text:
MUTU 4
Nchifukwa Wuli Titenere Kutumbika wo ŵe ndi Mazaza?
“Mutumbikengi wosi.”
1, 2. (a) Kumbi ndi suzgu wuli yo tija nayu pa nkhani yakutumbika wo ŵe ndi mazaza? (b) Kumbi tikambiskanengi mafumbu nanga?
KUMBI mukumuwona mwana mo wachitiya asani amutuma nchitu yo iyu waleka kuyikhumba? Chisku chaki chilongo kuti wakhumba cha. Iyu waja kuti wavwa vo awiski amutuma ndipu waziŵa kuti watenere kutumbika apapi ŵaki. Kweni iyu wasankha ŵaka kuleka kuŵavwiya. Ivi vilongo suzgu yo tosi tingaŵa nayu nyengu zinyaki.
2 Kutumbika ŵanthu wo ŵe ndi mazaza nkhwakusuzga nyengu zinyaki. Kumbi namwi nyengu zinyaki vitikusuzgani kutumbika ŵanthu wo ŵe ndi mazaza? Asani ndi viyo, ndimwi pe cha mwe ndi suzgu yeniyi. Tija m’nyengu yo ŵanthu awona kuti kutumbika wo ŵe ndi mazaza nkhwakukhumbika cha. Kweni Bayibolo likamba kuti, tikhumbika kutumbika ŵanthu wo ŵe ndi mazaza. (Nthanthi 24:21) Kuchita viyo nkhwakukhumbika asani tikhumba kulutirizga kuja m’chanju chaku Chiuta. Tingajifumba kuti: Kumbi nchifukwa wuli nyengu zinyaki vititisuzga kutumbika wo ŵe ndi mazaza? Nchifukwa wuli Yehova wakhumba kuti tiŵatumbikengi, nanga nchinthu wuli cho chingatiwovya kuchita viyo? Ndipuso tingalongo wuli kuti titumbika ŵanthu wo ŵe ndi mazaza?
NCHIFUKWA WULI VITITISUZGA KUTUMBIKA WO ŴE NDI MAZAZA?
3, 4. Kumbi ubudi ndi kuleka kufikapu vikwamba wuli, nanga nchifukwa wuli kuleka kufikapu kutitichitiska kuti tisuzgikengi kutumbika ŵanthu wo ŵe ndi mazaza?
3 Tiyeni tikambiskani vifukwa viŵi vo vichitiska kuti tisuzgikengi kutumbika ŵanthu wo ŵe ndi mazaza. Chakwamba, te ŵanthu ambula kufikapu, chachiŵi, ŵanthu wo ŵe ndi mazaza nawu mbambula kufikapu. Ubudi ndi kuleka kufikapu vikwamba kali mumunda wa Edene, Adamu ndi Eva ŵati agarukiya muwusu waku Chiuta. Mwaviyo, ubudi ukwamba chifukwa chakugarukiya. Kutuliya nyengu yeniyo, taŵanthu te ndi mtima wakugarukiya.
4 Chifukwa chakuti te ambula kufikapu, kungaja kwambula kusuzga kuti tiyambi kunyada ndi kujitukumuwa ndipu kuja ndi jalidu la kujiyuyuwa nkhwakusuzga kweni tikhumbika kwesesa kuja nalu. Chinanga kuti tateŵete Chiuta kwa vyaka vinandi, tingayamba kujikuzga ndi kunyada. Mwakuyeruzgiyapu, kumbukani Kora, yo wenga wakugomezgeka limoza ndi ŵanthu aku Yehova achikumana ndi masuzgu nganandi. Iyu wakhumbanga udindu unyaki kuruska wo wenga nawu ndipu ivi vinguchitiska kuti wagarukiyi Mosese, yo wenga munthu wakuzika kuruska ŵanthu wosi wo ŵengaku pa nyengu yo. (Maŵerengedu 12:3; 16:1-3) Ŵanaŵaniyani so Karonga Uziya, mweniyo kunyada kungumuchitiska kuti wasere mu kasopi waku Yehova, ndi kugwira nchitu yakupaturika yo yakhumbikanga kuti asembi pe ndiwu agwirengi. (2 Mikoka 26:16-21) Ŵanthu yaŵa angulangika chifukwa chakugarukiya kwawu. Vinthu viheni vo yiwu anguchita vititisambiza mazuŵa nganu. Tikhumbika kwesesa kulimbana ndi kunyada ko kuchitiska kuti kutumbika wo ŵe ndi mazaza kuje kwakusuzga.
5. Kumbi ŵanthu ambula kufikapu agwiriskiya wuli nchitu mazaza ngawu mwambula kwenere?
5 Chinyaki so nchakuti, ŵanthu wo ŵe ndi mazaza mbambula kufikapu ndipu vo achita vichitiska kuti ŵanthu alekengi kuŵatumbika. Anyaki mwa ŵanthu ŵenaŵa aja akusuzga, ankhaza ndipuso akukandirizga. Mbiri yilongo kuti kwamba kali ŵanthu agwiriskiya nchitu umampha cha mazaza ngawu. (Ŵerengani Wakutaula 8:9.) Mwakuyeruzgiyapu, Sauli wenga munthu wamampha ndipuso wakujiyuyuwa Yehova wachimusankha kuja fumu. Kweni pavuli paki wangwamba kunyada ndipuso kuchita sanji, iyu wangwamba kuchitiya phuzu Davidi yo wenga munthu wakugomezgeka. (1 Samuele 9:20, 21; 10:20-22; 18:7-11) Davidi wenga fumu yamampha ukongwa pa mafumu ngosi nga mu Yisraele, kweni nayu wangugwiriskiya nchitu umampha cha mazaza ngaki pa nyengu yo wanguto muwolu waku Uriya Muhiti ndipuso kutuma Uriya kuti wakaje panthazi ku nkhondu ndi chilatu chakuti wakabayiki. (2 Samuele 11:1-17) Mbuneneska nadi kuti kuleka kufikapu kuchitiska kuti ŵanthu atondeki kugwiriskiya nchitu umampha mazaza ngawu. Ŵanthu wo ŵe ndi mazaza achita vinthu viheni ukongwa asani aleka kopa Yehova. Munthu munyaki wa ndali wa ku Britain, wangukonkhoska mo apapa anyaki a tchalitchi la Katolika angwambiya kusuzga ŵanthu anandi. Iyu wanguti: “Asani munthu we ndi udindu waja ndi nthazi ukongwa, ndipu asani udindu wo ngukulu ndipu wanangiya limu vinthu.” Te che kuŵanaŵana fundu yeniyi, tiyeni tikambiskani fumbu lakuti: Nchifukwa wuli titenere kutumbika wo ŵe ndi mazaza?
NCHIFUKWA WULI TITENERE KUTUMBIKA WO ŴE NDI MAZAZA?
6, 7. (a) Kumbi kwanja Yehova kutitichiska kuchitanji, nanga nchifukwa wuli? (b) Kumbi kujithereska kung’anamuwanji, nanga tingakulongo wuli?
6 Titumbika wo ŵe ndi mazaza chifukwa titanja Yehova, ŵanthu anyidu ndipuso umoyu widu. Chifukwa chakuti titanja ukongwa Yehova, tikhumba kukondweska mtima waki. (Ŵerengani Nthanthi 27:11; Marko 12:29, 30.) Kwambiya po ŵanthu angugarukiya m’munda wa Edene, fundu yakuti Yehova ngakwenere kuwusa chilengedu chosi yaja yichisuskika, ndipu ŵanthu anandi ŵe kuchigaŵa chaku Satana kweniso akana muwusu waku Yehova. Tikondwa kuja kuchigaŵa chaku Yehova. Tikondwa ukongwa asani tiŵerenga lemba la Chivumbuzi 4:11. Mwaviyo, tiziŵa umampha kuti Yehova ngwakwenere kuwusa chilengedu chosi. Titanja muwusu waku Yehova ndipu titiwuzomerezga kuti utiwusengi.
7 Kutumbika kung’anamuwa kuvwiya ndipuso kusazgapu vinthu vinandi. Tivwiya Yehova nyengu zosi chifukwa chakuti titimwanja. Kweni nyengu zinyaki kuvwiya kuja kwakusuzga. Nge mwana yuwa wazumbulika m’ndimi yakwamba, tikhumbika kusambira kuja akuvwiya. Tiziŵa kuti Yesu wanguvwiya Awiski chinanga kuti kuchita viyo kwenga kwakusuzga. Iyu wangukambiya Awiski kuti: “Kweni khumbu langu cha, kweni linu, lichitiki.”
8. (a) Kumbi kuvwiya Yehova mazuŵa nganu kung’anamuwanji, nanga nchinthu wuli cho chilongo kuti Yehova wakwaskika ndi nkhani yeniyi? (b) Nchinthu wuli cho chingatiwovya kuvwiya ulongozgi ndi kuzomerezga kuchenyeka? (Wonani bokosi lakuti, “ Vwiyani Ulongozgi Ndipuso Zomerani Kuchenyeka.”)
8 Chinanga kuti Yehova walongolo cha ndi munthu weyosi pakuyija mazuŵa nganu, iyu wagwiriskiya nchitu Mazu ngaki ndi ŵanthu wo atimumiya pacharu chapasi. Kanandi titijithereska ku muwusu waku Yehova mwakutumbika ŵanthu wo iyu waŵaŵika pamwenga waŵazomerezga kuti alutirizgi kutilongozga. Asani tileka kuvwiya ŵanthu ŵenaŵa, mwakukana kuchenyeka ndipuso kukana ulongozgi wawu wa m’Malemba tikwiyiska Chiuta widu. Pa nyengu yo Ayisraele adinginyikanga ndipuso kugarukiya Mosese, Yehova wawonanga kuti agarukiya Mosese cha, kweni Iyu.
9. Kumbi kwanja anyidu kungatiwovya wuli kuti tivwiyengi wo ŵe ndi mazaza? Konkhoskani chakuyeruzgiyapu.
9 Titumbika so wo ŵe ndi mazaza chifukwa chakwanja anyidu. Kumbi tichita wuli venivi? Yeruzgiyani kuti ndimwi msilikali ndipu mwe ndi anyinu. Kuti mupundi pamwenga kupona pa nkhondu mukhumbika kuti mukoliyanengi, muvwiyengi ndipuso mutumbikengi wo atikulongozgani. Asani muleka kuvwiya wo atikulongozgani, umoyu wa asilikali anyinu wosi ungaja pangozi. Mungazomerezga kuti mazuŵa nganu asilikali a maboma ananga ukongwa charu, kweni Yehova we ndi asilikali auzimu wo achita vamampha pe. Kanandi Bayibolo likamba kuti Yehova ndi “Ambuya a maŵanja.” (1 Samuele 1:3) Iyu ndi Mura wa vakulengeka vinandi vauzimu. Nyengu zinyaki Yehova wayeruzgiya ateŵeti ŵaki a pacharu chapasi ndi gulu la asilikali. (2 Timote 2:3; Ezekiele 37:1-10) Asani tileka kuvwiya ŵanthu wo Yehova waŵapaska mazaza, tingaŵika umoyu wa asilikali anyidu auzimu pangozi. Asani Mkhristu waleka kuvwiya ŵara, ŵanthu anyaki m’mpingu nawuso angasuzgika. (1 Ŵakorinte 12:14, 25, 26) Ndipu asani mwana waleka kuvwiya apapi, banja losi lisuzgika. Mwaviyo, tilongo kuti titanja anyidu asani tivwiya ndipuso tichita vinthu mwakukoliyana.
10, 11. Kumbi tingayanduwa wuli asani tivwiya wo ŵe ndi mazaza?
10 Titumbika so wo ŵe ndi mazaza chifukwa taŵeneku ndisi tiyanduwa. Asani Yehova watitipempha kuti titumbikengi wo ŵe ndi mazaza, watitikambiya so vitumbiku vo tingasaniya. Mwakuyeruzgiyapu, wakambiya ŵana kuti avwiyengi apapi ŵawu ndi chilatu chakuti aje ndi umoyu wamampha ndipuso utali. (Marangu 5:16; Ŵaefesu 6:2, 3) Watitikambiya kuti tivwiyengi ŵara m’mpingu chifukwa kuleka kuchita viyo, kungananga ubwezi widu ndi iyu. (Ŵahebere 13:7, 17) Ndipu watitikambiya so kuti tivwiyengi wo awusa charu kuti tivikiliriki.
11 Kumbi muzomerezga cha kuti kuziŵa chifukwa cho Yehova wakhumbiya kuti tivwiyengi ŵanthu wo ŵe ndi mazaza, kutitiwovya kuti tiŵatumbikengi? Tiyeni tikambiskani nthowa zitatu zo tingalongole kuti tivwiya wo ŵe ndi mazaza.
MO TINGALONGOLE ULEMU M’BANJA
12. Kumbi Yehova wakupereka udindu wuli ku munthurumi m’banja, nanga wangafiska wuli udindu wenuwu?
12 Yehova ndiyu wakwambisa banja. Chifukwa chakuti Chiuta wakhumba cha kuti vinthu vitimbanyizgikengi, iyu wakujalikiska ndondomeku yo yingawovya kuti banja liyendengi umampha. (1 Ŵakorinte 14:33) Wakupaska munthurumi mazaza kuti waje mutu wa banja. Munthurumi walongo ulemu ku Mutu waki, Yesu Khristu, mwakuyezga mo Yesu wachitiya ndi mpingu. (Ŵaefesu 5:23) Mwaviyo, munthurumi watenere kwesesa kuti wafiski udindu waki. Iyu watenere cha kuchita vinthu mwakukandirizga pamwenga mwankhaza, kweni watenere kuja wachanju, wakuchita vinthu mwazeru ndipuso walisungu. Iyu waziŵa kuti mazaza ngaki nge ndi mphaka ndipu ngaphara ngaku Yehova cha.
Munthurumi wachikhristu yo ndi mutu wabanja wayezga Khristu
13. Kumbi munthukazi wangafiska wuli udindu waki m’nthowa yo yikondweska Yehova?
13 Munthukazi watenere kuchita vinthu nge wakovya murumu waki. Iyu nayu wakupaskika udindu m’banja, ndichu chifukwa chaki Bayibolo likamba kuti vwiya “kusambiza kwa anyoku.” (Nthanthi 1:8) Mbuneneska kuti udindu wa munthukazi uruska wa murumu waki cha. Munthukazi wachikhristu wapereka ulemu ku murumu waki ndipu watimuwovya kuti wafiski udindu waki nge mutu. Iyu watimuyuyuwa cha pamwenga kumudanjiliya ndipuso walonda udindu waki cha. M’malu mwaki watovya murumu waki ndi kuchita vinthu mwakukoliyana nayu. Asani waleka kukoliyana ndi vo murumu waki wasankha, iyu wakamba maŵanaŵanu ngaki mwaulemu ndipu walutirizga kujithereska. Asani Mkhristu wakutorana ndi munthurumi yo ndi Kaboni cha, wangakumana ndi masuzgu kweni kuvwiya kungachitiska kuti murumu waki wayambi kuziŵa Yehova.
14. Kumbi ŵana angakondweska wuli apapi ŵawu ndipuso Yehova?
14 Ŵana akondweska Yehova asani avwiya apapi ŵawu. Yiwu atumbika ndi kukondweska so apapi ŵawu. (Nthanthi 10:1) M’mabanja ngo mwe mupapi yumoza, ŵana atenere so kuvwiya. Yiwu aziŵa kuti mupapi wawu wakhumbika kumuwovya ndi kumuvwiya. M’mabanja ngo wosi afiska udindu wo akupaskika ndi Chiuta, mutuŵa chimangu ndi likondwa. Ivi vipereka ulemu kwaku yo wakwambisa mabanja ngosi, Yehova Chiuta.
MO TINGALONGOLE ULEMU MUMPINGU
15. (a) Kumbi tingalongo wuli kuti tivwiya Yehova mumpingu? (b) Kumbi ndi fundu nizi zo zingatovya kuti tivwiyengi wo atitilongozga? (Wonani bokosi lakuti, “ Vwiyani Alongozgi Ŵinu.”)
15 Yehova wakusankha Mwana waki kuti walongozgengi mpingu wachikhristu. (Ŵakolose 1:13) Yesu nayu wakuŵika ‘muŵanda wakugomezgeka ndi wakuwamu’ kuti waphwere mwauzimu ŵanthu aku Chiuta pacharu chapasi. (Mateyu 24:45-47) Wupu Wakulongozga wa Akaboni aku Yehova, ndiwu uteŵete nge ‘muŵanda wakugomezgeka ndi wakuwamu.’ Mwakuyanana ndi mipingu ya m’nyengu ya akutumika, mazuŵa nganu Wupu Wakulongozga upereka ulongozgi ku ŵara mwakugwirikiya nchitu makalata pamwenga akuwonere madera. Asani titumbika ŵara mumpingu wachikhristu, ndikuti tivwiya Yehova.
16. Kumbi ŵara aŵikika ndi mzimu wakupaturika m’nthowa wuli?
16 Ŵara ndi ateŵeti akovya mbanthu ambula kufikapu. Mwakuyanana ndi isi nawu anangiska. Kweni ŵara ndi “mipasku ku ŵanthu,” yo yikuperekeka kuti yiwovyi mpingu kuja wakukho mwauzimu. (Ŵaefesu 4:8) Yiwu aŵikika ndi mzimu wakupaturika. (Machitidu 20:28) Kumbi yiwu aŵikika wuli? Chakwamba, atenere dankha kuchita vinthu mwakukoliyana ndi vo vikulembeka m’Mazu ngakukambirika ndi mzimu waku Chiuta. (1 Timote 3:1-7, 12; Tito 1:5-9) Asani ŵara asanda fundu zo zilongo kuti munthu ngakwenere udindu, aromba kutuliya pasi pa mtima kuti mzimu waku Yehova uŵalongozgi.
17. Nchifukwa wuli nyengu zinyaki anthukazi achikhristu avwala chinthu kumutu pa vakuchitika vakukwaskana ndi mpingu?
17 Nyengu zinyaki vingachitika kuti pa mpingu palivi ŵara pamwenga ateŵeti akovya kuti achiti nchitu zo apaskika mumpingu nge kuchitiska unganu wakunozgeke uteŵeti. Asani vaŵa viyo, abali anyaki akubatizika angawovya. Asani palivi m’bali weyosi wakubatizika, azichi a chakuwoniyapu chamampha angachitiska. Kweni asani munthukazi wachita nchitu yo yitenere kuchitika ndi m’bali, watenere kuvwala chinthu kumutu. * (1 Ŵakorinte 11:3-10) Dangu ili kuti liyuyuwa anthukazi cha. M’malu mwaki litumbika ndondomeku yo Yehova wakujalikiska yakuti m’banja kweniso m’mpingu mujengi mutu.
MO TINGATUMBIKIYA WO AWUSA CHARU
18, 19. (a) Kumbi mungakonkhoska wuli fundu zo ze pa lemba la Ŵaroma 13:1-7? (b) Kumbi tilongo wuli kuti titumbika ŵaraŵara a boma?
18 Akhristu auneneska atesesa kugwiriskiya nchitu fundu za pa lemba la Ŵaroma 13:1-7. (Ŵerengani.) Asani muŵerenga lemba ili, muwonengi kuti “mitufu yira” yo yazumbulika, ndi maboma ngacharu. Pa nyengu yosi yo Yehova wazomerezga kuti maboma yanga ngaŵepu, ngachita nchitu yakukhumbika ukongwa, ngatovya kuti vinthu viyendengi umamphaku ndipuso ngapereka vinthu vakukhumbika ku ŵanthu. Tilongo kuti titumbika ŵaraŵara a boma mwakuvwiya marangu ngawu. Titesesa kulipira misonkhu, kulemba mwauneneska mafomu nga boma ndipuso tichita vinthu mwakukoliyana ndi marangu ngo ngatitikwaska, ngakwaska banja lidu, bizinesi yidu pamwenga vinthu vo tenavu. Kweni titiŵavwiya cha ŵaraŵara a boma asani atikambiya kuti tileki kuvwiya Chiuta. M’malu mwaki, timuka nge mo angumukiya akutumika kuti: ‘Titenere kuvwiya Chiuta kuruska munthu.’
19 Tilongo so kuti titumbika ŵaraŵara a boma asani tichita nawu vinthu umampha. Nyengu zinyaki tingakhumbika kukambiskana ndi ŵaraŵara a boma pamasu ndi pamasu. Wakutumika Paulo, wangukambiskanapu ndi ŵaraŵara a boma nge Karonga Herode Agripa ndipuso Festo yo wenga Nduna. Ŵanthu yaŵa ŵenga a mijalidu yamampha cha, kweni Paulo wanguŵatumbika po wakambiskananga nawu. (Machitidu 26:2, 25) Nasi titole chakuwoniyapu chaku Paulo, kaya munthu yo tikambiskana nayu we ndi udindu ukulu pamwenga umana ukongwa. Ŵana achikhristu wo asambira sukulu, atesesa kuvwiya asambizi ŵawu, ŵaraŵara a sukulu ndipuso wo agwira nchitu pasukulu. Titumbika ŵanthu wo aleka kususka chigomezgu chidu pe cha, kweni titumbika so ŵanthu wo atinkha Akaboni aku Yehova. Mwaviyo, tichitengi vinthu m’nthowa yakuti ŵanthu wo Mbakaboni cha aziŵengi kuti titiŵatumbika.
20, 21. Kumbi ndi vitumbiku vinyaki nivi vo tingasaniya asani tipereka ulemu wakwenere kwaku wo ŵe ndi mazaza?
20 Tingalekanga cha kulongo ulemu ku ŵanthu anyaki. Wakutumika Petro wakulemba kuti: “Mutumbikengi wosi.” (1 Petro 2:17) Ŵanthu akondwa ukongwa asani awona kuti titiŵatumbika ndi mtima wosi. Kumbukani kuti jalidu ili ndakusoŵa mazuŵa nganu. Asani tilongo jalidu lenili, ndikuti tivwiya dangu laku Yesu lakuti: “Ŵaliskani ukweru winu paurongo pa ŵanthu, mwakuti awoni nchitu zinu zamampha, ndi akankhuski Awuskemwi akuchanya.”
21 M’charu chiheni ichi, ŵanthu wo ŵe ndi mtima wakujiyuyuwa, akhumba kuziŵa uneneska wakukwaskana ndi Chiuta. Mwaviyo, kulongo ulemu m’banja, m’mpingu ndipuso kumalu nganyaki ngengosi, kungachitiska kuti ŵanthu ayambi kwenda nasi m’nthowa ya ukweru. Kuchita viyo, kungaja kwakukondweska ukongwa. Chinanga kuti nyengu zinyaki ivi vingachitika cha, kweni tiziŵa kuti tiyanduwa mbwenu. Asani titumbika ŵanthu tikondweska Yehova Chiuta ndipuso vititiwovya kuti tilutirizgi kuja m’chanju chaki. Kumbi pe vitumbiku so vinyaki kuruska ivi?
^ ndimi 17 Wonani Fundu Zakukumaliya pamutu wakuti, “Kumbi Mphavakuchitika Nivi po Munthukazi Watenere Kuvwala Chinthu Kumutu, Nanga Nchifukwa Wuli?”, kuti muziŵi nyengu yo mungagwiriskiya nchitu fundu iyi.


c: text/html

text:
Kumbi Akaboni aku Yehova Apereka Vachitchumi?
Awa, Akaboni aku Yehova apereka vachitchumi cha. Nchitu yidu yitovyeka ndi ndalama zo ŵanthu apereka mwakukhumba kwawu kweniso mwambula kujiwonesa. Kumbi vachitchumi ndi vinthu wuli, nanga nchifukwa wuli Akaboni aku Yehova apereka cha vachitchumi?
Ayisraele ndiwu angupaskika Chilangulu cho mwenga dangu lakupereka vachitchumi pamwenga kupereka chigaŵa chimoza pa vigaŵa 10. Kweni Bayibolo likamba mwakuvwika umampha kuti Chilangulu cho Ayisraele angupaskika kusazgapu dangu la “vachitchumi,” chigwira nchitu cha kwa Akhristu.
M’malu mwakupereka vachitchumi, Akaboni aku Yehova alondo vo Akhristu a m’nyengu ya akutumika achitanga ndipu apereka kwaku Yehova munthowa ziŵi: Apharazga ndi kusambiza ŵanthu kwambula kulipirika ndipuso apereka vawanangwa mwakukhumba ŵija.
Tichita ivi chifukwa tilondo ulongozgi wa m’Bayibolo wo Akhristu akupaskika wakuti: “Munthu yosi wapaski wuli ndimo wajiteme mu mtima waki; kwachigwinini cha, pamwenga kwakukakamizgika cha; chifukwa Chiuta watanja mupaski wamasangu.”
Ziŵani Vinandi
MAFUMBU NGO ŴANTHU AFUMBA KAŴIKAŴI
Kumbi Ndalama zo Akaboni aku Yehova Atendeske Nchitu Yawu Zituliya Pani?
Ziŵani mo nchitu yakupharazga yalutiya panthazi chinanga kuti Akaboni aku Yehova atendeska mbali yampasku cha pamwenga kupereka ndalama za mapanganu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Yimanyisyo ya Malamusi
Copyright
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania, Inc. Ulamusi wosope Uli Wetu.
Webusayiti ajino japanganyidwe ni ciwanja ca Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. (“Watchtower”). Ngani, soni yindu yosope yayili pa webusayitiji yili ya Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania, akaŵe naga tulosisye kuti yityocele kwine.
Yimanyilo ya Makampani
YimanyiloYimanyilo ya Adobe, soni ya Acrobat, yili yimanyilo ya Adobe Systems Incorporated. Yimanyilo ya iTunes, soni ya iPod yili ya ciwanja ca Apple Inc. Yimanyilo yine yosope yili ya yiwanja ya acimsyenewo.
Malamusi ga Kakamulicisye Masengo soni Yakusosekwa Kuya Pakamulicisya Masengo Webusayitiji
Malamusi ga Kakamulicisye Masengoga akusosekwa kugakuya pakukamulicisya masengo webusayitiji. Mundu pakukamulicisya masengo webusayitiji, akusaŵa kuti akwiticisya kuya malamusi gosopega. Naga ngakukamulana ni Malamusi ga Kakamulicisye Masengoga, akakamulicisya masengo webusayitiji.
Ana yindu yapi yampaka atende pa webusayitiji? Mpaka aŵalanje, kupulintapo ngani, soni kujigalapo, nyimbo, yipikica, ngani syakuŵalanga, soni mafidiyo kuti ayikamulicisyeje masengo ngaŵaga kuti ayisumisyeje. Nambo ngakusosekwa kutenda yindu yakutindana ni Malamusi ga Kakamulicisye Masengogakuyicisyaga ni gane galigose gatugasasile. Ngakusosekwa kutenda yakuyicisyayi:
Akasamisya yindu ya pa webusayitiji ni kuyiŵika pa Intaneti (pa webusayiti jine, kapena pamalo gakungulucila ga pa Intaneti);
Akapwatika yindu ya pa webusayitiji yimpepe ni mapologalamu gane ga pa kompyuta;
Akayitupiya, kuyikopela, soni atamose kuyityosya yindu ya pa webusayitiji ni lisosa lyakuyisumisya kapena kuyitendela malonda (atamose yiŵe yakuti ngasapatapo mbiya syakonjecesya). Akagaŵa mapologalamu ga pakompyuta gagali pa webusayitiji, soni atamose kugasinda ni kugalumbikanya ni gane (atamose gaŵe gakomboleka kugasinda kapena iyayi);
Akajinjila pa webusayitiji ni lisosa lyakulinganya, soni kuwandisya yindu yakwayana ni muŵajipanganyicisye webusayitiji, yindu yiŵayikamulicisye masengo pakupanganya webusayitiji, soni atamose kujigalapo yindu yine mwangaŵajilwa. (kupwatikapo kutyosya yindu yine ni kuyiwandisyaga m’lina lyawo, kapena kutenda nayo yine yangaŵajilwa);
Akajinjila pa webusayitiji ni kamulicisya masengo yindu yayili pelepo mwangakuya malamusi gatusasile gakwamba kakamulicisye masengo ka webusayitiji;
Akakamulicisya masengo webusayitiji m’matala gakonanga ligongo mpaka kutendekasye kuti ŵane akakombola kwinjila pa webusayitiji. Akakamulicisyasoni masengo webusayitiji m’litala lililyose lyangaŵajilwa, lyacinyengo kapena mwangakuya malamusi gatwagatamilikasisye;
Akakamulicisya masengo webusayitiji ni cakulinga ca kupata mbiya.
Kasa Malamusi ga Kakamulicisye Masengo
Ciwanja ca Watchtower cikwete ukoto wakwalekasya kutenda yindu yine ni yine pa webusayitiji. Naga wawojo akasile malamusi gane Kakamulicisye Masengo ga Webusayitiji, ciwanja ca Watchtower cikwete ukoto wakwawugalila upile wakwinjila pa webusayitiji, kuwugala adilesi jakwinjilila pa webusayitiji pa kompyuta jawo, soni kwasalila ŵa kampani ja Intaneti kuti ŵawugalile matala gakwinjilila pa Webusayitiji. Kombolekasoni kwajigalila ku nganya ja magambo.
Kucenga Yakusosekwa Kuya
Ndaŵi ni katema, ciwanja ca Watchtower mpaka cicenje yine pa Malamusi ga Kakamulicisye Masengo ka webusayitiji. Yakusosekwa kuya yasambano tiyicitanda kamula masengo kutyocela pa lisiku lyayiŵisile pa Webusayitiji. Tukwaŵenda kuti aloleje mbali ajino ndaŵi ni katema kuti amanyilileje yindu yayicenjile.
Nganya ja Magambo
Naga tacilepela kuya malamusiga, soni tukuwona kuti akusosekwa kwajigalila ku nganya ja magambo, magambogo gaciŵecetegwa mwakuya malamusi ga State of New York, U.S.A., atamose malamusigo gaciŵa gakulekangana ni ga m’cilambo cawo. Soni magambogo tigaciŵa ku nganya ja magambo ja State of New York, U.S.A.
Kutyosya Malamusi Gane
Naga nganya jisasile kuti lilamusi line lyakwe ngalikusosekwasoni kulikuya, kapena lili lyakuti mundu ngaŵa mkumjimba nalyo magambo naga ali alikasile, malamusi gane gosope tigacijendelecela kamula masengo. Nambo naga mundu akasile lilamusi line lyakwe nipo ciwanja ca Watchtower cisagwile kuti cikamjimba magambo mundujo, ngayikugopolela kuti lilamusilyo lilesile kamula masengo kapena kuti nganicikola ukoto wakumjimba magambo mundujo.
Mkamulano Wosope
Yindu yakusosekwa kuya yatusasileyi, yili mkamulano wa wawojo ni ciwanja ca Watchtower pakwamba ya kakamulicisye masengo ka webusayitiji. Yeleyi yikwinjila m’malo mwa mkamulano watwatesile nawo munyumamu pakwamba ya kakamulicisye masengo ka webusayitiji.


text: Charika Wanigasekera,Charika Wanigasekera hot,Charika Wanigasekera hot video,Charika Wanigasekera sexCharika Wanigasekera wedding photos,Charika Wanigasekera photos,Charika Wanigasekera video,Charika Wanigasekera wedding,Charika Wanigasekera blue,Charika Wanigasekera sex video,Charika Wanigasekera sexy,Charika Wanigasekera peiris,Charika Wanigasekera pictures downloads,Charika Wanigasekera hot photos,Charika Wanigasekera xxx,Charika Wanigasekera hot pics,Charika Wanigasekera sex photos,Charika Wanigasekera bikini,Charika Wanigasekera sexy photos,Charika Wanigasekera sex vedio,Charika Wanigasekera hot photo,Charika Wanigasekera boobs,Charika Wanigasekera pictures,Charika Wanigasekera in bikini,


text:
MBALI 16
Masiya Akukopocela
Yehofa akwamanyisya ŵandu kuti Yesu jwa ku Nasaleti ali Masiya juŵamlocesye
ANA Yehofa ŵakamucisye ŵandu kuti ammanyilile Masiya juŵamlocesye? Elo. Kwende tulole yiŵatesile Mlungu. Yaliji yili yipite yaka 400 cimalicisye kulemba Malemba Gacihebeli. Mwali jwine lina lyakwe Maliya (Maliyamu), juŵatamaga mu msinda wa Nasaleti, ku upande wa kumpoto kwa Galilaya, ŵapocele mlendo jwakusimonjesya. Mlendoju ŵaliji lilayika lina lyakwe Gabuliyele, lilyam’wonecele ni kumsalila kuti, atamose kuti jwalakwejo ŵaliji mwali, Mlungu cakamulicisye masengo macili gakwe, gagali msimu wakwe weswela kuti Maliyajo akole msigo ni kuŵeleka mwanace jwamlume. Mwanaceju ŵaliji jwakuti caciŵa Mwenye juŵamlocesye kala, soni caciŵa mkulamulila kwa ndaŵi jangamala! Mwanaceju ŵalijisoni jwakuti caciŵa mwanace jwa Mlungu. Mlungu cacigamba kusamisya umi wa mwanacejo kutyoka kwinani kwawula m’citumbo ca Maliya.
Maliya mwakulinandiya ŵakundile kuti yindu yakusosekwayi yimtendecele. Kalipentala jwine lina lyakwe Yusufu, juŵaliji pa uganja ni Maliya ŵamlombile jwamkongweju, Mlungu paŵatumisye lilayika ni kumsalila cenene cacatendekasisye Maliya kuti akole msigo. Ana nambi wuli pakwamba ya kulocesya kwakuti Masiya ŵaliji jwakuti cacipagwila mu Betelehemu? (Mika 5:2) Katawuni keleka kaliji pa lutando lwakwana makilomita 140 kutyocela ku Nasaleti!
Jwakulamulila jwa Ciloma ŵalamwile kuti aŵalanje ŵandu wosope, ni ŵanduwo ŵasosekwaga kuja kulembesya mena gawo ku tawuni jiŵapagwile. Yikuwoneka kuti Yusufu ni Maliya wosope kumangwawo kwaliji ku Betelehemu. Ni Yusufu ŵapite kweleko yimpepe ni ŵamkwakwe ŵaŵakwete msigo. (Luka 2:3) Maliya ŵaŵelecele mwicinga ni ŵaligonece likandilyo mwakulila yilango. Kaneko Mlungu ŵagatumisye malayika gejinji kuti alisalile likuga lya ŵakucinga ngondolo lilyaliji mu ngulugulu litumbi kuti mwanace juŵapagwilejo ŵaliji Masiya, kapena kuti Klistu juŵamlocesye kala.
Panyuma pakwe ŵanesoni ŵaŵecete yakusimicisya kuti Yesu (Isa) ŵaliji Masiya juŵamlocesye jula. Jwakulocesya Yesaya ŵalocesye kuti pacipagwa mundu jwine jucacilinganya litala pamasengo gakusosekwa ga Masiya. (Yesaya 40:3) Jwakulinganya litalaju ŵaliji Yohane M’batisa. Jwalakwe paŵam’weni Yesu, ŵagumisile ni maloŵe gakuti: “Mlole, Mwana ngondolo jwa Mlungu, jwakutyosa ulemwa wa ŵandu ŵa pacilambo cosope capasi!” Ŵakulijiganya ŵane ŵa Yohane ndaŵi jijojo ŵatandite kumkuya Yesu. Jwakulijiganya jwine ŵaŵecete kuti: “Tumsimene Masiya.”—Yohane 1:29, 36, 41.
Wapalisoni umboni wine. Yohane paŵam’batisyaga Yesu, Yehofa msyene ŵaŵecete kutyocela kwinani. Mwa msimu weswela, Yehofa ŵamsagwile Yesu kuŵa Masiya, ni ŵaŵecete kuti: “Jweleju nijo Mwanangu jwele jungumnonyela, ngusanonyelwa najo mnope.” (Matayo 3:16, 17) Sambano yaliji yakuti Masiya juŵamlocesye jula ŵaliji akopocele!
Ana yeleyi yatendece cakaci? Yatendece m’caka ca 29 C.E., payagambile kumala yaka 483 yiŵalocesye Daniyele. Welewu wuli umboni wamacili wakulosya kuti Yesu ali Masiya, kapena kuti Klistu. Nambo ana Masiyaju pandaŵi jiŵaliji pacilambo capasi, ŵaliji jwakuti alalicile utenga watuli?
ALIJIGANYE YEJINJI
NGANI SYAMBONE KUTYOCELA KWA MLUNGU!
Ana Yesu Klistu Ali Nduni?
Amanyilile ligongo lyakwe Yesu ŵawile, ana ciwombolo cili cici, soni ana Yesu akutenda cici apano .
ASYASYEJE CIKULUPI CAWO
‘Jwaganicisyaga ya Mate ga Maloŵego Mumtima Mwakwe’
Yaŵasimene nayo Maliya ku Betelehemu yamlimbikasisye kuti akulupilileje mnope yilanga ya Yehofa
ASYASYEJE CIKULUPI CAWO
Jwalicenjele Liŵasa Lyakwe, Kulisamalila Soni Jwaliji Jwakulupicika
Ana Yosefe ŵalicenjele liŵasa lyakwe m’matala gatuli? Ligongo Cici Jwalakwe Jwamjigalile Maliya ni Yesu ku Iguputo?


text:
Chifukwa Wuli Yesu Ni Mwana wa Chiuta?
Ivyo Baibolo likuyowoya
Chiuta walije mwanakazi kuti wamubabire ŵana. Kweni ndiyo wali kulenga vyose. (Uvumbuzi 4:11) Lekani Adamu wakuchemeka ‘
mwana wa Chiuta.’ (Luka 3:38) Baibolo likuti Yesu wakalengeka na Chiuta. Ntheura wakuchemeka ‘
Mwana wa Chiuta.’—Yohane 1:49.
Chiuta wakayamba kulenga Yesu pambere wandalenge Adamu. Mpositole Paulosi wakati Yesu ‘
ntchikozgo cha Chiuta wambura kuwoneka, wakwamba kubabika wa chilengiwa chose.’ (Ŵakolose 1:15) Yesu wakaŵako kale pambere wandababike mu chiŵaya cha ng’ombe ku Betelehemu. Baibolo likuti, Yesu “
mafumiro ghake nga kale na kale, nga mazuŵa gha mwaka.” (Mika 5:2) Pambere Yesu wandize pa charu chapasi, wakaŵa mungelo kuchanya. Yesu wakati: ‘
Nili kukhira kufuma kuchanya.’—Yohane 6:38; 8:23.


text:
Kasi Ŵakaboni ŵa Yehova Ŵakugomezga Kuti Chisopa Chawo Ndicho Ntchaunenesko?
Ŵanthu awo ŵakuwona kuti kusopa nkhwakuzirwa ŵakwenera kukhorwa kuti chisopa icho ŵalimo ntchakuzomerezgeka na Chiuta ndiposo Yesu. Para yayi, ŵapenje chinyake.
Yesu Khristu wakayowoyapo yayi kuti pali visopa vinandi panji nthowa zinandi izo zikulongozgera ku chiponosko. Kweni wakati: ‘
Chipata ntchichoko na nthowa yakulongozgera ku umoyo njifinyi, ndipo mbachoko awo ŵakuyisanga.’ (Mateyu 7:14) Ŵakaboni ŵa Yehova ŵakugomezga kuti ŵali kuyisanga nthowa iyi. Ŵaŵenge kuti ŵandayisange, mphanyi ŵapenja chisopa chinyake.
Manyani Vinandi
CHIUTA WAKUTIPHALIRA UTHENGA UWEMI!
Kasi Uthenga Uwemi pa Nkhani ya Chisopa Ngwakuti Wuli?
Kasi yizamuŵapo nyengo apo waliyose wazamusopa Chiuta waunenesko?


text:
Mafumbo Agho Baibolo Likuzgora
Kasi mungachita wuli kuti muŵe mupapi muwemi?
Mwana wakukura makora para ŵapapi ŵakutemwana na kuchindikana. (Ŵakolose 3:14, 19) Yehova Chiuta wakamuwonga Mwana wake, Yesu. Ŵapapi nawo ŵakwenera kutemwa ŵana na kuŵawonga.—Ŵazgani Mateyu 3:17.
Yehova wakutegherezga para tikumuphalira vyakusingo. Ŵapapi nawo ŵakwenera kutegherezga para ŵana ŵakuyowoya. (Yakobe 1:19) Para ŵana ŵakudandawura ŵapapi ŵakwenera kuŵapulikiska.—Ŵazgani Maŵazgo 11:11, 15.
Kasi mungachita wuli kuti mulere makora ŵana?
Chiuta wakupeleka malango ku ŵanthu. Ŵapapi nawo ŵakwenera kupeleka malango ku ŵana. (Ŵaefeso 6:1) Yehova wakuyowoyerathu ivyo vingachitika para takana kupulikira. (Genesis 3:3) Iyo wakutichichizga yayi, kweni wakutisambizga uwemi wakupulikira.—Ŵazgani Yesaya 48:18, 19.
Sambizgani ŵana kutemwa Chiuta. Ivi viŵawovwirenge kuti ŵalutilire kuŵa ŵakugomezgeka nanga ni para ŵali kwaŵekha. Yezgani Chiuta pakusambizga ŵana. Ivyo mukusambizga, ndivyo namwe muchitenge.—Ŵazgani Duteronome 6:5-7; Ŵaefeso 4:32; 5:1.
Manyani Vinandi
Kasi Mungachita Wuli Kuti Muŵe Ŵakukondwa mu Nyumba Yinu?
Yehova wakukhumba kuti ŵanthu ŵakondwenge mu nyumba zawo. Mu Baibolo muli ulongozgi uwo ungawovwira ŵafumu, ŵawoli, ŵapapi, kweniso ŵana kuti ŵaŵe ŵakukondwa.
Vinthu Vikusintha mu Nthengwa Para Kwababika Mwana
Kasi mwana wangawovwira kuti nthengwa yinu yiŵe yakukhora?


text:
VYAKOVWIRA MABANJA | KULERA ŴANA
Umo Mungasambizgira Ŵana Ŵinu pa Nkhani za Kugonana
SUZGO
Vyaka vyakumasinda, ŵapapi ŵakaŵanga na mwaŵi ukuru chomene wa kuŵa ŵakwamba kuphalira ŵana ŵawo vya kugonana. Ŵakalongosoleranga ŵana ŵawo nkhani iyi pachokopachoko, kuyana na msinkhu wa mwana kweniso ivyo wakukhumbikwira.
Kweni sono vinthu vili kusintha. Buku linyake (The Lolita Effect) likuti: “Sono ŵana ŵakupulika mauthenga ghakuyowoya vya kugonana ŵachali ŵachoko chomene. Lero nkhani za kugonana zikuzunulika chomene mu mabuku panji mapulogiramu ghakusambizgira ŵana.” Kasi ivyo vikuchitika sono pa nkhani iyi vikuŵawovwira ŵana panji vikuŵapweteka?
IVYO MUKWENERA KUMANYA
Nkhani za kugonana zili palipose. Deborah Roffman, wali kulemba mu buku lake (Talk to Me First) kuti ‘nkhani za kugonana zikuzunulika palipose, kwali mphakuyowoyeskana, kusaska malonda, mu mafilimu, mu mabuku, mu mazgu gha sumu, maseŵero gha pa TV, mu mauthenga, mu vikhwangwani, mu mafoni na makompyuta. Ivi vyachitiska kuti ŵana ŵanandi, nanga ŵangaŵa ŵachoko wuli, ŵawonenge nga kugonana ntchinthu chakuzirwa chomene pa vyose.’
Ŵamalonda nawo ndiwo ŵakunanga chomene vinthu. Ŵanthu awo ŵakusaska malonda ŵakutemwa kuchemelera malaya ghakuti para ŵana ŵavwara ŵawonekenge ŵakukopa. Ntheura ŵana ŵakusambizgika ŵachali ŵachoko chomene kuŵika mtima pa umo ŵakuwonekera. Buku linyake (So Sexy So Soon) likuti: ‘Ŵamalonda ŵakumanya kuti ŵana ŵakukaŵa yayi kukopeka, lekani ŵakusangirapo mwaŵi. Vinthu ivi ŵakuvipanga na chilato chakuti ŵana ŵambe vya kugonana yayi, kweni ŵakukhumba kuti vinthu vyawo vyendenge malonda.’
Kumanya waka nkhwakukwana yayi. Pali mphambano pakati pa kumanya umo galimoto yikwendera na kuŵa dilayivara muwemi. Ntheura pera, pali mphambano pakati pa kumanya vya kugonana na kusankha vinthu mwamahara pa nkhani iyi.
Fundo yikuru: Kuluska kumasinda kose, sono ndipo ntchakukhumbikwa chomene kuti musambizgenge ŵana ŵinu “kuzgoŵezga nkhongono zawo zakamanyiro” mwakuti ŵamanyenge “kupambaniska pakati pa chiwemi na chiheni.”—Ŵahebere 5:14.
IVYO MUNGACHITA
Fwasani nawo. Nanga chingawoneka nga ntchamwikho kuyowoya na ŵana ŵinu vya kugonana, manyani kuti ni udindo winu. Lekani kuwugwentha.—Fundo ya mu Baibolo: Zintharika 22:6.
Yowoyani nawo pachokopachoko. M’malo mwa kumukhalika pasi mwana winu na kuyowoya nayo nyengo yitali vya kugonana, yezgani kuchita ichi para mwafwasa. Mungadumbiranapo para mukutembeya panji mukugwira kantchito kanyake. Kuti mwana winu wafwatuke, mufumbani mafumbo kuti nayo wayowoyengepo. Chiyelezgero, para mwawona vithuzi vinyake vyakusaska malonda, m’malo mwa kufumba kuti, “Kasi ukuvidokera vithuzithuzi vyanthena ivi?” mungafumba kuti, “Ukughanaghana kuti ŵamalonda ŵakuŵikirachi vithuzi vyanthena ivi pakusaska katundu wawo?” Para mwana winu wazgora, mungamufumba kuti, “Kweni iwe ukuti navyo wuli?”—Fundo ya mu Baibolo: Dotoronome 6:6, 7.
Yowoyani kuyana na msinkhu wa mwana. Ŵana awo ŵandambe sukulu mungaŵasambizga mazina gha viŵaro vyakugonanirana, kweniso umo ŵangajivikililira ku ŵanthu ŵaheni. Apo ŵakukura, mungaŵasambizga vinthu vipusuko pa nkhani ya kubabana. Para ŵakuzakafika pa umwali panji unyamata, ŵazamuŵa kuti ŵamanya vinandi vya thupi lawo kweniso pa nkhani za kugonana.
Ŵasambizgani makhaliro ghawemi. Yambani kusambizga mwana winu apo wachali muchoko kuzirwa kwa kuyowoya unenesko, kugomezgeka, na kujichindika. Ntheura para mukukhumba kudumbiskana vya kugonana, mukuŵa na pakwambira. Kweniso yowoyani ivyo imwe mukutemwa na kutinkha. Chiyelezgero, usange imwe mukutinkhana navyo vyakuti ŵanthu ŵagonanenge pambere ŵandatorane, yowoyani. Longosorani chifukwa icho kuchitira nthena nkhuheni na kwakupweteka. Buku linyake likuti: “Ŵana awo ŵakumanya kuti ŵapapi ŵawo ŵakutinkha vyakuti ŵana ŵagonanenge ŵachali ŵachoko, kanandi nawo ŵakukana vyakugonana.”—Beyond the Big Talk.
Longorani mu vyakuchita vinu. Yezgayezgani kuchita vinthu kuyana na ivyo mukusambizga ŵana ŵinu. Chiyelezgero, kasi imwe mukusekelera para munthu wamuyowoyerani milangwe yabweka? mukuvwara mwambura kwenelera? panji mukutinyirana maso na ŵanthu ŵanyake? Para ndivyo mukuchita, mbwenu ivyo mukumusambizga mwana winu viwonekenge vyambura ntchito.—Fundo ya mu Baibolo: Ŵaroma 2:21.
Lekani kulongora nga kuti kugonana nkhuheni. Kugonana ntchawanangwa chakufuma kwa Chiuta. Kweni munthu wakwenera kusangwa na chawanangwa ichi mu nthengwa pera. (Zintharika 5:18, 19) Muphalirani mwana winu kuti para nayo wafikapo wazamusangwa nacho chawanangwa ichi. Wazamudandawurapo yayi nga umo ŵakuchitira awo ŵakugonana pambere ŵandatorane.—1 Timote 1:18, 19.


text:
“Lutani Mukasambizengi Ŵanthu Amitundu Yosi Kuti Aje Akusambira”
“Lutani mukasambizengi ŵanthu amitundu yosi kuti aje akusambira ŵangu, mukaŵabatizengi . . . , Mukaŵasambizengi kuti asungengi vinthu vosi vo ndikukulamulani.”
SUMU: 47, 17
1, 2. Kumbi tingajifumba mafumbu nanga chifukwa cha vo Yesu wangukamba pa Mateyu 24:14?
KAYA ŵanthu akoliyana nasi pamwenga atitisusa, mbamanavi ukongwa wo angakana kuti Akaboni aku Yehova aziŵika ukongwa chifukwa cha ntchitu yawu yakupharazga. Akhumba mukukumanapu ndi ŵanthu mu uteŵeti wo akamba kuti akoliyana cha ndi vo tigomeza, kweni awonga ntchitu yo tichita. Nge mo tiziŵiya, Yesu wangukamba kuti uthenga wamampha wa Ufumu wazamupharazgika pacharu chosi. (Mat. 24:14) Kweni kumbi tiziŵa wuli kuti ntchitu yo tichita yifiska vo Yesu wangukamba? Kumbi nkhujikuza asani tingakamba kuti isi ndisi tichita ntchitu iyi?
2 Matchalitchi nganandi ngakamba kuti ngapharazga uthenga wamampha. Kweni yingu ngachitisa waka mapempheru ngakutchalitchi pamwenga kupharazga pa TV ndi Intaneti kweniso kupempha ŵanthu kuti akambi vo vinguŵachitikiya. Matchalitchi nganyaki ngakamba kuti ngapharazga chifukwa ngatovya ŵanthu wo asuzika pamwenga kuzenga vipatala ndi sukulu. Kumbi ivi ndivu Yesu wangulamula akusambira ŵaki kuti achitengi?
3. Mwakukoliyana ndi Mateyu 28:19, 20, kumbi ndi vinthu vinayi nivi vo akusambira aku Yesu atenere kuchita?
3 Kumbi akusambira aku Yesu ajanga waka phe, kulindiza ŵanthu kuti ndiwu azengi kwaku yiwu? Awa. Yesu wati wayuka, wangukambiya akusambira ŵaki kuti: “Mwaviyo, lutani mukasambizengi ŵanthu amitundu yosi kuti aje akusambira ŵangu, mukaŵabatizengi . . . , Mukaŵasambizengi kuti asungengi vinthu vosi vo ndikukulamulani.” (Mat. 28:19, 20) Lemba ili lilongo kuti tikhumbika kuchita vinthu vinayi. Chakwamba, titenere ‘kuluta’ ku ŵanthu. Chachiŵi, tikhumbika kuŵawovya kuti aje akusambira. Chachitatu, titenere kuŵabatiza. Ndipu chakumaliya, tikhumbika kuŵasambiza. Munthu munyaki wangukamba kuti ntchitu iyi nja Mkhristu weyosi.
4. Kumbi Yesu wakambanga ‘ulovi’ nuwu?
4 Kumbi Yesu wang’anamuwanga kuti wakusambira weyosi wapharazgengi pakuyija pamwenga akhumbika kupharazga mwakukoliyana? Pakuti munthu yumoza wangafiska cha kupharazgiya ŵanthu “amitundu yosi,” ntchitu iyi yikhumbika kuchitika ndi ŵanthu anandi mwakukoliyana. Yesu wangulongo so fundu iyi pa nyengu yo wadananga akusambira ŵaki kuti aje “alovi a ŵanthu.”(Ŵerengani Mateyu 4:18-22.) Ulovi wo wakambanga yapa ngwa munthu yimoza cha yo wagwirisiya ntchitu mutepa pakuŵeja ndipu walindiza kuti somba yikoŵe. Kweni wakambanga ulovi wa mukwawu wo uguzika ndi ŵanthu anandi mwakukoliyana.
5. Kumbi ndi mafumbu nanga ngo tikhumbika kumuka, ndipu ntchifukwa wuli?
5 Kuti tiziŵi wo apharazga uthenga wamampha mazuŵa nganu, titenere kumuka mafumbu nganayi yanga:
Kumbi ndi uthenga nuwu wo titenere kupharazga?
Kumbi titenere kuja ndi chilatu wuli pakugwira ntchitu iyi?
Kumbi tikhumbika kugwirisiya ntchitu nthowa nizi?
Kumbi titenere kupharazga mpaka pani ndipuso kwa nyengu yitali wuli?
Mafumbu yanga ngatiwovyengi kuziŵa wo apharazga uthenga wakutasa ŵanthu. Ngatiwovyengi so kuti tichitengi ntchitu iyi mwachitatata.
KUMBI NDI UTHENGA NUWU WO TITENERE KUPHARAZGA?
6. Ntchifukwa wuli mugomezga kuti Akaboni aku Yehova apharazga uthenga wakwenere?
6 Ŵerengani Luka 4:43. Yesu wapharazganga “uthenga wamampha wa Ufumu” ndipu wakhumbanga kuti akusambira ŵaki nawu achitengi viyo. Kumbi mbayani wo apharazga uthenga wenuwu ku mitundu yosi? Kumuka nkhwakuphweka. Mbakaboni aku Yehova. Chinanga mbanthu akususa nawu azomereza venivi. Mwakuyeruzgiyapu, wasembi munyaki wangukambiya Kaboni munyaki kuti iyu wajapu mu vyaru vakupambanapambana. Wangumukambiya so kuti wangufumba Akaboni mu vyaru vosi vo wangujaku kuti amukambiyi uthenga wo apharazga. Kumbi yiwu angumumukanji? Wasembi uyu wangukamba kuti: “Wosi ŵenga avumbwa chifukwa angundimuka chinthu chimoza. Anguti: ‘Uthenga wamampha wa Ufumu.’” Akaboni yaŵa ŵenga “avumbwa” cha kweni akambanga mwakukoliyana nge mo Akhristu aunenesa atenere kuchitiya. (1 Ŵakor. 1:10) Yiwu akambanga mwakukoliyana ndi uthenga wo we mu Chigongwi cha Alinda Chakupharazga Ufumu Waku Yehova. Magazini iyi yisanirika mu vineneru 254. Ndipu magazini pafupifupi 59 miliyoni ngasindikizika, kung’anamuwa kuti ndiyu magazini yakuwanda ukongwa pacharu chosi.
7. Kumbi tiziŵa wuli kuti aliska a Matchalitchi ngachikhristu apharazga uthenga wa Ufumu cha?
7 Aliska a matchalitchi apharazga uthenga wa Ufumu cha. Ndipu asani akamba kuti apharazga uthenga wa Ufumu, anandi akamba kuti uja mu mtima mwa Mkhristu. (Luka 17:21) Yiwu atiŵawovya cha ŵanthu kuziŵa kuti Ufumu waku Chiuta ndi boma lakuchanya lo liwusika ndi Yesu Khristu. Atiŵawovya so cha kuziŵa kuti boma lenili ndilu lazamutuzapu masuzgu ngo ŵanthu akumana nangu. Kweniso atovya ŵanthu cha kuziŵa kuti pambula kuswera, boma ili lazamutuzapu vinthu viheni vosi pacharu chapasi. (Chiv. 19:11-21) M’malu mwaki, yiwu akumbukiya Yesu pa Khirisimasi ndi pa Isitala. Aziŵa cha vo Yesu wazamuchita asani waziyamba kuwusa charu chapasi. Chifukwa chakuti aziŵa cha uthenga wo akhumbika kupharazga, kumbi angaziŵa chilatu cho atenere kupharazgiya?
KUMBI TITENERE KUJA NDI CHILATU WULI PAKUGWIRA NTCHITU IYI?
8. Kumbi chilatu chiheni chakupharazgiya ndi nichi?
8 Kumbi titenere kuja ndi chilatu wuli asani tigwira ntchitu yakupharazga? Titenere kupharazga kuti tisaniyi ndalama cha pamwenga kuzenga vinyumba vikuluvikulu. Yesu wangukambiya akusambira ŵaki kuti: “Mukupaskika kwawezi, paskani kwawezi.” (Mat. 10:8) Mazu ngaku Chiuta ngakuchitiya malonda cha. (2 Ŵakor. 2:17) Wo apharazga uthenga akhumbika kusaniliyapu phindu cha pa ntchitu yo achita. (Ŵerengani Machitidu 20:33-35.) Chinanga kuti ngatiwuziŵa ulongozgi uwu, matchalitchi nganandi ngalimbana ndi kusonkhesa ndalama pamwenga kuchita bizinesi kuti ngasaniyi ndalama zakulipiliya aliska ndi ŵanthu anyaki a ntchitu. Aliska anandi avisopa mbakukhupuka ukongwa.
9. Kumbi Akaboni aku Yehova alongo wuli kuti apharazga ndi chilatu chamampha?
9 Kumbi mbiri ya Akaboni aku Yehova njakuti wuli pa nkhani ya mpasku? Ntchitu yawu yitendeseka ndi ndalama zo ŵanthu apereka mwakukhumba ŵija. (2 Ŵakor. 9:7) Mu Nyumba ya Ufumu atendesa mbali ya mpasku cha. Chaka chamala pe, Akaboni aku Yehova angumaliya maola pafupifupi 2 biliyoni pa ntchitu yakupharazga uthenga wamampha. Kweniso achitisanga masambiru nga Bayibolu ngakujumpha 9 miliyoni mwezi wewosi. Chakuziziswa ntchakuti yiwu alipirika cha pakuchita ntchitu iyi kweni agwirisiya ntchitu ndalama zawu. Pakukamba za ntchitu yo Akaboni aku Yehova achita, munthu munyaki wangukamba kuti: “Mtima wawu utuŵa pakupharazga ndi kusambiza. . . . Yiwu alivi aliska wo atiŵalipira. Ivi vitovya kuti aleki kunanga ndalama zinandi.” Sonu kumbi chilatu cho tigwiriya ntchitu iyi ntchakuti wuli? Tigwira ntchitu iyi mwakukhumba tija chifukwa chakuti titanja Yehova ndi ŵanthu. Mtima wakujipereka uwu ufiska vo vikukambika pa Sumu 110:3. (Ŵerengani.)
KUMBI TITENERE KUGWIRISIYA NTCHITU NTHOWA NIZI?
10. Kumbi Yesu ndi akusambira ŵaki agwirisiyanga ntchitu nthowa nizi pakupharazga?
10 Kumbi Yesu ndi akusambira ŵaki agwirisiyanga ntchitu nthowa nizi pakupharazga uthenga wamampha? Yiwu alutanga kwekosi ko angasaniya ŵanthu nge kumusika ndi munthowa. Ayendanga nyumba ndi nyumba kupenja ŵanthu akwenere. (Mat. 10:11; Luka 8:1; Mac. 5:42; 20:20) Nthowa iyi yaŵawovyanga kuti apharazgiyengi weyosi.
11, 12. Kumbi vo Matchalitchi ngachita vipambana wuli ndi vo Akaboni aku Yehova achita pa nkhani yakupharazga uthenga wamampha?
11 Kumbi Matchalitchi ngachita wuli pa nkhani iyi? Ŵanthu aleke aliska ŵawu wo alipirika kuti ndiwu apharazgengi. Kweni m’malu mwakuja alovi a ŵanthu, Aliska alimbana ukongwa ndi kusunga “somba” zo abaya kali. Mbunenesa kuti nyengu zinyaki aliska anyaki achiska mbereri zawu kuti zipharazgengi. Mwakuyeruziyapu, kukwamba kwa chaka cha 2001, Papa Yohane Paulo Wachiŵi wangulemba kuti: “Kwa vyaka vinandi, ndapempha mwakuwerezawereza kuti tiyambepu so kupharazga. Sonu napu ndiwerezapu . . . Titenere kwamba so kuja ndi mtima wo Paulo wenga nawu yo wangukamba kuti: ‘Soka ini asani ndileka kupharazga uthenga wamampha.’” Papa wangukamba so kuti ntchitu iyi yitenere kuchitika ndi ŵanthu amanavi cha kweni ndi ŵanthu wosi aku Chiuta. Kweni kumbi mbalinga wo anguchita vo Papa wangukamba?
12 Kumbi mbiri ya Akaboni aku Yehova njakuti wuli pa nkhani iyi? Ndiwu pe apharazga kuti Yesu wakwamba kuwusa mu 1914. Nge mo Yesu wangukambiya, yiwu aŵikapu mtima ukongwa pa ntchitu yakupharazga. (Marko 13:10) Buku lakuti Pillars of Faith
KUMBI TITENERE KUPHARAZGA MPAKA PANI NDIPUSO KWA NYENGU YITALI WULI?
13. Kumbi titenere kupharazga mpaka pani?
13 Yesu wangukamba kuti uthenga wamampha ukhumbika kupharazgika “pacharu chosi chapasi.” (Mat. 24:14) Titenere kusambiza “ŵanthu amitundu yosi” kuti aje akusambira. (Mat. 28:19, 20) Ivi ving’anamuwa kuti tikhumbika kupharazga pacharu chosi.
14, 15. Kumbi ndi vinthu wuli vo vilongo kuti Akaboni aku Yehova afiska uchimi waku Yesu wakupharazga pacharu chosi? (Wonani vithuzi vo ve papeji 8.)
14 Sonu tiyeni tikambisani fundu zimanavi kuti tivwisi mo Akaboni aku Yehova afiskiya uchimi waku Yesu wakupharazga pacharu chosi. Ku United States kwe aliska pafupifupi 600,000 a matchalitchi ngakupambanapambana. Kweni mu charu ichi mwe Akaboni aku Yehova pafupifupi 1,200,000. Pacharu chosi chapasi, Tchalitchi cha Katolika che ndi asembi akujumpha 400,000. Sonu yanisani manambala yanga ndi chiŵerengeru cha Akaboni wo apharazga uthenga wa m’Bayibolu. Pacharu chosi chapasi, Akaboni aku Yehova pafupifupi 8 miliyoni apharazgiya ŵanthu mu vyaru 240. Yiwu achita ntchitu yikulu ukongwa! Ntchitu iyi yitovya kuti Yehova watumbikiki.
15 Isi Akaboni aku Yehova tikhumbisisa kuti tipharazgiyi ŵanthu anandi uthenga wamampha charu chechendamali. Ndichu chifukwa chaki, tipambana ndi matchalitchi nganyaki pa nkhani yakufwatuliya ndi kusindikiza mabuku. Tagaŵiya mamiliyoni nganandi nga mabuku, magazini, timapepala takudaniya ŵanthu ku unganu wachigaŵa ndi ku Chikumbusu ndipuso timapepala tinyaki kwawezi. Tifwatuliya mabuku mu vineneru vakujumpha 700. Mabayibolu ngakujumpha 200 miliyoni nga Baibulo la Dziko Latsopano la Malemba Opatulika ngasindikizika mu vineneru vakujumpha 130. Chaka chamala pe tingusindikiza mabuku 4.5 biliyoni. Pa Webusayiti yidu pasanirika vineneru vakujumpha 750. Ntchisopa nichi chinyaki cho chingachita ntchitu izi?
16. Kumbi tiziŵa wuli kuti Akaboni aku Yehova ŵe ndi mzimu waku Chiuta?
16 Kumbi ntchitu yakupharazga yitenere kugwirika kwa nyengu yitali wuli? Yesu wangukamba kuti ntchitu iyi yilutiriyengi mpaka mu nyengu zakumaliya ndipu “pavuli paki umaliru uzengi.” (Mat. 24:14) Kumbi ndi mpingu nuwu wo ulutirizga kupharazga uthenga wamampha mu nyengu zinu zakumaliya? Anyaki wo tikumana nawu mu upharazgi angakamba kuti: “Isi te ndi mzimu wakupaturika kweni imwi mugwira ntchitu yakupharazga.” Kweni kumbi kukunthiyapu ko tichita pa ntchitu yakupharazga, mbukaboni cha wakuti te ndi mzimu waku Chiuta? (Mac. 1:8; 1 Pet. 4:14) Matchalitchi nganyaki ngatesa kuchita ntchitu yo Akaboni aku Yehova achita kweni ngatondeka. Anyaki atamba kugwira ntchitu yakupharaza kwa nyengu yimanavi mbwenu aleka. Ndipu anyaki atesa kupharazga ku nyumba ndi nyumba. Kweni kumbi apharazga uthenga wuli? Kumuka kwa fumbu ili kulongore limu kuti yiwu achita ntchitu yo Khristu wanguyiyambisa cha.
KUMBI MBAYANI WO APHARAZGA UTHENGA WAMAMPHA MAZUŴA NGANU?
17, 18. (a) Ntchifukwa wuli tisimikiza kuti Akaboni aku Yehova ndiwu apharazga uthenga wamampha wa Ufumu mazuŵa nganu? (b) Kumbi ndiyani yo watitipasa nthazi kuti tilutirizi kuchita ntchitu iyi?
17 Sonu mbayani wo apharazga uthenga wa Ufumu mazuŵa nganu? Tingakamba kwambula kukayika kuti: “Mbakaboni aku Yehova!” Ntchifukwa wuli tisimikiza? Chifukwa tipharazga uthenga wakwenere wo mbuthenga wamampha wa Ufumu. Kweniso tigwirisiya ntchitu nthowa yakwenere, chifukwa isi ndisi tiluta ku ŵanthu. Ntchitu yidu yichitika ndi chilatu chamampha. Tipharazga chifukwa chakukhumba kusaniriyapu phindu cha kweni chifukwa cha chanju. Ntchitu yidu yichitika pacharu chosi. Tipharazgiya ŵanthu amitundu yosi ndi vineneru vosi. Ndipu tilutirizengi kugwira ntchitu iyi mpaka po umaliru uziyengi.
18 Tizizwa nadi ndi ntchitu yo ŵanthu aku Chiuta achita mazuŵa nganu ngakumaliya. Kweni kumbi ivi vichitika ndi nthazi yakuyani? Wakutumika Paulo wangumuka fumbu ili mu kalata yo wangulembe Akhristu a ku Filipi. Iyu wangukamba kuti: “Chiuta ndiyu watikuchiskani chifukwa cha khumbu laki lamampha. Iyu watikupasani khumbu kweniso nthazi kuti muchiti vosi vo wakhumba.” (Ŵaf. 2:13) Mwaviyo, tipempha Ada ŵidu akuchanya kuti alutirizi kutichiska kuti tifiski uteŵeti widu.


text:
MUTU 8
Chiuta Wakutemwa Ŵanthu Ŵakutowa
“Kwa wakutowa mukuwoneka wakutowa.”
1-3. (a) Chifukwa wuli mama wakuwoneseska kuti mwana wake watowa ndiposo wakuwoneka makora? (b) Chifukwa wuli Yehova wakukhumba kuti awo ŵakumusopa ŵaŵenge ŵakutowa, ndipo ntchivichi chikutikhuŵilizga kuti tiŵenge ŵakutowa?
MAMA wakutozga mwana wake msepuka, apo wakuwukapo pa nyumba. Wakuwoneseska kuti wageza ndiposo kuti malaya ghake ngawemi na ghakutowa. Wakumanya kuti utozi ngwakukhumbikwa kuti mwana wake waŵe na umoyo uwemi. Wakumanyaso kuti kawonekero ka mwana wake kakulongora umo ŵapapi ŵaliri.
2 Yehova, Dada withu wakuchanya, wakukhumba kuti ŵateŵeti ŵake ŵaŵenge ŵakutowa. Mazgu ghake ghakuti: “Kwa wakutowa mukuwoneka wakutowa.” * (Masalimo 18:26) Yehova wakutitemwa; wakumanya kuti kuŵa ŵakutowa ntchachandulo kwa ise. Kweniso wakukhazga kuti ise Ŵakaboni ŵake tilongorenge makora umo iyo waliri. Nadi, kawonekero kithu kawemi ndiposo nkharo yiwemi vipelekenge uchindami kwa Yehova na zina lake lituŵa, m’malo mwa nthombozgo.—Ezekiyeli 36:22; ŵerengani 1 Petrosi 2:12.
3 Tikukhuŵilizgika kuti tiŵenge ŵakutowa pakumanya kuti Chiuta wakutemwa ŵanthu ŵakutowa. Tikukhumba kuti umoyo withu upelekenge ntchindi kwa iyo chifukwa tikumutemwa. Kweniso tikukhumba kukhalilira mu chitemwa chake. Ipo tiyeni tisande chifukwa icho tikwenera kuŵira ŵakutowa, icho kuŵa ŵakutowa kukung’anamura, ndiposo umo tingajisungira ŵakutowa. Kusanda uku kungatovwira kuwona usange pali vigaŵa ivyo tikukhumbikwira kusintha kuti tichite makora.
CHIFUKWA WULI TIKWENERA KUŴA ŴAKUTOWA?
4, 5. (a) Kasi chifukwa chakwamba chakuŵira ŵakutowa ntchivichi? (b) Kasi utozi wa Yehova ukuwoneka wuli mu chilengiwa?
4 Nthowa yimoza iyo Yehova wakutilongozgera nkhwizira mu ivyo iyo wakuchita. Lekani Mazgu ghake ghakutichiska kuti ‘tiyezge Chiuta.’ (Ŵaefeso 5:1) Chifukwa chakwamba icho tikwenera kuŵira ŵakutowa ntchakuti Yehova, Chiuta uyo tikumusopa, ngwakutowa, muwemi, ndiposo mutuŵa mu vyose.
5 Utozi wa Yehova, makhaliro ndiposo nthowa zake zinandi, vikuwonekera mu chilengiwa. (Ŵaroma 1:20) Charu chapasi chikanozgeka kuŵa chikaya chakutowa kuti ŵanthu ŵakhalengemo. Yehova wali kuŵika ndondomeko iyo yikutozga mphepo na maji ghithu. Charu chapasi chili na nkhongono yapadera yakujitozga chekha. Ntchakuwonekerathu kuti utozi ni nkhani yakuzirwa kwa uyo “wakapanga charu chapasi.” (Yeremiya 10:12) Nase tikwenera kuyiwona kuŵa nkhani yakuzirwa.
6, 7. Kasi Dango la Mozesi likadidimizga wuli kuti utozi ukaŵa wakukhumbikwa ku awo ŵakasopanga Yehova?
6 Chifukwa chinyake icho tikwenera kuŵira ŵakutowa ntchakuti Yehova, Muwusi withu Mukuru, wakukhumba kuti awo ŵakumusopa ŵaŵenge ŵakutowa. Mu Dango ilo Yehova wakapeleka kwa Israyeli, utozi na kusopa vikenderanga lumoza. Dango likadumura kuti pa Zuŵa la Mphepiska, wasembe mukuru wakeneranga kugeza kamoza chara kweni kaŵiri. (Levitiko 16:4, 23, 24) Ŵasembe awo ŵakateŵeteranga ŵakeneranga kugeza mawoko na malundi pambere ŵandapeleke sembe kwa Yehova. (Ekisodo 30:17-21; 2 Midauko 4:6) Dango likayowoya za mitundu 70 ya ukazuzi wa thupi ndiposo kufipirwa. Para Muisrayeli wafipirwa, wakeneranga yayi kuchitako kalikose pa nkhani ya kusopa, ndipo para wachitako wakeneranga kukomeka. (Levitiko 15:31) Waliyose uyo wakakananga kulondezga ndondomeko ya kujitozga, kusazgapo kugeza thupi lose na kuchapa vyakuvwara, wakeneranga ‘kudumulikako ku mpingo.’
7 Nangauli ise tikulondezga Dango la Mozesi yayi, kweni likutovwira kumanya maghanoghano gha Chiuta pa nkhani zinandi. Ntchakuwonekerathu kuti Dango likadidimizgapo kuti utozi ukaŵa wakukhumbikwa ku awo ŵakasopanga Chiuta. Yehova wandasinthe. (Malaki 3:6) Kusopa kwithu kungazomerezgeka yayi kwambura kuti kwaŵa “kwakutowa na kwambura kufipiskika.” (Yakobe 1:27) Ntheura tikwenera kumanya ivyo iyo wakukhumba kwa ise pa nkhani iyi.
NG’ANAMURO LA KUŴA ŴAKUTOWA MU MASO GHA CHIUTA
8. Kasi Yehova wakukhazga kuti tiŵenge ŵakutowa mu vigaŵa vini?
8 Mu Baibolo, fundo ya kuŵa wakutowa yikung’anamura vinandi kuluska kuyowoya waka vya kutowa mwakuthupi. Kuŵa wakutowa mu maso gha Chiuta kukukhwaska vigaŵa vyose vya umoyo withu. Yehova wakukhazga kuti tiŵenge ŵakutowa mu vigaŵa vikuru vinayi; mwauzimu, makhaliro, maghanoghano, ndiposo mwakuthupi. Tiyeni tiwone ng’anamuro la chigaŵa chilichose pachekha.
9, 10. Kasi kuŵa ŵakutowa mwauzimu kukung’anamurachi, ndipo Ŵakhristu ŵaunenesko ŵakukana kuchita vichi?
9 Kutowa mwauzimu. Kuyowoya mwakudumura, kuŵa ŵakutowa mwauzimu kukung’anamura kuleka kusazga chisopa chaunenesko na chautesi. Apo Ŵaisrayeli ŵakafumanga ku Babuloni kuwelera ku Yerusalemu, ŵakenera kupulikira mazgu agha: “Fumaniko uko, mungakhwaskanga chinthu chakufipirwa chara! . . . Muŵe ŵakutowa.” (Yesaya 52:11) Ŵaisrayeli ŵakaweranga kukwawo, chomene kuti ŵakambireso kusopa Yehova. Kusopa uku kukeneranga kuŵa kwakutowa, kwambura kubinkhiskika na visambizgo, maluso, ndiposo mitheto yakuyuyura Chiuta ya visopa vya Ŵababuloni.
10 Ise lero, pakuŵa Ŵakhristu tikwenera kupwelelera chomene mwakuti tileke kubinkhiskika na chisopa chautesi. (Ŵerengani 1 Ŵakorinte 10:21.) Tikwenera kuchenjera chomene pa nkhani iyi, chifukwa nkhongono ya chisopa chautesi yili palipose. Mu vyaru vinandi, maluso ghakupambanapambana, vyakuchita, ndiposo midauko, vikukolerana na visambizgo vya chisopa chautesi, nga ni fundo yakuti chinthu chinyake mwa ise chikufwa yayi. (Mupharazgi 9:5, 6, 10) Ŵakhristu ŵaunenesko ŵakukana maluso agho ghakukolerana na vigomezgo vya visopa vyautesi. * Titherenge yayi para ŵanji ŵakutichichizga kuti tileke kwendera fundo za mu Baibolo za kasopero kakutowa.—Milimo 5:29.
11. Kasi kutowa mu makhaliro kukung’anamurachi, ndipo chifukwa wuli ntchakuzirwa kuti tiŵenge ŵakutowa pa chigaŵa ichi?
11 Kutowa mu Makhaliro. Kuŵa ŵakutowa mu makhaliro chikung’anamura kukana mtundu uliwose wa uzaghali. (Ŵerengani Ŵaefeso 5:5.) Ntchakuzirwa kuti tiŵenge ŵakutowa mu makhaliro. Nga umo tiwonerenge mu mutu wakulondezgapo mu buku lino, kuti tikhalilire mu chitemwa cha Chiuta, tikwenera ‘kuchimbira uzaghali.’ Ŵazaghali ŵambura kupera “ŵazamuhara yayi Ufumu wa Chiuta.” (1 Ŵakorinte 6:9, 10, 18) Mu maso gha Chiuta, ŵanthu ŵanthena ŵali mu gulu la awo “ŵakuchita vinthu vyaukazuzi na vyakuseluska.” Usange ŵakutondeka kuŵa ŵakutowa mu makhaliro, “chigaŵa chawo chizamuŵa . . . nyifwa yachiŵiri.”
12, 13. Kasi pali kukolerana wuli pakati pa ivyo tikughanaghana na ivyo tikuchita, ndipo tingachita wuli kuti tiŵenge ŵakutowa mu maghanoghano?
12 Kutowa mu maghanoghano. Ivyo tikughanaghana ndivyo tikuchita. Usange tikuzomerezga maghanoghano ghaheni kukhazikika mu mutu ndiposo mu mtima withu, ntchakuwonekerathu kuti nyengo yiliyose tingachita vinthu viheni. (Mateyu 5:28; 15:18-20) Kweni usange tikuzuzga maghanoghano ghithu na vinthu viwemi na vyakutowa, tingakhuŵilizgika kuŵa na nkharo yakutowa. (Ŵerengani Ŵafilipi 4:8.) Kasi tingachita wuli kuti tiŵe ŵakutowa mu maghanoghano? Chakwamba, tikwenera kugega mtundu uliwose wa vyakusanguluska ivyo vingananga maghanoghano ghithu. * Mwakusazgirapo, tingazuzga maghanoghano ghakutowa mu mutu withu mwa kusambira Mazgu gha Chiuta nyengo zose.
13 Kuti tikhalilire mu chitemwa cha Chiuta, ntchakuzirwa kuti tiŵenge ŵakutowa mwauzimu, makhaliro, ndiposo maghanoghano. Vigaŵa ivi vya utozi vikulongosoreka makora chomene mu mitu yinyake ya buku lino. Sono tiyeni tisande chigaŵa chachinayi, kutowa mwakuthupi.
KASI TINGACHITA WULI KUTI TIŴENGE ŴAKUTOWA MWAKUTHUPI?
14. Chifukwa wuli utozi wakuthupi ni nkhani ya munthu payekha yayi?
14 Utozi wakuthupi ukusazgapo kupwelelera thupi na malo agho tikukhala. Kasi utozi wanthena ni nkhani ya munthu waliyose payekha mwakuti ŵanthu ŵanyake vikuŵakhwaska yayi? Ndimo viliri yayi ku awo ŵakusopa Yehova. Nga umo tawonera kale, utozi withu wakuthupi ngwakuzirwa chomene kwa Yehova. Tikuŵa ŵakutowa chifukwa chakuti ndipo tikuŵa na umoyo uwemi kweniso tikulongora umo iyo waliri. Ghanaghanirani za chiyelezgero cha mwana icho chili mu ndime yakwamba. Asi para mwawona mwana uyo nyengo zose wakuŵa wakubinkha panji wambura kupwelelereka makora mukughanaghanira za umo ŵapapi ŵake ŵaliri? Tingakhumba yayi kuti kawonekero kithu panji umoyo withu utukiske Dada withu wakuchanya panji kutimbanizga uthenga uwo tikupharazga. Mazgu gha Chiuta ghakuti: “Tikuchita chinthu chilichose yayi chakukhuŵazga mwakuti uteŵeti withu uleke kusangika na kafukwa. Kweni munthowa yiliyose tikulongora kuti ndise ŵateŵeti ŵa Chiuta.” (2 Ŵakorinte 6:3, 4) Ipo tingachita wuli kuti tiŵe ŵakutowa mwakuthupi?
15, 16. Kasi utozi ukusazgapo vichi, ndipo vyakuvwara vithu vikwenera kuŵa wuli?
15 Utozi ndiposo kawonekero kithu. Nangauli mitheto yikupambana mu vyaru na vyaru, kweni tingasanga sopo yakukwana ndiposo maji ghakugeza nyengo zose na kuwoneseska kuti ise na ŵana ŵithu tili ŵakutowa. Utozi ukusazgapo kugeza mawoko na sopo pambere tindarye panji kukora chakurya, para tafuma ku chimbuzi, ndiposo para tageziska mwana panji kumusintha theŵera. Kugeza mu mawoko na sopo kungativikilira ku matenda na kuponoska umoyo. Kungawovwira kuti majeremusi agho ghakwambiska matenda ghaleke kuthandazgika, ntheura kukovwira ŵanthu kuti ŵaleke kulwara matenda gha pamoyo. Mu vyaru ivyo nyumba zilije vimbuzi vya maji, vinthu viheni vingawundilika waka, nga umo vikaŵira mu Israyeli kale.
16 Ivyo tikuvwara navyo vikwenera kuchapika nyengo zose mwakuti viŵenge vyakutowa na vyakuwoneka makora. Mkhristu wakukhumbikwira kuti waŵe na vyakuvwara vyapachanya yayi nesi mafashoni ghaphya, kweni vikwenera kuŵa viwemi, vyakutowa, ndiposo vyantchindi. (Ŵerengani 1 Timote 2:9, 10.) Kwali tikukhala nkhu, tikukhumba kuti kawonekero kithu katozgenge “chisambizgo cha Chiuta, Mponoski withu.”
17. Chifukwa wuli nyumba ndiposo katundu withu vikwenera kuŵa vyakutowa na vyakuwoneka makora?
17 Nyumba ndiposo katundu withu. Nangauli nyumba yithu yingaŵa yapachanya yayi, kweni yikwenera kuŵa yakutowa na yakuwoneka makora umo tingakwaniskira. Mwakuyana waka, usange tikwenda pa galimoto panji njinga pakuya ku maungano ndiposo mu uteŵeti wa m’munda, tingachita makora kuvipwelelera kuti viwonekenge makora mukati na kuwaro. Tingaluwanga yayi kuti nyumba na luŵaza lwakutowa vikupeleka ukaboni ukuru. Nakuti tikusambizga ŵanthu kuti Yehova ni Chiuta wakutowa, kuti wazamuparanya “awo ŵakunanga charu chapasi,” ndiposo kuti sonosono apa Ufumu wake uzamuzgora chikaya chithu, icho ntcharu chapasi, kuŵa paradiso. (Chivumbuzi 11:18; Luka 23:43) Nadi, tikukhumba kuti kawonekero ka nyumba yithu ndiposo vinthu ivyo tili navyo vilongorenge ŵanji kuti nanga ni sono tikukuzga makhaliro ghakutowa agho ghazamuŵa ghakwenelera mu charu chiphya icho chikwiza.
18. Kasi tingalongora wuli kuti tikuchindika Nyumba yithu ya Ufumu?
18 Malo ghithu ghakusoperapo. Kutemwa Yehova kukutituma kuti tichindikenge Nyumba zithu za Ufumu, agho ni malo gha kusopa kwaunenesko mu chigaŵa. Para ŵanthu ŵachilendo ŵiza pa Nyumba ya Ufumu, tikukhumba kuti ŵatoreke mtima na malo ghithu ghakuwunganapo. Ntchakukhumbikwa kuti nyengo zose tiyitozgenge na kuyinozga mwakuti yilutilire kuŵa malo ghakukondweska na ghakukopa. Tikulongora kuti tikuchindika Nyumba yithu ya Ufumu para tikuchita vyose ivyo tingakwaniska kuti yiŵenge yiwemi. Ni mwaŵi ukuru kupatura nyengo yithu kuti tovwire kutozga ndiposo ‘kunozga’ malo ghithu ghakusoperapo. (2 Midauko 34:10) Ndimo tikwenera kuchitiraso para tikuwungana mu Malo Ghakuchitirapo Maungano Ghakuru panji malo ghanyake agho tikuchitirapo ungano wa dera panji wa chigaŵa.
KUJITOZGA KU VIZGOŴI NDIPOSO MALUSO GHAUKAZUZI
19. Kuti tijisungilire taŵene ŵakutowa mwakuthupi, kasi tikwenera kukana vichi, ndipo Baibolo likutovwira wuli pa nkhani iyi?
19 Kuti tiŵe ŵakutowa mwakuthupi, tikwenera kukana vizgoŵi ndiposo maluso ghaukazuzi, nga nkhukhweŵa hona, kumwa chomene vyakumwa vyakuloŵezga, ndiposo kugwiliskira ntchito minkhwala kwambura kulwara panji vinthu vyakutimbanizga wongo. Baibolo likuzunurapo yayi vizgoŵi ndiposo maluso ghaukazuzi na ghakuseluska ghose agho ghandana mazuŵa ghano, kweni lili na fundo izo zikutovwira kumanya umo Yehova wakujipulikira na vinthu ivi. Chifukwa chakuti tikumanya maghanoghano gha Yehova pa nkhani izi, chitemwa chikutituma kuti tichitenge vinthu ivyo wakukondwa navyo. Tiyeni tiwone fundo zinkhondi za mu Malemba.
20, 21. Kasi Yehova wakukhumba kuti tiŵe kutali na maluso gha mtundu wuli, ndipo tili na chifukwa wuli chankhongono chakuŵira ŵakupulikira?
20 “Pakuti tili na malayizgo agha, tiyeni tijitozge ku ukazuzi wose wa thupi na wauzimu, mwakuti tilutilire kuŵa ŵatuŵa apo tikopa Chiuta.” (2 Ŵakorinte 7:1) Yehova wakukhumba kuti tiŵe kutali na maluso agho ghangananga thupi ndiposo mutu withu. Ntheura tikwenera kukana vizgoŵi viheni ivyo vikumanyikwa kuti ni vyakupweteka mwakuthupi kweniso mu maghanoghano.
21 Baibolo likutipa chifukwa chankhongono chakuti ‘tijitozgere taŵene ku ukazuzi wose.’ Wonani kuti lemba la 2 Ŵakorinte 7:1 likwamba na mazgu ghakuti: “Pakuti tili na malayizgo agha.” Malayizgo nga? Nga umo vyazunulikira mu mavesi ghakumasinda, Yehova walayizga kuti: “Nizamumupokelerani. . . . Nizamuŵa wiskemwe.” (2 Ŵakorinte 6:17, 18) Imwe ghanaghanani waka: Yehova walayizga kuti wazamumuvikilirani ndiposo kumutemwani nga umo dada wakuchitira na mwana wake msepuka panji msungwana. Kweni Yehova wazamufiska malayizgo agha pekha usange imwe mukukana ukazuzi wa “thupi na wauzimu.” Ipo ungaŵa uchindere chomene kuzomerezga vizgoŵi panji maluso ghakuseluska kumutondeskani kuŵa paubwezi wakuzirwa ndiposo uwemi uwu na Yehova.
22-25. Kasi ni fundo wuli za mu Malemba izo zingatovwira kuti tikane vizgoŵi ndiposo maluso ghaukazuzi?
22 “Utemwenge Yehova Chiuta wako na mtima wako wose na umoyo wako wose na maghanoghano ghako ghose.” (Mateyu 22:37) Yesu wakasora dango ili kuŵa likuru pa ghose. (Mateyu 22:38) Yehova ngwakwenelera nadi kuti ise timutemwenge. Kuti timutemwe na mtima withu wose, umoyo, ndiposo maghanoghano, tikwenera kukana maluso agho ghangadumulizga umoyo withu panji kugotomaliska nkhongono ya kughanaghana iyo Chiuta wali kutipa.
23 “[Yehova] wakupeleka ku ŵanthu wose umoyo na mvuchi na vinthu vyose.” (Milimo 17:24, 25) Umoyo ntchawanangwa chakufuma kwa Chiuta. Tikutemwa uyo wali kutipa, ntheura tikukhumba kumuchindika chifukwa cha chawanangwa ichi. Tikukana vizgoŵi vilivyose panji maluso ivyo vingananga umoyo withu, chifukwa tikumanya kuti vinthu vyantheura vikulongora kuyuyura chomene chawanangwa cha umoyo.
24 “Utemwenge mzengezgani wako umo ukujitemwera wamwene.” (Mateyu 22:39) Vizgoŵi ndiposo maluso ghaukazuzi kanandi vikupweteka uyo wakuvichita pera yayi kweniso awo ŵali nayo pafupi. Mwachiyelezgero, munthu uyo wakukhala pafupi na uyo wakukhweŵa, nayo wakukhwaskika nangauli iyo wakukhweŵa yayi. Munthu uyo wakupweteka awo ŵali pafupi nayo wakuswa dango la Chiuta lakuti titemwenge ŵazengezgani ŵithu. Kweniso wakuteta para wakuti wakutemwa Chiuta.
25 “Ŵajilambikenge na kupulikira maboma na ŵamazaza.” (Tito 3:1) Mu vyaru vinandi, kusunga panji kugwiliskira ntchito minkhwala yinyake nkhuswa malango. Pakuŵa Ŵakhristu ŵaunenesko, tikusunga yayi nesi kugwiliskira ntchito minkhwala yakukanizgika.—Ŵaroma 13:1.
26. (a) Kasi tikwenera kuchitachi kuti tikhalilire mu chitemwa cha Chiuta? (b) Chifukwa wuli kuŵa ŵakutowa mu maso gha Chiuta ni nthowa yiwemi chomene yakuŵira ŵamoyo?
26 Kuti tikhalilire mu chitemwa cha Chiuta, tikwenera kuŵa ŵakutowa, mu chigaŵa chimoza panji viŵiri pera yayi kweni mu vigaŵa vyose. Ntchipusu yayi kuleka na kutalikirana na vizgoŵi ndiposo maluso agho ghakukazuzga, kweni ntchamachitiko kuchita nthena. * Nadi, palijeso nthowa yinyake yakuŵira ŵamoyo, chifukwa nyengo zose Yehova wakutisambizga kuti tisange chandulo. (Ŵerengani Yesaya 48:17.) Chakuzirwa chomene ntchakuti para tikuŵa ŵakutowa tingaŵa ŵakukhorwa chifukwa cha kumanya kuti tikulongora uwemi wa Chiuta uyo tikumutemwa, ntheura tikukhalilira mu chitemwa chake.
^ ndime 2 Lizgu la Chihebere ilo apa lalembeka kuti “wakutowa” nyengo zinyake likulongosora za utozi wakuthupi kweni chomene likulongosora za makhaliro panji utozi wauzimu.
^ ndime 10 Wonani Mutu 13 mu buku lino kuti muwone za vikondwelero ndiposo maluso agho Ŵakhristu ŵaunenesko ŵakukana.
^ ndime 12 Mutu 6 mu buku lino ukulongosora umo mungasankhira vyakusanguluska viwemi.
^ ndime 26 Wonani mabokosi ghakuti “ Kasi Nkhufwilirapo Kuchita Icho Ntchiwemi?” ndiposo “ Kwa Chiuta Vinthu Vyose ni Vyamachitiko.”
^ ndime 67 Zina lasinthika.
Manyani Vinandi
MABUKU
Kusintha Nkharo Chifukwa Chiuta Ni Mutuŵa
Vipinda vya ŵalonda na mumphepete mwa vipata vya tempile ilo Ezekiyeli wakawona mu mboniwoni vili na ng’anamuro lapadera ku ŵanthu ŵa Chiuta kwambira mu 1914.


text:
Nangauli ŵamunkhwele ŵakusekana vimphata yayi kwene chalo cha Zimbabwe chafika pa bapani ŵana mphoyo zawuka chifukwa ŵakusoŵa na Asipulini wuwo mu vipatala vawo.
Chipatala icho chili mu Harare kweneso ndicho chinyina cha nkhokwe ya mankhwala mu Zimbabwe sono chikusoŵa na Asipulini wakuti ŵapeleke ku ŵaluwali.
Kwasono pano ntchito zose zakupanga operation muluwali zalekeka dankha chifukwa chakusoŵa ma ant-biotic kweneso pain-killers yakuti ŵapeleke ku ŵaluwali.
Abwana George Vera awo mbalala ŵakuwona za chipatala ichi ŵakachita kukhumata apo Nkhani Mchitumbuka yikafumbanga za umo ntchito za chipatala zikwendela mu Zimbabwe.
“Yayi ŵazungu mbalendo nadi, yikaŵa Zimbabwe iyi kale mwaŵana. Ichi chikuchitika sono ntchakuti mphala ya malango yilikupeleka 96% ya ndalama ku malipilo gha ŵanthu awo ŵakugwila ntchito mu boma mwakuti $4 Billion yose yaluta kuma salaries ya ŵanthu mbwenu kuvipatala no ndalama chaaa membe zekha wawawawa!!!! Sono mwati ise tichitenge uli? Mbwenu nase tikubekako waka naaa!” Ndimo ŵakatili a George Vera.
Kwene a Dr David Parirenyatwa awo ni nduna yilala ya vipatala yikati 98% ya wovwili wa mankhwala ukufumila ku vyalo vakuwalo sono ndicho chifukwa pala vyalo ivi ndivo vakhwinyata mbwenu tose tili mumaji.
Mawupu gha vyalo vakuwalo agho ghakuwona za matenda gha Ezi, Maleliya na chikhoso cha TB ghali kupeleka $700 Million ku chalo cha Zimbabwe kuti chivwile ŵanthu awo ŵakuluwala nthenda izi kwa vyaka vitatu kufumila 2015 mpaka 2017. Kwene chifukwa cha masuzgo agho chalo chikukumana nagho mbwenu ndalama izi ŵalinazo piiiiiii zose skugudule-skugudule mbwenu khulungazge!
Nkhani Mchitumbuka yilikusandaso kuti Zimbabwe Medical Association, iyo nja ng’anga na zintchimi ŵakadandaula kuti sono ku chipatala cha Parirenyatwa icho chili mu Harare pamoza na Mpilo Central ku Bulawayo maji mumipopi ghalikuleka nikale kufuma kweneso visulo vakupimila nthenda ya Cancer vilikufwa nikale. Kwene visulo ivi ŵakavigula pa mtengo wakudula chomene $1.5 Million.
Sono chililo chilipano ntchakuti Asipulini na Anti-biotic kulijilethu ku Zimbabwe.
Ŵanthu ŵamu chalo ichi mbakudinginyika ndipo ŵanji ŵakuti boma la Robert Mugabe latondeka pakwelu pa mbuzi pambula kubisika chifukwa ndalama ŵakunangila waka kwenda-kwenda kwene icho ŵakupenja soŵe.
Mwachiyezgelelo sabata izi zajumpha bwana Mugabe wakaluta ku Dubai, Zambia, Venezuela naku New York. Ni Mugabe pela yayi, nduna zake nazo nthena Tendai Biti chizaza chake chikukhala pasi chaa mbwenu pawumalilo pala ŵakuŵafumba kuti mwawelako nakavichi pela mbwenu iwo ŵali “Ha-ho!”
Nkhani Mchitumbuka yili kusanda kuti ulendo uliwose uwo president Mugabe wendenge ŵakumupa ndalama zakukwana $4 Million ngeti ni allowance yake.
Mu chikalata icho Nkhani Mchitumbuka yilikusambilapo chilikulembeka kuti mankhwala gha Asipulini panji titiwaka painkillers nthena:-
- Pethidine
- Injectable Morphine
- Fentanyl
- Adrenaline
- Metochlopramide
- Sodium Bicarbonate
Mankhwala ghose agho ghazunulika apa ku vipatala vaku Zimbabwe mbwenu mukuŵatuka chifukwa kulijilethu. Chikalata ichi chikalembeka pa 16 September na madokotala ghamu Harare.
“Tili kulemba chikalata ichi mwakukhwaskana na heads of surgery, obstetrics and gynaecology and consultant anaesthetists kuti tayimiska dankha kupanga operation ŵaluwali chifukwa mankhwala tilije ndipo mumalo mwake yovwilenge waka ŵanakazi ŵa pakati pela mbwenu kuti tipulumuske ŵana ŵa bonda chifukwa ndiwo ŵadamgilili ŵa machelo,” ndimo chikayowoyela chikalata.
Abwana Vera ŵakati chipatala cha Harare ndicho chakumana na mikwingwilima yinandi chomene chifukwa boma lilikuyowoya kuti munthu waliyose uyo nimukavu ndipo walije ndalama yakulipila mankhwala mbwenu watyondenge ku Harare.
“Our hospital caters for the poorest of the poor, three quarters of whom cannot afford to pay the user fees,” Vera adds.
Comments
Powered by Facebook Comments


text:
“Ajawule Akajiganye Ŵandu ŵa Mitundu Josope”
“Ajawule akajiganye ŵandu ŵa mitundu josope kuti aŵe ŵakulijiganya ŵangu. Ŵabatisyeje . . . , ni kwajiganya kuti asunjeje yindu yosope yanalamwile.”—MAT. 28:19, 20.
NYIMBO: 141, 97
1, 2. Ana yiwusyo yapi yayikusapagwa ligongo lya maloŵe ga Yesu ga pa Matayo 24:14?
MOŴA agano, likuga lya Mboni sya Yehofa likumanyika mnope ni masengo gawo gakulalicila. Komboleka kuti mu undumetume akusasimana ni ŵandu ŵangakamulana ni yikulupi yetu nambo akusacimbicisya masengo gatukusatenda. Yesu ŵasasile kuti ngani syambone syakwamba ya Ucimwene sicilalicikwa pacilambo cosope capasi. (Mat. 24:14) Nambo, ana tukumanyilila catuli kuti masengo gatukutendaga gakukwanilisya maloŵe gaŵasasile Yesuga? Ana kuli kupoka kujila kuti m’wejipe ni ŵatukukamula masengoga?
2 Ŵandu ŵajinji ŵa dini sine akusaliwona kuti akamula masengo gakulalicila ngani syambone. Nambo jemanjaji akusatenda yeleyi m’macalici mwawo, soni kupitila pa ma TV kapena pa Intaneti. Panasoni ŵane ŵakusati naga akwakamucisya ŵandu ŵakulaga, kuŵa madokotala kapena aciticala nikuti akulalicila ngani syambone. Nambo ana yeleyi yikamulana ni masengo gakulalicila gaŵasasile Yesu gala?
3. Mwakamulana ni lilemba lya Matayo 28:19, 20, ana ŵakumkuya ŵa Yesu akusosekwa kutenda yindu mcece yapi?
3 Ana ŵakumkuya ŵa Yesu ŵasosekwaga kwamba kutama ni kwembeceyaga kuti ŵandu ŵasimaneje? Iyayi. Ali ajimwice kuŵawe, jwalakwe ŵawonecele kwa ŵakulijiganya ŵakwe ŵajinji ni ŵasalile kuti, “Ajawule akajiganye ŵandu ŵa mitundu josope kuti aŵe ŵakulijiganya ŵangu. Ŵabatisyeje . . . , ni kwajiganya kuti asunjeje yindu yosope yanalamwile.” (Mat. 28:19, 20) M’yoyo mpela ŵakumkuya Yesu tukusosekwa kutenda yindu mcece. Kupanganya ŵakulijiganya, kwabatisya soni kwajiganya. Nambo ana cindu candanda catukusosekwa kutenda cili cici? Yesu ŵatite, “Ajawule.” Pakwamba ya maloŵe gakuti “Ajawule,” mundu jwine jwamlijiganye mnope ya Baibulo ŵasasile kuti, “‘Kwawula’ gali masengo ga mundu jwakulupilila jwalijose pacilambo capasi.”—Mat. 10:7; Luk. 10:3.
4. Ana kuŵa “ŵakutanjisya ŵandu” kukusasosecela cici?
4 Ana Yesu ŵasakaga kuti jwakumkuya jwakwe jwalijose alalicileje pajika kapena ŵasakaga kuti alalicileje mpela likuga? Yili yangakomboleka kuti mundu jumo ŵalalicile ŵandu ŵa mitundu josope, m’yoyo masengoga gakusosekwa ŵandu ŵajinji. Ni ligongo lyakwe Yesu ŵaŵilasile ŵakumkuya ŵakwe kuti aŵe “ŵakutanjisya ŵandu.” (Aŵalanje Matayo 4:18-22.) Pelepa Yesu nganagopolelaga ya mundu jumo jwakusakamulicisya masengo cisopo, jwakusagamba kutama ni kwembeceyega kuti somba siyice. Nambo ŵasalaga ya kuwulaga somba pakamulicisya masengo likoka lyalikusasosekwa macili ga ŵandu ŵajinji.—Luk. 5:1-11.
5. Ana tukusosekwa kwanga yiwusyo mcece yapi, soni ligongo cici?
5 Kuti twamanyilile ŵandu ŵakulalicila ngani syambone pakwanilisya yakulocesya ya Yesu yila, tukusosekwa kwanga yiwusyo ayi:
Ana tukusosekwa kulalicila utenga watuli?
Patukulalicila, ana tukusosekwa kola cakulinga catuli?
Ana tukusosekwa kamulicisya masengo matala gatuli patukulalicila?
Ana tukusosekwa kulalicila mpaka kwapi soni kwandaŵi jelewu catuli?
Kwanga kwa yiwusyo yeleyi cikutukamucisye kwamanyilila ŵakukamula masengo gakulupusya ŵanduga soni cikutulimbikasye kuti tugakamuleje mwakulupicika.—1 Tim. 4:16.
ANA TUKUSOSEKWA KULALICILA UTENGA WATULI?
6. Ana cici cacikwatendekasya kulupilila kuti Ŵamboni sya Yehofa ni ŵakulalicila utenga wakuŵajilwa?
6 Aŵalanje Luka 4:43. Yesu ŵalalicilaga “ngani syambone syakwamba ya Ucimwene.” Jwalakwe akusasaka kuti ŵakumkuya ŵakwe alalicilejesoni utenga welewu. Nambo ana likuga lyapi lya ŵandu lyalikulalicila utengawu kwa “ŵandu ŵa mitundu josope”? Kusala mwangapita mumbali lili likuga lya Mboni sya Yehofa. Atamose ŵandu ŵakusatusisya akusamanyilila cenene yeleyi. Mwambone, mmishonale jwine jwali jwambopesi soni juŵatemi m’yilambo yakulekanganalekangana ŵawusisye Ŵamboni ŵa m’yilamboyo kuti amsalile utenga wakusalalicila. Ana Ŵamboniwo ŵamjangaga wuli? Jwambopesijo ŵatite, “Wosope ŵaliji ŵakuloŵela mnope ligongo ŵanjangaga kuti akusalalicila ‘Ngani syambone sya Ucimwene.’” Yaŵasasile jwambopesijo yikulosya kuti nganituŵa ŵakuloŵela nambo tuli ŵakamulana mpela Aklistu ŵasyesyene. (1 Akoli. 1:10) Yeleyi yili yakamulana ni utenga wekulungwa wawukusasimanikwa m’magasini ja Sanja ja Mlonda Jakwenesya Ucimwene wa Yehofa. Magasiniji jikusimanikwa m’yiŵeceto yakwana 254 soni magasini ciŵandika 59,000,000 gakusakopoka. Magasiniji jili jakuwanda mnope pacilambo cosope.
7. Ana tukumanyilila catuli kuti acimlongola ŵa dini syaciklistu ngakulalicila utenga wakuŵajilwa?
7 Acimlongola ŵa dini syaciklistu ngakulalicila ngani syakwamba ya Ucimwene wa Mlungu. Jemanjaji akusati Ucimwenewu wuli mumtima mwa Mklistu jwalijose. (Luk. 17:21) Ŵangakamucisya ŵandu kumanyilila kuti Ucimwene wa Mlungu uli boma jakwinani jele jwakulamulila jwakwe ali Yesu Klistu. Ŵangakamucisyasoni kumanyilila kuti Ucimwenewu ucimasya yakusawusya yosope ya ŵandu, soni kuti pacangakaŵapa ciwutyosye kusakala kosope pacilambopa. (Ciu. 19:11-21) M’malo mwakwe akusanonyela kumbucila lisiku lyakupagwa soni kwimuka kwa Yesu. Jemanjaji ngakusamanyilila cilicose pakwamba yacacitenda Yesu pacaciŵa jwakulamulila jwasambano jwa cilambo capasi. Pakuŵa jemanjaji ngakumanyilila utenga wakusosekwa kulalicila, yili yangakayikasya kuti ngakumanyililasoni cakulinga cakamulila masengoga.
PATUKULALICILA, ANA TUKUSOSEKWA KOLA CAKULINGA CATULI?
8. Ana ngatukusosekwa kola cakulinga catuli patukukamula masengo gakulalicila?
8 Patukukamula masengo gakulalicila, ana tukusosekwa kola cakulinga catuli? Cakulinga cetu cikaŵa kupata mbiya kapena kutaŵa majumba gakusalala. Yesu ŵasalile ŵakumkuya ŵakwe kuti, “Mwapocele kwalulele, mpelece kwalulele.” (Mat. 10:8) Ngatukusosekwa kutendela malonda Maloŵe ga Mlungu. (2 Akoli. 2:17) Masengo gakulalicila gakaŵa litala lyakupatilapo yindu. (Aŵalanje Masengo 20:33-35.) Atamose kuti maloŵe ga Yesuga gali gakupikanika cenene, nambope, macalici gamajinji gangapikanila yeleyi mwati gakusalokotela mbiya syakwendejecesya calicico soni syakwalipila acimlongola ŵawo soni ŵamasengo ŵane. Yeleyi yitendekasisye kuti acimlongola ŵadini syaciklistu ŵajinji aŵe ŵakusicila mnope.—Ciu 17:4, 5.
9. Ana cici cacikulosya kuti Ŵamboni sya Yehofa akusakamula masengo gakulalicila ni cakulinga cambone?
9 Ana Ŵamboni sya Yehofa akusalokotela mbiya pa Nyumba ja Ucimwene kapena pamisongano jekulungwakulungwa? Iyayi. Nambo masengo gawo gakusajenda cenene ni yakusapeleka ŵandu mwakusaka kwawo. (2 Akoli 9:7) Caka cimasile peci, Ŵamboni sya Yehofa ŵamalile maawala gakwana 1.93 biliyoni ali mkulalicila ngani syambone soni ŵatendesyaga majiganyo ga Baibulo galulele gakwana 9 miliyoni mwesi wuliwose. Cakutesya lung’wanu cili cakuti jemanjaji ngakusapocela malipilo galigose pa masengoga nambo akusasangalala kamulicisya masengo yindu yawo. Pakwamba ya masengo gakusatenda Ŵamboniga mundu jwine jwakuwungunya yindu ŵasasile kuti, “Cakulinga cawo cekulungwa cili kulalicila ni kwiganya ŵandu. . . . Jemanjaji ngakusajonanga mbiya ligongo nganakola acakulungwa ŵadini ŵakuti ŵalipileje.” Nambo ana cakulinga cetu pakamula masengoga cili cici? Tukusakamula masengoga mwakusacilila ligongo lyakuti tukusamnonyela Yehofa soni acimjetu. Mtima wakusacilila welewu ukwanilisya yakulocesya ya pa Salimo 110:3. (Aŵalanje.)
ANA TUKUSOSEKWA KAMULICISYA MASENGO MATALA GAPI?
10. Ana Yesu ni ŵakumkuya ŵakwe ŵakamulicisyaga masengo matala gatuli pakulalicila?
10 Ana Yesu soni ŵakumkuya ŵakwe ŵakamulicisyaga masengo matala gapi pakulalicila? Ŵajawulaga kulikose kukwasimanikwaga ŵandu cinga pelanga kapena kunyumba ni nyumba. Kulalicila ngani syambone kukusapwatikapo kuwungunya ŵandu ŵakuŵajilwa kunyumba ni nyumba. (Mat. 10:11; Luk. 8:1; Mase. 5:42; 20:20) Kulalicila m’litala lyeleli kwalosisye kuti jemanjaji ŵaliji ŵangali lusagu.
11, 12. Ana yakusatenda ŵadini syaciklistu pa masengo gakulalicila yikusalekangana catuli ni yakusatenda Ŵamboni sya Yehofa?
11 Ana ŵandu ŵadini syaciklistu akusalalicila ngani syambone mpela mwaŵatendelaga Yesu? Iyayi. Ndaŵi syejinji ŵanduwo akusagamba kwalecela acakulungwa ŵa dinisyo kuti alalicileje. Nambo acakulungwakulungwa ŵadiniwo ngakusaganicisya yakonjecesya ŵandu ŵane mu dini syawosyo. Yili yisyene kuti ndaŵi sine acakulungwakulungwa ŵadini akusalimbikasya ŵandu ŵawo kuti alalicileje. Mwambone, cakundanda kwa caka ca 2001, Papa John Paul II ŵalembile m’cikalata kuti, “Kwa yaka yejinji, mbele ndili mkusala mwakuwilisyawilisya kuti tulalicileje. Apano nguwilisyasoni nganiji . . . Tukusosekwa kola mtima wakusacilila mpela waŵakwete Paulo juŵatite, ‘Likungu tiliciŵa kwa une naga ngangulalicila ngani syambone.’” Papaju ŵasasilesoni kuti kamula masengoga uli ukumu wa mundu jwa Mlungu jwalijose ngaŵaga wa ŵandu ŵaŵalijiganyisyepe. Nambo ana ŵandu ŵalingwa ŵaŵayikamulicisya masengo yaŵasasile papayi?
12 Wuli pakwamba ya Ŵamboni sya Yehofa? Jemanjajipe ni ŵakulalicila kuti Yesu aŵele ali mkulamulila mpela Mwenye kutandila mu 1914. Mwakamulana ni yaŵasasile Yesu, jemanjaji akusagawona masengo gakulalicila kuŵa gakusosekwa mnope paumi wawo. (Maliko 13:10) Buku jine jakolanjikwa kuti Pillars of Faith—American Congregations and Their Partners jasasile kuti, “Ŵamboni sya Yehofa akusaŵika pasogolo masengo gakulalicila kupunda cilicose.” Jasasilesoni kuti, “Naga Ŵamboni asimene ni mundu jwasala, jwakamwilwe lipowo, kapena jwakulwala akusamkamucisya, . . . nambo ngakusaliŵalila kuti masengo gawo gekulungwa gali kwasalila ŵandu utenga wa m’Baibulo wakwamba mbesi ja cilambo soni yampaka atende kuti cakulupuce.” Ŵamboni sya Yehofa akwendelecela kulalicila utengawu pakamulicisya masengo matala gaŵakamulicisyaga masengo Yesu ni ŵakumkuya ŵakwe.
ANA TUKUSOSEKWA KULALICILA MPAKA KWAPI SONI KWA NDAŴI JELEWU CATULI?
13. Ana tukusosekwa kulalicila mpaka kwapi?
13 Yesu ŵasasile kuti ngani syambone tisicilalicikwa “pacilambo cosope capasi.” (Mat. 24:14) M’yoyo, tukusosekwa kwiganya “ŵandu ŵa mitundu josope.” (Mat. 28:19, 20) Yeleyi yikulosya kuti tukusosekwa kulalicila pacilambo cosope capasi.
14, 15. Ana pana maumboni gapi gakulosya kuti Ŵamboni sya Yehofa akukwanilisya yaŵalocesye Yesu yakwamba kulalicikwa kwa ngani syambone pacilambo cosope? (Alole ciwulili cacili kundanda kwa nganiji.)
14 Ŵamboni sya Yehofape ni ŵakukwalisya yakulocesya ya Yesu yakwamba kulalicikwa kwa ngani syambone pacilambo cosope. Ligongo cici tukuti m’yoyo? Alole yisyasyo ayi. M’cilambo ca United States mwana acakulungwakulungwa ŵadini syaciklistu syakulekanganalekangana ciŵandika 600,000 nambo mwana Ŵamboni sya Yehofa ŵakwana 1,200,000. Pacilambo cosope dini ja Cikatolika jikwete ŵambopesi ciŵandika 400,000. Ni aganicisye ya ciŵalanjilo ca Ŵamboni ŵakukamula masengo gakulalicila ngani syambone mwakulipeleka. Ŵamboni sya Yehofa ŵakupunda 8 miliyoni akulalicila m’yilambo yakwana 240. Yisyene, Ŵamboni sya Yehofa ni ŵakulalicila ngani syambone pacilambo cosope, soni yeleyi yikupeleka lumbili ni ucimbicimbi kwa Yehofa.—Sal. 34:1; 51:15.
15 Ŵamboni sya Yehofawe tuli ŵakusacilila mnope kwayicila ŵandu ŵajinji ni ngani syambone mbesi mkanijiyice. Kuti yeleyi yikombolece tugopolele mabuku, magasini, soni tumapepala twejinji. Yindu yeleyi tukusagaŵila kwalulele. Tugopolele mabuku gakulekanganalekangana m’yiŵeceto yakupunda 700. Tugaŵilesoni mabaibulo ga New World Translation of the Holy Scriptures gakupunda 200 miliyoni m’yiŵeceto yakwana 130. Caka cimasileci, tukopwesye mabuku gakusala ya Baibulo ciŵandika 4.5 biliyoni. Konjecesya pelepa, pa webusayiti jetu pakusasimanikwa ngani m’yiŵeceto yakupunda 750. Ana panasoni dini jine jajikukamula masengo mpela gelega?
16. Ana tukumanyilila catuli kuti Ŵamboni sya Yehofa akwete msimu weswela?
16 Ana masengo gakulalicilaga ciganjendelecele mpaka cakaci? Yesu ŵasasile kuti masengo gakulalicila ciganjelelecele mpaka pandaŵi jele mbesi jiciyika. Nambo, ana dini japi jajijendelecele kamula masengoga m’moŵa gambesi gano? Ŵane mwa ŵandu ŵatukusasimana nawo mu undumetume akusati, “M’weji tukwete msimu weswela, nambo jemanja akamula masengo.” Kwendelecela kwetu kamula masengoga wuli umboni wakulosya kuti tukwete msimu weswela wa Mlungu. (Mase. 1:8; 1 Pet. 4:14) Ŵandu ŵane alinjile kulalicila mpela mwakusatendela Ŵamboni sya Yehofa nambo alepele. Ŵane akusagamba kulalicila kwandaŵi jamnono kaneko ni kuleka. Ni panasoni ŵane ŵakusalalicila kunyumba ni nyumba, nambo ana akusalalicila utenga watuli? Kwanga kwa ciwusyo celeci kukulosya kuti jemanjaji ngakukamula masengo gaŵatandisye Yesu.
ANA ŴANI KUSYESYENE ŴAKULALICILA NGANI SYAMBONE MOŴA GANO?
17, 18. (a) Ligongo cici tuli ŵakusimicisya kuti Ŵamboni sya Yehofa ni ŵakulalicila ngani syambone moŵa agano? (b) Ana cici cacikutukamucisya kwendelecela kamula masengo gakulalicila?
17 Sambano ana ŵani kusyesyene ŵakulalicila ngani syambone syakwamba ya Ucimwene moŵa agano? Kwanga mwangapita mumbali kuli kwakuti “Ŵamboni sya Yehofa.” Ligongo cici tukuti m’yoyo? Ligongo tukulalicila utenga wakuŵajilwa wawuli ngani syambone syakwamba ya Ucimwene. Kwawula kwakuli ŵandu kukusalosyasoni kuti tukukamulicisya masengo matala gakuŵajilwa gakulalicilila. Soni tukulalicila ni cakulinga cambone cacili cinonyelo ngaŵaga kusaka cipanje. Konjecesya pelepa, tukamula masengoga pacilambo cosope capasi soni kwa ŵandu ŵa mitundu ni yiŵeceto yosope. Soni citujendelecele kamula masengoga mwangalecesya mpaka ndaŵi jele mbesi jiciyika.
18 Yili yakusangalasya mnope kugawona masengo gakutenda Ŵamboni sya Yehofa moŵa gambesi gano. Nambo ana cici cacikutukamucisya kuti tulalicile ngani syambone pacilambo cosope? Cikalata ciŵalembile Paulo cakwawula kwa Aklistu ŵa ku Filipi cikwanga ciwusyo celeci. Jwalakwe ŵalembile kuti, “Mlungu akusatenda yindu m’litala lyalikusamsangalasya. Jwalakwe akusalimbisya yakumbila yawo kuti atende yindu yosope yakusasaka jwalakwe.” (Afi. 2:13) Tukuŵenda Yehofa kuti atupeje macili kuti tujendelecele kamula masengo gakulalicila ngani syambone mpela muŵatulamulile Yesu Klistu.—2 Tim. 4:5.


text:
CHIGAŴA 3
Ŵanthu Ŵakupona Chiwowota
Chiuta wakuparanya charu chiheni kweni wakuleka Nowa na ŵa mu mbumba yake
ŴANTHU ŵakandana ndipo uheni ukathandazgika mu charu. Ntchimi Enoki yikachima kuti zuŵa linyake Chiuta wazamuparanya ŵanthu ŵaheni. Kweni vinthu vikalutilira kuhenipa. Ŵangelo ŵakamugalukira Yehova na kuleka malo ghawo kuchanya. Ŵakavwara mathupi gha wunthu ndipo ŵakatora ŵanakazi pa charu kuŵa ŵawoli ŵawo. Ŵakababa vinkhara vyakuchemeka Ŵanefili, ivyo vikaŵa vyankhaza ndipo vikakomanga ŵanthu. Vikamuŵinya chomene Chiuta kuwona kuti charu icho wakalenga chikunangika.
Enoki wakati wafwa, pakaŵa munthu yumoza uyo wakaŵa wakupambanako na ŵanthu ŵaheni ŵara. Munthu uyu wakaŵa Nowa. Iyo na mbumba yake ŵakachitanga uwemi pamaso pa Chiuta. Apo Chiuta wakakhumbanga kuparanya charu cha ŵanthu ŵaheni, wakakhumba kuponoska Nowa na vinyama. Ntheura Chiuta wakamuphalira kuti wazenge chingalaŵa, icho chikaŵa nga ntchibokosi chikuru. Umu ndimo Nowa na mbumba yake ŵakenera kubisama pamoza na vinyama vinandi pa nyengo ya chiwowota. Nowa wakapulikira Chiuta. Apo wakazenganga chingalaŵa, wakaŵaso “mupharazgi wa urunji.” (2 Petrosi 2:5) Wakachenjezga ŵanthu kuti kukwiza Chiwowota, kweni ŵakamupulikira yayi. Nyengo yikafika apo Nowa na mbumba yake ŵakanjira mu chingalaŵa pamoza na vinyama. Chiuta wakajarako chijaro cha chingalaŵa. Vula yikamba kulokwa.
Vula yikalokwa kwa mazuŵa 40, muhanya na usiku ndipo charu chikazura na maji, chikabira. Ŵaheni wose ŵakamara. Pakati pajumpha myezi, maji ghakakamuka ndipo chingalaŵa chikakhazikika pa lupiri. Nowa pamoza na mbumba yake kweniso vinyama ŵakaŵa mu chingalaŵa kwa chilimika chimoza, kulindilira kuti kuwaro kuŵe makora. Nowa wakapeleka sembe kwa Yehova, kumuwonga. Chiuta wakapokelera sembe yira, ndipo wakalayizga kuti wazamuchitaso yayi kuparanya vyamoyo pa charu na chiwowota. Yehova wakapeleka chiŵingavula nga mbukaboni wakuwoneka na chikumbusko cha ivyo wakalayizga.
Pamanyuma pa chiwowota, Chiuta wakapeleka malango ghaphya. Wakaŵazomerezga kurya nyama. Ndipouli, wakaŵakanizga kurya ndopa. Kweniso wakalangura ŵana ŵa Nowa kuti ŵathandazgike pa charu, ndipouli ŵanyake ŵakapulikira yayi. Ŵanthu ŵakakolerana na mulongozgi wakuchemeka Nimurodi, ndipo ŵakamba kuzenga chigongwe chikuru mu msumba wa Babele, uwo pamanyuma ukachemeka Babuloni. Khumbo lawo likaŵa lakuti ŵagalukire dango la Chiuta lakuti ŵathandazgike pa charu chose. Kweni Chiuta wakaŵatimbanizga. Wakasintha chiyowoyero chawo na kuŵapangiska kuyowoya viyowoyero vyakupambanapambana. Pakuti ŵakatondeka kupulikana, ŵakayileka ntchito yira na kumbininikana.
—Yafuma pa Genesis chipaturo 6 mpaka 11; Yuda 14, 15.
Manyani Vinandi
YEZGANI CHIPULIKANO CHAWO
Nowa “Wakendanga na Chiuta Waunenesko”
Chifukwa wuli chikaŵa chakusuzga kwa Nowa na muwoli wake kulera ŵana? Kasi ŵakalongora wuli chipulikano pakuzenga chingalaŵa?


text:
Kasi Baibolo Likusambizgachi Chomenechomene?
Buku lakusambilira Baibolo ili, lili kupangika kuti limovwirani kuti mumanye ivyo Baibolo likuyowoya pa nkhani zakupambanapambana nga ni, chifukwa wuli tikusuzgika, ŵakufwa ŵakuya nkhu, tingachita wuli kuti tiŵe ŵakukondwa mu banja lithu, na zinyake.
Kasi Chiuta Wakakhumbanga Kuti Vinthu Viŵe Nthena?
Mukwenera kuti mukuzizwa kuwona kuti masuzgo nganandi mazuŵa ghano. Kasi mukumanya kuti Baibolo likuti vinthu vizamusintha kunthazi ndiposo kuti namwe muzamupindura na kusintha uku?
MUTU 1
Unenesko Wakuyowoya za Chiuta
Kasi mukuwona kuti Chiuta wakumupwelerani imwe pamwekha? Sambirani mikhaliro yake kweniso umo wangaŵira mubwezi winu.
MUTU 2
Baibolo ni Buku Lakufuma kwa Chiuta
Kasi Baibolo lingamovwirani wuli para muli na masuzgo? Chifukwa wuli tikugomezga mauchimi gha mu Baibolo?
MUTU 3
Kasi Chiuta Wakukhumba Kuti Vinthu Viŵe Wuli pa Charu Chapasi?
Kasi khumbo la Chiuta lakuti charu chizakaŵe paradiso lizamufiskika? Para ni nthena, pawuli?
MUTU 4
Kasi Yesu Khristu Ni Njani?
Manyani ivyo vikulongora kuti Yesu ni Mesiya uyo Baibolo likayowoyerathu kuti wizenge, uko wakafuma, ndiposo chifukwa icho ni Mwana wapadera wa Yehova.
MUTU 5
Sembe—Yakuwombora Ntchawanangwa Chapadera
Kasi sembe yakuwombora ni vichi? Sembe iyi yingamovwirani wuli?
MUTU 6
Kasi Ŵakufwa Ŵali Nkhu?
Sambirani ivyo Baibolo likuyowoya pa nkhani ya uko kuli ŵakufwa kweniso chifukwa icho ŵanthu ŵakufwira.
MUTU 7
Kasi Ŵakutemweka Ŵinu Awo Ŵali Kufwa Ŵazamuwuka?
Kasi ŵakutemweka ŵinu ŵali kufwa? Kasi vingachitika kuti muzakaŵawoneso? Sambirani vinandi chifukwa Baibolo likusambizga kuti ŵakufwa ŵazamuwuka.
MUTU 8
Kasi Ufumu wa Chiuta ni Vichi?
Ŵanthu ŵanandi ŵakulimanya Lurombo lwa Fumu. Kasi Mazgu ghakuti ‘Ufumu winu wize’ ghakung’anamura vichi?
MUTU 9
Kasi Tili mu “Mazuŵa Ghaumaliro”?
Wonani ivyo vikuchitika mu charu ivyo vikulongora kuti tili mu “mazuŵa ghaumaliro” agho Baibolo likayowoyerathu.
MUTU 10
Kasi Vilengiwa Vyauzimu Vikuchita Nase Wuli?
Baibolo likuyowoyapo za ŵangelo na viŵanda. Kasi vilengiwa vyauzimu viliko nadi? Kasi vingamovwirani
MUTU 11
Chifukwa Wuli Chiuta Wakughalaŵiska Waka Masuzgo?
Ŵanthu ŵanandi ŵakughanaghana kuti Chiuta ndiyo wakupangiska masuzgo mu charu. Imwe mukughanaghana wuli? Sambirani ivyo Chiuta wakuyowoya pa nkhani ya masuzgo agho tikusangana nagho.
MUTU 12
Nkharo Yakukondweska Chiuta
Vingachitika kuti munthu waŵe paubwezi na Yehova. Nakuti imwe nthena mungaŵa mubwezi wake.
MUTU 13
Wonani Umoyo Nga Umo Chiuta Wakuwuwonera
Kasi Chiuta wakukuwona wuli kufumiska nthumbo, kupokera ndopa, na umoyo wa vinyama?
MUTU 14
Umo Mungachitira Kuti Muŵe Ŵakukondwa mu Banja Linu
Ŵafumu, ŵawoli, ŵapapi, na ŵana ŵangasambirako kwa Yesu pa nkhani ya chitemwa icho wakalongora. Kasi tikusambirako vichi kwa Yesu?
MUTU 15
Kusopa Uko Chiuta Wakuzomerezga
Wonani fundo 6 izo zingatovwira kuti timanye awo ŵali mu chisopa chaunenesko mazuŵa ghano.
MUTU 16
Koleskani Kusopa Kwaunenesko
Kasi mungakumana na masuzgo wuli para mukuphalirako ŵanyinu ivyo mukugomezga? Kasi mungachita wuli kuti muleke kuŵakhuŵazga?
MUTU 17
Sendelerani kwa Chiuta mu Pemphero
Kasi Chiuta wakupulika para mukupemphera? Kuti musange zgoro lake, mukwenera kumanya dankha ivyo Baibolo likusambizga pa nkhani ya pemphero.
MUTU 18
Ubatizo Ndiposo Ubwezi Winu na Chiuta
Kasi munthu wakwenera kuchita vichi kuti wabatizike? Sambirani kuti mumanye icho ubatizo ukwimira kweniso umo ukuchitikira.
MUTU 19
Khalilirani mu Chitemwa cha Chiuta
Kasi tingalongora wuli kuti tikuwonga kweniso kukondwa na vyose ivyo Chiuta watichitira?
VYAKUSAZGIRAPO
Zina la Chiuta—na Ng’anamuro Lake
Mabaibolo ghanandi ŵali kuwuskamo zina la Chiuta. Chifukwa wuli? Kasi ntchakuzirwa kuzunura zina la Chiuta?
VYAKUSAZGIRAPO
Umo Uchimi wa Daniyeli Ukayowoyerathu za Kwiza kwa Mesiya
Vyaka 500 pambere Yesu wandababike, Chiuta wakavumbulira Daniyeli nyengo iyo Mesiya wizirenge. Sambirani vinthu vyakukhwaskana na uchimi uwu
VYAKUSAZGIRAPO
Yesu Khristu—ni Mesiya Uyo Chiuta Wakalayizga
Yesu wakafiska mauchimi ghose gha mu Baibolo ghakuyowoya za Mesiya. Wonani mu Baibolo linu, kuti mumanye umo mauchimi ghose ghakafiskikira nadi ndendende.
VYAKUSAZGIRAPO
Unenesko Pakuyowoya za Dada, Mwana, na Mzimu Utuŵa
Ŵanthu ŵanandi ŵakugomezga kuti chisambizgo chakuti mwa Chiuta yumoza muli ŵachiuta ŵatatu, chili mu Baibolo. Kweni kasi mbunenesko?
VYAKUSAZGIRAPO
Chifukwa Wuli Ŵakhristu Ŵaunenesko Ŵakugwiliskira Ntchito Mphinjika Yayi Pakusopa?
Kasi Yesu wakapayikika nadi pa mphinjika? Ŵerengani kuti mumanye ivyo Baibolo likuyowoya.
VYAKUSAZGIRAPO
Mugonero wa Fumu—Ukuchindika Chiuta
Ŵakhristu ŵakuphalirika kuti ŵachitenge Chikumbusko cha nyifwa ya Khristu. Mphawuli apo tikwenera kuchita chikumbusko, ndipo tikwenera kuchita wuli?
VYAKUSAZGIRAPO
Kasi Ŵanthu Ŵali Nadi na Mzimu Uwo Ukulutilira Kuŵa Wamoyo Para Ŵafwa?
Ŵanthu ŵanandi ŵakughanaghana kuti para munthu wafwa, chinthu chinyake chikufumamo mu thupi lake, na kulutilira kuŵa na umoyo ku malo ghanyake. Kasi Baibolo likuti wuli?
VYAKUSAZGIRAPO
Kasi Sheole na Hadesi Ni Vichi?
Mu Mabaibolo ghanyake mazgu ghakuti Sheole na Hadesi, ghali kulembeka kuti “dindi,” “malaro,” “helo,” panji “khululu”. Kasi mazgu agha ghakung’anamura vichi?
VYAKUSAZGIRAPO
Kasi Zuŵa la Cheruzgo—ni Vichi?
Sambirani chifukwa icho Zuŵa la Cheruzgo lizamuŵira lakukondweska ku ŵanthu wose ŵakugomezgeka.
VYAKUSAZGIRAPO
Uchimi wa mu Baibolo Ukulongora kuti Chaka cha 1914 Ntchapadera
Kasi pali ukaboni wuli wa mu Baibolo wakulongora kuti chaka cha 1914 ntchapadera?
VYAKUSAZGIRAPO
Kasi Mikayeli, Mungelo Mulara, ni Njani?
Baibolo likumulongosora mungelo wankhongono uyu. Manyani vinandi vya mungelo uyu na ivyo wakuchita pasono.
VYAKUSAZGIRAPO
Kasi “Babuloni Mukuru” ni Vichi?
Buku la Chivumbuzi likuyowoya za mwanakazi munyake uyo wakumanyikwa na zina lakuti “Babuloni Mukuru.” Kasi mwanakazi uyu wakwimira vichi? Kasi Baibolo likuti wuli za mwanakazi uyu?
VYAKUSAZGIRAPO
Kasi Yesu Wakababika mu Disembala?
Kasi Baibolo likuti apo Yesu wakababikanga kukaŵa wuli ku Betelehemu? Ndipo ichi chikutiphalira vichi?
VYAKUSAZGIRAPO
Kasi Tikwenera Kuchitako Vikondwelero?
Kasi vikondwelero vinandi ivyo vikuchitika uko mukukhala vikamba wuli? Mazgoro ghangamuzizikani.


text:
Kasi Ni Njani Uyo Wakayambiska Gulu la Ŵakaboni ŵa Yehova?
Gulu la Ŵakaboni ŵa Yehova likayamba m’ma 1800. Pa nyengo iyi, ŵanthu ŵachoko waka awo ŵakakhalanga kufupi na Pittsburgh, Pennsylvania, ku United States, ŵakayamba kusanda Baibolo. Ŵakayaniskanga ivyo matchalitchi ghakusambizga na ivyo Baibolo likuyowoya. Ivyo ŵakasambira ŵakayamba kuvipharazga mu mabuku, manyuzipepara, na mu magazini iyo pasono yikuchemeka Gongwe la Mulinda—Likupharazga Ufumu wa Yehova.
Pa ŵanthu aŵa pakaŵa Charles Taze Russell. Nangauli Russell wakadangiliranga ntchito ya kusambizga ŵanthu Baibolo na kulemba Gongwe la Mulinda, kweni wakayambiska chisopa chinyake yayi. Russell na ŵanyake awo ŵakasambiranga Baibolo, ŵakachemekanga Ŵasambiri ŵa Baibolo. Iwo ŵakapharazganga ivyo Yesu Khristu wakasambizga. Kweniso ŵakalondezganga ivyo Ŵakhristu ŵakwambilira ŵakachitanga. Pakuti Yesu ndiyo wakambiska Chikhristu, ndiyo wakambiska gulu la Ŵakaboni ŵa Yehova.—Ŵakolose 1:18-20.