text:
Kasi Mukuwonga Kuti Yehova Wakumulaŵiskani Mwacitemwa?
“Maso gha Yehova ghali mu malo ghose kulaŵiska ŵaheni na ŵawemi.”—ZINTH. 15:3.
1, 2. Kasi pali mphambano wuli pakati pa cilato ca Yehova pakutilaŵiska na cilato ca ŵapolisi pakuŵika makamera pa msewu?
MU VYARU vinandi, ŵapolisi ŵakuŵika makamera mu misewu kuti ghajamburenge magalimoto na ngozi izo zikucitika. Usange makamera ghajambura dilayivala uyo waganda munthu na kucimbira, vithuzithuzi ivyo vyajambulika vingawovwira ŵapolisi kuti ŵamusange na kumukaka. Nadi, cifukwa cakuti makamera ghali posepose, nchakusuzga comene kuti munthu wagwenthe para wacita vyambura kwenelera.
2 Baibolo likuti maso gha Yehova “ghali mu malo ghose.” (Zinth. 15:3) Kweni kasi fundo iyi yikung’anamura kuti wakusanda kalikose ako tikucita? Kasi Ciuta wakutilaŵiska kuti wawone usange tikulondezga malango ghake? Kasi pakutilaŵiska wakuŵa na cilato cakuti watilange para tatondeka kulondezga malango ghake? (Yer. 16:17; Heb. 4:13) Yayi. Yehova wakutilaŵiska cifukwa cakuti wakutitemwa ndipo wakukhumba kuti watovwire.—1 Pet. 3:12.
3. Zunurani nthowa zinkhondi izo tisambirenge zeneizo zikulongora kuti Ciuta wakutilaŵiska cifukwa cakuti wakutitemwa.
3 Kasi nchivici ico cingatovwira kuti tipulikiske citemwa ca Ciuta? Tiyeni tidumbiskane nthowa zinkhondi izo zikulongora kuti Yehova wakutilaŵiska cifukwa cakuti wakutitemwa. (1) Wakuticenjezga para tamba kuŵa na maghanoghano ghaheni. (2) Wakuticenya para tabuda. (3) Wakutilongozga na fundo za mu Mazgu ghake. (4) Wakutovwira para takumana na viyezgo. (5) Wakutitumbika para wawona viwemi mwa ise.
WAKUTICENJEZGA
4. Cifukwa wuli Yehova wakacenjezga Kayini kuti uheni “wakharizga pa mulyango”?
4 Cakwamba, tiyeni tiwone ivyo Ciuta wakucita kuti waticenjezge para tamba kuŵa na maghanoghano ghaheni. (1 Mid. 28:9) Kuti tipulikiske fundo iyi, ghanaghanirani umo Ciuta wakacitira na Kayini, uyo “wakakalipa comene” apo wakatondeka kucita vinthu umo Ciuta wakakhumbiranga. (Ŵazgani Genesis 4:3-7.) Yehova wakaciska Kayini kuti ‘wacite makora.’ Yehova wakamucenjezga kuti usange walekenge kucita makora, uheni ‘ukharizgenge pa muryango.’ Ciuta wakamufumba kuti: Kasi “iwe utiuwusenge pacanya pake”? Ciuta wakakhumbanga kuti Kayini wapulikire cenjezgo na cilato cakuti ‘wapokelereke.’ Kayini wapokelerekenge, mphanyi wakaŵa paubwezi uwemi comene na Ciuta.
5. Kasi Yehova wakuticenjezga wuli para tamba kuŵa na maghanoghano ghaheni?
5 Ise ke? Yehova wakulaŵiska mukati mu mitima yithu ndipo wakumanya makora maghanoghano na vilato vithu. Adada ŵithu awo mbacitemwa, ŵakukhumba kuti tendenge mu nthowa zaurunji. Kweni ŵakucita kuticicizga yayi. Kwizira mu Mazgu ghake, agho ni Baibolo, Ciuta wakuticenjezga para tamba kupatuka mu nthowa izi. Kasi wakucita wuli nthena? Para tikuŵazga Baibolo zuŵa na zuŵa, kanandi tikusanga fundo izo zikutovwira kumazga nkharo na maghanoghano ghaheni. Kweniso, nyengo zinyake mabuku ghithu ghangalongosora suzgo ilo panji nase tili nalo, ndipo ghangalongosora nthowa ya kulimazgira. Ndiposo, pa maungano ghithu tikupokera ulongozgi wa pa nyengo yakwenelera.
6, 7. (a) Cifukwa wuli mabuku agho ghakunozgekera ŵanthu ŵanandi mbukaboni wakuti Ciuta wakumutemwani imwe pamwekha? (b) Kasi mungacita wuli kuti musange candulo na wovwiri uwo Yehova wakupeleka?
6 Macenjezgo ghose agho Yehova wakutipa, mbukaboni wakuti wakutitemwa kweniso kuti wakutipwelelera waliyose payekha. Mbunenesko kuti Baibolo laŵapo kwa vyaka vinandi comene, kweniso kuti mabuku ghithu ghakulembekera ŵanthu ŵanandi, ndiposo kuti maungano ghithu ghakunozgeka kuti ghasambizge mpingo wose. Ndipouli, kwizira mu nthowa izi, Yehova wakukhumba kuti imwe mupulike Mazgu ghake na kusintha kaghanaghaniro kinu. Ntheura, uwu mbukaboni wakuti Yehova wakumutemwani na kumupwelelerani imwe pamwekha.
7 Kasi tingacita wuli kuti tisange candulo na macenjezgo gha Ciuta? Cakwamba tikwenera kugomezga kuti wakutipwelelera nadi ndipo pamanyuma pake tilondezgenge Mazgu ghake. Tifwilirengepo kumazga maghanoghano ghaheni. (Ŵazgani Yesaya 55:6, 7.) Para tipulikirenge macenjezgo agho tapika, tigegenge masuzgo ghanandi. Ndipouli, tiyelezgere kuti tamba kuŵa na maghanoghano ghaheni. Kasi Adada ŵithu awo ŵakutitemwa, ŵakutovwira wuli?
WAKUTICENYA
8 Nyengo zinyake para tacenyeka ndipo tikumanya makora kuti Yehova wakutipwelelera. (Ŵazgani Ŵahebere 12:5, 6.) Mbunenesko kuti palije uyo wakukondwa para wakucenyeka panji kupika ulongozgi. (Heb. 12:11) Kweni para munthu wakutipa ulongozgi wakufuma mu Baibolo, nchiwemi kuti tighanaghanirenge cifukwa ico wakutipira ulongozgi. Wakucita nthena cifukwa cakuti wawona kuti ubwezi withu na Yehova uli pafupi kunangika. Wapatura nyengo yake kuti watovwire na fundo za Baibolo pa umo tingacitira kuti tinozge ubwezi withu na Yehova. Tikwenera kuwuzirwiska comene cifukwa Mweneko wa ulongozgi uwu ni Yehova.
8, 9. Kasi ulongozgi uwo Yehova wakupeleka kwizira mu ŵateŵeti ŵake ukulongora wuli kuti wakutitemwa comene? Yowoyani ciyelezgero.
9 Tiyeni tiwone ivyo awo ŵakupeleka ulongozgi ŵangacita kuti ŵalongore lusungu lwa Ciuta. Pambere wandize mu unenesko, mubali munyake wakawoneleranga vithuzithuzi vyamuziro, kweni wakaleka. Ndipouli, khumbo la kulaŵilira vithuzithuzi vyamuziro likamalirathu yayi. Wakati wagura foni yiphya, wakajuranga Mawebusayiti gha vithuzithuzi vyamuziro ndipo wakambaso kuvilaŵilira. (Yak. 1:14, 15) Zuŵa linyake, foni yake wakabwereka mulara ndipo pakawoneka maadiresi gha pa Intaneti gha vithuzithuzi vyamuziro. Ici cikapangiska kuti mubali withu wakulopwa mwauzimu uyu wawovwirike. Wakapokera ulongozgi wa panyengo yake, wakasanga nawo candulo, na kuleka cizgoŵi cake ciheni. Tikuwonga comene kuti Adada ŵithu ŵa kucanya ŵakuwona zakwananga zakubisika na kuticenya pambere tindapulukirethu.
TIKUSANGA CANDULO NA FUNDO ZA MU BAIBOLO
10, 11. (a) Kasi mungapenja wuli ulongozgi wa Ciuta? (b) Kasi mbumba yinyake yikamanya wuli kuti ni vinjeru kulondezga ulongozgi wa Yehova?
10 Wamasalimo wakimba kwa Yehova kuti: “Timundilongozge na vipango vinu.” (Sal. 73:24) Nyengo yiliyose para tikukhumba ulongozgi tikwenera kulaŵiska kwa Yehova. Tingacita nthena para tikuŵazga Mazgu ghake kuti tiwone umo iyo wakuwonera vinthu. Para tikulondezga fundo za mu Baibolo tikovwirika mwauzimu ndipo nyengo zinyake tikovwirika pakupenja vinthu vyakukhumbikwa vyakuthupi.—Zinth. 3:6.
11 Ivyo vikacitikira mubali munyake uyo wakacitanga lenti munda ku Masbate mu Philippines, nchiyelezgero ciwemi cakuti Yehova wakulongozga ŵanthu ŵake. Iyo na muwoli wake ŵakacitanga upayiniya wanyengozose uku ŵakupwelelera mbumba yawo yikuru. Zuŵa linyake wakazizwa apo mweneko wa munda wakaŵalembera kalata yakuŵaphalira kuti ŵaleke kulimamoso ndipo ŵafumepo. Kasi cifukwa cikaŵa cakuti wuli? Ŵanji ŵakaŵapusikizgira kuti mbakhuluku. Nangauli mubali wakenjerwanga usange wasangenge malo ghanyake ghakuti iyo na mbumba yake ŵakhalepo, kweni wakati: “Yehova watipenge. Nyengo zose wakutipa ivyo tikukhumbikwira visuzge viti wuli.” Mubali uyu wakacita makora kugomezga Yehova. Pakati pajumpha mazuŵa ghacoko waka, mbumba iyi yikaphalirika kuti yifumengepo yayi. Kasi cikacitika nchivici? Mweneko wa munda wakawona kuti nangauli mubali uyu na mbumba yake ŵakaŵapusikizgira kuti mbakhuluku, kweni iwo ŵakalutilira kuŵa ŵanchindi kweniso ŵamtende cifukwa cakuti ŵakalondezganga fundo za mu Baibolo. Ici cikamukondweska comene mweneko wa malo, mwakuti wakaŵazomerezga kuti ŵakhale kweniso wakaŵasazgirako malo ghakuti ŵalimengepo. (Ŵazgani 1 Petrosi 2:12.) Nadi, Yehova wakutilongozga kwizira mu Mazgu ghake kuti timarane makora na masuzgo ghithu.
MUBWEZI UYO WAKUTOVWIRA KUZIZIPIZGA VIYEZGO
12, 13. Kasi mpha vyakucitika wuli apo ŵanji ŵangakayika usange Ciuta wakuwona nadi masuzgo ghawo?
12 Ndipouli, nyengo zinyake suzgo likucedwa kumara. Tingaŵa kuti tikuzizipizga nthenda yambura kukonda munkhwala, panji ŵabali ŵithu ŵatisuska kwa nyengo yitali, panyake tikutambuzgika. Kweniso nyengo zinyake tikupambana maghanoghano na ŵabali mu mpingo.
13 Mwaciyelezgero, mungakhuŵara na mazgu ghanyake agho imwe mukuwona kuti ngamsinjiro. Mungayowoya kuti: ‘Ivi vikwenera cara kucitika mu gulu la Ciuta.’ Ndipouli, mubali uyo wakayowoya mazgu agha wakupokera mauteŵeti mu mpingo ndipo ŵanji ŵakumuwona kuti wakucita makora. Mungazizwa na kuyowoya kuti: ‘Cifukwa wuli vili nthena? Kasi Yehova wakuwona yayi? Kasi wacitengepo kanthu yayi?’—Sal. 13:1, 2; Hab. 1:2, 3.
14. Cifukwa wuli nyengo zinyake Ciuta wakunjilirapo luŵiro yayi kuti wamazge masuzgo ghithu?
14 Yehova wakwenera kuti wakuŵa na vifukwa viwemi vyakulekera kunjilirapo. Mwaciyelezgero, apo imwe mukuwona kuti munyinu ndiyo ngwakubuda, Ciuta wangaŵa kuti wakuwona nthena yayi. Nyengo zinyake iyo wakuwona kuti imwe ndimwe mwapuvya comene. Mazgu agho mukuwona kuti ghakaŵa ghamsinjiro, ghangaŵa kuti mbulongozgi uwo mukakhumbikwiranga. Mu nkhani yakulongosora umoyo wake, Mubali Karl Klein, uyo wakateŵeterapo mu Wupu Wakulongozga, wakayowoya ivyo vikacitika apo wakapokera ulongozgi wankhongono kufuma kwa Mubali J. F. Rutherford. Pamanyuma, Mubali Rutherford wakatawuzga Mubali Klein mwakukondwa. Ndipouli, Mubali Klein wakazgora mwakucicizgika waka cifukwa wakaŵa kuti wacali wakukhuŵara. Mubali Rutherford wakamanya kuti Mubali Klein wacali wakukhuŵara, ndipo wakamucenjezga kuti waleke kumupa malo Dyabulosi. Pamanyuma Mubali Klein wakalemba kuti: “Para mubali tamusungira vyakusingo, comenecomene cifukwa cakuti watipa ulongozgi, tikujiŵika mu vipingo vya Dyabulosi.” *
15. Kasi nchivici ico cingamovwirani kuti muzizipizge apo mukulindilira kuti Yehova wamovwirani panyengo iyo muli mu suzgo?
15 Ndipouli, tingatondeka kuzikira para masuzgo ghakuwoneka kuti ngambura kumara. Kasi tingacita wuli kuti tizizipizge? Tiyelezgere kuti muli pa mzere ku cigayo ndipo mukukhumba kuti mugayise mphale. Mzere ngutali ndipo mukumanya yayi apo imwe mugayirenge. Usange mungaghanaghana kuti mzere ukucedwa kumara na kufumapo kuluta ku cigayo cinyake, panji uku ndiko mungakasanga mzere utali comene kuluska uko mwanguŵa. Apa ndipo mungacedwa comene. Kweni mulindilirenge mwakuzika pa mzere wakwamba, mphanyi mwangugaya luŵiro. Mwakuyana waka, usange mwademelera ku ulongozgi wa mu Mazgu gha Ciuta vimwenderaninge makora.
16. Cifukwa wuli nyengo zinyake Yehova wakucedwa kunjilirapo pa masuzgo ghithu?
16 Nyengo zinyake Yehova wangacedwa kunjilirapo pa masuzgo ghithu kuti watisambizge. (Ŵazgani 1 Petrosi 5:6-10.) Ciuta ndiyo wakucitiska masuzgo yayi. (Yak. 1:13) “Mulwani winu, Dyabulosi” ndiyo wakupangiska masuzgo ghanandi. Ndipouli, Ciuta wangatovwira kuti tikure mwauzimu para tili mu suzgo. Wakuwona para tikusuzgika, ndipo ‘cifukwa cakuti wakutipwelelera,’ wawoneseskenge kuti tisuzgike kwa “kanyengo” kacoko waka. Kasi mukuwonga kuti Yehova wakumulaŵiskani mwacitemwa para muli mu masuzgo? Kasi mukugomezga kuti wapelekenge nthowa yakufumiramo?—2 Kor. 4:7-9.
CIUTA WAKUTITUMBIKA PARA WAWONA VIWEMI MWA ISE
17. Kasi Yehova wakukhumba ŵanthu ŵa mtundu wuli, ndipo cifukwa wuli?
17 Caumaliro, Ciuta wakusanda umoyo withu pa cifukwa cinyake cakukhozga comene. Kwizira mwa Hanani muwoni, Ciuta wakaphalira Themba Asa kuti: “Maso gha Yehova ghakulaŵiska uku na uko mu caru cose ca pasi, kujiwonya nkhongono kovwira awo mitima yawo njakufikapo pamaso pake.” (2 Mid. 16:9) Nangauli Ciuta wakawona mtima wambura kufikapo mwa Asa, kweni para imwe mukulutilira kucita ico nchakwenelera, ‘wajiwonyenge nkhongono’ kwa imwe.
18. Para tikuwona nga palije uyo wakuwona viwemi ivyo tikucita, kasi tikwenera kukumbuka vici vyakukhwaskana na Yehova? (Wonani cithuzithuzi cakwamba.)
18 Ciuta wakukhumba kuti ‘tipenje viwemi,’ ‘titemwe viwemi,’ na “kucita ico nchiwemi” ndipo iyo “tiwaŵe na lusungu” kwa ise. (Am. 5:14, 15; 1 Pet. 3:11, 12) Yehova wakumanya awo mbarunji ndipo wakuŵatumbika. (Sal. 34:15) Mwaciyelezgero, ghanaghanirani za ŵazamba Ŵacihebere, Shifra na Pua. Apo Ŵaisrayeli ŵakaŵa mu wuzga ku Eguputo, ŵanakazi ŵaŵiri aŵa ŵakawopa Ciuta kuluska Faro, uyo wakaŵalangura kuti ŵakomenge ŵana ŵanalume wose ŵa Ŵahebere para ŵababika waka. Vikulongora kuti njuŵi yawo yakusambizgika na Ciuta ndiyo yikaŵaciska kuti ŵaponoske ŵana aŵa. Pamanyuma, Ciuta wakaŵapa zimbumba. (Ex. 1:15-17, 20, 21) Yehova wakayiwona milimo yawo yiwemi. Nyengo zinyake tingawona nga palije uyo wakuwona viwemi ivyo tikucita. Kweni Yehova wakuwona. Iyo wakuwona viwemi vyose ivyo tikucita, ndipo wawezgerengepo.—Mat. 6:4, 6; 1 Tim. 5:25; Heb. 6:10.
19. Kasi mudumbu munyake wakamanya wuli kuti Yehova wakuwona milimo yiwemi?
19 Mudumbu munyake ku Austria wakamanya kuti Ciuta wakawonanga mulimo uwo wakacitanga. Pakuti wakaŵa wa ku Hungary, wakapokera adiresi ya munthu uyo wakayowoyanga ciyowoyero ca ku Hungary kuti wakamupharazgire. Mwaluŵiro wakaluta, kweni wakasanga kuti pa nyumba palije munthu. Wakalutakoso kanandi waka. Nyengo zinyake wakawonanga kuti muli munthu kweni wakajulangako yayi. Wakasidanga mabuku, makalata, adiresi na manambara ghake gha foni pa mulyango wa nyumba iyi. Wakalutilira kuwelerako mpaka caka na hafu, ndipo zuŵa linyake mweneko wa nyumba wakajurako. Wakaŵa mama waubwezi, ndipo wakati wamupokelera mudumbu withu, wakati: “Njirani. Nili kuŵazga mabuku ghose agho mukaghalekanga ndipo nalindiranga waka imwe.” Mweneko wa nyumba wakaŵa mulwari ndipo cikaŵa cakusuzga kuti wawuke na kujulira ŵanthu. Sambiro la Baibolo likamba. Nadi, Ciuta wakamutumbika mudumbu cifukwa ca kufwilirapo.
20. Kasi fundo yakuti Yehova wakumulaŵiskani mwacitemwa yikumuciskani kucita vici?
20 Yehova wakuwona cilicose ico tikucita ndipo wakusanda mitima yithu. Tikumanya kuti Ciuta wakutilaŵiska na cilato cakuti watizenge mulandu yayi, panji kuti watisange vifukwa. M’malo mwake tikusendelera comene kwa iyo cifukwa tikumanya kuti wakutitemwa ndipo wakukhumba kutovwira na kutitumbika pa viwemi ivyo tikucita.
^ ndime 14 Nkhani yakulongosora umoyo wa Mubali Klein yili mu Gongwe la Mulinda la Cingelezi la Okutobala 1, 1984.


c: text/html

text:
CHIGAŴA 13
Mathemba Ghawemi na Ghaheni
Israyeli wagaŵikana. Kufuma apo, mathemba ghanandi ghakuwusa Ŵaisrayeli, ndipo ghanandi mwa mathemba agha ngambura kugomezgeka. Yerusalemu wakuparanyika na Ŵababuloni
NGA UMO Yehova wakayowoyera, Solomoni wati waleka kusopa kwaunenesko Israyeli wakagaŵika. Mwana wake Rehoboamu, uyo wakaŵa muhaliri wa uthemba wakaŵa munthu munonono. Icho chikachitika ntchakuti mafuko khumi gha Ŵaisrayeli ghakagaluka na kupanga ufumu wa kumpoto wa Israyeli. Mafuko ghaŵiri ghakaŵa ghakugomezgeka ku themba ilo likawusanga pa chizumbe cha Davide mu Yerusalemu, ndipo ghakachita ufumu wa kumwera wa Yuda.
Maufumu ghose ghakaŵa ghambura kukhazikika ndiposo ghakaŵa na masuzgo ghanandi, chifukwa cha mathemba ghambura chipulikano na ghambura kupulikira. Kufuma pakwamba peneko, Ufumu wa kumpoto wa Israyeli ndiwo ukasuzgika chomene, chifukwa mathemba ghake ghakakhuŵilizganga kusopa kwautesi. Nangauli ntchimi zinandi, nga ni Eliya na Elisha, zikachita milimo yankhongono, nanga nkhuwuska ŵakufwa, kweni Israyeli wakalutilira kuwelera ku vinthu vyaunyankhasi. Paumaliro, Chiuta wakazomerezga kuti ufumu wa kumpoto uparanyike na Ŵaasiriya.
Yuda wakakhala vilimika vinandiko kuluska Israyeli, kweni nayo wakeneranga kupokera chilango kufuma kwa Chiuta. Mathemba ghachoko waka gha Ŵayuda ndigho ghakapulikira ntchimi za Chiuta na kwamba kulongozga mtundu wawo kuwelera kwa Yehova. Mwachiyelezgero, themba Yosiya likamba kutozga Yuda ku kusopa kwautesi na kuwezgerapo tempele la Yehova. Apo buku la Malango ilo likapika kwa Mozesi likasangika, Yosiya wakakhuka chomene kuwezgerapo kusopa kwaunenesko.
Chachitima ntchakuti muhaliri wa Yosiya wakalondezga yayi chiyelezgero chiwemi cha themba ili. Ntheura, Yehova wakazomerezga kuti Babuloni wathereske Yuda, kuparanya Yerusalemu na tempele lake wuwo. Awo ŵakapona ŵakatolekera ku wuzga ku Babuloni. Chiuta wakayowoyerathu kuti ŵakenera kuŵa ku wuzga kwa vilimika 70. Ivyo Chiuta wakayowoya vikachitika; charu cha Yuda chikaŵa mapopa nyengo yose iyi mpaka apo mtundu uwu ukazomerezgekera kuwelera kukwawo ku Yerusalemu.
Ndipouli, pakaŵavya mathemba ghakufuma mwa Davide agho ghakawusanga mpaka pa nyengo ya muwuso wa Muwomboli wakulayizgika, Mesiya. Mathemba ghanandi agho ghakakhala pa chizumbe cha Davide mu Yerusalemu, ghakatondeka kuwusa makora, kulongora kuti ŵanthu ŵambura kufikapo mbambura kwenelera kuwusa. Mesiya yekha ndiyo ngwakwenelera. Ntheura Yehova wakaphalira themba laumaliro lakufuma mwa Davide kuti: ‘Vura mphumphu; . . . wasuke wize iyo uyo ni mwenecho, kwa iyo nditipeleke.’—Ezekiel 21:26, 27.
—Yafuma pa 1 na 2 Mathemba; 2 Midauko chipaturo 10 mpaka 36; Yeremiya 25:8-11.
Manyani Vinandi
Yona Wakasambirapo pa Ivyo Wakabuda
Kasi namwe mukukana dankha para mwapika ntchito yinyake nga umo wakachitira yona? Nkhani yake yikutisambizga kuti Yehova ngwakuzikira kweniso ngwalusungu.
Tchati: Ntchimi na Mathemba gha Yuda na Israyeli (Chigaŵa 2)
Wonani nyengo ya vyakuchitika mu Baibolo kufuma mu 800 B.C.E. m’paka mu 607 B.C.E.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kasi Mungamuwona Ciuta Nangauli Wakuwoneka Yayi?
“CIUTA ni Mzimu,” ŵanthu ŵangamuwona yayi. (Yohane 4:24) Kweni Baibolo likuti ŵanthu ŵanyake ŵali kuwonapo Ciuta mu nthowa yinyake. (Ŵahebere 11:27) Kasi ici cingacitika wuli? Kasi mungamuwona “Ciuta wambura kuwoneka”?—Ŵakolose 1:15.
Umo vinthu viliri kwa ise tingaviyaniska na munthu uyo wakababika wacibulumutira. Pakuti wakababika wacibulumutira, kasi wangatondeka kumanya umo vinthu viliri mu caru? Viŵi yayi. Pali nthowa zinandi izo zikovwira munthu wacibulumutira kumanya ŵanthu, vinthu, ndiposo ivyo vikucitika apo wali. Munthu munyake wacibulumutira wakati: “Ico cikovwira munthu kulaŵiska cili mu maso yayi. Cili mu wongo.”
Mwakuyana waka, nangauli Ciuta mungamuwona na maso gheneco yayi, kweni mungamuwona na “maso gha mtima winu.” (Ŵaefeso 1:18) Wonani nthowa zitatu izo mungamuwonera.
“GHAKUWONEKA MAKORA COMENE KWAMBA PA KULENGA CARU”
Munthu wacibulumutira wakupulika luŵiro comene, ndiposo wakumanya luŵiro cinthu para wacikhwaska. Ntheura, wakumanya vinthu nangauli wakuviwona yayi. Mwakuyana waka, namwe mungasanda vinthu ivyo vili mu caru, ivyo vili kulengeka na Ciuta. Vinthu ivi vingamovwirani kuti muŵe nga mukuwona Ciuta wambura kuwoneka. Baibolo likuti: “Makhaliro ghake ghambura kuwoneka ghakuwoneka makora comene kwamba pa kulenga caru kuya munthazi, cifukwa ghakumanyikwa kwizira mu vinthu vyakulengeka.”—Ŵaroma 1:20.
Ghanaghanirani caru ico tikukhalamo. Caru cili kulengeka kuti tikhalengemo waka yayi, kweni kuti tikondwenge para tikukhalamo. Tikukondwa comene para tikupulika tumphepo tuwemi, kothera kazuŵa, kurya cipambi cakunowa, panji kupulika tuyuni tukwimba. Kasi vyawanangwa vyose ivi, vikulongora yayi kuti Mlengi withu ngwamahara, ngwacitemwa, kweniso ngwakupa?
Kasi ivyo mukuwona kucanya vingamusambizgani vici za Ciuta? Mtambo ukulongora nkhongono izo Ciuta wali nazo. Ivyo ŵasayansi ŵabowozga sonosono apa, vikulongora kuti mtambo ukusanuzgika ndipo ukusanuzgika mwaluŵiro comene. Para mukulaŵiska kucanya nausiku, mujifumbenge kuti: ‘Nchivici cikupangiska kuti mtambo usanuzgikenge ndiposo kuti usanuzgikenge mwaluŵiro comene?’ Baibolo likutiphalira kuti Mlengi “ngwakukhora mu nkhongono.” (Yesaya 40:26) Ivyo Ciuta wali kulenga vikutilongora kuti iyo ‘ngwankhongonozose,’ ndipo ‘ngwakuluska mu nkhongono.’—Job 37:23.
UYO “WAMULONGOSORA”
Mama munyake uyo wali na ŵana ŵaŵiri ŵacibulumutira, wakati ŵana ŵake “ŵakusambira vinthu para ŵakupulika mazgu. Ukwenera kuŵaphalira cilicose ico ukuwona na kupulika. Ndipo para wawukapo nawo pa nyumba, ŵakukhumba kuti uŵalongosolerenge cilicose ico ukuwona. Iwe ndiwe ukuŵa maso ghawo.” Mwakuyana waka, nangauli “palije munthu wali kuwonapo Ciuta,” kweni Yesu, Mwana wa Ciuta, “uyo wali mu cifuŵa ca Ŵawiske ndiyo wamulongosora.” (Yohane 1:18) Pakuti Yesu ngwakwamba kulengeka, ndipo ni Mwana wapadera yekha wa Ciuta, ndiyo ni “maso” ghithu ghakulaŵiskira kucanya. Ndiyo wangatiphalira vinthu vyaunenesko vyakukhwaskana na Ciuta uyo tingamuwona yayi.
Wonani vinthu vicoko waka ivyo Yesu uyo wakakhala na awiske vyaka vinandi wakalongosora pakuyowoya za iwo:
Ciuta wakugwira nchito kwambura kuleka. “Ŵadada ŵakugwira nchito m’paka sono.”—Yohane 5:17.
Ciuta wakumanya ivyo tikusoŵerwa. ‘Ŵawiskemwe ŵakumanya vinthu ivyo mukusoŵerwa pambere imwe mundaŵalombe.’—Mateyu 6:8.
Ciuta wakutipwelelera. “Ŵawiskemwe awo ŵali kucanya, . . . ŵakukwezgera dazi lawo pa ŵanthu ŵaheni na ŵawemi ndipo ŵakulokweska vula pa ŵanthu ŵarunji na ŵambura urunji.”—Mateyu 5:45.
Ciuta wakuzirwiska waliyose payekha. “Asi mpheta ziŵiri zikugulika na kanjawala kakuzirwa pacoko? Ndipouli, nanga njimoza ya izi yikuwa pasi cara kwambura Ŵawiskemwe kumanya. Kweni nanga ni masisi gha mu mitu yinu ghose ghali kupendeka. Ntheura kopa cara: Imwe muli ŵakuzirwa kuluska mpheta zinandi.”—Mateyu 10:29-31.
MUNTHU UYO WAKALONGORA MIKHALIRO YA CIUTA WAMBURA KUWONEKA
Ŵanthu ŵacibulumutira ŵakumanya vinthu mu nthowa zakupambana comene na awo ŵakulaŵiska. Kwa munthu uyo wakulaŵiska, mfwiri ni malo agho pakuŵa bii cifukwa zuŵa likufikapo yayi, kweni kwa munthu wacibulumutira, mfwiri ni malo agho para wakhalapo pakuŵa tumphepo tuwemi ndipo zuŵa likocha yayi. Nga umo munthu wacibulumutira wakutondekera kuwona mfwiri panji ungweru, nase tingamumanya yayi Yehova patekha. Ntheura Yehova wakapeleka munthu uyo wakalongora makora mikhaliro yake.
Munthu uyu wakaŵa Yesu. (Ŵafilipi 2:7) Yesu wakayowoya vya Awiske, kweniso wakalongora umo Ciuta waliri. Filipu, msambiri wa Yesu, wakafumba Yesu kuti: “Fumu, tilongorani Ŵawiskemwe.” Yesu wakamuzgora kuti: “Uyo wawona ine wawona na Ŵadada wuwo.” (Yohane 14:8, 9) Kasi ni vinthu wuli vyakukhwaskana na Ciuta ivyo ‘mukuwona’ mwa Yesu?
Yesu wakaŵa waubwezi, wakujiyuyura, ndipo ŵanthu ŵakafwatukanga nayo. (Mateyu 11:28-30) Cifukwa cakuti wakaŵa wamasangulusko, ŵanthu ŵanandi ŵakizanga kwa iyo. Para ŵanthu ŵali na vyakuŵinya, Yesu vikamukhwaskanga, ndipo para ŵakusangwa nayo wakasangwanga. (Luka 10:17, 21; Yohane 11:32-35) Para mukuŵazga panji kupulika nkhani yakukhwaskana na Yesu, muŵe nga mukuwona kuti vinthu ivyo mukuŵazga vikucitika sono. Usange mughanaghanirenge umo Yesu wakacitiranga na ŵanthu, mumanyenge makora mikhaliro yakukondweska ya Ciuta ndipo musendelerenge kwa iyo.
VYOSE KUVIŴIKA PAMOZA
Kuyana na umo munthu wacibulumutira wakukhalira, mulembi munyake wakati: ‘Wacibulumutira wali na nthowa zakupambanapambana izo wakumanyira vinthu. Wangamanya para wapapaska, kunuska, kupulika, na vinyake vyantheura. Ndipo vyose ivi wakuviŵika pamoza.’ Mwakuyana waka, para mukuwona ivyo Ciuta wali kulenga, kuŵazga ivyo Yesu wakayowoya vyakukhwaskana na awiske, na kusanda umo Yesu wakalongolera mikhaliro ya Ciuta, mumumanyenge makora Yehova. Muŵenge paubwezi wanadi na Ciuta.
Ndivyo wakacita Yobu, muteŵeti wa Ciuta wa mu nyengo yakale. Pakwamba wakayowoya ‘ivyo wakavipulikiskanga makora’ cara. (Job 42:3) Kweni wakati wasanda makora cilengiwa cakuzizwiska ca Ciuta, Yobu wakati: “Ndamupulikani mu khutu pera, sono maso ghane ghakumuwonani.”—Job 42:5.
‘Usange mukumupenja [Yehova], Iye tiwasangike na imwe’
Ndimo vingaŵira na imwe wuwo. ‘Usange mukumupenja [Yehova], Iye tiwasangike na imwe.’ (1 Midauko 28:9) Ŵakaboni ŵa Yehova mbakunozgeka kumovwirani kuti mupenje Ciuta wambura kuwoneka na kumusanga.


text: 60 “Wuka, iwe mwanakazi,+ ŵala pakuti ungweru wako wafika.Uchindami wa Yehova ukuŵala pa iwe.+2 Pakuti wona, chisi chizamubenekelera charu chapasiMdima wa bii pa ŵamitundu.Kweni Yehova wazamuŵala pa iwe,Ndipo uchindami wake uzamuwoneka pa iwe.3 Mitundu yizamwiza ku ungweru wako+Mathemba+ ku uchindami wako wakuŵala.+4 Yinuska maso ghako na kulaŵiska kosekose!Wose ŵakuwungana pamoza, ŵakwiza kwa iwe.Ŵana ŵako ŵanalume ŵakwiza kufuma kutali,+Ndipo ŵana ŵako ŵasungwana ŵali mu mbeyeka.*+5 Pa nyengo iyo, uzamuwona na kumwemwetera,+Mtima wako uzamukondwa na kusekelera,Chifukwa usambazi wa mu nyanja uzamwiza kwa iwe.Vyuma vya ŵamitundu vizamwiza kwa iwe.+6 Viwuru vya ngamila vizamuzura charu chako,Twana twa ngamila twa ku Midiyani na Efa.+Wose ŵakufuma ku Sheba ŵazamwizaŴazamuyegha golide na lubani.Ŵazamupharazga malumbo gha Yehova.+7 Miskambo yose ya Kedara+ yizamuwungana kwa iwe.Mberere zanalume za ku Nebayoti+ zizamukuteŵetera.Zizamwiza na kupokelereka pa jotchero lane,+Ndipo nizamutozga nyumba yane yauchindami.*+8 Kasi mbanjani awo ŵakuwuruka pamoza nga ni mabingu,Nga ni nkhunda kwiza ku vitupa vyawo?9 Pakuti virwa vigomezgenge mwa ine,+Ngalaŵa za ku Tarishishi zadangira,Zikwiza na ŵana ŵako kufuma kutali chomene,+Pamoza na siliva lawo na golide lawo,Chifukwa cha zina la Yehova Chiuta wako na chifukwa cha Mutuŵa wa Israyeli,Pakuti wakupenge uchindami.*+10 Ŵalendo ŵazamuzenga viliŵa vyako,Mathemba ghawo ghazamukuteŵetera.+Pakuti mu ukali wane nkhakutimba,Kweni mu uwemi wane nizamukulengera lusungu.+11 Vipata vyako vizamuŵa mwazi nyengo zose.+Vizamujalika chara muhanya panji usiku,Kuti vyuma vya ŵamitundu vize kwa iwe,Ndipo mathemba ghawo ghazamudangilira.+12 Pakuti mtundu uliwose na ufumu uliwose uwo uzamuleka kukuteŵetera umalenge,Ndipo mitundu yizamuparanyika tetete.+13 Uchindami wa Lebanoni wizenge kwa iwe,+Khuni la junipa, khuni la ashi, pamoza na milanje,+Kutozga malo ghane ghakupatulika.Nighapenge uchindami malo gha malundi ghane.+14 Ŵana ŵa awo ŵakakusuzganga ŵizenge na kukusindamira.Wose awo ŵakukuyuyura ŵajikamenge ku malundi ghako,Ŵakuchemenge msumba wa Yehova,Ziyoni wa Mutuŵa wa Israyeli.+15 M’malo mwa kuŵa wakusidika na wakutinkhika, kwambura ŵanthu kujumphamo mwa iwe,+Nizamukuzgora chinthu chakunothiska muyirayira,Chakukondweska mu miwiro yose.+16 Iwe uzamuwonkha mkaka wa ŵamitundu,+Uzamuwonkha mabere gha mathemba.+Uzamumanya nadi kuti ine, Yehova, ndine Mponoski wako,Ndipo Wankhongono wa Yakhobe ni Muwomboli wako.+17 M’malo mwa mkuŵa nizamuŵikamo golide,M’malo mwa chisulo nizamuŵikamo siliva,M’malo mwa khuni, mkuŵa,Ndipo m’malo mwa malibwe, chisulo.Nizamwimika mtende kuŵa ŵalaŵiliri ŵakoNa urunji kuŵa ŵakapitawo ŵako.+18 Mu charu chako muzamupulikikwaso nkhaza charaPanji pharanyiko na kupasura mu mphaka zako.+Ndipo uzamuchema viliŵa vyako kuti Chiponosko,+ vipata vyako Malumbo.19 Dazi lizamuŵaso kuŵala kwako chara muhanya,Nanga ni mwezi uzamukupa ungweru chara,Pakuti Yehova wazamuŵa ungweru wamuyirayira kwa iwe,+Ndipo Chiuta wako wazamuŵa uchindami wako.+20 Dazi lako lizamunjiraso chara,Panji mwezi wako kufuŵilira,Pakuti Yehova wazamuŵa ungweru wamuyirayira kwa iwe,+Mazuŵa ghakutengera kwako ghazamumara.+21 Ŵanthu ŵako wose ŵazamuŵa ŵarunji.Ŵazamuhara charu muyirayira.Iwo ni mphukira iyo nkhapanda,Mulimo wa mawoko ghane,+ kuti nipike uchindami.+22 Muchoko chomene wazamuŵa chikwiNdipo muchoko wazamuzgoka mtundu wankhongono.Ine Yehova, nizamuchifiska luŵiro mu nyengo yake.”


text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
-
Umaliro wafika (1-27)
-
Soka lakuti lindachitikepo (5)
-
Ŵazamutaya ndalama mu misewu (19)
-
Tempile lizamukazuzgika (22)
7 Mazgu gha Yehova ghakizaso kwa ine, ghakati:
2 “Iwe, mwana wa munthu, ukayowoye ivyo Fumu Yikuru Yehova yayowoya ku charu cha Israyeli kuti: ‘Umaliro! Umaliro wiza mu makona ghanayi gha charu.
3 Sono umaliro wafika pa imwe, nikhutulirenge ukali wane pa imwe, ndipo nimweruzganinge kuyana na nthowa zinu na kumulangani chifukwa cha machitiro ghinu ghose ghaukazuzi.
4 Jiso lane limuchitiraninge chitima chara. Ndipo nimuchitiraninge chiwuravi yayi,+ chifukwa nimulanganinge kuyana na nthowa zinu. Musuzgikenge chifukwa cha machitiro ghinu ghaukazuzi.+ Ndipo mumanyenge kuti ine ndine Yehova.’+
5 “Ichi ndicho Fumu Yikuru Yehova yayowoya: ‘Wonani! Soka, soka lakuti lindachitikepo likwiza.+
6 Umaliro ukwiza. Umaliro wizenge. Uwukenge wekha kwimikana namwe. Wonani! Ukwiza.
7 Nyengo yinu yafika, imwe mukukhala mu charu. Nyengo yikwiza, zuŵa laneng’enera, zuŵa laneng’enera.+ Kuli nthimbanizgo, kuti ni ntchemerezgo yachimwemwe pa mapiri chara.
8 “‘Sonosono apa, nipungulirenge kutukutwa kwane pa imwe,+ nikhutulirenge ukali wane pa imwe,+ ndipo nimweruzganinge kuyana na nthowa zinu na kumulangani chifukwa cha machitiro ghinu ghose ghaukazuzi.
9 Jiso lane limuchitiraninge chitima chara, ndipo nimuchitiraninge chiwuravi yayi.+ Nimulanganinge kuyana na nthowa zinu, ndipo musuzgikenge chifukwa cha machitiro ghinu ghaukazuzi. Ndipo mumanyenge kuti ine ndine Yehova, uyo wakumutimbani.+
10 “‘Wonani, zuŵa! Wonani, likwiza!+ Nyengo yinu yafika. Ndodo yasunda, ndipo kujikuzga kwaphuka.
11 Nkhaza zamera kuŵa ndodo ya uheni.+ Palije icho chizamuponapo, kwali ndiwo, nesi chuma chawo, panji mawumba ghawo, nesi kumanyikwa kwawo.
12 Nyengo yizenge, zuŵa lifikenge. Wakugura waleke kusekelera, ndipo uyo wakuguliska waleke kutengera, pakuti ukali wane ukugolera pa wumba wawo wose.+
13 Pakuti wakuguliska wazamuweleraso ku icho chikaguliskika chara nanga umoyo wake ungapona, chifukwa mboniwoni yikwimikana na wumba wose. Palije uyo wazamuwelera, chifukwa cha zakwananga zawo, palije uyo wazamusunga umoyo wake.
14 “‘Ŵalizga mbata+ ndipo waliyose ngwakunozgeka, kweni palije na yumoza uyo wakuluta ku nkhondo, chifukwa ukali wane uli pa wumba wose.+
15 Kuwaro kuli lupanga,+ ndipo mukati muli nthenda yakofya na njara. Waliyose uyo wali ku thondo wafwenge na lupanga, ndipo njara na nthenda yakofya vimalenge awo ŵali mu msumba.+
16 Ŵakupona ŵawo awo ŵazamufiska kuchimbira ŵazamuluta ku mapiri, ndipo nga ni njiŵa za mu madambo, waliyose wazamutengera chifukwa cha kwananga kwake.+
17 Mawoko ghawo ghose ghazamulopotoka, makongono ghawo ghose ghazamunthonyanga maji.+
18 Ŵavwara chigudulu+ ndipo kumbwambwantha kwaŵakora. Waliyose wazamukhozgeka soni, ndipo mutu uliwose uzamuŵa na chipala.+
19 “‘Ŵazamutaya siliva lawo mu misewu, ndipo golide lawo lizamuŵa lakuseluska kwa iwo. Siliva panji golide lawo vizamuŵaponoska yayi mu zuŵa la ukali ukuru wa Yehova.+ Ŵazamukhuta chara nesi kuzuzga nthumbo zawo, pakuti vyazgoka chikhuŵazgo icho chikuŵapangiska kuti ŵanangenge.
20 Ŵakunotha chifukwa cha kutowa kwa vitoweskero vyawo. Vinthu vyagolide na siliva ŵakapangira vikozgo vyawo vyaukazuzi, ŵangoza ŵawo ŵaunyankhasi.+ Ndicho chifukwa chake nizamupangiska kuti vinthu ivi viŵe vyakuseluska kwa iwo.
21 Nizamuvipeleka mu mawoko gha ŵalendo kuti ŵaphange, na ku ŵanthu ŵaheni ŵa pa charu chapasi kuti ŵavipoke, ndipo ŵazamuvikazuzga.
22 “‘Nizamuwuskako chisko chane kwa iwo,+ ndipo ŵazamukazuzga malo ghane ghakuzirwa, vigeŵenga vizamunjira na kughakazuzga.+
23 “‘Panga simbi+ pakuti charu chazura na mlandu wa ndopa+ ndipo msumba wazura na nkhaza.+
24 Nizamwiza na ŵamitundu+ ŵaheni chomene, awo ŵazamupoka nyumba zawo.+ Nizamumazga kujikuzga kwa ŵankhongono, ndipo malo ghawo ghakupatulika ghazamukazuzgika.+
25 Para kuŵinya kwiza pa iwo, ŵazamupenja mtende kweni kuzamuŵavya.+
26 Kuzamwiza soka pa soka linyake, uthenga pa uthenga unyake, ndipo ŵanthu ŵazamupenja mboniwoni ku zintchimi.+ Kweni wasembe wazamutondeka kusambizga dango ndipo ŵalara+ ŵazamutondeka kupeleka ulongozgi.
27 Themba lizamulira,+ mulongozgi wazamuvwalikika kwenjerwa, ndipo mawoko gha ŵanthu ŵa mu charu ghazamumbwambwantha chifukwa cha chitenthe. Nizamuŵachitira kuyana na nthowa zawo, nizamuŵeruzga kuyana na umo iwo ŵeruzgira. Ndipo ŵazamumanya kuti ine ndine Yehova.’”+
Tumizgani
Tumizgani
Ezekiyeli 7
Malemba Ghakupatulika mu Mang’anamuliro gha Charu Chiphya
https://www.jw.org/finder?docid=1001061103&Book=26&Chapter=7&wtlocale=TB&srcid=share
Chitumbuka
mailto:?body=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti%0a%0ahttps%3A%2F%2Fwww.jw.org%2Ffinder%3Fdocid%3D1001061103%26Book%3D26%26Chapter%3D7%26wtlocale%3DTB%26srcid=share&subject=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg


text:
JW LIBRARY
Kuchita Dawunilodi Mabuku pa Tabuleti ya Android
Pa JW Library mungachita dawunilodi mabuku, maburosha, mathirakiti kweniso mavidiyo. Mungaŵerenga panji kusambira mabuku ghanandi kwambura Intaneti.
Chitani ivi kuti muchite dawunilodi mabuku:
Kuchita Dawunilodi Buku
Mungachita dawunilodi mabuku ghanandi ndipo mungaŵerenga panji kusambira kwambura Intaneti.
Julani navigation drawer, na kudofya pa Publications kuti muwone mabuku agho ghalipo.
Dofyani pa Languages kuti muwone viyowoyero ivyo vilipo. Sankhani chiyowoyero icho mukukhumba. Viyowoyero ivyo mukugwiliskira ntchito kanandi ndivyo vikuŵa pakwambilira. Mungatayipa zina la chiyowoyero icho mukukhumba kuti muchisange luŵiro.
Pali nthowa zakupambanapambana izo mungasangira mabuku pa JW Library.
Pa By Type, pali chigaŵa cha mabuku, mathirakiti, na mavidiyo. Mwachiyelezgero, para mwadofya pa mabuku musangenge mabuku pera. Chigaŵa ichi chimovwiraninge kusanga Gongwe la Mulinda kuyana na chaka panji mavidiyo kuyana na chigaŵa chake. Dofyani All Types kuti muwelere apo mwanguŵa.
Chigaŵa cha What’s New chikulongora mabuku agho ghafuma mwasonosono mu chiyowoyero icho mwajura.
Mabuku agho mundachite dawunilodi ghakuŵa na kabingu. Dofyani kuti muchite dawunilodi. Para mwamara kuchita dawunilodi, kabingu kakufumapo. Dofyani pa buku kuti muŵerenge.
Pa Downloaded pali vyose ivyo muli kuchita dawunilodi. Mungaŵika mu ndondomeko iyo mwakhumba. Mungaŵika pa Frequently Used, Rarely Used, panji Largest Size.
Kuwuskamo Buku
Mungadilita buku usange mwakhumba panji usange mukukhumba malo ghakuti muŵikemo vinyake.
Julani pa navigation drawer na kudofya pa Publications, na kudofya buku ilo mukukumba (mwachiyelezgero, Books) kuti muwone mabuku ghose. Para mukukhumba kudilita buku, dofyani pa tumadoti, na kudofya Delete.
Usange mukukhumba malo, mungadilita mabuku agho mukughagwiliskira ntchito viŵi yayi panji agho ngakuru. Lutani pa chigaŵa cha Downloaded; na kusankha pa Rarely Used panji Largest Size. Dilitani mabuku agho mukughakhumbaso yayi.
Kuchita Update Buku
Nyengo zinyake, mungakhumbikwira kuchita update mabuku agho muli kuchita dawunilodi.
Buku ilo ŵachita update pakuŵa tumivi. Para mwadofya pa buku muwonenge uthenga wakuti ŵalichita update. Dofyani Download kuti muchite update, panji dofyani Later kuti mulutilire kuŵerenga ilo muli nalo.
Kuti muwone usange mabuku ghakukhumbikwa kupanga update, julani navigation drawer; dofyani Publications. Usange pali mabuku ghanyake ghakukhumbikwira update, pakwizanga chigaŵa cha Pending Updates. Dofyani chigaŵa ichi kuti muwone mabuku agho mungachita update. Kuti muchite update dofyani pa buku panji pa Update All kuti muchite dawunilodi vyose.
Ivi vikamba mu February 2015 pa JW Library 1.4, pa tabuleti ya Android 2.3 panji kukwelera muchanya. Para vinthu ivi mukuviwona yayi, wonani pa “Umo Mungachitira na JW Library pa Tabuleti ya Android,” pa mutu wakuti, Kupanga Update JW Library.


text: 20 Kuuyambiro wa chaka,* mu nyengo iyo mathemba ghakalutanga ku nkhondo, Yowabu+ wakalongozga ŵasilikari ŵa nkhondo na kuparanya charu cha Ŵaamoni. Wakiza na kuzingilizga Raba,+ kweni Davide wakakhalira mu Yerusalemu.+ Yowabu wakawukira Raba na kuwubwangandura.+2 Davide wakavura mphumphu ya Malikamu ku mutu, wakasanga kuti uzito wake ukaŵa talente* limoza la golide. Mphumphu iyi yikaŵaso na malibwe ghakuzirwa. Yikaŵikika pa mutu wa Davide. Wakatoraso vinthu vinandi mu msumba.+3 Wakafumiska ŵanthu awo ŵakaŵa mwenemura, wakaŵapa mulimo+ wa kucheka malibwe na viteŵetero vyavisulo vyakuthwa kweniso mbavi. Ivi ndivyo Davide wakachitira misumba yose ya Ŵaamoni. Paumaliro Davide na ŵankhondo wose ŵakawelera ku Yerusalemu.4 Pamanyuma pa ivi, pakawuka nkhondo na Ŵafilisiti pa Gezeri. Pa nyengo yira, Sibekayi+ Muhusha wakakoma Sipayi, uyo wakaŵa wa mphapu ya Ŵarefayimu,+ ndipo Ŵafilisiti ŵakathereskeka.5 Pakawukaso nkhondo yinyake na Ŵafilisiti, ndipo Elihanani mwana wa Yayiri wakakoma Lahimi mubali wa Goliyati+ Mugiti, uyo khuni* la mkondo wake likaŵa nga ni mchiko wa ŵakuluka.+6 Nkhondo yinyakeso yikawuka pa Gati,+ apo pakaŵa munthu wa msinkhu utali,+ wakaŵa na minwe 6 ku woko lililose na minwe 6 ku lundi lililose. Minwe yose yikaŵa 24. Nayoso wakaŵa wa mphapu ya Refayimu.+7 Wakanyozanga+ Israyeli. Ntheura Yonatani mwana wa Shimeya,+ mukuru wa Davide, wakamukoma.8 Aŵa ŵakaŵa mphapu ya Refayimu+ ku Gati,+ ndipo ŵakawa na woko la Davide kweniso na woko la ŵateŵeti ŵake.


text: 31 Soka ku awo ŵakukhilira ku Eguputo kupenja wovwiri,+Awo ŵakuthemba mahachi,+Awo ŵakugomezga magileta ghankhondo, chifukwa chakuti nganandi,Na mahachi ghankhondo* chifukwa ngankhongono.Kweni ŵakulaŵiska chara kwa Mutuŵa wa Israyeli,Ndipo ŵakupenja yayi Yehova.2 Kweni iyo ngwavinjeru ndipo wizenge na soka,Wawezgenge chara mazgu ghake.Wimikanenge na nyumba ya ŵakuchita viheniNa kwimikana na awo ŵakovwira ŵaheni.+3 Ŵaeguputo mbanthu waka, iwo ni Chiuta yayi.Mahachi ghawo ni nyama, mzimu chara.+Para Yehova wanyoloska woko lake,Waliyose uyo wakuŵawovwira wakhuŵarengeNdipo waliyose uyo wakovwirika wawenge.Wose ŵaparanyikirenge nyengo yimoza.4 Pakuti Yehova wakati kwa ine:“Nga umo nkhalamu yikubangulira, kankhalamu kankhongono, pa nyama yake,Para chiwuru chose cha ŵaliska chachemekera pamoza kwimikana nayo,Yikopa chara mazgu ghawoPanji kutenthema na kupoma kwawo,Ntheura ndimo Yehova wa mawumba wakhilirenge na kurwa nkhondoPa Phiri la Ziyoni na pa kaphiri kake.5 Nga ntchiyuni icho chati mapapindo vwaŵa, Yehova wa mawumba nayo wavikilirenge Yerusalemu.+Wamuvikilirenge na kumuponoska.Wamusungilirenge na kumuthaska.”6 “Welerani kwa uyo mwamugalukira, imwe ŵanthu ŵa Israyeli.+7 Pakuti mu zuŵa ilo, waliyose wazamukana ŵachiuta ŵake ŵawakawaka ŵasiliva na ŵachiuta ŵake ŵambura ntchito ŵagolide, ivyo mawoko ghinu ghakapanga na kumunangiskani.8 Muasiriya wazamuwa na lupanga, lwa munthu chara,Ndipo wazamumilimitizgika na lupanga,+ kweni lwa munthu chara.Wazamuchimbira chifukwa cha lupanga,Ndipo ŵanyamata ŵake ŵazamukoleka wuzga.9 Jalawe lake lizamufumapo chifukwa cha kutenthema,Ŵakaronga ŵake ŵazamuchita wofi chifukwa cha chimanyikwiro,” wakuti Yehova,Uyo ungweru* wake uli mu Ziyoni, uyo ng’anjo yake yili mu Yerusalemu.


text:
Davide na Goliyati—Kasi Vikachitika Nadi?
Ŵanthu ŵanyake ŵakukayika usange nkhani ya Davide na Goliyati yikachitika nadi panji ntchidokoni waka. Kasi apo mwaŵazganga nkhani iyo yajumpha namwe mwangughanaghanapo nthena? Usange ni nthena, wonani mafumbo ghatatu agha.
1 | Kasi wangaŵako munthu mutali mamita 2.9?
Baibolo likuti Goliyati wakaŵa “mutali mikono 6 na chikufi chimoza.” (1 Samuyeli 17:4) Mkono uwo ukuyowoyeka apa ukuyana na mainchezi 17.5 (masentimita 44.5). Chikufi chikuyana na mainchezi 8.75 (masentimita 22.2). Para tasazga pamoza tikusanga mamita 2.9. Ŵanthu ŵanyake ŵakuti Goliyati wakaŵa mutali nthena yayi. Kweni wonani fundo iyi: Lero munthu mutali chomene uyo wali kusangikapo pa charu chapasi wakaŵa mamita 2.7. Kasi vingachita nadi kuti Goliyati wakaŵa mutali kuluska munthu uyu? Goliyati wakafuma mu fuko la Refayimu, vyanalume ivyo vikaŵa vikuru na vitali chomene. Buku linyake la ku Eguputo ilo likalembeka m’ma 12 B.C.E., likuyowoya kuti ŵasilikari ŵanyake ŵakofya chomene mu chigaŵa cha Kenani ŵakaŵa ŵatali mamita ghakujumpha 2.4. Ntheura vingachita kuti Goliyati wakaŵa nadi mutali chomene.
2 | Kasi Davide wakaŵako nadi?
Nyengo yinyake ŵanthu ŵakusambira ŵakayezga kuyowoya kuti Themba Davide likaŵako nadi yayi, ntchidokoni waka. Kweni ŵali kuwerapo waka. Ŵanthu ŵakufukura vinthu vyakale ŵali kusanga chinthu chinyake chakale chomene icho pali kulembeka kuti “nyumba ya Davide.” Kweniso Yesu Khristu wakayowoya kuti Davide wakaŵako nadi. (Mateyu 12:3; 22:43-45) Fundo yakuti Yesu wakaŵa Mesiya yikukolerana na maukaboni ghaŵiri agho ghakulongora kuti wakafuma mwa Themba Davide. (Mateyu 1:6-16; Luka 3:23-31) Apa vikulongolerathu kuti Davide wakaŵako nadi.
3 | Kasi malo agho kukachitikira nkhondo iyo yikuyowoyeka ghakaŵako nadi?
Baibolo likuti nkhondo yikachitikira mu Dambo la Ela. Kweniso likuyowoya mwakudunjika kuti Ŵafilisiti ŵakazenga msasa mumphepete mwa Phiri pakati pa tawuni ya Soko na Azeka. Ŵaisrayeli ŵakaŵa sirya linyake la dambo pa kaphiri. Kasi malo agha ghakaŵako nadi?
Pulikani ivyo munthu munyake uyo wakalutako ku malo agha sonosono wakayowoya. Iyo wakati: “Uyo wakatilongoranga malo ni munthu wakusopa yayi. Wakaluta nase ku Dambo la Ela. Tikenda kanthowa kanyake m’paka ku chigodobu cha kaphiri. Apo tikawonanga dambo musi, wakatituma kuti tiŵazge 1 Samuyeli 17:1-3. Kufuma apo, wakatilongora sirya linyake la dambo, wakati: ‘Para, kumazere kwinu, ndipo pakaŵa Soko.’ Wakang’anamuka, ndipo wakati, ‘Kura, kumalyero kwinu, ndiko kukaŵa Azeka. Ŵafilisiti ŵakazenga msasa pakati pa matawuni agha, chadera pa kaphiri ako mukukawona. Ntheura pano tayima ndipo pakwenera kuti pakaŵa msasa wa Ŵaisrayeli.’ Nkhati napulika nthena, nkhaghanaghana kuti Sauli na Davide ŵakimilira apo nkhaŵa. Kufuma apo, tikakhira, ndipo tikati tafika mu dambo tikambuka kamlonga, ako maji mukaŵavya, malibwe pera chekena. Nkhaŵa nga nkhuwona Davide wakusora malibwe ghankhondi, limoza lake ilo wakakomera Goliyati.” Mulendo uyu, pamoza na ŵanyake ŵanandi, wakakhorwa kuwona umo Baibolo likulongosolera makora vinthu.
Palije chifukwa chakuti munthu wakayikire nkhani ya Davide. Ŵanthu aŵa ŵakaŵako nadi ndipo malo nagho ghakaŵako nadi. Chakuzirwa chomene ntchakuti nkhani iyi ntchigaŵa cha Mazgu ghakupatulika gha Chiuta. Ntheura ghali kufuma kwa Chiuta wa unenesko, uyo “wakuteta yayi.”—Tito 1:2; 2 Timote 3:16.


text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
-
Ŵaisrayeli ŵandana mu Eguputo (1-7)
-
Farawo wakusuzga ŵaisrayeli (8-14)
-
Ŵanakazi ŵakopa Chiuta ŵaponoska umoyo (15-22)
1 Agha ni mazina gha ŵana ŵanalume ŵa Israyeli, panji kuti, Yakhobe, awo ŵakiza na iyo mu charu cha Eguputo. Waliyose wakiza na ŵamunyumba yake:+
2 Rubeni, Simiyoni, Levi, na Yuda,+
3 Isakara, Zebuloni, na Benjamini,
4 Dani na Nafutali, Gadi na Asheri.+
5 Ŵanthu wose awo ŵakababika kwa Yakhobe ŵakaŵa 70. Kweni Yosefe wakaŵa kale ku Eguputo.+
6 Paumaliro Yosefe wakafwa.+ Ŵabali ŵake wose nawo ŵakafwa pamoza na muwiro wake wose.
7 Ŵaisrayeli ŵakababana ndipo ŵakamba kwandana chomene. Ŵakalutilira kwandana na kuŵa ŵankhongono chomene, mwakuti charu chikazura na iwo.+
8 Nyengo yikati yajumphapo, themba liphya ilo likamumanyanga yayi Yosefe, likamba kuwusa Eguputo.
9 Ntheura likati ku ŵanthu ŵake: “Wonani! Ŵaisrayeli mbanandi chomene ndipo mbankhongono kuluska ise.+
10 Tiyeni tiŵachenjelere. Para tingaleka kuchitapo kanthu, ŵalutilirenge kwandana, ndipo para pawuka nkhondo, ŵakoleranenge na ŵalwani ŵithu na kurwa nase na kufumamo mu charu chino.”
11 Ntheura ŵakimika ŵalongozgi ŵakuti ŵaŵalaŵilirenge pakugwira ntchito ya wuzga,+ kweniso kuti ŵaŵayuzgenge na ntchito yinonono. Ŵakamuzengera Farawo misumba yakusungamo vyakurya ya Pitomu na Ramusesi.+
12 Kweni apo ŵakaŵayuzganga chomene ndipo ŵakandanangaso chomene na kulutilira kuthandazgika. Ntheura Ŵaeguputo ŵakalwara na wofi chifukwa cha Ŵaisrayeli.+
13 Ntheura, Ŵaeguputo ŵakachichizga Ŵaisrayeli kugwira ntchito ya wuzga.+
14 Ŵakaŵinyiska umoyo wawo pakuŵagwiliska ntchito yinonono ya kukanda dongo na kuwumba njerwa, ndiposo ntchito za wuzga zakupambanapambana za mu minda. Ntchito yose iyo ŵakaŵagwiliskanga yikaŵa yinonono, ya wuzga.+
15 Pamanyuma, themba la Eguputo likayowoya na ŵazamba Ŵachihebere, mazina ghawo Shifura na Puwa.
16 Likaŵaphalira kuti: “Para mukovwira ŵanakazi Ŵachihebere kubaba+ ndipo mwawona pa chitengo chakubabirapo kuti mwana uyo wababika ni mwanalume, mukwenera kumukoma. Kweni usange ni mwanakazi, mumulekenge wamoyo.”
17 Kweni ŵazamba aŵa ŵakawopanga Chiuta waunenesko, ntheura ŵakachita yayi ivyo themba la Eguputo likaŵaphalira. Ŵakaŵalekanga ŵamoyo ŵana ŵanalume.+
18 Nyengo yikati yajumphapo, themba la Eguputo likachema ŵazamba na kuŵafumba kuti: “Chifukwa wuli mwaŵaleka ŵamoyo ŵana ŵanalume?”
19 Ŵazamba ŵakati kwa Farawo: “Chifukwa ntchakuti ŵanakazi Ŵachihebere ŵakuyana yayi na ŵanakazi Ŵaeguputo. Iwo mbankhongono chomene. Ŵakubaba pambere muzamba wandafike kwa iwo.”
20 Ntheura Chiuta wakaŵatumbika ŵazamba ŵara, ndipo Ŵaisrayeli ŵakalutilira kwandana na kuŵa ŵankhongono chomene.
21 Pakuti ŵazamba ŵakawopanga Chiuta waunenesko, iyo wakaŵapa mbumba.
22 Paumaliro Farawo wakaphalira ŵanthu ŵake wose, kuti: “Mwana mwanalume waliyose uyo wababika ku Ŵahebere mumutayenge mu Mlonga wa Nayelo, kweni mwana mwanakazi waliyose mumulekenge wamoyo.”+
Tumizgani
Tumizgani
Ekisodo 1
Malemba Ghakupatulika mu Mang’anamuliro gha Charu Chiphya
https://www.jw.org/finder?docid=1001061103&Book=2&Chapter=1&wtlocale=TB&srcid=share
Chitumbuka
mailto:?body=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti%0a%0ahttps%3A%2F%2Fwww.jw.org%2Ffinder%3Fdocid%3D1001061103%26Book%3D2%26Chapter%3D1%26wtlocale%3DTB%26srcid=share&subject=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg


text: 13 Pa zuŵa lira, buku la Mozesi likaŵazgika ku ŵanthu wose,+ ndipo mukasangika kuti muli kulembeka kuti Muamoni panji Mumowabu+ wanganjiranga chara mu mpingo wa Chiuta waunenesko.+2 Chifukwa ntchakuti ŵakatondeka kupokelera Ŵaisrayeli na kuŵapa chakurya na maji, kweni ŵakaŵachemera Balamu kuti waŵatembe.+ Ndipouli, Chiuta withu wakazgora nthembo yira kuŵa thumbiko.+3 Ŵanthu ŵakati ŵalipulika Dango, ŵakamba kupatura wose awo ŵakaŵa ŵachilendo ku Ŵaisrayeli.+4 Sono pambere ivi vindachitike, Eliyashibu+ wasembe, mubali wa Tobiya,+ ndiyo wakalaŵiliranga vipinda vyakusungiramo* mu nyumba* ya Chiuta withu.+5 Iyo wakamupa Tobiya chipinda chikuru chakusungiramo,* umo pakwamba ŵakaŵikangamo sembe ya vyamuminda, lubani, viteŵetero, chakhumi cha tirigu, vinyo liphya, na mafuta,+ ivyo vikaŵa vya Ŵalevi,+ ŵakwimba, na ŵalinda ŵa pa vipata, pamoza na vyakupeleka vya ŵasembe.+6 Mu nyengo yose yira, ine nkhaŵa mu Yerusalemu chara, pakuti mu chaka cha 32+ cha Themba Aritazekisesi+ la Babuloni, nkhaluta kwa themba, ndipo pamanyuma nkhapempha themba kuti linizomerezge nifumepo dankha.7 Kufuma apo, nkhiza ku Yerusalemu ndipo nkhawona chinthu chiheni icho Eliyashibu+ wakachita chifukwa cha Tobiya,+ wakamupa chipinda chakusungiramo vinthu mu luŵaza lwa nyumba ya Chiuta waunenesko.8 Ichi chikaniŵinya chomene, ntheura nkhaponya katundu yose wa Tobiya kuwaro kwa chipinda chakusungiramo.*9 Penepapo nkhalangura, ndipo ŵakatozga vipinda vyakusungiramo.* Nkhawezgeramo viteŵetero vya nyumba ya Chiuta waunenesko,+ pamoza na sembe ya vyamuminda na lubani.+10 Nkhasangaso kuti Ŵalevi+ ŵakapikanga chara vigaŵa vyawo,+ ntheura Ŵalevi na ŵakwimba awo ŵakateŵetanga ŵakafumapo, waliyose wakaluta ku munda wake.+11 Ntheura nkhakalipira ŵachiŵiri ku ŵawusi,+ nkhati: “Kasi nyumba ya Chiuta waunenesko mwayizelezgerachi?”+ Penepapo nkhaŵawunganya pamoza na kuŵaŵika pa malo ghawo.12 Yuda yose wakiza na chakhumi+ cha tirigu, vinyo liphya, na mafuta ku vipinda vyakusungiramo.+13 Penepapo nkhimika Shelemiya wasembe, Zadoki mulembi, na Pedaya pa Ŵalevi kulaŵilira vipinda vyakusungiramo. Henani mwana wa Zakuri mwana wa Mataniya wakaŵa wachiŵiri wawo, pakuti ŵanthu aŵa ŵakaŵawonanga kuti mbakugomezgeka. Ukaŵa mulimo wawo kugaŵira ŵabali ŵawo vyakupeleka.14 Munikumbuke,+ mwe Chiuta wane, pa ichi. Mungafufutanga chara lusungu* lwane ulo nachitira nyumba ya Chiuta wane na mauteŵeti ghake.+15 Mu mazuŵa ghara, nkhawona ŵanthu mu Yuda ŵakukanda mu chakukamiramo mpheska pa Sabata,+ ŵakayeghanga viwunjiko vya tirigu pa mbunda, ŵakizanga na vinyo, mpheska, vikuyu, na mtundu uliwose wa katundu mu Yerusalemu pa zuŵa la Sabata.+ Ntheura nkhaŵachenjezga kuti ŵaleke kuguliska vinthu pa zuŵa lira.*16 Ŵanthu ŵa ku Ture awo ŵakakhalanga mu msumba ŵakizanga na somba na mtundu uliwose wa malonda na kuviguliska pa Sabata+ ku ŵanthu ŵa kwa Yuda na mu Yerusalemu.17 Ntheura nkhakalipira ŵakuchindikika ŵa ku Yuda, nkhati kwa iwo: “Kasi mukuchitirachi chinthu chiheni ichi na kufipiska zuŵa la Sabata?18 Asi ichi ndicho ŵasekuru ŵinu ŵakachita, mwakuti Chiuta withu wakakhizgira soka lose ili pa ise na pa msumba uwu? Kweni imwe mukusazgirakoso ukali wakugolera pa Israyeli pakufipiska Sabata.”+19 Ntheura mizgezge yikati yamba kuwa pa vipata vya Yerusalemu zuŵa la Sabata lindafike, nkhalangura kuti vijaro vijalike. Kweniso nkhayowoya kuti ŵangavijuranga chara m’paka Sabata lijumphe. Nkhimika ŵanyake mwa ŵateŵeti ŵane pa vipata mwakuti katundu waleke kunjizgika pa zuŵa la Sabata.20 Ntheura ŵamalonda na ŵanji awo ŵakaguliskanga vinthu vya mtundu wose ŵakagona kuwaro kwa Yerusalemu kamoza panji kaŵiri.21 Penepapo nkhaŵachenjezga, nkhati: “Kasi mukugonerachi panthazi pa linga? Usange muchitengeso nthena, nimalanenge namwe.” Kwambira nyengo yira ŵakizaso chara pa Sabata.22 Kufuma apo, nkhaphalira Ŵalevi kuti ŵajitozgenge nyengo zose, ŵizenge na kulinda vipata kusunga zuŵa la Sabata kuŵa lakupatulika.+ Pa ichi nacho, munikumbuke, mwe Chiuta wane, munichitire chitima kuyana na ukuru wa lusungu* lwinu.+23 Mu mazuŵa ghara, nkhawonaso Ŵayuda awo ŵakatora* ŵanakazi+ Ŵaashidodi,+ Ŵaamoni, na Ŵamowabu.+24 Hafu ya ŵana ŵawo ŵakayowoyanga Chiashidodi na chiyowoyero cha ŵanthu ŵa mitundu yinyake, kweni pakaŵavya uyo wakamanyanga kuyowoya chiyowoyero cha Ŵayuda.25 Ntheura nkhimikana nawo, nkhaŵakalipira, ŵanyake nkhaŵatimba na kuŵakwenyura sisi,+ ndipo nkhaŵalapizga mwa Chiuta kuti: “Mungapelekanga chara ŵana ŵinu ŵasungwana ku ŵana ŵawo ŵanalume, ndipo imwe mungatoranga chara ŵana ŵawo ŵasungwana kuŵa ŵawoli ŵa ŵana ŵinu ŵanalume panji ŵa imwe.+26 Asi Solomoni themba la Israyeli wakananga chifukwa cha ŵanakazi ŵanthena aŵa? Pa mitundu yinandi chomene, pakaŵavya themba lakuŵa nga ndiyo.+ Wakatemweka na Chiuta,+ mwakuti Chiuta wakamuŵika kuŵa themba pa Israyeli yose. Kweni mweneyuyu ndiyo ŵanakazi ŵachilendo ŵakamunangiska.+27 Asi ntchakuzizika kuti imwe muchite uheni ukuru uwu, kumuchitira mwambura kugomezgeka Chiuta withu pakutora ŵanakazi ŵachilendo?”+28 Yumoza wa ŵana ŵa Yoyada+ mwana wa Eliyashibu+ wasembe mukuru, wakaŵa mukweni wa Sanibalati+ Muhoroni. Ntheura nkhamuchimbizga kumuwuskako kwa ine.29 Muŵakumbuke, mwe Chiuta wane, chifukwa ŵafipiska usembe,*+ phangano la usembe na la Ŵalevi.+30 Nkhaŵatozga ku chakufipiska chose chachilendo ndipo nkhagaŵira mulimo ŵasembe na Ŵalevi, waliyose pa uteŵeti wake.+31 Nkhanozga ndondomeko yakuti nkhuni+ na vipambi vyakwamba kucha vipelekekenge pa nyengo yakwimikika.Mwe Chiuta wane, munikumbuke mu uwemi.+


text:
GONGWE LA MULINDA (LAKUSAMBIRA PA MPINGO) MAY 2015
Magazini iyi yili na nkhani izo tizamusambira kwamba Juni 29 m’paka Julayi 26, 2015.
Kutemwa Chomene Yehova Kwanovwira Kuti Nizizipizge
Ŵazgani nkhani ya Anthony Morris III, uyo wali mu Wupu Wakulongozga wa Ŵakaboni ŵa Yehova.
Chenjerani na Satana!
Pali vifukwa vitatu ivyo vikulongora kuti Satana ngwakofya chomene.
Kasi Tingamutonda Wuli Satana?
Kasi tingagega wuli vipingo vya Satana ivyo ni kujikuzga, kutemwa chomene vyakuthupi kweniso uzaghali?
Ŵakawona Malayizgo gha Chiuta nga Ghafiskika Kale
Tingasambirako kwa ŵanalume na ŵanakazi awo ŵakagomezganga kuti ivyo Yehova wakalayizga vizamufiskika.
Yezgani Yehova
Kasi vingachitika kuti tiwone suzgo la munyithu nga likuchitikira ise?
Mafumbo Ghakufumira ku Ŵaŵazgi
Kasi Gogi wa magogi uyo wakuzunulika mu buku la Ezekiel ni njani?
Chitemwa Ndicho Chikawovwiranga
Kale Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakaphikanga chakurya pa ungano. Kweni kwamba m’ma 1990 ŵali kuleka.


text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
-
Chiwuka cha Khristu (1-11)
-
Kwambura chiwuka, chipulikano ntchawaka (12-19)
-
Chiwuka cha Khristu ntchanadi (20-34)
-
Thupi lanyama, thupi lauzimu (35-49)
-
Thupi lambura kufwa na lambura kuvunda (50-57)
-
Kuŵa na vyakuchita vinandi mu mulimo wa Fumu (58)
15 Sono ŵabali, nkhumukumbuskani makani ghawemi agho nkhamupharazgirani,+ agho mukapokera ndiposo agho mukughakoleska.
2 Mukuponoskeka usange mukukoleska makani ghawemi agho nkhamupharazgirani, pekha usange mukagomezga pawaka.
3 Pakuti vinthu vyakuzirwa ivyo nkhamupani ndivyo nane nkhapokera, kuti Khristu wakafwira zakwananga zithu kuyana na Malemba.+
4 Ndiposo kuti wakasungika,+ na kuwuskika+ pa zuŵa lachitatu+ kuyana na Malemba.+
5 Kweniso kuti wakawonekera kwa Kefase,+ pamanyuma ku ŵapositole ŵake 12.+
6 Pamanyuma wakawonekera ku ŵabali ŵakujumpha 500 pa nyengo yimoza,+ ŵanandi ŵa iwo ŵachalipo, kweni ŵanyake ŵali kugona tulo mu nyifwa.
7 Kufuma apo, wakawonekera kwa Yakobe,+ pamanyuma ku ŵapositole wose.+
8 Kweni paumaliro wakawonekeraso kwa ine+ nga bonda uyo wababika muteta.
9 Pakuti ndine muchoko chomene pa ŵapositole, ndipo nili wakwenelera yayi kuchemeka mpositole, chifukwa nkhatambuzganga mpingo wa Chiuta.+
10 Kweni sono nili nthena chifukwa cha lusungu lukuru lwa Chiuta. Ndipo lusungu lwake lukuru ulo wakanilongora lukawa pawaka yayi, chifukwa nkhafukafuka kuluska wose. Nkhafukafuka pandekha yayi kweni ntchifukwa cha lusungu lukuru lwa Chiuta ulo wakanilongora.
11 Ntheura kwali ndine panji ndiwo, tikupharazga mu nthowa iyi ndipo mwagomezga kwizira mu nthowa iyi.
12 Sono usange tikupharazga kuti Khristu wali kuwuskika ku ŵakufwa,+ vyaŵa wuli kuti ŵanyake pakati pinu ŵakuti kulije chiwuka cha ŵakufwa?
13 Usange kulije chiwuka cha ŵakufwa, ipo Khristu nayo wandawuskike.
14 Kweni usange Khristu wandawuskike, ipo ivyo tikupharazga vilije ntchito ndipo chipulikano chinu ntchawaka.
15 Usange ŵakufwa ŵazamuwuskika nadi yayi, mbwenu ndise ŵakaboni ŵatesi ŵa Chiuta,+ chifukwa tayowoya ukaboni wautesi wakuti Chiuta wakawuska Khristu,+ uku wandamuwuskepo.
16 Pakuti usange ŵakufwa ŵazamuwuskika yayi, ipo Khristu nayo wandawuskike.
17 Kweniso usange Khristu wandawuskike, chipulikano chinu ntchambura ntchito ndipo muchali ŵakwananga.+
18 Nakuti awo ŵali kugona tulo mu nyifwa mwa Khristu chawo palije.+
19 Usange tikugomezga mwa Khristu mu umoyo uno pera, ipo pa ŵanthu wose ndise ŵakuchitiska chitima chomene.
20 Kweni Khristu wali kuwuskika ku ŵakufwa, iyo ntchipambi chakwamba cha awo ŵali kugona tulo mu nyifwa.+
21 Pakuti nyifwa yikizira mwa munthu yumoza,+ chiwuka cha ŵakufwa nacho chikwizira mwa munthu yumoza.+
22 Chifukwa nga umo mwa Adamu wose ŵakufwa,+ ntheuraso mwa Khristu wose ŵazamuzgoka ŵamoyo.+
23 Kweni waliyose mu ndondomeko yake: Khristu chipambi chakwamba,+ kufuma apo awo mba Khristu mu nyengo ya kuŵapo kwake.+
24 Paumaliro wazamupeleka Ufumu kwa Chiuta wake, Awiske. Wazamuchita ivi, para waparanya maboma ghose na ŵamazaza wose na ŵankhongono wose.+
25 Pakuti wakwenera kuwusa nga ni themba m’paka Chiuta waŵike ŵalwani wose ku malundi ghake.+
26 Pakuŵa mulwani waumaliro, nyifwa yizamuparanyika.+
27 Chifukwa Chiuta “wakaŵika vinthu vyose pasi pa malundi ghake.”+ Kweni apo wakuti ‘vinthu vyose vyaŵikika pasi pake,’+ ntchakuwonekerathu kuti wakupatulako uyo wakaŵika vinthu vyose kwa iyo.+
28 Kweni para vinthu vyose vyazakaŵa pasi pake, Mwana nayo wazamuŵa pasi pa Uyo wakaŵika vinthu vyose pasi pa iyo,+ mwakuti Chiuta waŵe vinthu vyose kwa waliyose.+
29 Usange ndimo viliri yayi, kasi ŵachitenge wuli awo ŵakubatizika na khumbo lakuti ŵaŵe ŵakufwa?+ Usange ŵakufwa ŵazamuwuskika yayi, chifukwa wuli iwo ŵakubatizika na khumbo lakuti ŵafwe?
30 Chifukwa wuli nyengo zose nase tikuŵa pangozi?+
31 Ŵabali, nkhumusimikizgirani kuti zuŵa na zuŵa nyifwa yikuniŵenda, kweni nkhukondwa mwa Khristu Yesu Fumu yithu chifukwa cha imwe.
32 Usange nkhalimbana na vikoko ku Efeso umo ŵakachitira ŵanthu ŵanyake,+ kasi pali phindu wuli kwa ine? Usange ŵakufwa ŵazamuwuskika yayi, “tiyeni tirye na kumwa, chifukwa machero tifwenge.”+
33 Mungapuluskikanga yayi. Mendezgano ghaheni ghakunanga makhaliro ghawemi.+
34 Muŵe ŵamahara na kuchita urunji ndipo lekani kuchita kwananga, chifukwa ŵanyake mbambura kumanya Chiuta. Nkhuyowoya kuti nimukhozgani soni.
35 Kweni munyake watenge: “Kasi ŵakufwa ŵazamuwuskika wuli? Kasi ŵazamuwuka na thupi wuli?”+
36 Wamunthu muzeleza iwe! Icho waseŵa chikuzgoka chamoyo yayi kwambura kuti chafwa dankha.
37 Ndipo icho ukuseŵa, ukuseŵa thupi ilo lizamuŵako yayi, kweni mphuzi pera, yingaŵa ya tirigu panji mbuto zinyake.
38 Kweni Chiuta wakuyipa thupi umo wakukhumbira, ndipo ku mbuto yiliyose thupi lake.
39 Mathupi ghakuŵa ghakupambana, kuli thupi la ŵanthu, thupi la ng’ombe, thupi la tuyuni, na thupi la somba.
40 Ndipo kuli mathupi ghakuchanya+ na mathupi gha pa charu chapasi.+ Kweni uchindami wa mathupi ghakuchanya ngunyake, ndipo wa mathupi gha pa charu chapasi nawo ngunyake.
41 Dazi lili na uchindami wake, mwezi nawo uli na uchindami wake,+ nyenyezi nazo zili na uchindami wake. Ndipo nyenyezi yiliyose yili na uchindami wake.
42 Ntheura ndimo chiwuka cha ŵakufwa chiliri. Thupi ilo laseŵeka likuvunda, kweni ilo lawuskika likuvunda yayi.+
43 Likuseŵeka lakuyuyulika, likuwuskika lauchindami.+ Likuseŵeka lambura nkhongono, likuwuskika lankhongono.+
44 Likuseŵeka thupi lanyama, likuwuskika thupi lauzimu. Usange kuli thupi lanyama, ipo kuliso lauzimu.
45 Nakuti vili kulembeka kuti: “Munthu wakwamba Adamu wakazgoka munthu wamoyo.”+ Adamu waumaliro wakazgoka mzimu wakupa umoyo.+
46 Kweni thupi lakwamba likuŵa lauzimu yayi. Kweni thupi lanyama ndilo pamanyuma likuzgoka lauzimu.
47 Munthu wakwamba wakafuma pa charu chapasi ndipo wakapangika na fuvu.+ Munthu wachiŵiri wakafuma kuchanya.+
48 Umo waliri uyo wakapangika na fuvu, ndimo ŵaliriso awo ŵakapangika na fuvu. Ndipo umo waliri wakuchanya ndimo ŵaliriso awo mbakuchanya.+
49 Ndipo nga umo tavwalira chikozgo cha uyo wakapangika na fuvu,+ ndimoso tizamuvwalira chikozgo cha wakuchanya.+
50 Kweni ŵabali, nkhumuphalirani kuti thupi na ndopa vingahara yayi Ufumu wa Chiuta, kuvunda kungahara yayi kuwura kuvunda.
51 Wonani, nkhumuphalirani chisisi chakupatulika chakuti: Ni tose yayi tizamugona tulo mu nyifwa, kweni tose tizamuzgoka+
52 mu kanyengo kachoko, mu kuphayira kwa jiso, para mbata yaumaliro yikulira. Pakuti mbata yizamulira,+ ndipo ŵakufwa ŵazamuwuskika ŵambura kuvunda, ndipo ise tizamuzgoka.
53 Pakuti thupi lakuvunda ili likwenera kuzgoka lambura kuvunda,+ ndipo thupi lakufwa ili likwenera kuzgoka lambura kufwa.+
54 Kweni para thupi lakuvunda ili lazgoka lambura kuvunda, ndipo thupi lakufwa ili lazgoka lambura kufwa, ghazamufiskika mazgu agho ghali kulembeka kuti: “Nyifwa yamilimitizgika muyirayira.”+
55 “Nyifwa, kasi nkhongono zako zili nkhu? Nyifwa, luwozga lwako luli nkhu?”+
56 Luwozga lwa nyifwa nkhwananga,+ ndipo nkhongono ya kwananga ni Dango.+
57 Kweni tiwonge Chiuta, chifukwa wakutovwira kuti tiluske kwizira mwa Fumu yithu Yesu Khristu!+
58 Ntheura, ŵabali ŵane ŵakutemweka, muŵe ŵakukhora,+ ŵambura kusunkhunyika, nyengo zose muŵe na vyakuchita vinandi+ mu mulimo wa Fumu, pakumanya kuti mulimo winu uwo mukuchita mwa Fumu ngwawaka yayi.+
Tumizgani
Tumizgani
1 Ŵakorinte 15
Malemba Ghakupatulika mu Mang’anamuliro gha Charu Chiphya
https://www.jw.org/finder?docid=1001061103&Book=46&Chapter=15&wtlocale=TB&srcid=share
Chitumbuka
mailto:?body=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti%0a%0ahttps%3A%2F%2Fwww.jw.org%2Ffinder%3Fdocid%3D1001061103%26Book%3D46%26Chapter%3D15%26wtlocale%3DTB%26srcid=share&subject=Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg


text:
MUTU 64
Ntchakuzirwa Kugowoka
KASI MUNTHU WAKWENERA KUGOWOKERA KANKHONDI NA KAŴIRI PERA?
CHIYELEZGERO CHA MUZGA WAMBURA LUSUNGU
Petrosi wakapulika ulongozgi wa Yesu wakuyowoya umo ŵabali ŵakwenera kuchitira para ŵabudirana. Yesu wakati ŵakwenera kudumbiskana dankha paŵekha. Kweni vikuwoneka kuti Petrosi wakakhumbanga kumanya kuti munthu wakwenera kugowokera munyake kalinga.
Petrosi wakafumba kuti: “Fumu, kasi mubali wane nkhwenera kumugowokera kalinga para wakuninangira? M’paka kankhondi na kaŵiri?” Ŵalongozgi ŵanyake ŵa chisopa ŵakasambizganga kuti munthu wakwenera kugowokera katatu. Ntheura Petrosi wakawonanga kuti para wangagowokera mubali “kankhondi na kaŵiri” ndikuti wayezgeska.—Mateyu 18:21.
Kweni Yesu wakaŵa kuti wandasambizgepo kuti munthu wachitenge kupenda para munyake wamubudira. Ntheura Yesu wakamovwira Petrosi, wakati: “Nkhukuphalira kuti, m’paka kankhondi na kaŵiri chara, kweni m’paka 77.” (Mateyu 18:22) Apa Yesu wakang’anamuranga kuti munthu wagowokenge nyengo zose. Petrosi wakeneranga yayi kuleka kugowokera mubali wake.
Yesu wakayowoya chiyelezgero kuti wawovwire Petrosi na awo ŵakaŵapo. Wakayowoya vya muzga uyo wakatondeka kulongora lusungu nga umo fumu yake yikamulongolera lusungu. Fumu yikakhumbanga kupendesera ndalama na ŵazga ŵake. Muzga wake munyake wakaŵa na ngongoli yakukwana matalente 10,000 [madinari 60,000,000] ndipo ŵakiza nayo kwa iyo. Ngongoli iyi yikaŵa yakuti wangayiwezga yayi. Ntheura fumu yake yikadumura kuti muzga uyu ŵamuguliske, pamoza na muwoli wake, na ŵana ŵake kuti ndalama ziwezgeke. Kweni muzga yura wakati wapulika nthena, wakawa pasi mu malundi gha fumu yake na kupempha fumu kuti: “Munipe nyengo, nimuwezgeraninge chilichose.”—Mateyu 18:26.
Chitima chikayikora fumu yira ndipo yikamugowokera ngongoli nangauli yikaŵa yikuru chomene. Fumu yikati yamugowokera, muzga yura wakaluta kwa muzga munyake uyo wakaŵa na ngongoli yake yakukwana madinari 100. Wakamukora na kwamba kumufyenya pa singo, wakati: “Niwezgera ngongoli yane.” Kweni muzga munyake yura wakawa pasi na kwamba kumuŵeya, wakati, “Unipe nyengo, niwezgenge ngongoli yako.” (Mateyu 18:28, 29) Kweni muzga uyo fumu yikamugowokera ngongoli wakachita nga ni fumu yake yayi. Wakaponya muzga munyake yura mu jele kuti m’paka wawezge dankha ngongoli yake nangauli yikaŵa yichoko chomene.
Pamanyuma Yesu wakalongosora kuti ŵazga ŵanyake, awo ŵakawonanga nkhaza izo muzga uyu wakachitira munyake, ŵakaluta na kukaphalira fumu yake. Fumu iyi yikakwiya chomene ndipo yikamuchemeska. Wakati wiza, fumu yikati: “Muzga muheni, nkhakugowokera ngongoli yose yira ukati waniŵeyelera. Asi nawe ukenera kumulengera lusungu muzga munyako, nga umo nane nkhakulengera lusungu?” Fumu yikamupeleka ku ŵalinda ŵa jele, m’paka wawezge ngongoli yose. Yesu wakamalizga na mazgu ghakuti: “Ntheura ndimo Adada ŵakuchanya ŵazamuchitira na waliyose uyo wakuleka kugowokera mubali wake kufumira mu mtima wake.”—Mateyu 18:32-35.
Apa tikutorapo sambiro likuru chomene pa nkhani ya kugowokera. Chiuta watigowokera ngongoli yikuru chomene ya kwananga. Ubudi uliwose uwo mubali withu wangatibudira nguchoko chomene pakuyaniska na uwo Chiuta wakutigowokera. Nakuti Yehova wakutigowokera kamoza pera yayi, kweni kanandi waka. Kasi nase tingagowokera yayi ŵabali ŵithu kanandi waka usange ŵatinangira? Nga umo Yesu wakasambizgira pa upharazgi wake wa pa Phiri, Chiuta ‘watigowokerenge zakwananga zithu, nga umo nase tikuŵagowokera awo ŵatinangira.’—Mateyu 6:12.


text:
MUTU 45
Wakaŵa na Nkhongono pa Viŵanda
MATEYU 8:28-34 MARIKO 5:1-20 LUKA 8:26-39
WAKAFUMISKA VIŴANDA NA KUVITUMA MU NKHUMBA
Ŵasambiri ŵakati ŵasuzgika pa nyanja, ŵakafika pa mtunda, ndipo ŵakatondwa na ivyo ŵakawona. Ŵakawona ŵanalume ŵaŵiri ŵakofya chomene. Ŵanalume aŵa ŵakaŵa na viŵanda, ndipo ŵakafumanga ku malaro ghapafupi, ŵakachimbiliranga kwa Yesu. Baibolo likuyowoya chomene vya yumoza wa ŵanalume ŵara. Panyake chifukwa chakuti ndiyo wakaŵa wakofya chomene kweniso wakakoleka na viŵanda nyengo yitali kuluska munyake.
Munthu uyu wakendanga kwambura kuvwara. Usiku na muhanya, “wakachemerezganga mu malaro na mu mapiri uku wakujicheka na malibwe.” (Mariko 5:5) Wakaŵa wakofya chomene mwakuti ŵanthu ŵakaleka kwendako ku nthowa yira. Ŵanyake ŵakayezga kumukaka, kweni wakadumuranga simbi na kubanthura magwedi. Pakaŵavya wakuti wangamukora.
Munthu yura wakati wafika kwa Yesu na kuwa pa malundi ghake, viŵanda ivyo vikaŵa mwa iyo vikachemerezga kuti: “Nili namwe na kanthu wuli imwe Yesu Mwana wa Chiuta Wapachanya Nkhanira? Mulape mu zina la Chiuta kuti muniyuzgenge chara.” Yesu wakalongora kuti wakaŵa na nkhongono pa viŵanda, apo wakati: “Fumamo mwa munthu uyu, iwe mzimu waukazuzi.”—Mariko 5:7, 8.
Munthu uyu wakaŵa na viŵanda vinandinandi. Yesu wakati wamufumba kuti: “Kasi zina lako ndiwe njani?” iyo wakazgora kuti: “Zina lane ndine Chimzinda, chifukwa tili ŵanandi.” (Mariko 5:9) Munthu uyu wakaŵa na viŵanda vinandi, ndipo vikakondwanga kumusuzga. Viŵanda vira vikapempha Yesu kuti “waleke kuvifumiska na kuvituma ku chizongwe.” Ichi chikulongora kuti vikamanyanga umaliro wawo kweniso wa mulara wawo, Satana.—Luka 8:31.
Pafupi na malo ghara pakaŵa nkhumba pafupifupi 2,000, zikaryanga. Nkhumba zikaŵa nyama zakufipirwa kuyana na Dango ndipo Ŵayuda ŵakaŵetanga yayi. Viŵanda vikati: “Mutitume kuti tikanjire mu nkhumba.” (Mariko 5:12) Yesu wakavituma kuti vilutenge, ndipo vikanjira mu nkhumba. Ntheura nkhumba zose 2,000 zikakhilira ku chigodobu na kukabira mu nyanja.
Pakuwona ivyo vikachitika, awo ŵakaliskanga nkhumba zira ŵakachimbilira ku msumba na vikaya kukaphara nkhani yira. Ŵanthu ŵakiza kuti ŵazakawone ivyo vyachitika. Ŵakati ŵafika, ŵakawona munthu uyo viŵanda vikafumamo wali makora waka. Ŵakasanga wavwara malaya, ndipo wakhala musi mu malundi gha Yesu.
Ŵanthu awo ŵakapulika panji kuwona ivi ŵakawopa chomene, ŵakapukunyanga waka mitu. Kufuma apo, ŵakapempha Yesu kuti wafumemo mu chigaŵa chawo. Apo Yesu wakakweranga boti kuti walutenge, munthu yura wakamupempha kuti walute nawo. Kweni Yesu wakamuphalira kuti: “Luta ku nyumba ku ŵabali ŵako, ukaŵaphalire vinthu vyose ivyo Yehova wakuchitira na lusungu ulo wakulongora.”—Mariko 5:19.
Para Yesu wachizga ŵanthu wakatemwanga kuŵakanizga kuphalira ŵanthu. Chifukwa ntchakuti wakakhumbanga yayi kuti ŵayeghekenge na vinthu vyakupulika waka. Pa nyengo yira, munthu uyu ndiyo wakaŵa kaboni wakuti Yesu wali na nkhongono. Ntheura munthu yura ndiyo wakaŵa wakuti wangakaphalira ŵanthu awo Yesu wakatondeka kukumana nawo. Ukaboni wa munthu yura ukaŵa wakovwira kususka mautesi agho panji ŵanthu ŵanyake ŵakayowoya pa nkhani ya nkhumba izo zikabira mu maji. Ntheura munthu yura wakaluta, wakamba kupharazga mu Dekapoli mose ivyo Yesu wakamuchitira.


text:
Nkhani Nambara 55: Musepuka Mucoko Wakateŵeteranga Ciuta
Kasi musepuka uyu ngwakutowa yayi? Zina lake ni Samuyeli. Munthu uyo waŵika woko lake pa mutu wa Samuyeli ni Eli, musofi mukuru wa Ŵaisrayeli. Awo ŵiza nayo kwa Eli ni Elikana, awiske ŵake, na Hana, anyina ŵake.
Samuyeli wali na vilimika pafupifupi vinayi panji vinkhondi pera. Kweni wakhalenge pa cihema ca Yehova na Eli pamoza na ŵasofi ŵanyake. Nchifukwa wuli Elikana na Hana ŵakapeleka mwana mucoko nthena kuti wateŵetere Yehova pa cihema cake? Tiye tiwone.
Vilimika vicoko waka kumanyuma, Hana wakaŵa na citima cikuru. Cikaŵa cifukwa cakuti wakaŵavya mwana, ndipo wakakhumbisiska comene kuti waŵe na mwana. Mwantheura zuŵa linyake apo Hana wakaluta ku cihema ca Yehova, wakalomba kuti: ‘A Yehova, lekani kuniruwa! Usange munganipa mwana mwanalume, mbwenu nimupelekenge kwa imwe kuti wamuteŵeteraninge umoyo wake wose.’
Yehova wakazgora lurombo lwa Hana, ndipo pati pajumpha myezi yicoko waka wakababa Samuyeli. Hana wakamutemwa comene mwana wake, wakayamba kumusambizga za Yehova wacali mwana mucoko comene. Wakaphalira mfumu wake kuti: ‘Para Samuyeli waleka waka konkha, nilutenge nayo ku cihema kuti wakateŵeterenge Yehova.’
Ici ndico tikuwona Hana na Elikana ŵakucita pa cithuzithuzi apa. Ndipo cifukwa cakuti Samuyeli wakasambizgika makora na ŵapapi ŵake, wakakondwa kuti wateŵetere Yehova pa cihema cake. Cilimika cilicose Hana na Elikana ŵakizanga kuzakasopa pa cihema capadera ici, na kuzakawona mwana wawo. Cilimika na cilimika Hana wakizanga na munjilira wupya uwo wakasoneranga Samuyeli.
Samuyeli wakalutilira kuteŵetera pa cihema ca Yehova kwa vilimika vinandi, ndipo Yehova na ŵanthu ŵakamutemwa. Kweni ŵana ŵa Eli, Hofini na Finihasi, ŵakaŵa ŵawemi yayi. Ŵakacita vinthu viheni vinandi, ŵakapangiskaso ŵanji kuleka kupulikira Yehova. Eli wakenelanga kuŵalekeska usofi, kweni wakaŵaleka waka.
Vinthu viheni ivyo vikacitikanga pa cihema vikapangiska Samuyeli kuleka kuteŵetera Yehova cara. Cifukwa cakuti mbanthu ŵacoko waka awo ŵakatemwa Yehova na mtima wose, pakajumpha nyengo yitali kufuma apo Yehova wakayowoya na ŵanthu. Samuyeli wati wakulako, cikacitika ni ici:
Samuyeli wakagona mu cihema peneapo wakapulika munthu munyake wakumucema. Iyo wakazgora kuti: ‘Ndine pano.’ Wakawuka na kucimbilira kwa Eli na kuyowoya kuti: ‘Ndine pano, pakuti mwanicema.’
Kweni Eli wakazgora kuti: ‘Nindakucemepo ine; luta kagone.’ Ntheura Samuyeli wakalutaso kukagona.
Wakupulikaso kucema kaciŵiri: ‘Samuyeli!’ Samuyeli wakawuka na kucimbiliraso kwa Eli. Iyo wakati: ‘Ndine pano, pakuti mwanicema.’ Kweni Eli wakazgora kuti: ‘Nindakucemepo mwana wane. Luta, kagoneso.’ Samuyeli wakalutaso kukagona.
‘Samuyeli!,’ lizgu likacemaso kacitatu. Samuyeli wakacimbilira kwa Eli. ‘Ndine, nafika, cifukwa mukwenera kuti mwanicema nadi sono,’ iyo wakayowoya ntheura. Sono Eli wakamanya kuti wakwenera kuŵa Yehova uyo wakamucemanga. Mwantheura wakaphalira Samuyeli kuti: ‘Luta, ukagone, ndipo usange wakukucemaso, uti: “Yowoyani Yehova, pakuti muteŵeti winu wakupulika.” ’
Ici ndico Samuyeli wakayowoya kwa Yehova wati wamucemaso. Yehova wakaphalira Samuyeli kuti walangenge Eli na ŵana ŵake. Mukuluta kwa nyengo Hofini na Finihasi ŵakakomeka ku nkhondo na Ŵafilisiti, ndipo Eli wati wapulika za ico cikacitika wakawa cagada, singo yake yikaphyoka ndipo nayo wakafwa. Mwantheura mazgu gha Yehova ghakafiskika.
Samuyeli wakakura, ndipo wakaŵa mweruzgi waumaliro wa Ŵaisrayeli. Wati wacekura, ŵanthu ŵakamulomba kuti: ‘Tiyimikirani fumu kuti yitiwusenge.’ Samuyeli wakakhumba yayi kucita ici, cifukwa Yehova ndiyo wakaŵa fumu yawo. Kweni Yehova wakamuphalira kuti wapulikire ivyo ŵanthu ŵakayowoya.
1 Samuel 1:1-28; 2:11-36; 4:16-18; 8:4-9.
Mafumbo
- Kasi zina la musepuka mucoko uyo wali pa cithuzithuzi apa ninjani, ndipo ŵanyake awo mbanjani?
- Kasi Hana wakalomba vici zuŵa linyake apo wakiza pa cihema ca Yehova, ndipo Yehova wakazgora wuli lurombo lwake?
- Kasi Samuyeli wakaŵa na vilimika vilinga apo wakayamba kuteŵetera Yehova pa cihema, ndipo anyina ŵakamucitiranga vici cilimika cilicose?
- Kasi ŵana ŵa Eli mazina ghawo ghakaŵa njani, ndipo ŵakaŵa na nkharo wuli?
- Ni mwauli umo Yehova wakacemera Samuyeli, ndipo ni uthenga wuli uwo Wakamuphalira?
- Kasi Samuyeli wakati wakura wakaŵa njani, ndipo nchivici cikacitika apo wakacekura?
Mafumbo ghanyake
- Ŵazgani 1 Samuel 1:1-28.
Nkhacitiro wuli kawemi ako Elikana wakupeleka ku mitu ya mbumba pa nkhani ya kusopa? (1 Sam. 1:3, 21; Mat. 6:33; Fil. 1:10)
Ni sambiro wuli ilo tikutorapo pa kacitiro ka Hana pakulimbana na suzgo ilo likutihangayiska? (1 Sam. 1:10, 11; Sal. 55:22; Rom. 12:12)
- Ŵazgani 1 Samuel 2:11-36.
Ni mwauli umo Eli wakacindikira comene ŵana ŵake kuluska Yehova, ndipo ni cenjezgo wuli ilo tikutorapo? (1 Sam. 2:22-24, 27, 29; Dute. 21:18-21; Mat. 10:36, 37)
- Ŵazgani 1 Samuel 4:16-18.
Ni mauthenga ghanayi ngani gha soka agho ghakiza kufuma ku nkhondo, ndipo Eli wakacita wuli na mauthenga agha?
- Ŵazgani 1 Samuel 8:4-9.
Ni mwauli umo Ŵaisrayeli ŵakamukwiyiskira comene Yehova, ndipo tingakhozgera wuli mwakugomezgeka Ufumu wake lero? (1 Sam. 8:5, 7; Yoh. 17:16; Yak. 4:4)
Manyani Vinandi
Samuyeli Wakalutilira Kucita Viwemi
Kasi ungamuyezga wuli Samuyeli na kulutilira kucita viwemi nangauli ŵanthu ŵanyake ŵangacita viheni?
Samuyeli “Wakalutilira Kukura Pamaso pa Yehova”
Chifukwa wuli ivyo vikachitika pa wanichi wa Samuyeli vikaŵa vyachilendo? Ntchivichi chikamovwira kuti waŵe na chipulikano chakukhora apo wakaŵa pa chihema?


text: 19 Sauli wakaphalira Yonatani mwana wake na ŵateŵeti ŵake wose vya kukoma Davide.+2 Kweni Yonatani, mwana wa Sauli, wakakondwanga nayo chomene Davide.+ Ntheura Yonatani wakaphalira Davide kuti: “Adada ŵakukhumba kukukoma. Uchenjere chomene, namachero mulenji ulute ku malo ghakubisika na kukabisama kwenekura.3 Ine nilutenge na kwimilira pafupi na adada ku thondo uko iwe wamuŵa. Namuyowoya vya iwe kwa adada, ndipo para namanya kanthu kalikose, nikuphalirenge.”+4 Ntheura Yonatani wakayowoya viwemi vya Davide+ kwa Sauli wiske. Wakati kwa iyo: “Themba lingachitanga kwananga chara kwa muteŵeti wake Davide, pakuti wandamunangiranipo. Ndipo ivyo wamuchitirani mukwandula navyo ndimwe.5 Wakaŵika umoyo wake pangozi* apo wakakoma Mufilisiti,+ ndipo Yehova wakapeleka chiponosko chikuru pa Israyeli yose. Imwe mukawona ichi ndipo mukasekelera chomene. Sono chifukwa wuli mukukhumba kwanangira ndopa zambura mulandu pakukoma Davide kwambura chifukwa?”+6 Ntheura Sauli wakapulikira Yonatani, Sauli wakalapa kuti: “Nadi pano Yehova wamoyo, Davide wakomekenge chara.”7 Yonatani wakachema Davide, wakamuphalira vinthu vyose ivi. Ndipo Yonatani wakiza na Davide kwa Sauli, wakalutilira kumuteŵetera nga mphakwamba.+8 Pakajumpha nyengo ndipo nkhondo yikambaso. Davide wakaluta kukarwa nkhondo na Ŵafilisiti, wakaŵakoma na kukoma kukuru. Ŵafilisiti ŵakachimbira pamaso pake.9 Mzimu uheni wakufuma kwa Yehova ukiza pa Sauli+ apo wakakhala mu nyumba yake, mu woko lake mukaŵa mkondo ndipo Davide wakalizganga bango.+10 Sauli wakakhumbanga kunyekezgera Davide ku chimati na mkondo, kweni wakaŵeka. Sauli wakalasa mkondo pa chimati. Davide wakachimbira mu usiku wenewura.11 Pamanyuma Sauli wakatuma mathenga ku nyumba ya Davide kuti ghakamukhazge, kuti para kwacha mulenji ŵamukome.+ Kweni Mikala muwoli wa Davide wakamuphalira Davide kuti: “Usange uchimbirenge yayi* usiku uno, namachero ukomekenge.”12 Nyengo yeneyiyo Mikala wakafumiskira Davide pa windo kuti wachimbire, wapone.13 Mikala wakatora chikozgo cha terafimu,* wakachiŵika pa bedi. Wakatora weya wa mbuzi na kuŵika ku mutu, wakachidikiska chisalu.14 Sauli wakatuma mathenga kuti ghakatore Davide, kweni Mikala wakati: “Walwara.”15 Ntheura Sauli wakatuma mathenga kuti ghakawone Davide, wakaghaphalira kuti: “Mwize nayo kuno pa bedi lake kuti wakomeke.”+16 Mathenga ghakati ghanjira, ghakasanga kuti pa bedi pali chikozgo cha terafimu* na weya wa mbuzi ku mutu wake.17 Sauli wakati kwa Mikala: “Kasi wanipusikirachi nthena na kuchimbizga mulwani wane+ kuti wapone?” Mikala wakati kwa Sauli: “Iyo wakati kwa ine: ‘Nileka nilutenge, para apo cha, nikomenge iwe.’”18 Ntheura Davide wakachimbira, wakapona. Wakiza kwa Samuyeli ku Rama.+ Wakamuphalira vyose ivyo Sauli wakamuchitira. Penepapo iyo na Samuyeli ŵakaluta, ŵakakhala ku Nayoti.+19 Nyengo yikajumphapo ndipo Sauli wakaphalirika kuti: “Wonani, Davide wali ku Nayoti ku Rama.”20 Nyengo yeneyiyo Sauli wakatuma mathenga kuti ghakatore Davide. Mathenga gha Sauli ghara ghakasanga ntchimi zichekuru zikuchima, ndipo Samuyeli wimilira pakati pawo na kuzilongozga. Penepapo mzimu wa Chiuta ukiza pa mathenga ghara, nagho ghakamba kuchita nga ni ntchimi.21 Sauli wakati waphalirika, nyengo yeneyiyo wakatuma mathenga ghanyake. Nagho ghakamba kuchita nga ni ntchimi. Ntheura Sauli wakatumaso mathenga ghanyake, gulu lachitatu, ndipo nagho ghakamba kuchita nga ni ntchimi.22 Paumaliro Sauli nayo wakaluta ku Rama. Wakafika pa chisimi chikuru ku Seku, ndipo wakafumba kuti: “Kasi Samuyeli na Davide ŵali nkhu?” Ŵakamuzgora kuti: “Ŵali ku Nayoti+ ku Rama.”23 Apo Sauli wakaŵa mu nthowa kuya ku Nayoti ku Rama, mzimu wa Chiuta ukiza pa iyo. Wakalutilira kwenda, wakachitanga nga ni ntchimi m’paka wakafika ku Nayoti ku Rama.24 Kweniso wakavura malaya ghake ndipo nayo wakamba kuchita nga ni ntchimi pamaso pa Samuyeli. Wakagona pasi penepara uku wali nkhule, wakagona muhanya wose wura ndiposo usiku wose wura. Lekani ŵanthu ŵakuti: “Kasi Sauli nayo ni ntchimi?”+


text: 6 Ŵana ŵanalume ŵa Levi+ ŵakaŵa Gerishoni, Kohati,+ na Merari.+2 Ŵana ŵanalume ŵa Kohati ŵakaŵa Amuramu, Izihara,+ Heburoni, na Uziyeli.+3 Ŵana ŵa Amuramu+ ŵakaŵa Aroni,+ Mozesi,+ na Miriyamu.+ Ŵana ŵa Aroni ŵakaŵa Nadabu, Abihu,+ Eliyazara,+ na Itamara.+4 Eliyazara wakababa Finehasi.+ Finehasi wakababa Abishuwa.5 Abishuwa wakababa Buki. Buki wakababa Uzi.6 Uzi wakababa Zerahiya. Zerahiya wakababa Merayoti.7 Merayoti wakababa Amariya. Amariya wakababa Ahitubu.+8 Ahitubu wakababa Zadoki.+ Zadoki wakababa Ahimazi.+9 Ahimazi wakababa Azariya. Azariya wakababa Yohanani.10 Yohanani wakababa Azariya. Ndiyo wakaŵa wasembe mu nyumba iyo Solomoni wakazenga mu Yerusalemu.11 Azariya wakababa Amariya. Amariya wakababa Ahitubu.12 Ahitubu wakababa Zadoki.+ Zadoki wakababa Shalumu.13 Shalumu wakababa Hilikiya.+ Hilikiya wakababa Azariya.14 Azariya wakababa Seraya.+ Seraya wakababa Yehozadaki.+15 Yehozadaki wakaluta ku wuzga apo Yehova wakatolera Yuda na Yerusalemu ku wuzga mu woko la Nebukadinezara.16 Ŵana ŵa Levi ŵakaŵa Gerishomu,* Kohati, na Merari.17 Mazina gha ŵana ŵa Gerishomu ghakaŵa Libini na Shimeyi.+18 Ŵana ŵa Kohati ŵakaŵa Amuramu, Izihara, Heburoni, na Uziyeli.+19 Ŵana ŵa Merari ŵakaŵa Mali na Mushi.Mbumba za Ŵalevi kuyana na ŵasekuru ŵawo+ ni izi:20 Za Gerishomu,+ wiske wa Libini, Libini wakaŵa wiske wa Yahati, Yahati wakaŵa wiske wa Zima,21 Zima wakaŵa wiske wa Yowa, Yowa wakaŵa wiske wa Ido, Ido wakaŵa wiske wa Zera, Zera wakaŵa wiske wa Yeyaterayi.22 Ŵana* ŵa Kohati ŵakaŵa Aminadabu wiske wa Kora,+ Kora wakaŵa wiske wa Asiri,23 Elikana, na Ebiyasafu+ wiske wa Asiri.24 Asiri wakaŵa wiske wa Tahati, Tahati wakaŵa wiske wa Uriyeli, Uriyeli wakaŵa wiske wa Uziya, Uziya wakaŵa wiske wa Shauli.25 Ŵana ŵa Elikana ŵakaŵa Amasayi na Ahimoti.26 Ŵana ŵa Elikana ŵakaŵa Zofayi wiske wa Nahati,27 Nahati wakaŵa wiske wa Eliyabu, Eliyabu wakaŵa wiske wa Yerohamu, wiske wa Elikana.+28 Ŵana ŵa Samuyeli+ ŵakaŵa wakwamba Joyeli na Abiya wachiŵiri.+29 Ŵana* ŵa Merari ŵakaŵa Mali,+ wiske wa Libini, Libini wakaŵa wiske wa Shimeyi, Shimeyi wakaŵa wiske wa Uza,30 Uza wakaŵa wiske wa Shimeya, Shimeya wakaŵa wiske wa Hagiya, wiske wa Asaya.31 Aŵa ndiwo Davide wakimika kuti ŵalongozgenge kwimba pa nyumba ya Yehova, Likasa likati liza na kukhala mwenemumo.+32 Ŵakimbanga panthazi pa hema la chihema chakukumanamo m’paka Solomoni wakazenga nyumba ya Yehova mu Yerusalemu.+ Ŵakachitanga mulimo uwo ŵakapika.+33 Awo ŵakateŵeteranga na ŵana ŵawo ŵakaŵa aŵa: Pa Ŵakohati, Hemani+ wakwimba, mwana wa Joyeli+ mwana wa Samuyeli34 mwana wa Elikana+ mwana wa Yerohamu mwana wa Eliyeli mwana wa Towa35 mwana wa Zufu mwana wa Elikana mwana wa Mahati mwana wa Amasayi36 mwana wa Elikana mwana wa Joyeli mwana wa Azariya mwana wa Zefaniya37 mwana wa Tahati mwana wa Asiri mwana wa Ebiyasafu mwana wa Kora38 mwana wa Izihara mwana wa Kohati mwana wa Levi mwana wa Israyeli.39 Mubali wake Asafu+ wakimilira ku woko lake lamalyero. Asafu wakaŵa mwana wa Berekiya mwana wa Shimeya40 mwana wa Mikayeli mwana wa Baseya mwana wa Malikiya41 mwana wa Etini mwana wa Zera mwana wa Adaya42 mwana wa Etani mwana wa Zima mwana wa Shimeyi43 mwana wa Yahati mwana wa Gerishomu mwana wa Levi.44 Ŵabali ŵawo ŵa mphapu ya Merari+ ŵakaŵa ku woko lamazere. Kukaŵa Etani+ mwana wa Kishi mwana wa Abidi mwana wa Maluki45 mwana wa Hashabiya mwana wa Amaziya mwana wa Hilikiya46 mwana wa Amuzi mwana wa Bani mwana wa Shemeri47 mwana wa Mali mwana wa Mushi mwana wa Merari mwana wa Levi.48 Ŵabali ŵawo Ŵalevi ŵakimikika* pa uteŵeti wose wa pa chihema, nyumba ya Chiuta waunenesko.+49 Aroni na ŵana ŵake+ ŵakasunkhizganga sembe pa jotchero la sembe yakotcha+ na pa jotchero la vyakununkhira.+ Ŵakachitanga milimo yose ya vinthu vyakupatulika chomene, ŵakaphepiskiranga Israyeli,+ kuyana na vyose ivyo Mozesi muteŵeti wa Chiuta waunenesko wakalangura.50 Mphapu ya Aroni+ yikaŵa iyi: Eliyazara+ wiske wa Finehasi, Finehasi wakaŵa wiske wa Abishuwa,51 Abishuwa wakaŵa wiske wa Buki, Buki wakaŵa wiske wa Uzi, Uzi wakaŵa wiske wa Zerahiya,52 Zerahiya wakaŵa wiske wa Merayoti, Merayoti wakaŵa wiske wa Amariya, Amariya wakaŵa wiske wa Ahitubu,+53 Ahitubu wakaŵa wiske wa Zadoki,+ wiske wa Ahimazi.54 Ivi vikaŵa vikaya vyawo kuyana na malo agho ŵakakhalanga mu vigaŵa vyawo: Ŵa mphapu ya Aroni ŵa mu mbumba ya Ŵakohati, pakuti mphenduzga yikadankha kuwira pa iwo,55 ŵakaŵapa Heburoni+ mu charu cha Yuda, pamoza na malo ghakuliskako viŵeto.56 Kweni malo ghakuthondo gha muzi na vikaya vyake ŵakapeleka kwa Kalebi+ mwana wa Yefune.57 Ŵa mphapu ya Aroni ŵakaŵapa mizi yakuponerako,+ Heburoni+ na Libuna+ pamoza na malo ghakuliskako viŵeto, Yatiri,+ Eshitemowa na malo ghakuliskako viŵeto,+58 Hileni na malo ghakuliskako viŵeto, Debiri+ na malo ghakuliskako viŵeto,59 Ashani+ na malo ghakuliskako viŵeto, Beti-shemeshi+ na malo ghakuliskako viŵeto.60 Kufuma ku fuko la Benjamini ŵakaŵapa Geba+ na malo ghakuliskako viŵeto, Alemeti na malo ghakuliskako viŵeto, kweniso Anatoti+ na malo ghakuliskako viŵeto. Mizi yawo yose ya mbumba zawo yikaŵa 13.+61 Ŵakohati awo ŵakakhalako ŵakagaŵirika mizi 10, kufuma ku mbumba ya fuko linyake, ku hafu ya fuko la Manase.+62 Ŵagerishomu kuyana na mbumba zawo ŵakaŵapa mizi 13 kufuma ku fuko la Isakara, fuko la Asheri, fuko la Nafutali, na fuko la Manase mu Bashani.+63 Ŵamerari kuyana na mbumba zawo ŵakagaŵirika mizi 12 kufuma ku fuko la Rubeni, fuko la Gadi, na fuko la Zebuloni.+64 Ntheura Ŵaisrayeli ŵakapa Ŵalevi mizi iyi na malo ghakuliskako viŵeto.+65 Kweniso ŵakachita mphenduzga pakugaŵa mizi iyo yazunulika mazina, kufuma ku fuko la Yuda, fuko la Simiyoni, na fuko la Benjamini.66 Mbumba zinyake za Ŵakohati zikapika mizi kufuma ku fuko la Efurayimu kuŵa chigaŵa chawo.+67 Ŵakaŵapa mizi yakuponerako, Shekemu+ na malo ghakuliskako viŵeto mu chigaŵa cha mapiri cha Efurayimu, Gezeri+ na malo ghakuliskako viŵeto,68 Yokimeyamu na malo ghakuliskako viŵeto, Beti-horoni+ na malo ghakuliskako viŵeto,69 Ayijaloni+ na malo ghakuliskako viŵeto, na Gati-rimoni+ na malo ghakuliskako viŵeto.70 Ŵa mbumba za Ŵakohati awo ŵakakhalapo ŵakaŵapa Aneri na malo ghakuliskako viŵeto na Bileyamu na malo ghakuliskako viŵeto, kufuma ku hafu ya fuko la Manase.71 Ŵagerishomu ŵakapika Golani+ mu Bashani na malo ghakuliskako viŵeto na Ashitaroti na malo ghakuliskako viŵeto,+ kufuma ku hafu ya fuko la Manase.72 Kufuma ku fuko la Isakara, ŵakaŵapa Kedeshi na malo ghakuliskako viŵeto, Daberati+ na malo ghakuliskako viŵeto,+73 Ramoti na malo ghakuliskako viŵeto, kweniso Anemu na malo ghakuliskako viŵeto.74 Kufuma ku fuko la Asheri ŵakaŵapa Mashali na malo ghakuliskako viŵeto, Abidoni na malo ghakuliskako viŵeto,+75 Hukoku na malo ghakuliskako viŵeto, kweniso Rehobu+ na malo ghakuliskako viŵeto.76 Kufuma ku fuko la Nafutali ŵakaŵapa Kedeshi+ mu Galileya+ na malo ghakuliskako viŵeto, Hamoni na malo ghakuliskako viŵeto, kweniso Kiriyatayimu na malo ghakuliskako viŵeto.77 Ŵamerari awo ŵakakhalako ŵakapokera kufuma ku fuko la Zebuloni,+ Rimono na malo ghakuliskako viŵeto, Tabori na malo ghakuliskako viŵeto.78 Kufuma ku fuko la Rubeni mu chigaŵa cha Yorodani pa Yeriko, kumafumiro gha dazi kwa Yorodani, ŵakapika Bezere mu mapopa na malo ghakuliskako viŵeto, Yahazi+ na malo ghakuliskako viŵeto,79 Kedemoti+ na malo ghakuliskako viŵeto, kweniso Mefati na malo ghakuliskako viŵeto.80 Kufuma ku fuko la Gadi ŵakapika Ramoti mu Giliyadi na malo ghakuliskako viŵeto, Mahanayimu+ na malo ghakuliskako viŵeto,81 Heshiboni+ na malo ghakuliskako viŵeto, kweniso Yazeri+ na malo ghakuliskako viŵeto.


text:
MUTU 12
Yowoyani “Mazgu Ghawemi Ghakuzenga”
“Pa mulomo winu pangafumanga mazgu ghakuvunda yayi, kweni mazgu ghawemi ghakuzenga ŵanyinu.”
1-3. (a) Kasi chawanangwa chimoza icho Yehova wali kutipa ntchivichi, ndipo chingagwiliskirika wuli ntchito uheni? (b) Kuti tikhalilire mu chitemwa cha Chiuta, kasi tikwenera kugwiliskira wuli ntchito chawanangwa cha kuyowoya?
USANGE mungamupa chawanangwa wakutemweka winu, kasi mungajipulika wuli para wakuchisakaza waka? Tiyelezgere kuti mwamupa galimoto, ndipo mwasanga kuti wakwendeska mwambura kupwelelera, na kupweteka nayo ŵanji. Kasi mungakhuŵara yayi?
2 Kuyowoya, ntchawanangwa chakufuma kwa Yehova, Mupi wa “chawanangwa chilichose chiwemi na chawanangwa chilichose chakufikapo.” (Yakobe 1:17) Chawanangwa ichi, icho chikupambaniska ŵanthu na vinyama, chikutovwira kuti tiphalirenge ŵanji maghanoghano ghithu kweniso umo tikujipulikira. Ndipouli, nga umo vingaŵira na galimoto, chawanangwa cha kuyowoya chingagwiliskirika ntchito uheni. Yehova wakwenera kuti wakukhuŵara chomene para chawanangwa cha kuyowoya chikugwiliskirika ntchito uheni, kupwetekera na kuŵinyiska ŵanji mtima.
3 Kuti tikhalilire mu chitemwa cha Chiuta, tikwenera kugwiliskira ntchito chawanangwa cha kuyowoya umo Mupi wakakhumbiranga. Yehova wakuphara pakweru mtundu wa kayowoyero uwo ukumukondweska. Mazgu ghake ghakuti: “Pa mulomo winu pangafumanga mazgu ghakuvunda yayi, kweni mazgu ghawemi ghakuzenga ŵanyinu mwakuyana na icho chikukhumbikwa, kuti ghakhozge awo ŵakupulika.” (Ŵaefeso 4:29) Tiyeni tidumbiskane chifukwa icho tikwenera kukolera kayowoyero kithu, kayowoyero ako tikwenera kugega, ndiposo umo tingayowoyera mazgu “ghawemi ghakuzenga” ŵanyithu.
CHIFUKWA ICHO TIKWENERA KUKOLERA KAYOWOYERO KITHU
4, 5. Kasi ntharika za mu Baibolo zikulongosora wuli nkhongono ya mazgu?
4 Chifukwa chimoza chakuzirwa icho tikwenera kukolera kayowoyero kithu ntchakuti mazgu ghali na nkhongono. Lemba la Zintharika 15:4 likuti: “Lulimi lwakuzikira ni khuni la umoyo, Kweni kayowoyero kakubendera kakufipiska mtima.” * Nga umo maji ghakuwuskira khuni lakufota, ntheura pera kayowoyero kakuzika kangasanguluska awo ŵakupulika. Mwakupambanako, mazgu ghakubendera ghangapweteka ŵanji. Nadi, mazgu agho tikuyowoya ghali na nkhongono ya kupweteka panji kuchizga.—Zintharika 18:21.
5 Pakulongosora makora nkhongono ya mazgu, ntharika yinyake yikuti: “Kayowoyero kawakawaka kali nga nkhulasa kwa lupanga.” (Zintharika 12:18) Mazgu ghakuyowoyeka mwakuchimbilira kwambura kughanaghanirapo makora ghangapweteka munthu mtima ndiposo kunanga ubwezi. Kasi mtima winu uli kulasikapo na lupanga lwa mazgu? Ntharika yeneyiyo pera yikuyowoya kuti: “Lulimi lwa wavinjeru lukuchizga.” Mazgu ghawemi ghakuyowoyeka na munthu uyo wali na vinjeru vya Chiuta ghangapozga mtima wakupwetekeka na kuwezgerapo ubwezi. Kasi mungakumbuka apo mukachizgika na mazgu ghalusungu? (Ŵerengani Zintharika 16:24.) Pakumanya kuti mazgu agho tikuyowoya ghali na nkhongono, tikukhumba kuyowoya mazgu agho ghangachizga ŵanji, m’malo mwa kuŵapweteka.
Kayowoyero kakuzika kakupumuzga
6. Chifukwa wuli ntchipusu yayi kukora lulimi lwithu?
6 Nanga tingayezga wuli, tingakolerathu yayi lulimi lwithu. Ipo chifukwa chachiŵiri icho tikwenera kukolera kayowoyero kithu ntchakuti: Kwananga na kuleka kufikapo vikutigoŵera ku kunanga vinthu na lulimi lwithu. Ivyo tikuyowoya vikufuma mu mtima, ndipo “maghanoghano gha mtima wa munthu ngaheni.” (Genizesi 8:21; Luka 6:45) Ntheura ntchipusu yayi kukora lulimi lwithu. (Ŵerengani Yakobe 3:2-4.) Nangauli tingakora fikepo yayi lulimi lwithu, kweni tingalimbikira kuti tichite makora pakulugwiliskira ntchito. Nga ni umo munthu uyo wakuskuŵa wakuchitira kuti watonde majigha, nase tikwenera kulimbana na vizgoŵi viheni ivyo vikuchitiska kuti tinangenge vinthu na lulimi lwithu.
7, 8. Kasi Yehova wazamuchita nase wuli chifukwa cha mazgu ghithu?
7 Chifukwa chachitatu icho tikwenera kukolera kayowoyero kithu ntchakuti Yehova wazamutifumba pa mazgu agho tikuyowoya. Umo tikugwiliskira ntchito lulimi lwithu vikukhwaska ubwezi withu na ŵanyithu, kweniso ubwezi withu na Yehova. Lemba la Yakobe 1:26 likuti: “Usange munthu wakujiwona kuti wakusopa Chiuta kweni wakutondeka kukora lulimi lwake, wakupusika mtima wake, ndipo kusopa kwa munthu uyu nkhwawaka.” * Nga umo tikawonera mu mutu uwo wajumpha, ivyo tikuyowoya vikwendera lumoza na kasopero kithu. Usange tikukora yayi lulimi lwithu, na kufumiska mazgu ghakupweteka ndiposo ghakusakaza, milimo yose iyo tikuchitira Chiuta yiŵenge yambura ntchito pamaso pake. Fundo iyi njakuzirwa chomene kuyighanaghanira.
8 Ntchakuwonekerathu kuti tili na vifukwa vyakupulikikwa vyakulekera kugwiliskira ntchito uheni chawanangwa cha kuyowoya. Pambere tindadumbiskane mitundu ya kayowoyero kawemi ako kakuzenga, tiyeni tidumbiskane za kayowoyero ako Mkhristu waunenesko wakwenera chara kuyowoya nanga mphachoko.
KAYOWOYERO AKO KAKUPANKHURA
9, 10. (a) Kasi nkhayowoyero wuli ako ŵanthu mu charu ŵakutemwa mazuŵa ghano? (b) Chifukwa wuli tikwenera kugega kuyowoya vyanthontho? (Wonaniso mazgu ghamusi.)
9 Kuyowoya vyanthontho. Kutuka, vibwetu, ndiposo mazgu ghanyake ghanthontho ndivyo ŵanthu ŵakutemwa kuyowoya mazuŵa ghano. Ŵanandi ŵakutemwa kugonekapo waka mazgu ghambura kwenelera para ŵakukhumba kulongosora chinthu, panji para ŵasoŵa lizgu lakuti ŵayowoye. Awo ŵakuchita madirama, kanandi ŵakuyowoya vibwetu, panji mazgu ghamuziro kuti ŵasekeske ŵanthu. Ndipouli, kuyowoya vyanthontho ni nkhani yakusekeska yayi. Vyaka 2,000 ivyo vyajumpha, mpositole Paulosi wakaphalira mpingo wa Ŵakolose kuti uleke “kuyowoya vyamuziro.” (Ŵakolose 3:8) Paulosi wakaphalira mpingo wa Ŵaefeso kuti “milangwe yabweka” ntchimoza mwa vinthu ivyo vikwenera chara ‘kuzunulika pakati’ pa Ŵakhristu ŵaunenesko.
10 Kuyowoya vyanthontho kukukwiyiska Yehova. Kweniso kukukwiyiska awo ŵakumutemwa. Nadi, kutemwa Yehova kukwenera kutikhuŵilizga kuti tigege kuyowoya vyanthontho. Pakuzunura “milimo ya thupi,” Paulosi wakayowoya za “ukazuzi,” uwo ungasazgapo kuyowoya viheni. (Ŵagalatiya 5:19-21) Iyi ni nkhani yakofya chomene. Munthu wangasezgeka mu mpingo usange wawovwirika kanandi waka kuti wasinthe kweni wakupera yayi ndipo wakulutilira kuyowoya mazgu agho ghakukhuŵilizga nkharo ziheni, vyakuseluska, ndiposo kunanga ŵanji. *
11, 12. (a) Kasi mphawuli apo kuyowoya vya ŵanji kukuŵa kuheni? (b) Chifukwa wuli awo ŵakusopa Yehova ŵakwenera kugega kusesa?
11 Kuyowoya viheni vya ŵanji na kusesa. Ŵanthu ŵakutemwa kuyowoya vya ŵanji ndiposo umoyo wawo. Kasi kuyowoya vya ŵanthu ŵanji nkhuheni nyengo zose? Yayi, chomenechomene usange tikuyowoya vinthu viwemi, panji vyakovwira, nga para tikuyowoya za awo ŵabatizika panji awo ŵakukhumbikwira kukhwimiskika. Ŵakhristu ŵakwambilira ŵakaghanaghaniranga umoyo wa ŵanji ndipo ŵakaphalirananga vinthu vyakwenelera vya ŵasopi ŵanyawo. (Ŵaefeso 6:21, 22; Ŵakolose 4:8, 9) Ndipouli, kuyowoya vya ŵanji kungaŵa kuheni usange tikubendezga unenesko panji kuvumbura nkhani zaŵene zakubisika. Chiheni chomene ntchakuti kungatipangiska kuti tambe kusesa, uko nyengo zose nkhwakupweteka. “Kusesa” nkhuyowoya vinthu vyautesi . . . ivyo vikulengeska ndiposo kunanga lumbiri lwa munthu munyake.” Mwachiyelezgero, Ŵafarisi ŵakamba kusesa na chilato chakuti ŵanthu ŵamutinkhe Yesu. (Mateyu 9:32-34; 12:22-24) Kanandi kusesa kukwambiska mphindano.
12 Yehova wakukondwa nawo yayi awo ŵakugwiliskira ntchito uheni chawanangwa cha kuyowoya mwa kulengeska ŵanji panji kwambiska kugaŵikana. Wakutinkha awo ŵakuseŵa “mphindano pakati pa ŵabali.” (Zintharika 6:16-19) Lizgu la Chigiriki ilo lili kung’anamulika kuti “wakusesa” ni di·aʹbo·los, ichoso ntchithokozo cha Satana. Iyo ni “Dyabulosi,” musesi muheni wa Chiuta. (Chivumbuzi 12:9, 10) Nadi, tikukhumba kugega kayowoyero ako kangapangiska kuti nase tiŵe nga ni Dyabulosi. Kusesa nkhwakuzomerezgeka yayi mu mpingo chifukwa kukwambiska milimo ya thupi nga ni “mphindano” ndiposo “kugaŵikana.” (Ŵagalatiya 5:19-21) Ntheura pambere mundaphalire munthu munyake nkhani iyo mwapulika, jifumbani kuti: ‘Kasi nkhani iyi njaunenesko? Kasi ningalongora lusungu para nane ningayiyowoyaso? Kasi ntchakwenelera panji ntchiwemi kuphalirako ŵanji nkhani iyi?’
13, 14. (a) Kasi kayowoyero kaheni kangakhwaska wuli awo ŵakupulika? (b) Kasi kutuka ntchivichi, ndipo chifukwa wuli uyo wakutuka wakujiŵika iyomwene pa ngozi?
13 Kayowoyero kaheni. Umo tawonera kale, mazgu ghali na nkhongono ya kupweteka. Mbunenesko kuti pakuŵa ŵanthu ŵambura kufikapo, nyengo zinyake tose tikuyowoya vinthu ivyo pamanyuma pake tikuwona kuti mphanyi tanguyowoya yayi. Ndipouli, Baibolo likuchenjezga za mtundu wa kayowoyero uwo ngwambura kuzomerezgeka mu nyumba za Ŵakhristu panji mu mpingo. Paulosi wakasoka Ŵakhristu kuti: “Wuskaniko kwa imwe mtima wa thinkho, ukali, kutukutwa, kukolomoka, na kayowoyero kaheni.” (Ŵaefeso 4:31) Mabaibolo ghanyake ghali kung’anamura “kayowoyero kaheni” kuti “mazgu ghaheni,” “kuyowoya vyakupweteka,” ndiposo “mazgu ghakunyoza.” Kayowoyero kaheni kakusazgapo kuthyana mazina ghambura kwenelera, kususka kalikose, ndipo kayowoyero aka kangavura ŵanji ntchindi na kuŵachitiska kujiwona ŵambura kwenelera. Ŵana, awo mtima wawo ngutechi ŵangakaŵa yayi kupwetekeka na kayowoyero kaheni ndipo ŵangaleka kutigomezga.
14 Baibolo likukana kutuka, ndiko kuti kuyuyura ŵanji na mazgu ghakunyoza, panji ghaheni. Munthu uyo wakutemwa kayowoyero aka wakujiŵika pa ngozi, chifukwa wakutuka wangafumiskika mu mpingo usange wakutondeka kusintha para wawovwirika kanandi waka. Para wakusintha yayi nthowa zake, vitumbiko vya Ufumu vingazakamupamba. (1 Ŵakorinte 5:11-13; 6:9, 10) Ipo ntchakuwonekerathu kuti usange tikutemwa kuyowoya mazgu ghambura kwenelera, ghautesi, panji ghambura lusungu tingakhalilira yayi mu chitemwa cha Chiuta. Kayowoyero kanthena kakupankhura.
“MAZGU GHAWEMI GHAKUZENGA”
15. Kasi “mazgu ghawemi ghakuzenga” ghakuŵa wuli?
15 Kasi tingachita wuli kuti tigwiliskirenge ntchito chawanangwa cha kuyowoya umo Mupi wakakhumbiranga? Kumbukani kuti Mazgu gha Chiuta ghakutichiska kuti tiyowoyenge “mazgu ghawemi ghakuzenga.” (Ŵaefeso 4:29) Yehova wakukondwa para tikuyowoya mazgu agho ghakuzenga, kukhwimiska, ndiposo kukhozga ŵanji. Pakukhumbikwira kughanaghana dankha kuti tiyowoye mazgu ghanthena. Baibolo likupeleka yayi malango agho tikwenera kulondezga; nesi ndondomeko ya ‘mazgu ghaunenesko’ agho tikwenera kuyowoya. (Tito 2:8) Kuti tiyowoye “mazgu ghawemi ghakuzenga,” tingachita makora kukumbuka vinthu vitatu vipusu waka kweni vyakuzirwa ivyo ntchimanyikwiro cha kayowoyero kakuzenga: kakuŵa kawemi, kaunenesko, ndiposo kalusungu. Apo tili na vinthu ivi mu maghanoghano, tiyeni tiwone viyelezgero vichoko waka vya kayowoyero ako nkhakuzenga.—Wonani bokosi lakuti “ Kasi Kayowoyero Kane Nkhakuzenga?”
16, 17. (a) Chifukwa wuli tikwenera kulumba ŵanji? (b) Kasi pali mipata wuli yakulumbira ŵanji mu mpingo? mu mbumba?
16 Kulumba kufumira pasi pa mtima. Yehova na Yesu, wose ŵakumanya kuti ntchakukhumbikwa kuyowoya mazgu gha kulumba. (Mateyu 3:17; 25:19-23; Yohane 1:47) Pakuŵa Ŵakhristu, nase tingachita makora kulumba ŵanji kufumira pasi pa mtima. Chifukwa wuli? Lemba la Zintharika 15:23 likuti: “Lizgu ilo layowoyeka pa nyengo yakwenelera ndiwemi nadi.” Jifumbani kuti: ‘Kasi nkhujipulika wuli para nalumbika? Asi mtima wane ukukondwa ndipo nkhukhozgeka?’ Nadi, mazgu gha kulumba ghakufumira pasi pa mtima, ghakumuphalirani kuti munthu munyake wakuwona ivyo mukuchita, wakumughanaghanirani, ndiposo kuti ivyo mwachita ni vyakwenelera nadi kuvichita. Ichi chikumupani chigomezgo ndipo chikumukhukiskani kuti munthazi muzakalimbikireso. Pakuti mukuwonga para mwalumbika, asi namwe mukwenera kuyezgayezga kulumba ŵanji?
17 Jisambizgani kuwona uwemi mu ŵanji, ndipo ŵalumbani. Pa mpingo, mungapulika nkhani yakuyowoyeka makora, mungawona muwukirano uyo wakulimbikira kufiska vilato vyauzimu, panji mungawona muchekuru uyo wakwiza ku maungano mwakugomezgeka nangauli wali na masuzgo gha uchekuru. Mazgu gha kulumba ghakufumira pasi pa mtima ghangachontha mitima yawo na kuŵakhozga mwauzimu. Mu mbumba, ŵafumu na ŵawoli ŵakwenera kulumbana na kuwongana. (Zintharika 31:10, 28)Ŵana nawo ŵakukondwa chomene para ŵamanya kuti ivyo ŵakuchita vikuwoneka na kuwongeka. Kulumba na kuwonga kukukhozga ŵana nga umo kuŵala kwa dazi na maji vikusanguluskira vyakumera. Ŵapapi, penjani mipata yakulumbira ŵana ŵinu chifukwa cha mikhaliro yawo yiwemi ndiposo kuyezgayezga kwawo. Kulumba kwanthena kungapangiska ŵana ŵinu kuŵa ŵakukhwima mtima ndipo kungaŵapa chigomezgo, nakuti kungaŵakhukiska kuti ŵalimbikirenge chomene kuchita icho ntchakwenelera.
18, 19. Chifukwa wuli tikwenera kuyezgayezga chomene kusanguluska na kupembuzga Ŵakhristu ŵanyithu, ndipo tingachita wuli nthena?
18 Chisangulusko na chipembuzgo. Yehova wakughanaghanira chomene “ŵakuyuyuka” ndiposo awo “ŵakuteketeka.” (Yesaya 57:15) Mazgu ghake ghakutichiska kuti tilutilire “kukhwimiskana” ndiposo ‘kupembuzga awo ŵakusuzgika maghanoghano.’ (1 Ŵatesalonika 5:11, 14) Tili na chisimikizgo chose kuti Chiuta wakuwona ndipo wakuwonga para tikuyezgayezga kusanguluska na kupembuzga Ŵakhristu ŵanyithu awo mitima yawo njakuzura na chitima.
19 Kweni kasi mungayowoyachi kuti mukhozge Mkhristu munyinu uyo wagongowa panji wasuzgika maghanoghano? Lekani kughanaghana kuti mungamazga suzgo ilo. Kanandi, mazgu ghapusu waka ndigho ghakovwira chomene. Musimikizgirani munthu uyo mtima waphyoka kuti mukumutemwa ndiposo mukumughanaghanira. Jipelekani kulombera lumoza na munthu wakugongowa. Mungaŵeya Yehova kuti wamovwire kuwona kuti wakutemweka na ŵanji ndiposo Chiuta. (Yakobe 5:14, 15) Musimikizgirani kuti ngwakukhumbikwa ndipo ngwakuzirwa mu mpingo. (1 Ŵakorinte 12:12-26) Ŵerengani vesi lakukhozga kuti mumusimikizgire kuti Yehova wakumupwelelera nadi iyo payekha. (Masalimo 34:18; Mateyu 10:29-31) Kuŵa na nyengo yakukwana kuti tiphalireko uyo wali na chitima “mazgu ghawemi” ndiposo kuyowoya kufumira pasi pa mtima vizamumuwovwira nadi kuwona kuti wakutemweka ndiposo kuwongeka.—Ŵerengani Zintharika 12:25.
20, 21. Kasi ni vinthu wuli ivyo vikupangiska ulongozgi kuŵa wakovwira chomene?
20 Ulongozgi wakovwira. Pakuŵa vilengiwa vyambura kufikapo, tose tikukhumbikwira kupokera ulongozgi nyengo na nyengo. Baibolo likutichiska kuti: “Pulikira ulongozgi na kupokera chisambizgo, mwakuti uzakaŵe wavinjeru munthazi.” (Zintharika 19:20) Mbalara pera yayi awo ŵakwenera kupeleka ulongozgi ku ŵanji. Ŵapapi ŵakupeleka ulongozgi ku ŵana. (Ŵaefeso 6:4) Ŵadumbu ŵakukhwima mwauzimu ŵangapeleka ulongozgi ku ŵanakazi ŵawukirano. (Tito 2:3-5) Kutemwa ŵanji kukutituma kuti tipelekenge ulongozgi uwo ŵanji ŵangawupokelera kwambura kupwetekeka mu mtima. Ntchivichi chingatovwira kuti tipeleke ulongozgi wanthena? Wonani vinthu vitatu ivyo vingapangiska ulongozgi kuŵa wakovwira chomene: maghanoghano na chilato cha uyo wakupeleka ulongozgi, uko ulongozgi wafuma, ndiposo umo ulongozgi ukupelekekera.
21 Ulongozgi wakovwira ukwamba na uyo wakupeleka ulongozgi. Jifumbani kuti, ‘Mphawuli apo ulongozgi ukuŵa upusu kwa ine kuwupokelera?’ Para mwamanya kuti uyo wakumupani ulongozgi wakumughanaghanirani, wakuyowoya ivyo vyamukwenyerezga yayi, ndiposo walije vilato vinyake, ntchipusu kuwupokelera ulongozgi wake. Ntheura para mukupeleka ulongozgi ku ŵanji, asi agha ndigho ghakwenera kuŵa maghanoghano ndiposo chilato chinu? Ulongozgi uwemi ukufuma mu Mazgu gha Chiuta. (2 Timote 3:16) Kwali tizunurenge vesi kufuma mu Baibolo panji yayi, tikwenera kuŵa na vifukwa vya mu Malemba pa ulongozgi uliwose uwo tikupeleka. Ntheura ŵalara ŵakwenera kuchenjera kuti ŵaleke kuchichizga ŵanji kwendera maghanoghano ghawo; nesi kubendezga Malemba, kuti ghaŵe nga ghakukhozgera maghanoghano ghawo. Kweniso ulongozgi ukuŵa wakovwira chomene usange ukupelekeka mwakwenelera. Ulongozgi uwo walungika na lusungu ngupusu kuwupokelera ndipo ukumovwira uyo wakuwupokelera kusungilira ntchindi zake.
22. Kasi mwaŵikapo mtima kuchitachi pa nkhani ya kugwiliskira ntchito chawanangwa cha kuyowoya?
22 Nadi pano, kuyowoya ntchawanangwa chakuzirwa chakufuma kwa Chiuta. Kutemwa Yehova kukwenera kutikhuŵilizga kuti tichigwiliskirenge ntchito makora chawanangwa ichi. Tiyeni tikumbuke kuti mazgu agho tikuyowoya ku ŵanji ghali na nkhongono, nkhongono za kuzenga panji kupankhura. Ipo tiyeni tiyezgeyezge kugwiliskira ntchito chawanangwa ichi umo Mupi wakakhumbiranga. Iyo wakatipa chawanangwa ichi kuti ‘tizengenge’ nacho ŵanji. Ntheura mazgu ghithu ghazamuŵa ghakupumuzga ku awo tili nawo pafupi ndiposo ghazamutovwira kukhalilira mu chitemwa cha Chiuta.
^ ndime 4 Lizgu la Chihebere ilo lalembeka kuti ‘kubendera’ pa Zintharika 15:4 lingang’anamuraso “uryarya, panji uheni.”
^ ndime 7 Lizgu la Chigiriki ilo lili kung’anamurika kuti “nkhwawaka” likulembekaso kuti “ntchambura ntchito.”—1 Ŵakorinte 15:17.
^ ndime 10 Mu Malemba, lizgu lakuti “ukazuzi” ndisani ndipo lingasazgapo zakwananga za mitundumitundu. Nangauli mbukazuzi wose yayi uwo ukukhumbikwira kuti komiti ya cheruzgo yendepo, kweni munthu wangafumiskika mu mpingo usange wakuchita ukazuzi wanthontho kwambura kung’anamuka mtima.
Manyani Vinandi
Kasi Kayowoyero Kinu ‘Ni Enya Apo Mukunena Cara’?
Ŵakhristu ŵakwenera kucita ivyo ŵayowoya ndipo ŵaleke kuyowoya kuti ‘Enya apo ŵakunena Cara.’ Wuli usange tikukhumba kusintha ivyo tapangana na ŵanji? Sambiraniko kanthu kwa mpositole Paulosi.