text: 24 Apo Yesu wakafumangako ku tempile, ŵasambiri ŵake ŵakiza kwa iyo kuti ŵamulongore nyumba za pa tempile.2 Pakuzgora Yesu wakati kwa iwo: “Asi mukuviwona vinthu vyose ivi? Nadi nkhumuphalirani kuti, pano pazamuŵavya libwe ilo lizamulekeka pachanya pa linyake, ghose ghazamuwiskikira pasi.”+3 Apo wakakhala pa Phiri la Maolive, ŵasambiri ŵakiza kwa iyo kumphepete, ŵakati: “Mutiphalire, vinthu ivi vizamuŵako pawuli, ndipo ntchivichi chizamuŵa chimanyikwiro cha kuŵapo*+ kwinu na cha umaliro wa charu?”*+4 Yesu wakaŵazgora kuti: “Chenjerani kuti paŵavye munthu wamupuluskani.+5 Pakuti ŵanandi ŵazamwiza mu zina lane, na kuyowoya kuti, ‘Ndine Khristu,’ ndipo ŵazamupuluska ŵanandi.+6 Muzamupulika zinkhondo na malumbiri gha zinkhondo. Imwe kuzakawopa yayi. Pakuti vinthu ivi vikwenera kuchitika, kweni umaliro uchali undize.+7 “Pakuti mtundu uzamuwukirana na mtundu unyake, ufumu na ufumu unyake.+ Kweniso kuzamuŵa njara+ na vindindindi mu malo na malo.+8 Vinthu vyose ivi nkhwamba kwa masuzgo, nga ni vyakuŵinya vya pa nyengo ya kubaba.9 “Penepapo ŵanthu ŵazamumupelekani ku suzgo+ na kumukomani,+ ndipo muzamutinkhika na mitundu yose chifukwa cha zina lane.+10 Kweniso pa nyengo iyo, ŵanandi ŵazamukhuŵara ndipo ŵazamwenderana mphiska na kutinkhana.11 Ntchimi zitesi zinandi zizamuwuka na kupuluska ŵanandi.+12 Chifukwa cha kwandana kwa vinthu viheni, chitemwa cha ŵanandi chizamuzizima.13 Kweni uyo wazizipizgenge m’paka kuumaliro ndiyo wazamuponoskeka.+14 Ndipo makani ghawemi agha gha Ufumu, ghazamupharazgika mu charu chose chapasi kuti uŵe ukaboni ku mitundu yose,+ penepapo ndipo umaliro wizenge.15 “Ntheura, para mwawona chinthu chakuseluska icho chikupasura, nga umo chikayowoyekera na ntchimi Daniyeli, chikwimilira mu malo ghatuŵa,+ (uyo wakuŵazga wamanye),16 penepapo awo ŵali mu Yudeya ŵambe kuchimbilira ku mapiri.+17 Munthu uyo wali pachanya pa nyumba waleke kukhira kuti wakatore vinthu mu nyumba yake.18 Munthu uyo wali ku munda wangaweleranga ku nyumba chara kuti wakatore laya lake lakuwaro.19 Soka ku ŵanakazi ŵanthumbo na awo ŵakonkheska mu mazuŵa agho!20 Lutilirani kulomba kuti muzakaleke kuchimbira mu nyengo ya chiwuvi, nesi pa zuŵa la Sabata.21 Pakuti pa nyengo iyo, kuzamuŵa suzgo yikuru,+ iyo yindachitikepo kufuma ku uyambiliro wa charu m’paka sono, ndipo yizamuchitikaso chara.+22 Nakuti mazuŵa agho ghalekenge kudumulizgika, palije munthu uyo watenge waponenge, kweni chifukwa cha ŵakusoleka, mazuŵa agho ghazamudumulizgika.+23 “Usange munthu munyake wakumuphalirani kuti, ‘Wonani, Khristu wali kuno,’+ panji, ‘Wali kura!’ mungagomezganga chara.+24 Pakuti ntchimi zitesi+ na ŵanthu ŵakujichema Khristu ŵazamuwuka ndipo ŵazamuchita vimanyikwiro vikuru na vyakuzizwiska, mwakuti usange ntchamachitiko ŵapuluske+ na ŵakusoleka wuwo.25 Wonani, namuchenjezgeranithu.26 Ntheura, usange ŵanthu ŵakumuphalirani kuti, ‘Wonani, wali mu mapopa,’ mungayangako chara. Para ŵakuti, ‘Wonani, wali mu vipinda vyamukati,’ mungagomezganga chara.+27 Pakuti nga umo leza wakufumira ku vigaŵa vya kumafumiro gha dazi na kumwetukira ku vigaŵa vya kumanjiliro gha dazi, ndimo kuŵapo* kwa Mwana wa munthu kuzamuŵira.+28 Uko kuli chitanda, nombo zizamuwungana kwenekuko.+29 “Mwaluŵiro, pamanyuma pa suzgo ya mazuŵa agho, dazi lizamufipiskika,+ mwezi uzamuleka kupeleka ungweru wake, nyenyezi zizamumbotoka kufuma kuchanya, ndipo nkhongono zakuchanya zizamusunkhunyika.+30 Ndipo chimanyikwiro cha Mwana wa munthu chizamuwonekera kuchanya. Mafuko ghose gha charu chapasi ghazamujipamantha chifukwa cha chitima,+ ndipo ŵazamuwona Mwana wa munthu+ wakwiza pa mabingu ghakuchanya pamoza na nkhongono na uchindami ukuru.+31 Wazamutuma ŵangelo ŵake pamoza na kulira kwankhongono kwa mbata, ndipo ŵazamuwunganya pamoza ŵakusoleka ŵake kufuma ku mphepo zinayi, kufuma ku chigoti chimoza cha kuchanya m’paka ku chigoti chinyake.+32 “Sono sambiraniko ntharika iyi ku khuni la mkuyu: Para minthavi yake yiphya yasunda waka na kufwatura mahamba, mukumanya kuti chifuku chili pafupi.+33 Mwakuyana waka, namwe para mukuwona vinthu vyose ivi, manyani kuti wali pafupi, wali pa milyango.+34 Nadi nkhumuphalirani kuti, muwiro uwu umalenge chara m’paka vinthu vyose ivi vichitike.35 Kuchanya na charu chapasi vimalenge, kweni mazgu ghane ghamalenge chara.+36 “Palije munthu uyo wakumanya vya zuŵa na ora ilo,+ nanga mbangelo ŵakuchanya, nesi Mwana, kweni Adada pera ndiwo ŵakumanya.+37 Pakuti nga umo ghakaŵira mazuŵa gha Nowa,+ ntheura ndimo kuŵapo* kwa Mwana wa munthu kuzamuŵira.+38 Chifukwa nga umo ghakaŵira mazuŵa ghara pambere Chigumula chindize, ŵanthu ŵakaryanga, ŵakamwanga, ŵanalume ŵakatoranga na ŵanakazi kutengwa, m’paka zuŵa ilo Nowa wakanjilira mu chingalaŵa,+39 ndipo ŵakaŵikako mahara chara m’paka Chigumula chikiza na kuŵayora wose,+ ndimo kuŵapo kwa Mwana wa munthu kuzamuŵira.40 Penepapo ŵanthu ŵaŵiri ŵazamuŵa mu munda, yumoza wazamutolekapo ndipo munyake wazamulekeka.41 Ŵanakazi ŵaŵiri ŵazamusiranga pa libwe,* yumoza wazamutolekapo ndipo munyake wazamulekeka.+42 Ntheura, muŵenge maso chifukwa mukumanya chara zuŵa ilo Fumu yinu yikwizira.+43 “Kweni manyani kuti: Usange mweneko wa nyumba wangamanya nyengo yakwizira munkhungu,+ wangaŵa maso na kuleka kuzomerezga kuti munkhungu wagumure na kunjira mu nyumba.+44 Pa chifukwa ichi, imwe namwe muŵe ŵakunozgeka,+ chifukwa Mwana wa munthu wakwiza pa ora ilo mukughanaghana kuti ndilo chara.45 “Kasi muzga wakugomezgeka na wavinjeru ni njani, uyo fumu yake yamwimika pa ŵateŵeti ŵake ŵa pa nyumba, kuti waŵape chakurya pa nyengo yakwenelera?+46 Ngwakukondwa muzga uyo para fumu yake yikwiza, yizamumusanga wakuchita nthena.+47 Nadi nkhumuphalirani, yizamumwimika pa vinthu vyake vyose.48 “Kweni usange muzga muheni yura wayowoyenge mu mtima wake kuti, ‘Fumu yane yikuchedwa,’+49 ndipo wakwamba kutimba ŵazga ŵanyake, na kurya na kumwa pamoza na ŵaloŵevu,50 fumu ya muzga yura yizenge pa zuŵa ilo iyo wakulindizga yayi kweniso mu ora ilo wakumanya yayi.+51 Yizamumulanga chomene na kumupa chigaŵa chake pamoza na ŵapusikizgi. Kwenekura ndiko wamulilira na kuska mino ghake.+


c: text/html

text: 11 Sono ŵakaronga ŵa ŵanthu ŵakakhalanga mu Yerusalemu.+ Kweni ŵakachita mphenduzga*+ pa ŵanthu ŵanyake wose kuti ŵatorepo munthu yumoza pa ŵanthu 10, kuti wakakhalenge mu Yerusalemu, msumba utuŵa, apo ŵanyake 9 ŵakakhalanga mu misumba yinyake.2 Kweniso ŵanthu ŵakatumbika ŵanalume wose awo ŵakajipeleka kukhala mu Yerusalemu.3 Aŵa ndiwo mbalongozgi ŵa vigaŵa awo ŵakakhalanga mu Yerusalemu. (Ŵaisrayeli ŵanyake wose, ŵasembe,* Ŵalevi, ŵateŵeti ŵa pa tempile,*+ na ŵana ŵa ŵateŵeti ŵa Solomoni,+ ŵakakhalanga mu misumba yinyake ya Yuda, waliyose pa malo ghake mu msumba wakwake.+4 Mu Yerusalemu mukakhalangaso ŵanthu ŵanyake ŵa ku Yuda na Benjamini.) Pa ŵanthu ŵa kwa Yuda pakaŵa Ataya mwana wa Uziya mwana wa Zekariya mwana wa Amariya mwana wa Shefatiya mwana wa Mahalalelu kufuma mu ŵana ŵa Perezi,+5 na Maseya mwana wa Baruki mwana wa Kolihoze mwana wa Hazaya mwana wa Adaya mwana wa Yoyaribu mwana wa Zekariya mwana wa Mushela.6 Ŵana wose ŵa Perezi awo ŵakakhalanga mu Yerusalemu ŵakaŵa 468, ŵanalume ŵankhongono.7 Ŵanthu ŵa Benjamini ŵakaŵa aŵa: Salilu+ mwana wa Meshulamu mwana wa Yoyada mwana wa Pedaya mwana wa Kolaya mwana wa Maseya mwana wa Itiyeli mwana wa Yeshaya,8 ndipo pamanyuma pake Gabayi na Salayi, wose ŵakaŵa 928.9 Joyeli mwana wa Zikiri wakaŵa mulaŵiliri wawo, ndipo Yuda mwana wa Hasenuwa wakaŵa wachiŵiri wakulaŵilira msumba.10 Pa ŵasembe: Yedaya mwana wa Yoyaribu, Yakini,+11 Seraya mwana wa Hilikiya mwana wa Meshulamu mwana wa Zadoki mwana wa Merayoti mwana wa Ahitubu,+ mulongozgi wa nyumba* ya Chiuta waunenesko,12 na ŵabali ŵawo awo ŵakachitanga mulimo wa pa nyumba, ŵakaŵapo 822. Adaya mwana wa Yerohamu mwana wa Pelaliya mwana wa Amuzi mwana wa Zekariya mwana wa Pashuri+ mwana wa Malikiya,13 na ŵabali ŵake, ŵalongozgi ŵa nyumba za ŵawiskewo, ŵakaŵapo 242. Amashisayi mwana wa Azareli mwana wa Ahizayi mwana wa Meshilemoti mwana wa Imeri,14 na ŵabali ŵawo awo ŵakaŵa vinkhara, ŵanalume ŵakukhwima mtima, ŵakaŵapo 128. Mulaŵiliri wawo wakaŵa Zabidiyeli, wa mbumba yakuchindikika.15 Pa Ŵalevi: Shemaya+ mwana wa Hashubu mwana wa Azirikamu mwana wa Hashabiya mwana wa Buni,16 kweniso Shabetayi+ na Yozabadi,+ kufuma pa ŵalongozgi ŵa Ŵalevi, awo ŵakalaŵiliranga ivyo vikachitikanga kuwaro kwa nyumba ya Chiuta waunenesko.17 Mataniya+ mwana wa Mika mwana wa Zabidi mwana wa Asafu,+ wakulongozga pakwimba, uyo wakadangiliranga pakulumba nyengo ya lurombo,+ na Bakibukiya, wachiŵiri ku ŵabali ŵake, kweniso Abuda mwana wa Shamuwa mwana wa Galali mwana wa Yedutuni.+18 Ŵalevi wose mu msumba utuŵa ŵakaŵa 284.19 Ŵalinda ŵa pa vipata ŵakaŵa Akubu, Talimoni,+ na ŵabali ŵawo awo ŵakalindanga vipata, wose ŵakaŵa 172.20 Ŵaisrayeli ŵanyake wose, ŵasembe, na Ŵalevi ŵakaŵa mu misumba yinyake yose ya Yuda, waliyose pa chiharo chake.21 Ŵateŵeti ŵa pa tempile*+ ŵakakhalanga mu Ofeli,+ ndipo Ziha na Gishipa ŵakaŵa pachanya pa ŵateŵeti ŵa pa tempile.*22 Mulaŵiliri wa Ŵalevi mu Yerusalemu wakaŵa Uzi mwana wa Bani mwana wa Hashabiya mwana wa Mataniya+ mwana wa Mika, wakufuma pa ŵana ŵa Asafu, ŵakwimba. Wakalaŵiliranga mulimo wa nyumba ya Chiuta waunenesko.23 Pakaŵa dango lakufuma kwa themba pa iwo+ na ndondomeko ya kupeleka chawanangwa cha ŵakwimba zuŵa lililose.24 Petahiya mwana wa Meshezabeli wa ŵana ŵa Zera mwana wa Yuda wakaŵa wakupeleka fundo wa themba* pa nkhani yiliyose ya ŵanthu.25 Ŵanthu ŵanyake ŵa ku Yuda ŵakakhalanga mu vikaya na minda yawo, mu Kiriyati-ariba+ na vikaya vyake, mu Diboni na vikaya vyake, mu Yekabizeli+ na vikaya vyake,26 mu Yeshuwa, mu Molada,+ mu Beti-peleti,+27 mu Hazara-shuwala,+ mu Beyere-sheba na vikaya vyake,28 mu Zikilagi,+ mu Mekona na vikaya vyake,29 mu Eni-rimoni,+ mu Zora,+ mu Yarimuti,30 mu Zanowa,+ mu Adulamu na vikaya vyake, mu Lakishi+ na minda yake, na mu Azeka+ na vikaya vyake. Ŵakakhala kwambira ku Beyere-sheba m’paka ku Dambo la Hinomu.+31 Ŵanthu ŵa Benjamini ŵakaŵa mu Geba,+ Mikimashi, Ayiya, Beteli+ na vikaya vyake,32 Anatoti,+ Nobu,+ Ananiya,33 Hazori, Rama,+ Gitayimu,34 Hadidi, Zeboyimu, Nebalati,35 Lodi, na Ono,+ dambo la nkhwantha za vyakuŵaja.36 Magulu ghanyake gha Ŵalevi ŵakufuma mu Yuda ghakagaŵirika kwa Benjamini.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
SAMBIRO 6
Davide Wakawopanga Yayi
Kasi ukucita wuli para ukopa?— Ukuluta kwa amama panji adada kuti ŵakovwire. Kweni paliso munthu munyake uyo wangakovwira. Ngwankhongono comene kuluska waliyose. Kasi ukumumanya?— Enya, ni Yehova. Tiye tisambire za munthu munyake uyo wali kulembeka mu Baibolo. Zina lake ni Davide. Wakamanya kuti Yehova wakumovwira nyengo zose, ntheura wakawopanga yayi.
Kufuma apo Davide wakaŵa bonda, ŵapapi ŵake ŵakamusambizga kutemwa Yehova. Ici cikawovwira Davide kuti waleke kopa nanga wangakumana na vinthu vyakofya. Wakamanya kuti Yehova ni mubwezi wake ndipo wamovwirenge. Panyengo yinyake, apo Davide wakaliskanga mberere, kukiza nkhalamu iyo yikakora mberere! Kasi ukumanya ico Davide wakacita? Wakayicimbizga na kuyikoma na mawoko ghake. Davide wakakomaso nkhalamira yati yakora mberere! Kasi ukughanaghana kuti ni njani wakawovwira Davide?— Enya, ni Yehova.
Pakaŵaso nyengo yinyake apo Davide wakalongora kuti wakopa yayi. Ŵaisrayeli ŵakatimbananga na Ŵafilisiti. Ŵafilisiti ŵakaŵa na msilikari munyake uyo wakaŵa mutali ndiposo mukuru. Zina lake wakaŵa Goliyati. Msilikari uyu wakanyozanga Ŵaisrayeli na Yehova. Goliyati wakaphalira Ŵaisrayeli kuti ŵalute na kutimbana nayo. Kweni Ŵaisrayeli wose ŵakawopa. Davide wati wapulika, wakaphalira Goliyati kuti: ‘Nitimbanenge nawe! Yehova wanovwirenge, ndipo nikuthereskenge!’ Kasi ukughanaghana kuti Davide wakawopa yayi?— Enya, wakawopa yayi. Kasi ukukhumba kumanya ico cikacitika?
Davide wakatora fyata na malibwe ghankhondi, ndipo wakaluta kukatimbana na Goliyati. Goliyati wati wawona Davide wakamudelera cifukwa wakaŵa mwana mucoko. Kweni Davide wakamuphalira kuti: ‘Iwe ukwiza kwa ine na lupanga, kweni ine nkhwiza kwa iwe mu zina la Yehova.’ Wakaŵika libwe mu fyata, kucimbilira uko kukaŵa Goliyati, na kuponya. Libwe likatimba pa cisko ca Goliyati. Goliyati wakawa pasi, ndipo wakafwira papo. Ŵafilisiti ŵakawopa na kucimbira. Nchivici ico cikawovwira Davide, uyo wakaŵa mucoko, kuti wakome Goliyati?— Yehova ndiyo wakamovwira. Yehova wakaŵa wankhongono kuluska Goliyati!
Kasi ukusambirako vici kwa Davide mu nkhani iyi?— Yehova ngwankhongono kuluska munthu waliyose. Ndipo ni mubwezi wako. Ntheura, para ukopa, kumbuka kuti Yehova wakovwirenge kuti uleke kopa!


text:
Disembala 19-25
YESAYA 11-16
Sumu 143 na Lurombo
Mazgu Ghakwamba (Mamin. 3 panji kuchepera apa)
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
“Charu Chapasi Chizamuzura na Kumanya Yehova”: (Mamin. 10)
Yes 11: 3-5—Urunji uzamumara yayi (ip-1-CN peji 160-161 ndime 9-11)
Yes 11:6-8—Pazamuŵa mtende pakati pa ŵanthu na vinyama (w12 9/15 peji 9-10 ndime 8-9)
Yes 11:9—Ŵanthu wose ŵazamusambira nthowa za Yehova (w16.06 peji 8 ndime 9; w13 6/1 peji 7)
-
Ivyo Tasambira: (Mamin. 8)
Yes 11:1, 10—Ni mwauli umo Yesu Khristu waliri “msisi” na ‘mphukira ya Yese’? (w07 3/1 7 ndime 6)
Yes 13:17—Kasi ni mwauli umo Ŵamediya ŵakawonera siliva kuŵa lambura chandulo na kuleka kukondwa na golide? (w07 3/1 peji 8 ndime 11)
Kasi ivyo nasambira pakuŵerenga Baibolo sabata iyi, vikunisambizga vichi za Yehova?
Kasi nasanga fundo wuli pakuŵerenga Baibolo sabata iyi izo ningakaphalirako ŵanthu pakupharazga?
-
Kuŵerenga Baibolo: (Mamin. 4 panji kuchepera apa) Yes 13:17–14:8
PHARAZGANI MWALUSO
Paulendo wakwamba: (Mamin. 2 panji kuchepera apa) Yobu 34:10—Sambizgani Unenesko.
Ulendo wakuwelerako: (Mamin. 4 panji kuchepera apa) Mu 8:9; 1Yoh 5:19—Sambizgani Unenesko.
Sambiro la Baibolo: (Mamin. 6 panji kuchepera apa) lv peji 54 ndime 9—Musambizgani mwaluso.
UMOYO WACHIKHRISTU
Sumu 24
“Ivyo Yehova Wakutisambizga Vikutovwira Kumazga Sankho”: (Mamin. 15) Kudumbiskana. Woneskani vidiyo ya mutu wakuti, Johny na Gideon Ŵakatinkhananga, Kweni Sono Mphaubwezi.
Sambiro la Baibolo la Mpingo: (Mamin. 30) ia mutu 13 ndime 13-25 na bokosi pa peji 114
Weleranimo Ivyo Mwasambira na Kuyowoyapo Mwakudumura Ivyo Muzamusambira Sabata Yikwiza (Mamin. 3)
Sumu 151 na Lurombo
Kumbukani ichi: Mulizge sumu yiphya iyi kuti waliyose wategherezge dankha, kufuma apo, mpingo wose wimbe.


text:
Malo Ghithu Ghakusoperapo
“Mwamphu wa nyumba yinu uzamunirya.”—YOH. 2:17.
SUMU: 127, 118
1, 2. (a) Kasi kale ŵanthu ŵa Yehova ŵakasoperanga nkhu? (b) Kasi Yesu wakaliwonanga wuli tempile ilo likaŵa ku Yerusalemu? (c) Kasi tisambirenge vichi mu nkhani iyi?
ŴATEŴETI ŵa Chiuta ŵamba sono yayi kuŵa na malo ghakusoperapo. Abelu wakwenera kuti wakazenga jotchero apo wakapeleka sembe kwa Chiuta. (Gen. 4:3, 4) Nowa, Abrahamu, Yisake, Yakobe, na Mozesi nawo ŵakazenga majotchero. (Gen. 8:20; 12:7; 26:25; 35:1; Ex. 17:15) Yehova wakaphalira Ŵaisrayeli kuti ŵazenge chihema chakukumanamo. (Ex. 25:8) Pamanyuma, Ŵaisrayeli ŵakazenga tempile kuti ŵasoperengepo Yehova. (1 Mathe. 8:27, 29) Ŵayuda ŵakati ŵawerako ku wuzga ku Babuloni, ŵakawungananga mu masunagoge. (Mrk. 6:2; Yoh. 18:20; Mil. 15:21) Ŵakhristu ŵakwambilira ŵakawungananga mu nyumba za ŵabali. (Mil. 12:12; 1 Kor. 16:19) Mazuŵa ghano pali Nyumba za Ufumu zinandi chomene umo ŵanthu ŵa Yehova ŵakuwungana kuti ŵasope na kusambizgika na Yehova.
2 Yesu wakatemwanga chomene tempile la Yehova ilo likaŵa mu Yerusalemu. Pakulongosora vya Yesu, Yohane wakalemba mazgu gha uchimi ghakuti: “Mwamphu wa nyumba yinu wanirya.” (Sal. 69:9; Yoh. 2:17) Palije Nyumba ya Ufumu iyo yikuyana na “nyumba ya Yehova” panji kuti tempile ilo likaŵa mu Yerusalemu. (2 Mid. 5:13; 33:4) Ndipouli, Baibolo lili na fundo izo zingatovwira kuti tizirwiskenge na kugwiliskira ntchito makora malo ghithu ghakusoperapo mazuŵa ghano. Mu nkhani iyi tisambirenge fundo zinyake izo zingatovwira kupwelelera Nyumba za Ufumu. Tiwonengeso umo tingawovwilirapo pakuzenga Nyumba za Ufumu ziphya. *
CHINDIKANI MAUNGANO
3-5. Kasi ntchito ya Nyumba ya Ufumu ni vichi, ndipo maungano tikwenera kughawona wuli?
3 Pa Nyumba ya Ufumu ndipo tikuwungana kuti tisope Yehova. Maungano ntchawanangwa chakufuma kwa Yehova ndipo ghakutovwira kukhozga ubwezi withu na iyo. Pa Nyumba ya Ufumu ndipo tikupokelera chakurya chauzimu na ulongozgi wakufuma ku gulu la Yehova. Wose awo ŵakwiza pa maungano agha, ŵakupulikira ntchemo ya Yehova na Mwana wake Yesu. Ntheura tikwenera kuzomera ntchemo iyi yakuti tiryenge pa “thebulu la Yehova” sabata yiliyose.—1 Kor. 10:21.
4 Yehova wakuwona maungano kuŵa ghakuzirwa chomene lekani wakaphalira Paulosi kulemba mazgu gha pa Ŵahebere 10:24, 25. (Ŵazgani.) Kasi tikuchindika Yehova para tikukhala ku maungano pa vifukwa vyambura kwenelera? Yayi, chifukwa munthu uyo wakuchindika Yehova wakunozgekera maungano, wakusangikapo, kweniso wakuzgorapo.—Sal. 22:22.
5 Nkharo yithu yikwenera kulongora kuti tikuzirwiska maungano na Nyumba ya Ufumu. Nkharo yithu yikulongoraso umo tikuwonera zina la Yehova ilo likuŵa pa chikhwangwani cha Nyumba ya Ufumu.—Yaniskani na 1 Mathemba 8:17.
6. Kasi ŵanthu ŵanyake ŵakuyowoya vichi para ŵiza pa Nyumba ya Ufumu? (Wonani chithuzithuzi chakwamba.)
6 Ŵanthu ŵakuwaro ŵakuwona usange tikuchindika malo ghithu ghakusoperapo. Mwachiyelezgero, munthu munyake wa ku Turkey wakati: “Nkhakondwa chomene kuwona kuti Nyumba ya Ufumu njakutowa chomene kweniso kuti mukuchita vinthu mwandondomeko. Ŵanthu ŵakavwara makora, ŵakaŵa ŵakukondwa, ndiposo ŵakanitawuzga mwachimwemwe. Nkhakondwa chomene.” Munthu uyu wakamba kuwungana mwakukhazikika ndipo pamanyuma wakabatizika. Mu msumba unyake ku Indonesia, ŵabali ŵakachema ŵalara ŵa boma na ŵazengezgani kuti ŵazakawone Nyumba ya Ufumu yiphya pambere ŵandayipatulire kwa Yehova. Meya wa msumba uwu nayo wakiza. Wakakondwa chomene kuwona umo yikazengekera, maluŵa ghakutowa, na kumanya ivyo vikuchitika pa malo agha. Iyo wakati: “Kutowa kwa Nyumba yinu ya Ufumu kukulongora kuti muli na chipulikano chanadi.”
7, 8. Kasi tikwenera kukumbuka vichi para tili pa maungano?
7 Nkharo, kavwaliro, na kujitozga kwithu vikwenera kulongora kuti tikuchindika Chiuta uyo wakutichemera ku maungano. Kweni tileke kuchita vinthu mwakutalulira. Malipoti ghakulongora kuti ŵanthu ŵanyake ŵakukhwimiska chomene vinthu para ŵali pa maungano. Ŵanyake ŵakuchita vinthu ivyo vikulongora ntchindi yayi pa Nyumba ya Ufumu. Yehova wakukhumba kuti ŵateŵeti ŵake na ŵalendo awo ŵakwiza ku maungano ŵaŵenge ŵakukondwa. Ntheura, tose para tili pa maungano tikwenera yayi kuvwara mwambura kwenelera, kutumizgirana mauthenga pa foni, kurya, kumwa, panji kuchita vinthu vinyake vyambura kwenelera pa maungano. Ŵapapi ŵakwenera kusambizga ŵana ŵawo kuti ŵaleke kuchimbira panji kuseŵera mu Nyumba ya Ufumu.—Muph. 3:1.
8 Yesu wakakwiyira chomene awo ŵakachitanga malonda pa tempile la Chiuta, ndipo wakaŵachimbizgira kuwaro. (Yoh. 2:13-17) Mazuŵa ghano tikusopa na kusambira vya Yehova pa Nyumba ya Ufumu. Ntheura, para tili pa Nyumba ya Ufumu tikwenera yayi kudumbiskana nkhani za malonda.—Yaniskani na Nehemiya 13:7, 8.
NDALAMA ZAKUZENGERA NYUMBA ZA UFUMU
9, 10. (a) Kasi gulu likovwira wuli pakuzenga Nyumba za Ufumu, ndipo pazengeka zilinga? (b) Kasi gulu likulondezga fundo wuli kuti liwovwire mipingo iyo yingakwaniska yayi kuzenga yekha Nyumba ya Ufumu?
9 Gulu la Yehova likovwira chomene pakuzenga Nyumba za Ufumu. Ŵanthu awo ŵakulemba mapulani, kuzenga, na kunozga Nyumba za Ufumu ŵakulipirika yayi. Ntheura kwamba pa Novembala 1, 1999, pazengeka Nyumba za Ufumu zakujumpha 28,000 pa charu chose chapasi. Ichi chikulongora kuti mu vyaka 15 ivyo vyajumpha, Nyumba za Ufumu 5 zikuzengeka zuŵa lililose.
10 Pakukhumbikwa vinandi kuti Nyumba za Ufumu zizengeke kulikose uko zikukhumbikwa. Gulu likulondezga fundo ya mu Malemba yakuti awo ŵali na vinandi ŵagaŵireko awo ŵali na tuchoko kuti “kuyana kuŵepo.” (Ŵazgani 2 Ŵakorinte 8:13-15.) Fundo iyi yawovwira kuti mipingo yinandi iyo yingakwaniska yayi kuzenga yekha yiŵe na Nyumba za Ufumu.
11. Kasi ŵabali ŵanyake ŵakuyowoya vichi para gulu laŵazengera Nyumba ya Ufumu, ndipo imwe mukujipulika wuli?
11 Mpingo unyake ku Costa Rica uwo gulu lili kuwuzengera Nyumba ya Ufumu, ukalemba kuti: “Para tayimilira panthazi pa Nyumba ya Ufumu tikuwona nga tikulota. Nyumba yithu ya Ufumu yikamara kuzengeka mu mazuŵa 8 pera. Ivi vikachitika chifukwa cha wovwiri wa Yehova, gulu lake, kweniso ŵabali na ŵadumbu. Tikuwona malo agha kuŵa chawanangwa na usambazi kufuma kwa Yehova. Tikukondwa chomene chifukwa tili na Nyumba ya Ufumu.” Asi mukukondwa kupulika umo ŵabali ŵakuwongera para gulu laŵazengera Nyumba ya Ufumu? Ntchakukondweska kumanya kuti ŵabali ŵakukondwa para gulu laŵazengera Nyumba ya Ufumu. Para Nyumba za Ufumu zamara waka kuzengeka, zikuzura na ŵanthu awo ŵakukhumba kumanya Mlengi withu wachitemwa. Uwu mbukaboni wakuti ntchito iyi yikulongozgeka na Yehova.—Sal. 127:1.
12. Kasi tingawovwirapo wuli pa ntchito ya kuzenga Nyumba za Ufumu?
12 Ŵabali na ŵadumbu ŵanandi mbakukondwa chomene chifukwa cha kuchitako ntchito ya kuzenga Nyumba za Ufumu. Kwali tikuchitako ntchito ya kuzenga panji yayi, tose tingawovwirapo para tikupeleka ndalama zithu kuti zovwire pa ntchito ya kuzenga Nyumba za Ufumu. Mu nyengo yakale, ŵateŵeti ŵa Chiuta ŵakatemwanga chomene kusopa Yehova, lekani ŵakawovwirangapo na chuma chawo. Ndivyo ŵakuchitaso ŵateŵeti ŵa Chiuta mazuŵa ghano. Ivi vikovwira kuti Yehova wapike uchindami.—Ex. 25:2; 2 Kor. 9:7.
KUTOZGA NYUMBA YA UFUMU
13, 14. Kasi ni fundo wuli za mu Malemba izo zikutovwira kuti titozgenge Nyumba ya Ufumu?
13 Para Nyumba ya Ufumu yazengeka, tikwenera kuyitozga kuti yilongore mikhaliro ya Chiuta uyo tikumusopa. Chiuta withu ni Chiuta wandondomeko. (Ŵazgani 1 Ŵakorinte 14:33, 40.) Baibolo likulongora kuti awo ŵakusopa Yehova ŵakukhumbikwiraso kuŵa ŵakutowa mwakuthupi.—Uvu. 19:8.
14 Tikwenera kuwoneseska kuti Nyumba yithu ya Ufumu nayo njakutowa. Para Nyumba ya Ufumu njakutowa, yikukolerana na makani ghawemi agho tikupharazga, ntheura tizamufwatuka kuchemera ŵanthu ku maungano. Ŵanthu para ŵiza ku Nyumba ya Ufumu ŵazamumanya kuti tikusopa Chiuta uyo ni mutuŵa ndipo sonosono apa wasinthenge charu chose kuŵa paradiso uyo muzamuŵavya ukazuzi.—Yes. 6:1-3; Uvu. 11:18.
15, 16. (a) Chifukwa wuli ŵanyake ŵakutondeka kutozga Nyumba ya Ufumu, kweni chifukwa wuli nyengo zose yikwenera kuŵa yakutowa? (b) Kasi tili na ndondomeko wuli yakutozgera Nyumba yithu ya Ufumu, ndipo tose tili na udindo wuli?
15 Ŵabali ŵanyake ŵakuŵikapo mtima pa ntchito ya kutozga Nyumba ya Ufumu kuluska ŵanyake. Vili nthena chifukwa cha kupambana umo waliyose wali kulelekera. Ŵanthu ŵanyake ŵakukhala ku malo uko kuli chuvu chomene panji misewu yinandi njamathipa. Ŵanyake uko ŵakukhala kulije maji ghakukwana ndiposo vinthu vyakugwiliskira ntchito pa kutozga Nyumba ya Ufumu. Muli mose umo vinthu vingaŵira, Nyumba ya Ufumu yikwenera kuŵa yakutowa chifukwa ni malo gha kusoperapo Yehova ndipo yikupharazga zina lake.—Dute. 23:14.
16 Nyengo zose tikwenera kutozga Nyumba ya Ufumu. Wupu wa ŵalara ukwenera kupanga ndondomeko ya kutozga Nyumba ya Ufumu na kuwoneseska kuti vyakugwilira ntchito vilipo vyakukwana kuti malo ghakusoperapo ghalutilire kuŵa ghakutowa. Ntchito zinyake za kutozga Nyumba ya Ufumu zikuchitika paumaliro wa maungano ghalighose. Kuti vyose vichitike makora pakwenera kuŵa ŵabali ŵakuti ŵawonelerenge mulimo uwu kweniso mpingo wose ukwenera kukolerana. Waliyose mu mpingo wali na udindo wa kutozga Nyumba ya Ufumu.
KUNOZGA MALO GHITHU GHAKUSOPERAPO
17, 18. (a) Kasi ni viyelezgero wuli vya mu malemba ivyo vikutichiska kuti tinozgenge malo ghakusoperapo? (b) Chifukwa wuli Nyumba ya Ufumu yikwenera kulutilira kuŵa yakutowa?
17 Ŵateŵeti ŵa Yehova ŵakunozga malo ghawo ghakusoperapo para ghanangika kuti ghalutilire kuwoneka makora. Yehowashi, Themba la Yuda, likatuma ŵasembe kuti ŵatore ndalama izo ŵanthu ŵakapeleka na ‘kunozgera nyumba ya Yehova, palipose apo pakanangika.’ (2 Mathe. 12:4, 5) Pakati pajumpha vyaka 200, Themba Yosiya nalo likatora ndalama izo ŵanthu ŵakapelekanga pa tempile na kunozgera nyumba ya Yehova.—Ŵazgani 2 Midauko 34:9-11.
18 Malipoti ghakulongora kuti mu vyaru vinyake ŵabali na ŵadumbu ŵanyake ŵakunozga yayi Nyumba za Ufumu. Panyake mu vyaru ivi awo ŵakumanya ntchito ya kunozga mbachoko panji ŵalije vyakugwilira ntchito. Kweni usange Nyumba za Ufumu zikunozgeka yayi, zinganangika luŵiro ndipo zingapeleka chithuzi chiheni ku ŵanthu ŵakuwaro. Kweni usange nyengo zose mipingo yikunozga Nyumba za Ufumu, zikupeleka malumbo kwa Yehova kweniso ndalama zinandi izo ŵabali ŵithu ŵakupeleka zikusakazika yayi.
19. Kasi mungalongora wuli kuti mukuzirwiska malo gha kusoperapo Yehova?
19 Mweneko wa Nyumba ya Ufumu ni Yehova. Ntheura, yikuŵa ya munthu panji mpingo uliwose yayi nangauli yingaŵa mu zina la mpingo umoza. Fundo za mu Malemba zikutovwira kuti tikoleranenge kupwelelera Nyumba ya Ufumu kuti yilutilire kupeleka uchindami kwa Yehova. Waliyose mu mpingo wangawovwirapo para wakupeleka ndalama zakovwira pakuzenga Nyumba zinyake za Ufumu, kutozga, na kunozga nyumba izi. Usange tikuchita nthena ndikuti tikuzirwiska Nyumba ya Ufumu. Kweniso tikulongora kuti tikutemwa chomene malo ghakusoperapo Yehova nga umo Yesu wakachitira.—Yoh. 2:17.
^ ndime 2 Nangauli nkhani iyi yikulongosora chomene vya Nyumba za Ufumu, kweni fundo zake zingawovwiraso pakupwelelera malo agho tikuchitirapo Maungano Ghakuru.


text:
Mungaŵa Ŵakukondwa mu Mbumba Yinu
Mungaŵa ŵakukondwa mu mbumba yinu usange mungalondezga fundo za mu Baibolo.
Mazgu Ghakwamba
Mungaŵa ŵakukondwa mu mbumba para mungalondezga fundo za mu Baibolo izo zili mu burosha ili.
CIGAŴA 1
Gomezgani Ciuta Kuti Muŵe Ŵakukondwa mu Nthengwa
Kujifumba mafumbo ghaŵiri kungamovwirani kuti vinthu visinthe mu nthengwa yinu.
CIGAŴA 2
Ŵani Ŵakugomezgeka kwa Munyinu
Kasi munthu wangaŵa wambura kugomezgeka kwa mfumu panji muwoli wake nangauli wakucita uzaghali yayi?
CIGAŴA 3
Umo Mungamazgira Masuzgo
Umo mukucitira na masuzgo kungapangiska kuti nthengwa yinu yiŵe yakukhora na yakukondwa kweniso kuti yiŵe yambura kukhora na yacitima.
CIGAŴA 4
Umo Mungacitira Kuti Muleke Kunanga Ndalama
Kasi kugomezgana na kuyowoya unenesko nkhwakovwira wuli?
CIGAŴA 5
Ivyo Mungacita Kuti Muŵe pa Mtende na Ŵabali Ŵinu
Mungalutilira kucindika ŵapapi ŵinu kwambura kusulako nthengwa yinu.
CIGAŴA 6
Vinthu Vikusintha mu Nthengwa Para Kwababika Mwana
Kasi mwana wangawovwira kuti nthengwa yinu yiŵe yakukhora?
CIGAŴA 7
Umo Mungasambizgira Mwana Winu
Cilango cikung’anamura kupeleka malango panji kupanisa pera yayi.
CIGAŴA 8
Para Mwasangana na Suzgo
Pemphani wovwiri.
CIGAŴA 9
Sopani Yehova mu Mbumba Yinu
Kasi mungacita wuli kuti nyengo iyo mukusopa na mbumba yiŵenge yakunozga?


text:
Ŵanthu ŵatuŵiskika kuti ŵakumane na Chiuta (14, 15)
19 Mu mwezi wachitatu, Ŵaisrayeli ŵakati ŵafuma mu charu cha Eguputo, ŵakafika mu mapopa gha Sinayi pa zuŵa lenelira.2 Ŵakawukapo pa Refidimu+ na kufika mu mapopa gha Sinayi, ndipo ŵakazenga misasa mwenemumu. Israyeli wakazenga misasa pafupi na phiri.+3 Mozesi wakakwelera kwa Chiuta waunenesko, ndipo Yehova wakamuchema kufuma mu phiri,+ wakati: “Ichi ndicho ukayowoye ku nyumba ya Yakhobe, ukaphalire Ŵaisrayeli kuti,4 ‘Mwawona mwekha ivyo nili kuchitira Ŵaeguputo,+ kuti nimunyamurani pa mapapindo gha nombo na kwiza namwe kwa ine.+5 Usange sono mupulikirenge nadi mazgu ghane na kusunga phangano lane, muzamuŵa chuma* chane chapadera pakati pa ŵanthu wose,+ chifukwa charu chose chapasi ntchane.+6 Muzamuŵa mafumu na ŵasembe,* na mtundu utuŵa kwa ine.’+ Mazgu agha ndigho ukaphalire Ŵaisrayeli.”7 Ntheura Mozesi wakaluta na kuchema ŵalara ŵa ŵanthu na kuŵaphalira mazgu ghose agha, agho Yehova wakamuphalira.+8 Ŵanthu wose ŵakazgora pamoza, kuti: “Vyose ivyo Yehova wayowoya tichitenge.”+ Nyengo yeneyiyo, Mozesi wakayeghera kwa Yehova zgoro la ŵanthu.9 Yehova wakati kwa Mozesi: “Wona, nkhwiza kwa iwe mu bingu lifipa, kuti ŵanthu ŵapulikenge para nkhuyowoya nawe, kweniso kuti nyengo zose ŵaŵenge na chipulikano mwa iwe.” Penepapo Mozesi wakaphalira Yehova mazgu agho ŵanthu ŵakayowoya.10 Yehova wakati kwa Mozesi: “Luta ku ŵanthu, ukaŵaphalire kuti ŵajitozge muhanya uno na namachero, ndipo ŵachape vyakuvwara vyawo.11 Ŵanozgekere zuŵa lachitatu, chifukwa pa zuŵa lachitatu Yehova wazamukhilira pa Phiri la Sinayi pamaso pa ŵanthu wose.12 Uŵaŵikire ŵanthu mphaka kuzingilizga phiri lose, na kuŵaphalira kuti: ‘Chenjerani, mungakweranga ku phiri yayi nesi kukhwaska mphaka yake. Waliyose uyo wakhwaskenge phiri wakomekenge nadi.13 Woko lingamukhwaskanga yayi, kweni mumudinye panji kumulasa.* Kwali ntchinyama panji munthu, vingaŵanga na umoyo yayi.’+ Para mbata ya sengwe* la mberere yalira,+ ndipo pekha ŵizenge pafupi na phiri.”14 Mozesi wakakhira mu phiri na kuluta ku ŵanthu, ndipo wakamba kuphalira ŵanthu kuti ŵajitozge. Ndipo ŵanthu ŵakachapa vyakuvwara vyawo.+15 Mozesi wakati ku ŵanthu: “Nozgekerani zuŵa lachitatu. Ziŵizgani kugona na ŵanakazi.”*16 Namulenji pa zuŵa lachitatu, kukaŵa kududumira na kumwetuka kwa ŵaleza, pa phiri pakaŵa chibingu chakuti bii,+ ndipo pakapulikikwa kulira kukuru kwa mbata ya sengwe. Ŵanthu wose mu msasa ŵakamba kumbwambwantha.+17 Sono Mozesi wakafumiska ŵanthu mu msasa kuti ŵakakumane na Chiuta waunenesko, ndipo ŵakimilira musi mwa phiri.18 Phiri lose la Sinayi likasunkha josi, chifukwa Yehova wakakhilira pa ilo mu moto.+ Josi ili likakweranga nga ni josi la mu ng’anjo. Phiri lose likasunkhunyika chomene.+19 Apo kulira kwa mbata ya sengwe kukalutilira kukwera, Mozesi wakayowoya, ndipo Chiuta waunenesko wakamuzgora na mazgu ghakuru.20 Ntheura Yehova wakakhilira pa Phiri la Sinayi, pachanya pa phiri ili. Yehova wakachemera Mozesi pachanya pa phiri, ndipo Mozesi wakakwera.+21 Sono Yehova wakati kwa Mozesi: “Khira, ukachenjezge ŵanthu kuti ŵangayezganga chara kujumpha mphaka kuti ŵawone Yehova, chifukwa ŵanandi ŵa iwo ŵangafwa.22 Ŵasembe awo nyengo zose ŵakwiza pafupi na Yehova ŵajitozge kuti Yehova waleke kuŵatimba.”*+23 Penepapo Mozesi wakati kwa Yehova: “Ŵanthu ŵangiza yayi pa Phiri la Sinayi, chifukwa muli kutichenjezga kale, apo mukati, ‘Uŵike mphaka kuzingilizga phiri ndipo mulizgore lakupatulika.’”+24 Kweni Yehova wakati kwa iyo: “Luta, khira ndipo ukizeso, ukize na Aroni. Kweni ungazomerezganga chara kuti ŵasembe na ŵanthu ŵajumphe mphaka na kwiza kwa Yehova, kuti waleke kuŵatimba.”+25 Ntheura Mozesi wakakhilira ku ŵanthu na kuŵaphalira.


text:
21 Uthenga wakwimikana na mapopa gha ku nyanja:*+Chikwiza nga ntchimphepo icho chikuphyera kumwera kose,Kufuma ku mapopa, ku charu chakofya.+2 Naphalirika mboniwoni yakofya yakuti:Munthu muryarya wakuchita uryarya,Ndipo munthu wakuparanya, wakuparanya.Kwera, iwe Elamu! Zingilizga, iwe Mediya!+Nilekeskenge kutampha kose uko wakambiska.+3 Lekani nkhupulika ulwilwi ukuru.+Nkhunyongozeka na vyakuŵinya vikuru,Nga ni vya mwanakazi uyo wakubaba.Nakweŵeka chomene mwakuti nkhupulika yayi.Natimbanizgika nkhanira mwakuti nkhulaŵiska chara.4 Mtima wane walombotoka, nkhumbwambwantha chifukwa cha wofi.Mise iyo nakhazganga, yikunitenthemeska.5 Nozgani thebulu na kuŵikapo mipando!Lyani na kumwa!+Wukani, imwe ŵakaronga, phakazgani chiskango mafuta.6 Pakuti Yehova wakati kwa ine:“Luta, ukaŵike mulinda ndipo waphare ivyo wakuwona.”7 Mulinda wakawona gileta lankhondo pamoza na vipani vya mahachi,Gileta lankhondo la mbunda,Gileta lankhondo la ngamila.Wakalaŵisiska, wakati waka dodoli.8 Penepapo wakachemerezga nga ni nkhalamu kuti:“Imwe, A Yehova, muhanya nkhwimilira pa chigongwe nyengo zose,Ndipo nkhukhala pa ulinda wane usiku uliwose.+9 Wonani icho chikwiza:Ŵanthu ŵali mu gileta lankhondo, pamoza na vipani vya mahachi!”+Penepapo nkhayowoya kuti:“Wawa! Babuloni wawa,+Vikozgo vyose vyakuŵaja vya ŵachiuta ŵake vyambechulika pasi!”+10 Awe, ŵanthu ŵane awo ŵapwanthika,Chipasi cha malo ghane ghakupwanthirapo,+Namuphalirani icho napulika kwa Yehova wa mawumba, Chiuta wa Israyeli.11 Uthenga wakwimikana na Duma:*Munthu munyake wakunichema kufuma ku Seyiri+ kuti:“Mulinda iwe, usiku ukwenda wuli?Mulinda iwe, usiku ukwenda wuli?”12 Mulinda wakati:“Mulenji ukwiza, usiku nawo ukwiza.Usange ukukhumba kufumba, fumba.Wizeso!”13 Uthenga wakwimikana na chidika:Mugonenge mu thengere la mu chidika,Imwe ŵamalonda ŵa ku Dedani.+14 Torani maji muzakakumane na wanyota,Imwe mukukhala mu charu cha Tema,+Ndipo mwize na chingwa kwa uyo wakuchimbira.15 Pakuti ŵachimbira malupanga, lupanga lwakusoloreka,Ŵachimbira uta uwo wakweŵeka, na ku nkhaza na nkhondo.16 Yehova wakati kwa ine: “Uchindami wose wa Kedara+ umalenge mu chaka chimoza, nga ni vyaka vya waganyu.17 Ŵankhondo ŵa mauta ŵa ku Kedara awo ŵakhalengepo ŵaŵenge ŵachoko waka, pakuti Yehova Chiuta wa Israyeli wayowoya.”
Mazgu Ghamusi
^ Ichi chikwenera kuti chikaŵa chigaŵa cha Babuloni wakale.


text:
GONGWE LA MULINDA (LAKUSAMBIRA PA MPINGO) JANUARY 2017
Gongwe la Mulinda ili lili na nkhani zakusambira mu Febuluwale 27 m’paka Epulero 2, 2017.
Ŵakajipeleka na Mtima Wose
Ŵadumbu ŵanandi awo ŵateŵeterapo ku vyaru vinyake pakwamba ŵakajikayikiranga usange ŵangafiska kukateŵetera ku charu chinyake. Kasi ŵakachita wuli kuti ŵaŵe na chikanga? Kasi ŵasambirapo vichi?
“Gomezga Yehova na Kuchita Uwemi”
Yehova wakukondwa para wakutichitira vinthu ivyo tingafiska yayi patekha. Wakukhazga kuti tichitenge ivyo tingafiska. Kasi lemba la chaka la 2017 likutovwira wuli kuti tiwonenge vinthu mwakwenelera?
Wanangwa Uwo Yehova Wali Kutipa Ngwakuzirwa
Kasi wanangwa wakusankha ni vichi, ndipo Baibolo likusambizga vichi pa nkhani iyi? Kasi mungachindika wuli wanangwa wakusankha wa ŵanyinu?
Chifukwa Wuli Ntchakuzirwa Kujiyuyura?
Kasi kujiyuyura ni vichi? Chifukwa wuli tikwenera kujiyuyura?
Mungaŵa Ŵakujiyuyura Para Mwayezgeka
Kasi tingachita wuli kuti tilutilire kujiyuyura para vinthu vyasintha, ŵakutisuska panji kutilumba, kweniso para tikumanya makora yayi icho tingachita?
‘Vinthu Ivi Uvipeleke ku Ŵanthu Ŵakugomezgeka’
Kasi ŵanthu ŵalara msinkhu ŵangawovwira wuli ŵachinyamata kuti ŵachite milimo yakusazgikira? Kasi ŵachinyamata ŵangalongora wuli kuti ŵakuchindika ŵabali awo ŵateŵetera nga ŵalara kwa nyengo yitali?
Kasi Mukumanya?
Kasi kale ŵakanyamuranga wuli moto?


text:
MUTU 7
Ŵakufwa Ŵazamuwuka!
1-3. Kasi tose tili ŵazga ŵa vichi? Ndipo Yehova wali kutilayizga vichi?
TIYELEZGERE kuti mundanange kweni khoti lagamula kuti mukhale mu jele umoyo winu wose. Ndipo palije mwaŵi wakuti mungafuma. Mukuwona kuti imwe mbwenu kwamara, ndipo palije chakuti mungachita. Kweni munthu munyake wankhongono wajipeleka kuti wamuwomborani, ndipo wamulayizgani kuti wamovwiraninge. Kasi mungajipulika wuli?
2 Tose tili ŵazga ŵa nyifwa. Palije icho tingachita kuti tiyigwenthe. Kweni Yehova wali na nkhongono zakuti wangatiwombora ku nyifwa. Ndipo wali kulayizga kuti “mulwani waumaliro, nyifwa yizamuparanyika.”—1 Ŵakorinte 15:26.
3 Kasi mukughanaghana kuti vizamuŵa wuli para nyifwa yazakamara? Yehova wazamuwuskapo nyifwa pera yayi, kweni wazamuwuskaso ŵakufwa. Muzamukondwa, ŵati? Yehova wakulayizga kuti “awo ŵali mu nyifwa” ŵazamuŵaso ŵamoyo. (Yesaya 26:19) Ichi ndicho Baibolo likuti chiwuka.
PARA UYO TIKUMUTEMWA WAFWA
4. (a) Kasi ntchivichi chingatipembuzga para mubali withu panji mubwezi withu wafwa? (b) Zunurani ŵabwezi ŵa Yesu.
4 Para mubali withu panji mubwezi withu wafwa, chitima chikutikora chomene. Nyengo zinyake tikutondeka na kupembuzgika wuwo. Palije icho tingachita kuti waŵeso wamoyo. Kweni Baibolo ndilo lingatipembuzga. (Ŵerengani 2 Ŵakorinte 1:3, 4.) Tiyeni tiwonepo chiyelezgero icho chikulongora kuti Yehova na Yesu ŵakukhumbisiska kuwuska ŵakufwa. Apo Yesu wakaŵa pa charu chapasi, wakatemwanga kukachezga ku nyumba kwa Lazaro na ŵadumbu ŵake, Mariya na Marita. Ŵanthu wose aŵa ŵakaŵa ŵabwezi ŵa Yesu. Baibolo likuti: “Yesu wakatemwanga Marita na munung’una wake, na Lazaro.” Kweni nyengo yinyake Lazaro wakafwa.—Yohane 11:3-5.
5, 6. (a) Kasi Yesu wakachita vichi wakati wawona ŵadumbu na ŵabwezi ŵa Lazaro ŵakulira? (b) Chifukwa wuli tikupembuzgika kuti Yesu wakalongora chitima?
5 Yesu wakaluta kuti wakapembuzge Marita na Mariya. Marita wakati wapulika kuti Yesu wakwiza, wakaluta ku nthowa kuti wakakumane nayo. Marita wakakondwa wati wawona Yesu. Kweni wakaphalira Yesu kuti: “Muŵenge kuno mphanyi mudumbu wane wandafwe.” Marita wakaghanaghananga kuti Yesu wakachedwa kwiza. Pamanyuma Yesu wakati wawona Mariya munung’una wa Marita wakulira, chitima chikamukora ndipo nayo wakalira. (Yohane 11:21, 33, 35) Yesu wakalira chifukwa wakumanya umo vikuŵinyira para munthu uyo tikumutemwa wafwa.
6 Tikupembuzgika chomene kumanya kuti Yesu nayo nyifwa yikumuŵinya nga ndise. Yesu wali nga Mbadada ŵake. (Yohane 14:9) Yehova wali na nkhongono zakumazgira nyifwa. Ndipo ndivyo wachitenge sonosono apa.
“LAZARO, FUMA!”
7, 8. Chifukwa wuli Marita wakakhumbanga kukana kuti ŵawuskepo libwe pa dindi la Lazaro, kweni Yesu wakachita vichi?
7 Yesu wakati wafika ku dindi ilo Lazaro wakasungika, wakasanga kuti pa mulyango wa dindi ŵajarapo chilibwe chikuru. Yesu wakati: “Wuskanipo libwe.” Kweni Marita wakakhumbanga kuŵakanizga. Pakaŵa kuti pajumpha kale mazuŵa 4 kufuma apo Lazaro wakasungikira mu dindi. (Yohane 11:39) Marita wakamanyanga yayi ivyo Yesu wakaŵa pafupi kuchitira mudumbu wake.
8 Yesu wakati kwa Lazaro: “Fuma!” Marita na Mariya ŵakazizwa chomene na ivyo ŵakawona. Baibolo likuti: “Munthu uyo wakaŵa wakufwa wakafuma, malundi na mawoko ghake ghakukakika na salu.” (Yohane 11:43, 44) Lazaro wakawuka. Wakawonanaso na ŵabali na ŵabwezi ŵake. Ŵakamuvumbatira, kumukora, na kuyowoya nayo. Uwu ukaŵa munthondwe ukuru chomene. Yesu wakawuska Lazaro.
“MSUNGWANA, NKHUKUPHALIRA, ‘WUKA!’”
9, 10. (a) Kasi ni njani uyo wakamupa nkhongono Yesu zakuwuskira ŵakufwa? (b) Chifukwa wuli ntchakuzirwa kuŵerenga nkhani za chiwuka?
9 Kasi Yesu wakawuskanga ŵanthu na nkhongono zake? Yayi. Pambere Yesu wandawuske Lazaro, wakapemphera dankha kwa Yehova. Ndipo Yehova wakamupa nkhongono zakuwuskira Lazaro. (Ŵerengani Yohane 11:41, 42.) Ni Lazaro pera yayi uyo wakawuskika. Baibolo likutiphaliraso za msungwana wa vyaka 12 uyo wakalwara chomene. Adada ŵake a Yayiro, ŵakasoŵa chakuchita, ndipo ŵakaŵeyelera Yesu kuti wachizge mwana wawo. Yayiro wakaŵa na mwana yumoza pera. Uku wachali kuyowoya na Yesu, ŵanthu ŵanyake ŵakiza kwa iyo na kumuphalira kuti: “Mwana wako msungwana wafwa! Ukumusuzgirachi Msambizgi?” Kweni Yesu wakati kwa Yayiro: “Kopa chara, kweni uŵe waka na chipulikano, mwana wako waponoskekenge.” Yesu wakaluta lumoza na Yayiro ku nyumba yake. Apo ŵakaŵa pafupi kufika pa nyumba, Yesu wakawona na kupulika ŵanthu ŵakulira. Yesu wakaŵaphalira kuti: “Lekani kulira, chifukwa msungwana wandafwe kweni wakugona.” Ŵapapi ŵa mwana uyu ŵakwenera kuti ŵakamanyanga yayi ivyo Yesu wakang’anamuranga. Yesu wakaphalira ŵanthu wose kuti ŵafume ndipo wakatora ŵapapi ŵa mwana na kunjira nawo ku chipinda icho mwana wakagona. Yesu wakakora woko la mwana, na kuyowoya kuti: “Msungwana, wuka!” Ŵapapi ŵakakondwa chomene mwana wawo wati wawuka na kwamba kwenda. Yesu wakamuwuska. (Mariko 5:22-24, 35-42; Luka 8:49-56) Kufuma waka pa zuŵa ili, para ŵakuwona mwana wawo wakwenda, ŵakwenera kuti ŵakakumbukiranga ivyo Yehova wakaŵachitira kwizira mwa Yesu. *
10 Pati pajumpha nyengo, ŵanthu awo Yesu wakaŵawuska ŵakafwaso. Kweni para tingaŵerenga nkhani izi, tigomezgenge kuti ŵakufwa ŵazamuwuka nadi. Yehova wakukhumbisiska kuwuska ŵakufwa, ndipo wazamuŵawuska nadi.
KASI NKHANI ZA CHIWUKA ZIKUTISAMBIZGA VICHI?
11. Kasi lemba la Mupharazgi 9:5 likulongora kuti Lazaro wakamanyanga chilichose apo wakaŵa mu dindi? Longosorani.
11 Baibolo likuti “ŵakufwa ŵakumanya kalikose chara.” Ndimo vikaŵira na Lazaro. (Mupharazgi 9:5) Nga umo Yesu wakayowoyera, Lazaro wakaŵa nga wagona waka tulo. (Yohane 11:11) Apo Lazaro wakaŵa mu dindi, wakamanyanga “kalikose chara.”
12. Chifukwa wuli tikugomezga kuti Lazaro wakawuka nadi?
12 Apo Yesu wakawuskanga Lazaro, ŵanthu ŵanandi ŵakawona. Na ŵalwani ŵa Yesu wuwo ŵakamanya kuti Yesu wachita munthondwe uwu. Lazaro wakaŵa wamoyo ndipo uwu ukaŵa ukaboni wakuti Lazaro wawuka nadi. (Yohane 11:47) Kweniso ŵanthu ŵanandi ŵakalutanga kukawona Lazaro. Ndipo ŵakamba kugomezga kuti Yesu watumika nadi na Chiuta. Ŵalwani ŵa Yesu ŵakakwiya, lekani ŵakakhumbanga kukoma Yesu na Lazaro wuwo.—Yohane 11:53; 12:9-11.
13. Chifukwa wuli tikugomezga kuti Yehova wazamuwuska ŵakufwa?
13 Yesu wakati “wose awo ŵali mu madindi” ŵazamuwuskika. (Yohane 5:28) Fundo iyi yikung’anamura kuti wose awo Yehova wakuŵakumbuka ŵazamuwuskika. Kuti Yehova wawuske munthu wakwenera kukumbuka chilichose chakukhwaskana na munthu uyo. Kasi wangakumbuka nadi? Enya. Baibolo likuti kuchanya kuli nyenyezi zinandi chomene. Kweni Yehova wakumanya zina la nyenyezi yiliyose. (Ŵerengani Yesaya 40:26.) Usange Yehova wakukumbuka zina la nyenyezi yiliyose, ndikuti wangakumbuka chilichose chakukhwaskana na wose awo wazamuŵawuska. Fundo yakuzirwa chomene njakuti, Yehova ndiyo wakalenga chilichose. Ndipo wali na nkhongono zakuti wazakawuskire ŵakufwa.
14, 15. Kasi ivyo Yobu wakayowoya vikutiphalira vichi pa nkhani ya ŵakufwa?
14 Yobu wakagomezganga kuti ŵakufwa ŵazamuwuka. Lekani wakafumba kuti: “Usange munthu wafwa, kasi wangaŵaso wamoyo?” Wakati kwa Yehova: “Muchemenge, ndipo ine nimuzgoraninge. Munwekerenge mulimo wa mawoko ghinu.” Yobu wakamanya kuti Yehova wakulindilira nyengo iyo wazamuwuskira ŵakufwa.—Yobu 14:13-15.
15 Kasi mukujipulika wuli kuti ŵakufwa ŵazamuwuka? Nyengo zinyake mungajifumba kuti, ‘Kasi ŵabali na ŵabwezi ŵane awo ŵali kufwa nawo ŵazamuwuka?’ Tikukondwa kumanya kuti Yehova wakukhumbisiska kuwuska awo ŵali kufwa. Tiyeni tiwone ivyo Baibolo likuyowoya za awo ŵazamuwuskika na uko ŵazamukhala.
“ŴAZAMUPULIKA MAZGU GHAKE NA KUFUMIRA KUWARO”
16. Kasi ŵanthu awo ŵazamuwuka ku ŵakufwa, ŵazamuŵa na umoyo wuli pa charu chapasi?
16 Kale, awo ŵakawuskika ŵakakumanaso na ŵabali na ŵabwezi ŵawo pano pa charu chapasi. Ivi ndivyo vizamuchitikaso kunthazi. Kweni vizamujumpha apa. Chifukwa wuli? Chifukwa awo ŵazamuwuka, ŵazamufwaso yayi ndipo ŵazamukhala pa charu chapasi penepano. Ŵazamukhala mu charu chiwemi icho muzamuŵavya nkhondo, vigeŵenga, kweniso matenda.
17. Kasi mbanjani awo ŵazamuwuskika?
17 Kasi mbanjani awo ŵazamuwuskika? Yesu wakati “wose awo ŵali mu madindi ŵazamupulika mazgu ghake na kufumira kuwaro.” (Yohane 5:28, 29) Lemba la Chivumbuzi 20:13 nalo likuti: “Nyanja yikapeleka ŵakufwa awo ŵakaŵa mwenemumo, ndipo nyifwa na Dindi vikapeleka ŵakufwa awo ŵakaŵa mwenemumo.” Ŵanthu mabiliyoni awo ŵali mu malaro ŵazamuŵaso ŵamoyo. Mpositole Paulosi nayo wakati “ŵarunji na ŵambura urunji” wose ŵazamuwuka. (Ŵerengani Milimo 24:15.) Kasi fundo iyi yikung’anamura vichi?
18. Zunurani “ŵarunji” awo ŵazamuwuka.
18 Ŵanthu ŵakugomezgeka awo ŵakaŵako pambere Yesu wandize pa charu chapasi nawo ŵali mu gulu la “ŵarunji.” Ŵanyake mwa ŵanthu awo ŵazamuwuka na kukhala pa charu chapasi ni Nowa, Abrahamu, Sara, Mozesi, Rute, na Esitere. Mungaŵerenga buku la Ŵahebere chaputara 11 kuti mumanye ŵanthu ŵanyake awo ŵakaŵa ŵakugomezgeka. Ŵateŵeti ŵa Yehova awo ŵali kufwa mu nyengo yithu, nawo ŵali mu gulu la “ŵarunji,” ndipo ŵazamuwuka.
19. Kasi mbanjani awo ŵali mu gulu la “ŵambura urunji”? Kasi Yehova wazamuŵapa mwaŵi wuli?
19 “Ŵambura urunji,” ni ŵanthu awo ŵakaŵavya mwaŵi wakuti ŵamumanye Yehova. Nangauli ŵali kufwa, kweni Yehova wandaŵaluwe. Wazamuŵawuska, ndipo wazamuŵapa mwaŵi wakuti ŵasambire za iyo na kumuteŵetera.
20. Chifukwa wuli ni waliyose yayi wazamuwuka ku ŵakufwa?
20 Kasi fundo iyi yikung’anamura kuti munthu waliyose uyo wali kufwa wazamuwuka? Yayi. Yesu wakati ŵanthu ŵanyake ŵazamuwuskika yayi. (Luka 12:5) Kasi ni njani uyo wakumanya kuti munthu uyu wazamuwuka panji yayi? Ni Yehova, chifukwa ndiyo Mweruzgi mulara. Kweni wali kumupako mazaza Yesu kuti wazakeruzge “ŵamoyo na ŵakufwa.” (Milimo 10:42) Munthu waliyose uyo wazamweruzgika kuti ngwakwananga ndipo wakakhumbanga yayi kusintha, wazamuwuka yayi.—Wonani Mazgu Ghakuumaliro 18.
ŴANYAKE ŴAZAMUWUKA NA KULUTA KUCHANYA
21, 22. (a) Kasi ŵanthu awo ŵazamuwuskika na kuluta kuchanya ŵazamuwuka na thupi wuli? (b) Zunurani munthu uyo wakaŵa wakwamba kuwuskika na thupi lauzimu.
21 Baibolo likuyowoyaso kuti ŵanthu ŵanyake ŵamukhala kuchanya. Para munthu wawuskika na kuluta kuchanya wakuŵa na thupi la nga lithu yayi. Kweni wakuŵa na thupi lauzimu.
22 Yesu ndiyo wakaŵa wakwamba kuwuskika na thupi lauzimu. (Yohane 3:13) Pakati pajumpha mazuŵa ghatatu kufuma apo Yesu wakakomekera, Yehova wakamuwuska. (Salimo 16:10; Milimo 13:34, 35) Yesu wakawuka na thupi lakuyana na la ŵanthu yayi. Mpositole Petrosi wakalongosora kuti Khristu “wakakomeka mu thupi, kweni wakazgoka wamoyo mu mzimu.” (1 Petrosi 3:18) Yesu wakaŵaso mungelo wankhongono chomene. (1 Ŵakorinte 15:3-6) Baibolo likuti ni Yesu pera yayi uyo wakawuskika na thupi lauzimu, kweni paliso ŵanyake.
23, 24. Kasi mbanthu wuli awo ŵali mu gulu la “kamskambo kachoko”? Kasi ŵalipo ŵalinga?
23 Apo Yesu wakaŵa pafupi kufwa, wakaphalira ŵasambiri ŵake ŵakugomezgeka kuti: “Nkhuluta kukamunozgerani malo.” (Yohane 14:2) Fundo iyi yikulongora kuti ŵanthu ŵanyake ŵamukhala na Yesu kuchanya. Kasi ŵalipo ŵalinga? Yesu wakati ŵalipo ŵachoko waka, “kamskambo kachoko.” (Luka 12:32) Mpositole Yohane wakutiphalira unandi wawo. Yohane wakawona Yesu “wimilira pa Phiri la Ziyoni [kuchanya], ndipo wakaŵa pamoza na ŵanthu 144,000.”—Chivumbuzi 14:1.
24 Kasi ŵanthu aŵa ŵakuwuskika pawuli? Baibolo likuti ŵakeneranga kwamba kuwuskika para Khristu wamba kulamulira kuchanya. (1 Ŵakorinte 15:23) Yesu wali kwamba kale kulamulira kuchanya ndipo ŵanandi mwa ŵanthu 144,000 aŵa, ŵali kuluta kale kuchanya. Awo ŵachali pano pasi, para ŵazakafwa, nyengo yeneyiyo ŵazamuwuka na kuluta kuchanya. Kweni ŵanthu ŵanyake wose ŵazamukhala pa charu chapasi mu Paradiso.
25. Kasi mu mutu 8 tizamusambira vichi?
25 Sonosono apa, Yehova wawomborenge ŵanthu wose ku nyifwa. Ndipo nyifwa yizamuŵakoso yayi. (Ŵerengani Yesaya 25:8.) Kweni kasi awo ŵazamuluta kuchanya ŵamuchita vichi? Baibolo likuti ŵamulamulira lumoza na Yesu mu Ufumu panji kuti boma la kuchanya. Mu mutu 8 tizamusambira vinandi vya boma ili.
^ ndime 9 Mu Baibolo muliso nkhani zinyake izo zikulongora kuti ŵanthu ŵakupambanapambana ŵakawuskika. Ŵanyake ŵakaŵa ŵana, ŵalara, ŵanakazi, ŵanalume, Ŵaisrayeli, na mitundu yinyake. Mungaŵerenga nkhani izi pa 1 Mathemba 17:17-24; 2 Mathemba 4:32-37; 13:20, 21; Mateyu 28:5-7; Luka 7:11-17; 8:40-56; Milimo 9:36-42 na 20:7-12.
Manyani Vinandi
Ntchivichi Chikuchitika Para Munthu Wafwa?
Mu Baibolo muli nkhani ya ŵanthu 8 awo ŵakawuka ku ŵakufwa. Ŵakati ŵawuka, kasi ŵakayowoyapo chilichose cha uko ŵakaŵa?


text:
CHIGAŴA 3
Fundo za Ufumu—Kupenja Urunji wa Chiuta
TIYELEZGERE kuti mukujumpha pa nyumba ya mzengezgani winu na kumubayibiska. Ndipo kanandi wakumuwonani para mukujumpha pamoza na mbumba yinu. Nayo wakumubayibiskani. Kweni pa zuŵa ili wakumwimikani na kumufumbani kuti: “Chifukwa wuli mwaŵanthu imwe mukupambana na ŵanthu ŵanyake?” Namwe mukumufumba kuti: “Imwe mwafumbirachi?” Iyo wakuti: “Ndimwe Ŵakaboni ŵa Yehova ŵati? Mukupambana na ŵanthu ŵa matchalitchi ghanyake. Mukuchitako yayi maholide, ndyali, nkhondo, kweniso mukukhweŵa yayi. Mose mu mbumba yinu mukuwoneka kuti muli na nkharo yiwemi. Chisisi chinu ntchakuti wuli chomene?”
Mukumanyirathu kuti zgoro ndakuti: Tikuchita ivyo Ufumu wa Chiuta ukusambizga. Themba lithu Yesu, likutisambizga. Likutovwira kuti tilondezgenge mendero ghake. Lekani tikupambana na ŵanthu mu charu ichi. Mu chigaŵa ichi tiwonenge umo kwamba kale, Ufumu ukutozgera ŵanthu ŵa Chiuta mwauzimu, mwakuthupi, kweniso gulu lose mwakuti Yehova wapike uchindami.


text:
Vyakovwira Mabanja
Mu banja tikwenera kutemwana chomene na kuŵa ŵakukondwa. Ivi vingachitika usange mukulondezga fundo za mu Baibolo.
Manyani: Mazina ghanyake ghasintha pa vigaŵa ivi; “Ŵamunthengwa na Ŵapapi,” “Ŵanyamata na Ŵasungwana.”
Ŵamunthengwa na Ŵapapi
Umo Mungachitira Para Mukupambana Vyakuchita
Kasi mukuwona kuti imwe, mfumu panji muwoli winu, mukupambana pa vinthu vinyake?
Kasi Mungachita Wuli Kuti Muŵe Ŵakukondwa mu Nyumba Yinu?
Yehova wakukhumba kuti ŵanthu ŵakondwenge mu nyumba zawo. Mu Baibolo muli ulongozgi uwo ungawovwira ŵafumu, ŵawoli, ŵapapi, kweniso ŵana kuti ŵaŵe ŵakukondwa.
Ŵanyamata na Ŵasungwana
Kasi Foni Ndiyo Yikukulamulira?
Tekinoloje yaluta panthazi chomene mazuŵa ghano, kweni yileke kukulamulira. Kasi ungamanya wuli kuti foni ndiyo yamba kukulamulira? Kasi ungachita wuli kuti yileke kukulamulira?
Chiuta Wakamuzgora
Sambira vya Nehemiya, kuti umanye ivyo vikamovwira pa nyengo iyo ŵanthu ŵakamusekanga.
Ŵana
Sunga Pamtima Mabuku gha mu Baibolo (Chigaŵa 3)
Sambira kuŵika mu ndondomeko mabuku gha mu Baibolo gha Malemba Ghachigiriki, kwamba Mateyu m’paka Chivumbuzi.
Sunga Pamtima Mabuku gha mu Baibolo (Chigaŵa 1)
Sambira kuŵika mu ndondomeko mabuku gha mu Baibolo Ghachihebere, kwamba Genizesi m’paka Yesaya.


text:
GONGWE LA MULINDA DECEMBER 2015
Namwe Mungalipulikiska Baibolo
Kasi muli kujifumbapo kuti, ‘Chifukwa wuli Baibolo ndakusuzga kulipulikiska?’
Chifukwa Wuli Ntchakukhumbikwa Kulipulikiska Baibolo?
Ŵanthu ŵanandi ŵakulichindika buku lakupatulika ili, kweni ŵakumanya yayi umo lingaŵawovwilira.
Buku Lakuti Mungalipulikiska
Fundo zinayi izo zikulongora kuti Baibolo lili kulembeka kuti ŵanthu ŵalipulikiske.
Wovwiri Uwo Ulipo Kuti Mupulikiske Baibolo
Usange Baibolo lili kulembeka munthowa yakuti mungapulikiska, chifukwa wuli mungakhumbikwiraso wovwiri?
Kasi Upusikizgi Uzamumara?
Kasi muli kuleka ndyali, kusopa, panji kuchita malonda chifukwa cha upusikizgi wa ŵanthu?
Kasi Mukumanya?
Kasi Ŵayuda awo ŵakaluta ku Yerusalemu pa Pentekoste mu 33 C.E. ŵakafuma nadi mu “mtundu uliwose pa charu chapasi”? Kasi ŵanthu awo ŵakalutanga ku viphikiro ku Yerusalemu ŵakagonanga nkhu?
Kasi Petrosi Ndiyo Wakaŵa Papa Wakwamba?
Kasi Yesu wakang’anamurangachi apo wakati: ‘Ndiwe Petrosi, ndipo pa jalawe ili nizengengepo ekleziya lane’?
Kasi Khisimasi Yili na Suzgo Wuli?
Kasi munthu wangaleka kukondwelera Khisimasi chifukwa chakuti yikambika na ŵanthu ŵakusopa ŵangoza?
Mafumbo Agho Baibolo Likuzgora
Chifukwa wuli Chiuta wakupokelera awo ŵakutemwa unenesko?
Zinyake izo Zalongoreka mu Magazini
Kasi Sayansi Yikukolerana na Ivyo Baibolo Likuyowoya?
Kasi Baibolo likuyowoyapo utesi pa nkhani za sayansi?


text:
Chisisi
Vya Imwe
Ivyo mukulemba pa Webusayiti iyi vikuŵa vyachisisi. Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc., na mawupu ghake ghanyake ghakuchitira waka ntchito iyo ŵamuphalirani panyengo iyo. Ŵa Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. ŵakupeleka kwa munthu munyake yayi ivyo mwalemba. Kweni ŵangapeleka kunyake para ŵawona kuti ntchakwenelera kuchita ichi kuti ŵamovwirani makora, ndipo para vyaŵa nthena ŵakumuphalirani dankha. Kweniso pakuchita ivi ŵakuwoneseska kuti ŵalondezga malango. Nyengo zinyake ŵangachita ivi chifukwa cha kopa ŵanthu ŵakhuluku panji suzgo iyo yingaŵapo pa webusayiti. Vyose ivyo mwalemba ŵakuguliska yayi, kusinthiska, panji kubwerekeska nanga vinthu vingasuzga wuli.
Adiresi ya E-mail
Adiresi ya e-mail iyo mupelekenge pakujura akaunti pa webusayiti iyi ndiyo yiwovwirenge pakutumirana uthenga. Nyengo zinyake mungaluwa zina lakunjilira pa akaunti (user name) panji mazgu ghachisisi (password) na kupempha kuti ŵamovwirani. Usange vyaŵa nthena, ndikuti ŵamutumiraninge uthenga pa adiresi yinu.
Cookies
Ma cookies ghakovwira kukumbukira ivyo munthu wasankha pa webusayiti iyi. Mwachiyelezgero, chiyowoyero icho mukutemwa kugwiliskira ntchito, chikusungika mu cookie kuti para mukujura webusayiti iyi mufikirengepo waka. Kweni mu cookie mukusungika chilichose yayi chakukhwaskana na imwe.
Active Scripting panji JavaScript
Scripting yikovwira kuti webusayiti yigwirenge makora ntchito. Mukusanga mwaluŵiro vinthu ivyo mukupenja. Kweni yikuŵika panji kutora vinthu pa kompyuta yinu yayi.
Mukwenera kujura Active scripting panji JavaScript kuti vinthu vinyake vigwire makora ntchito. Ŵanandi ŵakujura panji kuleka kujura scripting, kuyana na webusayiti iyo ŵajura. Kuti mumanye umo mungachitira wonani ulongozgi.
Usange tawona kuti ntchakwenelera kusintha ivi, ivyo vyasintha muzamuviwona pa peji lenelili kuti mumanyenge icho tikuchita navyo ivyo mwatiphalira.


text: 24 Yehowashi wakaŵa themba+ wali na vyaka 7, ndipo wakawusa vyaka 40 mu Yerusalemu. Zina la anyina likaŵa Zibiya wa ku Beyere-sheba.+2 Yehowashi wakachita vyakunyoloka pamaso pa Yehova mu mazuŵa ghose gha Yehoyada wasembe.*+3 Yehoyada wakamusankhira ŵanakazi ŵaŵiri kuŵa ŵawoli ŵake, ndipo wakababa ŵana ŵanalume na ŵanakazi.4 Pamanyuma, Yehowashi wakaŵa na khumbo la kunozga nyumba ya Yehova+ mu mtima wake.5 Ntheura wakawunganya ŵasembe na Ŵalevi, wakati kwa iwo: “Lutani mu misumba ya Yuda na kuwunjika ndalama kufuma kwa Israyeli yose zakunozgera nyumba ya Chiuta+ winu chaka na chaka. Muchite luŵiro pa nkhani iyi.” Kweni Ŵalevi ŵakachita luŵiro chara.+6 Ntheura themba likachema Yehoyada mulara wa ŵasembe, likati kwa iyo:+ “Chifukwa wuli mundaŵachiske Ŵalevi kuti ŵatore kwa Yuda na Yerusalemu msonkho wakupatulika uwo Mozesi+ muteŵeti wa Yehova wakalangulira mpingo wa Israyeli, wakovwira pa hema la Ukaboni?+7 Pakuti ŵana ŵa Ataliya,+ mwanakazi muheni yura, ŵakanjira mu nyumba ya Chiuta waunenesko,+ ŵakatora vinthu vyose vyakupatulika vya nyumba ya Yehova kuya navyo kwa Ŵabaala.”8 Themba likati lalangura, ŵakapanga bokosi+ na kuliŵika pawaro pa chipata cha nyumba ya Yehova.+9 Kufuma apo, ŵakachemerezga mu Yuda mose na Yerusalemu kuti ŵanthu ŵize kwa Yehova na msonkho wakupatulika+ uwo Mozesi, munthu wa Chiuta waunenesko, wakaŵika pa Israyeli mu mapopa.10 Ŵakaronga wose na ŵanthu wose ŵakasekelera,+ ndipo ŵakizanga na vyakupeleka na kuviponya mu bokosi m’paka likazura.*11 Para Ŵalevi ŵatora bokosi lira na kuya nalo kwa themba, ndipo ŵawona kuti muli ndalama zinandi chomene, mulembi wa themba na mwimiliri wa mulara wa ŵasembe ŵakizanga na kukhutura bokosi,+ ndipo ŵakaliwezgerangaso pa malo ghake. Ndimo ŵakachitiranga zuŵa na zuŵa, ndipo ŵakawunjika ndalama zinandi chomene.12 Penepapo themba na Yehoyada ŵakazipelekanga ku awo ŵakalaŵiliranga mulimo wa nyumba ya Yehova, ndipo ŵakalembanga ŵakucheka malibwe na ŵanthu ŵaluso kuti ŵanozge nyumba ya Yehova.+ Ŵakalembaso ŵantchito ŵakupanga visulo na mkuŵa vyakunozgera nyumba ya Yehova.13 Awo ŵakalaŵiliranga mulimo ŵakambapo ntchito, ndipo mulimo wa kunozga ukenda makora pasi pa udangiliri wawo. Ŵakawezgera nyumba ya Chiuta waunenesko pakale ndipo ŵakayikhozga.14 Ŵakati ŵamalizga, ŵakatora ndalama zakukhalapo ŵakiza nazo kwa themba na Yehoyada. Ndalama zira ŵakazigwiliska ntchito pakupanga viteŵetero vya nyumba ya Yehova, viteŵetero vyakuchitira uteŵeti, vyakupelekera sembe, nkhombo, viteŵetero vya golide na siliva.+ Ŵakapelekanga sembe zakotcha+ mu nyumba ya Yehova nyengo zose, mazuŵa ghose gha Yehoyada.15 Yehoyada wakati wachekura na kukhala vyaka vinandi, wakafwa. Wakaŵa na vyaka 130 apo wakafwanga.16 Ntheura ŵakamusunga mu Msumba wa Davide pamoza na mathemba,+ chifukwa wakachita uwemi mu Israyeli,+ kwa Chiuta waunenesko na nyumba yake.17 Yehoyada wakati wafwa, ŵakaronga ŵa Yuda ŵakiza na kusindamira themba, ndipo themba likaŵapulikira.18 Ŵakasida nyumba ya Yehova Chiuta wa ŵasekuru ŵawo na kwamba kuteŵetera vikhuni vyakupatulika* na vikozgo, mwakuti ukali wa Chiuta ukiza* pa Yuda na Yerusalemu chifukwa cha mulandu wawo.19 Wakatumanga ntchimi pakati pawo kuti ziŵawezgere kwa Yehova. Zikaŵachenjezganga,* kweni ŵakakana kupulikira.+20 Mzimu wa Chiuta ukiza pa* Zekariya mwana wa Yehoyada+ wasembe, ndipo wakimilira pa ŵanthu, wakati kwa iwo: “Chiuta waunenesko wakuti: ‘Kasi mukuswerachi malango gha Yehova? Vinthu vimwenderaninge yayi. Pakuti mwamusida Yehova, nayo wamusidaninge.’”+21 Kweni ŵakamuchitira chiŵembu,+ ndipo themba likati lalangura ŵakamudinya na malibwe mu luŵaza lwa nyumba ya Yehova.+22 Ntheura Themba Yehowashi likakumbuka chara lusungu* ulo wiske* Yehoyada wakamulongora, ndipo wakakoma mwana wake. Apo wakafwanga, Zekariya wakati: “Yehova wachiwone na kuchitapo kanthu.”+23 Kuuyambiro wa chaka, ŵankhondo ŵa Siriya ŵakiza kwimikana na Yehowashi, ndipo ŵakanjira mu Yuda na Yerusalemu.+ Ŵakakoma ŵakaronga+ wose ŵa ŵanthu, ndipo vyose ivyo ŵakayora ŵakavituma kwa themba la Damaseko.24 Nangauli ŵankhondo ŵa Siriya ŵakaŵa na ŵanthu ŵachoko waka, kweni Yehova wakapeleka mu woko lawo ŵankhondo ŵanandi chomene,+ chifukwa Ŵayuda ŵakasida Yehova Chiuta wa ŵasekuru ŵawo. Ntheura ŵakapeleka* cheruzgo pa Yehowashi.25 Ŵakati ŵafumako kwa iyo (pakuti ŵakamuleka wapwetekeka chomene*), ŵateŵeti ŵake ŵakamuchitira chiŵembu chifukwa wakathiska ndopa za ŵana ŵa Yehoyada+ wasembe. Ŵakamukomera pa bedi lake.+ Wakati wafwa, ŵakamusunga mu Msumba wa Davide,+ kweni ŵakamusunga mu malaro gha mathemba chara.+26 Awo ŵakamuchitira chiŵembu+ ŵakaŵa aŵa: Zabadi mwana wa Shimeyati mwanakazi Muamoni na Yehozabadi mwana wa Shimuriti Mumowabu.27 Pa nkhani ya ŵana ŵake na mauthenga ghanandi agho ghakapharazgika kwimikana nayo,+ umo wakanozgera* nyumba ya Chiuta waunenesko,+ vyose vili mu vyakulembeka vya Mabuku gha Mathemba. Mwana wake Amaziya wakaŵa themba mu malo ghake.


text:
KASI VIKAŴAKO VYEKHA?
Mabakiteriya Agho Ghakurya Mafuta
MU 2010, chipayipi chakupopera mafuta kufuma pasi pa maji chikaphumuka, ndipo mafuta malita pafupifupi 800 miliyoni ghakathikira mu maji ku Gulf of Mexico. Kweni mu myezi yichoko waka, mafuta ghanandi ghakazgeŵelekera. Kasi chikachitika ntchivichi?
Wonani fundo iyi: Ŵasayansi ŵabowozga kuti mu nyanja muli tumabakiteriya uto tukurya carbon uyo wakuŵa mu mafuta. Professor Terry Hazen wakalongosora kuti twamoyo utu tuli na njara ya mafuta. Vikuwoneka kuti twamoyo utu ndito tukawovwira kuti mafuta agho ghakathikira mu maji ghamare ku Gulf of Mexico.
Ŵa BBC ŵakati: “Ntchakuzizika yayi kuti mu nyanja muli twamoyo uto tukurya mafuta.” Nakuti kwa vyaka vinandi chomene “mafuta ghakumphwemphwa kale pasi pa nyanja.”
Nthowa izo ŵanthu ŵakufumiskirako mafuta ku mu maji ni zakovwira. Kweni kanandi nthowa izi zikuŵa ziwemi viŵi yayi. Dazi na mphepo za ozoni vikovwira kuwuskamo mafuta mu nyanja, kweni minkhwala iyo ŵakuthira mu maji yikutimbanizga vinthu ivi kuti vigwire makora ntchito yake. Padera pa ivi, minkhwala iyi njiheni ndipo yikunanga vinthu. Kweni nkhongono yachilengiwa na mabakiteriya vikovwira kuti nyanja yijitozgenge yekha kwambura kunanga vinthu. *
Kasi mukuti wuli? Kasi mabakiteriya agho ghakurya mafuta ghakaŵako ghekha? Panji ghakachita kulengeka?
^ ndime. 6 Pasono tingamanya makora yayi kuti vyamoyo vyamumaji visuzgikenge kwa utali wuli chifukwa cha ngozi ya mafuta iyo yikaŵa ku Gulf of Mexico.


text:
NKHANI YA PA CHIKOPI | KASI UMALIRO ULI PAFUPI?
Ŵanandi Ŵazamupona pa Zuŵa Laumaliro, Namwe Mungazakapona
Pa zuŵa laumaliro kuzamuŵa pharanyiko. Lekani Baibolo likuti: ‘Kuzamuŵa suzgo yikuru, iyo yindachitikepo yantheura kufuma ku mtendeko wa charu mpaka sono . . . Nakuti, kwambura kuti mazuŵa agho ghadumulizgike, palije munthu uyo wangazakaponoskeka.’ (Mateyu 24:21, 22) Kweni Chiuta walayizga kuti ŵanthu ŵanandi ŵazamupona. Lemba la 1 Yohane 2:17 likuti: ‘Charu chikuluta, ntheura pera makhumbiro ghake, kweni uyo wakuchita khumbo la Chiuta wakukhalilira muyirayira.’
Kasi mungachita wuli kuti muzakapone pa zuŵa laumaliro na ‘kuzakakhala kwamuyirayira?’ Kasi mungamba kusunga vinthu vyakuti vizakamovwirani kweniso kujinozgera vinthu vinyake kuti muzakapone? Yayi. Baibolo likutichiska kuti tikwenera kuchita vinthu ivyo ni vyakuzirwa chomene. Likuti: “Pakuti vinthu vyose ivi vizamusongonoka ntheura, mughanaghanire mtundu wa ŵanthu uwo mukwenera kuŵa. Muŵe ŵanthu ŵa makhaliro ghatuŵa na kuchita milimo ya kusopa Chiuta mwakujipeleka, uku mukulindilira na kukumbuka nyengo zose kuŵapo kwa zuŵa la Yehova.” (2 Petrosi 3:10-12) Nkhani yose yikulongora kuti “vinthu vyose” ivyo vizamusongonoka ni machanya, kung’anamura maboma agho ghalipo mazuŵa ghano. Kweniso charu kung’anamura ŵanthu awo ŵakusankha kulondezga maboma agha m’malo mwa Chiuta. Vinthu ivyo tingasunga vingazakatovwira yayi kuti tizakapone pa zuŵa ili.
Usange tikukhumba kuti tizakapone pa zuŵa ili, tikwenera kusambira Baibolo na kuchita vinthu ivyo vikukondweska Yehova. (Zefaniya 2:3) M’malo mwa kulondezga ivyo ŵanthu ŵanandi ŵakuchita mazuŵa ghano kweniso kuzerezga kuti tili mu mazuŵa ghaumaliro, tikwenera “kukumbuka nyengo zose kuŵapo kwa zuŵa la Yehova.” Para mukukhumba kuti muzakapone, Ŵakaboni ŵa Yehova ŵangamulongorani mu Baibolo ivyo mukwenera kuchita.
Manyani Vinandi
Kasi Uthenga Uwemi ni Vichi?
Kasi Chiuta wakutiphalira uthenga wuli uwemi? Chifukwa wuli ŵanthu ŵakwenera kupulikira uthenga uwemi mwaluŵiro? Tichite wuli pera?


text: 9 Penepapo wakachemerezga mu makutu ghane na lizgu likuru, wakati: “Chema awo ŵizenge na chilango pa msumba uwu, waliyose waŵe na chilwero chakuparanyira mu woko lake!”2 Nkhawona ŵanalume 6 ŵakufumira ku chipata chakunena+ icho chikulazga kumpoto, waliyose wakaŵa na chilwero chakukomera mu woko lake. Ndipo pakati pawo pakaŵa munthu yumoza uyo wakavwara salu yiwemi, na kachikwama* ka mulembi mu chiwuno mwake, ndipo ŵakanjira na kwimilira pamphepete pa jotchero lamkuŵa.+3 Uchindami wa Chiuta wa Israyeli+ ukanyamuka pachanya pa ŵakerubi apo ukakhala na kuluta ku mulyango wa nyumba,+ ndipo wakamba kuchema munthu uyo wakavwara salu yiwemi, uyo mu chiwuno mwake mukaŵa kachikwama* ka mulembi.4 Yehova wakati kwa iyo: “Solota mu msumba, mukati mwa Yerusalemu, na kuŵika chimanyikwiro pa visko vya ŵanthu awo ŵakudagha na kutampha+ chifukwa cha vinthu vyose vyaukazuzi ivyo vikuchitika mu msumba.”+5 Ndipo nkhapulika wakuphalira ŵanyake ŵara kuti: “Solotani mu msumba, mulondezge pamanyuma pake ndipo mukome ŵanthu. Jiso linu lingachitanga chitima chara, ndipo mungachitanga chiwuravi yayi.+6 Mukome wose,+ muchekuru, munyamata, mwali, mwana muchoko, na ŵanakazi. Kweni mungasendeleranga yayi kufupi na munthu waliyose uyo wali na chimanyikwiro.+ Mwambe pa malo ghane ghakupatulika.”+ Ntheura ŵakamba kukoma ŵalara awo ŵakaŵa panthazi pa nyumba.+7 Wakati kwa iwo: “Lutani! Mukayikazuzge nyumba, ndipo mukazuzge luŵaza na ŵanthu ŵakukomeka.”+ Ntheura iwo ŵakaluta kukakoma ŵanthu mu msumba.8 Apo ŵakaŵakomanga, nkhalekeka nekha, ndipo nkhawa kavunama na kulira chomene, kuti: “Okwe, Fumu Yikuru Yehova! Kasi muparanyenge wose ŵakukhalako ŵa Israyeli apo mukupungulira ukali winu pa Yerusalemu?”+9 Ntheura wakati kwa ine: “Kwananga kwa nyumba ya Israyeli na Yuda nkhukuru, nkhukuru chomene.+ Charu chazura na kuthiska ndopa+ ndipo msumba wazura na vimbundi.+ Pakuti ŵakuti: ‘Yehova wachileka charu, Yehova wakuwona chara.’+10 Kweni ine, jiso lane lichitenge chitima chara, ndipo niŵachitirenge chiwuravi yayi.+ Njombe ya mendero ghawo nikhizgirenge pa mitu yawo.”11 Penepapo nkhawona mwanalume uyo wakavwara salu yiwemi na kachikwama ka mulembi mu chiwuno mwake, wakuwezga mazgu, kuti: “Nachita nga umo mukanitumira.”


text:
Nkhani
Nkhani Izo Zafuma
Ŵakaboni ŵa Yehova Ŵakupeleka Uthenga Wakupembuzga ku Italy Kwati Kwachitika Chindindindi
Ŵakaboni ŵa Yehova ŵaŵikapo mtima kupembuzga ŵanthu na uthenga wa mu Baibolo ku Italy, chomenechomene awo ŵakhwaskika na chindindindi mu chigaŵa cha Lazio, Marche, na Umbria.
Nkhani za Malango na Wanangwa wa Ŵanthu
Charu cha South Korea Sono Chikupatura Ŵakaboni ŵa Yehova ku Ŵakayidi Ŵanyake
Boma la South Korea lawovwira Ŵakaboni ŵa Yehova awo ŵali mu jele chifukwa chakukana kugwira ntchito zausilikari.


text: 2 Ntheura ŵabali, apo nkhiza kwa imwe kumupharazgirani chisisi chakupatulika*+ cha Chiuta, nkhayowoya mazgu ghakutindika yayi+ nesi kuti nilongore mahara ghane.2 Pakuti nkhasankha kuti nileke kumanya kanthu kalikose pakati pinu kweni Yesu Khristu pera, uyo wakapayikika pa khuni.+3 Apo nkhiza kwa imwe nkhatenthema chomene, nkhaŵa wakulopwa na wawofi.4 Apo nkhayowoyanga na kupharazga, mazgu ghane ghakaŵa ghakukopa na ghavinjeru yayi, kweni ghakalongora nkhongono ya mzimu+5 mwakuti chipulikano chinu chileke kuthemba mu vinjeru vya ŵanthu, kweni mu nkhongono za Chiuta.6 Sono tikuyowoya vinthu vyavinjeru ku ŵanthu ŵakukhwima mwauzimu.+ Ivi ni vinjeru vya ŵanthu ŵa mu nyengo iyi* yayi, nesi vya awo ŵakulamulira* mu nyengo iyi, awo ŵamalenge.+7 Kweni tikuyowoya vinjeru vya Chiuta ivyo ni chisisi chakupatulika,*+ vinjeru vyakubisika ivyo Chiuta wakaŵikirathu pambere nyengo izi zindaŵeko* kuti tipokere uchindami.8 Palije yumoza wa awo ŵakulamulira mu nyengo iyi* uyo wakumanya vinjeru ivi,+ chifukwa ŵavimanyenge mphanyi ŵakayipayika* yayi Fumu yauchindami.9 Kweni nga umo kuli kulembekera kuti: “Palije munthu uyo wali kuwonapo panji kupulikapo, nesi kughanaghanirapo mu mtima wake vinthu ivyo Chiuta wanozgera awo ŵakumutemwa.”+10 Pakuti Chiuta wali kutivumbulira ise vinthu ivi+ kwizira mu mzimu wake,+ chifukwa mzimu ukusanda mu vinthu vyose, nanga ni vinthu vyakubisika* vya Chiuta.+11 Chifukwa ni njani pakati pa ŵanthu uyo wakumanya vya munthu padera pa mtima* wake? Mwakuyana waka, palije uyo wakumanya vya Chiuta padera pa mzimu wa Chiuta.12 Sono tili kupokera mzimu wa charu chara, kweni mzimu uwo ngwakufuma kwa Chiuta,+ kuti timanye vinthu ivyo tapika na Chiuta mwalusungu.13 Tikuyowoya vinthu ivi na mazgu ghakusambizgika na vinjeru vya ŵanthu yayi,+ kweni na mazgu ghakusambizgika na mzimu,+ ndipo tikulongosora* vinthu vyauzimu na mazgu ghauzimu.14 Kweni munthu uyo wakulongozgeka na makhumbiro gha thupi wakupokera vinthu vya mzimu wa Chiuta yayi, chifukwa ni vyauchindere kwa iyo. Ndipo wangavimanya yayi chifukwa munthu wakwenera kuvisanda mwauzimu.15 Ndipouli, munthu uyo wakulongozgeka na mzimu wakusanda vinthu vyose,+ kweni palije munthu uyo wakumusanda.16 Pakuti “ni njani wakumanya maghanoghano gha Yehova* kuti wamulongozge?”+ Kweni ise tili na maghanoghano gha Khristu.+


text:
FUMBO 8
Kasi Ni Khumbo la Chiuta Kuti Taŵanthu Tisuzgikenge?
“Chiuta waunenesko wangachita uheni chara, Wankhongonozose wangachita kwananga chara!”
“Para munthu wakuyezgeka, waleke kuyowoya kuti: ‘Nkhuyezgeka na Chiuta.’ Pakuti Chiuta wangayezgeka na vinthu viheni yayi, ndipo iyo wakuyezga munthu na vinthu viheni yayi.”
“Muthulirani vyose ivyo mukwenjerwa navyo, chifukwa wakumupwelelerani.”
“Yehova wakuchedwa yayi na layizgo lake, nga umo ŵanthu ŵanyake ŵakuwonera kuti wakuchedwa. Kweni wakuzikira chifukwa cha imwe pakuti wakukhumba yayi kuti munyake waparanyike, kweni wakukhumba kuti wose ŵang’anamuke mtima.”


text:
BAIBOLO LIKUSINTHA UMOYO WA ŴANTHU
Ŵakanizgora Kufuma mu Baibolo
CAKA ICO WAKABABIKIRA: 1950
UKO WAKABABIKIRA: SPAIN
KALE: WAKAŴA SISITELE
UMO NKHAŴIRA KALE:
Nkhababikira ku Spain, ndipo ŵapapi ŵane ŵakaŵa na munda mu muzi wa Galicia kumanjiliro gha dazi. Ndine wacinayi pa ŵana 8. Tikakhalanga makora pakwithu. Pa nyengo iyi ku Spain cikaŵa cacilendo yayi kuti pa mbumba yiliyose, mwana yumoza panji kujumbirapo wanjire sukulu ya usembe panji usisitele. Ntheura, taŵatatu ndivyo tikacita.
Apo nkhaŵa na vyaka 13, nane nkhaluta kukasambira vya usisitele ku Madrid, uko kukaŵa mukuru wane. Malo agha ghakaŵa ghambura kukondweska. Cikaŵa cakusuzga kuŵa na ŵabwezi, kweni tikakhaliranga waka malango, malurombo kweniso kukaŵa masuzgo gha vyacuma. Mulenji uliwose tikalutanga ku chalichi kuti tikasope. Tikayimbanga sumu na kucita Misa ndipo vyose vikacitikiranga mu Cilatini. Palije ico nkhatorangapo ndipo nkhawonanga nga Ciuta wali nane kutali comene. Kanandi pakajumphanga nyengo yitali kwambura kuyowoya na waliyose. Nanga tingakumana na mukuru wane tikayowoyanga vinandi yayi, tikatenge waka ‘Timuwoneni Mariya mutuŵa nkhanira.’ Ŵakatipanga waka maminiti 30 ghakuti tingacezga para tamara kurya. Ivi vikapambana comene na umo tikakhaliranga ku nyumba. Nkhaŵanga na phukwa ndipo kanandi nkhakhaliranga waka kulira.
Apo nkhaŵa na vyaka 17, nkhamba usisitele kweni mwakucicizgika waka. Nkhacita ivi cifukwa waliyose ndivyo wakakhazganga, kweni nkhakayika kuti Ciuta wanisora nadi. Ŵasambizgi ŵithu ŵakatemwanga kutiphalira kuti waliyose uyo wali na maghanoghano ghanthena wamuphya ku moto. Ndipouli, maghanoghano agha ghakalutilira. Nkhamanyanga kuti Yesu Khristu wakajipaturanga yayi, kweni kanandi wakatangwanikanga kusambizga na kovwira ŵanji. (Mateyu 4:23-25) Apo nkhaŵa na vyaka 20, nkhawona kuti palije cifukwa ca kulutilira kuŵa sisitele. Ico cikanizizikaso nchakuti, sisitele mulara wakaniphalira kuti para nkhukayikakayika nchiwemi nifumepo luŵiro. Nkhughanaghana kuti panji wakawopanga kuti ningakopa ŵanyane. Ntheura, nkhajiwelera.
Ŵapapi ŵakanipokelera kwambura suzgo. Kweni pakuti kukaŵavya kwakuti ungasanga mcere, nkhaluta kwa mudumbu wane ku Germany. Iyo wakaŵa mu gulu ilo likalweranga wanangwa wa ŵanthu ŵa ku Spain. Vikanikondweska ndipo nane nkhajoyina gulu ili. Pamasinda nkhatengwa kwa yumoza wa ŵanthu aŵa. Nkhawonanga kuti nkhucita cinthu ciwemi, ndipo nane nkhagaŵanga mabuku gha gulu ili na kucita nawo viwoneskero.
Kweni nyengo yikati yajumphapo, nkhakhuŵaraso. Nkhawona kuti gulu ili likatondekanga kucita ivyo likayowoyanga. Ivyo vikacitika mu 1971, ndivyo vikanigongoweska comene. Ŵanyamata ŵanyake mu gulu lithu ŵakawocha ofesi yithu. Ŵakacita nthena na cilato ca kucicizga boma la Spain kuti licitenge vinthu mwaurunji. Nkhawona kuti iyi yikaŵa nthowa yiwemi yayi yakunozgera vinthu.
Nati nababa mwana wane wakwamba, nkhaphalira mfumu wane kuti nafumamo mu gulu ili. Nkhaŵanga na phukwa comene cifukwa pakaŵavya mubwezi uyo wakazakaniwona apo nkhaŵa na bonda. Nkhawona kuti umoyo ulije nchito. Ndipo nkhajifumbanga kuti, kasi nchamahara nadi kulimbana na kusintha vinthu mu caru?
UMO BAIBOLO LIKASINTHIRA UMOYO WANE:
Mu 1976, Ŵakaboni ŵaŵiri ŵakutorana ŵakiza pa nyumba ndipo ŵakanipa mabuku ghakulongosora Baibolo. Ŵati ŵizaso, nkhaŵaphulunga na mafumbo. Nkhaŵafumba cifukwa ico tikusuzgikira, kweniso cifukwa ico paliri vinthu vyambura urunji. Nkhazizwa comene kuwona kuti ŵakazgora mafumbo ghose kufuma mu Baibolo. Ntheura nkhazomera kuti ŵanisambizgenge Baibolo.
Pakwamba, vikanikondweskanga waka kusambira. Kweni vinthu vikasintha ine na mfumu wane tati tamba kuluta ku maungano gha Ŵakaboni ŵa Yehova. Pa nyengo iyi tikaŵa na ŵana ŵaŵiri ŵanyamata. Ŵakaboni ŵakatitoranga pakuya ku Nyumba ya Ufumu ndipo ŵakatovwiranga kupwelelera ŵana. Nkhamba kuŵatemwa comene Ŵakaboni ŵa Yehova.
Ndipouli, nkhaŵa kuti nicali kukayikira cisopa cilicose. Apo nkhaluta kukaya ku Spain kukawona ŵanthu, adada ŵacoko awo ŵakaŵa ŵasembe ŵakanigongoweska kuti nisambirenge Baibolo. Kweni Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakanovwira comene. Ŵakazgora mafumbo ghane ghose kufuma mu Baibolo nga umo ŵakacitira Ŵakaboni ŵa ku Germany. Nati nawelera ku Germany, nkhalutizga kusambira Baibolo. Nangauli mfumu wane wakaleka kusambira Baibolo, kweni ine nkhawelera nyuma yayi. Ndipo mu 1978 nkhabapatizika kuŵa Kaboni wa Yehova.
UMO NASANGIRA CANDULO:
Fundo za mu Baibolo zanovwira kumanya cilato ca umoyo kweniso umo ningaŵira na nkharo yiwemi. Mwaciyelezgero, pa 1 Petrosi 3:1-4 pakuciska ŵawoli kuti ‘ŵajilambikenge’ ku ŵafumu ŵawo “na nchindi zikuru,” kweniso kuti ŵaŵe na “mzimu wakufwasa na wakuzika, uwo ngwakuzirwa comene pamaso pa Ciuta.” Fundo izi zanovwira comene kuti nicite makora udindo wane pakuŵa muwoli na mama.
Pajumpha vyaka 35 kufuma apo nkhaŵira Kaboni wa Yehova. Nili wakukondwa comene pakuti nane nili mu gulu la ŵanthu awo ŵakuteŵetera Yehova pa caru cose. Kweniso pa ŵana ŵane ŵankhondi, ŵanayi, wakuteŵetera Ciuta mwakugomezgeka.


text: 13 Ŵaisrayeli ŵakachitaso vinthu viheni pamaso pa Yehova,+ ndipo Yehova wakaŵapeleka mu woko la Ŵafilisiti+ vyaka 40.2 Ndipo kukaŵa munthu wa ku Zora+ wa mbumba ya Ŵadani,+ zina lake wakaŵa Manowa.+ Muwoli wake wakaŵa chumba, wakaŵavya ŵana.+3 Nyengo yikati yajumphapo, mungelo wa Yehova wakawonekera kwa mwanakazi, wakati kwa iyo: “Wona, ndiwe chumba ndipo ulije ŵana. Kweni uŵenge na nthumbo na kubaba mwana mwanalume.+4 Sono chenjera, ungamwanga yayi vinyo panji chilichose chakuloŵezga,+ ndipo ungaryanga chara chinthu chilichose icho ntchakufipirwa.+5 Wona, uŵenge na nthumbo na kubaba mwana mwanalume. Chakumetera chingakhwaskanga chara ku mutu wake+ chifukwa mwana uyo wazamuŵa Munaziri wa Chiuta kwamba waka pa kubabika kwake.* Ndiyo wazamudangilira pa kuponoska Israyeli mu woko la Ŵafilisiti.”+6 Penepapo mwanakazi wakaluta na kuphalira mfumu wake kuti: “Munthu wa Chiuta waunenesko wangwiza kwa ine, ndipo kawonekero kake kanguŵa nga nkha mungelo wa Chiuta waunenesko. Wanguŵa wakofya chomene. Nangumufumba chara uko wafuma, ndipo nayo wanguniphalira yayi zina lake.+7 Kweni wanguti kwa ine: ‘Wona, uŵenge na nthumbo na kubaba mwana mwanalume. Sono ungamwanga chara vinyo panji chilichose chakuloŵezga, ndipo ungaryanga chara chilichose icho ntchakufipirwa, chifukwa mwana uyo, wazamuŵa Munaziri wa Chiuta kwamba pa kubabika kwake* m’paka nyifwa yake.’”8 Manowa wakaŵeyelera Yehova, wakati: “Phepani Yehova. Naŵeya, munthu wa Chiuta waunenesko uyo mwangumutuma wizeso kuti wazakatisambizge ivyo tikwenera kuzakachita na mwana uyo wababikenge.”9 Ntheura Chiuta waunenesko wakamupulika Manowa, ndipo mungelo wa Chiuta waunenesko wakizaso kwa mwanakazi apo wakakhala pasi mu munda. Mfumu wake Manowa wakaŵa nayo chara.10 Mwanakazi yura wakachimbira na kukaphalira mfumu wake kuti: “Wonani, munthu uyo wakiza kwa ine zuŵa lira wawonekeraso kwa ine.”+11 Manowa wakawuka na kuluta na muwoli wake. Wakiza kwa munthu yura, wakati kwa iyo: “Kasi ndiwe ukayowoya na muwoli wane?” Iyo wakati: “Enya, ndine.”12 Manowa wakati: “Mazgu ghako ghafiskike. Kasi umoyo wa mwana uyo uzamuŵa wuli, ndipo wazamuchita mulimo wuli?”+13 Ntheura mungelo wa Yehova wakati kwa Manowa: “Muwoli wako wajipature ku chilichose icho nkhamuphalira.+14 Wangaryanga chara chilichose chakufuma ku mpheska, wangamwanga chara vinyo panji chilichose chakuloŵezga.+ Wangaryanga chara chilichose icho ntchakufipirwa.+ Wasunge vyose ivyo nili kumuphalira.”15 Manowa wakati kwa mungelo wa Yehova: “Khalani dankha, timunozgerani kana ka mbuzi.”+16 Kweni mungelo wa Yehova wakati kwa Manowa: “Nanga ningakhala, niryenge yayi chakurya chako, kweni usange ukukhumba kupeleka sembe yakotcha kwa Yehova, ungapeleka.” Manowa wakamanya yayi kuti munthu yura wakaŵa mungelo wa Yehova.17 Penepapo Manowa wakati kwa mungelo wa Yehova: “Kasi zina lako ndiwe njani,+ mwakuti tizakakuchindike para mazgu ghako ghafiskika?”18 Kweni mungelo wa Yehova wakati: “Ukufumbirachi zina lane, pakuti ndakuzizwiska?”19 Manowa wakatora kana ka mbuzi na sembe ya vyamuminda, wakavipeleka kwa Yehova pa libwe. Ndipo Chiuta wakachitanga vyakuzizwiska uku Manowa na muwoli wake ŵakuwona.20 Apo dimi la moto likakweranga kuchanya kufuma pa jotchero, mungelo wa Yehova wakakwera mu dimi la moto kufuma pa jotchero. Manowa na muwoli wake ŵakawonanga. Nyengo yeneyiyo, ŵakawa pasi kavunama.21 Mungelo wa Yehova wakawonekaso yayi kwa Manowa na muwoli wake. Penepapo Manowa wakamanya kuti wakaŵa mungelo wa Yehova.+22 Ntheura Manowa wakati kwa muwoli wake: “Tifwenge nadi, chifukwa tawona Chiuta.”+23 Kweni muwoli wake wakati: “Yehova wakhumbenge kutikoma mphanyi wapokelera yayi sembe yakotcha+ na sembe ya vyamuminda mu woko lithu. Kweniso mphanyi watilongora yayi vinthu vyose ivi panji kutiphalira vinthu vyose ivi.”24 Nyengo yikati yajumphapo, mwanakazi wakababa mwana mwanalume na kumuthya zina lakuti Samusoni.+ Apo msepuka uyu wakakuranga, Yehova wakamutumbikanga.25 Pamanyuma, mzimu wa Yehova ukamba kugwira ntchito pa iyo+ mu Mahane-dani,+ pakati pa Zora na Eshitawoli.+


text:
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI | YESAYA 17-23
Awo Ŵakugwiliskira Ntchito Uheni Nkhongono Zawo Ŵakupokeka Mazaza
Shebina wakaŵa muteŵeti mulara ‘uyo wakalaŵiliranga nyumba’ iyo yikwenera kuti yikaŵa ya Themba Hezekiya. Iyo wakaŵa wachiŵiri kwa themba, ndipo ukaŵa na udindo ukuru.
Shebina wakeneranga kupwelelera vyakukhumbikwa vya ŵanthu ŵa Chiuta
Iyo wakatangwanika na kujipenjera uchindami
Yehova wakamufumiskapo Shebina pa udindo na kuŵikapo Eliyakimu
Eliyakimu wakapika “kiyi wa nyumba ya Davide.” Ichi chikulongora kuti wakapika nkhongono na mazaza
Ghanaghanirani fundo iyi: Kasi Shebina wakeneranga kuchita wuli na udindo wake pakovwira ŵanthu?


text:
MUTU 5
“Mwanakazi Muwemi Chomene”
1, 2. (a) Kasi Rute wakagwiranga ntchito wuli? (b) Kasi Rute wakamanya vichi vya Dango la Chiuta na ŵanthu ŵake?
RUTE wakagwada pafupi na chiwunjiko cha balere uyo wakavulura zuŵa lira. Kukaŵa mise, ndipo ŵantchito ŵanandi ŵakamba kuwelera ku nyumba zawo. Rute wakavuka chomene chifukwa chakuti wakagwira ntchito zuŵa lose. Kweni wakatora khuni na kwamba kupwantha balere. Nangauli wakavuka chomene, wakaŵa wakukondwa chifukwa wakasanga balere munandi kuluska umo wakaghanaghaniranga.
2 Kasi ivi vikulongora kuti vinthu vikamba kumwendera makora Rute, uyo wakaŵa chokoro? Nga umo tawonera mu mutu wajumpha, Rute wakademelera kwa anyinavyara a Naomi. Wakayowoya kuti wamulekenge yayi Naomi, ndipo Yehova, Chiuta wa Naomi, waŵengeso Chiuta wake. Ŵanakazi ŵaŵiri aŵa ŵakizira lumoza ku Betelehemu kufuma ku Mowabu. Rute Mumowabu wakamanya kuti mu Dango la Yehova muli fundo zakovwira ŵakavu mu Israyeli, kweniso ŵalendo. Wakawonaso kuti ŵanthu ŵa Chiuta awo ŵakalondezganga Dango ili, ŵakaŵa ŵawemi na ŵalusungu, ndipo ivi vikamukhozga chomene.
3, 4. (a) Kasi Bowazi wakamukhozga wuli Rute? (b) Kasi ivyo Rute wakachita vingatovwira wuli para tili mu suzgo la vyachuma?
3 Yumoza wa ŵanthu ŵawemi wakaŵa Bowazi, munthu musambazi uyo Rute wakavuluranga mu minda yake. Bowazi wakawona kuti Rute ni mwanakazi wankharo yiwemi. Rute wakamwemweteranga cha mu mtima para wakumbuka umo Bowazi wakamulumbira chifukwa cha kupwelelera Naomi, kweniso chifukwa cha kusankha kubisama mu mapapindo gha Yehova, Chiuta waunenesko.—Ŵerengani Rute 2:11-14.
4 Kweni Rute wakwenera kuti wakafipanga mtima na umo vinthu viŵirenge. Pakuti wakaŵa mulendo mukavu, wambura mwanalume panji mwana, kasi wakatenge wakwaniskenge wuli kupwelelera Naomi na kujipwelelera yekha? Kasi wakate wakhalirenge waka kuvulura? Ndipo kasi ni njani wakatenge wamupwelelerenge para wachekura? Ntchakupulikikwa usange wakafipanga mtima na vinthu ivi. Mu nyengo ya masuzgo gha vyachuma iyi, ŵanthu ŵanandi ŵakwenjerwa chomene. Apo tikusambira umo chipulikano chikamovwilira Rute mu masuzgo, timanyenge kuti pali vinandi vyakuti tingatolerako.
Kasi Mbumba Yikuŵa Wuli?
5, 6. (a) Kasi vinthu vikenda wuli zuŵa lakwamba apo Rute wakakavulura mu munda wa Bowazi? (b) Kasi Naomi wakachita wuli wakati wawona Rute?
5 Rute wakati wamara kupwantha balere na kumuwunjika, wakasanga kuti wakwana malita 22. Balere uyu wakwenera kuti wakakwana makilogiramu 14. Wakamukaka mu salu na kuthwika pa mutu, ndipo wakawelera ku Betelehemu, kwati kwafipa.—Rute 2:17.
6 Naomi wakakondwa kuti mkamwana wake wawerako. Panyake wakazizwa kuwona kuti Rute wanyamura chibwayira chikuru cha balere. Rute wakizaso na chakurya icho chikakhalako namuhanya pa icho Bowazi wakapeleka ku ŵantchito. Ŵakalyera lumoza chakurya ichi na anyinavyara. Naomi wakamufumba kuti: “Kasi muhanya uno wangukavulura nkhu? Wakateŵetanga nkhu? Uyo wangukuchitira lusungu watumbikike.” (Rute 2:19) Naomi wakapulikizganga apo Rute wakalongosoranga. Naomi wakamanya kuti munthu munyake wamuchitira lusungu Rute, lekani wakiza na balere munandi.
7, 8. (a) Kasi Naomi wakawona kuti lusungu lwa Bowazi lukafuma nkhu, ndipo chifukwa wuli? (b) Kasi Rute wakalongoraso wuli chitemwa chikuru kwa anyinavyara?
7 Ŵanakazi ŵaŵiri aŵa ŵakamba kuchezga, ndipo Rute wakamuphalira Naomi ivyo Bowazi wakamuchitira. Naomi wakazgora kuti: “Munthu uyu watumbikike na Yehova, uyo wandaleke kulongora lusungu lwake ku ŵamoyo na ŵakufwa.” (Rute 2:20) Naomi wakawona kuti ivyo Bowazi wakachita vikafuma kwa Yehova, uyo wakuchiska ŵateŵeti ŵake kuti ŵawovwirenge ŵanyawo ndipo wakuŵalayizga kuti nayo waŵatumbikenge. *—Ŵerengani Zintharika 19:17.
8 Naomi wakaphalira Rute kuti wapulikire ivyo Bowazi wamuphalira kuti wavulurenge mu minda yake kweniso kuti wakhalenge pafupi na ŵasungwana ŵake ŵantchito, mwakuti ŵanyamata ŵaleke kumusuzga. Rute wakapulikira. Kweniso “wakalutilira kukhala na anyinavyara.” (Rute 2:22, 23) Ivyo Rute wakachita vikulongoraso kuti wakaŵa nadi na chitemwa chikuru. Pakuwona ivyo Rute wakachita, tikwenera kujifumba usange ise tikutemwa nadi ŵa mu mbumba yithu na kuŵawovwira pa ivyo ŵakukhumbikwira. Para tikulongora chitemwa chanthena ichi, Yehova wakuwona nyengo zose.
Nkhani ya Rute na Naomi yikutikumbuska kuti tiwongenge chifukwa cha mbumba iyo tili nayo
9. Kasi tikusambirako vichi kwa Rute na Naomi pa nkhani ya mbumba?
9 Kasi tingati Rute na Naomi yikaŵa mbumba yayi? Ŵanyake ŵakuti mbumba yanadi ni iyo pakuŵa mwanalume, mwanakazi, ŵana, ŵagogo, na ŵabali ŵanyake. Kweni kwa Rute na Naomi tikusambirako kuti nanga ŵangaŵa ŵanthu ŵachoko ŵa paubali yingaŵa mbumba yachimwemwe, lusungu, na chitemwa. Kasi mukuwonga chifukwa cha mbumba iyo muli nayo? Yesu wakakumbuska ŵalondezgi ŵake kuti Ŵakhristu awo ŵalije ŵabali ŵakuthupi, mpingo ungaŵa nga ni mbumba yawo.—Mrk. 10:29, 30.
“Njumoza wa Awo Ŵangatiwombora”
10. Kasi Naomi wakakhumbanga kumuchitira vichi Rute?
10 Kwambira mu Epulero, nyengo yakuvunira balere, m’paka mu Juni nyengo yakuvunira tirigu, Rute wakalutilira kuvulura mu minda ya Bowazi. Pakati pajumpha masabata ghanandi, Naomi wakwenera kuti wakamba kughanaghanira ivyo wangamuchitira mkamwana wake wakutemweka. Apo ŵakaŵa ku Mowabu, Naomi wakawonanga kuti wangakwaniska yayi kumupenjera mwanalume Rute. (Rute 1:11-13) Kweni sono wakamba kughanaghana vinyake. Wakamuchema Rute na kuyowoya kuti: “Mwana wane, asi nikupenjere nyumba?” (Rute 3:1) Mu nyengo yira, kakaŵa kaluso ka ŵapapi kupenjera ŵana ŵawo munthu wakutorana nayo. Ndipo Rute wakazgoka nadi mwana wa Naomi. Naomi wakakhumbanga kumusangira Rute “malo ghakupumulirapo,” kung’anamura mwanalume uyo wangamusunga na kumupwelelera. Kweni kasi Naomi wakachita wuli?
11, 12. (a) Kasi apo Naomi wakatenge Bowazi ni ‘muwomboli,’ wakayowoyanga vya fundo wuli ya mu Dango la Chiuta? (b) Kasi Rute wakachita wuli na ivyo anyinavyara ŵakamuphalira?
11 Rute wakati wazunura Bowazi, Naomi wakati: “Mwanalume uyu ni mubali withu. Njumoza wa awo ŵangatiwombora.” (Rute 2:20) Kasi wakang’anamurangachi? Mu Dango ilo Chiuta wakapeleka ku Ŵaisrayeli mukaŵa fundo yakovwira mbumba izo zikusuzgika chifukwa cha ukavu panji mubali wawo wali kufwa. Usange mwanakazi mfumu wake wafwa pambere ŵandababe ŵana, mwanakazi wakaŵanga na chitima chikuru chifukwa zina la mfumu wake na chiharo chake vikadumulikanga. Kweni Dango lira likazomerezganga kuti mwanakazi uyo mfumu wake wafwa, wangatengwa kwa mukuru panji munung’una wa mfumu wake, mwakuti wababe mwana kuti walutizge zina la mfumu wake na kupwelelera chiharo cha mbumba yawo. *—Doto. 25:5-7.
12 Naomi wakamuphalira chakuchita Rute kuti ivi vyende. Muŵe nga mukuwona Rute wakuzizwa na ivyo Naomi wakuyowoya. Dango la Israyeli na mitheto yake vikaŵa vichali vyachilendo kwa Rute. Kweni Rute wakamuchindikanga chomene Naomi, ntheura wakategherezganga chomene. Nangauli ivyo Naomi wakamuphaliranga vikaŵa nga vyakulengeska, kweni Rute wakapulikira. Rute wakati: “Vyose ivyo mwaniphalira namuchita.”—Rute 3:5.
13. Kasi tikusambirako vichi kwa Rute pa nkhani ya kupulikira ulongozgi wa ŵanthu ŵalara msinkhu? (Wonaniso Yobu 12:12.)
13 Nyengo zinyake chikuŵa chakusuzga kuti ŵanyamata ŵapulikire ivyo ŵanthu ŵalara msinkhu na ŵamahara ŵakuŵaphalira. Ntchipusu kughanaghana kuti ŵanthu ŵalara ŵangapulikiska yayi masuzgo agho ŵanyamata ŵakusangana nagho. Kweni ivyo Rute wakachita vikutisambizga kuti ntchiwemi chomene kupulikira ulongozgi wavinjeru wa ŵanthu ŵalara awo ŵakutitemwa na kutikhumbira viwemi. (Ŵerengani Salimo 71:17, 18.) Kweni kasi Naomi wakayowoya vichi, ndipo kasi Rute wakatumbikika nadi wakati wapulikira?
Rute Wakaluta pa Malo Ghakupwanthirapo
14. Kasi malo ghakupwanthirapo ghakaŵanga wuli, ndipo ŵakachitangapo vichi?
14 Mise yira, Rute wakaluta ku malo ghakupwanthirapo. Agha ghakaŵa malo agho ŵakapwanthirangapo mbuto na kupeta, ndipo ghakaŵanga ghafulati. Kanandi malo agha ghakaŵanga musi mwa phiri panji pa malo ghakukwera. Ndipo ntchito iyi ŵakagwiranga chomene chakumise apo mphepo yikaputanga. Ŵalimi ŵakaŵanga na chifoloko panji fosholo yitali, ŵakatapanga ivyo ŵapwantha na kuwuluska muchanya kuti mwelero na viswaswa vifumeko, ndipo mbuto zikawiranga pa malo gheneghara.
15, 16. (a) Longosorani ivyo vikachitika pa malo ghakupwanthirapo, Bowazi wakati wamalizga ntchito namise. (b) Kasi Bowazi wakamanya wuli kuti Rute wagona ku malundi ghake?
15 Rute wakakhala patali, wakawoneleranga waka m’paka kukafipirathu. Bowazi wakaŵapo apo ŵantchito ŵakawuluskanga balere ndipo ŵakamuwunjika chiwunjiko chikuru chomene. Wakati warya na kukhuta, Bowazi wakaluta kukagona musi mwa chiwunjiko. Ndimo ŵanthu ŵanandi ŵakachitiranga, panyake ŵakawopanga kuti ŵankhungu panji ŵanthu ŵanyake ŵangaŵatolera vyakurya vyawo. Rute wakawoneseskanga waka apo Bowazi wakagonanga. Nyengo yakuti Rute wachite ivyo Naomi wakamuphalira yikakwana.
16 Rute wakasendelera kufupi, uku mtima uli phaphapha! Iyo wakawona kuti Bowazi wali mu tulo tuzito. Ntheura nga umo Naomi wakamuphalilira, Rute wakaluta ku malundi gha Bowazi, wakabenura bulangete na kugona. Kufuma apo, wakalindiliranga waka. Nyengo yikajumphapo. Apo Rute wakalindiliranga, mtima ukaŵa wake yayi. Paumaliro, pakati pa usiku, Bowazi wakatukuruka. Wakapima na mphepo ndipo wakathambalara, panji kuti wabundire makora bulangete. Kweni wakasanga kuti ku malundi ghake kwagona munthu. Baibolo likuti: “Wakawona mwanakazi wagona ku malundi ghake.”—Rute 3:8.
17. Kasi awo ŵakukayikira ivyo Rute wakachita ŵakuluwa fundo wuli ziŵiri zakukhumbikwa?
17 Bowazi wakafumba kuti: “Kasi ndiwe njani?” Rute wakwenera kuti wakanjenjemeranga apo wakazgoranga kuti: “Ndine Rute muteŵeti winu. Nidikiskaniko chidiko chinu namuteŵeti winu, pakuti ndimwe muwomboli.” (Rute 3:9) Ŵanthu ŵanyake mazuŵa ghano ŵakuti mazgu gha Rute ghakaŵa ghakukopa. Kweni ŵakuluwa fundo ziŵiri zakukhumbikwa. Yakwamba, ivyo Rute wakachita vikakolerananga na mitheto ya nyengo yira, iyo ise lero tingayipulikiska yayi. Ntheura nkhwananga kuyowoya kuti ivyo Rute wakachita vikuyana waka na ivyo ŵanthu ŵa makhaliro ghaheni ŵakuchita mazuŵa ghano. Yachiŵiri, umo Bowazi wakachitira vikulongora kuti wakawona kuti ivyo Rute wakachita vikaŵa viwemi kweniso vyakulumbika.
18. Kasi Bowazi wakayowoya vichi kuti wakhozge Rute? Ndipo kasi maulendo ghaŵiri agho Bowazi wakanenanga kuti Rute wakalongora chitemwa ni nga?
18 Bowazi wakayowoyapo, ndipo Rute wakwenera kuti wakakhozgeka chomene na mazgu ghake. Iyo wakati: “Yehova wakutumbike, mwana wane. Kaumaliro aka ndiko walongora lusungu lukuru kuluska pakwamba, chifukwa undalondezge ŵanyamata, kwali mbakavu panji ŵasambazi.” (Rute 3:10) “Pakwamba” apo Bowazi wakanenanga ni apo Rute wakalondezga Naomi pakuwelera ku Israyeli na kumupwelelera chifukwa cha chitemwa chikuru. “Kaumaliro” ni ivyo wakachita pa nyengo iyi. Bowazi wakamanya kuti chikaŵa chipusu kwa Rute kupenja ŵanyamata, ŵasambazi panji ŵakavu, kuti ndiwo watorane nawo chifukwa nayo wakaŵa wachisungwana. Kweni Rute wakakhumbanga kuchitira uwemi Naomi kweniso mfumu wa Naomi uyo wakafwa, mwakuti walutizge zina lake mu charu chakwake. Lekani Bowazi wakatoleka mtima na mwanakazi uyu.
19, 20. (a) Kasi Bowazi wakalekerachi kutora Rute nyengo yeneyiyo? (b) Kasi Bowazi wakalongora wuli kuti wakakhumbanga yayi kumunangira mbiri Rute?
19 Bowazi wakalutilira, wakati: “Sono mwana wane, ungawopanga yayi. Nikuchitirenge vyose ivyo wayowoya, pakuti waliyose mu msumba wakumanya kuti ndiwe mwanakazi muwemi chomene.” (Rute 3:11) Bowazi wakawona kuti chingaŵa chiwemi chomene kutora Rute. Wakwenera kuti wakazizwa yayi apo Rute wakamupempha kuti wamuwombore. Kweni Bowazi wakaŵa munthu murunji, ndipo wakakhumba yayi kuchita waka ivyo iyo wakukhumba. Wakamuphalira Rute kuti pali munthu munyake uyo ni mubali wapafupi chomene wa mfumu wa Naomi. Wakayowoyaso kuti wakumanenge nayo munthu uyu kuti wapike dankha mwaŵi wa kuŵa mfumu wa Rute.
Rute wakaŵa na mbiri yiwemi chifukwa chakuti wakachitiranga lusungu ŵanthu na kuŵachindika
20 Bowazi wakaphalira Rute kuti wagoneso dankha m’paka mulenji chomene ndipo walutenge kwambura ŵanthu kumuwona. Wakakhumba yayi kuti mbiri ya Rute na yake wuwo yinangike, chifukwa ŵanthu ŵamanyenge mphanyi ŵakawona nga kuti ŵachita vyauzeleza. Rute wakagonaso ku malundi gha Bowazi, ndipo wakwenera kuti sono mtima ukakhazikika chifukwa wakamuzgora makora chomene. Kufuma apo, usikusiku wakawuka. Bowazi wakamupakoso balere, ndipo Rute wakawelera ku Betelehemu.—Ŵerengani Rute 3:13-15.
21. Ntchivichi chikamovwira Rute kuti wamanyikwe kuti ni “mwanakazi muwemi chomene,” ndipo ise tikusambirako vichi?
21 Rute wakwenera kuti wakakondwa chomene apo wakaghanaghaniranga ivyo Bowazi wakayowoya, vyakuti ŵanthu wose ŵakumanya kuti ni “mwanakazi muwemi chomene.” Tikukayika yayi kuti wakaŵa na mbiri iyi chifukwa chakuti wakamanya Yehova na kumuteŵetera. Kweniso wakalongora lusungu lukuru kwa Naomi na ŵanthu ŵakwake. Wakalolera kulondezga mitheto iyo yikaŵa yachilendo kwa iyo. Usange tili na chipulikano nga ntcha Rute, tichindikenge ŵanyithu kweniso mitheto yawo. Usange ndimo tikuchitira, nase tiŵenge na mbiri yiwemi.
Rute Wakasanga Malo Ghakupumulirapo
22, 23. (a) Kasi chawanangwa icho Bowazi wakapeleka kwa Rute chikwenera kuti chikang’anamuranga vichi? (Wonaniso mazgu ghamusi.) (b) Kasi Naomi wakamuphalira vichi Rute?
22 Rute wakati wafika ku nyumba, Naomi wakamufumba kuti: “Kasi vyakwendera wuli, mwana wane?” Naomi wakakhumbanga kumanya usange Rute walutilirenge kuŵa chokoro panji vyayenda, ndipo wamusanga mwanalume uyo wamutorenge. Rute wakaŵaphalira anyinavyara vyose ivyo vikachitika pakati pa iyo na Bowazi. Kweniso wakamulongora Naomi balere uyo Bowazi wakamutuma kuti wakamupe. *—Rute 3:16, 17.
23 Naomi wakaphalira Rute kuti wakhale pa nyumba m’malo mwa kuluta kukavulura mu minda. Wakamusimikizgira Rute kuti: “Munthu uyu wapumurenge yayi m’paka wamazge nkhani iyi muhanya uno.”—Rute 3:18.
24, 25. (a) Kasi Bowazi wakalongora wuli kuti wakaŵa munthu wakunyoloka kweniso wakughanaghanira ŵanji? (b) Kasi Rute wakatumbikika wuli?
24 Naomi wakaneneskanga. Bowazi wakaluta ku chipata cha msumba, uko ŵalara ŵa mu msumba ŵakakumananga. Wakalindilira m’paka munthu uyo wakanenanga wakafika. Pamaso pa ŵakaboni, Bowazi wakamuphalira munthu yura kuti ndiyo wali na mwaŵi wakuti wawombore Rute na kumutora. Kweni munthu yura wakakana, wakati wangachita yayi kuti wanange chiharo chake. Kufuma apo, pamaso pa ŵakaboni, Bowazi wakayowoya kuti iyo wamuwomborenge Rute. Watorenge chiharo cha mfumu wa Naomi, Elimeleki, kweniso watorenge Rute, chokoro cha Maloni mwana wa Elimeleki. Bowazi wakayowoya kuti pakuchita nthena walutizgenge “zina la munthu wakufwa pa chiharo chake.” (Rute 4:1-10) Bowazi wakaŵa nadi munthu wakunyoloka kweniso wakughanaghanira ŵanji.
25 Bowazi wakatora Rute. Kufuma apo, tikuŵazga kuti: “Yehova wakamutumbika, wakatora nthumbo na kubaba mwana mwanalume.” Ŵanakazi ŵa ku Betelehemu ŵakamutumbika Naomi ndipo ŵakalumba Rute chifukwa cha kuŵa mkamwana muwemi kwa Naomi kuluska ŵana ŵanalume 7. Tikusambira kuti mwana wa Rute ndiyo wakaŵa sekuru wa Themba Davide. (Rute 4:11-22) Davide wakaŵa sekuru wa Yesu Khristu.—Mat. 1:1. *
26. Kasi nkhani ya Rute na Naomi yikutikumbuska vichi?
26 Rute na Naomi ŵakatumbikika nadi. Naomi wakaleranga mwana yura nga kuti wakababa yekha. Nkhani ya ŵanakazi ŵaŵiri aŵa yikutikumbuska kuti Yehova Chiuta wakuwona wose awo ŵakulimbikira kujipenjera vyakukhumbikwa kweniso awo ŵakumuteŵetera mwakugomezgeka pamoza na ŵanthu ŵake. Yehova wakutumbika ŵanthu awo ŵakugomezgeka, nga umo wakachitira kwa Bowazi, Naomi, na Rute.
^ ndime 7 Nga umo Naomi wakayowoyera, Yehova wakulongora lusungu ku ŵamoyo na ŵakufwa wuwo. Naomi mfumu wake wakafwa kweniso ŵana ŵake ŵaŵiri. Rute nayo mfumu wake wakafwa. Ŵanalume ŵatatu aŵa ŵakaŵa ŵakutemweka chomene ku ŵanakazi aŵa. Ntheura para munthu wachitira lusungu Naomi na Rute, vikaŵa nga kuti wachitira lusungu ŵanalume ŵakufwa aŵa.
^ ndime 11 Mwaŵi wa kutora chokoro ukapelekekanga dankha kwa mukuru panji munung’una wa uyo wafwa. Para vyatondeka apa, mubali wapafupi chomene ndiyo wakapikanga mwaŵi uwu.—Maŵa. 27:5-11.
^ ndime 22 Bowazi wakamupa Rute balere wakukwana vipimo 6. Panyake ivi vikayanangako na ivyo Dango likayowoyanga, vyakuti mazuŵa 6 ngakugwilira ntchito, la 7 ni Sabata, ndakupumulira. Ntheura mazuŵa gha kuteŵeta gha Rute nga ni chokoro ghakaŵa pafupi kumara, ndipo wakaŵa pafupi “kupumura” na kukhala pa nyumba ya mfumu wake. Kweniso vingachitika kuti balere wa vipimo 6 ndiyo Rute wakaŵa kuti wanganyamura.
^ ndime 25 Rute njumoza wa ŵanakazi ŵankhondi awo Baibolo likuti ndimo mukafuma Yesu. Munyake wakaŵa Rahabi, uyo wakaŵa nyina wa Bowazi. (Mat. 1:3, 5, 6, 16) Rahabi nayo wakaŵa Muisrayeli yayi.


text:
CHIGAŴA 1
Unenesko wa Ufumu—Kugaŵizga Chakurya Chauzimu
TIYELEZGERE kuti uyo mukusambira nayo Baibolo wazizikika na fundo ya mu Malemba iyo mwadumbiskana. Ndipo wamufumbani kuti: “Kasi mbunenesko nadi kuti tizamukhala mu Paradiso kwamuyirayira pano pa charu chapasi nga umo Baibolo layowoyera apa?” Mubali uyo muli mose mu uteŵeti wakumwemwetera ndipo wakuti: “Kasi Baibolo lati wuli?” Msambiri winu wakupulikiska yayi ndipo wakupukunya mutu, wakuti, “Nkhugomezga yayi, nkhakwamba kupulika fundo iyi!” Ndipo pamasinda mukukumbuka kuti sabata yamara napo wakayowoya nthena mwati mwamuphalira kuti zina la Chiuta ni Yehova.
Kasi vyanthena ivi namwe vili kumuchitikiranipo? Ŵanandi vikuŵachitikira. Fundo iyi yikutikumbuska kuti tili na chinthu chakuzirwa chomene, uwo mbunenesko wa mu Baibolo. Jifumbani kuti: Kasi vikenda wuli kuti nimanye unenesko? Tisandenge fumbo ili mu chigaŵa ichi. Umo ŵanthu ŵa Chiuta ŵawovwilikira kuti ŵamanye unenesko, mbukaboni wakuti Ufumu wa Chiuta ni boma lanadi. Sono pajumpha vyaka 100 kufuma apo Yesu Khristu wakaŵira Themba. Nyengo yose iyi, Themba ili lawovwira ŵanthu ŵa Chiuta kuti ŵamanye makora unenesko.


text:
Nkhani Nambara 28: Umo Mozesi Wakaponera Apo Wakaŵa Bonda
Wona bonda uyo wakulira, ndipo wavumbatira munwe wa mwanakazi. Bonda uyu ni Mozesi. Kasi wamumanya mwanakazi wakutowa uyu? Ni mwana mwanakazi wa Faro.
Anyina ŵa Mozesi ŵakabisa mwana wawo kwa myezi yitatu cifukwa ŵakakhumbanga yayi kuti wakomeke na Ŵaegupto. Kweni ŵakamanya kuti Mozesi ŵamusangenge, sono ici ndico ŵakacita kuti ŵamuthaske.
Ŵakatora citete na kucimata kuti maji ghaleke kunjira. Ŵakaŵika Mozesi mukati, na kuŵika citete mukati mu utheka utali mumphepete mwa Mronga wa Nile (Nayilo). Miriyamu, mudumbu wa Mozesi, wakaphalirika kuti wimilirenge pafupi kuti wawone ico cicitikenge.
Mwana mwanakazi wa Faro wakiza ku Mronga wa Nile kuzakageza. Wakawona citete cili mukati mu utheka. Wakaphalira yumoza wa ŵateŵeti ŵake kuti: ‘Luta ukanitolere citete cira.’ Mwana wa Faro wakati wajura citete, wakawona mwana wakutowa comene. Mozesi wakaliranga, ndipo mwana wa Faro wakamucitira citima. Wakakhumba yayi kuti wakomeke.
Miriyamu wakiza pafupi. Ungamuwona pa cithuzithuzi apa. Miriyamu wakafumba mwana mwanakazi wa Faro kuti: ‘Kasi ningaluta kuti nkhamucemelani mwanakazi Muisrayeli kuti wazakamulelerani mwana?’
Mwana wa Faro wakati, ‘Enya luta.’
Miriyamu wakaluta mwaluŵiro kukaphalira anyina. Anyina ŵa Mozesi ŵakati ŵiza, mwana wa Faro wakati: ‘Tora mwana uyu ukanilelere, ndipo nizamukupa malipiro ghako.’
Ntheura anyina Mozesi ŵakalera ŵekha mwana wawo na wawo. Mozesi wakati wakura, ŵakiza nayo kwa mwana wa Faro uyo wakamusunganga nga ni mwana wake. Umu ndimo vikacitikira kuti Mozesi wakulire mu nyumba ya Faro.
Exodus 2:1-10.
Mafumbo
- Kasi bonda uyo wali pa cithuzithuzi apa ninjani, ndipo wavumbatira munwe wa njani?
- Nchivici ico anyina Mozesi ŵakacita kuti ŵamuthaske?
- Kasi kasungwana ako kali pa cithuzithuzi apa nkhanjani, ndipo kakacitaci?
- Apo mwana mwanakazi wa Faro wakati wawona bonda, kasi Miriyamu wakasacizgaci?
- Kasi mwana mwanakazi wa Faro wakaphalira vici anyina Mozesi?
Mafumbo ghanyake
- Ŵazgani Exodus 2:1-10.
Ni mwaŵi wuli wakusambizga uwo anyina Mozesi ŵakaŵa nawo, kasi kacitiro aka kakupeleka ciyelezgero wuli ku ŵapapi lero? (Ex. 2:9, 10; Dute. 6:6-9; Zinth. 22:6; Efe. 6:4; 2 Tim. 3:15)
Manyani Vinandi
Mozesi Wakakulira ku Eguputo
Kasi umo Mozesi wakakhaliranga ku Eguputo tikusambirako vichi? Kopelani nkhani iyi na kusambira pamoza na ŵana.