text:
(2 colors) ala, (3 or more) alabeder, (adj.)syrtky, (as an exclamation) datbidat!, (aset) komplektlemek, (Biz) gideliň, (Biz) ýazalyň, (bring) gelmek, (diplomatic or musical) nota, (electric) zarýadi FALSE, (emotional) ysnşyk, (finger or toe) dyrnak, (for weighing) gapan, (forclothing) ütük, (head on) kaklyşmak, (in number) täk, (iron) tüňçe, (measuring) çyzgyç, (Men) geçeýin, (Men) ýazaýyn, (metal) myh, (military) general, (month) maý, (of a baby) jägildemek, (of a fire arm) mäşe, (of a map) masçtab, (of law) kodekş, (of smoke)burugsamak, (of the eye) göreç, (of the eye) çikge, (of the sun) dogmak, (oneself)bükülmek, (onone's own) eplenmek, (peer)döwürdes, (personal) çytyk, (political) parti˙a, (religious) post, (Sen) ýazsana!, (Sen) ˙az!, (Siz) ýazsangizlang, (Siz) ýazyň, (Siz) ýazyş, (to smell strongly) goňursama, (tool) ige, (withluck) bagtly, (work) çalsyrgyç, (Yomud) galam, (younger ) jigi (older) aga…
a, a ah!, abadan, abadanlaşdyrmak, abadanlaşmak, abadançylyk, abanmak, abat, abatlyk, abermek, abraý, abra˙dan salmak, abuna, abunaçy, abzal, abzallar, abzallaşdyrmak, ada, adaglamak, adagly, adalat, adalatly, adalatlylyk, adalatsyzlyk, adalga, adam, adamkarçilik, adamkärçilik, adamzat, adatlanmak, adaty, adatça, adepli, Adin nýame?, admiral, adres, adtça, adykmak, adyl, adyňdaky, affiks, afişa, afrikaly, aga, aga bolmak, agajet, agajet, Agajy bognadym, agaran, agaran-duňder etmek, agaç, Agaçlaryň ýapaklary dökülýär, agdar-duňder etmek, agdarmak, agdyk, aglaba, aglamak, agralmak, agram, agramly, agsak, agsamak, agtarmak, agtaryş, agtyk, agy, agyl, agyr, agyr işe werdiş boldim, Agyr zähmet ony garradyrdyr, agyrlyk, agyrmak, agyrtmak, agyry, agyz, agyz beklemek, agyzbir, agyzda, agyzzyryk, agza, agzala, agzamak, agzybir, agzybirlik, agşam, agşamak, agşamky, agşamlyk nahar, ah, aha, ahey yo, ahlak, ahli, ahmiýet, ahmyr, ahmyr etmek, ahwalet, ahyr, ahyrky, ahyryn, ajal, ajamak, ajatmak, ajaýp, ajdarha, ajy, ajyga, ajykmak, ajöze, ak, ak tan, akaba, akar, akdyrmak, akgöwünli, akitmek, aklamak, aklamak, aklawçy, akmak, akmaklyk, akrobat, aktiw, akt˙or, akyl, akyldar, akylly, akylsyz, akylsyzlyk, akym, akytmak, ak˙uzli, al, ala, alabahar, alabeder, alada, alada etmek, aladalanmak, aladaly, aladandan, alahekik, alahuberen, alaja, alajy, alaka, alamat, alamat, alamatlandyrmak, alarmak, alarylmak, alasarmyk, alaç, alaç, alaçsyz, alaçsyzlyk, alaýaz, alaň, aldamak, aldanmak, aldaw, aldawçy, aldygyna, aldym, aldym-berdimli, algy, aljyramak, aljyratmak, aljyraňňy, alkym, allanäme, allemek, alma, almak, altmyş, alty, alty kirişli gitar, altyn, aluw-satuw, alyjy, alym, alymlyk, alyn, alyndaky, alyndaňy, alyp gelmek, alyp goýmak, alypgelmek, alys, alysda, alyş-çalyş, alyşmak, alçak, alňasamak, alňasan, alňasatmak, amal, aman, amanat, amatly…
baba, babatda, babatdan, bada, bada-bat, badamjan, badyna, bag, bagaj, bagana, bagban, bagişlan, bagjyk, baglamak, baglanyşyk, baglaýjy, bagly, bagly bolmak, bagt, bagtly, bagyr, bagyr-öýken, bagyş, bagyşlamak, bagşy, baha, bahana, bahanlamak, bahar, bahyl, bahyllyk, bahym, baja, bajak, bajy, bajyp, bak, baka, bakaleýa, bakaleýa, bakaly, bakja, bakmak, bakteria, baky, bakyna, bakyş, bal, bal arysy, bala, balak, baldak, baldyz, balet, balkon, balkyldamak, balkyldamak, ballistik, balygy, balygy, balygym, balygymyz, balygyng, balygyngyz, balygyň, balyk, balçy, banderol, bank, banka, bap, bar, barabar, barada, bardaşly, bardy-geldi, barha, bari, barlag, barlag iç, barlag iş, barlagçy, barlamak, barly, barlyk, barlyşyk, barmak, barrikada, bars, bary, bary şumyş, bary-ýogy, baryp, barýer, basgalamak, basgançak, basmak, basseýn, bassyrma, basybalyjy, basylmak, basym, basyrganmak, basyrmak, basyş, bat, batalion, batare˙a, batberek, batga, batlandyrmak, batmak, batnyksyz, batyr, batyrlyk, baza, bazar, Bazara gitmäliň, baý, baý-bow, baýan, baýanmak, baýdak, baýdak, baýguş, baýlaşdyrmak, baýlyk, baýr, baýrak, baýram, baýramçylyk, baýramçylyk, baýramçylyk, baýry, baýrynmak, baýtal, baýyr, baş, baş egme, baş egmek, baş tutan, baş ustýune, başa-baş, başagaý, başagaýlyk, başarjan, başarmak, başarnykly, başarnyklyk, başaşak, başda, başdan, başdan-aýak, başga, başga zat, başgaça, başlamak, başlangyç, başly-barat, başlyk, başyňy çarmak, be, bede, beden, beden terbiye, bedenterbie, bedew, bedre, bedroý, begendirmek, begenç, bege˙ik, begres, bejergi, bejermek, bekemek, beklemek, bela, belent, belentlik, belet, beletçilik, belgi, belgilemek, belka, belki, bellenme, bellenmek, belli, bellik, bent, bentlemek, benzin, berbat, berbat, berekella, bereket, bereketli, berentak, bergi…
Caýy gant bilen iç!, chage, chare, cheper eser…
daban, dabara, dabaralanmak, dabaraly, dade, dadyrmak, dag, dagatmat, daglamak, dagly, dagy, Dagy zat tapmadyňmy?, dagy-duwara, dagynyk, dahylly, dakmak, dakynmak, dalak, dalan, dalbar, dalda, daljykmak, dalçyn, dam, damak, damar, damdyk, damja, damjalamak, dammak, dang, daniýaly, danmak, dap-dessur, dar, darak, daraklyk, daralmak, daramak, dare, dartgynly, dartmak, dary, darykmak, dasş, dat-bidat!, datmak, davaý, dawa, dawalaşmak, dawaly, day, dazarylmak, dazlamak, daýamak, daýanç, daýaw, daýhan, daýy, daýza, daň, daň atmak, daňdan, daňmak, daňy, daş, daş-töwerek, Daşa büdredim, daşamak, daşary, daşary ˙urt dili, daşdeşen, daşgyn, daşky, daşlamak, daşlaşdyrmak, daşly, daşlykdaky, daşmak, daşyndan, debsilmek, degerli, degirmek, degirmen, degirmen daşy, degişgen, degişli, degişli bolmak, degişmek, Degme manga!, degmek, dek, dekabr, dekada, dekan, dekrek, del, delegat, delegatsiýa, delil, delillendirmek, dellek, dellekhana, dem, dem almak, dem-dynç, demgysma, demikmek, demir, demir ýol, demirgazyk, demirgazyk günbatar, demirgazyrgündogar, demiňizi goýberiň!, demlemek, demokratik, demokratsi˙a, demrew, deng, dengesdirmek, dengiz, denglik, depder, depderçe, depe, depelemek, depgilemek, depgip, depjemek, depmek, deprek, deprenmek, deputat, depämizden samolöt uçup geçdi, der, dere, deregine, dereje, derek, derekli, dereksiz, deri, derkar, derlemek, derman, dermanhana, dermanlamak, derrew, ders, dert, derwaýys, derweze, derýa, derňew, derňewçi, desga, desse, dessine, dessur, deň, deňduş, deňe-deň, deňemek, deňeç, deňeşdirmek, deňiz, deňiz garaçylary, deňizçi, deňlemek, deňlik, deňsizlik, deşik, deşik halta, deşip geçmek, deşirmek, deşmek, dialekt, didar, didivan, didivan, digden eklemek, digir, diglemek, dik, dikdüşdi, dikelmek, dikeltmek, dikmek, diktant, diktatura, diktor, dil, dilden, dildüwşük, dileg, dilemek, dilewar, dilewar, dilik, dilik etmek…
ebedi, ebedileşdirmek, ebedilik, ebedilik, ebeteý, edara, edara etmek, edaraetmek, edebi, edebiýat, edebiýatçy, eden-etdilik, edenetdilik, edenli, edep, edepli, edeplilik, edepsiz, edepsizlik, edermen, edermenlik, edil, edilen, edilmek, edip bilmek, edip go˙mak, edrenç, edähet, effekt, efiop, egelenmek, eger, egin, egin-eşik, eginbaş, egindeş, egirmek, egismek, eglemek, eglenmek, eglişik, egmek, egrelmek, egri, egriji, egrilik, egsilmez, ejap, eje, ejelik, ejem, ejemiz, ejeng, ejengiz, ejesi, ejesi, ejir, ejiz, ejizlemek, ekabyr, ekari, ekdi, eken, ekeni, ekerançylyk, ekin, ekipazh, ekiz, ekiş, eklemek, eklenmek, eklenç, ekleýji, ekmek, ekplutasiýa, ekran, ekskawator, ekspedisiýa, eksperiment, ekspertizia, eksplutatirlemek, eksponat, eksponirlemek, eksponirlemek, eksport, eksportirlemek, ekzamen, ekzemplýar, el, el çarpmak, el çarpyşyk, elbetde, eldek, ele almak, elejiretmek, elek, elek-çelek etmek, elektrifikasiýa, elektrifisirlemek, elektrik, elektrostansiýa, elemek, element, elementar, eleşan, elgarama, elhenç, elim, elin, elipbiý, Eliňi galdyryň!, eljiremek, ellemek, elleşmek, elli, ellik, elmydam, elmydama, eltmek, elujundan etmek, elýaglyk, elýeter, em, emaý bilen, emblema, emdirmek, emedeklemek, emeli, emelsiz, emelsizlik, emenmek, emgek, emgemek, emgenmek, emjek, emläk, emma, emmek, emzik, enaýy, endam, endigan, endiganlamak, endik, endiremek, ene, ene dili, Ene toprak, ene-atalar, enegi˙a, eneke, engek, enjam, enjamlaşdyrmak, ensiklopediýa, entak, entegem, entek, entemek, entreklemek, entuziazm, entäk, ençeme, epeý, epigraf, epilmek, epin, epizod, eplemek, eplenmek, epmek, era, erbet, erbetlemek, erbetleşmek, erbetlik, eremek, ergin, erik, erjel, erjellik, erjellik, erk, erkana, erkek, erkin, erkinlik, erlikli, ermeni, ersmek, erteki, ertir, ertirlik, ertirlik nahar, erňek, esas, esasan, esasanlamak, esaslsandyrmak, esassyz…
fabrik, fakt, fakultýet, familiýa, faner, fantastika, fantazi˙a, farfor, fartuk, fason, federasiýa, federatiw, federatiw, fehtowaniýe, feldşer, felýeton, ferma, festiwal, fewral, feýerwerk, filarmoniýa, film, filologik, filologiýa, filosofik, fin, final, final, firma, fizika, fiziki, flot, fond, fonetik, fonetika, fontan, form her, forma, formal, format, formula, formulirlemek, formulirowka, forografilemek, fortoçka, forum, fotoapparat, fotografiýa, foýe, fraseologik, fraseologiýa, from them, front, fundament, funksiýa, futbol, futbolçy…
gaba, gabahatçylyk, gabak, gabamak, gabanjaň, gabanmak, gabara, gabarmak, gabarçyk, gabat, gabat gelmek, gabatlamak, gabaw, gabsa, gabyk, gadagan, gadam, gadym, gadymy, gadyr, gadyrly, gadyrsyz, gagal, gagyldamak, gagyrmak, gagyrynmak, gagşamak, gahar, gahar gelmek, gahar getirmek, gahar-gazap, gaharjan, gaharjandyrmak, gaharly, gahryman, gahrymanlarça, gahrymançylyk, gahs, gakylyk, gakylyk, gala, galadaw, galagoply, galak, galak okuwçy, galak-galçak, galaktika, galam, galamdan, galapyn, galat, galaýylamak, gala˙y, galdyramak, galdyrnak, galgamak, galkynys, galkynyş, galla, galmagal, galmagally, galmak, galoş, galp, galpak, galpak toýy, galplaşdyrmak, galpyldy, galstuk, galtak, galtaman, galtaşdyrmak, galtga, galyberse-de, galyn, galyndy, galyň, galyňlyk, galňamak, gam cekmek, gamak, gamaşmak, gamaşyk, gamgyn, gamlaşdyrmak, gamly, gamyş, gamçy, gamçylamak, gan, gan damar, gana, gana syw iç!, ganab, ganagyç, ganar, ganat, ganatlandyrmak, ganaw, gandyrmak, ganhor, ganjarmak, ganjyga, ganjyk, ganly, ganmak, gansyz, gant, gantly, ganybir, ganymat, ganymatlaşmak, gap, gap-garaňky, gapak, gapan, gapdal, gapdalky, gapdalky gapy, gapgan gurmak, gapgarmak, gapgaç, gapjamak, gapjawaç, gaplamak, gaplaň, gapma-garşy, gapmak, gapy, Gapy jaýyň demirgazykgapdalyd, gapyl, gapyl, gapyny jebis ýapmak, gapyrga, gapyrjak, gapşy çykmak, gar, Gar kemkemden galňaýar, gara, gara-ört bolmak, garabasma, garagol, garaguş, garahassalyk, garaj, garak, garak-gurbak etmek, garakçy, garaköl, garalama, garalamak, garalawçy, garalmak, garaltmak, garaly, garaly mürepbesi, garalyşmak, garamak, garamandalak, garamat, garamazdan, garamazdan, garamaýak, garamyk, garanjaklamak, garanky, garanky, garantja, garasuw, garasöýmez, garawul, garawul durmak, garaz, Garaz sen razy däl-dä, garaýag, garaýagyz, garaýyş, garaýş, garaňky, garaňkydan gorkýaryňmy?, garaňkylyk, garaňkyramak, garaşdyrmak, garaşly, garaşly bolmak, garaşlylyk, garaşmak, garaşsyz, garaşsyzlyk, garaşyk, garbak-gurbak etmek, garbamak, garbanmak, gardaş, garderob, garga, gargy, gargyş, garjaşmak, garjaşyk…
habar, habar etmek, habar tutmak, habardar, habarlaşmak, habarly, habarlyk, habarçy, hadys, hadysa, hahahaýlamak, hajat, hajathana, hak, hak-hukuk, haklaşmak, hakly bolmak, hakyda, hakykan, hakykat, hakykatdan, hakyky, hakynda, hal, hal-ahwal, halal, halamak, halas, halas bolmak, halat, halaşmak, halk, halka, halkara, halkylyk, halky˙et, halta, halwa, haly, halypa, halys, halyçy, ham, hamala, hamala, hamala, hammam, hamyr, hamyrmaýa, hamyrturşy, hamyt, hamytlamak, han, hanha, hantama, hantamaçylyk, hany, hapa, hapalamak, hapalanmak, hapalyk, haplamak, hapysa, haraba, harajat etmek, harakteristika, haram, haramzada, harap, haraplamak, harasat, haraz, haraý, harby, harby ýagdaý, harbylaşdyrmak, harirlikche, harlamak, harma-harp, harman, harp, harplyk, harpyk, hars, hars urmak, harsal, harsallyk, haryt, harytlar, harç, harç, harçlamak, has, hasa, hasabat, hasamak, hasap, hasap bermek, hasap etmek, hasaplamak, hasaplanmak, hasaplaşmak, hasapçy, hasiyet, hasrat, hasratvtukatlyk, hassa, hassalamak, hassalyk, hasyl, hasylly, hasyr-husur, hat, Hat ýazmalyň, hat-habar, hat-sowat, hatar, hatar durmak, hatar durmak, hatarlamak, hatarly, hatda, hatyra, hatyra, hatyrdamak, hatyrjem, hawa, hayat, hazirki, hazirlikçe, hazlamak, hazyna, hazyna, haç, haçan, haý-küş etmek, haýa, haýal, haýal, haýal-ýagallyk etmek, haýallamak, haýallatmak, haýallyk, haýanat etmek, haýasyz, haýat, haýbat, haýdamak, haýdatmak, haýkylyk, haýkyrmak, haýp, haýr, haýran, haýran galmak, haýsy, haýwan, haýwanat, haýwanat bagy, haýykmak, haýyn, haýynlyk, haýyr, haýyrlanmak, haýyrly, haýyş, haýyş etmek, haýýar, haýş, haýş etmek, haňlatmat, haňlatmat, haşal, haşam, haşamlamak, hažuk, ha˙˙arlyk, heder, hek, hekaýat, hekgermek, heklemek, hele˙, hellewlemek, helte, heläk bolmak, heläklemek, heläkçilik, hem, hemaýat, hemaýat etmek, hemelmek, hemişe, hemişelik, hemme, hemmetaraplaýyn, hemra, heni, heniz, hepbik…
ibermek, ideal, idediji, ideg, ideg-sorag, ideklemek, idemek, ideologik, ideologiýa, idetmek, ideýa, idili, idioma, idiomatik, idirdetmek, ige, igelemek, igenjeň, igenjeňlik, igenmek, igenç, iglemek, igli, ik, ikatäk, iki, iki gat jaý, iki ýüz, iki-ýeke, ikibir, ikigöwünli, ikigöwünli, ikilenç, ikilik, ikindi, ikindin, ikinji, ikinji derejeli, ikinjilik, ikirjinlemek, ikiçäk, ikiýanla˙yn, ikiýyllyk, ikiýüzli, ikuçly, il, il-gün, il-halk, ilat, ilatly, ildeş, ildirgiç, ildirmek, ileri, ileri bolmak, ilerik, ilerki, ilerlegini, ilerlemek, ileşler, ilginç, ilik, ilişmek, ilkagşam, ilki, ilkibada, ilkibaşda, ilkidurmuş, ilkinji, ilkinjilik, ill˙ustrasi˙a, ill˙ustratiw, ilmek, iltemek, ilteşmek, ilçi, ilçihana, imeşik, imeşmek, imi-sala, imisalalyk, imperialistik, imperializm, import, importirlemek, imtilmek, indeks, indemek, indermek, indi, indiki, indiki sapar, indikile, indoneziýaly, industiýa, industrial, industrialaşdyrmak, industriýa, indýuk, ine, ine-gana, inedördül, iner, infeksiýa, infleksiýon, informasiýa, informasiýon, ingrik, ingrik garalmak, ini, inisiatiwa, injener, injenerlik, injik, injir, inkubasion, inkubasi˙a, inkubator, inkär etmek, inl, inli, inmek, insiz, inspeksiýa, inspektor, institut, instruksiýa, instruktor, Instruktsiýany gollanmadyň!, integral, intelligent, intenasional, internat, interwal, interwensiýa, interwýu, intizar bolmak, intonasiýa, inwalid, inwentor, inçe, inçekesel, inçelmek, inçeltmek, inçesagt, ir, ir-iýmiş, irden, irgin, irginsiz, irgözin, iri, irinmek, irizmek, iriň, iriňlemek, iriňli, irişme, irki, irki, irkilmek, irlandiýaly, irlemek, irmek, irnik, isleg, isleg bo˙unça, islege laýyk, islemek, islän, ispan, isrip bolmak, istrebitel, it, italýan, iteklemek, itelemek, itermek, iteşen, iti, iti, itigi, itim, itimiz, itiň, itiňiz, itmek, itnişik, itnişmek, izolirlemek, izolýasion, izolýasiýa, izolýator, izweşeniýe, izzildemek, iç, içagyry, içaly, içege, içeri…
jabjynmak, jady, jadygöý, jadylamak, jahan, jahyl, jahyllyk, jakoer, jakyrdamak, jakyrdy, jala, jalbar, jam, jamal, jan, jan etmek, jana-jan, janköer, janlandyrmak, janlanmak, janly, janly, jansyz, janykmak, janypkeş, janypkeşlik, jar, jarnama, jaw ang, jay, jaylama, jazyrdamak, jazyrdy, jaý, jaý salmak, jaýlama, jaýlamak, jaýlaşdyrmak, jaýlaşmak, jaýlaşykly, jaýryk, jaýrylmak, jaýtarmak, jaýtarmak, jaýtartmak, jaýyrdamak, jaýyrdy, jaň, jaň etmek, jaňňyrdamak, jebir, jebis, jebisleşmek, jebislik, jedel, jedel etmek, jedelleşmek, jedilli, jedirdemek, jem, jemagat, jemgyýet, jemgyýetçilik, jemlemek, jemleýji, jenayat, jenaýat, jenaýatcy, jenaýatly, jenaýatçylyk, jenaýeakär, jenjel, jepa, jepa çekmek, jepakeş, jepakeşlik, jeren, jerime, jerime salmak, jet, jetleşmek, jetlik, jeza, jeza bermek, jezalandyrmak, jeňňel, jigi, jiglemek, jikjiki, jikme-jik, jilt, jiltlemek, jir, jisim, jisim, jiňkermek, jogap, jogap bermek, jogapkar, jogapkärli, jogapkärçilik, jogapsiz, jogapsyz, jojuk, jojuklamak, jokrama, jomart, jomart, jomartlyk, jomartlyk, jontuk, jora, jorap, joýa, joýalmak, joşgun, joşgunly, joşmak, juda, jugurdamak, jukijiki, jul, juwan, juwan, juwanlyk, jybar, jybarlamak, jyda düşmek, jygyldamak, jygyldy, jyklamak, jykyrdamak, jylaw, jylawlamak, jyn, jynsparaz, jynsparazlyk, jyzlamak, jyzyrdamak, jyzzyk, jyňkyny çykarmazlk, jyňkytmak, jyňňyrdamak, jyňňyrdatmak, jyňňyrdy, jägildemek, jägildi, jähek, jähet, jäjek, jäjek, jögi, jögülik, jöwenek, jöwza, jübi, jübüt, jülge, jümle, jümmüş, jümşüldemek, jümşüldi, jürletmek, jürlewük, jüründik, jüýgüldemek, jüýgüldy, jüýje…
kabina, kabinet, kabir, kabul etmek, kada, kadalaşdyrmak, kadaly, kadi, kadr, kafedra, kagyz, Kagyzy bölek-bölek etdim, kak, kaka, kakabaş, kakabaş, kakam, kakamak, kakamyz, kakang, kakangyz, kakao, kakasy, kakasy, kakatmak, kaklyşmak, kakmak, kakmaç, kakylmak, kakyn, kakynly, kalendar, kaloriýa, kaloriýaly, kamera, kampaniýa, kan, kanagat, kanagatlanarlyk, kanagatlandyrmak, kanagatlanlarlykly, kanagatlanlarlyksz, kanagatlanmak, kanagatly, kanal, kanalizasiýa, kandidat, kandidatly, kanikul, kanselýariýa, kanun, kanunlaşdyrmak, kanunlaşdyrmak, kanunlylyk, kanunlylyk, kanunsyz, kanunsyzlyk, kanuny, kanunylyk, kanunylyk, kapas, kapasa, kapitalist, kapitalistik, kapitalizm, kapitan, kapyr, kapyýa, kapyýalaşdyrmak, kapyýalaşmak, kar, karar, karara gelmek, karikatura, karkas, karnawal, karta, karton, kartoçka, kartoşka, karz, karzyna, kasam, kasam içmek, kase, kassa, kassir, kast, katalog, Kataplaryňizi öýde galdyryň, kategoria, kater, katmenlemek, katok, kauçuk, kawagt, kazak, kaçaň, kaýuta, kaýyl, kaňkamak, kaşgä, kebap, kebaphana, kebelek, kebze, kebşir, kebşirleýli, kejebe, kejir, kekeç, kekirdek, kekre, kel, kelek, kelem, kelep, keleplemek, kelesang, kelesaň, kelesaňlyk, kellagyry, kelle, kellebaşaýak, kelleki, kellem, kelpeze, kelpeň, kelpeňlik, kelte, keltelmek, kelteltmek, kelçermek, kem, kem-kemden, kemakyl, kemal, kemala gelmek, kemally, kembaha garamak, kemchilik, kemelmek, kemeltmek, kemençe, kemer, kemiz-kostsuz, kemlik, kemmek, kempir, kemput, kemsinmek, kemsitmek, kemsiz, kemsiz-köstsüz, kemçilik, kenar, kendir, kendirik, kenep, kengir, kentilmek, kepderi, Kepderi tama gondy, kepek, kepemek, kepgir, kepil bolmak, kepillik, ker, keremara, kerep, kereplemek, kerlik, kerpiç, kert, kertik, kertmek, kerwen, kerç, Kerç garpuz iý!, kerçemek, kes, kesdirmek, kese, kesek, keseki, keseklemek, keseklemek, kesel, keseleýin, keselhana, keseligine, kesellemek, keselli, keselli hassa, kesewi, kesgin, kesgir, kesgitleme, kesgitlemek…
la, laborant, laboratoriýa, labyr, labyrdamak, labyz, labyz, lager, lagerş, lagşamak, lak, lak atmak, lak bolmak, lakam, lakgy, lakgyldamak, laklamak, lakyrdamak, lakyrdy, lal, lallyk, lampa, lampoçka, landşaft, lapykeç bolmak, lapykeç bolmak, lasyrdamak, laçyn, laý, laýyk, laýyk bolmak, laýyklyk, laýyklyk-da, lebiz, legen, leji çykmak, leji çykmak, lejikmek, lejini çykarmak, lenta, lenç bolmak, lerzana gelmek, letde, lezzet, lezzetli, lezzetli, leňkewut, limon, lokga, lokgalamak, lomaý, lomaý sowda, lomaýlygyna, lomaýlygyna satmak, lopbuş, lorsuldamak, lotereýa, lowlamak, lowurdamak, lowurdawuk, lowurdy, loňkuldamak, lybas, lygyrdamak, lygyrdy, lyža, lyža, lyžaly, lyžaçy, läbik, läle, läle kakmak, lälerzarlyk, lälezar, lälezarlyk, lälik, läliklik, läş, läşermek, lödere, lüýk, lüň, lüň basmak, lýstra, lýuk…
madda, maddy, madyrdamak, magallaklamak, magaryf, magaryfç, magaryfçy, magazin, magdan, magistral, maglumat, magnit, magnitofon, magtamak, magtanmak, magtanç, mahal, mahanika, mahirli, mahlasy, mahlasy, mahmal, mahri, mahriban, mahrum, mahsus, makala, maksat, maksatly, makul, makulatura, makullamak, mal, mal-mülk, mala, malalamak, maldar, maldarçylyk, malim, maliýe, maliýeleçdirmek, malmülk, mama, mamişi, mamla, Mana kemek edin, manat, mandarin, maner, maner, many, manyly, manysyz, manýowr, maral, marka, marksistik, marksizm, marksizm-leninizm, marksizmleninizm, marmelad, mart, marçal, masgara, masgarabaz, masgaralamak, masgarçylyk, maska, maskarad, maslahat, maslahatlaçmak, maslahatlaçylyk, maslahatlaşmak, maslahatçy, maslyk, massa, massazh, masçtab, mata, matal, matematika, matematiki, material, materialistik, materializm, materik, materiýa, materiýa, matros, matros, mawlamak, mawut, mawy, mawzoleý, maza, mazaly, mazar, mazarçylyk, mazmun, mazmuny, maý, maýa, maýda, maýdal, maýdalamak, maýka, maýl, maýlamak, maýmym, maýor, maýsa, maýsa, maýyl, maýyp, maýyplyk, maýyrmak, maýyçgak, maýyçgaklyk, maňa, maňa, maňa aýtsaňyz-la, maňlay, maňla˙, maňla˙, maňla˙ly, maşgala, maşgalaly, maşinist, maşinist(r), maşinistka, maşinka, maşk, maşnist, maşyn, maşyn ýagy, maşşarmak, maşşartmak, ma˙rylmak, ma˙yllyk, me, me!, mebel, medal, medeni, medeniyeti, medeniýet, medeniýeti, medeniýetli, medisina, meger, mehanik, mehanizasiýa, mehanizator, mehanizm, mehanizmleçdirmek, mejal, mejbur, mejbur etmek, mejbury, mejlis, mekan, mekdep, mekdep howlysy, mekejewen, mekejöwen, mekgejöwen, mekir, mekirlik, mel, mele, melhem, mellek, men, Men buyýrugy berjaý etdim, Men dadyr gördim, Men dine ga˙nag suw içmeli, men doýa i˙dim, men doýdym, Men gitjek däl, Men gitmedim, Men gitmekçi däl, Men gitmeli däl, Men gitmesem, Men gitmäge göwünjeň däl, Men günüzin işlemok, men içmeýän, men iýmeýärin, Men lektsiýalara gatnaşdym, Men ony gaça durýaryn, men seňin didaryň zar, Men size duşunmedim, men tas ýykyldym, Men çilim çekemok, Men ýazamok, Men ýazamok, Men ýazamok, Men ýazamok, Men ýazaryn, Men ýazdym, Men ýazdym…
na, nabat, nadan, nadanlyk, nadara, nadaralyk, nadyl, nadyllyk, nagt, nagyş, nagyş çekmek, nagyşlamak, nahal, nahar, naharhana, naharlamak, nahili, nahos, nahoş, nakyl, nal, nala, nalajedeýin, nalamak, nalaç, nalaç, nalyş, nalyşly, namart, namartlamak, namartlyk, namaz, name, namys, namys, namysjaň, nan, nar, narazyçylyk, narpyz, narpyzly, narýad, nas, naskeş, nasos, naturalist, naw, naxar iýilýän gap, nazar, naçalinik, naýynjar, naýynjar, naýynsap, naýynsap, naýza, naýzalamak, naýça, naýçalamak, nebere, nebis, nebisjeň, nebisjeňlik, nebit, nebitli, nebitçi, nebsewür, nebsewürlik, negr, nejat, nejis, nem, nem, nemes, nemjiremek, nemlenmek, nemli, neneň, neneňsi, nepis, nepislik, nerw, nesibe, nesihat, nesil, nesýe, netije, netijede, netijeli, netijelilik, netijesiz, neşir, neşir ediji, neşir etmek, neşirýat, neşirýatçy, nika, nikalaşmak, nil, Nirde geniziň golayi?, Nirde meniň otagim?, Nirde çakirhanasi?, nire, nirede, niýet, niýetlemek, nobat, nobat tutmak, nobatdaky, nobatky, nobatçy, nobatçylyk, nogaý, nogta, nogtalamak, nohut, nokat, nokatma-nokat, nol, nomer, nomerlemek, norma, normal, nosilşşik, nota, notarius, notorial, noyba, noýabr, noýba, nukdaýnazar, nur, nurana, nurbat, nusga, nyglamak, nygtamak, nyrh, nyrhlamak, nysan, nysan almak, nyzam, nyşan, nyşana, nyşanalamak, näbelet, näbelet, näbeletlik, näbeletçilik, näbelli, näbileýin, näden, nädogry, nägile, nägile, nägile, nägilelik, nägilelik, nägilelik, nähak, nähili, nähoş, nähoşlamak, nähoşlyk, nälaýyk, nälet, näletlemek, näme, näme üçin, Näme, seniň garagyň ýokmyş, nämede bolsa bir zat, nämälim, närazy, närazylyk, närazyçylyk, näsag, näsag bolmak, näsaglamak, näsaglyk, nätanyş, nätanyşlyk, nätmek, nätüýsli, näwagt, näz, näzenin, näzik, näzirgemek, näzli, näçe, näçelik, näçenji…
oba, oba hojalygy, obadaş, obaly, obaçylyk, oblast, obraz, oburmak, oburylmak, obýekt, obýektiw, odekolon, odeýal, odun, ofiser, ofiserlik, ofisian, oglan, oglan-uçak, oglanlyk, ogramak, ogrulyk, ogry, ogryn, ogryn bakyş, ogrynça, ogul, ogul-gyz, ogulhajat, ogullyk, ogurlamak, ogurlyk, oguşýa, ogşamak, ogşaşmak, oil, oil nebit, ojak, ojar, ok, ok-dari, okamak, okap geçmek, okatmak, okde, okdurylmak, okdurylmak, okean, okgunly, okkupasiýa, okkupirlemek, oklamak, oklaw, oklukirpi, oktýabr, okudyjy, okuw, okuwly, okuwçy, okyjy, ol, ol alaýaz ýaly boldy, Ol barmagyňa ýüzük dakdy, ol beýläk gitdi, Ol biziň bilen gitmägegöbnäno, ol diň arkan ýykyldy, ol duşna bardy, ol gaty gordy, Ol gaşyňy garalaýar, Ol geçsin, Ol gurt bolup oturdy, Ol guşagyňy daňdy, Ol gyzyňa täze köýnek geýdird, Ol gülüp durýar, Ol günortan çenli ýatdy, Ol maňa baka ýörär gelýärdi, Ol maňa gapma-garşy dyrdy, Ol meni gepletdi, Ol meniň ganybir doganym, Ol muny aýdyp goýberdi, Ol otlyçöpi çagalardan bukýar, Ol sapagiňa gije geldi, Ol saňa görä daýawrak, Ol sesiňi galtalkmali, ol towşany gaçyrdy, Ol ýatyr galdy, Ol ýazar, ol ýazdy, ol ýazjak, Ol ýazmakçy, Ol ýazmaly, Ol ýazmandyr, Ol ýazmasyn, Ol ýazmaz, Ol ýazsa, Ol ýazypdyr, ol ýazýar, Ol şähere girýär, olar, Olar Aşgabada gowuşdylar, olar gelmänderler, Olar geçsinler, Olar gitmesinler, Olar gitmezler, olar tirkeleşip barýardylar, Olar ýazanoklar, Olar ýazarlar, Olar ýazdylar, Olar ýazdylar, Olar ýazjak, Olar ýazjak, Olar ýazmakçy, Olar ýazmakçy, Olar ýazmaly, Olar ýazmaly, olar ýazslar, olar ýazslar, Olar ýazsynlar, Olar ýazsynlar, Olar ýazypdyrlar, Olar ýazypdyrlar, olar ýazýarlar, olar ýazýarlar, olara, olarda, olary, olaryň, olaryňky, olimpiada, olja, olluk, olrug, oltaň, olum, Oluň geljegi-gelmejegi gümana, olçeg, omurmak, omuz, omzamak, on, on alti, on bir, on bäş, on dokuz, on dýort, on edi, on iki, on sekiz, on üçlük, onda, onda, onda, ondan, ondan, ondan, Ondan gozgalaňa duşýärin, ondan hem başga, ondan hembaşga, one günäkär, onluk, onmek, onsoň, onto tirkemek, onungky, onunjy, onuň, onuň, Onuň islegi bitdi, Onuň näme günäsi barş, ony, ony, ony, Ony sport gyzykdyrýardy, onyança, onyň, onyň, onyň, Onyň açlasyň gelýär, onçakly, onüç, onýň, on˙yllyk, on˙ňky, opera, operasiýa, opmak, opmek, opurmak, opurylmak, opurylyşyk, orak, orakçy, oramak, orbita, orbital, ordek, orden, ordenli, orfografik, orfografiýa…
pagta, pahim, pahimli, pahna, pahyr, pajalamak, pak, paket, pakgarmak, pakgarçak, paki, pakyrdamak, pal, palak, palas, palata, palatka, pallamak, palta, paltalamak, palto, palçyk, palçykyldamak, pamyk, panorama, pansion, panys, papak, papiros, papka, para, parahat, parahatlanmak, parahatlyk, parahatçylyk, parahor, paramak, parasat, parh, parhlandyrmak, parhly, parhly bolmak, parhsyz, park, parkyldamak, parkyldy, parlak, parlamak, parran, parran, parta, parta, partisan, parti˙a, partladyjy, partlama, partlamak, parça, parçalamak, pasgel, pasgel bermek, pasport, passiw, pasyl, pasyrdamak, pasyrdyr, pata, patlamak, patrak, patydyr, patyşa, pay, paylamak, paza, pazyl, paçak, paý, paýa, paýawlamak, paýdyrmak, paýhasly, paýlamak, paýlanmak, paýlaşmak, paýtagt, paýyş, paýçy, paňkelle, paňlamak, paş, paşmak, pa˙has, pedal, pedelemek, pekge, pel, pel çekmek, pelle, pellehana, pelte, peltek, pelteklemek, pena, penalamak, penalanmak, penje, penjek, penjelemek, penjire, pensiýa, pent, penşenbe, perbaýsyz, perde, peresadka, perewod, perhaýlyk, perik, perizat, perişan bolmak, perişde, pero, perron, pers-ala, personal, personazh, perspektiv, pert, pes, peseletmek, peseltme, peseltmek, pesinden, peslemek, peslik, pessaýlamak, pet, petde, pete-pet, peteke, peteň etmek, petiahlik, petilemek, petir, petiş, petiş, petişlik, petle, petlemek, petretmek, peç etmek, peçat, peçatlamak, peçenýa, peçenýe, peýa, peýda, peýda bolmak, peýdalanmak, peýdaly, peýdasyz, peýnir, peýwagtna, peýwagtna, peýwent etmek, peşehorda, peşew, peşeş, pianino, pianist, pida, pide, pijama, pikerdeş, pikir, pikir etmek, pikirlenmek, pil, pile, pilot, pilotka, pilçe, pionir, pionirlyk, pirim, pirog, pirožny, pis, pisint oturmak, pislemek, pisse, pistolet, pistolýet, piti, pitiki, pitikilemek, pitirdemek, pitne, pitnesi, piwa…
radio, radionpryomnik, radiostantsiýa, radiouzel, radist, radius, rahat, rahatlanmak, rahatlyk, rahatlyk, rahatsyzlandyrmak, rahatsyzlandyrmak, rahatsyzlanmak, rahnet, raketa, raport, raspisaniýe, rasçýot, ratsionalizator, ratsionaçylyk, raund, razrýad, razwedka, razwedkaçy, razy, razy bolmazlyk, razybolmazlyk, razylaşmak, razylyk, razýlyk, raýat, raýat-bolmak, raýdaş, raýdaşlyk, raýon, reaksion, reaksiýa, reaktiw, real, realistik, realizm, redaksion, redaksi˙a, redaktirlemek, redaktor, redaktorlyk, rediska, reforma, regbi, regbiçi, registrasiýa, registratura, registrirlemek, regulirlemek, regulýar, rehim, rehimdar, rehimli, rehimsiz, reje, rejelemek, rejeli, reklama, rekomendasiýa, rekord, rektor, rektorlyk, rels, remont, rende, rendelemek, renk, rentgen, repetisiýa, replika, resmi, resmileşdirmek, respublika, respublikan, restoran, resurs, ret etmek, retsept, rewolýusion, rewolýusiýa, rezerw, rezin, rezolýusiýa, reýs, reňbe-reň, reňk, reňklemek, reňkli, reňkli, režim, režissýor, rifma, rol, rolik, rom, roman, rota, rowa, rowa, rowa bolmak, rowaç, rowaçlanmak, rowaýat, roýal, rugsat, ruh, ruhlandyrmak, ruhlanmak, ruhubelent, ruhubelentlik, ruhy, rul, rumyn, rus, rusça, rusçalamak, ruçka, rähnet, rähnetli, röwşen, rýadowo˙, rýukzak…
sabamak, sabyn, sabynlamak, sabyr, sabyr et!, sabyrly, sabyrlylyk, sada, sada, sadalyk, sadap, sag, sag aman, Sag bol, sag-gurgun, saga, sagalmak, sagat, sagatlyk, sagdyn, sagdynlaşdyrmak, sagdyrmak, saggurgun, saglyk, sagmak, sagry, sagym, sagymçy, sagynmak, sahap, sahna, sahypa, sak, saka, sakar kelle, sakaw, sakgal, saklamak, saklanan, saklanmak, saklaýyş, sakydamak, sakynmak, sakyrdama!, sakyrtga, sakçy, sal, sala, salam, salam, salamlaşmak, salat, salawmaleýkim, saldamly, salfetka, salgamak, salgy atmak, salgylanmak, salgym, salgyt, salgyt tölemek, salkym, salkyn, salkynlamak, sallah, sallamak, sallanmak, sallançak, salmak, salmak, salparmak, salpy, salyhatly, salykatly, salym, salym üzüm, sal˙ut, samahylamak, saman, saman kelle, sambo, samol˙ot, samramak, samramak, samsyk, samsyklyk, samyrdy, samyrdy, san, san-cyz, san-sajak, sanamak, sanandarlyk, sanatoriýa, sanaç, sanaşmak, sandyk, sandyramak, sandyrawuk, sanga, sani, sanitar, sanjak, sanjamak, sanjy, sanly, sansyz-sanjak-syz, sansyzsanjak-syz, sançmak, sap, sap sari, sap sary, sapa, sapak, sapalk, sapaly, sapar, saplamak, saplanmak, sapmak, sar, sarag, saralmak, saramak, sargamak, sargyt, sarkmak, sarkyrmak, sarmak, sarmak sargamak, sarnamak, sarnamak, sarp etmek, sarpa, sarpa go˙mak, sarsdyrmak, sarsgyn, sarsmak, sarsmaz, sary, sarykmak, sarymsak, saryýag, saryýagyz, sarç, sataşmak, satmak, satyjy, satyn almak, satynalmak, sawçy, sawçylar, sawçylyk, saylama, saylamak, saz, saz gurallary, sazak, sazanda, sazandar, sazlamak, sazlaşyk, sazly, sazçylyk, sazçylyk mekdebi, saç, saç örümi, saý, saýgarmak, saýgylamak, saýhallaşdyrmak, saýlama, saýlamak, saýlanan, saýlanmak, saýlaw, saýlawçy, saýlow, saýmak, saýpallamak, saýrak, saýramak, saňa, Saňa näme gerek, saňalmak saňalyp durmak, saňňyldamak, saňňyldamak sandyramak, sebäbi, sebäp, sebäpkär, sebäpli, sebäpsiz, segezdan, segsen, segseninji, seh, seki, sekiz, sekizinji, sekmek…
ta, taba, tabak, tabel, tabigat, tabletka, tablisa, tabyn, tabynlyk, tabyt, tabşyrmak, tabşyryk, tagalla, tagam, tagamly, tagan, tagaşyk, tagaşykly, taglymat, tagma, tagma, tagmalamak, tagt, tagta, tagtabiti, tahyl, tahýa, tak, takat, takdyr, takgaz, takmyan, takmyn, takmynan, taksi, taktika, takyk, takyklamak, takyklyk, takyr, takyramak, takyrdamak, takyrdatmak, takyrlyk, tal, talamak, talant, talantly, talap, talapkär, talapkärlik, talaň, talaňçylyk, talaňçylykly, talh, talhan, talon, tam, tama, tama etmek, tamakin, tamam bolmak, tamamlamak, tamamlanmak, tamdyr, tammlamak, tamyň üsti, tamşanmak, tanalmak, tanamak, tanap, tangens, tangens, tank, tankydy, tankyt, tankytlamak, tans, tans etmek, tansçy, tanymal, tanyş, tanyş bolmak, tanyş-biliş, tanyşak, tanyşdyrmak, tanyşlyk, tanyşmak, tanş, tap, tapa, tapa, tapawut, tapawut, tapawutlandyrmak, tapawutlanmak, tapba, tapbat, tapbatlamak, tapgyr, taplamak, taplanmak, tapmak, tapmaça, tapylgysyz, tapylmak, tapyndy, tapyrdamak, tapyrdy, tapyşmak, tar, tarap, tarapdar, taraplaýyn, taraz, taraş, taraşlamak, tarkyldamak, tarkyldatmak, tarkyldy, tarlamak, tarlamak, tarp, tarpa, tarpataýyn, tarpyldatmak, tarpyldy, tarsuldamak, tarsuldy, tartmak, taryh, taryhy, taryhçy, taryp, taryp etmek, taryplamak, tarýelka, tas, taslama, taslamak, tassyklamak, tassyklanmak, tatar, tataşmak, tawus, tay, tayak, taze, tazelenmek, tazy, taý, taýak, taýaklamak, taýar, taýarlamak, taýga, taýgançak, taýhar, taýlamak, taýmak, taýmak, taýpa, taýyarlamak, taýyarlyk, taýyarlyk, taýyarlyly, taýyn, taýynalmak, taýzarmak, taýçanak, taýýar, taýýyn, taňka, taňry, taňry ˙alkasyn, taňrybir, taňňyr, taňňyrdamak, taşlamak, taşlandy, teatr, tebigat, tebigy, tebigy gaz, tebip, tebit, tegek, tegelek, tegelenmek, tegmil, tegmil, tehnik, tehnika, tehniki, tehnikum, tejribe, tejribeli, teke, tekepbir, tekepbirlik…
udel, uglerod, ugramak, ugratmak, ugrukdyrmak, ugur, ugurdaş, ugurlaşmak, ugurly, ugursyz, ujypsyz, ukaz, uklamak, ukol, ukrain, ukuçyl, uky, ukyp, ukyply, ukyplylyk, ulag, ulalmak, ulaltmak, ulanmak, ulgam, uli ýedigen, ullakan, ululyk, ulumsy, ulumsylyk, ulumsyramak, uly, uly-kiçi, um, ummasyz, umsum, umuman, umumy, umumyhalk, umumylaşdyrmak, umumylyk, umumylyk, umyt, umyt etmek, un, unamak, unaş, uniwermag, uniwersal, uniwersit˙et, unutmak, upjun, upjun etmek, uprawleniýaýuşşi, uprawleniýaýuşşizh, uprawleniýe, ur-tut, urgy, urkaçy, urmak, urnamak, urp-adat, urug, urunmak, uruş, uruşmak, urşujy, ussa, ussahana, ussat, ussatlyk, ussaçylyk, ust, ustaw, usti bilen, ustunlik, usul, usully, utandyrmak, utanjaň, utanjaňlyk, utanmak, utanç, utançsyz, utdurmak, utgaşdyrmak, utgaşmak, utgaşyk, utmak, utuk, utulmak, utuş, utş, uwlamak, uwlundyrmak, uwremek, uytgemek, uytgetmek, uzak, uzaklaşdyrmak, uzaklaşmak, uzaklyk, uzalmak, uzaltmak, uzanmak, uzatmak, uzel, uzulmek, uzum, uzyn, uzynlyk, uç, uçar, uçastok, uçdantutma, uçgun, uçgun, uçgur, uçilişşe, uçmak, uçramak, uçrmak, uçup gelmek, uçurmak, uçursyz, uçuş, uçýot, uçýotçik, uýa, uýamak, uýan, uýanlamak, uýat, uýgunlaşdyrmak, uýgunlaşmak, uýgur, uýluk, uş, uşak, uşamak, uşatmak, u˙almak…
wada, wadalaşmak, wadalaşyk, wagon, wagt, wagtal-wagtal, wagtlaýyn, wagtly-wagtynda, wagtynda, wagyr, wagyrdamak, wagyz etmek, wagyz-nesihat, wagyznesihat, wagzal, wagşy, wagşylarça, wagşylarça, wah, waharman, wajyp, waka, wakgyldamak, wakgyldarmak, waktsina, wakyrdamak, waleýkimessalam, walla, wal˙uta, wanna, warak, wariant, warkyldamak, warsaky, wasp, watan, watançy, wazypdamak, wazzyldy, waý, waý waý waý, waýkyrmak, waňkyrmak, we, wehim, wejera, wekil, weli, welosiped, welwet, wel˙ur, wengr, wepa, wepaly, wepalylyk, wepat, wepat bolan, wepat bolmak, werdiş, wertikal, wertolýot, wesyetnama, wesýet, wesýetnama, weteran, weterinariýa, wezipe, weýrançylykly, weşalka, weşeň-weşeň, wiktorina, wilka, witamin, witrina, wizit, wizit, wi˙, wodolaz, wodoprowod, wodorod, wojatyý, wokzal, woleýbol, work, worker, wraç, wulkan, wyjdan, wyklýuçatel, wympel, wypiska, wyşka, wyşy-wyşy, wyşyrdamak, wznos, wzwod, wä, wägirmek, wäk, wäşi, wäşi, wäşilik…
yabany, yadaw, yagday, yakymly, yalngyş, yalngyşmak, yalpak, yaly-la, yang, yaziji, yaňak, yaňy yakynda, yaňyja, yaşmak, yaşmak, ybadathana, ybarat, ybarat bolmak, ydysatçy, yene, yengiji, yengil, yengillik, yengiş, yengmek, yepbeşdirmek, yerlikli, yeser gozler, yeňil, ygal, ygally, yglan etme, yglan etmek, yglanetmek, ygtyýar, ygtyýarly, ygtyýarsyz, ygtýar etmek, ygşyldamak, ygşyldy, yhlas, yhlasly, yigrimi, yiti, yitirmek, yk, ykbal, ykdysady, ykdysadyýet, ykjam, ykjamak, ykjamak, ykjamlamak, yklamak, ykmak, ykmanda, ykrar etme, ykrar etmek, ykyrdamak, ykyrdy, ylalaşdyrmak, ylalaşmak, ylalaşyksyz, ylalyşmak, ylalyşyk, ylaýta, ylgamak, ylgaw, ylgaw, ylham, ylmy, ylym, ylymly, ymam, ymarat, ymgyr, ymtylmak, ymykly, ynam, ynamly, ynandyrmak, ynandyryjy, ynanjaň, ynanmak, ynanç, ynha, ynjalyk, ynjalyk, ynjalykly, ynjalyksyzl, ynjalyksyzlandyrmak, ynjalyksyzlanmak, ynjalyksyzlyk, ynjamak, ynjatmak, ynjyk, yns-jyns, ynsan, ynsanyýet, ynsap, ynsaply, ynsapsyz, ynsapsyz, ynsapsyz, ynsapsyzlyk, ynsapsyzlyk, yogyn, yol, yollamak, yolmak, yolunmak, yone, yoremek, yralamak, yramak, yranmak, yraň atmak, yrdar, yrga, yrgyldamak, yrgyldatmak, yrgyldy, yrmak, yrsaramak, yrýa, ys, ysgamak, ysgyn, ysgynsyzlanmak, ysgynsyzlyk, yslanan, ysly, ysmanak, ysmynak, ysnyşmak, ysnyşyk, yssy, yssylamak, ysygra, ysytma, yuk, yup, Yuwaşşemal, yuwutmak, yuzlenme, yuzlenmek, yz, yza, yzak geçmiş, yzaly, yzarlamak, yzarlamak, yzgar, yzgarly, yzgyt, yzlamak, yzly-yzynda, yzlyyzynda, yzy bilen, yzygideri, yzynda, yzzat, yzzat, yýlan deresi, yňňyldamak, yňňyldy, yş, yşk, yşyk, yşyklamak, yşyklandyrmak…
zabt etmek, zabun, zag, zagyrdamak, zakaz, zakaznoý, zakyja, zal, zalym, zalymlyk, zaman, zamun, zamça, zapas, zaply, zapowednik, zar, zarba, zarbykdyrmak, zarbykmak, zarp, zarplandyrmak, zarplanmak, zarpçy, zaryn, zarynlamak, zarýadka, zarýadlamak, zarňyldamak, zar˙adi, zastawa, zat, zatlar, zawod, zayalamak, zayalanan, zaçýot, zaýa, zaýalamak, zaýalanan, zaýalanmak, zaýawka, zaýaçylyk, zaýleek, zaýom, zehin, zehinli, zehinsiz, zelel, zelelli, zemzem, zemzen, zenzele, zerarly, zergär, zerrin bolmak, zerrinbolmak, zerur, zerurlyk, zeý, zeýilli, zeýrenmek, zeýrenç, zeýtin, zeýtun, zibil, znaçok, zogdyrylmak, zol, zolak, zolak, zolakly, zoluk, zomamak, zomamak, zomp edip çykak, zompa, zona, zoologik, zoologiýa, zor, zoraýakdan, zordan, zorlamak, zowlatmak, zowwam, zowzuldamak, zulum, zut gaçyp gitmek, zweno, zyngmak, zynjyr, zyýan, zyňmak, zäher, zäherli, zähmet, zömmek, zörletmek, zöwwe, züwwetdin, zýan…
ä, äbermek, ädik, ädikçi, ädim, ädimlemek, ädimlemek. gadam, ägirt, ägä bolmak, ähey, äheň, ählepus, ähli, ählihalk, ählumumy, ähmiýetli, äht, ähtibar, ähtimal, ähtiýalanlyk, ähä!, äkitmek, äklemek, älem, älem-jahan, älemgoşar, älemjahan, äpet, äpişge, är, är-aýal, äsgermek, äsgermezlik, äsgermezçilik, ätiýaç, ätiýaçly, ätiýaçly, ätişgir, ätlemek, ätmek, äwmek, äwmezlik, äwül-säwül, äýnek, äýnek, äň, äňetmek, äňetmek, äşgär, äşgärlik, äşgärlik…
çabga, çadyr, çaga, çaga-çuga, Çagajyk birsyhly aglardy, çagalar bagy, çagalyk, çagarmak, çagaryş, çagsamak, çagsyldamak, çagyl, çagyrmak, çak, çak etmek, çakamak, çakdanaşa, çakgan, çakganlyk, çakgy, çaklamak, çakmak, çaknyşmak, çaknyşyk, çaksyz, çaksyz, çakylyk, çakyr, çakyza, çakyşmak, çal, çala, çalaja, çalajan, çalam-çaş, çalarmak, çalasowat, çalasowatlyk, çalasyn, çalasynlyk, çalgy, çalgyrt, çalmak, çalpaw, çalt, çaltlandyrmak, çaltlyk, çalykmak, çalym etmek, çalyşma, çalyşmak, çalşyk, çalşyrgyç, çalşyrmak, çalşyrynmak, çaman, çanak, çanaklyk, çap, çap etme, çap etmek, çapady, çapak, çapgy, çapgyn, çaphana, çapmak, çapyk, çapyksuwar, çapyşmak, çapyşyk, çapçy, çaramak, çare, çarh, çarkandak, çarlak, çarpaýa galmak, çarpmak, çarpyşyk, çarsenbe, çarwa, çarwadçylyk, çarşak, çasly, çaslyk, çasowoý, çasowoý, çasy, çasyrmak, çat, çatak, çatalba, çatlamak, çatma, çatmak, çatryk, çatynja = täze çatynja, çawmak, çaý, çaý demle˙ärin, çaý-çörek, çaýhana, çaýkamak, çaýkamak, çaýkanmak, çaýkeş, çaýlamak, çaýmak, çaýyr, çaýşarmak, çaýşyk, çaň, çaňamak, çaňjarmak, çaňňalak, çaşmak, çebis, çebşek, çek, çek boýunça tölemek, çekankalamak, çekdirme, çekelemek, çekelemek, çekeleşik, çekeleşik, çekeleşmek, çeker, çekge, çekilmek, çekimiz, çekimiz ses, çekimli, çekimli ses, çekimsiz ses, çekinmede, çekinmek, çekirtge, çekis, çekisme, çekisme çekişmeler, çekize, çekiç, çekişme etmek, çekmek, çekremek, çelek, çelgi, çem, çeme, çemedan, çemelenmek, çemeleşmek, çemeli, çemen, çemesiz, çempion, çempionat, çemçe, çen, çendan, çendanaşa, çenemek, çenlemek, çenli, çensiz, çensiz, çep, çepbekeý, çeper, çeper eser, çeperlik, çeperçilik, çepiksi, çerkes, çermemek, çermemek, çernil, çertýor, çet, çetin, çetleşdirmek, çetleşdirmek, çetleşmek, çeýe, çeýelik, çeýnemek, çeňňek, çeşme, çig, çig mal, çigildem, çigilmek, çigin, çigit, çigit ýag, çigmal, çigmek, çigrek…
ödek, ödemek, öermek, ögemek, öjükdirmek, öjükmek, ökde, ökdelemek, ökje, ökünmek, ökünç, öküz, öl, öldürmek, öli, ölinça, öljermek, öllemek, ölmek, ölmez-˙itmez, ölçemek, ölçe˙iş, ölüm, ölüm derejesi, ölüm-ýitim, ölşermek, ölşük, ömurlik, ömür, ömürlik, öndürijilik, öndürmek, önmek, önüm, önüm, önümçilik, önüp-ösmek, öpmek, öpüçmek, öpüş, ör, ördek, örgün, örgünli, öri, örk, örklemek, örküç, örmek, örtmek, örän, örüzmek, ösdürmek, ösgün, ösmek, össürim, ösüah, ösümlik, ösüş, öt, öte, ötegçi, ötelge, ötelgesi, öten, ötgür, ötmek, ötri, ötri, ötunmenk, ötünç, ötünç soramak, ötürmek, öwelmek, öwez, öweç, öweý, öwgi, öwlüýa, öwmek, öwmek, öwre, öwrendekli, öwrenişdirmek, öwrenişmek, öwrenje, öwrenmek, öwretmek, öwrülip, öwrülişik, öwrülişik, öwrülmek, öwrüm, öwül˙a, öwünjeň, öwünjeňlik, öwünmek, öwürmek, öwüsgin, öwüsmek, öwüt-nesihat, öwüşgin, öz, öz kelle, öz-özünden, özara, özbaşdak, özbaşdaklyk, özbaşyňa, özbek, özboluşly, özelenmek, özelenmek, özen, özge, özgeriş, özgerişlik, özgermek, özgertmek, özleşdirmek, özmek, özüm, özüni alyp baryş, özüňe çekmek, özüňi dürsemek, öç, öç, öçen, öçgün, öçmek, öçügsi, öçürmek, öý, öý hojalykçy, Öý işleriňizi gaýtalaşdyryň, öýjük, öýke, öýke-kine, öýkelek, öýkelemek, öýkeli, öýken, öýkünmek, öýle/öýlän, öýlendirmek, öýlenmek, öýlän, öýtmek, öň, öňdelik, öňden, öňden, öňinçä, öňki, öňkülik, öňünde, öňürdiklemek, öňürti, öňürtmek, öňüsyra, öňňil, öňňin, ö˙-işik…
übtük, üflemek, ülemek, ülemek, ülje, ülke, ülpüldemek, ülüş, ülňi, ümez, ümezlemek, ündemek, ünjalmak, ünji, üns, üns bermek, üpjün, üpjünetmek, üpjünlik, üpjünçilik, ürgün, ürkek, ürkmek, ürküzmek, ürçetmek, üsgülewuk, üsgülewukli, üsgülewük, üsgürlewük, üsgürmek, üst, üst-baş, üstaşyr, üste, üstesine, üsti, üstün çykmak, üstünlik, üstünlikli, ütmek, ütük, ütüklemek, üwemek, üwremek, üzeňňi, üzmek, üznüksiz, üzül-kesil, üzülkesil, üzülmek, üzüm, üzümçilik, üzňe, üzňelik, üç, üçburçluk, üçin, üçlük, üçünji, üýn, üýtgediji, üýtgetmek, üýtgeşik, üýtgeşiklik, üýşenmek, üýşmeleň, üýşürmek, üşemek, üşerilmek, üşerilmek, üşertmek, üşetmek, üşük, üşütmek…
ýadygarlik, ýadygärlik, ýadyrgamak, ýag, ýagdaý, ýagdaýin niçik?, ýagda˙laşmak, ýaglamak, ýagly, ýaglyk, ýaglyk, ýagmak, ýagmyr, ýagny, ýagty, ýagtygözin, ýagtylgyç, ýagtylmak, ýagtyltmak, ýagtylyk, ýagy, ýagyn, ýagynly, ýagyrniçlik, ýagyrny, ýagyş, ýagyşly, ýagşy, ýagşy gowy, ýagşylandyrmak, ýagşylanmak, ýagşylaşmak, ýagşylyk, ýakymly, ýakymsyz, ýakyn, ýakynda, ýalan, ýalanaç, ýalandan, ýalançy, ýalkamak, ýalpa, ýalpak, ýalpylda duran, ýalpyldaduran, ýalpyldawuk, ýalpyldy, ýalta, ýaltaklamak, ýaltalyk, ýaltanmak, ýaly, ýaly-la, ýalym-˙ulumetmek, ýalyn, ýalňyah, ýalňyşdyrmak, ýalňyşdyrmak, ýalňyşmak, ýama, ýamamak, ýaman, ýaman däl, ýamanlamak, ýamaşgan, ýamaşgandan, ýanamak, ýanawuç, ýap, ýapbaşak, ýapbaşdyrmak, ýapbaşmak, ýapgy, ýapgyt, ýaplamak, ýaplanmak, ýapmak, ýapon, ýaponiýa, ýaprak, ýapraklamak, ýapy, ýapyk, ýapynja, ýapyşdyrmak, ýapyşmak, ýar, ýara, ýarag, ýaraglandyrmak, ýaraglanmak, ýaragly, ýaragsyzlandyrmak, ýaragsyzlanmak, ýaralamak, ýaraly, ýaramak, ýaramaz, ýaramazlaşmak, ýaramly, ýaran, ýaranjaň, ýaranjaňlyk, ýaranlyk, ýaranmak, ýaratmak, ýarawsyzlyk, ýaraşdyrmak, ýaraşmak, ýaraşyk, ýardam, ýardam etmek, ýarma, ýarma, ýarmak, ýarmaşmak, ýarpy, ýarsmak, ýartmaç, ýarty, ýary gije, ýaryk, ýarylma, ýarylmak, ýarym, ýarymada, ýaryş, ýaryşmak, ýasama, ýasamak, ýasamak, ýasaýjy, ýasa˙jy, ýasli, ýassanmak, ýassyk, ýasy, ýasylamak, ýat, ýata, ýatak, ýatakhana, ýatakhana, ýatalatmak, ýatasym gelýär, ýatdan çykarmak, ýatdan çykmak, ýatlamak, ýatmak, ýatymla˙yn, ýatyrlma, ýatyrmak, ýaz, ýazdyrmak, ýazgarmak, ýazgy, ýazgy, ýazgyt, ýazlamak, ýazlyk, ýazmaça, ýazsyn, ýazsyn, ýazuw, ýazyjy, ýazyk, ýazykly, ýazyksyz, ýazyksyzlyk, ýazylmak, ýazylysk, ýazylysyk, ýaň, ýaňak, ýaňy ýakynda, ýaňyja, ýaňyltmaç, ýaş, ýaşamak, ýaşarmak, ýaşa˙yş, ýaşdaş, ýaşlyk, ýaşmak, ýaşuly, ýaşyl, ýaşyrmak, ýaşyryn, ýaşşik, ýedi, ýedigen, ýedilik, ýegen, ýegen, ýegençi, ýegsan etmek, ýegşermek, ýek-tük, ýeke…
şa, şabyrdamak, şadyyan, şadyýan, şadyýanlyk, şadýan, şagal, şagalaň, şagalaňly, şagga, şaggyldamak, şaggyldy, şagirt, şaglawuk, şagyrdamak, şagyrdy, şah, şaha, şahadatnama, şahalak, şahalamak, şahandaz, şahly, şahra, şahs, şahsy, şahsy˙et, şahta, şahtaçy, şaht˙or, şahyr, şahyrlyk, şakgalamak, şakgyrdamak, şakgyrdatmak, şakgyrdy, şakäse, şalgam, şalpy-şaraň, şalpyldamak, şalpyldy, şan, şan-şöhrat, şanik, şanly, şapak, şapba, şapbat, şapyrdy, şapyrtdatmak, şar, şaramak, şarf, şark-şurk, şarkyldamak, şarkyldy, şarlamak, şarlawuk, şartyldamak, şartyldy, şartyldy, şaryk, şarž, şat, şatlama, şatlamak, şatlanmak, şatlyk, şatlykly, şatyldamak, şatyrdamak, şatyrdy, şatyrdy, şayat, şayat bolmak, şaý-sep, şaýatlyk, şaýatnama, şaýba, şaýlar, şaýy, şaýylyk, şaňlamak, şaňňyrdamak, şaňňyrdy, şaşka, şa˙, şek, şek, şekel, şeker, şeker çingrigi, şeker çinrigi, şeker çinrigi, şeker çiňrik, şekillendirmek, şekilli, şeksiz, şem, şema, şemal, şemallamak, şemallatmak, şembeşik, şenbe, şepbeşmek, şepbik, şer, şerap, şerbert, şerebe, şerebe, şermende, şert, şertli, şertnama, şetdaly, şeyle, şeyle hem, şeýle, şeýle-de, şeýlelik bilen, şeýlelikde, şeýtan, şeýtanlyk, şeýtmek, şeýtmek, şifirlemek, şifirlemek, şifr, şifr, şifrlemek, şifrlemek, şikaýat, şikaýat etmek, şikaýatetmek, şikes, şillirdemek, şillirdi, şin, şin, şinde, şindi, şindiki, şinel, şinelemek, şinelemek, şir, şire, şirin, şirrildemek, şitil, şitilhana, şitirdi, şiwe, şkaf, şlaň, şlem, şl˙apa, şofýor, şoh, şohrat, şohratparaz, şokolad, şokolady, şol, şonça, şonça, şor, şor, şorluk, şorpuldatmak, şorsuw, şorta söz, şosse, şow, şowa kör, şowalyk, şowhun, şowhunly, şowly, şrift, ştab, ştamp, ştamplamak, ştat, ştepsel, şu, şu tayda, şu ýerde, şubhelenme, şubhelenmek, şubhelenyan, şugullamak, şugundyr, şumjarmak, şumlukda, şumroý, şumroýluk, şun…
žanr, žeton, žiraf, žiwopis, žonglýorlyk, žongl˙or, žurnal, žurnal, žurnalist, žýori…
˙a, ˙abany, ˙aby, ˙abşyrmak, ˙ada, ˙adamak, ˙adatmak, ˙adaw, ˙adawlyk, ˙adawsyz, ˙adro, ˙adygär, ˙amanlyk, ˙apraklaryň gymyldysy, ˙azmak, ˙edinji, ˙efreýtor, ˙eke-täk, ˙elekli, ˙elimlemek, ˙epbeşik, ˙erlikli, ˙erliksiz, ˙erzemin, ˙erşary, ˙eser gözler, ˙esir, ˙esirlik, ˙etginjek, ˙igriminji, ˙itirim bolmak, ˙olbaşçylyk, ˙ollamak, ˙olmak, ˙olmalamak, ˙olukmak, ˙omak, ˙uka, ˙ylmamak, ˙ylpyldamak, ˙yrtyjy, ˙önekeý, ˙öneliş…


c: text/html

text:
TESWIRLEMELER
Türkmenistan ykdysady we ynsanperwer gatnaşyklaryň esasy ugurlaryny kesgitleýär
“Biz 2018-nji ýyla «Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýip at berdik. Ata Watanymyz üçünji müňýyllykda täze awtomobil we demir ýollaryny, deňiz portlaryny hem-de köprüleri gurup, Beýik Ýüpek ýoluny täzeden dikeldýär” diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen halkyna Täze ýyl gutlagynda aýtdy.
Diňe iri ulag desgalarynyň we ýollaryň, üstaşyr geçelgeleriň gurluşygynda däl, eýsem, beýleki desgalaryň gurluşygynda hem bu konsepsiýany durmuşa geçirýäris. Biziň Garaşsyz Bitarap döwletimiz halkara giňişliginde syýasy, söwda-ykdysady we medeni ynsaneperwer ga...

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bu hadysa biziň durmuşymyzda diňe bir gezek bolýar. Lezzetlilik, howsala, gyzyklanma, küýseme duýgularyň sarsgynly birleşmesini döredýän ýeke-täk gezegi, durmuşda diňe bir gezek gaýtalap bolýar. Şol birinji gezegiň geçişi hem adamynyň soňky seksual durmuşyna, garşydaş jynsa bolan garaýşyna, maşgala gymmatlyklaryny bahalandyrmasyna öz aýgytly täsirini ýetirip bilýändir.
Hawa, siz dogry aňladyňyz. Men jynsy gatnaşyklaryň başlanyşy barada aýdýaryn. Döwürdeş ýaşlar fiziki taýdan ir ýetişýärler. Maglumat alma meselesinde hem olarda hiç hili kynçylyk döremeýär – ýörite ýazylan kitaplar, Internet ulgamy, telewideniýe (jynsy gatnaşyklary mazamlamaýan kinofilmlere duşmak juda kyn), galyberse-de, hemişe dogry we doly bolmadyk dostdyr-joralaryň maslahaty. Ýöne maglumaty kabul edip, ony durmuşda ýerlikli we zyýansyz ulanma çenli aralykda ep-esli menziller ýatyp biler...
JYNSY GATNAŞYKLARY HAÇAN BAŞLAMALY?
Şeýle sorag bilen gyzyklanyp, mekdep okuwçylary bilen geçirilýän duşuşyklarda, maňa has hem ýetginjek oglanlar ýygy ýüzlenýärler.
Bu soraga her kim, her dürli jogap berer. Her ýurtda hem, halkyň medeniýetine, maşgala gymmatlyklarynyň mizemezligine, dini garaýyşlaryna, eýeleýän sosial derejesine baglylykda adamlaryň bu gatnaşyklary başlama ýaşy dürli bolup biler. Statistiki maglumatlara ýüzlensek, jynsy gatnaşyklary hemmeden ir Islandiýada (ortaça 15,6 ýaş), soňundan Şwesiýada (16,2 ýaş), Finlýandiýada (16,5 ýaş), Norwegiýada (16,5 ýaş), Bolgariýada (16,9 ýaş) we Portugaliýada (16,9 ýaş) başlaýarlar. Rossiýada jynsy gatnaşyklary ortaça 18,7 ýaşda başlanýar.
Hemmelerden giç jynsy gatnaşyklary Malaýziýada (23 ýaşa), Indiýada (22,9 ýaş), Hytaýda (22,1 ýaş) we Tailandda (20,5 ýaş) başlaýarlar. Dünýäde jynsy gatnaşyklary başlamagyň ortaça ýaşy 18,4 ýaşa barabardyr.
Lukmanlaryň bellemegine görä, fiziologiki taýdan kämilleşme 18-22 ýaş aralygynda tamamlanyp, adamynyň köpelmäge ukyplylygynyň döreýänligini hem aňladýandyr. Beýle diýsem, "ilkinji jynsy alamatlar döräp, ilkinji aýbaşy gelenden soň, aýal maşgala göwreli bolmaga ukyply ahyryn" diýip, maňa garşy çykmagyňyz mümkin. Dogry. Ýöne entek fiziologiki taýdan kämilleşmedik beden, göwreliligi göterip, sagdyn çaga dogurmaga ukyplymy? "Bizi jynsy gatnaşyklar gyzyklandyrýar, siz bolsa çagadan tutdyňyz" diýip gatyrganmagyňyz hem mumkin.
Her niçik hem bolsa, adamynyň fiziologiýa we ruhy taýdan kämilleşmegini we meseläniň ýuridiki tarapyny göz öňüne tutup, hünärmenler jynsy gatnaşyklaryň 18 ýaşdan soň başlanmagyny ýerlikli hasaplaýarlar.
Ýöne jynsy gatnaşyklary başlamazdan öň, psihologiki we ahlaklylyk tarapdan taýynlygyňyzy özüňiz üçin aýdyňlaşdyrmagyň zerurdygyny belläsim gelýär.
JYNSY GATNAŞYKLARY MAŇA HÄZIR BAŞLAMA ZERURMY?
Bu gatnaşyklary başlamazdan öň, oňa bolan islegiňiziň sebäbini anyklap, wagtyň geçmegi bilen puşman etmejekdigiňize ynamyňyz bolsun. Ýetginjek oglanlar:
► jynsy gatnaşyklary başlan deň-duşlaryndan kem galmajak bolup;
► öz gyzyklanmasyny kanagatlandyrjak bolup;
► dörän islegine baş gelip bilmän;
► döwrebap görünme islegi bilen;
► özüne bolan söýgini tassyk etdirmek maksady bilen;
► tejribe almak maksady bilen;
► alkogol we neşe serişdeleriniň täsiri astynda
► jynsy gatnaşyklary başlap bilýärler.
Gyzlar öz tebigaty boýunça ýumşak, göwüntapyjy bolup, jynsy gatnaşyklary başlamagyň sebäpleriniň arasynda öz söýgüsini we arassalygyny oglana subut etme, söýýän oglanyny ýitirme gorkysynyň bolmagy ýaly sebäpler agdyklyk etse-de, döwrebap bolma islegi, alkogol serişdesiniň täsiri ýaly sebäpleri hem belläp bolar.
JOGAPKÄRÇILIGI DUÝMAGY ÖWRENIŇ
Jynsy gatnaşyklary başlamagy ýüregine düwen oglan hem, gyz hem indiden beýläk öz hereketleri babatda jogapkärçilikli bolmalydygyny bilmelidir. Çünki olar ululara mahsus durmuşa gadam basdylar, bu durmuşda bolsa dürli kynçylyklary ýeňip geçip, belli bir düzgünlere eýerme zerurdyr.
1-nji DÜZGÜN – HIÇ HAÇAN GYSSANMAŇ! – Size berlen şol birinji gezegi geçirmek üçin, şaýlan adamyňyzyň mynasypdygyna göz ýetiriň. Bu ýagdaýa has hem gyzlar üns bermelidir. Siz bu oglan bilen durmuşa bile gadam basyp, maşgala gurmaga taýynmy? Oglanyň size bolan gatnaşygy çynlakaýmy ýa-da onuň siziňkiden tapawutly meýilleri barmy? Siz bu gatnaşyklaryň üsti bilen oglana öz päkligiňizi, söýgüňizi subut eden ýagdaýyňyzda, ol siziň çözgüdiňize düşünip, ony minnetdarlyk bilen kabul edermi? Eger bu adam bilen durmuş ýoluňyz aýrylşa, size indiki duşan oglan düşünip bilermikä? Erkek oglanlaryň aglaba böleginiň, durmuş gurlanda gyzyň päkliginiň nyşany höküminde gyzlyk perdesiniň barlygyna üns berýändigini ýatdan çykarmaň.
2-nji DÜZGÜN – JYNSY GATNAŞYKLARY ÖZ ISLEGIŇIZ BILEN, AKYL-HUŞUŇYZYŇ DÜRS ÝAGDAÝYNDA BAŞLAŇ – bu gatnaşyklary alkogol ýa-da neşe serişdeleriniň täsiri astynda, boýun etmäniň ýa-da şert goýmanyň ("Maňa bolan söýgüňi subut et", "Diýenimi etmeseň, seniň bilen duşuşyp bilmerin") täsiri bilen başlama ýalňyşlykdyr. Şunuň ýaly ýagdaýlara duşmaz ýaly, gatnaşýan, wagt geçirýän, oturyşýan adamlaryňyzy ýakyndan tanama we göwnüňize ýaramaýan oturşyklardan gaça durma wajypdyr.
3-nji DÜZGÜN – BU GATNAŞYKLARA MAHSUS KYNÇYLYKLARDAN HABARDAR BOLUŇ – eger siz bu gatnaşyklary başlamagy ýüregiňize düwen bolsaňyz, onda bu babatda bilimliligiňizi artdyrma artyk bolmazdy. Adamynyň fiziologiýasy we anatomiýasy barada orta mekdeplerde maglumat alan bolsaňyz hem, şol alan maglumatlaryňyzy ýatlama peýdaly bolardy. Öňüni alyş çärelerini dogry saýlamak üçin bolup biljek kynçylyklary hem bilme ýerliklidir. Birinji alnan jynsy tejribeden esasan iki sany kynçylyk ýüze çykyp biler: jynsy gatnaşyklary arkaly geçýän keseller we islenilmedik göwrelilik.
Bu gatnaşyklaryň "sowgat berip" biljek keselleriniň (merezýel, hlamidioz, sözenek, uçuk, trihomoniaz we baş.) alamatlaryny öwreniň. Bu peýdaly bilimlilikdir. ÝATDA SAKLA! Bu keseller bilen keselländigini adamynyň daşky keşbinden bilip bolmaýar. Daşyndan göräýmäge görmegeý we syrdam ýigit ýa-da göze ýakymly aýal maşgala hem bu ýokançlyklary göteriji bolup bilýändir.
Prezerwatiw – bu ýokançlyklara böwet bolup biljek ýeke-täk serişde bolup durýandyr. Ony dogry geýmegi öwreniň we her seksual gatnaşyklarda ony ulanmagy endik ediniň. Bu endigiň siziň saglygyňyzy gorap biljekdigini ýatda saklaň.
4-nji DÜZGÜN – ÝAGDAÝA DOGRY BAHA BERMEGI BAŞARYŇ – islenilmedik göwreliligiň öňüni almak diňe aýal maşgalanyň esasy aladasy bolup durýandyr. Öz durmuşyňy we geljegiňi başga adama ynanmak uly ýalňyşlykdyr. Eger islenilmedik göwreliligiň döremegi toý dabarasy bilen tamamlanaýan ýagdaýynda hem, şeýle nikalar seýrek ýagdaýlarda bagtly bolýarlar. Sebäbi islenilmedik göwrelilik diňe siziň durmuşy meýilleriňize däl-de, siziň ýakynlaryňyzyň durmuş meýilleriniň amala aşmagyna hem päsgel berýär. Siziň çözgüdiňiz nähili bolaýanda hem, ol siziň durmuşyňyzy üýtgeder. Abort etdirip, siz özüňizi geljekde önelgesizlige sezewar edip bilersiňiz. Eger bagtly maşgalany gurma başa barmasa, doguraýan ýagdaýyňyzda hem, siz çagany eke özüňiz terbiýelemeli bolarsyňyz.
Jynsy gatnaşyklary başlamaga hyýallanan gyza, ginekolog lukmanynyň göwreliligiň öňüni alyş serişdeleri babatda maslahatyny alma we aýbaşy gelmelerini kadaly gözegçilikde saklama peýdaly bolardy. Bu soragda daşdan eşiden maglumatlaryňyzy ulanmadan gaça duruň.
BU DIŇE SENIŇ ÇÖZGÜDIŇ BOLMALY!
Adam doglup, ulaldygy saýyn öz durmuşynda müňlerçe gezek dogry we özi üçin peýdaly çözgütleri kabul etmeli bolýar. Çagalyk çagymyz ene-atalar şuny biziň ýerimize ýerine ýetirýärler. Biz ulalyp, dünýä akyl ýetirip başlamyzdan soň, ýagdaýlardan netije çykarmagy öwrenip başlaýarys. Näme geýmeli? Özüňi nähili alyp barmaly? Nirde okamaly? Dostyňy (joraňy) nähili saýlamaly? Dörän duýgulardan nädip baş alyp çykmaly?
Eger günleriň bir güni, jynsy gatnaşyklary başlama islegi seniň hyýalyňa gelen bolsa, pikir et! Eger seniň üçin, bu gatnaşyklaryň söýýän ýeke-täk adamyň bilen nikada başlanmagy onçakly wajyp bolmasa, onuň seniň durmuşyňy, geljegiňi üýtgedip, wagtyň geçmegi bilen puşman etdirmejekdigine ynamly bol!
Teswirlemeler
Gynansak-da, ýetginjeklik ýaşdakylaryň we ýetginjeklik ýaşdakylardan aňy bilen tapawutlanmaýanlaryň arasynda öz kellesi, aňy-düşünjesi we gymmatlyklary bilen netije çykarmaga derek öz deň-duşlaryna bir zat subut etjek bolýarlar. Eýsem, seniň durmuşyňdaky wajyp wakalara degişli soraglary sen illeriň sen barada nähili pikir edýändigine esaslanyp çözmelimi?
"Döwrebap görünmek üçin"
Eger ýalňyşmaýan bolsam adam jynsy gatnaşyklaryna özünden öňki biologiki görnüşinde (Homo Sapiýens bolmazyndan ozal) wagty hem ukyplydy. "Döwrebap" adamlaryň pikirine görä, bu 21-nji asyryň trendymyka?
"Söýgiňi subut etmek üçin"
Söýýän adam öz isleglerine we bedenine diýenini etdirip bilýärmikä diýip, pikir edýärin. Eger gyzy söýýäniň çyn bolsa, onda onuň geljegi bilen oýun etmek gyz üçin howplydygyna düşünmek gerek.
P.S. Örän durmuşy makala. Lukmanyň bu ýazan makalasy üçin, onuň elini berk gysmak isleýärin.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Türkmenistanyň DIM-niň desgasynda Türkmenistanyň Daşary işler ministri R.Meredow Pakistan Yslam Respublikasynyň Federal ministr derejesindäki Meýilnamalaşdyryş Komissiýasynyň başlygynyň orunbasary Sartaj Aziz bilen duşuşdy. Bu barada ýurdumyzyň daşary syýasat edarasynyň saýtynda habar berilýär.
Türkmenistan bilen Pakistanyň arasyndaky işjeň daşary syýasy hyzmatdaşlygy belläp, taraplar ýokary derejede ýetilen ylalaşyklaryň ýerine ýetirilişini ara alyp maslahatlaşdylar.
Mundan başga-da, taraplar ikitaraplaýyn gatnaşyklarynyň ýangyç-energetika we...
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Owganystan boýunça 7-nji sebit ykdysady hyzmatdaşlyk maslahatyna gatnaşmak üçin paýtagtymyza gelen Birleşen Milletler Guramasynyň söwda we ösüş boýunça Konferensiýasynyň Baş sekretary Muhisa Kituýi bilen ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň geljegini ara alyp maslahatlaşdy.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň ählumumy parahatçylygy, howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmek maksady bilen, giň netijeli gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň tarapdarydygyny nygtady.
Muhisa Kituýiniň...
Şu gün türkmen paýtagtynda Owganystan boýunça 7-nji sebit ykdysady hyzmatdaşlyk maslahatynyň iş toparlarynyň duşuşygy boldy. Maslahatyň işçi toparlarynyň gepleşikleriniň çäklerinde ertir Aşgabat forumynyň ministrler derejesindäki mejlisi bolar. Ol owgan meselesiniň oňyn çözgüdine özara ylalaşykly çemeleşmeleri işläp taýýarlamak, Owganystanyň galkynmagyna we parahatçylykly ösüşine hem-de sebit we sebitara möçberindäki ykdysady ýagdaýlara goşulyşmagyna goldaw bermek boýunça umumy tagallalaryň...


text:
ABŞ-nyň prezidenti Donald Trampyň Eýranyň ýadro ylalaşygy babatdaky kanunçylygy berkitmeklige gönükdirilen çagyryşy kongresde nämälim gelejek bilen ýüzbe-ýüz bolýar, ýogsa öňbaşçy respublikan senatorlar bu işi goldamak üçin öňe-de çykdylar.
"Men öz adminstrasiýamy bu ylalaşygyň köp sanly çynlakaý bärdengaýtmalary meselesini çözmekleri we Eýran režiminiň hiç wagt dünýä ýadro ýaragy bilen wehim salyp bilmezligi üçin, kongres we biziň ýaranlarymyz bilen, ýakyndan işleşmäge gönükdirýärin” diýip, Tramp Eýranyň Ýakyn Gündogardaky “gödensiz” işjeňlikleriniň öňüni almak synanyşygy hökmünde häsiýetlendiren çärelerini yglan edende aýtdy.
Senatyň daşary gatnaşyklar komitetiniň başlygy Bob Korker we respublikan Tom Kotton Trampyň sözlän sözünden gysga wagt soň 2015-nji ýyldaky ylalaşygyň prezident tarapyndan kesgitlenen “kemçiliklerini düzetmek” üçin kanunçylyk planyny teklip etdi.
Çykýan netijä görä, bu kanun, eger-de Tähran 2025-nji ýyldan soň uran baýlaşdyrmaga gaýtadan başlasa, ýadro ýaraglaryna dahylly sanksiýalary gaýtadan girizer.


text:
28 Şubat 2015 Cumartesi
Ministrler Kabinetiniň Mejlisi
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda käbir resminamalaryň taslamalaryna, şeýle hem ýurdumyzyň durmuşyna degişli möhüm meseleleriň birnäçesine seredildi.
Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibine geçip, ilki bilen, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary A.Goçyýewe söz berdi. Wise-premýer maliýe-ykdysady ulgamynda işleriň ýagdaýy, şeýle hem Türkmenistanyň Prezidentiniň adyndan Halkara zenanlar güni mynasybetli pul sowgatlaryny dabaraly ýagdaýda gowşurmak hakyndaky Buýrugyň taslamasynyň taýýarlanylyşy barada hasabat berdi. Habar berlişi ýaly, döwlet Baştutanymyzyň degişli Kararyny ýerine ýetirmek maksady bilen, ýurdumyzyň Döwlet býujetinde hem-de hojalyk hasaplaşygyndaky guramalaryň we hususy kärhanalaryň şu ýyl üçin maliýe meýilnamalarynda maliýe serişdeleriniň belli bir möçberleri göz öňünde tutuldy.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, müňýyllyklaryň dowamynda eziz Watanymyza söýginiň, maşgala ojagyna wepalylygyň iň gowy nusgalaryny özünde jemleýän türkmen zenanlarynyň sarpasynyň we mertebesiniň hemişe belentde tutulandygyny belledi. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe biziň zenanlarymyz özleriniň maksada okgunlylygy we zähmetsöýerligi bilen Türkmenistanyň gazanýan üstünlikleriniň artmagyna saldamly goşant goşýarlar. Olaryň tutanýerliligi we giň möçberli özgertmeler maksatnamalaryny durmuşa geçirmek işine döredijilikli çemeleşmegi çuňňur hormat-sarpa mynasypdyr diýip, hormatly Prezidentimiz nygtady hem-de Halkara zenanlar güni mynasybetli dynç alyş gününi beýleki güne geçirmek hakyndaky Permana gol çekdi. Şeýle hem milli Liderimiz ajaýyp bahar baýramynyň hormatyna ýurdumyzyň zenanlaryna pul sowgatlaryny dabaraly ýagdaýda gowşurmak hakyndaky Buýruga gol çekip, wise-premýere we degişli ýolbaşçylara olaryň öz wagtynda gowşurylmagyny hem-de baýramçylyk çäreleriniň ählisiniň ýokary guramaçylyk derejesinde we dabaralara beslenip geçirilmegini üpjün etmegi tabşyrdy.
Soňra Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredowa söz berildi. Ol DIM-niň alyp barýan işleri, şeýle hem 3-4-nji martda Türkmenistanyň Prezidentiniň Türkiýe Respublikasyna boljak resmi saparyna görülýän taýýarlyk hakynda hasabat berdi.
Bellenilişi ýaly, nobatdaky ýokary derejedäki türkmen-türk gepleşikleri netijeli hyzmatdaşlygy has-da ösdürmäge ýardam etmäge gönükdirilendir. Onuň esasynda türkmen hem-de türk halklarynyň mizemes dostluk we doganlyk gatnaşyklary, medeni hem-de ruhy däpleriniň umumylygy durýar. Gepleşikleriň jemleri boýunça döwletara hyzmatdaşlygynyň kadalaşdyryjy-hukuk binýadyny has-da berkitjek ikitarpalaýyn resminamlara gol çekmek göz öňünde tutulýar.
Söwda-ykdysady ulgamda türkmen-türk gatnaşyklary çalt depginler bilen ösýär. Ikitaraplaýyn haryt dolanyşygynyň artmagy munuň şeýledigine aýdyň şaýatlyk edýär. Şunuň bilen birlikde, gumanitar-medeni, şol sanda bilim ugry boýunça döwletara gatnaşyklaryna hem netijeli häsiýet mahsusdyr.
Saparyň maksatnamasynda milli Liderimiziň Stambula baryp görmegi göz öňünde tutulýar. Şol ýerde Türkmenistanyň Halkara maýa goýum maslahaty geçiriler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Bitarap Türkmenistanyň netijeli daşary syýasat ugruny durmuşa geçirmek arkaly, dünýäniň ähli ýurtlary bilen gatnaşyklaryny parahatçylyk söýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk we deňhukukly özara bähbitli hyzmatdaşlyk ýörelgelerinde guraýar we geljekde hem şol ugra eýerjekdigini aýtdy.
Abraýly halkara guramalarynyň çäklerinde ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn görnüşde üstünlikli ösýän döwletara türkmen-türk gatnaşyklaryna ýokary baha bermek bilen, milli Liderimiz soňky ýyllarda däbe öwrülen şol hyzmatdaşlygyň söwda-ykdysady ulgamda, şeýle hem medeni-gumanitar ulgamlarda täze kuwwatly itergä eýe bolandygyny belledi.
Döwlet Baştutanymyz sözüni dowam edip, ýurdumyzda iri düzüm taslamalaryny we giň gerimli özgertmeleri amala aşyrmaga gatnaşýan belli türk kompaniýalarynyň türkmen bazarynda alyp barýan işlerini netijeli hyzmatdaşlygyň aýdyň mysaly hökmünde getirdi. Bilelikdäki hökümetara toparynyň we Türkmen-türk işewürler geňeşiniň netijeli işleri hem özara bähbitli hyzmatdaşlygy giňeltmekde uly orun eýeleýär.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýere, DIM-niň ýolbaşçysyna Türkmenistanyň hökümet wekiliýetiniň Türkiýe Respublikasyna boljak resmi saparyna taýýarlyk görmek boýunça birnäçe anyk tabşyryklary berdi. Şol sapar döwletara gatnaşyklarynyň taryhynda nobatdaky möhüm sahypa bolup, özara bähbitlere, umumy abadançylygyň maksatlaryna gabat gelýän ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyga täze itergi bermäge gönükdirilendir.
Soňra Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy A.Nurberdiýewa milli parlamentiň nobatdaky maslahatyna görülýän taýýarlyk barada habar berdi. Onuň gün tertibinde birnäçe täze kanun taslamalaryna garalar. Olaryň hatarynda “Söwda-senagat edarasy hakynda”, “Ekstremizme garşy hereket etmek hakynda”, “Ýygnaklary, ýygnanyşyklary, ýörişleri we beýleki köpçülikleýin çäreleri guramak we geçirmek hakynda”, “Demir ýol ulagy hakynda”, “Milli maddy däl medeni mirasy gorap saklamak hakynda” Türkmenistanyň Kanunlarynyň taslamalary bar. Şeýle hem milli ykdysadyýetiň ösdürilmegine kuwwatly itergi bermäge, hukuk tertibini pugtalandyrmaga, daşky gurşawyň goralyşyny hukuk taýdan düzgünleşdirmäge, daşary syýasat babatda kanunçylygy kämilleşdirmäge ýardam etmäge gönükdirilen birnäçe kanunçylyk namalaryna üýtgetmeler we goşmaçalar girizmek hakynda kanun taslamalaryna garamak göz öňünde tutulýar.
Şeýle hem obalary özgertmek boýunça rejelenen görnüşdäki Milli maksatnamany durmuşa geçirmek, parlamentara gatnaşyklaryny hem-de abraýly halkara guramalar bilen özara gatnaşyklary ösdürmek babatda Türkmenistanyň Mejlisiniň işi barada habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow habary diňläp, jemgyýetçilik-syýasy durmuşy demokratiýalaşdyrmak ýoly boýunça ýurdumyzy mundan beýläk-de öňe ilerletmäge, düýpli durmuş-ykdysady özgertmeleri has-da ösdürmäge, kanunçykaryjylyk işinde oňyn halkara tejribesini peýdalanmaga gönükdirilen wezipeleri çözmekde Mejlisiň maksadalaýyk we yzygiderli işiniň zerurdygyny nygtady.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwanynyň we Ministrler Kabinetiniň iş dolandyryjysy Ş.Durdylyýew gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy, şeýle hem döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabar berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 20 ýyllygyna hem-de Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmegiň çäklerinde Aşgabat şäheriniň etraplarynda iş Meýilnamalarynda göz öňünde tutulan täze desgalaryň gurluşygy bilen baglanyşykly gaýragoýulmasyz wezipelere ünsi çekdi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz gurluşyk işleriniň barşyna berk gözegçiligi amala aşyrmagy hem-de işleriň ýokary hilli ýerine ýetilmegini üpjün etmek maksady bilen, ähli zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary A.Ýazmyradow Ahal welaýatynyň Kaka etrabynda täze suw howdanynyň gurluşygynyň barşy hakynda hasabat berdi. Ol “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2012-2016-njy ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamasyna” laýyklykda gurulýar.
Gurluşygynda döwrebap tehnologiýalar we serişdeler ulanylýan täze desga göwrümi 500 müň kub metr bolan, ilaty arassa agyz suwy bilen üpjün etmek üçin niýetlenen suw howdanyny öz içine alýar. Gidrotehniki toplumyň düzümine sil suwlaryny toplamak we olary netijeli ulanmak maksady bilen, göwrümi 5,2 million kub metr bolan emeli suw howdany girýär.
Häzir bu ýerde ýagyş suwuny ýygnamak işleri dowam edýär, häzire çenli 1 million 200 müň kub metrden gowrak suw ýygnaldy. Gozgançaý derýasyndan suw akabalarynyň we suw göteriji bekediniň gurluşygy dowam edýär. Umuman, bu desganyň işe girizilmegi daýhan birleşiklerini agyz suwy bilen üpjün etmäge mümkinçilik berer. Oba hojalyk ýerleriniň 1,5 müň gektary suw bilen üpjün ediler.
Wise-premýer hasabatynyň çäklerinde “Oba hojalyk ekinleri üçin himiki serişdeleri, bugdaý we şaly kombaýnlary hem-de sürüm traktorlary üçin ätiýaçlyk şaýlary, tigirleri, çalgy ýaglaryny we sarp ediş serişdelerini satyn almak hakynda” kararyň taslamasyny döwlet Baştutanymyzyň garamagyna hödürledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ilaty arassa agyz suwy bilen bökdençsiz üpjün etmek, sürümli ýerleriň melioratiw ýagdaýyny gowulandyrmak, täze ýerleri ekin dolanyşygyna girizmek ýaly meseleleri çözmäge ylmy taýdan çemeleşmegiň möhümdigine aýratyn üns berdi. Döwlet Baştutanymyz wise-premýere oba hojalyk meýdanlarynyň suw bilen üpjün edilmegini, şol sanda suw hojalygynda täze tehnologiaýlary giňden ornaşdyrmagyň hem-de suw howdanlarynda suw toplamagyň üpjün edilmegini has-da gowulandyrmak bilen bagly birnäçe tabşyryklary berdi.
Türkmen halky suwy gadym döwürlerden bäri ýaşaýşyň, abadançylygyň we bolçulygyň çeşmesi hasaplap, onuň her bir damjasyny altyn dänesine deňeýär. Bu paýhasly halk däpleri innowasion tehnologiýalary we ylmy-tehniki ösüşiň öňdebaryjy gazananlaryny ugur edinýän Türkmenistanda suwy aýawly peýdalanmak meselelerini çözmekde öz beýanyny tapdy.
Hormatly Prezidentimiz “Oba hojalyk ekinleri üçin himiki serişdeleri, bugdaý we şaly kombaýnlary hem-de sürüm traktorlary üçin ätiýaçlyk şaýlary, tigirleri, çalgy ýaglaryny we sarp ediş serişdelerini satyn almak hakynda” karara gol çekip, resminamany ýerine ýetirmek bilen bagly birnäçe görkezmeleri berdi.
Şeýle hem wise-premýere ýakyn wagtda geçirilmeli ýazky meýdan işlerine, şol sanda gowaça we beýleki oba hojalyk ekinleriniň ekişine taýýarlyk görmek bilen bagly anyk tabşyryklar berildi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Hojamuhammedow döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýeitirilişi, Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumyny döwrebaplaşdyrmak we durkuny täzelemek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Häzirki wagtda Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda kuwwatlylygy ýylda 3 million tonna nebiti ilkinji gezek gaýtadan işleýän desganyň we ýylda 21 müň tonna polipropilen plýonkasyny öndürmäge niýetlenen zawodyň gurluşygy alnyp barylýar. Mundan başga-da, ýokary oktanly awtomobil benzinini öndürmek üçin niýetlenen desgalar toplumy bina edilýär. Onuň düzümine kuwwatlylygy ýylda 250 müň tonna suwuklandyrylan gazdan awtoulag benzini üçin ýokary oktan goşundysyny alýan, 230 müň tonna pes oktanly A-80 benzinini ýokary oktan goşundysyna öwürýän we 2,3 million tonna bolan benzinleri garýan desgalar girýär.
Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodyndaky kuwwatlylygy çig mal boýunça ýylda 450 müň tonna göni işlenen benzinden bolan A-95 benzinini öndürýän desganyň durky täzelenýär.
Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda 300 müň tonna ýol bitumyny we 50 müň tonna gurluşyk bitumyny öndürýän desganyň taslamasyny düzmek we gurluşyk işlerini alyp barmak göz öňünde tutulýar. Häzirki wagtda bäsleşigiň netijeleri jemlenip, bellenen tertipde degişli guramalarda ylalaşmak işleri alnyp barylýar. Şeýlelikde, häzir hereket edýän kuwwatlyklary hasaba alsaň, toplumyň zawodlarynda ýol bitumynyň öndürilişi 600 müň tonna, gurluşyk bitumynyň öndürilişi bolsa 56 müň tonna ýetiriler.
Umuman, Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda gaýtadan işlenýän nebitiň möçberi ýylda jemi 10,5 million tonna ýetiriler. Bu ýerde çig maly gaýtadan işlemegiň çuňluk görkezijisi 95 göterim, Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynda bolsa 97 göterim ýokarlanar. Ýurdumyz boýunça ýylda jemi 1 million 632 müň tonna kükürtden arassalanan benzin we 3 million775 müň tonna gidro usulda arassalanan dizel ýangyjy öndüriler. Olar Ýewro-5 halkara ölçegleriniň talaplaryna laýyk geler.
Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda sintetiki tehniki ýaglaryň täze görnüşlerini, şol sanda API (ABŞ) ölçeglerine laýyk gelýän ýaglary öndürmek göz öňünde tutulýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumyny mundan beýläk-de okgunly ösdürmegiň wezipelerine ünsi çekdi. Şol wezipeleriň üstünlikli çözülmegi bolsa ýurdumyzy toplumlaýyn senagatlaşdyrmaga, dünýä bazarlarynda bäsdeşlige ukyply önümleriň öndürilýän möçberlerini artdyrmaga we degişlilikde, Türkmenistanyň ykdysady kuwwatyny pugtalandyrmaga, halkymyzyň abadançylygyny ýokarlandyrmaga ýardam eder.
Döwlet Baştutanymyz täze ýataklary çalt özleşdirmegiň hasabyna ýangyç serişdeleriniň çykarylýan möçberlerini artdyrmak, nebitgaz çykarýan senagatyň çig mal binýadyny pugtalandyrmak, türkmen energiýa serişdeleriniň eksport ugurlaryny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek bilen birlikde, ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň düzümini döwrebaplaşdyrmak, täze nebit we gazhimiýa önümçiliklerini gurmak wezipeleriniň durýandygyny belledi.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz ýangyç-energetika toplumynda ýurdumyzyň uglewodorod serişdeleriniň rejeli ulanylmagyny üpjün etmäge, daşky gurşawy goramak ulgamynda wezipeleri çözmäge ýardam etjek innowasion tehnologiýalaryň giňden ulanylmagynyň möhümdigini nygtady.
Milli Liderimiz wise-premýere Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda täze desgalaryň öz wagtynda gurlup ulanmaga berilmegi we ýakyn geljekde nebiti gaýtadan işleýän senagatda amala aşyrylmagy göz öňünde tutulýan düzümleýin taslamalary ilerletmek boýunça işleriň depgininiň güýçlendirilmegi babatda anyk tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Ýazmuhammedowa Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 20 ýyllygyna hem-de 2015-nji ýylyň Bitaraplyk we parahatçylyk ýyly diýlip yglan edilmegine bagyşlanan täze web-saýtyň taýýalanandygy hakynda hasabat berdi.
Täze internet serişdesi dünýä jemgyýetçiligini Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň ýöredýän, sebitde hem-de dünýäde parahatçylygy we durnuklylygy, dostluk-doganlyk gatnaşyklaryny saklamaga, şeýle hem türkmen Bitaraplygynyň toýuna gabatlanan dabaralary we çäreleri giňden beýan etmäge gönükdirilen oňyn, ynsanperwer syýasaty bilen tanyşdyrmak maksadynda döredildi.
Wise-premýer öz hasabatyny wideo we surat maglumatlary bilen utgaşdyryp, üç dilde türkmen, iňlis we rus dillerinde internet giňişligine çykarmaga taýýarlanan täze saýtyň düzümi, mazmuny hakynda habar berdi.
Täze saýt giň gerimli baýramçylyk çäreleriniň, şol sanda Bitaraplygyň 20 ýyllygyna bagyşlanan halkara maslahatynyň habarlar arkaly beýan edilmegini üpjün etmäge gönükdirilendir. Internet-serişde öz okyjylaryna ýurdumyz, hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçygynda Türkmenistanda geçirilýän giň gerimli özgertmeler, halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek boýunça Türkmen döwletiniň daşary syýasy ugruna laýyklykda alnyp barylýan işler hakynda makalalalary we beýleki maglumatlary hödürleýär. Bu internet-serişde dünýä tejribesinde özüni gowy tarapdan görkezen tiz we howpsuz ýerine ýetirilen ilkinji türkmen saýty bolup durýar. Web-saýt üçin ýörite wirtual serwer hödürlendi, şeýle hem sahypalaryň çalt çykarylmagyna mümkinçilik berýän serwer işe girizildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp we täze habarlar saýtyny Internet ulgamynda ýerleşdirmek hakynda teklibi makullap, onuň jemgyýetçilik-syýasy ähmiýetiniň uludygyny belledi. Milletler Bileleşigi tarapyndan 20 ýyl mundan öň Türkmenistana berlen hemişelik Bitaraplyk derejesi türkmen halkyna gadymdan mahsus bolan parahatçylyk söýüjiligi we özboluşlylygy şöhlelendirmek bilen çäklenmän, eýsem, üçünji müňýyllygyň maksatlaryny gazanmaga--ählumumy parahatçylygy we durnukly ösüşi üpjün etmäge, halkara hyzmatdaşlygyny berkitmäge ýardam edýär. Tutuş dünýäde parahatçylygy, ählumumy howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmek boýunça halkara bileleşiginiň tagallalaryny hemmetaraplaýyn goldamak Bitarap Türkmen döwletiniň daşary syýasatynyň esasy ugry bolup durýar diýip, hormatly Prezidentimiz belledi.
Milli Liderimiz Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 20 ýyllygyna bagyşlanan web-saýtyň işini hem-de şanly senä bagyşlanyp geçiriljek halkara we beýleki çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegi tabşyrdy we bu babatda wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew gözegçilik edýän ulgamlarynda işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi.
Wise-premýer Bütindünýä saglyk güni mynasybetli Türkmenistanyň Prezidentiniň 2014-nji ýylyň ýanwar aýynda gol çeken Kararyna laýyklykda, 2015-nji ýylyň 1-30-njy apreli aralygynda “Sagdynlyk we bagtyýarlyk” atly köpçülikleýin sport, bedenterbiýe-sagaldyş we jemgyýetçilik-medeni çärelerini geçirmäge görülýän taýýarlyk barada-da hasabat berdi.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiziň garamagyna apreldäki biraýlygyň çäreleriniň işlenip düzülen meýilnamasy hödürlendi. Ony “Saglyk” döwlet maksatnamasynyň 20 ýyllygy hem-de 2015-nji ýylyň Türkmenistanda Bitaraplyk we parahatçylyk ýyly diýlip yglan edilmegi mynasybetli çäreler bilen utgaşyklykda geçirmek meýilleşdirilýär.
Bir aýyň dowamynda ähli şäherlerde we obalarda, etraplarda, welaýat merkezlerinde hem-de Aşgabat şäherinde ýaşlaryň, talyplaryň we mekdep okuwçylarynyň, zähmet toparlarynyň arasynda dürli sport ýaryşlary, sagdyn durmuş ýörelgeleri hem-de beýlekiler boýunça maslahatlar we wagyz çäreleri guralar. Umuman, ýaryşlaryň 55-sini geçirmek, köpçülikleýin sport-medeni çäreleriniň irileriniň 15-sini geçirmek göz öňünde tutulýar. Olaryň hatarynda paýtagtymyzyň hem-de welaýat merkezleriniň şaýollarynda uzak aralyga ylgaw ýaryşy, “Aziada-2017 we Türkmenistanyň ösüşiň hem-de parahatçylygyň bähbidine sportda tutýan orny” atly halkara maslahaty, Saglyk ýoluna çykmak, Olimpiýa şäherjiginiň welosiped ýodasynda welosiped ýörüşi, Aşgabat-Derweze-Aşgabat ugry boýunça awtoýörüş we köpsanly beýlekiler bar.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, “Sagdynlyk we bagtyýarlyk” atly köpçülikleýin sport, bedenterbiýe-sagaldyş we jemgyýeçilik-medeni çäreleriniň geçirilmeginiň uly ähmiýetini belledi hem-de bu çäreleriň maksadynyň sagdyn durmuş ýörelgeleriniň işjeň ornaşdyrylmagynda, bedenterbiýäni hem-de sporty wagyz etmekde we ösdürmekde, saglygy goraýyş we sport ulgamynda halkara hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmakda hem-de Bütindünýä saglyk güni mynasybetli köpçülikleýin sport, bedenterbiýe-sagaldyş we jemgyýetçilik-medeni çäreleri geçirmek boýunça başlangyçlary dowam etmekde jemlenýändigini nygtady.
Bu çärelere raýatlarymyzyň köpçülikleýin gatnaşmagyny üpjün etmegiň wajypdygyny belläp, döwlet Baştutanymyz wise-premýere göz öňünde tutulan ähli çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesinde hem-de ählumumy ruhubelentlik ýagdaýynda geçirilmegi boýunça anyk tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Ereşow soňra milli ykdysadyýetimiziň senagat pudagynda işleriň ýagdaýy hem-de döwlet Baştutanymyz tarapyndan ozal berlen tabşyryklaryň berjaý edilişi baradaky hasabat bilen çykyş etdi. Hususan-da, wise-premýer balyk hojalygyny ösdürmäge gönükdirilen çäreler barada hasabat berdi.
Hasabatda bellenilişi ýaly, Döwlet balyk hojalygy komiteti tarapyndan Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2012-2016-njy ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamasynda göz öňünde tutulan emeli suw howdanlaryny netijeli peýdalanmak, olarda ösdürip ýetişdirilýän balyklaryň sanyny köpeltmek babatda işler alnyp barylýar. 2015-nji ýylda “Ahalbalyk” döwlet kärhanasyna degişli 1100 gektar meýdandaky suw howdanlarynda 840 tonna balyk ösdürip ýetişdirmek göz öňünde tutulýar.
Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzyň suw howdanlarynyň ählisini balyk bilen doly üpjün etmek üçin şu ýylyň ýaz möwsüminde Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynyň balyk hojalygynyň binýadynda zagara, uçar, tüňňimaňlaý ýaly ýaş balyklaryň 2 million 440 müňüsi ösdürilip ýetişdirildi. Şolardan şu günler Ahal welaýatynyň suw howdanlaryna 1,5 million balygy, welaýatlaryň köllerine 400 müň, Mary welaýatynyň Oguzhan etrabynyň Hanhowuz suw howdanyna 540 müň sany balyk goýbermek boýunça işler dowam edýär.
Şeýle hem ýurdumyzyň içerki suw howdanlaryny balyk ätiýaçlygynyň üstüni doldurmak maksady bilen, Halaç etrabynyň “Garamätnyýaz” suw howdanynda doly abatlaýyş işleri geçirildi. Häzir bu ýerde eýýäm 500 müň sany ýaş balyklar ösdürilip ýetişdirildi.
Mundan başga-da, öňde goýlan wezipeleri üstünlikli çözmek üçin şu ýyl Ahal welaýatyndaky howdan hojalyklarynda umumy meýdany 450 gektar bolan emeli suw howdanlarynda arassalaýyş-abatlaýyş işlerini geçirmek meýilleşdirilýär. “Ahalbalyk” döwlet kärhanasynyň balyk ösdürip ýetişdirýän hojalyklarynyň ählisi azot we fosfor mineral dökünleriniň zerur bolan möçberi bilen öz wagtynda üpjün edilýär, ýetişdirilýän balyklar ýokumly iýmler bilen iýmitlendirilýär.
Şeýle hem hasabatda Döwlet balyk hojalygy komitetiniň ygtyýaryna gelip gowşan balyk tutujy täze gämileriň ulanmaga girizilmegi bilen, 2015-nji ýylyň iki aýynyň netijeleri boýunça balygyň tutulyşynyň geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 16,6 göterim artandygy bellenildi. Ilaty dürli balyk önümleri bilen ýeterlik möçberde üpjün etmek maksady bilen, Ak bugdaý etrabyndaky balyk ösdürilip ýetişdirýän we gaýtadan işleýän iri önümçilik toplumynda balyk önümleriniň täze görnüşlerini çykarmak boýunça işler ýola goýuldy, 2015-nji ýylyň başyndan bäri iki aýyň netijeleri boýunça olaryň önümçiligi geçen ýylky bilen deňeşdirilende görnetin artdy.
Häzirki wagtda Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy etrabynyň Guwlymaýak şäherçesiniň töwereginde daşary ýurt maýa goýumlarynyň hasabyna bekre balyklaryny emeli usulda köpeldýän we balyk önümlerini öndürýän önümçilik toplumyny gurmaga Türkmenistanyň Döwlet balyk hojalygy tarapyndan bäsleşik yglan edildi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň balyk hojalygyny depginli ösdürmegiň, tutulýan balyklaryň emeli köpeldilişini hem-de olary tutmagyň möçberlerini artdyrmagyň, balyk önümlerini ýokary hilli gaýtadan işlemegiň hem-de bu önümleriň giň görnüşini öndürmegiň wajypdygyny nygtady. Pudagyň hojalyk edaralaryny hil taýdan täzelemek we enjamlaşdyrmak boýunça uly işler şol maksatlara gönükdirilendir, innowasion tehnologiýalar esasynda igşleýän täze senagat kärhanalary döredilýär. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz konserwirlenen balyk önümleriniň ýokary hil derejesini üpjün etmek meselesine ünsi çekip, bu önümleriň gaplaryny taýýarlamakda dünýäniň öňdebaryjy tejribesini, ösen tehnologiýalary önümçilige ornaşdyrmak barada degişli tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz ilaty balyk önümleri bilen durnukly üpjün etmek babatda pudagyň öňünde durýan wezipeleriň üstünde durup geçip, anyk netijeleri gazanmak üçin bellenen hemme çäreleriň durmuşa geçirilişine gözegçiligi güýçlendirmek barada wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Mundan başga-da, milli Liderimiz çagalaryň iýmitine ýokumly balyk önümleriniň goşulmagyny üpjün etmek üçin zerur çäreleri görmek barada Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýewe degişli tabşyryk berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Artykow Aşgabat şäherinde 14-nji martda Söwda-ykdysady, ylmy-tehniki we gumanitar hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki hökümetara türkmen-gyrgyz toparynyň birinji mejlisini geçirmäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi. Mejlisiň barşynda ýangyç-energetika toplumynda, saglygy goraýyşda, oba hojalygynda, senagatda, ylym-bilim we syýahatçylyk ulgamlarynda hyzmatdaşlyk etmek meselelerine garamak göz öňünde tutulýar.
Wise-premýer şeýle hem Jemagat hojalygy institutynyň binalar toplumynyň taslamalaryny taýýarlamak boýunça yglan edilen halkara bäsleşiginiň netijeleri barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiziň tabşyrygyna laýyklykda, Türkmenistanyň Jemagat hojalygy ministrligi tarapyndan degişli guramaçylyk işleri geçirilip, täze dörediljek institutda bäş fakultetde jemi 12 hünär boýunça talyplaryň okadylmagy meýilleşdirilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Orta Aziýa sebitiniň ähli ýurtlary bilen dostlukly gatnaşyklary hemmetaraplaýyn pugtalandyrmagyň we ösdürmegiň Türkmenistanyň durmuşa geçirýän, oňyn Bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik, giň sebit we halkara hyzmatdaşlyk ýörelgeleri esasynda guralýan daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň biridigini nygtady. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz Söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki hökümetara türkmen-gyrgyz toparynyň mejlisiniň ähmiýetini belläp, bu möhüm çärä taýýarlyk görmek babatda wise-premýere degişli tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz Jemagat hojalygy institutynyň binalaryny gurmak barada aýdyp, zerur bolan hünärmenleri taýýarlamak meselesine ünsi çekdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow “Aşgabat şäherinde Türkmenistanyň Jemagat hojalygy institutynyň binalar we desgalar toplumyny gurmak hakyndaky” Karara gol çekip, bilim ulgamyndaky özgertmeleri mundan beýläk-de giňden ýaýbaňlandyrmagyň durmuş ugurly döwlet syýasatynyň möhüm wezipeleriniň biri bolup durýandygyny belledi we bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Milli Liderimiz ýurdumyzyň energetika pudagynyň maddy-enjamlaýyn üpjünçiligini gowulandyrmak, ilatly ýerleri elektrik energiýasy bilen bökdençsiz üpjün etmek, energetika desgalaryny düýpli abatlamak we durkuny täzelemek işinde ýokary önümçilik netijelerini gazanmak maksady bilen, dünýäniň esasy önüm öndürijilerinden döwrebap enjamlary yzygiderli satyn almagyň zerurdygyny belledi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary P.Taganow gözegçilik edýän pudaklarynda alnyp barylýan işler barada hasabat bermek bilen, 23-25-nji fewralda Aşgatda geçirilen bilelikdäki türkmen-awstriýa toparynyň 7-nji mejlisiniň we türkmen-awstriýa işewürler maslahatynyň, şeýle hem 26-njy fewralda geçirilen türkmen-eýran işewürler maslahatynyň jemleri hakynda habar berdi.
Mundan başga-da, wise-premýer döwlet Baştutanymyza 4-5-nji martda Türkiýe Respublikasynyň Stambul şäherinde Türkmenistanyň Halkara maýa goýum maslahatyny geçirmäge görülýän taýýarlyk barada habar berdi we bu maslahatyň iş meýilnamasyny milli Liderimiziň garamagyna hödürledi. Onuň işine dünýäniň 40-dan gowrak döwletinden kompaniýalaryň hem-de dürli halkara guramalarynyň we banklarynyň wekilleriniň köp sanlysy gatnaşar. Türkiýä saparyň çäklerinde türkmen wekiliýetiniň agzalary ikitaraplaýyn işewürler duşuşyklarynyň hem birnäçesini geçirerler.
Hormatly Prezidentimiz ikitaraplaýyn işewür maslahatlarynyň geçirilmegine we söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara toparlary ýaly bilelikdäki düzümleriň işine uly ähmiýetiň berilýändigi barada aýdyp, bu babatda wise-premýere birnäçe görkezmeleri berdi hem-de Awstriýanyň we Eýranyň işewür toparlarynyň wekilleri bilen geçirilen duşuşyklarda gazanylan ylalaşyklaryň amala aşyrylmagyna berk gözegçilik etmegi tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz milli ykdysadyýetimiziň dürli ugurlarynda gazanylan üstünlikleri, onuň maýa goýum kuwwatyny giňden görkezmäge, ýurdumyzda öndürilýän önümleri dünýä bazarlaryna çykarmaga mümkinçilik berýän tanyşdyryş işiniň ähmiýetine ünsi jemledi. Milli Liderimiz halklaryň dostlukly gatnaşyklaryny giňeltmäge, önümçilik we söwda gatnaşyklaryny ösdürmäge, netijeli we özara bähbitli hyzmatdaşlyk üçin giň mümkinçilikleri döretmäge gönükdirilen Halkara maýa goýum maslahatynyň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegi tabşyrdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu babatda özara gatnaşyklaryň täze görnüşlerini gözläp tapmaga, haryt dolanyşygynyň möçberini has-da artdyrmaga, Türkmenistanyň dürli ýurtlary bilen netijeli hyzmatdaşlygyny giňeltmäge möhüm ornuň degişlidigini aýdyp, şunda dünýä möçberindäki ykdysady meýilleri we dünýä bazarynyň islegini öwrenmegiň möhümdigini belledi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Satlykow gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy, şeýle hem hemra aragatnaşyk hyzmatlaryny ýerine ýetirjek ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýetini döretmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Şunuň bilen baglylykda, ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýetini döretmek boýunça alnyp barylýan işler barada hem habar berildi. Onuň düzümine Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Milli kosmos agentligi bilen birlikde “Altyn asyr” ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýeti hem-de “Türkmentelekom” elektrik aragatnaşyk kompaniýasy girer.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp we emeli hemramyzyň bolmagynyň artykmaçlyklary barada aýdyp, munuň ykdysadyýetiň diwersifikasiýalaşdyrylmagyna, täze ykdysady ulgamlarda intellektual kuwwatyň artdyrylmagyna, ylym bilen baglanyşykly taslamalaryň amala aşyrylmagyna we şunuň netijesinde innowasion ugurly ykdysadyýeti döretmäge ýardam etjekdigini belledi. Milli emeli hemramyzyň älem giňişligine çykarylmagy halk hojalygynyň telekommunikasion isleglerini üpjün etmäge we bu ulgamdaky düzümi kämilleşdirmäge mümkinçilik berer.
Hormatly Prezidentimiz aýdylanlary jemläp, döredilýän ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýetiniň “Türkmenhemrasy” diýlip atlandyrylsa, maksada laýyk boljakdygyny aýtdy we wise-premýere bu babatda degişli tabşyryklary berip, ähli taslamalar amala aşyrylanda öňdebaryjy inženerçilik-tehniki pikirden we innowasion tehnologiýalardan, öňde goýlan wezipeleri çözmäge oýlanyşykly we toplumlaýyn çemeleşmelerden ugur almagyň wajypdygyny nygtady.
Ministrler Kabinetiniň mejlisinde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe wajyp meselelere garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisi jemläp, oňa gatnaşyjylara berk jan saglyk, Watanymyzyň we türkmen halkynyň bähbidine alyp barýan işlerinde üstünlikler arzuw etdi.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)