text:
Dost-Doganlygyň Taryhy
Seljuklylar döwründe ylym we bilim
Ilkinji Seljuk Soltanlary Togrulyň, Alp Arslanyň we Mälikşanyň şahsy artykmaçlyklaryna bireýýäm mynasyp baha berlipdir. Hatda, umuman alanyňda, türki halklara äsgermezçilik gözi bilen seredip gelen A. Mýuller hem bu hökümdarlaryň, aýratyn hem olaryň soňky ikisiniň keşplerinde doly adalatlylygy görüpdir.
Medeniýet taryhynda ilkinji gezek seljuklylar döwrinde ylym we bilim uly ähmiýete eýe bolýar, goldanýar we ýaýbaňlandyrmaga başlanýar. Seljukly döwletiniň soltanlary we döwlet adamlary medeniýet we medeni öňegidişlik üçin berlen hyzmatlary ylym we bilim babatynda ägirt uly ähmiýetli wakalar hökmünde kabul edipdirler. Şol goldawy, ylym we bilimiň ýaýbaňlandyrylmagyny medreseleriň kömegi bilen amala aşyrypdyrlar. Şol hyzmatlar goldanan, berlen we ýaýbaňlandyrylan wagty bir tarapdan ylmy hem gorapdyr hem–de ösdüripdir we ony ýaýbaňlandyrypdyrlar. Beýleki bir tarapdan hem gyrak-bujaksyz ülkäniň çar tarapyna hyzmat bermek üçin ugradylýan bilim we medeniýeti ýaýbaňlandyrmak bilen gümrä boljak köpçüligi ýetişdiripdirler.
Seljuklylar zamanasynda Çyn-maçynyň araçäklerinden başlap, Ortaýer deňiziniň kenarlaryna çenli baryp ýeten hökmürowanlyk süren ülkelerinde ýerleşen şäherlere ylym, bilim, medeniýet we jemgyýetçilik-durmuş babatynda ýeterlik derejede kömek berilýärdi. Alymlar, sopylar we hünärmentlere hemaýat edilipdir. Bir ýerden başga bir ýere gelen alymlara, şahyrlara we beýlekilere dürli mümkinçilikler döredilipdir. Olar üçin medreseler, galar ýaly ýatak jaýlary gurlupdyr.
Seljuklylar zamanynda, esasan hem Soltan Sanjar zamanynda Merwde, Balhda we beýleki medeniýet merkezlerinde çekişmeler we ylmy bäsleşikler däp bolyp gidipdir. Soltan Sanjaryň köşgü alym, şahyr, tebip we pelsepeçiler bilen dolyp-daşypdyr.
Seljuklylar, hem yslam ylymlary hem–de bilimi we ylymy öwretmekligi ýaýbaňlandyrmak bilen birlikde tebigat we takyk ylymlaryny hem özünde jemleýän dürli fakultetleri bolan häzirkizaman uniwersitetlerine meňzeýän medreseler gurupdyrlar.
Şol medreselerde öz döwrüniň belli alymlary sapak bermek bilen matematika, astronomiýa, geometriýa, algebra, fizika, himiýa, lukmançylyk we pelsepe ýaly köp sanly sapaklar okadylypdyr we ylymly–bilimli adamlar ýetişdirilipdir. Ylymyň we bilimiň ojagy hökmünde gurulan köp sanly medreseleriň aglabasynyň ýanynda hökmany suratda kitaphanalary hem bolypdyr.
Seljuklylar döwründe Nişapur, Merw, Yspyhan, Hemedan, Gerat, Sawa, Reý, Balh, Basra, Musul we Buhara ýaly şäherlerde gurlan medreseleriň kitaphanalary bolypdyr.
W. A. Žukowskiý “Soltan Sanjar Horasan welaýatynyň ikinji Aleksandr Makedonskisidir” diýip belläp geçýär. Beýik Soltan Sanjar kakasy Mälik şa 1092-nji ýylda aradan çykandan soň 1157–nji ýyla çenli, ýagny tä özüniň dünýäden öten gününe çenli 65 ýyllyk hökümdar bolupdyr we Beýik Britanýaly ýazyjy we gündogarşynas Edward Granwil Braunyň “Pars edebiýatynyň taryhy” atly eserinde belläp geçişi ýaly taryhdaky şol döwüre degişli bolan aralyk adatça “Sanjaryň eýýamy” diýilip atlandyrylýar. Ol paýhasly hem gaýduwsyz patyşa bolupdyr. Braun ýokarda agzaplyp geçilen eseriminde, Ar–Rawendä salgylanyp getiren sözlerinde, Ar–Rawendiniň belleýşine görä “hökümdarlyk eden döwrüniň uzynlygy amala aşyran ajaýyp işleri boýunça Sanjar beýleki Seljuk patyşalaryny özünden yzda galdyrypdyr” diýip ýazýar. Seljuk imperiýasyny giňeldip, berkidip, ýokary derejä ýetiren Soltan Sanjar ylmy söýen we poeziýany, şahyrlary goldaýan meşhur patyşa bolupdyr.
Beýik Soltan Sanjaryň öz döwletini dolandyrmakda, onuň ylmyny, medeniýetini we edebiýatyny ösdürmekde bitiren ajaýyp işlerini göz öňünde tutup, orta asyrlar döwrüniň taryhçylary we häzirki zaman alymlary oňa biragyzdan «Ikinji Aleksandr Makedonskiý» ýa-da «Horasanyň Aleksandr Makedonskisi» diýen hormatly ady dakypdyrlar. Bu at orta asyrlar döwrüniň hökümdarlarynyň ýetjek bolup dalaş eden arzuwly derejesi bolupdyr. Emma oňa Merkezi Aziýada beýik Soltan Sanjardan başga mynasyp bolan hökümdar bolmandyr.
Beyik Soltan Sanjar diňe bir ylmy söýmek bilen galman eýsem ylmyň ösmegi, bilimiň ýaýbaňlanmagy üçin medreseler gurdurypdyr. Diňe bir medreseler gurdurmak bilen galman gurduran medreseleriniň ýanynda kitaphanalar hem bolypdyr. Diňe bir Soltan Sanjar zamanasynda däl eýsem Seljuklar döwründe Türkmenistanyň çäklerinde ajaýyp kitaphanalar gurlupdyr. Türkmenistanyň çäklerinde Seljuklar döwrüniň ajaýyp kitaphanalary, esasan, onuň paýtagt şäherleri Merwde we Köneürgençde gülläp ösüpdir.
Merwiň kitaphanalara baý bolandygyny tassyklaýan setirleri Seljuklylaryň taryhy bilen baglanşykly işlerde görmek bolýar. “Beýleki hiç bir şäher alymlaryň, dürli meşhur hem-de tanymal adamlaryň özünden gelip çykyşynyň sanynyň köplügi boýunça Merw bilen deňleşip bilmez” diýen setirleri W. A. Žukowskiniň eserlerinde gabat gelmek bolýar.
Alymlaryň gelen netijeleriniň esasynda Merwiň orta asyrlar eýýamynda Orta Aziýanyň we Eýranyň, hatda tutuş musurman dünýäsiniň halklarynyň ylmy we medeni durmuşlarynda oýnan ägirt uly we iňňän möhüm roly durupdyr. Täze kysymly okuw mekdebiniň – medresäniň döredilmegi bilen bagly bolupdyr. Her bir medresäniň gapdalynda kitaphanany döretmek däp bolupdyr.
«Medrese» atly ýokary okuw mekdebiniň Gündogardan Günbatara ýaýramagy Beýik Seljuk imperiýasynyň dowam eden döwrüne gabat gelipdir. Bu döwletiň beýik soltanlarynyň musurman ylmynyň we medeniýetiniň öňünde bitiren we dünýäniň alymlary tarapyndan ykrar edilen ajaýyp hyzmatlarynyň biri, ol hem, bu okuw mekdeplerini we olaryň ýany bilen döwrüniň meşhur kitaphanalaryny döretmek däbini Merkezi Aziýadan Demirgazyk Afrika çenli ýaýradanlygyndan ybaratdyr.


c: text/html

text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow
Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etrapdaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň, durmuş-ýaşaýyş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli maksatnamasynyň“ çäklerinde ýurduň iň çetki künjeklerini hem elektrikleşdirmek, obalardaky, şäherçelerdäki we etrap merkezlerindäki paýlaýjy ulgamynyň transformator podstansiýalarynyň durkuny täzelemek göz öňünde tutulýar. Maksatnama laýyklykda, oba ýerlerinde 24 müň kilometrden gowrak elektrik geçirijisiniň gurluşygy hem meýilleşdirilýär.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow şeýle diýýär: “Bu günki günde türkmen elektrik energiýasy goňşy ýurtlar bolan Türkiýä, Eýrana, Täjigistana we Owganystana iberilýär. Biz hem hyzmatdaşlarymyz ýaly bu hyzmatdaşlygy giňeltmäge, täze energiýa bazarlaryna çykmaga gyzyklanýarys”.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Indira Gandi
Indira Gandi (1917-1984).
Hindistanyň azatlygy ugrunda göreşýän maşgalada önüp-ösýär. Onuň atasy Motilal Neru 20-nji ýyllarda Mahatma Gandiniň egindeşleriniň biridi. Kakasy Jawaharlal Neru Hindistanyň garaşsyzlygyny gazanmakda beýik göreşijileriň biri bolupdy. Jawaharlal Nerunyň “Hindistanyň açylmagy” atly meşhur kitaby Indira Gandiniň ykbalyna uly täsir etdi. Indira Gandi hem maşgalanyň däbine eýerip, durmuşyny syýasata bagyşlady. Ogly Rajiw Gandini maşgala däbine görä terbiýeledi. 1984-nji ýylda sikh milletçileriň guramagy bilen atylyp öldürildi.
70-nji ýyllaryň ortalarynda Indira Gandiniň hökümetiniň goýberen durmuş-ykdysady kemçilikleriniň netijesinde halk köpçüligi 1977-nji ýylyň saýlawlarynda ony goldamady. Häkimiýet ugrunda dalaş edýän beýleki syýasy partiýalar birleşip, Janata Parti atly täze partiýany döretdiler. Bu partiýanyň 1977-1979-njy ýyllarda ýurdy dolandyran döwründe ýurtda syýasy ýagdaý çylşyrymlaşdy. Partiýanyň düzüminde bolup geçen 1979-njy ýyldaky bölünişikden soňra ol tizlikde häkimiýetden aýryldy. 1980-nji ýylda ýene-de Indira Gandiniň ýolbaşçylygyndaky HMK häkimiýete gaýdyp geldi.
80-nji ýyllaryň başynda Hindistanda milletara dawalar güýçlendi. Sikhleriň merkezi häkimiýetden bölünip aýrylmak meýilleri güýçlendi.


text:
17 Haziran 2015 Çarşamba
Russiýanyň Harby Goşuny Güýçlenýär
Moskwada geçirlen Halkara harby tehnalogiýa sergisi “Armiýa 2015-iň” açylyş dabarasynda söz sözlän Putin, ozal bolşy ýaly ýurdunyň harby taýdan ösüşine uly ähmiýet berjekdiklerini aýtdy.
Putin “Şu ýyl ýadro inwentaryna 40 sany täze balistiki we kontinentara roketa goşular” diýdi.
Rus lideri Putin 2020-nji ýylda Russiýanyň ýaragly güýçlerinde 70 göterime golaý döwrebap ýaraglaryň ulanyljakdygyny ýatlatdy.
Roketalaryň ähli görnüşdäki howadan goranyş ulgamlaryny ýok edip biljek mümkinçilih eýedigi nygtaldy.
NATO-nyň Russiýa goňşy Baltika ýurtlaryna täze ýarag ulgamlaryny ornaşdyrmagy Russiýanyň berk garşylyk görkezmegine sebäp bolupdy.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Aýyň Soragy
Bize dogry jogaby ýollan diñleýjilerimiziñ arasyndan çekiljek bijelere göra 3 dińleýjimize TSR tarapyndan sowgat beriler
Dekabr aýyndaky bäsleşigimiziñ soragy şeýle: 2017-nji ýylyň 18-nji noýabrda aradan çykan olimpiada, dünýä we Ýewropa çempiony bolan milli ştangaçymyz Naim Süleýmanogly näçe gezek dünýä çempiony boldy?
- 36
- 46
- 56
Bize dogry jogaby ýollan diñleýjilerimiziñ arasyndan çekiljek bijelere göra 3 dińleýjimize TSR tarapyndan sowgat beriler. Jogaplaryńyzy dekabr aýynyñ 31-na çenli internet, faks ýada poçta arkaly biziñ salgylarymyza ugradyp bilersiñiz.
Biziñ internet salgymyz turkmen@trt.net.tr
Faks nomerimiz: 90- 312 463 34 54
Hat salgymyz PK 333, 06443 Ýenişehir Ankara,Türkiýe
Size üstünlik arzuw edýäris.


text:
NextTM hödürleýar
Halanan ýazgylar
Bölümler
Soňky jogaplar
1-nji sentýabrda türkmen paýtagtynda IIM-niň Çagalar awtomobil şäherjigi ýaşlar üçin öz gapylaryny giňden açdy. Ol döwlet Baştutany Gurbanguly Berdimuhamedowyň başyny başlan, şu gün badalga alan “Ýol hereketiniň howpsuzlygy—ömrümiziň rahatlygy” atly biraýlygyň aýdyň wakalarynyň birine öwrüldi. Açylyş dabarasyna awtomobil sportunyň muşdaklary, aşgabatlylar we paýtagtymyzyň myhmanlary, hormatly ýaşulular we ýaşlar, şeýle hem bu ýerde ýol hereketiniň düzgünlerini öwrenjek, awtomobil şäherjiginiň ýaş eýeleri bolan köpsanly çagalar gatnaşdylar.
Abadanlaşdyrylan giň çägi bolan, ýurdumyzyň Içeri işler ministrligine degişli iki gatly binany ýerli “Aga gurluşyk” kompaniýasy gurdy. Awtomobil şäherjigi paýtagtymyzyň demirgazyk böleginde—Çoganly obasyndaky Türkmenistanyň IIM-niň Awtoulag sporty merkeziniň ýanynda ýerleşdirildi. Şeýlelikde, paýtagtymyzyň bu künjeginde ulular we çagalar üçin awtomobil sport—okuw merkezi döredildi.
Awtomobil şäherjiginiň binasynda ýerleşdirilen ýol hereketiniň muzeýi şu günki dabaranyň maksatnamasyny açdy. Muzeýiň köp dürli bölümleri Ýol gözegçilik gullugynyň taryhy we ilkinji awtoulaglaryň ýurdumyzyň ilatly ýerleriniň köçelerinden gatnap başlan wagtyndan bäri geçen döwür hakynda gürrüň berýär. Ýol gözegçilik gullugynyň taryhy baradaky bölümde aragatnaşyk serişdeleri we enjamlary, dürli ýyllaryň ýol hereketini kadalaşdyryjylaryň hem-de gözegçileriň lybaslarynyň görnüşleri, gullugyň döreýşi we işi, şol sanda ösüp gelýän nesle köp gatnawly köçelerde howpsuz hereket etmegi öwredýän asylly iş hakynda gürrüň berýän suratlar we wideofilmler saklanýar. Awtoulaglaryň nusgalary boýunça dürli ýyllaryň ýol gözegçileriniň ulanan awtomobilleri hakynda düşünje almak bolýar.
Ýaş aşgabatlylar okuw otaglarynda ýol hereketiniň düzgünlerini öwrenip bilerler. Mugallymlar kompýuteriň we multimediýa ulgamlarynyň kömegi bilen pyýadalar hem-de sürüjiler üçin ýol hereketiniň düzgünleri, ýol belgileri, görkezijileri hakynda gürrüň bererler, alnan bilimi oýun görnüşinde barlamaga we berkitmäge kömek edýär. Bilim ministrliginiň we Içeri işler ministrliginiň hünärmenleri tarapyndan bilelikde işlenip taýýarlanan okuw maksatnamasy dürli ýaşdaky çagalar üçin niýetlenendir.
Bu ýerde mekdep okuwçylary üçin kiçi kino zal göz öňünde tutulyp, onda ýol hereketiniň düzgünlerine we howpsuzlygyna bagyşlanan filmler görkeziler.
Soňra dabara gatnaşyjylar awtomobil şäherjiginiň açyk meýdançasyna bardylar, bu ýerde kiçi awtodrom ýerleşýär. Bu ýerde şäheriň ýollarynyň we onuň daşyndan geçýän ýollaryň bir böleginiň kiçi nusgasy döredilipdir. Ýanýodalaryň gara örtügi, ýol hereketini sazlaýan çyralar, ýol nyşanlary we belgileri—hemme zat hakyky köçelerdäki ýaly gurnalypdyr. Muzeýde, okuw otaglarynda we kino zalda alnan bilimi tejribede berkitmek üçin ajaýyp şertler döredildi.
Awtomobil şäherjiginiň ýaş eýeleri welomobillere hem-de elektromobillere münüp, şäherjigiň köçeleri boýunça, pyýadalar bolsa ýanýodalar we geçelgeler boýunça hereket edip, ýol hereketiniň düzgünlerini berjaý edip, çyralaryň yşaratlaryna hem-de ýol gözegçileriniň görkezmelerine eýerdiler. Şäheriň daşyndan geçýän köçeleriň ugrunda ýolda duşup biläýjek haýwanlaryň keşpleri oturdylyp, şol ýerlerde hem ýoluňa dykgat etmegiň, hereketiň dowamynda mümkin bolan päsgelçilikler hakynda bilmegiň zerurdygyny ýatladýan nyşanlar bar. Awtomobil şäherjiginiň çäginde çagalar üçin oýun meýdançalary hem göz öňünde tutulypdyr.
Dabara gatnaşyjylar şäherjigiň pawilonyna baryp gördüler. Bu ýerde ýaryş ýolunyň nusgasy ýerleşdirilipdir. Ýaş sürüjiler bu ýol boýunça ýörite dolandyryş serişdeleri arkaly ýaryş awtoulaglarynyň nusgalaryny dolandyrdylar. Bu ýerde ýerleşdirilen oýun enjamlary çagalarda begenç duýgusyny döretdi.
Açylyş dabarasy tamamlanandan soň, okuwçylar çäräni guraýjylardan awtomobilleriň nusgalaryny sowgat aldylar.
Ýol hereketiniň howpsuzlygynyň biraýlygynyň dowamynda bu şäherjikde okuw maksatnamalary bellenildi. Bu ýere her gün paýtagtymyzyň mekdepleriniň okuwçylary gelerler. Olar ýol hereketiniň düzgünlerini özleşdirip, şäheriň köp gatnawly köçelerinde howpsuz hereket etmek barada bilim alarlar.
Biraýlygyň dowamynda şäheriň köçelerinde hereket howpsuzlygynyň üpjün edilmegine aýratyn üns berler. Mekdep dynç alyş günleri tamamlanandan soň, ýollarda okuwa we öýlerine howlugýan çagalar peýda bolanda ýol hereketiniň düzgünlerine gyşarnyksyz eýermek pyýada çagalar üçin bolşy ýaly, paýtagtymyzyň sürüjileri üçin hem aýratyn möhüm bolup durýar.


text:
Zenanlaryň arasynda ylmy işleriň milli bäsleşigi yglan edildi
Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Ylymlar akademiýasy bilen bilelikde guran innowasion barlaglarynyň bäsleşigine akademiki institutlaryň zenan işgärleri çagyryldy. Bäsleşik ylym ugamynda işleýän zenanlary ylmy işe höweslendirmegi we olaryň jemgyýetdäki abraýyny ýokarlandyrmagy maksat edinýär.
Zenanlar birleşiginiň ýanynda döredilen Zenan alymlar kluby bäsleşigi geçirmek başlangyjy bilen çykyş etdi, ol ýurdumyzyň ylmynyň gazananlaryny wagyz etmekde we ylmy işlere ýaşlary çekmekde saldamly işleri alyp barýar. Ýurdumyzyň innowasiýa ulgamynda köp ugurly döwlet maksatnamalaryny durmuşa geçirmäge saldamly goşant goşýan zenanlaryň müňlerçesi bar.
Teklip edilýän işlere bildirilýän talaplar-olar wajyp, täzeçil we amaly ähmiýetli bolmaly. Bäsleşigiň jemi 12-nji iýunda, Ylymlar gününiň öň ýanynda jemlener.


text:
8-nji sentýabrda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda öňümizdäki möhüm wakalar bilen baglanyşykly döwlet durmuşynyň derwaýys meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Şeýle hem gün tertibine durmuş-ykdysady ösüşiň pudaklaýyn wezipelerini ara alyp maslahatlaşmak meseleleri girizildi.
Hormatly Prezidentimiz, ilki bilen, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary O.Gurbannazarowa söz berdi. Wise-premýer «EKSPO—2017» ýöriteleşdirilen halkara serginiň we onuň çäklerinde guralan Türkmenistanyň sergisiniň işleriniň netijeleri barada hasabat berdi. Şu ýylyň 10-njy iýunynda «Geljegiň energiýasy» diýen şygar astynda işine başlan bu bütindünýä forum dünýä jemgyýetçiligini biynjalyk edýän möhüm meseleleriň birine bagyşlanyldy. Bütindünýä sergide ýurdumyzyň milli bölümi hereket edýär. Onda gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleri hem-de «ýaşyl ykdysadyýet» ýörelgelerini durmuşa geçirmek boýunça pikirler we çözgütler görkezildi.
Serginiň açylan pursadyndan daşary ýurt kompaniýalarynyň wekillerinden ýakyn gatnaşyklary ýola goýmaga hem-de ýurdumyz bilen energetika pudagynda, senagatda, nebitgaz ulgamynda, ulag pudagynda hyzmatdaşlygy ösdürmäge degişli teklipler gelip gowuşdy. Foruma köp sanly gatnaşyjylar Aşgabatda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna gatnaşmaga höweslidiklerini beýan etdiler.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, Türkmenistanyň «EKSPO—2017-ä» gatnaşmagynyň baş maksadynyň Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe gazanylýan üstünlikleri dünýä görkezmekden ybarat bolandygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz şeýle forumlaryň täze gatnaşyklary ýola goýmak, dürli pudaklarda tejribe alyşmak üçin netijeli çäre bolup hyzmat edýändigini aýdyp, halkara serginiň işiniň çäklerinde daşary ýurt kompaniýalaryndan gelip gowşan teklipleri düýpli öwrenmegi hem-de daşary döwletler bilen söwda-ykdysady gatnaşyklary has-da ösdürmek, ýurdumyzda öndürilýän harytlaryň eksport möçberlerini artdyrmak işinde peýdalanmagy tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Babaýew güýz-gyş möwsüminiň gelmegi bilen içerki sarp edijileri tebigy gaz bilen bökdençsiz üpjün etmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew ýurdumyzyň welaýatlarynda dowam edýän möwsümleýin oba hojalyk işleriniň çäklerinde bugdaý ekişiniň geçirilişi hem-de pagta ýygymy möwsüminiň alnyp barlyşy barada hasabat berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Aýdogdyýew gözegçilik edýän senagat toplumynyň pudaklarynda alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýew gözegçilik edýän gurluşyk, energetika ulgamlarynda hem-de jemagat hojalygynda alnyp barylýan işler hem-de döwlet Baştutanymyzyň paýtagtymyzy abadanlaşdyrmak boýunça beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Wise-premýer Jemagat hojalygy ministrliginiň garamagyndaky agyzsuw edaralary üçin zerur bolan alýuminiý sulfatynyň 15 müň tonnasyny satyn almak barada yglan edilen halkara bäsleşigiň jemleri barada habar berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annameredow gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi. Wise-premýeriň habar berşi ýaly, Demir ýol ulaglary ministrliginiň garamagyndaky birnäçe kärhanalaryň guramaçylyk-hukuk düzümini kämilleşdirmek hem-de onuň binýadynda demir ýoluň Aşgabat böleginiň birleşdirilen hojalygynyň paýly gatnaşmagynda «Türkmendemirýollary» açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetini döretmek boýunça degişli işler geçirildi.
Hormatly Prezidentimiz «Türkmendemirýollary» açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetini döretmek barada öňe sürlen teklibiň wajypdygyny belledi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary A.Garajaýew gözegçilik edýän ulgamlaryny ösdürmek, taryhy-medeni mirasy düýpli öwrenmek, aýawly saklamak hem-de dünýä ýaýmak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew gözegçilik edýän saglygy goraýyş, ylym, bilim, sport ulgamlarynda işleriň ýagdaýy hem-de döwlet Baştutanymyzyň kombustiologiýa kömegi gullugynyň – ýanygy bejeriş lukmançylygynyň işini guramak boýunça beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow BMG-niň Baş Assambleýasynyň 72-nji maslahatyna taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi.
Şunuň bilen baglylykda, Baş Assambleýanyň 72-nji maslahatynyň çäklerinde ýurdumyz howpsuzlygy we parahatçylygy üpjün etmek işinde derwaýys meseleleri çözmekde öňüni alyş diplomatiýasynyň gurallaryny goldamak üçin Kararnamany işläp taýýarlamak we kabul etmek mümkinçiligine seretmegi teklip eder.
Mejlisiň Başlygy A.Nurberdiýewa ýurdumyzyň kanunçylyk-hukuk binýadyny has-da döwrebaplaşdyrmak, demokratik esaslaryny pugtalandyrmaga, ileri tutulýan ulgamlary ösdürmek üçin amatly hukuk şertlerini döretmäge gönükdirilen birnäçe kanunlary hem-de kadalaşdyryjy-hukuknamalaryny işläp taýýarlamak babatda habar berdi.
Soňra döwlet Baştutanymyz «Aşgabat 2017» oýunlaryna taýýarlyk görmek meseleleri barada durup geçdi.
Milli Liderimiz her ýylyň sentýabr aýynyň ikinji şenbesinde ýurdumyzda Energetika senagatynyň işgärleriniň gününiň döwlet derejesinde giňden bellenip geçilýändigini aýdyp, ýurdumyzyň ähli energetiklerini hünär baýramy bilen tüýs ýürekden gutlady.
Ministrler Kabinetiniň mejlisinde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe meselelere garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisi jemläp, oňa gatnaşanlaryň ählisine berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny hem-de uly üstünlikleri, Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýylynda berkarar Watanymyzyň ähli halkyna gülläp ösüş arzuw etdi.
- Sowda
- •
- 11.09.2017
8-nji sentýabrda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda öňümizdäki möhüm wakalar bilen baglanyşykly döwlet durmuşynyň derwaýys meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Şeýle hem gün tertibine durmuş-ykdysady ösüşiň pudaklaýyn wezipelerini ara alyp maslahatlaşmak meseleleri girizildi.


text:
Türkmenistanyň baş prokurorynyň orunbasary Şamyrat Garaýew, “gulluk borçlaryny talaba laýyk ýerine ýetirmändigi üçin” diýlip, wezipesinden boşadyldy.
Döwlet eýeçilgindäki türkmen metbugatynyň maglumatyna görä, ýurduň prokuratura baradaky kanunynyň 16-njy maddasyna esaslanyp, prezident Gurbanguly Berdimuhamedow birinji klasly ýurist Ş.Garaýewi wezipesinden boşatmak baradaky karara gol çekdi.
Şol bir wagtda Ş.Garaýewiň wezipesinden anyk nähili sebäpler esasynda boşadylandygy anyklaşdyrylmaýar.
Ýerli synçylaryň berýän bahasyna görä, baş prokuroryň orunbasarynyň wezipesinden boşadylmagy Türkmenistanda maý aýynyň başynda prokuratura we içeri işler edaralarynda başlanan köpçülikleýin arassalaýyşlaryň dowamy bolup görünýär.
Ozal habar berlişi ýaly, Türkmenistanyň Mejlisi 4-nji maýda, Konstitusiýa laýyklykda, prezident Berdimuhamedowyň teklibi esasynda, baş prokuror Amanmyrat Hallyýewi wezipesinden boşatmak meselesine seretdi we ony işden boşatdy.
Resmi metbugatda A.Hallyýewiň wezipesinden “işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin” boşadylandygy, prokuratura işgärleriniň ulaşan köp sanly korrupsiýa faktlarynyň üstüniň açylandygy, wezipesinden hyýanatçylykly peýdalanan onlarça emeldaryň tussag edilendigi habar berildi.
Maý aýynyň başyndaky korrupsiýa galmagaly, Azatlygyň hökümete ýakyn çeşmeleriniň maglumatlaryna görä, prezidentiň Azaidany geçirmek üçin telekeçilerden we gurply adamlardan serişde toplamak barada beren tabşyrygynyň ýerine ýetirilmezligi hem-de prokuratura işgärleriniň käbiriniň öýi dökülende millionlap dollaryň tapylmagy bilen turdy.
Ýerli çeşmeler ozalky wise-premýer Batyr Ereşowyň tarpa-taýyn ölümini hem alnyp barylýan derňewler bilen baglanyşdyryp, onuň özüni heläkländigini, işden aýrylan A.Hallyýewiň bolsa türmä basylandygyny aýtdylar. Emma resmi Aşgabat syzyp çykan habarlara hiç hili reaksiýa bildirmedi.
Ýöne synçylar maý aýynda turan korrupsiýa galmagalynyň, içeri işler ministri Isgender Mulikowa berk käýinç berilmegi, Ykdysady jenaýatlara garşy ýörite gurama döredilmegi bilen, hakykatadanam belli birderejede korrupsiýa garşy göreş häsiýetine ösüp geçendigini, emma kanunçylygyň hemmeler babatda deň ulanylmaýandygyny belleýärler.
A.Hallyýewiň ýerine baş prokuror edilip Batyr Atdaýew bellenildi we “Gündogar” habar saýty onuň garaşsyz Türkmenistanyň sekizinji baş prokurory bolandygyny belleýär.
Şeýle-de neşir ol sekiz prokuroryň dördüsiniň (Baýrammyrat Aşyrlyýew, Muhammetgeldi Ogşykow, Ýaranmyrat Ýazmyradow, Amanmyart Hallyýew) wezipesinden işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin boşadylandygyny, Gurbanbibi Atajanowanyň bolsa wezipe jenaýatlarynda aýyplanandygyny ýatladýar.
Resmi habarlardan mälim bolşy ýaly, Türkmenistanyň ozalky prezidenti S.Nýazow Atajanowany baş prokuraturany “parahana öwürmekde” aýyplapdy we onuň henizem türmede oturandygy aýdylýar.
Türkmenistanda maý aýynda turan korrupsdiýa galmagalynyň yzysüre, baş prokurordan biraz soň baş sudýa hem täzelendi, ýagny ilki korrupsiýa faktlaryny berk derňemek tabşyrylan Begenç Çaryýew, näme üçindir, derrew prezidentiň ýanyndnaky Demokratiýa we adam hukuklary institutynyň ýolbaşçylygyna bellenildi.


text:
Habarlar 9 december 2017
Jemgyýet
Halkara sport ýaryşlarynyň baýrak eýelerini sylaglamak dabarasy geçirildi
Sylaglamak dabarasyna Sport baradaky döwlet komitetiniň birnäçe degişli edaralarynyň, DIM-iň wekilleri, Milli sport we syýahatçylyk institutynyň talyplary, mugallymlary, şeýle hem tälimçiler gatnaşdylar.
Ykdysadyýet
Birža söwdalarynda eksport geleşikleriň umumy bahasy ABŞ-nyň 97 million dollaryna golaý boldy
Daşary ýurt walýutasyna Beýik Britaniýanyň, Germaniýanyň, Birleşen Arap Emirlikleriniň, Owganystanyň we Latwiýanyň işewürleri Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen awiasiýa kerosinini, awtomobil benzinini, suwuklandyrylan gaz we az kükürtli ýakylýan mazudy, şeýle hem Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynda çykarylan awtomobil benzinini we suwuklandyrylan gaz (“Türkmengaz” DK) satyn aldylar. Mundan başga-da, dürli görnüşli tekiz reňkli hem-de žakkard tüýjümek önümler, nah ýüplük, flanel-mata, pagta süýümi daşary ýurt puluna ýerlenildi. Russiýa, Şweýsariýa, BAE, Türkiýe we beýlekiler satyn alan ýurtlar boldy. Geleşikleriň umumy bahasy ABŞ-nyň 96 million 942 müň dollaryndan ...
Ykdysadyýet
Daşoguz welaýaty gök-miwe önümlerini öndürmek boýunça ýyllyk borçnamyny ýerine ýetirdi
Welaýatda witaminli önümleriň öndürilişi yzygiderli artýar, bu bolsa sebitiň ilatynyň islegini kanagatlandyrmaga we olary paýtagtyň bazarlaryna hem-de lomaý-bölek söwda edaralaryna ibermäge mümkinçilik berýär. Şu ýyl şeýle hem 48 müň tonna golaý kartoşka, 1 müň tonna hyýar, 14 müň 280 tonnadan gowrak pomidor, 58 müň 556 tonna bakja önümleri öndürildi, munuň özi meýilleşdirilen görkezijilerden has köpdür. Daşary ýurtlardan getirilýän harytlary ýurdumyzda öndürmek boýunça döwlet maksatnamasynyň çäklerinde welaýatda S.A.Nyýazow adyndaky etrabyň „Döwletli“ daýhan birleşigindäki „Altyn gala gurluşyk“ hususy kärhanasynyň ýyladyşhansy ýaly hususy ýyladyşhanalar döredildi, bu ýerde 800 tonna pomidor we ...


text:
Türkmenistanyň energiýa girdejileriniň azalan döwründe Hytaýa doňdurma satyp başlandygy habar berilýär.
Krizisden ejir çekýän Merkezi Aziýa ýurdy Türkmenistan uglewodorod serişdeleriniň eksportynyň ugruny üýtgetmek üçin ýol gözleýärkä, Hytaýa ilkinji gezek doňdurma satyp başlady diýlip, AFP agentligine salgylanyp, halkara media serişdeleri habar berýär.
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler bileleşiginiň wekili Ata Baýramow “Täze aý” atly öz hususy kärhanasynyň Hytaýa alty tonna doňdurma ugradandygyny habar berdi diýlip maglumatlarda bellenýär.
Türkmenistan barada maglumat çap edýän “Media türkmen” neşriniň maglumatyna görä, Hytaýa doňdurma önümini eksport eden “Täze aý” kärhanasy Maryda ýerleşýär. Bu kärhana Hytaý bilen hyzmatdaşlygyny giňeltmegi planlaşdyrýar. Türkmenistanyň doňdurma öndürijileri köpden bäri türkmen alyjylaryň ynamyny gazandylar, diýlip türkmen media serişdesiniň maglumatynda önümiň daşary ýurtlarda öndürlen önümlerden “has tebigilygy” we has amatly bahasy bilen tapawtlanýanygy bellenýär.
AFP agentliginiň Türkmenistanyň döwlet statistika komitetine salgylanmak bilen habar bermegine görä, şu çaka çenli Türkmenistandan Hytaýa hiç hili azyk önümi eksport edilmändir. Şeýle-de, maglumatda geçen ýylda Hytaýda Orsýetde öndürilen döňdurmanyň söwdasynyň artandygy bellenýär.
Şu çaka çenli Türkmenistanyň we Hytaýyň arasyndaky ykdysady hyzmatdaşlygynyň esasy ugurlary gaz sowdasyny we gurluşyk, ösen tehnologiýlar, oba hojalygy ýaly ugurlary öz içine alypdy.
Tebigy gazyna baý Türkmenistanyň öz tebigy gazynyň ýeke-täk hyrydary Hytaýa doňdurma satyp başlamagy baradaky maglumatlar ýurduň ýaňy-ýakynda çykdajyly “Aşgabat-2017” atly halkara sport ýaryşyny geçirmeginiň yzýanyna gabat geldi.
Türkmenistan üçin, düli çaklamalara görä, 10-15 milliard amerikan dollaryna duran bu oýunlaryň yzýany, ýurduň maliýe pudagynda kynçylyklaryň emele gelendigi habar berilýär. Ýurduň milli puly manadyň daşary ýurt walýutasy babatynda gara bazardaky nyrhy 20% çemesi gowşady, ilatyň banklardaky goýumlary we hyzmatlary üçin salgyt ýokarlandy, ilatyň öz girdejilerini nagtlaşdyrmak elýeterliligi çäkendirildi. Şeýle-de ýurtda nagt walýuta söwdasyna resmi gadagançylyk saklanyp galýar.
Türkmenistanyň tebigy gazynyň esasy hyrydarlary Orsýetiň we Eýranyň türkmen gazyndan ýüz öwürmegi, şeýle-de dünýäde energiýa serişdeleriniň bahasynyň pese gaçmagy Türkmenistanyň Hytaýdan graşlylygyny güýçlendirdi.
Hytaý häzir türkmen gazynyň ýeke-täk hyrydary bolup durýar. Türkmenistan Hytaýa tebigy gazyny 2009-njy ýylda gurlan gazgeçirijisi arkaly akdyrýar. Türkmen resmileri Hytaýa 2017-nji ýylyň dowamynda 38 milliard kubometre çenli gazyň akdyryljagyny habar beripdi, emma gazyň bahasyny mälim etmändi. Garaşsyz çeşmeler Türkmenistanyň öz gazyny Hytaýa bazar bahasyndan has arzan satýandygyny we Türkmenistan-Hytaý gazgeçirijiniň gurluşygy üçin Hytaýdan alan bergisi bilen hasaplaşýandygyny aýdaýrlar.
Gaz baýlygyny 27 trillion kubometrden artyk diýip, kesgitleýän Türkmenistan öz gaz zapaslarynyň ululygy boýunça dünýä derejesinde dördünji ýerde durýandygyny aýdýar.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp 3-nji sentýabrda Tehsasda we Luizianada agyr sil gelmeginiň pidalary üçin milli doga etmek gününi guramaga çagyrdy.
Tramp we onuň aýaly Milani 2-nji sentýabrda Tehsasa sapar edip, ABŞ-nyň dördünji uly şäheri Hýustonda aman gutulanlar we meýletinçiler bilen duşuşdy. Bu şäher sil sebäpli ysmaz halyna düşdi.
Prezident Harwi tupanynyň garşysynda gurnalan kömek tagallalaryny öwdi we federal, ştat we ýerli häkimiýet wekilleriniň hyzmatdaşlygynyň “fantastiki” derejede gowy bolandygyny aýtdy.
Tramp soňra ýurduň birinji hanymy bilen sil suwundan ejir çeken Çarlz kölüne, Luziana gitdi. Ýerli media Harwi tupanyndan ölen adamlaryň sanynyň 50-den geçendigini habar berdi.
43 müň töweregi adam wagtlaýyn çadyrlarda ýerleşdirildi. Ak tam kongresden dikeldiş tagallalarryna kömek üçin başlangyç 7.85 milliard dollar sorady.


text:
Türkmenistanyň woleýbol boýunça ýygyndy topary şu günler Maldiw Respublikasynyň paýtagtynda geçirilen Aziýanyň merkezi sebitiniň üçünji çempionatynyň kümüş medallaryny eýeledi. Türgenlerimiz jemleýji duşuşykda Gyrgyzystanyň topary bilen bäsleşdi. Çekeleşikli bäsleşigiň barşynda ýurdumyzyň woleýbolçylary baş baýragyň eýesi bolan garşydaşlaryndan asgyn geldiler.
Türkmen woleýbolçylary oýunlaryň deslapky tapgyrynda gyrgyzystanlylar bilen duşuşypdylar. Şonda ildeşlerimiz duşuşykda 2:3 hasabynda ýeňiş gazandylar.
Final duşuşygyna çenli oýunlarda Türkmenistanyň ýygyndy topary Nepalyň türgenlerini 3:0 hasabynda ýeňdi hem-de çempionatyň ýer eýeleriniň toparyndan şonuň ýaly hasap bilen üstün çykdy.


text:
Taýwanyň iri kompýuter we mobil enjamlaryny öndürýän “Acer” şereketi, ýedi dýuýmly “Android” – planşetini, öndürmegi meýilleşdirýär.
Bu planşet bazarda 99 dollar bahasy bolup, iň arzan enjamlaryň biri bolar. Bu planşet arzan bolmagy “Acer” bahalary düşürmek üçin “Media Tek”-iň arzan prosessoryny öz planşetinde ulanýar. Ozaldan belli bolan, bu şereketiň prosessorlary hytaýyň arzan smartfonlarynda ulanylýar. Şunuň bilen birlikde, “Media-Tek”-iň çipini ulanýan bu enjam hytaýyň beýleki smartfonlary bilen deňeşdireniňde ýokary hili we ygtybarlylygy bilen tapawutlanýar. Arzan planşetlaryň çykmagy, geljekde dünýä bazarlarynda tehniki enjamlaryň bahalarynyň düşmegine we köpelmegine getirer.
23 января 2013
.cantembedplus{display:none;}


text:
Nebit ýene-de gymmatlaýar
Nebit ýene-de gymmatlaýar28-nji dekabrda Londonyň «ICE Futures» biržasynda «Brent» söwda belgili nebitiň bir barreliniň bahasy 0,21 göterim ýokarlanyp, 66,58 amerikan dollaryna, şeýle-de Nýu-Ýorkuň «NYMEX» haryt biržasynda «WTI» söwda belgili nebitiň bahasy 0,18 göterim aşaklap, 59,75 amerikan dollaryna barabar boldy — diýip, oilgas.gov.tm saýty habar berýär....
Ýazylan wagty: 30 декабря 2017 Ýazan NEXTTM
0
Okalan sany: 22 Jogaplar: 0
Döwrebap özgertmeler
Döwrebap özgertmeler
Ýazylan wagty: 29 декабря 2017 Ýazan NEXTTM
0
Okalan sany: 19 Jogaplar: 0
YKDYSADY ÖSÜŞLI PUDAK
YKDYSADY ÖSÜŞLI PUDAK
Ýazylan wagty: 29 декабря 2017 Ýazan NEXTTM
0
Okalan sany: 49 Jogaplar: 0
Aziýanyň ösüş banky Türkmenistana 950 million dollar berer
Aziýanyň ösüş banky Türkmenistana 950 million dollar bererAziýanyň ösüş banky maliýe maksatnamalary, ulag ulgamy, elektroenergetika, kiçi we orta telekeçiligi ösdürmek üçin 2018-2019-njy ýyllarda Türkmenistana 950 million dollar berer....
Ýazylan wagty: 28 декабря 2017 Ýazan NEXTTM
0
Okalan sany: 29 Jogaplar: 0
Täze ýylyň öňüsyrasynda Aşgabatda Ýaponiýada öndürilen kiçi awtobuslar synag edilýär
Täze ýylyň öňüsyrasynda Aşgabatda Ýaponiýada öndürilen kiçi awtobuslar synag edilýärTäze ýyl baýramynyň öň ýanynda Aşgabadyň ýolagçy ulaglarynyň üsti döwrebap ýapon mikroawtobuslaryň ýene bir topary bilen ýetirildi. Has takygy, şäheriçi gatnawlar boýunça hereket etmek üçin “Toyota Hiace” kysymly 2017-nji ýylda öndürilen 14 adamlyk mikroawtobuslar baýramçylygyň öňýanynda şäheriň köçelerinde synag edilýär....
Ýazylan wagty: 28 декабря 2017 Ýazan NEXTTM
0
Okalan sany: 43 Jogaplar: 0


text:
Dostluk bilezigi
Dostluk bilezigi – bu “Dostluk üçin futbol” maksatnamanyň resmi nyşany, başga dünýägaraýyş babatynda sabyrlylygyň, deňligiň we sagdyn ýaşaýyş usulyň nyşanydyr. Bilezik 2014-nji ýylda döredilip, gök we ýaşyl reňkli iki sany sapakdan ybarat.
Gök reňk dury, bulutsyz, hemmeler üçin bir we her kes üçin eziz, bolmalysy ýaly parahat we asuda asmany alamatlandyrýar. Ýaşyl bolsa, üýtgemeýän, dünýäniň islendik ýurdunda, ýaşyna, jynsyna we durmuş-hojalyk babatynda hukuk ýagdaýyna bagly bolmadyk ýagdaýda, hemmeler we her kes üçin elýeterli futbol meýdançanyň reňkidir.
“Dostluk üçin futbol” maksatnamasyna gatnaşyjylar her dostluk futbol matçlaryň we maksatnamanyň başga çäreleriniň başlamazyndan öň Bilezikleri alyşýarlar. Dostluk bilezigini daňma gatnaşyjylaryň dost bolup, maksatnamanyň, başga dünýägaraýyş babatynda sabyrlylyk we dürli ýurtlaryň wekilleriniň arasyndaky dostluk ýaly, essasy gymmatlyklaryny goldap saklamaklyga taýýarlygyny alamatlandyrýar.
Gatnaşyjy çagalar “Dostluk üçin futbol” hereketiň ilçileri hökmünde Dostluk bilezikleri medeniýetiň we sportyň meşhur işgärlerine, žurnalistlere we hökümet wekillerine hem berýärler. Şeýlelikde, Dostluk bilezigi maksatnamanyň gymmatlyklaryny öňe sürmekde we “Dostluk üçin futbol” hereketiň täze tarapdarlaryny çekmekde ýardam edýär.


text:
Türkmenistanyň Ahal welaýatynyň Gökdepede etrabynda ýerleşýän täze halkara atçylyk toplumyna Aba Annaýewiň ady dakyldy. Türkmen mediasynyň 12-nji ýanwarda beren maglumatyna görä, bu çäre Türkmenistanyň Mejlsiniň karary esasynda amala aşyryldy.
Prezident G.Berdimuhamedowyň garyndaşydygy aýdylýan Aba Annaýewiň “Türkmenistanyň milli sungatynda aýratyn yz galdyrandygy” resmi maglumatda bellenilýär.
Eýse, Aba Annaýew we onuň atçylyk ugrunda eden işleri barada kim näme bilýär?
Azatlyk Radiosy bu sorag bilen gyzyklanyp, Türkmenistanyň “Türkmen atlary” döwlet birleşiginiň ozalky başlygy Geldi Kärizow bilen söhbetdeş boldy.


text:
Doňuz dümewi öý haýwanlarynyň, esasan hem doňuzlaryň arasynda giňden ýaýrap, aňsat ýokuşýan ýokanç kesellere degişlidir. Dümewiň bu görnüşini 1931-nji ýylda amerikan alymy Riçard Şoup açdy. Ýöne onuň döredýän keselçiliginden biz soňky ýyllar habardar bolup başladyk, çünki ozal bu wirus esasan ABŞ-nyň, Ýewropanyň, Keniýanyň, Hytaýyň, Ýaponiýanyň fermer hojalyklarynda giňden ýaýrandy. Söwda gatnaşyklarynyň ýaýbaňlanmagy köp keselleriň, şonuň ýaly-da dümewiň bu görnüşiniň ýaýramagyna sebäp boldy.
Doňuz dümewiniň wirusynyň üýtgäp durýandygy sebäpli, oňa garşy belli bir waksinany taýynlamak kynçylyk döredýär. Lukmanlar doňuz dümewiniň birnäçe görnüşlerini tapawutlandyrýarlar: H1N1, H3N1, H3N2. Şularyň içinde iň ýygy duş gelýäni we çalt ýaýraýany H1N1 görnüşi bolup durýar. Wirusyň bu görnüşi uly epidemiýalary döredip bilýändir. Dümewiň hemme görnüşleri üçin howa-damja ýoly (asgyrma, üsgürme, hapa eller we baş.) bilen ýaýrama häsiýeti mahsusdyr.
Doňuz dümewiniň alamatlary
Dümewiň bu görnüşi üçin beden gyzgynynyň ýokarlanmagy we üşütmäniň döremegi häsiýetli alamat bolup durýar. Ondan başga-da, dümewiň başga görnüşlerine mahsus bolan üsgürme, burnuň dykylmagy we akmagy, kellagyry, bedeniň agyrmagy, ýüzüň gyzarmagy, gaýtarma we içiň geçmegi ýaly alamatlar hem ýüze çykyp biler.
LUKMANYŇ KÖMEGINI TALAP EDÝÄN HOWPLY ALAMATLAR:
Çagalara degişli
→ Dem alşyň ýygylaşmagy ýa-da kynlaşmagy;
→ Deriniň gögümtil ýa-da mele reňke eýe bolmagy;
→ Çaganyň işdäsiniň peselmegi;
→ Kesilmeýän gaýtarmanyň ýüze çykmagy;
→ Çaganyň uzak ýatmagy, halsyz bolmagy;
→ Çaga gaty gaharjaň, ynjyk;
→ Alamatlar wagtlaýyn aýrylsa-da, gaýtadan başlaýar;
→ Çaga üsgürýär we beden gyzgyny ýokary.
Ululara degişli
⇒ Adamyň dem almasynyň kynlaşmagy;
⇒ Gursagyň ýa-da garnyň agyrmagy;
⇒ Baş aýlanmalaryň döremegi ýa-da huşuň bulaşmagy;
⇒ Dowamly gaýtarmanyň ýüze çykmagy.
2 ýaşa çenli we 5 ýaşdan uly çagalar, gartaşan adamlar, göwreli aýallar we dowamly keselleri (öýken we peşew çykaryş ýollaryň keselleri, süýji keseli, howply döremeler, immun ulgamynyň gowşamagy) bolan adamlar doňuz dümewiniň ýokuşmagy boýunça töwekgelçilik toparyna degişli edilýändir. Ýöne doňuz dümewi diňe şu topara degişli adamlara ýokuşman, düýbünden sagdyn adamlary hem keselçilige sezewar edip bilýändir. Adamyň immun ulgamynyň ýagdaýyna we wirusyň häsiýetine baglylykda, doňuz dümewi öýken sowuklamasy, dem alşyň ýetmezçiligi, böwregiň işiniň ýetmezçiligi, miokardit, perikardit ýaly howply gaýraüzülmelere getirip bilýändir. Şonuň üçin hem, keseliň birinji alamatlary ýüze çykanyndan, lukmana ýüz tutmak hökmandyr.
Doňuz dümewiniň bejergisi
Dümewiň bejergisinde wirusa garşy serişdeler bellenilip, antibiotikleriň netijesizdigini ýatda saklamalydyr. Antibiotikler diňe dümewden soňky bakteriýlaryň döredýän gaýraüzülmeleriniň garşysyna ulanylyp bilner. Wirusa garşy serişdelerden wifiron, gripferon, zanamiwir, kagosel, arbidol, oseltamiwir dermanlaryny belläp geçip bolar.
Şeýle-de döreýän alamatlara baglylykda, beden gyzgynyny düşüriji (panadol, parasetamol), üsgülewige garşy (sinekod, bromgeksin, buýan köküniň toşaby, mukaltin we baş.) serişdeleri, C witamini, witamin toplumlary kabul etme maslahat berilýär.
Eger Siz dümew bilen kesellän bolsaňyz öz we başgalaryň howpsuzlygyny üpjün etmek üçin:
► Hiç ýere gitmän, öýde galmagy;
► Lukmanyň maslahatyndan soň, bejergi çärelerini geçirmegi;
► Işjeňligi azaldyp, düşekde ýatmagy;
► Elleriňizi ýygy-ýygydan ýuwmagy;
► Gapynyň tutawaçlaryny zyýansyzlandyryp ýuwmagy;
► Gorag maskalaryň dakylmagyny maslahat berip bolar.
Bejergiler dogry geçirlende, 7-10 günden keseliň alamatlary aýrylýar. Ýöne siz öz sagalandygyňyzdan we töwerekdäkilere ýokuşdyryp bilmejekdigiňize ynamly bolmalysyňyz. Beden gyzgynynyň düşmegi, ysgynsyzlygyň, beden agyrylaryň, üsgülewigiň aýrylmagy we kadaly işjeňlik ýagdaýynyň döremegi sagalmanyň esasy görkezijisi bolup durýar.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Salam, lukman! Doňuz ýagynyň dermanlyk häsiýeti barmy?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Doňuz ýagynda mesge ýagy bilen deňeşdirlende biologiki işjeň maddalar birnäçe esse köp mukdarda saklanyp, onuň düzüminde karotin, A, E, D, K witaminleri, fosfor, kaliý, natriý, kalsiý, magniý, az mukdarda ýod, demir, mis ýaly minerallar tutýandyr.
Doňuz ýagy beýleki önümlerde seýrek duş gelýän arahidin turşulygyna baýdyr. Arahidin tutşulygy holesteriniň kadaly alyş-çalyşygyna we gormonlaryň bedendäki işjeňligine uly täsirini ýetirýändir.
Elbetde, doňuz ýagynyň iýmit kuwwatlylygy örän ýokary bolsa-da (100 gr eredilen doňuz ýagynda 900 kkal), ol ýag tutşulyklaryndan ybarat arassa ýag bolup, bedeniň göreşijilik güýçleri we alyş-çalyş ýagdaýlary üçin örän peýdalydyr.
Doňuz ýagynyň bejeriş häsiýetlerinden köplenç dümewde, bronhitde, öýken sowuklamasynda, inçekeselde peýdalanýarlar. Bedeniň gyzgyny galanda aýaklaryňyza eredilen doňuz ýagyny çalyp, aşakdaky serişdäni kabul etmek maslahat berilýär: 1 çaý çemçe gök çaýy gyzgyn süýt bilen demläp, oňa biraz eredilen doňuz ýagyny hem-de pyçagyň ujy bilen alnan gara ýa-da gyzyl burçy goşmaly. Taýynlanan içgi kabul edilensoň, ýyly ýorgan-düşege geçip, basyrnyp ýatma maslahat berilýär.
Doňuz ýagynyň esasynda taýynlanan melhemi ulanyp, üsgülewükden dynmak mümkindir: 50 gram doňuz ýagyny eredip we biraz sowadyp 2 nahar çemçe arak bilen garmaly, oňa eger tapsaňyz 5-6 damja pihta ýagyny goşmak hem bolýar. Taýynlanan garyndyny döşüňize çalanyňyzdan soň, üstüne galyň süpürgiç ýa-da ýüň ýaglyk örtüp, galyň egin-eşigiňizi geýmelidir. Bu ýapgyny uzyn gije goýsaňyz hem bolýar.
Eredilen doňuz ýagy bilen balyň garyndysyny agyryly bogunlary bejermek üçin ulanylýar. Şonuň ýaly-da, osteohondroz keselinde eredilen doňuz ýagy bilen owkalama bejergi çäreleri hem geçirilýär.
Doňuz ýagy bilen bejeriş çärelerini lukmanyň maslahatyndan soň, onuň bellän bejergisi bilen utgaşykda geçirilmelidigini belläsimiz gelýär.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisinde ýurdumyzy ösdürmegiň ileri tutulýan ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy
12.01.2018
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň täze ýyldaky ilkinji mejlisini geçirdi. Onda ýurdumyzy mundan beýläk-de depginli ösdürmäge hem-de halkymyzyň abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen döwletimiziň syýasatyna degişli käbir meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Mejlisiň barşynda möhüm resminamalaryň birnäçesiniň taslamalaryna hem garaldy.


text:
Salam , Täze 2018-nji ýyl! Bu gün seni bagtyýarlyk döwrümizde şatlyk-şowhun bilen garşylamak, gör, nähili ýakymly. Biz seniň ýetip gelýän günleriňde ýakynlarymyzy Täze ýyl baýramy bilen gutlap, birek-birege iň gowy arzuwlary edýäris. Bereketden doly saçaklarymyzy naz-nygmatlardan doldurýarys. Her bir ene-ata öz çagalary bilen bu baýramçylyga uly höwes bilen garaşýarlar.
Täze ýyl, seniň gelmegiň bilen, mekdep okuwçylary gyşky dynç alyş möwsümine gadam basýarlar.Olar seniň ilkinji günüňde daş-töweregi ak dona bürän ak garyňdan gar adamyň şekilini ýasaýarlar. Sen özüň bilen päkize, owadan gyşy alyp geldiň. Gyşyň gelmegi bilen ýagan akja gar biziň ak arzuwlarymyzyň, ýagşy niýetlerimiziň nyşany.
Ähli adamlaryň ýagşy arzuwlary bilen seni garşylaýyşlary seniň görküňi has-da artdyrýar. Çagajyklaryň Aýazbabadyr Garpamyk bilen arçanyň daşyndan aýlanýan pursatlary saňa bolan joşgunymyzy has-da ýokarlandyrýar.
Goý, seniň gujagyňda her säher lowurdap dogan Güneş bize egsilmez bagtyýarlygy, şadyýanlygy alyp gelsin. Kalplara beslenýän arzuwlaryň ählisi hasyl bolsun!
Öz halkyny baky bagtyýarlyga alyp barýan hormatly Prezidentimiziň işleri mundan beýläkde rowaç alsyn!


text:
Türkmneistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň 17-nji iýulda Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Aşgabat şäheriniň binagärlik keşbini mundan beýläk-de gözelleşdirmek, şeýle hem paýtagtymyzda 2015-2016-njy ýyllarda ýaşaýyş-durmuş, üpjünçilik, ulag-kommunikasiýa, inženerçilik, aragatnaşyk, energetika ulgamlaryny we jemagat hyzmatlaryny has-da gowulandyrmak boýunça işleri üstünlikli ýerine ýetirmek maksady bilen, Karara gol çekdi.
Resminama laýyklykda, Türkmenistanyň Prezidentiniň “Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmek üçin Aşgabat şäheriniň etraplarynda 2016-njy ýylda ýerine ýetirilmeli işleriň Meýilnamasyny tassyklamak hakynda” 2015-nji ýylyň 20-nji fewralynda çykaran 14128-nji kararyna hem-de “Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 20 ýyllyk şanly ýubileýine taýýarlyk görmek boýunça Aşgabat şäheriniň etraplarynda ýerine ýetirilmeli işleriň meýilnamasyny tassyklamak hakynda” 2015-nji ýylyň 30-njy martynda çykaran 14180-nji kararyna laýyklykda Aşgabat şäheriniň etraplarynda 2015-2016-njy ýyllarda ýerine ýetirmeli işlere degişli ýolbaşçylar jogapkär edilip bellenildi.
Aşgabat şäheriniň häkimligine Türkmenistanyň Adalat ministrligi bilen bilelikde şu Karardan gelip çykýan üýtgetmeleri we goşmaçalary Türkmenistanyň kanunçylygyna girizmek baradaky teklipleri bir aý möhletde taýýarlamak we Türkmenistanyň Ministrler Kabinetine bermek tabşyryldy.


text:
ХОДЖАНЕПЕС НОВОСТИ является культурным,общественно-политических,литературы и искусства,веб-страницу; ОВНУК, Хангелди
THE HOJANEPES NEWS IS A CULTURAL, SOCIAL-POLITICAL, LITERATURE AND ARTS WEB PAGE - Dr. OWNUK, Hangeldi - TORONTO
نشریه الکترونیکی فرهنگی، سیاسی-اجتماعی، ادبی و هنری خوجه نفس نیوز- دکتر اونق، خانگلدی - تورنتو
المجلة الإلكترونية والثقافية والسياسية - الاجتماعية، والأدبية، والفنية الخوجا نفس الأخبار - خ.اونق - تورونتو
Wednesday, June 18, 2008
“Jemile” ýetim galdy - جمیله یتیم غالـــدی
1 comment:
Cingiz Aýtamatow we eserleriReplyDelete
Germaniýanyň Nünberg welaýatynda bejergi alýan günlerinde aradan çykan dünýä belli ýazyjy we döwlet adamy Çingiz Aýtmatowyň eserleri 150-den gowrak dile terjime edildi. Gyrgyzistanyň Talas welaýatynyň Şeker obasynda 1928-nji ýylyň Bitaraplayk aýynyň 12-sine doglan Aýtmatow Gazagystanyň Jambul Weterinariýa Tehnikumyny tamamlady. Soňra Gyrgyzistanyň paýtagty Bişkekdäki Oba hojalyk insitutynda ýokary okuwa dowam etdi. Aýtmatow 1956-58-nji ýyllar aralygynda bolsa Moskwadaky Maksim Gorkiý adyndaky edebiýat institutynda okady.
Edebiýat dünýäsine ilkinji ädimini Moskwa ýyllarynda äden Aýtmatow şol ýyllarda Prawda gazetinde işledi. Gysga wagt soňra ýazan eserleri bilen tanalan Çingiz Aýtmatow 1957-nji ýylda SSSR Ýazyjylar Bileleşiginiň agzasy boldy.
Gyrgyz ýazyjy 1963-nji ýylda bolsa iň abraýly baýraklardan biri bolan Lenin Baýragynyň laureaty boldy. Käbir eserleri Orsýetde we Türkiýede kino düşürildi.
Eserleri 150-den gowrak dile terjime deilen Aýtmatowyň eserleriniň arasynda “Jemile”, “Ilkinji Mugallymym” “Ak Gämi” “Çagalygym” “Gyzyl Alma” “Gün bolar asra çeker” “Ýüz-yüze” “Fuji dagynyň depesi” “Dar agajy ” “Çingiz Handan öýkelän bulut” “Baky nyşanly” ýer alýar.
Meşhur fransuz şahyr Louis Aragon, ýazyjynyň meşhur eseri “Jemile” üçin “iň gowy söygi romanı” diýipdi.
Aýtmatow Sowet Soýuzynyň dargamagy we Gyrgyzistanyň garaşsyz bolmagy bilen edebiýatyň iýşiniň daşyndan ýurdyna Lýuksemburg, Belgiýa we Gollandiýada ilçi hökmünde wekilçilik etdi.
Ýanýoldaşy 3 ogly we bir gyzy häzirki günde Gyrgyzistanda ýaşaýan Aýtamatowyň jynazasy ertir Gyrgyzistana äkidiler. Aýtmatowyň jynazasanyň hepdäniň Ruh günü jaýlanmagyna garaşylýar.
Web Çeşmesi:TÜrkmenpress - تــورکـمـن پــرس


text:
Salam, hormatly lukman! Adam gastrit keseline nädip duçar bolýar? Bu kesel nesil yzarlaýarmy? Ony nädip bejerip bolýar? Ir döwürler adamlar gawun bilen bejerýän ekenler. Muña nähili garaýañyz?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Adam gastrit keseline dürli içki we daşky sebäpleriň täsir etmegi zerarly duçar bolup, bu kesel hemişe bolmasa hem nesil yzarlama häsiýete eýedir.
Bejergi çäreleri we berhiz hem bu keseliň görnüşine we geçiş aýratynlyklaryna baglylykda bellenilýändir. Gastrit keseliniň sebäpleri, alamatlary we bejergisi barada doly maglumaty saýtymyzda ýerleşdirilen "Gastrit: görnüşleri, alamatlary, bejergisi we berhizi" atly makaladan alyp bilersiňiz.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Azerbaýjanyň sudy Afkan Muhtarlyny alty ýyl türme tussaglygyna höküm etdi, ol hukuk toparlary tarapyndan syýasy äheňli diýlip häsiýetlendirilen sudda gaçakçylykda we beýleki jenaýatlarda günäli tapyldy.
Balakan etrap sudy 12-nji ýanwarda, Muhtarlynyň hyjuwly soňky sözünden soň, "Prezident Ylham Alyýewiň hökümeti bizi sem edip bilmez” diýen beýanatyndan soň höküm çykardy.
Hukuk toparlary we Günbatar döwletleri bu işiň hökümetiň başga pikirlileri, häkimiýetleri sorag astyna alýanlary we korrupsiýanyň üstüni açmaga çalyşýanlary basyp ýatyrmak ugrunda alyp barýan kampaniýasynyň bir bölegidigini aýtdylar.
Muhtarly we onuň aýaly Leýla Mustafaýewa 2015-nji ýylda, Alyýewiň töweregi bilen bagly hasaplanylýan korrupsiýa barada ýazylan makala dahyllygy üçin, howpsuzlygyny alada edip, Gürjüstana gaçdy.
Şondan bir gün soň, 2017-nji ýylyň maýynda ol Tbiliside ýitirim boldy we azeri häkimiýetleri onuň Bakuwdaky türmede, gaçakçylykda we serhetden bikanun geçmekde aýyplanyp saklanylýandygyny aýtdylar.
Muhtarlynyň aklawçylary Elçin Sadykow we Nemat Kerimli sudda öz müşderileriniňGürjüstandan “alnyp gaçylandygyny we Azerbaýjana bikanun getirilendigini aýtdylar. Şeýle-de olar bu jenaýat işiniň syýasy äheňlidigini aýtdylar we suduň ähli aýyplamany ýatyrmagyny talap etdiler.


text:
24 Ocak 2017 Salı
ABŞ-da Buraw Desgalarynyň Sanynyň Artýandygy Baradaky Maglumatlaryň Netijesinde Nebitiň Bahasy Aşaklady
Baker Hughes amerikan nebitgaz hyzmat kompaniýasynyň anna güni neşir etdiren ABŞ-daky buraw desgalarynyň sanynyň artmagy baradaky maglumatlarynyň netijesinde duşenbe güni nebitiň dünýä boýunça bahalary aşaklap ugrady. Muňa söwda geleşikleriniň netijeleri şaýatlyk edýär, diýip РИА Новости habar berýär.
08:51-e çenli wagtda Brent kysymly demirgazykdeňiz nebit garyndysynyň martdaky fýuçersleriniň bahasy 0,07 göterim aşaklap – barrel üçin 55,45 dollara deň boldy. WTI kysymly nebitiň martdaky fýuçersleriniň bahasy 0,15 göterim aşaklap – barrel üçin 53,14 dollara barabar boldy.
20-nji ýanwarda tamamlanan iş hepdesiniň netijeleri boýunça ABŞ-daky buraw desgalarynyň sany 5,3 göterim, 694-e çenli artdy. Ýyllyk aňlatmada bu görkeziji 57 sany ýa-da 8,9 göterim ýokarlandy. The Wall Street Journal gazetiniň getirýän Price Futures Group-yň analitigi Fil Fliniň (Phil Flynn) maglumatlaryna görä, ABŞ-daky nebit buraw desgalarynyň sany ýyl hem iki aý üçin mümkin bolan görkezijide dur.
«Nebit buraw desgalarynyň häzirki derejesinde saklanjakdygyny nazara alsaň, biz ABŞ-da 2016-njy ýylyň dördünji çärýeginden 2017-nji ýylyň dördünji çärýegi aralygynda Eagle Ford, Bakken we Niobrara slanesli ýataklarda nebitiň çykarylyşyny günde 315 müň barrele çenli artmagyny çaklaýarys» diýip gazet Goldman Sachs-yň garaşsyz analitikleriniň garaýyşlaryny getirýär.
Nebitiň bahalarynyň arzanlamagyny ýekşenbe güni Saud Arabystanynyň energetika ministri Halid al-Falihiň fewral aýynda nebit çykarylyşyny çäklendirmek baradaky ylalaşygyň ähli döwletler tarapyndan 100 göterim ýerine ýetirilmegini gazanmaga garaşylýandygy baradaky aýdanlary saklady. Falih şeýle hem patyşalygyň ýanwar-fewral aýlarynda nebit önümçiligini günde 10 mln barrele sähel ýetmeýän derejede saklamagy meýilleşdirýändigini goşdy.
http://www.turkmenhabargullugy.com/abs-da-buraw-desgalarynyn-sanynyn-artyandygy-baradaky-maglumatlaryn-netijesinde-nebitin-bahasy-asaklady/
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
17 Ağustos 2015 Pazartesi
Tebigy Betbagtçylygyň Töwekgelçiligini Peseltmek
Paýtagtymyzyň “Ýyldyz” myhmanhanasynda “Çagalaryň bähbidine heläkçilikleriň töwekgelçiligini peseltmek” atly gün terbibi bilen pudagara duşuşyk geçirildi. Bu çäre BMG-niň Türkmenistandaky Çagalar gaznasy bilen bilelikde guraldy. Duşuşyga BMG-niň Merkezi Aziýada we Günorta Kawkazda heläkçilikleriň töwekgelçiligini peseltmegiň sebitüsti Býurosynyň utgaşdyryjysy Madawi Malalgoda Artiýabandu we ÝUNISEF-iň sebit edarasynyň maksatnamasynyň utgaşdyryjysy Husraf Şarifow gatnaşdylar. Maslahatyň esasy maksady 2015-nji ýyldan soňky döwür üçin Sendaý çarçuwaly maksatnamasyny ýerine ýetirmek boýunça Türkmenistanyň borçnamalaryny ýerine ýetirmegi babatynda hyzmatdaşlygyň gurallaryny kesgitlemekdir.
Mälim bolşy ýaly şu ýylyň mart aýynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ýaponiýanyň Sendaý şäherinde geçirilen “Tebigy betbagtçylygyň töwekgelçiligini peseltmek” boýunça III Bütindünýä maslahatyna gatnaşdy. Döwlet Baştutanymyz şonda eden çykyşynda biziň ýurdumyzyň BMG-niň meýilnamalarynyň çäklerinde ozal kabul edilen tebigy betbagtçylyklar bilen baglanşykly howplary peseltmek boýunça strategiýany doly goldaýandygyny, şeýle hem 2015-nji ýyldan soňky döwür üçin hereketleriň Çarçuwaly maksatnamasyna goşulýandygyny aýtdy.
Sendaý maksatnamasy boýunça öz üstüne alan borçlaryny ýerine ýetirmek döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugruna öwrüldi we Türkmenistanyň tagallalaryny goldamak maksady bilen ÝUNISEF ýurduň daşky gurşawyň täsiri astynda ýüze çykýan howplara garşy durnuklylygyny pugtalandyrmak boýunça konseptual nusgasynyň taslamasyny taýýarlady. Onuň esasy maksady hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlaryny kesgitlemekdir. Ol tebigy betbagtçylyklaryň töwekgelçiligini peseltmek boýunça Milli strategiýanyň esasy ugurlary bilen gabat gelýär we onuň mazmunyny kesgitleýär. ÝUNISEF bu ählumumy meseleleri çözmäge öz tagallalaryny gönükdirmek bilen ilkinji nobatda çagalaryň, ýetginjekleriň we aýal-gyzlaryň bu howplardan goraglylygy boýunça hukuklaryna ünsi çekýär.
Şu gezekki duşuşygyň barşynda Sendaý maksatnamasynyň tanyşdyrylyşy boldy, şeýle hem ÝUNISEF-iň dürli görnüşli tebigy betbagtçylyklaryň töwekgelçiliklerini peseltmekde çemeleşmeleri pugtalandyrmak boýunça konseptual nusgasynyň taslamasyna garaldy. Bu maksatnama durmuşa geçirmäge jogapkär Türkmenistanyň ministrlikleri we pudak edaralary ýygnananlara bu ugurda gazanylan sepgitler hem-de bu maksatnamanyň çäklerinde işlenip düzülen maksatnamalar hakynda habar berdiler.
Ara alyp maslahatlaşmagyň netijesinde oňyn teklipler we pikirler beýan edildi we konseptual nusganyň üstünde işlemek boýunça öňde durýan çäreler kesgitlenildi.
http://www.turkmenhabargullugy.com/haber.php?haber_id=3601http://www.turkmenhabargullugy.com/haber.php?haber_id=3601
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Owganystan bilen Türkmenistanyň arasyndaky ýakyn hyzmatdaşlygyň mysaly hökmünde Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň we Atamyrat-Ymamnazar-Akina demir ýolunyň taslamalaryny aýtmak bolar. Bu barada Owganystanyň Prezidenti Mohammed Aşraf Ganiniň ikitaraplaýyn diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 25 ýyllygy mynasybetli Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowy gutlap ýazan hatynda bellenilýär.
Owganystan bilen Türkmenistanyň sebit ykdysady maksatnamalary laýyk gelýär. Bu bolsa iki ýurduň özara gatnaşyklaryny mundan beýläk ösdürmäge oňaýly täsir edýär – diýlip hatda aýdylýar.
Mohammed Aşraf Gani durmuşa geçirýän tagallalary üçin Türkmenistanyň Prezidentine we türkmen tarapyndan beýleki jogapkär adamlara minnetdarlyk bildirdi.
Owgan Lideri Türkmenistan bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy mundan beýläk hem ösdürmek maksady bilen gepleşikleri we maslahatlary geçirmäge doly taýýardygyny tassyklady.
TOPH taslamasynyň türkmen böleginiň gurluşygy 2015-nji ýylyň 13-nji dekabrynda başlandy. Gaz geçirijiniň umumy uzynlygy 1814 metr, şol sanda Türkmenistanyň çäginde – 214 kilometr, Owganystanda – 774 kilometr, Pakistanda Hindistan bilen serhetde ýerleşýän Fazilka ilatly nokadyna çenli – 826 kilometr bolmaly. Gaz geçirijiniň ýyllyk kuwwaty 33 milliard kub metre barabar.


text:
Buýra saçy seçelenip duran oglanjyk eline kömür bölejigini alypdyr-da, tamyň ap-ak daşky diwaryna horazyň suratyny çekipdir. Ony gören ejesi:
– Ah, sen bezzat, edýäniň näme?!.. – diýip käýäpdir. Oglanjyk bolmasy bir iş edenligine düşünip, öýe ýumlugypdyr. Agşam kakasy oňa dürli hili reňkleri äkelipdir, şeýdip surat owadan horaza öwrülipdir.
Oglundan göwni biten kakasy:
– Kömrüň garasyny-ha süpürip aýryp boljak däl, bolanyna görä, surat owadan bir bolsun-da – diýipdir.
Oglanjygyň surat çekişi gowy eken. Ol suratkeş bolmagyň arzuwynda bolupdyr. Emma kakasy eli ýukalygy sebäpli, ogluny ädikçi ussa şägirtlige beripdir.
Bir aý geçenden soň ädikçi oglany ata-enesiniň ýanyna alyp barypdyr-da, olara ýalpyldap duran aýnagonç ädigi görkezipdir. Ädigiň gonjuna gönden edilen owadan gyzyl guşuň şekili ýelmenen eken.
– Bir serediň-ä garagol çagaňyzyň bitiren işine – diýip, ädikçi gaharly gürläpdir.
– Waý, munuň naşyjadygyny – diýip, ata-ene içlerini çekip, geň galypdyrlar.
– Bu bir serkerdäniň baýramçylyklara geýmeli ädigidi ahbetin, ol şu naşyja guşuň suraty bilen bu ädigi nädip dabaralara geýsin?! – diýip, ädikçi dergazap halda yzyna gaýdypdyr.
Soňra kakasy ogluny tikinçä beripdir. Ýene öňki ýagdaý gaýtalanypdyr. Oglan mugallym üçin taýýarlanan kaşaň çal penjege owadan tawusyň keşbini çatypdyr.
Islenmeýän çeper keşpleri üçin oglanjyk agaç ussasynyň hem, külalyň hem ýanyndan kowlupdyr.
Günlerde bir gün oglanjygyň öýleriniň gabadynda kaşaň bir araba – paýtun togtapdyr. Paýtunyň penjiresinden barly kişidigi bildirip duran bir adam kellesini çykaryp:
– Bu owadan horazyň suratyny kim çekdi? – diýip sorapdyr.
Derrew oglany çagyrypdyrlar. Ýaňky myhman onuň elini gysypdyr-da, şeýle diýipdir:
– Berekella, sen uly zehine eýe. Men suratkeş, şägirdim bolasyň gelýärmi?
– Aladaňyz üçin sag boluň. Ony şägirt edinmekçi bolanlaryň bary – ädikçem, tikinçem, agaç ussasam, tamasy çykmansoň, muny uzak saklamadylar. Bu size-de maza bermese gerek. Biz-ä indi bu hiç zada ukypsyz diýen netijä geliberdik – diýip, ejesi oglundan öň dillenipdir.
– Ody kagyza dolap bolanok-da – diýip, gurply myhman ýylgyrypdyr-da, ony özüne şägirt edinip, ýany bilen alyp gidipdir.


text:
NextTM hödürleýar
Halanan ýazgylar
Bölümler
Soňky jogaplar
4-nji awgustda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň Içeri işler ministrligine degişli täze bina edilen Uçarmansyz uçýan enjamlar merkezine geldi. Merkeziň ýanyndaky meýdançada ýurdumyzyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, milli howpsuzlyk ministri Ý.Berdiýew döwlet Baştutanymyza hasabat berdi.
Ýurdumyzyň içeri işler ministri I.Mulikow Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy, goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedowa Uçarmansyz uçýan enjamlar merkeziniň işe başlamaga taýýar edilendigi barada hasabat berdi.
Soňra Türkmenistanyň Prezidenti bu ýere ýygnananlaryň el çarpyşmasy astynda toý bagyny kesip, merkeziň baş binasyna girdi.
Bu ýerde hünärmen binanyň eýwanynda oturdylan monitor arkaly merkezde alnyp barylýan işler bilen tanyşmak mümkinçiliginiň bardygyny aýtdy. Görnüşi ýaly, merkeziň çäginde ýerine ýetirilýän işler, uçarmansyz uçýan enjamlary ýasamak, olary uçurmak, enjamlara degişli serişdeleri taýýarlamak bilen baglanyşykly işler toplumlaýyn esasda alnyp barylýar.
Türkmenistanyň Prezidenti merkez bilen tanyşlygyň barşynda uçarmansyz uçýan enjamlar, olaryň görnüşleri hem-de enjamlary taýýarlamagyň aýratynlyklary, olaryň çyzgylary bilen içgin gyzyklanýar. Bu ýerde işleýän hünärmen merkezde uçarmansyz uçýan enjamlar, olaryň görnüşleri hem-de bu enjamlaryň häsiýetli aýratynlyklary barada ýörite çyzgylaryň, suratlaryň we beýleki serişdeleriň üsti bilen gürrüň berdi.
Soňra Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow merkeziň tikinçilik bölümine bardy. Bu ýerde Türkmenistanyň Prezidenti bölümiň enjamlaşdyrylyşy, merkezde işleýän harby gullukçylar üçin taýýarlanýan lybaslar, olaryň görnüşleri, şeýle hem uçarmansyz uçýan enjamlar üçin paraşýutlary tikmegiň tehnologiýasy bilen tanyşdy.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow merkeziň radioelektron bölümi bilen tanyşlygyň barşynda uçarmansyz uçýan enjamyň her bir şaýlary, olaryň häsiýetli aýratynlyklary we döwrüň ösen talabyna laýyk gelýändigi bilen içgin gyzyklandy. Hünärmen bu ýerde ýasalýan enjamlaryň halkara ülňülerine we ýokary hil derejesine laýyk gelýändigi, olaryň dünýäniň öňdebaryjy önüm öndürijileriniň radioelektron ulgamlary bilen enjamlaşdyrylýandygy barada giňişleýin gürrüň berdi.
Soňra Türkmenistanyň Prezidenti binadan çykyp, Uçarmansyz uçýan enjamlar merkeziniň ýörite meýdançasynda Içeri işler ministrliginiň düzümlerinde işjeň ulanylýan tehnikalaryň birnäçe täze görnüşleri bilen tanyşdy. Olaryň hatarynda ministrligiň dürli düzümlerinde ulanylýan awtoulaglar, ýangyn söndürijiler, harby gullukçylaryň meýdan şertlerinde bolmagyny üpjün edýän ýöriteleşdirilen tehnikalar we beýlekiler bar.
Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzyň ähli düzümlerinde bolşy ýaly, Içeri işler ministrliginiň gulluklarynyň iş netijeliligini ýokarlandyrmak, düzümiň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak we bu ugra dünýäniň ösen tehnologiýalaryny we kämil tehnikalaryny ornaşdyrmak babatda döwletimiziň yzygiderli alada etjekdigini aýtdy.
Soňra Merkeziň serkerdesi Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy, goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedowdan uçarmansyz uçýan enjamlaryň bu ýerde taýýarlanan ilkinji nusgalarynyň synag uçuşyny amala aşyrmaga ak pata bermegi haýyş etdi. Döwlet Baştutanymyzyň ak patasy bilen merkezde taýýarlanylýan enjam asmana göterildi.
Hünärmen uçarmansyz enjama birikdirilen wideokameranyň düşürýän şekillerini bu ýerde oturdylan monitorda görüp bolýandygyny habar berdi. Milli Liderimiz uçarmansyz uçýan enjamyň düşürýän şekillerini synlady we enjamyň haýsy belentlikden uçýandygy, onuň uçuşynyň dowamlylygy bilen gyzyklandy.
Hünärmen uçarmansyz uçýan enjamyň dürli belentlikde hereket edip bilýändigini, onuň kömegi bilen zerur maglumatlary we şekilleri alyp bolýandygyny, iň esasy bolsa, enjamy islendik ýerde oňa berkidilen paraşýut abzaly arkaly gonduryp bolýandygyny habar berdi.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bu ýerde “Asuda asman” atly uçarmansyz uçýan enjamyň ilkinji nusgasyna gol çekdi we belent mertebeli myhmanlar üçin nietlenen Kitapda ýadygärlik ýazgy galdyrdy.


text:
Abort gerekmi ýa-da gerek däl?
Serdar Gulgeldiýew
Göwreli bolmak, çaga dogurmak her bir enäniň arzuwy-islegi. Gujaga çaga almak ene üçin bagt. Ýöne göwrelilige bimahal çagda sataşýan aýallar üçin bu ýagdaý uly betbagtçylyk bolup durýar.
Aýallar söýgä sataşýarlar ýa-da aldawa düşýärler, ýa-da ýeňil eklenç gözleginde ters ýola düşüp, şowsuzlyga uçraýarlar, garaz, erkek bilen gatnaşykdan soň aýal başynda dert galýar. Gerekmejek mahaly göwrelilik ýüze çykýar. Beýle ýagdaýda aýallaryň köpüsi dogurmak islemeýärler. Çagany aýyrdýarlar, ýagny abort etdirýärler.
Abort etdirmek hemmelere başardyp durmaýar. Doktora ýüz tutmaly. Doktora ýüz tutjak ýeriňde propiskaň bolmaly. Abort etdirmek üçin gan we dürli analizler tabşyrmaly. Her analiziň bahasy üç dollara ýakyn. Abort etdirmek (arzan ýagdaýda) ýigrimi dollar. Munça puly welaýatlardan çörek bişirip satmak üçin ýa-da başga bir gazanç gözläp uly şäherlere gelýän gyzjagazlar, şeýle hem ýeňleslik ýolunda neşekeşlige sataşýan zenanlar tapyp bilmeýärler. Talyp gyzlaryň eýdip-beýdip, bu puly tapmagam mümkin. Şu sebäpler üçin aldawa düşüp, göwreli bolýan ýaş gyzlar hem-de mydama pulsuz neşekeş aýallar göwresindäki çagany aýyrtmaga, ýagny, abort etdirmäge mümkinçilik tapman, dogurmaly bolýarlar.
Abort etdirmäge pul tapmaýan ýaş gyz soňra dogran çagasyny eklemäge, ýat ýerde ýaşamaga nädip mümkinçilik tapsyn. Şeýle ýagdaýda dünýä inýän günäsizje adamjyk çaga dogrulýan öýlerde zyňlyp gidilýär. Ogryn ýagdaýda göwreli bolmak, çaga dogrulýan öýlerde çaga taşlap, gaçyp gitmek hadysalary sowet döwründe-de kän bolýardy. Şol zatlar sebäpli, Türkmenistanyň dürli şäherlerindäki ýetimler öýlerinde ejesiz-kakasyz ulalýan ýetim çagalaryň bäri-aňyrsy ýokdy. Ulalansoň olaryň arasynda ogry-jümrüler, adam öldürýänler bolup ýetişýänler hem bardy. Sebäbi hossar terbiýesi ýaly terbiýe hiç ýerde bolmaýar. Biz çem gelen tarapyndan dogrulyp taşlanyp gidilýän ýetimler bilen öň özüniň gerekli ojagynda doglup, uruşda ýa-da ýer titremesinde hossarlary ýogalyp, mejbury ýagdaýda ýetimler öýüne düşen çagalary deňeşdirmek islemeýäris. Sebäbi hossardan birazajyk terbiýe alan çaga-da soňy bilen adam bolup ýetişýär. Ýöne bäbekliginden ýetimler öýüne zyňlyp, hiç hili ene-ata terbiýesini almadyk çagalar welin, soňy bilen jemgyýetiň ýürek agyrysy bolup ýetişýärler. Olar ýürek agyry bolmanda-da, kiçijik adamjygyň hossar mährini alman ýetişmegi gynançly hadysa bolup durýar.
Kyn sowal
Bir hepdede bäş çaga golaý zyňlyp gidilýändigini çaga dogrulýan öýlerde işleýänler gürrüň berýärler. Käte gowy dolanan çaganyň çagalar öýüniň gapysyna, zir-zibil dökülýän ýerlere zyňlyp gidilýändigini aýdýarlar. Şeýle zatlary eşidip, ýetimler öýlerindäki körpejeleri synlap, pikir öwürýärsiň: «Olara ömür berleni gowumy ýa-da ene garnyndaka olaryň dünýä inmekden mahrum edileni?» Kyn sowal. Bu hakda hiç kim çözgüt boljak zady aýdyp bilmez.
Häzirki döwürde ýaşaýyş asla-da kynaldy. Garaz, hökümet olary ýetimler öýüne atyp, ölmez-ödi iýdirerem, geýdirerem, ese-boýa-da galdyrar. Ýöne, olar kämillik ýaşyna ýetensoň hem hany olara iş, hany olara okuw, hany olara ýaşamaga tünek? Bu wagt «men-men» diýen maşgalalar zordan tünek edinýär. Ýeke otagyň bahasynyň otuz müň dollara çykan döwründe 150 dollar aýlyk bilen nädip jaý edinmeli? Eger hökümet olara jaý bermek meselesini üstüne alaýan ýagdaýynda-da her çaga dogrulýan öýde hepdede azyndan bäş çaga taşlanyp gidilýän bolsa, ýurtda näçe çaga dogrulýan öý bar, hökümet bar gurýan jaýyny taşlanýan çagalara berip duraýmasa.
Garaz, kyn mesele. «Göwreli bolmaň» diýib-ä olara gep düşündirip bolmaýar. Häzir aýratynam ýaşlar azypdyr. Ýaşy uluraklaryň gürrüňini etmäliň, mekdep okuwçylarynyň arasynda göwreli bolup, äre gaçýanlar bar.
Ýa-da çaga aýyrdasy gelýänleriň abort meselesine kömek bermelimi? Dini taýdan çaga aýyrtmak uly günä hasaplanýar. Ýöne şeýle-de bolsa, ýetimler öýlerini hossarsyz çagadan dolduryp durmagam lezzetli iş däl. Abort etdirjekleri mugtuna hem anonim abort etmäge kömek bermegi ýa-da hökümet öz üstüne almalymy? Nädeniňde gowy boljak? Bu meseläni häkimiýetler köplük bolup çözmeli.


text:
Hindistanly Jyoti Amge häzir 15 ýaşynda. Joti özüne meňzeşleriň arasynda iň kiçijigi. Emma ol özüniň ýagdaýyndan nägile däldigini aýdýar. Joti Amge: kiçijikdigime buýsanýaryn. Gyzyklanma bildirýändikleri üçin juda hoşal. Kiçijik bolmakdan gorkmaýaryn hem hiç hili gynanmaýaryn.
Ilkinji sapar mekdebe baranda juda gorkdy Joti Amge: “Okuwa ilkinji başlan wagtlarym hemmeler juda uzyndy. Juda gorkupdym”. Jotiniň bar arzuwy aktrisa bolmak. Ol eýýäm käbir wideokliplerde oýnady. Joti beýleki adamlardan hiç hili tapawudynyň ýokdugyny nygtaýar we şeýle diýýär: “Men edil beýleki adamlar ýaly. Edil siziň ýaly iýýärin, edil siziň ýaly düýş görýärin. Hiç hili tapawut duýmaýaryn”. Hünärmenler Jotiniň ene-atasyna gyzlarynyň bütin ömrüne şu ýagdaýda galjakdygyny aýdypdy.
Filed under: Bütin Temalar, Bilim, Habarlar |


text:
Azyklyk önümler bilen bir hatarda «Aşgabat 2017» oýunlarynyň nyşany, tumary we Wepalynyň dürli şekilleri ýerleşdirilen sport lybaslary, sportuň her bir ugruny suratlandyrýan sowgatlyklar, açarbaglar, milli gymmatlyklarymyzy alamatlandyrýan ýadygärlik harytlaryň birnäçe görnüşi bar. Oýunlara gatnaşyjylar, türgenler we daşary ýurtly myhmanlar bu söwda dükanlaryndan oýunlar döwründen ýadygärlik galjak sowgatlyklary alyp bilerler. Stolda goýmaga ýa-da dürli diwarlyklardan asmaga, ulaglardyr öý bezegleri üçin ulanmaga niýetlenen sowgatlyklar süýji ýatlamalar galdyrjak «Aşgabat 2017» oýunlarynyndan ýadygärlik bolar. Söwda dükanlarynyň hatarynda Türkmenistanyň Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň birnäçe söwda firmalarynyň we merkezleriniň guran söwda nokatlaryna hem gyzyklanma ýokary. Şäherçäniň içinde «Altyn» döwlet lomaý bölek firmasynyň söwda nokadynyň hödürleýän dürli sowgatlyklary-da gelenleriň ünsüni çekýär. Türkmen halkynyň edim-gylymlaryna, däp-dessurlaryna mahsus aýratynlyklary özünde jemleýän ol harytlar gönüden-göni «Aşgabat 2017» oýunlary üçin niýetlenendir. Biz hem gazetimiziň şu sanynda söwda dükanlarynda we restoranlarda myhmanlara hyzmat etjek hünärmenleriň ýürek buýsanjyny size ýetirmegi makul bildik.
Atajan ATAÝEW, Haryt boýunça işgär.
— Ynha, sabyrsyzlyk bilen garaşylan Aziada oýunlary hem ýetip geldi. Görşüňiz ýaly, biz hem Olimpiýa şäherçesinde dürli görnüşli sowgatlyk harytlaryň satuwyny ýola goýduk. Eýýämden türgenler we daşary ýurtly myhmanlar sowgatlyklarymyza uly isleg bildirýärler. Bu bolsa, halkara ýaryşyna dünýä jemgyýetçiliginiň nähili uly ähmiýet berýänligini, oýunlara uly hyjuw bilen garaşandygyny alamatlandyrýar. Sport bilen meşgullanmagy her bir adam halaýar. Menem sportuň basketbol görnüşini halaýaryn. Ýaryşa gatnaşyjy türgenlerimize bu halkara ýaryşda uly ýeňişler gazanmagy arzuw edýärin!
Tagam hyzmatlary doly taýýar
Dünýäniň çar künjünden geljek myhmanlara, türgenlere we gatnaşyjylara ýokary derejeli tagamlary hödürlemäge örän uly taýýarlyk görüldi. Oýunlar döwründe myhmanlara tagam hyzmatlaryny hödürlemäge-de ýokary derejede taýýarlyk görüldi. Hut, şol mynasybetli görlen guramaçylyk işleri islendik derejedäki myhmanyň ösen islegini kanagatlandyrmagyň hötdesinden geler. Tagam hyzmatlaryny dünýä medeniýetine laýyk gurnamaklyga uly ähmiýet berilýär. Tagamlary taýýarlajak aşpezlere we ofisiantlara ençeme wagtdan bäri ýörite taýýarlyk okuwlary geçirildi. Olar tagam taýýarlamagyň inçe usullaryny, hyzmat etmegiň düzgünlerini doly derejede özleşdirdiler. Öz hünärleriniň inçe taraplaryny öwrendiler. 5 ugur boýunça dürli tagam hödürlenjek oýunlarda tagam hyzmatlaryny ýerine ýetirjek ofisiantlaryň we aşpezleriň ählisi okuw türgenleşik sapaklaryny geçdiler.
«Aşgabat 2017» oýunlary arkaly edermen halkymyzyň asylly däp-dessurlaryny, onuň myhmansöýerligini hem-de mizemez jebisligini bütin dünýä görkezmelidiris diýip, belleýän milli Liderimiz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, pudak edaralarynyň ýolbaşçylary bilen geçiren maslahatlarynda oýunlar döwründe söwda we jemgyýetçilik iýmiti ulgamlary bilen baglanyşykly anyk wezipeleri kesgitläpdi. Oňa laýyklykda türgenleriň, resmi wekiliýetleriň, myhmanlaryň, meýletinçileriň we hyzmat edýän işgärleriň ýokary hilli iýmit bilen üpjün edilişi boýunça berlen tabşyryklar doly ýerine ýetirildi.
Restoranlaryň we tiz iýmitlenmegiň kafesiniň işi-de gerekli derejede talabalaýyk guraldy.


text:
Hormatly lukman! Meniň öýlenenime 3 aý boldy. Jynsy gatnaşyklarda nähili ýagdaýlar, gatnaşyk görnüşleri aýalyň doly kanagatlanmagyna getirip bilýärkä? Aýalda dörän orgazmy nädip duýup bolýar?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Siz maşgala durmuşynyň gyrasyndan ýaňy aýak basan ýaş çatynjalar bolup durýarsyňyz. Şonuň üçin hem, biri-biriňize ýaramly gyjyndyryjy (erogen) nokatlary, gatnaşyk görnüşlerini (poza) siz diňe biri-biriňizi öwrenip tapyp bilersiňiz.
Aýal maşgalany jynsy gatnaşyklarda kanagatlandyryp, oňa lezzetli duýgulary bermek üçin taýynlaýjy çäreleriň (posalar, sypalamalar, erogen nokatlary gyjyndyrma) geçiriliş häsiýeti, dowamlylygy diýseň wajypdyr. Ol barada bir-iki sözde aýtmak mümkin hem däl. Şonuň üçin, men Size aýal seksuallygynyň aýratynlyklary barada giňişleýin maglumaty almak üçin, saýtymyzda ýerleşdirilen "Aýalyň we erkegiň jynsy isleginiň arasynda tapawut barmy?" atly makala bilen tanyşmaklygy maslahat berýärin.
Aýal orgazmy barada aýdylanda bolsa, bu düşünjäni bir kesgitleme bilen düşündirip bolmaýar. Eger erkek orgazmynyň (lezzetliligiň ýokary nokady) aýdyň alamaty höküminde eýakulýasiýany (döli dökme) bellemeli bolsa, aýal orgazmynyň aýdyň alamatyny belläp bolmaýar. Şonuň üçin hem, erkek adamlar tarapyndan berilýän "Aýal maşgala "döküp" bilýärmi?" diýen sorag aýdyňlaşdyrylmany talap edýändir.
Aýalyň jyns ýollaryndan bölünip çykýan nem jynsy gatnaşyklaryň başynda, "taýynlanma" döwründe hem çykyp, onuň gyjyndyrmalara "jogap" berip, jynsy gatnaşyga taýyndygyny aňladyp bilýändir. Şeýle-de, nem orgazmyň alamatlarynyň biri bolan ýatgynyň we jynshana myşsalarynyň ýygrylmagy netijesinde hem bölünip çykyp, "dökme" alamatyny berip biler. Ýöne bölünip çykýan nemiň ujypsyzlygy sebäpli köp ýagdaýlarda bu alamat esasy alamat höküminde jübütler tarapyndan duýulmaýar hem. Görşümiz ýaly, jyns agzalaryň nemlenmegi aýal orgazmynyň ýeke-täk alamaty däl.
Jynsy gatnaşyklarda aýalyň hereketiniň we dem almasynyň çaltlanmagy, sojamagy, göwsüniň we emzikleriniň gatamagy, jyns dodaklarynyň ulalmagy, ýatgynyň we jynshana myşsalarynyň ýygrylmagy (we nemiň bölünip çykmagy) onuň lezzetli duýgyny başdan geçirjekdigini alamatlandyryp biler. Jynsy gatnaşykdan kanagatlanan aýalyň keýpi hem ýokarlanyp, şähdaçyk bolýar, gujurlylygy ýokarlanýar. Sebäbi onuň bedeninde endorfin gormonlary döräp, ol şolaryň täsirinde bolýar.
Aýal seksuallygynyň wagtyň geçmegi bilen ýaýbaňlanýandygyny ýatda saklamalydyr. Şonuň üçin hem adamsy tarapyndan bildirilýän duýgular, gözlegler, tagallalar hökman aýal maşgalanyň duýgurlylygyny ýokarlandyryp, är-aýal düşeginde oňa kanagatlanma bermäge ýardam berer.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Hormatly lukman hacanda birinji gezek gatnasyk edyan yone name ucin gan akmadyka mende bu mende gyzlyk perdan yoklugymyka name ucin beyle boldyka jogap yazaysanyz
Salam
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Ýokary tehnologiýalar agrosenagat toplumynyň maldarçylyk ulgamynyň netijelilignini üpjün edýär
Daşoguz welaýatynyň S.A. Nyýazow adyndaky etrabynda ýerleýän iri maldarçylyk toplumy gara mallaryň 500-sini saklamaga we her ýyl 2000 tonna süýt we 120 tonna et gaýtadan işlemäge niýetlenendir.
Netijeli ykdysady strategiýa we Şweýsariýa, Germaniýa, Türkiýe ýaly ýurtlaryň ady belli kompaniýalarynyň ýokary tehnologiýaly enjamlary önümçilik tabşyryklaryny üstünlikli berjaý etmage ýardam edýär.
Toplumyň öz iýmlik binýady bolup, 350 gektar ýerde iň täze oba hojalyk enjamlary ulanylyp mekgejöwendir ýorunja ýetişdirilýär. Mekgejöwen ekmekde Türkiýäniň „Günger“ firmasynyň tohum sepijileri ulanylýar, olar bir inedördül meýdana näçe tohum taşlamalydygyny awtomatik usulda kesgitleýärler. Valley amerikan firmasynyň oba hojalyk ekinlerini suwarmaga niýetlenen suw sepiji enjamlary ekinlerden ýokary hasyl almagy üpjün edýärler.
Olaryň ulanylmagy zähmeti azaldýar we suwdan rejeli peýdalanmaga ýardam edýär.
Şweýsariýanyň «DeLaval» kompaniýasynyň robotlaşdyrylan ulgamy ulanylan sagymçylyk sehi innowasion tehnologiýalryň önümçilige üstünlikli ornaşdyrylmagynyň aýdyň mysalydyr. 250 sygra niýetlenen sehiň dört bölüminiň hersinde sygyrlary robotlar sagýar, bu bolsa diňe bir süýt alnyşyny çaltlandyrman, eýsem onuň hiliniň hem gowy saklanmagyna ýardam edýär.
Mal ýataklaryny dersden arassalamak işi-de awtomatlaşdyrylypdyr, ol organiki dökün hökmünde gaýtadan işlenilýär.
Toplumyň önümçilik bölümleri bolan eti gaýtadan işleýän bölüminde-de ýokary öndürijilikli enjam oturdylyp, bu ýerde şöhlatlaryň dürli görnüşi, süýt sehinde bolsa alyjylaryň arasynda islegli pasterizileşdirilen süýt, gatyk, aýran, ýogurt, gaýmak, mesge, dorag, peýnir we beýleki önümler çykarylýar.
Önümçiligiň innowasion usulda guralmagy, işe toplumlaýyn çemeleşmek we çeýe marketing syýasaty toplumyň et we süýt önümleriniň hiliniň ýokary bolmagyny we onuň alyjylar bazarynda hemişe islegli önümler bolmagyny üpjün edýär.


text:
“Awaza” Milli Syýahatçylyk Zolagy
Hazar deňziniň gündogar kenarynda, Türkmenbaşy şäherinden 12 km günbatar tarapynda ýerleşýär. 2009-njy ýylyň15-nji iýunynda birinji 3 oteller girizildi.
Hazar deňziniň Türkmenistana degişli kenarýakasy örän täsin jana şypaly ýumşak howasy we baý tebigy mümkinçilikleri bilen tapawutlanýan ekologik taýdan arassa zolakdyr.
Bu taslama Türkmenistanyň diňe özünden 1 milliarddan gowrak amerikan dollaryny, daşary ýurt maýa goýujylaryň bolsa 4 milliard amerikan dollaryny gönükdirmek göz öňünde tutuldy. Häzirki wagtda Awazanyň meýdany 1,700 gektar möçberinde kesgitlenildi. Şeýle hem ilkinji nobatda gurluşygy alnyp barylmaly 90 sany ýer ülüşleriniň sanawy we möçberi tassyklanyldy. Olaryň arasynda täze howa menzili toplumyny, «Awazany» howa menzili bilen birikdirýän awtomagistraly, kuwwatly gaz turbina elektrobekedini, suw süýjediji we arassalaýyş desgalary, suw geçiriji ulgamy gurmak ýaly işler bar. Şeýle hem iş meýilnama laýyklykda, Türkmenbaşy şäherinde suw üpjünçilik we lagym sorujy bekedini döwrebaplaşdyrmak işleri alnyp barylýar. Bir söz bilen aýdanyňda uzak möhletleýin ösüşe niýetlenen häzirki zaman inženerçilik-kommunikasiýa infrastrukturasyna degişli ähli zatlar göz öňünde tutuldy. Eýýäm şu ýylýň özünde «Awaza» Milli syýahatçylyk zolagy dynç alýanlaryň ilkinji toparyny kabul etmäge taýýarlyk görýär. Munuň üçin Hazar deňziniň ajaýyp kenarynda birinji derejeli myhmanhanalaryň birbada altysy öz gapylaryny giňden açar.
Dürli ýurtlaryň we şäherleriň tejribesi erkin ykdysady we dynç alyş zolaklarynyň halklary ýakynlaşdyrýandygyny, daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmäge ýardam edýändigini, şol sebitiň we tutuş ýurduň ösmegine kuwwatly itergi berýändigini görkezýär. Şonuň üçin Prezidentimiz bu ajaýyp Türkmenbaşy şäherini we Hazaryň kenarýakasyny öz içine alýan erkin ykdysady zolagyny döretmek hakynda Karar kabul etdi.
Dünýäde erkin ykdysady zolaklaryň 25-den gowrak görnüşi hereket edip, olaryň umumy sany 2000-e golaýdyr. Olaryň arasynda gümrük erkin zolaklary, paçsyz zolaklar, erkin daşary ýurtlara haryt çykarmak boýunça önümçilik zolaklary, erkin telekeçiligiň ykdysady zolagy, tehniki ykdysady ösüş zolagy, ylmy-senagat parklaryny (tehnoparklary) we birnäçe beýleki erkin ykdysady zolaklaryň görnüşlerini mysal getirip bolar. Halkara tejribesinde erkin ykdysady zolaklar örän giňden ulanylýar. Mysal üçin, gümrük erkin zolaklarynda önümçiligi ösdürmäge amatly şertler döretmek üçin söwda erkinligi berilyär. Bu bolsa, ýurduň eksport mümkinçiliklerini giňeldýär. Şeýle ýagdaý Wengriýada has meşhurlyk gazandy, bu ýerde 2000-nji ýylda 126 sany şeýle zolak hasaba alyndy.
Daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmekde Hytaý Halk Respublikasynyň tejribesi has üstünlik gazandy. Bu Respublikada maýa goýujylara giň meýdanlar we 50 ýyllyk möhlet bilen zolaklar ulanmaga berilýär. Şu ýagdaýda daşary ýurt we ýerli maýa goýujylar işini giňeltmäge, uzak möhletiň dowamynda peýda almaga we ykdysady zolaga köp möçberde serişdeleri gönükdirmäge mümkinçilik gazanýarlar.
Taslamanyň 2011-nji ýylyň Oktýabr aýynyň 9-na çenli ýagdaýy:
Tutuşlygyna alnanda 2007-nji ýylyň ahyryndan başlap bu ägirt uly taslama 1,4 milliard amerikan dollary möçberinde maliýe serişdeleri goýuldy. Şonda “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda gurluşyk işleri badalga aldy.
Häzirki wagtda Awazada birbada tutuşlygyna alnanda dynç alýanlaryň 1700-sini kabul edip biljek oňaýly myhmanhanalaryň 8-si, çagalar we uly ýaşlylar üçin her biri 880 orunlyk dynç alyş merkezleriniň 2-si ulanmaga berildi. Bulardan başga-da şu ýerde kuwwatlylygy 254 MWt barabar bolan gaz turbinaly elektrik stansiýasy we podstansiýalar toplumy; deňiz suwuny süýjediji desga, her sagatda 800 adama hyzmat etmäge mümkinçiligi bolan halkara aeroporty, uzynlygy 7 kilometre ýetýän Awaza derýasy; interaktiw deňiz suw çüwdürimleriniň toplumyndan ybarat bolan seýilgäh, şeýle hem abadanlaşdyrylan awtomobil ýollary, şol sanda syýahatçylyk zolagyny Türkmenbaşy şäheriniň howa menzili bilen birleşdirýän estakada gurlup ulanmaga berildi.
Bu ýerde 12 gatly ýokary derejeli myhmanhanalaryň ýene-de 4-sini, ulular we çagalar üçin häzirki zaman dynç alyş merkezleriniň 5-sini we olara degişli ýaşaýyş-durmuş, sagaldyş we medeni dynç alyş düzümleri özünde jemleýän kottej toplumlarynyň 5-sini gurmak meýilleşdirildi. Bu desgalaryň işe girizilmegi Awazada dynç alýanlaryň sanyny takmynan üç müň adama çenli artdyrmaga mümkinçilik berer.
Mundan başga hem nebitgaz toplumynyň buýurmasy boýunça Awazada söwda merkezi bolan Sergi köşgi, dynç alyş seýilgähi, 266 maşyn üçin köp derejeli awtoduralga gurlar, şeýle hem abadanlaşdyrylan 5,5 kilometrlik ýol çekiler.
Myhmanhanalar: “Serdar”, “Kuwwat”, “Kerwen”, “Watançy”, “Hazyna”, “Nebitçi”
Medeni dynç alyş merkezleri: “Arzuw”
Resmi saýty: www.avaza.gov.tm
Çeşmeler:


text:
Türkmenistanyň Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi
Türkmenistanyň Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligine degişli birnäçe iri kärhanalarynyň Halkara hil (ISO) we iýmit howpsuzlygy (HACCP) sertifikatlaryna mynasyp bolmagy ykdysadyýetimizi mundan beýläkde pugtalandyrmaga, önümleriň bäsdeşlige ukyplylygyny we ýurdumyzyň eksport kuwwatyny artdyrmaga giň ýol açar.
Italiýanyň döwlet teleradio gepleşikleri korporasiýasynyň «Rai 3» teleýaýlymy Türkmenistany 2018-nji ýylda iň gowy syýahatçylyk ugurlarynyň biri hökmünde atlandyrdy. Dürli ýurtlar hem-de yklymlar boýunça syýahatlar baradaky filmleriň köp seriýaly tapgyryndan soň, teleýaýlym tomaşaçylaryň arasynda sorag-jogap geçirip, meşhur ugurlaryň sanawyny düzdi. Ses bermegiň netijelerine görä Türkmenistan «Taryh» derejesinde birinji ýere mynasyp boldy.
Taryhda «Beýik Ýüpek ýoly» adyny alan gadymy ýüpek ýoly söwda, işjeň duşuşyklar we gepleşikler üçin örän uly mümkinçilikler beripdir, ajaýyp ösüşlere ýardam edipdir. Beýik Ýüpek ýolunyň Hytaýyň merkezi etraplaryndan başlanan ugry Aziýanyň üsti bilen Ortaýer deňziniň gündogar kenarlarynyň portlaryna baryp ýetipdir.
Türkmen halkymyz «Bazara bar — bagtyňy gör» diýýär. Hakykatdan hem häzirki bagtyýar zamanamyzyň islendik bazaryna baryp, gözüňi dokundyrýan bolçulygy synlanyňda, bu ýerden islän zadyňy tapyp boljakdygyna ynanýarsyň.
Bu günler her bir türkmen ojagynda bereketli saçaklar giňden ýazylyp, toýlar uludan toýlanýar. Täze ýyl baýramçylygynyň golaýlamagy bilen, Watanymyz toý lybasyna beslendi. Bazarlarymyz, söwda merkezleri we dükanlar ýokary hilli önümleri bilen alyjylar köpçüligini garşy alýar. Bu babatda söwda nokatlarynda dünýäniň ösen medeniýetine laýyklykda söwda hyzmatlary ýerine ýetirilýär.
Dekabr aýyna gadam basylmagy bilen, Watanymyzyň çar künjünde, bazarlarynda we ýol ugurlarynda göçme söwda nokatlary guraldy. Hormatly Prezidentimiziň geçen hepdede bolan Ministrler Kabinetiniň mejlisinde belleýşi ýaly, dekabr aýynyň 15-ine Täze ýyl yşyklarynyň ýakylmagy bilen paýtagtymyz hakyky baýramçylyk lybasyny geýer.


text:
Saxo Bank ýylyň ahyryna çenli nebitiň bahalaryna bolan çaklamasyny barrel üçin 58 dollara çenli aşaklatdy we islegiň artmagynyň we teklibiň çäklendirilmeginiň ahyrynda bahalara oňaýly täsir etjekdigini çaklaýar, diýip Saxo Bank-yň haryt-çig mal bazarynda strategiýalar bölüminiň başlygy Ole Slot Hansene salgylanyp Trend habar berýär.
Onuň aýtmagyna görä, geçen ýylyň ahyrynda ABŞ-da saýlawlarda Donald Trampyň gazanan ýeňşinden soň çig mal bazaryny eýelän tolgunyşyk we şol wagtlar hem OPEC ýurtlarynyň nebit çykarylyşyny çäklendirmek baradaky ylalaşyk gazanmagy spekulýatiw islegiň düýpli ýokarlanmagyna getirdi we bu ýagdaý fewrala çenli dowam etdi.
«Ýöne birinji çärýegiň dowamynda bahalaryň ösüşiniň o diýen ýokary däldigi we spekulýatiw garaýyşlaryň bular ýaly ösüşini ödemeýänligi aýdyň boldy. çärýegiň ahrynda nebit ýene-de aşak düşdi. Sebäbi OPEC oňa degişli bolmadyk öndüriji döwletlerde nebit çykarylyşynyň çäklendirilmeginiň öwezi beýleki ýurtlarda onuň çykarylyşynyň artdyrylmagy bilen doldy» diýip Hansen aýtdy.
Onuň pikirine görä, Trampyň gelmegi bilen bazarda gazanylan ösüş gowşap ugrady. Çünki Trampyň ykdysadyýeti ösdürmek boýunça öz meýilnamalaryny Kongresden geçirip bilmegine şübhe döräp başlady.
OPEC ýurtlarynyň we pndan daşardaky öndüriji ýurtlaryň nebitiň çykarylyşyny çäklendirmek boýunça tagallalary bazara gatnaşyjylar tarapyndan oňaýly bahalandyryldy. Muňa garamazdan, ylalaşyga gatnaşýan ýurtlarynyň käbirleriniň öz borçnamalaryny dolulygyna ýerine ýetirmeýänligi we beýleki ýurtlarda nebitiň çykarylyşynyň artýanlygy sebäpli çäklendirmek prosesiniň haýal gidýänligine akyl ýetirenlerinde bahalaryň aşaklamagy ýene-de dowam etdi.
«ABŞ-da nebit çykarylyşynyň möçberi her hepde artdyrylýar. Nebit diňleriniň mukdary 2015-nji ýylyň sentýabryndaky ýagdaýyna geldi, buraw platformalaryndan çykarylyşynyň möçberi bolsa artýar. 2017-nji ýylda nebit çykarylyşynyň möçberiniň 35 göteriminiň eýýäm ýerine ýetirilendigini nazara alsaň (çeşme – Goldman Sachs), diňe durnukly aşak düşýän tendensiýa ABŞ-da önümçiligiň artmagyna bolan häzirki çaklamany üýtgedip biler» diýip Hansen aýdýar.
Bilermeniň bellemegine görä, bankyň Brent kysymly nebitiň barreliniň bahasynyň 50 dollara barabar boljakdygy we soňra barrel üçin 6- dollara çenli ýokarlanjakdygy baradaky çaklamasy birinji çärýekde amala aşyryldy.
«Biz nebit bazary ikinji çärýekde diňe Brent nebitiniň barreliniň bahasynyö 50 dollar töwereginde saklanmagyny kadalaşdyrmaga bil baglap biler diýip hasaplaýarys, ýöne munda az wagtlyk 45 dollara çenli hem düşmegi nazardan sypdyrmaly däl. Biz ýylyň ahyryna çenli nebitiň bahalaryna bolan çaklamamyzy barrel üçin 58 dollara çenli aşakladýarys we islegiň artmagynyň hem-de teklibiň çäklendirilmeginiň ahyrynda bahalara oňaýly täsir eder diýip hasaplaýarys» diýip bilermen aýtdy.