text:
BBM CHANNELS BARADA GOŞMAÇA
"BBM" programmasynyň çägindäki durmuş aragatnaşyk serişdesi bolan BBM Channels-e hoş geldiňiz! Ol siziň maşgalaňyzdan daşgary adamlar bilen aragatnaşygyňyzy ýygjamlaşdyryp, dostlaryňyzyň ýaýrawyny giňedip, adamlar, jemgyýetler we söwda belgileri bilen gatnaşmagyňyza mümkinçilik döredýär. Eger-de siz "BlackBerry" platformasynda "BBM" programmasyny ulanýan bolsaňyz, "BBM" we "BBM Channels" "BlackBerry" Çözgüdiniň Lisenziýa Şertnamasynda (BBÇLŞ) bellenip geçilişi ýaly siziň "BlackBerry" Çözgüdiňiziň bir bölegi bolup durýar. Ol bolsa siziň hem tarap bolup çykyş edýän "BlackBerry" Çözgüdiňizi düzýän programma üpjünçiligiňizi we hyzmatlaryňyzy peýdalanyşyňyzy düzgünleşdirýär. Eger-de siz "BBM" we "BBM Channels-i" "BlackBerry" platformasynda ulanmaýan bolsaňyz, "BBM" we "BBM Channels" "BBM" Hyzmatynyň Şertlerinde (BBMHŞ) bellenip geçilişi ýaly siziň "BlackBerry" Çözgüdiňiziň bir bölegi bolup durýar. Ol bolsa siziň eýýäm bir tarap bolup çykyş edýän "BlackBerry" Çözgüdiňizi peýdalanyşyňyzy düzgünleşdirýär. Bu Goşmaçanyň ýerine ýetirilmegi maksady bilen,"BBM Şertnamasy" siziň "BlackBerry" Çözgüdini ýa-da "BBM" Çözgüdini peýdalanyşyňyzy düzgünleşdirýän BBÇLŞ-i we BBMHŞ-i aňlatmak üçin ulanylýar. Eger-de siz "BBM Channels-iň" internet portalynyň üsti bilen "BBM Channels-i" ulanmak üçin hasaba durýan bolsaňyz, "BBM Şertnamasy" BBMHŞ-i aňladýar. Eger-de sizde hukugyňyzy goramak üçin degişli BBM Şertnamasynyň göçürmesi ýok bolsa, ony www.blackberry.com/legal salgysyndan alyp bilersiňiz.
BBM Şertnamasy "BBM Channels" üçin ulanylýan döwründe ol siziň "BlackBerry" Çözgüdiňiziň bir bölegi bolup durýar. Bu Goşmaça hem siziň "BBM Channels-iň" hyzmatyndan peýdalanmagyňyz bilen bagly goşmaça şertlerden we düzgünlerden ybaratdyr. Goşmaça bilen üsti ýetirilen "BBM" Şertnamasy "BBM Channels-iň Şertlerini" aňladýar. "BBM" Şertnamasy bilen şu "BBM Channels-iň" Goşmaçasynyň arasynda düşünişmezlik çykan ýagdaýynda "BBM Channels" Goşmaçasy şeýle düşünişmezlik bilen baglylykda agdyklyk edýär.
SIZ "YLALAŞÝARYN" DÜWMESINE BASYP ŞU "BBM" CHANNELS BARADA GOŞMAÇA ŞERTNAMANY BAGLAŞANYŇYZDA, "BBM CHANNELS-IŇ" ŞERTNAMASY FIZIKI ŞAHS HÖKMÜNDE YLALAŞAN ÝAGDAÝYŇYZDA ÝA-DA "BBM CHANNELS-I" ÖZ KOMPANIÝAŇYZYŇ ÝA-DA IŞLEÝÄN BAŞGA EDARAŇYZYŇ ADYNDAN ULANMAGA YGTYÝARLY BOLSAŇYZ (IKI ÝAGDAÝDA HEM "SIZE" ÝA-DA "SIZIŇ" DIÝMEK ARKALY "SIZE" SALGYLANYLÝAR DIÝLIP DÜŞÜNILMELI ) SIZIŇ WE SIZIŇ "BBM" ŞERTNAMASYNY BAGLAŞAN "BLACKBERRY" KOMPANIÝASY ("BIZE" ýa-da "BIZ") ÜÇIN HUKUK TAÝDAN BAGLAÝJY ŞERTNAMA BOLUP DURÝAR. EGER-DE SIZ "BBM CHANNELS-IŇ" ŞERTLERI BILEN YLALAŞMAGA TAÝÝAR BOLMASAŇYZ, SIZ "BBM CHANNELS-IŇ" HYZMATYNDAN PEÝDALANYP BILMEÝÄRSIŇIZ. Bu "BBM Channels-iň" Goşmaça Şertnamasynda baş harp bilen ýazylyp, "BBM Channels-iň" Goşmaça Şertnamasynda kesgitlenmedik adalgalar "BBM" Şertnamasyndaky manylaryna eýedir.
1. "BBM CHANNELS-I" DÖRETMEK.
1.1 BBM Channels-iň Şertlerine degişlilikde, özboluşly BBM Channel (mundan beýläk, "Kanal") döretmek we dolandyrmak üçin Siz Kanallary ulanyp bilersiňiz. Ol Siziň ygtyýarly wekilçiligini edýän belligiňizi, guramaňyzy, wakaňyzy ýa-da şahsyňyzy häsiýetlendirýär. "KANAL DÖRETMEK ARKALY SIZ BIZE ŞEÝLE SÖWDA BELGISINIŇ, GURAMANYŇ, ÇÄRÄNIŇ ÝA-DA ŞAHSYŇ ADYNDAN DEGIŞLI KANALY DÖRETMÄGE WE DOLANDYRMAGA YGTYÝARYŇYZYŇ BARDYGYNY BEÝAN EDIP, WEKILÇILIK EDÝÄRSIŇIZ WE KEPIL GEÇÝÄRSIŇIZ.
1.2 Diňe aşakda görkezilen şertlerde Siz söwda belgisini, guramany, çäräni ýa-da şahsy goldamak ýa-da olar bilen gyzyklanýandygyňyzy beýan etmek üçin hem Kanal döredip bilersiňiz: i) Siziň Kanalyňyz şeýle söwda belgisi, gurama, çäre ýa-da şahs tarapyndan döredilen däldigini aýtmak; ii) Siziň Kanalyňyzyň şeýle söwda belgisi, gurama, çäre ýa-da şahs tarapyndan tassyklanan ýa-da ygtyýarlan däldigini aýtmak; iii) başgalary nädogry ugrukdyrmazlyk, pikirini bulaşdyrmazlyk ýa-da aldatmazlyk; iv) şeýle söwda belgisiniň, guramanyň, çäräniň ýa-da şahsyň, şol sanda söwda belgisi, awtorlyk we mälimlik bilen bagly hukuklaryň bozulmazlygy.
1.3 Siziň adyňyz we şahsy maglumatlaryňyz, Siziň Kanalyňyzyň ady we Kanal üçin hasaba duranyňyzda beren ýa-da Kanalyňyzda bar bolan beýleki profil maglumatyňyz ýa-da beýanyňyz dogry bolmaly, nädogry bolmaly däl, mazmuny aýdyň beýan edilen bolmaly. Siziň Kanalyňyzyň ady özboluşly bolmaly we umumy manyly bolmaly däl (meselem: iýmit, ulag).
1.4 Siz birine zyýan bermek ýa-da dil ýetirmek maksady bilen Kanal döredip bilmeýärsiňiz. Bellenip geçilenler bilen çäklendirmezden, Siz beýlekileriň ulanmagynyň öňüni almak maksady bilen bir ýa-da birnäçe Kanal döredip, Kanallary ýa-da Kanallaryň atlaryny satyp, Kanaly birugsat alyp bilmeýärsiňiz. Biziň BBM Channels-iň Şertlerine ýa-da Kanallaryň ulanylyşy babatda biziň çap eden ýörelgelerimize laýyk gelmeýän ýa-da işjeň bolmadyk Kanallary bozmaga we wagtlaýyn togtatmaga hukugymyz bardyr. Biziň şeýle-de rugsat berilmedik Kanallary, Kanallaryň atlaryny, Channels ID maglumatlaryny, dolandyryş mümkinçiliklerini biziň şol Kanalyň adyny almaga, ony döretmäge we dolandyrmaga hukugy bar diýip hasaplan söwda belgisine, gurama, çärä ýa-da şahsa bermäge hukugymyz bar.
1.5 Siziň Kanal üçin hasaba alyşyňyz kabul edilenden soň, Siz ("BBM" Şertnamasynda görkezilişi ýaly) Kanalda goýlan söwda belgisi, gurama we şahs bilen baglanyşykly Mazmuny goýup we görüp bilersiňiz. Kanalda Mazmuny goýmak we görkezmek Mazmunyň islendik görnüşli eýeçiligini bize geçirmeýär, emma siz şeýle Mazmun üçin Bize ýa-da biziň golçurlarymyza "BBM" Şertnamasynda bellenip geçilen tertipde ygtyýar beren ýagdaýyňyzda, Biz we biziň golçurlarymyz "BBM" Channels arkaly berilýän hyzmatyň bir bölegi hökmünde elýeterli edip biler. Siz Bize we biziň golçurlarymyza BBM Channels ýokarlandyrylmagy bilen baglylykda Mazmunyňyzyň, şol sanda Kanalyň adynyň, häzirkizaman ýa-da soň kämilleşdirilen köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde ulanylýan suratlarynyň, logolaryň, nyşanjyklaryň we söwda belgileriniň (mundan beýläk "Belgiler") köpeldilmegi, köpçülikleýin ulanylmagy we görkezilmegi üçin aýratyn hukugy we awtorlyk hukugy bolmadyk, Kanalyň bolan döwründe hukuk güýjünde boljak bütindünýä lisenziýasyny berýärsiňiz, munuň üçin siz öňünden razylyk bildirmeli bolarsyňyz we esassyz boýun gaçyrmaly we gijikdirmeli dälsiňiz. Biz siziň şeýle Belgileriňizde hiç hili hukugymyzyň, eýeçiligimiziň ýa-da bähbidimiziň ýokdugyna güwä geçýäris. Ýokarda agzalanlar bilen çäklenmezden, Siziň "BBM" Channels ýokarlandyrmak üçin Belgileri ulanmagyňyz bilen baglylykda, Biz (i) siziň tarapyňyzdan öňünden we ýokarda bellenen tertibe laýyklykda anyk tassyklanmadyk bolsa, Belgileriňizi hiç hili üýtgetmeris; (ii) Belgileri beýleki belgiler bilen birleşdirmeris; (iii) Siziň hukuklaryňyza we Belgileriňize oňaýsyz täsir etjek hiç bir zat etmeris.
1.6 Siz öz Kanalyňyzyň "BBM Channels" ulanýan beýleki ulanyjylar tarapyndan görlüp bilinjekdigi (Siz siz Kanalyňyzy gurnaýan wagtyňyz hususy Kanal diýip bellemedik bolsaňyz) we Siziň kanalyňyzdaky Mazmunyň köpçülige açyk we Siziň Kanalyňyza abuna bolan hemme kişä ("Abunalar") görünýändigi ýa-da Siziň Kanalyňyzy we onuň mazmunyny görüp bolýandygy barada ylalaşýarsyňyz we tassyklaýarsyňyz.
1.7 Biz Size Kanal döretmäge mümkinçilik berenimizde, Siz öz Kanalyňyzyň, şol sanda Siziň Mazmunyňyzyň we Abunalar bilen özara gatnaşyklaryňyzyň dolandyrylmagy we ulanylmagy üçin bir özüňiz jogapkärçilik çekýärsiňiz.
1.8 Eger-de Siz Kanalyňyz, şol sanda Teklipler girizilen aýratyn internet sahypasynyň URL salgysy arkaly Abunalara üpjünçilik işini amala aşyrýan ýa-da önümleri ("Önümler") hödürleýän bolsaňyz, "BBM" Channels Düzgünleriniň hiç biri çäklendirilmezden, aşaky düzgünler ulanylýar:
(a) Siz diňe täjirçiligini, resmi dilerligini edýän we önümçiligini amala aşyrýan önümleriňizi we hyzmatlaryňyzy hödürläp bilersiňiz;
(b) Siz öz Önümleriňiziň ähli degişli kanunlara, kadalaşdyryjy namalara we düzgünlere laýyk gelmegini üpjün etmelisiňiz;
(c) Siz öz Önümiňizi ulanmagyň şertlerini we düzgünlerini, şol sanda çäklendirmeleri we möhletlerini anyk kesgitlemeli.
(d) Ulanyjyny Biziň adymyzdan ýa-da Biziň tarapymyzdan dolandyrylýan "BlackBerry World" ýaly saýta ýa-da hyzmata ugrukdyrmagyň bu düzgüni bozmazlygy şertlerinde, Siz hiç hili ýagdaýda Önüm bilen baglylykda Biz bilen hyzmatdaşlykda işleýändigiňizi bellemeli ýa-da ýaňzytmaly dälsiňiz;
(e) Siz Önümleriň berilmegi ýa-da üpjün edilmegi üçin bir özüňiz jogapkärçilik çekýärsiňizwe Biz haýyş eden ýagdaýymyzda Bizi ähli ýitgilerden, jogapkärçiliklerden we Bize Siziň Önümiňiz sebäpli töledilýän çykdajylardan (şol sanda degişli kazyýet çykdajylaryndan) boşatmak babatda ylalaşýarsyňyz;
(f) Biz siziň Önümiňiz sebäpli ýüze çykan gelşiksiz boljak puly yzyna gaýtarmak, aldaw we beýleki meseleler üçin jogapkärçilik çekmeýäris.
1.9 Eger-de Size Siziň Abunalaryňyz barada göni şahsy maglumatlara girmäge ýa-da olary ýygnamaga mümkinçilik berlen bolsa, Siz degişli şahsy maglumatlaryň gizlinligi we maglumat goragy baradaky kanunlary berjaý etmelisiňiz, şol sanda Abunalara Özüňiziň şahsy maglumatlaryň gizlinligi barada ýörelgeleriňizi görkezmeli we Maglumatlary ýygnamagyňyz, olaryň ýygnamagyň maksady barada habar bermeli, şeýle-de degişli kanunlara we kadalaşdyryjy namalara laýyklykda olaryň razylyklaryny almaly bolarsyňyz.
2. KANALA ABUNA BOLMAK WE TESWIRLEMEK.
2.1 Siz Kanala abuna bolmak arkaly aşakdaky düzgünler babatda ylalaşýarsyňyz:
(a) Kanalyň eýesi size öz Mazmunyny, Önümlerini, mahabatlandyryş maglumatlaryny ýa-da BBM programmasy arkaly habar ugradyp biler. Kanalyň eýesinden şeýle habarlaryň alynmagy barada Kanal dolandyrylýan degişli sazlamalary we saýlamalary hem-de şeýle habarlary almak islemeýän halatyňyzda Kanalyň abunalygyndan nähili çykylýandygyny gözden geçirmegiňizi haýyş edýäris;
(b) Kanalyň eýesi Siz barada käbir maglumatlara, mysal üçin Siziň adyňyzy we goýan suratyňyzy görüp biler. Kanalyň eýesine elýeterli edilen islendik maglumat Kanalyň eýesiniň degişli şahsy maglumatyň gizlinligi barada kanunlaryna laýyklykda ulanylmalydyr;
(c) Kanalyň administratory tarapyndan mümkinçilik döredilen ýagdaýynda, Siz Kanala teswirleri ("Teswirler") goýup bilersiňiz we teswirleriň goýulmagyny tassyklap bilersiňiz, şeýle-de Kanalyň administratory bilen gürrüňdeşlik geçirip bilersiňiz. Siziň Teswirleriňiz we gürrüňdeşlikleriňiz Kanalyň mazmunyna laýyklykda çäklendirilip bilner. Siz "BlackBerry" Internet Jemgyýetiniň Standartlaryny berjaý etmelisiňiz. Şol standartlary www.blackberry.com/legal/communitystandards; salgysyna girip okap bilersiňiz;
(d) Siziň Teswirleriňiz, Siziň bildiriş etmäge ýa-da teswirlemäge beren razylygyňyzy görkezmek üçin BBM Channels hyzmatynda edýän saýlamalaryňyz Kanalyň beýleki Abunalary, şeýle-de Kanallary we mazmuny görüp bilýän beýleki şahslar (Kanalyň dolandyryjylary we ş.m.) tarapyndan köpçülikleýin görnüşde görner, beýleki Abunalar tarapyndan "BBM" kontaktlary bilen paýlaşylyp bilner. Hut şu sebäpden Size Mazmunlaryňyzda ýa-da Kanalyň eýeleri bilen gepleşikleriňizde şahsy maglumatlaryňyzy bermezligiňizi haýyş edýäris.
(e) Siziň "BBM" programmasynda görünýän adyňyz we suratyňyz Siziň Kanalda goýan Mazmunyňyz bilen bilelikde görkeziler. Mundan başga-da, Siziň abuna bolan Kanallaryňyzy Siziň profiliňize (sahabyňyza) girip bilýän şahslar, şol sanda BBM kontaktlar we BBM kontakty bolmaga çakylyk ugradan şahslaryňyz tarapyndan görlüp bilinýär. Siziň we Siziň "BBM" kontaktlaryňyzyň abuna bolan we sizi gyzyklandyrýan Kanallaryňyz, "BBM" sahabyňyz bilen baglanyşykly gaýry maglumat, "BlackBerry ID" esasynda Kanallaryň hödürlemelerini ýokarlandyryp bilersiňiz we Siziň abuna bolan Kanalyňyzdaky abunalara ugradan çakylyklarda olary görkezip bilersiňiz. Siziň "BBM" sahabyňyzda görmek islemeýän Kanallaryň abunalygyndan çykyp bilersiňiz.
3. ULANMAGYŇ GOŞMAÇA DÜZGÜNLERI. Mundan başga-da Siziň tarap bolup gatnaşan "BBM" Şertnamaňyzdaky düzgünler bilen çäklendirmezden, Siz aşakdakylar babatda ylalaşýarsyňyz:
3.1 Siz Kanala goýan Mazmunyňyz we Teswirleriňiz üçin doly jogapkärçilik çekýärsiňiz. Biz goýlan Mazmuna we Teswirlere gözegçilik etmeýäris we şol Mazmunlaryň we Teswirleriň tertibini, takyklygyny, hilini kepillendirmeýäris we olar üçin jogapkärçilik çekmeýäris. Şeýle Mazmunyň ýa-da Teswirleriň ulanmak ýa-da olara esaslanmak arkaly Siziň diňe bir özüňiz töwekgelçilik edýärsiňiz;
3.2 Siz "BBM" Channels ulanmagyňyz, şol sanda Kanala Mazmunyň we Teswirleriň goýulmagy bilen baglylykda ähli degişli kanunlary we kadalaşdyryjy namalary (bar bolan ýagdaýynda önümçilik ýörelgelerini) berjaý etmek babatda jogapkärçilik çekýärsiňiz. Bar bolan halatynda, Siz Kanalyňyzdan düzgünlere laýyk gelmeýän mazmuny Kanalyňyzdan bozmak barada Sanly Materiallaryň Awtorlyk Hukuklary barada Kanuna laýyk gelýän ýörelgeleriňiziň bolmagy üçin jogapkärçilik çekýärsiňiz. Ýokarda agzalanlar bilen çäklendirmezden, Siziň Kanala goýan Mazmunyňyz BBM Channels Mazmunlary Barada Ýörelgelere laýyk gelmeli, siz ony www.blackberry.com/legal/bbmcontentguidelinesinternet salgysyna girip okap bilersiňiz;
3.3 Siz ulanyjylary we Kanallary, şol sanda iki gezek edilen ýa-da birmezňeş bildirişleri, Siziň Mazmunyňyz ýerleşdililen Kanaldaky laýyk bolmadyk Mazmunlary "spam" diýip belläp bilmeýärsiňiz;
3.4 Siz Biziň käbir Kanallara ýa-da Mazmunlara girişiňizi Biziň Sizden alan Siziň ýaşyňyz we ýeriňiz sebäpli çäklendirip biljekdigimiz, şeýle maglumatlary Siziň sahabyňyza ýa-da kanunlaryňyza laýyk gelýän, şeýle-de sizi gyzyklandyrýan mazmunlary hödürlemegimiz üçin ulanyp biljekdigimiz babatda ylalaşýarsyňyz;
3.5 Biziň we biziň bellän edaralarymyzyň (borjumyz däl) islendik sebäp bilen islendik Mazmuny ýa-da Teswirleri özbaşdak barlamaga, ret etmäge ýa-da bozmaga hukugy bardyr;
3.6 Bu "BBM" Channels Barada Goşmaça biziň Şahsy Maglumatlar Barada Ýörelgeleriň bir bölegi bolup durýar, ony www.blackberry.com/legal/privacy.shtml internet salgysyndan okap bilersiň. Şahsy Maglumatlaryň Gizlinligi bilen "BBM" Channels Barada Goşmaçanyň arasynda düşünişmezlik ýüze çykan ýagdaýynda, şu "BBM" Channels Barada Goşmaçanyň hukuk güýji agdyklyk eder. Munuň bilen çäklenmezden, siz aşakdakylar barada ylalaşýarsyňyz:
(a) Eger-de siz"BBM" Channels üçin ýeriňizi anyklaýjy funksiýany işjeňleşdiren ýagdaýyňyzda GPS (bar bolan), simsiz minara, Wi-Fi/WLAN paýlaýjy nokatlary ulanmak araly Siziň enjamyňyzyň ýerini döwürleýin kesgitläp durar ("BBM" enjamyňyzda öçük hem bolsa, on bäş minutdan) we Siziň enjamyňyza ýazdyrar. Käbir halatlarda Siziň enjamlaryňyz günüň dowamynda ýerini üýtgedip durýandygy sebäpli, şeýle maglumatlar "BlackBerry" serwerlerine ugradylar, Biz size has maksadalaýyk mahabatlary we Kanallaryň mazmunyny, şol sanda Siziň enjamyňyzyň ýerleşýän ýerine laýyklykda ýer anyklaýjy funksiýany ulanýan, terjime edilen ýa-da wagty sazlanan Önümleri üpjün etmek üçin siziň "BBM" programmaňyzy we "BlackBerry ID" belgiňizi baglanyşdyryp bileris. Şeýle ýer anyklaýyş funskiýasyny öçürmek üçin menýudaky sazlamalary gözden geçiriň.
(b) Biz Size sizi gyzyklandyrýan Kanallary, mazmuny we hyzmatlary özümiz we beýleki çeşmelerden – beýleki Kanallaryň eýelerinden üpjün etmek, aragatnaşyga geçmek we işi kämilleşdirmek maksady bilen siziň saýlamalaryňyzy we gyzyklanýan zatlaryňyzy çaklamak üçin "BBM" Channels ulanyşyňyz barada maglumatlary, şol sanda Siziň Kanaldaky abunalygyňyz we hereketiňiz, "BBM" sahabyňyz we "BlackBerry ID" belgisi bilen baglanyşykly maglumatlary, Siziň ýeriňizi hem ulanyp bileris. Biz şeýle-de şeýle maglumatlary Siziň tejribäňizi artdyrmak, Size beýleki önümleri we hyzmatlary teklip etmek, Siziň sahabyňyz esasynda maksadalaýyk mahabatlary bermek maksady bilen Siziň "BlackBerry" Çözgütleri bolan önümler we hyzmatlary (mysal üçin, "BlackBerry World" ulgamy arkaly ýygnalan maglumatlar we internetde eden hereketiňiz) ulanyşyňyz baradaky maglumatlar bilen birleşdirip bileris. Muňa Size abuna bolmagyňyz üçin ugradylan çakylyklar, Bize "BBM" Channels ulanyjylaryna hat ugratmagy we Siziň demografiki maglumatlaryňyza we gyzyklanýan zatlaryňyza laýyk gelýän köpçülikleriň ünsüni çekdirmegi haýyş edýän Kanalyň eýeleri tarapyndan "BBM" arkaly ugradylýan hatlar we bildirişler girýär. Muňa garamazdan, Siz Bize degişli rugsatlary bermeseňiz (mysal üçin, eger-de Siz Kanala abuna bolsaňyz şu Goşmaçanyň 2.1(b) bölümine laýyklykda), Biz Kanalyň eýelerine şahsy maglumatlaryňyzy bermeýäris. Geljekde käbir ýörite Kanallardan şeýle islenmeýän çakylyklaryň we hatlaryň alynmazlygy, şeýle-de abunalykdan çykmak üçin menýudaky sazlamalary gözden geçiriň.


c: text/html

text:
Anna güni Moskwanyň polisiýasy polisiýa baradaky täze kanunyň taslamasyna garşy protest bildirip, Döwlet Dumasynyň binasynyň öňüne ýygnanan bäş sany aktiwisti tussag etdi.
Anna güni Orsýetiň Döwlet Dumasy polisiýa baradaky täze kanunyň taslamasyny ara alyp maslahatlaşdy.
Bu kanunyň taslamasyna garşy bu günki protest çäreleri aýry-aýry aktiwistler tarapyndan özbaşdak gurnaldy. Orsýetiň kanunyna görä, haýsydyr bir raýatyň özbaşyna geçirýän protesti üçin hiç bir hili resmi rugsat talap edilmeýär.
Bu protest çäresi bilen bagly tussag edilenleriň arasynda «Lewyý front» atly oppozision hereketiň koordinatory Sergeý Udalsew hem bar.
Ol telefon arkaly Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda polisiýa baradaky täze kanunyň ýurduň polisiýasynyň ygtyýarlyklaryny has-da artdyrýandygyny aýdyp, muňa özleriniň garşydyklaryny mälim etdi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Açyk howa
Şahyrlar Ýylgaý Durdyýew bilen Sapar Öräýew Gogol köçesinde ýazyjylara niýetlenip salynan iki gat kotejlerde (olary iküç ýyllykda ýykdylar) duldegşir goňşydy. Bir gezek Sapar Öräýew “Ýylgaý, aýalyň Zynat bilen dawa-jenjel edeniňde çagalaryňyzyň gohuňyzdan gorkup aglaýan sesleri bize-de eşidilýär. Meň aýalym Arzygülüň käri mugallyma bolany üçin medeniýetli aýal. Ol goh etmezinden ozal çagalary daşara çykaryp, soň men bilen sögüşýär. Seň aýalyň Zynatyň käri lukman. Zynata “Arzygülüň göreldesine eýer” diýseň bolmaýarmy? -diýipdir. Saparyň är-aýal arasyna çöp atmak üçin bu gürrüňi edýänine düşünen Ýylgaý:
-“Açyk howada gezseler, janlary sag bolar” diýip, çagalaryňyzy gezelenje ugradýansyňyz diýen çakym ýalňyş eken-ow -diýipdir.
Aýal mydama aýaldyr
Bir gezek köçedäki telefon budkasyna giren Pyhy Tagan çykar ýerde ondan çykmandyr. Budkanyň ýanynda nobata duranlaryň biriniň sabyr käsesi dolup, “Ýaşuly, gepleşeňogam, trubkany gulagyňa tutup dursuň, budkany boşat” diýip heňkiripdir. Pyhy Tagan süýem barmagyny dodagyna ýetirip:
-Çü-üş, ýuwaşyrak bol, aýalym bilen gepleşýän. Günümi bulama, inim! -diýip ýalbarypdyr.
Sur bagana
Bir gezek ýazyjy Hojanepes Meläýew Garagalpagystana döredijilik iş sapary bilen gitdi. Öwrülip gelende başy sur baganadan tikilen telpekli öwrülip geldi. Saçak başyndaky her üýşmeleň, meýlisde “Garagalpak doganlarymyz şu telpegi sowgat berdi” diýip öwünýärdi. Bir gezegem telpegini maňa uzadyp, “Inim, tä meýlis tamamlanýança telpegi sen geý, nirde gören derejäň” diýip, çetime degmekçi boldy. Onuň telpekli elini yzyna itip:
-Bir haýwanyň derisi beýleki haýwana oňat gelişýär. Özüňe nesip etsin -diýdim. Degişmä düşünýän Hojanepes özgelerden uzak güldi.
Öý salgysy
Ýazyjy Gurbangylyç Hydyrow Aşgabadyň günortasynda “Nohur oba” diýilýän bikanun salynan obada ýaşaýardy. Obadaky jaýlar üsti-üstüne salynandy. Köçe, gaýry tas ýokdy. Bir galamdaşy “Seň öýüňe myhman barjak. Öýüňi nädip tapmaly?” diýip, ondan sorapdyr. Gurbangylyç aga:
-Obada ýaşaýanlaryň menden özgesi nohur urugyndan. Birinji duşan nohurlydan “Fabrikde tikilen jalbar geýýän, üstesine-de ýeke aýallynyň öýi haýsy?” diýip sora, göni elter -diýipdir.
Atyň gulagyna deň
Bir gezek Pyhy Tagan “Harytlar gyt bolup, arzan bolsa gowumy ýa-da bol bolup, gymmat bolsa gowumy?” diýip, edebiýat tankytçysy Saýlaw Myradowdan sorapdyr. Saýlaw:
-Meň üçin-ä atyň gulagyna des-deň, sebäbi jübümde it uwlaýar -diýipdir.
Toplan Amanmyrat BUGAÝEW.


text:
2-nji oktýabrda Aşgabadyň etegindäki Gökderede ýerleşýän Janly tebigatyň milli muzeýiniň açylyş dabarasy ýatyryldy.
Bu muzeýiň açylyş dabarasyna Türkmenistanyň prezidenti gatnaşmalydy. Çäräni gurnaýjylar muzeýiň açylyş dabarasyna jemi 40 müň adamy getirmegi meýilleşdiripipdiler. Emma iň soňky pursatda Gökderede ýerleşýän Janly tebigatyň milli muzeýiniň açylyş dabarasy ýatyryldy. Onuň sebäbi resmiler tarapyndan mälim edilmedi.
Aşgabadyň merkezinde ýerleşýän zooparky paýtagtyň çetine göçürmek ýurduň ilkinji prezidenti Saparmyrat Nyýazowyň ideýasy bolupdy. 2005-nji ýylyň dekabrynda Aşgabadyň gaýrasynda Türkiýäniň «Bim inşaat» firmasy tarapyndan zooparkyň gurluşygyna başlanypdy. 40 gektar meýdanda gurluşygy başlanan bu proýektiň bahasy jemi 26 million amerikan dollary bolupdy.
Ýöne paýtagtyň gaýrasyndaky tebigy şertleriň ýaramazlygy hem-de ýeriň şorlugy zerarly zooparkyň gurluşygyny bu ýerden göçürmekligiň kararyna gelindi.
2007-nji ýylyň maýynda Türkiýäniň «Bim inşaat» firmasyna Köpetdagy etekläp oturan Gökderäniň çäginden Janly tebigatyň milli muzeýini gurmak üçin 40 gektar meýdan bölünip berildi.
Aşgabat şäher häkimligine degişli bolmaly bu muzeýiň buýrujysy Türkmenistanyň Tebigaty goramak ministrligidir.
Täze muzeýde jandarlaryň 2700 sany görnüşi bolar. Haýwanlaryň esli bölegi ýewropa-aziýa zoopark sistemasyna degişlileriň görnüşindendir. Olaryň iýmitlendirilmegi üçin bolsa 150 gektar ýer bölünip berlendir. Ýyrtyjylar üçin iýmitler paýtagtda ýerleşýän degişli kärhanalardan hem-de daýhan birleşiklerinden alnar.
Täze zooparkyň açylmagy bilen Aşgabadyň merkezinde ýerleşen zooparkdaky haýwanlaryň ählisi hem bu ýere göçürilip getiriler.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Garaşsyzlyk ýyllarynda Türkmenistanda dürli sebäplere görä hususy ýaşaýyş jaýlary ýa kwartiralary ellerinden alnan adamlar az bolmady.
Käte bu adamlardan käbirlerine kanuny ýollar bilen belli bir kompensasiýalara eýe bolmak başartsa-da, kanuny ýol bilen adalatlylyk gazanyp bilmeýän adamlar hem bar.
Aşgabatly 80 ýaşly Kaka aga öz ýaşaýyş jaýyndan mahrum bolandygy sebäpli, indi üç ýyldan bäri jaýlaryň ýerzemininde, demir ýol wokzalynda we beýleki çem gelen ýerlerde ýatyp-turup gün görýän raýatlardan biri.
Kaka aga öz kanuny hukugyna eýe bolmak üçin ýurduň hukuk goraýjy organlarynyň gapysyny her gün diýen ýaly kakýandygyna garamazdan, adalatlylyga eýe bolup bilmeýändigini aýdýar.
Azatlyk Radiosynyň Türkmenistandaky habarçysy Soltan Açylowa Kaka aganyň soňky ýagdaýlary bilen gyzyklanyp, onuň bilen ýörite söhbetdeş boldy.
Söhbetdeşligi diňlemek üçin sag tarapdaky audio düwmäni basyň.


text:
Özbegistanyň paýtagtynda, Tohtaboý metjidiniň golaýynda bomba ýaryldy. Bu ýerde bir gapma-garşylykly ymam baş ruhany bolupdy.
4-nji sentýabrdaky partlama anna namazynyň yz ýanyndan boldy. Azatlyk radiosynyň Özbek gullugyndan telefon edilende, polisiýa bu partlamanyň bolandygyny tassyk etdi we onuň awtobus duralgasynda goýlup gidilen ýasama partlaýjy bolandygyny aýtdy.
Şeýle-de polisiýa partlamada hiç kimiň ýaralanmandygyny, partlaýjyny goýan adamyň gözlenýändigini aýtdy.
Şaýatlar ol adamyň partlaýjyny goýup, gaçyp gidendigini aýdypdyrlar.


text:
14-nji fewralda Türkmenistanyň halk hudožnigi, akademik Durdy Baýramow 76 ýaşynda aradan çykdy.
Durdy Baýramow türkmen şekillendiriş sungatynyň ösüşine uly goşant goşan hudožnikleriň biri hasaplanýar. Ýerli sungat muşdaklary onuň portret işlerine uly baha berýärler.
Ol 1938-nji ýylda doglup, Gyzylarabatdaky çagalar öýünde terbilenýär we 1959-njy ýylda Rustaweli adyndaky Türkmen döwlet çeperçilik uçilişesini tamamlaýar.
Soň ol Moskwada, Surikow adyndaky döwlet çeperçilik institutynda bilim alyp, ony 1965-nji ýylda tamamlaýar.
Durdy Baýramow Aşgabadyň Rustaweli adyndaky çeperçilik uçilişesinde uzak ýyllar ýaşlara tälim berdi.
Geçen ýyl, 75 ýaşynyň dolmagyna gabatlanyp, Aşgabatda onuň eserleriniň sergisi gurnaldy.


text:
Türkmenistanyň halk ýazyjysy Çary Aşyrow uzak hem-de manyly ýaşady. Ol 93 ýaşynda aradan çykdy. Ýaşy 90-dan aganda-da Çary aganyň göwni ýaşdy. Köňlünde jahyl höwesi bardy.
Meýlis-şagalaňy söýýän adamdy. Şonuň ü çinem aýda birküç sapar halyndan habar tutmaga baranymyzda ýanymyz bilen bir çüýşe arak-şerabam alyp barardyk. Halypanyň oňa zarlygy ýokdy.
Bu biziň hormat-sylagdan nyşan hökmünde eltýän zadymyzdy. Her gezek öýüne baranyňda saglyk-amanlyk soraşandan soňra:
- Tentek (bu onuň aşa hormat goýýan şägirtlerine degşip ýüzlenişidi), ýanyň bilen arak alyp geldiňmi? - diýip sorardy.
“Hawa” diýen jogabyňy eşidibem: Stoluň arka ýüzünde bir çüýşe arak durandyr. Ony al, öz sumkaňa sal! Getiren çüýşäňi onuň ýerinde goý! Ogulnabat gelnejeň (aýaly) nahar-tagam getirenden soňra stoluň üstünde goýarsyň - diýerdi. Bu teklip”, “talaby” her gezek eşidýänem bolsak, halypamyzy gepletmek üçin:
- Arak arakdyr-da, ony çalyşmagyň näme zerurlygy bar? – diýip sorardyk. Ol ýalandan çyna berimsiz “gaharlanardy”. Soňra-da:
- Sen tentek-dä! Adamyň öz zadyny gysganýandygyny, özgäň zadyna tarhandöker, sahydygyny bileňok-da. Ine, sen meniň aragymy, menem seniň aragyňy ysganman. “Şunuň aragyny içip gutaraýyn” diýip, kast edip içeris. Aýdylan bilen bol, tentek - diýip, “gatyrganardy”.
Türgenleşik
Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Döwlet baýragynyň laureaty, belli edebiýat terjime çisi Annaly Berdiýewiň (il içinde ýörgünli ady Anton) aýaly Raýa gelneje (milleti tatar) SSSR döwründe-de, Garaşsyzlyk ýyllarynda-da uzak ýyllap Aşgabat şäheriniň Köpetdag etrabynyň bilim bölümine ýolbaşçylyk etdi.
Raýa gelneje tanyşlyk, para-peşgeş bilen işini düzetjek bolýan adamlary ýek ýigrenýärdi. Onuň bu häsiýetinden bihabar şahyr hem-de alym Ahmet Mämmedow Raýa gelnejäniň iş ýerine baryp:
- Agtygymy çagalar bagyna ýerleşdirmäge kömek ediň! Ylymlar Akademiýasynda işleýänem bolsam, menem Anton ýaly ýazyjy, ikimizem SSSR Yazyjylar birleşiginiň agzasy, onuň dosty - diýip, hem özüni tanyşdyrypdyr, hem-de aýyşyny aýdypdyr.
Ahmediň Antonyň adyna bukulyp, haýyşyny bitirjek bolşuna gahary gelen Raýa gelneje:
- Sen ýene kimiň dosty - diýip, aýagyndaky köwşüni çykaryp, eli köwüşli Ahmediň üstüne topulypdyr. Soňky deminde Raýa gelnejeden gaçyp gutulan Ahmet ýüzüni ak tam edip, Antonyň işleýän ýerine “Sowet edebiýaty” (häzirki
“Garagum”) zurnalynyň redaksiýasyna geldi. Bolan wakany gürrüň berdi. Häsiýeti babatda ýuwaştap Anton:
- Zalym mongol-tatar basybalyjysynyň nesli agşam öýde turuzjak gohuna türgenleşik-repetisiýa geçdi diýsene - diýip, elini agzyna tutup, esli salym şyg-şyglap güldi.
Dat, adyny tutma
Şahyr Sapar Öräýew öz bähbidini arap, adamlar bilen dostlaşýan adam. Bu dostlyk” onuň işi bitýänçä dowam edýär. Geçen asyryň 90-njy ýyllarynyň başynda ol meniň bilen “dostdy”. Bir gezek onuň awtoulagynda okyjylar bilen
duşuşukdan öwrülip gelýän wagtymyz:
- Sen ýaş ýigit, uly wezipäň bar. Adamlaryň dostsyraýanyna ynanma! Olar wezipäňden peýdalanyp, işini bitirmek üçin il ýüzüne dost bolan bolýarlar. Ýeňsäňden bolsa gybatyňy edýärler. Adyny tutup oturmaýyn, sen bilen dostsyraýanyň biri bir meýlisde seniň gybatyňy etdi - diýdi.
Men Saparyň kimler bilen ham- çam bolýanyna beletdim. Şonuň üçinem:
- Onuň kimdigini aýdaýynmy? - diýdim. Öz “gizlin habarynyň" gybat edene ýetmeginden gorkan Saparyň dabanynyň aşagyna köz basylana döndi. Ol:
- Dat, adyny tutma! Göni üstünden barsaň, men “Yok, ol däl diýip bilmen - diýdi.


text:
Orsýetde hemmä mälim bir ýagdaý bar, ýagny ol ýerde bolup geçýän tolgunyşyklary döredýän sebäpleriň hemmesi deň däl.
13-nji oktabrda milletçiler polisiýa işgärleri bilen çaknyşdylar. Olar ors milletinden bolan bir adamy öldürdi diýilýän migrantlary gözläp, olaryň ýaşaýan ýerlerinde aýnalary döwüp, awtoulaglary agdaryp, bakja önümleri saklanýan ammary agdar-düňder etdiler. Derňewçiler olaryň bu eden hereketini “huligançylyk” diýip häsiýetlendirdiler.
2012-nji ýylyň 6-njy maý güni, prezident Wladimir Putiniň prezidentlik wezipesine başlamagynyň öň ýanynda oppozisiýaçy protestçiler Bolotnaýa skwerinde polisiýa bilen çaknyşypdylar. Muňa gatnaşan protestçilere “tolgunyşyga gatnaşmak”, “halky bulagaýçylyga küşgürmek” we “polisiýa işgärine hüjüm etmek” ýaly günäler ýöňkelip, jogapkärçilige çekildiler.
Dälihana ugradyldy
13-nji oktýabrda Moskwanyň Birýulýowo raýonynda bolan tolgunyşyklardan soň welin, köp bolsa üç sany milletçi pitneçi, jenaýat jogapkärçiligine çekilendir. Olar hem gaty gitse, ýedi ýyl azatlykdan mahrum edilendir. Ýöne, ynha, 2012-nji ýylyň maý wakalarynda 28 sany oppozision aktiwist tussag edilip, olary 13 ýyl azatlykdan mahrum etdiler. Aktiwistlerden birini hem dälihana ugratdylar.
Haçan-da Birýulýowodaky protestçiler güýç ulanyjy edaranyň işgärleriniň özlerine basyş görkezýändiginden şikaýat edenlerinde, häkimiýetler iki sany
ýokary wezipeli işgäri işden boşatdylar.
Protestçileriň aýtmagyna görä, polisiýanyň küşgürmeginiň netijesinde dörän “maý 2012, Bolotnaýa” wakasynda köp sanly polisiýa işgärlerine ýaşaýyş jaýlary
sowgat berlipdi we güýç ulanyjy gulluklaryň işgärlerine, jaýlarynyň içini bezemek üçin, dürli bezegler sowgat edilipdi.
Orsýetde bolup geçen bu wakalara Kremliň gatnaşygynda käbir çaprazlyklar bar. Orta gatlaga degişli ýaşlaryň, has takygy ýaş moskwalylaryň geçiren oppozision köçe hereketi bilen, golaýda bolup geçen Birýulýowo wakasynyň arasynda tapawutlar bar diýip, bilermenler aýdýarlar. Şol sebäpden hem häkimiýetler Birýulýowo wakasynda millietçileriň uly göwrümli bulagaýçylyk turuzmagyndan gorkdular.
“Häkimiýetleriň üstünden gülüpdiler”
Moskwada ýaşaýan syýasy analitik Pawel Salin bu barada şeýle diýýär: “Bolotnaýa wakasynda ýaşlar häkimiýetleriň üstünden gülüpdiler we polisiýa bilen çaknyşmaga öňünden hiç hili taýýarlyk görmändiler. Olar özlerini kanagatlandyrmaýan zatlar barada gürrüň etmäge taýýarlyk görüpdiler. Ýöne Birýulýowodakylar güýç ulanyjy edaranyň işgärleri bilen uruşmagy ýüreklerine düwüp gelipdiler. Häkimiýetler bu ýagdaýa düşünýärler we olar şeýle wakalardan gorkýarlar.”
Geçen hepdäniň soňunda bir etniki ors öldürileninden soň paýtagt Moskwada tolgunyşyklar boldy. Häkimiýetler bu waka bilen bagly Azerbaýjanyň bir raýatyny sakladylar.
13-nji oktýabrdan bäri polisiýa işgärleri 1200 sany migrant işçini tutdular. Şaýatlaryň çaklamalaryna görä, olar paýtagtyň içinde orta aziýaly çem gelen raýaty tutup, türmä basmagy dowam etmekçimiş.
Düýn polisiýa işgärleri bolan waka bilen bagly güman edilýän Orhan Zeýnalowy ile göz edip, polisiýanyň ýörite toparlarynyň wekilleriniň gatnaşmagynda tussag etdiler. Ondan soň hem olar Zeýnalowy ýene-de adamlara göz edip, dikuçar bilen Moskwanyň eteginden şähere uçurdylar.
Şondan bäri Orsýetde entek dartgynlylyk dynanok. 15-nji oktýabrda Birýulýowo raýonynda pyçaklanyp öldürilen bir özbek raýatynyň jesedi tapyldy. Şol gije ýüzlerçe milletçi pitneçiler ýene-de köçä ýaragly çykypdyrlar we polisiýa tarapyndan saklanypdyrlar.
Bu wakalar ors milletçileriniň her ýylyň 4-nji noýabrynda geçirýän “ors ýörişine” az wagt galanda bolup geçýär.


text:
Geçen hapdäniň ahyrynda Pakistan NATO-nyň Owganystana ýük eltýän ýoluny petikledi. Şol wakanyň öňýany ýurduň döwlet telewideniýesi NATO-nyň Pakistanyň serhedine hüjüm edip, 25 adamy öldürenligini habar berdi.
Geçen hapdäniň ahyrynda Pakistan öz demirgazyk-günbatar serhedinde 25 adamyň atylyp öldürilmeginde NATO-ny aýyplady we NATO-nyň halkara güýçleriniň üpjünçilik ýoluny petikledi.
Pakistanyň resmileri NATO-nyň dikuçarlarynyň harby barlag nokadyny raketa okuna tutanlygyny aýdýarlar.
Kaýber regionynyň ýerli häkimliginiň resmisi Mutahir Husseýniň “Frans Press” agentligine aýtmagyna görä, ýerli hakimiýetler NATO-nyň goşunlarynyň üpjünçilik ýoluny ýokardan gelen tabşyryk esasynda petikläpdirler.
NATO-nyň pozisiýasy
NATO bu wakanyň sebäplerini derňeýändigini aýtdy. NATO-nyň Owganystandaky halkara howpsuzlygyna ýardam beriji güýçleriniň metbugat wekili general Karsten Jeýkobsonyň Kabulda Azatlyk Radiosynyň habarçylaryna aýtmagyna görä, NATO entek hiç bir sanlary tassyklap bilmeýär, emma ol serhetdäki bu hadysadan habarly we ýagdaýy öwrenýär.
NATO-nyň resmi beýannamasyna görä, koalision güýçleriň komanduýuşisi genaral Jon Allen hadysany jikme-jik öwrenmek işini özüniň şahsy üns merkezinde saklaýanlygyny aýtdy.
“Men Pakistanyň howpsuzlyk güýçlerinden bu wakada ähtimal wepat bolanlaryň ýa ýaralananlaryň maşgalalaryna we hossarlaryna çyn ýürekden gynanç bildirýärin” diýip, NATO-nyň beýannamasynda general Alleniň sözünden sitata getirilýär.
Hadysanyň bolan ýerinde…
Mohmand regionyndaky çeşmeleriň Azatlyk Radiosyna habar bermeklerine görä, Pakistanyň howpsuzlyk güýçleri bu regionda ýitirim bolan esgerleri häzirem gözleýärler. Regionyň ýokary derejeli administrasiýa resmisiAdil Siddiki Mohmand regionynyň serhetýaka Baýzaý atly ýerinde Talybana garşy söweşmek üçin köpsanly esgerleriň ýerleşýänligini habar berdi.
Ýerli tire ýolbaşçysy Malik Sultanyň sözlerine görä bolsa, ýerli ýaşulular we meýletinçiler halas ediji işleriň gidýän ýerine baryp, ýaralananlara ýardam bermekde we jesetleri ýurduň başga ýerlerine äkitmekde kömek berýärler.
“Hüjümiň bolan ýeri ‘Salala Deý Butanoo Sar’ diýlip atlandyrylýar. Owganystanyň Nangarhar welaýatynyň günbatar bölegindäki Ghoşta etraby bilen serhetdeş bolan bu ýer Kunar welaýatyna hem ýakyn ýerleşýär. Hüjüm ýerli wagt bilen ýary gijä golaý boldy. Wakada ýerli parahat ýaşaýjylara zeper ýetmedi. Diňe Pakistanyň harby serhet nokadyna zarba uruldy” diýip, Malik Sultan belledi.
Pakistan-NATO gatnaşyklary
Bu helälçilikli waka ABŞ-nyň generaly Jon Alleniň Pakistanyň goşun ýolbaşçysy Aşfak Perwez Kaýani bilen serhet gözegçiligine we hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine degişli meseleleri maslahat etmeginiň yzýany ýüze çykdy.
Bu waka şuňa meňzeş hadysalaryň arasynda iň agyr we uly ýitgilisi boldy. Şuňa meňzeş pajygaly waka 2009-njy ýylyň 30-njy sentýabrynda ýüze çykypdy we iki pakistanly esgeriň wepat bolmagyna sebäp bolupdy. Şonda NATO-nyň goşunlarynyň Pakistanyň üstünden geçýän üpjünçilik ýoly 10 günlap beklenipdi.
NATO şol waka üçin ötünç sorapdy we NATO-nyň harby dikuçary tarapyndan pakistanly esgerlere tarap ot açylmagynyň sebäbini düşündirip, pakistanly esgerleriň öz pozisiýalryny duýdurmak üçin ot açmasyny NATO-nyň harbylarynyň söweşijileriň hüjümi hökmünde kabul edenligini aýdypdy.


text:
Pakistanyň iň uly şäheri Karaçi bozgaklyk we terrorizm aýyplamalary bilen häzirki wagt türmede saklanylýan syýasatçyny şäheriň häkimi wezipesine saýlady.
“Muttahida Kaumi hereketiniň” agzasy öňki ministr we kanunçykaryjy Wesim Ahtar şäheriň häkimiýetleri tarapyndan geçirilen ses berişlikde 294 sesden 196-syny aldy.
Ahtar 2007-nji ýylda Karaçi welaýatynyň ýerli ministri wezipesini ýerine ýetiren döwri gurnalan gozgalaňy gandöküşikli basyp ýatyrmakda aýyplanyp, şu ýylyň iýul aýynda tussag edildi. Soňra oňa bozgaklyk we terrorizm aýyplamalary ýöňkeldi.
Pakistanyň kanun goraýjy organlary “Muttahida Kaumi hereketini” häkimiýetde galmak üçin adam alyp gaçmakda, olary gynamalara sezewar etmekde we adam öldürmekde aýyplaýar. Bu hereket özüne garşy ýöňkelýän aýyplamalary ret edýär.


text:
Paýtagt Aşgabadyň “Lomaý söwda bazary” Täze ýyl bazaryna öwrüldi. Bu bazarda täze ýyl söwdasy beýlekilere garanyňda has ir başlanýar. Bazarda maýonez, mekgejöweniň däneleri, zeýtun, nohut, balyk önümleri hem-de gymmatbaha spirtli içgileriň dürli görnüşleri bar.
Bazaryň satyjylaryndan biri Bäşim adamlaryň esasan konserwirlenen azyk önümlerini satyn alýandyklaryny aýdýar. Aşgabadyň beýleki bazarlarynda, şol sanda Parahat mikroraýonyndaky bazarda hem täze ýyl söwdasy gyzgalaňly dowam edýär. Müşderiler ylaýta-da agşam sagat 6-dan soň köp bolýar.
Bahalar
Bazardaky satylýan harytlaryň möçberi adatdakydan örän köp. Emma olaryň bahalary her bir maşgala üçin o diýen elýeterli däl. Mysal üçin, bir ananasyň bahasy 26-30 manat, bir kokosyň bahasy bolsa 5-10 manada durýar.
“Adaty günler bu ir-iýmişler köp satyn alynmaýan-da bolsa, Täze Ýyl baýramynda köp satylýar” diýip, Parahat mikroraýonyndaky bazaryň satyjysy Amangül aýdýar. Bazarda dürli deňiz önümleri hem täze ýylyň öňüsyrasynda peýda bolýar.
Olaryň arasynda adaty günlerde tapylmaýan Tailanddan getirilen kalmar hem bar. Ýöne olaryň bahalary hem halkyň orta gatlagy üçin elýeterli däl. Tailanddan getirilen kalmaryň bir kilogramynyň bahasy 60-70 manat, krewetkanyň bir kilogramy bolsa 100-110 manat.
“Bazaryň konditer önümleri satylýan bölümlerindäki harytlar adatdakysyndan has gymmat bolup, ortaça aýdylanda, olaryň bahalary häzir 20-30% ýokary satylýar” diýip, Parahat mikroraýonyndaky bazaryň satyjysy Amangül aýtdy.
Ýörgünli harytlar
Täze Ýyl söwdasynda döwlete degişli dükanlar hem öz önümleriniň görnüşlerini baýlaşdyrýarlar. Emma olaryň esasy täze ýyl harytlarynyň biri – nireden getirilendigi anyk bolmadyk, bir kilogramy 8 manatdan satylýan towuk budy.
3-4 ýyl bäri her Täze Ýyl baýramynyň öňüsyrasynda bu towuk budunyň köp mukdarda ýurda getirilmegi indi adat bolup galdy. Şeýle-de, döwlet dükanlarynda bazar nyrhyndan arzan ýumurtga we bir kilogramynyň bahasy 11 manatlyk Hindistan gäwmişiniň eti hem Täze Ýyl baýramynyň has geçginli azyk harytlarynyň biri.
Täze Ýyl baýramçylygy bilen bagly iň geçginli söwda harytlaryndan biri hem täze ýyl sowgatlary. Ýörite sebetlere gaplanan sowgatlaryň dürli görnüşleri we bahalary bar. Sebediň içinde goýlan sowgadyň möçberine görä, olaryň bahasy 40 manatdan tä 200 manada çenli ýetýär. Sowgatlaryň arzan görnüşleri Orsýetden, Ukrainadan getirilen daşy bezelen gaplarda satylýar. Arzan sowgatlaryň bahalary 5 manatdan tä 30 manada çenli ýetýär.
Täze Ýyl baýramynyň bezeglerini satyn alýan adamlar hem az däl. Dürli reňklerdäki zerler, täze ýyl arçalaryny bezemek üçin jäjejikler hem-de emeli arçalaryň özleri bu hili harytlary satýan dükanlara aýratyn öwüşgin berýär.
Emeli Täze ýyl arçalarynyň köpüsi Dubaýdan getirilen hytaý önümleri. Boýy 1,5 metr bolan emeli arçanyň bahasy, hiline görä, 30-40 manatdan tä 50 manada çenli ýetýär. Bahasy 100 manat töweregi bolan emeli arçalara hem duşmak bolýar.
Şeýle-de, seýregem bolsa, tebigy arçalar hem satylýar. Aşgabadyň il içinde Ors bazary diýip atlandyrylýan Gülüstan bazarynda boýy 1,5 metrlik tebigy arçanyň bahasy 79 manat.
Täze ýyl bazarlaryndaky bahalaryň adaty günlerdäkiden gymmat bolýandygyna garamazdan, bu bazarlardan eli boş gaýdýan adam ýok. Aşgabatdaky lomaý söwda bazarynyň satyjysy Bäşim hem munuň bilen ylalaşyp: “Adamlar dekabr aýynyň aýlygyny bazarlarda goýup gidýärler. Täze Ýyl baýramyndan soň bazardaky söwda peselýär” diýip gürrüň berýär.


text:
Fransiýanyň prezidenti Nikolýa Sarkozi futbol boýunça dünýä çempionatynda öz ýurdunyň ýygyndy komandasynyň örän erbet çykyşyndan soň fransuz futbol konsepsiýasyna doly ýaňadan seretmäge çagyrdy.
Ýygyndy komandanyň düzümindäki futbolçylaryň ýekejesiniň-de gonorar almajakdygyny Sarkozi nygtady.
Sarkozi milli futboldaky krizisi düýn hökümet başlygy Fransua Fiýon, sport ministrliginiň ýolbaşçylary bilen maslahat etdi.
Fransuz komandasy ýekeje utuk alyp, sekizden bir finala çykyp bilmedi.
Şol bir wagtda-da futbolçylar bilen trener Raýmon Domenekiň arasynda ýiti konflikt döredi.


text:
Nýu-Ýorkyň merkezinde minaly maşyny partlatmaga synanyşykda, şol sanda, köpçülikleýin gyryş ýaragyny ulanmaga synanyşykda güman edilýän asly päkistanly, ABŞ-nyň graždany Faýsal Şahzada düýn bu işlerde resmi günä bildirildi.
Pakistan häkimiýetleriniň maglumatyna görä, Nýu-Ýorkdaky şol partlamany synanyşygyny taýýarlamaga gatnaşykda güman edilýän ýene bir adam düýn Karaçi şäherinde saklanypdyr.
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama: “Hüjüm etmäge bu synanyşyk amerikanlaryň howpsuzlygyna wehimiň bardygyny ýene bir gezek ýatlatdy” diýdi.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Awaza barsa, dynç alýanlar Awazadan çykarylýar diýýärler. Muny, elbetde, alada hökmünde kabul etmeli hem-de… alkyş aýtmaly.
Pöwrizäni welin prezident millete gaýdyp berer öýdüpdik. Bolmady!
Pöwrize aşgabatlylaryň bir bölegi üçin möwsümleýin gaçybatalgady. Wraçlar endokrin sistemalarynda kemçilik tapanlara, göwreli aýallara, yssa döz gelip 6ilmeýänlere tomsy Pöwrizede geçirmegi ýa-da Orsýetiň orta zolagyna gitmegi maslahat berýärdiler.
Sportsmenler üçin Pöwrizede ýörite türgenleşik ýygynlary geçirilýärdi.
Ýurdumyzyň dürli künjeklerinden gelenler Pöwrizäniň salkyn saýalarynda dynç almak bilen bilelikde, tebigatyň gözelliklerine hem täsinliklerine aralaşýardylar. Ýedidoganyň, Bürgüdiň ýanlarynda surata düşmek, Aşgabada aýlanmak, Botaniki bagy görmek, Aşgabadyň töweregindäki taryhy ýadygärliklere, tebigy täsinliklere aýlanmak, konsertlere hem spektakllara tomaşa etmek olar üçin täsiri köp ýyllara ýetýän ruhy hem fiziki täzelenmedi, mümkin, özgerişdi.
Müňlerçe çaga Pöwrizäniň üsti bilen dünýä giňişliklerine, gözelliklerine hem täsinliklerine aralaşýardy.
Şu zatlar ilat üçinem, döwlet üçinem elýeterlidi. Milliardlarça dollarlyk maýa goýumlaryna-da zerurlyk ýokdy. Elbetde, Pöwrizäni, onuň infrastrukturasyny modernleşdirmek gerekdi. Emma Pöwrizäni ýykan-ýumran edip, ilatyny kowup, ýerine Gala saldyrmagyň Nyýazow üçin nämä gerek bolanyna aňy ýerindäki adama düşünmek kynmyka diýýän. Ýogsa ol Pöwrizäniň ýanynda gurduran äpet, döwlet gaznasy üçin örän gymmada düşen daçasynda has täsinräk bina-da galdyrdyp bilerdi – onuňka «Bolanok» diýen barmydy…
Bu ýerde diňe çak etmek ýa-da aforizmlere ýüzlenmek galýar. Meselem, Mark Terensiý Warron «Betnebise bütin dünýä miras galsa-da, ol özündenem ogurlap, basyp goýar» diýipdir.
Hawa, bu dünýäde düşünmesi kyn zatlar öňem bolupdyr, indem bolmajagyna kepil ýok - Neronyň Rimi näme uçin otlanyna adamzat entägem düşünip bilenok ahyryn.
Pöwrizäni halka gaýtaryp bermek welin, islendik hökümdara jedelsiz abraý getirerdi. Şonda Rafaýeliň «Sikstin Madonnasyna» gaýra dur diýjek kartina ýazan hudožnigem tapylardy, hudožnigi goldanam…
Nurberdi Nurmämmet, aşgabatly aktiwist. Blogda öňe sürlen pikirler awtora degişli.


text:
30-njy noýabr Annasoltan Kekilowanyň doglan güni
Ýiti zehin
Aýallaryň azatlygy hem erkinligi ugrunda göreşiji, görnükli şahyr Annasoltan Kekilowa 1942-nji ýylyň 30-njy noýabrynda, Aşgabadyň ilersindäki Köşi obasynda dünýä indi.
Ol özi barada şeýle diýdi.
Durna gözli çeşmelerden suwlanyp,
Obada boý alan ahal gyzy men.
Orta mekdebi gutaransoň, Türkmen döwlet uniwersitetiniň türkmen filologiýasy fakultetini tamamlady. Ýaşlar gazetiniň redaksiýasynda işledi.
Ol öz eserleri bilen köpçüligiň ünsüni özüne çekdi. Geçen asyryň ikinji ýarymynda, türkmen edebiýatynyň gülläp ösýän döwründe, Daň ýyldyzy ýaly parlap dogdy. Ol döretdi hem başgalara edebi täsirini ýetirdi.
Ol poeziýanyň çäginden çykyp, hekaýa hem ýazyp başlady. Annasoltanyň goşgularyna aýdymlar döredildi. Onuň “Oýlan, oglan” diýen aýdymyny şol döwrüň meşhur aýdymçysy Güljan Hümmedowa aýdýardy. Soňrak “Gözledim seni” diýen aýdymyny esasan Annaberdi Atdanow gowy aýtdy. Ol aýdym Annaberdi Atdanowa-da, şahyr Annasoltana-da meşhurlyk getirdi.
1968-nji ýylda Annasoltan Kekilowanyň “Gara saçlarym” atly ilkinji goşgular kitaby satuwa çykdy. Ol ýüzugra satylyp gutardy. 1971-nji ýylda “Zenanlar” çap boldy.
Annasoltan şeýle joşgunly başlangyç bilen uly edebiýata geldi.
Bu ýiti zehini goldajak bolmadylar. Ony hatda Ýazyjylar birleşiginiň agzalygyna-da kabul etmediler. Sebäbi ol Kommunistik partiýany hem onuň alyp barýan syýasatyny wasp etmekden saklandy.
Göreş
Aslynda Annasoltanyň başyndan inen bela-beterler onuň döredijiligi sebäpli ýüze çykdy. Ol öz poeziýasynda erkinligi janlandyrdy hem ideýany ösdürip başlady. Ol türkmen poeziýasyna köpleriň entek düşünmeýän ýa-da düşünmek islemeýän zadyny – erkinligi getirdi. Bu durmuş üçin, erkinlik şeýle zerur bolmasa, şahyr ony gorajagam bolmazdy. Ol akylly zenan, köp okaýardy hem köp zada düşünýärdi. Şol akyly ýok etmek üçin, resmiler çäre görüp başladylar.
1971-nji ýyldan SSSR-iň Döwlet Howpsuzlyk Komitetiniň aňtawçylary Annasoltan Kekilowany berk gözegçilik astyna alýarlar hem şol ýylyň tomsunda “psihiki kesele uçrapdyr” diýen bahana bilen dälihana dykýarlar.
Şondan soň onuň eserlerine gadagançylyk girizildi. Onuň goşgularyna döredilen aýdymlar eşitdirilmedi. Satylyp ýetişmedik “Zenanlar” aty kitabyny yzyna ýygnap aldylar.
Şol agyr şertlerde özüniň saýlap alan durmuş ýoly hem göreşi barada şahyr şeýle ýazdy.
Söýemok men bu jahanda,
Ýaranjaklap gün görmäni.
Ýagşy görýän beýle günden,
Öz ajalma jan bermäni.
Niçik bolar şemal ýaly,
Çar tarapa öwsüp dursam?
Ýan bermeli bolar onda,
Garşymda gaý, tupan görsem.
Dönmerin men öz pikirimden,
Atsalar-da ýanar oda.
Ömrüm boýy hyzmat etjek,
“Ynsan” diýen belent ada.
Ol diwardan aňyrda
Annasoltan soňky gezek dälihanada ýatanynda, Andreý Saharow öz aýaly bilen onuň yzyndan gelipdir, ýöne Berzeňňi ýolunda olary saklap, yzyna gaýtarypdyrlar diýen gürrüň bar.
Suwsuzlykdan saralsa-da gül meňzim,
Daş güli men, aslyýetim ak meniň.
Hawa, ony öz wyždany şu ýola salypdy. Ol muny köp gezek aýtdy. Beýle göreşijiniň ýoly bolsa belent diwarlaryň aňrysynda tamamlanýar.
Ol diwaryň aňrysynda nämeleriň bolýandygyny, diňe başyna düşüp, ol ýerde ýatyp gören bilýär.
Şahyr muny örän gysga, sanlyja setirde beýan edýär.
Jebir gördüm bu diwardan aňyrda,
Zulum gördüm bu diwardan aňyrda.
Ölüm gördüm bu diwardan aňyrda,
Hapa boldum, men bir suwa düşeýin.
Onuň manyly ömri ol diwardan aňyrda tamamlandy. Onuň her sözüniň aňyrsynda jebir-jepa hem sütem bar. Şol diwardan, Annasoltanyň diňe meýidi hem goşgulary çykyp bildi. Başgaça aýdylanda, diňe Hakykat çykdy.
Annasoltan Kekilowanyň 1992-nji ýyldaky soňky ýygyndysyna ýazylan sözbaşy şeýle jemlenýär.
«1983-nji ýylyň 19-njy iýunynda säher wagtlary garyndaşlary Annasoltanyň jesedini keselhanadan alyp gidýärler. Şondan soň keselhanadaky Annasoltana degişli dokumentleriň içinde şeýle ýazgy peýda bolýar. “Annasoltan Kekilowa oglunyň haýyşy boýunça öýde seretmek üçin keselhanadan çykaryldy».
Hudaýberdi Hally, ýazyjy.
Bu ýerde aýdylanlar awtoryň pikiri.


text:
Aşgabat, 26-njy dekabr. «Türkmenportal».
25-nji dekabrda Täze ýyl dabaralarynyň öňüsyrasynda türkmen paýtagtynda Russiýanyň «Rosgossirk» döwlet kompaniýasynyň çykyşlary badalga aldy. Şol çykyşlar Türkmenistanyň Döwlet sirkiniň sahnasynda bolar we munuň özi bu sungaty söýüjileriň hemmesine ajaýyp Täze ýyl sowgady bolar. Daşary ýurtly myhmanlaryň ajaýyp sirk şüweleňi gyzykly täsinlikleri, tomaşaçylara, aýratyn hem çagalara şadyýan baýramçylyk şadyýanlygyny wada berýär, mekdep dynç alyş günlerinde hem sirk ertekisi olaryň göwnünden turar.
Rus artistleriniň getiren baý sirk maksatnamasy «Ýolbarslaryň arasynda bir özi» diýlip atlandyrylýar. Onuň çäklerinde şol bir at bilen ondan gowrak ýolbarsyň gatnaşmagynda ajaýyp tomaşany görkezýän täsin çykyş onuň möhüm bölegi bolup durýar. Dört aýakly artistler tälim beriji Wladislaw Gonçarowyň görkezmelerini ýerine ýetirmek hem-de adaty bolmadyk artistlik çykyşlary bilen tomaşaçylaryň göwnüni göterýär.
Bu sirk maksatnamasynda ýaşajyk artistleriň çykyşlary hem bar. Olaryň çykyşlary hemişe tomaşaçylaryň aýratyn ünsüni çekýär. «Ikariýa oýunlary» ady bilen ajaýyp çykyşda uly ýaşly artistler bilen bilelikde, alty ýaşly Maksim Duhanin başarjaň ukyplaryny görkezýär. Daşary ýurtly myhmanlaryň sirk şowhunlary sazly çykyşlarda, tälim berilýän haýwanlaryň çykyşlarynda, akrobatikada, ekwilibristikada, žonglirlemekde we beýleki ençeme çykyşlarda dürli şadyýan, täsin çykyşlary özünde jemleýär. Elbetde, şadyýan, masgarabazlar çykyşlaryň çäklerinde özleriniň degişmeleri we täsin çykyşlary bilen tomaşaçylary maýyl edýär.
Artistler tarapyndan döredilen gahrymanlaryň aýdyň, özüne çekiji baý keşpleri, çylşyrymly çykyşlar, masgarabazlaryň hoşniýetli degişmesi we beýleki täsirli çykyşlar şatlygyň hem-de haýran galmagyň baýramçylygy türkmen tomaşaçysynyň uzak wagtlap ýadynda galar.
Türkmenistanyň Medeniýet ministrliginiň goldaw bermeginde guralan «Rosgossirkiň» çykyşlary iki dostlukly halklaryň medeni gatnaşyklarynyň taryhynda ajaýyp sahypa bolar. Türkmen paýtagtynda Russiýanyň sirk sungatynyň ussatlarynyň döretjek ajaýyp döredijilik baýramçylygy geljek ýylyň 18-nji ýanwaryna çenli dowam eder.


text:
Çoganly ýaşaýyş toplumynda üç tapgyrda 1000 töweregi häzriki zaman kottejlerini gurmak bellenilýär. Mundan başga-da, bu ýerde 600 okuwça niýetlenen mekdep we 160 körpäni kabul etjek çagalar bagy gurlar. Häzirki wagtda gurluşygyň birinji tapgyry durmuşa geçirilýär: eýýäm 60 jaýyň sütünleri dikeldildi, 140-synyň binýady goýuldy. Şol bir wagtyň özünde-de, desgalara suw geçirijileriň we lagym turbalarynyň 5 müň metri çekildi.
Gurluşygyň ikinji tapgyryna şu ýylyň ahyryna girişiler, tutuş şäherçe bolsa indiki ýyl ulanylmaga berler. Ähli işler paýtagtyň Bagtyýarlyk etrabynyň häkimliginiň buýurmasy boýunça bellenilen möhletde “Aşgabatabatlaýyşgurluşyk” önümçilik birleşiginiň 4-nji abatlaýyş-gurluşyk uprawleniýesi ýerine ýetirilýär.
Paýtagtyň çäginiň tas iki esse diýen ýaly giňeldilmegi bilen, şäheri ösdürmegiň 2015-2016-njy ýyllar üçin täze Konsepsiýasy işlenip taýýarlanyldy. Eýýäm Aşgabatda ýaşaýyş jaýlaryny gurmagyň 14-nji nobatdakysy dowam etdirilýär, 15-nji nobatdakysynyň gurluşygyna hem girişildi. Mundan başga-da, Parahat-7, Köşi ýaşaýyş toplumynda işler güýçli depginde dowam etdirilýär, Abadanyň hem Ruhabadyň keşbi özgerdilýär.


text:
Ýakynda Türkmenistanda geçirilen hökümet maslahatlarynyň biri Magtymguly Pyragynyň 290 ýyllygyny giňden, uly şowhun bilen bellemäge taýýarlyk görmäge bagyşlandy. Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow hem bu medeni çärä uly ähmiýet berip, munuň bilen baglylykda ýerli we halkara derejesinde degişli taýýarlyk işleriniň görülmegini tabşyrdy.
Mary welaýatynyň Ýolöten şäheriniň ýaşaýjysy 73 ýaşly Ýagmyrow Italmaz Magtymguly Pyragynyň 290 ýyllygyna görülýän taýýarlyklar, şeýle-de türkmeniň beýik şahyryna bolan öz garaýyşlary barada gürrüň berdi.


text:
Atiýa daňdan, gün dogmazdan öň, öz maşgala agzalary bilen selälik edinýär. Ol geljek 16 sagadyň içinde iýere-içere mümkinçilik bolmajakdygyny bilýär. Musulmanlaryň mukaddes oraza aýynda agyz beklemek 9 ýaşly Atiýanyň hukugy, onuň ejesi Şukriýa Hassas üçin hem bu yslam dininiň taglymatlarynyň düýbüni berkitmek üçin bir pursat.
“Men olara ýeke iýmek-içmekden saklanmak ýeterlik däl diýýärin. Oraza ýeke bu däl. Sen öz goňşularyňa mähirli bolmasaň, ýaman söz aýdyp ýa ýaramaz iş edip, olaryň göwnüne degseň, agyz bekläniň peýdasy ýok” diýip, Hassas aýdýar.
“Çagalaryma agyz beklemgiň gowy adam bolmak üçin edilýän işdigini, oraza aýynda öwrenilen gowy gylyk-häsiýetleriň ömür boýy galmalydygyny aýdýaryn” diýip, Kabulyň golýaynda Çil Sutunda ýaşaýan Hassas sözüniň üstüni ýetirýär.
Oraza aýynda özüňe erk etmegi, rehimdarlygy, özara düşünişmegi çagalaryň ýüregine guýmak musulman ene-atalara häsiýetli iş.
Kabulda Karte Parwanda ýaşaýan Akila Wasylyň maşgalasy üçin oraza aýy uly baýramçylyk hasaplanýar. Agzaçar dogan-garyndaşlar, myhmanlar bilen bilelikde giçirilýär. Gyzlara 9, erkek oglanlara-da 12 ýaşa çenli agyz beklemek borç däl. Ýöne olaryň geljekki dini borçlaryna taýýarlykly bolmagy üçin ene-atalar ýaş çagalara agyz beklemäge rugsat edýärler.
Wasyl bilen onuň adamsy öz iň kiçi ogullaryna bu rituala öwrenişmegi üçin günde birnäçe sagatlap agyz beklemäge ýol berýärler. “Men çagalarymyň agyz beklemegini olaryň saglygyna we islegine görä edýärin. Olary bu işi mejbury etdiremok. Men şerigat boýunça pikir edýärin. Birini agyz beklemäge mejbur etmek günä” diýip, Wasyl aýdýar.
Mawlawi Abdul Samad Kabulyň Huşal Han Mina böleginde bir metjidiň ymamy. Ol oraza aýynda çagalara yslamyň bellän borçlaryny, şol sanda agyz beklemegi, haýyr-sogap etmegi öwretmäge ene-atalaryň jogapkärdigini aýdýar: “Ene-atalar öz 7-8 ýaşly çagarlarynyň agyz beklemäge synanyşmagyna diňe olaryň bedenine, saglygyna zyýan ýetmejek bolsa ýol bermeli. Agyz beklemek olaryň saglygyna ýaramaz täsir etse, ýa olary ysgyndan gaçyrsa, onda olaryň agyz beklemäni gowy. Yslamyň nukdaýnazaryndan olara agyz beklemek borç däl”.
Yslam kalendaryna laýyklykda, her ýyl 10-12 gün öňe süýşýän oraza aýy Günorta we Merkezi Aziýada bu ýyl yssy tomsa gabat geldi. 35 gradus temperaturaly täjik paýtagty Duşenbede gündizine aç-suwsuz gezmek aňsat däl. Bäş çaganyň enesi Gulhumor Saidowa oraza aýy üçin 12 ýaşly ogluna ýörite bir plan düzüpdir. Ol günde birnäçe sagatlap ýatyp, ukusyny almaly, içeri hem salkyn saklanmaly.
Musulman dünýäsinde bolşy ýaly, Saidowanyň çagalary hem “Eid-al-Fitr” oraza baýramyna sabyrsyzlyk bilen garaşýarlar. Bu baýramda, adat boýunça, çagalara pul sowgat berilýär, maşgalalar täze egin-eşik geýnip, biri-biriniň baýramyny gutlamaga barýarlar. Oraza aýynda garyplara pul kömegini etmek musulmanlaryň borjy.
“Meniň çagalarym baýramyň gelereine howlugýarlar. Olar gowy adam bolmagy öwrenenimiz üçin, sowgat almaga wagt boldy diýýärler” diýip, Saidowa aýdýar.


text:
Ýaňy-ýakynda Moskwada “Altyn naryň topragy” ady bilen almanah çap edildi. Almanah özüniň sahabynda “Türkmenistan rus poeziýasynda, prozasynda we şekillendiriş sungatynda” diýlip atlandyrylýar.
Almanah düýbi Moskwada ýerleşýän “Rus dünýäsi” fondy, “Edermenlik hem Gumanizm” halkara birleşigi, Orsýet-Türkmenistan öýi tarapyndan maliýeleşdirildi.
Almanahyň başynda “Russiýadaky türkmenileriň we Türkmenistandan çykanlaryň Kongresi” atly Umumyorsýet jemgyýetçilik guramasynyň başlygy, Russiýa Federasiýasynyň halk artisti Myrat Annamämmedowyň ýüzlenmesi bar. Ol bu neşiriň Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 20 ýyllygyna we “Orsýet we Türkmenistan. Geljekde bilelikde” dostluk şertnamasynyň kabul edilmeginiň 10 ýyllgyna bagyşlanýandygyny aýdýar.
Bu almanahy düzüji, belli rus şahyry hem terjimeçi Mihail Sinelnikow “Düzüjiden” ady bilen giň sözbaşy ýazypdyr hem bu ýere alnan awtorlar barada gysgaça maglumat beripdir. Soňra rus şahyrlarynyň 30-dan gowragynyň Türkmenistan hem türkmenler baradaky goşgulary ýerleşdirilipdir. Onuň yzyndan üç rus ýazyjysynyň Türkmenistan baradaky proza eserleri berilýär. Şol sanda dünýä belli rus ýazyjysy Andreý Platonowyň “Takyr” hem “Jan” powestleri-de bar.
Almanahyň soňunda belli türkmen hudožnigi Wladimir Artykowyň birnäçe işiniň foto reproduksiýasy ýerleşdirilipdir hem bu suratkeş barada giňişleýin makala berlipdir.
Ýazyjy Hudaýberdi Hally bu almanahy düzüji M.A. Sinelnikow bilen gürrüňdeş boldy.
H. Hally:
Mihail, beýle almanahy döretmek ideýasy nähili döredi?
M.A. Sinelnikow
M.A. Sinelnikow:
Moskwada hereket edýän Orsýet-Türkmenistan öýi özüniň neşir işleriniň çäginde şeýle almanahy çap etmegi karar edipdir. Meni çagyryp, şeýle almanahy düzmegi teklip etdiler. Sebäbi men Moskwanyň Aziýa-Afrika institutynda, Rus poeziýasy Aziýa-Afrika barasynda diýen temadan sapak berýän. Onda birnäçe leksiýa Türkmenistana hem türkmen edebiýatyndan edilen terjime işlerine degişli. Şonuň üçin olaryň maňa ýüz tutmaklary kanuna laýykdyr.
Men bu işe höwes bilen girişdim. “Altyn naryň topragy” onuň ilkinji sany. Şu adyň bu almanahda hemişelik galmagy mümkin. Bu Wladimir Lugowskoýyň Türkmenistana bagyşlan goşgusyndan bir setir. Meniň türkmen edebiýaty bilen ýakyndan gatnaşygym bar. Rus ýazyjy-şahyrlary wagtynda Türkmenistan barada köp zat ýazdy. Şonuň üçin bu almanaha olardan diňe bir bölek girizildi. Ýöne men ol ýere iň gowularyny girizmäge çalyşdym.
H. Hally:
Bu hakykatdanam şeýle. Bu ýerde türkmeniň bütin dünýäsi bar. Tebigaty, durmuş-ýaşaýyş şertleri, gadymyýeti hem täze taryhy, ýer-toprak aýratynlyklary – bularyň ählisini almanaha girizilen eserlerden görmek mümkin. Bu ýerde 40 çemesi ýer-ýurt atlary ýatlanýar. Ençeme türkmen sözleri bar. Ol biziň düýnümiz. Şonuň üçin bu näme? Ýürek owazymy ýa-da Nikolaý Tihonow aýtmyşlaýyn “Gözi ýaşly hoşlaşmakmy?”
M.A. Sinelnikow:
Hä... Munuň ol hem beýleki bolmagy mümkin. Nähilem bolsa Türkmenistan meni hemişe tolgundyryp geldi. Hut çeper edebiýaty boýunça Türkmenistan öz açyklygy hem aýdyňlygy bilen mydama meniň göz öňümde. Onuň ýowuz durmuşy-da, şol wagtyň özünde çydamlylyk çäkleri-de onuň poeziýasyna siňipdir. Türkmenleriň örän beýik awtorlyk poeziýasy bar. Onuň klassyka degişli bir bölegi A. Tarkowskiý ýaly ussatlar tarapyndan rus diline terjime edildi. Men ol ynsany ýakyndan tanaýardym. Ol türkmenler barada köp gürrüň beripdi.
Şonuň bilen birlikde Türkmenistan bilen baglanyşykly rus edebiýaty hem bar. Olardan A. Platonowyň genial powesti bu almanaha alyndy. Örän talantly ýazyjy Wladimir Koziniň powesti bar. Moris Semaşkonyň Magtymgulynyň ömri baradaky powesti hem ünsi özüne çekerlikdir. Elbetde, rus ýazyjy-şahyrlarynyň ýazan zatlary munuň bilen çäklenmeýär. Konstantin Paustowsikiniň “Garabogaz” powestini we beýleki ençeme eserleri ýatlap bolar. Ýöne meniň saýlanlarym nähilem bolsa has möhümräkleri.
H. Hally:
Almahana girizilen eserleriň saýlanyşyna söz ýok. Olardan proza eserleri düşnükli diýsek, sen beýle ajaýyp goşgulary nädip seçip aldyň?
M.A. Sinelnikow:
Islendik saýlap-seçiş subýektiw häsiýetde bolýar. Meniň göwnüme bolmasa, türkmen durmuşyndan ýazylan proza eserleri däl, eýsem poeziýa-da ýeterlik derejede baý. Bu ýerde Sowet Soýuzy döwründe ykrar edilen birnäçe şahyrlar bar. Olardan N. Tihonow, W. Lugowskoý uly abraýa eýedi. Şonuň bilen birlikde olardan gaty bir pes bolmadyk Adelina Adalis, Georgiý Şengeli bar. Häzir täze döwür, erkinlik. Kümüş asyra degişli şahyrlaryň, şol sanda sowet döwrüniň şahyrlarynyň ençemesiniň eserleri çap edilip başlandy. Olaryň uly söz ussatlardygy ykrar edildi. Şol sanda, bu ýere biziň ýaş döwürdeşlerimiziň eserleri-de alyndy.
H. Hally:
Mihail, seniň pikiriňçe, rus şahyrlary Türkmenistanyň tebigy gözelligini nädip duýup bildiler? Nädip özlerine ýat bolan Garagumy wasp etdiler?
M.A. Sinelnikow:
Olar muňa haýran boldular. Bilýäňizmi, Russiýa bilen Türkmenistanyň tebigatynyň arasynda düýpli tapawut bar. Orsýet tokaýlaryň hem sansyz derýalaryň ýurdy. Umuman, suw ýetmezçiligi biz üçin ýat. Türkmenistanyň bolsa köp bolegi çöl. Ol ýerde suw ýok. Suw diriligi hem durmuşy kesgitleýär. Çöl şertlerinde, suwsuzlykda ýaşamagyň aladalary hem suwa bolan islegiň ýitiligi öňde durýar. Türkmenistan bilen biziň aramyzda şeýle gapma-garşylykly tapawutlar bar. Bu rus şahyrlaryna ýiti täsir edendir diýip bolar. Nähili bolsa-da, Türkmenistan örän gözel ýurt.
H. Hally:
Onsoň diňe tebigat hem däldir ahyryn?
M.A. Sinelnikow:
Elbetde, ol milletiň beýikligi, onuň döreden täsin poeziýasy haýran galdyrman bilmez. Biz Keminäni, Zelilini, Seýdini rus şahyrlarynyň terjimesinden bilýäris. Ýöne Magtymguly adamzadyň iň beýik şahyrlarydan biri bolup durýar. Ony terjime etmek A. Tarkowskä nädip başartdyka diýip oýlanýarsyň. Iň bolmanda, ol beýik şahyr terjimede hem asla pes däl. Men oňa genial terjime diýesim gelýär. Bu iş bilen A. Tarkowskiý uzak wagtlap meşgullandy. Ol uruşdan öň, 40-njy ýyla çenli Keminäni terjime edipdi. Belki, o döwürde Magtymgulyny terjime etmäge ruhy taýdan taýýarlykly bolan däldir. Uruşda ýaralanyp, aýagyny ýitirdi. Soňra ol Aşgabatda boldy hem şol ruhy azaplardan soň ruhy taýdan taýýar halda, Magtymgula girişdi. Men şeýle pikir edýän.
Şeýlelikde, bularyň ählisi bir zatda jemlendi, asla ýeňil bolmakdyk şertlerde ýaşaýan halkyň takdyry hem çölüň gözelligi rus şahyrlaryna täsir etmän durmady. Elbetde, agyr durmuş şertlerine seretmezden, halk şeýle täsin edebiýaty döredip bilipdir. Men ony hiç bir millet bilen deňeşdirmek islämok, her halkyň örän gowy poeziýasy bar. Ýöne meniň göwnüme bolmasa, türkmenleriň awtorlyk poeziýasy bir gudratdyr. Iň bolmanda türki dilli edebiýatyň arasynda.
Mihail Sinelnikow
(1946-njy ýylda doglan)
* * *
Mollanepes hem Kemine,
Mukaddes Pyragy Etrekden göçüp,
Diňe öz ýurdunda galmady baky
Ýaşaýar geljekki asyrlar üçin.
Seýitnazar Seýdi Zelili bilen,
Goşa biten nar deý gül açdy hakyt.
Başga bagda, başga ülkäň gözünde
Ýa-da birden ganat baglap uçýarlar,
Ýeriň ol ujuna orus sözünde.
Ýöne bize eşitmek ýok hemmesin.
Yşk aýdymyn, hak sözüni aýdanlaň,
Salyr türkmen, buýsançly hem gönümel.
Hem Azady, hem Baýram han
Garaşýarlar özlerine mynasyp
Terjimeçä işe girjek ýaýdanman.
Goşgyny terjime eden Ýowşan Annagurban.


text:
Zehinli aýdymçy Laçyn Mämmedowa diňleýjileriň söýgüli aýdymçylarynyň biri. Aýratynam ýaşlaryň. Ol diňe bir ýurdumyzda däl, eýsem onuň çäklerinden daşarda-da giňden tanalýar. Laçyn halkara derejesinde geçirilýän aýdym festiwallarynda-da üstünlikli çykyş edýär.
Laçyn Mämmedowa Türkmenistanyň halk artisti diýen hormatly adyň hem eýesi. Şeýle ady alanlaryň arasynda ol iň ýaş aýdymçydyr. Täzelikde bolsa Laçyn Mämmedowa durmuş toýny tutdy. Muňa onuň muşdaklarynyň hemmesi guwandy.
Ýaş aýdymçynyň abraýy artyp gidibermek bilendi. Golaýda Türkmenistanyň prezidentiniň «Türkmeniň altyn asyry» atly bäsleşiginiň jemi jemlendi. Şolaryň arasynda Laçyn Mämmedowanyň adynyň bolmagy-da guwandyryjydyr.
Laçyn Aşgabat şäher häkimliginiň «Aşgabat» döredijilik toparynyň aýdymçysy. Ol «Prezidentiň saýasynda», «Sensiz», «Bagtly men», «Türkmenistan», «Unut meni», «Söýdüm seni», «Ynanma söýgä», «Bikarar», «Ejem jan», «Arkadag», «Siziň bilen» ýaly aýdymlary ussatlyk bilen ýerine ýetirendigi üçin Türkmenistanyň prezidentiniň altyn zynjyryna hem-de bir müň amerikan dollaryna mynasyp bolupdy.
Aýdymçynyň zehin daragty gülleýärdi. Ol hökümet derejesinde geçirilýän konsertleriň hemmesine diýen ýaly çagyrylýardy. Ýeri gelende ýurduň ozalky prezidenti Saparmyrat Nyýazowyň-da Laçyn gyzyň döredijiligine uly sarpa goýandygyny, onuň sylag-serpaýdan ýüküni ýetirendigini söz ugruna ýatlap geçmegimiz gerek. Aýdymçy täze hökümetden hem dilgir däldi. Ozalam, häzirem onuň ýyldyzy parlap galypdy. Arman, şol ýyldyz birküç günlükde duýdansyz öçdi oturyberdi. Duýdansyz diýip goýaýmaly!
Indi Laçynyň sesi eşidilenok
Laçynyň aýdymlaryna döwlet derejesinde gadagançylyk girizildi. Indi onuň sesi radioda-da eşidilenok, telewideniýede-de. «Owaz» radiosynda sesleriň köplügi bilen iň gowy aýdymçylaryň ýerine ýetirýän aýdymlary eşitdirilýär. Sesleriň köplügi SMS arkaly ýüze çykarylýar. Her gün berilýän şol günortan konsertinde Laçynyň aýdym aýtmaýan gezegi ýokdy. Hakykatdanam, onuň diňleýjisi kändi.
Laçyna gadagançylygyň näme maksat bilen girizilenligini bilýän ýok. Geň ýeri, şu gezekki gadagançylyk diňe Laçyn bilen çäklenmedi. Türkmen döwlet medeniýet institutynyň «Medeni miras» fakultetiniň talyby Bilbil Orazowa-da «Watan», «Watanym», «Söýgi bilen ýaşaly», «Saňa», «Ýalňyz», «Aýdymym», «Gaşly ýarym», «Gözleýärin», «Eje jan», «Garaşýan» ýaly aýdymlary üçin Türkmenistanyň prezidentiniň «Türkmeniň Altyn asyry» bäsleşiginiň ýeňijisi bolupdy. Zehinli aýdymçy baýragy Laçyn bilen bir tapgyrda alypdy.
Ine, indi bilbil owazly Bilbilem gadagan edildi. Aýdymçylar Mekan Ataýew bilen Mekan Dönmezowam şolara goşuldy. Bu aýdymçylaryň aýdymlaryny radioda we telewideniýede bermek gadagan edildi.
Birbada dört adam
Birbada dört adama gadagançylyk girizildi. Resmi taýdan sebäbi aýdylmansoň, daş-töwerek myş-myşdan doly. Myş-myşlaram çişirilip-çişirilip, ýetjek derejesine ýetirilýär. Ana, onsoň, şol geplere ynanjagyňam bileňok, ynanmajagyňam.
Eger Türkmenistanda söz azatlygy bolan bolsady, onda gürrüňi edilýän aýdymçylar bilen interwýu gurap, hakykat ýüze çykarylardy. Şeýdibem bolgusyz gürrüňleriň öňi alnardy.
Gadagan edilen dört aýdymçy «görünmesiz ýerde» görnenmiş. Sypaýyçylyk bilen aýdanyňda şeýleräk. Laçyn Mämmedowa aýdylýan gep-gürrüňleriň-ä gulak eşider ýaly däl. Oňa Aşgabady terk etmeklik, öz mekanyna—Nebitdaga gitmeklik «maslahat berlipdir».
Islendik adam perişde däl. Her kimiň durmuşynda çaprazlyklar, ýalňyşlyklar bolup biler. Bular gadagançylyk girizilen dört aýdymça-da degişli. Eger adam kanundan gyşarsa, onda ýurduň kanunlary bar. Şol kanunyň esasynda-da her kime çäre görülýär. Alaga-da halkyň söýgüli aýdymçylaryna gadagançylyk girizilmegi kimdir biriniň diýdimzorlugyndan başga zat däl. Onsuzam, soňky ýigrimi ýyla golaý wagtyň içinde gadagançylyk girizilen, ýagny radioda, telewideniýede, hökümet derejesinde geçirilýän konsertlerde çykyş etmek gadagançylygy girizilen aýdymçylaryň hetdi bar, hasaby ýok.
Ibaly aýdymçam galmasa gerek
Zehinli aýdymçylar Akyş Saparow, Sabo Artykow, Annagül Gurdowa, Nurmuhammet Meredow, Maral Durdyýewa, Leýla Şadurdyýewa... dagy öz döwründe haýsydyr bir çinownigiň göwnünden turmandygy üçin sahnadan düşürilipdi. Özem bu spisogy näçe uzaltsaň, uzaldyp oturybermeli. Aýdymçylara şeýdip gadagançylyk yzyna gadagançylyk giriziliberse, onda halkyň öňüne çykyp biljek ibaly aýdymçam galmasa gerek.
«Dile geldi—bile geldi». Şunam aýdalyň. Gadagan edilen aýdymçylaryň arasynda belli aýdymçylar Jemal Saparowa, Kerim Gurbanalyýew, Eneş Rejepowa, Gülşat Gurdowa ýaly erjellik, irginsizlik bilen özlerine täzeden ýol açyp, ýene-de sahna dolanyp gelýänleri-de bar. Bu aýdymçylar ep-esli ýyl gadagançylykda oturdylar. Ýöne, Jemal Saparowa, Kerim Gurbanalyýew, Eneş Rejepowa, Gülşat Gurdowa ýaly özüne ikilenç ýol arçap bilýän dogumly aýdymçylar, gynansak-da az.
Sungat ussatlaryna girizilýän gadagançylygyň soňy gelermikä?
Çoluk Möwlamow Aşgabatly synçy. Blogda öňe sürülen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Bäş gün bäri dowam edip gelýän bu krizisden howa ýoly senagaty 100 millionlarça dollar zyýana uçrady, millionlarça ýolagçy ýolda galdy. Krizis import-ekseporta hem agyr zarba urdy.
Ýewropanyň Transoprt Komissary Siim Kallas 18-nji aprelde: “Bu beýle dowam edip bilmez” diýdi: “Bular ýaly zat ozal bolanok. Munuň beýle dowam etmeli däldigi belli. Biz beýdip, durup, külli tüsse üstümizden haçan sowlar diýip garaşyp bilmeris”.
Ýewropa Bileleşigine häzir prezidentlik edýan Ispaniýa gyssagly planlar barada pikir alyşmak üçin transport ministerlerini wideo konferensiýasyna çagyrdy.
Ýewropa Komissiýasy bu külli tüssäniň ykdysadieýete we ýewropa ýolagçylygyna näçe zyýan ýetirenliginiň anygyna ýetmek üçin ýörite topar döretmekçi.
Ýewropanyň howa gatnawlaryna gözegçilik edýän Eurokontrolyň başlygy Brian Flynn 15-nji aprelden bäri 63 müň töweregi kadaly uçar reýsiniň ýatyrylandygyny habar berdi.
“Ýewropanyň takmynan ýarpysy wulkanyň külli tüssesiniň zyýan ýetirmegi mümkin regionyndan daşarda ýerleşýär. Şol sebäpden uçar meýdanlarynyň we howa giňişlikleriniň birnäçesini açmaga mümkinçilik bar. Biz şu gün göz öňünde tutulan gatnawlaryň 30-35 prosenti ýol alar diýip, pikir edýäris” diýip, Flynn aýtdy.Bu krizise garaşylmaýardy
Ýolagçylar, söwda we maliýe bazarlary üçin ýagdaýy kynlaşdyrýan bu krizise garaşylmanlygy üçin hökümetleriň oňa taýýarlygynyň bolmanlygy.
Britaniýada bu ýagdaý öňümizdäki aýlarda geçmeli saýlaw kampaniýalarynda bir tema öwrülip barýar. Hökümet şu gün iki harby gämini iberip, howa gatnaway kesilendigi zerarly Fransiýada galan raýatlaryny ýurda getirjekdigni bildirdi.
Ýurduň syýahat agentligi ABTA-nyň birldirmegine görä, häzir daşary ýurtlarda yzyna aşyp bilmän oturan britaniýalylaryň sany 150 müň töweregi.
Halkara Howa Transporty Birleşigi IATA bu krizise hiç bir maslahatsyz, ölçegsiz çemeleşendikleri üçin hökümetleri tankytlady. Birleşigiň baş direktory Jowanni Bisignani muny Ýewropa üçin utanç diýip atlandyry.
“Men muny ýewropa bulam-bujarlygy diýip atlandyrdym. Näme üçin? Sebäbi ol ne sanlara seretdi, ne-de faktlara” diýip, Bisignani aýtdy.
Ekspertleriň aýtmagyna görä, krizisden ykdysadyýete häzirkisinden daşgary näme zyýanlaryň ýetjekdigi entek belli däl.


text:
Düýbi Londonda ýerleşýän bank Eýran bilen bizness gatnaşyklaryna garşy ABŞ-nyň sanksiýalaryny bozanlykda özüne bildirilýän aýyplamalary ret etdi. Bank bu mesele boýunça ABŞ-nyň inspektorlary bilen eýýäm hyzmatdaşlyk edendigini aýtdy.
“Standard Chartered" banky 2010-njy ýylyň ýanwar aýynda öz ygtyýary bilen ABŞ-nyň agentliklerine, şol sanda Nýu-Ýorkuň Maliýe gulluklary boýunça döwlet departamentine ýüz tutandygyny we Eýran bilen 2001-2007-nji ýyllar aralygyndaky bank operasiýalaryny aýan edendigini aýdýar.
Bank öz hasabatlaryna salgylanyp, öz işiniň Eýranyň ýadro programmasyny we terrorçy toparlaryny maliýeleşdirmegiň öňüni alýan amerikan düzgünlerini berjaý etmeklige gönükdirilendigini we bankyň olary “doly berjaý edendigini” aýdýar.
Bank Nýu-Ýorkuň Maliýe gulluklary boýunça döwlet departamentininiň ýolbaşçysy Benjamin Lawskiniň duşenbe güni eden aýyplamalaryna geň galandygyny aýdýar.
Lawskiniň aýtmagyna görä, “ Standard Chartered" banky 2001-2007-nji ýyllar aralygynda Eýran hökümeti bilen $250 milliard möçberinde pul serişdesini ýuwmak planyny işläp düzüpdir we ABŞ-nyň maliýe sistemasyny “terrorçylardan gorawsyz” edip görkezipdir.
Lawski 30 müňden gowrak sahypadan ybarat dokument, şol sanda “Standard Chartered" bankynyň içerki elektron poçtasyny barlamak boýunça dokuz aýlap geçirilen derňew bankyň “tölegler arkaly ýüzlerçe million dollar” gazanandygyny görkezýär diýdi.
Dünýä möçberinde iş alyp barýan bu banka, amala aşyran bank operasiýalaryna düşündiriş berip bilmedik ýagdaýynda, Nýu-Ýorkda işlemek üçin ygtyýar berýän lisenziýasynyň togtadylmak howpy abanýar. Nýu-Ýork ABŞ-nyň maliýe senagatynyň mesgeni hasaplanýar.
Dünýä möçberinde hasaplaşyk geçirýän we konsultasiýa berýan “Deloitte” firmasy bilen bagly aýyplamalar ýene-de bir dawanyň emele gelmegine getirdi.
Nýu-Ýorkuň Maliýe gulluklary boýunça döwlet departamenti “Deloitte” firmasynyň konsultantlary “Standard Chartered" bankynyň eýranly müşderileri bilen alyp baran hasaplaşyklaryny gizlediler diýýär.
“Deloitte” firmasy bu bank baradaky garaşsyz hasabatynda “möhüm informasiýany bilkastlaýyn bermedi” diýilýär.
“Deloitte” öz beýanatynda “Deloitte” firmasynyň maliýe maslahatyny berýän gulluklary garaşsyz konsultant hökmünde öz roluny düzgüne laýyk ýerine ýetirdi we bankyň işgärleriniň güman edilýän ýalňyşyndan habarsyz” diýip belleýär.
2011-nji ýylda “Kabul Bankynda” bidüzgünçilikleriň alamatlary barada hasabat bermekden saklanandygy sebäpli “Deloitte” Owganystanyň merkezi bankyna tehniki kömek bermek boýunça baglaşan şertnamasynyň bir bölegini ýitiripdi.


text:
Mundan dört ýyl ozal Orsýetiň telewizion dünýäsinde täze bir kanal peýda boldy. Täze-täze talantly işgärleri bilen syýasatdan garaşsyz gepleşikleri öz tomaşaçysyna ýetirmegi başaran Dožd TW (Ýagyş TW) kanaly gysga wagtyň içinde halkyň söýgüsini gazandy we şol bir wagtyň özünde-de Kremliň siňňin ünsüni çekip başlady. Gürrüňi edilýän kanal aýratynam orta gatlagyň şäherli wekilleriniň arasynda gyzgyn garşy alyndy.
Ýurtda 2011-nji ýylda Kremle garşy geçirilen protestlerde Dožd telekanaly halkyň iň bir ynamdar çeşmelerinden biri boldy. Dožd TW habarlary gyzgyny bilen tomaşaça ýetirmekde, halkyň pikir-garaýyşlaryny we beýleki maglumatlary öz tomaşaçysyna ýetirmekde beýlekilerden tapawutlandy.
Şol döwürlerde oppozisiýanyň liderleriniň, Alekseý Nawalnyý we Sergeý Udaltsowyň resmi media organlary boýunça çykyş etmeklerine gadaganlyk girizilipdi. Ýöne Dožd telekanaly öz gepleşiklerinde olaryň hem öz pikirlerini aýtmaklaryna mümkinçilik döredipdi.
Dožd TW kanaly ýurduň içinde 17 million hojalyga ýaýlym arkaly ýetirilýär, şol sanda agzalýan kanala Internetiň üsti bilen her aý 2 million adam tomaşa edýär. Kanal üstünlikli sepgitlere ýetmegiň hötdesinden geldi.
Ýagdaý şeýle bolansoň, ýurduň içindäki emeli hemra üpjünçilik edaralary bu kanalyň ýaýlyma goýberilmeginde kynçylyk döredip başlaýarlar. Olar yzly-yzyna özleriniň Dožd TW-ni öz emeli hemralary arkaly ýaýlyma goýberip bilmejekdiklerini aýdýarlar.
Synçylar
Synçylaryň aýtmaklaryna görä, gürrüňi edilýän edaralar Kremliň basyşyndan çekinip, Dožd TW-niň ýaýlyma goýberilmegini bes etmeli bolýarlar. Bu ýagdaý, elbetde, Dožd TW-niň ors mediasynda, beýleki media gulluklary bilen deňeşdireniňde, üstünlikli sepgide ýetendigini görkezýär.
Žurnalistler Dožd kanalynyň eýeleri tarapyndan geçirilýän metbugat konferensiýasyna gatnaşmak üçin kanalyň edarasyna geldiler.
“Merсator” atly analiz toparynyň esaslandyryjysy, syýasy synçy Dmitriý Oreşkin Dožd telekanalynyň ähmiýetini şeýle düşündirýär: “Döwletiň propagandasyna boýun egmeýän islendik garaşsyz teleýaýlym Kremliň gözüne howp bolup görünýär. Sebäbi haçan-da häkimiýetleriň abraýy pese gaçyp başlanda, şeýle kanallar hakykaty bolşy ýaly efire berýärler. Şeýle etmek bilen bu kanallar adamlara başgaça ýaşap bolýandygyny görkezýärler”.
Sişenbe güni, 4-nji fewralda, Dožd telekanalynyň eýesi Aleksandr Winokurow we kanalyň müdiri Natalýa Sindeýewa žurnalistler bilen gürrüňdeş boldy. Öz gepleşiklerini Apple TW-ä satmak arkaly Dožd kanalynyň media giňişliginde galmagynyň ahmaldygy aýdylýar.
Dožd kanalynyň teklibi
Emeli hemra üpjünçilik edaralarynyň “basyşdan çekinip”, Dožd kanalyny ýaýlyma goýbermekden saklanandyklary, ýöne Winokurowyň olara üýtgeşik teklibiniň bardygy aýan edilýär. Winokurow şeýle diýýär: “Biz Orsýetdäki kabel operatorlaryna, köpçülige açyk bir teklip edýäris. Biz olara tutuş 2014-nji ýylyň dowamynda biziň tolkunlarymyzy, biziň gepleşiklerimizi doly mugt ulanmagy teklip edýäris. Goý olaryň özleri hem bulary öz abonentlerine islän bahalaryndan satybersinler”.
Dožd telekanaly geçen hepde “Ikinji jahan urşy döwründe Leningrad şäheriniň gabawy” boýunça pikir soralyşyk geçirdi. Pikir soralyşykda, ‘Leningradyň 900 günläp gabawda saklanyp, million adamyň ölümine getirmegini dogry hasaplaýarsyňyzmy ýa-da muňa derek Leningrad nasistlere boýun egmelimidi?’ diýlip soralýar.
Taryhda bolup geçen bu wakanyň ýyl dönümine gabatlap geçirilen bu pikir soralyşyk ýurtdaky milletçileriň gaharyny getirýär. Hatda käbir syýasatçylar Dožd telekanalynyň ýapylmagyny we “ekstremizde” aýyplanyp jenaýat jogapkärçiligine çekilmegini talap edip, çykyş etdiler.
Internet mediasyna we käbir erkin neşirlere Orsýetde biraz erkinlik bar, ýöne Kreml teleýaýlymlary berk çäklendirip, olary öz gözegçiliginde saklajak bolýar.
Oreşkin “Eho Moskwy”, ýagny ”Moskwanyň ýaňy” radiosynda hem ýakyn wagtda üýtgeşiklikleriň bolup biljekdigini aýdýar. Çünki bu radio hem efirde käbir biynjalyk syýasy meseleleri gozgaýar.
Dožd TW kanaly 2010-njy ýylyň aprel aýynda ilkinji gezek efire çykypdy.


text:
Siriýanyň baş diplomaty şu gün Arap Ligasyna agza ýurtlaryň daşary işler ministrleriniň Morokkoda geçirilýän maslahatyna gatnaşmaýar. Bu barada Siriýanyň Daşary işler ministrligi maglumat ýaýratdy.
Bu maslahatda Siriýada dowam edýän zorluk-sütem sebäpli, bu ýurduň Arap Ligasynyň agzalygyndan wagtlaýyn çykarylýandygy yglan ediler.
Arap ýurtlarynyň ýokary derejeli wekilleri Siriýadaky gandöküşligi togtatmak üçin Siriýadaky režime garşy görülmeli çäreleri hem ara alyp maslahatlaşarlar diýlip garaşylýar.
15-nji noýabrda Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýýip Erdogan Türkiýäniň indi Siriýanyň režimine ynam bildirmeýändigini nygtap çykyş etdi.
“Ezilen halkyň ganynda geljegi gurup bolmaz. Şeýle liderler ganhor hökmünde taryha girýär. Rehimsizlige hem zuluma ýol berýänler ir-u-giç bu hereketleri üçin jogap bererler” diýip, Erdogan aýtdy.
Siriýaly aktiwistler hepdäniň duşenbe güni hökümet güýçleriniň ýarag ulanmagy netijesinde 70 töweregi adamyň ölendigini aýdýarlar.


text:
Gürjüstanyň häkimiýetleri ýurduň öňki prezidenti Mihail Saakaşwiliniň (Mikheil Saakashvili) adyny gözlenýänleriň sanawyna goşdy. Saakaşwili özüniň on ýyldan gowrak wagt dolandyran ýurduna gaýdyp baran mahaly tussag ediler.
Gürjüstanyň Baş prokuraturasynyň 14-nji awgustda beren maglumatynda Saakaşwili 2007-nji ýylyň noýabr aýynda bolan protest ýörişlerini zorluk bilen dargatmak we ýurduň telewideniýe merkezinde bolan ýowuzlyklar bilen ilteşikli aýyplamalar esasynda gözlenýändigini mälim etdi.
Saakaşwili 2003-nji ýylda geçirilen parahatçylykly “Bägül rewolýusiýasy” döwründe häkimiýet başyna geçipdi. Onuň häkimiýet başyndaky partiýasy garşydaş partiýalar tarapyndan 2012-nji ýylda ýeňlişe sezewar bolupdy. Saakaşwili şol ýylyň noýabr aýynda prezidentlik möhleti tamamlanandan soň, ýurdy terk edipdi.


text:
Türk harbylary, hökümet güýçleri bilen çaknyşyklarda,Kürdistan Işçiler partiýasynyň 100-den gowrak jeňçisiniň öldürilendigini ýa ýaraly bolandygyny aýdýar.
Harbylar 3-nji sentýabrda beýanat çap edip, PKK jeňçileriniň 100-den gowragynyň «bitaraplaşdyrylandygyny» aýtdylar, emma olaryň näçesiniň öldürilendigini, näçesiniň bolsa ýaraly bolandygyny anyklaşdyrmadylar.
Bu Ankara bilen PKK-nyň arasynda soňky ýyllarda bolan çaknyşyklarda bir günde habar berlen iň ýokary pida sanydyr.
Bu beýanat günorta-gündogar welaýat Hakkaride we günorta welaýat Wanda geçirilen aýry-aýry iki sany harby operasiýada 11 sany türk esgeriniň öldürilip, 28 sanysynyň ýaralanandygy baradaky habaryň yz ýanyna gabat geldi.


text:
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Milli golýazmalar institutynda “Kitaby dädem Gorkut” diýen gadymy türkmen eposynyň täze neşiriniň tanyşdyryş dabarasy boldy.
Bu dabara gadymy türkmen eposynyň taryhyndaky şanly senä bagyşlandy. Şu ýyl Germaniýanyň Drezden şäheriniň gadymy golýazmalar gaznasynda “Kitaby dädem Gorkut” şadessanynyň has irki golýazmalarynyň ýüze çykarylanyna 200 ýyl dolýar. Soňra bu kitap dünýä medeniýetiniň altyn gaznasyna girdi we halk arasynda “Gorkut ata” ady bilen belli boldy. Ýüzýyllygyň dowamynda dünýäniň ylmy jemgyýetçiliginiň ünsüni özüne çekýän we dünýäniň dürli dillerine terjime edilen bu ajaýyp eposda gadymy oguz türkmenleriniň durmuş derejesi, medeniýeti, däp-dessurlary we ruhy dünýäsi baradaky gymmatly taryhy maglumatlar beýan edilýär.
Gadymy halk eposynyň täze neşiri Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Milli golýazmalar institutynyň ylmy topary tarapyndan eseriň Drezden nusgasy esasynda çapa taýýarlanyldy. Täze kitap ajaýyp bezegi bilen ýokary çap usulynda neşir edildi we onuň örän baý bezeg aýratynlyklary bar.
Kitabyň tanyşdyryş dabarasynda bellenilişi ýaly, türkmen halkynyň medeniýetini we milli mirasyny, dilini we taryhyny öwrenýän gündogarşynas alymlar halkymyzyň ajaýyp edebi mirasy bolan “Gorkut ata” eposy boýunça ylmy-barlag işlerini alyp barýarlar. Bu eser gözbaşyny gadymy döwürlerden alyp, asyrlaryň dowamynda türkmen halkynyň ruhy çelgisini alamatlandyrýar. Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe türkmen halkynyň baý edebi mirasyny, şol sanda “Gorkut ata” eposyny öwrenmek, saklamak hem-da wagyz etmek işi täze many-mazmuna eýe boldy.


text:
Düýn Özbegistandaky garaşsyz barlaglar topary Özbegistanyň häkimiýetleriniň bu ýurtdaky çaga dogluşyny azaltmak maksady bilen, eneleri medisina usuly arkaly önelgesiz etmek çärelerini ýola goýandyklary barada maglumat ýaýratdy.
«Ekspert işjeň topary» atly bu garaşsyz barlaglar topary we ynsan hukuklaryny goraýjy «Najot» atly topar Özbegistanyň Saglygy saklaýyş ministrliginiň aýallary önelgesiz etmek barada medisina edaralaryna ýörite resmi görkezme berendigini tassyklaýarlar.
Ynsan hukuklaryny goraýjy «Najot» atly topar eýýäm köpsanly aýallara mejbury ýagdaýda şeýle operasiýalaryň edilendigini aýdýar.
Özbegistanyň Saglygy saklaýyş ministrliginiň resmileri Azat Ýewropa Azatlyk Radiosynyň bu mesele baradaky soraglaryna jogap bermekden ýüz öwürdiler.
2005-nji ýylda aýallara garşy şular ýaly çäreleriň görülýändigi barada çykyş eden bir özbek aktiwisti hökümete garşy herketlerde aýyplanylyp, tussag edilipdi.


text:
Stambulda ýüzlerçe adam Hytaýyň öz musulman uýgur azlygyna çemeleşişi babatda ýöriş geçirdi.
Türkiýe bilen medeni baglanyşyklary bolan uýgur jemgyýetçiligi hytaýda özleriniň medeni we dini basyşa sezewar edilýändiginden şikaýat edýär.
4-nji iýulda ýörişe çykan protestçiler uýgurlaryň dogduk mekanyna degişli baýdaklary göterdiler we hytaý harytlaryny boýkot etmäge çagyrdylar.
Demonstrasiýa parahatçylykly boldy, emma «Dogan» habarlar gullugy milletçiler toparynyň ýalňyşyp, ýagny hytaýlydyr öýdüp, koreýaly turistlere topuljak bolandyklaryny, emma polisiýanyň ara düşendigini ýazdy.
Uýgurlaryň remezan aýynda dini ybadatlaryny berjaý etmekden, agyz beklemekden mahrum edilişi baradaky türk habarlary zerarly, Hytaý bilen Türkiýäniň arasy biraz dartgynlaşdy.
Hytaý şu hepde Türkiýäniň Taýlanddan 173 uýgur bosgunyny kabul etmegine nägilelik bildirdi.


text:
Türkmenistanyň we Owganystanyň prezidentleri TOPH gaz geçirijisini gurup başlamak barada ylalaşdylar.
Iki ýurduň prezidentiniň türkmen gazyny Owganystana, Pakistana we Hindistana akdyrmak üçin gaz geçirijiniň gurluşygyny başlamak meselesi barada 10-njy noýabrda telefon arkaly geçiren söhbetdeşliginde pikir alyşandyklary resmi maglumatlarda habar berildi.
13-nji dekabrda gaz geçirijiniň düýbüni tutmak boýunça dabara gatnaşmak barada Gurbanguly Berdimuhamedowyň çakylygyny kabul eden Aşraf Ghani proýekti “tutuş region üçin iňňän wajyp” diýip atlandyrdy.
Uzynlygy 1735 kilometrlik TOPH gazgeçirijisi Türkmenistanyň Galkynyş gaz ýatagyndan başlanyp, Owganystanyň Hyrat-Kandagar ýolunyň ugrundan geçmeli we Pakistanyň Hindistan bilen serhedindäki Fazilka şäherçesine çenli çekilmeli. Turba arkaly ýylda 33 milliard kubometr gaz akdyrmak planlaşdyrylýar.
Jemi bahasy 7.6 milliard dollarlyk gaz geçiriji arkaly akdyryljak gazdan Owganystan ýylda 5 milliard kubometr gaz almaga hakly we gaz tranzitinden ýylda 400 million dollar gazanar.


text:
Aşgabat, 17.02.2015. «Türkmenportal».
2014-nji ýyl – Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Sportuň gyşky görnüşleriniň sport toplumyna baryp, Türkmenistanyň Prezidentiniň kubogy ugrundaky halkara hokkeý ýaryşynyň final oýnuna tomaşa etdi. Biziň ýurdumyzda ikinji gezek geçirilen halkara ýaryşa Russiýadan, Ukrainadan, Belarusdan, Gazagystandan we Türkmenistandan 8 komanda gatnaşdy.
2009-njy ýyl – Demirgazyk deňizde nebit döküldi.
2000-nji ýyl – Leýk–Plesidde (ABŞ) “Mährili erk-isleg oýunlarynyň” açylyşy boldy.
1994-nji ýyl – GDA döwletleriniň DIM-niň ýolbaşçylary “Guramaçylykly jenaýata garşy göreşmekde bilelikde hereket etmek boýunça ylalaşyga gol çekdiler.
1983-nji ýyl – kompýuter programmasynyň diliniň döredilen güni.
1947-nji ýyl – hukukçylaryň halkara assosiasiýasyny esaslandyrdylar.
1852-nji ýyl – Ermitažy halk köpçüligi üçin açdylar.
Öz-özüňden ýagşylyk etmek güni – her ýylyň 17-nji fewralynda halkara haýyr-sahawat guramalarynyň tagallasy bilen bütin dünýäde bellenilýär. Bu baýram öz gözbaşyny ABŞ-dan alyp gaýdýar.


text:
Şol protestçileriň biri hazir Tbilisiniň döwlet mekdebiniň müdiri Ghia Marghulia Mihail Gorbaçýowyň perestroýkasy döwründe öz garaşsyzlygyna tarap gürjüleriň äden şol aýgytly ädiminiň ähmiýetini belledi.
Marghulianyň sözlerine görä, şonda azatlygyň “demini alan gürjüleriň köne düzgüne gaýdyp dolanyp barmajagy belli boldy”, şondan soň Gürjüstanyň erkin ýurt bolmalydygy barada aýdylyp başlandy.
Emma şol wakalar bolan döwri Kreml başga pikirdedi. Demonstrasiýalar geçirilen gününiň ertesi demonstrantlary gabawa salmak üçin sowet goşunlary çekilipdi we protestçiler harby polisiýa tarapyndan hüjüme sezewar edilipdi. 19 sany gürjüstanly şol sanda 16 ýaşly gyz öldürülipdi.
Şonda azatlygyň “demini alan gürjüleriň köne düzgüne gaýdyp dolanyp barmajagy belli boldy.
1989-njy ýylyň gandöküşikli baharynyň yz ýany Gündogar Ýewropada öwrülişikler başlandy. Paragada we Berlinde geçen parahatçylykly protestler, Rumyniýada bolsa has berk garşylykly çykyşlar arkaly Günorta Ýewropanyň Sowet Soýuzynyň täsiri astyndaky režimleri agdaryldy, “Demir tuty” ýok edildi we Sowuk uruş tamamlandy.
Şu ýyl dünýäde “Demir tutynyň” ýok edilmeginiň 20 ýyllygy bellenilýärkä, 1989-njy ýylyň rewolýusiýalaryny başdan geçiren döwletleriň ykbaly köpçüligiň ünsüni çekýär. Ozlaky sowet ýaranlary bolan Polşa, Wengriýa, Çehiýa we Slowakiýa Respublikalary NATO hem Ýewropa Bileleşigine agza erkin we üstünlikli döwletlerdir. Emma Gürjüstan, Ukraina we Moldowa ýaly ýurtlar 1991-nji ýylda öz garaşsyzygyny yglan eden hem bolsalar, 20 ýyla golaý wagt bäri Moskwanyň täsirinden doly dynmak, demokratik düzgünlere eýerýän döwlet bolmak we Günbatara goşulmak ugrunda göreşip gelýärler.
Ghia Marghulia, döwletler öz garaşsyzlygyny talap eden hem bolsalar, öz döwründe azatlyga doly taýýar bolmandylar diýip pikir edýär we Postsowet döwründe goýberilen ýalňyşlyklary esasan ýurtlaryň özbaşdak dolandyryjylyk tejribeleriniň ýetmezçiliginde görýär. Awtoritar syýasy medeniýetden ugur alyndy
Analitikleriň hem aýtmagyna görä, 70 ýyllap sowet düzgünlerine laýyklykda dolandyrylan döwletler, garasyzlyga eýe bolansoňlar hem, demokratik teribeleri bolmansoň, sowet sistemasynyň awtoritar syýasy medeniýetinden ugur alyp geldiler. Üstesine-de Moskwanyň golaýlygy hem döwletleriň Günbatar bilen ýakynlaşmagyna päsgelçilik döretdi.
ABŞ-nyň Daşary gatnaşyklar geňeşiniň agzasy, Sowuk urşuň tamamlanmagy we 2001-nji ýylyň 11 sentýabr wakalary arasyndaky döwre baha berýän “Amerika uruşlaryň arasynda” atly kitabyň awtory James Goldgeier şeýle diýýär: “Elbetde, olar Günbatar Ýewropa ýakyn boldugyça, proses şonça-da tiz geçerdi. Meniň pikirimçe, içerki syýasy faktorlar we şol ýurtlaryň Günbatara ýakynlaşmagyna Orsýetiň islegsizligi iň uly problema boldy”.
Gürjüstanda, Ukrainada we Gyrgyzystanda bolan “reňkli rewolýusiýalar” 1989-njy ýylyň rewolýusiýalarynyň ikinji tapgyry bolup, ýurtlaryň demokratiýa tarap hereketine täze itergi berjege meňzäpdi. Emma yz ýany ýurtlaryň syýasy elitalary arasynda başlanan gapma-garşylyklar başda dörän umytlaryň azalmagyna getirdi.
Içerki syýasy faktorlar we şol ýurtlaryň Günbatara ýakynlaşmagyna Orsýetiň islegsizligi iň uly problema boldy.
Problemanyň uly böleginiň Orsýetiň täsirine bagly bolanlygyny köp ekspertler aýdýarlar. Gündogar Ýewropa döwletlerine täsirini ýitirensoň, Moskwa postsowet döwletleriniň üstünden öz gözegçiligini saklamak ugrunda herekete başlapdy. Şol bir wagtda-da Orsýetiň şübhesiz täsirinden daşary, postsowet regionynyň aglaba böleginde demokratik tejribeleriň ýetmezçilik etmegi uly problema bolup durýar.
Nýu Ýorkuň Kolumbiýa Uniwersitetiniň halkara syýasat boýunça professory Lincoln Mitchell şeýle diýýär: “Saýlawlarda ýeňilmäge-de kaýyl we demokratiýa doly düşünýän liderler bolmaly. Liderler demokratiýanyň missiýasynyň özleriniň ýurda getirip biljek peýdasyndan has gymmatlydygyna hem düşünmeli”.
Günbatar döwletleriniň Orsýet bilen gatnaşyklaryny gowulandyrmak maksady bilen Ukraina we Gürjüstan ýaly döwletlere öz ýardamyny gowşatmagynyň ähtimallygy-da kynçylyklaryň ýene biri bolup durýar.


text:
Pakistanda sud bir hristiýan gyzyna garşy dine şek ýetirmekde bildirilýän aýyplamalar boýunça işi ýapdy. Rimşa Masiha garşy bildirilen aýyplamalar dünýä boýunça ýazgarylypdy.
Rimşa yslam dinine degişli ýazgyly sahypalary otlamakda aýyplanyp, awgust aýynda tussag edilipdi. Pakistanyň döwlet eýeçiligindäki medianyň berýän maglumatyna görä, Yslamabadyň Ýokary sudy, aklawçylaryň arzasy esasynda, 14 ýaşyndadygy öýdülýän Rimşa garşy bildirilýan aýyplamalary ýatyrypdyr.
Polisiýa ýerli ymamlaryň birini Rimşa garşy delilleri toslap ýasamakda aýyplaýar.


text:
Gyrgyzystanyň paýtagty Bişkekda onlarça adam Baş prokuraturanyň binasynyň öňünde ýygnanyp protest geçirdi. Olar deslapky tussaghanada saklanýan adam hukuklary boýunça gazak aktiwistiniň azat edilmegini talap etdiler.
Anna güni geçirilen protestlerde “gazak gizlin gulluklarynyň Gyrgyzystanda arkaýyn iş alyp barmagyna” ýurduň resmileriniň rugsat berýändigine hem närazylyk bildirildi.
Gazak aktiwisti Aleksandr Osadçenko iýun aýynda Bişkekda gyrgyz we gazak howpsuzlyk gulluklarynyň işgärleri tarapyndan ele salnypdy. Ol Gazagystanda kezzaplykda aýyplanýar.
Osadçenko Gyrgyzystandan başpena sorady diýip, onuň aklawçylary habar berdi.


text:
Sişenbe güni Gazagystanyň häkimiýetleri ýakynda ýurduň günbatar regionynda ýüz beren sil heläkçiliginde ejir çekenlere ýardam bermek üçin Gazagystanyň raýatlaryny özleriniň bir günlük iş haklaryny haýyr-sahawat görnüşinde bermeklige çagyrdylar.
Düýn Gündogar Gazagystan oblastynyň Tarbaghataý raýonynyň resmileri bu maksatlar üçin ýerli ilatyň bir günlük iş haklaryny sadaka bermekleri netijesinde 5 million teňňe serişde toplanandygyny mälim etdiler.
Iki hepde mundan ozal Günbatar Gazagystan oblastynda başlanan güýçli ýagyn bu regionyň käbir ilatly punktlarynda sil heläkçilikleriniň ýüze çykmagyna getirdi. Bu sil heläkçiligi müňlerçe hususy ýaşaýyş jaýlaryna zyýan ýetirdi.


text:
Публикации
2016-njy ýylda ekrana çykmagyna garaşylýan 10 ylmy-fantastiki film
2016-njy ýyl ylmy-fantastiki filmler üçin ajaýyp wakalaryň beýan edilýän we täze taslamalaryň öňe çykýan bir ýyly hökmünde tapawutlanyp biler. Mümkin boldugyça dürli temalary bilen hemmesi biri-birinden akylly düzülen birnäçe filmleriň öňümüzdäki aýlarda ekrana çykyp, tomaşaçylary begendirmegine garaşylýar Biz size 2016-njy ýylda tomaşa etjek 10 sany ylmy-fantastiki filmleriňizi hödürleýäris.
“5-nji tolkun” (The 5th Wave)
Руслан Мингазов: «Хочу перейти в более сильный клуб Германии или Италии»
Как уже сообщалось, в минувшее воскресенье в редакции сайта «Turkmenportal» состоялось вручение учрежденного нами приза «Лучшему футболисту Туркменистана 2015 года». Его обладателем по итогам проводившегося на наших страницах в социальных сетях «Line», «Вконтакте» и в «Одноклассниках» массового читательского голосования стал 24-летний полузащитник национальной сборной Туркменистана и чешского клуба «Яблонец» Руслан...
Dünýäniň iň meşhur tebigy hadysa filmleri
Çabga, tupan, tebigy hassalyklar... Kino sungatynda şu güne çenli biri birinden gyzykly birnäçe tebigy hadysalary esas edip alan filmlere tomaşa etdik. Şolaryň hatarynda size beýan edilýän wakanyň dowamynda dürli-dürli tebigy betbagtçylyklar barada söhbet açýan iň gowy filmleriň ilkinji onlugyny (TOP 10) hödürleýäris.
Tüweleý (Twister)
90-njy ýyllaryň meşhur rejissýory Jan...
Технология Wi-Fi
Понятие о технологии Wi-Fi
Wi-Fi – сокращенный вариант выражения “Wireless Fidelity”, обозначает “беспроводная точность”, “беспроводной вид сети”. Технология Wi-Fi была придумана группой “Wi-Fi Alliance”. Wi-Fi – это любое WLAN оборудование, соответствующее стандарту 802.11 института Электрики и электронной инженерии (IEEE 802.11 standarts), дает объяснение команда “Wi-Fi Alliance”. Практически все современные модели оборудований производятся с...
2016-njy ýylda uly gyzyklanma bilen garaşylýan filmleriň käbiri
“Deadpool” filmi.
Ekrana çykjak senesi: 2016-njy ýylyň 12-nji fewraly.
“Marvel Comics” şereketi tarapyndan surata düşürilen bu başdan geçirme tomaşaçylaryň uly gyzyklanma bilen garaşýan filmleriniň biridir. Häzirkizamanyň meşhur gahrymanlaryndan biri bolan Deadpool bilen Aýratyn Güýçler Goşunynyň esgeri Wade Wilsonyň özara göreşi dürli sýužetleriň üsti bilen tomaşaçylaryň gyzyklanmasyny özüne çeker. Filmiň gahrymanlary gapma-garşylykly başdan geçirmeleriniň netijesinde kemala gelýän özüňi...
Aziada nähili taýýarlyk görülýär?
Islendik iri sport ýaryşy ýakynlaşdygyça oňa görülýän taýýarlyk işleriniň gerimi hem giňeýär. Başgaça aýtsak, öňde goýlan meseleler has anyklaşdyrylýar we takyk çözgütler gözlenilýär. Eýsem, 2016-njy ýylyň ilkinji aýynda, nesip bolsa, indiki ýyl ak şäherimiz Aşgabatda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V aziýa oýunlaryna görülýän taýýarlyk dogrusynda ýene bir ýola gürrüň açmak...
Как сэкономить на Интернете ночью?
Хотите использовать Интернет по льготной цене ночью, выбирать подходящий Интернет-пакет по цене и объему, установить два и более пакета одновременно?
Все эти возможности дает абоненту МТС новая услуга «Internight». Она доступна на тарифных планах «Говори много», «МТС Просто», «12:0», «Курс на 0», «Супер 0», «Супер 0 Новогодний», «Gül ýaly», «Gül ýaly 2015», «Социальный», «SMART S», «SMART М»,...
31 pökginiň kyssasy
31 pökginiň kyssasy
«Turkmenportalyň» täze ýyldaky ilkinji söhbetdeşi Türkmenistanyň futbol boýunça 23-nji Milli çempionatynyň iň netijeli hüjümçisi Myrat Ýagşyýew
GYSGAÇA MAGLUMAT: Myrat Ýagşyýew 1992-nji ýylyň 12-nji ýanwarynda Lebap welaýatynyň Türkmenabat şäherinde doguldy. Maşgalasynda özünden başga-da iki sany gyz dogany bar. 2013-nji ýylyň 6-njy sentýabrynda durmuş gurdy. Bu gün ýaş jübütler Myratdyr Enejanyň iki perzendi bar. Olaryň...
Ýylyň parlak ýyldyzy Nurýagdy Rejebow bilen söhbetdeşlik
— Nurýagdy, söhbetdeşligimizi ýylyň parlak ýyldyzyny has ýakyndan tanamakdan başlaýalyň!
— Örän adaty tertjimehalym bar. 1988-nji ýylyň 27-nji fewralynda Aşgabat şäherini etekläp oturan Gökje obasynda doguldym. Häzir Türkmen döwlet medeniýet institutynyň medeni miras fakultetiniň üçünji ýyl talyby. Maşgalaly, iki oglum, bir gyzym bar.
— Aýdym-saz sungatyna gelmegiňiz nämeden başlandy?
— Elbetde, höwesden. Kakam Sapardurdy Rejebow medeniýet işgäridi. Ol...
“IŇ ULY ARZUWYM — AŞGABATDA GEÇIRILJEK AZIÝA OÝUNLARYNY TESWIRLEMEK” ("Türkmenistan: Sport" teleýaýlymynyň teswirleýjisi Toýly Arçynow bilen söhbetdeşlik)
Gysgaça maglumat: Toýly Arçynow 1992-nji ýylyň 6-njy awgustynda Aşgabat şäherinde doguldy. Orta bilimi paýtagtymyzdaky Gurbannazar Ezizow adyndaky 29-njy orta mekdebinde aldy. 2009-njy ýylda Türkmen döwlet ulag we aragatnaşyk institutyna okuwa girdi we 2014-nji ýylda bu ýokary okuw mekdebiniň «Demir ýol» fakultetiniň uçurymy boldy. Häzirki wagtda Türkmenistanyň Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komitetiniň «Türkmenistan»...
Googl'a больше не будет?
Как известно, еще в августе этого года от высшего руководства Google прозвучало заявление, что корпорация перестает существовать в прежнем виде. Она исключает из своего состава многие дочерние компании, такие как Android, браузер Google Chrome, сервис видеоконтента YouTube и многие другие малоизвестные широкому кругу обывателей проекты. Теперь все эти компании, как и сам поисковик Google, будут...
Как бороться со своими комплексами
Весь мир - театр, и люди в нем актеры. Бессмертная фраза Шекспира будет актуальна до тех пор, пока человечество будет существовать. Но какие бы мы ни одевали маски, как бы мы не убеждали себя и окружающих, что мы сильные, храбрые, отчаянные, рациональные и бесконечно правильные, комплексы есть у каждого из нас.
Комплекс - понятие, введенное Карлом...
TÝL - 2015: 22-nji tapgyryň duşuşyklary
«Ahal» — «Şagadam»
Şu gün Türkmenistanyň futbol boýunça 23-nji Milli çempionatynyň Ýokary ligasynda möhleti süýşürilen 22-nji tapgyryň duşuşyklary geçiriler. Tapgyryň duşuşyklarynyň dördüsi paýtagtda, biri Daşoguz şäherinde geçiriler. Tapgyryň esasy aýratynlygy toparlaryň şu möwsümde üç däl-de, iki gezek duşuşanlygydyr.
Paýtagtdaky duşuşyklaryň birinde «Ahal» Türkmenbaşy şäheriniň «Şagadam» toparyny kabul eder. Bu toparlaryň arasynda şu geçirilen duşuşyklaryň ikisi hem şol...
Десять хитростей: как не заболеть в сезон простуд
Осень и весна – это всегда повышенные риски заболеть. К сожалению, люди вынуждены работать, даже будучи не совсем здоровыми, поэтому шансы подхватить какую-нибудь инфекцию возрастают. Но ведь не ходить в противогазе, или даже медицинской маске – противогаз нынче не модно, а от маски шарахаться начнут. Но всегда есть маленькие хитрости, как не заболеть в сезон...
Что подарить на новый год?
Как шутил один юморист, новый год, как всегда, подкрался неожиданно. Нам всегда кажется, что до этого чудесного праздника много времени, а потом оказывается, что он буквально на носу, и сразу возникает проблема - что подарить на новый год? Друзья, родители, братья и сестры, дети, коллеги по работе - список внушительный и пугает размерами. Мы начинаем...
TÝL — 2015: 34-nji tapgyryň öňünden käbir maglumatlar, pikirler
«Hazyna» — «Merw»
34-nji tapgyr «Hazyna» — «Merw» duşuşygy bilen açylýar. Ýadyňyzda bolsa, «Merw» geçen aýlawda şu möwsümdäki iň uly hasaply ýeňşini gazanypdy. Ýok, garşydaş «Daşoguz» däldi, «Hazynady». Şonda «Merw» «ykdysadyýetçileri» 4:1 hasabynda ýeňipdi. Ýöne bu diýildigi «Şu tapgyrda-da «Merwiň» ýeňşine garaşybermeli» diýildigi däl. Çünki «Hazyna» öz öýünde islendik garşydaşy aljyradyp bilýän topar. «Merw» bolsa «Hazyna»...
TÝL — 2015: 33-nji tapgyryň duşuşyklaryndan soň käbir gyzykly hasaplamalar
Tapgyryň umumy aýratynlyklary:
Ýeke-ýekeden: Tapgyrda derwezelere geçirilen 9 pökginiň her haýsy aýratyn futbolça degişli. Bir duşuşykda iki gezek tapawutlanyp bilen ýekeje-de futbolçy ýok.
30 tapgyrdan soň: Ýokary ligada 30 tapgyrdan soň, ýene-de bir tapgyrda bary ýogy 9 pökgi derwezä girdi. Mundan ozal şeýle pes netije 3-nji tapgyrda alnypdy. Şeýle bolsa 9 gol iň pes netije däl. 12-nji...
OÝNUŇ SOŇY (Голодные игры: Сойка пересмешница. Часть II)
Ýaş kino muşdaklarynyň uly söýgüsini gazanan “Açlyk oýunlary” filmler toplumynyň soňky bölümi ekranlara goýberildi. Amerikaly zenan ýazyjy Suzanna Kollinsiň adybir romanlar toplumy esasynda taýýarlanan filme bolan gyzyklanmanyň köplügi sebäpli 4 bölüme öwrülen üçleme täze film bilen jemlenýär. Başgaça aýdylanda, oýun tamamlanýar. Filme mundan öňki 2-sini ekranlaşdyran Fransis Lawrens režissýorlyk edýär. Mälim bolşy ýaly, ol Will...
FIFA-my ýa-da PES?!
Wideo oýunlary ýa-da has ýörgünli ady bilen kompýuter oýunlary häzirki zamanyň iň esasy güýmenjesi hasaplanýar. Aýratynam, ösen ýurtlarda bu oýunlar giňden ýaýrandyr, hatda özbaşyna aýratyn pudak hem hasaplanýar. 1970-nji ýyldan bäri gün saýyn ýaýraýan kompýuter oýunlary uly pudaga eýedir. Bu pudagyň pul aýlanyşygy-da 100 milliard dollara golaýlap barýar. Oýunlardan uruşly, strategik we sport oýunlary has...
TÝL — 2015: 33-nji tapgyryň duşuşyklaryndan öň käbir sanlar, maglumatlar
«Aşgabat» — «Energetik»
Milli ýygyndymyzyň geçiren gyzykly duşuşyklaryndan soň, Ýokary liga ýene-de öňki şowhuny bilen dowam edýär. Arada galan iki tapgyry dekabr aýyna süýşürip, 30-njy tapgyrdan göni 33-nji tapgyra bökýäris. Tapgyr «Aşgabat» — «Energetik» duşuşygy bilen başlar. Elbetde, ýaryş tertibine seretseň-ä, duşuşykda artykmaçlyk «paýtagtlylaryň» tarapynda. Ýöne geçen aýlawda «Energetik» öz meýdanynda «Aşgabat» bilen deňme-deň oýnap, Ýokary...


text:
Şu gün Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Demokratiýa we adam hukuklary baradaky Türkmen milli institutynda Türkmenistanyň Adam hukuklary babatda halkara borçnamalarynyň we halkara ynsanperwer hukugynyň ýerine ýetirilmegini üpjün etmek boýunça pudagara toparynyň nobatdaky mejlisi boldy. Oňa Türkmenistanyň Mejlisiniň, birnäçe ministrlikleriň we pudak edaralarynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri gatnaşdylar. Mejlisiň gün tertibine birinji ýarym ýylda geçirilen işleriň jemini jemlemek, geljek üçin meýilnamalary kesgitlemek bilen baglanyşykly meseleler girizildi.
Bellenilişi ýaly, hemişelik hereket edýän maslahat beriji pudagara gurama bolup durýan bu topar tarapyndan türkmen jemgyýetini mundan beýläk-de demokratiýalaşdyrmaga we onuň hukuk esaslaryny pugtalandyrmaga gönükdirilen çäreleriň toplumy amala aşyryldy. Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasynyň doly hukukly agzasy bolmak bilen we esasy halkara konwensiýalaryny, şol sanda adam hukuklary babatdaky konwensiýalary tassyklap, bu möhüm resminamalaryň düzgünlerini ýerine ýetirmek boýunça anyk ädimleri ädýär. Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça toplumlaýyn hukuk özgertmeleriniň üstünlikli amala aşyrylmagy hem munuň aýdyň subutnamasydyr.
Mejlisiň barşynda Adam hukuklary babatda hereketleriň milli meýilnamasynyň taslamasyna, şeýle hem kanunçylygy we bu ulgamda hukuk tejribesini kämilleşdirmek boýunça anyk ädimleri göz öňünde tutýan maksatnamalary işläp taýýarlamagyň usullaryna garaldy.
Mundan başga-da, mejlisiň gün tertibine Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýörite Kararlary bilen tassyklanan “Çaganyň irki ösüşi we ony mekdebe taýýarlamak boýunça 2011-2015-nji ýyllar üçin Türkmenistanyň Milli maksatnamasynyň” hem-de “Kämillik ýaşyna ýetmedikleriň işleri barada adyl kazyýetlik ulgamyny ösdürmek boýunça Türkmenistanyň Baş maksatnamasynyň” durmuşa geçirilişi bilen baglanyşykly meseleler girizildi.
Nygtalyşy ýaly, ýurdumyzyň degişli ministrlikleri we pudak edaralary tarapyndan halkara guramalary, şol sanda BMG-niň Çagalar gaznasy – ÝUNISEF bilen bilelikde bu ulgamda amala aşyrylýan döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlary nazara alnyp taýýarlanylan bu möhüm resminamalaryň kabul edilmegi türkmen döwletiniň öz üstüne alan halkara borçnamalaryna ygrarlydygynyň aýdyň subutnamasy bolup durýar.
Toparyň geljek döwür üçin meýilnamasynda milletiň Lideri Gurbanguly Berdimuhamedowyň bu düzümleriň öňünde goýan wezipelerini ýerine ýetirmek maksady bilen netijeli çäreleriň görülmegine aýratyn üns berildi. Şunuň bilen baglylykda, halkara guramalary, ilkinji nobatda, BMG we onuň düzümleýin edaralary bilen ýola goýlan netijeli gatnaşyklary has-da pugtalandyrmagyň zerurdygy bellenildi.