text:
QR Premer-Mınıstri Asqar Mamınniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda múgedek adamdardy áleýmettik qorǵaý máselesin qaraý barysynda QR ındýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri Beıbit Atamqulov múmkindigi shekteýli adamdar úshin qoljetimdi ortany qamtamasyz etý týraly baıandama jasady.
«Infraqurylymdyq jáne áleýmettik obektiler azamattarǵa teńdeı qoljetimdi bolýy úshin sharalar qabyldap jatyrmyz. “Kedergisiz orta” qalyptastyrý úshin QR IIDM Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligimen birlesip, Infraqurylymdyq damý boıynsha jol kartasyn bekitip, iske asyra bastady», — dedi B. Atamqulov.
B. Atamqulovtyń aıtýynsha, qazirgi ýaqytta bekitilgen 18 is-sharanyń 12-si iske asyryldy, olardyń 6-y turaqty negizde júzege asyrylady — bul túsindirý jumystary, monıtorıng jáne baqylaý. «Kedergisiz ortany» engizý boıynsha jumystar qurylys, azamattyq avıasııa, temirjol kóligi jáne avtomobıl kóligi salalarynda, turǵyn úı jáne qoǵamdyq ǵımarattarda, oqý jáne medısınalyq mekemelerde júrgiziledi.
Vedomstvo basshysynyń aıtýynsha, sáýlet, qala qurylysy jáne qurylys qyzmeti salasynda zańnamaǵa túzetýler engizildi. Qazirgi normatıvtik baza múgedektigi bar jandarǵa qolaıly orta qurýǵa qajetti barlyq talapty qamtıdy. Atap aıtqanda, eldi mekender qurylysyna, onyń ishinde: kólik turaǵyna, júrginshiler joldaryna, pandýstar men baspaldaqtardy qosa alǵanda ǵımarattarǵa kiretin esikterge, lıftilerge jáne jalpy paıdalaný oryndaryna qoıylatyn talaptar belgilengen. Salynyp jatqan barlyq jańa turǵyn úıler men obektiler sol talaptarǵa saı bolýy tıis. B. Atamqulov jobalaý men qurylystyń barlyq kezeńinde standarttar saqtalýy tıis ekenin atap ótti. Eski obektiler qoljetimdi orta talaptaryna sáıkestendiriledi. Qazir jergilikti atqarýshy organdar áleýmettik ınfraqurylym oektilerin pasporttaýdy júrgizip jatyr. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń aqparaty boıynsha 34 279 obektini pasporttaý júrgizildi.
«Monıtorıng nátıjesi 24 939 obekt (97,9%) qoljetimdi ortaǵa beıimdelgenin kórsetti. О́ńirler arasynda eń tómen kórsetkish Shyǵys Qazaqstan oblysynda (85,7%), Almaty qalasynda (96,5%) jáne Mańǵystaý oblysynda (97,3%) baıqalady», — dedi QR IIDM mınıstri.
Zańnamalyq talaptardy tikeleı iske asyrýdy jáne olardyń saqtalýyn baqylaýdy jergilikti atqarýshy organdar ózderine tıisti aýmaqta iske asyrady. Osyǵan baılanysty ákimdikter kedergisiz ortany qamtamasyz etý jónindegi talaptardyń saqtalýyna baqylaýdy kúsheıtýi qajet. Azamattyq avıasııa salasyna keletin bolsaq, munda múmkindigi shekteýli jolaýshylarǵa qyzmet kórsetý úshin qolaıly jaǵdaılar jasalýda. Qazaqstannyń avıasııalyq ákimshiligi múmkindigi shekteýli jolaýshylardy tasymaldaý standarttarynyń saqtalýyn úzdiksiz qadaǵalaıdy. Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrliginiń aqparatyna sáıkes, Qazaqstanda múgedek adamdardy tasymaldaý rásimderi jeńildetildi. Máselen, ushý kezinde óz densaýlyǵy úshin jaýapkershilikti ózine alý jáne ushý kezinde múgedektigi bar adamdardy mindetti túrde alyp júrý týraly qolhat berý jónindegi talaptar joıyldy. Sondaı-aq múmkindigi shekteýli azamattarǵa ushý kezinde qajetti dári-dármekter men basqa zattardy qol júgimen tasymaldaýǵa ruqsat etiledi. Mundaı jumys temir jol tasymaldary salasynda da iske asyrylýda. B. Atamqulovtyń baıandaýynsha, 2022 jyldyń sońyna deıin arnaıy vagondardyń jetispeýshiligi problemasyn tolyq sheshý josparlanǵan. Vedomstvo aldynda múgedek jandardy tasymaldaýǵa arnalǵan mamandandyrylǵan vagon kýpeler sanyn 98-den 122-ge deıin jetkizý mindeti tur.
«Búginde barlyq poıyzdarda múgedekter arbalary bar jáne júrip-turýy shekteýli adamdardy otyrǵyzý jáne túsirý kezinde kómek kórsetiledi. Poıyz brıgadalarynyń barlyq qyzmetkerleri arnaıy oqytyldy jáne júrip-turýy shekteýli jáne mentaldy aýytqýy bar jandarǵa kómek kórsetýde tájirıbeleri bar», — dedi mınıstr.
Sonymen qatar jolaýshylar poıyzdaryna bıletterdi jeńildikpen satyp alýǵa bar jaǵdaı jasalǵan. Bıyl maýsym aıynan bastap bilet.railways.kz saıtynda múmkindigi shekteýli adamdar úshin jeńildikti bıletterdi onlaın rásimdeý jańa qyzmeti engizildi. Sol arqyly bıletterdi úıden shyqpaı-aq satyp alýǵa bolady. Áleýmettik mańyzy bar baǵyttarda barlyq toptaǵy múgedekter úshin 50%, al «Tulpar-Talgo» kommersııalyq poıyzdarynda (múgedekter oryndaryna) bılet qunynan 70% jeńildik beriledi. Sondaı-aq bıletterdi satý júıesin Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń múmkindigi shekteýli adamdardyń derekqorymen ıntegrasııalaý jumysy júrgizilýde. Mınıstr respýblıkanyń temirjol vokzaldarynyń belgilengen talaptaryna sáıkestigi týraly da aıtty. Onyń bergen málimetine sáıkes, qazir barlyq 99 vokzal múgedekterge qyzmet kórsetý talaptaryna tolyq sáıkes keledi. Jergilikti atqarýshy organdarǵa (Almaty qalasy, Shymkent qalasy, Túrkistan jáne Pavlodar oblysy ákimdikteriniń) qarasty 7 temirjol vokzaly belgilengen talaptarǵa sáıkes kelmeıdi. Bıyl «Qazaqstan temir joly» AQ baspaldaqtarmen qozǵalýǵa arnalǵan ındýksııalyq panelder men kótergish qurylǵylar ornatty. Vokzaldardy jańǵyrtýǵa shamamen 800 mln teńge qarajat qarastyrý qajet. Osyǵan baılanysty ákimdikter qarjylandyrý kózderi men tetikterin anyqtaý jumysyn kúsheıtýi tıis. Sondaı-aq, Qazaqstannyń avtovokzaldary men avtostansııalarynda da sáıkestik monıtorıngi júrgizildi. Elimizde barlyǵy 33 avtovokzal men 114 avtostansııa jumys isteıdi.
«Jergilikti atqarýshy organdardyń aqparaty boıynsha, 32 avtovokzal jáne 98 avtostansııa múmkindigi shekteýli jandarǵa arnalǵan qoljetimdilik talaptaryna saı. Qalalyq baǵyttarda qyzmet kórsetetin 10 623 avtobýstyń tek 30% prosenti qajetti talaptarǵa saı keledi», — dep tolyqtyrdy B. Atamqulov.
Bıyl óńirler 23,7 mlrd teńgege óz elimizde shyǵarylǵan 585 avtobýs satyp aldy. Barlyq jańa avtobýstar qoljetimdilk talaptaryna saı keledi. Sonymen qatar aqysyz ınvataksı qyzmetterin kórsetý tártibi týraly habarlandy. Máselen, zań júzinde arbamen júretin múgedekterdi tasymaldaý úshin árbir 30 taksıge bir taksıdiń jáne múmkindigi shekteýli adamdardyń kólik quraldaryna arnalǵan turaqta 10% orynnyń bolýy bekitilgen. О́ńirlerde qazirgi tańda 119 ınvataksı qyzmeti jumys isteıdi. Olardyń avtoparki 375 kólikten turady. Jalpy, Mınıstrlik tarapynan Múgedekterdiń quqyqtary týraly konvensııanyń negizgi qaǵıdattaryna sáıkes zańnamalyq deńgeıde sharalar qabyldandy.
«Importty almastyrý aıasynda “Tynys” AQ kásiporny elektr jáne mehanıkalyq jetegi bar otandyq múgedekter arbasyn shyǵarýdy jolǵa qoıdy. О́ndiristiń jyldyq kólemi 5 myń arba. Iаǵnı, 2025 jylǵa qaraı 25 myń arba shyǵaryp, ishki naryqtyń qajettiligin tolyq óteı alady. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligimen elektr jetegi bar 1 381 arba jetkizý týraly kelisimshartqa qol qoıyldy. Jalpy somasy 1,2 mlrd teńge», — dedi mınıstr.
Senatorlar advokattyq qyzmet jáne zań kómegi máseleleri boıynsha zań jobasyn qaraıdy
Parlament • Búgin, 13:22
Erjan Bákirbaıuly Taldyqorǵanǵa jańa ákim bolyp taǵaıyndaldy
Taǵaıyndaý • Búgin, 13:11
Zeınetaqy aqshasyn stomatologııalyq qyzmetke paıdalanýǵa bolady
Medısına • Búgin, 13:00
Almatyda pedagogtardyń respýblıkalyq jıyny ótti
Bilim • Búgin, 12:53
Qazaqstanda «Shyn Júrekten» atty alǵys bildirý saıty iske qosyldy
Qoǵam • Búgin, 12:48
О́ńirlerdegi medısınalyq uıymdardyń tozyǵy jetken
Aımaqtar • Búgin, 12:29
Taraz polıseıleri urlyq jasaǵan kúdiktini ustady
Aımaqtar • Búgin, 12:28
Shymkentte Alǵys aıtý kúni atalyp ótti
Aımaqtar • Búgin, 12:24
Kıevte Jambyl Jabaevtyń 175 jyldyǵyna oraı is-shara ótti
Rýhanııat • Búgin, 12:18
Semeı ıadrolyq synaq polıgony jabylýynyń 30 jyldyǵyna arnalǵan kezdesý ótti
Aımaqtar • Búgin, 12:13
GM-172/10 mekemesinde J.Jabaevtyń 175 jyl tolýyna oraı merekelik is-shara atalyp ótti
Aımaqtar • Búgin, 12:10
Erlan Turǵymbaev: Ýchaskelik pýnktter jelisin keńeıtý kerek
Qoǵam • Búgin, 12:07
BJZQ salymshylary jınaqtaryn ınternet arqyly baqylaı alady
Ekonomıka • Búgin, 12:04
Qazaqstanda bir apta ishinde 3 myńnan asa qylmys tirkeldi
Qoǵam • Búgin, 12:01
Nurlan Nyǵmatýlın: Alǵys aıtý kúni - jas urpaqty meıirimdilikke tárbıeleıtin erekshe mereke
Parlament • Búgin, 11:30
Sozaqtyq polıseıler boranda jolda qalǵandardy qutqardy
Aımaqtar • Búgin, 11:20
Erteń Qazaqstannyń basym bóliginde qar men jańbyr jaýady
Aýa raıy • Búgin, 11:15
40-qa jýyq adamdy ajaldan arashalaǵan shymkenttik dáriger týraly ne bilemiz?
Aımaqtar • Búgin, 11:15
Altaı Kólginov búginginiń batyrlaryna alǵys aıtty
Qoǵam • Búgin, 11:09
Álem halyqtarynyń qansha paıyzynda koronavırýsqa qarsy antıdene bar?
Álem • Búgin, 10:45
Nur-Sultan «sary aımaqqa» qaıta endi
Koronavırýs • Búgin, 10:41
1 naýryz – Dúnıejúzilik Azamattyq qorǵanys kúni
Qoǵam • Búgin, 10:36
Jandarbek Bekshın dárigerlerge alǵys aıtty
Aımaqtar • Búgin, 10:35
Qazaqstanda «Bıologııalyq qaýipsizdik týraly» zań ázirlenedi - A.Soı
Medısına • Búgin, 10:32
Qazaqstanda lombardtar jabylady
Ekonomıka • Búgin, 10:30
Bıyl 6 mıllıonǵa jýyq qazaqstandyq vırýsqa qarsy vaksına qabyldaıdy
Medısına • Búgin, 10:27
Almatyda Alǵys aıtý kúnine oraı etnomádenı birlestikterdiń basshylary QHA alleıasyn otyrǵyzdy
Rýhanııat • Búgin, 10:26
«Tumar-2021» ulttyq televızııalyq baıqaýyna ótinimder qabyldaý bastaldy
Qoǵam • Búgin, 10:20
Erjan Birjanov Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri bolyp taǵaıyndaldy
Taǵaıyndaý • Búgin, 10:15
Otandasymyz mánerlep syrǵanaýdan Sofia Trophy dodasynda qola júldege ıe boldy
Sport • Búgin, 10:13
Máýlen Áshimbaev: Qoǵamda Alǵys aıtý kúni buqaralyq sıpatqa ıe bolyp keledi
Parlament • Búgin, 10:08
B.Saǵyntaev almatylyqtarǵa yntymaqtastyq pen ózara kómekteri úshin alǵys aıtty
Aımaqtar • Búgin, 10:00
Shymkentte otbasylyq bıznes damyp keledi
Aımaqtar • Búgin, 09:53
Nur-Sultanda muǵalimder men polısııa qyzmetkerlerin vaksınalaý bastaldy
Medısına • Búgin, 09:50
Asqar Mamın: Bereke-birliktiń arqasynda alǵa qoıǵan maqsattarymyzǵa jettik
Úkimet • Búgin, 09:38
Elbasy Alǵys aıtý kúnimen quttyqtady
Elbasy • Búgin, 09:28
Memleket basshysy qazaqtandyqtardy Alǵys aıtý kúnimen quttyqtady
Prezıdent • Búgin, 09:23
Búgin 1 naýryz – Alǵys aıtý kúni
Rýhanııat • Búgin, 09:13
О́tken táýlikte 547 naýqas qaýipti indetten aıyqty
Koronavırýs • Búgin, 09:03
Elimizde bir kúnde 622 adamnan koronavırýs anyqtaldy
Koronavırýs • Búgin, 09:00
Urpaq órbitý – ult aldyndaǵy paryz
Qoǵam • Búgin, 06:59
О́ner • Búgin, 06:57
Sport • Búgin, 06:55
Rýhanııat • Búgin, 06:53
Sport • Búgin, 06:52
Sport • Búgin, 06:51
Balalar kitaphanasy jańartyldy
Ádebıet • Búgin, 06:50
Aımaqtar • Búgin, 06:48
Sport • Búgin, 06:47
Sport • Búgin, 06:46
Sport • Búgin, 06:44
О́rt qaýipsizdigi talaptaryn buzý babymen qylmystyq is qozǵaldy
Aımaqtar • Búgin, 06:43
Ádebıet • Búgin, 06:38
Rýhanııat • Búgin, 06:36
Rýhanııat • Búgin, 06:34
Ádebıet • Búgin, 06:33
Jambyl murasy – ult rýhanııatynyń aınasy
Rýhanııat • Búgin, 06:31
Elińdi súıý – jaqynyńdy jaqsy kórýden bastalady
Qoǵam • Búgin, 06:30
Aınalamyzǵa meıirim tógip júreıik
Qoǵam • Búgin, 06:27
Qoǵam • Búgin, 06:26
Qoǵam • Búgin, 06:17
Qıynshylyq bir-birimizdi syılaýdy úıretti
Qoǵam • Búgin, 06:16
Qoǵam • Búgin, 06:14
Qoǵam • Búgin, 06:13
Álemde balamasy joq biregeı teatr
Teatr • Búgin, 06:11
Adamdardyń tatýlyǵynan asqan qundylyq joq
Qoǵam • Búgin, 06:10
Qoǵam • Búgin, 06:09
Uqsas jańalyqtar


c: text/html

text:
Almatyda kúrdeli jóndeýden soń qalalyq beıimdeý oralyǵy qyzmetin qaıta bastady ALMATY. QazAqparat - Almatydaǵy múmkindigi shekteýli balalardy beıimdeý ortalyǵy janyndaǵy psıho-medıtsınalyq-pedagogıkalyq komıssııa (PMPK) jáne psıhologııalyq - pedagogıkalyq kabınet kúrdeli jóndeýden keıin jumysyn qaıta bastady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Jastarǵa aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy jobalardy iske asyrýǵa granttar berilmek NUR-SULTAN. QazAqparat – Agroónerkásiptik keshendi qoldaý is-sharalarynyń biryńǵaı elektrondyq resýrsy qurylady. Bul týraly Úkimet otyrysynda QR Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Saparhan Omarov aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
29 jyl buryn Qazaqstan Birikken Ulttar Uıymyna múshe boldy NUR-SULTAN. QazAqparat - 1992 jyldyń 2 naýryzy Qazaqstan táýelsizdigin dúnıejúzilik qoǵamdastyq moıyndaǵan el tarıhyndaǵy mańyzdy oqıǵaǵa toly kún. 29 jyl buryn Qazaqstan Birikken Ulttar Uıymyna 168-shi múshe-memleket atandy, dep habarlaıdy QR SІM baspasóz qyzmeti.
Jergilikti atqarýshy organdar jas dárigerlerge áleýmettik qoldaý kórsetpeı otyr NUR-SULTAN. QazAqparat – Jergilikti atqarýshy organdar jas dárigerlerdi áleýmettik qoldaý is-sharalaryn laıyqty deńgeıde qabyldamaı otyr. Bul týraly Úkimet otyrysynda QR Densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Tsoı aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Qazaqstan 2020 jylǵy ekonomıkalyq erkindik reıtınginde 39-oryndy ıelendi NUR-SULTAN. QazAqparat - Amerıkalyq zertteý ortalyǵynyń 2020 jylǵy ekonomıkalyq erkindik ındeksi boıynsha «Mura qory» (Heritage Foundation) elder reıtınginde Qazaqstan óz kórsetkishterin 20 pozıtsııaǵa jaqsartyp, 180 orynnyń ishinen 39-oryndy ıelendi (2019 jylǵy reıtıngte – 59-oryn).
Nyǵmatýlın: Otandyq óndirýshilerdi qoldaý kvazımemlekettik sektordyń satyp alý tıimdiligine baılanysty NUR-SULTAN. QazAqparat - Májilis Tóraǵasy Nurlan Nyǵmatýlın kvazımemlekettik sektor satyp alýy týraly jańa zań otandyq taýar óndirýshilerge basymdyq bere otyryp, satyp alý júıesiniń ashyqtyǵyn jáne tıimdiligin qalyptastyrýǵa yqpal etýge tıis dep esepteıdi.
Qazaqstandaǵy keıbir joldarda aýa raıyna baılanysty kólik qozǵalysyna tyıym salyndy NUR-SULTAN. QazAqparat – Qazaqstanda keıbir joldarda aýa raıyna baılanysty kólik qozǵalysyna tyıym salyndy, dep habarlaıdy QazAqparat QR Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrliginiń Telegram kanalyna silteme jasap.
Baqyt Sultanov: Azyq-túlik baǵasyn turaqtandyra almaǵan ákim orynbasarlaryn jaýapqa tartý kerek NUR-SULTAN. QazAqparat – Azyq-túlik baǵasyn turaqtyndyra almaǵan ákim orynbasarlaryn jaýapkershilikke tartý qajet. Bul týraly Úkimet otyrysynda QR Saýda jáne ıntegratsııa mınıstri Baqyt Sultanov aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Baqyt Sultanov turaqtandyrý qorlary jumysynyń kemshiligin atady NUR-SULTAN. QazAqparat – Elimizde Azyq-túlik taýarlary turaqtandyrý qorlarynyń kólemi tıimdi qalyptastyrylmaı otyr. Bul týraly Úkimet otyrysynda QR Saýda jáne ıntegratsııa mınıstri Baqyt Sultanov aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Pavlodarda para aldy degen kúdikpen QTJ fılıalynyń basshysy ustaldy PAVLODAR. QazAqparat - Pavlodar oblysy boıynsha Ekonomıkalyq tergeý departamenti jumystaǵy «qamqorlyǵy» úshin zańsyz syıaqyny júıeli túrde aldy degen kúdikpen «QTJ UK» AQ Pavlodar oblysy boıynsha fılıalynyń basshysyn ustady, dep habarlaıdy QazAqparat.
Asqar Mamın ákimderge: Barlyq aýylda medıtsına uıymdary ınternetpen qamtylýy tıis NUR-SULTAN. QazAqparat – Óńir ákimderi osy jyldyń sońyna deıin barlyq aýylda medıtsına uıymdaryn ınternetpen qamtamasyz etýi tıis. Bul týraly búgin Úkimet otyrysynda QR Premer-Mınıstri Asqar Mamın aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Koronavırýs: Qazaqstannyń 5 óńiri «sary aımaqta» tur NUR-SULTAN. QazAqparat - Qazaqstan óńirlerinde epıdemıologııalyq jaǵdaıdyń 2 naýryz kúngi matrıtsıasy jarııalandy, dep habarlaıdy QazAqparat QR Úkimeti janyndaǵy Qazaqstanda koronavırýstyń taralýyna jol bermeý jónindegi vedomstvoaralyq komıssııanyń Telegram kanalyna silteme jasap.
Asqar Mamın AÓK-tegi Investıtsııalyq jobalardy iske asyrý jol kartalaryn daıyndaýdy tapsyrdy NUR-SULTAN. QazAqparat – Búgin Úkimet otyrysynda QR Premer-Mınıstri Asqar Mamın agroónerkásip keshenindegi Investıtsııalyq jobalardy iske asyrý jol kartalaryn daıyndaýdy tapsyrdy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Ákimder negizgi azyq-túliktiń baǵasyn turaqtandyrýdy baqylaýǵa alýy qajet – Úkimet basshysy NUR-SULTAN. QazAqparat – Ákimder negizgi azyq-túliktiń baǵasyn turaqtandyrýdy baqylaýǵa alýy qajet. Bul týraly búgin Úkimet otyrysynda QR Premer-Mınıstri Asqar Mamın aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Aýyl sharýashylyǵy óniminiń kólemin 1,3 esege ulǵaıtý kerek – Asqar Mamın NUR-SULTAN. QazAqparat – 2023 jylǵa qaraı ishki naryq áleýmettik mańyzy bar negizgi azyq-túlik taýarlary boıynsha otandyq ónimmen 100 paıyz molyqtyrylady. Bul týraly búgin Úkimet otyrysynda QR Premer-Mınıstri Asqar Mamın aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
ary qaraı
Muraǵat
Joǵary qaraı

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
“Abadan Haly” açyk görnüşli paýdarlar jemgyýeti 2019-njy ýylyň ilkinji 10 aýynda 108,074.95 inedördül metr haly önümlerini eksport etdi. Bu döwürde halylar we haly önümleri Gazagystan Respublikasyna, Türkiýe Respublikasyna, Owganystan Yslam Respublikasyna we Azerbaýjan Respublikasyna iberildi.
Gümrük statistikasynyň berýän maglumatlaryna laýyklykda, soňky aýda haly we haly önümleriniň Azerbaýjan Respublikasyna eksporty has-da artdy.
2016-njy ýylyň fewral aýynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda açylyp ulanmaga berlen “Abadan Haly” toplumy soňky üç ýylyň dowamynda önümçilik kuwwatyny üç esse artdyryp, häzirki döwürde ýyllyk 2.5 million inedördül metrden gowrak haly we haly önümlerini öndürýär.
Kompaniýanyň önümleri awgust aýynda Eýranda we Singapurda geçirilen sergilerde görkezildi.
Toplumyň haly önümleri we polipropilen ýüplükleri Gazagystana, Özbegistana, Owganystana, Azerbaýjana we Türkiýä eksport edilýär. Kärhana Russiýa, şeýle hem Ýewropa we Ýakyn Gündogar ýurtlary bilen söwda gatnaşyklaryny ýola goýmak boýunça gepleşikleri alyp barýar.
“Abadan Haly” AGPJ polimer halylarynyň sekiz toplumyny öndürýär. Bu toplumlar bezeg we görnüş taýdan bir-birinden tapawutlanýar.


text:
Ahaldaky gazdan benzin öndürýän zawodynda ulanylýan sintetiki benzin tehnologiýasy TIGAS “2019 IChemE” halkara baýragynyň nebit-gaz ulgamynyň ýeňijisi boldy.
Penşenbe güni Birleşen Patyşalygyň Hall şäherinde geçirilen çärede “2019 IchemE” baýragy TIGAS tehnologiýasyny işläp taýýarlaýjy “Haldor Topsoe” kompaniýasynyň wekillerine gowşuryldy.
Kompaniýanyň durnukly biznes bölüminiň dolandyryjy wise-prezidenti Kim Knudsen TIGAS tehnologiýasynyň şeýle baýraga mynasyp görülmegine birnäçe ýyllap alnyp barlan barlag we kämilleşdiriş işleriniň sebäp bolandygyny belledi.
“Netijede Tükmenistanda dünýä derejesinde ilkinji gazdan benzin öndürýän zawody işe girizdik” diýip, Knudsen aýtdy.
“Haldor Topsoe” kompaniýasy tebigy gazdan benzin öndürýän prosesi işläp taýýarlan dünýäde ýeke-täk kompaniýa bolmak bilen, onuň TIGAS tehnologiýasy senagat ululygynda ilkinji gezek Türkmenistanda ulanyldy.
TIGAS tehnologiýa nebit-gaz ulgamy boýunça “2019 IChemE” halkara baýragynyň soňky tapgyrynda “ExxonMobil Chemicals”, “Flour”, “PETRONAS Penapisan” we “Saudi Aramco” kompaniýalarynyň işlerinden üstün çykdy.
“IChemE” halkara baýragy 25 ýyl bäri himiýa inženerligi babatynda kämil işlere gowşurylýar. 1922-nji ýylda açylan Himiýa inženerleri instituty (IchemE) tarapyndan gowşurylýan bu baýraga öz ugrunda dünýäniň iň abraýly baýragy hökmünde garalýar.


text:
Türkmenistanyň prezident Gurbanguly Berdimuhamedow sentýabr aýynda Aşgabatda geçiriljek V Aziýa oýunlaryna gelen myhmanlara Aşgabady we beýleki ýerleri görkezmek üçin dikuçarly syýahatçylyk hyzmatlaryny gurnamagy teklip edýär.
Wise-premýer Annageldi Garajaýew Ministrler kabinetiniň anna güni geçirilen mejlisinde ýurtda iýul aýynda guraljak medeni-köpçülik çäreleri, täze binalaryň açylyş dabaralary barada hasabat berdi diýip, TDH habar berýär.
Neşiriň maglumatyna görä, iýul aýynda Galla baýramy, Saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň güni mynasybetli teatrlarda, muzeýlerde, çagalar dynç alyş merkezlerinde, saglygy goraýyş edaralarynda maslahatlary, aýdym-sazly dabaralary geçirmek göz öňünde tutulýar.
Garajaýew planlaşdyrylan çäreleriň birnäçesiniň öňde duran sport forumyna – Aziada-2017-ä bagyşlanýandygyny belledi.Mysal üçin, Aziada-2017-ä bagyşlanyp Aşgabatda aýdym-sazly sport dabarasy, Aşgabatda hem-de welaýatlarda 29-njy iýulda V Aziýa oýunlarynyň başlanmagyna 50 gün galmagy mynasybetli köpçülikleýin welosipedli ýöriş geçiriler.
Ýatladýarys, prezident Berdimuhamedow 15-nji iýunda, Aşgabadyň ýokarsyndan dikuçarly gözegçilik edeninden soň, Aziada 50 galanda döwlet edaralarynyň ýolbaşçylarynyň we işgärleriniň işe welosipedli gelmegini teklip edipdi.
Şeýle-de indi prezidentiň kellesine şol dikuçarlary gezelençden soň başga bir ideýanyň, daşary ýurtly myhmanlara hem Aşgabady ýokardan görkezmek pikiriniň gelendigi belli boldy.
Prezident Berdimuhamedow bu pikirini dile getirmezden öň, ozalky mejlislerde bolşy ýaly, iýulda geçiriljek baýramçylyk çäreleriniň, medeni-köpçülikleýin dabaralaryň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegini tabşyrdy.
Döwlet baştutanynyň ynanjyna görä, bu çäreler türkmen halkynyň “ruhy mirasyny bütin dünýäde wagyz etmäge ýardam berer”.
Prezident soňra wise-premýerler A.Garajaýewe we B.Annameredowa ýüzlenip, Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň geçiriljek günlerinde Aşgabada geljek syýahatçylar üçin elýeterli bahadan dikuçar syýahatçylygyny gurnamagy teklip etdi.
Mundan öň sentýabrda geçiriljekAziýa oýunlarymynasybetli Aşgabada geljek myhmanlaryň ýurtda erkin syýahat edip, islän ýerlerine özbaşdak baryp bilmejegi, ýagny olaryň ýörite ýolbeletleriň ugratmagynda syýahat etmeli boljagy barada maglumat ýaýrapdy.
Indi, prezidentiň sözlerinden çen tutulsa, Aziýa oýunlary mahalynda ýurda gelen myhmanlara ýörite öňünden bellenen dikuçar marşruty teklip ediljege çalym edýär.
Berdimuhamedow bu teklibini syýahatçylara ýokardan paýtagty, Olimpiýa şäherjigini we olaryň daş-töweregini, beýleki täsin we gözel ýerleri görkezmegiň möhümdigi bilen düşündirýär.
Mundanam başga prezident V Aziýa oýunlaryna syýahatçy çekmek üçin wagyz-mahabat çäreleriniň güýçlendirilmegine çagyrdy.
Bu tabşyryk esasynda wise-premýerler häzirden başlap Türkmenistan, ahalteke bedewleri, ýurduň ajaýyp tebigaty, türkmen halylary, «Awaza» milli syýahatçylyk zolagy hem-de taryhy ýadygärlikler barada söhbet açýan owadan kitapçalary taýýarlamaga başlar.
Şu aralykda 22-nji iýunda Türkmenistanda boks boýunça milli birinjilik ugrundaky ýaryşyň başlanandygy, onuň açylyşynda dünýä belli boks çempiony Konstantin Szýuyň gelendigi habar berildi.


text:
Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi we Türkmenistanyň
Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkezi tarapyndan
muzeýleriň arasynda guralýan «Ýurt parahatçylygy bilen
belent sepgitlere tarap» atly bäsleşigiň
DÜZGÜNNAMASY
1. Umumy düzgünler.
Türkmenistanyň Prezidenti Hormatly Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan 2021-nji ýyl «Türkmenistan – parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» diýlip yglan edildi.
Taryhy ýadygärliklerimizi, dürli döwürlerde tapylan muzeý gymmatlyklaryny aýawly saklamak işine hem döwletimizde uly üns berilýär. Munuň üçin paýtagtymyzda we welaýat merkezlerimizde döwrebap muzeýleriň täze binalary guruldy. Häzir olarda şanly taryhymyzdan gürrüň berýän muzeý gymmatlyklarynyň müňlerçesi saklanylýar.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda türkmeniň geçmiş taryhyny, milli mirasymyzy dikeltmek, aýawly saklamak we goramak, sergilemek, halka wagyz etmek, muzeý gymmatlyklarymyzyň üsti bilen Watana, türkmeniň şöhratly taryhyna söýgi döretmek boýunça ýurdumyzyň muzeýleri maksatlaýyn häsiýetli işleri alyp barýarlar.
Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi we Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşygynyň Milli merkezi tarapyndan «Türkmenistan – parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýyly hem-de Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli geçirilýän «Ýurt parahatçylygy bilen belent sepgitlere tarap» atly muzeýleriň bäsleşigi muzeý işiniň has-da öňe gitmegine, muzeýleriň derejesiniň kämilleşmegine ýardam eder.
2. Bäsleşigiň maksady.
«Ýurt parahatçylygy bilen belent sepgitlere tarap» atly bäsleşigiň esasy maksady – şöhratly taryhymyzy dünýä ýaýmakdan, gadymy gymmatlyklarymyzy, taryhy tapyndylary, şekillendiriş sungatyna degişli eserleri gorap saklamak, öwrenmek, muzeýleşdirmek işlerini kämilleşdirmekden, özygtyýarly, Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygyny we Garaşsyz ýurdumyzyň hoşniýetli halkara syýasatyny wagyz etmekden, bu ugurda özara tejribe alyşmakdan, ýetilen üstünlikler bilen giň halk köpçüligini tanyşdyrmakdan, nesillerde halkyň milli medeni mirasyna, muzeý gymmatlyklaryna bolan çuňňur söýgüni, buýsanjy kemala getirmekden, muzeýlerde guralýan sergileriň täsirli bolmagyny gazanmakdan, muzeý işini has-da ösdürmekden, «Türkmenistan –parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylyny we Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygyny uly üstünliklere beslemekden,
hem-de Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň 2020-nji ýylyň 23-nji dekabrynda sanly wideoaragatnaşyk arkaly geçiren iş maslahatynda muzeýler ulgamy boýunça beren tabşyryklaryny ýerine ýetirmek üçin degişli guramaçylyk işlerini geçirmekden ybaratdyr.
3. Bäsleşigiň şertleri we geçiş tertibi.
«Ýurt parahatçylygy bilen belent sepgitlere tarap» atly bäsleşik 2021-nji ýylyň dowamynda geçiriler.
Bu bäsleşige welaýatlarda ýerleşýän Türkmenistanyň Medeniýet ministrliginiň garamagyndaky döwlet muzeýleriniň, ýagny welaýat, şäher, etrap (etrap merkezlerinde ýerleşýän), oba (geňeşliklerde ýerleşýän) muzeýleri hem-de muzeý şahamçalary gatnaşyp, özara bäsleşerler.
Bäsleşige gatnaşyjy muzeýler şu aşakdaky görkezijiler boýunça bäsleşerler:
1. Muzeýe tölegli gelýän uly ýaşly adamlaryň sany boýunça;
2. Muzeýe tölegli gelýän mekdep okuwçylarynyň sany boýunça;
3. Muzeýe tölegli gelýän ýokary okuw mekdepleriniň talyplarynyň sany boýunça (bu şert diňe welaýat muzeýlerine degişli);
4. Muzeý gaznasyna täze kabul edilen gymmatlyklaryň sany boýunça (muňa döwlet goraghanalary tarapyndan tabşyrylan tapyndylar girmeýär);
5. Tölegli muzeý hyzmatlarynyň netijesinde alnan girdejileriň möçberi boýunça (muňa daşary ýurt raýatlaryndan alnan giriş, ekskursiýa we beýleki tölegler girmeýär); 6. Zähmet weteranlary, halypa medeniýet we sungat işgärleri, belli alymlar bilen geçirilen duşuşyklaryň sany boýunça;
7. Gazetlerde we žurnallarda çap edilen makalalaryň sany boýunça;
8. Telewideniýede edilen çykyşlaryň we berlen interwýularyň sany boýunça;
9. Muzeýlerde sanly ulgamy ornaşdyrmak işiniň alnyp barlyşy boýunça (wirtual ekskursiýa, muzeý saýtlary, audiogid we beýleki goşmaça innowasion usullar). «Ýurt parahatçylygy bilen belent sepgitlere tarap» atly bäsleşigiň dowamynda ýokardaky şertler (san görkezijileri) boýunça köp bal toplamak arkaly üstünlikli işlän muzeýler şu aşakdaky netijelere eýe bolarlar:
1. Welaýat muzeýleri özara bäsleşerler we iň köp bal toplan welaýat muzeýi «Ýylyň iň gowy welaýat muzeýi» diýen ada eýe bolar;
2. Şäher muzeýleri özara bäsleşerler we iň köp bal toplan şäher muzeýi «Ýylyň iň gowy şäher muzeýi» diýen ada eýe bolar;
3. Etrap muzeýleri (etrap merkezlerinde ýerleşýän) özara bäsleşerler we iň köp bal toplan etrap muzeýi «Ýylyň iň gowy etrap muzeýi» diýen ada eýe bolar;
4. Oba muzeýleri (geňeşliklerde ýerleşýän) özara bäsleşerler we iň köp bal toplan oba muzeýi «Ýylyň iň gowy oba muzeýi» diýen ada eýe bolar;
5. Muzeý şahamçalary özara bäsleşerler we iň köp bal toplan muzeý şahamçasy «Ýylyň iň gowy muzeý şahamçasy» diýen ada eýe bolar.
Bäsleşigiň jemleýji dabarasy Türkmenistanyň Şekillendiriş sungaty muzeýinde geçiriler.
4. Bäsleşigiň jemleri.
«Ýurt parahatçylygy bilen belent sepgitlere tarap» atly muzeý bäsleşiginiň jemini jemlemek üçin eminler topary döredilýär. Bäsleşigiň jemi jemlenende eminler topary muzeý işiniň täze usullarynyň, dünýä tejribesiniň peýdalanylyşyna, sanly ulgamyň ornaşdyrylyşyna üns bermelidirler.
Bäsleşigiň jemleri 2021-nji ýylyň dekabr aýynyň 3-inde dabaraly jemlener. Bäsleşigiň jemleri jemlenende muzeýleriň 2021-nji ýylyň jemleri boýunça hasabatlarynyň görkezijilerinden ugur alnar. Bäsleşigiň ýeňijilerine Türkmenistanyň Medeniýet ministrliginiň we Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşygynyň Milli merkeziniň ýadygärlik sowgatlary, Diplomlary we Hormat hatlary gowşurylar.


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
IŇ EÝJEJIK GYZJAGAZLAR
Türkmenistanda "iň eýjejik gyzjagaz" bäsleşigi däp bolup gidene meňzeýär. Geçen hepde, habarlarda 2021-nji ýylyň iň eýjejik gyzjagazyny saýlamak üçin täze bäsleşik yglan edildi. Bäsleşik Türkmenistanyň Bilim ministrligi we Magtymguly adyndaky ýaşlar guramasy tarapyndan, 2-4-nji synp okuwçylarynyň arasynda geçirilýär.
Habarda "Gyzjagazlar zehinini we ukyplaryny dürli usullar bilen görkezmeli bolarlar. Hususan-da, Watanymyzy, bagtly çagalygy, dostlugy we doganlygy wasp edýän goşgulary we aýdymlary ussatlyk bilen ýerine ýetirmek, milli türkmen geýimleriniň we senetçilik ussatlygynyň gözelligini görkezmek ukyby" diýlip bellenilýär.
Dürli ýurtlarda çagalar üçin gurnalýan şeýle çäreler ilat arasynda kän jedel döredýär. Tankytçylaryň köpüsi olary çagalara zulum etmek bilen deňeşdirýärler. Olar şeýle çärelere gatnaşýan ýaş gyzlaryň wagtyndan öň ýetişip, kiçilikden owadanlyga we daşky görnüşe aşa köp üns berýändiklerini aýdýarlar. Şeýle çäreleri goldaýanlar bolsa, munuň gyzjagazlarda özlerine ynam döredýändigini we maşgalalar üçin gyzyklydygyny aýdýarlar.
Döwrebap ylym çagalaryň "gözellik bäsleşikleri" barada näme diýýär?
Näme üçin çagalar şeýle "gözellik bäsleşiklerine" gatnaşýarlar?
Çagalary şeýle çärelere gatnaşdyrýan, höweslendirýän adamlar ene-atalar bolup, olar munuň çaganyň öz islegidigini aýdarlar. Bu çäreleriň üsti bilen, ene-atlalar öz gyz çagalaryna begenip buýsanýarlar. Çaga psihologlarynyň aýtmagyna görä, şeýle çäreler ene-atalar, uly adamlar (mugallymlar, gurnaýjylar) üçin geçirilýär. Bu ene-atalaryň özlerine bolan ynamyny artdyryp, jemgyýetdäki statusyny beýgeldýär. Pul we pul däl görnüşde berilýän baýraklar hem bu ynamy has berkidýär. Bu bäsleşiklere gatnaşýan çagalar ene-atasynyň razyçylygy we goldawy bilen gatnaşýarlar. Gurnaýjylar bolsa, bu çäreleriň üsti bilen, dürli syýasy, medeni, we aýal-gyzlaryň statusyna degişli gymmatlyklary wasp edýärler.
Gözellik bäsleşikleriniň döredip bilýän ýaramaz täsirleri: iýmitlenişiň bozulmalary we beden gözelliginiň ýoýulmagy
Kiçi ýaşly çagalaryň gatnaşýan gözellik bäsleşiklerinde esasan çaganyň daşky görnüşine, geýimine we subýektiw "eýjejikligine" üns berýärler. Çaganyň zehinine baha berýän ýaryşlar käbir çärelerde bolýar, ýöne olar köplenç ikinji derejede goýulýar. Netijede, beýle ýaryşlar ýaş çagalara daş keşbiňe üns jemlemegiň köp zatdan öňdedigini duýdurýar. Bu bolsa çaganyň bedeniň keşbine degişli düşünjeleriniň ep-esli ýoýulmagyna sebäp bolup bilýär. Çagalyk döwründe gözellik bäsleşigine gatnaşan ulularyň özüne we beden keşbine berýän bahasy peselip bilýär.
Gözellik bäsleşikleri we kiçi ýaşdaky gyzlaryň "seksualizasiýasy"
Seksualizasiýa – bu özüňi jynsy gatnaşyklaryň obýekti hökmünde görmek meýli bolup, gözellik bäşleşigine gatnaşýan çagalar şeýle düşünjä ir ýaşdan eýe bolýarlar. Çagalar dürli geýimleri geýip, eşigiňe görä baha berilýändigini öwrenýärler. Bu wagtyndan öň jynsy taýdan ýetişmäge we jynsy gatnaşyklara ir başlamaga sebäp bolup biler we çaga "aýal-gyzlaryň gymmaty ‘seks obýekti’ statusy bilen kesgitlenýär" diýen, gynandyryjy we zyýanly sapagy öwredip biler.
Gözellik bäsleşiklerinde öwrenilýan sagdyn däl gymmatlyklar
Okuwda, ylymda gazanylan üstünlikler, duýgudaşlyk, jemgyýetçilik başarnyklary, sport bilen meşgullanmak we beýleki ýaşa laýyk çäreler bäsleşikler dünýäsinde ünsden düşürilýär. Gözellik bäsleşikleri psihikasy berkemedik ýaş çagada ulularyň edýän hereketlerine üns çekip, onuň şahsyýet hökmünde ösüşini saklap biler. Şeýle-de, gyzjagazlara ýaşaýan jemgyýetinde diňe "mährem ene," "asylly gelin", "owadan oýhojalykçy" ýaly orunlaryň garaşýandygyndan habar berip biler.
A sen şeýle çärelere nähili garaýarsyň?
Suratyň çeşmesi: "Türkmenhabar"
- 144 gezek okalan


text:
1917-nji ýylyň Bolşewik rewolýusiýasyndan basym soňra, sowetler Gazagystan, Gyrgyzystan, Türkmenistan, Özbegistan we Täjigistandan ybarat bolan täze bäş sany respublikalary döredip, Merkezi Aziýany öz gözegçiligi astyna aldylar. Sowet hökümetiniň girizilmegi asyrlar boýy musulmançylyk dini ynamlary we däp-dessurlary agdyklyk eden bu respublikalardaky adaty durmuşyň ýörelgesi üçin juda weýran ediji boldy. Täze režimiň goldaw esasy hökmünde düýpli proletariatyň ýoklugynda, işleri we hukuklary şerigat kanuny we ýerli däp-dessurlar tarapyndan berk çäklendirilen “surrogat proletariatyň” wezipesini eýelemek üçin sebitiň aýallaryny saýladylar. Wladimir Leniniň tabynlaryň tabyny, ezilenleriň ezileni hökmünde gören Merkezi Aziýanyň aýallarynyň şeýle atlandyrylýan emansipasiýasy sowet tagallasynyň sebitdäki merkezi bölegi bolup durdy.
Merkezi Aziýanyň aýallarynyň azatlyk ugrunda geçen ýoly uzak we kynçylykly boldy. Olar özleriniň jemgyýetleri we maşgalalary tarapyndan ýygy-ýygydan garşylylyklara duçar bolýardylar. Emma SSSR-iň beýleki ýerlerinde bolsa, aýallaryň professionallar we kommunizmiň gurnaýjylary ýaly täze wezipeleri, olara jemgyýetçilik we maşgala borçlaryň iki esse agyr ýüküni götermäge mejbur edip, olaryň maşgalanyň gyzlary, aýallary we ejeleri hökmünde özleriniň gadymdan gelýän wezipelerini aradan aýyrmaga ýol bermedi.
Nähili bolsa-da, sowetler tarapyndan öňe sürülen özgertmeler ýuwaş-ýuwaşdan çuňňur ornaşdy. 1940-njy ýyllaryň ahyrynda düşürilen bu sergidäki propagandistiki suratlar çürt-kesik üýtgän Merkezi Aziýany görkezýär. Bu suratlar hakyky däl şatlykly, käwagtlar açyk gurnalan we kollektiwizasiýanyň ýowuz hakykatlaryny ýaşyrýan bolsalar hem, olar tüýs şadyýanlykly ýagdaýy görkezýärler. Bu ýerde “azat edilen” we üstünlikli aýallar we gyzlar hakykat bolup görünýärler. Olaryň ýüzlerinde görünýän täze gazanylan deňhukuklylyk we mümkinçilikler hem hakyky umytlylygy we hususy mertebäni görkezýär.


text: “Real Madrid” topary häzirki döwrüň ýaş ýyldyzlary fransiýaly Kilian Mbappe (PSŽ) bilen Erling Holanny (“Borussiýa D”) düzümine goşmakçy bolsa, onda topar azyndan 852 million ýewro möçberinde pul harçlamaly bolar. Bu barada Ispaniýanyň meşhur sport gazetlerinden AS giňişleýin habar berýär. Topar her oýunçyny transfer etmek üçin olaryň klublaryna 150 million ýewro tölemeli bolar. Şondan soň ikisi bilenem 6 ýyllyk şertnama baglaşsa, hüjümçilere her ýyly üçinem bilelikde 142 million ýewro tölär diýlip çaklanylýar. Çaklamalara görä, Mbappe ýyllyk 72, Holann bolsa 20 million ýewro alar. Şeýlelikde, ispan topary Mbappe üçin jemi 582 million ýewrolyk, Holann üçinem 270 million ýewrolyk çykdajy etmeli bolar.


text:
-->
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşynyň möhüm meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy hem-de ýurdumyzy mundan beýläk-de durmuş-ykdysady taýdan ösdürmäge gönükdirilen resminamalaryň birnäçesiniň taslamalaryna seredildi.
Wideoaragatnaşyk arkaly, ilki bilen, çykyş eden, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Müşşikow gözegçilik edýän ulgamynda işleriň ýagdaýy, halk hojalyk toplumynyň esasy pudaklarynyň kärhanalarynyň şu ýyl üçin meýilnamadaky wezipelerini berjaý edişine gözegçiligi üpjün etmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Habar berlişi ýaly, häzirki wagtda gözegçilik edaralarynyň işini düzgünleşdirýän kadalaşdyryjy-hukuk binýadyny kämilleşdirmek boýunça işler amala aşyrylýar.
Hormatly Prezidentimiziň 2019-njy ýylyň 27-nji iýunyndaky Kararyna laýyklykda, Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň ýanyndaky Ykdysadyýeti töwekgelçiliklerden goramak agentligi suwuň bioserişdelerini goramak boýunça ygtyýarly döwlet edarasy diýlip bellenildi.
Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowa bu ugurdaky işleri kämilleşdirmek boýunça amala aşyrylýan anyk çäreler, şol sanda «Türkmenistanyň çäk suwlarynda we içerki suw howdanlarynda balyk tutmak we suwuň bioserişdelerini gorap saklamak hakynda düzgünnamanyň» rejelenen görnüşiniň taslamasynyň taýýarlanylyşy barada hasabat berdi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň täsin tebigatyny, şol sanda Hazary gorap saklamak meselelerine Türkmenistanyň uly ähmiýet berýändigini nygtady. Soňky ýyllarda ýurdumyzyň başlangyjy bilen kenarýaka döwletleriň bäşisiniň arasynda birnäçe ylalaşyklara gol çekildi.
Şol ylalaşyklaryň hatarynda Hazar deňziniň deňiz gurşawyny goramak boýunça çarçuwaly Konwensiýa (Tähran konwensiýasy), Hazaryň biologik köpdürlüligini gorap saklamak hakynda Teswirnama (Aşgabat Teswirnamasy), Hazar deňziniň suw biologik serişdelerini gorap saklamak we rejeli peýdalanmak hakynda Ylalaşyk bar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow 2018-nji ýylyň 12-nji awgustynda Aktauda V Hazar sammitiniň netijeleri boýunça kabul edilen Hazar deňziniň hukuk derejesi hakynda konwensiýanyň ähmiýetine aýratyn ünsi çekip, munuň bäş ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygy hil taýdan täze derejä çykarmak üçin şertleri döredendigini, dürli ugurlar boýunça ýakyn gatnaşyklary ösdürmäge giň mümkinçilikleri açandygyny kanagatlanma bilen nygtady.
Ekologiýa howpsuzlygy we daşky gurşawy goramak, täsin tebigy suw giňişligi bolan Hazaryň bioköpdürlüligini gorap saklamak, onuň baýlyklaryny rejeli peýdalanmak ulgamyndaky möhüm wezipeleriň üstünlikli çözülmegi Türkmenistanyň bu ugurdaky kadalaşdyryjy namalaryny döwrüň talaplaryna hem-de umumy kabul edilen kadalara laýyk getirilmegini talap edýär diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz bu ugurda geçirilýän işleriň wajypdygyny belläp, Türkmenistanyň çäk suwlarynda we içerki suw howdanlarynda balyk tutmak hem-de suwuň bioserişdelerini gorap saklamak hakyndaky düzgünnamanyň täze rejelenen görnüşiniň taslamasyny degişli düzümler bilen ylalaşmagy tabşyrdy.
Mejlisi dowam edip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow maliýe-ykdysady toplumyň edaralarynyň işiniň möhüm ugurlaryna ünsi çekdi. Milli Liderimiz häzirki wagtda döwletimizi mundan beýläk-de yzygiderli ösdürmäge hem-de halkymyzyň abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen uzak möhletleýin maksatnamalaryň birnäçesiniň, şol sanda ýurdumyzy 2030-njy ýyla çenli senagatlaşdyrmak maksatnamasynyň durmuşa geçirilýändigini nygtap, wise-premýere bellenen ähli işleriň takyk we öz wagtynda ýerine ýetirilişini berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Meredow ýangyç-energetika toplumynyň düzümleýin bölümlerindäki işleriň ýagdaýy hem-de pudagyň önümçilik kuwwatyny, tehniki-ykdysady görkezijileriň durnukly ösüşini pugtalandyrmak, «Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Maksatnamasyny» mundan beýläk-de üstünlikli amala aşyrmak boýunça durmuşa geçirilýän çäreler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, milli ykdysadyýetimiziň durnukly ösüşini, sebitleriň durmuş-ykdysady taýdan depginli ösmegini üpjün etmekde, ilatyň durmuşynyň hilini ýokarlandyrmakda we ýurdumyzyň daşary ykdysady ornuny pugtalandyrmakda energetika ulgamyna ähmiýetli orun berilýändigini nygtady.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, nebiti we gazy gaýtadan işleýän täze toplumlaryň, himiýa kärhanalarynyň, elektrik beketleriň hem-de köp sanly durmuş desgalaryň ulanylmaga berilmegi energiýa serişdelerine bolan içerki islegiň artmagyny şertlendirdi. Şunuň bilen bir hatarda, energiýa serişdeleriniň iberilmegi babatda halkara eksport şertnamalary boýunça borçnamalaryň ýerine ýetirilmegine ilkinji nobatda üns berilmelidir.
Şunuň bilen baglylykda, ilkinji derejeli wezipeleriň biri ýangyç-energetika serişdeleriniň gazylyp alnyşynyň we gaýtadan işlenilişiniň mukdaryny artdyrmakdan ybaratdyr. Döwlet Baştutanymyz nebitgaz senagatynyň esasy önümçilik we düzümleýin desgalaryny kämilleşdirmek, ähli pudaklara döwrebap tehnologiýalary ornaşdyrmak boýunça işleri güýçlendirmegi tabşyrdy. Munuň özi şol pudaklaryň innowasion esasda yzygiderli ösmegine ýardam berer.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew ýurdumyzyň welaýatlarynda möwsümleýin oba hojalyk işleriniň alnyp barlyşy barada hasabat berdi. Häzirki wagtda ýurdumyzyň gallaçylary güýzlük bugdaýa ideg etmek işlerini alyp barýarlar. Agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri amala aşyrylýar.
Şunuň bilen birlikde, bugdaý oragyna taýýarlyk görülýär. Bu ugurda häzirki wagtda galla kabul ediş bölümlerini, däne orýan kombaýnlary we bugdaýy daşamak üçin awtoulaglary möwsüme taýýarlamak boýunça degişli işler geçirilýär.
Şeýle hem wise-premýer gowaça ekişini agrotehniki çärelere laýyklykda öz möhletinde geçirmek bilen baglanyşykly alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň garamagyna şu ýyl ýurdumyzda gant şugundyryny öndürmek bilen bagly Kararyň taslamasy hödürlenildi. Tutuş ýurdumyz boýunça jemi 17 müň 900 gektar meýdana güýzlük gant şugundyryny ekip, şondan 224 müň tonna hasyl almak göz öňünde tutulýar. Balkan welaýatynda 3 müň gektardan 24 müň tonna, Mary welaýatynda 14 müň 900 gektardan 200 müň tonna hasyl öndürmek meýilleşdirilýär. Milli Liderimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň ilatyny özümizde öndürilýän dürli görnüşli oba hojalyk önümleri bilen üpjün etmegiň häzirki döwürde obasenagat toplumyny ösdürmegiň esasy wezipeleriniň biridigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz ýazky oba hojalyk işlerini, ilkinji nobatda bolsa, bugdaýa ideg edilmeginde, gowaça ekişiniň ýokary hilli we öz wagtynda geçirilmeginde, agrotehnikanyň kadalarynyň pugta berjaý edilmegine hem-de galla oragyna ykjam taýýarlyk görülmegini üpjün etmekde wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Wise-premýere ekerançylykda zerur bolan agrotehniki kadalaryň ählisiniň berjaý edilişine, suw serişdeleriniň rejeli ulanylyşyna, tehnikalaryň netijeli işledilişine gözegçiligi ýola goýmak tabşyryldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow «Türkmenistanda 2020-nji ýylda gant şugundyryny öndürmek hakyndaky» Karara gol çekip, ony elektron resminama dolanyşygy ulgamy arkaly wise-premýere iberdi we resminamany ýerine ýetirmek boýunça degişli tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Durdylyýew Senagat we gurluşyk önümçiligi ministrliginiň sement zawodlarynda sementiň täze görnüşlerini öndürmek barada hasabat berdi.
Häzirki wagtda senagat pudagy milli ykdysadyýetimiziň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi. Gurluşyk materiallary senagaty hem ýokary depginde ösýär. Ýerli çig mal serişdeleriniň netijeli ulanylmagy diňe bir ýurdumyzda däl, eýsem, daşary ýurtlarda hem uly islegden peýdalanýan gurluşyk serişdeleriniň dürli görnüşlerini çykarmaga mümkinçilik berýär.
Döwrüň talabyny nazara almak bilen, ýurdumyzyň senagat pudagynyň öňünde möhüm wezipe — ýerli gurluşyk bazaryny ýokary hilli senagat harytlarynyň zerur bolan möçberi bilen üpjün etmek wezipesi goýuldy.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gurluşyk serişdeleriniň esasy görnüşleriniň öndürilişini artdyrmak hem-de çykarylýan önümiň görnüşlerini giňeltmek barada beren görkezmelerini ýerine ýetirmek maksady bilen, Senagat we gurluşyk önümçiligi ministrligi Ylymlar akademiýasynyň Himiýa instituty bilen bilelikde sementiň önümçiliginde aktiw mineral goşundylaryny ulanmak boýunça netijeli çäreleri gördi.
Häzirki wagtda eýýäm 400-G20-K görnüşli portlandsement öndürilýär. Mundan başga-da, 500-G20-K görnüşli sementiň önümçiligini ýola goýmak boýunça işler alnyp barylýar. Bu önümçilik üçin zerur bolan aktiw mineral goşundy — bazalt porfiritleri Balkan kän müdirliginiň hasabynda duran «Ufra» ýatagyndaky dag jynslaryndan alynýar. Bu minerallar fiziki-himiki häsiýetleri bilen tapawutlanyp, ýokary hilli sement çykarmaga mümkinçilik berýär.
Sementiň ýokarda agzalan görnüşleriniň önümçiliginiň ýola goýulmagy zawodlarda ýokary hilli sementiň öndürilýän mukdaryny 20 göterime çenli artdyrmaga mümkinçilik berer.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleriň öndürilişini artdyrmak boýunça alnyp barylýan işleriň netijeliligini ýokarlandyrmagyň zerurdygyny nygtady. Munuň üçin ähli amatly şertler, ilkinji nobatda bolsa, ýerli mineral-çig mal serişdeleriniň dürli görnüşleriniň uly gorlary bar. Şolary uly isleg bildirilýän gurluşyk serişdelerini öndürmek üçin netijeli ulanmak bolar.
Milli Liderimiz soňky ýyllarda ýurdumyzyň dürli künjeklerinde dünýäde halkara talaplara laýyk gelýän döwrebap köprüleriň hem-de okgunly ösýän ulag-kommunikasiýa düzüminiň beýleki wajyp desgalarynyň gurlandygyny belledi. Häzirki wagtda hem bu ugurda möhüm taslamalary durmuşa geçirmek boýunça degişli işler alnyp barylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň ulag-logistika ulgamyny hem-de üstaşyr geçelgeleri kemala getirmek barada öňe sürýän başlangyçlarynyň tutuş dünýä jemgyýetçiliginde uly goldawa eýe bolýandygyna hem-de doly ykrar edilýändigine ünsi çekip, transkontinental ugurlary babatda ýurdumyzda gurlan awtoulag köprüleriniň möhüm ähmiýetiniň bardygyny aýtdy. Şunuň bilen birlikde, milli Liderimiz köprüleriň kadaly ulanylmagynda hem-de wagtly-wagtynda abatlaýyş işleriniň geçirilmeginde käbir kemçiliklere ýol berilýändigi sebäpli, wise-premýeriň bu ugurda alyp barýan işine nägilelik bildirdi.
Ýol-ulag ulgamyny kämilleşdirmek boýunça görülýän çäreleriň Türkmenistanyň durnukly ulag boýunça ählumumy hyzmatdaşlygy döretmek baradaky başlangyçlarynyň durmuşa geçirilmegine gönüden-göni ýardam edýändigi nygtaldy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz wise-premýerden ulaglaryň gatnawlaryny artdyrmak hem-de döwrebap ulag-üstaşyr ulgamyny döretmek maksady bilen, ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda gurlan, halkara ölçeglere gabat gelýän köprüleriň talabalaýyk saklanylyşyna hem-de wagtynda abatlanylmagyna degişli meselelere berk gözegçilik etmegi talap edip, birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Öwezow hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Türkmenistanyň gümrük serhedinde daşary ýurt döwletleriniň awtoulag serişdeleriniň eýelerinden alynýan ýygymlaryň hem-de tölegleriň ýeke-täk möçberlerini bellemek hakyndaky» Kararyna üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmek babatda alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Wise-premýer sazlaşykly ulag syýasatyny durmuşa geçirmek maksady bilen, kanunçylygy hem-de nyrhlary sazlaşdyryp, gümrük, wiza we beýleki düzgün-kadalary kem-kemden ýönekeýleşdirmegiň zerurdygyny belledi. Bu çäreler ulag-üstaşyr geçelgeleriniň kuwwatynyň, ýük daşalyşynyň hem-de daşary söwdanyň mukdarynyň artmagyna düýpli täsir edip biler.
Habar berlişi ýaly, ulag-kommunikasiýa toplumynyň düzümine girýän agentlikler tarapyndan degişli ugurda geçirilýän işler seljerildi. Şol seljerme işleriniň netijesinde, awtoulag serişdeleriniň aglaba böleginiň goňşy döwletleriň üsti bilen üçünji ýurtlara üstaşyr geçýändigini nazara alyp, ýurdumyzyň çäginden geçýän beýleki ugurlar boýunça daşary ýurt ýük daşaýjylary çekmek maksady bilen, her ugur boýunça aýratyn we bäsdeşlige ukyply nyrhlary kesgitlemek teklip edilýär.
Wise-premýer hasabatynyň çäklerinde Türkmenistanyň älem giňişliginden Ýer üstüne gözegçilik edýän milli emeli hemra ulgamynyň meseleleri barada hem hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýakyn geljek üçin esasy wezipeleriň hatarynda dünýäniň ulag ulgamyna yzygiderli goşulyşmak hem-de «Gündogar — Günbatar» we «Demirgazyk — Günorta» ugurlarda ýollary hem-de merkezleri birleşdirýän esasy ugurlar boýunça düzümi mundan beýläk-de giňeltmek wezipesiniň öňde durýandygyny nygtady.
Milli Liderimiz ulag ulgamynda amala aşyrylýan taslamalaryň, şol sanda Türkiýä çykýan Merkezi Aziýa üçin Modal ýoluny döretmegiň hem-de Owganystan — Türkmenistan — Azerbaýjan — Gruziýa — Türkiýe hem-de Ýewropa — Kawkaz — Aziýa (TRASEKA) ulag geçelgelerini gurmagyň we işjeňleşdirmegiň möhümdigini belläp, bu wajyp ugurlaryň döredilmeginiň Beýik Ýüpek ýoluny dikeltmegiň maksatlaryny amala aşyrmak babatda uly ähmiýete eýedigini belledi.
Dünýä ýurtlarynyň onlarçasynyň üstünlikli ulanýan ygtybarly üstaşyr geçelgäni üpjün etmek bilen, Türkmenistan demir ýol pudagyny döwrebap ösdürmäge uly üns berýär. Bu bolsa daşalýan ýükleriň we gatnadylýan ýolagçylaryň mukdaryny we sanyny has-da artdyrmak, üstaşyr-ulag daşamalaryň çägini giňeltmek üçin uly mümkinçilikleri açýar.
Döwlet Baştutanymyz demir ýol köprüleriniň gurluşygyna uly üns berilýändigini belläp, dünýäniň köpri gurluşyk tejribesiniň aýratyn üns berilmegine mynasypdygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz demir ýol köprüleriniň netijeli ulanylmagynda hem-de ýokary derejede saklanylmagynda zerur işleriň geçirilmegine berk gözegçilik etmek barada wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň üstaşyr-ulag we logistika kuwwatyny amala aşyrmak babatda strategik ähmiýetli iri taslamalaryň yzygiderli durmuşa geçirilmegine aýratyn üns bermegiň möhümdigini aýdyp, wise-premýere bellenilen meýilnamalary mundan beýläk-de amala aşyrmak üçin ähli tagallalaryň edilmegini tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz halkara ölçegleriň ýokary derejesine kybap gelýän hemra aragatnaşyk ulgamynyň bolmagyna ünsi çekip, maglumat-kommunikasiýa ulgamynyň, kompýuter tehnologiýalarynyň tutuş dünýäde sazlaşykly ösýän ugurlar bolup durýandygyny belledi. Ýokary tehnologiýaly pudaklar, nazaryýet we amaly bilimler, maglumat tehnologiýalary dünýä ykdysadyýetiniň hil taýdan täze derejä çykmagyna gös-göni täsir edýär.
Şonuň üçin döwlet syýasatynda ykdysadyýetiň sanly ulgama geçirilmegine uly ähmiýet berilýär. Sanly ykdysadyýete geçmek maksady bilen, kompýuter ulgamlary hem-de aragatnaşygyň döwrebap serişdeleri kämilleşdirilýär, önümçilikler awtomatlaşdyrylýar, maglumat ulgamlary döredilýär hem-de elektron resminama dolanyşygy ornaşdyrylýar, netijede, ykdysadyýetimiz has-da berkeýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Häzir, milli hemra aragatnaşyk ulgamynyň doly güýjünde işleýän wagty wideokonferensiýalaryň ýa-da hemra üsti bilen teleköprüleriň tehnologiýalaryny peýdalanmak üçin uly mümkinçilikler döredilýär. Giňden ulanylýan kommunikasiýalaryň bu görnüşi iş depginini artdyrýar, wagty we serişdeleri peýdalanmagyň netijeliligini ýokarlandyrýar diýip, döwlet Baştutanymyz kanagatlanma bilen belledi we bu tehnologiýalaryň bilim we saglygy goraýyş ulgamlarynda giňden ulanylýandygyny nygtady.
Nygtalyşy ýaly, hemra aragatnaşygynyň döwrebap düzümi hem-de degişli täze tehnologiýalar Türkmenistanda älem bilen bagly barlag işlerini ösdürmäge we kämilleşdirmäge ýardam edip, ýurdumyzyň halkara abraýynyň has-da artmagyna hyzmat eder. Milli Liderimiz älem giňişligine ikinji emeli hemrany çykarmagyň ýurdumyzyň halk hojalyk toplumy üçin möhüm ähmiýetiniň boljakdygyna ünsi çekip, wise-premýere şu meseläni öwrenmegi hem-de bu ugurda zerur bolan çäreleri görmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa gözegçilik edýän düzümleriniň alyp barýan işleri hem-de ýurdumyzda kiçi we orta telekeçilige döwlet tarapyndan goldawyň berilmegi boýunça görülýän çäreler, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan hem-de eksport ugurly önümçilikleri giňeltmek boýunça amala aşyrylýan işler barada hasabat berdi.
Wise-premýer, hususan-da, ýurdumyzyň umumybilim berýän mekdepleriniň 1-nji synp okuwçylaryny täze okuw ýylynda kompýuterler bilen üpjün etmek boýunça geçirilýän işler barada habar berdi. Däp bolşy ýaly, şol kompýuterler hormatly Prezidentimiziň adyndan gowşurylar.
Kompýuterleriň zerur bolan sanynyň çykarylmagyny Türkmenistanyň Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň Kompýuter tilsimaty merkeziniň bilelikdäki «Agzybirlik tilsimaty» kärhanasy üpjün eder.
Hormatly Prezidentimiz şol bir wagtda wideoaragatnaşyga Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary P.Agamyradowy hem-de Merkezi bankyň başlygy M.Annadurdyýewi çagyrdy. Soňra Ç.Gylyjow döwlet Baştutanymyzy bilim berýän kompýuterleriň görnüşleri bilen tanyşdyrdy hem-de şolaryň häsiýetnamalary barada hasabat berdi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, import önümleriniň ornuny tutýan harytlary öndürmek hem-de ýurdumyzyň eksport kuwwatyny artdyrmak, bäsdeşlige ukyply senagaty ösdürmek babatda telekeçileriň eýeleýän ornunyň giňelýändigini belledi. Döwlet Baştutanymyz ykdysadyýeti sanly ulgama geçirmek hem-de içerki bazary ýokary hilli elektron önümleri bilen üpjün etmek babatda amala aşyrylýan taslamalary goldamagyň zerurdygyny aýtdy.
Milli Liderimiz degişli ýolbaşçylara 1-nji synp okuwçylary üçin kompýuter tehnikalarynyň programma üpjünçiligine, okuw wezipesine hem-de çagalaryň saglygy üçin howpsuzlyk ölçeglerine bildirilýän häzirki talaplara laýyklykda, olaryň öndürilişine berk gözegçilik etmegi tabşyrdy. Bu işiň baş maksady ýurdumyzyň bilim ulgamynyň netijeliligini ýokarlandyrmak üçin şertleri döretmek bolup durýar diýip, hormatly Prezidentimiz belledi.
Mundan başga-da, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýer Ç.Gylyjowa «Agzybirlik tilsimaty» kärhanasynda köpçülikleýin ulanylýan professional kompýuterleriň önümçiligini ýola goýmak baradaky meseläni öwrenmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Abdyýewa Aşgabatda 13-nji maýda «Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany» atly halkara fotosergini we maslahaty geçirmäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Sergide ýurdumyzyň we daşary ýurtlaryň fotosuratçylarynyň, habarçylarynyň parahatçylyga, dostluk-doganlyga hem-de dünýäniň halklarynyň agzybirligine, şeýle hem Türkmenistanyň Bitaraplygyna bagyşlanan işleri görkeziler. Häzirki wagtda serginiň işine dünýäniň ençeme döwletlerinden wekiller gatnaşmaga isleg bildirdi. Sergä gatnaşjak daşary ýurtlulara çäräniň açylyş dabarasynda wideoaragatnaşyk arkaly çykyş etmäge mümkinçilik dörediler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistanyň daşary döwletler bilen gatnaşyklaryny täze mazmun bilen baýlaşdyrýan halkara medeni çärelerini geçirmegiň uly ähmiýetini nygtady. Şol çäreler dostluk gatnaşyklaryny hem-de dünýä jemgyýetçiliginiň ýurtlary bilen köptaraply hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga, dünýäde halkymyzyň ruhy mirasyny wagyz etmäge, medeniýetleriň özara baýlaşmagyna ýardam edýär.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz häzirki döwrüň wideoaragatnaşyk mümkinçiliklerini peýdalanyp, «Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany» atly halkara fotosergini we maslahaty geçirmegiň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegi, olara gatnaşyjylaryň döredijilik taýdan üstünlikli gatnaşyk etmegi üçin hemme şertleri döretmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary P.Agamyradow mekdep okuwçylarynyň tomusky dynç alyş möwsümine görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Bellenilişi ýaly, hormatly Prezidentimiziň ozal beren tabşyryklaryna laýyklykda, Bilim ministrliginiň hünärmenleri orta bilim berýän mekdepleriň okuwçylarynyň tomusky dynç alyş möwsümini guramak boýunça geçirilmeli işleriň meýilnamasyny taýýarladylar. Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygyna laýyklykda, ähli çagalar dynç alyş we sagaldyş merkezlerinde mekdep okuwçylaryny kabul etmäge işjeň taýýarlyk görülýär, sport we oýun meýdançalary we beýleki köpçülikleýin çäreleriň geçirilýän ýerleri dynç alyş möwsümine taýýarlanylýar.
Bilim ministrligi, Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi, Aşgabat şäher hem-de welaýat häkimlikleri tarapyndan çagalar dynç alyş we sagaldyş merkezlerinde arassaçylyk işlerine bildirilýän kadalara laýyklykda gözegçilik ediler.
Häzirki wagtda tejribeli mugallym-terbiýeçiler we olaryň kömekçileri bolan talyplar bilen tapgyrlaýyn taýýarlyk okuwlaryny guramak boýunça işler alnyp barylýar.
Bilim ministrligi tarapyndan medeni-köpçülikleýin, sport-sagaldyş çäreleriniň toplumlaýyn meýilnamasy taýýarlanylýar. Şol çäreler, çagalaryň ýaş aýratynlyklaryna we gyzyklanmalaryna laýyklykda, olaryň tebigy zehinlerini, ukyp-başarnyklaryny açmaga hem-de täsirli, şadyýan dynç almaklaryna gönükdiriler.
Köp sanly mekdep okuwçylaryny dynç alyş möwsümine işjeň çekmek hem-de sagdyn durmuş ýörelgelerine hem-de döredijilige ugrukdyrmak, olarda watansöýüjilik duýgularyny terbiýelemek maksady bilen, paýtagtymyzdaky hem-de welaýatlardaky orta mekdeplerdäki we ýaşaýyş jaý toplumlarynyň töweregindäki sport meýdançalar hem dynç alyş möwsümine taýýarlanylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow okuwçylaryň tomusky dynç alyş möwsümini üstünlikli geçirmek üçin zerur bolan ähli şertleri döretmegiň möhümdigini belledi hem-de mekdep okuwçylarynyň dynç alyş möwsümini çagalaryň durmuşynda ýatdan çykmajak pursatlaryň birine öwürmek hem-de wagtyny şadyýan, gyzykly we peýdaly geçirmegi üçin degişli düzümleriň işlerini döwrüň ýokary talaplaryna laýyklykda täzeçil guramak barada görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Daşary işler ministrliginiň alyp barýan işleri, ýurdumyzyň Bütindünýä söwda guramasy (BSG) bilen hyzmatdaşlygyny giňeltmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyzyň geçen ýylyň dekabr aýyndaky Karary bilen tassyklanylan «Türkmenistanyň daşary ykdysady işini ösdürmegiň 2020 — 2025-nji ýyllar üçin Maksatnamasynyň» möhümdigi bellenildi. Resminama laýyklykda, ýurdumyzyň köptaraplaýyn ykdysady we söwda gatnaşyklaryny alyp barýan halkara we sebitara guramalary bilen hyzmatdaşlygy ýola goýmak we kämilleşdirmek esasy wezipeleriň biri hökmünde kesgitlenildi.
Şolaryň hatarynda Bütindünýä söwda guramasy hem bar. Bu gurama dünýä ýurtlarynyň arasyndaky söwda gatnaşyklaryny utgaşdyrmak we bu ugurda halkara kadalaryny düzmek hem-de olary ýerine ýetirmek boýunça iş alyp barýan ýeke-täk ählumumy halkara guramadyr.
Häzirki wagtda Bütindünýä söwda guramasyna dünýäniň 164 döwleti agza bolup durýar.
Şeýle hem 24 döwlet bu guramanyň synçysy hökmünde çykyş edýär. Bütindünýä söwda guramasy bilen hyzmatdaşlygy hil taýdan täze derejä çykarmak we bu guramanyň işine gatnaşmak bilen bagly meseleleri öwrenmek üçin milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň 2019-njy ýylyň 15-nji iýulynda gol çeken Kararyna laýyklykda, degişli Hökümet topary döredildi.
Bu toparyň mejlisleriniň hem-de BSG-niň degişli wekilleri we halkara bilermenler bilen geçirilen maslahatlaşmalaryň netijeleri boýunça ilkinji ädim hökmünde ýurdumyzyň bu gurama synçy bolup gatnaşmagy milli ykdysadyýetimiziň kämilleşmegine has amatly mümkinçilikleri döretjekdigi anyklanyldy.
Munuň özi, hususan-da, Türkmenistanyň BSG-niň resmi çärelerine, esasy halkara duşuşyklaryna we forumlaryna gatnaşmagy, iki tarapyň wekiliýetleriniň saparlarynyň yzygiderli amala aşyrylmagy arkaly degişli hünärmenleriň derejesinde ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň ösdürilmegi hem-de bu abraýly guramanyň çäklerinde sebit we halkara söwdasyny ösdürmek boýunça milli başlangyçlary öňe sürmek we beýlekiler üçin giň mümkinçilikleri açýar. Şunuň bilen birlikde, Ýewropa Bileleşigi, BMG-niň Ýewropa Ykdysady Komissiýasy, ESKATO, Bütindünýä banky we Aziýa ösüş banky ýaly halkara guramalar bilen hyzmatdaşlyga täze itergi berler.
Ýokarda aýdylanlary nazara alyp, Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda we halkara tejribe esasynda Bütindünýä söwda guramasynda ýurdumyzyň synçy derejesini almagy üçin degişli işleri amala aşyrmak teklip edilýär.
Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň Bütindünýä söwda guramasyna girmeginiň geljegi bilen bagly meselelere ünsi çekip, halkara gatnaşyklary ösdürmekde söwda ulgamynyň tutuş ykdysady ulgama uly täsir edýändigini, önümçilik pudaklaryny bäsdeşlige ukyply ýokary hilli önümleriň dürli görnüşlerini öndürmäge, innowasion marketing çemeleşmelerini ulanmaga höweslendirýändigini belledi. Häzirki wagtda söwda ulgamy milli ykdysadyýetimiziň ösüşiniň täsirli guraly bolup durýar. Munuň özi ilatyň iş bilen üpjünçiligi meselelerini çözmäge hem ýardam edýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow häzirki zaman şertlerinde Türkmenistanyň dünýäniň söwda-ykdysady ulgamyna yzygiderli goşulyşmagynyň bazar gatnaşyklaryny ösdürmegiň, ýurdumyzyň eksport kuwwatyny artdyrmagyň, onuň maýa goýumlary babatda özüne çekijiligini ýokarlandyrmagyň möhüm şerti bolup durýandygyny nygtady.
Şeýlelikde, BSG bilen gatnaşyklaryň täze derejä çykarylmagy hem-de bu guramada synçy derejesine eýe bolunmagy Türkmenistana diňe bir ählumumy işlere işjeň gatnaşmaga däl, eýsem, özüniň bäsdeşlik artykmaçlyklaryny üstünlikli amala aşyrmaga mümkinçilik berer.
Munuň özi Watanymyzyň halkara giňişlikde eýeleýän ornuny pugtalandyrmaga hem-de abraýyny has-da belende galdyrmaga, daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen özara bähbitli gatnaşyklary giňeltmäge ýardam eder diýip, milli Liderimiz aýtdy we wise-premýere, daşary işler ministrine bu ugurda işleri dowam etdirmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly mejlisiniň barşynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow oňa gatnaşyjylaryň ählisine ýüzlenip, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň gaýragoýulmasyz wezipelerine ünsi çekdi.
Milli Liderimiz ýurdumyzyň goňşulary we hyzmatdaşlary bilen ysnyşykly gatnaşyklar arkaly Hazarda ekologiýa meselelerini çözmäge täze çemeleşmeleri teklip edýändigini aýdyp, döwletara ylalaşyklaryň durmuşa geçirilmegini üpjün etmek babatda anyk görkezmeleri berdi.
Hormatly Prezidentimiz Medeniýet hepdeligine hem-de edebiýat, medeniýet we sungat işgärleriniň, ýaş ýerine ýetirijileriň hem-de çagalaryň arasynda her ýyl geçirilýän «Türkmeniň Altyn asyry» bäsleşigine häzirden ykjam taýýarlyk görmegiň zerurdygyny aýtdy.
Şeýle çäreler halkymyzy beýik işlere ruhlandyrýar, onuň döredijilik kuwwatyny artdyrýar, milli medeniýetimiziň ösdürilmeginiň, milletimiziň egsilmez ruhy baýlygyny hem-de asylly däplerini aýawly saklamagyň we baýlaşdyrmagyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolandygyny we şeýle bolmagynda galýandygyny aýdyňlyk bilen görkezýär.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow nebitgaz toplumynyň milli ykdysadyýetimiziň esasy pudaklarynyň biridigini belläp, bu ulgamyň maddy-enjamlaýyn binýadyny has-da pugtalandyrmagyň we döwrebaplaşdyrmagyň, daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen ysnyşykly gatnaşyklary ösdürmegiň wajypdygyna ünsi çekdi.
Türkmenistanyň özboluşly nyşanlaryna öwrülen ahalteke bedewleriniň we türkmen alabaýlarynyň tohumynyň arassalygyny saklamaga we täze ugurlaryny ýetişdirmäge gönükdirilen ylmy-seçgiçilik hem-de tohumçylyk işini kämilleşdirmek babatda degişli ýolbaşçylara anyk tabşyryklar berildi.
Jemi içerki önümiň görkezijisini ýokary derejede saklamak hem-de sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň konsepsiýasyny durmuşa geçirmek häzirki döwrüň gaýragoýulmasyz wezipeleriniň hatarynda görkezildi. Şunuň bilen baglylykda, halk hojalygynyň ähli pudaklaryny sanly ulgama geçirmek, önümçilige döwrebap tehnologiýalary hem-de ylmy işläp taýýarlamalary ornaşdyrmak boýunça maksatnamalaýyn işleriň dowam etdirilmeginiň wajypdygy nygtaldy. Munuň özi ähli pudaklaryň işini döwrebaplaşdyrmak, şonuň netijesinde, milli ykdysadyýetimizi pugtalandyrmak we ösdürmek üçin uly ähmiýete eýedir.
Mejlisde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe möhüm meselelere garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly mejlisini jemläp, oňa gatnaşanlaryň ählisine berk jan saglygyny, maşgala abadançylygyny hem-de berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.http://tdh.gov.tm/news/tm/articles.aspx&article22366&cat19


text:
-->
Hormatly Şawkat Miromonowiç!
Hormatly döwlet Baştutanlary!
Ilki bilen, Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Şawkat Miromonowiç Mirziýoýewe şu mejlisi gurandygy üçin minnetdarlyk bildirmäge rugsat ediň. 2020-nji ýylda Özbegistanyň Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynda üstünlikli başlyklyk etmeginde onuň uly şahsy goşandyny bellemek isleýärin.
Däp bolşy ýaly, ýylyň ahyrynda biz GDA-nyň çäklerinde bilelikdäki işimiziň jemini jemleýäris, geljek döwür üçin iş barada pikir alyşýarys.
Ilkinji nobatda, mälim bolan, bize bagly bolmadyk kynçylyklara garamazdan, GDA ýurtlaryna meýilleşdirilen bilelikdäki çäreleriň aglabasyny geçirmek başartdy. Hökümet Baştutanlarynyň, daşary işler ministrleriniň Geňeşleriniň, Ykdysady Geňeşiň mejlisleri geçirildi. Olaryň barşynda dürli ulgamlarda özara gatnaşyklarymyzyň strategik ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy hem-de möhüm resminamalar kabul edildi.
Şolaryň hatarynda men GDA-nyň 2030-njy ýyla çenli ykdysady ösüşiniň strategiýasyny aýratyn bellemek isleýärin. Bu resminama öz wagtynda kabul edilen we derwaýys resminama hökmünde baha berýäris. Onuň anykdygyny, onda beýan edilen uzakmöhletli geljek üçin niýetlenen maksatlaryň we wezipeleriň aýdyňdygyny belleýäris. Olary ýerine ýetirmek boýunça bilelikde işlemäge taýýardyrys.
Şu babatda ýokarda agzalan Strategiýanyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň geçen ýylyň oktýabrynda geçirilen mejlisinde kabul edilen GDA gatnaşyjy döwletleriň strategiki ykdysady hyzmatdaşlyk hakyndaky Jarnamasynyň ýörelgelerine esaslanandygyny nygtamak zerurdyr.
Arkalaşygyň ýurtlarynyň ykdysady hyzmatdaşlygynyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda ulag, ýangyç-energetika toplumy, aragatnaşyk we kommunikasiýa, senagat kooperasiýasy, söwda, innowasiýalar we tehnologiýalar ýaly ugurlaryň görkezilendigini kanagatlanma bilen belleýäris. Bu ulgamlarda birek-birege, şeýle hem GDA-nyň çäginden daşyndaky hyzmatdaşlara teklip edip biljek zatlarymyz bar.
Umuman, Türkmenistan biziň hyzmatdaşlygymyzyň täze hilini üpjün etmek, özara gatnaşyklaryň uzakmöhletli ulgamyna geçmek ugrunda çykyş edýär. Bize GDA-nyň şu günki kuwwatynyň görkezilen geljegi uly pudaklarda möhüm ähmiýetli taslamalary durmuşa geçirmek mümkinçilikleri barada gürrüň etmäge mümkinçilik berýär.
Şunda GDA ýurtlarynyň çäkleri yklymda ykdysady gatnaşyklaryň esasy ýollary, sözüň doly manysynda, Ýewropa-Aziýa ugry boýunça baglanyşdyryjy halkalar bolup biler.
Şunuň bilen baglylykda, GDA-nyň ykdysady bähbitlerini Arkalaşygyň geografiki çäginden daşarda ilerletmegiň, biziň bilelikdäki taslamalarymyza golaýdaky ýurtlaryň we goňşy sebitleriň goşulmagynyň wajypdygyny nygtaýarys. Ilkinji nobatda, munuň özi ulag-üstaşyr düzümi döretmäge, energiýa serişdeleriniň iberilişini kadalaşdyrmaga we giňeltmäge, täze aragatnaşyk we kommunikasiýa ulgamlaryny çekmäge degişlidir.
Hususan-da, bu ugurlar boýunça Hazar sebitinde hyzmatdaşlygyň, bu ýerde Dünýä ummanyna göni çykalgasy bolmadyk döwletleriň gatnaşmagynda döwrebap utgaşykly logistika ulgamyny döretmegiň uly mümkinçilikleriniň bardygyny görýäris.
Şunuň bilen baglylykda, Türkmenbaşy şäheriniň Halkara deňiz portuny hem-de Türkmenistanyň häzirki zaman söwda flotuny ulanmagyň geljegine garamagy teklip edýäris.
Geçen ýyl Türkmenbaşy şäherinde birinji Hazar ykdysady forumynyň barşynda Hazarda köptaraplaýyn hyzmatdaşlygyň konseptual esaslary goýuldy, onuň uzakmöhletli häsiýete eýe bolmagyny üpjün etmek boýunça anyk ädimler bellenildi. Köp döwletler, iri daşary ýurt kompaniýalary oňa gatnaşmaga gyzyklanma bildirýärler. Hazar ugry Arkalaşygyň meýilnamalarynda mynasyp orun eýelemelidir, oňa ykdysady hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan zolagy hökmünde garalmalydyr diýip hasap edýäris.
Hormatly döwlet Baştutanlary!
Geçip barýan ýyl koronawirus ýokanjyna garşy göreşmegiň nyşany astynda geçip, biziň saglygy goraýyş ulgamlarymyz üçin uly synaga öwrüldi.
Şu çylşyrymly şertlerde GDA döwletleriniň lukmançylyk, arassaçylyk, gümrük we beýleki gulluklaryň ugry boýunça özara gatnaşyklaryň ugurlaryny çaltlyk bilen ýola goýmagy başarandygyny, täze wehime garşy durmakda ýokary jogapkärçiligi, raýdaşlygy hem-de özara goldawy görkezendigini nygtamagy zerur hasaplaýaryn.
Pursatdan peýdalanyp, Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Wladimirowiç Putine bu ählumumy meseläni çözmäge uly şahsy goşandy üçin tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirmek isleýärin. Munuň özi Russiýanyň Lideriniň halkara giňişliginde abraýyny artdyrdy.
Pandemiýa garşy göreşmegiň hem-de onuň netijelerini aradan aýyrmagyň öňümizdäki döwründe şu ýörelgelerden ugur almalydygymyza ynanýaryn. Bu babatda Türkmenistanyň BMG-de ylmy-lukmançylyk hyzmatdaşlygynyň gurallaryny ýola goýmak, ýöriteleşdirilen halkara merkezlerini döretmek boýunça teklip eden anyk çärelerine içgin garalmagyna bil baglaýarys. Şol merkezlerde howply wirus ýokançlaryna garşy durmagyň iň täze usullary we tejribeleri taýýarlanylyp bilnerdi.
GDA ýurtlary bu işde işjeň orny eýeläp bilerdi, netijeli goşulyşmagyň, tejribe alyşmagyň, lukmançylyk ulgamynda bilelikdäki işläp taýýarlamalaryň göreldesini görkezip bilerdi diýip hasaplaýaryn.
Umuman, Türkmenistan GDA ýurtlarynyň dünýä giňişliginde, iri halkara düzümlerinde, ilkinji nobatda, Birleşen Milletler Guramasynda has ysnyşykly gatnaşyklary hem-de tagallalary utgaşdyrmagyň zerurdygyna ynanýar. Häzirki wagtda, dünýä syýasatyndaky ýeňil bolmadyk ýagdaýlarda Arkalaşygyň ýurtlary ýagdaýy durnuklaşdyrmaga, halkara hukugynyň hem-de BMG-niň Tertipnamasynyň ornunyň dikeldilmegine we pugtalandyrylmagyna saldamly goşant goşup bilerdi, döwletleriň arasyndaky gatnaşyklarda özara ynanyşmak hem-de açyklyk ýagdaýyny döretmäge ýardam edip bilerdi diýip hasaplaýarys.
Şunuň bilen baglylykda, Birleşen Milletler Guramasynyň döredilmeginiň 75 ýyllygy mynasybetli GDA gatnaşyjy döwletleriň Baştutanlarynyň bilelikdäki Beýannamasyny kabul etmegi möhüm hasaplaýarys.
Mälim bolşy ýaly, Türkmenistanyň başlangyjy boýunça 2021-nji ýyl BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly diýlip yglan edildi. Bu çözgüde häzirki zaman dünýä gurluşynyň we halkara gatnaşyklaryň meseleleri boýunça düýpli, jogapkärli gepleşikleri dikeltmek üçin oňat esas hökmünde garaýarys.
Ony anyk many-mazmun bilen baýlaşdyrmagyň üstünde bilelikde işlemegi teklip edýäris.
Şunuň bilen baglylykda, geljek ýyl Aşgabatda parahatçylygy, howpsuzlygy pugtalandyrmak, durnukly ösüşi üpjün etmek meselelerine bagyşlanan ýokary derejeli Halkara maslahaty geçirmek meýilleşdirilýär.
Sizi bu Foruma gatnaşmaga çagyrýaryn.
Birnäçe gün mundan ozal Türkmenistan özüniň häzirki zaman taryhynda ajaýyp senäni – hemişelik Bitaraplyk derejesiniň halkara ykrarnamasynyň 25 ýyllygyny belläp geçdi.
Şu mümkinçilikden peýdalanyp, men Türkmenistanyň we onuň halkynyň adyna gutlaglary iberen döwlet Baştutanlaryna tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirmek isleýärin. Şeýle garaýyş hoşniýetli goňşuçylyk we parahatçylyk söýüjilik ýörelgelerinde halkara hyzmatdaşlygy ösdürmek babatda biziň üçin uly goldaw hem-de höweslendiriş bolup durýar, Türkmenistanyň seçip alan daşary syýasy ugrunyň dogrudygyny, onuň Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň uzakmöhletli bähbitlerine we maksatlaryna laýyk gelýändigini tassyklaýar.
Şunuň bilen baglylykda, BMG-niň Baş Assambleýasynda özara goldamak tejribesini dowam etdirmegi peýdaly hasaplaýarys. Onuň şu mejlisiniň barşynda Türkmenistan öňüni alyş diplomatiýasynyň ornuny pugtalandyrmaga we halkara meselelerini çözmekde bitaraplyk ýörelgelerini durmuşa geçirmäge gönükdirilen başlangyçlaryň birnäçesini öňe sürdi. Biz parahatçylygyň, howpsuzlygyň we ösüşiň bähbidine BMG-de Bitaraplygyň dostlary toparyny döretmek boýunça Türkmenistanyň başlangyjyna goşulan Arkalaşygyň ýurtlaryna minnetdarlyk bildirýäris, olaryň garaýyşlaryna ýokary baha berýäris.
Hormatly döwlet Baştutanlary!
Türkmenistan ykdysady hem-de durmuş taýdan ösüşde, ynsanperwer we medeni hyzmatdaşlykda, sebit hem-de ählumumy işlere oňyn täsir etmekde GDA-nyň uly kuwwatynyň bardygyna ynanýar. Arkalaşyk özüniň ýaşaýşa ukyplydygyny, wehimleriň we howplaryň hötdesinden gelmegi başarýandygyny, döwletara gatnaşyklaryň möhüm guraly hökmünde özüniň zerurdygyny subut edýär.
Biziň ýurdumyz GDA-nyň çäklerinde ysnyşykly gatnaşyklary dowam etmäge, gol çekilen resminamalaryň düzgünlerini durmuşa geçirmäge işjeň gatnaşmaga berk ygrarlydyr.
Çykyşymy jemlemek bilen, Özbegistana 2020-nji ýylda GDA-da başarnykly başlyklyk edendigi üçin minnetdarlyk bildirmek hem-de geljek ýyl başlyklygy kabul edýän Belarus Respublikasyna üstünlikleri arzuw etmek isleýärin.
Men şeýle hem GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetiniň ýolbaşçysy, Ýerine ýetiriji sekretary Sergeý Nikolaýewiç Lebedewiň adyna biziň işimizi netijeli utgaşdyrandygy hem-de şu mejlisiň üstünlikli geçirilmegine goşandy üçin minnetdarlyk sözlerimi aýdýaryn.
Hormatly mejlise gatnaşyjylar, sizi ýetip gelýän Täze ýyl bilen gutlamaga, berk jan saglyk we üstünlikler arzuw etmäge, siziň üstüňiz bilen bolsa Arkalaşygyň döwletleriniň halklaryna parahatçylyk, abadançylyk we rowaçlyk arzuw etmäge rugsat ediň.
(2020-nji ýylyň 18-nji dekabry)tdh.gov.tm/news/tm/articles.aspx&article25529&cat19


text:
Köp aýallylyk baradaky pikir ýöretmeler Merkezi Aziýa jemgyýetinde 1990-njy ýyllaryň ahyrynda we 2000-nji ýyllaryň başynda duýdansyz peýda boldy. Şol döwürler köp nikalylygy kanunylaşdyrmagyň ýollary çynlakaý seredilip başlanypdy. Birinji we ikinji aýallaryň durmuşy barada bolsa çeper filmler döredilip, kitaplar ýazylýardy. Muňa garamazdan, sebitdäki ilatyň köpüsi köp aýallylygy kabul ederlikli hasaplamaýar. 2013-nji ýylda geçirilen Pew Research-e görä, Täjigistanda ilatyň diňe 12%, Gazagystanda 13% we beýlekilere garanyňda möçberi has uly bolan Gyrgyzystanda – 31% -i köp nikalylygy ahlak taýdan kabul ederlikli hasaplaýar. Merkezi Aziýada bu babatda köp akademiki gözlegler geçirildi. Hususan-da “Merkezi Aziýada köp nikalylyk: dürli garaýyşlar” atly makala okamaga maslahat berilýär.
Bu makalada Pew Research dünýädäki köp aýallylyk barada birnäçe maglumatlary beýan edýär. Bu amerikan gözleg merkezi dünýäniň 130 ýurdunda ýaşaýyş şertleri barada gözleg işleri geçirdi we netijede köp nikaly maşgala bolup ýaşaýan adamlaryň sanyny anyklady. Bu ýurtlaryň däp we kanunlary baradaky aýratyn gözlegleriň netijeleri hem bu maglumatlar ýygyndysyna girizildi.
Esasy netije – köp nikalylyk dünýäde seýrek duş gelýär.
1. Iki öýe ýaşamak
Dünýä ilatynyň 2%-nden azy köp nikaly maşgala bolup bir öýde ýaşaýar. Köp ýurtlarda bolsa, bu görkeziji 0,5%-den hem az. Köp aýallylyk dünýäniň köp ýurtlarynda gadagan edilýär. BMG-nyň Adam Hukuklary Geňeşi “köp aýallylyk zenanlaryň mertebesini zeperleýändigini” aýdyp, ony “amal edilýän ýerinde hemişelik ýatyrmaga” çagyrdy. Emma nika dolandyrmakda hökümet köplenç çäklendirilýär. Köp ýurtlarda nikalaşmak din ýa-da däp kanunlary arkaly amala aşyrylýar. Bu bolsa gözegçiligiň ruhanylaryň ýa bolmasa jemgyýetiň ýolbaşçylarynyň elindedigini aňladýar. Şeýle hem, hemme köp nikaly maşgalalaryň bir öýde ýaşamaýandygyny bellemek gerek. Käwagt bir adamyň iki ýa-da birnäçe aýallarynyň öz aýratyn öýleri bolýar.
Çeşme: Pew Gözleg Merkeziniň 2010-2018 ýyllar aralygyndaky ilat ýazuwy we gözleg maglumatlarynyň derňewi.
Has giňişleýin maglumat üçin Usulyýete serediň. “Dünýädäki din we ýaşaýyş tertipleri”.
Pew Gözleg Merkezi
2. Köp nikalylyk guşagy
Köp nikalylyk Saharanyň günortasyndaky afrikan ýurtlarynda has ýygy duş gelýär. Bu ýerlerde ilatyň 11%-i köp nikaly maşgalalarda ýaşaýar. Köp aýallylyk Burkina-Faso (36%), Mali (34%) we Nigeriýa (28%) ýaly Günbatar we Merkezi Afrika ýurtlar toparynda giňden ýaýrandyr. Bu ýurtlarda köp nikalylyk, iň bolmanda belli bir derejede, kanunylaşdyrylan. Afrikada, musulmanlaryň hristiýanlara garanyňda şeýle maşgalalarda ýaşamak ähtimallygy has ýokary (25%-e garşy 3%). Emma käbir ýurtlarda köp nikalylyk milli ynançlara uýýanlaryň we din bilen baglanyşygy bolmadyk adamlaryň arasynda hem giňden ýaýrandyr. Mysal üçin, Burkina-Faso şäherinde milli dinlere uýýan adamlaryň 45%-i, musulmanlaryň 40%-i we hristiýanlaryň 24%-i köp nikaly maşgalalarda ýaşaýar. Çad, bu derňewde hristiýanlaryň (21%) musulmanlara (10%) garanyňda şeýle maşgala gurulyşynda ýaşamaklyk ähtimallygy has ýokary bolan ýeke-täk ýurtdyr.
Bellik: Çyzyjyklar toparyň aýratynlykda görkezilip bilinmejek derejede kiçidigini aňladýar.
Çeşme: Pew Gözleg Merkeziniň 2010-2018 ýyllar aralygyndaky ilat ýazuwy we gözleg maglumatlarynyň derňewi. “Dünýädäki din we ýaşaýyş tertipleri”.
Pew Gözleg Merkezi
3. Din
Köp nikalylyga rugsat berilýän ýurtlaryň aglabasynda ilatyň köp bölegi musulmançylyga ynanýar. Muňa garamazdan, umumy alynanda hatda şol ýerlerde-de köp aýallylyk seýrek bolýar. Köp nikalylyk kanunylaşdyrylan ýurtlaryň ählisinde, iň bolmanda musulmanlar üçin, musulman-erkekleriň 1%-inden azy birden köp aýallary bilen ýaşaýarlar. Şeýle ýurtlara Owganystan, Bangladeş, Eýran we Müsür girýär. Köp aýallylyk Saud Arabystanda, Birleşen Arap Emirliklerinde we beýleki goňşy döwletlerde-de kanunydyr. Emma bu ýurtlara degişli maglumatlaryň çäklidigi sebäpli olar gözleg işine goşulmady.
Köp aýallylygy goldaýan musulmanlar Muhammet pygamberiň (s.a.w) birnäçe aýalynyň bolandygyny ýatladyp, köplenç Gurhanyň 4:3-nji süresine salgylanýarlar. Bu sürede ideg edip biläýjek derejede birnäçe aýal alyp bilýändiklerini, ýöne dörtden köp bolmaly däldigi erkeklere tabşyrylýar. Taryhçylar, köp aýallylyk barada bu gollanmanyň döremeginiň sebäbini 7-nji asyrda Arabystanda bolup geçen uruşlar döwründe maddy goldawa mätäç dul aýallaryň we ýetim galan çagalaryň köp bolandygy bilen düşündirýärler. Şeýlelikde, köp aýallylygyň dullara we ýetimlere ideg etmegi aňsatlaşdyrýan ulgama öwrülendigini aýdýarlar. Köp aýallylyk şu güne çenli hem adamlaryň, esasanam erkekleriň, köplenç ýaş ölýän ýerlerinde agdyklyk edýär.
Din, köplenç bir ýurduň içinde köp aýallylygyň amal edilmeginde we kadalaşdyrylmagynda möhüm rol oýnaýar. Mysal üçin, Nigeriýada köp nikalylyk hökümet tarapyndan gadagan, ýöne bu çäklendirme diňe raýat nikasyna degişli. Musulmanlaryň agdyklyk edýän, Demirgazyk Afrikanyň 12 döwletinde bu görnüşdäki maşgalalary yslamy ýa-da adaty nikalar hökmünde kabul edýärler. Hindistanda bolsa, musulman erkeklere birnäçe aýal almaga rugsat berilýär, emma beýleki dinlere uýýan erkeklere rugsat berilmeýär.
Şeýle-de bolsa, köp nikalylygyň giňden ýaýran ýurtlarynda bu amal dürli dinlere uýýan adamlar tarapyndan ýerine ýetirilýär. Mysal üçin, Gambiýada, Nigeriýada, Malide, Çadda we Burkina-Fasoda gözleg geçirilen dini toparlaryň hersinde iň azyndan her on adamdan biri köp aýally maşgalada ýaşaýar.
Töwratda (ýewreýleriň mukaddes kitaby) we Injilde (hristiýanlaryň mukaddes kitaby) köp aýallylygyň kabul edilip bilinjek birnäçe ýagdaýlary barada aýdylýar. Şeýle ýagdaýlara Ybraýymyň, Ýakubyň we Dawudyň hadysalary mysal bolup biler. Muňa garamazdan, köp nikalylyk orta asyrlarda bu dini toparlar tarapyndan ret edilipdi we soňky ýüzýyllyklarda ýewreýler we hristiýanlar arasynda duş gelmeýärdi. Emma, köp aýallylyk käwagt hristiýan mezhepleriniň arasynda bolýar. Muňa mysal hökmünde, 1800-nji ýyllaryň ahyryna çenli dowam eden ABŞ-daky Isa Mesihiň soňky gün keramatlylary ybadathanasynyň agzalaryny (mormonlar) görkezip bolar. Mormonlardan bölünip aýrylan käbir toparlarda köp aýallylyk intäk hem dowam edýär.
4. Kanunlar
Köp nikalylyk ýagny poligamiýa diýilip, köplenç, bir erkegiň birnäçe aýala öýlenmegine aýdylýar. Birden köp adamsy bolan aýallary aňladýan hadysa bolsa poliandriýa diýilip atlandyrylýar. Köp nikalylygyň bu görnüşi köp aýallylyga garanyňda has seýrek we köplenç dünýäde kiçi we birneme özbaşdak jemgyýetlerde duş gelýär.
Köp nikalylyk baradaky kanunlar adatça erkekleriň tarapyny tutýan bolsa-da,bu babatda aýallaryň hukuklaryny hem goraýan ýurtlar az däl. Muňa mysal hökmünde, köp aýallylygyň giňden ýaýran Burkina-Fasoda erkegiň gelejekde başga bir aýal almagy üçin ilkibaşdan birinji aýalyny nikanyň köp aýally boljakdygyna ryzyçylygyny almalydygy gökezilip biliner. Jibutide kazylar erkegiň geljekde bolup biljek täze nikalar barada häzirki aýallarynyň pikirlerini ýazga alýarlar. Indiki aljak aýaly bilen nika şertnamasyny tassyklamazdan öň bolsa, erkegiň sosial-ykdysady ýagdaýyny barlaýarlar.
5. Kabul etmek
Ýaňy-ýakynda Gallup-yň geçiren soragnamasynyň netijesine görä, ABŞ-da uly adamlaryň her bäşisinden biri (20%) köp aýallylygy ahlak taýdan kabul edilip biliner diýip hasaplaýar. Bu görkeziji 2003-nji ýylda ilkinji gezek soralanyndan bäri üç esse galdy (7%-den) ýöne, Gallup-yň soraýan soraglarynyň arasynda intäk hem iň pes kabul edip boljak hereketleriň birisidir. Özlerini liberal diýip hasaplaýan adamlar konserwatorlara garanyňda köp aýallylygy has arkaýyn kabul edýärler (34%-e garşy 9%).
Pew Gözleg Merkeziniň 2013-nji ýylda eden soragnamasynyň netijesine görä dünýädäki musulmanlaryň köp aýallylyk baradaky pikirleri deň gelmeýär. Saharanyň günortasynda ýerleşýän birnäçe afrikan ýurtlarynda we Ýakyn Gündogar ýurtlarynda ýaşaýan musulmanlar köp aýallylygyň ahlak taýdan kabul edilip bilinjekdigini aýdýar. Merkezi Aziýa we Günorta we Gündogar Ýewropada ýaşaýan musulmanlar bolsa, tersine, köp aýallylygyň ahlaksyzlykdygyny öňe sürýärler.
“Çydamlylyk we dartgynlyk: Günorta Sahara tarap Afrikadaky Yslam we Hristiýançylyk” atly makaladan alynan, Nigeriýadan başga ähli ýurtlar üçin maglumatlar görkezilen.
Söhbetdeşlikler diňe bäş günorta welaýatlardaky musulmanlar bilen geçirilendir.
Pew Gözleg Merkezi
Pew Research-iň ýokarda goýulan tablisasy Merkezi Aziýa ýaşaýyjylarynyň köp aýallylyga ýaramaz garaýandyklaryny görkezýän hem bolsa, gözlegçiler bu sebitde köp aýallylygyň hatda Sowet döwründe-de kabul edilendigine ynanýarlar.Mysal üçin, käbirleri, Täjigistandaky köp aýallylygy Sowet döwrüniň ýokary işgärleriniň rus medeniýetindäki oýnaş edinmek bilen deňeşdirýärler. Şol bir wagtyň özünde, şeýle maşgalalarynyň gurulmagyň hiç haçan din esasynda bolmandygyny belleýärler. Din köplenç erkekler üçin köp nikalylyga esas döredýär, emma beýle nikalar Yslam dininiň kanunlaryna seýrek boýun egýärler (birinji aýalyň rugsady, deň hukukly bolmak, ikisine-de deň derejede ideg etmek we ş.m.). Näme diýilse-de, köp aýallylyk soňky döwür Merkezi Aziýada inkär edilýär. Merkezi Aziýaly adamlaryň umumy garaýşyny şeýle jemläp bileris: Maşgala gymmatlygy diňe bir maşgala bilen mümkin.


text:
Baýden Döwründe Türk-Amerikan Gatnaşyklary
Hepdäniň syny
SETA-nyň Howpsyzlyk barlaglary boýunça Direktory Prof.Dr.Murat Ýeşiltaşyň Baýden döwründe Türk-Amerikan gatnaşyklary hakyndaky synyny dykgatyňyza ýetirýäris.
Amerikan taryhynyň iň täzelikçi hökümetini düzmek maksady bilen işe girişen Baýden, Trampdan iňňän tapawutly döwri başdan geçirýändigimizi alamatlandyrýar. Hem simwoliki derejede hem-de iş ýüzüne geçirilen ilkinji başlangyçlar taýdan seredilende Baýdeniň Trampdan tapawutly dolandyryş garaýyşyna eýedigi görülýär. Esasanda ministrler kabinetiniň agzalaryny saýlamakda ol has açyk görülýär. Akýagyz, erkek we protestant şahsyýeti agdyklyk edýän hökümet agzalary bilen Tramp, bar bolan ulgama uruş yglan edip, iş girişipdi. Ençeme guramanyň pozisiýasyny ejizleden, ýokary derejeli wezipelere býurokrat bellemekde kynçylyk çeken we şol bir ministrlikde birnäçe ministr bilen işleşmäge mejbur bolup, esasanda daşary syýasat ugurlaryny iş ýüzüne geçirmekde üstünlikli bolup bilmändi.
Baýden bolsa dolanşyk ulgamyny yzyna getirmekden zyýada döwrebap we demokratik wadalaryny iş ýüzüne geçirjek hökümet agzalary we maksatnamalary bilen işe depginli girişdi. Trampyň ýolbaşçylyk eden hökümeti birnäçe ýokary derejeli syýasy wezipelere boş goýup, guramalary ejizletmek bilen öwünen bolsa, Baýdeniň müňden gowrak wezipä on günüň dowamynda býurokrat bellemegi möhüm görkeziji bolup durýar. Bu depginli wakalar Baýdeniň işe çynlakaý çemeleşjekdigini görkezýär. Media goldawyny hem alan Baýdeniň birinji 100 güni arkaýyn geçjege meňzeýär.
Baýdeniň daşary syýasat topary bolsa ençeme sebitleýin we global meseleleriň agramy göz öňünde tutulanda, iňňän möhüm ähmiýete eýe. Esasanda Döwlet sekretary Blinkeniň Baýden bilen uzak ýyllaryň dowamynda bilelikde işleşmegi, Milli howpsyzlykdan jogapkär geňeşçisi Jek Sýulliwanyň Blinkena ýakyn adamlardan biri bolmagy we Goranmak ministri Lloýd Aýustiniň hem Baýdeniň Yrak urşundan gowy taýan harbylaryndan biri bolmagy onuň aýdyň mysal bolup durýar. Şol adamlar atlary bilen özleşen syýasat düşünjelerinden zyýada, hamala diýersiňiz “wezipe adamsy” profilleri bilen hem öňe saýlanýar. Baýdeniň daşary syýasatdaky öz karriýerasy hem göz öňünde tutulanda egindeşleri bilen utgaşykly işleşjekdigi aç-açan görülýär. Şu ýerde Baýdeniň we egindeşleriniň daşary syýasat boýubça Türkiýe bilen gatnaşyklary nähili ugrukdyrjakdygy ýada düşär.
Ilki bilen Baýdeniň daşary syýasat toparynyň Türkiýe bilen bagly meseleleri ýakyndan bilýändiklerini nygtamak ýerlikli bolar. Russiýa, Siriýa, Gündogar Ortaýer deňizi, NATO, S-400 we Eýran şolaryň başynda durýar. Wezipä bellenenler heniz Türkiýe bilen gatnaşyklardan “aressiwligiň tarapynda” durýandyklary hakynda beýannama bermediler. 15-nji iýuldan soň Baýden bilen bilelikde Türkiýäniň Mejlisine gelip gören Blinkeniň 2017-nji ýylda Trampa ÝPG-ni ýaraglandyrmagy salgy berendigini bilinýär.
Senatda maslahatda Türkiýänin Russiýadan S-400 almagyny “kabul edilmesiz” häsýetlendiren Blinkeniň çykyşynyň hem Kongresdäki anti-Türkiýe atmosferanyň kanagatlandyrylmagy üçin edilendigi öňe sürüldi. Şol maslahatda Türkiýä “hamala” hyzmatdaş hökmünde häsýetlendirme bermegi Türkiýe bilen bagly garaýyş hakynda esaslanma döredýär. Emma ýene-de Blinkeniň henizem türk daşary işler ministri bilen aragatnaşyk saklamazlygy Waşingtonda ätiýaçly atmosferanyň höküm sürýändigini görkezýar. Milli howpsyzlykdan jogapkär geňeşçi Sýulliwanyň hem ýewropaly kärdeşleri bilen geçiren gepleşiginden soň beren beýannamasynda; Türkiýäni Ýewropa bilen üstünde işlenmeli “bilelikdäki alada” mowzugy hökmünde Hytaý bilen bilelikde agzamagy şol ýaramaz çemeleşmäniň başga bir mysal boldy. Blinken bilen Ibrahim Kalynyň arasynda geçirilen telefon söhbetdeşligi hem şol näbelli atmosferany ortadan aýyrmady.
Häzirlikçe Türkiýä ýakyn bolmadyk we sowuk çemeleşýändigi görülýän daşary syýasat toparynyň Siriýa, ÝPG, S-400, FETÖ, Gündogar Ortaýer deňizi, Liwiýa we beýleki konkret syýasat ugurlarynda netijede Baýdenin syýasatyny iş ýüzüne geçirjekdikleri görülýär. Emma Türk-Amerikan gatnaşyklaryndaky dartgynlyk ugurlaryň dolandyrylmagynda şol çemeleşmänin netije bermejekdigi mesele mälim duýulýar. Baýdeniň hökümeti Obamanyň we Trampyň hökümetiniň sintezinden emele gelýän näbelli we strategiýasyz daşary syýasat düşünjesini saýlap alsa, özara gatnaşyklaryň kadalaşmagy mümkin bolman biler.
Degişli Habarlar
Bütindünýä Radio Günleri
1946-njy ýylyň 13-nji fewralynda açylan BMG-niň Radiosynyň açylan güni Bütindünýä Radio güni hökmünde bellenilip geçilmäge başlanýar


text:
Kolumbiýada 2 Günde 11 Adam Öldi
Kolumbiýanyň Narino ştatynda jenaýatçy toparlaryň çaknyşygynda 2 günde 11 adam aradan çykdy
Goranmak ministri Dieogo Molano çaknyşyklaryň “Kontadores” we “Oliwer Sinisterra” atly iki jenaýatçy toparyň gözegçilik giňişligini goramak islemegi sebäpli ýüze çykandygyny beýan etdi.
Raýatlardan jenaýatkärleriň tapylmagy üçin goldaw soran Molano, bikanun neşe söwdagärlerine we jenaýatçylara garşy göreşde özlerine maglumat berenlere ýokary mukdarda pul baýragynyň beriljeldigini aýtdy.
Molano 2021-nji ýylyň başyndan bäri geçiren netijeli operasiýalarynda jenaýatçy topara degişli 54 adamy ele salandyklaryny mälim etdi.
Ýylyň başyndan bäri ýurduň dürli etraplaryndaky ýaragly toparlaryň hüjümlerinde 50-den gowrak adam öldi. Çaknyşyklar esasan Antioguia, Kuka we Narino ştatlarynda başdan geçirilýär.
Degişli Habarlar
ABŞ-nyň Prezidenti Baýden, Keniýanyň Prezidenti Kenýatta Bilen Telefon Arkaly Söhbetdeşlik Geçirdi
Baýden bilen Kenýatta ABŞ bilen Keniýanyň arasyndaky özara gatnaşyklar hakynda pikir alyşdy
Britaniýa, ABŞ-nyň Siriýada Eýran Tarapyndan Goldanýan Toparlara Garşy Guran Hüjümine Goldaw Berdi
Başbozarlaryň howplydygyna ünsi çeken Raab, ABŞ bilen şol howpyň ortadan aýrylmagy üçin birlikde işleşmek isleýändiklerini nygtady
Ukrainanyň Prezidenti Zelenskiý Prezident Erdogany dogulan güni bilen gutlady
Ukrainanyň Prezidenti Wladimir Zelenskiý, Türkiýäniň Prezidenti Rejep Taýýip Erdogany dogulan güni bilen gutlady


text:
Gazagystanyň Karaganda şäherindäki aýallar türmesiniň tussaglary gazaply sil suwy sebäpli ewakuasiýa edildi.
Karagandanyň içeri işler resmileri Azatlyk radiosynyň Gazak gullugyna 16-njy aprelde Koksun şäherçesindäki türmäniň 943 tussagynyň sil zerarly başga türmelere geçirilendigini aýtdy.
Gazagystanyň premýer-ministriniň orunbasary Bahtyžan Şahintaýew 16-njy aprelde Habiden Mustafin obasyna baryp gördi, bu ýerde sil 700 çemesi bina zyýan ýetirdi.
Bu obanyň 4 müň çemesi ýaşaýjysy soňky günlerde başga ýere göçürildi.
Sil uly ýollary petikläp, Akmolada, gündogar Gazagystanda, Demirgazyk Gazagystanda, Pawlodar regionlarynda hem adamlary ewakuasiýa etmäge mejbur etdi.
Güýçli gelen sil zerarly 2 müň çemesi ýaşaýyş jaýyna zyýan ýetendigi aýdylýar, pidalar barada habar ýok.


text:
Türkmenistanda 2019 – 2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň konsepsiýasyna laýyklykda, dünýä ylmynyň täze gazananlary esasynda taýýarlanan, täzeçe pikirlenmeleri öz içine alýan, ýurdumyzyň halk hojalygyna sanly ykdysadyýeti ornaşdyrmakda giň mümkinçiligi bolan programma üpjünçilikleri işläp düzýän we innowasion oýlap tapmalar bilen meşgullanýan fiziki we ýuridiki şahslary ýüze çykarmak hem-de höweslendirmek maksady bilen «Türkmenaragatnaşyk» agentligi tarapyndan bäsleşik yglan edilýär.
Bäsleşigiň ugurlary:
Bäsleşige ýurdumyzyň ähli fiziki we ýuridiki şahslary bäsleşigiň ugurlary boýunça özleriniň taýýar programma üpjünçilikleri we innowasion oýlap tapmalary bilen gatnaşyp bilerler.
Bäsleşigiň netijeleri «Türkmentel – 2020» halkara sergisiniň geçiriljek günlerinde belli bolar.
Bäsleşigiň düzgünnamasy, tertibi, talaplary hem-de bäsleşige gatnaşmak üçin online hasaba durmak.
Habarlaşmak üçin:
Tel: (+99312) 98-12-12 / 98-13-13
Hyzmatlar üçin tölegler 1 manatdan 3000 manat aralygynda ýerine ýetirilýär.