text:
Bu gün Beýik Ýüpek ýoluna ýürek bolan ata Watanymyzyň goýnundan dünýäniň çar künjegine dostluk salamy, türkmen köňlüniň kelamy ýaýraýar! Bu gün türkmeniň goşa tary bagtyýarlygy wasp ede-ede saýraýar, toýlarda hatar-hatar toý gazanlary gaýnap, ilimiz bagt deňzini boýlaýar! Ine, şeýle zamana bagta ýarlyk, bagtyýarlyk zamanasy diýilýär! Ine, şeýle döwürlerde ynsanlaryň kalbyna ylham bulagy guýulýar, jahana hoşniýetlilik, ynsansöýüjilik nury çaýylýar. Aslynda, halkymyzyň ozaldan gelýän eşret akabasynyň gözbaşynda merdana ýigitlerimiziň batyrlygy, edermenligi, watansöýüjiligi, paýhaslydan gelen dana gojalarymyzyň adalaty, sahawaty, kyn pursatda delalaty, mähriban ejelerimiziň alkyşy, dilegi, idegi, hemaýaty durandyr. Hut şonuň üçin hem Gahryman Arkadagymyz hemişe türkmen halkynyň milli medeniýetini, däp-dessuryny, edim-gylymyny, sabyr-takatyny, şükranalygyny äleme ýaýýan türkmen toýlarynyň dabarasyny daglardan aşyrýar. Bu gün dünýäniň ýüzünde halkymyz toýly mekan hökmünde tanalýar. Bu topraklaryň hoşniýeti buz ýürekleri eredýär, bu Diýaryň myhmansöýerligi goýnuna gelen gonaklaryň köňül köşgünde ömürbaky ýer edýär. Bu toýlar ýatlary dost, dostlary dogana öwürýär. Ýüpek ýoluň ýüreginden uzaýan ýollarda il-ile, ýoda-ýola birikýär. Haçan-da, bu ýodalar ene ýüreginden gaýdýan bolsa, haçan-da, bu toýlar enäniň şanyna tutulýan bolsa, onuň täsiri has başgaça bolýar.
Durmuşda ähli zat biri-biri bilen gaty berk baglanyşykda bolup geçýär. Taryh hem edil ownujak daşlardan düzülen mozaika kimin bölek-bölek pursatlardan ullakan bir taryhy wakany ýasaýar-da, öz sahypalarynda müdimi ýerleşdirýär. Men bu meňzetmäni ýöne ýere ýatlamadym. Çünki biziň bu günki gürrüňini etmek isleýän ynsanlarymyzyň her biri giden taryh. Olar bu gün bir jan, bir ýürek, bir göwre bolup ýene-de bir ýola şu Diýaryň, Watanyň, Gahryman Arkadagymyzyň adyny taryhyň gatyna altyn harplar bilen ýazdylar. Ýok, diňe taryhyň gatyna hem däl, olaryň alkyşlary herdaýym hasyl bolýar, şonuň üçin hem melekleriň ganatynda hem bu günki wakalar alkyşly sözler üzre hökman ýazylandyr. Sebäbi olar ene! Sekiz we ondan köp çagany dünýä getirip, terbiýeläp ýetişdiren eneler, şu Watanyň ösüşlerine halal zähmetleri bilen rehnet getiren eneler, niçeme muşakgatly günleri başlaryndan ötüren eneler...
Nurly çeşmiň ýüregimiň damary,
Eý, mähriban enem, jana-jan enem.
Siz bilen barýarys biz öňe sary,
Eý, mähriban enem, jana-jan enem!
Ine, birnäçe ýyllardan bäri däbe öwrülen wakalar. Baharyň dünýä ýaňy gadam goýan günlerini nura besläp gelýän 8-nji mart baýramy, Halkara zenanlar güni! Bu gün ýene-de adatdakylar ýaly ýaňy dünýä inen gyzjagazlarymyzdan başlap, ak saçly enelerimize çenli eziz Arkadagymyzyň Şa serpaýyny alna sylyp aldylar. Bu gün hormatly Prezidentimiziň Gutlag sözünden ganat biten gelin-gyzlarymyz ýene-de bir ýola dünýäniň ýüzünde iň bagtly zenanlar boldular. Çünki ýurduň her bir zenanynyň, gyz-gelinleriniň aýratynlykda ýurt Baştutany tarapyndan üns-alada bilen gurşalmagy gaty bellärlikli ýagdaýdyr. «Zenan kalby» ordeniniň gowşurylmagy, «Ene mähri» diýlen hormatly adyň dakylmagy, bu enelere ähli amatlyklary bolan ýaşaýyş jaýlarynyň berilmegi gaty buýsandyryjy wakalardyr. Ene bagtly bolsa, ýurt bagtyýar bolar diýýärler. Munuň aýdyň hakykatdygyna göz ýetirmek üçin bolsa, 8-nji mart güni ýurdumyzda bolup geçýän wakalara syn etmek ýeterlikdir.
Neneň onsoň, gözleriň owasy ýaşdan dolmasyn diýsene?! Begençden aglamak ýaly süýji duýgy az-az bolýar. Her biriniň täsinden täsirli ykbal gürrüňlerini diňläniňde Ýaradanyň enelere bagyş eden döretmek ukybynyň näderejede beýikdigine akylyň haýrana galýar. Şeýle mert, dogumly, bagtly eneleriň öňünde herdaýym başyňy egýärsiň. Enäniň gudratyndan, keramatyndan dünýä delalat ýetýär. Enäniň arzuwlaryndan, umytlaryndan ykballara hemaýat ýetýär. Asmanda Gün nuruny saçýan bolsa, Zeminde eneler mähir nuruny saçýarlar. Eneleriň gülşi döwrüň gülşenine barabar. Ellerine Arkadagymyzyň peşgeş eden ähli amatlyklary bolan jaýlaryň açarlaryny alan eneleriň begençlerini diýsene! Ähli gowy zatlary balasyna arzuw edýän enäniň giň hem ýagty otaglarda bagtdan bökjekleşýän balajyklaryna guwanyşlaryny synlanyňda tolgunman durup bolanok. Özem diňe sekiz we ondan köp çagalary bolan maşgalalaryň ýaşaýan bu jaýynyň gaty ullakan aýratynlygy bar. Bu jaýa entek girmänkäň seni nähilidir bir mähriban duýgy gurşap alýar. Bu jaýyň howasy hem başgaça, has mylaýym ýaly. Sebäbi bu ýerde has mähriban eneler ýaşaýar! Bu ýeri seni biygtyýar eneň ganatynyň astynda geçiren çagalyk ýyllaryňa dolaýar. Belki, şonuň üçindir meger, her gezek şu jaýa gadam basanymda özümi atam öýüme gezmäge gelen ýaly duýýaryn. Bu duýgy her bir zenanda hem şeýle bolýan bolsa gerek?! Sebäbi Arkadagymyzyň şu zenanlara ýapýan Şa serpaýlary ähli türkmen zenanlaryna ýapylýan serpaýdyr. Bu sowgatlar her birimiz üçin söýgüden,
bagtdan berlen ullakan paýdyr!
Olar ýüregini sekiz bölege bölüp, perzentlerine beren eneler. Olar çagalaryny ähli kynçylyklardan goramak üçin ganatlaryny geren eneler. Olar gül durmuşda ýaýnap, erkanalyk howasyndan dem alýan perzentlerine guwanyp ýören eneler! Olar türkmen halkynyň mynasyp nesillerini kemala getirmegi ýüreklerinde päk arzuw, durmuş ýollarynda beýik maksat edip goýupdyrlar. Bu eneler eýýäm haçan arzuwlarynda bir ogluny Watan goragçysy, birini lukman, birini uçarman, ýene birini inžener edip ýetişdiripdirler. Gyzjagazlaryny bolsa mugallym, halyçy, aýdymçy, kitaphanaçy edip Watanyň hyzmatyna goýupdyrlar. Ömürleriniň iň bagtly günleriniň birini başdan geçirýän enelerimiziň ýürekleriniň nurundan älem ýüzi ýagtylyp gidýär. Olar perzentleriniň bagtyndan bagt tapan ynsanlar.
Mähribanlary hem döredýänler siz,
Gahrymanlary hem döredýänler siz,
Şeýle uly siziň ýürekleriňiz,
Eý, mähriban enem, jana-jan enem!
Şu ýerde ýene-de bir hakykaty aýratyn belläp geçmek isleýärin. Biziň zenanlarymyzyň milli mirasymyzy gorap saklamakdaky, ony nesilden-nesle geçirip has kämilleşdirmekdäki orny hem diýseň uludyr. Milli miras diýlende, ylaýta-da, halkymyzyň ruhy mirasynda zenanlara mahsus döredijilik eserleri has agdyklyk edýän biziň älemgoşar öwüşginli halk döredijilik eserlerimiz, folklorlarymyz göz öňüňde janlanýar. Läleler, hüwdüler, monjugatdylar, ýar-ýarlar, öleňler, hymmyllar, toý aýdymlary ýaly folklor eserlerimiz häzirki günde-de dünýäniň ýüzünde uly gyzyklanma döredýär. Hiç halkyňka meňzemeýän etnografiýamyz, milli egin-eşiklerimiz, şaý-seplerimiz bilen muşdaklarynyň sanyny gün-günden artdyrýar. Türkmen zenanynyň kalby ýaly owadan, baý, näzik, duýguçyl sungatlarymyz synlan ynsany biperwaý galdyrmaýar.
Haçan-da, bu hakykat ýurt Baştutany tarapyndan ykrar edileninde bolsa, onuň many-mazmuny has başgaça keşbe eýe bolýar. Hormatly Prezidentimiziň köňlünde kök urup, döwet galamyndan kemal bolýan eserleriniň ählisinde hem türkmen zenanynyň mertebesi belende göterilýär diýsek, hakykatdan daş düşmesek gerek?! Gahryman
Arkadagymyzyň hut eli çeper, dili şeker türkmen zenanlarynyň on barmagynyň ussatlygyndan dörän läle ýaly halylarymyza bagyşlap döreden «Arşyň nepisligi» atly kitaby bolsa, biziň aýdanlarymyzy tassyklaýar.
Mundan başga hem eziz Arkadagymyzyň başlangyçlary bilen ýurdumyzda «Gender deňligi», «Eneligi we çagalygy goramak» ýaly birnäçe halkara syýasatlary öňe sürülýär. Ýurdumyzy iň bagtly çagalygyň mekanyna öwüren Gahryman Arkadagymyzyň dünýe içre dabaralanýan syýasatlaryna daşary ýurtlardan gelýän myhmanlar hem ýokary baha berýärler. 8-nji mart baýramçylygyna gatnaşmaga gelen käbir daşary ýurtly zenanlaryň sözlerini ýatlap geçmek isleýärin. Ýaponiýanyň belli uniwersitetleriniň birinden gelen mugallym zenan öz sözlerinde: «Siz Ýaponiýany ösen tehnologiýalary bilen dünýäni haýrana goýýan ýurt hökmünde tanaýansyňyz. Emma munuň şeýledigine garamazdan, Ýaponiýa baýramçylyklary bellemekde Türkmenistandan yza galýar!» diýdi. Bu ýerde bizi has tolgundyran zat, dünýäniň iň ösen döwletleriniň biriniň zenany Watanymyzy öz dogduk Diýary bilen deňeşdirip, bir basgançak belende goýdy. Biziň zenanlarymyz bolsa dünýäniň haýsy ýurduna barsynlar ata Watanymyzy hiç döwlet bilen deňleşdirip bilmeýärler. Çünki Gahryman Arkadagymyz bizi dünýäniň hiç künjünde bolmadyk ýurtda ýaşadýar. Ukrainaly zenan myhmanymyz bolsa: «Türkmen zenany» diýlende — tutuş Älem göz öňüňde janlanýar. Maşgala bagtyny ähli zatdan ileri görýän türkmen zenanynyň ähli zada ýetişýänligine gaty haýran galýaryn. Baýramçylyk gününde müňlerçe zenany birlikde synlaýan hem bolsaň, birmeňzeş nagyşly, birmeňzeş egin-eşikli gyz-gelne gözüň düşmez. Siziň gaty baý döredijilik dünýäňiz bar! Siz türkmen zenanlary dünýäde iň bagtly zenanlarsyňyz! Sebäbi size häzirki dünýäniň juda durnuksyz mahalynda hem aýaklarynyň üstünde berk durýan durnukly döwletde ýaşamak bagty miýesser edipdir. Siziň çagajyklaryňyz paýhasly Howandaryň saýasynda, asuda Asmanyň astynda, parahat Zeminiň üstünde ösüp boý alýarlar...». Hawa, bu sözler dabara gatnaşan käbir zenanlaryň ýürek sözleri. Olar bolsa ýüzlerçe. Bu zenanlaryň her biriniň kalbynda hem şeýle ýakymly duýgularyň dolulygyna olaryň biziň bilen bilelikde el-ele berip toýlarymyzyň toýlanyşyny synlanyňda hem göz ýetirmek bolýar.
Hawa, bu gün türkmen zenanlarynyň kalbyndan şeýle alkyşly sözler joşýar. Bu toýlar, bu dabaralar, bu sylag-hormatlar ynsan ömürlerine ömür goşýar! Goý, bizi şeýle baky baharyň bagtyna, eşretli döwrana ýetiren eziz Arkadagymyzyň jany sag, belent başy aman, tutýan tutumly işleri rowaç bolsun! Ýurdumyz parahat, ilimiz abadan, durmuşymyz owadan bolsun!
Gülşirin HANOWA,
Türkmen döwlet medeniýet institutynyň talyby.
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2018 Email: zenan@mail.com


c: text/html

text:
Indeýler
Indeýler Amerikanyň ýerli ilatynyň umumy ady (eskimoslardan we aleutlardan başgasy). Bu at ilkinji deňizde ýüzüjileriň (15 asyryň aýagynda H. Kolumb we b.) Atlantik okeanyň aňyrsynda açan ýerlerine Hindistan diýip ýalňyş düşünmeklerinden gelýär. Indeýler antropologik gurluşy taýdan amerikan jynsyna degişli. Amerikadaky indeýleriň umumy sany takmynan 30 milliondan gowrak (1960). Indeýleriň dil bölünşigi örän köp. Olaryň dili entek ylmy taýdan kadaly öwrenilmändir. Indeýleriň dini ynançlary boýunça geçmişde dürli urug-taýpa kultlarynda (şamanism, totemizm galyndylary we.b) uýmak bolupdyr. Häzirki indeýlerde şol kultlar hudaýlar hökmünde Amerikanyň diňe barmasy kyn we çet sebitlerinde ýaşaýan taýpalarda saklanyp galypdyr. Indeýleriň köpüsi hristiançylygy: Günorta Amerikada, esasan, katolizmi, Demirgazyk Amerikada ýaşaýanlaryň aglabasy bolsa protestantizmiň dürli mezheplerini kabul edipdirler. Indeýleriň we eskimoslaryň ata-babalary 30-20 müňýyllyklarda demirgazyk-gündogar Aziýadan Bering bogazynyň üsti bilen Amerika göçüp barypdyrlar diýip çak edilýär. Amerikanyň ýewropalylar tarapyndan koloniýalaşdyrylyp ugralmagy bilen (16-njy asyrdan başlap), indeýleriň durmuşynda düýpli özgerişikler bolup başlaýar. Ýewropa kolonizatorlary indeýleriň tebigy ösüşini togtatmaga çalyşýarlar. Kolonizatorlar demirgazyk Amerikada indeýleriň köpüsini garypdyrlar, ep-esli bölegi bolsa ABŞ-nyň we Kanadanyň rezerwasiýalaryna göçürilipdir. Diňe materigiň çet demirgazygyndaky ýerli indeýler ýarym çarwa durmuşynda ýaşaýarlar, ABŞ-daky indeýleriň köp bölegi amerikanlar bilen assimilleşip Amerikanys şäher we oba proletariatynyň hem-de garyp fermerleriniň hataryna goşulýarlar. Latyn Amerikasyndaky (West-Hindistan, Urugway, Argentina) indeýleriň köp taýpalary gyrlypdyr. Indeýleriň diňe az bölegi Amazonka derýasynyn basseýniniň çet ýerlerinde öz medeni-durmuş gurluşyny saklapdyr. Latyn Amerikasyndaky birnäçe ýurtlaryň häzirki milletleriniň (meksikanlaryň, paragwaýlaryň, peruanlaryň) we beýlekileriň emele gelmeginde indeýler olaryň esasy düzüm bölegi bolýar. Birnäçe döwletlerde ispan dili bilen birlikde indeýleriň dili hem ulanylýar (ýagny-keçýa-Peruda, Boliwiýada, Ekuadorda, guarani- Paragwaýda ikinji resmi dil hasap edilýär.). Indeýleriň dünýä medeniýetine goşan goşandy uludyr. Indeýler ajaýyp arhitektura ýadygärliklerini, şekillendiriş sungatyny, şahyrana halk döredijiligini döretdi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Aktual Analiz
Ähli daşlar ýerli-ýerine ýerleşdi we ählisi “soňky daşa” garaşýar. Soňky daş üçin görülýän taýarlyklara gatnaşýanlaryň hatarynda “özem” bar we mysal üçin Russiýanyň Türkiýedäki ilçisi Andreý Karlowyň öldürilmeginde bolşy ýaly…
Siriýada, Yrakda we Ýakyn Gündogarda çylşyrymlaşan ähli zat üçin 20-nji ýanwar, ýagny ABŞ-nyň Prezidentiniň Owal Ofise oturjak gününe garaşylýar.
Şübhesiz sebitiň ähli balanslary üçin çözgüt elementi hökmünde ABŞ-nyň derde ýarap-ýaramajakdygy indi esasy diskusiýa meselesi emma mart-aprel aýlaryna çenli resmi Waşingtonyň Donald Trampyň hem-de onuň egindeşleriniň näme pikir edýändigi, nähili hereket etjekdigi belli bolar…
Şoňa çenli Türkiýe bilen birlikde ähli aktýorlar stolda iň uly kürsini eýelemek, mümkin gadar güýçli pozisiýa eýelemek üçin gyssagly işe girişer.
Häsirki ýetilen pursat hem tüýs şeýle…
Siriýada Türkiýäniň, Russiýanyň we Eýranyň arasynda hüjümleriň bes edilmegi baradaky “ylalaşyk” şol bir wagtda bigünäleriň jähennemine öwürenleriň meýdandan çeýleşdirilmegi manysyny aňladýar…
Russiýanyň Daşary işler ministriniň orunbasary Sergeý Rybakow: “Russiýanyň, Eýranyň we Türkiýäniň Siriýa meselesinde gizlin maksady ýok. Günbatar Siriýa ylalaşygyna sarpa goýmaly. Ylalaşykdaky her bir madda ABŞ-da we ÝB-de käbirleriniň göwnünden turman biler. Emma durmuş şeýle. Öwrenşmeli bolarlar”…
Dünýäniň iň uly, hat-da super güýji hökmünde gönüden göni Putin tarapyndan häsýetlendirilen ABŞ-nyň düşen ýagdaýyna seretseňizläň!
Russiýanyň Prezidenti Wladimir Putin Sankt Peterburg şäherinde geçirilen Halkara Ykdysadyýet Maslahatynda “ABŞ uly güýç. Häzirki wagtda dünýäniň ýeke-täk super güýji. Ony ykrar edýäris. ABŞ bilen işleşmek isleýäris we biz oňa taýar” diýipdi.
Obamanyň we egindeşleriniň alty ozal edilen bu teklibi kabul etmezligi resmi Waşingtonyň garşydaşlary tarapyndan berk tankyt edilýär, emma indi ol hiç hili many aňlatmaýar.
ABŞ-na edilen bu teklip gaýtalanmaz. Emma ABŞ geljek aýlarda bu teklibiň öňüne geler.
Ol nähili bolarka?
“ABŞ, Russiýanyň, Türkiýäniň we Eýranyň Siriýada häkimiýet gurmagyny kabul edip biler. Emma Türkiýäniň günbatar hyzmatdaşlygy bilen gatnaşyklarynyň gowşamagyna, Türkiýäniň ýitirilmegine asla ýol bermeli däl.”
Gaty beýle-de däl.
Obama bilen hem hökmürowanlygyny dowam etdiren Amerikanyň düzgün-nyzamy ABŞ-na daşary syýasatda ýaramaz miras goýdy, emma geň ýagdaýda geljek häkimiýetiň daşary syýasatdaky ýalňyşlyklary düzetmegini we Russiýa-Türkiýe liniýasyny duzaga düşürjek “Russiýa/Putin garşydaşy” has agyr miras galdyrmaga synanşýar.
Men şu metafory ýygy-ýygy gaýtalaýaryn: Türkiýä mahsus “MAnyly wagt düzüji institut” bar…
Rus ilçisine guralan hüjüm Türkiýe-Russiýa-Eýran üç taraplaýyn maslahatynyň öň ýanynda amala aşdy. Ýadyňyza düşýän bolsa Stabulyň Beşikdaş etrabyndaky hüjüm hem Prezident Erdoganyň Gazagystana saparynyň öň ýanynda guralyp, sapar yza süýşürildi.
Jenaýatyň edilen güni rus, türk we gazak liderleri täze duşuşyk barada pikir alyşýardy.
Ylalaşyljak maddalardan biri bolsa PÝD/PKK garşy Eýranyň, Russiýanyň we Siriýanyň hökümetleriniň bilelikde göreşmekleri bilen bagly.
Premýer ministr Binali Ýyldyrym bolsa hüjümden soň beren beýanatynda: “Aslyna seredilende bu sergi Türkiýe-Russiýa gatnaşyklarynyň geçmişini, şu gününi we geljegini beýan edýän möhüm çäredi” diýipdi…
Sergi: “Kaliningraddan Kamçatka” atlandyrylypdy.
Elbetde kesgitlenen wagtlardan biri hem şol gün agşam Germaniýada başdan guralan, görnüş taýdan Fransiýadaky ýük ulagy hüjümine meňzeýän terror hüjümi…
Germaniýanyň Federal Mejlisiniň Daşary gatnaşyklar toparynyň başlygy Norbert Rottgen: “Türkiýäniň Siriýa meselesinde Russiýa bilen ylalaşmagy iňňän howply waka bolar” diýipdi.
Ol günbatar üçin başga bir diplomatik apat bolar. Täsiri nähili bolar, näbelli. Ýöne şol gün guraljak saparlardan biri yza süýşürildi.
Eýranyň Prezidentiniň birinji orunbasary İshak Jihangiri şol gün Türkiýä gelmelidi.
Russiýadan berilen beýanat, Kompleksiň we Kremliň jenaýat hem-de onuň arkasynda durýanlara şol bir nukdaý nazardan garaýandygyny görkezýär.
Dünýäniň super güýçlerinden biriniň ilçisinin öldürilmegi elmydama uly meseledir. Emma şeýle meseläniň birnäçe sagatda çözülmegi möhüm. Onuň çözülmeginde Prezident Erdoganyň geçiren gepleşikleriniň paýy uly.
Russiýa meseläni BMG-niň Howpsyzlyk Geňeşiniň garamagyna hödürledi we ony ýazgartmagyň hötdesinden geldi.
Şol pursatdan başlap “ABŞ tipli garaňky güýç” we “global düzgün” şeýle işledi…
16-njy dekabrda ABŞ-nyň daşary işler ministrligi we Merkezi razwedka gullugy terror guramasy DAİŞ bilen nebit söwdasyny edýändigi baradaky habarlar sebäpli Türkiýeden ötünç sorady. Russiýanyn şol habar sebäpli ötünç soramandygy ýatladyldy…
18-nji dekabr Obama: “Türkiýänin güýçli goşuny bar, emma onuň bilen Siriýa tertip-düzgün getirmedi”…
19-njy dekabr: Sibirde 39 adamy alyp barýan rus harby uçary gaçdy…
19-njy dekabr: ÝB Russiýa goýan çäklendirmeleriniň möhletini resmi taýdan uzaltdy.
19-njy dekabr: Russiýa Türk akymy taslamasynyň Dumada tassyklanjakdygyny habar berdi.
19-njy dekabr: Russiýanyň Türkiýedäki ilçisi Andreý Karlow Ankarada öldürildi…
19-njy dekabr: Moskwada Daşary işler ministrliginiň ýokary derejeli işgäri öýünde öli ýagdaýda tapyldy…
21-nji dekabr Kreml: “ABŞ bilen Russiýanyň arasyndaky aragatnaşyk kanallary doňduryldy”…
24-nji dekabr: NATO-nyň umumy gözegçilisi İwe Çandelon Belgiýada ulagynyň ýanynda öldürildi…
25-nji dekabr: 93 ýylagçyly Tu-154 kysymly rus uçary Soçiden uçandan soň Garadeňize gaçdy…
26-njy dekabr: Moskwada bombaly hüjüm duýduryşy, 3 otly bekedinden müňlerçe adam çykaryldy…
26-njy dekabr: Rosneftiň başlygy İgor Seçiniň sag goly Oleg Erowkin ulagynda öli ýagdaýda tapyldy. Erowkin 1976-njy ýyldan bäri KGB-ä hyzmat eden FSB generalydy.
26-njy dekabr: Yragyň Moskwadaky ilçihanasynda medeni wekil Haýdar JAbar öli ýagdaýda tapyldy.
Putin 23-nji dekabrda geçiren ýyllyk metbugat ýygnagynda: “Russiýa Türkiýäniň we Eýranyň degişli bolmagyndaky üç taraplaýyn format Siriýa meselesinde netijeliligini subut etdi. Bu format dowam etdirilmeli. ABŞ-ny hem Russiýanyň, Türkiýäniň we Eýranyň tagallalaryna goşulmaga çagyrýarys” diýipdi.
Prezident Erdogan bolsa 24-nji dekabrda şeýle diýipdi: 20-nji ýanwardan son Amerikada täze Prezident işe başlaýar. Olar bilen hem duşuşarys. Al Babda işiň bu bölegi tamamlandy. Emma indi Munbiç bar. Munbiçden soň Amerika bilen ylalaşsak Rakka bar.”
Bu iki açyk çagyryş giden Amerika däl, gelýän Amerika.
Rus lideriniň Karlow jenaýaty barada iki sany möhüm beýanaty bar…
Putin: “Dogursyny aýtsam uçarymyzyň türk liderleriniň görkezmesi bolmazdan, Russiýa-Türkiýe gatnaşyklaryna zyýan ýetirmek isleýän adamlar tarapyndan urlup düşürilendigine şübheli garaýardym. Emma ilçimize polis gullukçysy tarapyndan guralan hüjümden son pikirim üýtgetmäge başlady.”
Kremliň metbugat sekretary Peskow; “Moskwa bilelikdäki derňew toparynyň ýygnajak delilleriniň netijesine garaşmagyň ýerlikli boljakdygyny pikir edýär. Prezident Putiniň aýdyşy ýaly derňew işi tamamlanýança jenaýatyň aňyrsyndakylar barada pikir beýan etmek ýerlikli bolmaz.”
Bu iki resmi beýanat ilki bada çapraz ýaly görünip biler. Ýöne beýle däl.
Russiýa jenaýatyň Türkiýe-Russiýa gatnaşyklaryna duzak gurmak üçin guralandygyna ynanýar, emma esasan Russiýa-Amerika gatnaşyklaryny, Moskwa-Tramp gatnaşyklaryna garşy guralandygyna ynanýar.
Moskwanyň “derňew işi tamamlanýança” diýen sözleminiň terjimesi, “Tramp ýerine sag-aman otursyn” diýmegi aňladýar.


text:
Ashgabat 2017 AIMAG-e ganaşýan Taitili we Täze-Kaledoniýaly wekilleri Fransiýanyň rezidensiýasynda kabul etme [fr] [ru]
Duşanbe güni 25-nji sentýabrda Ilçi we onuň topary Taiti we Täze-Kaledoniýaly Aşgabat 2017 Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna gatnaşýan delegasiýalaryň agzalaryny kabul etdiler. Sentýabryň 17-den 27-si aralykda Türkmenistanyň paýtagtynda geçirilýän AIMAG-yň V oýunlary, Okeaniýa territoriýalarynyň we 19 ýurduň wekillerini hakykatdan hem bu oýunlaryň taryhynda birinji gezek kabul edýär. Biziň ultra-deňiz watandaşlarymyz sebäpli Aşgabat olimpik stadionynyň ýokarsynda biziň üç reňkli baýdagymyz täze-kaledoniýa we polineziýa reňkleri bilen parlady we olar öz mylakatlylygy, şähti açyklygy we ýaryşa sagdyn ruhdalygy bilen Fransuz Respublikasyny hormatladylar.


text:
Habarlar 4 september 2017
Ylym
Energetika institutynyň talyplary metallary işläp taýýarlamagyň täze tehnologiýalaryny öwrenýärler
Merkez aýry okuw-önümçilik binasynda ýerleşýär. Ýagtydan giň okuw otaglary dünýäniň öňdebaryjy firmalarynyň öndürýän tokarçylyk enjamlary, güýçli gidrawliki press, giýotin gaýçylary diýilýäni we beýleki gurallar bilen üpjün edilen. Merkezi enjamlaşdyrmaga hindi hünärmenleri uly ýardam berdiler. Täze enjam sapaklarda synagdan üstünlikli geçdi.
Medeniýet
Milli žiwopisiň halypalry: Bäşim Nuraly
Ol ХХ asyr bilen ýaşytdaşdy—1900-njy ýylyň 4-nji ýanwarynda doglupdy. Atadan ir galyp, baýyň elinde batrak bolardy. Soňra Hazydark obasynda dowar bakdy. Gyşyna öýlerindäki ýekeje sygryň süýdüni satyp güzeran aýlamak üçin Aşgabada taýharlyja gaýdardy...
Laws
TÜRKMENISTANYŇ KANUNY
Harby gullukçylaryň maddy jogapkärçiligi hakynda
I BAP. UMUMY DÜZGÜNLER
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmen ili Gurban baýramyny belleýär
Ahal welaýatynda Änew şäheriniň meýdançasy dabaralaryň merkezi boldy, bu ýerde baýramçylyk ak öýleri we belent hiňillikler dikildi. Ýigitler ahal-teke bedewlerini atlansalar, çeper elli zenanlar nepis el senedini görkezdiler, erkek adamlar äpet gazanlarda dürli tagam atardylar. Aksakal ýaşulylar ýaş-ýigdekçeler bilen dograma dograýardylar, palawyň hoşboý ysy çar bark urýardy. Welaýat Medeniýet müdirliginiň, şäherleriňdir etraplaryň medeniýet bölümleriniň artistleriniň gatnaşmagynda köp adamly konsert boldy.
Ylym
Pissäniň tejribe nusgalary Botanika bagynyň alymlaryny ýokary hasyllylygy bilen begendirdi
Ýurdumyzda alymlar onuň medeniýetleşdirilen görnüşlerini ýabanylary bilen çaknyşdyryp, iri hem tagamlyk sypatlary saklanyp galýan görnüşlerini döretmek boýunça iş alyp barýarlar. Munuň üçin Biologiýa we dermanlyk ösümlikleri institutynyň Botanika bagynyň hünärmenleri ekologlar we agaç ekýänler bilen hyzmatdaşlykda köp ýyl bäri ylmy barlaglary alyp barýarlar, olar pissäni medeni zolaklarda hem, dag eteklerinde hem oturtýarlar. Ösümligiň peýdaly sypatlarynyň barlagy onuň nahalyny we tohumyny saýlap almak, sapmak we alyşmak esasynda amala aşyrylýar, alymlara olary pissäniň tebigy şertlerde ösýän ýerlerinden yzygideerli iberýäler.


text:
Ýurdumyzda iň baýry okuw jaýlarynyň biri 1927-nji ýylda mugallymçylyk tehnikumy diýlip döredilipdi. Üç ýyldan soň başlangyç synp mugallymy diýip diplom alanlaryň ýüzüsi onuň ilkinji uçurymlary bolupdy. Mekdep işlän döwründe umumy bilim berýän mekdepler üçin başlangyç synp mugallymlarynyň we mekdebe çenli çagalar edaralry üçin terbiýeçileriň ýigrimi müň bäş ýüzden gowragyny taýýarlady. Onuň uçurymlarynyň arasynda ýokary döwlet sylaglaryna mynasyp bolan tanymal ylym, edebiýat we beýleki pudaklaryň işgärleri bar. Mekdep Türkmenistanyň halk ýazyjysy Beki Seýtäkow, Sowet Soýuzynyň Gahrymany Saparmet Hojaýew, Türkmenistanyň Gahrymany Sadulla Rozmetow ýaly we beýleki tanymal uçurymlaryna guwanýar.
Häzirki wagtda Beki Seýtäkow adyndaky mugallymçylyk mekdebinde ýurduň beýleki bilim edaralarynda bolşy ýaly, dünýäde gazanylananlar we milli mugallymçylyk däpleri göz öňünde tutulyp, okuwçylaryň hemmetaraplaýyn intellektual we beden taýdan ösmegi üçin zerur şertleriň ählisi döredilen. Okuw prosesi interaktiw usullary we bilim täzeliklerini giňden ulanmaga esaslanýar. Dürli okuw-usulýet we çeper edebiýatlar, şeýle hem pudaga degişli elektron neşirler ýygnalan kitaphana geljekki mugallymlaryň hyzmatynda.
Daşoduz welaýatynda, ýurduň beýleki sebitlerindäki ýaly, dürli bilim edaralary kändir. Häzir bu ýerde oba hojalyk instituty, sungat, lukmançylyk, maliýe, oba hojalygy üçin hünärmenleri taýýarlaýan ýörüteleşdirilen mekdepleriň birnäçesi, umumy bilim berýän mekdepleriň 500-den gowragy bar. Innowasion ösüş we multilingiwallyk konsepsiýasyna laýyyklykda bilim bermek işine multimediýa tehnologiýalary işjeň ornaşdyrylýar, takyk ylymlary we maglumatlar tehnologiýalaryny, daşary ýurt dillerini öwrenmäge, şeýle hem okuwçylaryň we talyplaryň döredijilik hem-de ylmy-barlaglara endiklerini höweslendirmäge uly üns berilýär.


text:
Aşgabat şäheriniň etegindäki Köşi, Hitrowka, Çoganly atlandyrylýan böleklerinde bar bolan hususy jaýlaryň üçeklerini gyzyl ýa ýaşyl reňke boýamak indi köp ýyllardan bäri ýaşaýjylardan talap edilip gelinýär.
Soňky 4-5 ýyldan bäri paýtagtyň töweregindäki obalaryň jaýlarynyň üçeklerini ýaşyl reňke boýamak talap edilýän bolsa, indi Aşgabatdan 30 kilometr gündogaryndaky Gäwersiň jaýlarynyň üçeklerini-de ýaşyla boýamak buýrugy berlipdir.
Bu talapyň maşgala eklenjine agram salýandygyny, şeýle boýamaga degişli üçekleriň hatda ýykylmaga degişli jaýlar üçinem talap edilýändigini ýaşaýjylar aýdýarlar. Jaýyň göwrümne görä, üçekleri ýaşyl reňke boýamaklyk bir müň manada çenli baryp ýetýär. Reňkleriň hem bahalary gymmat. Öz öýüňde bu işi oňarjak erkek kişiň ýok bolsa, üçek reňkletmek üçin hakyna işçi tutmaly. “Adamlaryň işsiz ýa bolmasa ujypsyz aýlyk bilen maşgala eklemeli bolýan wagtynda bu çykdajylar maşgala juda agram salýar” diýip, Hemra aga aýdýar.
Pensioner Hemra aganyň aýtmagyna görä, häkimiýetleriň bu talaby juda ýerliksiz bolup, dürli reňkdäki üçekleriň ählisiniň ýaşyla boýalmagy olary görke getirmän, eýsem görküni gaçyrýar. “Dükandan satyn alynýan reňkleriň her gaby bir hili çykýar; biri açyk ýaşyl bolsa, beýlekisi goýy ýaşyl, üçünji birisi has gara ýaşyl bolmak bilen, jaýlaryň üçeklerine çalynanda, olaryň reňkleri dürli-dürli bolup, ýanaşyk jaýlar alabeder bolup, daşyndan seredeniňde göwnüňi çökerýär” diýip, ol sözüne goşýar.
Türkmen häkimiýetleri häli-şindi ilaty ynjalykdan aýyrýan bir çäre çykarýarlar. Ilatda närazyçylygyň döremeginiň esasy sebäpleriň biri, bu gün-erte ýykylmaga degişli jaýlaryň hem üçeklerini reňklemäge mejbur edýärler. “Talaba boýun bolmasaň, gazyňy kesmek ýa toguňy kesmek ýaly çäreleri ulanjakdyklaryny aýdyp haýbat atýarlar” diýip, Köşi obasyndan bir ýaşaýjy aýdýar.


text:
Ýakynda Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Boldumsaz etrap birleşmesi tarapyndan Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşýän Köneürgenç etrabyndaky «Köneürgenç» döwlet taryhy medeni goraghanasyna gezelenç guraldy. Oňa Türkmenistanyň kärdeşler arkalaşyklarynyň işjeň agzalary bolan Daşoguz welaýatynyň Boldumsaz etrabynyň orta mekdeplerinde zähmet çekýän mugallymlar we ýaşuly nesliň wekilleri gatnaşdy.
Gezelenje gatnaşanlar taryhy-medeni goraghananyň ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna giren taryhy-binagärlik ýadygärliklerine: Kyrkmolla, Daşmetjit, Nejmeddin Kubra, Soltan Aly, Törebeg hanym, Soltan Tekeş, Il Arslan ýadygärliklerine baryp gördüler. Şäherleriň gülläp ösen döwürleri barada köpsanly maglumatlary öwrendiler. Daşmetjit ýadygärliginde açylan halk hünärmentçiliginiň muzeýiniň mirashana gymmatlyklary bu ýere gelenlerde uly täsir galdyrdy. Gezelenjiň ahyrynda usuly maslahat geçirilip, onda ýurdumyzyň taryhy-binagärlik ýadygärliklerini gorap saklamakda, olary ilat arasynda wagyz etmekde mugallymlaryň, terbiýeçileriň wezipeleri barada gürrüň edildi.
Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Boldumsaz etrap birleşmesi tarapyndan şeýle täsirli gezelençleri «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» ýylynda welaýatymyzyň belli taryhy ýerleri bolan Ybraýym Edhem, Aşyk Aýdyň pir, Ysmamyt ata, Yzmykşyr ýadygärlikler toplumyna hem guramak göz öňünde tutulýar.
Hakmyrat JUMAŞOW,
Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Boldumsaz etrap birleşmesiniň başlygy.


text:
Arheologlara Perudaky Naska belentliginden mundan ozal näbelli bolan 50 sany geoglifleri – Ýeriň üstki gatlagyndaky ägirt şekilleri ýüze çykarmak başartdy. Hünärmenler geoglifleri öwrenip, olaryň arasynda Parakas medeniýetiniň durmuşyny janlandyrýan şekilleriň bardygyny anykladylar.
Naska belentliginde fotokameraly we 3D skanerli pilotsyz uçýan enjamlar arkaly barlaglar geçirildi. Topragyň gurluşynyň özgermegi bilen ýüze çykarylan şekiller onçakly aýdyň bolman, olary uçaryň içinden saýgarmak kyn. Naska jülgesindäki gadymy geometrik şekiller ençeme täsinlikleri özünde saklaýar. Olaryň käbirlerinde haýwanlaryň we ynsanlaryň ýönekeýje şekillerini görüp bolýar. Naskanyň iň belli şekilleriniň arasynda guşlaryň, möýleriň we kelpezeleriň şekillerini saýgaryp bolýar. Olaryň käbiriniň uzynlygy 150 metre ýetýär. Bu şekiller ilkinji gezek amerikan arheology Pol Kosok tarapyndan 1939-njy ýylda Naska belentliginiň üstünden uçup barýarka ýüze çykarylypdyr. Häzirlikçe köp sanly barlag geçirijiler Naska medeniýetiniň galdyran şekilleriniň kim tarapyndan we näme maksat bilen döredilendigini takyk anyklap bilmeýärler. Şeýle hem Naska adalgasy miladydan öň, 500-nji ýyldan, miladynyň 500-nji ýylyna çenli aralykdaky özboluşly arheologik medeniýetde hem giňden ulanylýar.
Syrly şekiller ýüze çykaryldy
Arheologlara Perudaky Naska belentliginden mundan ozal näbelli bolan 50 sany geoglifleri – Ýeriň üstki gatlagyndaky ägirt şekilleri ýüze çykarmak başartdy. Hünärmenler geoglifleri öwrenip, olaryň arasynda Parakas medeniýetiniň durmuşyny janlandyrýan şekilleriň bardygyny anykladylar.


text:
Prezident Erdogan Saud Arabystanynyň Şasy bilen telefon arkaly söhbetdeşlik geçirdi
Prezident Erdogan Afrin etrabynda terrorçylara garşy başladylan Zeýtun şahajygy operasiýasy barada maglumat berdi
Prezident R. T. Erdogan Saud Arabystanynyň Şasy Salman Bin Abdülaziz Al Suud bilen telefon arkaly söhbetdeşlik geçirdi.
Prezident Erdogan telefon söhbetdeşliginde Türkiýäniň Siriýanyň Afrin etrabynda terrorçylara garşy başladan Zeýtun şahajygy operasiýasy barada maglumat berdi.
Afrinde terrorçylar zerarly öýlerini terk eden araplaryň, kürtleriň we türkmenleriň operasiýa goldaw berýändigini aýdan Prezident Erdogan, operasiýalaryň ýerli halkyň öýlerine dolanmaklaryny ýany bilen alyp geljekdigini nygtady.
Prezident Erdogan bilen Saud Arabystanynyň Şasy Salman Siriýanyň territorial bitewiligine we syýasy çözgüde ähmiýet berýändiklerini we bu meselede hyzmatdaşlygyň artdyrylmagynyň ähmiýetini nygtadylar.
Saud Arabystanynyň Şasy Salman Ženewa etrabyna we Siriýa meselesindäki halkara tagallara goldaw berýändiklerine ünsi çekdi.
Prezident Erdogan bilen Saudy Şasy telefon söhbetdeşliginde şeýle hem Türkiýe bilen Saud Arabystanynyň arasyndaky iki taraply gatnaşyklaryň güýçlendirilmegi babatynda ylalaşyk gazandy.
Prezident Erdogan bilen Saudy Şasy Premýer ministr Binali Ýyldyrymyň dekabr aýynda Saud Arabystanyna guran saparynyň netijeleri barada pikir alyşdy.


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda Hazaryň türkmen kenarynda täze Halkara deňiz porty dabaraly ýagdaýda ulanmaga berildi.
Bu iri möçberli düzümleýin taslama Merkezi Aziýa we Hazar deňzi sebitiniň ähli ýurtlary üçin, hakykatdan-da, strategik ähmiýete eýedir, onuň amala aşyrylmagy biziň döwletlerimizi hyzmatdaşlygyň täze tapgyryna çykarar, olaryň ykdysady gatnaşyklaryň halkara ulgamyna işjeň goşulyşmagyna, üstaşyr gatnawlaryň möhüm merkezi hökmünde Türkmenistanyň ornunyň pugtalanmagyna ýardam eder.


text:
Türkmenbaşy şaýolunyň ugrunda sportuň olimpiýa görnüşleri fakultetini döretmek boýunça işler başlandy, ol Milli sport we syýahatçylyk institutynyň düzümine girer. Ýokary okuw mekdebiniň binasynyň günorta tarapyndan Oguzhan köçesi bilen kesişýän ýere çenli on gektardan gowrak ýerde administratiw-okuw klasteri kemala getiriler.
“Ajaýyp gurluşyk” kompaniýasynyň amala aşyrýan taslamasynda “Ýimpaş” kompaniýasynyň edara jaýynyň sekiz gat binasynyň durkuny täzelemek göz öňünde tutulýar, onda Sport we ýaşlar syýasaty ministrliginiň, ozalky adybir supermarketiň jaýynda bolsa, sportuň olimpiýa görnüşleri fakulteti ýerleşer. Onuň golaýyndaky meýdanda köpugurly sport toplumy, bäş gatly umumy ýaşaýyş jaýy, dynç alyş zolagy, awtoulag duralgasy, welosiped we ylgaw ýodajyklary gurlar. Ministrligiň jaýynda işewürlik zolagyndan başga-da, maslahatlar zaly, muzeý, trenažorlar otagy göz öňünde tutulan.
Täze fakultetde ylmy tutumly maglumatlar tehnologiýalaryny giňden ulanyp, ýokary ussatlykly türgenleri we olimpiýaçylary taýýarlamagyň köpugurly ulgamyny döretmek göz öňünde tutulýar. Türgenleri toplumlaýyn taýýarlamak konsepsiýasyna laýyklykda döwrebap kompýuterli okuw otaglaryndan başga-da bu ýerde häzirkizaman türgenleşik binýady bolar. Hususan-da, boksçylary, başa-ýaş söweşler we söweş sungaty ugurlarynyň ählisinden, gylyçlaşmak, stol üstünde oýnalýan tennis we sportuň beýleki görnüşleri boýunça ussatlary taýýarlamak üçin zallar bolar. Ýörüteleşdirilen otaglar sensor manekenler we döwrebap trenažorlar bilen enjamlaşdyrylar.
Fakultetiň ylmy binýady okuw-türgenleşik işiniň lukmançylyk-biologiýa we psihologik üpjünçiliginiň ýokary tehnologiýalaryny, türgenleriň ýagdaýynyň döwrebap dessin-anyklaýyş usullaryny ulanmaga mümkinçilik berer. Şeýle hem sport medisinasy kafedrasy, funksional anyklaýyş otaglary, dikeldiş zallary, belent daglyk şertlerinde türgenleşmek üçin kriogen kameraly otaglar, türgenleriň myşsasyny barlamak üçin laboratoriýalar we beýlekiler bolar.
Iki gatly köpugurly sport toplumynda okuw otaglary, mugallymlar üçin otaglar, ternažor zaly, sportuň oýun görnüşleri, bilýard we tennis otaglary, owakalaýyş otaglary, lukmançylyk nokady we beýleki ýörüteleşdirilen hem-de kömekçi otaglar ýerleşer. Täze okuw-sport toplumy türkmen olimpiýaçylaryny we hünärine ussat tälimçileri taýýarlamak üçin binýat bolar.


text:
Täzelikler
Hormatly ildeşler03.02.2017
Türkmenistanyň “Daýhanbank” döwlet täjirçilik banky, Sizi bank kart hyzmatlaryndan peýdalanmaklyga çagyrýar!
“Altyn asyr” bank kartlary, söwda merkezlerinde harytlary satyn alanyňyzda, durmuş hyzmatlary, öýjükli we öý telefonlaryna tölegleri geçirmekde, sarp ediş maksatly we ipoteka karzlarynyň esasy bergisini we göterim tölegleri, ýangyç goýujy beketlerinde hasaplaşyklary hem-de Internetiň üsti bilen bank kartyňyz arkaly göz öňünde tutulan tölegleri geçirip bilersiňiz.
Bank ulgamyndaky özgerişler11.01.2017
Ýurdumyzda pul serişdeleriniň dolanyşygyny sazlaşdyrmak bank edaralarynyň işiniň baş maksady bolup durýar. Häzirki döwürde banklar ýeterlik pul serişdeleri bilen ýurdumyzyň ykdysady ösüşiniň depginini üpjün edýär hem-de pul serişdeleriniň dürli pudaklarda oýlanyşykly dolanyşygyna ýardam berýär. Şonuň bilen birlikde, banklar iri maýa goýum taslamalaryny maliýeleşdirmegiň möhüm çeşmesine öwrülýär. Maliýe toplumy ýurdumyzyň tutuş ykdysadyýetiniň netijeliligine örän oňyn täsir edýär, çünki onuň baş maksady milli pulumyzyň satyn alyş ukybyny üpjün etmekdir hem-de içerki sarp ediş bazarlarynda nyrhlaryň durnuklylygyny saklamakdyr.
MUKADDES GARAŞSYZLYGYŇ BOSAGASYNDA26.10.2016
Hormatly Prezidentimiziň saýasynda erkana ýaşaýan mähriban halkymyzyň her bir güni ýatdan çykmajak şanly senelere, taryhy wakalara beslenip, ak nur bolup dogýar. Bagtyýar durmuşymyzda röwşen ýollarymyzy ak geljege alyp barýan, geçmiş taryhymyzy, buýsançly şu günümizi, ýagty ertirimizi bagtyýar döwrana baky ýar eden biziň Gahryman Arkadagymyz, mähriban Watanymyz we mukaddes Garaşsyzlygymyzdyr.
Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 25 ýyllygy26.10.2016
Mukaddes ýurt Garaşsyzlygymyzyň şanly 25 ýyllygynyň baýramçylygy bu gün her bir türkmenistanlynyň kalbyny joşa getirýar.


text:
7 Şubat 2017 Salı
Türkmenistanda Eýran Yslam Respublikasynyň Medeniýet Hepdeligi Açyldy
Paýtagtymyzda Eýran Yslam Respublikasynyň Türkmenistandaky Medeniýet hepdeligi açyldy. EYR-niň Aşgabatdaky ilçihanasynyň medeniýet merkezi hem-de ýurdumyzyň Medeniýet ministrligi çäräniň guramaçylary bolup çykyş etdiler.
Medeni ulgama degişli çäreler döwletimiziň daşary ýurtlar bilen dostluk we özara bähbitli hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň ösdürilmegine gönükdirilen daşary syýasat ýörelgesiniň durmuşa geçirilmegi babatda aýratyn ähmiýete eýedir. Ynsanperwer ulgamda däbe öwrülen türkmen-eýran gatnaşyklary munuň aýdyň mysalydyr. Şu gatnaşyklar gadymdan bäri taryhy we medeni umumylygy bilen baglanyşykly bolan iki halkyň hoşniýetli goňşuçylygy, dostluk gatnaşyklaryny has-da pugtalandyrmaga we köptaraply özara gatnaşyklary ösdürmäge gyzyklanmaşyny görkezýär.
Bu çäre goňşy ýurtlaryň yzygiderli we işjeň ösdürilýän köpugurly gatnaşyklarynda nobatdaky ädimdir. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, Türkmenistan bilen Eýranyň arasyndaky uzakmöhletli geljege niýetlenen ysnyşykly hyzmatdaşlyk möhüm ugurlary özünde jemleýär hem-de iki döwletiň milli bähbitlerine kybap gelýär. Şol gatnaşyklar parahatçylyga, hoşniýetli goňşuçylyga, durnukly ösüşe hem-de halklaryň abadançylygyna hyzmat edýär.
Türkmen-eýran hyzmatdaşlygynyň köp asyrlyk tejribesi medeni özara gatnaşyklary giňeltmäge we bilelikdäki ylmy gatnaşyklary amala aşyrmaga, giň gerimli çäreleri geçimäge berk binýat döretdi. Şolaryň çäklerinde ylmy maslahatlar, döredijilik saparlary, sergiler we kino günleriwe beýleki çäreler guralýar.
Türkmenistanyň medeniýet işgärleri hem goňşy döwletde yzygiderli bolup, ynsanperwer ulgamda ýurdumyzyň üstünliklerini görkezýärler, dürli halkara çärelerine gatnaşýarlar. Her ýyl maý aýynda umumyhalk baýramy bolan Konstitusiýa we Magtymguly Pyragynyň şygryýet gününiň öň ýanynda belli türkmen şahyrlary, žurnalistler we sungat ussatlary Eýranyň Gülüstan welaýatynyň Aktokaý obasyndaky Magtymguly Pyragynyň we onuň kakasy Döwletmämmet Azadynyň guburlaryna zyýarata gidýärler. Eýranyň ýurdumyzda geçirilýän Medeniýet günleri we amaly-haşam sungatynyň sergisi däp bolan çärä öwrüldi.
Häzirki forumy geçirmek üçin Türkmenistana gelen Eýran Yslam Respublikasynyň wekiliýetiniň düzüminde medeniýet ulgamynyň edaralarynyň ýolbaşçylary we hünärmenleri, döredijilik toparlary, halk senetçiliginiň ussatlary bar. EYR-niň resmi wekiliýetiniň ýurdumyzyň Medeniýet ministrliginde kabul edilmeginiň barşynda bu ugurda özara gatnaşyklaryň geljegi ara alnyp maslahatlaşyldy.
Eýranyň Medeniýet hepdeliginiň açylyş dabarasy Döwlet medeniýet merkeziniň Mukamlar köşgünde geçirildi. Şu mynasybetli bu ýere Türkmenistanyň Medeniýet ministrliginiň hem-de onuň garamagyndaky edaralaryň, giň jemgyýetçiligiň, Aşgabatda işleýän diplomatik wekilhanalaryň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, medeniýet we sungat ussatlary, döredijilik ugurly ýokary okuw mekdepleriniň mugallymlary hem-de talyplary ýygnandylar.
Dabarada dostlukly ýurduň döredijilik wekiliýetine ýolbaşçylyk edýän Eýran Yslam Respublikasynyň Medeniýet we yslam gatnaşyklary guramasynyň başlygy, EYR-niň medeniýet boýunça ýokary geňeşiniň agzasy Abuzar Ebrahimi Torkaman hem-de EYR-niň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Seýed Mohammad Ahmadi çykyş edip, hoşniýetli gatnaşyklaryň gadymy taryhyna eýe bolan iki halkyň baý medeni mirasyna bolan egsilmejek özara gyzyklanma bildirilýändigini bellediler. Eýran tarapynyň wekilleri ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň ösdürilmegine üns berilýändigi üçin Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa hoşallyk bildirip, döwletara gatnaşyklarynyň, aýratyn-da, ynsanperwer ulgamynda ösüş depgini bilen häsiýetlenýändigini kanagatlanma bilen bellediler.
Aşgabatda Eýranyň Medeniýet hepdeliginiň geçirilmeginiň türkmen we eýran halklarynyň medeniýetleriniň mundan beýläk-de özara baýlaşmagyna ýardam berjekdigi nygtaldy.
Dabara gatnaşyjylar iki ýurduň Baştutanlaryna–Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa hem-de Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti Hasan Ruhanä köptaraply hyzmatdaşlyk syýasaty, goňşy döwletleriň arasyndaky ynsanperwer ulgamda özara bähbitli gatnaşyklaryň geriminiň giňeldilýändigi üçin hoşallyk bildirdiler. Medeni diplomatiýanyň hyzmatdaşlygyň ygtybarly gurallarynyň biri hökmünde halklaryň özara düşünişmegine gönükdirilen bilelikdäki taslamalaryň durmuşa geçirilmegi üçin giň mümkinçilikleri döredýändigi bellenildi.
Hepdeligiň çäklerindäki ilkinji çäre Mukamlar köşgüniň sahnasynda dostlukly ýurduň artistleriniň konserti boldy. Konsertiň maksatnamasyny gadymy taryhy hem-de medeniýeti bolan Töwriz şäheriniň “Araz” folklor toparynyň hem-de yşkyň aýdymçysy Hapyzyň we akyldar şahyr Saadynyň ýaşan we döreden şäheri hökmünde meşhur bolan Eýranyň taryhy paýtagty Şirazyň “Nawaýe Ilýa” aýdym-saz toparynyň çykyşlary düzdi.
Eýran artistleri halk aýdym-sazlaryny, nusgawy dessanlardan çykyşlary, Gündogar şahyrlaryň goşgularyna gadymy söýgi aýdymlary ýerine ýetirdiler. Olaryň milli egin-eşikleri hem-de gadymy saz gurallaryna ussatlyk bilen erk edişleri çykyşlara aýratyn öwüşgin çaýdy.
Konsertde häzirki zaman aýdym-saz eserleri hem ýaňlandy. Tomaşaçylar “Araz” folklor ansamblynyň çagalar toparynyň çykyşyny uly mähir bilen garşyladylar.
Bu ýere ýygnananlaryň şowhunly elçarpyşmalary öz halkynyň folklor däplerini nesilden-nesle geçirýän artistleriň ýokary ussatlygyna berlen baha boldy. Bu ajaýyp döredijilik baýramçylygyň türkmenistanlylara eýran halkynyň özboluşly medeni mirasy we häzirki durmuşy, şeýle hem onuň däp-dessurlary bilen ýakyndan tanyşmaga mümkinçilik berendigi gürrüňsizdir.
EYR-niň Türkmenistandaky Medeniýet hepdeliginiň çäklerinde Döwlet çeperçilik akademiýasynyň sergiler zalynda dostlukly ýurduň amaly-haşam sungatynyň eserleriniň sergisi bolar. Aşgabatlylara we paýtagtymyzyň myhmanlaryna pars nusgawy şygryýetiniň eserlerini, agaçdan, keramikadan haşamlanyp taýýarlanan önümleri görkezýän gymmatlyklar, kalligrafiýa sungatynyň nusgalary, ýazgylaryň çeperçilik taýdan bezelişi, milli lybaslar, demir ussaçylygy hem-de reňkler boýunça ýazmak, gobelenler, dürli görnüşli sowgatlyklar hem-de eýranly ussatlaryň işleriniň beýleki görnüşleri görkeziler.
Medeni çäräniň maksatnamasyna dürli döredijilik çäreleri girizildi. Döwlet çeperçilik akademiýasynyň maslahatlar zalynda iki ýurduň amaly-haşam sungatynyň wekilleriniň duşuşygy bolar. Tomaşaçylara “Aşgabat” kino merkezinde eýran kinematografiýasy bilen duşuşyk garaşýar, şol ýerde soňky ýyllarda dürli žanrlarda düşürilen çeper filmler görkeziler.
“Watan” kinokonsert merkezinde Eýranyň folklor we aýdym-saz toparynyň çykyşy, Türkmen döwlet gurjak teatrynda bolsa iki ýurduň çagalar döredijilik toparlarynyň konserti bolar.
Eýran Yslam Respublikasynyň Medeniýet hepdeligi “Watan” kinokonsert merkezinde tamamlanyp, şol ýerde çäräniň ýapylyş dabarasy hem-de bilelikdäei dostluk konserti geçiriler.
Bu döredijilik çärä gatnaşýan myhmanlar üçin ýurdumyzyň taryhy-medeni ýadygärlikleri, milli muzeýleriň gymmatlyklary hem-de paýtagtymyzyň gözel ýerleri bilen tanyşdyrmagy özünde jemleýän uly medeni maksatnama taýýarlanyldy.
http://www.turkmenhabargullugy.com/turkmenistanda-eyran-yslam-respublikasynyn-medeniyet-hepdeligi-acyldy/
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
24-nji ýanwarda Türkmenistanda parlamente, ýerli häkimiýet we öz-özüňi dolandyryş edaralaryna dalaşgärleri hödürlemek çäreleri başlanýar. Degişli karar Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň Mejlisiň altynjy çagyrylyşynyň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlaryna taýýarlyk bilen baglanyşykly meselelere bagyşlan mejlisinde kabul edildi.
Mejlise Merkezi saýlaw toparynyň agzalary, Merkezi saýlaw toparynyň edarasynyň işgärleri,...
Russiýa Federasiýasy Owganystanda iri ykdysady we infrastruktura taslamalaryny, şol sanda TOPH gaz geçirijisiniň gurluşygyny we Merkezi Aziýa — Günorta Aziýa (CASA-1000) energiýa köprüsiniň gurluşygyny durmuşa geçirmek boýunça köptaraplaýyn hyzmatdaşlyk etmäge taýýar. Bu barada RF-iň DIM-iniň ýolbaşçysy Sergeý LawrowBMG-niň Howpsuzlyk geňeşiniň Owganystanda we Merkezi Aziýada howpsuzlyk meseleleri boýunça mejlisinde beýan etdi, diýip Ashgabat.net saýty getirýär.
S.Lawrowyň aýtmagynda...
2017-nji ýylda türkmen kerosininiň eksporty 26 göterimden gowrak ýokarlandyrdy. Ýurduň Statistika baradaky döwlet komitetiniň berýän maglumatlaryna görä, ýangyjyň bu görnüşinden daşary ýurtlara jemi 496,1 müň tonnasy iberildi. Bu barada Media-Turkmen Orient habarlar agentligi habar berýär.
Eksport harytlarynyň aglaba bölegi Türkmenustanyň döwlet haryt-çigmal biržasynyň üsti bilen satyldy.
Türkmenbaşynyň nebiti gaýtaýadan işleýän zawodlar toplumy 2017-nji ýylda meýilnamada bellenilen 517,1...


text:
- Русский
- Türkmen
Ýylyň iň ökde ykdysatçysy
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Türkmenistanyň hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň parasatly ýolbaşçylygynda milli ykdysadyýetimiziň ähli pudaklarynda ýokary ösüşler gazanylýar. Berkarar Watanymyzyň ykdysady taýdan ösen dünýä döwletleriniň hatarynda mynasyp ornuny yzygiderli pugtalandyrmakda hormatly Prezidentimiziň alyp barýan köp ugurly syýasatyny durmuşa geçirmek işine döwletimiziň beýleki ulgamlary bilen deň derejede, ýurdumyzyň ykdysady toplumynyň işgärleri hem saldamly goşant goşýarlar.
Türkmenistanyň beýik Garaşsyzlygynyň şanly 25 ýyllyk toýuna barýan häzirki günlerimizde milli ykdysady pudagymyzyň hemme ugurlary düýpli döwrebaplaşdyrylýar, dünýäde toplanan oňyn iş tejribesi, ylmyň we tehnikanyň iň täze gazananlary giňden ornaşdyrylýar. Döwür bilen deň gadam urýan ösüşleri üpjün etmekde pudakda zähmet çekýän hünärmenleriň ýokary iş taýýarlygyna, bilim-sowadyna, olaryň hünäriniň yzygiderli kämilleşdirilmegine aýratyn orun berilýär. Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkeziniň hem-de pudaklaýyn geňeşleriniň welaýat birleşmeleriniň gatnaşmagynda guralýan hünär bäsleşikleri bu ugurda oňyn öňegidişlikleri gazamnagyň, bar bolan öňdebaryjy iş tejribesini giňden ýaýratmagyň hem ornaşdyrmagyň, pudagyň işgärleriniň hünär taýýarlygynyň döwrümiziň talaplaryna doly laýyk bolmagyny üpjün etmegiň işjeň serişdesine öwrülýär.
Halkymyzyň naýbaşy buýsanç toýunyň öňüsyrasynda geçirilmesi döwrümiziň asylly däbine öwrülýän şeýle bäsleşik Türkmenistanyň döwlet Garaşsyzlygynyň 25 ýyllyk toýuny dabaralandyrmak hem-de agzalaryň hünär ussatlygyny ýokarlandyrmak maksady bilen guraldy. “Ýylyň iň ökde ykdysatçysy” atly hünär bäsleşigi Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkeziniň guramagynda geçirildi. Oňa Türkmenistanyň Ykdysadyýet we ösüş ministrliginiň, Türkmenistanyň Maliýe ministrliginiň, Türkmenistanyň Zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministrliginiň merkezi edaralarynyň, şeýle hem welaýat we Aşgabat şäher Baş müdirlikleriniň öňdebaryjy işgärleri gatnaşdylar. |
Ýokary guramaçylyk derejesi bilen tapawutlanan bäsleşik iki tapgyrda geçirildi. Onuň düzgünnamasyna ata Watanymyzyň milli ykdysadyýeti, geografik gurluşy, edebi hem-de medeni mirasy, şeýle-de birnäçe beýleki ugurlar boýunça sowallar girizildi. Bäsleşigiň jemleri boýunça Türkmenistanyň Ykdysadyýet we ösüş ministrliginiň Daşoguz welaýatynyň Baş ykdysadyýet we ösüş müdirligine wekilçilik edýän Amangözel Şajikowa 1-nji, Türkmenistanyň Maliýe ministrliginiň işgäri Raşit Annadurdyýew 2-nji, şeýle hem Türkmenistanyň Ykdysadyýet we ösüş ministrliginiň Lebap welaýatynyň Baş ykdysadyýet we ösüş müdirliginiň işgäri Şöhrat Babaýew 3-nji baýrakly orunlara mynasyp boldular. Ýeňiji bolanlaryň ählisi bäsleşigi yglan eden taraplaryň hormat hatlary we Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkeziniň gymmat bahaly sowgatlary bilen sylaglandylar. Bäsleşikde birinji orny eýelän Amangözel Şajikowa “Ýylyň iň ökde ykdysatçysy” atly kubok dabaraly ýagdaýda gowşuryldy.
Berkarar Watanymyzyň şanyna gazanylýan buýsançly ýeňişleriň höwri köp bolsun!
“Altyn Asyryň ykdysadyýeti”.


text:
28 Mayıs 2016 Cumartesi
Türkmen Halysy Biziň Günsaýyn Ösýän Ata Watanymyzyň Gözellik Nusgasydyr
Sizi Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda milli buýsanjymyz bolan Türkmen halysynyň baýramy hem-de bu baýram mynasybetli geçirilýän «Türkmen halysy biziň günsaýyn ösýän ata Watanymyzyň gözellik nusgasydyr» atly halkara sergisiniň we Türkmen halyşynaslarynyň bütin dünýä jemgyýetiniň XVI mejlisiniň öz işine başlamagy bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn!
Bedew bady bilen öňe barýan halkymyzyň agzybirliginiň, buýsanjynyň, ruhy joşgunynyň, döredijilik ylhamynyň esasy gözbaşy milli mirasymyzdyr. Milli gymmatlyklarymyzyň biri bolan türkmen halysynyň nepisligi, gözelligi hem-de köp öwüşginliligi halkymyzyň ruhy dünýäsiniň baýlygyndan habar berýär. Nesilleriň ösen medeniýetli, arassa ahlakly, kämil bolup ýetişmeginde milli mirasymyzy wagyz etmegiň, ösdürmegiň hem-de düýpli öwrenmegiň ähmiýeti örän uludyr. Medeni mirasymyz milletimiziň we döwletimiziň ösmegi üçin örän möhüm çeşmedir. Türkmen halysy merdana halkymyzyň gadymyýetden gözbaş alýan, umumyadamzat medeniýetiniň genji-hazynasyna öwrülen ajaýyp sungatydyr.
Türkmen zenanlarynyň çeper elleri, uz barmaklarynyň gudraty bilen döredilen halylarymyz halkymyzyň dünýäde ykrar edilen ajaýyp sungatydyr.
Bu örän inçe we köp zähmeti talap edýän senediň syrlary müňýyllyklaryň dowamynda nesilden-nesle geçirilip, biziň günlerimize gelip ýetipdir. Turkmen halysy özüniň gözelligi, ýokary hili we kämilligi bilen Ýer ýüzüniň ähli künjeklerinde el halylarynyň şöhratyny belende göterýär.
Hormatly sergä we mejlise gatnaşyjylar!
Gadyrly halyçylar!
Türkmen halysy ynsan kalbyny joşa getirýän gudratdyr, türkmeniň öz milletine, diline, dinine, sungatyna, asylly däp-dessurlaryna bolan egsilmez söýgüsiniň nyşanydyr.
Ene-mamalarymyzyň bu gadymy senedi bilen baglanyşykly yrymlar, pähimlerdir rowaýatlar hazynasy bu günki nesillere miras galypdyr. Mazmuny hem-de çeperçiligi boýunça örän baý bolan türkmeniň halyçylyk sungaty halkymyzyň milli buýsanjydyr.
Türkmen halylarynyň nagyşlarynda halkymyzyň taryhy, pelsepesi we dünýä garaýşy beýan edilendir. Türkmen halysy halkymyzyň ruhy ahwalydyr. Gözelligi, nepisligi, müň dürli öwüşginliligi, reňkleriniň ajaýyp sazlaşygy bilen göreni haýrana goýýan halylarymyzda halkymyzyň ähli ajaýyp häsiýetleri, milli aýratynlyklary jemlenendir.
Döwlet baýdagymyzy bezeýän bäş sany haly göli halkymyzyň agzybirliginiň, abadançylygynyň, asuda we parahat durmuşynyň aýdyň nyşanydyr. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe halkymyzyň dünýä meşhur halyçylyk sungatyny ösdürmäge aýratyn üns berilýär. Bu sungaty dünýä ýaýmak, gadymy halylaryň iň nepis görnüşleriniň asyl nusgalaryny gorap saklamak, geljekki nesillere ýetirmek maksady bilen, ýurdumyzda halyçylyk pudagynyň önümçilik düzümi döwrebaplaşdyrylýar. Täze çeper halyçylyk kärhanalary işe girizilýär. Olarda halyçy gelin-gyzlarymyzyň işlemekleri we dynç almaklary üçin ähli zerur şertler döredilýär.
Hormatly halyçylar we halyşynaslar!
Gadyrly myhmanlar!
Häzirki döwürde biz dünýäniň köp ýurtlary bilen söwda-ykdysady, ylym-bilim, medeni ulgamlarda we beýleki ugurlarda özara bähbitli gatnaşyklary ýola goýduk.
Ýurdumyzda halkara sergileriniň, ýarmarkalarynyň, maslahatlarynyň yzy giderli geçirilmegi hem muňa aýdyň şaýatlyk edýär.
Bu halkara sergisi we Türkmen halyşynaslarynyň bütindünýä jemgyýetiniň XVI mejlisi ýurdumyzda halyçylyk pudagy boýunça gazanylan üstünlikleri, ýetilen belent sepgitleri, uz barmakly gelin-gyzlarymyzyň täsin sungatynyň köpdürlüligini ähli aýdyňlygy bilen açyp görkezer.
Bu halkara sergisiniň öz önümlerini görkezýän, hyzmatlaryny hödürleýän kärhanalaryň we guramalaryň wekillerine, telekeçilere özara gyzyklanma bildirilýän meseleler boýunça pikir alyşmaga, hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge ýardam etjekdigine ynanýaryn.
Hormatly sergä we mejlise gatnaşyjylar!
Hormatly myhmanlar!
Gadyrly halyçylar!
Sizi Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda toýlarymyzyň bezegi, ojaklarymyzyň mukaddesliginiň nyşany bolan Türkmen halysynyň baýramy hem-de bu baýram mynasybetli geçirilýän «Türkmen halysy biziň günsaýyn ösýän ata Watanymyzyň gözellik nusgasydyr» atly halkara sergisiniň we Türkmen halyşynaslarynyň bütin dünýä jemgyýetiniň XVI mejlisiniň açylmagy bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlaýaryn!
Siziň her biriňize berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny we bagtyýar durmuş, halyçy gelin-gyzlarymyza bolsa, ajaýyp haly eserlerini döredip, uly zähmet üstünliklerini gazanmaklaryny arzuw edýärin!
Goý, çeper elli, uz barmakly halyçylarymyzyň daraklarynyň sesi hemişe batly ýaňlansyn!
Türkmenistanyň Prezidenti
Gurbanguly Berdimuhamedow
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Türkiýäniň we Ýewraziýanyň Gün tertibi
1915-nji ýyldaky wakalar
Tas her ýylyň aprel aýynda 1-nji Jahan urşunda Osman imperiýasynda başdan geçirilen wakalar bilen bagly dünýäde dürli neşirler edilýär we beýannamalar berilýär. Biz hem gepleşigimiziň bu sanynda 1915-nji ýyldaky wakalary hukuk taýdan seljermekçi
Atatürk uniwersitetinin Halkara gatnaşyklar bölüminiň asisenti Jemil Dogaç İpegiň mesele baradaky synyny dykgatyňyza ýetirýäris.
Tas her ýylyň aprel aýynyň soňky hepdesinde şol bir sahnalara tomaşa edýäris. 1-nji Jahan urşunda Osman imperiýasynda başdan geçirilen wakalar barada dünýäde dürli döwletler, guramalar, adamlar tarapyndan neşirler edilýär, beýannamalar berilýär. Ermeniler ýa-da ermeni tezislerini goldaýanlaryň esasy bölegi taryh disiplinasyna degişli we wakalary genosid hökmünde häsýetlendirýärler. Türkler ýa-da türk tezislerini goldaýanlaryň esasy bölegi meseläni taryhy jähtden seljerýär we Göçürlişik we ýerleşdiriş kanunynyň durmuşa geçirilmeginiň genosid bolmandygyny öňe sürýär.
Uzak ýyllar ozal başdan geçirilen wakalara düşünmek üçin taryhy perspektiwa möhüm. Emma “genosid” adalgasy halkara hukuga degişli. Şeýlelikde taryh disiplinasyna degişli adamlaryň ýa-da syýasatçylaryň mesele barada pikir ýöretmegi meseläniň analizinde käbir säwlikleriň edilmegine sebäp bolýar. Mesele barada beýannama berýänler öz garaýyşlaryna görä dürli mukdarlarda ölüm-ýitim bilen gutaran wakalary genosid hökmünde häsýetlendirýär. Eýsem, genosid halkara jenahat hökmünde diňe hukuk tarapyndan kesgitlenip bilner. Genosid baradaky ilkinji düzgünnama BMG-niň 260 belgili kararyna laýyklykda 1948-nji ýylda Genosid jenaýatynyň öňüniň alynmagy we onuň jezalandyrylmagy baradaky konwensiýanyň kabul edilmegi bilen ýüze çykdy.
Ermeniler Osman imperiýasynyň çäginde ilki awtanomiýa soň garaşsyz döwlet gurmak üçin syýasy we ýaragly göreş alyp bardylar. Şeýlelikde syýasy topar häsýetindedir. Şol sebäpli degişli konwensiýanyň ikinji maddasy bilen goralýan dört topara degişli däl. Döwrüň Osman hökümetinde bolsa Konwensiýanyň ikinji maddasynda beýan edilýän ýok etme niýetiniň bardygy hakynda ygtyýar ýok. Ýök etmek niýetini subut etjek ýazmaça we dilden ýazylyp alynan resminamalaryň bolmaýşy ýaly ähli resminamalar ermenileriň goralmagyny we arkanyş ornaşdyrylmaklaryny nazarda tutýar. Ölen ermenileriň sany genosidiň edilmegini subut etmekden iňňän daşda. Ermenilerden pida bolanlaryň esasy böleginiň Göçürlişik we ýerleşdiriş kanunynyň ýerine ýetirlişinden daşgary sebäplerdendigi bilinýän hakykatr. Şol sebäpli Göçürlişik we ýerleşdiriş kanuny; Konwensiýanyň 2/j maddasyna görä gizlin ýa-da aýlawly genosid däl.
Şol şertlerde Göçürlişik we ýerleşdiriş kanuny Konwensiýa görä genosid däl. Göçürlişik we ýerleşdiriş kanuny hukuk taýdan “adamzada garşy jenaýat” kategoriýasyna degişli däl. Çünki Göçürlişik we ýerleşdiriş kanunyny ýerine ýetirilýärkä Rim derejesiniň 7-nji maddasynda kabul edilýän şertler amala aşmady. Ýagny ermeni ilata garşy döwletiň göz öňünde tutan meýilnamasyna laýyklykda “giň gerimli we yzgiderli hüjümiň bir bölegi hökmünde” adamzada garşy jenaýat hasaplanylýan etmişleriň esasy böleginiň amala aşmagy ýaly şertler ýüze çykmady. Göçürlişik we ýerleşdiriş kanuny ermenleriň güýç bilen göçürilmegini nazarda tutmady. Ermenilere garşy dini ýa-da başga sebäplerden gyrgynçylyk edilmedi. Göçürlişik we ýerleşdiriş harby howpsyzlyk sebäpli edildi. Mundan daşgary ermenileriň basyp alyjy rus goşunlary bilen birleşip, türklere we musulmanlara garşy gyrgynçylyk derejesinde etniki saplaýyş etmeginiň öňüni almagy nazarda tutdy.
Uruş şertlerinde sebitde ýüze çykan awtoritar boşlukdan sebitdäki käbir garakçy toparlarynyň peýdalanandygy mälim. Sebitdäki garakçy toparlar öz maksatlary üçin göçüp barýan ermenilere hüjüm etdi, öldürdi we emlägini talady. Üç hepde söweşen Osman imperiýasy elindäki çäkli jandarm güýçleri bilen käte ermenileri gorap bilmedi. Şeýle şertlerde azyk ýetmezçiligi, derman ýetmezçiligi we hassalyk sebäpli göçmäge mejbur edilen türkleriň çeken ýitgisiniň ermenilerden köp bolmagy hem Göçürlişik we ýerleşdiriş kanunynda aýlawly ýollardan ýok etme maksadynyň bolmandygyny görkezýär. Şeýle-de döwlet derejesinde islenmeýän wakalar sebäpli puşmanlygyň we hüjümçilere garşy gahar-gazabyň ýüze çykandygy mälim. Şeýlelikde talamak we adam öldürmek ýaly etmişleri edenler jenaýat işine çekildi we şolaryň esasy bölegi ölüm jezasyna höküm edildi.
Mesele biziň döwrümizde taryhy we hukuky waka däl, eýsem syýasy hadysa öwrüldi. Şu günki günde Halkara syýasatda Türkiýäniň güýçlenmeginden biynjalyk bolýan, Türkiýäni garşydaş hökmünde kabul edýän we Türkiýäniň alyp barýan daşary syýasatyny özüne howp hökmünde kabul edýän döwletler bu meseläni Türkiýä garşy serişde hökmünde elinde tutmak isleýär. Meseläniň her ýyl gün tertibine getirilmeginiň aňyrsynda durýan esasy sebäp şundan ybaratdyr.


text:
Halkymyzyň eý görüp gelýän tagamlarynyň arasynda iň gadymylarynyň biri-de pişmedir. Türkmeniň pişmesiz toýy ýok diýsek, megerem, hakykatdan daş düşmesek gerek. Şonuň üçin-de, milli tagamlarymyz baradaky söhbedimizi pişmeden başlamagy göwne makul hasap etdik.
Bu ajaýyp tagama Türkmenistanyň demirgazyk çäklerinde «bogursak» diýilýän bolsa, Ahal, Mary, Balkan welaýatlarynda pişme ady bilen belli bolup, ol ýaga bişirilen üçburç şekilli bugdaý unundan edilen iýmitdir. «Bogursak» sözüniň gelip çykyşy X asyryň ikinji ýarymynda Mawerennahrda Garahanlylar döwletini guran Oguz nesilleriniň Bogra han serdarynyň ady bilen baglydyr. Bogra han häkimet başyna geçenden soň, ol orta Aziýanyň merkezi we söwda şäheri bolan Buharany, Horezm döwletini özüne bakna edýär. Ýörişleriň birinde onuň ýolda bugdaý unundan bişirilen nahary, tagamy, göwni küýseýär-de, aşpezine derhal nahar taýýarlamagy tabşyrýar. Şol pursat aşpeziň ýanynda nahar bişirýän zatlary elýeterinde ýok eken. Şeýle-de bolsa, aşpez ugur tapypdyr. Ol ýanyndaky kömekçilerine, hyzmatkärlerine derrew bugdaý unundan hamyr etmegi tabşyrýar. Hamyry pyçak bilen kesişdirýär-de, ýol üstünde ýaga bişirýär. Bişirilen tagam häzirki bogursak, ýagny pişme eken. Tagama göwni ýeten Bogra han: «Şu tagama şundan şeýläk Bogra hanyň nahary diýilsin!» diýipdir. Bogursak-pişme ýol ugrunda gysga wagtlyk dynç alyşlykda çaýyň gapdaly bilen ýa-da at üstünde, şeýle-de pyýada ýöräp barýarkaň, ýumşaklygyna iýip, ýürekse edinäýmäge-de amatly bolupdyr.
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2018 Email: zenan@mail.com


text:
Şu günüň ikinji ýarymynda türkmen paýtagtyna Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putin resmi sapar bilen geldi.
Iki dostlukly ýurduň Döwlet baýdaklary bilen bezelen Aşgabadyň Halkara howa menzilinde RF-yň Baştutanyny resmi adamlar garşyladylar. Uçaryň ýanyndan uzalyp gidýän haly ýodasynyň ugrunda belent mertebeli myhmanyň gelmegi mynasybetli Hormat garawuly nyzama düzüldi. Ýola goýlan asylly däbe görä, milli lybasly oglan we gyz Russiýanyň Baştutanyna duz-çörek hödür etdiler hem-de gül desselerini gowşurdylar.
Russiýanyň Prezidentiniň awtoulag kerweni howa menzilinden motosiklçileriň hormat garawulynyň ugratmagynda “Oguzhan” köşkler toplumyna tarap ugrady. Bu ýerde, merkezi girelgäniň öňünde öz russiýaly kärdeşi Wladimir Putini Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow mähirli garşylady.
Iki ýurduň Liderleri dostlarça salamlaşyp, “Oguzhan” zalyna barýarlar, bu ýerde belent mertebeli myhmany resmi taýdan garşylamak dabarasy boldy.
Hormat garawuly rotasynyň serkerdesi dabaraly ýagdaýda hasabat berýär. Russiýa Federasiýasynyň we Türkmenistanyň Döwlet senalary ýaňlanýar. Iki döwletiň Baştutanlary Hormat garawulynyň esgerleriniň nyzamynyň öňünden geçýärler. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow russiýaly kärdeşini Türkmenistanyň resmi wekiliýetiniň agzalary bilen tanyşdyrýar. Belent mertebeli myhman ýurdumyzda işleýän diplomatik wekilhanalaryň ýolbaşçylary bilen hem tanyşýar. Prezident Wladimir Putin, öz nobatynda, Türkmenistanyň Baştutanyny Russiýa Federasiýasynyň hökümet wekiliýetiniň agzalary bilen tanyşdyrýar.
Iki ýurduň Döwlet baýdaklarynyň öňünde resmi taýdan surata düşmek dabarasyndan soň, milli Liderimiz belent mertebeli myhmany “Altyn zala” çagyrýar, bu ýerde ýokary derejedäki dar düzümde türkmen-russiýa gepleşikleri geçirildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Prezident Wladimir Putini myhmansöýer türkmen topragynda mähirli mübärekläp hem-de Türkmenistana resmi sapar bilen gelip görmek baradaky çakylygy kabul edendigi üçin russiýaly kärdeşine minnetdarlyk bildirmek bilen, şu günki ýokary derejedäki duşuşyga ýurdumyzda uly ähmiýet berilýändigini nygtady. Türkmenistanyň we Russiýa Federasiýasynyň arasynda diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýlanyna şu ýyl 25 ýyl dolýandygynyň özboluşly mana eýedigi barada aýdyp, milli Liderimiz geçen ýyllarda strategik häsiýete eýe bolan döwletara hyzmatdaşlygyň uly hukuk binýadynyň işlenip taýýarlanylandygyny belledi.
Häzir biziň ýurtlarymyz diňe ikitaraplaýyn däl, eýsem, köptaraplaýyn görnüşde, halkara derejesinde hem syýasatda hem-de söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ulgamlarda işjeň gatnaşyk edýärler.
Döwlet Baştutanymyz şeýle hem hyzmatdaşlygyň ägirt uly kuwwatynyň bardygyny nygtap, soňky ýyllarda türkmen-russiýa parlamentara gatnaşyklarynyň hem berkidilendigini belledi.
Türkmenistanyň hem-de Russiýa Federasiýasynyň giň mümkinçiliklere eýe bolan netijeli hyzmatdaşlygynyň iki ýurduň halklarynyň rowaçlygynyň bähbitlerine kybap gelýändigini nygtap, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen-russiýa dostlugyny pugtalandyrmak işine goşan şahsy goşandy üçin belent mertebeli myhmana minnetdarlyk bildirdi hem-de jogapkärli döwlet işinde oňa uly üstünlikleri, şeýle hem Russiýanyň ähli halkyna iň oňat abadançylygy arzuw etdi.
Prezident Wladimir Putin Türkmenistana gelmek baradaky çakylyk üçin türkmen Liderine minnetdarlyk bildirip, ýokary derejedäki ikitaraplaýyn duşuşyklaryň yzygiderli häsiýetini belledi. Türkmenistanyň Prezidentiniň döwletara gatnaşyklarynyň ösüşine beren bahasyny goldap, Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti, ilkinji nobatda, öz türkmen kärdeşini Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň uly üstünligi bilen gutlamak isleýändigini nygtady.
Russiýanyň Baştutanynyň belleýşi ýaly, bu Aşgabadyň hem-de tutuş ýurduň köp wagtlap taýýarlyk gören we uly işleri geçiren ägirt uly wakasy boldy. Şunuň bilen baglylykda, belent mertebeli myhman halkara ýaryşlaryny geçirmek boýunça Türkmenistanyň ähli meýilnamalarynyň üstünlikli ýerine ýetirijiligine, şeýle hem toplanan tejribäniň we döredilen sport düzümleriniň netijeli peýdalanyljakdygyna ynam bildirdi.
Prezident Wladimir Putin türkmen-russiýa hyzmatdaşlygy baradaky gürrüňi dowam edip, söwda-ykdysady hyzmatdaşlyga täze itergi bermek, özara haryt dolanyşygyny yzygiderli artdyrmak maksatlarynda anyk çäreleri görmek babatda pikirini aýtdy.
Mähirli kabul edilendigi üçin Russiýanyň Lideri hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa ýene-de bir gezek minnetdarlyk bildirip, ikitaraplaýyn gatnaşyklary has-da depginli ösdürmäge gönükdirilen şu günki duşuşygyň netijeli boljakdygyna ynam bildirdi.
Gepleşikleriň dowamynda iki ýurduň Liderleri türkmen-russiýa gatnaşyklarynyň ileri tutulýan meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar, ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň esasy ugurlaryny kesgitlediler, şol ugurlarda tagallalaryň birleşdirilmeginiň geljegi uly bolup durýar.
Şunuň bilen baglylykda, söwda-ykdysady ulgamda özara bähbitli gatnaşyklary işjeňleşdirmek we diwersifikasiýalaşdyrmak, häzirki ýagdaýlary nazara almak bilen, dürli pudaklarda hyzmatdaşlygyň täze netijeli görnüşlerini işläp taýýarlamak, Türkmenistanyň hem-de Russiýa Federasiýasynyň iri sebitleriniň arasyndaky netijeli gatnaşyklary has-da ösdürmek üçin köptaraplaýyn mümkinçilikleriň bardygy bellenildi.
Ynsanperwer ulgamy türkmen-russiýa gatnaşyklarynyň möhüm ugry bolup durýar, bu ugurda bilim, ylym we medeniýet ulgamlarynda däbe öwrülen gatnaşyklary baýlaşdyrmak üçin amatly şertler bar. Şunuň bilen birlikde, sport we syýahatçylyk ugry boýunça ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy giňeltmek hem-de tejribe alyşmak üçin gowy mümkinçilikler açylýar.
Şeýle hem duşuşygyň barşynda taraplar özara gyzyklanma döredýän sebit hem-de dünýäniň gün tertibine degişli möhüm meseleleriň birnäçesi boýunça pikir alyşdylar.
Soňra gepleşikler “Gorkut ata” zalynda giňişleýin düzümde – iki ýurduň resmi wekiliýetleriniň gatnaşmagynda dowam etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belent mertebeli myhmany hem-de onuň ýanyndaky wekiliýetiň agzalaryny Aşgabatda ýene bir gezek mähirli mübärekläp, Türkmenistanda Russiýanyň Prezidentiniň şu saparyna, şol sanda bu saparyň diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 25 ýyllygynyň bellenilýän ýylynda bolup geçýändigi sebäpli şanly waka hökmünde uly ähmiýet berilýändigini belledi. Geçen ýyllarda uly hukuk binýady işlenip taýýarlanyldy. Bu bolsa hyzmatdaşlygyň däbe öwrülen, şeýle hem täze ugurlarynda bilelikde işlemek üçin uly mümkinçilikleriň bardygyndan habar berýär.
Milli Liderimiz döwletara syýasy-diplomatik gatnaşyklaryň ýokary derejesini bellemek bilen, Russiýa tarapyna halkara giňişliginde Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasy ugruny yzygiderli goldaýandygy üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi. Biziň ýurtlarymyz BMG, ÝHHG, GDA we beýleki birnäçe halkara düzümleriniň çäklerinde netijeli hyzmatdaşlyk edip, sebitiň we dünýäniň gün tertibiniň möhüm meseleleri boýunça garaýyşlarynyň ýakyndygyny ýa-da gabat gelýändigini görkezýärler.
Ählumumy parahatçylygy, howpsuzlygy we durnuklylygy üpjün etmek babatda tagallalaryň birleşdirilmegini özara gatnaşyklaryň esasy ugurlarynyň biri hökmünde görkezmek bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň hem Russiýanyň Merkezi Aziýadaky bähbitlerine düşünmek we hormat goýmak bilen garaýandygyny belledi. Biz sebitde durnuklylygy berkitmäge, esasy hem sazlaşyklylyk berýän ýagdaý hökmünde ýygjam we ulgamlaýyn gatnaşyklarymyzy dowam etmäge hemişe taýýardyrys diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
Owgan meselesi barada durup geçmek bilen, milli Liderimiz Owganystanyň biziň ýakyn we gadyrly dostumyz bolup durýandygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň we Russiýanyň bu döwletdäki ýagdaýy diňe parahatçylykly we diplomatik ýollar arkaly kadalaşdyrmak ugrunda çykyş edýändiklerini belledi.
Hazar deňzinde hyzmatdaşlyk barada aýdylanda, bu ýerde biziň ýurtlarymyz onuň derejesini parahatçylygyň we hoşniýetli goňşuçylygyň deňzi hökmünde berkitmek ugrunda çykyş edýärler. Biz Hazarýaka döwletleriniň Baştutanlarynyň 5-nji maslahatynda Hazar deňziniň hukuk derejesi baradaky konwensiýanyň üstünde bilelikde işlemegiň tamamlanandygy baradaky meselä garaljakdygyna umyt edýäris. Bu mesele biz üçin strategiki ähmiýete eýedir diýip, milli Liderimiz belledi. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Prezidenti Hazar deňzinde köpugurly hyzmatdaşlygy ösdürmek, şol sanda söwda-ykdysady, ulag ulgamy ýaly möhüm ugurlarda ösdürmek üçin uly mümkinçilikleriň bardygyny belledi.
Döwlet Baştutanymyz ikitaraplaýyn söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň meselelerine ünsi çekip, degişli ugurda 2017—2019-njy ýyllar üçin ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça çäreleriň we taslamalaryň meýilnamasynyň ylalaşylandygyny aýtdy. Munuň özi üç ýyllyk döwür üçin ýol görkeziji ugur bolup durýar. Şonda özara gatnaşyklaryň ähli ugurlary, şol sanda özara söwdanyň harytlaryny artdyrmak gurşalyp alynýar. Ileri tutulýan ugurlar hökmünde bu ýerde senagat, energetika, obasenagat toplumy, ýokary tehnologiýalar, hyzmatlar ulgamy ýaly ugurlary görkezmek bolar.
Logistika ulgamynda hem hyzmatdaşlyk etmek üçin uly mümkinçilikler açylýar. Bu babatda milli Liderimiz iki ýurduň Hazar deňzindäki port düzümlerini, Türkmenbaşy we Astrahan şäherleriniň arasynda parom gatnawlaryny peýdalanmagyň, şeýle hem degişli söwda-logistiki merkezini döretmegiň geljeginiň uludygyny belledi. Munuň özi ikitaraplaýyn haryt dolanyşygynyň möçberlerini artdyrmaga ýardam eder.
Medeni-ynsanperwer ulgamda türkmen-russiýa gatnaşyklary, şol sanda bilim, ylym, medeniýet, saglygy goraýyş ugurlary boýunça gatnaşyklar barada durup geçmek bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu gatnaşyklaryň hemişe döwletara gatnaşyklarynda aýratyn orun eýeländigini hem-de Türkmenistanyň we Russiýanyň halklarynyň arasynda dostlugyň, özara düşünişmegiň we mähirliligiň mäkäm köprüsi bolup hyzmat edendigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz russiýaly kärdeşine ýurtlaryň ikisinde hem uly ähmiýet berilýän sporty ösdürmek meselelerine berýän ünsi üçin minnetdarlyk bildirdi.
Umuman, şu ýyllaryň içinde sazlaşykly ösýän türkmen-russiýa gatnaşyklarynyň mazmunyna ýokary baha bermek bilen, milli Liderimiz ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň esasynda hoşniýetli goňşuçylygyň, birek-birege hormat goýmagyň taryhy däpleriniň, şeýle hem uzakmöhletleýin maksatlaryň we bähbitleriň umumylygyna düşünilmeginiň durandygyny aýratyn belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüniň ahyrynda pursatdan peýdalanyp, russiýaly kärdeşine iki ýurduň halklarynyň arasyndaky dostlukly gatnaşyklary berkitmäge şahsy goşandy üçin minnetdarlyk bildirdi hem-de beýik Russiýanyň halkyna iň oňat arzuwlaryny beýan etdi.
Russiýa Federasiýasynyň Prezidentine söz berilýär. Belent mertebeli myhman hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa Türkmenistana gelip görmek barada iberen çakylygy üçin ýene bir gezek sag bolsun aýdyp, şu günki duşuşygyň ikitaraplaýyn diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 25 ýyllygynyň bellenilýän ýylynda geçýändigini belledi. Şu geçen döwrüň içinde biziň ýurtlarymyzyň durmuşynda köp zatlar bolup geçdi diýip, Russiýanyň Baştutany ähli ugurlarda döwletara gatnaşyklarynyň çalt depginler bilen ösýändigini belledi.
Russiýanyň Türkmenistanyň esasy söwda-ykdysady hyzmatdaşlarynyň biri bolup durýandygyny bellemek biz üçin ýakymlydyr diýip, Prezident Wladimir Putin sözüni dowam etdi. Parlamentara gatnaşyklary hem ösdürilýär. Elbetde, ykdysady gatnaşyklara hem uly ähmiýet berilýär. Şunuň bilen baglylykda, belent mertebeli myhman bu möhüm ulgamda hyzmatdaşlygy giňeltmek üçin ähli mümkinçilikleriň bardygyny belledi. Dürli ugurlar boýunça özara gatnaşyklaryň gurallarynyň tutuş ulgamy döredildi. Şunda esasy orun Hökümetara topara degişli bolup durýar diýip, RF-yň Baştutany belledi.
Fewral aýynda kabul edilen 2017-2019-njy ýyllar üçin ykdysady hyzmatdaşlyk maksatnamasy eksport-import alyşmalar düzümini gowulandyrmaga gönükdirilendir, ol dürli çäreleriň we taslamalaryň 80-sini öz içine alýar. Onuň amala aşyrylmagy maýalary artdyrmaga ýardam eder. Russiýanyň eksport merkezi hem bilelikdäki daşary ykdysady maksatnamalara ýardam etmegi ugur edinýär.
Şunuň bilen baglylykda, Prezident Wladimir Putin Russiýa tarapynyň türkmen hyzmatdaşlaryna dürli ugurlarda geljegi uly bolan täze taslamalar babatda beren tekliplerine jikme-jik garaljakdygyna hem-de ikitaraplaýyn derejede degişli çözgüdiň kabul ediljekdigine umyt edýändigini belledi.
Belent mertebeli myhmanyň belleýşi ýaly, Russiýa tarapy nebitgaz ulgamynda hem hyzmatdaşlygy dowam etmäge gyzyklanma bildirýär. Şunda energiýa serişdelerini gözläp tapmak, çykarmak we gaýtadan işlemek babatda hem bilelikdäki işleriň täze görnüşlerini işläp taýýarlamak üçin uly mümkinçilikleriň bardygy bellenildi. Mysal üçin, Gazprom Hazar deňziniň ýalpaklygynda uglewodorod ýataklaryny özleşdirmäge gyzyklanma bildirýär.
RF-yň Prezidenti ýangyç-energetika toplumynda tagallalary üstünlikli birleşdirmegiň mysaly hökmünde “Tatnebit” we “ARETI” kompaniýalar toparynyň türkmen bazarynda alyp barýan işlerini mysal getirdi. Russiýaly hyzmatdaşlar, hususan-da, “Tehnopromeksport” elektroenergetika pudagynda, şol sanda bar bolan elektrik stansiýalarynyň durkuny täzelemek we olaryň täzelerini gurmak işinde hyzmatdaşlyk etmäge taýýardyrlar.
Prezident Wladimir Putin medeni-ynsanperwer ulgamda özara gatnaşyklar barada durup geçmek bilen, türkmen kärdeşine Türkmenistanda rus dilini goldamak meselesine berýän ünsi üçin minnetdarlyk bildirdi. Biz muny aýdyň görýäris, ýokary baha berýäris diýip, belent mertebeli myhman onuň diňe raýatlar üçin şahsy görnüşde däl-de, eýsem, iş alyp barmak, ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň islendik meselelerini çözmek babatda hem bu ugruň ähmiýetini belledi.
RF-nyň Baştutany ykdysady hyzmatdaşlyk baradaky gürrüňe dolanmak bilen, Türkmenistanda russiýa maýasynyň gatnaşmagynda kärhanalaryň 190-na golaýynyň işleýändigini belledi. Olar KAMAZ, UAZ, “TÝAŽMAŞ”, “Rosteh” ýaly belli kompaniýalardyr diýip, belent mertebeli myhman geljegi uly türkmen bazarynda işlemäge gyzyklanma bildirýän Russiýanyň beýleki kompaniýalarynyň hem Türkmenistanyň goldawyna eýe boljakdygyna umyt bildirdi.
Giňişleýin düzümdäki duşuşyk tamamlanan soň, “Seljuk han” zalynda ikitaraplaýyn resminamalara gol çekmek dabarasy boldy.
Mary şäheriniň häkimligi (Türkmenistan) bilen “Orýol şäheri” munisipal birleşiginiň dolandyryş edarasynyň (Russiýa Federasiýasy) arasynda Mary şäheri bilen Orýol şäheriniň arasynda doganlyk gatnaşyklaryny ýola goýmak barada Ylalaşyga; Söwda-ykdysady, ylmy-tehniki we medeni hyzmatdaşlyk hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Russiýa Federasiýasynyň Krasnodar ülkesiniň Administrasiýasynyň arasynda Ylalaşyga; Türkmenistanyň Maliýe ministrligi bilen Russiýa Federasiýasynyň Maliýe ministrliginiň arasynda özara düşünişmek we hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ähtnama; “Türkmenstandartlary” baş döwlet gullugy (Türkmenistan) bilen Tehniki kadalaşdyryş we metrologiýa boýunça federal agentliginiň (Russiýa Federasiýasy) arasynda standartlaşdyrmak we metrologiýa babatda hyzmatdaşlyk etmek boýunça Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Saglygy goraýyş ulgamynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi bilen Russiýa Federasiýasynyň Saglygy goraýyş ministrliginiň arasynda Ylalaşyga; Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi bilen Russiýa Federasiýasynyň Medeniýet ministrliginiň arasynda 2018—2020-nji ýyllarda hyzmatdaşlyk etmegiň Maksatnamasyna; Syýahatçylyk babatda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Russiýa Federasiýasynyň Hökümetiniň arasynda Ylalaşyga; Sport babatda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Russiýa Federasiýasynyň Hökümetiniň arasynda Ylalaşyga; 2013-nji ýylyň 17-nji sentýabryndaky Deňiz ulaglary babatda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Russiýa Federasiýasynyň Hökümetiniň arasyndaky Ylalaşyga üýtgetmeleri girizmek barada Teswirnama; Oba hojalygy babatda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Russiýa Federasiýasynyň Hökümetiniň arasynda Ylalaşyga; Senagat babatda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Russiýa Federasiýasynyň Hökümetiniň arasynda Ylalaşyga gol çekilýär.
Şeýle hem Migrasiýa ulgamynda ygtyýarly edaralaryň wekilhanalaryny özara açmak hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Russiýa Federasiýasynyň Hökümetiniň arasynda Ylalaşyga, Neşe serişdeleriniň, psihotrop maddalaryň we olaryň prekursorlarynyň bikanun dolanyşygyna garşy göreşmek hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Russiýa Federasiýasynyň Hökümetiniň arasynda Ylalaşyga gol çekilýär.
Bu ýere ýygnananlaryň el çarpyşmagynda Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Wladimir Putin Bilelikdäki Beýannama hem-de Türkmenistan bilen Russiýa Federasiýasynyň arasynda strategik hyzmatdaşlyk hakynda Şertnama gol çekýärler.
Şu gün Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinde gol çekilen ynsanperwer ugurda — bilim, ylym we medeniýet ulgamlarynda netijeli ikitaraplaýyn gatnaşyklary has-da giňeltmäge gönükdirilen resminamalaryň uly bukjasynyň ýokary derejede gol çekilen resminamalaryň üstüni ýetirendigini bellemek gerek.
Olaryň hatarynda: Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi bilen Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Maddy medeniýetiň taryhy institutynyň (Sankt-Peterburg ş.) arasynda hyzmatdaşlygy dowam etdirmek hakynda Ylalaşyk; Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi bilen Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň N.N.Mikluho-Maklaý adyndaky Etnologiýa we antropologiýa institutynyň arasynda hyzmatdaşlygy dowam etdirmek hakynda Ylalaşyk; Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersiteti bilen Moskwanyň M.W.Lomonosow adyndaky döwlet uniwersitetiniň arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ylalaşyk; Hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary instituty bilen Federal döwlet awtonom bilim berýän ýokary bilim edarasy bolan “Russiýa Federasiýasynyň Daşary işler ministrliginiň Moskwa döwlet halkara gatnaşyklary institutynyň (uniwersitetiniň)” arasynda Ylalaşyk; Halkara nebit we gaz uniwersiteti bilen I.M.Gubkin adyndaky Russiýanyň nebit we gaz döwlet uniwersitetiniň (Milli barlag uniwersiteti) arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmen döwlet ulag we aragatnaşyk instituty bilen Akademik S.P.Korolýow adyndaky Samara milli barlag uniwersitetiniň arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ähtnama; Türkmen döwlet ulag we aragatnaşyk instituty bilen “M.F.Reşetnýow adyndaky Sibir döwlet ylym we tehnologiýalar uniwersiteti” ýokary bilim berýän federal döwlet býujet bilim edarasynyň arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Şertnama; Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk instituty bilen Russiýanyň D.I.Mendeleýew adyndaky himiýa-tehnologiýa uniwersitetiniň arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ylalaşyk; Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy bilen “Russiýanyň binagärlik we gurluşyk ylymlar akademiýasy” Federal döwlet býujet edarasynyň arasynda ylmy hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ylalaşyk bar.
Umuman, bu waka uzakmöhletleýin geljegi, taraplaryň geljekde hem däbe öwrülen gatnaşyklary has-da berkitmek, özara gatnaşyklaryň uly mümkinçiliklerini doly peýdalanmak maksatlaryny nazara almak bilen guralýan türkmen-russiýa hyzmatdaşlygynyň strategik häsiýetiniň aýdyň subutnamasy bolup durýar. Şol mümkinçilikleriň amala aşyrylmagy umumy abadançylygyň maksatlaryna laýyk gelýär.
Resminamalara gol çekmek dabarasy tamamlanandan soň, Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Wladimir Putin “Magtymguly” zalyna barýarlar. Bu ýerde olary Türkmenistanyň hökümetiniň, iki ýurduň resmi wekiliýetleriniň agzalary, Mejlisiň ýolbaşçylary, ýurdumyzyň we daşary ýurtlaryň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri şowhunly elçarpyşmalar bilen garşylaýarlar.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowy döwletara gatnaşyklaryny ösdürmäge, Merkezi Aziýa sebitinde durnuklylygy we howpsuzlygy üpjün etmäge goşan uly şahsy goşandy üçin Russiýa Federasiýasynyň ýokary döwlet sylagy — Aleksandr Newskiý ordeni bilen sylaglamak hakynda Russiýa Federasiýasynyň Prezidentiniň Permany okalýar.
Prezident Wladimir Putin türkmen Liderini bu hormatly sylag bilen mähirli gutlap, bu ýere ýygnananlaryň elçarpyşmagynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa Aleksandr Newskiý ordenini gowşurýar.
“Daşary döwletleriň görnükli syýasy işgärleri Russiýa bilen hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryny berkitmek işine goşan şahsy goşantlary üçin şu orden bilen sylaglanýarlar” diýip, belent mertebeli myhman Moskwanyň we Aşgabadyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň köp babatda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň tagallalary netijesinde ösýändigini belledi.
Milli Liderimiz bildirilen uly hormat üçin RF-iň Prezidenti Wladimir Putine tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirip, bu sylagy uly mertebe, tutuş türkmen halkyna goýlan belent sarpa, däp bolan dostlukly türkmen-russiýa gatnaşyklarynyň okgunly ösýändiginiň we hemmetaraplaýyn pugtalanýandygynyň nyşany hökmünde kabul edýändigini aýtdy.
Häzirki wagtda Russiýanyň Türkmenistanyň strategik hyzmatdaşy bolup, iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlyk ähli ugurlar boýunça sazlaşykly ösýär diýip, döwlet Baştutanymyz halklarymyzyň arasyndaky ynanyşmagyň we özara düşünişmegiň ýokary derejesiniň mundan beýläk-de türkmen-russiýa hyzmatdaşlygyny has-da ösdürmek üçin mäkäm binýat bolup hyzmat etjekdigine ynam bildirdi.
Türkmenistan – dünýäde bitaraplyk derejesi BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan iki gezek kabul edilen ýörite kararnama bilen tassyklanan ýeke-täk döwlet bolup durýar, biziň ýurdumyz Russiýa Federasiýasynyň dünýä ýüzündäki parahatçylygy berkitmek işine goşýan goşandyna ýokary baha berýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Milli Liderimiz ýokary sylag üçin Türkmenistanyň halkynyň adyndan hem-de hut öz adyndan tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirip, Prezident Wladimir Putine berk jan saglyk, jogapkärli döwlet işinde täze üstünlikleri, Russiýanyň halkyna bolsa abadançylyk we rowaçlyk arzuw etdi.
Soňra döwlet Baştutanymyz köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekillerine ýüzlenme bilen çykyş etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýokary derejede geçirilen duşuşygyň netijelerini teswirlemek bilen, açyklyk, özara ynanyşmak we düşünişmek ýagdaýynda geçen gepleşikleriň netijeli häsiýetini belledi. Türkmen-russiýa gatnaşyklarynyň häzirki ýagdaýy we geljegi ara alnyp maslahatlaşyldy, geljekki gatnaşyklaryň anyk ugurlary kesgitlenildi.
Taraplar döwletara hyzmatdaşlygynyň uzakmöhletleýin we strategik häsiýetini tassyklap, ony berkitmek hem-de hyzmatdaşlygyň örän uly mümkinçiliklerini açmak üçin zerur bolan ähli işleri geçirmäge taýýardyklaryny beýan etdiler. Häzir Türkmenistan we Russiýa Federasiýasy şol mümkinçiliklere eýe bolup durýarlar.
Ählumumy parahatçylygy, durnuklylygy we howpsuzlygy berkitmek meselelerine aýratyn üns berildi. Bu barada aýtmak bilen, milli Liderimiz Türkmenistanyň we Russiýanyň halkara we sebit syýasatynyň ençeme meseleleri boýunça garaýyşlarynyň gabat gelýändigini ýa-da meňzeşdigini belläp, munuň iki ýurduň dünýä giňişliginde üstünlikli hyzmatdaşlygynyň girewi bolup durýar diýip belledi. Şunuň bilen baglylykda, BMG-da we beýleki abraýly halkara guramalarynda öz netijeliligini tassyklan birek-biregi goldamak tejribesi dowam eder.
Biziň ýurtlarymyz häzirki döwrüň ählumumy wehimleri – halkara terrorçylygy, neşeleriň bikanun dolanyşygy, transmilli guramaçylykly jenaýatçylyk bilen netijeli göreşmek işinde özara gatnaşyklary dowam ederler diýip, döwlet Baştutanymyz belledi. Şeýle hyzmatdaşlyk ikitaraplaýyn derejede, şeýle hem halkara guramalarynyň çäklerinde amala aşyrylar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekillerine ýüzlenip, gepleşikleriň barşynda Merkezi Aziýada hyzmatdaşlyk meseleleriniň içgin ara alnyp maslahatlaşylandygyny habar berdi. Türkmenistan we Russiýa bu sebite Ýewraziýadaky strategiki durnuklylygyň mäkäm halkasy, ählumumy ähmiýeti bolan giň gerimli energetika, ulag, ekologiýa taslamalarynyň amala aşyrylýan ýeri hökmünde garaýarlar.
Iki ýurduň Hazar deňzindäki ýakyn gatnaşyklara ygrarlydygy tassyklanyldy. Bu gatnaşyklar hoşniýetli goňşuçylyk, deňhukuklylyk, birek-birege hormat goýmak, Hazarýaka döwletleriniň hemmesiniň bähbitlerini nazara almak ýörelgelerine esaslanandyr. Türkmenistan we Russiýa Hazarda söwda-ykdysady we ulag ulgamlarynda, beýleki birnäçe ugurlarda hyzmatdaşlyk etmek boýunça köptaraplaýyn ylalaşyklara gol çekilmegini goldaýarlar.
Şunuň bilen baglylykda, iki ýurduň Hazar deňzindäki – Türkmenbaşy we Astrahan şäherlerindäki portlaryny, olaryň arasyndaky parom geçelgelerini peýdalanmagyň, şeýle hem Astrahan oblastynyň çäginde Türkmenistanyň söwda-logistik merkezini döretmegiň möhümdigi bellenildi diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, Türkmenistan we Russiýa Federasiýasy Owganystandaky ýagdaýy BMG-niň öňdebaryjy orny bilen giň umumymilli gepleşikler esasynda parahatçylykly, syýasy-diplomatik serişdeler arkaly kadalaşdyrmak, bu ýurduň sebitleýin ykdysady, düzüm taslamalaryna goşulmagy ugrunda çykyş edýärler.
Gepleşikleriň barşynda Türkmenistanyň we Russiýa Federasiýasynyň söwda-ykdysady hyzmatdaşlygynyň yzygiderli, gyzyklanma bildirilýän we özara bähbitli häsiýeti bellenildi, ony giňeltmäge we diwersifikasiýalaşdyrmaga taraplaryň taýýardygy tassyklanyldy diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Ileri tutulýan ugurlaryň hatarynda energetika, ulag we kommunikasiýalar, obasenagat toplumy, tehnologiýalar, hyzmatlar ulgamy, beýleki birnäçe ugurlar görkezildi.
Türkmenistan milli bazarymyzda Russiýanyň iri kompaniýalarynyň ornuny giňeltmegini goldaýar, onuň uzakmöhletleýin häsiýetini belleýär. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Russiýa Federasiýasynyň birnäçe sebitleri bilen söwda-ykdysady hyzmatdaşlygynyň möhümdigi tassyklanyldy.
Gepleşikleriň barşynda iki döwletiň medeni-ynsanperwer ulgamda hyzmatdaşlygyna aýratyn orun berildi. Taraplar ony has-da giňeltmäge, medeniýet, saglygy goraýyş we sport ulgamlarynda gatnaşyklary höweslendirmäge taýýardygyny tassykladylar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Ylym-bilim ulgamynda özara gatnaşyklaryň derejesine ýokary baha berildi, olar ýylsaýyn giňelýär hem-de yzygiderli, uzakmöhletleýin esasda amala aşyrylýar. Saparyň barşynda gol çekilen Türkmenistanyň we Russiýanyň esasy ýokary okuw mekdepleriniň we ylym merkezleriniň birnäçesiniň arasynda hyzmatdaşlyk hakynda Ylalaşyklar munuň subutnamasy bolup durýar. Bu ylmy işleri geçirmek, talyplary alyşmak, bilelikdäki bilim maksatnamalaryny we taslamalaryny döretmek üçin uly mümkinçilikleri açýar. Biz dostlukly döwletiň okuw mekdeplerinde Türkmenistanyň ýaş hünärmenlerini taýýarlamak işinde ýardam edýändigi üçin Russiýa minnetdarlyk bildirýäris diýip, milli Liderimiz belledi.
Şu sapar Russiýa Federasiýasynyň biz üçin ygtybarly dost, jogapkärli we päk ýürekli hyzmatdaş bolup durýandygyny tassyklady diýip, döwlet Baştutanymyz Russiýanyň ýurdumyzyň Bitarap daşary syýasy ugruny, ählumumy ösüşiň möhüm meseleleri boýunça halkara başlangyçlaryny üýtgewsiz goldaýandygy üçin minnetdarlyk bildirdi.
Türkmen tarapy hem, öz nobatynda, Russiýa Federasiýasyny onuň ähli netijeli başlangyçlarynda goldaýar. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Prezident Wladimir Putine Türkmenistan bilen hyzmatdaşlyga uly üns berýändigi üçin aýratyn hoşallyk bildirdi.
Russiýanyň Lideriniň saparynyň netijelerinden örän kanagatlanýandygyny aýtmak bilen, döwlet Baştutanymyz onuň barşynda dürli ugurlarda ikitaraplaýyn resminamalaryň ençemesine gol çekilendigini belledi. Şu gün Türkmenistan we Russiýa Federasiýasy uzakmöhletleýin geljegi nazarlaýan ýakyn we köpugurly ikitaraplaýyn gatnaşyklara ygrarlydygyny we oňa ymtylýandygyny nobatdaky gezek görkezdiler. Munuň özi biziň ýurtlarymyzyň halklarynyň bähbitlerine laýyk gelip, dünýä ýüzünde parahatçylygy, howpsuzlygy we durnuklylygy saklamak we berkitmek işine uly goşandyny goşýar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüniň ahyrynda belledi.
Soňra döwlet Baştutanymyz dabara gatnaşyjylara hem-de russiýaly kärdeşine ýüzlenip, Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Wladimirowiç Putiniň ýurdumyzyň iň ýokary döwlet sylaglarynyň biri — “Hyzmatdaşlygy ösdürmäge goşandy üçin” diýen orden bilen sylaglanýandygyny yglan etdi.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, bu çözgüt Russiýanyň Baştutanynyň türkmen-russiýa gatnaşyklaryny ösdürmek we pugtalandyrmak işine, onuň parahatçylygyň üpjün edilmegine hem-de halkara hyzmatdaşlygynyň giňeldilmegine goşan uly goşandynyň ykrar edilmegi bolup durýar.
Türkmenistanda Wladimir Wladimirowiçi parasatly we öňdengörüji döwlet işgäri hökmünde tanaýarlar we çuňňur hormatlaýarlar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi. Ýokary döwlet wezipesinde onuň netijeli işi, uly syýasy tejribesi hem-de öz belent wezipesini ýokary derejede ýerine ýetirýändigi diňe bir Russiýada ählihalk goldawyny däl-de, eýsem, bütin dünýäde abraý we hormat getirdi. Onuň ýokary döwlet işlerine jogapkärli çemeleşmegi, parasatlylygy Russiýa Federasiýasynyň Prezidentine öz ýurduna ynamly ýolbaşçylyk etmäge, Russiýanyň halkyny täze belentliklere alyp gitmäge, durnuklylygy saklap galmaga hem-de pugtalandyrmaga we döwletiň bütewiligini gorap saklamaga mümkinçilik berýär.
Häzirki wagtda Türkmenistan bilen Russiýa Federasiýasy ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň ähli ugurlarynda diýen ýaly, şol sanda syýasy, söwda-ykdysady we ynsanperwer ulgamlarynda üstünlikli hyzmatdaşlyk edýärler diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, biziň ýurtlarymyzy birek-birege hormat goýmak, deňhukuklylyk hem-de ösüşe ymtylmak ýaly ýörelgelere esaslanan ýakyn gatnaşyklar baglanyşdyrýar. Soňky ýyllarda hemmetaraplaýyn döwletara gatnaşyklary hyzmatdaşlygyň ägirt uly mümkinçilikleriniň bolmagy hem-de taraplaryň netijeli hyzmatdaşlygy giňeltmäge taýýardygy netijesinde aýratyn üstünlikli ösdürilýär.
Türkmenistan mundan beýläk-de, Russiýa Federasiýasy bilen özara bähbitli gatnaşyklary giňeltmäge taýýardyr, bu dostlukly ýurt bilen taryhy taýdan dostluk we hyzmatdaşlyk gatnaşyklary emele geldi diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şeýle hyzmatdaşlygyň iki ýurduň uzakmöhletleýin özara bähbitlerine kybap gelýändigine, döwletara gatnaşyklarynyň strategiýasyna laýyk gelýändigine ynam bildirdi.
Soňra milli Liderimiz Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putine Türkmenistanyň ýokary döwlet sylagyny—“Hyzmatdaşlygy ösdürmäge goşandy üçin” diýen ordeni dabaraly ýagdaýda gowşurdy.
Türkmenistanyň Prezidenti russiýaly kärdeşini gutlap, oňa tüýs ýürekden berk jan saglyk, jogapkärli döwlet işinde täze uly üstünlikleri, şeýle hem Russiýanyň dostlukly halkyna abadançylyk, parahatçylyk we rowaçlyk arzuw edýär.
Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti jogap sözünde öz işine berlen ýokary baha üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa, türkmen halkyna, dabara gatnaşyjylara tüýs ýürekden hoşallyk sözlerini aýtdy.
Wladimir Putin özüne gowşurylýan hormatly sylagy Russiýa we rus halkyna uly hormatyň nyşany hökmünde kabul edýändigini belläp, bu wakanyň biziň halklarymyzyň köpasyrlyk doganlyk gatnaşyklarynyň çuňňurlygynyň we mäkämliginiň nobatdaky subutnamasy bolup durýandygyny belledi.
“Biz uzak ýyllaryň dowamynda bir bitewi döwletiň düzüminde bolduk, indi bolsa özygtyýarly ýurtlaryň, Birleşen Milletler Guramasynyň agzalarynyň derejesinde gatnaşyklarymyzy gurýarys. Meniň pikirimçe, biz muny mynasyp derejede, üstünlikli ýerine ýetirip, ýolumyzda duş gelýän ähli kynçylyklary üstünlikli ýeňip geçýäris. Biziň geljekde hem şunuň ýaly netijeli hereket etjekdigimize ynanýaryn” diýip, RF-iň Baştutany belledi.
Prezident Wladimir Putin şu günki gepleşikler barada durup geçmek bilen, habar beriş serişdeleriniň wekillerine ýüzlenip, olaryň örän netijeli bolandygyny, halkara meseleleriniň hemmesi boýunça diýen ýaly, biziň ýurtlarymyzyň garaýyşlarynyň gabat gelýändigini ýa-da örän ýakyndygyny belledi. Duşuşygyň barşynda dünýä ýüzündäki esasy we ýiti nokatlar, ozalky soýuzyň giňişliginde hyzmatdaşlygyň dürli ugurlary boýunça pikir alşyldy, Orta Aziýadaky, Owganystandaky ýagdaý ara alnyp maslahatlaşyldy.
Elbetde, biz söwda-ykdysady we ynsanperwer gatnaşyklarynyň ösdürilmegine aýratyn üns berdik diýip, RF-iň Baştutany sözüni dowam etdi. Onuň belleýşi ýaly, dürli ugurlarda, şol sanda maşyngurluşygy, ulag düzümi, saglygy goraýyş, bilim, ylym we medeniýet ulgamlarynda hyzmatdaşlyk üçin gowy mümkinçilikler bar.
Şu gün ähli ugurlar boýunça diýen ýaly, resminamalaryň uly toplumyna gol çekildi diýip, Russiýanyň Prezidenti gazanylan ylalaşyklaryň eýýäm birnäçe ýyl bäri üstünlikli işläp gelýän Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-russiýa toparynyň işjeň gatnaşmagynda amala aşyryljakdygyna ynam bildirdi.
RF-iň Prezidenti çykyşyny tamamlap, türkmen tarapyna şu günki duşuşygyň oňat guralandygy hem-de bilelikde netijeli işlemäge döredilen ýagdaý üçin ýene bir gezek hoşallyk bildirdi.
Şeýle hem şu gün Russiýa Federasiýasynyň Baştutany paýtagtymyzyň günorta-günbatar böleginde bina edilen hem-de milli gahrymanlarymyzyň — Watan goragçylarynyň, şeýle hem 1948-nji ýylyň weýrançylykly Aşgabat ýertitremesiniň şehitleriniň ýagty ýadygärligini ebedileşdiren “Halk hakydasy” ýadygärlikler toplumyna bardy. Bu ýerde Prezident Wladimir Putin “Baky şöhrat” ýadygärligine gül goýdy.
Agşam belent mertebeli myhmanyň hormatyna Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow resmi agşamlyk naharyny berdi, onda iki ýurduň Liderleri söz sözlediler.
Dabaraly kabul edişlik tamamlanandan soň, Türkmenistanyň we Russiýanyň Baştutanlary mähirli hoşlaşdylar. Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Wladimir Putin şu gün ýokary derejede geçirilen duşuşygyň hem-de onuň jemleri boýunça gazanylan ylalaşyklaryň däbe öwrülen döwletara hyzmatdaşlygyna täze itergi berjekdigine we täze mazmun bilen baýlaşdyrjakdygyna ynam bildirip, birek-birege we iki ýurduň halklaryna iň gowy arzuwlaryny beýan etdiler.
Russiýa Federasiýasynyň Baştutany Türkmenistana resmi saparyny tamamlap, paýtagtymyzyň Halkara howa menziline geldi hem-de Aşgabatdan ugrady.


text:
Aktual analiz 05
Türk ýaragly güýçleriniň Afrini terrorçylardan saplamak üçin başladan operasiýasy ikinji hepdesini tamamlady
Siriýada birnäçe möhüm ýagdaý başdan geçirilýär. Türk ýaragly güýçleriniň Afrini terrorçylardan saplamak üçin başladan operasiýasy ikinji hepdesini tamamlady. Üstünlikli ýagdaýda dowam edýän operasiýadan daşary Türk ýaragly güýçleri Idlib şäherindäki çaknyşyksyz zolakda täze gözegçilik merkezlerini gurýar. Siriýada başdan geçirilýän wakalar ABŞ-nyň Siriýadaky rolyna hem täsirini ýetirýär.
Zeýtun şahajygy operasiýasy domino täsiri netijesinde PKK/ÝPG-niň beýleki sebitlerde aksiýalaryny dowam etdirmeginiň öňüni alyp biler. Munbiç, Haseke, Rakka we Deýr Ez-Zorda terror guramasynyň basyşy astyndaky halk herkete geçmäge başlady. Munbiçde halk ÝPG-ä garşy aýaga galmaga başlady. Türkiýäniň Astana etabynyň çäginde Russiýa we Eýran bilen Siriýa meselesiniň çözülmegi üçin edýän tagallasy ýalňyş tutumy sebäpli ABŞ-ny sebitde ýalňyzlaşdyrýar. Türk ýaragly güýçleriniň Idlibdäki çaknyşyksyz zolaga ýerleşdirilmegi etabynyň çäginde strategiýa taýdan esasy orun eýeleýän Al Eýs depesine ornaşmagy Türkiýäniň Siriýadaky pozisiýasyny güýçlendirýär.
Zeýtun şahajygy operasiýasy Türk ýaragly güýçleriniň we siriýaly oppozisionerleriň gatnaşmagynda üstünlikli dowam edýär. Afriniň geografik ýerleşişine garamazdan Türk ýaragly güýçleri bilen siriýaly oppozisionerler çalt depginde öňe barýar. Operasiýada strategiýa taýdan esasy orun eýeleýän depeleriň ýeke-ýekeden yzyna alynmagy terror guramasy ÝPG-niň sebitde täsiriniň azalmagyna sebäp bolýar. ÝPG Siriýada ABŞ-nyň terror guramasyna berýän goldawy sebäpli özüni has güýçli hasap edýärdi. Mälim bolşy ýaly ÝPG-niň Siriýada gözegçilik edýän ýerlerinde esasan araplar bilen türkmenler ýaşaýar. Terror guramasy DAİŞ-iň sebitde täsiriniň umuman alnanda azalmagyndan soň ýerli halk ÝPG-ä garşylyk görkezmäge başlady. Türkiýäniň araplardan, türkmenlerden we kürtlerden ybarat Siriýaly oppozisionerler bilen birlikde hereket etmegi sebit üçin alternatiw emele getirdi.
Munbijiň halky ýaly käbir ýaly ýerli halk ÝPG-niň zalymlygyna garşy herekete geçmäge başlady. Zeýtun şahajygy operasiýasynda gazanylýan her bir harby üstünlik şol bir wagtda ÝPG-niň zulumyna garşy bolan araplara, türkmenlere we kürtlere ruhy taýdan goldaw berýär.
Zeýtun şahajygy operasiýasy diňe ÝPG-ni däl eýsem şol bir wagtda Siriýada ÝPG-ä ähli taraplaýyn goldaw beren ABŞ-ny hem ýalňyzlaşdyrýar.
ABŞ-nyň Türkiýe we Afrin operasiýasy barada tapawuty beýanatlar bermegi ABŞ-nyň öz içinde düşnüşip bilmeýändigini görkezýär. Amerikan guramalaryndan biri birinden tapawutly syýasatlar alyp barmagy soňky gezek CIA-iň ÝPG-ni terror guramasy hökmünde sanawa almagynda görüldi.
Russiýanyň, Eýranyň we Türkiýäniň hemaýatkärliginde dowam etdirilýän Astana etabyndan çetde galan ABŞ sebitde gün saýyn ýalňyzlaşýar. Terror guramasy bilen başga bir terror guramasyny ýok etmäge çalyşýan ABŞ-nyň alyp barýan syýasatlary sebiti biynjalyk edýär. ÝPG-niň Siriýanyň territorial bitewiligine wehim salýan tutumy we ABŞ-nyň sebitde serhedi goramak üçin goşun döretek meýilnamasyna Russiýa, Eýran we Türkiýe berk garşylyk görkezdi. ABŞ ÝPG bilen gatnaşygynyň DAIŞ-e garşy göreş bilen çäklidigini mälim edipdi. Emma indi Siriýada birnäçe harby merkez gurmagy meýilleşdirýär.
Türkiýe soňky döwürde esasan da Astana etabynyň çäginde Siriýada we halkara jemgyýetçiliginde strategiýa taýdan esasy rol oýnaýan aktýor ýagdaýyna geldi. Türkiýe bir tarapdan Siriýadaky çaknyşyklaryň bes edilmegi, beýleki tarapdan bolsa Siriýanyň ýagty geljegi üçin tagalla etmäge dowam edýär.
Türkiýäniň Siriýada esasy aktýor ýagdaýyna gelmeginden Türkiýäniň Siriýanyň halkyna berýän goldawyndan esaslanýar. Türkiýe bir tarapdan 3 million siriýalyny myhman alýar, beýleki tarapdan bolsa Siriýada 4 million siriýalynyň asuda durmuşda ýaşamagy üçin ähli taraplaýyn kömek berýär.


text:
Çawuşogly: “Garaşsyz Palestina döwletiniň ykrar edilmegi üçin işläris”
Daşary işler ministri Mewlüt Çawuşygly garaşsyz Palestina döwletiniň ykrar edilmegi üçin iş alyp barjakdyklaryny aýtdy
Çawuşogly Konýa Selçuk uniwersitetiniň Ykdysady we edara ylymlary fakultetinde geçirilen “Girişgen we ynsanperwer taraplary bilen Türk daşary syýasaty” temaly maslahata gatnaşdy.
Çawuşogly ol ýerde sözlän sözünde: “Şu günki güne çenli garaşsyz Palestina döwletini ykrar etmek isläp, ykrar etmekde ikirjiňlenen ýurtlar bilen ähli halkara jemgyýetçiliginde arkalaşykly işleşeris. Olary höweslendireris. İndi garaşsyz Palestina döwletiniň ykrar edilmegi we BMG-na agza bolmagy üçin gije-gündiz işläris we onuň hötdesinden geleris” diýdi.
Çawuşogly: “Tagallalarymyzyň ýeke-täk maksady bar. İndi Palestina meselesine düýpleý çözgüt tapmak. Ysraýylyň edenlerine-de degişli çäre görülmeli. Ysraýyl hasabat bermeli we bererem” diýdi.


text:
7 Mayıs 2016 Cumartesi
BILDIRIŞ
BILDIRIŞ
Baýramaly, Garagum etraplarynyň Hem-de Baýramaly şäheriniň ýaşaýjylary!
2016-njy ýylyň 1-nji maýyndan başlap, ýokarda agzalan etraplaryň we Baýramaly şäheriniň ýaşaýjylary Türkmenistanyň raýatynyň biometriki maglumatly pasaportyny almak üçin Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugynyň Mary welaýaty boýunça müdirliginiň Baýramaly şäher bölümüne ýüz tutmalydygyňyzy habar berýäris
Salgy : Baýramaly şäheriniň Galkynyş köçesiniň 3-nji jaýy
Telefon: +993 (564)6-08-87
Çeşme: Türkmenistanyň Döwlet Migrasiýa Gullugy
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Ýapon hökümeti Nobeliň edebiýat baýragynyň eýesi, britan ýazyjysy Kadzuo Isigurony “Ýokary galýan Gün” ordeniniň altyn we kümüş görnüşleri bilen sylaglady. Hökümetiň mälim etmegine görä, dünýäniň 62 ýurdundan 140 daşary ýurtly Ýaponiýa bilen dostluk gatnaşyklaryny berkitmäge goşan önjeýli goşantlary üçin bu orden bilen sylaglandy. Baýrak gowşurylyş dabarasy 8-nji maýda Tokionyň Imperator köşgünde imperator Akihitonyň we Premýer-ministr Sindzo Abeniň gatnaşmagynda geçirildi.
Bilşimiz ýaly, 2017-nji ýylda Kadzuo Isiguro Nobeliň edebiýat boýunça baýragyna mynasyp boldy. Şwed akademiýasynda onuň romanlarynda dünýä bilen hyýaly gatnaşyk guralyp, düşündirip bolmaýan, özboluşly dünýäni görüp bolýandygy bellenilipdi.
Kadzuo Isiguro 1954-nji ýylyň 8-nji noýabrynda Ýaponiýanyň Nagasaki şäherinde dünýä inýär. Bäş ýaşyndaka, onuň maşgalasy Beýik Britaniýa göçüp barýar. Ol dogduk diýaryny kemala gelenden soňra gelip görýär. Ol 1978-nji ýylda Kent uniwersitetiniň iňlis dili we filosofiýasy bölüminde, soňra bolsa, Gündogar Angliýa uniwersitetinde okaýar. Isiguro 40-dan gowrak dile terjime edilen 8 kitabyň awtorydyr. Onuň “Galan günler”, “Meni hiç haçan goýberme” ýaly romanlary iň meşhur kitaplary hasaplanýar. Ýazyjynyň 2005-nji ýylda neşir edilen “Meni hiç haçan goýberme” romany “Time” žurnalynyň habaryna görä, iň gowy 100 iňlis romanynyň sanawyna girýär.
Ýapon hökümeti Nobeliň edebiýat baýragynyň eýesi, britan ýazyjysy Kadzuo Isigurony “Ýokary galýan Gün” ordeniniň altyn we kümüş görnüşleri bilen sylaglady. Hökümetiň mälim etmegine görä, dünýäniň 62 ýurdundan 140 daşary ýurtly Ýaponiýa bilen dostluk gatnaşyklaryny berkitmäge goşan önjeýli goşantlary üçin bu orden bilen sylaglandy. Baýrak gowşurylyş dabarasy 8-nji maýda Tokionyň Imperator köşgünde imperator Akihitonyň we Premýer-ministr Sindzo Abeniň gatnaşmagynda geçirildi.