text:
MUTU 13
Vikondwelero Ivyo Vikukwiyiska Chiuta
“Lutilirani kusanda icho ntchakuzomerezgeka kwa Fumu.”
1. Kasi mbanthu wuli awo Yehova wakuŵaguzira kwa iyomwene, ndipo chifukwa wuli ŵakwenera kulutilira kuŵa maso mwauzimu?
YESU wakati: “Awo ŵakusopa mwaunenesko ŵazamusopa Adada mu mzimu na mu unenesko, pakuti nadi, Adada ŵakupenja ŵanthu ŵanthena kuti ŵaŵasopenge.” (Yohane 4:23) Para Yehova wasanga ŵanthu ŵanthena, nga umo wakasangira imwe, wakuŵaguzira kwa iyomwene na kwa Mwana wake. (Yohane 6:44) Uwu ni mwaŵi wapadera chomene. Ndipouli, awo ŵakutemwa unenesko wa mu Baibolo, ŵakwenera kulutilira “kusanda icho ntchakuzomerezgeka kwa Fumu,” chifukwa Satana ni nkhwantha ya upusikizgi.
2. Longosorani umo Yehova wakuwonera awo ŵakusazga chisopa chaunenesko na chautesi.
2 Ghanaghanirani ivyo vikachitika pafupi na Phiri la Sinayi apo Ŵaisrayeli ŵakapempha Aroni kuti waŵapangire chiuta. Aroni wakaŵapulikira ndipo wakapanga tholi lagolide kweni wakati likimiranga Yehova. Wakati: “Namachero kuli chiphikiro cha Yehova.” Kasi Yehova vikamukhwaska yayi chifukwa chakuti ŵakasazga chisopa chaunenesko na chautesi? Vikamukhwaska. Yehova wakakoma ŵanthu pafupifupi vikwi vitatu awo ŵakasopa chikozgo chira. (Ekisodo 32:1-6, 10, 28) Kasi apa tikutorapo sambiro wuli? Usange tikukhumba kujisungilira mu chitemwa cha Chiuta, tikwenera chara kukhwaska “chinthu chakufipirwa.” Kweni tikwenera kukhozgera unenesko na mtima wose.
3, 4. Chifukwa wuli tikwenera kuŵanika chomene fundo za mu Baibolo para tikusanda maluso na vikondwelero vyakumanyikwa?
3 Chachitima ntchakuti ŵapositole, awo ŵakaŵa chakujandizga ku uchigaluka ŵakati ŵamara wose kufwa, ŵanthu awo ŵakatenge Mbakhristu kweni ŵakatemwanga yayi unenesko ŵakatolera maluso, vikondwelero, ndiposo maholide gha ŵanthu awo ŵakasopanga ŵangoza, ndipo ŵakavichema Vyachikhristu. (2 Ŵatesalonika 2:7, 10) Peneapo mukusanda vinyake mwa vikondwelero ivi, wonani umo vikulongolera mzimu wa charu, wa Chiuta chara. Unenesko ngwakuti, vikondwelero vyacharu vikuyana pa fundo yimoza: Vikukondweska makhumbiro ghathupi, ndipo vikukhozgera vigomezgo vya chisopa chautesi ndiposo vyamizimu, ivyo ntchimanyikwiro cha “Babuloni Mukuru.” * (Chivumbuzi 18:2-4, 23) Kweniso kumbukani kuti Yehova wakawona vyakuchita vya awo ŵakasopanga ŵangoza kuŵa vyakuseluska. Ku vyakuchita ivi ndiko kuli kufuma maluso ghanandi ghakumanyikwa. Tikukayika yayi kuti vikondwelero vyanthena vikumukwiyiskaso lero. Asi ntchakuzirwa kuti tiwonenge vinthu ivi umo Yehova wakuviwonera?
4 Pakuŵa Ŵakhristu ŵaunenesko, tikumanya kuti vikondwelero vinyake vikumukondweska yayi Yehova. Tikwenera kuŵikapo mtima chomene kuti tileke kukolerana navyo mu nthowa yiliyose. Para tingawona vifukwa ivyo Yehova wakukwiyira na vikondwelero ivi mbwenu tikhozgekenge kuti tigege chilichose icho chingatitondeska kukhalilira mu chitemwa cha Chiuta.
KHISIMASI
5. Chifukwa wuli tingaŵa ŵakusimikizga kuti Yesu wakababika pa Disembala 25 yayi?
5 Baibolo likuyowoyapo yayi za chikondwelero cha kubabika kwa Yesu. Nakuti deti lenecho ilo wakababikira likumanyikwa yayi. Kweni tingaŵa ŵakusimikizga kuti wakababika pa Disembala 25 yayi, iyo ni nyengo yakuzizima ku malo uko wakababikira. * Chinthu chimoza icho tikumanya ntchakuti Luka wakalemba kuti apo Yesu wakababikanga, “ŵaliska . . . ŵakakhalanga kuwaro” ŵakaliskanga miskambo yawo. (Luka 2:8-11) Usange kakaŵa kaluso kawo ‘kukhala kuwaro’ chilimika chose, mphanyi chikaŵa chapadera yayi. Ndipouli, pakuti Disembala yikuŵa nyengo ya vula na chiwuvi ku Betelehemu, miskambo yikalyeranga mu chiŵaya ndipo ŵaliska mphanyi “ŵakakhalanga kuwaro” yayi. Mwakusazgirapo, Yosefe na Mariya ŵakaluta ku Betelehemu chifukwa chakuti Kesare Augusto wakalangura kuti kuŵe kalembera. (Luka 2:1-7) Ntchakukayikiska kuti mu nyengo yakuzizima nthena Kesare wangalangura ŵanthu awo ŵakatinkhanga nakale muwuso wa Ŵaroma kuti ŵalute ku vikaya vyawo ivyo ŵakababikira.
6, 7. (a) Kasi Khisimasi yikamba wuli? (b) Kasi pali mphambano wuli pakati pa kupeleka kwa Khisimasi na kupeleka kwa Chikhristu?
6 Khisimasi nja mu Malemba chara, kweni yikafuma ku viphikiro vyakale vya ŵanthu ŵakusopa ŵangoza, nga ntcha Satanalia (Roman Saturnalia), chikondwelero icho chikachitikanga kulumba Satani (Saturn), chiuta wa ulimi. Mwakuyana waka, malinga na kupenda kwawo, awo ŵakusopa chiuta Mithra ŵakakondweleranga Disembala 25 nga “nkhubabika kwa dazi lambura kuthereskeka. Khisimasi yikamba pa nyengo iyo kusopa dazi kukaŵa kwakuzirwa chomene mu Romu,” pafupifupi vilimika 300 pamanyuma pa nyifwa ya Khristu.—New Chatholic Encyclopedia.
Ŵakhristu ŵaunenesko ŵakupeleka chifukwa cha chitemwa
7 Pa nyengo ya vikondwelero, ŵanthu ŵakusopa ŵangoza aŵa ŵakapananga vyawanangwa na kurya, vinthu ivyo vichali kuchitika pa Khisimasi mazuŵa ghano. Ndipouli, nga umo viliriso mazuŵa ghano, kupana vyawanangwa pa nyengo ya Khisimasi kukakolerananga yayi na lemba la 2 Ŵakorinte 9:7, ilo likuti: “Waliyose wachite umo wadumulira mu mtima wake, mwakukwenyelera chara panji mwakuchichizgika, chifukwa Chiuta wakutemwa uyo wakupeleka mwakukondwa.” Ŵakhristu ŵaunenesko ŵakupeleka chifukwa cha chitemwa, ŵakupeleka pa deti lakuŵikika chara, ndipo ŵakukhazga yayi kuti ŵapokerengeso chawanangwa. (Luka 14:12-14; ŵerengani Milimo 20:35.) Kweniso, ŵakuwonga chomene chifukwa chakuti ŵali kufwatulika ku vyakuchitika vya Khisimasi ndipo ŵakuŵavya mphingo ya ngongoli izo zingaŵapo pa nyengo iyi ya chilimika.
8. Kasi ŵakumanya vya nyenyezi ŵakapeleka vyawanangwa pa kubabika kwa Yesu? Longosorani.
8 Kweni ŵanji ŵangasuska, ŵangati, asi ŵakumanya vya nyenyezi ŵakapeleka vyawanangwa pa kubabika kwa Yesu? Ni nthena nadi. Kweni ŵakapelekanga vyawanangwa kuchindika munthu wakuzirwa, ako kakaŵa kaluso ka ŵanthu mu nyengo yira. (1 Mathemba 10:1, 2, 10, 13; Mateyu 2:2, 11) Nakuti iwo ŵakiza mu usiku uwo Yesu wakababikira yayi. Apo iwo ŵakafikanga, Yesu wakaŵa mu chakulyeramo viŵeto yayi, kweni wakaŵa na myezi yinandi ndipo wakakhalanga mu nyumba.
IVYO BAIBOLO LIKUYOWOYA PA MAZUŴA GHAKUBABIKIRA
9. Kasi chikachitika ntchivichi pa vikondwelero vya zuŵa lakubabikira ivyo vikuzunulika mu Baibolo?
9 Nangauli kubabika kwa mwana ntchinthu chakukondweska nyengo zose, Baibolo likuzunurapo yayi za chikondwelero cha zuŵa lakubabikira muteŵeti wa Chiuta. (Masalimo 127:3) Kasi ndikuti vikaluwika waka? Yayi, chifukwa pali vikondwelero viŵiri vya mazuŵa ghakubabikira ivyo vikuzunulika, cha Faro wa ku Eguputo ndiposo cha Herode Antipasi. (Ŵerengani Genizesi 40:20-22; Mariko 6:21-29.) Ndipouli, viphikiro vyose viŵiri, vikaŵa viwemi yayi, chomenechomene cha Herode, apo Yohane Mbatizi wakadumulika mutu.
10, 11. Kasi Ŵakhristu ŵakwambilira ŵakaviwonanga wuli vikondwelero vya mazuŵa ghakubabikira, ndipo chifukwa wuli?
10 Buku linyake likuti: “Ŵakhristu ŵakwambilira ŵakawonanga kukondwelera zuŵa lakubabikira la munthu waliyose kuŵa kaluso ka ŵanthu ŵakusopa ŵangoza.” (The World Book Encyclopedia) Mwachiyelezgero, Ŵagiriki ŵakale ŵakagomezganga kuti munthu wali na mzimu uwo ukumuvikilira, uwo ukuŵapo para wakubabika ndipo pamanyuma pake ukumuvikilira. Buku linyakeso likuti mzimu uwu “ukakolerananga na chiuta uyo zuŵa lake lakubabikira ndilo munthu yura wakababikira.” (The Lore of Birthdays) Kweniso kukondwelera mazuŵa ghakubabikira kwakolerana nyengo yitali na kumanya vya ku mtambo ndiposo kuloska kwizira mu nyenyezi.
11 Padera pa kukana maluso gha mazuŵa ghakubabikira chifukwa chakuti ngakufuma ku ŵangoza ndiposo ngakukolerana na vyamizimu, ŵateŵeti ŵa Chiuta ŵakale ŵakwenera kuti ŵakaghakanangaso chifukwa cha fundo izo ŵakalondezganga. Chifukwa wuli? Ŵanalume na ŵanakazi ŵakujiyuyura aŵa ŵakawonanga chara kuti kubabika kwawo nkhwakuzirwa chomene mwakuti ŵakwenera kukondwelera. * (Mika 6:8; Luka 9:48) M’malo mwake, ŵakapeleka uchindami kwa Yehova na kumuwonga chifukwa cha chawanangwa cha umoyo. *
12. Kasi zuŵa lithu lakufwira lingaŵa wuli liwemi kuluska zuŵa lakubabikira?
12 Para ŵafwa, wose awo mbakugomezgeka ŵakusungika mu chikumbusko cha Chiuta, ndipo ŵakuŵa na chigomezgo kuti ŵazamuŵaso ŵamoyo kunthazi. (Yobu 14:14, 15) Lemba la Mupharazgi 7:1 likuti: “Zina liwemi likuluska mafuta ghawemi, ndipo zuŵa lakufwira likuluska zuŵa lakubabikira.” “Zina liwemi” ni ilo tikujipangira na Chiuta para tikumuteŵetera mwakugomezgeka. Chinthu chinyake chapadera ntchakuti Ŵakhristu ŵakulangurika kuti ŵakumbukirenge za kubabika yayi, kweni nyifwa ya Yesu, mweneuyo “zina” lake lakuluska ndilo ndakuzirwa kuti ise tizakaponoskeke.
ISITARA
13, 14. Kasi maluso gha Isitara ghali kufuma nkhu?
13 Nangauli chikumanyikwa nga ntchikondwelero cha kuwuka kwa Khristu, Isitara yili kufuma ku chisopa chautesi. Zina lakuti Isitara likukolerana na lakuti Ostara, panji Eostre, chiuta mwanakazi wa kufuma kwa dazi ndiposo kwamba kwa chifuku wa ŵanthu awo ŵakachemekanga ŵa Anglo-Saxon. Ndipo kasi masumbi na ŵakalulu vikamba wuli kugwiliskirika ntchito pa Isitara? Buku linyake likuyowoya kuti masumbi “ghaŵa vimanyikwiro vyakuzirwa vya umoyo uphya ndiposo chiwuka,” apo kalulu wagwiliskirika ntchito nyengo yitali nga ntchimanyikwiro cha kuwuska mphapu. Ntheura, Isitara ni mutheto wa kuwuska mphapu uwo ŵanthu ŵali kuwuzgora kuŵa chikondwelero cha kuwuka kwa Khristu. * (Encyclopædia Britannica)
14 Kasi Yehova wangazomerezga kugwiliskira ntchito mitheto yakuseluska ya kuwuska mphapu kukumbukira chiwuka cha Mwana wake? Chara nadi. (2 Ŵakorinte 6:17, 18) Nakuti Malemba ghakulangurapo chara nesi kuzomerezga kuti tikumbukirenge chiwuka cha Yesu. Ipo kuchita nthena mu zina la Isitara, nkhuleka kugomezgeka kukuru chomene.
HALOWINI NJAKUPATULIKA YAYI
15. Kasi Halowini yili kufuma nkhu, ndipo ntchivichi chikachitikanga pa deti ilo liri kusoleka kukondwelera holide iyi?
15 Halowini, ntchikondwelero icho chikumanyikwa chifukwa cha masalamusi, vinyawu, ndiposo vitoweskero vinyake vyakuzizwiska. Yili kufumira ku ŵanthu awo ŵakachemekanga kuti ŵa Celts ŵa ku Britain na Ireland. Para mwezi wafuma wose chadera mu Novembala 1, ŵakakondweleranga chiphikiro cha Samhain, kung’anamura “Umaliro wa Chihanya.” Ŵakagomezganga kuti nyengo ya Samhain, ntchidiko pakati pa charu chapasi na vyaru vyakuchanya. Ŵakagomezganga kuti chidiko ichi chikafumiskikangapo ndipo mizimu ya ŵaheni na ŵawemi wuwo, yikendendekanga pa charu chapasi. Ŵakagomezganga kuti mizimu ya ŵakufwa yikaweleranga uko yikukhala, ndipo mbumba zikapelekanga vyakurya na vyakumwa ku mizguka na chigomezgo chakuti ŵayikondweskenge. Ntheura, lero para ŵana ŵakuvwara nga ni mizguka panji ŵafwiti, ŵakwenda nyumba na nyumba kofya ŵeneko ŵa nyumba kuti ŵaŵachitirenge viheni para ŵakuleka kuŵapa kanthu, ndikuti mwambura kumanya ŵakulutizga mitheto ya Samhain.
SUNGILIRANI UKWATI WINU KUŴA WAMBURA KUFIPIRWA
16, 17. Chifukwa wuli Ŵakhristu awo ŵakunozgekera kutorana ŵakwenera kusanda mitheto ya pa ukwati ya mu chigaŵa chawo usange yikukolerana na fundo za mu Baibolo?
16 Sonosono apa, “mazgu gha mweneko wa nthengwa, na gha mwali ghazamupulikikwaso yayi mwa [Babuloni Mukuru].” (Chivumbuzi 18:23) Chifukwa wuli? Chifukwa cha vyakuchita vyake vyamizimu, ivyo vingafipiska nthengwa kufuma waka pa zuŵa la ukwati.
17 Mitheto yikupambana mu vyaru na vyaru. Mitheto yinyake iyo yingawoneka nga njiwemi waka yili kufuma ku maluso gha Ŵababuloni agho ŵakuti ghakwiza na ‘mwaŵi’ ku awo ŵakutorana panji ŵalendo ŵawo. (Yesaya 65:11) Ntchakuwonekerathu kuti wose awo ŵakukhumba kukhalilira mu chitemwa cha Chiuta ŵakanenge mitheto yakufipiska yanthena.
18. Kasi ni fundo wuli za mu Baibolo izo zikwenera kulongozga awo ŵakunozgekera ukwati ndiposo awo ŵachemeka ku ukwati?
18 Mwakuyana waka, ŵateŵeti ŵa Yehova ŵakukana maluso gha charu agho ghangachitiska ukwati ndiposo chiphikiro chake kuŵa vyambura kuchindikika panji kukhuŵazga njuŵi ya ŵanji. Mwachiyelezgero, ŵakugega kuyowoya mazgu ghamsinjiro panji ghamuziro ndiposo ŵakugega milangwe panji malonje agho ghangakhozga soni awo ŵatorana waka kweniso ŵanji. (Zintharika 26:18, 19; Luka 6:31; 10:27) Kweniso ŵakugega kuŵa na viphikiro vya ukwati vyapachanya nkhanira ivyo vikulongora kujiyuyura yayi, kweni “kujilongora chifukwa cha ivyo uli navyo.” (1 Yohane 2:16) Usange mukunozgekera ukwati, mungaluwanga yayi kuti Yehova wakukhumba kuti zuŵa linu lapadera ili, liŵe lakuti nyengo zose mulikumbukenge na chimwemwe, na kudandawura yayi. *
KUTIMBISKANA MATAMBULARA
19, 20. Kasi buku linyake likuyowoyachi pa nkhani ya uko kukafuma kaluso ka kutimbiskana matambulara, ndipo chifukwa wuli kaluso aka nkhambura kuzomerezgeka ku Ŵakhristu?
19 Chinthu chinyake icho kanandi chikuchitika pa maukwati ndiposo pa ntchezgo zinyake nkhutimbiskana matambulara panji mabotolo gha vyakumwa. Buku linyake likuti: “Kutimbiskana matambulara . . . nkhaluso ka charu ako kali kufuma ku kaluso kakupeleka sembe ya chakumwa mu nyengo yakale peneapo chakumwa chakupatulika chikapelekekanga ku ŵachiuta . . . kuti ŵaŵachitire viwemi, ndipo ŵakalombanga na mazgu ghakudumura ghakuti ‘muŵe na umoyo utali!’ panji ‘muŵe na umoyo uwemi!’”—The 1995 International Handbook on Alcohol and Culture.
20 Mbunenesko kuti ŵanthu ŵanandi lero ŵangawona nga kutimbiskana matambulara nkhaluso kakusopa panji ka vyamizimu yayi. Ndipouli, kaluso kakunyamuska matambulara gha vinyo muchanya kangayana waka na kulomba “kuchanya,” uko kuli nkhongono yapadera, kuti ŵapokere vitumbiko mu nthowa iyo yikuyana yayi na ivyo vili mu Malemba.—Yohane 14:6; 16:23. *
“IMWE MUKUTEMWA YEHOVA, TINKHANI ICHO NTCHIHENI”
21. Nangauli vingawoneka nga ni vya chisopa yayi, kasi ni vikondwelero wuli ivyo Ŵakhristu ŵakwenera kugega, ndipo chifukwa wuli?
21 Vyaru vinyake vikupeleka ndalama zakuchitira viphikiro vinyake vya pa chaka, icho chikulongora kuti makhaliro ghakhira pasi mu charu mazuŵa ghano, ndipo Babuloni Mukuru ndiyo wakuchitiska ivi mwakudunjika panji mwachibisibisi. Nakuti pa viphikiro ivi ŵanthu ŵakuvina mwambura kwenelera ndiposo nanga nkhukondwelera vyakuchita vya ŵanthu ŵakutorana ŵanalume panji ŵanakazi ŵekhaŵekha. Kasi chingaŵa chakwenelera kwa uyo ‘wakutemwa Yehova’ kuŵapo panji kuwonelera vyakuchitika vyanthena? Kasi para wangachita nthena wangalongora kuti wakutinkha nadi uheni? (Masalimo 1:1, 2; 97:10) Chingaŵa chiwemi chomene kutolera wamasalimo uyo wakalomba kuti: “Zgorani maso ghane kuti ghaleke kulaŵiska vyawaka.”—Masalimo 119:37.
22. Mphawuli apo Mkhristu wakwenera kumanya yekha chakuchita mwakuyana na njuŵi yake usange wachitengeko chikondwelero panji yayi?
22 Pa mazuŵa gha vikondwelero vya charu, Mkhristu wakwenera kuchenjera kuti waleke kulongora nkharo iyo yingapangiska ŵanji kughanaghana kuti nayo wakuchitako chikondwelero icho. Paulosi wakalemba kuti: “Kwali mukurya panji mukumwa panji mukuchita chinthu chinyake chilichose, chitani vinthu vyose kuti Chiuta wachindikike.” (1 Ŵakorinte 10:31; wonani bokosi lakuti “ Kuchita Vinthu Mwavinjeru.”) Kweni, usange kaluso panji chikondwelero chikukolerana yayi na chisopa chautesi, ntchandyali yayi ndipo chikukhozgera charu chara, ndiposo chikususkana yayi na fundo za mu Baibolo, mbwenu Mkhristu waliyose wangamanya yekha chakuchita, kwali wachitengeko panji yayi. Pa nyengo yeneyiyo pera, wakwenera kughanaghanira umo ŵanji ŵangajipulikira mwakuti waleke kuŵa chakukhuŵazga.
PELEKANI UCHINDAMI KWA CHIUTA MU MAZGU NA VYAKUCHITA
23, 24. Kasi tingapeleka wuli ukaboni uwemi wakukhwaskana na fundo zaurunji za Yehova?
23 Ŵanthu ŵanandi ŵakuwona mazuŵa gha vikondwelero vyakumanyikwa kuŵa mipata yakuti mbumba na ŵabwezi ŵachezgere pamoza. Ntheura usange munyake wakutimbanizga pakughanaghana kuti ivyo tikuchita mwakuyana na Malemba vikulongora kuti tilije chitemwa panji tikutalulira chomene, tingamulongosolera makora kuti Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakuzirwiska chomene ntchezgo ziwemi za mbumba ndiposo ŵabwezi. (Zintharika 11:25; Mupharazgi 3:12, 13; 2 Ŵakorinte 9:7) Tikuchezga na ŵabwezi ŵithu nyengo zose mu chilimika chose, pa holide pera yayi. Ndipouli, chifukwa chakuti tikutemwa Chiuta ndiposo fundo zake zaurunji, tikukhumba chara kubinkhiska vyakuchitika vyakukondweska ivi na maluso agho ghakumukwiyiska.—Wonani bokosi lakuti “ Kusopa Kwaunenesko Kukupeleka Chimwemwe Chikuru.”
24 Ŵakaboni ŵanyake vyaŵayendera makora pakulongosolera awo ŵakuŵafumba pa nkhani iyi fundo izo zikusangika mu Mutu 16 mu buku lakuti Kasi Baibolo Likusambizgachi Chomenechomene? * Kweni kumbukani kuti chilato chithu nkhuchontha ŵanthu mitima, kukwesana nawo yayi. Ntheura muŵe ŵantchindi, lutilirani kuŵa ŵakuzika, ndipo “ivyo mukuyowoya viŵenge vyakukondweska nyengo zose, vyakulungika na mchere.”
25, 26. Kasi ŵapapi ŵangawovwira wuli ŵana ŵawo kuti ŵaŵe na chipulikano chakukhora kweniso kuti ŵatemwenge chomene Yehova?
25 Pakuŵa ŵateŵeti ŵa Yehova, tili kusambizgika makora chomene. Tikumanya chifukwa icho tikugomezgera ndiposo kuchitira vinthu vinyake na kukana vinyake. (Ŵahebere 5:14) Ntheura imwe ŵapapi, sambizgani ŵana ŵinu kuti ŵaghanaghanirenge fundo za mu Baibolo. Para mukuchita nthena, mukukhozga chipulikano chawo. Mukuŵawovwira kuti ŵazgorenge kufuma mu Malemba para ŵanthu ŵakuŵafumba vigomezgo vyawo, ndiposo mukuŵasimikizgira kuti Yehova wakuŵatemwa.
26 Wose awo ŵakusopa Chiuta “mu mzimu na mu unenesko” ŵakugega vikondwelero ivyo vikususkana na malemba, kweniso ŵakuyezgayezga kuŵa ŵakugomezgeka mu vigaŵa vyose vya umoyo wawo. (Yohane 4:23) Lero, ŵanandi ŵakuwona nga ntchambura machitiko kuŵa ŵakugomezgeka. Kweni nga umo tiwonerenge mu chipaturo chakulondezgapo, nthowa za Chiuta ni ziwemi chomene nyengo zose.
^ ndime 3 Wonani bokosi lakuti “ Kasi Nkhwenera Kuchitako Chikondwelero Ichi?.” Mazuŵa ghanyake “ghakupatulika” ndiposo vikondwelero vili kulembeka mu Watch Tower Publichations Index, lakupharazgika na Ŵakaboni ŵa Yehova.
^ ndime 5 Mwakuyana na mdauko wa Baibolo ndiposo wa charu, Yesu wakwenera kuti wakababika mu 2 B.C.E. mu mwezi wa Chiyuda wakuchemeka Etanimu, uwo ukuyana waka na Seputembala/Okutobala pa kalendara yithu yalero.
^ ndime 11 Wonani bokosi lakuti “ Mazuŵa ‘Ghakupatulika’ na Usataniki.”
^ ndime 11 Phangano la dango likalangura kuti para mwanakazi wababa, wapelekenge kwa Chiuta sembe ya kwananga. (Levitiko 12:1-8) Nga ntchikumbusko chakuti ŵanthu ŵakupira ŵana ŵawo kwananga, dango ili likawovwira Ŵaisrayeli kuyiwona mwakwenelera nkhani ya kubabika kwa mwana ndiposo likwenera kuti likawovwira kuti ŵaleke kutolera maluso gha mazuŵa ghakubabikira gha ŵanthu ŵakusopa ŵangoza.
^ ndime 13 Kweniso Ostara (panji Eostre) wakaŵa chiuta mwanakazi wakupeleka mphapu. Buku linyake likuti Ostire (Eostre) “wakaŵa na kalulu ku mwezi uyo wakatemwanga masumbi ndipo nyengo zinyake chiuta uyu ŵakamujamburanga kuti wali na mutu wa kalulu.” (The Dictionary of Mythology)
^ ndime 18 Wonani nkhani ziŵiri izo zikuyowoya za maukwati ndiposo ntchezgo zinyake mu Gongwe la Mulinda la Novembala 1, 2006, peji 12 m’paka 21.
^ ndime 20 Wonani Gongwe la Mulinda la Chicheŵa la Febuluwale 15, 2007, peji 30 na 31.
^ ndime 24 Lakupharazgika na Ŵakaboni ŵa Yehova.


c: text/html

text:
4 Yumoza wa ŵawoli ŵa ŵana ŵa zintchimi+ wakachemerezga kwa Elisha, wakati: “Muteŵeti winu, mfumu wane, wali kufwa. Imwe mukumanya makora kuti muteŵeti winu wakawopanga Yehova.+ Sono wangongoli munyake wiza kuti wazakatore ŵana ŵane wose ŵaŵiri kuti ŵaŵe ŵazga ŵake.”2 Elisha wakati kwa iyo: “Kasi nikuchitire vichi? Niphalira, kasi uli na vichi mu nyumba?” Mwanakazi yura wakati: “Muteŵeti winu walije kalikose mu nyumba, kweni chiŵiya cha mafuta pera.”+3 Elisha wakati: “Luta, ukabwereke viŵiya ku ŵazengezgani ŵako wose, viŵiya vyambura kanthu. Ungakabwerekanga vichoko waka chara.4 Kufuma apo, ukanjire mu nyumba yako na kujalako ku mulyango, iwe na ŵana ŵako. Mukazuzge viŵiya ivi, ndipo ivyo vyazura mukaviŵike pamphepete.”5 Ntheura mwanakazi yura wakafumako kwa iyo.Wakati wajijalira mu nyumba pamoza na ŵana ŵake, ŵana ŵake ŵakamupiranga viŵiya, ndipo iyo wakapungulirangamo mafuta.+6 Viŵiya vikati vyazura, wakati ku yumoza wa ŵana ŵake: “Zanacho chiŵiya chinyake.”+ Kweni mwana wakati: “Viŵiya vyamara.” Penepapo mafuta ghakaleka kufuma.+7 Ntheura mwanakazi yura wakiza na kuphalira munthu wa Chiuta waunenesko, ndipo iyo wakati: “Luta, ukaguliske mafuta na kuwezga ngongoli. Agho ghakhalapo ghakovwire, iwe na ŵana ŵako.”8 Zuŵa linyake Elisha wakaluta ku Shunemu.+ Kura, kukaŵa mwanakazi munyake wakumanyikwa uyo wakamukoserezganga kurya chakurya.+ Nyengo yiliyose iyo wakajumphirangako, wakayimanga na kurya dankha.9 Mwanakazi yura wakati kwa mfumu wake: “Nkhumanya kuti munthu uyo kanandi wakujumpha nthowa iyi ni munthu mutuŵa wa Chiuta.10 Tiyeni timunozgere kachipinda pa mtenje,+ timuŵikiremo bedi, thebulu, mpando, na chakuŵikapo nyali. Nyengo yiliyose iyo wizirenge kwa ise wangapumura mwenemura.”+11 Zuŵa linyake munthu wa Chiuta wakiza kwenekura, ndipo wakanjira mu chipinda pa mtenje kuti wagone.12 Penepapo wakayowoya na Gehazi+ muteŵeti wake kuti: “Chema mwanakazi Mushunemu+ uyu.” Wakamuchema, ndipo mwanakazi wakimilira pamaso pake.13 Munthu wa Chiuta yura wakati kwa Gehazi: “Umuphalire kuti: ‘Wona, wajisuzga chomene chifukwa cha ise.+ Kasi tikuchitire vichi?+ Kasi nikuyowoyere kwa themba+ panji kwa mulara wa ŵankhondo?’” Kweni mwanakazi wakazgora kuti: “Nkhukhala pakati pa ŵanthu ŵakwithu.”14 Munthu wa Chiuta wakati: “Kasi timuchitire vichi?” Gehazi wakati: “Walije mwana,+ ndipo mfumu wake ni muchekuru.”15 Nyengo yeneyiyo, munthu wa Chiuta wakati: “Muchema.” Ntheura wakamuchema mwanakazi, ndipo wakimilira pa mulyango.16 Iyo wakati: “Chaka chikwiza nyengo yanthena iyi uzamupakata mwana mwanalume.”+ Kweni mwanakazi wakati: “Yayi, fumu yane, munthu wa Chiuta waunenesko. Mungayowoyanga mautesi yayi kwa muteŵeti winu.”17 Kweni mwanakazi yura wakatora nthumbo, ndipo nyengo yanthena yira chaka chakulondezgapo wakababa mwana mwanalume, nga umo Elisha wakamuphalilira.18 Mwana wakakura, ndipo zuŵa linyake wakaluta kwa awiske, awo ŵakaŵa na ŵakuvuna.19 Mwana wakati kwa awiske: “Ayo ine mutu, mutu wane ine!” Awiske ŵakaphalira muteŵeti kuti: “Luta nayo kwa anyina.”20 Ntheura wakamutolera kwa nyina, wakakhala pa chipakato cha anyina m’paka muhanya pakati, ndipo wakafwa.+21 Mama yura wakakwera nayo na kumugoneka pa bedi la munthu wa Chiuta waunenesko,+ wakajara ku mulyango na kufuma.22 Sono wakachema mfumu wake, wakati: “Munitumire yumoza wa ŵateŵeti na mbunda yimoza, nkhukhumba nichimbilire kwa munthu wa Chiuta waunenesko na kuwerako.”23 Mfumu wake wakati: “Kwawachi kuti ulute kwa iyo muhanya uno? Ni mwezi uphya chara+ nesi sabata.” Kweni iyo wakati: “Vyose vili makora waka.”24 Ntheura mama yura wakaŵikapo chakukhalapo pa mbunda, wakati kwa muteŵeti wake: “Yendeska luŵiro. Ungagowozganga chara m’paka nichite kukuphalira.”25 Ntheura mama yura wakaluta kwa munthu wa Chiuta waunenesko pa Phiri la Karimeli. Munthu wa Chiuta waunenesko wakati wamuwona patali, wakati kwa Gehazi muteŵeti wake: “Wona, mwanakazi Mushunemu yura para.26 Chimbira ukakumane nayo, ukamufumbe kuti: ‘Kasi uli makora? Mfumu wako wali makora? Kasi mwana wako wali makora?’” Mwanakazi wakati: “Vyose vili makora.”27 Mwanakazi yura wakati wafika kwa munthu wa Chiuta waunenesko pa phiri, nyengo yeneyiyo wakakora malundi ghake.+ Penepapo Gehazi wakiza pafupi kuti wamuwuskepo, kweni munthu wa Chiuta waunenesko wakati: “Muleka, pakuti ngwakukweŵeka mu mtima,* ndipo Yehova wanibisira, wandaniphalire.”28 Mwanakazi yura wakati: “Kasi nkhamupemphanipo mwana, fumu yane? Asi nkhayowoya kuti: ‘Munganipanga chigomezgo chautesi yayi’?”+29 Nyengo yeneyiyo munthu wa Chiuta wakati kwa Gehazi: “Khwinya* vyakuvwara mu chiwuno chako,+ tora ndodo yane mu woko lako, luta. Usange wakumana na munthu, ungamutawuzganga yayi. Usange munthu munyake wakukutawuzga, ungamuzgoranga yayi. Luta, ukaŵike ndodo yane pa chisko cha msepuka.”30 Nyina wa msepuka yura wakati: “Nadi pano Yehova wamoyo, imweso wamoyo, nimulekaninge chara.”+ Ntheura Elisha wakanyamuka na kuluta nayo.31 Gehazi wakadangira panthazi pawo, wakaŵika ndodo pa chisko cha msepuka, kweni kukaŵa waka yii.+ Wakawelera, wakakumana na Elisha, wakamuphalira kuti: “Msepuka wandawuke.”32 Elisha wakati wanjira mu nyumba, wakasanga msepuka wakufwa yura ŵamugoneka pa bedi lake.+33 Wakanjira na kujalako ku mulyango, ŵakakhalamo ŵekha ŵaŵiri ndipo wakamba kulomba kwa Yehova.+34 Kufuma apo, wakakwera pa bedi, wakagona pa mwana ndipo wakadomeka mulomo wake pa mulomo wa mwana, maso ghake pa maso ghake, na vikufi vyake pa vikufi vyake. Wakafukatira msepuka, ndipo thupi lake likamba kuthukira.+35 Wakendendeka uku na uku mu nyumba, ndipo wakakwera pa bedi na kufukatiraso mwana. Msepuka wakayethyemura kankhondi na kaŵiri, mbwenu wakajura maso ghake.+36 Elisha wakachema Gehazi, wakati: “Chema mwanakazi Mushunemu.” Ntheura wakamuchema, ndipo mama yura wakanjira. Iyo wakati: “Tora mwana wako.”+37 Mama yura wakiza na kuwa pa malundi gha munthu wa Chiuta na kusindama panthazi pake. Pamanyuma wakatora mwana wake na kufuma.38 Elisha wakati wawelera ku Giligala, mu charu mukaŵa njara.+ Ŵana ŵa zintchimi+ ŵakakhala pamaso pake, ndipo iyo wakati kwa muteŵeti wake:+ “Khazikapo nkhali yikuru na kuphikira chakurya* ŵana ŵa zintchimi.”39 Ntheura yumoza wa iwo wakaluta ku thondo kukayaŵa mphangwe, wakasanga mpheska zamuthengere ndipo wakatorako tunthu twakuwoneka nga majungu, wakatuvunga pa chakuvwara chake. Wakawera, ndipo wakatudumuradumura na kutuŵika mu nkhali, kwambura kumanya kuti ni vichi.40 Pamanyuma ŵakaphakulira ŵanthu kuti ŵarye. Kweni ŵakati ŵarya waka, ŵakachemerezga kuti: “Mwe munthu wa Chiuta waunenesko, muli nyifwa mu nkhali.” Ŵakatondeka kurya.41 Iyo wakati: “Torani tuufu.” Wakati wathiramo tuufu mu nkhali, wakati: “Ŵapani ŵanthu ŵarye.” Ndipo mu nkhali mukaŵavya chinthu chakupweteka.+42 Munthu munyake wakafuma ku Baala-shalisha,+ wakamunyamulira munthu wa Chiuta waunenesko vingwa 20 vyabalere+ vyakuphikika na ufu wa vipambi vyakwamba kucha, kweniso thumba la mbuto ziphya.+ Penepapo Elisha wakati: “Pelekani ku ŵanthu kuti ŵarye.”43 Kweni muteŵeti wake wakati: “Kasi ningavigaŵa wuli ivi ku ŵanthu 100?”+ Iyo wakati: “Peleka ku ŵanthu ŵarye, pakuti Yehova wakuti: ‘Ŵaryenge na kusidako.’”+44 Ntheura wakavikhazika panthazi pawo, ŵakarya na kusidako vinyake,+ kuyana na mazgu gha Yehova.
Mazgu Ghamusi
^ Panji kuti, “pakuti umoyo wake ngwakuŵaŵa mukati mwake.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
KABUKU KA UTEŴETI NA UMOYO WACHIKHRISTU February 2017
Umo Mungapharazgira
Masachizgo gha umo mungapharazgira na Wukani! kweniso umo mungalongosolera unenesko wa mu Baibolo kufuma mu kaburosha ka mutu wakuti kasi mu baibolo muli uthenga wuli. Lembani masachizgo ghinu gha umo mungapharazgira
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
Tikutumbikika Para Tikupulikira Yehova
Mwachitemwa Yehova wakutilongora ‘nthowa iyo tikwenera kwendamo.’
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
Khristu Wakasuzgika Chifukwa cha Ise
Nyifwa ya Yesu yikapeleka zgoro pa ivyo Satana wakayowoya pa nkhani yakugomezgeka kwa ŵanthu ŵa Chiuta.
UMOYO WACHIKHRISTU
Wovwirani Ŵana Ŵinu Kuŵa na Chipulikano Chakukhora mwa Yehova
Kasi ŵana ŵinu ŵakumanya umo vyamoyo vikaŵirako? Kasi mungaŵawovwira wuli ŵana ŵinu kugomezga kuti Yehova Chiuta ndiyo wali kulenga vyamoyo?
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
“Kuthuwuska Chaka cha Yehova Chakulongolera Lusungu
Kasi chaka cha Yehova chakulongolera lusungu ni chaka chimoza pera? Kasi chaka ichi chikukolerana wuli na ntchito yakupharazga Ufumu wa Chiuta?
UMOYO WACHIKHRISTU
Kugwiliskira Ntchito Mwamahara Mabuku Ghithu
Kuti tipokere mabuku agha, pakuŵa ntchito yikuru chomene. Kugwiliskira ntchito mwamahara mabuku ghithu
MAZGU GHA CHIUTA MBUSAMBAZI
Ŵanthu ŵazamukondwa chomene na Machanya Ghaphya na Charu Chapasi Chiphya
Kasi layizgo la Chiuta la machanya na charu chapasi chiphya likukhozga wuli chipulikano chithu?
UMOYO WACHIKHRISTU
Sekelerani mu Chigomezgo
Chigomezgo chili nga ni nyanguru. Para tikughanaghanira ivyo Chiuta watilayizga, vitovwirenge kuti tilutilire kuŵa ŵakukondwa na kugomezgeka para tasangana na masuzgo.


text:
Sembe ya mulandu para munthu wananga mwangozi (14-19)
5 “‘Usange munthu wapulika kuti pakukhumbikwa ukaboni,*+ ndipo iyo ni kaboni, kwali wakawona panji kumanya, kweni wakukhala waka chete, wananga ndipo wazgore pa ubudi wake.2 “‘Panji usange munthu wakhwaska chinthu chakufipirwa, kwali ni nyama yakufwa yamuthengere, chiŵeto chakufwa, panji twamoyo uto tukwenda mu magulu,+ ndikuti ngwakufipirwa ndipo wali na mulandu, nangauli iyo wangaŵa kuti wakumanya yayi.3 Panji usange kwambura kumanya, munthu munyake wakhwaska kufipirwa kwa munthu,+ chilichose chakufipirwa icho chingamufipiska, ndipo wamanya, wali na mulandu.4 “‘Panji usange munthu wachimbilira kulapa kuti wachitenge chinthu chinyake, kwali ntchiwemi panji chiheni, nanga chingaŵa chinthu wuli, ndipo wakamanyanga yayi, kweni sono wamanya kuti wakachimbilira kulapa, wali na mulandu.*+5 “‘Usange wasangika na mulandu pa chimoza cha vinthu ivi, mbwenu waphare+ icho wananga.6 Kweniso wize na sembe ya mulandu kwa Yehova chifukwa cha kwananga uko wachita.+ Wize na kamberere kanakazi panji kambuzi kanakazi kuŵa sembe ya kwananga. Ndipo wasembe* wamuphepiskire kwananga kwake.7 “‘Kweni usange wangafiska yayi kupeleka mberere, wize na njiŵa ziŵiri panji viwunda viŵiri+ kuŵa sembe yake ya mulandu wa kwananga uko wachita. Wize nazo kwa Yehova, yimoza ya sembe ya kwananga ndipo yinyake ya sembe yakotcha.+8 Wize nazo kwa wasembe, ndipo wasembe wapeleke yakwamba kuŵa sembe ya kwananga, wayicheke pa singo* kwambura kudumulirathu mutu.9 Watorepo ndopa za sembe ya kwananga na kuzinthonyezga mumphepete mwa jotchero, kweni ndopa izo zakhalapo wazithire musi mwa jotchero.+ Iyi ni sembe ya kwananga.10 Watore nkhunda yachiŵiri na kuyipeleka kuŵa sembe yakotcha kuyana na ndondomeko yake.+ Wasembe wamuphepiskire pa kwananga uko wachita, ndipo wagowokerekenge.+11 “‘Sono usange wangafiska yayi kupeleka njiŵa ziŵiri panji viwunda viŵiri, wize na ufu uwemi wakukwana chimoza cha vigaŵa 10 vya efa*+ kuŵa sembe ya kwananga. Waleke kuthirako mafuta panji kuŵikako lubani, chifukwa ni sembe ya kwananga.12 Wize nawo kwa wasembe, ndipo wasembe watapepo ufu kuzuzga woko, kwimira sembe yose,* ndipo wawotche pa jotchero pachanya pa sembe zakupeleka kwa Yehova zakotcha pa moto. Iyi ni sembe ya kwananga.13 Wasembe wamuphepiskire pa kwananga uko wachita, pa chimoza mwa vinthu ivi, ndipo wagowokerekenge.+ Ivyo vyakhalako pa sembe iyi ni vya wasembe,+ nga umo vikuŵira na sembe ya vyamuminda.’”+14 Yehova wakalutilira kuyowoya na Mozesi kuti:15 “Usange munthu wachita mwambura kugomezgeka, wananga vinthu vyakupatulika vya Yehova+ kwambura kumanya, wize na mberere yanalume yambura kalema kwa Yehova kuŵa sembe ya mulandu.+ Mtengo wake mu mashekele* gha siliva uŵe wakuyana na shekele la pa malo ghatuŵa.*+16 Wawezgerepo vinthu ivyo wananga mu malo ghatuŵa na kusazgirapo chimoza cha vigaŵa vinkhondi cha mtengo wake.+ Wapeleke kwa wasembe kuti wamuphepiskire+ na mberere yanalume ya sembe ya mulandu, ndipo wagowokerekenge.+17 “Usange munthu wananga, wachita chimoza mwa vinthu ivyo Yehova wakukanizga, nangauli mwenecho wakumanya yayi, wali na mulandu nipera ndipo wakwenera kuzgora pa ubudi wake.+18 Wize na mberere yanalume yambura kalema kwa wasembe, kuyana na mtengo uwo wapimika, kuŵa sembe ya mulandu.+ Wasembe wamuphepiskire pa ubudi uwo wachita kwambura kumanya, ndipo wagowokerekenge.19 Iyi ni sembe ya mulandu. Wabuda nadi pamaso pa Yehova.”


text:
SAMBIRO 65
Esitere Wakaponoska Ŵanthu Ŵakwake
Esitere wakaŵa Muyuda, kweni wakakhalanga ku Peresiya mu tawuni ya Shushani. Vyaka vinandi kumasinda, Nebukadinezara wakatolera Esitere na banja lakwake ku wuzga. Esitere wakalereka na mulongosi wake Modekayi, uyo wakaŵa wantchito wa themba Ahasuweru, la ku Peresiya.
Themba Ahasuweru likakhumbanga mwanakazi wakuti waŵe fumukazi. Ŵantchito ŵake ŵakiza na ŵasungwana ŵakutowa chomene kwa iyo, Esitere wakaŵa yumoza wawo. Pa ŵasungwana wose, themba likasankha Esitere kuŵa fumukazi. Modekayi wakaphalira Esitere kuti wangajivumburanga yayi kuti ni Muyuda.
Pa ŵakaronga wose ŵa themba, Hamani ndiyo wakaŵa mulara wawo kweni wakaŵa wakujikuzga. Wakakhumbanga kuti waliyose wamugwadirenge. Modekayi wakakana kumugwadira, ntheura Hamani wakakwiya chomene. Ndipo wakakhumbanga kukoma Modekayi. Hamani wakati wamanya kuti Modekayi ni Muyuda, wakasangirapo mwaŵi, wakakhumbanga kuti Ŵayuda wose ŵakomeke. Wakaphalira themba kuti: ‘Ŵayuda mbaheni, muŵaparanye.’ Ahasuweru wakati: ‘Chita chilichose icho ukukhumba,’ ndipo wakamupa mazaza Hamani kuti waŵike dango. Hamani wakaŵika dango ilo likaphalira ŵanthu kuti ŵakome Ŵayuda wose pa zuŵa la 13 la mwezi wa Adara. Kweni Yehova wakawonanga.
Dango ili Esitere wakalimanya yayi. Ntheura Modekayi wakamutumira dango ili na kumuphalira kuti: ‘Luta ukayowoye na themba.’ Esitere wakazgora kuti: ‘Waliyose uyo waluta kwa themba kwambura kuchemeka wakukomeka. Sono pajumpha mazuŵa 30 themba lindanichemepo! Kweni nilutenge. Usange laninyoloskera ndodo yake, namuŵa wamoyo. Kweni para lindaninyoloskere, namufwa.’
Esitere wakaluta ku nyumba ya themba. Themba likati lamuwona, likanyoroska ndodo yake. Esitere wakiza pafupi ndipo themba likamufumba kuti: ‘Kasi nikuchitire vichi?’ Esitere wakati: ‘Nkhukhumba kuti imwe na Hamani mwize ku chiphikiro.’ Apo ŵakaŵa ku chiphikiro chira, Esitere wakaŵaphalira kuti ŵizeso ku chiphikiro chinyake zuŵa lakulondezgapo. Pa chiphikiro chachiŵiri, themba likafumbaso Esitere kuti: ‘Kasi nikuchitire vichi?’ Iyo wakati: ‘Munthu munyake wakukhumba kukoma ine na ŵanthu ŵakwithu. Tiponoskani, taŵeya.’ Themba likafumba kuti: ‘Ni njani uyo wakukhumba kukukoma?’ Esitere wakati: ‘Ni uyu apa Hamani muheni!’ Ahasuweru wakakwiya chomene mwakuti wakalangura kuti Hamani wakomeke nyengo yeneyiyo.
Kweni suzgo likaŵa lakuti pakaŵavya uyo wakatenge wakanizgenge dango la Hamani, na themba wuwo. Themba likasankha Modekayi kuti waŵe mulara wa ŵakaronga ndipo wakamupa mazaza kuti waŵike dango linyake. Modekayi wakaŵika dango ilo likazomerezga Ŵayuda kuti ŵajivikilirenge para ŵalwani ŵawo ŵaŵawukira. Pa zuŵa la 13 la mwezi wa Adara, Ŵayuda ŵakathereska ŵalwani ŵawo. Kufuma nyengo yira, chaka chilichose Ŵayuda ŵakukumbukira zuŵa ili.
“Ŵazamumutolerani panthazi pa ŵalongozgi na mathemba chifukwa cha zina lane, kuti uŵe ukaboni kwa iwo na ku mitundu.”—Mateyu 10:18


text:
Yimbani Mwakukondwa!
“Ntchiwemi kwimbira malumbo Chiuta withu.”—SAL. 147:1.
SUMU: 9, 138
1. Kasi sumu zikutovwira wuli?
MUNTHU munyake wakutchuka pakulemba sumu wakati: “Mazgu ghakupangiska munthu kuti waghanaghanirepo. Sumu zikupangiska munthu kuti wajipulike makora.” Sumu zithu zikutovwira kuti tilumbenge Adada ŵithu ŵakuchanya, Yehova, na kuŵawonga. Zikutovwira kuti tisendelere chomene kwa iwo. Lekani tikuzizwa yayi kuti kwimba sumu nkhwakuzirwa chomene pakusopa kwaunenesko, kwali tikwimba patekha panji na ŵasopi ŵanyithu.
2, 3. (a) Kasi ŵanyake ŵakujipulika wuli para ŵakwimba sumu pa maungano? (b) Kasi tidumbiskanenge mafumbo wuli?
2 Kweni kasi mukujipulika wuli para mukwimba pa maungano? Kasi mukuchita soni? Ku malo ghanyake, ŵanalume ŵakufwatuka yayi kwimba pa gulu. Ivi vingakhwaska mpingo wose, chomenechomene para ŵalara ŵakuŵa na tuvifukwa twakugwenthera kwimba sumu panji ŵakutangwanika na tumilimo tunyake para sumu zili mukati.—Sal. 30:12.
3 Para tikuwona kuti sumu ntchigaŵa cha kusopa, tikwenera yayi kwendendeka panji kufuma kuwaro pa nyengo ya kwimba. Lekani waliyose wakwenera kujifumba kuti: ‘Kasi sumu izo tikwimba pa maungano ghithu nkhuziwona wuli? Kasi ningachita wuli kuti chilichose chileke kunitondeska kwimba mwachimwemwe? Ndipo ningachita wuli kuti nimbenge sumu na mtima wose?’
KWIMBA NTCHIGAŴA CHA KUSOPA KWAUNENESKO
4, 5. Kasi pakaŵa ndondomeko wuli pa nkhani ya kwimba sumu mu nyengo ya Ŵaisrayeli?
4 Kwamba kale, ŵateŵeti ŵa Yehova ŵakugomezgeka ŵakwimba sumu kuti ŵalumbe Yehova. Apo Ŵaisrayeli ŵakateŵeteranga Yehova mwakugomezgeka, ŵakimbanga sumu pakusopa. Mwachiyelezgero, Themba Davide likasankha Ŵalevi 4,000 kuti ŵimbenge sumu zakulumba Yehova pakunozgekera mauteŵeti gha pa tempile. Pakati pa ŵalevi aŵa, pakaŵa ŵanalume 288 awo “ŵakasambizgika kwimbira Yehova, wose ŵaluso pakwimba.”—1 Mid. 23:5; 25:7.
5 Panyengo yakujulira tempile, ŵanthu ŵakimba sumu maseŵera yayi. Baibolo likuti: “Pa nyengo iyo ŵakulizga mbata na ŵakwimba ŵakalumbanga na kuwonga Yehova mwakukolerana, kweniso apo mazgu gha mbata, makumbalo, na vyakwimbira vinyake ghakapulikikwanga uku ŵakulumba Yehova, . . . uchindami wa Yehova ukazura nyumba ya Chiuta waunenesko.” Awo ŵakaŵapo, chipulikano chawo chikwenera kuti chikakhozgeka chomene na ivyo vikachitika.—2 Mid. 5:13, 14; 7:6.
6. Longosorani umo ŵanthu ŵakimbira sumu panyengo iyo Nehemiya wakaŵa kazembe wa Yerusalemu.
6 Apo Nehemiya wakalongozganga Ŵaisrayeli pa ntchito yakuzengaso viliŵa vya Yerusalemu, nayo wakasankha Ŵalevi kuti ŵimbenge na vyakwimbira. Panyengo yakujulira panji kuti kupatulira viliŵa ivyo vikazengekaso, pakaŵa sumu zapadera ndipo ŵanthu ŵakakondwa chomene. Panyengo iyo, pakaŵa “magulu ghaŵiri gha ŵakwimba sumu za kuwonga Chiuta.” Gulu linyake likendanga kulwande linyake, linyake kulwande linyake ndipo ŵakakumana pa chiliŵa cha pafupi na tempile. Ivi vikawovwira kuti mazgu ghawo ghapulikikwe patali. (Neh. 12:27, 28, 31, 38, 40, 43) Yehova wakwenera kuti wakakondwa chomene kupulika ŵanthu ŵake ŵakwimba sumu na mtima wose kuti ŵamulumbe.
7. Kasi Yesu wakalongora wuli kuti sumu ni zakuzirwa chomene pakusopa kwithu?
7 Mpingo Wachikhristu ukati wapangika, sumu zikalutilira kuŵa zakuzirwa pakusopa kwaunenesko. Mugonero wa Fumu ukati wamara namise, Yesu na ŵasambiri ŵake ŵakimba sumu. Usiku uwu ukaŵa wakuzirwa chomene mu mbiri ya ŵanthu.—Ŵerengani Mateyu 26:30.
8. Kasi tingasambirako vichi ku Ŵakhristu ŵakwambilira pa nkhani ya kwimba sumu?
8 Ŵakhristu ŵakwambilira ŵakimbanga sumu kuti ŵalumbe Chiuta, ndipo nase tingasambirako. Nangauli kanandi ŵakakumananga mu zinyumba, kweni ŵakaleka yayi kwimbira Yehova na mtima wose. Mpositole Paulosi wakaphalira Ŵakhristu ŵanyake kuti: “Lutilirani kusambizga na kuchiskana na masalimo, malumbo kwa Chiuta, ndiposo na kwimba sumu zauzimu na mtima wakuwonga, kwimbira Yehova mu mitima yinu.” (Kol. 3:16) Sumu izo zili mu buku lithu la sumu ni “sumu zauzimu [izo tikwenera kwimba] na mtima wakuwonga.” Sumu izi nazo ntchakurya chauzimu icho “muzga wakugomezgeka na wavinjeru” wakupeleka.—Mat. 24:45.
UMO MUNGAMAZGIRA MASUZGO PA NKHANI YA KWIMBA
9. (a) Chifukwa wuli ŵanyake ŵakutondeka kwimba sumu pa maungano? (b) Tingachita wuli kuti timbenge makora sumu zakulumba Yehova, ndipo mbanjani ŵakwenera kuŵa panthazi? (Wonani chithuzi chakwamba.)
9 Wuli usange mu banja linu mukutemwa yayi kwimba, panji uko mukukhala ŵanthu ŵakutemwa yayi vyakwimba? Pakuti sayansi yaluta panthazi, panji mukutemwa kupulikizga sumu za awo ŵakwimba mwaluso chomene, ndipo mungamba kuchita soni panji kukhuŵara para mukuyaniska mazgu ghinu na awo ŵakwimba mwaluso ku charu. Kweni ivi vileke kumutondeskani kwimba sumu kuti mulumbe Yehova. Kolerani muchanya buku linu la sumu uku mwayimilira, yinuskani mutu winu, ndipo yimbani na mtima wose. (Ezir. 3:11; ŵerengani Salimo 147:1.) Mazuŵa ghano, mu Nyumba za Ufumu zinandi mazgu gha sumu ghakuwoneka pa masikirini. Ivi vikovwira kuti ŵanthu ŵimbenge makora. Kweniso ntchakukondweska kuti pasono ŵalara ŵakwimba sumu za Ufumu para ŵali ku Sukulu ya Uteŵeti wa Ufumu. Ivi vikulongora kuti ŵalara ndiwo ŵakwenera kuŵa panthazi kwimba sumu pa maungano gha mpingo.
10. Kasi tikwenera kukumbuka vichi para tikuchita wofi kwimba sumu mwakukwezga?
10 Ŵanthu ŵanandi ŵakutondeka kwimba na mazgu ghawo ghose chifukwa cha wofi. Ŵakuchita wofi kuti mazgu ghawo ghakwerenge chomene panji ghapulikikwenge makora yayi ku ŵanyawo. Kweni tikwenera kukumbuka kuti para tikuyowoya, “tikukhuŵara nyengo zinandi.” (Yak. 3:2) Kweni tikuleka yayi kuyowoya. Ipo tikwenera yayi kuzomerezga kuti mazgu ghithu ghambura kufikapo ghatitondeske kwimba sumu kuti tilumbe Yehova.
11, 12. Ni vichi vingatovwira kuti timbenge makora?
11 Nyengo zinyake tikuchita wofi kwimba sumu chifukwa chakuti tikumanya yayi umo tingimbira makora. Kweni pali masachizgo ghanyake agho ghangatovwira kuti timbenge makora. *
12 Mungasambira kwimba mwankhongono kweniso mwakukwezga para mukuthuta mwakwenelera. Nga umo vikuŵira na nkhongono ya magesi iyo yikovwira kuti babu libuke, mvuchi nawo ukovwira kuti muyowoye panji mwimbe makora. Mukwenera kwimba mwakukweza nga umo mukuchitira pakuyowoya panji kujumpha apa. (Wonani masachizgo mu buku la Sangani Candulo na Sukulu ya Uteŵeti wa Ciuta, peji 181 m’paka 184 pa kamutu kakuti “Thutani Mwakwenelera.”) Nyengo zinyake Baibolo likuphalira ŵateŵeti ŵa Yehova kuti ‘ŵachemerezgenge na chimwemwe’ para ŵakwimba sumu za malumbo.—Sal. 33:1-3.
13. Longosorani ivyo tingachita kuti timbenge makora sumu.
13 Panyengo ya kusopa kwa mbumba panji para mukusambira pamwekha, yezgani kuchita ivi: Sankhani sumu iyo mukuyitemwa chomene mu buku lithu la sumu. Ŵerengani mazgu gha mu sumu mwakukwezga kweniso mwankhongono. Kufuma apo, yowoyani mazgu gha mu sentesi yimoza kwambura kupumulira. Paumaliro, yimbani sentesi yose mwakuchemerezga. (Yes. 24:14) Para muchitenge ivi, mazgu ghinu ghaŵenge ghankhongono, ndipo kuchita nthena nkhuwemi chomene. Kopa yayi panji kuchita soni para mazgu ghinu ghakwera.
14. (a) Chifukwa wuli mukwenera kujura mulomo para mukwimba? (Wonani bokosi lakuti “ Kumazga Vyakumara Mahara Vinyake.”) (b) Ni masachizgo wuli agho mukuwona kuti ghangamovwirani kuti mwimbenge makora?
14 Mazgu ghinu ghangafuma makora yayi para mukutondeka kujura mulomo. Sachizgo linyake ndakuti mujurenge chomene mulomo winu kuluska para mukuyowoya waka. Kasi mukwenera kuchita wuli para mukuwona kuti mazgu ghinu ngachoko panji ngakukwera chomene? Mungawona masachizgo gha umo mungachitira kuti mumazge masuzgo agha mu buku la Sangani Candulo na Sukulu ya Uteŵeti wa Ciuta, peji 184, mu bokosi lakuti “Kumazga Vyakumara Mahara Vinyake.”
YIMBANI SUMU ZA MALUMBO KUFUMIRA PASI PAMTIMA
15. (a) Kasi pa ungano wapachaka wa mu 2016 pakaŵa chipharazgo wuli? (b) Chifukwa wuli ŵakafumiska buku liphya la sumu?
15 Ŵanthu ŵakakondwa chomene pa ungano wapachaka wa Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania uwo ukachitika mu 2016. Mubali Stephen Lett wa mu Wupu Wakulongozga, wakapharazga kuti pafumiskika buku liphya la sumu la mutu wakuti, “Yimbirani Yehova Mwakukondwa,” ilo timbenge pa maungano. Mubali Lett wakalongosora kuti chifukwa chimoza icho ŵanozgeraso sumu ntchakuti zikolerane na mazgu gha mu Baibolo la Malemba Ghakupatulika mu Mang’anamuliro gha Charu Chiphya ilo lili kunozgekaso. Pakakhumbikwanga kufumiskamo mazgu agho sono mulije mu Baibolo la Mang’anamuliro gha Charu Chiphya ilo likanozgekaso mu 2013 panji kulembamo mazgu ghanyake. Mu buku liphya ŵali kuŵikamo sumu ziphya zakukhwaskana na ntchito yithu yakupharazga kweniso zakuwonga sembe yakuwombora. Chifukwa chakuti kwimba ntchigaŵa cha kusopa, Wupu Wakulongozga ukawona kuti ufumiske buku la sumu liwemi chomene, la chikopi chakuyana na cha Baibolo la Mang’anamuliro gha Charu Chiphya ilo lili kunozgekaso.
16, 17. Kasi mu buku liphya la sumu ŵali kusinthamo vichi?
16 Buku la “Yimbirani Yehova Mwakukondwa,” ndakusuzga yayi kujura chifukwa sumu zili kuŵikika mu ndondomeko yake kuyana na nkhani yake. Mwachiyelezgero, sumu 12 zakwambilira zikuyowoya vya Yehova. Sumu 8 zakulondezgapo zikuyowoya vya Yesu na sembe yakuwombora. Ndiposo sumu zinyake zikuyowoya vinthu vyakupambanapambana. Kweniso buku liphya la sumu lili na chilongolero cha sumu. Chigaŵa ichi ntchakovwira, chomenechomene para mukusankha sumu ya nkhani yachisanisani.
17 Mazgu ghanyake ghanozgekaso mu buku liphya la sumu kuti ghapulikikwenge makora. Kweniso ŵawuskamo mazgu ghanyake agho pasono ŵanthu ŵakuyowoya viŵi yayi. Ivi viwovwirenge kuti waliyose wimbenge kufumira pasi pa mtima. Mwachiyelezgero, mutu wa sumu wakuti “Kukhomezga” wasintha, ndipo pasono ni “Zikirani,” ndipo mazgu ghanyake mu sumu iyi ŵasinthamo. Kweniso mutu wakuti “Vikilira Mtima Wako” ŵali kusintha, ndipo pasono ukuti, “Tikuvikilira Mitima Yithu.” Chifukwa wuli ŵakawona kuti ntchiwemi kusintha mutu uwu? Pa maungano ghithu gha mpingo, gha dera, na gha chigaŵa, pakwiza ŵanthu ŵanyake ŵanandi awo ŵasambira waka unenesko, ŵakunweka, ŵana, na ŵadumbu. Ntheura apo ŵakimbanga mazgu gha mu sumu iyi, ŵakawonanga nga ŵakuphalira ŵanthu chakuchita. Lekani mutu na mazgu ghake ŵali kusintha.
18. Chifukwa wuli tikwenera kuzimanya makora sumu izo zili mu buku lithu liphya la sumu? (Wonani mazgu ghamusi.)
18 Sumu zinandi mu buku la “Yimbirani Yehova Mwakukondwa,” ni malurombo. Sumu izi zingamovwirani kumuphalira Yehova umo mukujipulikira. Sumu zinyake zitovwirenge “kuchiskana kuti titemwanenge na kuchita milimo yiwemi.” (Heb. 10:24) Ntheura tikwenera kumanya makora chuni cha sumu izi, umo zikupulikikwira, kweniso mazgu ghake. Tingachita nthena para tikutegherezga sumu za mazgu pera izo zili pa jw.org. Para tikusanga nyengo yakusambilira sumu izi ku nyumba, timanyenge umo tingimbira mwankhongono kweniso na mtima wose. *
19. Kasi waliyose mu mpingo wangasopa wuli Yehova?
19 Kumbukani kuti sumu ni zakuzirwa chomene pakusopa kwithu. Para tikwimba sumu tikulongora kuti tikumutemwa Yehova kweniso tikuwonga ivyo wakutichitira. (Ŵerengani Yesaya 12:5.) Para tikwimba mwachimwemwe kweniso na mtima wose, ŵanyithu nawo ndimo ŵachitirenge. Wose mu mpingo, kwali ni ŵana, ŵalara, na awo ŵasambira sono unenesko, ŵangasopa Yehova mwa kwimba sumu. Ntheura kopa yayi kwimba sumu na mtima winu wose. Tiyeni tipulikire ulongozgi wa wamasalimo uyo wakati: “Yimbirani Yehova.” Nadi, tiyeni timbenge mwakukondwa.—Sal. 96:1.
^ ndime 11 Kuti mumanye vinyake ivyo mungachita kuti mwimbenge makora, wonelerani JW Broadcasting ya Chingerezi ya Disembala 2014 (video category FROM OUR STUDIO).
^ ndime 18 Kuti tinozgeke kwimba sumu, ungano wa chigaŵa na wa dera ukwamba na sumu kwa maminiti 10. Sumu zaving’wenyeng’wenye izi zili kupangika kuti mitima yithu na maghanoghano vinozgekere kutegherezga ungano. Ntheura tikwenera kukhala pasi para sumu zamba waka na kutegherezga.


text:
Tiwonga Chiuta Chifukwa Watitilongo Wezi Ukulu
Tosi ‘tilonde . . . wezi ukulu mwakuwerezgawerezga.’—YOH. 1:16.
SUMU: 1, 13
1, 2. (a) Konkhosani ntharika yaku Yesu ya mweneku wa munda. (b) Kumbi ntharika iyi yilongo wuli kuti mweneku wa munda wenga wakupasa kweniso wa wezi?
MUNTHU munyaki wanguchelera mlenjilenji kumsika kuchipenja aganyu kuti akagwiri ntchitu kumunda waki wa mphereska. Ŵanthu wo wangusaniya anguzomera mtengu wo wanguŵatchaja ndipu anguluta kuchigwira ntchitu. Kweni mweneku wa munda wakhumbanga antchitu anandi. Mwaviyo, wanguwere kumsika kananandi waka kuti wakalembi ntchitu ŵanthu anyaki ndipu wosi wanguŵakambiya ndalama zo waŵapasengi. Ndimazulu wanguŵadaniya pamoza a ntchitu wosi kuti waŵalipiri. Iyu wanguŵapasa malipiru ngakuyanana, kaya munthu wangugwira ntchitu maora nganandi pamwenga ora limoza. Wo angwamba kugwira ntchitu ŵati avwa ivi, angudandawula ukongwa. Mweneku wa munda wangumuka kuti: ‘Asi munguzomera malipiru ngo ndingukamba? Asi nde ndi mazaza kupasa antchitu ŵangu vo ndakhumba? Pamwenga muchita sanji chifukwa chakuti nde wamampha?’—Mat. 20:1-15.
2 Ntharika yaku Yesu yititikumbusa jalidu limoza laku Yehova lo lizumbulika kanandi m’Bayibolu. Jalidu ili ndi “wezi ukulu.” (Ŵerengani 2 Ŵakorinte 6:1.) Ŵanthu wo angugwira ntchitu ora limoza ŵenga akwenere cha kulonde malipiru ngosi, kweni mweneku wa munda wanguŵalongo wezi ukulu. Pakukamba za mazu ngakuti “wezi ukulu,” munthu munyaki wangukamba kuti: “Mazu yanga ngang’anamuwa kupasika chinthu cho chitikuyenere cha pamwenga cho waleka kuchigwiliya ntchitu.”
MPHASU YO YEHOVA WAKUTIPASA
3, 4. Ntchifukwa wuli Yehova wakutilongo wezi ukulu, ndipu wakutilongo wuli?
3 Malemba ngakamba za “mphasu ya wezi ukulu yo Chiuta wakutipasa.” (Ŵaef. 3:7) Ntchifukwa wuli Yehova wakutipasa “mphasu” yeniyi ndipu wanguyipereka wuli? Asani tafiskanga ndendende vosi vo Yehova wakhumba, mphanyi isi te akwenere kulonde wezi waki. Kweni titondeka kuchita viyo. Fumu ya zeru Solomoni yingulemba kuti: “Palivi munthu murunji pacharu chapasi yo wachita vamampha pe kwambula kubuda.” (Wak. 7:20) Wakutumika Paulo nayu wangukamba kuti: “Wosi mbakubuda ndipu mbakupereŵere pa unkhankhu waku Chiuta.” Wangukamba so kuti: “Mphotu ya ubudi ndi nyifwa.” (Ŵar. 3:23; 6:23a) Mwaviyo, isi te akwenere nyifwa.
4 Kweni Yehova watitiyanja ukongwa. Ndichu chifukwa chaki wangutuma “Mwana waki wapade” kuti wazitifwiyi. Yapa wakutilongo wezi ukulu. (Yoh. 3:16) Paulo wangukamba kuti Yesu “sonu wavwalikika unkhankhu ndi ulemu chifukwa chakusuzika mpaka nyifwa, mwakuti ndi wezi ukulu waku Chiuta walaŵi nyifwa m’ malu mwa munthu weyosi.” (Ŵah. 2:9) “Mphasu yo Chiuta wapereka ndi umoyu wamuyaya kuporote mwaku Khristu Yesu Ambuyafwi.”—Ŵar. 6:23b.
5, 6. Kumbi ntchinthu wuli cho chichitika asani tiwusika ndi (a) ubudi? (b) wezi ukulu?
5 Kumbi vingwenda wuli kuti ŵanthu aje akubuda kweniso afwengi? Bayibolu likamba kuti: “Chifukwa cha kubuda kwa munthu yumoza [Adamu] nyifwa yinguwusa nge fumu” pa ŵana ŵaki. (Ŵar. 5:12, 14, 17) Kweni chakukondwesa ntchakuti tingasankha kuleka kuwusika ndi ubudi. Asani tigomeza sembi yakuwombo yaku Khristu, ndikwesa tiwusika ndi wezi ukulu waku Yehova. Ntchifukwa wuli tikamba viyo? “Po ubudi ungusazikiyaku, wezi ukulu nawu ungusazikiyaku ukongwa. Chifukwa wuli? Kuti nge mo ubudi unguwusiya nge fumu pamoza ndi nyifwa, mwakuyanana ŵaka wezi ukulu nawu uwusi nge fumu kuziya mu urunji, kulongoze ku umoyu wamuyaya kuporote mwaku Yesu Khristu.”—Ŵar. 5:20, 21.
6 Chinanga kuti teche akubuda, tikhumbika cha kuwusika ndi ubudi. Asani tabuda, titenere kupempha Yehova kuti watigowoke. Paulo wangutcheŵesa Akhristu kuti: “Ubudi ungaŵanga ndi mazaza cha paku imwi, chifukwa mwe pasi pa dangu cha, kweni pasi pa wezi ukulu.” (Ŵar. 6:14) Mwaviyo, tiwusika ndi wezi ukulu. Kumbi tiyanduwa wuli ndi wezi ukulu waku Chiuta? Paulo wangukamba kuti: “Wezi ukulu waku Chiuta . . . utitisambiza kuti tikani mijalidu yo iyu watinkhana nayu ndipuso kuti tikani makhumbiru nga charu, kweni kuti tiŵi azeru, arunji ndipuso akujipereka pakusopa Chiuta mu nyengu iyi.”—Tito 2:11, 12.
WEZI UKULU “ULONGOREKA MUNTHOWA ZAKUPAMBANAPAMBANA”
7, 8. Kumbi mazu ngakuti wezi ukulu waku Yehova “ulongoreka munthowa zakupambanapambana” ngang’anamuwanji? (Wonani vithuzi vo ve papeji 21.)
7 Wakutumika Paulo wangukamba kuti: “Nge mo weyosi wakulonde mphasu, muteŵetiyanengi nayu nge ateŵeti amampha wo akulonde wezi ukulu waku Chiuta, wo ulongoreka munthowa zakupambanapambana.” (1 Pet. 4:10) Kumbi mazu yanga ngang’anamuwanji? Ngang’anamuwa kuti masuzgu ngosi ngo tingakumana nangu, Yehova wangatiwovya kukunthiyapu. (1 Pet. 1:6) Nyengu zosi Chiuta watipasengi vinthu vo tikhumbika kuti timalani ndi chiyesu cho takumana nachu.
8 Kukamba unenesa, wezi ukulu waku Yehova ulongoreka munthowa zakupambanapambana. Wakutumika Yohane wangulemba kuti: “Pakuti we ndi vinandi ukongwa, nasi talonde wezi ukulu mwakuwerezgawerezga.” (Yoh. 1:16) Tilonde vitumbiku vinandi chifukwa chakuti Yehova watitilongo wezi waki munthowa zakupambanapambana. Tiyeni tikambisani vinyaki mwa vitumbiku ivi.
9. Kumbi tiyanduwa wuli ndi wezi ukulu waku Yehova, ndipu tingalongo wuli kuti tiwonga wezi waki?
9 Yehova watitigowoke maubudi ngidu. Chifukwa cha wezi waki ukulu, Yehova watitigowoke maubudi ngidu asani talapa kweniso asani titesesa kuti tileki kuŵanaŵana vinthu viheni. (Ŵerengani 1 Yohane 1:8, 9.) Titenere kumuwonga Chiuta ndi kumutumbika chifukwa cha lisungu laki. Paulo wangulembe Akhristu akusankhika kuti: “[Yehova] wakutitaska ku ulamuliru wa mdima ndi kutitole ku ufumu wa Mwana waki wakwanjiwa. Kuporote mwa mwana mwenuyu, tikufwatulika ndi sembi yakuwombo ndi kugowokereka maubudi ngidu.” (Ŵakol. 1:13, 14) Tilonde vitumbiku vinyaki vinandi chifukwa cha kugowokereka maubudi ngidu.
10. Kumbi tiyanduwa wuli chifukwa cha wezi ukulu waku Chiuta?
10 Te pa chimangu ndi Chiuta. Pa nyengu yo tawangaku, tenga arwani aku Chiuta chifukwa cha ubudi wo tikuhara. Paulo wangukamba kuti: “Po tenga arwani, tinguyanjana so ndi Chiuta kuporote mu nyifwa ya Mwana waki.” (Ŵar. 5:10) Chifukwa cha sembi yaku Yesu, tikwanjana so ndi Yehova kung’anamuwa kuti te nayu pa chimangu. Paulo wangukonkhoska kuti fundu iyi yikoliyana ndi wezi ukulu waku Yehova. Iyu wangukambiya abali ŵaki akusankhika kuti: “Pakuti sonu tayeseka arunji chifukwa cha chivwanu, tiyeni tije pa chimangu ndi Chiuta kuporote mwa Ambuyafwi Yesu Khristu. Chifukwa sonu te ndi chivwanu mwaku Yesu, nthowa yatijulikiya kuti tilonde wezi ukulu wo sonu tilonde.” (Ŵar. 5:1, 2) Ili ndi thumbiku likulu ukongwa.
11. Kumbi akusankhika atovya wuli “a mbereri zinyaki” kuti aje arunji?
11 Tija arunji. Tosi tikuwa ambula urunji. Kweni Mchimi Danyele wangukambiya limu kuti mu nyengu yakumaliya, “ŵanthu azeru” kung’anamuwa akusankhika wo ŵeche pacharu chapasi, ‘azamuwovya ŵanthu anandi kuti aje arunji.’ (Ŵerengani Danyele 12:3.) Yiwu awovya ŵanthu anandi “a mbereri zinyaki” kuti aje arunji kuporote mu ntchitu yakupharazga ndi kusambiza. (Yoh. 10:16) Ivi vichitika chifukwa cha wezi ukulu waku Yehova. Paulo wangukamba kuti: “Ŵanthu aja arunji pamasu paku Chiuta chifukwa cha sembi yo Khristu Yesu wakupereka kuti waŵawombo. Ndipu ichi ntchawanangwa cho Chiuta wakupereka chifukwa cha wezi waki ukulu.”—Ŵar. 3:23, 24.
12. Kumbi pe kukoliyana wuli pakati pa rombu ndi wezi ukulu waku Chiuta?
12 Tiromba kwaku Chiuta. Chifukwa cha wezi waki ukulu, tingaromba kwaku Yehova. Paulo wanguti mpandu waku Yehova ndi “mpandu wa wezi ukulu” ndipu wangutipempha kuti tinderengi ku mpandu uwu “ndi wanangwa wakulongoro.” (Ŵah. 4:16a) Yehova watipasa mwaŵi uwu kuziya mwa Mwana waki. “Kuporote mwaku iyu, te ndi wanangwa wakulongoro ndipu ndi chigomezu tifikiya Chiuta chifukwa te ndi chivwanu mwaku Yesu.” (Ŵaef. 3:12) Kuromba kwaku Yehova ndi nthowa nadi yapade yo walongore kuti we ndi wezi ukulu.
13. Kumbi tiwovyeka wuli pa nyengu yakwenere chifukwa cha wezi ukulu?
13 Tiwovyeka pa nyengu yakwenere. Paulo watitichiska kuti tirombengi kwaku Yehova nyengu zosi ndi chilatu chakuti “tilonde lisungu ndi kusaniya wezi ukulu vo vingatiwovya pa nyengu yakwenere.” (Ŵah. 4:16b) Asani takumana ndi masuzgu, tingaromba kwaku Yehova kuti watiwovyi. Chinanga kuti te ambula kwenere Yehova wamuka rombu lidu. Kanandi wachita viyo kuporote mwa Akhristu anyidu kuti “tije achiganga ndi kukamba kuti: ‘Yehova ndiyu watindiwovya, ndiwopengi cha. Munthu wangachitanji nani?’”—Ŵah. 13:6.
14. Kumbi tiyanduwa wuli ndi wezi ukulu waku Yehova?
14 Mitima yidu yipembuzgika. Chifukwa Yehova we ndi wezi ukulu, watitipembuzga asani takumana ndi masuzgu. (Sumu 51:17) Paulo wangulembe Akhristu a ku Atesalonika wo atombozekanga kuti: “Ambuyafwi Yesu Khristu ndi Chiuta Awuskefwi, wo angutanja ndi kutipembuzga kwamuyaya ndi chilindiza chamampha kuporote mu wezi ukulu, apembuzgi mitima yinu ndi kukupasani nthazi.” (2 Ŵat. 2:16, 17) Tipembuzgika ukongwa kuziŵa kuti Yehova watitiwovya chifukwa cha lisungu laki.
15. Kumbi tilindizanji chifukwa cha wezi ukulu waku Chiuta?
15 Tilindiza umoyu wamuyaya. Chifukwa te akubuda, tingaŵa ndi chilindiza cha kwambula chovyu chaku Yehova. (Ŵerengani Sumu 49:7, 8.) Kweni Yehova watitipasa chilindiza chamampha ukongwa. Yesu wangulayizga akusambira ŵaki kuti: “Chifukwa ili ndi khumbu la Ada, kuti weyosi yo waziŵa Mwana ndipuso waja ndi chivwanu mwaku iyu walonde umoyu wamuyaya ndipu ndazakumuyuska pa zuŵa lakumaliya.” (Yoh. 6:40) Mwaviyo, tilindiza umoyu wamuyaya chifukwa cha wezi ukulu waku Chiuta. Paulo wanguyiziŵa fundu iyi. Iyu wangukamba kuti: “Chiuta walongo wezi waki ukulu kuti ŵanthu a mitundu yosi ataskiki.”—Tito 2:11.
TINGACHITIYANGA DALA UBUDI CHA CHIFUKWA CHA WEZI UKULU WAKU CHIUTA
16. Kumbi Akhristu anyaki akwamba asaniliyangapu mwaŵi wuli pa wezi ukulu waku Chiuta?
16 Chinanga kuti tilonde vitumbiku vinandi chifukwa cha wezi ukulu waku Yehova, tingaŵanaŵananga cha kuti Yehova wazomereza waka vevosi. Akhristu anyaki akwamba ‘asaniriyangapu mwaŵi pa wezi . . . waku Chiuta widu kuti achitengi jalidu liheni mwambula soni.’ (Yuda 4) Akhristu ambula kugomezeka ŵenaŵa awonanga kuti angachita uheni wewosi chifukwa Yehova waŵagowokiyengi. Chiheni ukongwa ntchakuti anyenganga so abali ndi azichi kuti nawu achitengi vo yiwu achitanga. Munthu yo wachitanga ivi ‘wakwiyisanga mzimu wa wezi ukulu waku Chiuta.’ Ndimu so viliri mazuŵa nganu.—Ŵah. 10:29.
17. Kumbi Petro wangupereka ulongozgi wuli?
17 Mazuŵa nganu, Satana walandizga Akhristu anyaki kuŵanaŵana kuti angapanga vinthu viheni kwambula kulangika chifukwa chakuti Yehova ngwalisungu. Chinanga kuti Yehova wagowoke munthu yo walapa, kweni wakhumba kuti tiyesesengi kulimbana ndi vinthu viheni vo tichita. Iyu wangutuma Petro kulemba kuti: “Viyo imwi mwaŵakwanjiwa, chifukwa mwaziŵiya limu ivi, chenjeni kuti muleki kulandizgika pamoza nawu mu ubudi wa ŵanthu aheni ndi kutondeka kuŵa akukho. Kweni lutirizgani kulonde wezi ukulu ndipuso kuziŵa Fumu ndi Mtaski widu Yesu Khristu.”—2 Pet. 3:17, 18.
UDINDU WO TE NAWU CHIFUKWA CHA WEZI UKULU WAKU CHIUTA
18. Kumbi te ndi udindu wuli chifukwa cha wezi ukulu waku Chiuta?
18 Chifukwa chakuti Yehova watitilongo wezi ukulu, nasi titenere kugwiriskiya ntchitu mphasu zo tenazu kuthamika Chiuta ndi kuteŵete anyidu. Kumbi tingachita wuli ivi? Paulo wangukamba kuti: “Pakuti te ndi mphasu zakupambana mwakukoliyana ndi wezi ukulu wo ukupasika kwaku isi, . . .” Kwali mbuteŵeti, tiyeni tichiti uteŵeti uwu, yo wasambiza, walutirizi kusambiza kwaki; yo wachiska, walutirizi kuchiska; . . . yo walongo lisungu, wachiti viyo mwakukondwa.” (Ŵar. 12:6-8) Mwaviyo, pakuti Yehova watitilongo wezi ukulu, nasi te ndi udindu wakupharazgiya ŵanthu, kuŵasambiza Bayibolu, kuchiska Akhristu anyidu ndi kugowoke weyosi yo watinangiya.
19. Kumbi sabata yamawa tazamukambisananji?
19 Chifukwa chakuti Chiuta watitiyanja, titenere kuchita vosi vo tingafiska kuti ‘tichitiyi ukaboni mwakukwana uthenga wamampha wa lisungu likulu laku Chiuta.’ (Mac. 20:24) Tazamukambisana nkhani yeniyi sabata yamawa.


text: Salimo lakuyowoya vya Solomoni.72 A Chiuta, pelekani vyeruzgo vinu kwa themba,Mupani urunji winu mwana wa themba.+2 Weruzge mulandu wa ŵanthu ŵinu mu urunjiNa wa ŵakuyuzgika ŵinu mwakunyoloka.+3 Mapiri ghape ŵanthu mtende,Ndipo tumapiri tuŵape urunji.4 Wavikilire* ŵakavu pakati pa ŵanthu,Waponoske ŵana ŵa ŵakavu,Na kung’anya mukhuluku.+5 Ŵamuwopaninge, chikuru kuli dazi,Kweniso chikuru mwezi uchalipo,Ku muwiro na muwiro.+6 Waŵenge nga ni vula iyo yikulokwera pa utheka wakusengeka,*Nga ni vula yamswera iyo yikuthilira charu chapasi.+7 Mu mazuŵa ghake ŵarunji ŵazamutikitira,+Ndipo kuzamuŵa mtende wakuzara,+ m’paka mwezi umare.8 Wazamuwusa kwamba ku nyanja m’paka ku nyanja,Kufuma ku Mlonga* m’paka ku vigoti vya charu chapasi.+9 Awo ŵakukhala mu chipalamba ŵazamusindama panthazi pake,Ŵalwani ŵake ŵazamumyanga fuvu.+10 Mathemba gha ku Tarishishi na gha mu virwa ghazamwiza na mithulo.+Mathemba gha Sheba na Seba ghazamupeleka vyawanangwa.+11 Mathemba ghose ghazamusindama panthazi pake.Ndipo mitundu yose yizamumuteŵetera.12 Pakuti wazamuthaska mukavu uyo wakulilira wovwiri,Wakuyuyuka na yose uyo walije movwiri.13 Wazamuchitira chitima wakuyuyuka na mukavu,Ndipo wazamuponoska umoyo wa ŵakavu.14 Wazamuŵathaska ku kuyuzga na nkhaza,Ndopa zawo zizamuŵa zakuzirwa mu maso ghake.15 Waŵe wamoyo, ndipo golide la ku Sheba lipike kwa iyo.+Ŵamulombere nyengo zose,Watumbikike zuŵa lose.16 Muzamuŵa vyakurya vinandi mu charu.+Vizamuŵa na pachanya pa mapiri.Chipambi chake chizamuŵa nga ntcha ku Lebanoni,+Ŵanthu ŵazamutikitira mu msumba nga ni vyakumera pa charu chapasi.+17 Zina lake likhalilire muyirayira,+Lilutilire kuŵako nga umo dazi liliri,Ŵanthu ŵasange thumbiko kwizira mwa iyo,+Mitundu yose yimucheme kuti ngwakukondwa.18 Yehova Chiuta walumbike, Chiuta wa Israyeli,+Mweneuyo yekha pera wakuchita vinthu vyakuzizwiska.+19 Zina lake lauchindami lilumbike muyirayira,+Uchindami wake uzure charu chose chapasi.+Ameni na Ameni.20 Uku nkhumara kwa malurombo gha Davide, mwana wa Yese.+


text: 2 Penepapo Joshuwa mwana wa Nuni wakatuma mwachibisibisi ŵanalume ŵaŵiri kufuma ku Shitimu+ kuti ŵakendere charu. Wakaŵaphalira kuti: “Lutani mukawone charu, chomenechomene Yeriko.” Ntheura ŵakaluta, ŵakafika ku nyumba ya mwanakazi muhule zina lake Rahabi,+ ndipo ŵakakhala kwenekura.2 Themba la Yeriko likaphalirika kuti: “Wonani, usiku uno kwiza ŵanalume ŵa Israyeli kuzakendera charu.”3 Ntheura themba la Yeriko likatuma mazgu kwa Rahabi kuti: “Fumiska ŵanalume awo ŵiza ndipo ŵakukhala mu nyumba yako, pakuti ŵiza kuti ŵazakendere charu chose.”4 Mwanakazi yura wakatora ŵanalume ŵaŵiri ŵara na kuŵabisa. Penepapo wakati: “Nadi, ŵanalume aŵa ŵangwiza kwa ine, kweni nkhumanya yayi uko ŵangufuma.5 Mise apo chipata changuŵa pafupi kujalika, ŵanalume aŵa ŵangufuma. Nkhumanya yayi uko ŵaluta, kweni usange mungaŵachimbilira, muŵasangenge.”6 (Kweni wakaŵatolera pa mtenje wa nyumba na kuŵabisa mu mapekesi gha fulakisi* agho wakaghatandazga pa mtenje.)7 Ntheura ŵanthu ŵara ŵakachimbilira mathenga* ghara ku nthowa ya ku Yorodani pa majambuko.+ Ŵakulondezga mathenga ghara ŵakati ŵafuma, chipata cha msumba chikajalika.8 Ŵanalume ŵara ŵachali ŵandagone, mwanakazi yura wakiza kwa iwo pa mtenje.9 Wakati kwa iwo: “Nkhumanya kuti Yehova wamupaninge charu+ ichi, nakuti wofi watiwira chifukwa cha imwe.+ Wose awo ŵakukhala mu charu ichi ŵathika lusoko chifukwa cha imwe.+10 Pakuti tili kupulika umo Yehova wakawomizgira maji pa Nyanja Yiswesi panthazi pinu apo mukafumanga ku Eguputo,+ ndiposo ivyo muli kuchita ku sirya linyake la* Yorodani na mathemba ghaŵiri gha Ŵaamori, Sihoni+ na Ogi,+ awo muli kuŵaparanyirathu.11 Tikati tapulika, mitima yithu yikasongonoka, ndipo palije wakukhwima mtima* chifukwa cha imwe, pakuti Yehova Chiuta winu ni Chiuta mu mtambo kuchanya na pa charu chapasi kusi.+12 Sono naŵeya, lapani kwa ine mwa Yehova, kuti nga umo ine namuchitirani lusungu,* namwe muzakalongore lusungu ku ŵamunyumba ya adada, ndipo munipe chimanyikwiro cha chipulikano chiwemi.*13 Muzakaŵasunge ŵamoyo adada, amama, ŵadumbu ŵane, ŵakuru na ŵanung’una ŵane, na wose awo ŵali nawo, ndipo muzakatiponoske ku nyifwa.”+14 Ntheura ŵanalume ŵara ŵakati kwa iyo: “Tipelekenge umoyo withu m’malo mwa winu.* Usange upharenge yayi ivyo tizira ise, mbwenu tizamukulongora lusungu* na kugomezgeka para Yehova watipa charu ichi.”15 Penepapo wakaŵakhizgira pasi na chingwe kufuma pa windo, pakuti nyumba yake yikaŵa mumphepete mwa linga la msumba. Nakuti wakakhalanga pa linga.+16 Ndipo wakati kwa iwo: “Lutani ku chigaŵa cha mapiri, mukabisame kwenekura mazuŵa ghatatu, mwakuti awo ŵakumulondezgani ŵaleke kumusangani. Para awo ŵakumulondezgani ŵawerako, imwe mungalutilira na ulendo winu.”17 Ŵanalume ŵara ŵakati kwa iyo: “Tizamuŵavya mulandu pa chilapo icho watilapizga+18 usange pakwiza mu charu ichi tasanga undakakilire chingwe ichi cha uzi uswesi pa windo ilo watifumiskirapo. Uwunganye mu nyumba yako adada ŵako, amama ŵako, ŵadumbu ŵako, na wose ŵamunyumba ya awuso.+19 Penepapo usange munyake wazamufuma mu nyumba yako kuya kuwaro, ndopa zake zizamuŵa pa mutu wake, ndipo ise tizamuŵavya mulandu. Kweni usange chiheni chiza* pa waliyose uyo wali na iwe mu nyumba, ndopa zake zizamuŵa pa mitu yithu.20 Kweniso usange iwe waphara ivyo tizira ise,+ tizamuŵavya mulandu pa chilapo icho watilapizga.”21 Mwanakazi yura wakati: “Vichitike kuyana na mazgu ghinu.”Penepapo wakaŵatuma kuti ŵalutenge, ndipo ŵakaluta. Pamanyuma wakakaka chingwe chiswesi pa windo.22 Ntheura ŵakaluta ku chigaŵa cha mapiri, ŵakakhalako mazuŵa ghatatu m’paka awo ŵakaŵalondezganga ŵakawerako. Awo ŵakaŵalondezganga ŵakaŵapenja mu nthowa zose, kweni ŵakaŵasanga yayi.23 Ŵanalume ŵaŵiri ŵara ŵakakhira kufuma ku mapiri, ŵakambuka mlonga na kwiza kwa Joshuwa mwana wa Nuni. Ŵakamuphalira vinthu vyose ivyo vikaŵachitikira.24 Ŵakati kwa Joshuwa: “Yehova wapeleka charu chose kwa ise.+ Nakuti wose awo ŵakukhala mu charu chira ŵathika lusoko chifukwa cha ise.”+


text:
Lilongwe
Lilongwe ndiwo msumba wukulu wa boma mu Malaŵi (capital city).
Kuli chibanja chikulu cha Kamuzu International Airport, mphala ya malango, chipatala chikulu na vinthu vinandi vyakwenelera kuba mu msumba wukulu. Lilongwe wali pamalo pa katondo ntheula vyuvyu ni suzgo chomene mumalo yanandi ya msumba uwu. University ya Malaŵi yili na vigaba vibiri mu Lilongwe, koleji (college) ya vya ulimi ya Bunda na koleji ya unesi (nursing) ya Kamuzu. Msumba uwu wukasankhika chifukwa chakuti wuli pakati pa chalo cha Malaŵi ntheula nkhupusu na kufupiko kuluta kulikose m’Malaŵi kufuma ku Lilongwe kuluskana na ku Zomba, uwo wukaba msumba wukulu mpaka mu chaka cha 1975. Boma la Lilongwe ndilo lili na banthu banandi chomene pa maboma yose mu Malaŵi – muli banthu pafupi-fupi 1.6 million – Lilongwe payekha wali na banthu bakujumpha chigaba cha kumpoto chose.


text:
Colinga cithu
Mateyu19:14 Yesu wakati, “walekeni wana waze kwa ine, munga wakanizganga cara, pakuti ufumu wakucanya ukuyana naiwo awa.”
Baibulo la wana liliko kuti Yesu Khristu wamanyikwe ku wana kupitila mukugawiliska nthanika zowoneskela za mubaibulo navitaka-taka vaku pampana-pampana mukawilo na mopitiskila kuwikapo malo gha cikolelezgano ca caru cose,foni yamawoko/PDA\’s,tumapepala na mabuku wakupenta, mu ciyowoye cose ico mwana wakuyowoya.
Nthanika zamu baibulo izi zigawilikenge ku wana wokwanila 1.8 mabiliyoni caru cose malinga nkhokwaniskika.
Nthanika zawaka!
Bungwe la Evangeliko likutumizya nthanika zawana izi kwa wana wakutemwika mwa WAKA!


text:
Ziŵani Vakukwaskana ndi Maofesi Ngidu Kweniso Kuwona Malu Ngidu
Titikudanani ndi mtima wosi kuti muziwoni maofesi ngidu ndi malu ngakusindikiziyaku mabuku. Saniyani malu kweniso nyengu yakuwone malu
Mexico
Ave Jardin No. 10
Fraccionamiento El Tejocote
56265 TEXCOCO, MEX
MEXICO
+52 555-133-3000
+52 555-858-0100
Kuwona Malu
Mandi mpaka Chinkhondi
Kwamba 8:00 mulenji mpaka 11:00 kweniso 1:00 msana mpaka 4:00.
Kuwona malu kuto maola ngaŵi ndi hafu
Vo Ofesi Iyi Yichita
Yiwonere ntchitu yakufwatuliya mabuku mu vineneru vakujumpha 70 vo ve muchigaŵa chenichi, kutuwa ku Mexico mpaka ku Panama. Asindikiza mabuku nga vineneru vakujumpha 60. Atumiza so mabuku nga vineneru vakujumpha 80, kuluta ku vyaru vakujumpha 10.
Pangani dawunilodi kabuku kakulongo vo vichitika pa ofesi yeniyi.


text:
Lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero . Lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero .
Enfim, tem horas que a gente realmente perde a fala.
Precisa de palavras mesmo?
Lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero. Lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero lero.


text:
NKHANI YA PA CHIKOPI | UMO MUNGAKHALIRA MWAMTENDE PA NYUMBA
Ivyo Mungachita Kuti Muleke Kwambana pa Nyumba
KASI mungachita wuli usange vikuwoneka kuti mukukhalira kwambana pera? Nyengo zinyake mwamba kuwona kuti mukwambana pafupipafupi kweniso mukukwiyiskana chomene. Panyake mukumanyaso yayi icho chikuchitiska kuti mwambanenge. Kweni mukutemwana, ndipo mukukhumba yayi kuti mfumu panji muwoli winu wadandawurenge.
Ntchakukhumbikwa chomene kukumbuka kuti para mwapambana maghanoghano ndikuti nthengwa yinu njakutondeka yayi. Nakuti kupambana maghanoghano kungaleka yayi. Kweni ivyo mukuchita para mwapambana maghanoghano ndivyo vikulongora usange mukukhumba kuti pa nyumba paŵe mtende panji yayi. Wonani vinyake ivyo vingawovwira kuti muleke kwambana.
1. LEKANI KUWEZGERA.
Mbembe yikuŵapo para pali ŵanthu ŵaŵiri. Para yumoza waleka kuyowoya na kwamba kupulikizga waka, mbembe yingamara. Ntheura lekani kuwezgera para munyinu wamwavyani (wamutendekani). Kuti mujisungire ntchindi, jikorani. Kumbukani kuti chakukhumbikwa chomene ni mtende, kuwina yayi.
“Para nkhuni palije, moto ukuzimwa, ndipo para palije wakusesa, mphindano zikumara.”—Zintharika 26:20.
2. MUPULIKISKANI MUNYINU.
Para mungapulikizga dankha kwambura kumudumulizga vingawovwira kuti munyinu watune na kuwezgerapo mtende. Mupulikiskani munyinu, lekani kughanaghana kuti wali namwe na kafukwa. Lekani kughanaghana kuti munyinu wachitira dala, pakuti nayo ni munthu wangabudiska. Nyengo zinyake munthu wangayowoya uheni chifukwa cha kuleka kughanaghanirapo makora panji chifukwa cha kuŵinya mtima.
“Vwarani mtima wa chiwuravi, lusungu, kujiyuyura, kuzika, na kuzikira.”—Ŵakolose 3:12.
3. SEZGEKANIPO DANKHA KUTI MTIMA UTUNE.
Usange mwathukira, chingaŵa chiwemi kuti musezgekepo dankha pachoko kuti mtima utune. Munganjira mu chipinda chinyake panji mungakendapo dankha m’paka mtima ukhazikike. Para mwachita nthena chikulongora kuti mukugwentha panji kukana kudumbiskana yayi. Kweni vingamovwirani kuti musange m’pata wakuti mulombe kwa Chiuta kuti muŵe ŵakuzikira, ŵamahara, na ŵakupulikiska.
“Pambere mbembe yindambe, iwe fumapo.”—Zintharika 17:14.
4. GHANAGHANIRANI DANKHA ICHO MUKUKHUMBA KUYOWOYA NA UMO MUNGACHIYOWOYERA.
Vinthu vingaŵa makora yayi usange namwe mungayowoya mazgu ghakulasa. Kweni yezgani kuyowoya vinthu ivyo vingawovwira kuti munyinu mtima utune. Mufumbani makora kuti walongosore umo wakujipulikira ndipo wongani wovwiri uliwose panji fundo yamahara iyo mungapokera.
“Kayowoyero kawakawaka kali nga nkhulasa kwa lupanga, kweni lulimi lwa wavinjeru lukuchizga.”—Zintharika 12:18.
5. KHIZGANI MAZGU PAKUYOWOYA NDIPO LONGORANI KUTI MUKUKHUMBA MTENDE.
Ŵanthu ŵangakaŵa yayi kukalipirana mu nyumba usange yumoza wakuyowoya uheni. Ntheura nanga mungakwiya wuli, lekani kuyowoya mwachimwazga, mwamsinjiro panji kupazanguka (kukalipa). Lekani kuyowoya mazgu nga ghakuti “Ukunipwelelera yayi” panji “Iwe ukupulika cha.” Kweni muphalirani makora mfumu panji muwoli winu umo mukujipulikira na ivyo wachita (“Ine vikuniŵinya para iwe . . . ”). Palije chifukwa chakuti mwambire kukantchizgana (kumijana), kutimbana makofi na mabakera, panji kuchitirana nkhaza zinyake. Lekani kunenana, kuyuyurana, panji kufingirana.
“Wuskaniko kwa imwe mtima wa thinkho, ukali, kutukutwa, kukolomoka, na kayowoyero kaheni, pamoza na uheni wose.”—Ŵaefeso 4:31.
6. PHEPISKANI LUŴIRO NA KULONGOSORA IVYO MUCHITENGE KUTI SUZGO ILO LIMARE.
Manyani kuti chakulata chinu chikuru nkhuwezgerapo mtende, ntheura kujalika kumaso na ukali yayi. Kumbukani kuti usange mukukhalira kwambana, mose mukupwetekeka. Usange mwawezgerapo mtende, mose mukukondwa. Ntheura zomerani kuti namwe mwachitiska kuti mphindano yiŵepo. Nanga mungaŵa kuti mukugomezga kuti palije icho mwabuda, mungachita makora kuphepiska chifukwa chakuti mwangukwiya na kuzgora uheni, ivyo vyachitiska kuti mphindano yiŵepo. Chakukhumbikwa chomene nkhukhala mwamtende na munyinu. Usange munyinu wamuphepiskani, mugowokerani luŵiro.
“Luta, ukajiyuyure na kumuŵeya luŵiro mzengezgani wako.”—Zintharika 6:3.
Para mbembe yamara, kasi mungachita wuli kuti mtende ulutilire pa nyumba? Nkhani yakulondezgapo yikuzgora.


text:
Nkhani 71: Chiuta Walayizga Paradayisu
PARADAYISU wang’anamuwa “munda wakutowa.” Kumbi ivi vitikukumbuska chithuthuzi chinyaki cho tikuchiwonapu m’buku ili? Ichu chiwoneka kuti chiyanana ukongwa ndi munda wakutowa wo Yehova Chiuta wangupangiya Adamu ndi Eva, kumbi chiwoneka nadi viyo? Kweni kumbi charu chosi chazamuja paradayisu?
Chiuta wanguŵika Adamu ndi Eva mu paradayisu. Kweni chifukwa chakuti angumuvwiya cha Chiuta, yiwu angutaya muzi wawu wakutowa mwaviyo angwamba kukota ndipu pavuli paki angufwa. Kweni Chiuta walayizga kuti wazamupaska ŵanthu wo atimuyanja vinthu vosi vo Adamu ndi Eva akutaya
Chithuthuzi ichi ncha paradayisu nge yo Chiuta watenere kuti wangulongo mchimi waki Yesaya. Yesaya wanguwaku pati pajumpha nyengu yimanavi Yona wati wafwa.
Yehova wangukambiya mchimi waki Yesaya kuti walembi vakukwaskana ndi paradayisu mufya wa ŵanthu ŵaku Chiuta. Ndipu wanguti: ‘Akambwi ndi mbereri azamuja pamoza m’chimangu. Mwana wa ng’ombi ŵazamukurya pamoza ndi mwana wa nkharamu ndipu mwanamana wazakuviphwere. Chinanga ndi mwanamana kuti wazamulumika cha wachiseŵe pafupi ndi njoka yikali.’
Ŵanthu anandi angakamba kuti: ‘Ivi vingachitika cha chifukwa chakuti masuzgu ngakwamba kali pacharu chapasi ndipu ngazamumala cha.’ Kweni utenele kujifumba kuti: ‘Kumbi malu ngo Chiuta wangupaska Adamu ndi Eva ngenga nga mtundu wuli?
M’charu chifya mwazamuŵavi chakupweteka chechosi ndipuso nyifwa. Kwazamuja chimangu. Ŵanthu wosi azamutama cha ndipu azamuja akukondwa. Vinthu vazamuja nge po Chiuta wakhumbiyanga pakwamba. Sonu kunthazi uku tisambirengi mo Chiuta wazamuchitiya vinthu ivi.
Yesaya 11:6-9; Chivumbuzi 21:3, 4.
Mafumbu
- Kumbi mazu ngakuti “paradayisu” ngang’anamuwanji ndipu ngatikukumbuskanji?
- Kumbi nchifukwa wuli Adamu ndi Eva angutaya muzi wawu wakutowa?
- Kumbi Yesaya wenga yani, ndipu wangujaku panyengu niyi, nanga Yehova wangumulongonji?
- Kumbi Yehova wangumukambiya Yesaya kuti walembenji vakukwaskana ndi Paradayisu mufya?
- Kumbi nchinthu wuli cho Yehova walayizga wo atimuyanja?
Mafumbu ngakusazgiyapu
- Ŵerenga Yesaya 11:6-9.
Kumbi Mazu ngaku Chiuta, ngalongo wuli kuti ŵanthu ndi nyama azamuja pachimangu m’charu chifya? (Sumu 148:10, 13; Yesa. 65:25; Ezek. 34:25)
Kumbi mazu ngaku Yesaya, ngafiskika wuli mwauzimu pakati pa ŵanthu aku Yehova mazuŵa nganu? (Ŵaro. 12:2; Ŵaefe. 4:23, 24)
Kumbi ndiyani yo watenele kutumbikika chifukwa chakusintha kwa mijalidu ya ŵanthu mazuŵa nganu kweniso m’charu chifya. (Yesa. 48:17, 18; Ŵaga. 5:22, 23; Ŵafi. 4:7)
- Ŵerenga Chivumbuzi 21:3, 4.
Kumbi fundu ya M’malemba yakuti Chiuta wazamuja pamoza ndi ŵanthu, yilongo wuli kuti ying’anamuwa kuja limoza ndi ŵanthu chayiku cha? (Ŵale. 26:11, 12; 2 Miko. 6:18; Yesa. 66:1; Chivu. 21:2, 3, 22-24)
Kumbi ndi masozi ndi urwirwi wuli wo wazamumala? (Luka 8:49-52; Ŵaro. 8:21, 22; Chivu. 21:4)


text:
CHUMA CHAKUTULIYA M’MAZU NGAKU CHIUTA | YESAYA 63–66
Ŵanthu Azamukondwa Ukongwa ndi Kuchanya Kwasonu Ndipuso Charu Chapasi Chasonu
Layizgu laku Yehova lakuti waweziyengepu charu chasonu lo le pa Yesaya chaputala 65 ndauneneska ndipu iyu watiliwona nge kuti lafiskika kali
Yehova wapanga kuchanya kwasonu ndipuso charu chapasi chasonu ndipu vinthu vosi vakali vazamukumbukika so cha
65:17
Kumbi kuchanya kwasonu ntchinthu wuli?
Ndi boma lasonu lo lazamupangisa kuti pacharu chapasi pazije urunji
Boma ili likujalikisika mu 1914 pa nyengu yo Khristu wanguŵikika kuja Fumu ya Ufumu waku Chiuta
Kumbi charu chasonu chimiyanji?
Charu chasonu chimiya ŵanthu akutuliya mumitundu, vineneru kweniso mafuku ngakupambanapambana wo avwiya ulamuliru wa boma lasonu lakuchanya
Kumbi vinthu vakali vazamukumbukika cha munthowa wuli?
Pa nyengu iyi, kwazamuŵavi vosi vo vichitisa kuti ŵanthu asuzgikengi maŵanaŵanu
Ŵanthu akugomezeka azamujanga mwakukondwa ndipu azamuja ndi maŵanaŵanu ngamampha zuŵa lelosi


text:
VYAKUCHITA PAKUSOPA NA MBUMBA
Rahabi Wakapulikira Ivyo Wakaphalirika
JOSHUA CHAPUTARA 2 NA 6
Ŵapapi: Ivi vimovwiraninge pakusambira Baibolo na ŵana.
Vinyake
Yosefe mu Charu cha Eguputo
Kasi tikusambirako vichi kwa Yosefe apo wakaŵa muzga kweniso apo wakaŵa mu jele ku Eguputo? Chitani dawunilodi nkhani izi na kusambira pamoza nga banja.
Chiuta Wakatuma Mozesi ku Eguputo
Mozesi na Aroni ŵakawopa yayi kuyowoya na Farawo nangauli wakaŵa wankhongono. Chitani dawunilodi nkhani iyi kuti musambire pamoza na banja linu.
Yehova Wakaponoska Ŵaisrayeli
Sankhanipo ivyo mungachita pakusopa na banja linu.
VYAKUCHITA PAKUSOPA NA MBUMBA


text:
SAMBIRO 89
Petrosi Wakakana Yesu
Apo Yesu wakaŵa na ŵapositole ŵake mu chipinda chamuchanya, wakaŵaphalira kuti: ‘Imwe mose munichimbirenge usiku uno.’ Petrosi wakati: ‘Ine pera cha! Nanga ŵanyane wose ŵangamuchimbirani, ine pera nimulekaninge yayi.’ Kweni Yesu wakati kwa Petrosi: ‘Pambere tambala wandalire, uyowoyenge katatu kuti ukunimanya yayi.’
Apo ŵasilikari ŵakalutanga na Yesu ku nyumba ya Kayafa, ŵapositole ŵanandi ŵakachimbira. Kweni ŵaŵiri ŵakalondezganga mu mzinda. Petrosi wakaŵa yumoza wake. Wakanjira mu luŵaza lwa nyumba ya Kayafa ndipo wakawothanga moto. Chifukwa cha ungweru wa moto, msungwana munyake wakamuwona Petrosi kumaso, ndipo wakati: ‘Iwe nkhukumanya. Wanguŵa pamoza na Yesu.’
Petrosi wakati: ‘Yayi, ndine cha. Nkhumanya yayi icho ukuyowoya.’ Wakafumapo pa moto na kuluta ku chipata. Kweni msungwana munyake wakamuwonaso ndipo wakaphalira ŵanthu kuti: ‘Munthu uyu wanguŵa na Yesu!’ Petrosi wakati: ‘Ndine yayi, Yesu nayo nkhumumanya cha!’ Munthu munyake wakati: ‘Ndiwe yumoza wawo nadi. Kayowoyero kako nako kakulongora kuti ukufuma ku Galileya, nga ni Yesu.’ Kweni Petrosi wakalapa, wakati: ‘Twe pano, nkhumumanya yayi munthu uyu!’
Nyengo yeneyira, tambala wakalira. Petrosi wakawona Yesu wang’anamuka na kumulaŵiska. Wakakumbuka ivyo Yesu wakayowoya, ndipo wakafumira kuwaro na kuwuska chitengero.
Pa nyengo iyi, khoti la Sanihedirini likawungana mu nyumba ya Kayafa kuti limweruzge Yesu. Ŵakadumura kale kuti ŵamukome, kweni ŵakapenjanga waka chifukwa chakumukomera. Ndipouli, ŵakatondeka kusanga chifukwa cheneko. Paumaliro, Kayafa wakafumba Yesu kuti: ‘Kasi ndiwe Mwana wa Chiuta?’ Yesu wakati: ‘Ndine.’ Kayafa wakati: ‘Apa tikukhumbikwiraso ukaboni unyake yayi. Uku nkhuyuyura Chiuta!’ Wose ŵakayowoya kuti: ‘Munthu uyu wakwenera kufwa.’ Ŵakamuŵapura makofi Yesu, kumuthunyira mata, ŵakamujara kumaso, na kumutimba, ŵakati: ‘Usange ndiwe ntchimi, tiphalira uyo wakutimba.’
Kukati kwacha, ŵakamutora Yesu kuya nayo ku holo ya Sanihedirini, ndipo ŵakamufumbaso kuti: ‘Kasi ndiwe Mwana wa Chiuta?’ Yesu wakati: ‘Imwe ndimwe mukuyowoya.’ Ntheura ŵakamusanga na mulandu wa kuyuyura Chiuta ndipo ŵakaluta nayo ku nyumba ya Pontiyo Pilato, kazembe wa Ŵaroma. Kasi ntchivichi chikachitika? Tiye tiwone.
“Ora . . . liza nadi, apo mumbininikenge waliyose kuluta ku nyumba yake ndipo munisidenge nekha. Kweni nili nekha chara, chifukwa Adada ŵali nane.”—Yohane 16:3


text:
Kumbi Tisambiranji pa Ntharika ya Matalente?
“Ku yumoza wangupaska matalente ngakhondi, ku munyaki ngaŵi, ndi ku munyaki limoza.”
1, 2. Nchifukwa wuli Yesu wangukamba ntharika ya matalente?
MUNTHARIKA ya matalente, Yesu wangulongo udindu wa Akhristu akusankhika. Tikhumbika kuvwisa vo ntharika iyi ying’anamuwa chifukwa yikwaska Akhristu wosi auneneska, kaya alindizga kuluta kuchanya pamwenga kuzija pacharu chapasi.
2 Yesu wangukamba ntharika iyi wachimuka fumbu lo akusambira ŵaki angumufumba lakukwaskana ndi “chisimikizgu cha . . . [kuŵapu kwaki], ndi cha umari wa mgonezi wo.” (Mat. 24:3) Mwaviyo, ntharika iyi yifiskika m’mazuŵa nganu ndipu nchisimikizgu chakuti Khristu wawusa nge Fumu.
3. Kumbi tisambiranji pa ntharika zo ze pa Mateyu chaputala 24 ndi 25?
3 Ntharika ya matalente njimoza mwa ntharika zinayi zo zisanirika pa Mateyu 24:45 mpaka 25:46. Pa malemba yanga, pe so ntharika ya muŵanda wakugomezgeka ndi wakuwamu, ntharika ya amwali 10 kweniso ntharika ya mbereri ndi mbuzi. Ntharika izi nchigaŵa cha kwamuka kwa fumbu lo akusambira angufumba Yesu lakukwaskana ndi kuŵapu kwaki. Muntharika zosi zinayi, Yesu wangukonkhoska vinthu vo vipambaniska Akhristu auneneska ndi aboza m’mazuŵa nganu ngakumaliya. Uthenga wa muntharika ya muŵanda, amwali kweniso matalente ukwaska Akhristu akusankhika. Muntharika ya muŵanda wakugomezgeka ndi wakuwamu, Yesu wakambiyanga kagulu kenaka ko kapereka chakurya kwa amunyumba yaki kuti katenere kuchita vinthu mwakugomezgeka kweniso mwazeru. Muntharika ya amwali 10, Yesu wakambiyanga Akhristu wosi akusankhika kuti akhumbika kuja masu kweniso akunozgeka chinanga kuti aziŵa cha zuŵa ndi ora chayilu lo waziyengi. Muntharika ya matalente, Yesu wakambiyanga Akhristu akusankhika kuti akhumbika kugwira nchitu yawu mwaphamphu. Uthenga wa muntharika ya mbereri ndi mbuzi, yo ndi ntharika yakumaliya yaku Yesu, ukwaska Akhristu wo ŵe ndi chilindizga chakuzija pacharu chapasi. Yesu wangukamba kuti yiwu akhumbika kuzija akugomezgeka kweniso kuziwovya Akhristu akusankhika. * Sonu tiyeni tikambiskani ntharika ya matalente.
MBUYA WAPEREKA NDALAMA KWA AŴANDA ŴAKI
4, 5. Kumbi mbuya wa muntharika iyi wamiya yani, nanga munthu wakhumbikanga kuchitanji kuti wasaniyi talente yimoza?
4 Ŵerengani Mateyu 25:14-30. Kwamba kali, mabuku ngidu ngakonkhoska kuti mbuya wa muntharika iyi ndi Yesu ndipu wanguja nge waluta kucharu chakutali pa nyengu yo wangulutiya kuchanya mu 33 C.E. Muntharika yinyaki, Yesu wangulongo chilatu chakulutiya kucharu chakutali. Iyu wangukamba kuti waluta kuti ‘wakajilonde ufumu.’ (Luka 19:12) Pangujumpha nyengu kuti Yesu walonde Ufumu kutuliya po wangulutiya kuchanya. * Bayibolo likamba kuti iyu ‘wanguja pasi ku maryi ngaku Chiuta, wangwamba kulereze mpaka po wamawongu waki wazamuŵikika kuŵa chitengu cha marundi ngaki.’
5 Munthu wa muntharika iyi wenga ndi matalente 8. Zenizi zenga ndalama zinandi pa nyengu yo. * Wechendaluti kucharu chakutali, iyu wangugaŵiya aŵanda ŵaki ndalama zenizi ndipu wakhazganga kuti achitengi nazu malonda. Nge munthu mwenuyu, Yesu wenga ndi chinthu chakuzirwa ukongwa wechendaluti kuchanya. Kumbi chenga chinthu wuli? Tingasaniya kwamuka kwa fumbu ili asani tingawona nchitu yo Yesu wagwiranga pacharu chapasi.
6, 7. Kumbi matalente ngamiyanji?
6 Yesu wangulongo kuti nchitu yakupharazga yo iyu wagwiranga yenga yakukhumbika ukongwa. (Ŵerengani Luka 4:43.) Chifukwa cha nchitu iyi, iyu wangujula munda wo wenga wanyata. Nyengu yinyaki, wangukambiya akusambira ŵaki kuti: “Yunuskani masu nginu, ndipu thoŵani [wonani] minda yo, pakuti yacha kali ku chivuna.” (Yoh. 4:35-38) Wachikamba mazu yanga, Yesu waŵanaŵaniyanga ŵanthu anandi amtima wamampha wo atingi aŵengi akusambira ŵaki. Nge mlimi wazeru, Yesu watingi wawulekengi ŵaka cha munda uwu chifukwa ungulongo kuti wacha kali. Ndichu chifukwa chaki wati wayuskika ŵaka, wangukambiya akusambira ŵaki kuti: “Viyo lutani, sambizani mitundu yosi.” (Mat. 28:18-20) Mwaviyo, Yesu wanguŵapaska nchitu yakupharazga yo njakukhumbika ukongwa.
7 Yesu wachikambiya akusambira ŵaki kuti agwiri nchitu yakupanga akusambira, wanguja nge kuti watiŵapaska “usambasi waki,” pamwenga kuti matalente. (Mat. 25:14) Munthowa yinyaki, tingakamba kuti matalente ngamiya udindu wakugwira nchitu yakupharazga ndi kupanga akusambira.
8. Chinanga kuti muŵanda weyosi wangulonde matalente ngakupambana ndi anyaki, kumbi mbuyawu wakhazgangaji?
8 Ntharika ya matalente yilongo kuti mbuya wangupereka matalente 5 ku muŵanda waki yumoza, wangupereka so ngaŵi ku muŵanda munyaki kweniso talente yimoza ku munyaki. (Mat. 25:15) Chinanga kuti muŵanda weyosi wangulonde matalente ngakupambana ndi anyaki, kweni mbuyawu wakhazganga kuti weyosi wangagwiriskiyengi nchitu mwazeru. Ivi ving’anamuwa kuti wakusankhika weyosi wakhumbikanga kuyesesa kuchita vo wangafiska pa nchitu yakupanga akusambira. (Mat. 22:37; Ŵakol. 3:23) Akusambira aku Khristu angwamba kuchita malonda ndi matalente pa Pentekoste mu 33 C.E. Buku la Machitidu lilongo kuti yiwu angugwira mwaphamphu nchitu yakupharazga kweniso kupanga akusambira. *
KUCHITA MALONDA NDI MATALENTE M’MAZUŴA NGAKUMALIYA
9. (a) Kumbi aŵanda ŵaŵi akugomezgeka anguchita nangu wuli matalente, nanga venivi vilongonji? (b) Kumbi ‘ambereri zinyaki’ agwira nchitu wuli?
9 Aŵanda ŵaŵi akwamba wo anguchita vinthu mwazeru, amiya Akhristu akusankhika akugomezgeka a m’mazuŵa ngakumaliya. Kutuliya mu 1919, Akhristu ŵenaŵa aja nge achita malonda ndi matalente ngo mbuyawu wakuŵapaska. Yiwu ayesesa kuchita vo angafiska. Palivi chifukwa chakufufuziya kuti ndiyani yo wangulonde matalente 5 kweniso yo wangulonde ngaŵi. Chifukwa wuli? Chifukwa chakuti muntharika iyi, aŵanda wosi ŵaŵi yaŵa anguza ndi ndalama zapachanya zakuyanana ndi zo angupasika. Mwaviyo, wosi anguchita vinthu mwazeru. Kumbi mbakhristu akusankhika pe wo atenere kupharazga? Awa. Ntharika yaku Yesu ya mbereri ndi mbuzi yilongo kuti Akhristu ‘ambereri zinyaki’ ŵe ndi udindu wakovya Akhristu akusankhika pa nchitu yakupharazga ndi kupanga akusambira. M’mazuŵa nganu ngakumaliya, magulu ngosi ngaŵi yanga ngagwiriya limoza nchinthu yakupanga akusambira nge “mskambu umoza.”
10. Kumbi chisimikizgu chikulu cha kuŵapu kwaku Yesu ndi nichi?
10 Mweneku wa ndalama wakhazga ŵaka vo aŵanda achitengi ndi ndalama zo akupaskika. Nge mo takambiya kali, Akhristu akugomezgeka a m’nyengu ya akutumika angugwira mwaphamphu nchitu yakupharazga. Nanga nchinthu wuli cho chichitika mazuŵa nganu po ntharika iyi yifiskika? Ateŵeti akugomezgeka aku Yesu agwira nchitu yakupharazga ndi kupanga akusambira mwaphamphu ndipu vo afiska vechendachitikepu. Kujipereka kwawu kutovya ŵanthu anandi chaka ndi chaka kuti aje akusambira kweniso kuti ayambi kupharazga. Ivi vachitiska kuti nchitu yakupharazga yije chisimikizgu chikulu cha kuŵapu kwaku Yesu nge Fumu. Tikayika cha kuti Mbuya wakondwa ukongwa!
KUMBI MWENEKU WA MATALENTE WAZENGI ZUKWANJI?
11. Nchifukwa wuli tikamba kuti Yesu wazengi pa chisuzgu chikulu kuziwona mo matalente ngagwiriskikiya nchitu?
11 Asani chisuzgu chikulu chazija kamanavi kwamba, Yesu wazamukuza kuti waziwoni mo aŵanda ŵaki agwiriskiya nchitu matalente. Nchifukwa wuli tikamba kuti Yesu wazengi nyengu iyi? Mu uchimi wo usanirika pa Mateyu chaputala 24 ndi 25, Yesu wazumbuwa kaŵikaŵi za kuza kwaki. Pakukamba za cheruzgu cho wazamupereka pa chisuzgu chikulu, Yesu wangukamba kuti ŵanthu azakumuwona “wachiza pa mitambu ya kuchanya.” Iyu wanguchiska ateŵeti ŵaki a m’mazuŵa ngakumaliya kuti azije masu, ndipu wangukamba kuti: “Pakuti mulivi kuziŵa zuŵa mwaku lenilo Ambuyamwi aziyengi” ndipuso “Mwana wa munthu wazengi mu ora lenilo mulivi kulunguruka.” (Mat. 24:30, 42, 44) Mwaviyo, muntharika ya matalente, Yesu wachikamba kuti ‘wanguza mweneku wa aŵanda yaŵa, ndipu wangukonkhoskana nawu makani’ wang’anamuwanga nyengu yo iyu waziyengi kuzipereka cheruzgu pa umaliru wa charu chiheni ichi. *
12, 13. (a) Kumbi mbuya wanguŵakambiyanji aŵanda ŵaŵi, nanga nchifukwa wuli? (b) Kumbi ndi nyengu niyi yo Akhristu akusankhika alonde chisimikizgu chawu chakumaliya? (Wonani bokosi lakuti, “ Amuka Mlandu pa Nyifwa Yawu.”) (c) Kumbi wo azamuyeruzgika kuti ndi mbereri azamulonde mphotu wuli?
12 Malinga ndi vo ntharika iyi yikamba, mbuya wangusaniya kuti muŵanda yo wangumupaska matalente 5 ndipuso yo wangumupaska matalente ngaŵi alongo kuti mbakugomezgeka kweniso asaniriyapu zapachanya zakulingana ndi zo iyu wanguŵapaska. Ndipu mbuya wangukambiya aŵanda wosi ŵaŵi kuti: “Nchamampha muŵanda we wamampha ndi wakugomezgeka; waŵa wakugomezgeka pa vinthu vimanavi; pa vinandi ndikuŵikengi.” (Mat. 25:21, 23) Kumbi nchinthu wuli cho chazamuchitika asani Yesu watuza nge Mbuya wa unkhankhu kuti waziyeruzgi?
13 Chisuzgu chikulu chechendayambi, Akhristu akusankhika wo amiya aŵanda ŵaŵi akugomezgeka, azamuja kuti alonde kali chisimikizgu chakumaliya chakulongo kuti mbakusankhika nadi. (Chiv. 7:1-3) Aramagedoni yechendayambi, Yesu wazakuŵapaska mphotu yawu kuchanya. Pa nyengu iyi, wosi wo atovya abali aku Khristu mwakugomezgeka pa nchitu yakupharazga, azamukuŵa kuti ayeruzgika kali kuti ndi mbereri ndipu azamuja pacharu chapasi mu Ufumu waku Chiuta.
MUŴANDA MUHENI NDIPUSO MULESI
14, 15. Kumbi Yesu wang’anamuwanga kuti anandi mwa Akhristu akusankhika azamuchita vinthu mwambula zeru kweniso mwaulesi? Konkhoskani.
14 Muntharika iyi, muŵanda wakumaliya wanguwundiya pasi talente yo wangupaskika m’malu mwakuti wachiti nayu malonda pamwenga kuti wakayisungisi ku akusunga ndalama. Muŵanda uyu wangulongo kuti wenga muheni chifukwa wanguchita vinthu mwakususkana ndi vo mbuyaki wakhumbanga. Mphaki kuti mbuyaki wangumudana kuti “muŵanda muheni ndi mulesi.” Mbuyaki wangumuphanga talente yo wenga nayu ndipu wangupaska yo wenga ndi matalente 10. Pavuli paki muŵanda muheni wanguponyeka “ku mdima” ndipu wanguliya ukongwa.
15 Chifukwa chakuti muŵanda yumoza pa aŵanda atatu muntharika iyi wangubisa talente yaki, kumbi Yesu wang’anamuwanga kuti anandi mwa Akhristu akusankhika azamuja aheni ndipuso alesi? Awa. Yesu wechendakambi ntharika iyi, wangukamba so ntharika zinyaki. Muntharika ya muŵanda wakugomezgeka ndi wakuwamu, Yesu wangukamba vakukwaskana ndi muŵanda muheni yo wapumanga aŵanda anyaki. Yapa Yesu wang’anamuwanga kuti pazamukuŵa so muŵanda muheni cha. M’malu mwaki, Yesu watcheŵeskanga muŵanda wakugomezgeka kuti wangazichitanga vinthu nge muŵanda muheni cha. Mwakuyana ŵaka, muntharika yaki ya amwali 10, Yesu wang’anamuwanga kuti anandi mwa Akhristu akusankhika azamuchita vinthu nge amwali akupusa cha. Kweni iyu wakhumbanga kuti Akhristu akusankhika aziŵi vo vingaŵachitikiya asani angayamba kusiwa ndipuso asani angaja ambula kunozgeka. * Mwaviyo, vingaŵa vambula kuvwika kukamba kuti muntharika iyi Yesu wanga’namuwanga kuti Akhristu anandi akusankhika m’mazuŵa ngakumaliya azamuja aheni ndipuso ambula kugomezgeka. Kweni Yesu watcheŵeskanga Akhristu akusankhika kuti akhumbika kuja aphamphu ndipuso kuti angachitanga vinthu nge muŵanda muheni cha. M’malu mwaki akhumbika kuchita malonda ndi matalente ngo apaskika.
16. (a) Kumbi tisambiranji pa ntharika ya matalente? (b) Kumbi nkhani iyi yasintha wuli mo tavwiyanga ntharika ya matalente? (Wonani bokosi lamutu wakuti, “ Fundu zo Zasintha pa Ntharika ya Matalente.”)
16 Kumbi ndi vinthu viŵi nivi vo tisambirapu pa ntharika ya matalente? Chakwamba, Mbuya yo ndi Yesu Khristu wapereka chuma chaki cho ndi nchitu yakupharazga kwa Akhristu akusankhika wo mbaŵanda ŵaki. Chachiŵi, Khristu wakhumba kuti tosi tigwirengi mwaphamphu nchitu yakupharazga. Ivi vitiwovyengi kuti tije ndi chigomezgu chakuti Mbuya wazakutipaska mphotu chifukwa cha chivwanu, kujipereka kweniso kugomezgeka kwidu.
^ ndimi 3 Nkhani ya mo tingaziŵiya muŵanda wakugomezgeka ndi wakuwamu ye mu Chigongwi cha Alinda cha July 1, 2013, peji 27-28, ndimi 8-10. Nkhani ya mo tingaziŵiya amwali 10, ye m’magazini iyi kwambiya peji 12. Ntharika ya mbereri ndi mbuzi yisanirika mu Chigongwi cha Alinda cha Chichewa cha October 15, 1995, peji 23-28 ndipuso m’nkhani yakulondopu m’magazini iyi.
^ ndimi 4 Wonani bokosi lamutu wakuti, “ Kuyanana kwa Ntharika ya Matalente ndi ya Mapaundi.”
^ ndimi 5 Pa nyengu yo Yesu wenga pacharu, talente yimoza yayanananga ndi madinari 6,000. Munthu yo waholanga dinari yimoza pa zuŵa wakhumbikanga kuti wagwiri nchitu kwa vyaka 20 kuti wasaniyi talente yimoza.
^ ndimi 8 Akutumika ŵati ŵafwa, Satana wangwambisa kagulu ka mpatuku ko kangulutirizga kukuwa kwa vyaka vinandi. Pa nyengu iyi, nchitu yakupanga akusambira yo Yesu Khristu wangwambisa yinguma dankha. Kweni vinthu vingusintha m’mazuŵa ngakumaliya, yo ndi nyengu ya “chivuna.” (Mat. 13:24-30, 36-43) Wonani Chigongwi cha Alinda cha July 1, 2013, peji 15-18.
^ ndimi 11 Wonani Chigongwi cha Alinda cha July 1, 2013, peji 20-24, ndimi 14-18.
^ ndimi 15 Wonani ndimi 13, m’nkhani yamutu wakuti, “Kumbi Mulutirizgengi Kulindizga?” yo ye m’magazini iyi.


text:
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
Baibolo la pa Intaneti | MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Kasi mungatemwa kuŵerenga nkhani iyi mu %%?
94 Yehova, imwe Chiuta wakuwezgera nduzga,+Ŵalani, mwe Chiuta wakuwezgera nduzga.
2 Wukani, imwe Mweruzgi wa charu chapasi.+
Ŵawezgerani ŵakujikuzga ivyo vikuŵenelera.+
3 M’paka pawuli, A Yehova,Kasi ŵaheni ŵalutilirenge kujihaya m’paka pawuli?+
4 Ŵakuŵeleŵeta na kuyowoya mwakujituntha.Ŵabendezi wose ŵakujilumba.
5 Ŵakuteketa ŵanthu ŵinu, A Yehova,+Na kuyuzga chiharo chinu.
6 Ŵakukoma chokoro na mulendo,Ndipo ŵakukoma ŵana ŵalanda.
7 Ŵakuti: “Ya wakuwona yayi.+Chiuta wa Yakhobe wakulaŵiskako yayi.”+
8 Manyani ichi, imwe ŵazeleza.Mwa vindere imwe, kasi muzamulongora pawuli kuti muli na mahara?+
9 Kasi uyo wali kupanga khutu, wangapulika yayi?
Kasi uyo wali kuwumba jiso, wangawona yayi?+
10 Kasi uyo wakusambizga mitundu, wangachenya yayi?+
Ndiyo wakovwira ŵanthu kuti ŵamanye vinthu.+
11 Yehova wakumanya maghanoghano gha ŵanthu,Kuti ni mvuchi pera.+
12 Ngwakukondwa munthu uyo mukumuchenya, mwe Ya,+Uyo mukumusambizga mu dango linu,+
13 Kumupa bata mu zuŵa la soka,M’paka khululu lijimikire muheni.+
14 Pakuti Yehova watayenge chara ŵanthu ŵake,+Panji kusida chiharo chake.+
15 Pakuti cheruzgo chiŵengeso chaurunji,Ndipo wose ŵakunyoloka mu mtima ŵachilondezgenge.
16 Ni njani wawukenge kuti wanilwere pakwimikana na muheni?
Ni njani waniyimirenge pakwimikana na ŵabendezi?
17 Kuŵenge kuti Yehova ni movwiri wane yayi,Mphanyi nili kuparanyika kale.+
18 Para nkhati: “Lundi lane likutelemuka,”
Lusungu lwinu, A Yehova, lukanifighiliranga.+
19 Para vyenjezgo vyaninyekezga,Imwe mukunisanguluska na kunizikiska mtima.+
20 Kasi chitengo cha uryarya chingakolerana na imweApo chikwata suzgo mu zina la dango?+
21 Ŵakuwukira murunji+Na kususkira munthu wambura mulandu ku nyifwa.+
22 Kweni Yehova waŵenge chiphokwero chane chakukhora,Chiuta wane ni jalawe lane lakubisamamo.+
23 Waŵawezgerenge milimo yawo yiheni.+
Waŵaparanyenge na uheni wawo.
Yehova Chiuta withu waŵaparanyenge.+
Tumizgani
Tumizgani
MALEMBA GHAKUPATULIKA MU MANG'ANAMULIRO GHA CHARU CHIPHYA
Masalimo 94
Chitumbuka
Ŵazgani Baibolo pa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg