text:
1991-nji ýylyň awgustynda SSSR-iň paýtagtynda bolan döwlet agdarylyşygy synanyşygy - GKÇP barada türkmen metbugatynda 25 ýyllap suwytly maglumat berilmedi.
Şonda sowet hökümetiniň, sowet harbylarynyň we kommunistik partiýanyň ondan gowrak agzasy sowet prezidenti Mihail Gorbaçýowyň garşysyna başa barmadyk hökümet agdarylyşygyny gurnapdy.
Bu topara Gorbaçýowy öý tussaglygyna höküm eden «sekizler bandasy» hem girýärdi we olar özlerini Adatdan daşary ýagdaýlar baradaky Döwlet komiteti – GKÇP diýip atlandyrypdylar.
Azatlyk radiosy bu wakanyň Türkmenistanda garşylanyşy ýa-da onuň adamlaryň ýadynda galan pursatlary barada şol wagt dürli-dürli pozisiýalarda bolan üç aşgabatlynyň pikirini sorady.


c: text/html

text:
Prezident Hassan Rohani, eger Waşington Yrakdaky sünni ekstremistlerine garşy herekete geçse, Eýran Birleşen Ştatlar bilen hyzmatdaşlyk etmek barada oýlanmaga taýýar diýdi.
Rohani 14-nji iýunda guralan metbugat ýygnagynda şeýle diýdi: "Biziň hemmämiz iş ýüzünde we dilde terror toparlaryna garşy durmaly.”
Ol bu sözleri sünnileriň ýolbaşçylygyndaky pitneçileriň demirgazyk Yragyň köp bölegini, şol sanda Mosul, Tikrit şäherlerini alyp, Bagdada tarap ilerleýän wagtynda aýtdy.
Döwlet departamenti 13-nji iýunda Birleşen Ştatlaryň Yrakda howpsuzlyk ýagdaýynyň ýaramazlaşmagy barada «eýranlylar bilen gepleşmeýändigini» aýtdy.
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama Waşingtonyň Yraga jeňçileriň ilerlemesine garşy durmak üçin gaýtadan goşun ibermeýändigini, emma Bagdada harby kömek bermek meseýelsine garaýandygyny aýtdy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
NATO guramasyna agza Türkiýe öňümizdäki günlerde iň möhüm synaglardan birini başdan geçirer. Bu Ankaranyň NATO agza bolan 60 yýlynyň dowamynda ätmeli boljak iň möhüm ädimlerinden biridir.
Gürrüňi edilýän tema Eýranyň ähtimal hüjüminden NATO guramasyna agza ýurtlary goramak boýunça Birleşen Ştatlar tarapyndan teklip edilýän raketadan goranyş sistemasynyň Türkiýede ýerleşdirilmegine rugsat edilip-edilmezligi barada barýar.
Synçylaryň aýtmagyna görä, Ankaranyň bu barada kabul etjek karary ýurduň daşary syýasaty boýunça ýüzüni Günbatara öwürýärmi ya Gündogara diýlen meselede gaty takyk ädim bolar.
Türkiýe bu proýektiň öz territoriýasynda gurulmagynyň Tähran bilen Ankaranyň arasynda ykjamlaşan gatnaşyklara ýaramaz täsir ýetirmeginden howatyrlanýar. Sebäbi “Adalat we Galkynyş partiýasy” häkimiýet başyna gelenden soň, Tähran Ankaranyň iň uly söwda hyzmatdaşlarynyň birine öwrüldi.
Ankaranyň “problemasyz goňşuçylyk syýasaty” diýlen strategiýasynyň awtory we Türkiýäniň daşary işler ministri Ahmet Dawutogly Eýranyň başgalara howp salýanlygyna özüniň ynanmaýanlygyny aýdýar.
Şu yýlyň başlarynda BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi tarapyndan Eýranyň garşysyna sanksiýalaryň dördünji tapgyrynyň girizilmegine-de Ankara garşy çykyp, Eýran bilen ýangyç çalşygy boýunça alternatiw ylalaşygy teklip edipdi.
Emma, muňa garamazdan, Türkiýäniň resmileri raketadan goranyş sistemasy baradaky pikirleri derhal ret etmekden saklanýarlar, sebäbi olar bu ädimiň NATO bilen Türkiýäniň 60 yýllyk gatnaşygyna ýaramaz täsir ýetirjekdigini aňýarlar.
Ikisinden biri
Türkiýäniň Orta Gündogar tehniki uniwersitetiniň Halkara gatnaşyklar bölüminiň professory Hüseýin Bilgi bu sistemanyň Türkiýe NATO-nyň agzalygyna wepalymy ýa-da Eýrana – bu ikisinden birini saýlamaga mejbur etmeginiň mümkindigini aýdýar.
“Türkiýe goraga mätäç, muny diňe ýurduň NATO agza bolup galmagy üpjün edip biler. Türkiýe bu programma üçin NATO-ny terk etmeli däl. Eger Türkiýe NATO bilen bilelikde hereket etmese, onda Ankara Günbatardan uzaklaşyp barýar diýlen pikir hasam güýçlener” diýip, Bilgi aýdýar.
Şeýle howsalaly döwürde Türkiýäniň kanun çykaryjylary Eýranyň gaharyny getirmän, bu sistemanyň Türkiýede ýerleşdirilmegine nädip rugsat edip bolar diýlen meselede bir çözgüt tapmaga synanyşýarlar.
Türkiýäniň daşary işler ministri Ahmet Dawutogly 31-nji oktiýabrda Hytaýda eden çykyşynda NATO tarapyndan juda zerur diýlip hasaplanýan howpsuzlyk çäresine Türkiýäniň asla garşy çykmajakdygyny aýtdy.
Emma Türkiýäniň baş diplomaty Ahmet Dawutogly sözüni dowam etdirip: “Ýerleşýän regionymyzda hiç bir ýurtdan, şol sanda Eýrandan, Siriýadan, Orsýetden ýa beýleki bir ýurtdan bize howp abanýandyr öýdemzok” diýdi.
“At agzamaly däl”
Türkiýäniň Daşary işler ministrliginiň bir işgäri bolsa, Azatlyk Radiosyna adynyň agzalmazlyk şerti bilen beren beýanatynda, howpsuzlyk baradaky sebäbiň umumy bolmalydygyny, haýsydyr bir ýurduň adynyň takyk agzalmaly däldigini aýdyp, wagtyň geçmegi bilen ýagdaýyň üýtgemeginiň mümkindigini belledi.
Ol sözüni dowam etdirip: “Gurama agza islendik ýurda üçünji bir tarapdan abanýan howpa NATO agza ýurtlar bileleşip jogap bermeli. Onsoň haýsydyr bir ýurduň adyny agzamaga zerurlyk ýok” diýdi.
NATO-nyň 19-20-nji noýabrda Lissabonda geçiriljek sammitinden öň Tähran Türkiýäniň kellagyrysyny barha artdyrjak çykyşlary edip başlady.
Eýranyň iňlis dilinde çap edilýän “Tahran Times” gazeti Eýranyň “Yslam rewolýusiýasynyň sakçylar toparynyň” ýokary derejeli ýolbaşçylaryndan birine salgylanyp çap eden habarynda “bu sistemanyň Eýrana garşy amala aşyrylýan plandygyny” ýazýar.
Eýranyň Daşary işler ministrliginiň metbugat wekili Ramin Mehmanparast hem ýakynda eden çykyşynda raketadan goranyş sistemasy baradaky NATO-nyň bu proýektiniň “gaty şübhelidigini” aýtdy.
Bu barada Ankara nähili pozisiýa eýelemeli diýlen meselede Türkiýede hem diskussiýalar dowam edýär. Harbylaryň bu proýekti goldaýanlygy, emma konserwatiw gatlagyň Türkiýäniň daşary syýasatynyň garaşsyzlygyna kölege salar diýip, bu proýkte gös-göni garşy çykýanlygy aýdylýar.


text:
Udyr şampiyon spot, Udyr Ruh Muhafız, Udyr Ruh Muhafız fiyat, Udyr Ruh Muhafız satışı, Udyr Ruh Muhafız cilt, Udyr Ruh Guard ücretsiz lol derileri hediye, Udyr Ruh Guard oyun, Udyr kılavuzu, Udyr Ruh Muhafız lolking, Udyr Ruh Muhafız çalış, Udyr pro oluşturur, Udyr runes, Udyr derileri, Udyr ipuçları, Ruh Muhafız, Ruh Guard Udyr, Ruh Guard Udyr cilt, ücretsiz lol Udyr derileri, Udyr Ruh Guard mod nasıl, lol Udyr, lol Udyr kılavuzu, lol Ruh Guard Udyr, Udyr özel derileri, Udyr özel yapı, Udyr Ruh Muhafız
[İndir bu Ücretsiz Lol Skin]


text:
Orsýetli adam hukuklaryny goraýjylar düýn Moskwa sapar bilen gelen Beýik Britaniýanyň daşary işler ministri Uilýam Heýg bilen duşuşdylar diýip, şol gürrüňe gatnaşan “Adam hukuklary ugrunda” hereketiniň lideri Lew Ponomarýow habar berdi.
Adam hukuklaryny goraýjylar britan ministrine Orsýetde adam hukuklary bilen bagly problemalar, hususan-da, oppozisiýanyň yzarlanmalary, habar serişdelerine senzura, tussaglaryň gynalyşy barada gürrüň berdiler.
Olar geçen ýylyň noýabr aýynda wagtlaýyn tussaglaryň saklanýan ýerinde Magnitskiniň ölümine gatnaşygy bolan ors çinowniklerine wiza bermezlige Britaniýanyň daşary işler ministrini çagyrdylar.
Gürrüňdeşlikden soň Uilýam Heýg adam hukuklaryny britan häkimiýetleriniň örän möhüm hasap edýändigini, bu meseläniň maslahat edilmeginiň başga bir ýurduň içerki işlerine asla goşulyşmak däldigini belledi.


text:
Anna güni Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow NATO harby bileleşiginiň Baş sekretarynyň Merkezi Aziýa we Kawkaz regiony boýunça ýörite wekili Jeýms Appaturaý bilen gepleşik geçirdi.
Bu duşuşykda Jeýms Appaturaý Türkmenistanyň Owganystandaky dikeldiş işlerine goşýan goşandyna NATO-nyň ýokary baha berýändigini aýtdy.
Şeýle hem, ol NATO-nyň bitarap Türkmenistan bilen öz hyzmatdaşlyklaryny ösdürmeklige uly ähmiýet berýändigini-de nygtady.
Duşuşykda tebigy betbagtçylyklara, bikanun neşe dolanyşygyna, terrorizme we guramaçylykly jenaýatçylyklara garşy göreş ýaly ugurlar boýunça hyzmatdaşlyk meselesi üns merkezinde boldy.
Bu duşuşyga Beýik Britaniýanyň Türkmenistandaky ilçisi Kit Renni Allan hem gatnaşdy.


text:
Dagystanyň paýtagty Mahaçgalada şenbe güni irden ýaragly söweşijilere garşy başlanan howpsuzlyk operasiýasynyň öýlän tamamlanandygy habar berilýär.
Orsýetiň Içeri işler ministrliginiň maglumatyna görä, bu howpsuzlyk operasiýasy Mahaçgala şäherindäki bir ýaşaýyş jaýynda öý eýelerini zamun alan ýaragly söweşijilere garşy geçirilipdir.
Operasiýanyň barşynda ýaragly söweşijiler öýüň eýeleri är-aýaly zamunlykdan goýberipdirler. Bu wakanyň yzy bilen gabawdaky jaýa hüjüm edilip, ondaky iki sany ýaragly söweşijiniň öldürilendigi habar berilýär.


text:
11-nji aprelde Türkmenistanyň halk ýazyjysy, Magtymguly adyndaky Döwlet baýragynyň eýesi Annaberdi Agabaýew Aşgabatda aradan çykdy.
Annaberdi Agabaýew 1938-nji ýylda Aşgabadyň etegindäki Köşi obasynda dogulýar.
A.Agabaýewiň döredijiligi köp ugurly bolup, ol — şahyr, publisist, dramaturg, terjimeçi hasaplanypdy. Onuň ýazan drama eserleri ýurduň teatrlarynda sahnalaşdyryldy. Drama eserleriniň birnäçesi “Hindiguş hekaýatlary” ady bilen özbaşdak kitap edilip, okyjylara ýetirildi.
A.Agabaýewe şahyrana eserleri üçin Türkmenistanyň Ýaşlar baýragy, Mollanepes adyndaky Türkmen döwlet akademiki teatrynda goýlan «Bir görlen tanyş» pýesasy üçin Magtymguly adyndaky Döwlet baýragy berildi.
Türkmen kompozitorlary şahyryň goşgularynyň ençemesine saz ýazdylar. Olardan “Tara degse Mylly agaň elleri”, “Çalsana, bagşy!”, “Älemgoşar”, “Meniňki bolsun” ýaly goşgulary il içinde meşhur aýdyma öwrüldi.
A.Agabaýew S.Ýesenin, G.Weselkow, M.Isakowskiý, Ý.Smelýakow, S.Mihalkow, Ý.Ýewtuşenko, M.Jeliliň, R.Gamzatowyň we başga-da birnäçe dünýä belli şahyrlaryň goşgularyny türkmen diline geçirdi.
Gurbannazar Ezizow bilen ýakyn dostluk-döredijilik gatnaşygynda bolan A.Agabaýew galamdaş dosty hakda-da birnäçe şygyrlary döredipdi.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Mihail Hodorkowskiniň tarapdarlary oňa bildirilýän günäleriň syýasy äheňiniň bardygyny aýdýarlar. Olar şu gün suduň öňünde protest geçirip, “azatlyk!”, “utanç!” diýip gygyryşdylar. Moskwanyň sudunyň daşynda protest geçirenleriň sany 1 müň 500 töweregi boldy. Bu wakanyň barşynda polisiýa tarapyndan tutulanlaryň sany bärsinden 20 adam töweregi.
8 ýyl bäri türmede oturan M.Hodorkowskiý 2003-nji ýylda kezzaplykda we salgyt tölemekden boýun gaçyranlykda günälenipdi. Soňra hem oňa öz nebit kompaniýasy “Ýukosdan” 25 milliard dollar ogurlady diýlip, günä bildirildi. Köpler “Bu ony we Lebedewi 2017-nji ýyla çenli türmede saklamak üçin ulanylýan bahana” diýýärler.Fotosergi: Hodorkowskiniň tarapdarlary protest geçirdiler
“Hiç kim düşünenok”
Aslynda suduň hökümi üstümizdäki aýda häzirkisinden has ir yglan edilmelidi. Ýöne ol yza süýşürilipdi. Kremli tankytlaýanlaryň pikiriçe, bu baýramçylyk we dynç alyş günlerine gabatlanylyp, halkyň ünsüni çekmezlik üçin edilen iş.
Mihail Hodorkowskini goraýan aklawçylar toparynyň sözçüsi Maksim Dbar 14-nji dekabrda onuň garşysyna bildirilýän günäleri “gülkünç” diýip häsiýetlendirip, munuň birinji sud prosesiniň netijelerine ters gelýändigini aýtdy.
Maksim Dbar: “Esasy zat, bildirilýän bu günälerde haýsydyr bir hakyky jenaýatyň alamatlarynyň ýokdugy. 20 aýa çeken prosesden soňam Hodorkowskiniň nämede günälenýänligine hiç kim düşünenok” diýdi.
Mihail Hodorkowskiniň tarapdarlarynyň aýtmagyna görä, premýer-ministr Putin tarapyndan golaýda edlien bir beýanat Orsýetde sud sistemasyna ýokardan kontrollyk edilýändigini görkezýär. Putin suduň kararyndan öň telewideniýede eden çykyşynda Hodorkowskiniň jenaýatynyň “sudda eýýäm subut bolandygyny” aýdyp, “ogry türmede oturmaly” diýipdi.
Mihail Hodorkowskiniň adwokatlary hem Orsýetde entegem esasy dolandyryjy diýlip hasaplanýan Putini sud işlerine gatyşýanlykda aýypladylar.Fotosergi: Hodorkowskiý: biznesden türmä çenli ýol
Putin we Mewedew dürli pikirdemi?
Orsýetde sud sistemasyny arassalamagy häli-şindi wada edýän prezident D.Mewedew “Hodorkowskiý barada höküm çykarýan Kreml” diýilýän aýyplamalara gaýtargy bermäge synanyşdy. D.Medwedew bu barada “Sud höküm çykarmazyndan öň, günäli ýa günäsiz diýip, bu sud prosesi ýa başga bir proses barada öz pikirini aýtmaga ne prezidentiň, ne-de başga bir döwlet işgäriniň hukugy bar” diýdi.
Medwedewiň ýokary derejeli geňeşçileriniň biriniň hem “Hodorkowskiý boşadylmaly” diýip cykyş edendigi barada maglumatlar peýda boldy. Ýöne köp adamlar “Hodorkowskiniň boşadylmagy mümkin däl, sebäbi onuň eden hakyky ‘günäsi’ onuň oppozision partiýalary maliýeleşdirmek bilen Putine syýasy howp salanlygy” diýýärler.
W.Putin özüniň Hodorkowskiý ýaly adamlara öz bähbitleri üçin ýurdy talamaga ýol açan korrupsiýany ýok edip, ýurtda tertip-düzgüni ornaşdyrandygyny aýdýar. Hodorkowskiniň tarapdarlary bolsa “Suduň şu günki karary Orsýetde näme zatlaryň bolup geçýändigini açyk görkezdi” diýip, ýurtda bular yaly meselelrin yokardan çözülýändigini ýaňzytdylar.
Hodorkowskiniň 77 ýaşly ejesi Marina Hodorkowskaýa suduň karary yglan edilmezden öň “Ol günäli diýip karar çykarylsa, onda bu häkimiýetleriň her bir zatdan beter syýasy howpdan gorkýandyklaryny görkezer” diýipdi.
Marina Hodorkowskaýa “Orsýetde bolup geçýän zatlar ýurduň içindäki adamlar üçin gaty aýylgaç. Munuň Ýewropa ýurtlary üçin hem bir begençli zat bolmazlygy mümkin. Sebäbi olaryň edil gapdalynda bir awtoritar, jenaýatkär döwlet otyr” diýip, öz pikirini mälim etdi.


text:
Şenbe güni Azerbaýjanyň paýtagty Bakuda ýüzlerçe adam ýakynda Ismaýilli şäherinde gurnalan protestlere raýdaşlyk bildirip, demonstrasiýa geçirdi.
Azatlyk Radiosynyň Azerbaýjan gullugy bu demonstrasiýada polisiýanyň 50-den gowrak adamy, şol sanda tanymal blogçy Emin Millini, ynsan hukuklaryny goraýjy aktiwist Malahat Nasibowany we belli žurnalist Hatija Ismailowany-da tussag edendigini habar berýär.
Bakudaky bu demonstrasiýa geçen hepde bu ýurduň Ismaýilli şäherinde gurnalan protestlerde häkimiýetleriň güýç ulanmalaryna protest hökmünde ýaş aktiwistler tarapyndan gurnaldy.
Geçen hepde Ismaýilli şäheriniň ýaşaýjylary yzly-yzyna birnäçe gezek demonstrasiýa gurnap, ýerli häkimiň wezipesinden çekilmegine çagyryş etdiler. Polisiýa olary dargatmak üçin dubinkalary, göz ýaşardyjy gazlary we suw çüwdürimlerini ulandy.


text:
Türkmenistanyň Nebit-gaz ministrligi Hytaýa akdyrylýan türkmen gazynyň möçberini artdyrmaga mümkinçilik berjek täze gazgysyjy desganyň gurulýandygyny habar berýär.
Ministrligiň 25-nji aprelde ýaýradan maglumatynda bellenmegine görä, bu gazgysyjy desga Türkmenistanyň Lebap welaýatynyň Hojambaz etrabynyň “Malaý” gaz ýatagynda gurulýar.
Resmi maglumatda bu desganyň kömegi bilen gaz ýatagyndan her ýylda 30 milliard kubometr gaz almak göz öňünde tutulýandygy bellense-de, desganyň gurluşygynyň takyk möhletleri barada maglumat berilmeýär.
Ýeri gelende bellesek, “Malaý” ýatagyndan çykarylýan gaz “Türkmenistan-Hytaý” halkara gazgeçirijisini mawy ýangyç bilen üpjün edýär.
125 milliard m3 türkmen gazy
Mälim bolan maglumatda gazgysyjy desganyň tutýan meýdanynyň 600 m2 barabardygy we onuň gurluşygynyň “Türkmennebitgazgurluşyk” kärhanasy tarapyndan amala aşyrylýandygy aýdylýar.
Gürrüňi edilýän täze desga, gazgeçirijiniň başlangyç nokadyndaky tehniki-ykdysady görkezijileri ýokarlandyrmaga niýetlenýär we ol gazy ýerden gysyp çykarmak funksiýasyny ýerine ýetirer diýlip, ministrligiň duşenbe güni ýaýradan maglumatynda bellenilýär.
Gepiň gerdişine görä ýatlatsak, häzir Türkmenistan Hytaýa öz gazyny iki ugur boýunça akdyrýar. Resmi maglumatlara görä, 2009-njy ýyldan 2015-nji ýylyň awgust aýyna çenli Hytaýa 125 milliard m3 türkmen gazy akdyrylypdyr.
Karz alnan puluň öwezine
Türkmenistanyň Nebit-gaz ministrliginiň soňky maglumatynda bolsa “Türkmengaz” döwlet konserni bilen Hytaýyň Milli nebit korporasiýasynyň (CNPC) arasynda baglaşylan ylalaşyga laýyklykda, 2021-nji ýylyň ahyryndan başlap Türkmenistandan Hytaýa ýylda 65 milliard m3 gaz akdyrmagyň göz öňünde tutulýandygy nygtalýar.
Bellemeli ýeri, häzirki wagtda türkmen gazy Hytaýa öň karz alnan puluň öwezine, ýagny Hytaýyň Türkmenistana ýatyran sermaýasynyň hasabyna akdyrylýar. Türkmenistan Pekine öz bergisini doly üzýänçä, Hytaýa akdyrylýan gazdan girdeji gelmez.
Galyberse-de, Hytaýa eksport edilýän türkmen gazynyň bazar bahasy barada hem halk köpçüligine hiç hili maglumat elýeterli edilmeýär.


text:
Özbegistanyň ilkinji prezidenti Yslam Kerimowyň ady Türkmenistanda meýdançalara we skwerlere dakylar.
Bu sözleri şenbe güni, 3-nji sentýabrda Özbegistana baryp, ozalky kärdeşi Yslam Kerimowyň Samarkant şäherinde guralan hoşlaşyk çäresine gatnaşan türkmen prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
Prezident Berdimuhamedow ýas çäresinde çykyş edip, Özbesgistanyň ilkinji prezidenti Yslam Kerimowyň "biwagt aradan çykanlygy sebäpli", türkmen halkynyň adyndan, doganlyk özbek halkyna çuňňur gynanç bildirdi.
"Ol öz halkyny, öz watanyny çyn ýürekden söýdi we onuň abadançylygy, gülläp ösmegi üçin örän kän iş etdi" diýip, prezident Berdimuhamedow aýtdy.
Şeýle-de ol Kerimowyň iň kyn günlerde Özbegistanyň garaşsyzlygynyň gözbaşynda durandygyny belledi.
Türkmen lideri öz sözüniň dowamynda Yslam Kerimowy "hakyky watançy, beýik syýsatçy we döwlet işgäri" hökmünde häsiýetlendirdi.
Berdimuhamedow Yslam Kerimowyň praktiki halkara inisiatiwalarynyň tas hemmesiniň halkara arenasynda kabul edilendigini, onuň öz ýurdundaky çylşyrymly meseleleri çözmekde, täze durmuşy ýola goýmakda, şol sanda ykdysadyýeti ösdürmekde köp iş edendigini belledi.
Türkmen prezidenti ozalky kärdeşiniň türkmen-özbek gatnaşyklaryny ösdürmekde bitiren hyzmatlaryny ýatlap, "biz ony örän söýýärdik, ol bizde, Türkmenistanda hormatly il ýaşulysydy, uly-kiçi diýmän hemmeler ony sylaýardy" diýdi.
"Bu gatnaşyklar hemişe biziň asyrlyk däplerimize, milli aýratynlyklarymyza esaslanýardy" diýip, türkmen prezidenti sözüniň üstüni ýetirdi.
Berdimuhamedow bu günki günde, Özbegistanyň iň ýakyn dostlary hökmünde, türkmenistanlylaryň özbek halky bilen bile ýas tutýandygyny aýtdy.
Şeýle-de ol Yslam Abdyganyýewiçiň adynyň türkmenistanlylaryň ýüreklerinde baky ýaşajakdygyny, diňe paýtagtda däl, ýurduň çar künjeginde meýdançalara, skwerlere onuň adynyň dakyljakdygyny aýtdy.
"Men Yslam Abdyganyýewiçiň ýatan ýeriniň ýagty bolmagyny, jaýynyň jennet bolmagyny beýik biribardan, güýçli allatagaladan, iman baýlygyny hem bersin diýip, dileýärin" diýip, Berdimuhamedow sözüniň soňunda aýtdy.
Türkmenistanyň Döwlet eýeçiligindäki habarlar gullugy TDH şu gün prezident G.Berdimuhamedowyň 3-4-nji sentýabrda Gyrgyzystan Respublikasyna planlaşdyrylan saparynyň, Özbegistanyň prezidenti Yslam Kerimow bilen hoşlaşmak boýunça resmi çärä gatnaşýandygy sebäpli, goýbolsun edilendigini habar berdi.
Türkmen prezidentiniň Özbegistanda, Yslam Kerimow bilen hoşlaşyk çäresine gatnaşýandygy barada, diplomatik çeşmelere salgylanmak bilen, ilki Orsýetiň "Interfaks" habar gullugy habar berdi.
Özbegistanyň prezidetni Yslam Kerimow, resmi habara görä, 2-nji sentýabrda agşamara, 78 ýaşynda, beýnisine gan inmeden ýogaldy.
Ol dogduk şäheri Samarkanda, müňlerçe adamyň gatnaşmagynda topraga berildi.


text:
Pakistanyň sudy ýurduň ozalky lideri Perwez Muşarrafyň öý tussaglyk möhletini ýene-de 14 gün uzaltdy. Muşarraf ozalky premýer-ministr Benazir Bhuttonyň janyna kast etmek bilen baglylykda aýyplanýar.
Benazir Bhutto 2007-nji ýylyň dekabrynda, parlament saýlawlarynyň kampaniýasy döwründe öldürilipdi. Muşarraf onuň howpsuzlygyny ýeterlik derejede üpjün etmändigi üçin aýyplanýar.
Muşarraf özüne bildirilýän aýyplamalary iňkär edýär.
Muşarraf başga-da bir iş boýunça, ýagny 2007-nji ýylyň noýabrynda ýurtda adatdan daşary ýagdaýy yglan edip, ýokary derejeli sudýalary wezipesinden aýyrmakda hem aýyplanýar.
Muşarraf dört ýyl bosgunlykdan soňra, mart aýynda Pakistana dolanyp barypdy. Ol parlament saýlawlaryna gatnaşmakçy bolupdy.


text:
Müsürde diňe duşenbe güni azyndan 10 esger öldürildi; ýekşenbe güni howpsuzlyk güýçleri bilen gyrakladylan prezident Muhammad Morsiniň tarapdarlarynyň arasynda bolan çaknyşyklarda bolsa azyndan 51 adam öldrilip, ýüzlerçe adam ýaralandy.
Ýekşenbede, howpsuzlyk güýçleri Tahrir meýdançasyna barmaga synanyşan Morsi tarapdarlarynyň öňüni alanda, diňe Kairiň özünde kyrk adam öldürildi. Şol gün harbylaryň goldawyndaky geçiş hökümeti Tahrir meýdançasyna ýygnanyp, 1973-nji ýyldaky Arap-Ysraýyl urşunyň başlanmagynyň 40 ýyllygyny belleýärdi.
Morsiniň tarapdary Tarek özüniň ýekşenbe güni Müsüriň paýtagtyna gelmeginiň sebäbini şeýle düşündirdi:
"Men goşunda rezerwdäki ofiser bolupdym we bu harby doktrina bolmandy. Biz Ysraýyla garşy söweşipdik, Müsüriň halkyna garşy söweşmändik. Özüňizi sylaň. Siziň harby lybasyňyz, dubinkalaryňyz, sizi saklaýan her bir zat biziň pulumyz bilen alynýar. Biziň öz pulumyza alnan tüpeňi meniň göwsümden çenemek utanç ahyryn. Biz 1967-nji ýylda ýolugan we şindem gutulyp bilmeýän betbagtçylygymyz ýaly bir zada uçardykmykak diýip gorkýarys."
423 adam tussag edildi
Içeri işler ministrligi ýurt boýunça 423 sany Morsi goldawçysynyň tussag edilendigini aýtdy.
Morsi goldawçysy howpsuzlyk güýçleri bilen çaknyşyk mahalynda ýykyldy. Kair, 6-njy oktýabr, 2013.
Müsüriň häkimiýetleri şenbe güni kimde-kim 1973-nji ýylda Ysraýylyň goşunlarynyň hüjüm etmeginiň 40 ýyllygynyň bellenýän wagtynda goşuna garşy protest bildirse, onuň aktiwist däl, daşary ýurtlaryň içalysy hökmünde görüljegini öňünden duýduryp goýdy.
Yslamçylaryň Hökümet agdarylyşygyna garşy ýaranlygy şu hepde has köp protest geçirilmegine çagyrdy, aýratynam Müsürdäki uniwersitetleriň we mekdepleriň studentleriniň sişenbe güni «bu dowam edýän gyrgynçylyklara» garşy protest geçirmeklerine çagyrdy.
Soňky gowşan habarlara görä, duşenbe güni Müsürde geçip barýan maşyndan atylan tüpeň, ulag bombasynyň partladylmagy netijesinde azyndan 10 esger öldürildi.
Kairde näbelli hüjümçiler ýurduň esasy sputnik aragatnaşygy edarasynyň jaýyna azyndan iki granatemet okuny atdylar, bir satalit çanagyna zyýan ýetdi.
Duşenbe güni Sinaýdaky al-Tour şäherinde, howpsuzlyk güýçleriniň binalar toplumynda güýçli ulag bombasy partladylyp, bäş adam öldi, 50 adam ýaralandy.
Harbylar 3-nji iýulda hökümete garşy geçirilen köpçülikleýin köçe protestleri sebäpli Morsini prezidentlikden çetleşdireli bäri Müsürde ýüzlerçe adam öldürildi.


text:
Anna güni giçlik Müsüriň paýtagty Kairde protestçiler bilen polisiýanyň arasynda bolan çaknyşyklarda azyndan bir protestçi öldi.
Bu wakada protestçiler Kairdäki prezident köşgüne daş we otly çüýşeleri zyňyp, hüjüm etdiler. Polisiýa güýçleri olara garşy göz ýaşardyjy gazlary we suw çüwdürimlerini ulandylar.
Prezident Muhammad Mürsi ýurduň ähli syýasy toparlaryny protestçileriň ulanýan zorluk çärelerini we ýykan-ýumrançylyklaryny ýazgarmaga çagyrdy.
Müsürde soňky bir hepdäniň dowamynda hökümete garşy geçirilen protest çärelerinde jemi 60 töweregi adam öldi.


text:
Şu gün Aşgabatda azyndan iki saglyk edarasynyň açylyş dabarasy bilen baglanyşykly paýtagtyň demirgazyk we günorta böleklerinde ençeme köçe ýapyldy.
Şäheriň Bitaraplyk şaýolunyň Atamyrat Nyýazow şaýoly bilen kesişýän böleginden, ýagny Oguzkent myhmanhanasynyň ýerleşýän ýerinden başlap, tä Aşgabat-Daşoguz gara ýoluna çenli aralykda howpsuzlyk we Ýol gözegçilik gullugynyň işgärleriniň ulaglaryndan başga hiç hili hereket bolmady.
Munuň bilen baglylykda Magtymguly we Bitaraplyk şaýollary bilen kesişýän we olara ugurdaş köçeleriň hem ençemesi, şol sanda Görogly, Mäti Kösäýew köçeleri azyndan alty sagatlap ýapyldy.
Bitaraplyk şaýoly we Magtymguly şaýolunyň ugrunda we olar bilen kesişýän ýa-da ugurdaş köçelerde ýerleşdirilen graždan eginbaşly howpsuzlyk we Ýol gözegçilik gullugynyň işgärleri awtoulaglaryň hem pyýadalaryň hereketini duruzdylar.
Sebäbi barada düşündiriş berilmeýär
Şol ýollardaky sürüjiler bolsa, ýapyk çatryklardan geçip bilmän, ýollaryň açylaryna garaşmaly ýa-da aralyk köçelerden yzyna dolanmaly boldular. Edil sürüjiler ýaly, pyýadalar hem ýoldan geçip bilmän, jaýlaryň we beýleki binalaryň kölegesinde yssydan goranyp, ýollaryň açylaryna garaşdylar. Olaryň käbirleri bolsa, aralyk köçelerden ýöräp, barjak ýerine ýetdiler.
Bu kynçylyk ýaşaýjylaryň aýtmaklaryna görä, Aşgabadyň Çoganly sebitinde gurlan täze hassahananyň açylyş dabarasy bilen baglanyşykly döräpdir.
Köçeleriň näme sebäpden ýapylandygy barada hiç hili resmi düşündiriş ýa-da maglumat berilmese-de, Azatlyk radiosynyň habarçylarynyň aýtmagyna görä, bu çäre daňdan sagat 6 töweregi başlandy. Netijede, ir säherden başlap, ýapyk köçeleriň golaý-goltumynda maşyn dyknyşyklary emele geldi. Bu ýagdaý bolsa, paýtagtlylaryň ençemesi üçin kynçylyklary döretdi.
“Ýollaryň ýapylmagyndan bizar bolduk. Hasam tomsuň yssy jokrama howasynda gaty kyn degýär. Ne awtoulagy, ne-de awtobusy geçirýärler. Men barmaly ýerime gidip bilmän, 4 sagat bäri köçäniň açylaryna garaşyp otyryn” diýip, ýapyk köçeleriň golaýyndaky binalaryň biriniň kölegesinde oturan aşgabatly Dursun daýza aýdýar.
Şäheriň günorta köçeleri-de ýapyldy
Bu ýagdaýa şäheriň günorta böleginde ýerleşýän esasy köçelerdäki pyýadalaryň hem duş gelenini görmek bolýar. Paýtagtyň iň döwrebap köçeleri hasaplanýan Arçabil şaýoly, Çandybil şaýoly we Köpetdag etegi şaýoly, aýdylmagyna görä, bu sebitde täze saglyk edarasynyň açylmagy bilen baglanyşykly ýapyldy.
Munuň netijesinde bu köçeleriň golaýyndaky ýollarda hem pyýadalaryň we awtoulaglaryň hereketi durzuldy.
Arçabil we Köpetdag etegi şaýollary şäheriň daşyndan aýlaw bolup geçýän ýollar bolany sebäpli, bu köçeleriň ýapylmagy diňe paýtagtlylara däl, eýsem, Aşgabada Lebapdan, Marydan we Daşoguzdan gelýän awtoulaglara-da käbir bökdençlikleri döretdi.
Köçeleriň ýapyljakdygy barada öňünden bildiriş edilmeýär
Aşgabatly ýazyjy we synçy Amanmyrat Bugaýewiň ýerli ýaşaýjylara salgylanyp berýän maglumatyna görä, paýtagtda köçeler giňeldilýär, olaryň sany hem köpelýär, emma şonuň bilen birlikde ýollaryň ýapylmagy bilen baglanyşykly çäreleriň sany-da gün-günden artýar.
“Adamlar (bu ýagdaýa) öwrenişipdirler. Adamlar “biz ýapylmagyna-da razy, ähli zada-da razy, ýöne iň bolmanynda bir-iki gün ozal, ýerli gazetlerde halka bildiriş berilse, köçe ýapylmanka, irräk ýola düşerdik, möhüm işlerimizi bitirerdik. Ýa-da bolmasa, başga bir aýlawly ýollary tapyp, öz işimizi bitirerdik” diýip, nägile bolýarlar” diýip, ýerli synçy we ýazyjy Amanmyrat Bugaýew aýdýar.
Ýeri gelende bellesek, Aşgabatda ýollaryň, köçeleriň ýapylmagy bilen baglanyşykly ýagdaý ýygy-ýygydan gaýtalanýar. Emma ne şu gezek, ne-de mundan ozalky saparlarda ýollaryň ýapyljakdygy, olaryň sebäpleri barada telewideniýede ýa-da radioda halk köpçüligine maglumat berilmeýär.


text:
Ak Tamyň beýannamasyna görä, Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň režiminiň azyndan üç sany ýokary derejeli resmisiniň ölümine sebäp bolan bomba partlamasy Assadyň “kontroly elden berýänligini” görkezýär.
Goranmak ministri Daud Rajha, onuň orunbasary Assef Şawkat we Assadyň režiminiň krizis toparynyň başlygy general Hasan Turkmani, döwlet habar serişdeleriniň aýtmagyna görä, hepdäniň çarşenbe güni heläk bolupdyrlar. Habar berlşine görä, içeri işler ministri Ibrahim Al-Şaar agyr ýaralanypdyr.
Şeýle-de Ak Tam öz beýannamasynda halkara jemgýetçiligini Assady häkimiýet başyndan çetleşdirmek planynyň daşynda jemlenmäge çagyrdy.
BMG-niň Baş sekretary Ban Ki-Mun hüjümi “berk ýazgarýanlygyny” aýtdy. Ban Ki-Mun we Arap Ligasynyň wekili Kofi Annan BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşini Siriýa babatynda berk hereket etmäge çagyrdylar.
Hepdäniň penşenbe güni Howpsuzlyk Geňeşinde Günbataryň Siriýa babatynda berk sanksiýalary girizmek baradaky rezolýusiýasy boýunça ses berişlik geçirilýär. Hepdäniň çarşenbe gününe bellenen ses berişlik bomba partlamasy sebäpli bir gün yza tesdirilipdi.
Ban Ki-Mun hökümete we oppozisiýa zorlugy bes etdirmek üçin gyssagly hereketleriň talap edilýänligini aýtdy. Annan Howpsuzlyk Geňeşiniň konflikt boýunça netijeli hereket etmelidigini belledi.
Orsýet bilen Hytaýyň rezolýusiýany goldamajakdygy çak edilýär.
ABŞ-Orsýet telefon gepleşigi
Şeýle-de, Ak Tamyň aýtmagyna görä, prezident Barak Obama Orsýetiň prezidenti Wladimir Putini ýagdaýy maslahat etmäge çagyrypdyr.
Hepdäniň çarşenbe güni Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow Moskwanyň BMG-niň rezolýusiýasyna garşydygyny ýene-de mälim etdi we halkara sanksiýalaryň “rewolýusion hereket üçin açyk goldaw boljagyny” belledi.
Assadyň tarapyndaky howpsuzlyk güýçleri Damaskyň köçelerinde taýýarlyk derejesine geçirildi, snaýperler binalaryň üstündäki pozisiýalaryny eýelediler.
Paýtagtyň daşynda ençeme günläp dowam eden rehimsiz söweşlere garamazdan, Siriýanyň telewideniýesinde partlama barada habar berlensoň, jemgyýetde şatlykly çykyşlar hem boldy.
Partlamanyň jogapkärçiligini “Azat Siriýa” goşuny öz üstüne aldy. Siriýaly gozgalaňçylaryň ýolbaşçysy Riad al-Assad Türkiýede sözlän sözünde öz güýçleriniň bombany duşuşyklar üçin otagda gizlänligini habar berdi.
Siriýanyň oppozisiýasynyň Milli Geňeşiniň daşarky gatnaşyklar boýunça wekili Radwan Ziadeh “Roýter” agentligine Waşingtonda beren interwýusynda partlamany “Assadyň režiminiň soňunyň başlangyjy” diýip atlandyrdy.
Hepdäniň çarşenbe güni ABŞ Siriýanyň 29 resmisine we 6 sany kompaniýasyna garşy sanksiýalary girizdi we özüniň gara sanawynyň düzümini artdyrdy.


text:
Penşenbe güni Gyrgyzystanyň sudy ýurduň ozalky sosial-gorag ministri Rawşan Sabirowy korrupsiýada aýyplap, ony bäş ýyl türme tussaglygyna höküm etdi.
Bişkegiň şäher sudy Sabirowyň berk gözegçilik şertli türmede saklanmalydygy we onuň emläginiň-de konfiskasiýa edilmelidigi barada höküm çykardy. Onuň ozalky kömekçisi Tahir Mirzahmedow hem penşenbe güni üç ýyl türme tussaglygyna höküm edildi.
Bişkegiň sudy ozalky çinownikleriň ikisiňem gyrgyz çagalaryny daşary ýurtly raýatlara perzentlige bermek işlerinde para alanlykda günäli tapdy.
Rawşan Sabirow 2011-nji ýylyň dekabryndan 2012-nji ýylyň iýulyna çenli aralykda Gyrgyzystanyň sosial-gorag ministri wezipesinde işläpdi we 2012-nji ýylyň iýulynda tussag edilipdi.
2012-nji ýylyň noýabrynda geçirilen ozalky sud prosesinde Rawşan Sabirow aklanypdy, Tahir Mirzahmedowa bolsa alty ýyl türme tussaglygy berlipdi. Emma Gyrgyzystanyň Baş prokuraturasynyň şikaýaty esasynda olaryň işi boýunça sud diňlenişigi şu gün gaýtadan geçirildi we täzeçe höküm çykaryldy.


text:
2005-nji ýylda döredilen «Halkara Dostluk» kompaniýasy türkmen bazaryna we GDA sebitine aýratyn üns bermek bilen, bütin dünýäde ýükleri ekspedirlemek boýunça we taslamanyň maddy-tehniki üpjünçiligi boýunça hyzmatlary teklip edýän, logistika boýunça ilkinji türkmen kompaniýalarynyň biri bolup durýar. Häzirki wagtda kompaniýa senagatda köpýyllyk tejribä we maliýe durnuklylygyna eýedir. ...Dowamy»
Halkara Dostluk gurluşyk ulgamynda hem üstünlikli zähmet çekýär. Muňa mysal hökmünde gurlyşygy başlanan 'KÜŞT we ŞAŞKA MEKDEBI' görkezilip bilner.


text:
ABŞ-nyň goranmak ministri Robert Geýtsiň aýtmagyna görä, geljek ýyl ABŞ-nyň goşunlary Owganystandan çykarylmaz .
Geýts ýekşenbe güni ABC telekanalyna beren interwýusynda Waşington çäkli goşunyny Owganystandan çykarmagy göz öňünde tutýar diýdi.
Emma, ministriň sözlerine görä, harby kontingenti kemeltmegiň gidişi we möçberi Halkara güýçleriň gozgalaňçylara garşy operasiýalarynyň neneňsi üstünlikli boljakdygyna bagly.
Ýekşenbe güni koýalisiýanyň ilkinji agzasy hökmünde Gollandiýa Owganystandan goşunyny çykardy. Ol Owganystandaky operasiýalarynda 24 harby söweşijisini ýitirdi.


text:
Täjigistanyň prezidentiniň metbugat gullugy prezident Imomali Rahmonyň Özbegistanyň prezidenti Yslam Karimowa duşenbe güni jaň edendigini habar berdi. Bu telefon gepleşigi täjik-özbek diplomatik gatnaşyklarynyň 20-njy ýyldönüminde geçirilipdir.
Taraplaryň birek-biregi gutlap, ikitaraplaýyn gatnaşyklary osdürmäge umyt bildirendikleri habar berilýär. Iki goňşy döwletiň ýolbaşçylary soňky döwürde seýrek gepleşýärler.
Ýurtlaryň aragatnaşyklary suw resurslarynyň we energetika proýektleriniň üstündäki dawalar sebäpli dartgynly bolmagyna galýar.
Özbegistan Täjigistanyň Rogun gidroelektrostansiýasyny gurmagyna garşy çykýar we bu proýektiň Özbegistany suwsuz galdyrjagyny aýdýar. Daşkent Täjigistana gaz we elektrik togunyň eksportyny, şeýle-de demirýol gatnawyny çäklendirdi.


text:
Awtoritar döwletler aşa söz azatlygynyň ýurduň howpsuzlygyna we durnuklylygyna belli bir derejede zyýan berýändigini ýygy-ýygydan aýdýarlar. Bu mesele bilen gyzyklanyp, Azatlyk Radiosy Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramsynyň Metbugat azatlygy bölüminiň wekili Dunýa Miýatowiç bilen söhbetdeşlik geçirdi.
Azatlyk Radiosy: Awtoritar ýurtlaryň köpüsinde hökümet wekilleri, eger ykdysadyýeti, durmuşy ösdürjek bolsaň, onda jemgyýetiň böleklere bölünmeginiň öňüni almalydygyny aýdýarlar. Bu metbugaty kontrolda saklamagy, söz azatlygyny gysmaklygy aňladýar. Bu meselä siz nähili garaýarsyňyz?
Dunýa Miýatowiç: Her bir ýurt üçin ykdysady ösüşler gerek, men muny tassyklaýaryn. Her bir döwletiň öz howpsuzlygy üçin alada etmeginiň hem men tarapdary. Mundan başga-da, islendik döwletiň terrorizme, adam söwdasyna we başga-da dürli howplara garşy kanun çykarmaklaryny-da meniň tankyt etmäge hakym ýok.
Ýöne söz azatlygyny gysmak bilen maksada ýetilmeli däl, sebäbi, meniň pikirimçe beýle edilse, nädogry bolardy. Söz azatlygyny gysmak bilen tankydy, ýumorly sesleri basyp ýatyryp, jemgyýetimizi howpsuzlandyrmak gowy däl.
Adamlar ýurtda öz pikirini, duýgularyny aç-açan beýan edip bilmeýän bolsa, azat metbugat hem ýok bolan ýurtlarda dürli näsazlyklar hem ýüze çykýar. Biz howpsuz ýurtda ýaşaman, nädip arkaýyn öz pikirimizi beýan edip, hak-hukuklarymyzy talap edip bileris?
Mesele – nädip bu iki zady, ýagny howpsuzlyk bilen erkinligi utgaşdyrmakda. Köp halatlarda men hökümet resmileri bilen jemgyýet wekilleriniň öz aralarynda dürli äheňdäki bellikleri edýänligini görýärin. Bir tarap bize howpsuzlyk gerek diýse, beýleki tarap erkinlik gerek diýýär. Bu iki mesele utgaşýança bizde ösüş bolmaz diýip pikir edýärin.
Azatlyk Radiosy: Söz azatlygynyň belli bir şahsyýetler ýa-da toparlar tarapyndan [jemgyýetde] ýigrenç we näsazlyklar döretmek üçin peýdalanmagy meseläni has ýitileşdirýär we kynlaşdyrýar. Bu ýagdaýda söz azatlygyny goramak bilen uruş we zorluk döredýänlerden jemgyýeti goramagyň arasyny açmak, bu ikarada böwet goýmak kyn bolýar. Söz azatlygy bilen ýigrenç azatlygynyň arasynda nädip deňagramlylyk tapyp bileris?
Dunýa Miýatowiç: Örän kyn bolar. Köp halatlarda ýigrenç azatlygy hasaplanýan köp zatlara Skandinawiýanyň käbir ýurtlarynda adamlar asla üns berenok. Şonuň üçin nädip deňagramlylyk tapmaly diýen mesele gaty kyn meseledir.
Meniň hemişe aýdyp gelşim ýaly, aýdylan pikir nähili tankydy bolsa-da, ony hökümet däl, sud anyklamaly we çözmeli. Şu sebäpden-de, meniň pikirimçe, hiç bir sud we ýuridiki birleşmeler ýa ministrlikler hiç bir tankydy pikiri duruzmaly däl.
Bu soragy, halkara normalar we resminamalar esasynda, sud çözmeli. Ýewropanyň Adam hukuklary boýunça sudy bu ýerde gowy mysal bolup biler. Gynansak-da, biz beýle çözgütleri dünýäniň käbir beýleki ýerlerinde göremzok, ýöne bizde nusga alarlyk zatlar kän.
Bu ähli ýurtlaryň ýüzbe-ýüz bolýan meselesi, sebäbi bu köplenç däp-dessura, medeniýete we jemgyýetiň duýgularyna baglydyr. Ýöne meniň käbir duş bolýan ýagdaýlaryma görä, [milli] duýgylar we agyr temalar ýene-de tankydy sesleri basyp ýatyrmak üçin ulanylýar.
Azatlyk Radiosy: Mesele sungat barada gürrüň edilende-de kynlaşýar. Şu aý azerbaýjanly ýazyjy Akram Aýlisli protestleriň ýüze çykmagyna we kitap ýakylmalara sebäp boldy. Ol ermenileri günäkar däl ýaly suratlandyrýan roman ýazýar. Hökümet protestleri goldady, şeýle-de ony “Halk ýazyjysy” diýen adyndan we pensiýasyndan mahrum etdi. Hökümetiň, sungat işgäri tarapyndan öwrenilen bir meselä goşulyp, milli bähbidi goramaga haky barmy?
Dunýa Miýatowiç: Aslynda men azerbaýjanly ýazyjy barada hiç zat bilemok, men ol romany-da okap görmedim, üstesine, men hiç bir kitabyň mazmunyny tankytlamak islemeýärin.
Meniň bar eden zadym Azerbaýjanyň hökümet resmileri bilen gürleşdim hem-de ýazyjynyň we onuň maşgalasynyň doly goralmagyny haýyş etdim. Sebäbi, [beýle bolsa], bu nähili erbet, tankydy, gapma-garşylykly pikir aýdylsa-da, biz ol pikiri nähili halamasak-da, oňa garşy jogap zorlukly bolmaly däl [ahyryn]!
Azatlyk Radiosy: Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Metbugat azatlygy bölüminiň wekili hökmünde siz özüňiziň köp wagtyňyzy biziň gürrüňini edýän meselämiz ýaly meselelere sarp edýärsiňiz. Siz nädip beýle zatlar bilen çuňňur gyzyklanyp başladyňyz?
Dunýa Miýatowiç: Meniň pikirimçe, edýän işlerimi durmuş tejribesiz, [şol sanda] erbet tejribeler-de [bolmazdan], edip bilerdim öýdemok. Başymdan geçen tejribäm öz ýurdumda, Bosniýa-Gersegowinada bolup geçdi.
Bu zatlar käbir [beýleki] jemgyýetleriň duýgusyna düşünmäge kömek edýär. Mundan başga-da, men käbir resmileriň [çynlakaý zatlary] oýna öwürýän ýaly edip, “Biz dürli-dürli”, “Bize köpräk wagt gerek” diýip, adamlaryň tankydy pikirlerini ýatyrmak isleýändiklerini-de bilýärin.


text:
ABŞ-nyň Aşgabatdaky ilçihanasy tarapyndan goldanylýan we türkmen ýaşlaryna iňlis dilini öwretmäge gönükdirilen “Hello, Amerika” atly programmanyň golaýda öz işini togtadandygy barada maglumat alyndy.
Bu waka Türkmenistanda “Parahatçylyk korpusynyň” hem öz alyp barýan işlerini bes edýändigi baradaky habarlaryň ýzýany peýda boldy. Eýsem, “Hello, Amerika” programmasynyň öz işini togtatmagynyň sebäbi näme bilen baglanyşykly bolup biler? Azatlyk Radiosy şu mesele bilen gyzyklanyp, ABŞ-nyň Aşgabatdaky ilçihanasynyň medeniýet we informasiýa boýunça wekili Braýn Stimmler bilen gysgajyk söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanda “Hello, Amerika” programmasynyň ýapylmagynyň sebäbi näme?
Braýn Stimmler: Türkmen hökümeti bize tutuş ýurtda iňlis dili sapaklarynyň okadylyşy boýunça barlaglaryň geçirilýändigini aýtdy. Türkmen hökümeti onuň sebäbini iňlis dili sapaklarynyň geçirilişini düzgünleşdirmek üçin edilýär diýip düşündirdi. Häzirki wagt olar ýurtdaky ähli iňlis dili programmalarynyň okadylyşy we alnyp barylyşy boýunça barlaglary geçirýärler.
Azatlyk Radiosy: Barlaglar geçirilýän wagtynda siz öz işiňizi dowam etdirip bilmediňizmi?
Braýn Stimmler: Biz ähli programmalarymyz babatda, şol sanda, iňlis dili sapaklarymyz babatda-a türkmen hökümeti bilen ylalaşyp, ýakyndan iş alyp barýarys. Şonuň üçin, häzirki wagtda biz olaryň barlaglary geçirip gutarmagyna garaşýarys.
Azatlyk Radiosy: Diýmek, barlaglar geçirilip gutarandan soň, siziň ýurda dolanyp, öz işiňizi dowam etdirip biljekdigiňize umyt bar-da, şeýlemi?
Braýn Stimmler: Häzirlikçe bu barada doly ynam bilen hiç zat aýdyp biljek däl.
Azatlyk Radiosy: Işiňizi dowam etdirmek boýunça hökümet bilen gepleşikler geçirmäge synanyşdyňyzmy?
Braýn Stimmler: Hawa, bu barada hökümet bilen gepleşikleri geçirýäris, (ýagdaýy tiz düzetmek üçin) elimizden gelenini etmäge synanyşýarys. Ýöne bu ýyl Türkmenistanda “Hello, Amerika” programmasy boýunça sapaklar geçilmez.


text:
Tapylan delile görä, Müsüriň Sinaý ýarymadasynda ýykylan rus uçarynyň heläkçiligine «Yslam döwleti» topary tarapyndan goýlan bomba sebäp bolana meňzeýär.
Bu pikir 4-nji noýabrda, amerikan we ýewropa howpsuzlyk çeşmeleri tarapyndan aýdyldy.
"Uçaryň ýük goýulýan ýerinde ýa başga bir böleginde partlaýjy madda goýlana meňzeýär» diýip, bir amerikan resmisi SNN-e aýtdy.
Diňlenen telefon gepleşikleri bu bombany «Yslam döwleti» toparynyň Sinaýdaky bölüminiň goýandygy barada deslapky netijä gelmäge esas berýär diýip, amerikan resmisi aýdypdyr.
31-nji oktýabrda ýykylan rus uçarynyň bortunda 224 adam bardy.


text:
BMG-niň we Arap Ligasynyň Siriýa boýunça ýörite wekili Kofi Annan özüniň bu wezipäni terk edýändigini mälim etdi.
2-nji awgustda BMG-niň Baş sekretary Ban Ki-mun Kofi Annanyň özüne hem Arap Ligasyna 31-nji awgustda möhleti tamamlanýan mandatyny uzaltmak islemeýändigi barada aýdandygy hakda ýörite beýanat ýaýratdy.
Iýun aýynda Kofi Annanyň 6 maddalyk planynyň netije bermeýändigi barada aýdylyp, oňa duýduryş berlipdi. Bu planyň Siriýanyň režimi sebäpli başa barmaýandygy bellendi.
2-nji awgustda ýaýradylan beýanatda BMG-niň Baş sekretary Siriýada söweşýän iki tarap hem “barha artýan zorluga daýanmaklaryny dowam etdirýändiklerini görkezýär” diýip ýazýar.
Ban Ki-mun Kofi Annanyň ýerine bellenilmeli kandidat barada özüniň Arap Ligasy bilen maslahat geçirýändigini mälim etdi.


text:
Owganystanyň günortasyna edilen ulagly bomba hüjüminde 11 adam öldi we başga-da ençemesi ýaralandy.
Nangarhar welaýat häkimliginiň 10-njy maýda ýaýradan beýanatynda, söweşijiniň Nazýan etrabyndaky hökümete tarapdar tire-taýpa lideri Malik Dehkanyň öýüniň golaýynda ulagly bombany partladandygy habar berilýär.
Şeýle-de, beýanatda wakada 23 adamyň ýaralanandygy, olaryň arasynda “Talybana” garşy ýaragly topara ýolbaşçylyk edýän Dehkanyň hem bardygy aýdylýar.
Bu hüjümiň jogapkärçiligini henize çenli hiç kim öz üstüne almady.


text:
Parlamentiň iň ýaş deputaty 25 ýaşly Jomart Saparbaýew. Ýaşlygyna garamazdan, Saparbaýew ençeme ýyllardan bäri özüniň syýasy karýerasyny başarnykly alyp barýar. Ol özüniň syýasata goşulan döwrunde “Ata-Meken” partiýasynyň ýaşlar bölüminiň lideri boldy, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda öz iňlis dilini has hem kämilleşdirdi we gatnaşan syýasy çäreleri sebäpli gysga möhletli türme tussaglygyny başdan geçirdi.
Jomart Saparbaýew Gyrgyzystanyň täze döreýän parlament demokratiýasyny çuňňur goldaýar. Onuň mysalynda täze nesliň gyrgyz syýasatyna we bu ýurda nämeler getirip biljekdigine göz ýetirse bolýar.
Gyrgyz däbine laýyklykda, Gyrgyzystanyň parlamentiniň ilkinji duşuşygy deputatlaryň in ýaşulusy, “Ata-Meken” partiýasynyň agzasy Taşpolot Baltabaýew tarapyndan açyldy. Täze saýlanan Ýokarky Geňeşiň ilkinji taryhy açylyşynda hemmeleriň ünsi Baltabaýewiň öz partiýasyndan bolan egindeşi, iň ýaş deputat 25 ýaşly Jomart Saparbaýewdi. Gyrgyzstandaky syýasy güýçleriň özara söwdalaşýan döwründe Saparbaýewiň adynyň “Ata-Meken” partiýasynyň agzalarynyň arasynda öňdäki orny eýelemegi partiýalaryň öz ýaş agzalaryndan köp zada garaşýandyklarynyň alamaty boldy.
Saparbaýew diýseň göwnaçyk we şadyýan oglan. Ol ýaşy boýunça özünden uly syýasatçylaryň garşylygyna öwrenişen. Emma Jomart diňe öz partiýasynyň täze pikirli hakyky gymmatlyklara uýýan partiýadygyny öňe sürýär: "Men partiýamyzyň sanawyna 15-nji agza bolup giremde, partiýamyzdaky ýokary derejeli agzalardan, şeýle hem dürli partiýalaryň dürli agzalaryndan manysyz zatlary eşitdim. Olar meniň adymy partiýamyzyň sanawynyň ýokardaky orunlaryň birine girizmeginiň kemakyl tejribedigini aýtdylar. Emma biz muny başardyk. Biziň liderlerimiz täze güýjüň gerekdigine düşünýärler. Bize täze pikirler we täze nesil gerek”.
“Ata-Meken” partiýasy özüniň ýaş agzalaryny goldaýan ýeke-täk partiýa. Parlamentde orun alan bäş partiýanyň arasyndan “Respublika” we “Ata-Žurt” ýaly bäsdeş partiýalar hem 22 ýaşly kandidatlaryny Ýokarky Geňeşe agza etmegi göz öňünde tutdular. Emma Saparbaýew özüniň syýasy başarnyklarynyň beýlekilerden üstündigini belleýär. Ol Gyrgyzystanda parlament demokratiýasyna geçişiň arkasynda duran iň uly güýç bolan Ömürbek Tekebaýewiň baştutanlygyndaky “Ata-Meken” partiýasyna eýýäm alty ýyldan bäri agza.Aýgytly göreş
Partiýa agza bolan döwrüniň dowamynda Saparbaýew şol wagtky premýer-ministr Feliks Kulowyň Gyrgyzystany Halkara walýuta fondundan we Bütindünýä bankyndan karz pul dileýän ýurtlaryň hataryna goşmak synanyşyklaryna garşy göreşen ýaslaryň hereketinde aktiw rol oýnady. Saparbaýew seýle etmegiň garyp döwletleri has hem garyplaşdyrandygyny, bu ýagdaý esasan hem 2005-nji ýylda ýaňy “Çigildem rewolýusiýasy” bolan Gyrgyzystanda Kurmanbek Bakyýewiň we onuň ýaranlary Feliks Kulow dagylaryň öňe çykan wagtlary Gyrgyzystanyň doly dargamagyna getirip biljekdi diýip belleýär.
"Sol wagt bizde täze hökümet bardy. Sol hökümet özünden jogapkärçiligi aýyrmak üçin bu programma goşulmaga çalyşýardy. Näme üçindir olaryň bu problemany ilki bilen özleri çözesleri gelmändi. Eger bu başartmasa, onda beýleki çözgütleri göz öňünde tutup bolardy. Ýöne şol wagt munuň üçin amatly pursat däldi. Sebäbi Gyrgyzystanda ýaňy rewolýusiýa bolupdy. Kulow bu meseläni çözmek hem islemedi. Ol diňe hemme problemany öz başyndan sowmak isläpdi. Biziň jemgyýetcilik hereketlerimiz şeýle başlapdy. Seýdibem biz Bakyýewiň režimi bilen göreşe başladyk." diýip, Saparbaýew aýtdy.
2007-nji ýyldaky parlament saýlawlarynda sesleriň sanawyndaky galplyklar bilen bagly talaplaryň artmagy netijesinde student aktiwistler ‘Men ynanamok’ atly umumy protestlere başlanlaryndan soň, Jomart Saparbaýew özüniň aktiwligini has hem artdyrdy. Ahyrsoňy Saparbaýew oppozision çärelere gatnaşandygy üçin türme tussaglygyna höküm edildi. Muňa garamazdan, ol özüniň tussaglygynyň ‘gorkuly dal-de, gülkünç’ bolandygyny aýdýar. Emma bu ýagdaý onuň Bakyýewiň režimine oppozisiýada bolmagyna we garaşsyz Gyrgyzystanyň ideologiyasyny tireparazlykdan has ýokary tutýan iň gadymy we esasy partiýasyna, ýagny “Ata-Mekene” wepalylygyny has hem berkidipdir.Gyrgyzystanyň wekili
Bişkegiň golaýyndaky kiçijik obada iki doganyň kiçisi bolup ulalan Jomart Saparbaýew gyrgyz syýasy dünýäsine awtomatiki ýagdaýda girmedi. Öz döwründe onuň egindeşleri ‘biznes we pul’ barada alada edýärkäler, ol paýtagta syýasat öwrenmäge gitmezden ozal, ýerli kitaphanada Makiawelliniň we Genri Kissinjeriň eserlerini okap, öwrenje syýasatçy bolmagy başardy.
Gyrgyzystanyň täze parlamentiniň deputatlary şahadatnamalary bilen, 10-njy noýabr.
Şondan soň Jomart Saparbaýew ABŞ-nyň demirgazygynda ýerleşýän Minnesotanyň Mankato Döwlet Uniwersitetinde bir ýyl okaýar. ABŞ-nyň habar beriş serişdelerinde Gyrgyzystandaky “Çigildem rewolýusiýasy” barada habarlaryň peýda bolmagy bilen Saparbaýew Demokratik partiýada meýletin mugallym bolup işleýär. Hazir bolsa ol Günorta-merkezi Minnesotada ýaşaýanlaryň Amerikanyň beýleki ýerlerinde ýaşaýan adamlardan Gyrgyzystan barada has köp zat bilýändiklerine begenýär.
Öz ýurduna gaýdyp geleli bäri Jomart Saparbaýew özünde Gyrgyzystandan müdimilik gitmek üçin ençeme pursatlaryň bolandygyny aýdýar. Emma öýli we dört aýlyk gyzy bolan parlamentiň iň ýaş deputaty Gyrgyzystanda ýaşamagy karar edendigini aýdýar. Ol aprel aýynda bolup geçen wakalar netijesinde Bakyýew wezipeden kowlansoň dörän beýleki syýasy özegrişikleriň netijesinde emele gelen Gyrgyzystanyň parlament sistemasynyň kämilleşmegi üçin göreşjekdigini aýdýar. Ol "Meniň maksadym hakyky syýsasy sistemany döretmek. Bir adama bagly bolmadyk sistema döretmek" diýýär.
Parlamentin ilkinji sessiyasyndan birnäçe minut soň, Saparbaýew syýasy we ykdysady kynçylyklary ýeňip geçmek üçin uly jogapkarçilige garaşýandygyny boýun alýar. Şeýle-de ol “Ata-Žurt” we “Ar-Namys” partiýalarynyň prezidentlik sistemasyna dolanmak synanyşyklaryna garşy Gyrgyzystanyň täze parlament demokratiýasyny dowam etdirmeginiň juda möhümdigini belleýar: "Bu uly bir waka. Men mandat alýandygym üçin begenmeýärin. Men ol ýerde nämeler boljakdygy barada pikir edýärin. Ol ýerde Bakyýewiň adamlaryndan bolan “Ata-Žurt” partiýasy bar. Biz olar bilen nähili işleşip bileris? Parlamentiň maksady ylalaşmak. Men şeýle ylalaşyga öz garşymyza göreşen adamlar bilen nädip gelip biljekdigimiz hakda oýlanýaryn".


text:
Sankt-Peterburgyň howpsuzlyk gullugy moda kollejinde okaýan 18 ýaşyndaky bir student gyzy, rus raýatlaryny ”Yslam döwletiniň” tarapyna çekmek üçin dini propaganda alyp barmakda aýyplap, jenaýat işini gozgady.
"Fontanka" atly ýerli habar internet sahypasynyň habar bermegine görä, aýyplanýan Mariýa Pogorelowa 2014-nji ýylyň 17-nji noýabrynda Stambula uçup barypdyr we ol ýerden Aleppo (Halap) welaýatyna gidip, ”Yslam döwleti” (YD) ýaragly toparynyň hataryna goşulypdyr. Näme üçin kämillik ýaşyna ýetmedik, owal radikal toparlar bilen kän gyzyklanmadyk we, ylaýta-da radikal yslam bilen hiç bir arabaglanyşygy bolmadyk bir ors gyz öýünden gaçyp Ýakyn gündogardaky radikal sünni toparyň hataryna goşuldyka?
Şekspir we swastika
Mariýa Pogorelowa Sankt-Peterburgyň demirgazyk bölegindäki Hudožnikow şaýolunyň ugrunda ýerleşýän iki otagly jaýda ulalypdyr. Çagalykda tans kružoklaryna gatnapdyr we Wilýam Şekspir bilen gyzyklanypdyr. "Fontanka" internet sahypasynda öňe sürülýän garaýşa görä, belki-de ylaýtada Şekspire bolan gyzyklanma hut Mariýa Pogorelowada sosial adalat we jemgyýetçilik aladalarda işjeňlik duýgularyny oýarandyr. "Fontanka" internet sahypasynyň ýazmagyna görä, meselem, "Otello" pýesasyny "SSSR-de tomaşaçylarda Afrikadaky milli azatlyk göreşine duýgudaşlyk oýarar ýaly äheňde goýýan ekenler".
Internet sahypasynda aýdylmagyna görä, biraz ulalyp, kemala gelenden soň Mariýa Pogorelowa käbir ýagdaýlarda radikal syýasat bilen gyzyklanypdyr. 2012-nji ýylda ol gyz Sankt-Peterburgda radikal sagçy topara goşulypdyr we hatda boýnuna swastika tatuirowkasyny çekdiripdir. Gürrüňe görä, gyzyň ejesi şonda onuň yzyna tatu-salona gidip "düşnüksiz geometriki suraty" täzeden oňartmagyny talap edipdir. Soň Mariýa Pogorelowa dellekçilik hünäri boýunça bilim berýän kollejde okamaga başlapdyr, ýöne kän wagt geçmänkä okuwyny taşlapdyr. Internet sahypasynyň maglumatyna görä, Maria Pogorelowanyň polis bilen problemalary bolupdyr we bir gezek ony tussag hem edipdirler.
Neonatsizmden yslama
"Fontanka" çeşmesiniň habaryna görä, Mariýa Pogorelowa haçan-da neonatsizmden ýadandan soň radikal yslam bilen gyzyklanmaga başlapdyr. Kämillik ýaşyna ýetmedik ol gyz, birsalym Piterdäki "Makdonalds" restoranynda işläpdir we şol mahal ejesine musulman bolandygyny aýdypdyr. Soň ol nikap geýpdir. Mariýa Pogorelowa musulmanlar üçin söýgi-tanyşlyk internet sahypasynda dinini üýtgedenden soň alan Merýem adyny ulanypdyr we ol ýerde özüni Abu Bak diýip tanadan Siriýada ”YD”-niň hatarynda söweşen adam bilen tanşypdyr. Gepiň gysgasy oňa Stambula çenli ýol puluny iberipdirler. Ony ol ýerde garşy alypdyrlar we araçäkden Rakka eltip, ol ýerde Abu Baka bilen duşuşdyrypdyrlar.
”Life News” atly Kremle ýakyn ors internet habar sahypasynyň maglumatyna görä, howpsuzlyk gullugy bilen içgin aragatnaşygy bolan synçylar Mariýa Pogorelowanyň häzir ”YD-e” tarapdar ýygnamak üçin işleýändigini aýdýarlar.
"Fontanka" websaýty Mariýa Pogorelowanyň Siriýadan ýazýan käbir hatlary bilen tanyş bolupdyr. Hatlarda onda watany küýseme duýgusynyň dörändigine üns çekilýär. Ol hatlarynda özüne ýurdundan "Lastoçka" atly ýerli süýji sargapdyr we borş naharynyň nähili bişirilýändigi bilen gyzyklanypdyr.
Mariýa Pogorelowa, elbetde, yslam dinine geçen we Siriýada ”YD”-niň hataryna goşulan ilkinji ýa-da ýeke-täk ors raýaty däl. Ýanwarda ýazylan habara görä, tanymal ors aktýory Wadim Dorofeýew Siriýada ”YD”-niň hatarynda söweşip ýörkä öldürilipdir. Wadim Dorofeýew 2014-nji ýylyň ýanwar aýynda yslam dinini kabul edipdir we aýaly bilen iki çagasyny taşlap, ”YD”-e goşulypdyr. Russiýada ”YD”-e agzalyk kanuny bozmak hasaplanýar. Russiýanyň ýokary kazyýeti dekabr aýynda ”YD”-ni terror guramalarynyň sanawyna salypdyr.


text:
11-nji sentýabrda paýtagtyň “Aşgabat” stadionynda Türkmenistanyň prezidentiniň kubogyny almak ugrunda futbol boýunça ýaryşyň açylyş dabarasy
hem-de Türkmenistan bilen Eýran komandalarynyň duşuşyklary bolup geçdi.
Duşuşykda türkmen futbolçylary eýranly garşydaşlaryndan 6-2 hasap bilen üstün çykdylar. Emma Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan käbir türkmen futbolçylary, türkmen komandasynyň düzüminde oýnaýan futbolçylar bilen bagly, şeýle-de komandanyň ýeňşinde käbir soraglaryň bardygyny aýdýarlar.
17-den ulular hem bar...
Bu ýaryş ýaşy 17-ä çenli futbolçylaryň gatnaşmagynda geçirilýär. Emma Türkmenistanyň komandasynyň hatarynda oýnaýan futbolçylardan azyndan üçüsiniň ýaşynyň 17-den ýokarydygy barada resmi taydan tassyklanmadyk maglumatlar bar.
Atlarynyň agzalmazlyk şerti bilen Azatlyk Radiosyna maglumat beren käbir çeşmeler şeýle futbolçylaryň käbiriniň atlarynyň hem üýtgedilip tanadylýandygyny aýdýarlar.
Şeýle futbolçylardan biri hem 4-nji nomerde oýnan Mekan Saparow
, onuň 1994-nji ýylda doglandygy aýdylýar. Ol milli çempionatda Balkan komandasynda oýnaýar.
11-nji sentýabrda geçirilen ýaryşda, 13-nji nomerde oýnan Annasähet Annasähedowy
duşuşygyň diktory Begenç Ahmedow
diýip tanatdy. Onuň 1992-nji ýylda doglup, Halkara Türkmen-Türk Uniwersitetiniň futbol komandasynda oýnaýandygy aýdylýar.
“Aşgabat” komandasynyň 17-nji nomerde oýnan oýunçysy 1993-nji ýylda doglan Ruslan Gurbanowyň
ýaşy hem bu ýaryşyň düzgünine gabat gelmeýär. Duşuşygyň diktory ony Serdargeldi Kapaýew
diýip tanatdy. Bu maglumatlary futbolçylaryň özüne tassyklatmak ýa inkär etdirmek başartmady.
Öňki oýunçylar
Emma türkmen komandasynda ýaşy uly futbolçylaryň oýnaýandygy baradaky maglumaty ilkibaşda bu komanda oýunçy edilip alnan, emma soňra komandadan çykarylan käbir futbolçylar hem tassyklaýarlar.
Adynyň tutulmagyny islemedik türkmen futbolçylarynyň biri özüniň we ýene-de 6 sany futbolçynyň milli ýygyndy komandadan hiç hili düşündirişsiz çykarylandygyny, özlerinde derek ýaşuly we has tejribeli futbolçylaryň alnandygyny aýdýar.
“Bizi türgenleşik döwründe bolýan myhmanhanamyzdan çykardylar. Hiç hili düşündiriş bermediler. Biziň ýerimize bolsa has tejribeli we ýaşy uly futbolçylary aldylar” diýip, efirde adynyň tutulmagyny islemedik, Türkmenistanyň bu ýaryşa gatnaşýan milli ýygyndy komandasynyň öňki oýunçysy aýtdy.
Azatlyk Radiosy bu maglumaty resmi hem degişli edaralara tassykladyp ýa inkär etdirip bilmedi. Emma türkmen futboly bilen ýakyndan tanyş käbir çeşmeleriň Azatlyk Radiosyna beren maglumatyna görä, bu hili ýagdaý bu halkara ýaryşynyň mundan ozalky geçirilen ýaryşlarynda hem gaýtalanypdyr. Emma oňa garşy çykan bolmansoň, üns berilmändir.
Ýeri gelende aýtsak, 19-njy gezek geçirilýän ýaryşyň taryhynda Türkmenistanyň kubogy diňe üç gezek ýurduň daşyna çykdy. 1998-nji ýylda bu kubogy Eýranyň, 2002-nji ýylda Gürjüstanyň we 2006-njy ýylda Moldowanyň komandalary eýelediler.


text:
Ýakyn Gündogarda ýaňy-ýakynlaram iň köp üns merkezinde bolan döwletiň indi sesi-üýni çykanok, oňa indi ünsem berlenok, ol hatda eýýäm ýatdan hem çykarylana meňzeýär.
“Arap dünýäsiniň oýanmagy” atly wakalaryň ýüze çykmagy bilen, eýýäm üç aý bäri Eýran Waşingtonyň daşary işler boýunça syýasatçylarynyň gapdalyndan sowlup geçýän temasyna öwrüldi.
Bu ýagdaýy käbir synçylar Birleşen Ştlatlar bilen Eýran yslam režiminiň arasynda bu regionda täsirlilik ugrundaky basym başlanjak bäsleşigiň öňüsyrasyndaky dymyşlyk diýip häsiýetlendirýärler.
“The New York Times” gazeti 2-nji aprelde çap eden makalasynda prezident Barak Obamanyň administrasiýasynyň Liwiýadaky wakalara “ikinji derejeli zat” hökmünde garaýandygyny, esasy meseläniň bolsa - regiona “pars äýneginiň aňyrsyndan” syn edilmegidigini aýdyňlaşdyrdy. “Ýakyn Gündogaradaky has uly oýun: Eýran” atly makalada Obamanyň administrasiýanyň resmileri üçin Eýranyň Ýakyn Gündogardaky täsiriniň birinji derejeli meseledigi aýdylýar.
Waşingtonda ýerleşýän Milli amerikan-eýran geňeşiniň başlygy Trita Parsi bu ýagdaýlar barada şeýle diýýär: “Meniň administrasiýanyň resmileri bilen regiondaky bolýan zatlar barada geçiren gepleşiklerimden ugur alynsa, onda bu wakalara nämäniň täsiri esasynda garalýandygy aýdyň bolýar, ýagny: Bu bolýan zatlara Amerika bilen Eýranyň arasyndaky bäsleşige nähili täsir ýetirýänligi nukdaýnazaryndan garalýar”.
Soňra Parsi şeýle diýýär: “Müsürdäki wakalara syn etsek, esasy soragyň Müsüriň halky ýa-da demokratiýa däldigini görse bolýar. Bärde esasy sorag: bu waka Eýran bilen Birleşen Ştatlaryň arasyndaky geosyýasy bäsleşige nähili täsir eder? Ýagny, Birleşen Ştatlaryň kabul eden her bir karary ýa-da başga bir özgerişlik Eýranyň regiondaky täsirini kemeldermi ýa-da artdyrarmy?”.
Pursatdan peýdalanyş
Bolýan wakalara syn etsek, onda bularyň Eýranyň bähbidinedigini duýmak mümkin. Brookings institutynyň ýanyndaky Ýakyn Gündogar syýasaty boýunça Saban Merkeziniň ýokary ylmy işgäri, Suzanne Maloneý şeýle diýýär: “Meniň pikirimçe regiondaky bolýan zatlaryň ählisi diýen ýaly, şol sanda Bahreýindäki wakalar hem Eýranyň bähbidinedir. Ýeke-täk kadadan çykma – bu Siriýadaky bidüzgünçilikler bolup biler. Ýöne her niçigem bolsa, bu wakalar sebäpli Eýranyň köne garşydaşlary goranyşa geçmeli boldy, bu hem öz gezeginde Waşingtony region boýunça öz syýasatynyň käbir aspektlerine täzeden seretmäge mejbur etdi”.
Soňra Maloneý sözüne şeýle dowam edýär: “Bolýan zatlaryň ählisi Eýran üçin hakykatdan-da ýerliklidir, sebäbi yslam respublikasynyň nämälimlik we başagaýlyk bilen tebigy gyzyklanmasy bar. Olar üçin bu ýerde dörejek gurluşyň öz Eýrandaky döreden hökümet sistemasynyň ekiz taýy bolmagynyň zerurlygy ýok. Olar üçin möhüm zat – öňki garşydaşlarynyň häkimiýetden çetleşdirlip, özlerine täze ýaranlary edinmek mümkinçiligidir”.
Tähran arap döwletlerinde bolýan wakalaryň, Eýranyň 1979-njy ýyldaky yslam rewolýusiýasyndan ylham alyp, ruhlanyp dörändigini öňe sürýär.
“EA dünýägaraýşy” websaýtynyň başlygy we Birmingem uniwersitetiniň Eýran boýunça analitigi Skott Lukasyň pikirine görä bolsa, Eýran bu propagandany özüniň ýurtdaky ýagdaýdan närazy halkynyň ünsüni başga zatlara sowmak üçin ulanýar.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Täze sport desgalarynda — täze sepgitler
Geçen hepdede bolup geçen köp sanly ýaryşlaryň arasynda agyr atletika boýunça erkekleriň we zenanlaryň arasyndaky Türkmenistanyň çempionatyny aýratyn bellemek bolar. Onda milli rekordlaryň birnäçesi goýuldy. Ýaryşa gatnaşmak üçin ähli welaýatlardan Aşgabada iň güýçli agyr atletikaçylaryň 100-den gowragy geldi. Paýtagtymyzyň iki topary bu ýaryşlara gatnaşdy we hut şolaryň arasynda hem esasy bäsleşikler boldy.
Iň uly ähmiýetli rekordy 94 kilograma çenli agram derejesinde çykyş eden J.Jumaýew goýdy. Ol iki görnüş boýunça rekord goýdy we jemi onuň göteren agramy birden götermekde 160 kilograma, itekläp götermekde 195 kilograma we jemi 355 kilograma deň boldy.
Uly ýaşdaky erkekler toparynda has tejribeli ussatlardan asgyn gelmän çykyş eden ýetginjek türgenler hem 3 rekordy goýdular. 77 kilograma çenli agramda çykyş eden 20 ýaşly Daýanç Aşyrow birbada täze rekordlaryň ikisini goýdy. Ol birden götermekde 150 kilogramy galdyryp, iki görnüş boýunça jemi 315 kilogramy göterdi.
Şu agram derejede çykyş eden Ş.Hojamyradow hem iki görnüş boýunça jemi 315 kilogram agramy göterdi. Emma ýaryşyň guramaçylary bu iki türgeniň öz agramlaryny hasaba aldylar we şonda D.Aşyrowyň agramy öz bäsdeşiniňkiden köpräk boldy. Bu bolsa Şöhrat Hojamyradowa birinji ýeri eýelemäge mümkinçilik berdi.
Ýetginjekleriň toparynda 105 kilogram agram derejesinde aşgabatly Döwlet Sapargeldiýew 200 kilogramdaky agramy itekläp götermek bilen rekord goýdy. Iki görnüşiň jemi boýunça 355 kilogram netije gazanan bu türgen çempionatyň altyn medalyna mynasyp boldy.
Aşgabatdan halkara derejeli sport ussady Ömürbek Bazarbaýew 62 kilogram agram derejesinde ýeňiş gazandy. Bu türgen milli derejedäki ýaryşlarda birnäçe rekord goýupdy we olaryň iň esasysy Ömurbegiň Olimpiýa ýaryşlaryna 4 gezek gatnaşmagydyr. Ol 2000-nji ýylda Sidneýde, 2004-nji ýylda Afinyda, 2008-nji ýylda Pekinde we 2012-njy ýylda Londonda geçirilen Olimpiýa oýunlaryna gatnaşdy.
Häzirki wagtda bu türgen 2016-njy ýylda Braziliýada geçiriljek Olimpiada taýýarlyk görýär. Häzirki wagtda Ýokary sport ussatlygy mekdebinde tälimçi bolup işleýän Ö.Bazarbaýew milli derejedäki ýaryşlarda altyn medallaryň kyrka golaýynyň eýesidir, ol bu ýokary netijeleri ýurdumyzyň çempionatlarynda we Kubogy ugrundaky bäsleşiklerde çykyş eden 20 ýyldan gowrak döwrüniň içinde gazandy.
Aşgabatly türgenleriň arasynda erkekleriň arasynda 69 kilogram agramlykda çykyş edýän M.Sähetmyradow, 85 kilogram agram derejede çykyş edýän R.Rejebow we 105 kilogramdan ýokary agram derejede çykyş edýän A.Toýçyýew, zenanlaryň toparynda bosla 53 kilogram agram derejede çykyş edýän Polina Gurýewa, 58 kilogram agram derejesinde çykyş edýän Kristina Şermetowa we 63 kilogram agram derejede çykyş edýän Jennet Aýnazarowa altyn medala mynasyp boldular.
Lebap welaýatyndan 56 kilograma çenli agram derejede çykyş edýän S.Mürzoýew we 48 kilogram agram derejesinde çykyş edýän Ý.Jumabaýewa hem çempionatyň ýeňijileri boldular.
Şu gezekki ýaryşlar ýurdumyzyň iň gowy agyr atletikaçylaryna Koreýa Respublikasynyň Inçhon şäherinde sentýabr aýynda geçiriljek Aziýa oýunlaryna we Gazagyçtanyň Almaty şäherinde noýabr aýynda geçirilmegi meýilleşdirilýän dünýä çempionatyna taýýarlanmak üçin özboluşly tapgyrdyr.
Şu ýylyň maý aýynda Mary welaýatynyň merkezinde geçiriljek Türkmenistanyň nobatdaky birinjiligi ugrundaky ýaryşlarda ýurdumyzyň ýaş agyr atletikaçylarynyň arasynda iň güýçlülerini ýüze çykarmaga mümkinçilik berer.
Gyşky görnüşler boýunça sport toplumynda geçirilen hokkeý boýunça açyk birinjilige Döwlet haryt çig-mal biržasynyň «Şir», «Türkmengaz» Döwlet konserniniň «Oguzhan», Aragatnaşyk ministrliginiň «Alp Arslan», Sport baradaky döwlet komitetiniň «Bürgüt» we Ýaş olimpiýaçylar mekdebiniň «Ýaş olimp» toparlary gatnaşdylar.
Üç tapgyrdan soň, baş baýragy almak ugrunda has güýçli toparlaryň ikisi mälim boldy. Olar Türkmenistanyň Prezidentiniň 2014-nji ýyldaky Kubogynyň eýesi «Şir» we şol ýaryşlarda ikinji orny eýelän «Oguzhan» toparlarydyr. Bu toparlar mümkin bolan 3 ýeňiş gazanyp, 100 göterim netije görkezdiler.
Birinji orun ugrunda bu iki topar duşuşdy. Şonda «Türkmengaz» döwlet konserniniň toparyna hem «Şir» toparyny utmaga oňyn mümkinçilikler boldy. Şeýle-de bolsa «Şir» topary özüniň has güýçlüdigini subut etdi we 5:0 hasabynda «Oguzhany» ýeňdi.
Bürünç medaly almak ugrunda geçirilen duşuşykda «Alp Arslan» topary 1:3 hasabynda «Ýaş olimp» toparyndan utuldy.
Bu ýaryşlaryň guramaçylary has tapawutlanan hokkeýçilere ýörite baýraklary hem berdiler. «Ýaş olimp» toparynyň hüjümçisi Begenç Döwletmyradow iň gowy hüjümçi, «Oguzhan» toparyndan Timur Wlasow iň gowy goragçy, «Şir» toparyndan Meýlis Saparmyradow we Aleksandr Kožewnikow degişlilikde iň gowy derwezeçi hem-de iň köp hokkeý topuny geçiren oýunçy hökmünde ykrar edildiler.
7-nji aprelde türkmen paýtagtynda Içeri işler ministrliginiň Institutynyň sport toplumynda hasap boýunça ýurdumyzyň üçünji buzly sport desgasy açylar. Bu desga dabaraly ýagdaýda açylandan soň, onda Türkmenistanyň 2013-2014-nji ýyllarda geçirilen ilkinji çempionatynyň ýeňijisi Içeri işler ministrliginiň «Galkan» topary bilen «Şir» we «Oguzhan» toparlarynyň oýunçylaryndan düzülen ýygyndy topar duşularlar.
Aprel aýynda sportuň dürli görnüşleri boýunça ýaryşlaryň ençemesi geçiriler. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Kararyna laýyklykda ýurdumyzyň dürli künjeklerinde her gün «Sagdynlyk we bagtyýarlyk» şygary bilen köpçülikleýin bedenterbiýe-sport we medeni sagaldyş çäreleri geçiriler. Bu ýaryşlardan başga-da, sport ulgamyna degişli dürli maslahatlar, sergiler we beýleki çäreler geçiriler.
Habarlar #Aşgabat
- Soňky habarlar
Bitaraplyk baýramynyň hormatyna ýaryşlar04 Dekabr, 2015 (21:10)
- Soňky habarlar
Taý boksunyň ussatlary ýaryşa çagyrylýar30 Noýabr, 2015 (21:12)
- Soňky habarlar
Futbol boýunça 2018-nji ýylyň dünýä çempionatynyň saýlama oýunlarynda Türkmenpistanyň ýygyndy toparynyň üstünligi17 Noýabr, 2015 (21:16)
- Soňky habarlar
Türkmen türgenleri üçin halkara sertifikatlary10 Noýabr, 2015 (21:18)
- Soňky habarlar
Aşgabatly hapkido ussatlarynyň ýeňşi01 Noýabr, 2015 (19:55)
- Resmi habarlar
Aziada—2017-ä bagyşlanan Halkara maslahaty02 Aprel, 2015 (22:23)
- Soňky habarlar
Halkymyzyň sagdynlygynyň hatyrasyna01 Aprel, 2015 (22:27)
- Soňky habarlar
Gözelligiň we çeýeligiň baýramçylygy29 Mart, 2015 (22:37)
- Soňky habarlar
«Ahal» ýeňşe golaýlady11 Mart, 2015 (22:45)
- Soňky habarlar
“Ahal” – AFK-nyň Kubogynyň eýesi bilen bir toparda19 Fewral, 2015 (22:54)
- Soňky habarlar
“Ahal” topary AFK-nyň kubogy ugrundaky ýaryşlaryň toparlaýyn tapgyryna çykdy18 Fewral, 2015 (22:55)
- Soňky habarlar
“Altyn Asyr” topary AFK-nyň kubogy ugrundaky ýaryşlardan çykýar10 Fewral, 2015 (23:05)
- Soňky habarlar
“Ahal” AFK-nyň Kubogynda ýeňiş bilen başlady09 Fewral, 2015 (23:07)
- Soňky habarlar
Sport syny08 Fewral, 2015 (23:11)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň hokkeý boýunça çempionaty badalga aldy20 Ýanwar, 2015 (23:21)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň Kubogy paýtagtly kikboksçylarda28 Dekabr, 2014 (18:28)
- Soňky habarlar
Söweş sungatynyň ussatlarynyň bäsleşigi26 Dekabr, 2014 (18:29)
- Soňky habarlar
Täze ýylyň öňýanyndaky ýeňişler we ýokary netijeler21 Dekabr, 2014 (18:30)
- Soňky habarlar
Ýurdumyzda täze binalaryň açylyş dabaralary08 Dekabr, 2014 (18:31)
- Soňky habarlar
Aşgabadyň topary kabaddi boýunça Türkmenistanyň Kubogynyň eýesi boldy07 Dekabr, 2014 (18:33)


text:
Ilçi Annamämmet Mämmedow Bakuwda çykyş edýär. APA agentliginiň video ýazgysyndan. 8-nji ýanwar, 2010
Şu gün, 8-njy ýanwarda Türkmenistanyň Azerbaýjandaky ilçisi Annamämmet Mämmedow Bakuwda Türkmenistanyň energiýa syýasatyna bagyşlanan metbugat konferensiýasyny geçiridi.
Konferensiýada türkmen ilçisi Türkmenistanyň öz gazyny dürli ugurlar boýunça dünýä bazaryna çykarmaga gyzyklanma bildirýändigini nygtady.
Azerbaýjanyň habar agentligininň maglumatyna görä, ilçi Annamämmet Mämmedow Türkmenistanyň we Eýranyň prezidentleriniň gatnaşmagynda 6-njy ýanwarda täze Döwletabat-Sarahs-Hangeran gaz geçirijisiniň açylyşynyň ähmiýetine-de degip geçip, Aşgabadyň Nabukko proýektine goşulmaga-da taýýardygyny belläpdir.
Türkmenistanyň Bakuwdaky ilçisi Mämmedow Baku-Aşgabat arasynda göni ýolagçy howa gatnawynyň ýola goýulmagy hakynda häzir ikitaraplaýyn gepleşikleriň alnyp barylýandygyny-da bu çykyşynda mälim edipdir.


text:
Türkmenistanyň resmi mediasy Aşgabadyň golaýyndaky Abadan şäherini täzeden gurmak barada ýörite tenderiň yglan edilendigini habar berýär. Türkmenistanyň Gurluşyk ministrligi tarapyndan yglan edilen bu tendere görä, häzirki Abadan şäheriniň golaýynda häzirkizaman tipli täze Abadan şäheri gurlar.
Geçen ýylyň tomsunda şu şäheriň golaýynda ýarag ammarynyň partlamagy netijesinde örän köp jaýlara zeper ýetipdi. Şol wakada resmi Türkmenistan 15 adamyň ölendigini tassyklapdy.
Häkimiýetler birnäçe aýyň içinde Abadan şäherindäki abatlaşdyryş we dikeldiş işleriniň doly tamamlanandyny habar beripdiler. Emma, muňa garamazdan, ýurduň häkimiýetleri şol ýerde täze bir şäheriň gurulmagy barada karar kabul etdiler.
Bu gurluşyk tenderine gatnaşmak baradaky arzalaryň 6-njy iýuna çenli kabul edilýändigi habar berilýär.


text:
Bütindünýä bankynyň global maýlama baradaky täze hasabatynda howanyň gyzmagynyň Ýakyn Gündogar we Demirgazyk Afrika ýurtlary üçin agyr netijeleriniň boljagy aýdylýar.
Bu hasabat bilen çarşenbe güni, BMG-niň Katardaky klimat gepleşiklerinde tanyşdyryldy. Onda arap ýurtlaryndaky temperaturynyň 2050-nji ýyla çenli, Selsi boýunça, ortaça 3 dereje ýokarlanjagy çaklanýar.
Hasabat temperaturanyň ýokarlanmagynyň howanyň has yssy we gurak bolmagyna getirip, oba hojalygyna we syýahatçylyga heläkçilikli zarba urup biljegini duýdurýar.
"Kadasyzlyk indi täze kada"
BMG-niň Baş sekretary Ban Ki-mun sişenbe güni Katardaky duşuşyga gatnaşýan döwlet delegasiýalaryny howa goýberilýän zyýanly gazlary kemeltmek boýunça täze şertnama baglaşmak barada ylalaşyga çagyrdy.
Ban adatdan daşary howa şertleriniň “täze kadadygyny” belläp, hökümetleriň abanýan howp-hatarlara taýýarlyk üçin çäre görmeli wagtynyň gelendigini nygtady.
"Howp-hatar alamatlary çar töwerekde görünýär. Dünýä ilatynyň üçden biri aramdan ýokara çenli suw basyşly ýurtlarda ýaşaýar. Topragyň arryklamagy 1.5 milliard adama täsir ýetirýär. Buz tikeçleri görlüp-eşidilmedik ýagdaýda owranýar, deňiz derejeleri ýokary galýar. Kadasyzlyk indi täze kada” diýip, Ban aýtdy.
Ban Ki-mun Afrika Bileleşigi komissiýasynyň başlygy Jean Ping (S) bilen. Doha, 13-nji aprel,2011.
BMG-niň başlygy klimat özgermesiniň Ýer togalygynyň üstünde täsir ýetirmejek adamsynyň bolmajagyny, munuň adamzat we onuň geljekki planlary üçin dowamlylyk synagydygyny hem sözüniň üstüne goşdy.
"Klimat özgermesiniň, baý-garyp, dahylsyz boljak adamy ýok. Bu tutuş adamzat, biziň geljekki planlarymyz üçin bir dowamlylyk synagy. Biz bu problema bilelikde eýe çykmaly we şondan soň oňa çözgüt tapmaly” diýip, Ban nygtady.
Ban geçen aýda ullakan zaýaçylyga sebäp bolan Sendi tupanynyň oýanmak we herekete geçmek üçin çagyryş bolandygyny hem sözüne goşdy.
Şübhelenýän alymlar
Alymlaryň çaklaňja bir topary global maýlamanyň we soňky onýyllyklardaky howa hadysalarynyň adam hereketleri, gazylyp alynýan ýangyçlaryň ýakylmagy netijesinde howa ýaýraýan kömürturşy gazlar bilen baglydygyny sorag astyna almagy dowam etdirýär.
Dohada Kiota protokoluny uzaltmak boýunça geçirilýän gepleşikler anna güni soňlanmaly. Tasdan iki hepdä çeken gepleşiklerde şu wagta çenli uly bir öňegidişlik gazanylmady.
Şu ýylyň aýagynda möwriti geçýän Kiota protokolunyň möhletiniň uzaldylyp bilinmezligi dünýä ýurtlaryny BMG-niň zyýanly gazlary kemeltmek baradaky talabyndan boşadar.
Hytaý we Hindistan meselesi
Orsýet, Ýaponiýa we Kanada özleriniň Kiota protokolundan çykýandyklaryny, sebäbi Hytaý, Hindistan ýaly ýurtlaryň zyýanly gazlary kemeltmek baradaky talaplary ýerine ýetirmeýändigini aýdýarlar.
Hytaýdan soň iň kän kömürturşy gaz ýaýradýan ýurt bolan Birleşen Ştatlar hem, bu şertnamanyň Hytaý we Hidistan ýaly döwletler babatdaky çäresizligine salgylanyp, Kiota protokulyna goşulman gelýär.
Kiota protokoly babatda global ylalaşyga gelmek üçin 2009-njy ýylda, Kopenhagende geçirilen gepleşikler hem netijesiz gutarypdy.


text:
Braziliýanyň Santa Mariýa şäherindäki gijeki klubdaky ýangynyň netijesinde ölenleriň sany 235-e ýetdi. Çarşenbe güni ýerli keselhanada bu ýangyndan alan ýarasyndan 21 ýaşly bir raýatyň ölendigi habar berildi.
Şu geçen ýekşenbe güni Braziliýanyň Santa Mariýa şäherindäki gijeki klublardan birinde ýüze çykan ýangynda ýaralanan adamlardan 100-den gowragy henizem keselhanada bejergi alýarlar.
Lukmanlar bu ýangyndan ölen we ejir çeken adamlaryň aglabasynyň himiki materiallaryň ýanmagynda dörän tüsseden zäherlenendigini aýdýarlar.
Bu ýangyn bilen baglanyşykly dört adamyň, şol sanda klubyň iki sany eýesiniň-de tussag edilendigi habar berilýär.


text:
Azatlyk Radiosynyň Belarusdaky çeşmesiniň beren maglumatyna görä, 11-nji aprelde Minskiniň metrosynda bolan bomba partlamasynda Türkmenistanyň raýaty Haýdar Çaryýew agyr ýaralandy.
18 ýaşly Çaryýew Belarusyň Maglumat we radioelektronika Döwlet uniwersitetiniň 1-nji kursunda okaýar. Şol terrakt boýunça “gyzgyn liniýanyň” wekiliniň Azatlyk Radiosyna beren maglumatyna görä, Haýdar Çaryýew “Tiz kömek” hyzmatlaryny edýän 1-nji keselhananyň reanimasiýa ýagny, agyr hassalar bölüminde ýerleşdirilipdir.
Şol keselhananyň baş lukmanynyň orunbasary Gražina Şeýko Azatlyk Radiosyna Haýdar Çaryýewiň ýagdaýynyň agyrdygyny aýtdy: “Häzirlikçe Çaryýewiň saglyk ýagdaýy agyr. Emma entek janyna howp abananok. Ol köp ýerinden ýaralanypdyr. Onuň döwük-ýenjigi hem köp. Çaryýew reanimasiýa bölüminde we oňa spesialistler, trawmatologlar seredýärler. Onuň ýanyna Türkmenistanyň Minskidäki ilçihanasyndan geldiler we häzir ýanynda ene-atasy hem bar. Ol häzirlikçe keselhanada galar we soňra näme etmelidigini ene-atasy çözer. Eger olar Çaryýewi Türkmenistana alyp gitmek kararyna gelseler, biz olara kömek ederis”.
Azatlyk Radiosynyň Belarusdaky çeşmesiniň tassyklamagyna görä, 18 ýaşly Haýdar Çaryýewiň bir aýagyny kesipdirler. Türkmenistanyň Minskidäki ilçihanasynyň sekretary Azatlyk Radiosy bu meselede sorag berende, şol bomba partlamasynda ýaralanan Türkmenistanyň raýaty barada özlerinde maglumatyň ýokdugyny aýtdy.
Iki adam tussag edildi
Belarusyň häkimiýetleri adam pidalaryna getiren bomba partlamasyny amala aşyranlykda şübhelenýän iki adamyň tussag edilendigini habar berdiler. Ýurduň içeri işler ministri Anatol Kulýaşou ministrligiň işgärleriniň ýokary hüşgärlik režiminde işleýändiklerini Minskide geçen metbugat konferensiýasynda aýtdy.
“Ministrligiň ähli işgärleri ýokary hüşgärlik režiminde işleýärler. Olar, hususan, adam köp ýerlere uly üns berýärler. Hut şu maksat bilen biz goşmaça patrullary, güýjümizi, mümkinçiliklerimizi, serişdelerimizi peýdalanýarys” diýip, Kulýaşou nygtady.
11-nji aprelde Minskiniň metrosynda bolan bomba partlamasyndan soňra, Gyrgyzystanyň we Täjigistanyň Daşary işler ministrlikleri bu wakada ýaralananlaryň ýa-da heläk bolanlaryň arasynda öz raýatlarynyň ýokdugyny habar berdi. Emma Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi entek hiç hili maglumat ýaýratmady.
Çarşenbe güni Türkmenistanyň prezident Berdimuhamedow Minskiniň metrosynda bolan terror hüjüminde ölenler we ýaralananlar bilen baglanyşykly Belarusyň prezidenti Aleksandr Lukaşenko öz gynanjyny bildirdi.
Belarus resmileriň aýtmagyna görä, 11-nji aprelde bolan partlamada 12 adam ölüpdir, 150-den gowrak adam ýaralanypdyr we olaryň 22-si juda agyr ýagdaýda.


text:
Amerikan prezidenti Barak Obama Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynda eden çykyşynda bu guramanyň işleriniň özenini emele getirýän tema bolan – kemçilikli dünýäde parahatçylygy ornatmak barada durup geçdi. Ol: “Uruş we konflikt siwilizasiýalar başlaly bäri bar. Ýöne 20-nji asyryň birinji böleginde döwrebap ýaraglaryň ilerlemegi netijesinde ölüm ýokary derejelere ýetdi” diýdi.
Obama BMG-niň döredilmegine hem şu gyrgynçylyklaryň sebäp bolandygyny, onuň üns berýän zadynyň diňe bir urşy soňlamak däl-de, eýse beýleki uruşlaryň hem öňüni almakdygyny aýtdy. Ol: “Parahatçylygyň aňsat däldigi fakt. Ýöne biziň halkymyz muny talap edýär” diýdi.
Soňra Obama sözüni şeýle dowam etdi: “Men Birleşen Ştatlar üçin iki uruş barýan döwürde wezipe başyna geldim. Üstesine-de, bizi bu urşa çeken gazaply ekstremistler, ilkinji nobatda hem Osama bin Laden bilen onuň “Al-Kaýda” guramasy erkin hereket edýärdi. Ýöne indi biz täze ugra gönükdik”.
Obama: “Bir oýlanyp görüň, bir ýyl mundan ozal Nýu-Ýorkda şu ýerde duşuşanymyzda günorta Sudanda üstünlikli referendum perspektiwasy şübhe astyndady, ýöne halkara arkalaşygy köne bölünişikleri ýeňip geçdi” diýdi.
“Arap bahary”
Amerikan prezidenti çykyşynda Tunis, Müsür we Liwiýada bolan özgerişleri-de agzady: “Bir ýyl mundan ozal Tunis halkynyň umytlary basylyp ýatyrylýardy. Ýöne olar demir ýumrugyň hökümdarlygyna garşy parahatçylykly protest mertebesini saýlap tutdular”.
Prezident Obama Müsür barada: “Bir ýyl mundan ozal Müsür 30 ýyla golaý bäri diňe bir prezidenti bilýärdi. Ýöne dünýä ilatynyň gözi 18 günläp Tahrir meýdanyna dikildi. Bu ýerde jemgyýetiň ähli gatlagy – erkekler we aýallar, ýaşlar we garrylar, musulmanlar hem hristianlar – öz ählumumy hukuklaryny talap etdiler” diýdi.
Amerikan prezidenti şeýle hem Liwiýa halkynyň dünýäniň iň uzak höküm süren diktatorynyň garşysyna batyrlyk bilen nähili aýak üstüne galandygyny taryplady. Obama: “Rewolýusiýanyň ilkinji günlerinde liwiýalylaryň aýak üstüne galyp ‘biziň sözlerimiz indi erkin’ diýenini asla unutmarys”.
“Bu bir täsin ýyl boldy. Kaddafiniň režimi sowuldy. Gbagbo, Ben Ali we Mubarek indi häkimiýet başynda däl. Osama bin Laden gitdi, özgeriş zorluk arkaly gelýär diýen düşünje hem onuň bilen gömüldi” diýip, Birleşen Ştatlaryň prezidenti aýtdy.
Palestina meselesi
Prezident Palestina barada hem öz pikirlerini beýan etdi. Ol özüniň bir ýyl mundan ozal garaşsyz Palestina üçin çagyryş edendigini, palestina halkynyň öz garaşsyz döwletiniň bolmagyna şonda hem ynandygyny, häzir hem ynanýandygyny nygtady.
Ýöne, Obamanyň garaýşyça, parahatçylyk diňe ysraýyllylar bilen palestinalylar arasynda gazanylyp bilner: “Parahatçylyk bir kyn iş. Beýannamalar we Birleşen Milletler Guramasynda çykarylan rezolýusiýalar bilen parahatçylyk gelmez. Bu iş beýle aňsat bolsady, ol eýýäm bolardy”.
Obama şeýle hem Birleşen Ştatlaryň Ysraýylyň howpsuzlygy barada öz üstüne alan borçlarynyň üýtgewsizdigini nygtady. “Biziň Ysraýyl bilen bolan dostlugymyz çuň we dowamlydyr” diýip, Obama aýtdy.
Amerikan prezidenti Eýranyň ýadro programmasynyň parahatçylykly maksatlar üçindigine ynananok. Ol bu hakda şeýle diýdi: “Parahatçylyk kyn. Ýöne onuň mümkindigini bilýäris. Şol sebäpden onuň gorkularymyz bilen däl-de, umytlarymyz bilen kesgitlenmegini görmegi ýüregimize düweliň. Geliň, bilelikde ýaraşyk edeliň. Iň möhümi bu ýaraşygyň dowamly bolmagy”.


text:
Çarşenbe güni Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin ABŞ-nyň Kongresiniň Orsýetiň resmileriniň bu ýurda syýahatyny çäklendiriji çäreleri girizen halatynda, Orsýetiň-de käbir amerikan raýatlaryna garşy şeýle çäreleri girizjekdigini aýdyp, duýduryş berdi.
Bu barada Wladimir Putin G-20 toparynyň Meksikoda geçiren sammitiniň yzýany eden çykyşynda belledi.
ABŞ-nyň Kongresi 2009-njy ýylda tussaglykda aradan çykan ýurist Sergeý Magnitskiniň ölümine dahylly diýlip hasaplanylýan orsýetli resmilere garşy sanksiýalary girizmekligi planlaşdyrýar.
Häzirki wagt bu baradaky kanunyň proýektine ABŞ-nyň Senatynyň Daşary gatnaşyklar boýunça komitetinde garalýar.


text:
Dini meseleler boýunca “Forum-18” täzelikler agentligi Türkmenistanda dini ynançlary sebäpli harby gullukdan ýüz öwren bir dinçiniň türmä höküm edilendigini habar berýär. Guramanyň maglumatyna görä, “Iýegowa şaýatlary” guramasynyň wekili 23 ýaşly Pawel Paýmow 26-njy fewralda bir ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdir. Türkmenistanda bir aýa golaý wagt bäri raýatlary harby gulluga çagyrmak çäresiniň ýazky möwsümi dowam edýär. Azatlyk Radiosy Pawel Paýmowyň işi barada maglumat ýaýradan “Forum-18” täzelikler agentliginiň redaktory Feliks Korli bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: “Iýegowa şaýady” Pawel Paýmowyň tussag edilmeginiň jikme-jikligi barada gürrüň beräýseňiz?
Feliks Korli:
Pawel Paýmow goşun gullugyna alýan edaranyň çakylygyndan ýüz öwrüp, öz dini ynançlary sebäpli, harby gullugy ýerine ýetirip bilmejegini aýdypdyr. Biziň bilşimize görä, ol alternatiw gulluga taýýardygyny aýdypdyr. Emma ol şol bada tussag edildimi ýa-da suddan soň tussag edildimi, biz muny takyk bilmeýäris. Ozal wyždan ýesirleriniň ençemesi suda çenli öýlerinde galypdy we suduň çykaran permanyndan soň tussag edilipdiler. Biz Paýmowyň haçan tussag edilendigini entek takyk bilmeýäris.
Azatlyk Radiosy: Paýmowyň nirede saklanýandygy barada maglumat barmy?
Feliks Korli:
Bize gowşan soňky maglumata görä, ol tussaglaryň suddan öň saklanýan Ýaşlykdaky türmesinde. Onuň wyždan ýesirleriniň saklanýan ýeri bolan Seýdidäki türmä ýa-da başga bir ýere iberiljegi barada hem maglumat alyp bolmady.
Azatlyk Radiosy: Siz bu waka barada Türkmenistanyň özünden, türkmen resmilerinden maglumat alyp bildiňizmi?
Feliks Korli:
Türkmenistanda köp wakalary resmilere tassyklatmak ýa ret etdirmek örän kyn bolýar. Bu waka degişli maglumatlar bize “Iýegowa şaýatlary” guramasynyň beýleki wekillerinden gowuşdy. Biz appelýasion arzalara garaýan suda, onuň tussag edilen etrabynyň suduna ýüz tutduk, emma appelýasion suduň wekili Paýmowyň işi boýunça Aşgabadyň şäher suduna appelýasiýa berilmändigini aýtdy. Maglumaty tassyklatmak ýa ret etdirmek boýunça eden synanyşygymyzyň netijesi şeýle boldy.
Azatlyk Radiosy: Pawel Paýmowyň işi Türkmenistanda harby gullukdan boýun gaçyran dinçileriň tussag edilmegine degişli wakalaryň diňe biri. “Forum-18” guramasynyň maglumatynda 26-njy fewralda bir ýyllyk türme tussaglygyna höküm edilen Paýmowyň Türkmenistanda dini ynançlary sebäpli harby gullukdan boýun gaçyryp, türmä höküm edilen ýedinji dinçidigi, [ondan başga-da] ýene bäş adamyň şertli tussaglyga höküm edilendigi aýdylýar. Türkmenistanda dinçileriň goşun gullugy bilen bagly meselesiniň ýüze çykmagyna näme sebäp bolýar?
Feliks Korli:
Mesele Türkmenistanda alternatiw gullugyň ýokdugynda. Şu sebäpden dini ynançlary üçin ýarag götermek islemeýän we harby gullukdan ýüz öwürýän islendik adam, islendik dinçi Türkmenistanyň kanunlaryna laýyklykda türmä höküm edilip bilinýär. Türkmenistan özüniň halkara borçnamalaryna laýyklykda öz ynançlary sebäpli ýarag göterip bilmeýän adamlara alternatiw gullugy ýerine ýetirmek üçin mümkinçilik teklip etmeli. Adamlaryň ýaragdan ýüz öwürmeginiň dürli sebäpleriniň bolmagy mümkin. Ýarag götermek islemeýän şeýle adamlar keselhanalarda, şypahanalarda, harby edaralardan daşda bolan dürli sosial obýektlerde, şeýle-de harby pudaga degişli bolsa-da, ýaraga gatnaşygy bolmadyk gurluşyk ýaly işlerde işläp bilerdiler.
Azatlyk Radiosy: Siz Türkmenistanda dini ynançlary sebäpli türme tussaglygyny başdan geçiren adamlar bilen gepleşip gördüňizmi?
Feliks Korli:
Biz şeýle adamlar bilen gepleşip gördük. Olar türme möhleti dolansoň hem öz problemalarynyň tamamlanmaýandygyny aýdýarlar. Olar özleriniň işe alynmaýandygyny, polisiýa tarapyndan yzarlanýandygyny gürrüň berýärler. Türme tussaglygyny başdan geçiren 15 sany öňki wyždan ýesiri özlerine garşy edilen rehimsizlikler we urlup-ýenjilmeler bilen baglylykda BMG-niň Adam hukuklary boýunça komitetine ýüz tutdy, olaryň käbiri gaýtadan tussag astyna düşdi. Käbir wyždan ýesirleri özleriniň amnistiýa düşmezligi üçin häkimiýetleriň ýörite pirimleri ulanýandygyny aýtdylar.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanda harby gullukdan boýun gaçyryp, jeza çeken dinçiler türmeden çykansoňlar ýene-de goşun gullugyna çagyrylýarmy?
Feliks Korli:
Soňky iki-üç ýylyň dowamynda ençeme adam ikinji gezek hem türmä höküm edildi. Olar harby gullukdan ikinji sapar boýun gaçyransoňlar, ikinji gezek türme möhletini has berk režimli ýerde saklanýarlar. Dinçileriň şol bir sebäpden ikinji gezek türme düşmegi bilen bagly wakalaryň sany artýar.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň 1-nji noýabrda resmi sapar bilen Moskwa baryp, Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin bilen duşuşmagyna garaşylýar.
Bu barada Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň 28-nji oktýabrda ýaýradan beýannamasynda habar berilýär. Emma ministrligiň bir sözlemden ybarat press-relizinde bu saparyň jikme-jikleri bilen bagly goşmaça maglumat berilmeýär.
Kremliň 1-nji noýabrda ýaýradan beýanatynda türkmen lideriniň Wladimri Putiniň çakylygy esasynda Russiýa gelýändigi we onuň rus prezidenti bilen gepleşikleri geçirjekdigi mälim edilýär.
“Ýokary derejede geçiriljek gepleşikleriň dowamynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy öz içine alýan möhüm meseleler ara alnyp maslahatlaşylar. Şeýle-de, iki ýurduň prezidentleriniň häzirki regional meseleleri barada özara pikir alyşmagyna hem garaşylýar” diýlip, Kremliň beýanatynda nygtalýar.
Berdimuhamedow 2011-nji ýyldan bäri ilkinji gezek Moskwa barýar we onuň bu sapary iki ýurduň arasynda gaz söwdasynyň ýatyrylmagynyň yz ýanyna gabat geldi.
Orsýetli bilermen Russiýanyň syýasy barlaglar institutynyň analitigi Aždar Gurdow türkmen prezidentiniň bu saparynyň “Türkmenistanyň başdan geçirýän agyr ykdysady kynçylyklary bilen bagly bolmagynyň ähtimaldygyny” aýdýar.
Şeýle-de, ol bu sapary iki ýurduň arasynda gaz söwdasynyň ýatyrylmagy, türkmen-owgan serhedindäki howpsuzlygyň ýaramazlaşmagy we Türkmenistanda ýetip gelýän prezidentlik saýlawlary bilen baglanyşdyrýar.
Soňky ençeme ýylyň dowamynda iki ýurt dürli ugurlar boýunça hyzmatdaşlygy öz içine alýan 100-den gowrak ikitaraplaýyn ylalaşyga gol goýdy. Russiýanyň işewürleri Türkmenistanyň ulag we senagat enjamlary, telekomunikasiýa we nebit-gaz pudaklarynda işjeň hereket edýärler.


text:
Gazagystanyň häkimiýetleri internetde ýerleşdirilen wideoýazgyny dykgat bilen öwrenýärler. Şol ýazgyda tassyklanyşyna görä, polisiýa Žanaözen şäherinde ýaragsyz demonstrasiýaçylary oka tutupdyr.
Bu barasynda Gazagystanyň ABŞ-daky ilçisi Ýerlan Idrisow Waşingtonda bolan metbugat-konferensiýada Azatlyk Radiosyna aýtdy. Eger ýazgynyň hakykylygy anyklansa, derňewiň netijeleri boýunça günäkärleri jezalandyrmak boýunça çäre görüljekdigini ilçi belledi. Ol wideoýazgyny “haýran galdyryjy” diýip atlandyrdy.
Resmi Astana geçen hepdede Žanaözendäki bidüzgünçilikler basylyp ýatyrylanda, polisiýa ýarag ulansa-da, kanun esasynda hereket edendigini öňküleri ýaly tassyklaýar.
Soňky resmi maglumata görä, bidüzgünçiliklerde 14 adam ölüp, 99 adam ýaralanypdyr. Adam hukuklaryny goraýjylar pidalaryň sanynyň resmi maglumatda görkezilýänden ep-esli köpdügini aýdýarlar.


text:
Türkmenistanyň raýaty bolan we 2003-nji ýyla çenli Orsýetiň raýatlygyny alan adamlara biometrik pasportlarynyň gaýtadan berilip başlandygy barada birnäçe çeşmeden maglumat gowuşdy.
Habar berilişine görä, öňden bäri garaşýanlara taýýar pasport berilýär hem-de täze pasport üçin ýüz tutýanlaryň dokumentleri kabul edilýär.
Türkmenistanyň biometrik pasportlarynyň goşa raýatlyga eýe bolan adamlara berilmeginiň togtadylandygy barada aprel aýynyň ortalarynda habar berildi. Şonda pasportlaryň berilmezliginiň sebäbi barada remi düşündiriş bolmady.


text:
Pakistanyň premýer-ministri Nawaz Şarif iki günlük resmi sapar bilen 25-nji noýabrda Aşgabada barýar diýip, habar agentlikleri aýdýarlar.
Pakistanyň “The Dispatch News Desk” atly neşiriniň 24-nji noýabrda ýaýradan maglumatyna görä, Şarif türkmen prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň çakylygy esasynda türkmen paýtagtyna sapar edip, ol ýerde Birleşen Milletler Guramasynyň howandarlygynda geçirilýän Durnukly transport ulgamy boýunça birinji ähliumumy konferensiýa gatnaşar.
Bu konferensiýa 1,500-e golaý adamyň, şol sanda döwlet we hökümet ýolbaşçylarynyň, ministrleriň, raýat jemgyýetçiliginiň liderleriniň we BMG-niň resmileriniň gatnaşmagyna garaşylýar.
Nawaz Şarifiň Türkmenistana etjek saparynyň dowamynda onuň türkmen lideri bilen hem ikitaraplaýyn duşuşyklary geçirmegine garaşylýar.
Onuň bu saparynyň 26-njy noýabrda tamamlanjakdygy habar berilýär.


text:
Owgan resmileri demirgazykdaky Takhar welaýatynda bolan ýer süýşmesi netijesinde dört adamyň ölendigini, 100 çemesi jaýyň bolsa weýran bolandygyny aýdýarlar.
Bu ýer süýşmesi agyr ýagan ýagyş we kiçiräk ýer titremesi netijesinde bolup, 12-nji aprelde Takharyň Rustag etrabynda ýerleşýän iki obanyň üstünden düşüpdir.
Birleşen Ştatlaryň Geologiýa gözegçiliginiň maglumatyna görä, demirgazyk Owganystanda ýerli wagt bilen ir sagat 2.30-da 4.1 bally ýer yranmasy bolupdyr.
Takhar welaýatynyň gubernatorynyň sözçüsi Sinatulla Taýmur obalylaryň köpüsiniň beýik ýerlere çykyp oturandyklaryny aýtdy.


text:
Eýran Siriýada öz esgerleriniň söweşýändigi baradaky maglumatlary ret edýär. Şol bir wagtda, Tähran terrorizme garşy göreşmek üçin öz harby maslahatçylaryny Siriýa ugradyp, prezident Başar al-Assada berilýän harby hemaýatyny artdyrjakdygyny mälim etdi.
Eýranyň daşary işler ministriniň orunbasary Husseýn Amir Abdollahian Siriýada söweşýän eýran esgerleriniň ýokdugyny aýtdy. Mundan bir gün öň, ABŞ resmileri Siriýada Assadyň režimini goldap 2 müňe golaý eýranlynyň we sebitdäki käbir beýleki döwletleriň raýatlarynyň hem söweşýändigini aýdypdy.
“Biziň Yrakda we Siriýada harby maslahatçylarymyz bar. Bu hem gürrüňi gidýän iki ýurduň haýyşy esasynda edilen ädim boldy” diýip, Abdollahian aýtdy.
“Biz terrorizme garşy durmak üçin öz maslahatlarymyzy berip, Siriýa edilýän kömegi artdyrmakçy bolýarys” diýip, eýran resmisi sözüne goşdy.
Eýran Assadyň esasy ýaranlarynyň biridir. Tähran Siriýanyň hökümet güýçleri we Russiýanyň söweş uçarlary bilen birlikde Assadyň režimi bilen göreşýän jeňçilere garşy çykýar.
2011-nji ýylda başlanan Siriýadaky konflikt sebäpli 250 müň töweregi adamyň öldürilendigi çaklanylýar. Dowam edýän graždançylyk urşy sebäpli millionlarça siriýaly öz öýlerini terk etmäge mejbur boldular.


text:
Şu gün Moskwanyň şäher sudy Moskwa şäheriniň raýon polisiýa bölüminiň ozalky başlygy Denis Ýewsýukowy iki adamy atyp öldürmekde günäli tapyp, ony ömürlik türme tussaglygyna höküm etdi.
Milisiýanyň ofiseri Denis Ýewsýukow 2009-njy ýylyň 29-njy aprelinde bir taksi sürüjini atyp öldürenden soň, şäheriň söwda merkezine girip, ol ýerde ýene bir adamy atyp öldürdi we ýedi adamy hem ýaralady.
Bu waka Orsýetde milisiýa işgärleriniň eden-etdilikleri bilen baglanyşykly bar bolan gahar-gazaby has-da artdyrypdy.
Düýn Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew milisiýa bölümlerindäki korrupsiýa garşy alnyp barylýan çäreleriň çäklerinde ýurduň içeri işler ministriniň iki orunbasaryny, şeýle hem, ýene 16 sany ýokary wezipeli milisiýa ofiserini wezipesinden boşatdy.
Prezident Medwedew bu maslahatda eden çykyşynda kanunlary bozýan organ işgärlerine berilýän jeza çäreleriniň mundan beýläk has-da güýçlendiriljekdigini we milisiýa bölümlerindäki işgärleriň sanynyň hem görnetin kemeldiljekdigini aýtdy.


text:
Gurbanguly Berdimuhamedow şu ýyl geçiriljek prezidentlik saýlawlaryna dalaşgär hökmünde hasaba alyndy.
Berdimuhamedowyň kandidaturasy Demokrtaiýa partiýanyň, Kärdeşler arkalaşygynyň, Magtymguly adyndaky Ýaşlar birleşiginiň, Uruş weteranlary guramasynyň we Türkmenistanyň Aýallar birleşiginiň geçen ýylyň 15-nji dekabrynda geçiren bilelikdäki maslahatynda hödürlenipdi.
Türkmenistanda prezidentlige dalaşgärleri hasaba almak çäresi 29-njy dekabrda başlandy.
Türkmenistanda prezidentlik saýlawlary 12-nji fewralda geçiriler.


text:
Territoriýasynyň aglabasyny çöl tutýan Türkmenistanda ýakynda buz üstündäki hokkeý ýaryşy geçirildi. Bu halkara ýaryşda türkmen komandasy ikinji orny eýeledi. Emma adam hukuklaryny goraýjy käbir toparlar bu netijäni sorag astyna alýarlar, näme üçin?
Täze Tolkun gepleşigimiziň bu sanynda, prezidentiň kubogy boýunça geçirilen hokkeý ýaryşy we muňa gatnaşan “türkmenistanly” oýunçylaryň kimdigi baradaky syrly soraglara-da jogap tapmaga synanyşarys.
Halkara şöhrat we uly maliýe sylagy, gyrgyzstanly ýaş tansçy Ataý Omurzakowyň durmuşyna nähili täsirini ýetirdi we ol şol şöhratyndan nähili peýdalanýar? Bu soraglary onuň özüne berip, jogap aldyk.
Şeýle hem Owganystanda ýerli Tolo telekanalynda geçirilýän aýdym-saz bäsleşigi "Afghan Star" ("Owgan ýyldyzy") ýaryşynda iň öňdäki 4-lige giren owganystanly türkmen aýdymçysy Latifa Aziziniň aýdymlary barada, onuň türkmen milletinden bolmadyk muşdaklarynyň pikirleri bilen hen tanyş bolarys. Gepleşigi diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň!


text:
Öz güýji bilen daşary ýurtlara ýokary bilim almaga çykýan türkmen ýaşlarynyň arasynda päsgelçilikler bilen ýüzbe-ýüz bolýanlary-da az däl.
Azatlyk Radiosy şular ýaly päsgelçilikler sebäpli Günbatardaky bir ýokary okuw jaýyna okuwa girip bilmedik Jeren atly bir türkmenistanly gyz bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Daşary ýurtlardaky okuw jaýlaryna okuwa girmek meselesinde ýaşlaryň öňünde nähili kynçylyklar bolup bilýär?
Jeren: Men daşary ýurtdaky bir okuw jaýyna girjek bolamda, okuw jaýym menden “sud bolmadyk” diýen kepilnamany sorady. Şol esasda men öz ýaşaýan ilatly punktymda polisiýa bölümine ýüz tutdum. Polisiýa bölümem maňa “welaýatyň informasiýa merkezine bar” diýdi.
Welaýatyň informasiýa merkezine baramda, ol merkezde işleýän işgär “bu kepilnamany berip bilemizok, bu barada Türkmenistanyň prezidentiniň karary bar” diýip, jogap berdi.
Azatlyk Radiosy: Raýatlara şeýle kepilnamany bermeli däl diýen buýruk barmy?
Jeren: Olar “Prezidentiň karary bar” diýdi. Men olara “Prezidentiň kararyny görkeziň” diemde, olar “Biz ony görkezip bilemizok. Sen, gyz, özüňi gaty akylly hasap edýäň” diýip, maňa azgyrylyp goýberdiler.
Azatlyk Radiosy: Şeýle perman bar hem bolsa, ony ilata görkezenoklarmy?
Jeren: Ýok, görkezenoklar. Soň maňa şol informasiýa merkezinde Adalat ministrligine gitmelidigimi aýtdylar. Olar “Adalat ministrligi size jogap berip biler ýa-da seniň okuw jaýyň bize hat üsti bilen haýyş göndersin” diýdiler.
Onsoň men okuw jaýyma jaň etdim. Okuw jaýymyň wekili “Bu biziň işimiz däl. Siziň ýurduňyzdan ol kepilnamany haýyş etmäge biziň hakymyz ýok, ikinjiden, bu mesele biziň işimize girenok. Kepilnamany her ýurduň öz raýatynyň özi getirmeli” diýip, jogap berdi.
Azatlyk Radiosy: Diýmek, şol kepilnamany Türkmenistanyň ýerli organlary her bir raýatyň öz haýyşy boýunça bermeli-dä, şeýlemi?
Jeren: Şeýle bolaýmasa. Welaýatyň informasiýa merkeziniň wekili maňa “Bizde prezidentiň karary bar. Şol kepilnamany raýatyň eline bermek gadagan” diýip, jogap berdi.
Munuň sebäbini sorasam, ol “Ony biz bilemizok” diýdi. Men “Onda şol karar bar bolsa, maňa şony kagyz üsti bilen görkeziň” diýsem, ol “Sen gaty akylly hasaplaýaň özüňi” diýip, azgyryldy. Men şondan soň niräk ýüz tutjagymy bilmedim. Men şeýdip, şol ýyl okuwa gidip bilmedim.
Azatlyk Radiosy: Siz Adalat ministrligine ýüz tutmadyňyzmy bu mesele boýunça?
Jeren: Ýüz tutdum. Men Adalat ministrligine jaň etdim. Adalat ministrligem özlerine ýüz tutmagyň zerurlygynyň ýokdugyny we beýle kepilnamany öz ýaşaýan ýerimden alyp bilýändigimi aýtdy. Onsoň men niräk ýüz tutjagymy bilmedim – maňa baran ýerim şular ýaly başdansowma jogap berdi. Bu baradaky karary-da maňa hiç kim görkezip bilmedi.
Ýöne men bu işiň näme sebäbe beýle edilýändigini bilemok. Belki-de, biziň ýaşlarymyz daşary ýurtlarda okamasynlar diýen maksat bilen edilýändir, men bilemok. Men bu meselä hiç hili çäre tapyp bilmedim.
Azatlyk Radiosy: Siz Adalat ministrliginiň jogabyny ýerli häkimiýetlere ýetirip, olardan jogap soramadyňyzmy?
Jeren: Men soradym. Men ol edara üç gezek dagy gitdim. Emma ýerli polisiýa işgärleri maňa şol bir jogaby berýärler: “Welaýata gidiň, biz beýle kagyzy raýatyň eline berip bilemizok” diýýärler. Onsoň men kime ýüzlenjegimem bilemok.
Azatlyk Radiosy: Siz onsoň şol zerur bolan kepilnamany ahyrsoňy haýsydyr bir ýerden alyp bildiňizmi?
Jeren: Ýok, men ony hiç ýerden alyp bilmedim.
Azatlyk Radiosy: Diýmek, zerur bolan halatynda, raýata sud edilmedikdigi baradaky kepilnamany ýurduň içinden almak mümkin däl bolup çykýar-da, şeýlemi?
Jeren: Bu hiç hili mümkin däl. Men welaýatyň informasiýa merkezine baramda, men onuň işgärinden “Siz maňa azgyrylmaň, siz maňa maslahat beräýiň, men niräk ýüz tutmaly?” diýip, haýyş edemde, ol maňa “Seniň okuw jaýyňdan şol kepilnamanyň gerekdigi barada haýyş gerek” diýdi.
Onsoň men alty aýyň dowamynda öz okuw jaýymdan haýyş edemsoň, okuw jaýymam şeýle haýyşy ugradandan soň hem, şol haýyşnama hiç hili jogap berilmedi. Şol okuw jaýym maňa haýyşnamany faks arkaly ugratdy. Ýöne hiç kim şol haýyşnama-da jogap bermedi. Eýýäm bir ýyl geçdi şondan bäri. Okuw jaýymam şeýle kepilnama bolmasa, daşary ýurt raýatlaryny okuwa kabul edip bilmeýändigini aýtdy. Şol sebäpdenem, men okuwa girip bilmedim.


text:
Orsýetiň daşary işler ministri Moskwanyň Siriýa garşy sanksiýalary goldamaga çagyrylmagyny tankyt etdi.
Sergeý Lawrow ultimatumlaryň bu krizisi soňlamaga kömek etmejegini aýtdy. Ol Günbatar prezident Başar al-Asadyň hökümetine basyşy güýçlendirmek we şol bir wagtda-da jeňçileriň zorlukly hereketlerine göz ýummak bilen, Siriýa babatda “ahlaksyz” pozisiýa eýeleýär diýdi.
Şeýle-de Lawrow Moskwanyň Siriýa Arap ligasynyň synçylaryny mümkin boldugyça çalt kabul etmegi maslahat berendigini aýtdy.
BMG-niň hukuk başlygy Neýwi Pilleý duşenbe güni Siriýanyň dokuz aýlyk konfliktinde bäş müňden gowrak adamyň öldürilendigini aýtdy.


text:
Britaniýanyň daşary işler ministri Deýwid Miliband iki günlük sapar bilen Orsýete geldi. Ol iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklary gowulaşdyrmagy maksat edinýär.
Miliband ýekşenbe güni daşary işler ministri Sergeý Lawrow bilen duşuşdy. Olaryň maslahaty duşenbe güni hem dowam eder.
Miliband Orsýetiň biznes ýolbaşçylary we syýasatçylary bilen hem duşuşmakçy. Ol bäş ýyl içinde Moskwa sapar eden ilkinji britan daşary işler ministridir.
Bu iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklar 2006-njy ýylda, öňki rus howpsuzlyk ofiseri we britan raýaty Aleksandr Litwinenko Londonda zäherlenip öldürileli bäri dartgynlaşypdy. Orsýet şonda bu işde güman edilýän Andreý Lugowoýi Britaniýa bermekden ýüz öwrüpdi.


text:
Türkmenistanyň Lebap welaýatynda Oba milli maksatnamasyna laýyklykda 2008-2011-nji ýyllarda 169 sany desgany gurmak we olaryň durkuny täzelemek işlerinden diňe 55 sanysy tamamlanyp, tabşyrylmaly möhletiniň gutarandygyna garamazdan, olaryň 110 sanysynda işler henizem dowam edýär.
Welaýatda ilaty agyz suwy bilen üpjün etmek üçin gurulmagy planlaşdyrylan 152 dik guýynyň diňe 33-de işler tamamlanyp, olaryň 107-niň gurluşygyna bolsa häzire çenli hem girişilmändir.
Bu maglumatlary Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow duşenbe güni geçirilen wideo-maslahatyň dowamyna agzap geçdi.
Býurokratiýa
Berdimuhamedow Lebap welaýatynyň infrastruktarasyny kämilleşdimek boýunça planlaşdyrylan işleriň hem talaba laýyk alnyp barylmaýandygyny-da belledi.
“Işleriň pes derejede ýerine ýetirilendigi sebäpli, welaýatda lagym ulgamlarynyň bary-ýogy 7%-i, awtomobil ýollarynyň 17%-i, elektrik geçirijileriň 28%-i, suw ulgamlarynyň 39%-i, gaz geçirijileriň bolsa 81%-i gurlupdyr” diýip, Berdimuhamedow aýtdy.
Berdimuhamedowyň aýtmagyna görä, Lebap welaýatyndaky işleriň gijikdirilmeginiň esasy sebäpleri “gurulmaly desgalaryň taslama-resminamalarynyň taýýarlygynyň pes derejede gurnalmagy, degişli resminamalary almak işleriniň 20 aýa çenli çekmegi” ýaly ýagdaýlar bilen bagly bolupdyr.
Sebäp näme?
Lebaply ýaşaýjylar resminamalaryň gijikmegine welaýatda ýeke-täk proýekt-taslama guramasynyň hereket etmeginiň sebäp bolýan bolmagynyň mümkindigini aýdýarlar. Emma daşary ýurtly ekspertler meseläniň başga-da sebäpleriniň bar bolmagynyň mümkindigini aýdýarlar.
Orsýetiň Ylymlar akademiýasynyň Umumytaryh institutynyň uly ylmy işgäri, professor Artýom Ulunýan gurluşyk işleriniň talaba laýyk alnyp barylmazlygyna korrupsiýanyň sebäp bolýan bolmagynyň mümkindigini aýdýar.
“Bu ýerde ýatdan çykarmaly däl ýene bir ýagdaý bar. Türkmenistanda gurluşyk işleriniň maliýeleşdirilmegi elmydama-da gümürtik bolupdy” diýip, Merkezi Aziýa boýunça ekspert Ulunýan aýdýar. “Bu pudagyň ýokary derejede korrumpirlenendigi barada köp gürrüňler boldy, hatda bu gürrüňleriň tassyklanan ýerleri-de bolupdy”.
Prezident Berdimuhamedow agzalan kemçilikleri gysga wagtyň içinde düzedip, olary talaba laýyk ýola goýmak barada görkezme berdi. Emma edilmeli işleriň tertibi metbugatda açyk aýdylmady.


text:
21-23-nji sentýabrda Aşgabatda “Kitap-hyzmatdaşlygyň we ösüşi ýoly” atly neşir önümleriniň X halkara sergi-ýarmarkasy we ylmy maslahat geçiriler.
Halkara kitap sergi-ýarmarkasyna dünýäniň onlarça döwletiniň wekilleri, şol sanda neşir önümlerini öndürijiler, degişli ugur boýunça ýokary okuw mekdepleriniň ýolbaşçylary, mugallymlary, ýazyjylar we şahyrlar gatnaşar. Forumyň barşynda halkara ylmy maslahatyny, türkmen şahyrlarynyň, ýazyjylarynyň daşary ýurtly kärdeşleri bilen döredijilik duşuşyklaryny, guramak göz öňünde tutulýar.
“Kitap-hyzmatdaşlygyň we ösüşiň ýoly” atly X halkara kitap sergi-ýarmarkasyna we ylmy maslahata bagyşlanan Türkmen döwletiniň Baştutanynyň “Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri” atly işiniň koreý dilinde neşir edilen 3-nji jiltiniň hem-de türkmen, rus we iňlis dillerinde neşir edilen “Türkmenistanyň Bitaraplygy: parahatçylygyň we ösüşiň syýasaty” atly kitabyň, Türkmenistanyň Döwlet neşirýat gullugy tarapyndan çap edilen çeper eserleriň we çagalar üçin kitaplaryň tanyşdyryş çäresi guralar.
Mundan başga-da, bu çärä “Bagtyýar nesilleriň nurana dünýäsi” ady bilen Çagalar edebiýatynyň hepdeligi gabatlanyldy. Onuň barşynda ýurdumyzyň mekdeplerinde, kitaphanalarynda, seýilgählerinde çeper okaýyşlar, edebi-sazly çykyşlar, surat bäsleşikleri, çagalar şahyrlary we ýazyjylary bilen halkara kitap sergi-ýarmarkasyna gatnaşyjylaryň duşuşyklary guralar.