text:
Geçmişiň şöhratly şäheri bu gün ýene dünýäniň möhüm hyzmatdaşlyk hem ösüş merkezine öwrülýär
Kerki şäherinde täze howa menzili guruldy. Bu baradaky başlangyç Gahryman Arkadagymyza degişlidir. Ýakyn wagtda, Lebap topragynda Medeniýet hepdeliginiň geçirilýän günlerinde bu howa menzili ulanmaga berler.
Gahryman Arkadagymyzyň «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» ýaly ajaýyp eserlerinde uzak geçmişdäki şöhratly şäherlerimiziň hatarynda ady buýsanç bilen tutulýan Kerkiniň durmuşynda bolup geçýän uly wakalar ony ýene-de ýurdumyz üçin hem, dünýä üçin hem hyzmatdaşlygyň, ösüşiň möhüm merkezine öwürýär.
Hawa, «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamasyny» durmuşa geçirmek bilen baglylykda, «Türkmenhowaýollary» agentliginiň buýurmasy boýunça Kerki şäherinde sagatda 100 ýolagça hyzmat etmäge ukyply täze howa menzili guruldy. Taslamany «Gündogdy» hususy kärhanasy amala aşyrdy. Howa menzilini döwrebap enjamlaşdyrmak, uçuşlaryň howpsuzlygyny üpjün etmek maksady bilen Fransiýanyň meşhur «Thales» kompaniýasy bilen hyzmatdaşlyk edildi. Bu howa menzili ýurdumyzyň raýat awiasiýasynyň mümkinçiliklerini giňeltmek bilen, howa ýoly arkaly ýük daşalmagyny, ýolagçy gatnadylmagyny ýokary derejede üpjün eder.
Mälim bolşy ýaly, Kerkide howa menzili mundan ozal hem bolupdy. 1947-nji ýylda ulanmaga berlen howa menziliniň, täze döwrüň talaplaryna laýyk gelmeýändigi, onuň uçuş-gonuş zolagynyň hem häzirki zaman uçarlaryny kabul etmäge, ugratmaga mümkinçiliginiň ýokdugy zerarly, işini bes edipdi. Täze howa menzili häzirki zaman talaplaryna doly laýyk gelýär. Ol göge göterilmek üçin ganatyny gerip duran ak guwy ýatladýan baş binasyndan başlap, bütin gözel durky, ähli amatlyklary bilen özboluşlydyr. Onuň uçuş-gonuş zolagy uçarlaryň islendik görnüşini kabul edip we ugradyp biler.
* * *
Gahryman Arkadagymyzyň başlangyçlary bilen, ýurdumyzyň her bir sebiti babatda bolşy ýaly, Lebap welaýatynda hem ägirt uly özgertmeler, beýik gurluşyklar amala aşyrylýar. Ol özgertmeleriň, gurluşyklaryň ençemesi eýýäm öz miwelerini eçilýär. Döwrüň uly işleri dynuwsyz dowam etdirilýär. Beýik döwrüň ösüşleri babatda welaýatyň diňe bir künjeginiň — Kerki şäheriniň mysalynda hem juda kän zat aýdyp bolar.
Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzyň umumy ösüşleri, ýakyn we uzak geljegi nazarlaýan beýik maksatlarymyz bilen baglanyşyklylykda Kerki şäheriniň ykbalyna düýbünden täze durmuşy getirdi. Şäheriň gadymy Kerki adynyň gaýdyp gelmegi, bu ýerde bitirilen, bitirilýän ähli işler biziň umumy taryhymyzy — täze we beýik taryhymyzy ýazýar.
«Dile geldi — bile geldi». Geliň, bir salym taryh, taryhy atlar, Kerki şäheriniň hem gadymy adynyň oňa gaýtarylyp berilmegi barada söhbet edeliň!
Taryh — biziň geçen ýolumyz. Müňýyllyklary yzarlap gaýdan ýeňişli hem kynçylykly, çylşyrymly hem şöhratly ýolumyz. Özümizi görmegimiziň aýnasy. Özümizi öwrenmegimiziň çeşmesi. Özümizi tanamagymyz, özümizi açmagymyz. Döwlet gurmakdaky, döwleti beýgeltmekdäki köp taraply wezipeler. Biziň her birimiziň bitirýän işimiz, döredijilikli zähmetimiz... Taryh — diňe geçmiş däl, taryh — şu günüň hem geljegiň başlanýan ýeri. Iň gadymy geçmişden şu güne gelen, şu günden asyrlara uzaýan ýol...
Dürli wagtlarda biziň taryhymyzy dürlüçe öwrenmäge çalyşdylar. Has dogrusy, bu uzak hem çylşyrymly taryhy her kim özüçe, öz güýjüniň, ýagdaýynyň çatdygyça, öz islegiçe diýen ýaly düşündirjek boldy.
Bu gün öz taryhymyzy özümiz, onda-da juda dogruçyl öwrenmek bilen, şu topragyň taryhynyň biziň öz taryhymyzdygy baradaky beýik hakykaty açýarys. Hakykaty açýarys we dünýä ýaýýarys.
Ýer-ýurt atlary — milletiň taryhy. Ýurdumyzyň çäklerinde biziň müňlerçe ýyllyk geçmişimizden habar berýän ýer-ýurt atlary kän. Olary saklap galmagyň gymmaty halkymyzyň taryhyny ýitirmezlige, öz taryhymyza özümiziň eýe bolmagymyza barabar.
Mundan birnäçe ýyl ozal hormatly Prezidentimiziň Lebap welaýatynda iş saparynda bolup, Türkmenabat şäherinde Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň göçme mejlisini geçirende aýdan sözleri ýadymyza düşýär. Milli Liderimiz şeýle diýdi: «Gadymy döwürlerde biziň ýurdumyzyň çäklerinden geçen Beýik Ýüpek ýoly köp sanly söwda şäherleriniň, taryhy welaýatlaryň we ýerleriň üstünden geçipdir, ol ýerleriň atlary taryha ebedilik giripdir. Bu atlar diňe bir gadymy çeşmelerde, ylmy işlerde däl-de, eýsem, halkyň hakydasynda hem saklanyp galypdyr. Dehistan, Amul, Abiwert, Parfiýa... — şeýle gözel atlary näçe sanasaň sanap oturmaly».
Milli Liderimiz ýene şeýle diýdi: «Häzirki döwürde ýurdumyzda ilatly ýerleriň köp sanly täze atlary peýda boldy. Bu atlarda täze döwrüň ruhy, tapawutly aýratynlyklary beýan edilýär. Şunuň bilen birlikde, gadymy ilatly ýerleriň — köne şäherleriň, şeýle hem häzirki şäherleriň we etraplaryň ozalky atlaryny dikeltmek möhüm diýip hasap edýärin».
Milli Liderimiz ýene şeýle diýdi: «Lebap welaýatynda hem geçmişde meşhur atlary bolan şeýle ýerler az däl. Eger biz olaryň atlaryny şol sebitiň ýer-ýurt atlarynyň sanawynda (toponimikasynda) saklap galsak, onda bu milli mirasymyzy gorap saklamagyň we soňky nesillere ýetirmegiň ýene-de bir ýoly bolar».
Gahryman Arkadagymyzyň bu aýdanlaryny, saparyň dowamynda bular boýunça bitiren işlerini bütin halkymyz, ozaly bilen, welaýatyň ilaty tüýs ýürekden makullady. Ýeri gelende aýtsak, hormatly Prezidentimiziň ýer-ýurt atlary meselesinde bitirýän işleriniň özem, gürrüňsiz, taryhy işlerdir.
Lebabyň köp asyrlyk şöhratly geçmişi bolan şäher-kentleriniň taryhy atlary gaýtadan dikeldildi. «Türkmenistanyň dolandyryş-çäk gurluşynyň meselelerini çözmegiň tertibi hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna laýyklykda, Türkmenistanyň Mejlisi karar kabul etdi. Şeýlelikde: Atamyrat etrabynyň we onuň Atamyrat şäheriniň ady üýtgedilip, olara Kerki ady dakyldy. Birata etrabynyň we onuň Birata şäheriniň ady üýtgedilip, olara Darganata ady dakyldy. Galkynyş etrabynyň we onuň Galkynyş şäheriniň ady üýtgedilip, olara Dänew ady dakyldy. Serdarabat etrabynyň ady üýtgedilip, oňa Çärjew ady dakyldy. Çärjew etrabynyň Guşçular şäherçesiniň ady üýtgedilip, oňa Çärjew ady dakyldy...
* * *
Soltanýaz begiň galasynyň gurlan ýerleri örän irki döwürleriň gala-şäherleriniň ýerleridir. Bu töwerekde gadymyýetiň örän kuwwatly, iň uly galalaryndan diýlip ykrar edilen, takmynan, 2 müň 300 ýyllyk taryhy bolan Hojaidatgala ýaly galalardan ýadygärlikler bar. Amulyň söwda kerwenleriniň bir ugry şu ýerden geçipdir. Öz döwründe ykdysady babatda Amuldan hem öňe geçen, Parfiýa bilen berk gatnaşykda bolan, Beýik Ýüpek ýolunda aýratyn orun eýelän Zemmiň söwda kerwenleriniň hem bir ugry Amyderýanyň çep kenaryny syryp, hut şeýle taryhy ýerleriň, şol sanda Şähri-Haýbar, Hojaidatgala ýaly, möhüm söwda-ykdysady merkezleriň üstünden geçipdir...
Zemm, soňra Kerkuh (ýa-da Kerküh) — Kerki atlary bilen şöhratlanan bu şäheriň taryhy antik döwürden gaýdýar. Diýmek, Kerki 2 müň 600 ýyldan gowrak wagt bäri ýaşap gelýän, döwür-döwür gülläp ösen şäherdir. Baryp biziň eýýamymyzdan öňki VI-V asyrlarda we irki orta asyrlarda bu ýerde Amyderýanyň «Kerkuh» atly örän amatly geçelgesi bolupdyr.
Arheologlar gadymy Zemmiň çäklerinde gazuw-agtaryş işlerini geçirenlerinde, Ahemeniler, Parfiýa, Sasaniler döwletlerine degişli metal pullary tapypdyrlar. Munuň özi dürli taryhy ýagdaýlar bilen, şol sanda söwda-ykdysady gatnaşyklar bilen baglanyşyklydyr.
Öňde-de ýatlaýşymyz ýaly, Zemm belli bir döwürde, has takygy, X asyryň aýaklarynda uly şähere öwrülip, ykdysady taýdan Amuldan hem öňe geçipdir, döwrüniň ägirt uly ykdysady, medeni merkezine öwrülipdir. Bu döwürlerde ol eýýäm Kerki ady bilen şöhratlanypdyr. Ony türkmenleriň hut özleri şeýle atlandyryp başlapdyrlar. Zemm (Kerki), hakykatda, diňe derýanyň çep kenaryndaky ýerleri däl, sag kenaryndaky, häzirki Kerkiçi şäheriniň ýerlerini hem öz içine alypdyr. Şeýlelikde, ol iki bölekden ybarat bolup, derýanyň sag kenaryndaky bölegi — Kerkiçi bir döwürler Ahsisak diýlip atlandyrylypdyr.
Mes ýerler, ekerançylyk üçin amatlylyk, öri meýdanlary... Bular Zemmiň baýlygy bolupdyr. Eýsem-de bolsa, onuň ösüşi, ozaly bilen, Amyderýadan geçelgesi bilen, amatly port şäher bolandygy bilen baglanyşyklydyr.
Şäheriň «Zemm» ady halk arasynda soň-soňlaram ýaşap gelipdir. Has takygy, onuň şol irki ady ýaňy-ýaňylara çenli bu ýerde önüp-ösen käbir goja kişileriň dilinde biraz üýtgän görnüşinde — Şähri-Zeňňer diýlip tutulypdyr.
Şäheriň «Kerki» ady IX — X asyrlardan bellidir. Zemm Kerki adyny alandan soňra türkmenler Kerkiçiniň gadymky ady bolan Ahsisaga Kerkiçi (ýagny «kiçi Kerki», «Kerkä degişli» manysynda) diýip at beripdirler.
Kerki hem Kerkiçi Amyderýanyň iki kenarynda, biri-biriniň gabadynda, biri-birine bakyşyp otyrlar. Has dogrusy, goşulyşyp otyrlar. Gadymyýetden bäri bu ýerde — jüp kenardaky iki şäheriň arasynda gaýykly, gämili gatnaw kesilmändir. Olar döwrüň örän möhüm derýa ulaglary hökmünde adamlary, ýükleri ol kenardan beýleki kenara geçiripdirler. Şeýlelikde, Kerki Beýik Ýüpek ýolunyň möhüm merkezleriniň biri bolupdyr. Ol derýanyň sag kenaryndan, Kerkiçiniň üsti bilen gelýän, olara gidýän gatnawlar üçin hem, derýanyň çep kenaryndan, Amulyň we beýleki ýerleriň üsti bilen gelýän, olara gidýän gatnawlar üçin hem, Garagumuň aňňat-aňňat çägeliklerini söküp, Merwiň üsti bilen gelýän, olara gidýän gatnawlar üçin hem, häzirki Owganystan Yslam Respublikasynyň üsti bilen gelýän, olara gidýän gatnawlar üçin hem özboluşly merkez bolupdyr. Şular bilen birlikde, ol Horezmiň, Sarahsyň, Änewiň, Nusaýyň, Dehistanyň üsti bilen gelýän, olara gidýän gatnawlar üçin hem özboluşly merkez bolupdyr. Ýurdumyzyň çäklerindäki beýleki örän şöhratly ýerler ýaly, gadymy Zemm — Kerki Gündogary hem Günbatary, Aziýany hem Ýewropany birleşdiren Beýik Ýüpek ýolunyň bütin taryhynda örän möhüm merkezleriň biri hökmünde şöhratlanypdyr.
Geçmişde şeýle bir ýagdaý asyrlarboýy dowam edip gelipdir: türkmenler öz ýaşan ýerleriniň atlaryny ykbalyň emri bilen göçüp baran, ýurt edinen ýerlerine geçiripdir. Kerki şäheriniň ady bilen baglanyşykly hem bu barada aýtmak bolar. Bir zamanlar bu şäheriň ady Yrak türkmenleriniň köpçülikleýin ýaşaýan Kerküh şäherine geçirilipdir. Bu ýerdäki Kerküh hemişe, asyrlarboýy türkmenleriň ýaşaýan mekany bolup gelendir. Kerki şäheriniň türkmene näderejede ýakyndygyny, mähremdigini, bu adyň türkmenleriň hut özleri tarapyndan dakylan atdygyny, bu toprakda önüp-ösenleriň, soňra nirelere at salyp gitseler-de, onuň adyny we oňa bolan söýgülerini özleri bilen ýaşadandygyny diňe şu mysaldan hem görmek mümkindir. Görnüşi ýaly, türkmenler baran ýerlerinde binýat eden şäherlerine öz mähriban şäherleriniň — Kerkiniň adyny dakypdyrlar.
Soltanşa Atanyýazow «Türkmenistanyň toponimik sözlügi» atly işinde: «Kerki sözi, megerem, «ker» we «kuh» diýen iki bölekden ybarat bolup, «dagdaky (dagyň üstündäki) gala» diýen manyny aňladýan bolsa gerek...» diýen pikiri orta atýar. Hakykatdan-da, bir zamanlar Kerkä degişli bolan, onuň sag kenardaky bölegi hasaplanan Kerkiçi belentlikde — dagyň üstünde howalanyp görünýär. Eýsem-de bolsa, Kerki şäheriniň ýerleşýän ýeri dagyň üstünde däl-de, çep kenardaky gurply toprakly ýerdedir. Görnüşi ýaly, taryhçy alymlar üçinem, dilçi alymlar üçinem bu babatda pikirlenmäge, netije çykarmaga esas bar.
Kerkide gadymy döwürlerden bäri türkmen durmuşy, türkmen medeniýeti gülläp ösüpdir. Bu babatda ýekeje mysala ýüzleneliň! Ärsary türkmenleriniň halylary dürli öwüşginliligi bilen birnäçe topara bölünýär. Şolaryň biri-de Kerki halysydyr. Ol türkmeniň örän gadymy halylaryndan bolup, gölleriniň iriligi, nagyşlarynyň sap ösümlik we jandarlar dünýäsinden alnandygy bilen tapawutlanýar. Ortasyna «oňurgagöl», «gapyrgagöl», «güllügöl», «sallanmagöl», «towukgöl», «derýagöl» ýaly nagyşlar, gyrasyna dürli ownujak nagyşlar bilen bir hatarda «kerpiçgöl» atly on iki burçly ullakan nagyş salynýan bu halylara seredip, müň ýyllyk däl, müňlerçe ýyllyk geçmişimiziň şöhratly hem syrly sahypalary barada çuňňur pikire gideniňi duýman galýarsyň...
* * *
Kän şatlyga şärik bolup, ýene kän gowgany gören, uzak taryhy ýoly geçen Kerki! Şonça wagtyň, şonça döwrüň içinden gaýdyp, bu şäher ýaşaýşyny üznüksiz dowam etdirýär. Ol henizem adamlar, halklar, ýurtlar arasyndaky gatnaşyklarda şol gadymky ähmiýetini ýitirenok. Kerki bu gün ýurdumyzyň gülläp ösýän sebitleriniň birine öwrülýär. Täze zamanada juda köp zat täzelenen hem bolsa, ýollar, gatnawlar, hyzmatdaşlyklar täze bir görnüşe eýe bolan hem bolsa, dünýäniň ýüzünde, adamzadyň söwda-ykdysady, ruhy-medeni gatnaşyklarynda Kerki şäheriniň henizem öz orny bar. Ony hiç bir zat köneldip ýa kiçeldip bilenok.
Beýik Ýüpek ýolunyň gaýtadan dikeldilýän döwründe bu ýerde Amyderýanyň iki kenaryny, şonuň bilenem onuň kenarlaryndaky şäherleri — Kerkini hem Kerkiçini birleşdirýän demir hem awtoulag ýollarynyň köprüleri guruldy. Eger-de Amyderýanyň üstünden Kerki — Kerkiçi awtoulag hem demir ýol köprüleri gurulmadyk bolsady, häzirki zaman Beýik Ýüpek ýolunyň şu ugry kemala gelmezdi. Bu ýollar arkaly goňşy Özbegistana, Täjigistana, ondan hem alysdaky ýurtlara çykmagyň, ol ýurtlardan biziň ýurdumyza gelmegiň täze, amatly ugry döredi.
Kerki — Ymamnazar (Türkmenistan) — Akina (Owganystan Yslam Respublikasy) demir ýoly Aziýa demir ýol ulag geçelgesiniň «altyn halkasy» hasaplanylýar. Kerki şäheri şu halkara demir ýoluň, şeýle-de Ymamnazara, Akina, Andhoýa uzaýan halkara awtoulag ýolunyň başlangyç nokadydyr.
Şeýlelikde, Kerkä çenli çekilen demir ýollar, bir tarapdan, döwrebap köprüler arkaly derýanyň sag kenaryndaky ilatly ýerlere, döwrüň senagat merkezlerine, goňşy ülkelere tarap uzap gidýär. Beýleki tarapdan, goňşy Owganystana uzamak bilen, iki dostlukly ýurduň hyzmatdaşlygyna täze dereje berýär, ýurtlary hem sebitleri birleşdirjek ýola öwrülýär. Ine, indi bolsa Kerkide täze, döwrebap uçar menzili-de guruldy. Bularyň ählisi — ýurt üçin, sebit üçin, dünýä üçin iňňän möhüm ýollar...
Kerkidäki özgerişler gadymyýetiň uly şäherleriniň gaýtadan öz şöhratyna eýe bolşuna bir mysal bolup, Gahryman Arkadagymyzyň ýurdumyzy ösdürmek baradaky yhlasyny, zamanamyzyň güýç-kuwwatyny görkezýär.
Milli Liderimiziň tagallasy bilen bu gün ählumumy ösüşiň bähbidine dünýä bilen gatnaşygyň, hyzmatdaşlygyň ýoly gaýtadan dikeldilýär — Beýik Ýüpek ýolunyň häzirki zaman ulgamy döredilýär. Şonuň bilen, Türkmenistan bu şöhratly ýoluň gadymy hem müdimi merkezi hökmündäki abraýyny gaýtadan dikeldýär.
Milletimiziň, döwletimiziň abraýyny belende göterýän Gahryman Arkadagymyzyň jany sag, ömri uzak bolsun, taryhy işleri mundan beýläk hem rowaçlyklara ulaşsyn!
Akmyrat HOJANYÝAZ.
«Türkmenistan».


c: text/html

text:
Köpçülikleýin habar beriş serişdeleri üçin maglumat
Eýranyň milli gaz kompaniýasynyň (EMGK) resmi internet saýtynda ýerleşdirilen maglumatyna degişlilikde, Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi şu aşakdakylary belleýär. EMGK-niň esassyz we obýektiw bolmadyk maglumatyna öz tarapymyzdan Kompaniýanyň türkmen tarapyna bolan bergisini üzmek bilen bagly meselede hemmäni ýalňyş pikire ugrukdyrmak synanyşygy hökmünde garaýarys. Hususan hem, «Türkmengaz» Döwlet konserni tarapyndan üpjün edilýän gazyň hili we möçberi bilen bagl...Dowamy
Köpçülikleýin habar beriş serişdeleri üçin maglumat
Soňky günlerde Eýranyň we beýleki döwletleriň köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde gaz pudagyndaky türkmen-eýran gatnaşyklaryna degişli dürli maglumatlar beýan edilýär. Olaryň käbirinde 2017-nji ýylyň 1-nji ýanwarynda Eýranyň türkmen gazy bilen üpjün edilmeginiň «duýdansyz we ikitaraplaýyn ylalaşyga gabat gelmän» bes edilmegi barada gürrüň edilýär. Beýleki neşirlerde bolsa, tersine «Eýran Türkmenistan bilen türkmen gazynyň akdyrylmagy barada 5 ýyllyk ylalaşyga gol çekdi»...Dowamy
Şu gün, Türkmenistanyň Prezidentiniň gol çeken Buýrugyna laýyklykda, güýçli ýer titremede ejir çeken doganlyk owgan halkyna ilkinji kömegi bermek maksady bilen üstüne gurluşyk serişdeleri we iýmit önümleri ýüklenen ynsanperwer kerweni Owganystana ugradyldy. Bolup geçen tebigy betbagtçylyk hakyndaky habara gaýragoýulmasyz jogap edip, Türkmenistan ilkinji bolup doganlyk owgan halkyna özüniň kömek-goldawyny berdi. Ugradylan ynsanperwerlik kömegi Badahşan, Tahar, Nangar...Dowamy
PRESS-RELIZ
Öň hem habar berlişi ýaly, Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň wekilýeti iş sapary bilen Polşa Respublikasynda boldy. Ol ýerde ol Warşawa şäherinde bolan adam ölçeglerii boýunça ÝHHG-niň her ýylky maslahatyna gatnaşdy. Maslahatyň dowamynda adam ölçegi babatyndaky halkara hyzmatdaşlygynyň esasy meseleleri, demokratiki institutlaryň ösdürülmegi, çydamsyzlygyň we hukuk kemsildilmeleriniň dürli görnüşleri, gender deňliginiň meseleleri, adam söwdasyna garşy hereketler, migr...Dowamy

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 21:55
-
Rýmynııa Parlamenti Qazaqstanmen qarym-qatynasty jandandyrmaq
NUR-SULTAN. QazAqparat – Rýmynııa Parlamenti Senatynyń Tóraıymy Anka Dragýmen Qazaqstan Elshisi Nurbah Rústemovty qabyldady. Taraptar ekijaqty baılanystardyń jaı-kúıi men keleshegin talqylap, parlamentaralyq baılanystardyń damý deńgeıiniń joǵary ekendigin atap ótti, dep habarlaıdy QR SІM baspasóz qyzmeti.
A. Dragý Elshiliktiń bastamalaryn tolyq qoldaıtynyn jáne olardy júzege asyrýǵa, sondaı-aq ekijaqty formattaǵy, ásirese saýda-ekonomıkalyq saladaǵy basqa da jobalarǵa qatysýǵa qyzyǵýshylyq bildirdi. Ol Qazaqstan tarapyna Rýmynııanyń uly aqyny Mıhaı Emıneskýdiń jaqyn arada Nur-Sultanda ashylýy josparlanǵan bıýstin ornatý týraly sheshimi úshin shynaıy rızashylyǵyn bildirdi.
Senat tóraıymy bul mańyzdy mádenı oqıǵany elimizdiń táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyna oraı Býharestte «Qazaqstan» skveriniń ashylýymen birge eki halyq arasyndaǵy dostyqtyń jarqyn kórinisi retinde qarastyratynyn aıtty.
Taraptar sondaı-aq Rýmynııada qazaqtyń uly kompozıtory Qurmanǵazy Saǵyrbaıulynyń jáne Qazaqstanda uly rýmyn kompozıtory Djordje Eneskýdiń bıýstin ashýǵa arnalǵan is-sharalardy talqylady.
- Koronavırýs: Latvııada lokdaýn engiziledi
- Asqar Mamın EO elshilerimen ekonomıkanyń ekologııalyq turaqty damý máselelerin talqylady
- Vıtse-premer Roman Sklıar jumys saparymen Seýlde júr
- Ystanbulda Túrki keńesiniń medıaforýmy ótip jatyr
- 24-25 qazanda Qasym-Jomart Toqaev Túrikmenstanǵa memlekettik saparmen barady
- Qazaqstan men Belarýs qaýipsizdik keńes apparattary keńeıtilgen josparly konsýltatsııa ótkizdi
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Zelenskiýniň ABŞ-na Sapary
Ýewraziýa Syn
Tapgyrlaýyn gepleşigimiziň nobatdaky sanynda Ukrainanyň döwlet Ýolbaşçysy Wolodimir Zelenskiýniň ABŞ-na saparyna ser salmakçy.
Ukrainanyň döwlet Ýolbaşçysy Wolodimir Zelenskiý ABŞ-nyň Prezidenti Jo Baýdeniň çakylygyna laýyklykda awgust aýynyň 31-i bilen sentýabr aýynyň 3-i aralygynda ABŞ-da resmi saparda boldy. Bu sapar, Zelenskiýniň ABŞ-na guran ilkinji sapary bolmagy taýdan uly ähmiýete eýe. Wolodimir Zelenskiý 31-nji awgustda Waşingtonda ABŞ-nyň Energetika ministri Jennifer Granholm bilen duşuşdy. Duşuşykda Demirgazyk Akym-2 taslamasynyň çäginde Ukrainanyň we sebitiň energiýa howpsuzlygy hakynda pikir alyşyldy. Şol gün Zelenskiý Amerikan Milli Awiasiýa we kosmos edarasynyň Başlygy Bill Nelson bilen duşuşyp, NASA-nyň taslamalaryna we maksatnamalaryna Ukrainanyň degişli guramalarynyň gatnaşmagy hakynda pikir alyşdy.
Ukrainanyň döwlet Ýolbaşçysy Wolodimir Zelenskiý resmi saparynyň ikinji gününde Bütindünýä bankynyň Başlygy Dewid Malpass bilen duşuşdy. Zelenskiý Ukrainada durmuşa geçirilýän özgertmeler we Ukrainanyň Özgerlişik maksatnamasy hakynda maglumat berip, Bütindünýä bankyny şol Özgerlişik maksatnamasynyň iş ýüzüne geçirlişine gatnaşmaga çagyrdy. Zelenskiý soň bolsa Amerikanyň Ylmy we strategik barlaglar guramalarynyň wekilleri hem-de žurnalistleri bilen duşuşdy. Zelenskiý duşuşykdy jemi 277 milliard dollara barabar boljak 80-den gowrak taslamadan ybarat bolan Ukrainanyň Özgerlişik maksatnamasy hakynda giňişleýin maglumat berdi.
Wolodinir Zelenskiý 1-nji sentýabrda Pentagonda ABŞ-nyň Goranmak ministri Lloýd Austin bilen duşuşdy. Şol gün ABŞ-nyň Prezidenti Jo Baýden Ak Tamda Ukrainanyň döwlet Ýolbaşçysy Zelenskiý bilen toparara we ikiçäk duşuşyklar geçirdi. Şol duşuşyklardan ozal iki ýurduň liderleri Owal Ofisde žurnalistleriň öňüne bilelikde çykyp, çykyş etdiler. Baýden çykyşynda: “ABŞ, rus agressiwligine garşy Ukrainanyň özygtyýarlylygyna we territorial bitewiligine sarpa goýmaga dowam edýär” diýdi we Ukrainanyň “Ýewropa-Atlantik amallaryny” goldamaga dowam etjekdigini aýtdy. Zelenskiý duşuşykdan soň Twitter hasabyndan Jo Baýden bilen howpsuzlyk meselelerinde pikir alyşandyklaryny beýan etdi.
Ukrainanyň döwlet Ýolbaşçysy Wolodimir Zelenskiý 2-nji sentýabrda Waşingtonda ABŞ-nyň Kongresindäki Ukraina boýunça iş toparynyň agzalary bilen duşuşandan son Kaliforniýa ştatyna bardy. Zelenskiý 3-nji sentýabrda resmi saparynyň çäginde Slikon jülgesindäki öňdebaryjy maýadarlar we telekeçi maýadarlar gaznasynyň wekilleri bilen duşuşyp, olary Ukraina bilen hyzmatdaşlyga çagyrdy.
Ukrainanyň döwlet Ýolbaşçysy Wolodimir Zelenskiýniň ABŞ-na sapary iňňän depginli we netijeli geçdi. Saparyň çäginde iki ýurduň arasynda howpsuzlyk, goranyş, ykdysadyýet, energetika, saglygy goraýyş pudaklarynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda ylalaşyk habarnamalaryna we ylalaşyklara gol çekişildi.
ABŞ-Ukraina Strategik hyzmatdaşlygy boýunça bilelikdäki beýannama görä ABŞ-nyň hökümeti şu ýyl demokratiýa, adam hukuklary, ýerli dolanşyklar we desenrtalizasiýa, hususylaşdyrma we kazyýet özgertmesine esaslanýan maksatnamalar üçin Ukraina 463 million dollardan gowrak kömek bermegi meýilleşdirýär. ABŞ Kovid-19-yň ýaýramagyna garşy göreş we sanjymlaryň getirilmegi, saklanmagy üçin Ukraina boşmaça 12,8 million dollar berer. Aýratynam Donbassdaky söweş sebäpli zyýan çeken we gumanitar kömege mätäçlik duýýan adamlar üçin ýylyň dowamynda 45 million dollarlyk kömek berer.


text:
Последние новости
Архив новостей
Harytlar, işler we hyzmatlar bilen üpjün edijileri saýlap almak boýunça bäsleşik yglan edildi
Harytlar, işler we hyzmatlar bilen üpjün edijileri saýlap almak boýunça bäsleşik yglan edildi
1. LOT ¹ 34.
Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň zerurlygy üçin optiki süýümli kabeli satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Goranmak ministrligi.
2. LOT ¹ 44.
Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugynyň serhediň goragy üçin ulanylýan tehniki serişdeleri we yşyklandyryş serişdelerini satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugy.
3. LOT ¹ 60.
Lebap welaýatynyň Türkmenabat şäheriniň Amul şäherçesindäki köp gatly ýaşaýyş jaý toplumyna barýan awtoulag ýolunyň gurluşygy üçin harytlary we enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Lebap welaýat häkimligi.
4. LOT ¹ 69.
Mary welaýatynyň Serhetabat etrap merkezindäki kuwwatlylygy bir gije-gündizde 20 000 m3 bolan agyz suwuny arassalaýjy desganyň gurluşygy üçin gurluşyk harytlaryny we enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Mary welaýat häkimligi.
5. LOT ¹ 71.
Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň aragatnaşyk serişdeleri üçin enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Goranmak ministrligi.
6. LOT ¹ 74.
Ahal, Mary, Balkan welaýatlaryndaky binalary üçin gurluşyk harytlaryny satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Içeri işler ministrligi.
7. LOT ¹ 86.
Kardiologiýa ylmy-kliniki merkezli hassahananyň «Berzeňňi» ylmy şypahana bölüminiň binalarynyň ýyladyjy ulgamynyň 2 sany suw gyzdyryjy gazany hem-de suw sorujylary üçin harytlary we enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi.
8. LOT ¹ 87.
Kardiologiýa ylmy-kliniki merkezli hassahananyň binalarynyň ýyladyjy ulgamynyň 3 sany suw gyzdyryjy gazany hem-de suw sorujylary üçin harytlary we enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi.
9. LOT ¹ 88.
Lebap, Balkan welaýatlarynyň ýeňil we ýük awtoulaglarynyň tehniki ýagdaýyny anyklaýyş hem-de gözden geçiriş merkezleriniň binalardyr desgalar toplumynyň, şeýle-de welaýat awtodromlarynyň desgalar toplumynyň düýpli gurluşyk işleri üçin harytlary, enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Içeri işler ministrligi.
10. LOT ¹ 89.
Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň Ahal, Mary, Balkan, Lebap welaýatlaryndaky binalarynda düýpli gurluşyk işleri üçin harytlary we enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Içeri işler ministrligi.
11. LOT ¹ 116.
«Balkanwelaýatagyzsuw» birleşiginiň etraplardaky we şäherlerdäki agyz suw desgalarynyň goragyny güýçlendirmek maksady bilen, wideogözegçilik kameralary üçin enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Balkan welaýat häkimligi.
12. LOT ¹ 117.
Balkan welaýat Jemagat hojalygy birleşiginiň Awaza etrap Jemagat hojalygy müdirligine degişli «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda ýerleşýän köprüleriň metal konstruksiýasyny reňklemek üçin boýaglary satyn almak.
Satyn alyjy: Balkan welaýat häkimligi.
13. LOT ¹ 125.
Balkan welaýatynyň Jemagat hojalygy birleşiginiň tabynlygyndaky edaralar üçin suw, gaz we elektrik energiýasyny ölçeýji enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Balkan welaýat häkimligi.
14. LOT ¹ 131.
Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň zerurlygy üçin ýangyn söndürijileri doldurmak we kuwwatlandyrmak işlerini ýerine ýetirmek.
Buýrujy: Türkmenistanyň Goranmak ministrligi.
15. LOT ¹ 140.
Lebap welaýatynyň Farap etrabynyň Jeýhun şäherçesinde GKTP-96,97,98,99-dan 10/0,4 kW bolan howa ulgamynyň durkuny täzelemek, 4 sany 160/10 kWa KTP-ny 4 sany 250/10 GKTP-ä çalyşmak, Çärjew etrabyndaky elektrik geçirijiniň hem-de Türkmenabat şäheriniň kiçi etrapçasynda ýerleşýän TP-19 we TP-66 transformator bekedinden çykýan kuwwatlylygy 0,4 kW bolan howa ulgamynyň durkuny täzelemek üçin gurluşyk harytlaryny we enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Lebap welaýat häkimligi.
16. LOT ¹ 145.
Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugynyň harby bölümleri üçin awtoulaglaryň ätiýaçlyk şaýlaryny satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugy.
17. LOT ¹ 156.
Türkmenistanyň Medeniýet ministrliginiň garamagyndaky merkezi kitaphanalarda döwlet, welaýat, etrap we şäher merkezi kitaphanalaryny birleşdirýän bitewi elektron kitaphana ulgamynyň (BEKU) işini kämilleşdirmek we onuň bökdençsiz işlemegini ýola goýmak maksady bilen, yzygiderli tehniki hyzmaty ýerine ýetirmek.
Buýrujy: Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi.
18. LOT ¹ 163.
Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugynyň aragatnaşyk ulgamynyň enjamlaryny satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugy.
19. LOT ¹ 165.
Türkmenistanyň Telekommunikasiýalar we informatika institutynyň talyplary üçin partalary (toplumda 1 stol, 2 oturgyç bolmaly) satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Bilim ministrligi.
20. LOT ¹ 189.
Türkmenistanyň Şekillendiriş sungaty, «Watan mukaddesligi» muzeýlerinde, Balkan, Daşoguz, Lebap, Mary welaýatlarynyň Taryhy we ülkäni öwreniş muzeýlerinde hem-de Balkan welaýatynyň Magtymguly etrabyndaky «Magtymguly Pyragy» muzeýinde (7 muzeýde) sanly ulgam arkaly wirtual syýahaty guramak üçin web-saýty döretmek hem-de ornaşdyrmak.
Buýrujy: Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi.
21. LOT ¹ 195.
Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugynyň azyk üpjünçilik bölümi üçin serişdeleri satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugy.
22. LOT ¹ 203.
Ahal welaýat Baş bilim müdirliginiň Tejen etrabyndaky 14-nji orta mekdebiniň binasynyň düýpli abatlaýyş işleri üçin harytlary we enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Ahal welaýat häkimligi.
23. LOT ¹ 204.
Ahal welaýat Baş bilim müdirliginiň Tejen etrabyndaky 2-nji çagalar bagynyň binasynyň düýpli abatlaýyş işleri üçin harytlary we enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Ahal welaýat häkimligi.
24. LOT ¹ 214.
Daşoguz welaýat Jemagat hojalygy birleşiginiň garamagyndaky edara-kärhanalaryň ýyladyjy desgalaryna dürli ölçegdäki gaz hasaplaýjy enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Daşoguz welaýat häkimligi.
25. LOT ¹ 233.
Türkmenistanyň Goranmak ministrligi üçin awtoulaglaryň ätiýaçlyk şaýlaryny satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Goranmak ministrligi.
26. LOT ¹ 235.
Daşoguz şäheriniň Daşoguz köçesiniň ugrundaky ýaşaýyş jaýlar toplumynyň daşky inžener ulgamlarynyň gurluşyk işleri we ýanaşyk ýerlerini abadanlaşdyrmak üçin gurluşyk harytlaryny hem-de enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Daşoguz welaýat häkimligi.
27. LOT ¹ 258.
Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň ýörite edaralary üçin dürli görnüşli akkumulýator batareýalaryny satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Içeri işler ministrligi.
28. LOT ¹ 264.
Aşgabat şäheriniň Bagtyýarlyk etrabynyň «Täze zaman» ýaşaýyş toplumynyň gündogar tarapyndan halkaly aýlaw ýoluna birigýän, uzynlygy 7800 metr bolan awtoulag ýolunyň gurluşygy üçin harytlary we enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrligi.
29. LOT ¹ 272.
Türkmenistanyň Hökümet münberiniň 2-nji bölegini gurmak üçin harytlary we enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Aşgabat şäher häkimligi.
30. LOT ¹ 273.
Türkmenistanyň Hökümet münberiniň 2-nji bölegini gurmak üçin harytlary we enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Aşgabat şäher häkimligi.
31. LOT ¹ 275.
Owganystan Yslam Respublikasynyň «Turgundy» serhet gözegçilik geçiriş nokadynyň awtoulaglar geçelgesinde awtoulaglary we tirkegleri zyýansyzlandyrýan dezinfeksiýa desgasy üçin harytlary we enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugy.
32. LOT ¹ 277.
Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy şäherindäki harby bölümine degişli serhet galasyny düýpli abatlamak üçin harytlary we enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugy.
33. LOT ¹ 278.
Lebap welaýatynda ýerleşýän harby bölüminiň tehniki binasynda düýpli abatlaýyş işlerini geçirmek üçin harytlary we enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugy.
34. LOT ¹ 279.
Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllyk baýramçylygy mynasybetli geçiriljek dabaraly harby ýörişe gatnaşjak harby gullukçylara gerekli önümleri satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugy.
35. LOT ¹ 280.
Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugynyň Tagtabazar etrabynda ýerleşen harby bölümindäki binalar toplumynda abatlaýyş işlerini geçirmek üçin harytlary we enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugy.
36. LOT ¹ 281.
Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugynyň Tagtabazar etrabyndaky harby bölümlerinde elektrik üpjünçiligine degişli harytlary we enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugy.
37. LOT ¹ 283.
Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Baş üpjünçilik we tyl müdirligi üçin degişli önümleri satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Goranmak ministrligi.
38. LOT ¹ 298.
Türkmenistanyň Hökümet münberiniň 2-nji bölegini gurmak üçin harytlary we enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Aşgabat şäher häkimligi.
39. LOT ¹ 308.
Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň Ilaty pasportlaşdyrmak we hasaba almak müdirliginiň ýerlerdäki birliklerine degişli enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Içeri işler ministrligi.
40. LOT ¹ 309.
Türkmenistanyň Hökümet münberiniň 2-nji bölegini gurmak üçin harytlary we enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Aşgabat şäher häkimligi.
41. LOT ¹ 318.
Balkan welaýatynyň Serdar şäheriniň A.Geldiýew köçesiniň günbatar böleginiň suw geçirijisiniň durkuny täzelemek üçin harytlary we enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Balkan welaýat häkimligi.
Bäsleşik 2021-nji ýylyň 18-nji iýunynda geçirilýär.
Bäsleşige gatnaşmak üçin gerekli resminamalary, harytlary (işleri, hyzmatlary) üpjün etmek boýunça şertler, möçberler we beýleki materiallar baradaky maglumatlary şu salgyda ýerleşýän bäsleşik toparyndan ýüztutmalar esasynda alyp bilersiňiz:
Aşgabat şäheriniň Arçabil şaýolunyň 156-njy jaýy. Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrligi.
Telefon belgileri: 39-46-39; 39-46-38; 39-46-32.
Если вы заметили ошибку в тексте, пожалуйста, выделите её и нажмите Ctrl+Enter


text:
Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň habar bermegine görä ilat arasynda geçirilýän keseliň öňüni alyş sanjymlarynyň ozalky tertibine ýene-de üç sany keseliň: pnewmokokka, rotawirus ýokanjyna, wirusly gepatitiň A görnüşine garşy sanjymlar goşuldy. Bu barada «Нейтральный Туркменистан» gazeti ýazýar.
Häzirki wagtda ýurdumyza döwlet serişdeleriniň hasabyna ÝUNISEF-iň üsti bilen satyn alnan ýokary hilli, Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy tarapyndan güwanamalaşdyrylan pnewmokokka, rotawirus ýokanjyna, wirusly gepatitiň A görnüşine garşy sanjymlar gelip gowuşdy. Şeýle hem Saglyk öýlerinde sanjym otaglarynda agzalyp geçilen kesellere garşy mugt immunizasiýa başlandy.
Pnewmokokka ýokanjyna garşy sanjym bir ýaşa çenli çagalarda 2 aýlykda, 4 aýlykda we 12-15 aýlykda geçirilýär; rotawirus ýokanjyna garşy sanjym bir ýaşa çenli çagalara üç tapgyrda — 2 aýlykda, 3 aýlykda we 4 aýlykda peroral edilýär; wirusly gepatitiň A görnüşine garşy sanjym 18 aýlyk wagty edilýär. Çagalara pnewmokokka, rotawirus ýokanjyna, wirusly gepatitiň A görnüşine garşy sanjymlar etmek üçin ýaşaýan ýeriň boýunça Saglyk öýlerindäki maşgala lukmanynan ýüz tutmaly.
Rotawirus ýokanjy temperaturanyň ýokarlanmagyna getirýär we dünýä boýunça täze doglan çagalaryň agyr iç geçmesine sebäp bolýar. Körpeleriň, aýratyn hem täze doglanlaryň bu kesel bilen kesellemek howpy ýokarydyr. Rotawirus ýokanjy hapa agyz suwundan, iýmitden we hapa ellerden, kesellän gap-gaç bilen galtaşmadan, oýnawaçlardan, gündelik ulanylýan goşlardan geçip bilýär. Onuň alamatlary: temperaturanyň ýokarlanmagy we gaýtarma, soňra iç geçme. Bu alamatlar çaganyň bedeninden suwuklygyň ýitmegine getirip biler, bu bolsa agyr netijelere getirip biler.
Pnewmokokka ýokanjy asgyrmada we üsgürmede geçip bilýär. Bu kiçi çagalarda bakterial meningitiň (kelle we arka beýniniň çişmegi) esasy sebäbidir. Ol şeýle hem ganyň agyr ýokanç kesellerini, orta gulagyň kesellemegini we pnewmaniýany döredip biler.
Wirusly gepatitiň A bagyry eredýär. Wirusly gepatitiň A bir hojalyk ýa-da çagalar edarasynyň çäklerinde zäherlenen predmetleriň üsti bilen bir adamdan beýlekä ýeňillik bilen geçip bilýär. Iýmit önümleri bilen galtaşmada hem kesel geçip biler. Elleriň ýuwulmagy bu keseliň ýaýramak howpunyň öňüni alyp biler.


text:
8-nji oktýabrda Awstriýanyň paýtagty Wenada Türkmenistanyň graždan jemgyýetiniň wekilleriniň duşuşygy geçdi. Bu barada çärä gatnaşyjylaryň biri “Türkmenistanyň Hronikasy” neşiri 10-njy oktýabrda habar berdi.
Maglumata görä, gatnaşyjylar Türkmenistandaky ýagdaýlary, hususanda: ýurtdaky adam hukuklarynyň bozulmagyny, daşary ýurtlardaky türkmen raýatlarynyň ýagdaýlaryny, epidemiologiýa ýagdaýyny (türkmen häkimiýetleriniň COVID-19-y inkär etmegini), korrupsiýany, halkara guramalary, maliýe institutlary we hökümetler bilen özara işleşmegi we beýleki meseleleri ara alyp maslahat edipdirler.
Duşuşyga gatnaşyjylar:
- Täjigül Begmedowa, Adam hukuklary boýunça Türkmen Helsinki fondy
- Wýaçeslaw Mämedow, Türkmenistanyň graždan demokratik bileleşigi
- Timur Misrihanow, Türkmenistanyň garaşsyz ýuristler assosasiýasy
- Ruslan Mätiýew, “Turkmen.News” neşiri
- Çemen Öre, “Turkmenia Unite” topary
- Farid Tuhbatullin, Adam hukuklary boýunça Türkmen inisatiwasy
- Ruslan Tuhbatullin, “Türkmenistanyň hronikasy” neşiri
- Annadurdy Hajyýew, Adam hukuklary boýunça Türkmen Helsinki fondy
- Nurmuhammet Hanamow, Türkmenistanyň Respublika partiýasy
Çärä ýene başga-da aktiwistleriň gatnaşandygy bellenilýär.


text:
Hytaýda Yenching Akademiýasynyň talyp haky (doly maliýeleşdirilýär)
Yenching Akademiýasy daşary ýurtly talyplary 2022-nji okuw ýyly üçin talyp hakyna arzany tabşyrmaga çagyrýar. Bu talyp haky Hytaýda magistr derejesini okamak üçin teklip ediýär. Talyp haky üstünlikleri, akademiki görkezijileri we okuwdan daşary çäreler esasynda berler. Şeýle hem, dalaşgärler Hytaýyň medeniýetini öwrenmäge we dünýäniň öňdebaryjy institutlaryň birinde okamaga mümkinçilik alarlar.
Magistratura derejesiniň talyp haky 6 dürli ugur boýunça hödürlenýär: ykdysadyýet we dolandyryş, pelsepe we din, kanun we jemgyýet, taryh we arheologiýa, syýasat we halkara gatnaşyklar, edebiýat we medeniýet. Bu talyp haky ähli okuw serişdeleri, ýagny okuw töleglerini, gözleg çykdajylaryny, aýlyk stipendiýany, ýol tölegleri we ýaşaýyş jaý çykdajylaryny ödemek üçin berilýär. Talyp hakynyň möhleti 2 ýyl.
Okuw ugurlary:
- Ykdysadyýet we dolandyryş;
- Hukuk we jemgyýet;
- Filosofiýa we din;
- Taryh we arheologiýa;
- Edebiýat we medeniýet;
- Syýasat we halkara gatnaşyklar.
Kabul ederlik:
- Dalaşgärler bakalawr derejesini almaly ýa-da uniwersitetde okaýan bolmaly.
- Dalaşgärler arzany tabşyranda 28 ýaşa ýetmedik bolmaly.
- Bakalawr derejesini 2022-nji ýylyň awgust aýynyň 31-ne çenli tamamlamaly.
- Dalaşgärleriň ýokary akademiki görkezijileri bolmaly.
- Iňlis dilini gowy bilmeli.
- Iňlis dili bilimiňizi tassyklamak üçin, diňe 2020-nji ýylyň sentýabr aýyndan soň tabşyrylan synaglaryň netijeleri kabul ediler.
Artykmaçlyklary:
- Mugt bilim.
- Lukmançylyk ätiýaçlandyryşy.
- Aýlyk stipendiýa.
- Ýaşaýyş jaýy.
- Ýol tölegleriň çykdajylary.
Gerekli resminamalar:
- CV
- Beýannama
- Şahsy beýannama
- Bahalar barada maglumat
- Bilim şahadatnamasy / diplom
- Iki hödürleýiş haty
- Uniwersitetde okaýanyňyz barada kepilnama (bar bolsa)
- Iňlis dili synagynyň şahadatnamasy
Onlaýn arza tabşyryş portaly: YENCHING Admissions Website (netapply.cn)
Tabşyryş möhleti: 2021-nji ýylyň dekabr aýynyň 3
Has giňişleýin maglumat üçin: ADMISSIONS-Yenching Academy of Peking University (pku.edu.cn)


text:
TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTI BMG-NIŇ BAŞ ASSAMBLEÝASYNYŇ 76-NJY MEJLISINDE ÇYKYŞ ETDI
Şu gün, 22-nji sentýabrda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 76-njy mejlisine gatnaşyjylara wideoýüzlenme bilen çykyş etdi.
Öz çykyşynda Türkmenistanyň Baştutany halkara bileleşiginiň global guramanyň – BMG-niň platformasyndaky özara hereketleriniň ileri tutulýan ugurlaryny kesgitledi.
Şu ýyl badalga berilen ynanyşmak we gepleşikler medeniýetiniň BMG-niň strategiki gün tertibiniň hemişelik düzümi bolmak bilen birlikde, dünýäniň esasy üns merkezinde saklanylmalydygy hem nygtaldy.
Türkmenistanyň Prezidenti Parahatçylyk we ynanyşmak ýylynyň çäklerinde geçirilen ähmiýetli halkara işleriniň netijelerini beýan etmek bilen, şu ýylyň başlangyjyny beýan eden döwlet hökmünde Türkmenistanyň üstümizdäki ýylyň dekabrynda Aşgabatda «Parahatçylyk we ynanyşmak syýasaty – halkara howpsuzlygynyň, durnuklylygynyň we ösüşiň esasy» atly Halkara maslahaty geçirmegi meýilleşdirýändigi bellenilip geçildi. Şunuň bilen baglylykda, Milletiň Lideri BMG-niň agza-döwletlerini we halkara guramalaryny bu çärä işjeň gatnaşmaga çagyrdy.
Şonuň ýaly-da ylmy diplomatiýa ugry boýunça köptaraplaýyn özara hereketleriň işjeňleşdirilmeginiň zerurlygy nygtaldy. Şu nukdaýnazardan, Türkmenistanyň Prezidenti dünýä bileleşigini täze görnüşli howply ýokanja garşy göreşmäge hem-de onuň ýaýramagy bilen ýüze çykan durmuş-ykdysady netijeleriniň peseldilmegine gönükdirilen tagallalaryň has-da ýygjam utgaşdyrylmagyna çagyrdy. Bu ugurda adatdan daşary ýagdaýlarda halkara ulag ulgamlarynyň dikeldilmeginiň hem-de pugtalandyrylmagynyň üstünde işjeň amallary durmuşa geçirmegiň derwaýyslygy bellenilip geçildi.
Owgan meseleleri babatynda durup geçmek bilen, Türkmenistanyň Prezidenti biziň ýurdumyzyň Owganystanyň syýasy taýdan durnuklylygyna we howpsuzlygyna, doganlyk owgan halkynyň abadançylygyna we jebisligine aýratyn gyzyklanma bildirýändigini nygtady. Bu babatda Türkmenistanyň migrasiýa syýasaty bilen bagly bolan global meseleleriň çözgüdine saldamly goşant goşmaga taýýardygy beýan edildi.
«Biz BMG bilen hyzmatdaşlyk etmäge, onuň global howpsuzlygynyň emele gelen ýagdaýlarynyň saklanylmagy we pugtalandyrylmagy, pandemiýanyň netijelerini ýeňip geçmek, ykdysady, durmuş, ekologiýa, ynsanperwer we beýleki ulgamlardaky meýilnamalarynyň hem-de maksatnamalarynyň durmuşa geçirilmegi ugrundaky syýasy-diplomatik tagallalaryna işjeň gatnaşmaga hem-de ýardam etmäge berk ygrarlylydygymyzy beýan edýäris», – diýip Türkmenistanyň Prezidenti nygtady.


text:
Batys Qazaqstanda shaǵyn kásipkerlik nysandarynyń 111 jobasy 4,8 mıllıardtan astam teńgege qarjylandyryldy
ORAL. Tamyzdyń 19-y. QazAqparat /Ǵaısaǵalı Eraly/ - Batys Qazaqstan oblysynda QR Úkimetiniń turaqtandyrý baǵdarlamasyna sáıkes shaǵyn kásipkerlik nysandarynyń 111 jobasy 4843 mln. teńgege ( sonyń ishinde qaıta qarjylandyrý boıynsha - 1957 mln. teńgege 61 joba ) qarjylandyryldy,
dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Oblys ákimi Baqtyqoja Іzmuhambetovtiń aıtýynsha, naqty 3971 mln. teńgeniń 110 nesıesi berildi.
Aýyl kásipkerlerin qoldaý jáne azyq-túlik kaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda aýyldyq taýar óndirýshilerdi nesıelendirý úshin oblystyq bıýdjet esebinen 250 mln. teńge bólindi. Odan 130 mln. teńgege 45 joba nesıelendirildi.
Óńirde 15 shaǵyn nesıe uıymy jumys isteıdi. Olar arqyly 317,1 mln. teńgege 611 shaǵyn nesıe berildi.
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
«Garryly öý – gaznaly öý» diýen parasatly jümle hemmämize tanyşdyr. Türkmenistanyň Sport we ýaşlar syýasaty ministrliginiň guramagynda geçirilen «Halypa şägirtlik mekdebi nusgalyk ýörelge» atly bilen wagyz-nesihat duşuşygynyň dowamynda bu jümle hakynda kän oýlandym. Çünki bir zadyň gürrüňi edilse, onuň düýp kökünden söz açylýar. Onuň gözbaşynda bolsa, pähim-parasatly ýaşulularymyz durýar.
Türkmen sportunyň şanyna şan goşan milli türgenlerimiz bu günki gün ýaş türgenlere halypalyk edýärler. Olar ýaşlary şol ugra ugrukdyryp, özlerinde bar bolan ukyp başarnyklarynyň ählisini şägirdine geçirýär. Şeýlelikde, sport bilen meşgullanýan täze bir nesil kemala gelýär.
Bu barada Türkmenistanyň Sport we ýaşlar syýasaty ministrliginiň guramagynda Türkmen döwlet bedenterbiýe we sport institutynda geçirilen «Halypa şägirtlik mekdebi nusgalyk ýörelge» atly bilen wagyz-nesihat duşuşygynyň dowamynda hem gürrüň edildi.
Parahatçylygy baýdak edinýän eziz Diýarymyz bagtyýarlyk döwründe sportuň iň bir ösdürilýän ýurduna öwrüldi. Esasan hem, ýaşlaryň arasynda sport bilen meşgullanýanlaryň sany gün-günden artýar. Bu bolsa sagdyn nesilleriň täze bir tapgyrynyň kemala gelýänliginiň aýdyň güwänamasy bolup durýar. Ýaşlary sportuň gyzykly hem-de özüne çekiji dünýäsine aralaşdyrýan halypa türgenler kärine bolan yhlasyny gaýgyrman zähmet çekýärler. Sporta höwesek ýaşlara ýakyndan goldaw berip, olaryň barha kämilleşmegini gazanýarlar.
Hawa, haýsy käri alanyňda hem şol ugruň başynda ussat halypalar durýar. Kämilligiň aňry çäginiň bolmaýşy ýaly olar şu wagt hem ýaşlarynyň bir çene baranlygyna garamazdan türgenleşik zallaryndan aralaryny açanoklar, öz ussatlyklaryny ýokary derejelere ýetirmekligiň ugrunda. Eýsem, adam söýýän zadyndan üzňe ýaşap bilermi diýsene. Bu hakykat, türkmen sportuny ösdürmekde özleriniň önjeýli goşandyny goşan halypalary ussatlyk derejesine ýetirdi.
Hormatly Prezidentimiz sport ulgamyna bolan ünsüni barha güýçlendirýär. Ýaşlary sporta, sagdyn durmuş ýörelgelerine eýermekde özleriniň netijeli goşandyny goşýan sport ussatlaryna berýän bahasy has-da uly. Olaryň her bir gazanan üstünliklerini ünsden düşürmän, ýylyň-ýylyna hormatly atlary berip, şa serpaýlary bilen sylaglaýar. Bu bolsa halypa şägirtlik ýolunyň dowam etdirilmegi ugrunda alnyp barylýan işleriň nobatdaky görkezijisine öwrülýär. Şonuň üçin hem «Halypa şägirtlik mekdebi nusgalyk ýörelge» atly bilen wagyz-nesihat duşuşygyna gatnaşanlar hormatly Prezidentimize alkyş aýtdylar.
Sadap MUHAMOWA,
žurnalist.


text:
Häzirki wagtda Türkmenistan “Fitch” reýting agentligi bilen gepleşikleri geçirýär. Gepleşikleriň netijesi boýunça ýurdumyza maýa goýum derejesini kesgitleýän karz üzmäge ukyplylyk reýtingi berler.
Fitch reýtingleri
“Fitch Ratings” agentligi “Moody’s” we “Standard & Poor’s” bilen bir hatarda halkara karz reýting agentlikleriniň “uly üçlügine” girýär. Bu agentlikler bir ýurda ýa-da iri kompaniýalara karz üzmäge ukyplylyk reýtingini berýär.
Karz reýtingleri maýa goýujylar, araçylar (meselem, maýa goýum banklary), kärhanalar we korporasiýalar tarapyndan maýa goýlanda ylalaşylan şertlerde algylaryny almak ähtimallygynyň derejesini görkezýän görkezijiler hökmünde ulanylýar.
Karz reýtingleri näme?
Agentlik kesgitlenen usullar we belli bir ölçegler esasynda kompaniýalaryň ýa-da ýurtlaryň maliýe durnuklylygyny seljerip, olara karz reýtinglerini berýär. Reýtingler belli bir kategoriýalar boýunça töwekgelçiligi pes derejeden iň ýokary derejä çenli kesgitleýär.
Agentligiň karz reýtingleri aşakdakylara berilip bilner:
- korporasiýalar;
- ýurtlar;
- banklary we ätiýaçlandyryş kompaniýalaryny içine alýan maliýe guramalary;
- munisipal we beýleki jemgyýetçilik maliýe guramalary;
“Fitch Ratings” agentliginiň karz reýtingleri berilende karz töwekgelçiliginden başga töwekgelçilikler göz öňünde tutulmaýar.
“Fitch” reýting ulgamy harp shemasyny ulanýar. Mysal üçin, AAA reýtingi berlen kompaniýanyň ýa-da ýurduň karzy yzyna gaýtarmaga ukyplylygy has ýokarydyr we ygtybarly pul akymlaryna eýedir, D reýtingi berlen kompaniýa ýa-da ýurt karzy gaýtaryp bilmeýär diýmekdir.


text:
Qazaqstanda 6 mln-nan astam adam tolyq vaktsına aldy
NUR-SULTAN. QazAqparat – Elimizde koronavırýs vaktsınasyn saldyrýǵa qatysty 17 qyrkúıektegi málimet jarııalandy, dep habarlaıdy QazAqparat Densaýlyq saqtaý mınıstrligine silteme jasap..
17 qyrkúıektegi málimet boıynsha Qazaqstanda vaktsınanyń I komponentin 7 228 047 adam saldyrdy, II komponentti 6 059 729 adam egildi.
Vaktsına saldyrǵandar sany boıynsha Almaty qalasy aldyńǵy orynda, qalada 922 556 turǵyn vaktsınanyń birinshi komponentin, 821 717 adam ekinshi komponentin saldyrǵan.
Ekpe alýdan ekinshi orynda - Túrkistan oblysy. Óńirde 824 620 adam koronavırýs vaktsınasynyń 1-komponentin, 642 284 adam 2-komponentin egilgen.
Úshinshi orynda Almaty oblysy – 725 430 adam ekpeniń birinshi bóligin alsa, 606 788 adam ekinshi bóligin qabyldaǵan.


text:
Döwletmämmet — Azady XVIII asyrda ýaşan türkmen şahyrlarynyň arasynda iň görnüklileriniň biridir. Ol öz eserleri bilen edebi mirasymyza saldamly goşant goşan görnükli alym, ussat şahyr hökmünde tanalýar. Şahyryň türkmen klassyky edebiýatynyň, filosofik we jemgyýetçilik-syýasy pikiriniň ösüş taryhynda bitiren hyzmatlary diňe şular bilen çäklenmeýär....
Awtor:
gyzgyn
(Talyp)
|
Kategoriýa: Biýografiýa |
04.12.2018 05:51
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#227)


text:
Tehnologiýanyň barha kämilleşýän döwründe döwrebap uçarlar diňe ýolagçy gatnatmak üçin däl, eýsem, başga-da dürli maksatlar üçin peýdalanylýar. Adaty uçarlar adam tarapyndan dolandyrylýan bolsa, häzirki wagtda uzakdan dolandyrylýan dürli ululykdaky uçýan enjamlar hem az däl. O diýen uly bolmadyk uçýan enjamlara dron diýilýär. Bu enjamlar, esasan, guşuçar belentlikden Ýer ýüzüniň suratyny almak, ýol hereketini kadalaşdyrmak, kiçi göwrümli harytlary daşamak, oba hojalygynda ekin ekmek ýa-da derman sepmek ýaly işlerde peýdalanylýar. Soňky ýyllarda bolsa bu enjamlar gijesine dürli yşykly şüweleňleri guramak üçin hem ulanylyp başlandy. Şeýle dronlar ýörite kompýuter programmalary arkaly özara «düşünişip», sazlaşykly işleýärler. Mahabat, täze harydyň tanyşdyrylyşy ýa-da belli senelerde we baýramçylyklarda dürli şüweleňleri geçirmek maksady bilen hem ulanylýan bu enjamlar emeli aň tehnologiýasynda işleýär. Adatça LED yşyklandyryjy indikator enjamlary bilen üpjün edilen dronlaryň ajaýyp şüweleňi, esasanam, gijelerine geçirilýär. Dronlar howada sazlaşykly hereket arkaly dürli şekilleri emele getirip bilýändigi sebäpli, kähalatda feýerwerkleriň ýerine hem ulanylýar. Şeýle dronlar baradaky gyzykly maglumatlary dykgatyňyza ýetirýäris:
Ilkinji gezek 2012-nji ýylda Awstriýanyň Lins şäherinde «Ars Electronica Futurelab» laboratoriýasy SPAXELS atly 49 drony ulanyp, dürli reňkli dron şüweleňini geçirdi.
Şu ýylyň mart aýynda Şanhaýda geçirilen şüweleňde 3 281 dron birwagtda ulanylyp, howadaky iň köp pilotsyz uçar hökmünde Ginnesiň rekordlar kitabyna girizildi. Bu şüweleňde Koreýa Respublikasynyň «Hyundai» kompaniýasynyň eýeçilik edýän «Genesis» brendiniň tanyşdyrylyşy boldy.
Pilotsyz görkezişler, adatça, dronlaryň belli bir şekili we nyşany düzmek, bellenen ugurda hereket edip howada dürli şekilleri emele getirmek, bu täsirli çykyşlar ýerine ýetirilende biri-birine çakyşmazdan amala aşyrmak ukybyny görkezýär. Bu bolsa, örän ýokary tehnologiýa talap edýär.
Ilkinji uçýan enjamlar 1850-nji ýyllaryň ortalarynda peýda bolýar.
Uzynlygy 24 we ganatlarynyň gerimi 18 metr bolan «Ravn X» dünýäniň iň uly pilotsyz uçary hasaplanýar. Pilotsyz uçar kiçiräk emeli hemralaryň Ýeriň aşaky orbitasyna iberilmegi üçin peýdalanylýar.
Göni ýaýlym we wideo ýazgylar üçin ulanylýan 1,5 dýuýmdan uly bolmadyk «Axis Vidius» dünýäniň iň kiçi drony hasaplanýar.
Häzirki wagtda uçarmansyz gurluşlaryň hemmesi diýen ýaly uglerod süýümli kompozitlerden ýasalýar. Bu material ýeňilligi we berkligi bilen tapawutlanýar.
Dünýädäki iň çalt pilotsyz uçar «DRL RacerX» hasaplanýar. Onuň ýokary tizligi sagatda 289 kilometre ýetýär.
Kiçi dronlaryň ölçegi 250 gramdan 2 kilograma çenli, ortaçalarynyňky 2-25 kilogram, uluraklarynyňky 25-150 kilogram we has ulularynyňky bolsa 150 kilogramdan gowrak bolýar.
Ýagtylyk bilen şüweleňleri görkezmek üçin ulanylýan dronlar ýeňil bolup, olar batareýadan, LED çyralardan we GPS sensorlardan düzülendir.
Tehnologiýanyň barha kämilleşýän döwründe döwrebap uçarlar diňe ýolagçy gatnatmak üçin däl, eýsem, başga-da dürli maksatlar üçin peýdalanylýar. Adaty uçarlar adam tarapyndan dolandyrylýan bolsa, häzirki wagtda uzakdan dolandyrylýan dürli ululykdaky uçýan enjamlar hem az däl. O diýen uly bolmadyk uçýan enjamlara dron diýilýär. Bu enjamlar, esasan, guşuçar belentlikden Ýer ýüzüniň suratyny almak, ýol hereketini kadalaşdyrmak, kiçi göwrümli harytlary daşamak, oba hojalygynda ekin ekmek ýa-da derman sepmek ýaly işlerde peýdalanylýar. Soňky ýyllarda bolsa bu enjamlar gijesine dürli yşykly şüweleňleri guramak üçin hem ulanylyp başlandy. Şeýle dronlar ýörite kompýuter programmalary arkaly özara «düşünişip», sazlaşykly işleýärler. Mahabat, täze harydyň tanyşdyrylyşy ýa-da belli senelerde we baýramçylyklarda dürli şüweleňleri geçirmek maksady bilen hem ulanylýan bu enjamlar emeli aň tehnologiýasynda işleýär. Adatça LED yşyklandyryjy indikator enjamlary bilen üpjün edilen dronlaryň ajaýyp şüweleňi, esasanam, gijelerine geçirilýär. Dronlar howada sazlaşykly hereket arkaly dürli şekilleri emele getirip bilýändigi sebäpli, kähalatda feýerwerkleriň ýerine hem ulanylýar. Şeýle dronlar baradaky gyzykly maglumatlary dykgatyňyza ýetirýäris:


text:
Paýtagtymyzyň Sergi merkezinde açylan Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyna bagyşlanan sergide goýlan suratlarda türkmen nakgaşlarynyň Watana söýgisi beýan edilýär ― diýip, «Türkmenistan: Altyn asyr» elektron neşiri habar berýär.
Natalýa Kaluginanyň serginiň merkezinde goýlan «Nowruz» atly işinde howasy tämizden tereň, erigiň näzik gülleriniň ysynyň bark urýan döwri -- pasyllaryň ajaby şekillendiripdir.
Natalýa Pawlowna «Magtym agzam (il oňa Magtym mäzem diýipdir) kümmetine barýan ýol» atly beýleki bir suratynda Garrygala daglarynyň arasynda ýitip giden, zyýaratçylaryň ýol salan gadymy ýadygärligi şekillendirilipdir. Magtym mäzem ussat tebip bolansoň adamlaryň onuň hatyrasyna serişde ýygnap gurduran kümmeti 500 ýyldan soň dargap ugrapdyr, ýöne il ýene pul ýygnap, ony dikledipdir. Häli-häziren derdine derman isläp bu ýere zyýarata gelýän az däl. Suratda keramatly ýere barýan ýol şekillendirilipdir.
Onuň «Saba säher» suratda dag çeşmesinden başlaýan manzarda bir-birinden belent gaýalar, olaryň depesinde bolsa, hamala, nakgaş zenanyň işine syn edýän kimin, bulutlar çekilipdir.
Nakgaş Berdisähet Gurbansähedow Hazar hakda suratlar tapgyryny sergä hödürläpdir. Ol çalt özgerýän deňziň gözelligini çeper beýan etmegiň hötdesinden gelýär. Bu gezek nakgaşyň suratlarynda umman deňziň depesinde gaýmalap ýören owadan ak leglekler «mekan tutupdyrlar».
Çokan Çokanowyň «Deňiz manzarynda» ýene Hazar, ýöne üýtgeşik tilsimde şekillendirilipdir. Köp aýlawly tolkun erteki bezegine meňzeýär.
Rustam Abdullaýewiň «Uky» atly suraty tomaşyçylaryň ünsüni özüne çekýär. Oýnap ýadan oglanjyk bilen güjüjek howluda ýatyp galypdyrlar. Surat mylaýymlygy bilen sergä gelenleriň ählisini özüne bendi edýär.
Berdi Çaryýewiň «Maşgala durmuşy» suratynyň çal-goňur reňki diwardyr onuň suwagyny sazlaşdyrýar.
«Kompozisiýa» Juma Aman Durdynyň sergide goýlan üç işiniň biridir. Bu nakgaşyň suratlary özboluşlylygy bilen žiwopis muşdaklarynyň ünsüni özüne çekýär. Çünki Juma Aman Durdy abstrakt žiwopisiň bir ugry – 100 ýyl mundan ozal Kazimir Malewiçiň döreden suprematizm tilsiminde işläpdi. Nakgaş görenini suratda geometrik figuralaryň sazlaşygynda berýärdi.
Nusgawy hem-de häzirki zaman sungatynyň dürli usullarynda we žanrlarynda ýerine ýetirilen suratlar nakgaşlaryň çeperçilik tilsimleriniň giňligini görkezýär.


text:
Nazerke Inaqynova. «Internatta oqyp jýr talay qazaq balasy»
Ol Kóktóbening eteginde manghazdanyp túr. Basyn asqaqtata kótergen, iyiludi tabighatynan bilmeytin siyaqty. Áriyne, onyng qamqorynda bolghan balalary býginde biyikterden kórinip, el aldynda jýr emes pe?! Solardyng jetistigine quanyp, solarmen maqtanady da. Ádil Shayahmetov, Kenes Dýisekeev, Talghat Mamashev, Marat Múqanov, Tamara Asar, Beybit Qorghan, Toqtar Serikov, Qaraqat Ábdildina, Núrlan Alban syndy t.b. elge tanymal tәlimgerlerimen marqayatyn bolar. Ol – býginde jeke túlgha bolyp qalyptasqan kóptegen azamattargha kezinde bilimning irgetasyn qalap bergen úly ústaz, mektep-internat edi.
Abay atyndaghy respublikalyq mamandandyrylghan daryndy balalargha arnalghan qazaq tili men әdebiyetin terendete oqytatyn orta mektep-internaty elimizding týkpir-týkpirinen jinalghan daryndy jastardy әrqashan qúshaq jaya qarsy alady. Az uaqyttyng ishinde olardyng ekinshi ýii, otbasyna ainalyp ýlgeredi. Sodan da boluy kerek, búl bilim ordasynan úshqan týlekter bir-birin bauyrynday jaqyn tartyp, qanshama jyldar ótse de birin-biri saghynady, izdeydi.
Kezinde Ybyray Altynsarin atynda bolghan mektep-internattyng týlegi Marat Múqanov qara shanyraqqa jii kelushilerding biri edi. 1985 jyly ózining ómirlik jolyn tandap, búl qútty mekenmen qosh aityssa da, býginde qoldan kelgen jaqsylyghyn odan ayamaushy edi.
Ol Kóktóbening eteginde manghazdanyp túr. Basyn asqaqtata kótergen, iyiludi tabighatynan bilmeytin siyaqty. Áriyne, onyng qamqorynda bolghan balalary býginde biyikterden kórinip, el aldynda jýr emes pe?! Solardyng jetistigine quanyp, solarmen maqtanady da. Ádil Shayahmetov, Kenes Dýisekeev, Talghat Mamashev, Marat Múqanov, Tamara Asar, Beybit Qorghan, Toqtar Serikov, Qaraqat Ábdildina, Núrlan Alban syndy t.b. elge tanymal tәlimgerlerimen marqayatyn bolar. Ol – býginde jeke túlgha bolyp qalyptasqan kóptegen azamattargha kezinde bilimning irgetasyn qalap bergen úly ústaz, mektep-internat edi.
Abay atyndaghy respublikalyq mamandandyrylghan daryndy balalargha arnalghan qazaq tili men әdebiyetin terendete oqytatyn orta mektep-internaty elimizding týkpir-týkpirinen jinalghan daryndy jastardy әrqashan qúshaq jaya qarsy alady. Az uaqyttyng ishinde olardyng ekinshi ýii, otbasyna ainalyp ýlgeredi. Sodan da boluy kerek, búl bilim ordasynan úshqan týlekter bir-birin bauyrynday jaqyn tartyp, qanshama jyldar ótse de birin-biri saghynady, izdeydi.
Kezinde Ybyray Altynsarin atynda bolghan mektep-internattyng týlegi Marat Múqanov qara shanyraqqa jii kelushilerding biri edi. 1985 jyly ózining ómirlik jolyn tandap, búl qútty mekenmen qosh aityssa da, býginde qoldan kelgen jaqsylyghyn odan ayamaushy edi.
Jaqynda Marat aghamen jýzdesuding sәti týsip, júmys ornyna barghan bolatynmyn. Qúqyq qorghau organynda júmys atqaratyn aghamyz jyly qarsy aldy. Múnda kelmes búryn anasyna arnap jazghan estelik maqalasyn oqyghanmyn. Desek te, ony ózining jazghanyna sene almaghan edim: maqaladaghy sóz saptau, oidy jetkizudegi kórkemdik meni tәnti etken bolatyn. Ony әdebiyetten habary bar adam ghana solay jaza alady. Ángime barysynda sol jóninde súraghanymda Marat aghanyng Daryn mektebining týlegi ekenin bildim. Endi bәri týsinikti boldy: qazaq tili men әdebiyetin terendete oqytatyn mektepting kez kelgen týlegi, basqasy-basqa, oiyn jýieli týrde qaghazgha týsire alatyny belgili.
Ózim de sol úyadan úshqandyqtan Marat aghagha bir taban jaqynday týskendey boldym. Ángime arasynda aghanyng 2011 jyly dýniyeden ótken marqúm anasy jayynda biraz estelikterin tyndadym. Osynday úldy dýniyege әkelgen ana ómiri, anasyn saghynghan bala kónili kóz aldymda túrdy. Osylay terennen syr shertip otyrghanda internattyng qara nanyn bólisip jegen aghanyng synyptasy Ashat Rahmetullin әngimemizding ýstinen týsti. Syrtynan baghyp qarasanyz ekeuin úzaq uaqyt kórispegen bauyrlar dep qalarsyz. Ne kerek, sol kýni armandas, qúrdastar kezdesuining kuәgeri boldym. Mektepti bitirgenderine, mine, 28 jyl bolsa da, sol kezderdi keshe ghana bolghanday әngimelep otyrdy. Árbir synyptasyna jekeley toqtalyp, eske alysty. Mektep qabyrghasynda bolghan san týrli qyzyqtaryn aityp, kýlip aldy.
Internat – ýlken bir otbasy. Ondaghy oqushylardyng jatatyn jeri, as isher qazany ortaq. Múnda oqyghan balalar basqalargha qaraghanda bauyrmal, úiymshyl, yntymaqty bolyp keletini ras eken. Ony synyptastarymen, olardyng otbasylarymen әli kýnge bir ýiding balasynday aralasyp jýrgen aghanyng әngimesinen anyq bayqadym.
Sonday-aq, mektep tarihynyng ózime beymәlim bolghan jana paraqtaryn ashtym. Marat aghanyng oqushy kezinde mektepte avtokólik qúrau kurstary bolghan eken. Sonyng arqasynda biraz bala mashina bólshekterimen tanysyp, ózdiginshe kólikti qúrap ýirengen. Jәne oqushylar mektep qabyrghasynda jýrip-aq jýrgizushi kuәligin alghan eken. Aghanyng zamandastary mektepti bitirgende, әiteuir bir mamandyqty bilip shyqqan. Jogharghy oqu ornyna týse almaghan jastar jerde qalmay, mektepte ýirengenderi boyynsha júmys atqarghan eken.
Internatqa rahmetin, әsirese, әskerge barghanda aitqanyn Marat agha marqaya eske alady. Sebebi, әskerde bilimi men biliktiligi jaghynan qatarlastarynan әldeqayda alda boluyn internattyng arqasy deydi. Mektepte Alghashqy Áskery Dayyndyq (AÁD) sabaghynda qalay sapqa túru, qalay jýru, qarumen qalay júmys isteu kerektigin tolyqtay ýiretken. Onyng paydasy әskerge barghanda tiyip, Marat agha bólim komandiyri bolghan eken. Tipti, Marat Múqanovty oqytqany ýshin AÁD pәnining múghalimine әskerden arnayy alghyshat ta joldapty. Mine, múnyng bәri sol kezdegi ústazdar bilimining kórsetkishi edi.
«Ángime búzau emizedi» demekshi, qyzyqqa batyp, uaqyttyng zymyrap ótkenin bayqamay qalyppyz. Internattyng týlegimen bolghan syr súhbat jana oilar, qúndy estelikter men qyzyqqa toly boldy.
P.S.
Ótkenindi bilmeseng salystyratyn nәrse de bolmaydy eken. Biz bitirgen jyly jogharyda aitylghannyng biri de bolmaghan. Bir bizde ghana emes, elimizding barlyq mektepterinde derlik onday ýiirmeler, kurstar joqtyng qasy. Jýrgizushi kuәligin, aspazdyqty, kólik jasau kursyn, tiginshilikti býginde aqsha tólep oqisyn. Sonda jyl ótken sayyn damudyng ornyna qúldyrap baramyz ba?! Mektep bitirgenderding barlyghy tegin oqugha týse almaydy. Al, aqsha tólep oqytugha kóp otbasynyng jaghdayy kelinkire bermeydi. Osynday jaghdayda mektep qabyrghasynan bir mamandyqty iygerip shyqqan da dúrys bolar ma edi?!
Abai.kz


text:
Türkmenistanda ýaşlar baradaky döwlet syýasatynyň 2021—2025-nji ýyllar üçin Döwlet maksatnamasy hem-de şol maksatnamany amala aşyrmak boýunça ýerine ýetirilmeli çäreleriň Meýilnamasy tassyklanyldy.
Degişli ministrlikler we pudaklaýyn dolandyryş edaralary, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimlikleri Döwlet maksatnamasynyň amala aşyrylmagyny üpjün etmäge borçly edildi.
Bellenilişi ýaly bu resminama ýaşlar baradaky döwlet syýasatyny üstünlikli amala aşyrmak, ylym-bilim, ösen tehnologiýalar bilen düýpli gyzyklanýan ýaşlary ýüze çykarmak, ýaşlary sanly ulgama geçmek boýunça geçirilýän işlere giňden çekmek, zähmete wepaly, zähmetsöýer, ylymly-bilimli, ýurduň hemmetaraplaýyn ösüşine mynasyp goşant goşýan kämil nesilleri terbiýeläp ýetişdirmek, döwletiň, jemgyýetiň durmuş-ykdysady, syýasy we medeni durmuşyna ýaşlaryň doly hukukly gatnaşmagy üçin şertleri döretmek hem-de ýaşlarda ruhy-ahlak gymmatlyklaryny, sagdyn durmuş ýörelgelerini kemala getirmek, watansöýüjiligi, ynsanperwerligi, zähmete söýgini terbiýelemek maksady bilen Kabul edildi.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda şu gün geçirilen iş maslahatynda Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew ýurdumyzyň ýüpekçileriniň pile tabşyrmak baradaky şertnamalaýyn borçnamany üstünlikli ýerine ýetirendikleri hakyndaky hoş habary berdi.
Türkmenistanyň Prezidentiniň bu pudagy goldamak boýunça geçirýän toplumlaýyn çäreleri netijesinde ata-babalarymyzyň mirasy bolan ýüpekçiligi ösdürmek hem-de gymmatly çig mal bolan piläniň öndürilişini artdyrmak üçin ähli zerur şertler döredildi.
Giň gerimli döwlet goldawy netijesinde ýurdumyzyň zähmetsöýer ýüpekçileri mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygynyň baýram edilýän ýylynda Watan harmanyna 2 müň 100 tonnadan gowrak pile tabşyryp, öz üstlerine alan şertnamalaýyn borçnamalaryny üstünlikli ýerine ýetirdiler. Munuň özi ýurdumyzyň ýüpekçilik pudagyny ösdürmek üçin döredilen şertleriň netijesidir.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow welaýat häkimlerine ýüzlenip, ýurdumyzyň pile öndürijilerinden kabul edilip alnan piläniň talabalaýyk şertlerde saklanylmagyny hem-de ony gaýtadan işleýän degişli kärhanalarda ýokary hilli ýüpek önümleriniň öndürilmegini üpjün etmegi tabşyrdy.


text:
«Türkmengeologiýa» döwlet korporasiýasynyň gidrogeologiki ekspedisiýasynyň geologlary Daşoguz welaýatynyň Gurbansoltan eje etrabynda agyz suw ýataklaryny tapdylar. Hünärmenleriň pikiriçe, “Çopanýap” we “Çagatýap” täze ýataklary Şarlawuk, Dostluk, Ak altyn, Bäşdaş, Agzybirlik we Gumly ilat nokatlarynyň ýaşaýjylaryny arassa agyz suwy bilen üpjün etmek meselesini çözmäge kömek eder. Bu barada oilsgas.gov.tm habar berýär.
Geologiki gözlegleriň netijesinde hünärmenleriň Köpetdag dag eteklerinde we Balkan düzlüklerinde ýerasty süýji suw çeşmeleriniň bardygy baradaky çaklamalary tassyklanyldy.
Balkanabadyň gidrogeologiki ekspedisiýasynyň geologlary Serdar etrabynda “Çukur” süýji suw ýatagyny tapdylar. Täze çeşme Hojagala, Bendesen, Çukur, Ajydere ilat nokatlaryny agyz suwy bilen üpjün edip bilýär.
Magtymguly etrabynda “Arçaly” süýji suwunyň täze ýatagynyň tapylmagy Könekesir, Daýna we Çukur obalarynyň ilatyny agyz suwy bilen üpjün eder.


text: 46 Ysraýyl bütin maşgalasyny* alyp, ýola düşdi. Beýer-şeba+ ýetip, kakasy Yshagyň Hudaýyna+ gurbanlyklar hödürledi.2 Gije Hudaý Ysraýyla görnüp*: «Ýakup, Ýakup!» diýdi. Ol hem: «Diňleýärin!» diýip jogap berdi.3 Şonda Hudaý: «Men hak Hudaý, kakaň Hudaýydyryn!+ Müsüre gitmäge gorkma. Şol ýerde senden uly millet dörederin+.4 Müsüre ýanyň bilen özüm giderin, ýurduňa-da özüm gaýtaryp getirerin+. Ölüm ýassygynda ýatyrkaň, başujuňda Ýusup oturar*»+ diýdi.5 Soňra Ýakup Beýer-şebadan çykyp, ýoluny dowam etdi. Ogullary kakasyny, çagalaryny we aýallaryny faraonyň iberen arabalaryna mündürdiler.6 Olar Kenganda edinen mallaryny we goş-golamlaryny hem alyp gaýtdylar. Şeýlelikde, Ýakup bütin maşgalasy bilen Müsüre göçdi.7 Ol ogul-gyzlaryny, agtyklaryny ýany bilen alyp gaýtdy.8 Ysraýylyň, ýagny Ýakubyň Müsüre gelen ogullary şulardyr+: Ýakubyň uly ogly Ruben+.9 Rubeniň ogullary: Hanoh, Palluw, Hesron we Karmi+.10 Şimgonyň+ ogullary: Ýemuwel, Ýamin, Ahat, Ýahin, Zohar we kenganlardan alan aýalyndan Şewul+.11 Lewiniň+ ogullary: Gerşon, Kohat we Merar+.12 Ýahudanyň+ ogullary: Er, Onan, Şela+, Perez+ we Zera+. Er bilen Onan Kenganda aradan çykypdy+.Pereziň Hesron we Hamul+ diýen ogullary boldy.13 Ysaharyň ogullary: Tola, Puwan, Ýup we Şimron+.14 Zebulunyň+ ogullary: Serat, Elon we Ýahlyýel+.15 Bular Ýakubyň Leýadan bolan ogullarydyr. Leýa olary we gyzy Dinany+ Paddan-aramda dogrupdy. Ýakubyň Leýadan jemi 33 ogul-gyzy* boldy.16 Gadyň+ ogullary: Sepiýon, Hagga, Şunin, Esbon, Eriý, Aroty we Äraly+.17 Aşeriň+ ogullary: Imnan, Işwah, Ýişwi we Beriýa. Olaryň Sera diýen uýasy hem bardy.Beriýanyň Heber we Mälikylla+ diýen ogullary boldy.18 Bular Labanyň Leýa beren gyrnagy Zilpanyň+ ogullary we agtyk-çowluklarydyr. Olar jemi 16 sanydy.19 Ýakubyň Rahelden bolan ogullary: Ýusup+ bilen Benýamin+.20 Müsürde Ýusubyň Manaşa+ we Efraýym+ diýen ogullary boldy. Aýaly Asenat+ Ohan* şäheriniň ruhanysy Potiferiň gyzydy.21 Benýaminiň+ ogullary: Beli, Bekir, Aşbel, Gera+, Nagyman, Agam, Roş, Mupym, Hupym+ we Art+.22 Bular Ýakup bilen Raheliň ogullary we agtyk-çowluklarydyr. Olar jemi 14 sanydy.23 Danyň+ Huşym+ atly ogly boldy.24 Naftalynyň+ ogullary: Ýahzeýel, Guna, Ýezer we Selim+.25 Bular Labanyň Rahele beren gyrnagy Bilhanyň ogullary we agtyklarydyr. Olar jemi ýedi sanydy.26 Gelinlerini hasaplamanyňda, Ýakup bilen Müsüre gelenler we ondan döränler jemi 66 başdy+.27 Ýusubyň Müsürde iki ogly boldy. Şeýlelikde, Ýakubyň Müsüre göçen hojalygy jemi 70 adam boldy+.28 Ýakup Ýahudany+ öňden iberip, Goşene barýandygyny Ýusuba habar berdi. Şeýdip, olar Goşene+ ýetdiler.29 Ýusup hem arabasyny taýynlap, kakasy Ysraýyly garşylamaga Goşene gitdi. Ol kakasyny gören badyna, gujaklap, içigip-içigip aglady.30 Şonda Ysraýyl: «Oglum, seniň bilen didarlaşyp, sag-aman gezip ýöreniňi gördüm. Indi ölsemem, armanym ýok!» diýdi.31 Ýusup kakasyna we doganlaryna: «Gidip, faraona+: „Kakam hem doganlarym tutuş maşgalasy bilen Kengandan geldi+.32 Olar mal bakyp+, çopançylyk edýär+. Sürülerini we bar zatlaryny alyp gelipdirler“+ diýip habar bereýin.33 Ol sizi çagyryp: „Käriňiz näme?“ diýip sorasa,34 „Patyşahym, biz hem ata-babalarymyz ýaly, ýaşlygymyzdan çopançylyk edýäris“+ diýip jogap beriň. Şonda ol size Goşende+ ýaşamaga rugsat berer. Sebäbi müsürliler çopanlary halaýan däldir»+ diýdi.


text:
Adam ömri boýunça gözleg geçirýän alymlar, Ewolýusiýa mehanizmini bozanymyzda adamlar 500 ýyldan gowrak ýaşap bilerler diýýärler. Adamyň ortaça ömrüniň geçmişde 30-40 ýyl aralygyndadygyny bilýäris, ýöne…View More Alymlaryň pikiriçe, adamlar 500 ýyldan hem uzak ýaşap bilerler
Tag: ömür
“Oýlanma” Şähribossan Geldimämmedowa
Oýlanma Geçip barýan ýaşlygym,Başym saňa gurbandyr.Heser tapan joşgunym,Bäri-bärde durmandyr. Ýaşaýyşa gönezlik,Çar tarapyň gözellik,Dünýe kime hezillik,Kimselere armandyr. Çykyp belent daglyga,Ylgamadym salgyma,Ýyly sözler kalbyma,Aýdym bolup ornandyr. Bu…View More “Oýlanma” Şähribossan Geldimämmedowa
“Men seni söýýän” Halyl Kulyýew
Men seni söýýän Dagdan ynam bilen düşdüm yzyňa,Daş deý ykraryma ömürlik uýýan.Iller näme diýse diýibersinler,Meniňki şol bir söz: – Men seni söýýän. Söýmek hem söýülmek ýüregiň…View More “Men seni söýýän” Halyl Kulyýew
Nobatguly Rejebowyň ömür ýoly
Nobatguly Rejebow – Türkmenistanyň halk ýazyjysy, şahyr, dramaturg. Nobatguly Rejebow 1946-njy ýylyň 1-nji sentýabrynda Serhetabat (ozalky Guşgy) etrabynyň Sandykgaçy obasynda doguldy. Ol oba mekdebini, soňra…View More Nobatguly Rejebowyň ömür ýoly
“Gerek bor saňa” Atamyrat Atabaýew
Gerek bor saňa.. Meniň saňa ýazan söýgi setirlem,Kän gezek durmuşda gerek bor saňa.“Uçsam” diýip, köňle hyýal getirseň,Ganat bor, per bolar, ýelek bor saňa. Aňsat däldir…View More “Gerek bor saňa” Atamyrat Atabaýew


text:
Ekibastuzdy damytý: GRES-2 jobasy qashan aıaqtalady
NUR-SULTAN. QazAqparat – GRES-2 jobasy boıynsha Ekibastuzda qýaty 636 MVt bolatyn energııa blogyn salý jsoparlanyp otyr. QR Energetıka mınıstri Maǵzum Myrzaǵalıev Úkimet otyrysynda osy jobanyń qashan aıaqtalatynyn atady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Ekibastuzdaǵy GRES-2 keńeıtý jáne rekonstrýktsııalaý jobasy 2025 jylǵa deıin qýaty 636 MVt bolatyn jańa energııa blogyn salýdy kózdeıdi.
Atalǵan jobany iske asyrǵannan keıin stantsııanyń belgilengen qýaty 1000 MVt-tan 1636 MVt-qa deıin ulǵaıatyn bolady. Jobany iske asyrýshy – «Samuryq-Energo». Qazirgi ýaqytta jobalaý-smetalyq qujattamany túzetý boıynsha jumystar júrgizilýde. Ony bıylǵy jyldyń jeltoqsan aıynda aıaqtaý kútilýde», - dedi Maǵzum Myrzaǵalıe.
Aıta keteıik, búgi Úkimet otyrysynda Ekibastuz qalasyn áleýmettik-ekonomıkalyq damytýdyń 2025 jylǵa deıingi keshendi jospary maquldandy.
QR Ulttyq ekonomıka mınıstri Áset Erǵalıevtiń aıtýynsha, qalanyń damytýǵa aldaǵy úsh jylda 932,8 mlrd teńge jumsalmaq.
«Keshendi jospar ınvestıtsııalyq jobalardy iske asyrýdy, turǵyn úı ınfarqurylymyn, áleýmettik salany damytýdy, azamattardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýdi jáne ekologııalyq máselelerdi jaqsartýdy kózdeıtin 114 is-sharadan turady. Jospardy iske asyratyn ınvestıtsııalardyń jalpy somasy 932,8 mlrd teńgeni quraıdy. Onyń ishinde respýblıkalyq bıýdjetten 64,7 mlrd teńge, jergilikti bıýdjetten 33,5 mlrd teńge, jeke ınvestıtsııalar 834,6 mlrd teńge», - dedi mınıstr.
- Pavlodarda Saryarqa samaly gazetiniń alǵashqy redaktoryna taǵzym taqta ashyldy
- Azyq-túlik ónimderiniń baǵasyn turaqtandyrýdyń mańyzy zor — Asqar Mamın
- 4 myńnan astam erekshe qajettiligi bar bala Ońaltý ortalyqtarynda kómek aldy
- Ózbekáli Jánibekovke Almaty men Túrkistanda eskertkish ornatylmaq
- Qazaqstanda ıpotekalyq qaryz boıynsha kepilde turǵan úıdi óndirip alýǵa tyıym salynbaq
- Ulttyq joba: 2025 jylǵa deıin negizgi taýarlardy bırjada ótkizý úlesi 20% jetedi
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
we ilaty durmuş taýdan
goramak ministrligi
2021-nji ýyl - Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany
Täzelikler
Türkmenistan Aziýada özara hyzmatdaşlyk we ynamy berkitmek çäreleri boýunça Geňeşiň mejlisine gatnaşdy
2021-nji ýylyň 12-nji oktýabrynda Nur-Soltan şäherinde Aziýada özara hyzmatdaşlyk we ynamy berkitmek çäreleri boýunça...
Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň mejlisi
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow ...
Sebitdäki iň uly söwda we dynç alyş merkezi Aşgabatdadyr
Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygynyň öňüsyrasynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşma...
Türkmenistanda halkara lukmançylyk forumy geçirildi
Şu gün paýtagtymyzyň “Ýyldyz” myhmanhanasynda Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň gününe b...
Türkmenistan — Russiýa: özara bähbitli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak ýoly bilen
Şu gün türkmen paýtagtynda Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-rus toparynyň başlyklarynyň duşuşygy geçi...
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Hatyra güni mynasybetli çärelere gatnaşdy
Şu gün — Hatyra gününde türkmenistanlylar 1948-nji ýylyň Aşgabat ýertitremesiniň pidalaryny, söweş meýdanlarynda wepa...
Türkmen talyplary Halkara olimpiadanyň jemleýji tapgyryna çykdylar
Türkmenistanyň ýedi ýokary okuw jaýlarynyň talyplary Russiýa Federasiýasynyň Ylym we Ýokary bilim ministrliginiň howa...
Türkmenistanyň Prezidentiniň Özbegistan Respublikasyna resmi sapary başlandy
Şu gün günüň ikinji ýarymynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow iki günlük resmi sapar bilen Özbegista...
ABADAN ÝAŞAÝŞYŇ ESASLARY
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň 2021-nji ýylyň 8-nji oktýabrynda geçen mejlisinde şu ýylyň 9 aýynda jemi içerki önümiň ösüş depgininiň 6,2 göterime deň bolandygy bellenildi. Bu makroykdysady görkeziji dünýäde emele gelen häzirki amatsyz ýagdaýlarda hem ýurdumyzyň halk hojalyk toplumynyň pudaklarynyň durnukly ösýändigini tassyklaýar. Ykdysady ulgamda bu gazanylýan oňyn netijeler ilatyň ýaşaýyş-durmuş derejesini ýokarlandyrmagyň maddy binýady bolup, durmuş özgertmelerini işjeň amala aşyrmak üçin şertleri döredýär.
Mälim bolşy ýaly, milli ykdysadyýetiň ýagdaýyna birnäçe makroykdysady görkezijiler arkaly baha berilýär. Jemi içerki önüm, eksport we import dolanyşygy, maýa goýumlar ýaly görkezijiler ýurdumyzyň häzirki ykdysady ösüşini häsiýetlendirýän makroykdysady görkezijilerdir. Aslynda, ykdysady görkezijiler halk hojalyk toplumynyň pudaklarynda amala aşyrylýan işleriň sanlar arkaly beýan edilýan aňlatmasy bolup durýar. Dürli statistik usullar arkaly toplanylýan bu maglumatlar ykdysadyýetiň häzirki ýagdaýyna häsiýetnama bermek bilen bir hatarda, onuň ösüşini üpjün edýän şertlere hem göz ýetirmäge mümkinçilik berýär.
Şu ýylyň üç çärýeginiň netijeleri boýunça, eksportyň möçberiniň, geçen ýyl bilen deňeşdirilende, 20 göterime golaý artmagy we 6 milliard amerikan dollaryna golaý bolmagy - ýurdumyzda daşary ykdysady strategiýanyň oýlanyşykly durmuşa geçirilýändiginden nyşan. Hususan-da, şu döwürde eksportyň möçberiniň, ýangyç-energetika serişdeleri hasaba alynmanda, 50 göterime golaý artmagy, bir tarapdan, daşary ykdysady işiň barha işjeňleşýändigini alamatlandyrýan bolsa, beýleki tarapdan, milli abadançylygy üpjün etmekde daşary söwdanyň tutýan möhüm ornuny görkezýär. Bilşimiz ýaly, daşary söwdany düzgünleşdirmek ykdysady ösüşiň döwlet strategiýasynyň möhüm düzüm bölegi bolup durýar. Şu ýerde milli ykdysadyýetiň önümçilik we eksport mümkinçiliklerini mundan beýläk-de ýokarlandyrmakda «Türkmenistanyň 2021-2030-njy ýyllar üçin daşary söwda Strategiýasynyň» ähmiýetiniň uludygyny aýratyn bellemeli.
Türkmen ykdysadyýetiniň durnukly ösýän we ýurtda işewürlik işjeňliginiň artýan şertlerinde daşary söwdanyň mukdar görkezijilerinden hil görkezijilerine geçmek möhüm wezipeleriň biridir. Eksporta gönükdirilen önümçilikleriň döwlet tarapyndan goldanylmagy, eksporta niýetlenen harytlaryň möçberleriniň artmagy netijesinde Döwlet býujetine gelýän maliýe serişdeleriniň köpelmegi mukdar görkezijileriň mazmunyny düzýän bolsa, daşary söwda işini ösdürmegiň düzümleýin ugurlarynyň kämilleşdirilmegi ýurduň bäsdeşlige ukyplylygyny pugtalandyrmagyň möhüm hil şerti bolup çykyş edýär. Häzirki döwürde ýurdumyzyň milli ykdysadyýetiň pudaklarynyň ýokary tehnologik derejesini ýokarlandyrmaga mümkinçilik berýän çemeleşme ulanylýar.
Daşary ýurtlara iberilýän harytlaryň düzüminde taýýar önümleriň paýynyň artmagy ýurtda senagatyň ösen hil derejesini görkezýär. «Türkmenistanda öndürildi» diýen nyşan bilen daşary ýurt bazarlarynda satylýan harytlar ýurdumyzyň senagat kuwwatynyň, intellektual derejesiniň aýdyň beýany bolup, ýurduň ösüşe ukyplylygyny aňladýan görkezijileriň biri bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, eksporta gönükdirilen önümleriň möçberlerini artdyrmak barada döwlet tarapyndan edilýän uly tagallalaryň ähmiýeti ýokary bolup, olaryň netijeleri her birimiziň gündelik durmuşymyzyň hiline öz täsirini ýetirýär.
Häzirki döwürde Türkmenistanda eksporta gönükdirilen we importy çalyşýan önümçilikleri ösdürmek üçin amatly şertleri döretmekde maýa goýumlara esasy orun degişli bolup durýar. Golaýda geçirilen Hökümet mejlisinde bellenilişi ýaly, şu ýylyň 9 aýynyň dowamynda milli ykdysadyýetimizi ösdürmäge gönükdirilen maýa goýumlarynyň mukdarynyň jemi içerki önüme bolan gatnaşygy 16,2 göterime deň boldy. Bu görkeziji täze önümçilikleri döretmäge, işläp gelýänleriň durkuny täzelemäge, durmuş maksatly desgalardyr binalary gurmaga maliýe serişdeleriniň dürli çeşmelerden gönükdirilýändigini, munuň üçin ýurdumyzda berk maddy binýadyň bardygyny aňladýar.
Ykdysadyýet - dürli sebäpleriň we şertleriň üýtgemegi netijesinde hemişe özgerişliklere sezewar bolýan ulgam. Soňky birnäçe ýylyň dowamynda dünýäniň syýasy we ykdysady giňişliginde ýagdaýlaryň diýseň çalt üýtgäp durmagy öňünden kesgitlemek ähtimallygy pes bolan wakalara we barha ýitileşýän bäsleşiklere tiz seslenmegiň netijeli usullarynyň gözlenilmegini şertlendirdi. Bu ýagdaý ykdysady ösüşiň iteriji güýji hasaplanýan maýa goýum syýasatynyň döwlet tarapyndan oýlanyşykly durmuşa geçirilmegini, has takygy, onuň gysga möhlet üçin işlenilip taýýarlanylmagyny talap edýär. Täze şertlerde dürli çeşmelerden emele gelýän maliýe serişdelerini ykdysadyýetiň pudaklaryny ösdürmäge gönükdirmekde döwletiň tutýan orny has-da güýçlenýär.
Geçen ýylda maýa goýmak işiniň 2020-nji ýyl üçin işlenilip taýýarlanan Maýa goýum maksatnamasy esasynda amala aşyryldy. Häzirki döwürde ýurdumyzda maýa goýum işjeňligi 2021-nji ýyl üçin niýetlenen maksatnama laýyklykda durmuşa geçirilýär. Maýa goýum maksatnamasynyň her ýyl üçin taýýarlanmagy milli ykdysadyýeti çalt üýtgeýän durmuş-ykdysady şertlere uýgunlaşdyrmaga mümkinçilik berýär. Şu ýylyň üç çärýeginde gazanylan durmuş-ykdysady netijelere bagyşlanyp geçirilen Ministrler Kabinetiniň mejlisinde 2022-nji ýyl üçin hem şeýle maksatnamanyň taýýarlanylmagyna we tassyklanmagyna ünsüň berilmelidigi barada milli Liderimiziň beren tabşyryklary maliýe-ykdysady syýasatyň milli ykdysadyýetimiziň durnukly ösüşini üpjün edýän uzak möhletleýin maksatlardan we wezipelerden, şeýle-de kemala gelen anyk durmuş-ykdysady şertlerden ugur alan ýagdaýynda netijeli bolýandygyny ýene-de bir gezek tassyklaýar.
Ykdysady ösüş jemgyýetçilik abadançylygyny pugtalandyrýan ýagdaýynda netijeli hasaplanýar. Islendik ykdysady ösüşiň, ilkinji nobatda, önümçiligi ösdürmegiň, ýagny zähmet öndürijiligini ýokarlandyrmagyň hasabyna gazanylmagy bolsa durmuş özgertmeleriniň has içgin amala aşyrylmagyna itergi berýär. Ilatyň girdejileri ýaşaýyş derejesini kesgitlemekde ulanylýan esasy görkezijidir, onuň yzygiderli artdyrylmagy ýurtda ykdysady ösüşiň üpjün edilýändiginiň aňlatmasy bolup durýar. Geljek ýylda zähmet haklaryny, pensiýalary, durmuş kömek pullaryny, talyp we diňleýji haklaryny ýene-de 10 göterim ýokarlandyrmak barada kabul edilen çözgüt «Döwlet adam üçindir!» diýen ýörelge esasynda ösdürilýän durmuş syýasatynyň has-da dabaralanýandygyny alamatlandyrýar.
Maýagözel BABAÝEWA,
Türkmenistanyň Zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministrliginiň
Zähmet gory we iş üpjünçilik müdirliginiň başlygynyň orunbasary,
ykdysady ylymlaryň kandidaty.
«Türkmenistan» gazeti, № 268 (30194). 13.10.2021ý.


text:
Semeılikterdiń jylýǵa qaryzy 375 mln teńgege jetti
SEMEI. QazAqparat – Semeı qalasy turǵyndarynyń jylýǵa qaryzy 375 mln teńgege jetip otyr, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Búgingi tańda shahar turǵyndarynyń jylýǵa qaryzy 375 mıllıon teńgeni quraıdy. Onyń ishinde 250 mln-nan astamy jeke tulǵalarǵa, al 124 mln-y zańdy tulǵalarǵa tıesili. Endi qaryzyn ótemegen boryshkerler jylýmen qamtamasyz etilmeıtin bolady.
«Júz myń teńgeden astam qaryzy bar abonentterdi óshiremiz. Bereshegi júz myńnan az turǵyndarmen sot oryndaýshylary aınalysady. Jylytý maýsymynyń sońynda tólem jóninde habarlama jiberilgen soń, oǵan bir-eki aı kóleminde ýaqyt beriledi. Alaıda azamattar bul eskertýdi múlde elemeıdi. Sondyqtan tólemegender jylýdan ajyratylady. Bul kelisim-shartta kórsetilgen», – deıdi Semeı qalalyq jylý ınspektsııasy basshysynyń orynbasary Erik Raıymjanov.
Onyń aıtýynsha, jylýdy qaıta qostyrý úshin abonent 70 myń teńgege shyǵyndalady. Zańdy tulǵalar úshin qaıta qosylý baǵasy budan da qymbat.


text:
Aşgabat – Türkmenistanyň paýtagty
Türkmenistan hemişelik bitaraplyk ýörelgelerine esaslanmak arkaly BMG we onuň ýöriteleşdirilen düzümleri bilen işjeň hyzmatdaşlyk edýär. Bu ugurda Türkmenistanyň ÝUNESKO (Birleşen Milletler Guramasynyň Bilim, ylym we medeniýet meseleleri boýunça guramasy) bilen netijeli gatnaşyklaryny aýratyn bellemek zerurdyr. Häzirki wagtda Türkmenistanyň Hökümetiniň we ÝUNESKO-nyň arasynda 2021-2023-nji ýyllar üçin Herketleriň täze meýilnamasy işlenilip düzüldi. Bu resminamanyň taslamas...Dowamy
Türkmenistanyň ÝUNESKO bilen hyzmatdaşlygy
Türkmenistan 1993-nji ýylyň 17-nji awgustynda Londonda degişli resminamany ratifisirlemek arkaly ÝUNESKO-nyň doly hukukly agzasy boldy. 1994-nji ýylda Türkmenistan ÝUNESKO-nyň «Bütindünýä medeni we tebigy mirasyny goramak baradaky» Konwensiýasyna goşuldy. Häzirki wagtda Türkmenistanyň çäginde taryhy we medeniýet ähmiýetli 1000-den gowrak ýadygärlikler ýüze çykaryldy we hasaba alyndy. ÝUNESKO Birleşen Milletler Guramasynyň Bilim, ylym we medeniýet meseleleri boýunça ýöritel...Dowamy
Türkmen halkynyň “Görogly” şadessany ÝUNESKO-nyň adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň sanawynda
Maddy däl medeni mirasy gorap saklamak baradaky Hökümetara komitetiniň 2015-nji ýylyň 2-nji dekabrynda Windhuk şäherinde (Namibiýa) geçirilen mejlisiniň barşynda “Görogly” şadessanynynyň hödürnamasyna seretdi we ony ÝUNESKO-nyň adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň sanawyna biragyzdan girizdi. Şol wagt ÝUNESKO-nyň komitetiniň ýaýradan metbugat beýanatynda “Görogly” şadessanynyň ady rowata öwrülen edermen Göroglynyň hem-de onuň kyrk ýigidiniň batyrlygyny beýan edýän dilden g...Dowamy
Türkmenistanyň milli halyçylygy
Türkmen halysy – türkmen halkynyň medeni gymmatlyklarynyň esaslarynyň biridir. Ussat türkmen halyçylary köp asyrlaryň dowamynda özboluşly halyçylygyň aýratynlyklaryny gorap saklapdyrlar. Bu senetçiligiň Adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň görnükli sanawyna girizilendigi örän guwandyryjydyr. 2019-njy ýylyň 12-nji dekabrynda ÝUNESKO-nyň Maddy däl medeni mirasy goramak boýunça Hökümetara komitetiniň nobatdaky 14-nji mejlisiniň dowamynda “Türkmenistanyň milli halyçylyk sunga...Dowamy
“Küştdepdi” – aýdym aýtmagyň we tans etmegiň türkmen milli sungaty
Aýdym aýtmagyň we tans etmegiň “Küştdepdi” türkmen milli sungaty ÝUNESKO-nyň maddy däl medeni mirasynyň Reprezentatiw sanawyna girizilendir. «Küştdepdi» - bu gadymy türkmen tansy we aýdymy bolup, ol batly depginde ýerine ýetirilýändir. Halk içinde ähmiýetli dabaralaryň barşynda giňden ulanylýandyr. Aýdym aýtmagyň we tans etmegiň “Küştdepdi” milli sungatynyň sanawa girizilmegi baradaky hödürnama 2017-nji ýylyň 7-nji dekabrynda Çeju şäherinde (Koreýa Respublika...Dowamy
Две волшебные струны – дутар: как инструмент не только музыкальный, но и дипломатический
Дутар – это двухструнный щипковый музыкальный инструмент, используемый туркменским народом испокон веков. Исполняемые на нем мелодии-мукамы – своеобразные восточные сюиты и рапсодии. Президент Гурбангулы Бердымухамедов в книге «Музыка мира, музыка дружбы и братства» пишет: «Герои бесценных произведений искусства нашего народа с дутаром в руках и с музыкой в душе являются подлинными образцами истинной красоты. Только благодаря настоящим чувствам слово может дойти до сам...Dowamy
Ahalteke atçylygynyň inçe tärleri
Ahalteke bedewi özüniň köpasyrlyk taryhy, gaýtalanmajak özboluşlylygy, ýyndamlygy we aýratyn gözelligi boýunça diňe bir Türkmenistanyň däl-de, eýsem tutuş umumadamzat siwilizasiýasynyň gymmatly hazynasy bolup durýandyr. Bedewleriň türkmen halkynyň durmuşyndaky we ykbalyndaky möhüm ähmiýeti barada Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň kitaplary atlaryň bu gadymy tohumynyň gelip çykyşynyň we kemala gelmeginiň taryhy barada giňişleýin gürrüň berýändir. Atlary...Dowamy


text: 7 Soňra Ýerubagal, ýagny Gedeýon+ we esgerleri daň bilen turup, Harot çeşmesinde düşlediler. Midýanlar bolsa olaryň demirgazyk tarapyndaky jülgede, More depesinde düşlediler.2 Ýehowa Gedeýona şeýle diýdi: «Esgerleriň örän köp, midýanlary eliňize bermerin+, ýogsam ysraýyllar: „Men öz güýjüm bilen ýeňiş gazandym“ diýip öwner+.3 Esgerleriňe: „Kim gorkýan bolsa, öýüne gaýtsyn“ diý»+. Gedeýon esgerlerini synagdan geçirenden soňra, olaryň 22 000-si öýüne gaýtdy, 10 000-si galdy.4 Ýehowa Gedeýona: «Esgerleriň sany entegem köp, olary çeşmäniň ýakasyna elt. Men olary synap görjek. Seniň bilen gitsin diýenlerim gider, gitmesin diýenlerim gitmez» diýdi.5 Gedeýon adamlary çeşmäniň ýakasyna eltdi.Şonda Ýehowa: «Çeşmeden suwy eli bilen alyp içýänleri* bir aýry, dyzyna çöküp, eglip içýänleri bir aýry duruz» diýdi.6 Suwy 300 adam eli bilen içdi, galanlary bolsa dyzyna çöküp içdi.7 Ýehowa Gedeýona: «Men sizi eli bilen suw içen 300 adam arkaly halas ederin, midýanlary eliňize bererin+. Beýleki esgerler bolsa öýüne gaýtsyn» diýdi.8 Gedeýonyň ýanynda 300 esgeri galdy. 300 esger beýleki esgerleriň azygyny we surnaýlaryny alyp, olary öýüne ugratdylar. Midýanlar olardan aşakda, jülgede düşläpdiler+.9 Şol gije Ýehowa Gedeýona şeýle diýdi: «Tur, duşmanlaryň üstüne çoz. Men olary seniň eliňe berdim+.10 Eger çozmaga gorkýan bolsaň, nökeriň Pura bilen düşelgä bar.11 Olaryň gürrüňini diňle, şonda sen duşmanlaryň bilen gorkman söweşersiň». Ol nökeri Pura bilen düşelgäniň golaýyna bardy.12 Midýanlar, amalekler we gündogarda ýaşaýan halklar+ jülgede edil çekirtge ýaly üýşüpdirler. Olaryň düýeleri şeýle köpdi welin, deňiz ýakasyndaky çäge ýaly sansyz-sajaksyzdy+.13 Gedeýon düşelgä gelende, bir adam dostuna düýşüni gürrüň berip otyrdy. Ol: «Men düýşümde arpa çöreginiň midýanlaryň düşelgesine togalanyp gelýändigini gördüm. Ol togalanyp gelşine çadyry ýykdy, çadyr ýykan-ýumran boldy»+ diýdi.14 Dosty bolsa: «Ol ysraýyllardan bolan Ýowaşyň ogly Gedeýonyň gylyjy bolmaly+. Hudaý midýanlary we düşelgedäki bütin goşuny onuň eline berdi»+ diýdi.15 Gedeýon düýşi we ýorgudyny eşidip+, Hudaýa tagzym etdi. Soňra ol ysraýyllaryň düşelgesine gelip: «Turuň, Ýehowa midýanlary elimize berdi» diýdi.16 Ol 300 esgeri üç topara bölüp, olaryň hersine surnaý+ bilen boş küýze berdi. Küýzeleriň içinde alawly taýak bardy.17 Gedeýon olara: «Maňa seredip, meniň edenlerimi ediň. Düşelgä golaýlanymda, meniň edenlerimi etmelisiňiz.18 Men ýanymdakylar bilen surnaý çalanymda, sizem düşelgäniň ähli tarapyndan surnaý çalyp: „Ýehowa üçin! Gedeýon üçin!“ diýip gygyrmalysyňyz» diýdi.19 Gedeýon ýanyndaky 100 esgeri bilen gijäniň ikinji nobatynda*, garawullaryň ýaňy çalşan mahaly düşelgäniň golaýyna geldi. Olar surnaý çalyp+, küýzeleri döwdüler+.20 Şonda toparlaryň üçüsi hem surnaýy batly çalyp, küýzeleri çym-pytrak etdiler. Olar çep eline alawly taýagy alyp, sag elindäki surnaýy çalyp: «Ýehowa üçin! Gedeýon üçin!» diýip gygyryşdylar.21 Her bir esger düşelgäniň daş-töwereginde öz ornunda durdy, duşmanlar bolsa howsala düşüp gygyryşdylar we gaçmak bilen boldular+.22 Gedeýonyň 300 esgeri surnaýlaryny dyngysyz çalýardy, Ýehowa duşmanlary bir-birine garşy çykardy, olar bir-birini gylyçdan geçirdiler+. Düşelgedäki galan esgerler bolsa gaçyp, Beýtşitta, Zerera we Tabatdaky Abyl-mehola+ baryp ýetdiler.23 Ysraýylyň naftaly, aşer we manaşa taýpalaryny çagyrdylar+. Olar midýanlaryň yzyndan kowdular.24 Gedeýon Efraýymyň daglaryna çapar ýollap: «Midýanlar geçmez ýaly, Beýtbaryň we Iordanyň ýalpak ýerlerini eýeläň» diýdi. Efraýymlaryň ählisi ýygnanyp, Beýtbaryň we Iordanyň ýalpak ýerlerini eýelediler.25 Şeýle-de olar midýanlaryň Orep we Zeýep hanlaryny ýesir aldylar. Orebi Orep gaýasynda öldürdiler+. Zeýebi bolsa Zeýebiň üzüm sykylýan çukurynda öldürdiler. Orep bilen Zeýebiň kellesini Iordanyň golaýyna, Gedeýona getirip berdiler. Olar midýanlary yzarlamagyny dowam etdiler+.


text:
Aımaqtar • 10 Aqpan, 2021
Bilim uıalary karantınge jabyldy
Shymkent qalasynda oqýshylar arasynda COVID-19 indetin juqtyrý jaǵdaıy tirkelip, birden 9 mektep karantınge jabyldy. Oǵan sebep, bilim berý uıalarynda sanıtarlyq-epıdemııalyq talaptar saqtalmaǵan.
Qoǵam • 05 Aqpan, 2021
Jalaqyny kótermese, jumysqa shyqpaıdy
Jalaqylarynyń kúnkóriske jetpeıtinin alǵa tartqan «Shymkent BUS» kompanııasynyń júzden astam avtobýs júrgizýshisi men kondýktory jumysqa shyǵýdan bas tartty. О́zderine 300 myń teńge kóleminde eńbekaqy berilýin talap etken olar atalǵan kompanııa ǵımaratynyń aldyna jınalyp, basshylyqqa óz talaptaryn aıtty.
Qoǵam • 03 Aqpan, 2021
Ákim bastap, dárigerler qostap...
Jyldan asa adamzatty úreı qushaǵynda ustaǵan SOVID-19 vırýsyna qarsy ekpe jumystary úshinshi megapolıste de bastaldy. Bul úshin qalaǵa 1 myń doza vaksına jetkizildi. Shahardaǵy medısına qyzmetkerleri indetke qarsy vaksınalaýǵa belsene qatysyp, kópke úlgi kórsetti.
Saıasat • 12 Qańtar, 2021
Jasóspirimderge quqyqtyq tárbıe berý mańyzdy
Kámeletke tolmaǵandar arasyndaǵy qylmys – kez kelgen halyqty alańdatatyn másele. Onyń sebebi búgingi jasóspirimder eldiń, ulttyń erteńgi bolashaǵy ekendiginde. Mine, osy salada uzaq jyl qyzmet etken Shymkent qalalyq Polısııa departamenti tergeý basqarmasynyń bastyǵy Dáýletkeldi Ábdiramanovtyń etken eńbegi kópke úlgi. О́mirin el tynyshtyǵyna arnaǵan azamattyń aıtýynsha, 2020 jyldyń 10 aıynda departament tarapynan kámeletke tolmaǵandar arasyndaǵy qylmys pen quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý maqsatynda birqatar is-shara qabyldanǵan.
Aımaqtar • 10 Qańtar, 2021
Birinshi daýys bergen saılaýshǵa hakim Abaıdyń kitaby syılyqqa berildi
Bıyl Shymkenttegi saılaý naýqanynda azamattyq belsendilik tanytyp, alǵashqy bolyp óz ýchaskelerinde daýys bergen birinshi saılaýshylarǵa erekshe tosynsyı jasaldy, dep habarlaıdy Egemen.kz
Aımaqtar • 10 Qańtar, 2021
Shymkenttik etnos ókilderi saılaýda belsendi
Shymkent qalasynda turatyn etnos ókilderi QR Parlament Májilisi men máslıhat depýtattarynyń kezekti saılaýyna daýys berip, óz tańdaýlaryn jasaýda, dep habarlaıdy Egemen.kz
Aımaqtar • 10 Qańtar, 2021
Saılaý-2021: Shymkent ákimi óz tańdaýyn jasady
Búgin Shymkent qalasynyń ákimi Murat Áıtenov alǵashqy saılaýshylar qatarynda bolyp qaladaǵy № 231 saılaý ýchaskesine baryp, daýys berdi. О́z tańdaýyn jasaǵan shahar basshysy el azamattary men birge shymkenttikterde azamattyq ustanymy men belsendiligin tanytyp, saılaýǵa joǵary deńgeıde qatysatynyna senimdi ekenin aıtty.
Aımaqtar • 28 Jeltoqsan, 2020
Shymkentte Otbasy ınstıtýty 4 myńnan astam januıaǵa kómek kórsetti
Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasyna sáıkes tórt aı buryn qurylǵan Shymkent qalasyndaǵy "SHANYRAQ" otbasy ınstıtýtynyń jumysy jandanyp, naqty nátıjeler kórsetýde, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aımaqtar • 24 Jeltoqsan, 2020
«Shymkentaqparat.kz» jańa aqparattyq portalynyń tanystyrylymy ótti
Shymkent qalasy ákimdigi janyndaǵy buqaralyq aqparat quraldarymen ózara is-qımyl jónindegi keńestiń kezekti otyrysy ótti, dep habarlaıdy Egemen.kz
Aımaqtar • 22 Jeltoqsan, 2020
Shymkentte «Ulttyq qolóner – uly qazyna» sheberler kórmesi ótýde
Shymkent qalasynyń Kórme ortalyǵynda «Ulttyq qolóner – Uly qazyna» taqyrybynda sheberler kórmesi ótýde. 21-25 jeltoqsan aralyǵyna josparlanǵan kórmede múmkindigi shekteýli sheber jandardyń óz qolymen jasaǵan buıymdary kópshilik nazaryna usynylyp otyr.


text:
«Ol häkimiýetleri tankyt edenligi üçin nyşana alnana meňzeýär» diýip, halkara Günä geçiş guramasy ýazýar.
Geldimurat Nurmuhamedow 2012-nji ýylyň 5-nji oktýabrynda paýtagt Aşgabatda, ýaşaýan şäherinde tussag edildi. Halkara Günä geçiş guramasy onuň demirgazykdaky Daşoguz welaýatyna, ýaşaýan ýerinden 600 km uzaklykdaky neşe goýdurylýan merkeze iberilendigini, emma onuň garşysyna hiç bir aýyplamanyň yglan edilmändigini ýazýar.
Adam hukuklaryny goraýan "Türkmen inisiatiwasy" topary G.Nurmuhammedowyň iýul aýynyň başynda azat edilendigini we häzir öýündedigini habar berdi.
“Amnesty International” guramasy öz geçiren barlaglarynda G.Nurmuhammedowyň neşe ulanmagy bilen bagly hiç bir deliliň tapylmandygyny ýazýar.
"Ozal hem bolşy ýaly"
"Geldimyrat Nurmuhammedowyň, ozal hem bolşy ýaly, özüniň syýasy işleri we Türkmenistanyň hökümetini tankyt edenligi üçin nyşana alnan bolmagy mümkin» diýip, Halkara Günä geçiş guramasynyň 14-nji awgustda çap eden beýanatynda aýdylýar.
"Ol 2011-nji ýylyň dekabrynda, Azatlyk we Azat Ýewropa radiosynyň Türkmen gullugyna beren interwýusynda ýurtda demokratiýanyň ýokdugyny, adam hukuklarynyň bozulýandygyny, dolandyryjy Demokratik partiýanyň «bikanun guramadygyny» aýdyp, türkmen hökümetini tankyt etdi. Şol interwýudan birnäçe gün soň häkimiýetler Geldimyrat Nurmuhammedowyň maşgalasynyň eýeçiligindäki gurluşyk firmasyny ýapdylar - diýip, “Amnesty International” guramasy ýazýar. - Ýogsa bu firma hiç wagt häkimiýetler bilen salgyt ýa maliýe problemasyna duçar bolmandy."
Geldimyrat Nurmuhamedow 1992-nji ýyldan 1995-nji ýyla çenli Türkmenistanyň turizm we medeniýet ministri bolup işledi. Ol tussag edilmezinden ozal halkara firmalaryna geňeş-maslahat berýän hukukçy bolup işleýärdi.
Halkara Günä geçiş guramasy G.Nurmuhammedow bilen bagly ýagdaýa mundan beýläk hem ýakyndan gözegçilik etjegini habar berýär.


text:
Bobi Fişer
Robert Jeýms "Bobi" Fişer (9-njy Mart, 1943 – 17-nji ýanwar, 2008), Amerikaly küşt ussady we küşt boýunça dünýäniň 11-nji çempiony. Köpleriň pikirine görä ol adamzat taryhyndaky iň beýik küştçi.[1][2]
13 ýaşynda wagty asyryň oýuny diýip ykrar edilen oýunda ýeňiş gazandy. Ilkinjisi 14 ýaşynda bolmak bilen jemi 8 gezek ABŞ çempionatynda oýnady we ählisinde iň az 1 bal öňde bolmak bilen ýeňiji boldy. 15 ýaş wagty şo wagta çenli aralykdaky iň ýaş grosmeýster we dünýä çempionlygyna dalaşgär bolan iň ýaş küştçi boldy.. 20 ýaş wagty ABŞ çempionadynda mümkin bolan 11 baldan 11 bal toplamak bilen çempion boldy, çempionat taryhyndaky ýeke-täk kämil netije..
1970 we 1971-nji ýyllarda ozal we soňra görlüp eşidilmedik derejede beýleki küştçilerden öňe saýlandy/. 1970-nji ýylda sebitleýin çempionatlar taryhyndaky 3.5 bal aratapawut bilen ýeňiji boldy we dalaşgärler çempionatynda çärýek final we ýarym final oýunlarynyň hersinde 6-0 hasaby bilen ýeňiji boldy. Grosmasterlere garşy yzly yzyna 20 oýunda ýeňiji boldy. BUlar ählisi ozal we soňra gaýtalanmadyk görkezijiler 1972-nji ýylda Islandiýanyň reýkýawik şäherinde SSSRli Boris Spaskä garşy oýunda dünýä çempionlygy sepdiginde ýetdi. Bu taryhdaky iň köp gyzyklanma bildirilen dünýä çempionatydyr.
I1975-nji ýylda ol öz titulyny goramakdan boýun towlady FIDE onuň talaplaryndan birini kabul etmändigi üçin. Ondan soňra ol gözlerden ýitirim boldy we 1992-nji ýylda Ýugoslawiýada Boris Spaski bilen bolan duşuşygynda ýeňiş gazandy.Bu duşuyk BMG sanksiýalary astynda bolan Ýugoslawiýada bolup geçipdi. Bu oýuna gatnaşmagy ABŞ hökümedi tarapyndan jenaýat hökmünde kabul edildi we tussag ediljekdigi yglan edildi.
1990-njy ýylda küşt wagt hasaplaýjy ulgamyny oýlap tapdy we şuwagt ol ýaryşlarda ulanylýar. Mundanam başga, küşt960 diýip bilinýän Fişerrandom küşt görnüşini döretdi.
1990-njy we 2000-nji ýyllarda ol Wengriýa, Germaniýa, Filippinler, Ýaponiya we ISlandiýada ýaşady we jynsparazlygy goldaýan birnäçe beýanatlar berdi. Onuň pasportynyň güýçsiz yglan edilmeginiň sebäbi diýip çak edilýär bu beýanatlar. Pasportynyň güýjüni ýitirendiginden bihabar bolan Fişer ýaponiýa syýahata gitdi we şo taýda Ýapon hökümedi tarapyndan tussag edildi we 8 aý gözastynda saklandy deport edilmek ähtimallygy bilen.. 20005-nji ýylyň Mart aýynda Islandiýa hökümedi oňa raýatlyk bermek bilen, Ýapon hökümedini ony azat etmäge borçly etid. Fişer ömrüniň ahyryna çenli Islandiýada ýaşady.
Küşte başlamagy[düzet | çeşmäni düzet]
6 ýaş wagty uýasy bilen küşt oýnamagy öwrendi.Uýasy Ýoan küşte gyzyklanmagyny bes etmeginden soňra Bobi öz özi bilen oýnaýardy.
Körpe çempion[düzet | çeşmäni düzet]
1956-njy ýylda Bobi meteor tizligindäki ösüşe ýetdi. Maý aýynda onuň reýtingdäki görkeziji 1726-a deňdi we bu san ilkinji orundaky Samuel Reşewskiden 900 bal aşakdady(2663).
1956-njy ýylda Log Cabin Chess Club ony Kuba şol bir wagtda 12 adama garşy oýnan küşt sergisine alyp gitdi. Bobi o taýda 10 ýeňiş we 2 deňlik gazandy.
Salgylanmalar[düzet | çeşmäni düzet]
- ↑ Taryhdaky iň beýik küştçi diýenler:
- ↑ "Megerem taryhdakyiň güýçli küştçi bolsa gerek" diýenler:
- Böhm & Jongkind 2003, pp. 133–34.
- Divinsky 1990. p. 67.
- Eade 2011, p. 308.
- Euwe 1979, p. ix.
- Golombek 1977. p. 117.
- Kasparov 2004, p. 490.
- Mednis 1997, p. xiii.
- Soltis 2003, p. 9.
- Wolff 2001, p. 273.


text:
Näme üçin
Altyn Kanun-a ynanyp bilersiňiz
Biziň gymmatlyklarymyz
Altyn Kanun hukuk firmasy 2008-nji ýylda esaslandyryldy. Altyn Kanun ykdysadyýetiň dürli pudaklarynda işleýän öňdebaryjy transmilli korporasiýalaryna, iri milli we halkara maliýe institutlaryna, maýa goýum gaznalaryna, döwlet edaralaryna, iri içerki we daşary ýurt kompaniýalaryna giň gerimli hukuk hyzmatlaryny hödürleýär. Şeýle-de, Altyn Kanun Türkmenistandaky akkreditlenen daşary ýurtlaryň diplomatik wekilhanalaryna we halkara guramalaryna maslahat berýär.
Halkara standartlaryny we işewürligi alyp barmagyň etiki kadalaryny eýerip, kärhana Türkmenistanda hukuk tejribesiniň däplerini saklaýar we ösdürýär.
Altyn Kanun giň tejribä eýedir we maýa goýum taslamalary boýunça öňdebaryjy orunlary tutýar. Kärhana ýokary hünärliligi, degişli ukyplylygy, pudagyň aýratynlyklaryny bilmekligi talap edýän çylşyrymly taslamalary durmuşa geçirmek bilen tanalýar. Şeýle-de, Altyn Kanun özüniň kazyýet we arbitraž tejribesi arkaly uly abraý gazandy. Kärhananyň hukukçylary täjirçilik, salgyt, zähmet işi, raýat-hukuk jogapkärçiligi, ýitgiler, paýdarlaryň arasyndaky gapma-garşylyklar we ş.m. bilen baglanyşykly çylşyrymly jedellerde müşderilere wekilçilik edýärler.
Kärhana öz müşderilerine Türkmenistanyň işjeň ösýän iş gurşawynda işewürligiň ähli hukuk nukdaý nazarlary boýunça giň gerimli hukuk hyzmatlaryny hödürleýär.
Kärhananyň tejribesi esasan Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň şu aşakdaky pudaklaryna gönükdirilendir: nebit we gaz toplumy, himiýa senagaty, energetika, magdançylyk senagaty, gurluşyk, banklar we maliýe guramalary, ulag we logistika, telekommunikasiýa, söwda, dokma senagaty, myhmansöýerlik we dynç alyş we ş.m.
Ygtybarly halkara hyzmatdaşlar kärhana diňe bir Türkmenistanyň çäginde däl, eýsem halkara hyzmatdaşlary arkaly dünýäniň dürli künjeklerinde müşderileriň isleglerini ýerine ýetirmäge mümkinçilik berýär.
2008-nji ýyldan 2018-nji ýyla çenli on (10) ýylyň dowamynda Altyn Kanun hukuk firmasy meşhur “Dentons” halkara hukuk firmasynyň assosirlenen agzasydy.
Altyn Kanun Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň hyzmatdaşy we Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasynyň agzasy bolup durýar.
Hormatlamak bilen,
Direktor Kerim M. Akmämmedow