifukwa joko lane ndipusu na katundu wane ngwakupepuka.”
Tumizgani
Tumizgani
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Mateyu 11
Chitumbuka
Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
“Mazgu gha Chiuta . . . Ngankhongono”
“Mazgu gha Chiuta ngamoyo na ghankhongono.”—HEB. 4:12.
SUMU: 114, 113
1. Chifukwa wuli tikugomezga kuti Mazgu gha Chiuta ngankhongono? (Wonani chithuzithuzi chakwamba.)
ŴANTHU ŵa Yehova ŵakugomezga kuti Mazgu gha Chiuta “ngamoyo na ghankhongono” ndipo ni uthenga uwo Chiuta wali kupa ŵanthu. (Heb. 4:12) Taŵanandi Baibolo lili kusintha umoyo withu. Ŵabali na ŵadumbu ŵithu ŵanyake, kale ŵakaŵa ŵankhungu, ŵakatemwanga munkhwala wakutimbanizga wongo, panji uzaghali. Ŵanyake ŵakaŵa na chilichose kweni ŵakakondwanga yayi. (Muph. 2:3-11) Baibolo lawovwira ŵanthu ŵanandi awo ŵakaghanaghanangako yayi kuti ŵangasintha na kwamba kuchita makora. Mukwenera kuti muli kuŵerengapo nkhani zakupambanapambana mu Gongwe la Mulinda zakuti “Baibolo Likusintha Umoyo wa Ŵanthu.” Ndipo mukwenera kuti muli kuwonapo umo Malemba ghakawovwilira Mkhristu munyake kuti walutilire kusintha wati wasambira kale unenesko.
2. Kasi Mazgu gha Chiuta ghakaŵa na nkhongono wuli mu nyengo yakale?
2 Kasi mazuŵa ghano tikwenera kuzizwa kuti ŵanthu ŵanandi ŵakusintha nkharo zawo para ŵasambira Mazgu gha Chiuta? Yayi. Ivi ndivyo Ŵakhristu ŵanyake mu nyengo yakale ŵakachita. Ŵabali na ŵadumbu aŵa ŵakaŵa na chigomezgo cha kuluta kuchanya. (Ŵerengani 1 Ŵakorinte 6:9-11.) Paulosi wakati walongosora za ŵanthu awo ŵazamuhara yayi Ufumu wa Chiuta, wakayowoyaso kuti: “Mwaŵanyake ndimo mukaŵira.” Kweni Malemba na mzimu utuŵa wa Chiuta vikaŵawovwira kuti ŵasinthe. Ŵanyake ŵakuchita zakwananga zikuru ŵati ŵasambira kale unenesko. Baibolo likuzunura Mkhristu munyake wakuphakazgika wa mu nyengo yakale, uyo wakasezgeka ndipo pamanyuma wakawezgekeramo mu mpingo. (1 Kor. 5:1-5; 2 Kor. 2:5-8) Tikukhozgeka kumanya kuti Ŵakhristu ŵanyithu kumanyuma ŵakaŵa na masuzgo ghakupambanapambana ndipo Mazgu gha Chiuta ghakaŵawovwira.
3. Kasi mu nkhani iyi tidumbiskanenge vichi?
3 Tikwenera kugwiliskira ntchito makora Mazgu gha Chiuta chifukwa ngankhongono ndipo tikuŵa nagho nyengo yiliyose. (2 Tim. 2:15) Mu nkhani iyi, tidumbiskanenge umo Mazgu gha Chiuta ghangatovwilira (1) mu umoyo withu, (2) para tikupharazgira munthu, na (3) para tikusambizga pa pulatifomu. Vinthu ivi vitovwirenge kuti titemwenge na kuwonga Adada ŵithu ŵakuchanya, awo ŵakutisambizga umo tingasangira chandulo.—Yes. 48:17.
MU UMOYO WITHU
4. (a) Kasi tikwenera kuchita wuli para tikukhumba kuti Mazgu gha Chiuta ghatovwire? (b) Kasi mukuchita wuli kuti muŵe na nyengo yakuŵerengera Baibolo?
4 Para tikukhumba kuti Mazgu gha Chiuta ghatovwire, tikwenera kuŵerenga nyengo zose. Usange tingafiska, tiŵerengenge zuŵa lililose. (Josh. 1:8) Nangauli taŵanandi tikutangwanika chomene, kweni tikwenera yayi kuzomerezga chilichose nanga ni maudindo agho tili nagho kuti vititimbanizge kuŵerenga Baibolo zuŵa lililose. (Ŵerengani Ŵaefeso 5:15, 16.) Ŵanthu ŵa Yehova ŵanandi ŵakusanga nyengo yiwemi yakuŵerengera Baibolo zuŵa lililose. Ŵanyake ŵakuŵerenga mulenji, panji mise ndipo ŵanyake ŵakuŵerenga muhanya panyengo yakupumulira. Ŵakujipulika nga ni wamasalimo uyo wakalemba kuti: “Dango linu nkhulitemwa nadi. Ndilo nkhughanaghanirapo zuŵa lose.”—Sal. 119:97.
5, 6. (a) Chifukwa wuli ntchakuzirwa kughanaghanirapo pa ivyo taŵerenga? (b) Tingachita wuli kuti tighanaghanirengepo makora? (c) Kasi ivyo mukuŵerenga na kughanaghanirapo vyamovwirani wuli?
5 Para taŵerenga Baibolo, ntchakuzirwa kuti tighanaghanirengepo pa ivyo taŵerenga. (Sal. 1:1-3) Para tichitenge nthena, tigwiliskirenge ntchito makora vinjeru ivyo vili mu Baibolo. Kwali tikuŵerenga Mazgu gha Chiuta mu Baibolo leneko, pa foni, panji pa kompyuta, kweni chilato chithu ntchakuti tisungilire pamtima.
6 Kasi tingachita wuli kuti tighanaghanirengepo pa ivyo tikuŵerenga? Ŵanandi ŵawona kuti ntchiwemi chomene kuyima pachoko para ŵaŵerenga mavesi ghachoko waka mu Baibolo, na kujifumba kuti: ‘Kasi nkhani iyi yikunisambizgachi za Yehova? Ni fundo wuli izo naŵerenga apa izo nkhuzilondezga kale? Ni mphani apo nkhwenera kusintha?’ Para tikulomba na kughanaghanirapo pa fundo izo taŵerenga mu Mazgu gha Chiuta, tilondezgenge ulongozgi uwo taŵerenga. Para tichitenge nthena, tizamuwona kuti Mazgu gha Chiuta ngankhongono chomene pa umoyo withu.—2 Kor. 10:4, 5.
PARA TIKUPHARAZGIRA MUNTHU
7. Kasi tikwenera kuchita wuli na Mazgu gha Chiuta para tikupharazga?
7 Kasi tingachita wuli kuti tipharazgirenge makora munthu na Mazgu gha Chiuta? Nyengo zose tikwenera kuŵerenga Mazgu gha Chiuta para tikupharazgira munthu, na para tikumusambizga. Mubali munyake wakati, “Usange mungaŵa na Yehova ndipo mukupharazga nyumba na nyumba, kasi mungayowoyanga waka mwekha kwambura Yehova kuyowoyapo?” Fundo yake yikaŵa yakuti: Para tikuŵerenga Mazgu gha Chiuta mu upharazgi, ndikuti tikumupa m’pata Yehova kuti ndiyo wayowoyenge na ŵanthu. Para munthu tingamuŵelengera lemba lakwenelera, lingamovwira chomene kuluska vyose ivyo tingayowoya. (1 Tes. 2:13) Jifumbani kuti, ‘Kasi ine para nkhupharazga makani ghawemi, nkhuyezgayezga kuŵelengera munthu Mazgu gha Chiuta?’
8. Chifukwa wuli kuŵelengera waka munthu Malemba nkhwakukwana yayi?
8 Kweni kuŵelengera waka Baibolo munthu uyo tikumupharazgira nkhwakukwana yayi. Chifukwa wuli? Chifukwa chakuti ŵanandi ŵakulimanya makora yayi Baibolo, kweniso ŵakulipulikiska yayi. Ndimo vikaŵira na Ŵakhristu ŵakwambilira, kweniso ndimo viliri mazuŵa ghano. (Rom. 10:2) Ntheura tileke kughanaghana kuti munthu wapulikenge fundo ya mu lemba chifukwa chakuti tamuŵelengera. Tikwenera kumulongosolera makora mavesi agho tamuŵelengera. Tingaŵerezgapo chigaŵa chinyake cha vesi ilo taŵerenga, icho pali fundo yikuru. Nyengo zinyake tingalongosora mazgu agho pagona fundo kuti wapulikiske. Para tichitenge nthena, tovwirenge ŵanthu awo tikuŵapharazgira kuti Mazgu gha Chiuta ghaŵafike pa mtima.—Ŵerengani Luka 24:32.
9. Kasi tingalongora wuli kuti tikuchindika Baibolo para tikwamba kupharazgira munthu? Yowoyani chiyelezgero.
9 Kweniso para tikupharazga, tikwenera kuzunura Malemba mu nthowa yakuti tikuchindika Baibolo. Nyengo zinyake tingayowoya kuti, “Tiyeni tiwone ivyo Mlengi withu wakuyowoya pa nkhani iyi.” Para tikupharazgira munthu uyo wakulira mu banja Lachikhristu yayi, tingayowoya kuti, “Wonani ivyo Malemba Ghatuŵa ghakutiphalira.” Para takumana na munthu uyo vyachisopa vikwendamo yayi, tingamufumba kuti, “Kasi muli kupulikapo mazgu agha?” Nyengo zose tikumbukenge kuti ŵanthu ŵakukura mwakupambana, kweniso ŵali na vigomezgo vyakupambana. Ivi vitovwirenge kuti tidumbiskanenge nawo munthowa zakupambana.—1 Kor. 9:22, 23.
10. (a) Yowoyani ivyo mubali munyake wakachita. (b) Kasi imwe muli na ukaboni wuli wakuti Mazgu gha Chiuta ngankhongono?
10 Ŵanthu ŵanandi ŵawona kuti Mazgu gha Chiuta ghakovwira chomene ŵanthu para mwaŵaŵelengera. Wonani ivyo vikachitika. Mubali munyake wakawelerako kwa doda linyake ilo likaŵerenga magazini ghithu vyaka vinandi. M’malo mwa kupeleka waka magazini ghaphya gha Gongwe la Mulinda kwa doda ili, mubali uyu wakaŵerenga lemba ilo likaŵa mu magazini iyi. Wakaŵerenga lemba la 2 Ŵakorinte 1:3, 4, ilo likuti: “Dada wa mtima walusungu na Chiuta wa chisangulusko chose, uyo wakutisanguluska mu suzgo yithu yose.” Mazgu agha ghakalikhwaska chomene doda ili, ndipo likapempha mubali kuti waŵerengeso lemba ili. Doda ili likati iyo na muwoli wake ŵakakhumbanga chomene kupembuzgika. Ndipo pasono likukhumba kumanya vinandi vya mu Baibolo. Ichi chikulongora kuti Mazgu gha Chiuta ngankhongono chomene para tikuŵelengera ŵanthu.—Mil. 19:20.
PARA TIKUSAMBIZGA PA PULATIFOMU
11. Kasi ŵabali awo ŵakusambizga pa pulatifomu ŵali na udindo wuli?
11 Tose tikukondwa para tiza pa maungano ghithu gha mpingo, gha dera, na gha chigaŵa. Tikuwungana kuti tisope Yehova. Kweniso tikupindura chomene na fundo zakufuma kwa Chiuta. Ŵabali awo ŵakuyowoya nkhani pa pulatifomu ŵakuŵa na mwaŵi ukuru kusambizga ŵanthu ŵa Yehova. Kweni ŵakwenera kumanya kuti ŵali na udindo ukuru chomene. (Yak. 3:1) Ŵakwenera kuwoneseska kuti ivyo ŵakusambizga vikufuma mu Mazgu gha Chiuta. Kasi mungalongora wuli kuti Baibolo ndankhongono para mukuyowoya nkhani pa pulatifomu?
12. Kasi uyo wakuyowoya nkhani wangachita wuli kuti fundo zake zifumenge mu Malemba?
12 Mukwenera kuwoneseska kuti fundo za mu nkhani yinu zikufuma mu Malemba. (Yoh. 7:16) Kasi mungachita wuli nthena? Mukwenera kuwoneseska kuti ivyo mukuyowoya, umo mukuyowoyera nkhani yinu kweniso viyelezgero, vikukolerana na mavesi agho mukuŵerenga. Kweniso manyani kuti kuŵerenga waka Malemba ghanandinandi ndiko nkhusambizga na Baibolo yayi. Unenesko ngwakuti para mukuŵerenga Malemba ghanandi ŵategherezgi ŵakutorapo fundo yeneko yayi. Ntheura sankhani Malemba agho ghali na fundo zikuru. Ŵerengani mwakuzikira, longosorani, yowoyanipo chiyelezgero, na umo tingalondezgera fundo ya mu lemba ilo. (Neh. 8:8) Para mwamuyowoya nkhani yachisanisani, yimanyani makora, na kuwona Malemba agho ghalimo. Manyani makora umo fundo za mu nkhani yinu zikukolerana na Malemba agho ghalimo. Pamanyuma, sankhani Malemba agho ghakukhozgera fundo zikuru. (Mungawonaso fundo zinyake mu buku la Sangani Candulo na Sukulu ya Uteŵeti wa Ciuta, sambiro 21 m’paka 23.) Kweni chakuzirwa chomene nkhulomba Yehova kuti wamovwirani kuyowoya fundo izo zili mu Mazgu ghake.—Ŵerengani Ezira 7:10; Zintharika 3:13, 14.
13. (a) Kasi mudumbu munyake wakakhozgeka wuli na Malemba agho wakapulika ku maungano gha mpingo? (b) Kasi imwe muli kukhozgekapo na Malemba pa maungano ghithu? Longosorani.
13 Mudumbu munyake ku Australia wakakhozgeka chomene na Malemba agho mubali wakaŵerenga pa maungano gha mpingo. Nangauli apo wakakuranga wakakumananga na masuzgo, kweni wakazomera kusambira Baibolo, ndipo wakajipeleka kwa Yehova. Kweni wakawonanga kuti Yehova wangamutemwa yayi. Nyengo yikati yajumphapo, wakagomezga kuti Chiuta wakumutemwa. Ntchivichi chikamovwira kuti wasinthe? Vinthu vikasintha apo wakaghanaghanirapo lemba ilo wakapulika ku maungano. Apo wakaghanaghanirangapo lemba ili, wakayaniskangaso na Malemba ghanyake. * Kasi namwe muli kukhozgekapo na lemba ilo mukapulika ku maungano gha mpingo, gha dera, na gha chigaŵa?—Neh. 8:12.
14. Kasi tingalongora wuli kuti tikuchindika Mazgu gha Yehova?
14 Tikumuwonga Yehova kuti wali kutipa Mazgu ghake, Baibolo. Wakatipa Baibolo chifukwa chakuti wakutitemwa, kweniso kuti wafiske ivyo wakayowoya, kuti Mazgu ghake ghakhalilirenge muyirayira. (1 Pet. 1:24, 25) Tikuchita makora chomene para nyengo zose tikuŵerenga Mazgu gha Chiuta, kuchita ivyo ghakuyowoya, na kovwira nagho ŵanyithu. Para tikuchita nthena, tikulongora kuti tikutemwa Mazgu ghake, kweniso tikuwona kuti ngakuzirwa. Kweni chakuzirwa chomene ntchakuti tikulongora kuti tikuchindika mwenecho wa Baibolo, Yehova Chiuta.
^ ndime 13 Wonani bokosi lakuti “ Vinthu Vikasintha.”


text:
“Maloŵe ga Mlungu Gali . . . Gamacili”
“Maloŵe ga Mlungu gali ga umi soni gamacili.”—AHE. 4:12.
NYIMBO: 37, 45
1. Ligongo cici wawojo ali ŵakusimicisya kuti Maloŵe ga Mlungu gali gamacili? (Alole ciwulili cacili penanipa.)
MPELA ŵandu ŵa Yehofa, ngatukusakayicila ata panandi kuti Maloŵe ga Mlungu “gali ga umi soni gamacili.” (Ahe. 4:12) Tugaweni macili ga Baibulo pa umi wetu soni wa ŵandu ŵane. Abale ni alongo ŵetu ŵane ŵaliji ŵawiyi, ŵane ŵamwaga mitela jakusokonasya mtwe, soni ŵane ŵatendaga yamsese. Ŵane ŵatendaga cenene nditu m’cilamboci, nambo ŵayiweni kuti akusoŵecela kanekakwe. (Mlal. 2:3-11) Cakusangalasya cine cili cakuti ŵanesoni ŵaŵalipikanaga mpela ŵangali cembeceyo paumi, apano ŵacipatile ligongo lyamacili ga Baibulo. Ngatukukayicila kuti pakwete paŵalasile yakutendekwa mpela yeleyi mu ngani sya mu Sanja ja Mlonda sya mtwe wakuti “Baibulo Jikusacenga Umi wa Ŵandu.” Ayiwenisoni kuti patulijiganyisye usyesyene, tukusasosekwa kwendelecela kulijiganya Malemba kuti gatucenjejepe.
2. Ana m’yaka 100 yandanda yawonecele wuli kuti Maloŵe ga Mlungu gali gamacili?
2 Kusala yisyene, ŵandu ŵajinji akombwele kucenga umi wawo ligongo lyakulijiganya Baibulo. Ana kuli kutanda kupikana yeleyi? Iyayi! Yeleyi yikutukumbusya abale ni alongo ŵetu ŵa m’yaka 100 yandanda, ŵaŵakwete cembeceyo cakwawula kwinani. (Aŵalanje 1 Akolinto 6:9-11.) Pambesi pakusala ya ŵandu ŵangasapocela Ucimwene wa Mlungu, ndumetume Paulo jwatite, “Ŵane mwa jemanja mwaliji m’yoyo.” Ŵakombwele kucenga ni cikamucisyo ca Malemba soni msimu weswela wa Mlungu. Nambo ŵane atamose pambesi pakulijiganya usyesyene, yindu yasokonecele mwausimu. Baibulo jikusasala ya Mklistu jwine jwamsagulwe juŵamtyosisye mumpingo. Mwaupile, kaneko ŵam’wucisye. (1 Akoli. 5:1-5; 2 Akoli. 2:5-8) Yili yakulimbikasya kulola cikamucisyo caŵapatile Aklistu acimjetu m’Maloŵe ga Mlungu paŵasimene ni yakusawusya yausimu.
3. Ana citulijiganye yamtuli mungani ajino?
3 Maloŵe ga Mlungu gali gamacili mnope. Ligongo lyakuti Yehofa ŵatupele maloŵega, tukusosekwa kugakamulicisya masengo cenene. (2 Tim. 2:15) Mu ngani ajino, citutagulilane yampaka tutende kuti macili ga Maloŵe ga Mlungu gawoneceleje (1) paumi wetu, (2) patuli mu undumetume, soni (3) pakwiganya pamisongano. Kutagulilana yeleyi cikutukamucisye kuti twanonyeleje mnope Atati ŵetu ŵakwinani soni kwayamicila ligongo lyakutujiganya kuti yindu yitujendeleje cenene.—Yes. 48:17.
PAUMI WETU
4. (a) Kuti Maloŵe ga Mlungu gatukamucisyeje, ana tukusosekwa kutenda cici? (b) Ana wawojo akusatenda wuli kuti apate ndaŵi jakuŵalanjila Baibulo?
4 Kuti Maloŵe ga Mlungu gatukamucisyeje, tukusosekwa kugaŵalanga ndaŵi syosope. (Yos. 1:8) Yili yakupikanika kuti jwalijose akusakola yakutenda yejinji palisiku. Nambo tukusasacilila kuti cilicose cikatulepelekasya kuŵalanga Baibulo. (Aŵalanje Aefeso 5:15, 16.) Ŵamboni ŵajinji akusalingalinga kupata ndaŵi jambone jakuŵalanjila Baibulo. Ŵane akusasagula kuŵalanga kundaŵi, ŵane ligulo, soni ŵane mkati mwa lisiku. Nganisyo sya jemanjaji sili syakulandana ni sya jwamasalimo, juŵalembile kuti, “Ngusacinonyela cilamusi cawo! Ngusaciganicisya lisiku lyosope.”—Sal. 119:97.
5, 6. (a) Ligongo cici kuganicisya mwakusokoka Maloŵe ga Mlungu kuli kwakusosekwa? (b) Ana tutendeje wuli paganicisya mwakusokoka? (c) Ana kuŵalanga Baibulo ni kuganicisya mwakusokoka kwakamucisye wuli wawojo?
5 Patuŵalasile Baibulo, tukusosekwa kuganicisya mwakusokoka yatuŵalasileyo. (Sal. 1:1-3) Kutenda yeleyipe ni kwampaka kutukamucisye kupata matala gakamulicisya masengo lunda lwa m’Baibulo. Cinga tukujiŵalanjila pa foni kapena pa tabuleti, cakulinga cetu ciŵeje cakuti maloŵego gatuyiceje pamtima.
6 Ana tutendeje wuli paganicisya mwakusokoka? Ŵajinji ayiweni kuti yikusaŵa cenene paŵalasile ndime syamnono sya Malemba, kwima kaje ni ganicisya yiwusyo mpela ayi, ‘Ana yambalasileyi yikunjiganya cici ya Yehofa? Ana yeleyi ni yangutenda paumi wangu? Ana pana yinesoni yangusosekwa kongolela?’ Kuganicisya mwakusokoka yatuŵalasile m’Maloŵe ga Mlungu nambosoni kuyipopelela mpaka kutulimbikasye kuti tuyikamulicisyeje masengo. Kusala yisyene, kutenda yeleyi kucikamucisya kuti macili ga Maloŵe ga Mlungu gawoneceleje paumi wetu.—2 Akoli. 10:4, 5.
MU UNDUMETUME
7. Patuli mu undumetume, ana tutendeje wuli kuti macili ga Maloŵe ga Mlungu gawoneceleje?
7 Ana mpaka tutende wuli kuti macili ga Maloŵe ga Mlungu gawoneceleje patukulalicila? Cindu candanda cili kugaŵalanga kwa ŵandu. M’bale jwine jwawusisye kuti, “Tuwanicisye kuti wawojo akulalicila ku nyumba ni nyumba pampepe ni Yehofa, ana mpaka agambeje kuŵeceta jikape, kapena Yehofa mpaka ampejesoni upile wakuŵeceta?” Nganisyo sya M’baleju syaliji syakuti, patum’ŵalanjile mundu Maloŵe ga Mlungu, nikuti Yehofa akuŵeceta ni mundujo. Maloŵe ga m’Baibulo mpaka gaŵe gakamucisya mnope kupunda yakuŵeceta yetu. (1 Ates. 2:13) M’yoyo, jwalijose akusosekwa kuliwusya kuti, ‘Pangulalicila, ana ngusakamulicisya masengo upile wuliwose waupatikene kum’ŵalanjila mundu Maloŵe ga Mlungu?’
8. Patukulalicila, ligongo cici kwamba kwaŵalanjila ŵandu malemba nganikuŵa kwakwanila?
8 Nambope kwamba kuŵalanga Baibulo kwa ŵandu nganikuŵa kwakwanila. Ligongo ŵajinji ŵangajipikanicisya mnope. Mwelemu ni muyaŵelagasoni m’yaka 100 yandanda. (Alo. 10:2) M’yoyo ngatukusosekwa ganisya kuti kwamba kum’ŵalanjila mundu lilemba nikuti basi calipikanicisye. Patuŵalasile, tupateje maloŵe gatukugasaka mwelemo ni kugatagulila cenene. Atamose kugawilisya maloŵego nganikuŵa kulemwa. Kutagulila cenene malemba kukusakamucisya mnope kuti Maloŵe ga Mlungu gayice pamtima ŵakutupikanila.—Aŵalanje Luka 24:32.
9. Ana tuŵeceteje maloŵe mpela gapi pakusaka kum’ŵalanjila mundu Baibulo? Apelece yisyasyo.
9 Maloŵe gatukusaŵeceta pakusaka kum’ŵalanjila mundu lilemba mpaka gamkamucisyesoni kuti ajicimbicisyeje Baibulo. Mwambone, mpaka tujileje kuti, “Kwende tulole nganisyo sya Mlungu panganiji.” Kwa mundu jwanganaŵa mu dini ja Ciklistu, mpaka tujile kuti, “Alole yagakusala Maloŵe ga Mlungu.” Kapena pakulalicila kwa mundu jwanganonyela mnope ya dini, tujileje kuti, “Ana pakwete papikene msyungu wakala awu?” Pelepatu yikulosya kuti mpaka tucenjeje kasale ka maloŵe mwakamulana ni ŵandu.—1 Akoli. 9:22, 23.
10. (a) Atagulile yayatendekwe m’bale jwine ali apite ku ulendo wakuwilisya. (b) Ana wawojo agaweni wuli macili ga Maloŵe ga Mlungu pa undumetume wawo?
10 Ŵajinji awuweni umbone wakamulicisya masengo Maloŵe ga Mlungu mu undumetume. Kwende tulole cisyasyo aci. M’bale jwine jwapite ku ulendo wakuwilisya kwa mundu jwacikulile jwine jwaŵele ali mkuŵalanga magasini getu kwa yaka yejinji. M’malo mwakwamba kumpa Sanja ja Mlonda jasambano, m’baleju jwaŵalasile kaje lilemba limo lya mu Sanjajo. Lilemba lyakwe lyaliji lya 2 Akolinto 1:3, 4, lyalikusati, “Atati ŵacanasa cekulungwa soni Mlungu jwakusatutondoya m’litala lililyose, akusatutondoya mu yakulingwa yetu yosope.” Lilembali lyam’yice pamtima msyenenyumbajo mwamti ŵamsalile M’bale jula kuti aliŵalanjesoni. Mundujo jwasasile kuti jwalakwejo pampepe ni ŵamkwakwe akusosekwa citondoyo. Yayatendekweyi yamkamucisye kuti atande kujinonyela Baibulo. Ana ngakwiticisya kuti patuli mu undumetume macili ga Maloŵe ga Mlungu gakusawonecela?—Mase. 19:20.
PAKWIGANYA PAMISONGANO
11. Ana abale ŵakusaŵeceta ngani ku pulatifomu akwete ukumu wamtuli?
11 Wosopewe tukusasangalala patuyice pamisongano ja mpingo kapena pamisongano jekulungwakulungwa. Cakulinga cetu cekulungwa cikusaŵa kuti tumlambile Yehofa. Tukusalijiganyasoni yejinji kutyocela m’Maloŵe ga Mlungu. Kuŵeceta ngani pamisonganoji uli upile wekulungwa. Nambo abale ŵakusatenda mbalisi akusosekwa kumanyilila kuti akwete ukumu wekulungwa. (Yak. 3:1) Akusosekwa kulolecesya kuti yakwiganya yikutyocela m’Maloŵe ga Mlungu. Naga akuŵeceta ngani ku pulatifomu, ana mpaka alosye camtuli macili ga Maloŵe ga Mlungu mu ngani jawo?
12. Ana ŵakuŵeceta ngani mpaka atende wuli kuti Malemba gaŵeje mbali jekulungwa ja ngani jawo?
12 Alolecesyeje kuti Malemba gali mbali jekulungwa ja ngani jawo. (Yoh. 7:16) Ana mpaka atende wuli yeleyi? Pakuŵeceta ngani, kaŵecete kawo kapena yisyasyo yakukamulicisya masengo yikatendekasyaga ŵandu kuliŵalila kuti akuŵeceta ya m’Malemba. Akumbucilejesoni kuti kwamba kuŵalanga malemba nganikuŵa kwiganya kwakwanila. Nambosoni naga tukuŵalanga malemba gejinji, ŵakupikanila akusalepela kugakumbucila, atamose limpepe. M’yoyo, asaguleje cenene malemba. Paŵalasile lilemba, alitagulileje cenene, kupeleka cisyasyo cakamucisya kulipikanicisya, soni kusala yampaka tutende pakamulicisya masengo lilembalyo. (Neh. 8:8) Naga ngani jawo jikutyocela pa autilayini jaŵapele kala, ajikosecele cenene. Alolecesye kuti akupikanicisya kamulana kwa nganijo ni malemba gagali mwelemo. Kaneko asagule malemba gakusaka kuŵalanga pakwiganya songa jilijose. (Mpaka apate yine yakamucisya pambaliji mu lijiganyo 21 mpaka 23 m’buku jakuti Pindulani ndi Sukulu ya Utumiki wa Mulungu.) Cakusosekwasoni mnope cili kupopela kwa Yehofa, kum’ŵenda kuti ŵakamucisye kutagulila cenene Maloŵe gakwe.—Aŵalanje Ezara 7:10; Miyambo 3:13, 14.
13. (a) Ana kutagulila cenene malemba mu ngani kwamkamucisye uli mlongo jwine? (b) Ana kutagulila cenene malemba pamisongano kwakamucisye wuli wawojo?
13 Mlongo jwine jwa ku Australia jwasangalele mnope ni muŵatendele m’bale jwine pakutagulila cenene malemba pamisongano ja mpingo. Ali mwanace, mlongoju jwasimene ni yakusawusya yejinji. Kaneko jwalijiganyisye Baibulo mpaka jwalipelece kwa Yehofa. Nambope jwakayicilaga naga Yehofa akusamnonyela. Lisiku line yeleyi yacenjile. Ana catendekwe cici kuti asimicisye yakuti Yehofa akusamnonyela? Paŵapite kumisongano jwapikene kutagulila kwa lilemba line mu ngani. Kaneko jwaliganicisye lilembali mwakusokoka ni kulikamulanya ni malemba gane. * M’wejisoni komboleka kuti yatutendeceleje yampela yeleyi ligongo lyakutagulila cenene kwa Maloŵe ga Mlungu pamisongano ja mpingo kapena jekulungwa.—Neh. 8:12.
14. Ana mpaka tulosye camtuli kuti tukuyamicila Maloŵe ga Yehofa?
14 Kusala yisyene, tukusam’yamicila Yehofa ligongo lya Maloŵe gakwe, Baibulo. Yili yakusangalasya kuti jwatupele Baibulo ni kutulagusya kuti jicitama kwa ndaŵi josope. (1 Pet. 1:24, 25) M’yoyo, mpaka yiŵe cenene kuti tugaŵalanjeje Maloŵe ga Mlungu ndaŵi syosope, kugakamulicisya masengo paumi wetu, soni pakwakamucisya ŵane. Kutenda yeleyi mpaka kulosye kuti tukuganonyela soni kugayamicila. Soni cakusosekwa mnope cili cakuti mpaka tulosye kuti tukusamnonyela msyene Maloŵego, Yehofa Mlungu.
^ ndime 13 Alole libokosi lyakuti “Yindu Yacenjile.”


text:
NKHANI YAPACHIKONKHOMBI | KUMBI BAYIBOLU LIKAMBANJI PA NKHANI YA UMOYU NDI NYIFWA?
Fumbu lo Lisuzga Ŵanthu Anandi
ŴANTHU akamba vinthu vakupambanapambana pa nkhani ya umoyu ndi nyifwa. Anyaki agomezga kuti asani munthu wafwa, walutiriza kuja ndi umoyu kumalu nganyaki pamwenga wasambuka chinthu chinyaki. Penipo anyaki agomezga kuti asani munthu wafwa wabalika so kuti waje munthu munyaki. Kweni anyaki agomezga kuti nyifwa mbumaliru wa vinthu vosi.
Chifukwa cha mo mukulereke pamwenga ko mukukuliya, akhumba namwi vilipu vo mugomezga pankhani iyi. Pakuti ŵanthu agomezga vinthu vakupambanapambana pa nkhani ya vo vichitika asani munthu wafwa, kumbi walipu yo wangamuka mwauneneska fumbu lakusuzga lenili?
Kwa vyaka vinandi, alongozgi a matchalitchi asambiza kuti pe chinthu chinyaki cho chilutiriza kuja ndi umoyu asani munthu wafwa. Akhristu anandi, Ahindu, Ayuda, Asilamu kweniso ŵanthu a matchalitchi nganandi, agomezga kuti munthu we ndi mzimu wo utufwa cha. Yiwu agomezga so kuti asani munthu wafwa, mzimu wenuwu ulutiriza kuja ndi umoyu kumalu nganyaki. Abuda agomezga kuti asani munthu wafwa, wabalika so maulendu nganandi mpaka po mzimu waki ufikiyengi ku umoyu wakukondwesa ukongwa wo atiwudana kuti Nirvana.
Chifukwa cha visambizu venivi, ŵanthu anandi pacharu chapasi agomezga kuti nyifwa ndi mtanthu wo ulongozge ŵanthu ku umoyu unyaki. Ndipu akamba kuti ndi khumbu laku Chiuta kuti ŵanthu afwengi. Kumbi Bayibolu likambanji pa nkhani yeniyi? Ŵerengani nkhani yakulondopu kuti muziŵi vo Bayibolu likamba.


text:
Kumbi Akaboni aku Yehova Alonde Munkhwala Kuchipatala?
Hinya. Akaboni aku Yehova akana cha munkhwala pamwenga chovyu cha chipatala. Kuphwere maliŵavu ngidu kungachitiska kuti nyengu zinyaki “tikhumbi dokotala.” (Luka 5:31, Easy-to-Read Version) Mwakuyanana ndi Luka, Mkhristu wa m’nyengu ya akutumika, Akaboni aku Yehova anyaki ndi madokotala.
Akaboni aku Yehova akana chovyu cha munkhwala cho chisuskana ndi fundu za m’Bayibolo. Mwakuyeruzgiyapu, akana kuŵikika ndopa chifukwa Bayibolo likanizga kurya ndopa. (Machitidu 15:20) Ndipuso, Bayibolo likanizga chovyu chechosi cha munkhwala cho chikoliyana ndi kuchita vamizimu.
Kweni mitundu yinandi ya munkhwala yisuskana cha ndi fundu za m’Bayibolo. Mwaviyo, weyosi wakhumbika kusankha yija chovyu cha munkhwala. Kaboni munyaki wangasankha mtundu wa munkhwala wo Kaboni munyaki wangakana.


text:
SAMBIRO 7
Kasi Nyengo Zinyake Ukuwona nga Uli Wekha Panji Ukopa?
Wona munyamata uyo wali pa cithuzithuzi apa. Wakuwoneka kuti wacita phukwa kweniso wakopa. Asi nthe? Kasi nawe vili kukucitikirapo?— Waliyose vikumucitikira nyengo zinyake. Baibolo likuyowoya za ŵabwezi ŵa Yehova awo ŵakawonanga nga ŵali ŵekha panji kopa. Yumoza wawo ni Eliya. Tiye tisambire vinandi vya Eliya.
Eliya wakakhalanga mu Israyeli. Wakaŵako kale comene pambere Yesu wandababike. Ahabu, fumu ya Israyeli, wakasopanga Yehova yayi. Ahabu na muwoli wake Yezebeli ŵakasopanga Bala, ciuta wautesi. Lekani ŵanthu ŵanandi mu Israyeli ŵakamba kusopa Bala. Yezebeli wakaŵa wankhaza comene ndipo wakakhumbanga kukoma Eliya na ŵanthu wose awo ŵakasopanga Yehova! Kasi ukumanya ivyo Eliya wakacita?—
Eliya wakacimbira! Wakaluta ku thengere na kukabisama mu cikhululu. Kasi ukughanaghana kuti cifukwa wuli Eliya wakacimbira?— Enya, wakawopa. Kweni Eliya wakeneranga kopa yayi. Cifukwa wuli? Cifukwa wakamanyanga kuti Yehova wangamovwira. Yehova wakamovwirapo kale Eliya. Nyengo yinyake, Eliya wati walomba, Yehova wakatuma moto kufuma kucanya. Ntheura Yehova watenge wamovwirenge!
Apo Eliya wakaŵa mu cikhululu, Yehova wakayowoya nayo. Wakati: “Kasi ukucitaci pano?” Eliya wakazgora kuti: ‘Ŵakoma ŵanthu ŵinu na lupanga. Nakhala nekha, ndipo ŵakukhumba kunikoma.’ Eliya wakaghanaghananga kuti ŵanthu wose awo ŵakusopa Yehova ŵakomeka. Kweni Yehova wakamuphalira kuti: ‘Yayi, ndimo viliri ca. Pali ŵanthu 7,000 awo ŵacali kunisopa. Kopa yayi. Pali nchito yinandi yakuti ucite!’ Kasi ukughanaghana kuti Eliya wakakondwa kupulika mazgu agha?—
Kasi ungasambirako vici kwa Eliya?— Ukwenera kujiwona nga uli wekha yayi panji kopa. Uli na ŵabwezi awo ŵakutemwa Yehova na iwe wuwo. Kweniso, Yehova ngwankhongono comene. Wakovwirenge nyengo zose! Kasi wakondwa kumanya kuti Yehova waŵenge nawe nyengo zose?—


text: 1 Ŵanthu ŵanandi ŵalemba nkhani za vinthu ivyo tikuvigomezga.+2 Ŵanyake awo ŵakatiphalira vinthu ivi ni awo kufuma pakwamba ŵakaŵa ŵakaboni ŵakuwona na maso+ na ŵapharazgi ŵa uthenga.+3 Ntheura ŵakuchindikika ŵa Tiyofilo,+ nane napenjerezga vinthu vyose ivi ndipo naŵikapo mtima kumulemberani mu ndondomeko yiwemi.4 Nachita nthena kuti mumanye makora unenesko wa vinthu ivyo mwasambizgika pamulomo.+5 Mu mazuŵa gha Herode,*+ themba la Yudeya, kukaŵa wasembe* zina lake Zekariya wa gulu la Abiya.+ Muwoli wake wakaŵa Elizabeti, wakafuma pa ŵana ŵanakazi ŵa Aroni.6 Wose ŵakaŵa ŵarunji panthazi pa Chiuta, ŵakaŵa ŵambura kafukwa, chifukwa ŵakapulikiranga malango ghose na kusungilira ivyo Yehova* wakukhumba.7 Kweni ŵakaŵavya mwana, chifukwa Elizabeti wakaŵa chumba, ndipo wose ŵakaŵa ŵachekuru.8 Zekariya wakateŵetanga nga ngwasembe pamaso pa Chiuta, kwimira gulu lake.+9 Ndipo yikaŵa nyengo yake yakupelekera vyakununkhira+ kuyana na dango ilo likaŵikika* pa mulimo wa usembe. Ntheura wakanjira mu malo ghakupatulika gha Yehova.*+10 Wumba wose wa ŵanthu ukalombanga kuwaro pa ora lakupelekera vyakununkhira.11 Mungelo wa Yehova* wakawoneka kwa iyo, wakimilira kumalyero kwa jotchero la vyakununkhira.12 Kweni Zekariya wakati wawona mungelo wakahangayika ndipo wakachita wofi.13 Kweni mungelo wakati kwa iyo: “Kopa chara Zekariya, chifukwa Chiuta wapulika kuŵeya kwako. Muwoli wako Elizabeti wakubabirenge mwana msepuka, ndipo zina lake umuthyenge Yohane.+14 Usekelerenge na kukondwa chomene, ndipo para mwana wababika ŵanandi ŵazamusekelera,+15 chifukwa wazamuŵa mukuru pamaso pa Yehova.*+ Kweni wangazakamwanga vinyo chara panji chakumwa chakuloŵezga.+ Mwana uyu wazamuzuzgika na mzimu utuŵa kufuma waka mu nthumbo ya anyina.+16 Wazamuwezgera Ŵaisrayeli ŵanandi kwa Yehova* Chiuta wawo.+17 Kweniso wazamudangira panthazi pa Chiuta mu mzimu na nkhongono za Eliya,+ kuti wawezgere mitima ya awiskewo ku ŵana+ kweniso kuti wawezgere ŵambura kupulikira ku vinjeru vya ŵarunji. Wazamuchita ivi kuti wanozgere Yehova* ŵanthu ŵakunozgeka.”+18 Ndipo Zekariya wakati kwa mungelo: “Kasi ningagomezga wuli ichi? Pakuti nili muchekuru ndipo muwoli wane nayo ni muchekuru.”19 Mungelo wakamuzgora kuti: “Ndine Gabriyeli,+ uyo wakwimilira pamaso pa Chiuta,+ ndipo natumika kuti niyowoye nawe na kukuphalira uthenga uwemi uwu.20 Kweni wona, uŵenge wambura kuyowoya m’paka pa zuŵa ilo vinthu ivi vizamuchitikira, chifukwa wagomezga chara mazgu ghane, agho ghazamufiskika pa nyengo yake.”21 Ŵanthu ŵakalindiliranga Zekariya, ndipo ŵakazizwa kuwona kuti wakachedwa mu malo ghakupatulika.22 Kweni wakati wafuma, wakatondeka kuyowoya nawo, ndipo iwo ŵakamanya kuti wawona mboniwoni mu malo ghakupatulika. Pakuti wakaŵa mbuwu, wakalutilira kuyowoya nawo na mawoko.23 Mazuŵa gha uteŵeti wake ghakati ghamara, wakaluta ku nyumba yake.24 Pakati pajumpha mazuŵa, muwoli wake Elizabeti wakaŵa na nthumbo, ndipo kwa myezi yinkhondi wakafumangapo chara pa nyumba, wakati:25 “Umu ndimo Yehova* wanichitira mu mazuŵa agha. Wazgokera kwa ine na kunifyura soni ku ŵanthu.”+26 Apo Elizabeti wakaŵa na nthumbo ya myezi 6, Chiuta wakatuma mungelo Gabriyeli+ kuya ku msumba wa Galileya wakuchemeka Nazarete.27 Wakamutuma kwa mwali+ uyo wakalayizgika nthengwa* na mwanalume zina lake Yosefe wa nyumba ya Davide. Mwali uyu wakaŵa Mariya.+28 Mungelo wakati wafika wakaphalira Mariya kuti: “Monire iwe wakutumbikika chomene, Yehova* wali nawe.”29 Kweni mwali wakasuzgika chomene maghanoghano na mazgu agha ndipo wakaghanaghaniranga ng’anamuro la katawuzgiro aka.30 Mungelo wakati kwa iyo: “Kopa chara Mariya, pakuti watumbikika na Chiuta.31 Ndipo wona, uŵenge na nthumbo na kubaba mwana mwanalume.+ Zina lake umuthye Yesu.+32 Iyo wazamuŵa mukuru,+ wazamuchemeka Mwana wa Wapachanya Nkhanira.+ Ndipo Yehova* Chiuta wazamumupa chitengo cha* Davide, awiske.+33 Wazamuwusa nga ni Themba pa nyumba ya Yakhobe muyirayira, ndipo Ufumu wake uzamumara chara.”+34 Kweni Mariya wakati kwa mungelo: “Kasi ichi chichitikenge wuli apo nindagonanepo na mwanalume?”+35 Mungelo wakamuzgora kuti: “Mzimu utuŵa wizenge pa iwe,+ ndipo nkhongono ya Wapachanya Nkhanira yikubenekelerenge. Ntheura uyo wababikenge wazamuchemeka mutuŵa,+ Mwana wa Chiuta.+36 Wona, mubali wako Elizabeti, uyo wakachemekanga chumba nayo wali na nthumbo ya mwana msepuka mu uchekuru wake, ndipo uwu ni mwezi wake wa 6.37 Chifukwa kwa Chiuta kulije mazgu agho ghangatondeka kuchitika.”+38 Ndipo Mariya wakati: “Wonani, muzgakazi wa Yehova! Vichitike kwa ine kuyana na mazgu ghinu.” Penepapo mungelo wakafumako kwa iyo.39 Mu mazuŵa agha, Mariya wakawuka mwaluŵiro, wakaluta mu charu cha mapiri, ku msumba wa Yuda.40 Ndipo wakanjira mu nyumba ya Zekariya na kutawuzga Elizabeti.41 Elizabeti wakati wapulika kutawuzga kwa Mariya, bonda mu nthumbo yake wakabwalanthuka. Ndipo mzimu utuŵa ukiza pa Elizabeti,42 ndipo wakachemerezga kuti: “Wakutumbikika ndiwe pakati pa ŵanakazi, ndipo chakutumbikika ntchipambi cha nthumbo yako!43 Ndine njani ine kuti mama wa Fumu yane wize kuzakanichezgera?44 Wona, nati napulika kutawuzga kwako, bonda wangubwalanthuka mwakukondwa mu nthumbo yane.45 Kweniso wakukondwa ni mwanakazi uyo wakagomezga, chifukwa ivyo Yehova* wakayowoya kwa iyo vizamufiskika nadi.”46 Mariya wakati: “Umoyo wane ukuchindika Yehova.*+47 Mzimu wane ungaleka chara kuŵa na chimwemwe chikuru kwa Chiuta Mponoski wane,+48 chifukwa walaŵiska kuyuyuka kwa muzgakazi wake.+ Wonani, kufuma sono kuya munthazi miwiro yose yinichemenge wakutumbikika.+49 Pakuti Wankhongono wanichitira milimo yikuru, ndipo zina lake ndituŵa.+50 Ndipo wakulongora lusungu lwake ku miwiro na miwiro ku awo ŵakumopa.+51 Iyo wachita milimo yankhongono na woko lake. Wambininiska awo mbakujikuzga mu mitima yawo.+52 Wakhizga pa vitengo ŵanthu ŵankhongono+ na kukwezga ŵapasi.+53 Wakhutiska ŵanjara na vinthu viwemi+ ndipo ŵasambazi waŵawezga mawoko ghawaka.54 Wawovwira muteŵeti wake Israyeli, na kulongora lusungu lwake+55 kwa Abrahamu na ku mphapu*+ yake muyirayira, nga umo wakayowoyera ku ŵasekuru ŵithu.”56 Mariya wakakhala na Elizabeti pafupifupi myezi yitatu, ndipo wakawelera ku nyumba yake.57 Nyengo yakuti Elizabeti wababe yikakwana, ndipo wakababa mwana msepuka.58 Ndipo ŵazengezgani na ŵabali ŵake ŵakapulika kuti Yehova* wamuchitira lusungu Elizabeti, ndipo ŵakasekelera pamoza nayo.+59 Pa zuŵa la 8 ŵakiza kuti ŵamukotore mwana,+ ndipo ŵakatenge ŵamuthye zina la awiske, Zekariya.60 Kweni anyina ŵakazgora kuti: “Yayi! kweni wachemekenge Yohane.”61 Ŵakati kwa iyo: “Palije mubali wako uyo wakuchemeka na zina ili.”62 Ndipo ŵakafumba wiske wa mwana kuti wayowoye zina ilo wakakhumbanga kumuthya. Pakufumba ŵakayowoya nayo na mawoko.63 Wiske wakapempha chakulembapo na kulemba kuti: “Zina lake ni Yohane.”+ Ndipo wose ŵakazizwa.64 Nyengo yeneyiyo, mulomo wake ukabanuka ndipo lulimi lwake lukafwatuka. Wakamba kuyowoya+ na kulumba Chiuta.65 Wose ŵakukhala mu chikaya chawo ŵakaŵa na wofi, ndipo ŵanthu ŵakamba kuyowoya vinthu vyose ivi mu charu chose cha mapiri cha Yudeya.66 Wose awo ŵakapulika ŵakavisunga mu mitima yawo, ŵakati: “Kasi mwana uyu wazamuŵa wuli?” Pakuti woko la Yehova* likaŵa nayo nadi.67 Wiske Zekariya wakazuzgika na mzimu utuŵa, ndipo wakachima kuti:68 “Walumbike Yehova* Chiuta wa Israyeli,+ chifukwa wazgokera ku ŵanthu ŵake na kuŵawombora.+69 Watiwuskira sengwe* la chiponosko*+ mu nyumba ya Davide muteŵeti wake.+70 Vili nga umo wakayowoyera kwizira mu mulomo wa ntchimi zake zituŵa zakale.+71 Wakayowoya kuti watithaskenge ku ŵalwani ŵithu na ku woko la wose awo ŵakutitinkha.+72 Wazamufiska mazgu ghake agho wakayowoya ku ŵasekuru ŵithu na kuŵalongora lusungu. Wakumbukenge phangano lake lituŵa,+73 chilapo icho wakalapa kwa Abrahamu sekuru withu.+74 Para Chiuta watithaska ku ŵalwani ŵithu, timuteŵeterenge kwambura wofi,75 mwakugomezgeka kweniso mwaurunji pa maso pake mazuŵa ghithu ghose.76 Kweni iwe wamwana, uchemekenge ntchimi ya Wapachanya Nkhanira, pakuti uzamudangira panthazi pa Yehova* kunozga nthowa zake.+77 Kumanyiska ŵanthu kuti Chiuta waŵagowokerenge zakwananga zawo+ na kuŵaponoska,78 pakuti ngwalusungu. Chifukwa cha lusungu ulu, tizamuwona ungweru kufuma kuchanya, uwo ukuŵala para kwacha.79 Uzamuŵalira awo ŵali mu chisi na mu mfwiri wa nyifwa,+ na kulongozga malundi ghithu mu nthowa ya mtende.”80 Mwana Yohane wakakura na kuŵa wankhongono mu mzimu. Wakakhalanga mu mapopa m’paka pa zuŵa ilo wakajilongora pakweru kwa Israyeli.


text:
Kasi Baibolo Likuti Wuli pa Nkhani ya Kujilembalemba mu Thupi (Tattoo)?
Ivyo Baibolo likuyowoya
Mu Baibolo lemba la Levitiko 19:28 ndilo lekha likuzunura vya kujilembalemba. Lemba ili likuti: ‘Kujilembalemba chara mu thupi linu.’ Chiuta wakapeleka dango ili ku Ŵaisrayeli kuti ŵaleke kutolera ivyo ŵanthu ŵa mitundu yinyake ŵakachitanga, awo ŵakalembanga mazina panji vimanyikwiro vya ŵachiuta ŵawo mu mathupi ghawo. (Dotoronome 14:2) Nangauli mazuŵa ghano Ŵakhristu ŵakwendera Dango ilo likapelekeka ku Ŵaisrayeli yayi, kweni ntchakuzirwa kughanaghanirapo fundo yikuru ya dango ili.
Kasi Mkhristu wakwenera kujilembalemba panji kujijambura vinthu mu thupi?
Mavesi gha mu Baibolo agha, ghangamovwirani pa nkhani iyi:
“Ŵanakazi ŵajitozgenge . . . mwasoni.” (1 Timote 2:9) Fundo iyi yikugwira ntchito kwa waliyose, ŵanakazi na ŵanalume wuwo. Tikwenera kughanaghanira ŵanyithu pa ivyo tikusankha kuchita, m’malo mwakujikondweska waka tekha.
Ŵanthu ŵanyake ŵakujilembalemba kuti ŵatchuke, apo ŵanyake ŵakukhumba kulongora kuti ŵangachita chilichose na thupi lawo. Kweni Baibolo likuchiska Ŵakhristu kuti: “Mupeleke mathupi ghinu kuŵa sembe yamoyo, yituŵa, na yakuzomerezgeka kwa Chiuta, uwo mbuteŵeti wakupatulika pamoza na nkhongono yinu ya kughanaghana.” (Ŵaroma 12:1) Gwiliskirani ntchito “nkhongono yinu ya kughanaghana” kuti mumanye chifukwa icho mukukhumbira kujilembalemba panji kujijambura mu thupi linu. Para mukujilemba na chilato chakukhumba kutchuka panji chilongolero chakuti muli mugulu linyake, manyani kuti nyengo yinyake, mungazakasintha maghanoghano, kweni icho mwajijambura chizamuwukapo yayi. Kusanda chomene ivyo mukukhumba, kungamovwirani kuchita mwavinjeru pa nkhani iyi.—Zintharika 4:7.
“Maghanoghano gha munthu wachitatata ghakovwira kuti vinthu vyende makora, kweni wose awo ŵakuchimbilira pakuchita vinthu ŵakavukenge.” (Zintharika 21:5) Ŵanthu awo ŵakusankha kujilembalemba mu thupi, ŵakughanaghanirapo chomene yayi uheni wakuchita nthena. Kanandi ntchito kweniso ubwezi na ŵanyawo vikutimbanizgika. Kweniso vikuŵinya chomene pakusisita, ndipo pakukhumbikwa ndalama zinandi. Kafukufuku kweniso awo ŵakuchita malonda ghakusisita ivyo ŵanthu ŵakujilembalemba, wakulongora kuti awo ŵakuchita ivi, kunthazi ŵakuzakadandawura navyo.
Manyani Vinandi
MAFUMBO AGHO BAIBOLO LIKUZGORA
Kasi Chiuta Wakukhumba Nichitengechi?
Kasi mukwenera kuwona dankha chimanyikwiro, panji munthondwe unyake kuti mumanye khumbo la Chiuta? Sangani mazgoro mu Baibolo.


text:
Sambizgani Ŵana Ŵinu
Ŵapapi nkhani izi, zimovwiraninge kusambizga ŵana ŵinu nkhani za mu Baibolo.
Mazgu Ghakwamba
Mazgu gha mu buku la Duteronome ghangamovwirani pa kulera ŵana.
Cisisi Ico Tikukondwa Kucimanya
Baibolo likuyowoya za cisisi cinyake capadera ico cikucemeka ‘cisisi cakupatulika.’ Kasi ungatemwa kucimanya cisisi ici?
Rabeka Wakakhumbanga Kukondweska Yehova
Kasi tingacita wuli kuti tiŵe nga Rabeka? Ŵazga nkhani iyi kuti umanye vinandi vya Rabeka.
Rahabi Wakagomezga Yehova
Sambira umo Rahabi, ŵapapi ŵake na ŵabali ŵake ŵakaponera apo msumba wa Yeriko ukaparanyika.
Wakakondweska Adada Ŵake na Yehova
Kasi mwana wa Yefita wakafiska layizgo wuli? Kasi tingamuyezga wuli?
Samuyeli Wakalutilira Kucita Viwemi
Kasi ungamuyezga wuli Samuyeli na kulutilira kucita viwemi nangauli ŵanthu ŵanyake ŵangacita viheni?
Davide Wakawopanga Yayi
Ŵazga nkhani yakukondweska iyi mu Baibolo kuti umanye ico cikawovwira Davide kuti waleke kopa.
Kasi Nyengo Zinyake Ukuwona nga Uli Wekha Panji Ukopa?
Kasi Yehova wakamuphalira vici Eliya apo wakawonanga nga wali yekha? Kasi ungasambirako vici kwa Eliya?
Yosiya Wakaŵa na Ŵabwezi Ŵawemi
Baibolo likuti cikaŵa cakusuzga comene kwa munyamata munyake zina lake Yosiya kucita ico nchiwemi. Ŵazga kuti umanye umo ŵabwezi ŵake ŵakamovwilira.
Yeremiya Wakaleka Yayi Kuyowoya vya Yehova
Cifukwa wuli Yeremiya wakaleka yayi kuyowoya vya Ciuta nangauli ŵanthu ŵakamusekanga?
Yesu Wakapulikiranga Nyengo Zose
Kasi nchipusu kupulikira ŵapapi ŵako nyengo zose? Sambira umo ungasangira candulo na ivyo Yesu wakacita.
Ŵakalemba vya Yesu
Sambira vya ŵanthu 8 awo ŵakalembako Baibolo awo ŵakaŵako panyengo iyo Yesu wakaŵa pano pasi ndipo ŵalemba vya iyo.
Muphwa wa Paulosi Wakawopa Yayi
Munyamata uyu wakaponoska musibweni wake. Kasi wakacita vici?
Timote Wakakhumbanga Kovwira Ŵanthu
Kasi ungacita wuli kuti uŵe wakukondwa nga ni Timote?
Ufumu Uwo Uzamuwusa Caru Cose Capasi
Kasi vinthu vizamuŵa wuli para Yesu wamba kuwusa caru capasi? Kasi nawe ukukhumba kuti uzakaŵemo?WEB:OnSiteAdTitleUfumu Uwo Uzamuwusa Caru Cose Capasi


text:
LIJIGANYO 15
Ligongo Cici Akusosekwa Kwendelecela Kulijiganya ya Mlungu?
1. Ligongo cici kwendelecela kulijiganya kwawo Baibulo mpaka kwakamucisye?
Mwangakayicila, yijiganyo ya m’Baibulo yayiweni mkabukuka yilimbikasisye cinonyelo cawo pa Yehofa. Akusosekwa kwendelecela kulimbikasya cinonyeloci. (1 Petulo 2:2) Kola kwawo cembeceyo ca umi wangamala kukwegama pa kwendelecela kwawo kuŵa paunasi ni Mlungu mwakulijiganya Maloŵe gakwe.
Pakumanyilila yejinji yakwamba Mlungu, cikulupi cawo cicijendelecela kulimba. Cikulupi cicakamucisye kumsangalasya Mlungu. (Ahebeli 11:1, 6) Cicakamucisye kupitikuka mtima, soni kongolela umi wawo.
2. Ligongo cici kummanyilila kwawo Mlungu mpaka kwakamucisye ŵane?
Yili yakusosekwa kuti ŵasalileje ŵane yalijiganyisye. Wosope tukusasangalala kwasalila ŵane ngani syambone. Pakwendelecela kulijiganya Baibulo, cacilijiganya kujikamulicisya masengo pakutagulila ya cikulupi cawo pa Yehofa, soni yakwamba ngani syambone.
Ŵandu ŵajinji akusatanda kwasalila ngani syambone acimjawo kapena acanasi ŵawo. Nambo pakusosekwa lunda kuti atende yeleyi. M’malo mwakwasalila kuti akwete cikulupi cakulemweceka, ŵasalileje yacacitenda Mlungu m’bujo. Akumbucilesoni kuti ŵandu akusakola lung’wanu mnopemnope ligongo lya ndamo syambone syawo kupundana ni yakusaŵeceta.
3. Ana mpaka asangalale catuli kuŵa paunasi ni Mlungu?
Kulijiganya Maloŵe ga Mlungu kucakamucisya kukula mwausimu. Pandaŵi ajino caciŵa paunasi wapajika ni Yehofa. Komboleka kuŵa mu liŵasa lyakwe.
4. Ana mpaka ajendelecele catuli kwawula pasogolo?
Komboleka kwawula pasogolo mwausimu mwakulijiganya Maloŵe ga Mlungu. (Ahebeli 5:13, 14) Aŵende jumo jwa Mboni sya Yehofa kuti alijiganye najo Baibulo pakamulicisya masengo buku ja Ciceŵa jakuti Kodi Baibulo Limaphunzitsa Chiyani Kwenikweni? Pakulijiganya yejinji pakwamba ya Maloŵe ga Mlungu, yindu ciyajendeleje cenene pa umi wawo.
Ngani syambone sikusatyocela kwa Yehofa, Mlungu jwakusangalala. Komboleka kuŵa paunasi ni jwalakwe mwakuŵa paunasi ni ŵandu ŵakwe. (Ahebeli 10:24, 25) Pakwendelecela mwamtawu kumsangalasya Yehofa, nikuti akulingalingasoni kuti apate umi usyesyene, umi wangamala. Kuŵa paunasi ni Mlungu kuli cindu cambone mnope campaka atende.
ALIJIGANYE YEJINJI
MISONGANO
Ana ku Nyumba ja Ucimwene Kukusatendekwa Yatuli?
Akagambe kwinjila m’kati ni kulola yayikusatendekwa.
LIJIGANYO LYA BAIBULO
Ligongo Cici Tukusosekwa Kulijiganya Baibulo?
Baibulo jikwakamucisya ŵandu ŵajinji pacilambo cosope kupata kwanga kwa yiwusyo yakusosekwa mnope paumi. Ana akusaka kuŵa jumo mwa ŵandu ŵelewa?
Ana Baibulo Jikusajiganya Cici Kusyesyene?
Am’ŵandicile Mlungu Mwipopelo
Ana Mlungu akusiŵapikanaga pakupopela? Kuti amanyilile kwanga kwa ciwusyo celeci, akusosekwa kuyipikanicisya cenene yajikusasala Baibulo pangani ja lipopelo.


text: 20 “Pakuti Ufumu wakuchanya uli nga ni mweneko wa munda wa mpheska, uyo wakachelera mulenjilenji kukalemba ŵaganyu kuti ŵakagwire ntchito ku munda wake wa mpheska.+2 Wakati wakolerana na ŵaganyu kuti waŵapenge dinari* limoza pa zuŵa, wakaŵatuma ku munda wake wa mpheska.3 Wakati walutaso pa ora lachitatu,* wakawona ŵanyake ŵimilira pa msika kwambura chakuchita.4 Wakati kwa iwo, ‘Imwe namwe lutani ku munda wa mpheska, ndipo nizamumupani chilichose icho ntchakwenelera.’5 Ntheura ŵakaluta. Wakalutaso pa ora la 6* kweniso pa ora la 9* ndipo wakachita mwakuyana waka.6 Paumaliro, pafupifupi ora la 11* wakalutaso ndipo wakasanga ŵanyake ŵimilira waka, ndipo wakati kwa iwo, ‘Chifukwa wuli mwimilira pano zuŵa lose kwambura chakuchita?’7 Ŵakazgora kuti, ‘Chifukwa palije uyo watilemba ganyu.’ Iyo wakati kwa iwo, ‘Namwe lutani ku munda wane wa mpheska.’8 “Kukati kwaŵa mise, mweneko wa munda wa mpheska wakati kwa kapitawo wake, ‘Chema ŵaganyu ndipo uŵape malipiro ghawo,+ wambe na ŵaumaliro na kumalira na ŵakwamba.’9 Ŵanthu awo ŵakalembeka pa ora la 11 ŵakati ŵiza, waliyose wakapokera dinari* limoza.10 Ŵakwamba ŵakati ŵiza, ŵakaghanaghananga kuti ŵapokenge ghanandi, kweni nawo waliyose wakapokera dinari* limoza.11 Ŵakati ŵapokera, ŵakamba kudinginyikira mweneko wa munda12 ndipo ŵakati, ‘Ŵanthu ŵaumaliro aŵa ŵagwira ntchito ora limoza pera, kweni mwaŵayaniska na ise taphyoka zuŵa lose kweniso takomwa na kotcha kwa dazi!’13 Kweni pakuzgora, wakati kwa yumoza wa iwo, ‘Nganya, nindakunangire. Asi tangukolerana dinari* limoza?+14 Tora waka icho ntchako ulutenge. Nakhumba kumupa waumaliro uyu mwakuyana na iwe.15 Asi nili na wanangwa wa kuchita icho nakhumba na vinthu vyane? Panji kasi jiso lako ndiheni* chifukwa chakuti ine nili muwemi?’*+16 Ntheura, ŵaumaliro ŵazamuŵa ŵakwamba, ndipo ŵakwamba ŵazamuŵa ŵaumaliro.”+17 Apo wakakweleranga ku Yerusalemu, Yesu wakatolera kumphepete ŵasambiri ŵake 12, ndipo pa nthowa wakati kwa iwo:+18 “Wonani, tikukwelera ku Yerusalemu, ndipo Mwana wa munthu wamupelekeka ku ŵalara ŵa ŵasembe na ŵalembi. Ndipo ŵamumweruzga kuti wakomeke,+19 na kumupeleka ku ŵanthu ŵamitundu kuti ŵamuhoye, kumuthyapura na kumupayika pa khuni,+ ndipo wazamuwuskika pa zuŵa lachitatu.”+20 Penepapo nyina wa ŵana ŵa Zebediya+ wakiza kwa iyo pamoza na ŵana ŵake. Wakamusindamira* na kumulomba kanthu.+21 Iyo wakati kwa mwanakazi yura: “Kasi ukukhumbachi?” Iyo wakati kwa Yesu: “Nkhupempha kuti ŵana ŵane ŵaŵiri aŵa ŵakakhale namwe mu Ufumu winu, yumoza ku woko linu lamalyero ndipo munyake ku woko linu lamazere.”+22 Yesu wakazgora kuti: “Imwe mukumanya chara icho mukupempha. Kasi mungamwa nkhombo iyo nili pafupi kumwa?”+ Iwo ŵakati kwa iyo: “Enya tingamwa.”23 Wakati kwa iwo: “Mumwenge nadi nkhombo yane,+ kweni kukhala ku woko lane lamalyero na lamazere ndine yayi nkhusankha, kweni malo agha nga awo Adada ŵali kuŵanozgera.”+24 Ŵanyawo 10 ŵara ŵakati ŵapulika, ŵakaŵakwiyira chomene ŵaŵiri aŵa.+25 Kweni Yesu wakaŵachemera kwa iyo, ndipo wakati: “Mukumanya kuti mathemba gha ŵamitundu ghakuchita ufumu pa ŵanthu ndipo ŵanalume ŵankhongono ŵakuchita mazaza pa ŵanthu.+26 Imwe mungachitanga nthena yayi.+ Kweni waliyose uyo wakukhumba kuŵa mukuru pakati pinu waŵe muteŵeti winu.+27 Ndipo uyo wakukhumba kuŵa wakwamba pakati pinu waŵe muzga winu.+28 Nga umo Mwana wa munthu wakizira kuzakateŵetereka chara, kweni kuteŵetera+ na kupeleka umoyo wake kuŵa chiwombolero cha ŵanandi.”+29 Apo ŵakafumanga mu Yeriko, mzinda ukuru ukamulondezga.30 Ndipo wonani, ŵanalume ŵaŵiri ŵachibulumutira ŵakakhala mumphepete mwa msewu. Ŵakati ŵapulika kuti Yesu wakujumpha, ŵakachemerezga, kuti: “Fumu, Mwana wa Davide, mutilengere lusungu!”+31 Kweni mzinda ukaŵakanizganga, ukaŵaphaliranga kuti ŵakhale chete. Kweni ŵakachemerezga chomene, ŵakati: “Fumu, Mwana wa Davide, mutilengere lusungu!”32 Ntheura Yesu wakimilira, wakaŵachema, ndipo wakati: “Kasi mukukhumba kuti nimuchitirani vichi?”33 Ŵakati kwa iyo: “Fumu, julani maso ghithu.”34 Yesu wakachita chitima, wakakhwaska maso ghawo+ ndipo nyengo yeneyiyo ŵakambaso kuwona, ndipo ŵakamulondezga.


text:
Sambiru 7
Kumbi Ufumu Waku Chiuta Nchinthu Wuli?
1. Kumbi Ufumu Waku Chiuta Nchinthu Wuli?
Ufumu waku Chiuta ndi boma lakuchanya. Ndiwu wazamusere m’malu mwa maboma nganyaki ngosi ndipu Chiuta wazakuwugwiriskiya nchitu pakufiska khumbu laki kuchanya ndi pacharu chapasi. Uthenga wakukwaskana ndi Ufumu waku Chiuta ngwamampha ukongwa. Pambula kuswera yapa, Ufumu waku Chiuta wazamuchitiska kuti khumbu la ŵanthu lakuja ndi boma lamampha lifiskiki. Wazamuchitiska kuti ŵanthu wosi azije mwakukoliyana pacharu chapasi.
Ufumu utenere kuja ndi fumu yaki. Yehova wakusankha Mwana waki Yesu Khristu kuti waje Fumu ya Ufumu Waki.
2. Kumbi Yesu ndi Fumu yamampha ukongwa chifukwa wuli?
Yesu, Mwana waku Chiuta ndi Fumu yamampha ukongwa chifukwa chakuti ngwalisungu kweniso watanja urunji. (Yohane 1:14) Iyu we ndi nthazi zakwenere kuti wangawovya ŵanthu chifukwa wazamuwusa charu chapasi we kuchanya.Wati wayuskika, iyu wanguluta kuchanya ndi kulindizga kujanja lamaryi laku Yehova. (Ŵahebere 10:12, 13) Pavuli paki, Chiuta wangumupaska nthazi zakuti wayambi kuwusa.
3. Kumbi mbayani wo amuwusa ndi Yesu?
Gulu lo lidanika kuti “ŵanthu ŵatuŵa,” ndilu lamuwusa ndi Yesu kuchanya. (Danyele 7:27) Akutumika aku Yesu ndiwu ŵenga akwamba kusankhika. Yehova walutirizga kusankha ŵanthu kuja atuŵa mpaka mu mazuŵa nganu. Asani ŵafwa, yiwu ayuka ndi liŵavu lauzimu nge po wanguchitiya Yesu.
Kumbi mbanthu alinga wo akengi kuchanya? Yesu wanguŵadana kuti ‘kamskambu kamana.’ (Luka 12:32) Wosi pamoza akwana 144,000. Yiwu amuwusa charu chapasi pamoza ndi Yesu.
4. Kumbi nchinthu wuli cho chinguchitika Yesu wati wayamba kuwusa?
Ufumu waku Chiuta ungwamba kuwusa mu 1914. * Chinthu chakwamba cho Yesu wanguchita nge Fumu kwenga kuponye Satana ndi viŵanda vaki pacharu chapasi. Satana wangukwiya ukongwa ndipu wangwambiska masuzgu pacharu chosi chapasi. (Chivumbuzi 12:7-10, 12) Kwambiya pa nyengu iyi, masuzgu nga ŵanthu ngamala cha. Vinthu nge nkhondu, nja, videru [miliri] ndipuso vidilirisi, vosi ivi nchigaŵa cha “chisimikizgu” chakuti pambula kuswera yapa, Ufumu waku Chiuta uyambengi kuwusa charu.
5. Kumbi nchinthu wuli cho Ufumu waku Chiuta wafiska kuchita?
Nchitu yakupharazga yo yichitika pacharu chosi chapasi yichitiska kuti mskambu ukulu wa ŵanthu a mitundu yosi ujengi mwachimangu. Ŵanthu akufwasa mamiliyoni nganandi azamuwusika ndi Yesu. Ufumu waku Chiuta wazakuŵavikiriya pa nyengu yo mgonezu uheni uwu wazamutuzgikapu pacharu chapasi. Mwaviyo, wosi wo akhumba kuzikondwa ndi Ufumu waku Chiuta atenere kuvwiya Yesu.
Mu nyengu ya vyaka 1,000, Ufumu wazamufiska vo Chiuta wakhumbanga kuchitiya mtundu wa ŵanthu pakwamba. Charu chosi chazamuja paradayisu. Ndipu pakumaliya, Yesu wazamuwezge Ufumu kwa Awiski. (1 Ŵakorinte 15:24-26) Kumbi pe munthu yo mungayanja kumukambiyaku va Ufumu waku Chiuta?
^ ndimi 12 Kuti muvwi vosi vakukwaskana ndi uchimi wa m’Bayibolo wo ukamba va chaka cha 1914, wonani buku lakuti Kumbi Bayibolo Lisambizanji Weniukongwa? pa peji 215-218.
Ziŵani Vinandi
Kumbi Bayibolo Lisambizanji Weniukongwa?
Kumbi Tija ‘M’mazuŵa Ngakumaliya’?
Wonani vinthu vo vichitika ndipuso mijalidu yilongole kuti te m’mazuŵa ngakumaliya nge mo Bayibolu likukambiya limu.


text:
Nkhani 110: Timote Wangwamba Kuwovya Paulo
MNYAMATA yo utimuwona we ndi wakutumika Paulo ndi Timote. Timote wajanga ku Lustra pamoza ndi awiski kweniso anyina. Anyina ŵenga a Enike ndipu ambuyaki ŵenga a Loisi.
Yaka sonu nkhachitatu kuti Paulo waluti ku Lustra. Pangujumpha pafupifupi chaka kutuliya po Paulo ndi Barnaba anguziya ku Lustra kakwamba kuzipharazga. Ndipu sonu Paulo wanguweriyaku ndi mubwezi waki Sila.
Kumbi waviziŵa vo Paulo wakambiya Timote? Iyu watimufumba kuti: ‘Kumbi ungayanja kwende pamoza ndi ini kweniso Sila? Iwi wakutiwovya kuchipharazga ku ŵanthu a kuvigaŵa vakutali.’
Timote wangumuka kuti: ‘Hinya, ndilutengi.’ Sonu nyengu yeniyo, Timote wangulekana nawu apapi ŵaki ndipu wanguluta pamoza ndi Paulo kweniso Sila. Kweni techendasambiri za ulendu wawu, tiyi tiwoni dankha vo vingumuchitikiya Paulo. Yapa ndipu pajumpha vyaka pafupifupi 17 kutuliya po Yesu wangumuwoneke panthowa ya kuluta ku Damasko.
Kumbuka kuti Paulo wanguza ku Damasko kuti wakabayi akusambira aku Yesu, kweni sonu iyu ndiyu wanguja wakusambira waku Yesu. Pavuli paki, arwani anyaki akhumbanga kubaya Paulo chifukwa akhumbanga cha kuti iyu wasambizengi vakukwaskana ndi Yesu. Kweni akusambira aku Yesu angumuwovya Paulo kuti wathaŵi. Yiwu angumuŵika m’chiteti ndipu angumutuzgiya kubwalu kwa mpanda wa msumba.
Pavuli paki Paulo wanguluta ku Antioke kuchipharazga. Uku ndiku akulondo aku Yesu angwamba kudanika kuti Akhristu. Sonu Paulo ndi Barnaba angutumika kutuwa ku Antioke kuchipharazga ku vyaru va kutali. Umoza wa misumba yo anguchifikaku wenga Lustra ko Timote wajanga.
Pati papita pafupifupi chaka chimoza, Paulo wanguluta ku Lustra kachiŵi. Kumbi waziŵaku ko Timote, Paulo ndi Sila anguluta ŵati atuwa ku Lustra? Tiyi tiwoni pamapu kuti tiziŵi malu ngo yiwu angulutaku.
Chakwamba yiwu anguluta ku Ikonio ndipu pavuli paki anguluta ku msumba wa Antioke. Ŵati atuwa uku, anguluta ku Troa, Filipi, Tesalonika ndi ku Berea. Kumbi wachiwona charu cha Athene pamapu po? Paulo wanguchipharazga so kweniko. Pavuli paki, angumala chaka chimoza ndi myezi 6 achipharazga mu Korinte. Ndipu pakumaliya anguzipumuwa kamanavi waka ku Efeso. Ŵati atuwa ku Efeso, angukwera boti kuwere ku Kaisarea ndipu anguchifika ku Antioki ko Paulo wajanga.
Sonu Timote wangwenda mitunda yitali ukongwa wachiwovya Paulo kupharazga “uthenga wamampha” ndi kwambiska mipingu yinandi yachikhristu. Kumbi nawi asani wakuwa, wazamuja muteŵeti waku Chiuta wakugomezgeka nge Timote?
Machitidu 9:19-30; 11:19-26; machaputala 13 mpaka 17; 18:1-22.
1. Roma; 2. Malta; 3. Berea; 4. Tesalonika; 5. Korinte; 6. Filipi; 7. Athene; 8. Krete; 9. Troa; 10. Efeso; 11. Mileto; 12. Kolose; 13. Antioke; 14. Ikonio; 15. Lustra; 16. Kupro; 17. Antioke; 18. Kaisarea; 19. Yopa; 20. Damasko; 21. Yerusalemu; 22. Nyanja Yikulu (Meditereniyani)
Mafumbu
- Kumbi mnyamata yo we pachithuthuzi ndiyani ndipu wajanga pani, nanga anyina ndi ambuyaki ŵenga ayani?
- Kumbi Timote wangumukanji Paulo wati wamufumba kuti wayende pamoza ndi iyu kweniso Sila pa nchitu yakuchipharazga ku ŵanthu a kuvigaŵa vakutali?
- Kumbi ndi nunkhu ko akulondo ŵaku Yesu angwamba kudanika kuti Akhristu?
- Kumbi Paulo ndi Barnaba anguluta ku misumba niyi ŵati atuwa ku Antioke?
- Kumbi Timote wangumuwovya wuli Paulo, nanga ndi fumbu nili lo achinyamata atenele kujifumba mazuŵa nganu?
Mafumbu ngakusazgiyapu
- Ŵerenga Machitidu 9:19-30.
Kumbi wakutumika Paulo wangulongo wuli kuti wenga ndi zeru wati wakumana ndi ŵanthu akususka uthenga wamampha? (Machi. 9:22-25, 29, 30; Mate. 10:16)
- Ŵerenga Machitidu 11:19-26.
Kumbi nkhani yo ye pa Machitidu 11:19-21, 26, yilongo wuli kuti mzimu waku Yehova ndiwu uvikiliya ndi kulongozga nchitu yakupharazga?
- Ŵerenga Machitidu 13:13-16, 42-52.
Kumbi lemba la Machitidu 13:51, 52, lilongo wuli kuti akusambira anguzomerezga cha kuti ŵanthu akususka aŵagongoweski? (Mate. 10:14; Machi. 18:6; 1 Pet. 4:14)
- Ŵerenga Machitidu 14:1-6, 19-28.
Kumbi mazu ngakuti ‘anguŵaseserekezga kwaku Yehova kuti waŵaphwere,’ ngatitiwovya wuli kuti tileki kudandawula mwambula kwenele asani tiwovya ŵanthu wo asambira sonu uneneska? (Machi. 14:21-23; 20:32; Yoha. 6:44)
- Ŵerenga Machitidu 16:1-5.
Kumbi kujipereka kwaku Timote kuti amudumuwi kulongo wuli kukhumbika kwa kuchita ‘vosi chifukwa cha uthenga wamampha’? (Machi. 16:3; 1 Ŵako. 9:23; 1 Ŵatesa. 2:8)
- Ŵerenga Machitidu 18:1-11, 18-22.
Kumbi lemba la Machitidu 18:9, 10, lilongo wuli mo Yesu wangujipereke pa kulongozga nchitu yakupharazga, nanga ivi vititipaska chigomezgu wuli mazuŵa nganu? (Mate. 28:20)


text:
MUTU 5
Uwombozi, Nchawanangwa Chapachanya Chakutuwa Kwaku Chiuta
Kumbi uwombozi nchinthu wuli?
Kumbi unguperekeka wuli?
Kumbi ungakuwovyani wuli?
Kumbi mungalongo wuli kuwonga kwinu?
1, 2. (a) Kumbi nchinthu wuli cho chichitiska kuti chawanangwa chije chakuzirwa kwaku imwi? (b) Nchifukwa wuli tingakamba kuti uwombozi nchawanangwa chakuzirwa ukongwa pa vawanangwa vosi vo mungalonde?
KUMBI chawanangwa chapachanya ukongwa pa vawanangwa vo mukulondiyapu nchinthu wuli? Kuti chawanangwa chije chakuzirwa chikhumbika kuja chakudula pe cha. Ndipuso mtengu wa chinthu cho munthu watipaska ndiwu ulongo kuti chinthu cho nchakuzirwa cha. M’malu mwaki, chawanangwa chija chakuzirwa kwaku imwi, asani chakukondweskani kweniso asani mwapaskika chinthu cho mwengavi.
2 Pa vawanangwa vinandi vo mungalonde, pe chawanangwa chimoza pe cho chiphara vosi. Chawanangwa ichi nchakutuwa kwaku Chiuta kuluta ku mtundu wa ŵanthu. Yehova wakutipaska vinthu vinandi, kweni chawanangwa chikulu ukongwa cho wakutipaska ndi sembi ya uwombozi ya Mwana waki Yesu Khristu. (Ŵakolose 1:14) Nge mo tiwoniyengi m’mutu wunu, uwombozi nchawanangwa chapachanya ukongwa kuphara vosi, chifukwa chakuti ungakupaskani likondwa lambula makambika ndipuso vinthu vakukhumbika pa umoyu winu. Uwombozi ndi nthowa yo Yehova walongole chanju chaki kwaku imwi.
KUMBI UWOMBOZI NCHINTHU WULI?
3. Kumbi uwombozi nchinthu wuli, ndipu nchinthu wuli cho titenere kuvwisisa kuti tiziŵi kuzirwa kwa chawanangwa ichi?
3 Uwombozi ndi nthowa yo Yehova wapozomoske pamwenga kutaskiya mtundu wa ŵanthu ku ubudi ndi nyifwa. (Ŵaefesu 1:7) Kuti tivwisi chisambizu cha m’Bayibolo ichi, titenere kukumbuka vo vinguchitika kuvuli m’munda wa Edene. Tingavwisisa chifukwa cho uwombozi uliri chawanangwa chakuzirwa kwaku isi, pijapija asani taziŵa vo Adamu wangutaya wati wananga.
4. Kumbi Adamu watingi wajengi ndi umoyu wamtundu wuli panyengu yo wenga wakufikapu?
4 Yehova wati walenga Adamu, wangumupaska chinthu chinyaki chakuzirwa ukongwa, umoyu wa umunthu wakufikapu. Ŵanaŵaniyani waka mo Adamu watingi wajaliyengi. Pakuti wangulengeka wambula kaheni kekosi, iyu watingi watamengi cha, pamwenga kukota chinanga nkhufwa. Nge munthu wakufikapu, iyu wenga pa ubwezi wapade ndi Yehova. Bayibolo likamba kuti Adamu wenga “mwana waku Chiuta.” (Luka 3:38) Mwaviyo, Adamu wakondwanga chifukwa chakuja pa ubwezi wakukho ndi Yehova Chiuta, nge mo mwana wakondwe ndi awiski wo atimwanja. Yehova wakambiskananga ndi mwana waki wa pa charu chapasi, ndipu wapaskanga Adamu nchitu zakukhorweska ndipuso kumukambiya vo wakhumbikanga kuchita.
5. Kumbi Bayibolo ling’anamuwanji asani likamba kuti Adamu wangulengeka “mu chikozgu chaku Chiuta”?
5 Adamu wangulengeka “mu chikozgu chaku Chiuta.” (Chiyambo 1:27) Ivi ving’anamuwa kuti Adamu wawonekanga nge mo Chiuta wawoneke cha. Nge mo tikusambiriya mu mutu wakwamba, Yehova ndi mzimu wambula kuwoneka. (Yohane 4:24) Mwaviyo, Yehova we ndi liŵavu la nyama ndi ndopa cha. Fundu yakuti Adamu wangulengeka mu chikozgu chaku Chiuta ying’anamuwa kuti iyu wangulengeka ndi mijalidu yo Chiuta we nayu nge, chanju, zeru, urunji ndi nthazi. Adamu wenga nge Awiski munthowa yinyaki yapade chifukwa iyu wenga ndi wanangwa wakujisankhiya vakuchita. Pa chifukwa ichi, Adamu wenga nge makina cha, chifukwa makina ngagwira nchitu yo akungapangiya pe. M’malu mwaki iyu wasankhanga yija vakuchita pakati pa chiheni ndi chamampha. Asani iyu wangusankha kuvwiya Chiuta, watingi wajengi mu Paradayisu pa charu chapasi kwamuyaya.
6. Kumbi Adamu wangutayanji wati wakana kuvwiya Chiuta, nanga ŵana ŵaki angukwasika wuli?
6 Adamu wati wakana kuvwiya Chiuta wangweruzgikiya ku nyifwa pamwenga kuti wangulipira mtengu ukulu ukongwa. Iyu wangutaya umoyu waki wakufikapu wa umunthu ndi vitumbiku vaki vosi chifukwa cha ubudi waki. (Chiyambo 3:17-19) Chakuvwisa lisungu nchakuti, Adamu wangutaya umoyu waki wamampha kweniso wa ŵana ŵaki wosi wo watingi wazibalengi kunthazi. Mazu ngaku Chiuta ngatiti: “Viyo, uli ndimo mwa munthu yumoza [Adamu] ulakwi unguserere mu charu, ndi nyifwa pa chifukwa cha ulakwi wo, ndi viyo nyifwa yambukiya pa ŵanthu wosi, pakuti wosi ŵangulakwa.” (Ŵaroma 5:12) Hinya, taŵanthu tosi tikwambuwaku ubudi waku Adamu. Ndichu chifukwa chaki Bayibolo likamba kuti iyu ‘wangujiguliska’ ndipuso ‘wakuguliska’ ŵana ŵaki ku ukapolu wa ubudi ndi nyifwa. (Ŵaroma 7:14) Adamu ndi Eva ŵengavi chilindizga chechosi, chifukwa yiwu angusankhiya dala kuleka kuvwiya Chiuta. Sonu nanga nchinthu wuli chinguchitikiya ŵana ŵawu pamoza ndi isi?
7, 8. Kumbi uwombozi ung’anamuwa vinthu viŵi nivi?
7 Yehova wangutaska mtundu wa ŵanthu mwakugwiriskiya nchitu uwombozi. Kumbi mazu ngakuti uwombozi ngang’anamuwanji? Mazu yanga ngang’anamuwa vinthu viŵi. Chakwamba, uwombozi ndi mtengu wo ulipirika pakukhumba kufwatuwa pamwenga kuwombo chinthu. Tingawuyeruzgiya ndi mtengu wo ulipirika kuti mukayidi wafwatuliki. Chachiŵi, uwombozi ndi mtengu wakuyanana ndi chinthu cho chanangika pamwenga kupwetekeka. Mwakuyeruzgiyapu, asani munthu wachita ngozi, wakhumbika kulipira mtengu wakuyanana ndi vinthu vo vanangika.
8 Kumbi vo Adamu wangutaya vatingi vilipirikengi wuli, nanga isi tatingi tifwatulikengi wuli ku ukapolu wa ubudi ndi nyifwa? Tiyeni tiwoni uwombozi wo Yehova wangupereka ndipuso mo ungakuwovyiyani.
MO YEHOVA WANGUPEREKE UWOMBOZI
9. Kumbi ndi uwombozi wamtundu wuli wo wakhumbikanga kuperekeka?
9 Pakuti umoyu wo ungutayika wenga wa munthu wakufikapu, pengavi munthu weyosi wakubuda yo watingi wawuwezgiyengepu. (Sumu 49:7, 8) Cho chakhumbikanga yapa ndi uwombozi wakuyanana ndi vo vingunangika. Ivi vikolerana ndi fundu ya urunji yo yisanirika M’mazu ngaku Chiuta ngo ngatiti: “Umoyu ku umoyu.” (Marangu 19:21) Sonu kumbi nchinthu wuli cho chatingi chiwezgiyengepu umoyu wakufikapu wo Adamu wangutaya? Wenga umoyu unyaki so wakufikapu wo wenga “thumba,” pamwenga kuti uwombozi wakulingana.
10. Kumbi Yehova wangupereka wuli uwombozi?
10 Kumbi Yehova wangupereka wuli uwombozi? Iyu wangutuma yumoza wa ŵana ŵaki auzimu kuti wazi pacharu. Kweni Yehova wangutuma chakulengeka chauzimu bweka cha. Iyu wangutuma Mwana waki wakuwa yija yo wenga wapade ukongwa kwaku iyu. (1 Yohane 4:9, 10) Mwana uyu, wangutuwa kuchanya ko wajanga mwakujipereka. (Ŵafilipi 2:7) Nge mo tingusambiriya m’mutu wajumpha, Yehova wanguchita chakuziziswa mwa kusamisiya umoyu wa Mwana waki m’moyu mwaku Mariya. Yesu wanguwa wambula ubudi wewosi chifukwa cha nthazi ya mzimu utuŵa waku Chiuta, ndipu iyu wangwambuwaku cha ubudi.
11. Kumbi munthu yumoza wanguwombo wuli mtundu wosi wa ŵanthu?
11 Kumbi vinguchitika wuli kuti munthu yumoza wawombo mamiliyoni nganandi nga ŵanthu? Chamampha, kumbi mtundu wosi wa ŵanthu unguja wuli wakubuda? Kumbukani kuti Adamu wati wabuda wangutaya mwaŵi wapade wakuja ndi umoyu wa umunthu wakufikapu. Mwaviyo, iyu wangutondeka kwambuzgiya umoyu uwu ku ŵana ŵaki. M’malu mwaki iyu wakuŵayambuzgiya waka ubudi ndi nyifwa. Yesu yo Bayibolo litimudana kuti “Adamu wakumariya,” wenga ndi umoyu wa umunthu wakufikapu ndipu iyu wangubudapu cha. (1 Ŵakorinte 15:45) Ivi ving’anamuwa kuti Yesu wangusere m’malu mwaku Adamu kuti watitaski. Mwakupereka umoyu waki wambula ubudi kwaku Chiuta ndi mtima wosi, Yesu wangulipira mtengu wa ubudi waku Adamu. Pachifukwa ichi, Yesu wanguchitiska kuti ŵana ŵaku Adamu aje ndi chilindizga.
12. Kumbi masuzgu ngo Yesu wangukumana nangu ngatitisimikizgiyanji?
12 Bayibolo likonkhoska mwakuvwika umampha masuzgu ngosi ngo Yesu wangukunthiyapu we pafupi kufwa. Iyu wangukhwechulika ukongwa, wangukhomeka mwankhaza ndi mizumali, ndipuso kufwa nyifwa yakuŵaŵa pa chimiti chakutombozgiyapu. (Yohane 19:1, 16-18, 30; Fundu Zakukumaliya, mapeji 204-206) Nchifukwa wuli venga vakwenere kuti Yesu wasuzgiki viyo? M’mutu unyaki kunthazi uku, tazamusambira kuti Satana wakukamba kuti palivi munthu weyosi yo wangateŵete Yehova mwakugomezgeka asani wangakumana ndi mayeseru. Chifukwa chakuti Yesu wangukunthiyapu mwakugomezgeka masuzgu ngo wangukumana nangu, iyu wangumuka umampha ukongwa vo Satana wangususka. Yesu wangulongo kuti munthu wakufikapu yo we ndi wanangwa wakujisankhiya vakuchita, wakhoza kusunga uzirima waki kwaku Chiuta, chinanga Diabolo wangachita chechosi. Yehova watenere kuti wangukondwa ukongwa ndi kugomezgeka kwa Mwana waki wakwanjiwa!
13. Kumbi uwombozi ungulipirika wuli?
13 Kumbi uwombozi ungulipirika wuli? Pa Nisani 14, mu chaka cha 33 C.E., Yehova wanguzomerezga kuti Mwana waki wambula kubuda wabayiki. Mu nthowa iyi, Yesu wangupereka umoyu waki wakufikapu ‘kamoza pe.’ (Ŵahebere 10:10) Pati papita mazuŵa ngatatu kutuliya po Yesu wangufwiya, Yehova wangumuyuskiya ku umoyu wauzimu. Yesu wati waluta kuchanya, wangupereka uwombozi wa umoyu waki wakufikapu wo uguperekeka nge sembi ku ŵana ŵaku Adamu. (Ŵahebere 9:24) Yehova wangulonde mtengu wa sembi yaku Yesu nge uwombozi wo wakhumbikanga kuti mtundu wa ŵanthu uwomboleki ku ukapolu wa ubudi ndi nyifwa.
MO UWOMBOZI UNGAKUWOVYIYANI
14, 15. Kumbi titenere kuchitanji kuti ‘tigowokereki vilakwa’ vidu?
14 Chinanga kuti te akubuda, tikhoza kulonde vitumbiku vawezi chifukwa cha uwombozi. Tiyeni tiwoni vinyaki mwa vitumbiku vo tingalonde sonu kweniso vo tazamulonde munthazi, chifukwa cha chawanangwa chikulu chakutuliya kwaku Chiuta ichi.
15 Kugowokereka maubudi. Ubudi wo tikwambuwa utititondekeska kuchita cho nchamampha. Tosi tibudiska mu kaŵereŵeteru pamwenga mu vakuchita. Kweni chifukwa cha sembi ya uwombozi yaku Yesu, tikhoza ‘kugowokereka vilakwa vidu.’ (Ŵakolose 1:13, 14) Kweni kuti tigowokereki, titenere kulapa ndi mtima wosi. Titenere so kuchondere Yehova mwakujiyuyuwa, kumupempha kuti watigowoke chifukwa chakuti tigomezga sembi ya uwombozi ya Mwana waki.
16. Kumbi nchinthu wuli cho chititiwovya kuti tisopengi Yehova ndi njuŵi yamampha, nanga njuŵi yamampha njakuzirwa wuli?
16 Kuja ndi njuŵi yamampha pamasu paku Chiuta. Njuŵi yiheni yingatichitiska kuti tilekengi kukondwa kweniso kujiwona kuti te ambula kwenere. Kweni chifukwa chakuti uwombozi uchitiska kuti tigowokerekengi maubudi ngidu, Yehova watitizomerezga kumusopa ndi njuŵi yamampha chinanga kuti te ambula kufikapu. (Ŵahebere 9:13, 14) Ivi vichitiska kuti tilongorongi ndi Yehova mwakufwatuka. Mwaviyo, tingaromba kwaku iyu mwakufwatuka. (Ŵahebere 4:14-16) Kuja ndi njuŵi yamampha kutitichitiska kuti tije ndi chimangu cha m’maŵanaŵanu, kutitiwovya kuti tijiwonengi kuti te akukhumbika ndipuso kutitipaska likondwa.
17. Kumbi ndi vitumbiku nivi vo tazamulonde chifukwa chakuti Yesu wakutifwiya?
17 Chilindizga cha umoyu wamuyaya mu paradayisu pacharu chapasi. Lemba la Ŵaroma 6:23, likamba kuti: “Mphotu ya ulakwi ndi nyifwa.” Vesi lenili lilutirizga kuti: “Kweni chawezi chaku Chiuta mbumoyu wamuyaya mwaku Kristu Yesu Ambuyafwi.” Mu Mutu wachitatu, tingusambira vitumbiku vo vazamuja mu charu cha Paradayisu. (Chivumbuzi 21:3, 4) Tazamulonde vitumbiku vosi ivi ndipuso umoyu wamuyaya wambula kutama, chifukwa chakuti Yesu wakutifwiya. Kuti tizilonde vitumbiku ivi, titenere kulongo kuti tilumba chawanangwa cha uwombozi.
KUMBI MUNGALONGO WULI KUTI MUWONGA?
18. Nchifukwa wuli titenere kumuwonga ukongwa Yehova chifukwa cha uwombozi?
18 Nchifukwa wuli titenere kumulumba ukongwa Yehova chifukwa cha uwombozi? Kanandi chawanangwa chija chakuzirwa asani yo wapereka wamaliyapu nyengu yaki, nthazi ndipuso ndalama. Tikondwa ukongwa asani tiwona kuti munthu yo watipaska chawanangwa wachita ivi chifukwa cha chanju. Uwombozi nchawanangwa chakuzirwa ukongwa pa vawanangwa vosi, chifukwa chakuti Chiuta wangujinola chinthu chikulu ukongwa kuti wawupereki. Lemba la Yohane 3:16 lititi: “Chiuta wangwanja viyo charu, viyo kuti wangupaska Mwana waki wakuwayija.” Uwombozi mbukaboni ukulu wakuti Yehova watitiyanja. Kweniso mbukaboni wakuti Yesu watitanja chifukwa wangupereka umoyu waki m’malu mwaku isi ndi mtima wosi. (Yohane 15:13) Pachifukwa ichi, chawanangwa cha uwombozi chitenere kutisimikizgiya kuti Yehova ndi Mwana waki atanja weyosi waku isi.
19, 20. Kumbi mungalongo wuli kuti muwonga Chiuta chifukwa cha chawanangwa cha sembi ya uwombozi?
19 Sonu kumbi mungalongo wuli kuti muwonga chawanangwa cha uwombozi chakutuliya kwaku Chiuta? Chakwamba, mutenere kuziŵa vinandi vakukwaskana ndi Wakupaska Mura, Yehova. (Yohane 17:3) Kusambira Bayibolo mwakugwiriskiya nchitu buku ili kukuwovyeningi ukongwa kuti muziŵi venivi. Asani mulutirizga kuziŵa vinandi vakukwaskana ndi Yehova, chanju chinu paku iyu chikuwengi. Ndipu chanju ichi chikuchitiskeningi kuti muchitengi vinthu vakumukondweska.
20 Jani ndi chivwanu mu sembi ya uwombozi yaku Yesu. Bayibolo likamba kuti: “Yo ngwakuvwana mu Mwana we nawu umoyu wamuyaya.” (Yohane 3:36) Kumbi tingalongo wuli kuti tivwana mwaku Yesu? Chivwanu ichi chiziŵika ndi vakukamba pe cha. Lemba la Yakobe 2:26 lititi: “Chivwanu nacho pade pa milimu nchakufwa.” Hinya, chivwanu chauneneska chiziŵika ndi “milimu,” pamwenga kuti vakuchita vidu. Tingalongo kuti tivwana mwaku Yesu asani titesesa kumwezga, mwa vakukamba ndipuso vakuchita vidu.
21, 22. (a) Nchifukwa wuli titenere kusanirika pa mwambu wa Chakurya Chamazulu cha Ambuya chaka chechosi?
21 Musanirikengi pa mwambu wa njonesku pamwenga kuti chakurya chamazulu cha Ambuya. Mazulu nga pa Nisani 14, mu chaka cha 33 C.E., Yesu wangwambiska mwambu wo mu Bayibolo udanika kuti “njonesku ya Ambuya,” pamwenga kuti chakurya chamazulu cha Ambuya. (1 Ŵakorinte 11:20; Mateyu 26:26-28) Mwambu uwu udanika so kuti Chikumbusku cha nyifwa yaku Khristu. Yesu wangwambiska mwambu uwu kuti akutumika ŵaki kweniso Akhristu auneneska wosi, akumbukengi kuti iyu wangupereka umoyu waki nge uwombozi kuporote mu nyifwa yaki. Ndipu pakukamba va mwambu uwu, Yesu wanguti: ‘Lutirizgani kuchita ichi pakukumbuka ini.’ (Luka 22:19) Kuchita mwambu wa Chikumbusku kutitikumbuska chanju chikulu cho Yehova ndi Yesu akutilongo kuti tiwomboleki. Nasi tingalongo kuti tiwonga mwa kusanirika pa mwambu wa Chikumbusku cha nyifwa yaku Yesu chaka chechosi. *
22 Uwombozi wo Yehova wakupereka nchawanangwa chakuzirwa ukongwa nadi. (2 Ŵakorinte 9:14, 15) Chawanangwa ichi chikwaska chinanga mbanthu wo akufwa. Mutu 6 wazamukonkhoska mo chitiŵakwaskiya.
^ ndimi 21 Kuti muziŵi vinandi vakukwaskana ndi Chakurya Chamazulu cha Ambuya, wonani Vakukumaliya mapeji 206-8.


text:
Nkhani Nambara 104: Yesu Wakawelera Kucanya
Mazuŵa ghakati ghajumphapo, Yesu wakajilongora ku ŵasambiri ŵake kwa nyengo zinandi. Nyengo yinyake, ŵasambiri pafupifupi 500 ŵakamuwona pa nyengo yimoza. Kasi ukumanya ivyo Yesu wakaŵaphaliranga para wawonekera kwa iwo? Wakaŵaphaliranga za ufumu wa Ciuta. Yehova wakatuma Yesu pa caru capasi kuti wazakasambizge ŵanthu za Ufumu. Ndipo wakalutilira kucita nthena nanga ni apo wakati wawuka ku ŵakufwa.
Kasi ufumu wa Ciuta nchivici? Kasi ukukumbuka? Enya, Ufumu wa Ciuta ni boma la Ciuta ilo liri kucanya, ndipo Yesu ndiyo Ciuta wamusora kuŵa fumu. Nga ni umo tili kusambilira, Yesu wakalongora kuti wazamuŵa fumu yiwemi comene mwa kulyeska ŵanthu ŵanjara, kucizga ŵalwari, ndiposo nanga kungaŵa kuwukiska ŵakufwa!
Ntheura para Yesu wazakayamba kuwusa nga ni Fumu kucanya kwa vilimika 1000, kasi pa caru capasi pazamuŵa wuli? Enya, caru cose capasi cizamuŵa paradiso wakutowa. Kuzamuŵavya nkhondo, kuswa malango, ulwari, panji nyifwa. Tikumanya kuti uwu mbunenesko cifukwa Ciuta wakapanga caru capasi kuti ciŵe paradiso mwakuti ŵanthu ŵasangwengemo. Ndico cifukwa cake pakwamba wakapanga munda wa Edeni. Ndipo Yesu wazamuwoneseska kuti ivyo Ciuta wakukhumba vyafiskika.
Nyengo yikakwana yakuti Yesu wawelere kucanya. Wakawonekera ku ŵasambiri ŵake kwa mazuŵa 40. Mwantheura ŵakaŵa ŵakusimikizga kuti wawuka nadi. Kweni pambere wandalekane na ŵasambiri ŵake, ŵakaŵaphalira kuti: ‘Mungafumanga yayi mu Yerusalemu mupaka apo muzamupokera mzimu utuŵa.’ Mzimu utuŵa ni nkhongono iyo Ciuta wakugwiliskira nchito, uwo tingawuyelezgera na mphepo ya kuputa, weneuwo ukovwira ŵasambiri ŵake kucita khumbo la Ciuta. Paumaliro pake, Yesu wakati: ‘Mupharazgenge za ine pa caru cose capasi.’
Yesu wakati wayowoya mazgu agha, cinthu cinyake cakuziziswa cikacitika. Wakayamba kukwera kucanya, nga ni umo ukuwonera apa. Bingo likamubisa, ndipo ŵasambiri ŵakamuwonaso yayi. Yesu wakaluta kucanya, ndipo wakayamba kuwusa ŵasambiri ŵake pa caru capasi kufumira kuko.
1 Ŵakorinte 15:3-8; Civumbuzi 21:3, 4; Milimo 1:1-11.
Mafumbo
- Ni ŵasambiri ŵalinga awo ŵakamuwona Yesu pa nyengo yimoza, ndipo Yesu wakaŵaphaliranga vici?
- Kasi Ufumu wa Ciuta ni vici, ndipo umoyo wuzamuŵa wuli para Yesu wazakayamba kuwusa nga ni Fumu kwa vilimika 1000?
- Kasi Yesu wakawonekera ku ŵasambiri ŵake kwa mazuŵa ghalinga, kweni sono yikaŵa nyengo yakuti waciteci?
- Pambere wandalekane na ŵasambiri ŵake, kasi wakaŵaphalira kuti ŵaciteci?
- Nchivici ico cikucitika pa cithuzithuzi apa, ndipo nchivici ico cikamubisa Yesu?
Mafumbo ghanyake
- Ŵazgani 1 Ŵakorinte 15:3-8.
Cifukwa wuli mpositole Paulosi wakayowoya mwakusimikizga kuti Yesu wawuka, ndipo ni vinthu wuli ivyo Ŵakhristu mazuŵa ghano wangayowoya na cigomezgo cose? (1 Kor. 15:4, 7, 8; Yes. 2:2, 3; Mat. 24:14; 2 Tim. 3:1-5)
- Ŵazgani Milimo 1:1-11.
Mwakuyana na Milimo 1:8, kasi mulimo wa kupharazga ukathandazgika mupaka nkhu? (Mil. 6:7; 9:31; 11:19-21; Kol. 1:23)


text:
“Mahara Ghako Ghatumbikike”
MAZGU agha wakayowoya ni Davide apo wakalumbanga mwanakazi munyake uyo wakiza kwa iyo. Mwanakazi uyu zina lake ni Abigelu. Chifukwa wuli Davide wakamulumba ndipo tingasambirako vichi kwa Abigelu?
Abigelu wakaŵa wakutengwa, ndipo Davide wakakumana nayo apo wakachimbiranga Fumu Sauli. Mfumu wa Abigelu wakaŵa Nabala. Iyo wakaŵa musambazi chomene. Wakaŵa na viŵeto vinandi ivyo ŵakaliskanga ku mapiri gha kumwera kwa Yuda. Davide na ŵanalume ŵake “ŵakaŵa nga ni linga” ku ŵaliska ŵa Nabala na viŵeto vyawo. Iyo wakatuma ŵateŵeti ŵake kwa Nabala kuti wamupeko chakurya ‘chilichose icho wangaŵa nacho.’ (1 Sam. 25:8, 15, 16) Ivyo Davide wakapempha vikaŵa vichoko chomene para tingayaniska na umo iyo na ŵateŵeti ŵake ŵakapwelelera vinthu vya Nabala.
Kweni Nabala, uyo zina lake likung’anamura “Wambura Mahara” panji kuti “Muzereza,” wakachita mwakuyana na zina lake. Nabala wakazgora mwaukali kweniso mwamsinjiro ndipo wakamunora Davide ivyo wakapempha. Ntheura Davide wakanozga ulendo wakuti wakalange Nabala chifukwa cha msinjiro wake kweniso zgoro lake lambura mahara. Nabala na ŵa munyumba yake ŵakate ŵapwetekekenge chifukwa cha uzeleza wake.—1 Sam. 25:2-13, 21, 22.
Abigelu wakati waghanaghanirapo ivyo Davide wangachita chifukwa cha ivyo mfumu wake wakachita, iyo wakachitapo kanthu mwaluŵiro ndiposo mwachikanga. Mwantchindi wakapempha Davide kuti waghanaghanirepo umo ivyo wakakhumbanga kuchita, vikhwaskirenge ubwezi wake na Yehova. Kweniso wakapeleka chakurya chakukwana kwa Davide na ku ŵateŵeti ŵake. Iyo wakawona kuti ni Yehova wakatuma Abigelu kuti wamuwezge kuti waleke kuchita vinthu ivyo vikate vikwiyiskenge Chiuta. Davide wakati kwa Abigelu: “Mahara ghako ghatumbikike. Utumbikike chifukwa cha kuniwezga muhanya uno ku mulandu wa ndopa.”—1 Sam. 25:18, 19, 23-35.
Apa tawona kuti tikwenera yayi kuŵa nga ni Nabala na kuleka kuwonga viwemi ivyo Yehova na ŵanyithu ŵakutichitira. Kweniso ntchiwemi kuchitapo kanthu mwaluŵiro para tikuwona kuti vinthu vinyake viheni vingachitika. Para tachita nthena, nase tingayowoya nga ni wamasalimo uyo wakaphalira Chiuta kuti: “Nisambizgani mahara na umanyi.”—Sal. 119:66.
Ŵanthu ŵanyake ŵangawona usange tikuchita vinthu mwamahara ndiposo mwaumanyi. Kwali ŵangayowoya panji yayi, kweni ŵangajipulika nga ni Davide, uyo wakati: “Mahara ghako ghatumbikike.”