text:
Ägirt uly tebigy baýlyklara eýe bolan Türkmenistan häzirki döwürde dünýäniň kuwwatly nebitgaz düzümli döwletleriniň hataryna girýär. Geosyýasy we ykdysady taýdan amatly ýerleşmegi, ýangyç serişdeleriniň ägirt uly gorlaryna eýe bolmagy, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan ýurdumyzy senagatlaşdyrmak boýunça syýasatyň işjeň durmuşa geçirilmegi, energiýa serişdeleriniň daşary ýurtlara iberilýän ugurlarynyň diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürilmegi netijesinde soňky ýyllarda Türkmenistan ygtybarly we geljegi uly hyzmatdaş hökmünde halkara derejesinde eýeleýän ornuny has-da berkitdi.
Ýurdumyzyň giň möçberli özgertmeler ýolunda gazanan üstünlikleri döwlet Baştutanymyzyň çuňňur oýlanyşykly täzeçil syýasatynyň aýdyň subutnamasydyr. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe türkmen jemgyýetiniň we döwletiň durmuşynyň ähli ugurlaryny düýpli özgertmeler gurşap aldy. Bu babatda 2016-njy ýylda hem guwandyryjy netijeler gazanyldy — türkmen ykdysadyýetiniň durnukly ösüşiniň depginleri saklanyp galdy, önümleriň ähli görnüşleriniň daşary ýurtlara iberilýän möçberleri yzygiderli artdy, öňdebaryjy innowasion tehnologiýalary ornaşdyrmak, täze döwrebap önümçilik kuwwatlyklaryny döretmek boýunça işler üstünlikli dowam etdirildi. Şu synymyzyň çäklerinde ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumy bilen baglanyşykly möhüm wakalar barada durup geçeris.
Geçen ýyl ýurdumyzyň nebitgaz senagatynda döwlet hem-de halkara derejesinde uly ähmiýete eýe bolan şanly wakalara hem-de ýokary görkezijilere baý boldy.
Türkmenistan energetika ulgamynda sebit hyzmatdaşlygyny ösdürmek bilen, energetika strategiýasynyň esasy ýörelgelerine laýyklykda goňşy döwletler bilen hyzmatdaşlygy saklaýar. Şeýlelikde, türkmen “mawy ýangyjy” Hytaý Halk Respublikasyna hem-de Eýran Yslam Respublikasyna iberilýär. Türkmenistan — Owganystan — Pakistan —Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygy ýokary depginde alnyp barylýar.
Bu ägirt uly halkara taslamanyň amala aşyrylmagy hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda Türkmenistanyň energetika strategiýasynyň üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň aýdyň subutnamasydyr. Bu strategiýa bolsa nebitgaz toplumynyň ykdysady kuwwatyny hemmetaraplaýyn pugtalangyrmaga, energiýa ulgamynda halkara hyzmatdaşlygy giňeltmäge hem-de türkmen energiýa serişdeleriniň Ýewraziýa yklymynyň iri bazarlaryna iberilmegini diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge gönükdirilendir.
Ýakyn geljekde dünýäniň energetika kartasynda TOPH gaz geçirijisiniň peýda bolmagy ählumumy energetika bazarynyň möçberinde möhüm wakanyň alamatlandyrýar — Türkmenistan esasy nebitgaz döwletleriniň arasynda ilkinji bolup “mawy ýangyç” bilen üpjün etmekde taslama gatnaşyjy ýurtlaryň iri strategiki hyzmatdaşlygynyň biri boldy. Şunuň bilen baglylykda, halkara bilermenleriniň baha bermegine görä, iri günorta-gündogar ýurtlarynyň, şol sanda Hindistanyň we Pakistanyň ykdysadyýetleriniň ýokary depginlerde ösýändigini, diýmek, şu bazarda tebigy gaza bolan islegiň ýylsaýyn artýandygyny bellemelidiris.
7-nji aprelde Türkmenistanyň paýtagtynda Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň taslamasy boýunça Ýolbaşçy komitetiň nobatdaky, 24-nji mejlisi geçirildi.
“Türkmengaz” döwlet konserni tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän “TAPI Pipeline Company Limited” konsorsiumynyň agzalarynyň Maýa goýum ylalaşygyny ylalaşmak we oňa gol çekmek mejlisiň esasy meseleleriniň biri boldy. Konsorsiumyň öňbaşçysy hökmünde “Türkmengaz” döwlet konserni TOPH gaz geçirijisini gurmak, maliýeleşdirmek, eýeçilik etmek hem-de ulanmak boýunça özara gatnaşyklara ýolbaşçylyk eder.
Duşuşygyň barşynda taslama gatnaşyjylar we onuň Tranzaksion geňeşçisi tarapyndan ýerine ýetirilen işler baradaky hasabatlar diňlenildi. Ýygnananlar şeýle hem hukuk we tehniki meseleler bilen baglanyşykly möhüm meseleleri ylalaşdylar we degişli çözgütleri kabul etdiler.
Ýygnananlar öz ýurtlarynyň bu gaz geçirijisiniň gurluşygynyň çalt amala aşyrylmagyna hem-de türkmen tebigy gazynyň iberilmegine uly gyzyklanma bildirýändiklerini tassyklap, ozal gazanylan, bilelikdäki işi işjeňleşdirmäge gönükdirilen ylalaşyklar boýunça beýleki birnäçe meseleleri hem ara alyp maslahatlaşdylar. Taslamanyň ilerledilmeginde möhüm tapgyry alamatlandyran Maýa goýum ylalaşygyna gol çekildi.
Resminamada taslamanyň nobatdaky tapgyryny maliýeleşdirmek maksady bilen TOPH-nyň paýdarlarynyň ilkibaşda ABŞ-nyň 200 million dollaryndan gowrak möçberdäki goýumlary göz öňünde tutulýar. Şeýlelikde, gazanylan ylalaşyk taraplaryň ahyrky netijede dünýädäki iň iri energiýa serişdelerini iberijileriň birini Günorta Aziýa ýurtlary bilen baglanyşdyrmaga ýardam etjek gaz geçirijisiniň taslamasyny durmuşa geçirmäge ygrarlydygynyň aýdyň subutnamasy bolup durýar. Şol ýurtlarda ýangyç serişdelerine uly isleg bildirilýär.
Türkmen gazy Hindistanda we Pakistanda “mawy ýangyja” artýan islegleri kanagatlandyrmaga ýardam eder. 2030-njy ýyla çenli şol ýurtlarda islegler iki esse artyp biler. Mundan başga-da, ýangyjy üstaşyr geçirýän Owganystanyň energiýa serişdelerine bolan isleglerini kanagatlandyrar. Bangladeş hem bu taslama gyzyklanma bildirýändigini beýan etdi. TOPH taslamasyny durmuşa geçirilenden soň, Hindistan özüniň ilkinji transmilli gaz geçirijisine eýe bolar.
Ministrler Kabinetiniň 3-nji iýunda bolan mejlisinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Owganystanyň we Pakistanyň çäginde Türkmenistan — Owganystan — Pakitstan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygynyň başlangyç tapgyryny maliýeleşdirmek üçin 45 million dollardan gowrak serişdäni bölüp bermek hakyndaky Karara gol çekdi.
Döwlet Baştutanymyzyň degişli maliýe serişdelerini bölüp bermek hakynda kabul eden çözgüdi — bu “Türkmengaz” döwlet konserniniň we “Gail (India) Limited” (Hindistan), “Inter state gas systems (Private) Limited” (Pakistan), “Afghan Gas Enterprise (Owganystan), TAPI” Pipeline Company Limited” kompaniýalarynyň we “Galkynysh Pipeline Company” ýapyk paýdarlar jemgyýetiniň arasyndaky Maýa goýum ylalaşygyna laýyklykda turbageçirijiniň gurluşygyna gönükdirilen ilkinji serişdedir.
2015-nji ýylyň 13-nji dekabrynda bu ägirt uly transkontinental energetika geçirijisiniň gurluşygyna başlanmagy sebit möçberinde, şeýle hem Türkmenistanyň energetika strategiýasyny mundan beýläk-de iş ýüzünde durmuşa geçirmek babatda möhüm waka öwrüldi. Döwrebap ählumumy energiýa howpsuzlyk ulgamyny döretmek, şol sanda türkmen tebigy gazyny dünýä bazarlaryna ibermegiň köpugurly ulgamyny kemala getirmek şol strategiýanyň möhüm meselesi bolup durýar.
Häzirki döwürde “Türkmengaz” we “Türkmennebitgazgurluşyk” döwlet konsernleri Owganystanyň serhedine çenli uzynlygy 214 kilometre barabar bolan turbageçirijiniň türkmen böleginiň gurluşygyny alyp barýarlar.
Ägirt uly “Galkynyş” gaz käni täze energiýa geçirijisiniň serişdeler binýady bolup hyzmat eder. Bu gaz känini abadanlaşdyrmagyň nobatdaky tapgyryna 2015-nji ýylyň 13-nji dekabrynda belent mertebeli myhmanlaryň gatnaşmagynda badalga berildi. Mälim bolşy ýaly, daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen bilelikde “Türkmengaz” döwlet konserni tarapyndan bu gaz känini abadanlaşdyrmagyň birinji tapgyrynyň çäklerinde 2013-nji ýylda bu ýerde kuwwaty ýylda 30 milliard kub metr harytlyk gaza eýe bolan zawodlar toplumy ulanmaga berildi. Ýurdumyzyň beýleki geljegi uly ýataklarynda hem netijeli işler alnyp barylýar. Tutuş ýurdumyz boýunça gaz we gaz kondensat ýataklarynyň açylmagy hem muňa şaýatlyk edýär.
Iri nebit we gaz gorlarynyň dünýä sanawyna girizilen Hazar deňziniň baý ýangyç serişdeleriniň özleşdirilmegi hem hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýangyç-energetika syýasatynyň strategiki ugurlarynyň biridir. Hut şu ýerde, deňiz ýalpaklygynda hem-de kenarýakasynda ýakyn onýyllyklaryň dowamynda “gara altynyň” we “mawy ýangyjyň” çykarylýan möçberlerini ep-esli artdyrmak göz öňünde tutulýar.
Häzirki wagtda ýurdumyzda tebigy gazy himiki taýdan gaýtadan işlemek boýunça işler güýçli depginde alnyp barylýar — Balkan welaýatynda polietilen we polipropilen öndürýän hem-de Ahal welaýatynda tebigy gazdan sintetiki benzini (GTG) öndürýän zawodlar gurulýar. Bu senagat desgasy dünýäde tebigy gazy gaýtadan işlemegiň esasynda ýokary hilli, ekologiýa taýdan arassa benzini öndürýän ilkinji desga bolar. Ony 2018-nji ýylda ulanmaga bermek göz öňünde tutulýar. Munuň özi 2 müňe golaý täze iş orunlaryny döretmäge mümkinçilik berer.
Ýakyn geljekde gazy düýpli gaýtadan işlemek boýunça ýene-de birnäçe taslamalary durmuşa geçirmäge girişmek meýilleşdirilýär.
Tebigy gazyň düzümindäki maddalary, ýagny metany, etany we beýlekileri himiki taýdan gaýtadan işlemek, tebigy gazy toplumlaýyn gaýtadan işlemegiň tehnologiki zynjyryny döretmek ägirt uly netijeleri berýär: gazy himiki usulda gaýtadan işlemegiň derejesiniň ýokarlanmagy bilen alynýan himiki önümleriň bahasy hem has ýokarlanýar. Döwlet Baştutanymyz ençeme gezek, şol sanda Ýaşulularyň maslahatlarynda milli ykdysadyýetimiziň bu senagat pudagynda önümçiligi ösdürmegiň wajypdygyny nygtady.
Geçen ýylyň noýabr aýynyň ahyrynda Ýaponiýanyň paýtagty Tokio şäherinde Energetika Hartiýasynyň Konferensiýasy boýunça Maslahatyň 27-nji mejlisiniň geçirilmegi möhüm wakalaryň biri boldy. Onuň netijeleri boýunça Türkmenistan 2017-nji ýylda Energetika Hartiýasynyň Konferensiýasyna Başlyk hökmünde yglan edildi.
Munuň özi ýurdumyzyň halkara giňişligindäki abraýynyň barha artýandygynyň, hormatly Prezidentimiziň durmuşa geçirýän oňyn daşary syýasatynyň ählumumy goldawa eýe bolýandygynyň hem-de hemişe işjeň orny eýeleýän we täze netijeli çözgütleri gözlemäge gyzyklanma bildirýän Türkmenistanyň energetika diplomatiýasynyň dünýäniň işewürler toparlarynyň hem-de bilermenler jemgyýetçiliginiň arasynda uly seslenme döredýändiginiň nobatdaky aýdyň subutnamasydyr. Halkara energetika hyzmatdaşlygy döwlet Baştutanymyzyň daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar.
Mejlisiň işiniň barşynda Energetika Hartiýasynyň Baş sekretary Urban Rusnak Türkmenistanyň Energetika Hartiýasynyň Konferensiýasynda başlyklyk etmeginiň özara bähbitli hyzmatdaşlyga goşmaça itergi berjekdigini hem-de energetika howpsuzlygy meseleleri boýunça düýpli gatnaşyklary ýola goýmaga, energetika howpsuzlygyny we durnukly ösüşi üpjün etmek meselelerine täze çemeleşmeleri işläp taýýarlamaga gönükdirilen tagallalary birleşdirmek babatda öňde goýlan maksatlara ýetmäge ýardam etjekdigini aýratyn nygtady.
Biziň ýurdumyz Energetika Hartiýasyny dörediji taraplaryň biridir we Türkmenistanyň başlyklyk etmegi, ilkinji nobatda, halkara energetika hyzmatdaşlygyny ösdürmäge we pugtalandyrmaga, dünýä energetikasyny ösdürmegiň wajyp meselelerini ara alyp maslahatlaşmak üçin hil taýdan täze gepleşikler meýdançasyny döretmäge, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başyny başlan hem-de BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan kabul edilen degişli Kararnamalary iş ýüzünde durmuşa geçirmek babatda ählumumy durnukly ösüşiň möhüm şerti hökmünde energiýa howpsuzlygyny üpjün etmäge gönükdirilendir. Dünýäniň onlarça ýurdy şol Kararnamalaryň awtordaşlary bolup çykyş etdi.
Türkmenistan bu halkara guramasynyň işine ýolbaşçylyk etmek bilen, özüniň ägirt uly serişdeler kuwwatyny tutuş adamzadyň hyzmatynda goýmaga çalyşýar, ýangyç-energetika toplumyny düýpli döwrebaplaşdyrmak hem-de energiýa serişdelerini dünýä bazarlaryna ibermegiň ugurlaryny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek ýörelgelerine esaslanan syýasaty durmuşa geçirýär.
Energetika meseleleriniň ählumumy häsiýete eýe bolmagy energetika meselesini türkmen diplomatiýasynyň binýatlaýyn ugurlarynyň hataryna çykardy. Halkara energetika howpsuzlygyny üpjün etmekde energiýa serişdelerini uly möçberli iberýän döwlet hökmünde Türkmenistanyň oňa gatnaşmagy bu diplomatiýanyň möhüm ugurlarynyň birine öwrüldi.
Energetika Hartiýasynyň Baş sekretary Urban Rusnagyň nugtaýşy ýaly, Türkmenistan dünýäde iň iri energetika kuwwatlyklarynyň birine eýe bolmak bilen, adalatlylyk, önüm öndüriji hem-de üstaşyr geçiriji we sarp ediji ýurtlaryň bähbitleriniň deňagramlylygyny berjaý etmek ýörelgeleri esasynda ýola goýlan ählumumy energiýa howpsuzlygynyň durnukly ulgamyny döretmäge çalyşýar. Özara bähbitli we uzakmöhletli hyzmatdaşlyga esaslanan hem-de bitewi ýörelgeler we kadalar esasynda kemala getirilen energetika hyzmatdaşlygy dünýä bileleşiginiň okgunly ösüşiniň girewidir.
Mälim bolşy ýaly, häzirki wagtda, ilkinji nobatda, özüne energiýa çeşmelerine we olary eltmegiň serişdelerine howpsuz hem-de kepillendirilen elýeterlilik meselelerini çözmegi birleşdirýän energetika howpsuzlygyny üpjün etmek meselesi ählumumy häsiýete eýedir. Ol dünýäde umumy, şol sanda ekologiýa ýagdaýyna uly täsir edýär. Energetika Hartiýasynyň mejlisleriniň yzygiderli geçirilmegi hem muňa şaýatlyk edýär.
Şunuň bilen baglylykda, köp şahaly turbageçiriji ulgamy döretmegiň hasabyna energiýa serişdeleriniň eltilmegini üpjün etmäge ukyply ulag düzümini diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň energiýa howpsuzlygyny üpjün etmegiň strategiki ugry bolup durýandygyny bellemelidiris. Bu strategiki ugruň durmuşa geçirilmegi diňe bir energiýa serişdelerini iberýän, olary üstaşyr geçirýän we sarp edýän ýurtlaryň arasynda däl, eýsem gyzyklanma bildirýän taraplaryň hem-de halkara guramalarynyň, şol sanda BMG-niň we Energetika Hartiýasynyň arasynda energetika hyzmatdaşlygynyň toplumlaýyn ösdürilmegini göz öňünde tutýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow BMG-niň Baş Assambleýasynyň mejlislerinde döwletimiziň garaýyşlaryny anyk beýan etdi. Energiýa serişdeleriniň dünýä bazarlaryna ygtybarly we durnukly iberilmegini üpjün etmäge gönükdirilen täze halkara-hukuk guralyny döretmek şol garaýyşlaryň özenini düzýär. Türkmenistanyň bu mesele boýunça garaýyşlary dünýä bileleşiginiň doly goldawyna mynasyp boldy. Munuň özi ýörite Kararnamalar bilen berkidildi.
Ählumumy energiýa howpsuzlygyny üpjün etmek boýunça giň möçberli taslamalar durmuşa geçirilende, halkara kadalaryň we ülňüleriň berk berjaý edilmegi hökmany şert bolup durýar. Şunda ekologiýa meselesi ileri tutulýan ugurlaryň hatarynda çykyş etmelidir. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistany Energetika Hartiýasynyň Konferensiýasyna başlyklyk etmek babatda ýurdumyzyň üstüne düşýän jogapkärçilige ýokary derejede göz ýetirýär.
Türkmenistanyň Energetika Hartiýasyna başlyklyk etmeginiň dowamynda anyk kesgitlenen şu ugurlara: taýyn önümi almak hem-de ony eksport etmek üçin uglewodorod çig malyny gaýtadan işlemäge; täzeden dikeldilýän energiýa serişdelerini peýdalanmaga; energiýa serişdelerini howpsuz üstaşyr geçirmäge; energiýanyň netijeliligini we energiýanyň tygşytlylygyny ýokarlandyrmaga; energiýany ulanmagyň netijesinde daşky gurşawa täsiri peseltmäge; dünýäde energiýa bolan ösen islegi kanagatlandyrmak maksady bilen, maýa goýumlary höweslendirmäge hem-de Energetika Hartiýasyna agza ýurtlaryň maýa goýum ýagdaýlaryny gowulandyrmaga; Hartiýanyň düzümine täze ýurtlaryny çekmäge aýratyn üns berer.
Energetika ulgamynda giň we gyzyklanma bildirilýän hyzmatdaşlyk XXI asyrda dünýäde bolup geçýän durnukly hem-de öňdengörüjilikli ýagdaýlaryň esasy ölçegi bolup durýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtaýşy ýaly, energetika giňişliginiň häzirki zaman gurluşynyň geljegi, haýsy ýörelgelerde dörediljekdigi, onuň howpsuzlygy we durnuklylygy — bularyň hemmesi köp babatda ählumumy ösüşiň umumy ugruny kesgitleýär. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz energetika bazaryny göreşiň ýa-da bäsleşigiň meýdanyna öwürmek geçmişde galmalydyr, şeýle çemeleşmeler häzirki zaman geosyýasy, ykdysady we durmuş ýagdaýlaryna, senagat tehnologiýalarynyň ölçeglerine laýyk gelmelidir diýip belleýär.
28-nji noýabrda Lebap welaýatynyň Ymamnazar demir ýol menzilinde transmilli polat ýoluň — Aziýa halkara demir ýol ulag geçelgesiniň birinji nobatdakysyny ulanmaga bermek dabarasy boldy. Gatnawlaryň sebit ulgamynyň “altyn halkasyna” öwrüljek Atamyrat — Ymamnazar — Akina täze ýoly işe girizmek dabarasyna Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow we Owganystan Yslam Respublikasynyň Prezidenti Mohammad Aşraf Gani gatnaşdylar.
Bu ýerde döwlet Baştutanymyz teleköpriniň kömegi bilen göni aragatnaşyk arkaly adybir gümrük nokadynda gurlan, nebit önümleriniň kabul etmäge, saklamaga we ugratmaga niýetlenen terminalyň işine ak pata berdi. Bellenilişi ýaly, 2015-nji ýyl bilen deňeşdirilende, Türkmenistandan Owganystana dürli ýükleriň iberilýän möçberi hem artdy. Bu görkeziji 2016-njy ýylda 1,4 million tonnadan gowraga barabar boldy. Iberilen ýükleriň aglaba bölegi nebit önümlerinden hem-de suwuklandyrylan gazdan ybaratdyr.
Döwrebap enjamlar bilen enjamlaşdyrylmagy terminala gije-gündiziň dowamynda bir wagtda nebit önümleriniň 540 müň tonnasyny ýa-da ýangyç serişdeleriniň 2 müň tonnasyny kabul etmäge, saklamaga hem-de ugratmaga mümkinçilik berýär. Dabara gatnaşyjylara monitorlarda demir ýol çeleklerinde terminala nebit önümleriniň getirilişi, kabul edilişi, Owganystanyň serhedinde ýörite turbalar arkaly berlişi, soňra bolsa ugratmak üçin ýöriteleşdirilen awtoulaglara ýüklenilişi görkezildi.
8-nji noýabrda Malaýziýanyň paýtagtynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň we Malaýziýanyň Premýer-ministri Dato Sri Mohd Najib Tun Abdul Razagyň arasynda gepleşikler geçirildi. Ýangyç-energetika toplumynda hyzmatdaşlyk etmek ara alnyp maslahatlaşylan meseleleriň arasynda ileri tutulýan ugurlaryň hatarynda görkezildi.
Malaýziýa syýasy-ykdysady we maýa goýum ulgamlarynda Türkmenistanyň möhüm hem-de öňden gelýän hyzmatdaşlarynyň biridir. Malaýziýanyň iri “Petronas Çarigali” kompaniýasy bilen köpýyllyk hyzmatdaşlyk bu ulgamda ikitaraplaýyn kuwwatdan netijeli peýdalanmagyň aýdyň mysaly bolup durýar. Bu kompaniýa ilkinjileriň hatarynda Türkmenistanyň deňiz ýataklarynda işläp başlady.
“Petronas” kompaniýasynyň Türkmenistandaky işini giňeltmek, şol sanda gaz ulgamynda ýokary tehnologiýaly taslamalary amala aşyrmagyň hasabyna giňeltmek üçin uly mümkinçilikleriň bardygy bellenildi. Tehniki ugurly ýokary hünärli hünärmenleri taýýarlamak bilelikdäki işiň möhüm ugurlarynyň hatarynda görkezildi.
Gepleşikleriň netijeleri boýunça ikitaraplaýyn resminamalara, şol sanda Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň, “PETRONAS Çarigali (Türkmenistan) Sdn Bhd” kompaniýasynyň hem-de “PETRONAS” tehnologiýa uniwersitetiniň arasynda Ähtnama gol çekildi. Munuň özi bu ulgamdaky gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmäge kuwwatly itergi berer.
Geçen ýyl Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda polipropilenden plýonka öndürmek boýunça sehiň gurluşygy tamamlandy. Häzirki wagtda goýberiş-sazlaýyş işleri alnyp barylýar, ýakyn wagtda ony ulanmaga bermek göz öňünde tutulýar. Şeýle hem Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynda ýokary oktanly benzinleri öndürýän desgany döwrebaplaşdyrmak işleri tamamlandy. Bu işler çig mally rejeli ulanmaga, önümçilik ýitgilerini azaltmaga we degişlilikde nebiti gaýtadan işlemegiň çuňlugynyň koeffisientini ýokarlandyrmaga ýardam eder. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň talaplaryna laýyklykda bu desgalaryň ählisi hil we ekologiýa howpsuzlygynyň kadalarynyň halkara görkezijileri nazara alnyp guruldy.
“Türkmennebitgazgurluşyk” döwlet konserni geçen ýyl durmuş maksatly desgalaryň birnäçesini, şol sanda Aşgabady ösdürmegiň 14-nji nobatdakysynyň çäklerinde 66 öýli, dükanly 12 gatly ýaşaýyş jaýynyň gurluşygyny amala aşyrdy we ulanmaga berdi. “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda ýokary derejeli, 350 orunlyk “Gämi” myhmanhanasy guruldy. Onuň 3-13-nji gatlarynda 2 orunlyk otaglaryň 120-si, ýokary derejeli “Delux” kysymly 4 orunlyk otaglaryň 18-si hem-de VIP derejeli 4 orunlyk otaglaryň 10-sy ýerleşdirildi. Şeýle hem Awazada 3 million kub mertlik suw howdany guruldy, Aşgabatda bolsa nebitgaz pudagynyň Medeni-işewürlik merkezi ulanmaga berildi.
2016-njy ýylyň geologiýa-gözleg işleriniň netijeleri boýunça “Türkmengeologiýa” döwlet korporasiýasy tarapyndan iki ýatak, bir gaz we bir gaz kondensat-degişlilikde Çelekbaý we Halkabat ýataklary açyldy.
Çelekbaý ýatagy Mary welaýatynyň Murgap etrabynyň çäginde ýerleşýär. “Türkmengeologiýa” döwlet korporasiýasynyň “Marynebitgazgözleg” müdirligi tarapyndan burawlanan birinji guýudan 4511-4503 metr çuňlugy synagdan geçirmegiň netijesinde gije-gündizdäki debiti 1 million kub metrden gowrak tebigy gazyň senagat akymy alyndy. Bu tebigy gor senagat derejesine degişlidir we demirgazyk-günbatar ugurda Galkynyş käniniň gaz ýatakly zolagyny giňelder.
Halkabat ýatagy Lebap welaýatynyň Galkynyş etrabynyň çäginde ýerleşýär. Täze ýatagyň meýdany 18,2 inedördül kilometre barabardyr. Düzümiň beýikligi 35 metrdir. Bu ýerde, 3070-3064 metr çuňlukda kükürtsiz gazyň 181 müň kub metrden gowrak möçberdäki senagat akymy alyndy, ondaky kondensatyň möçberi 32 kub metrden gowrakdyr.
Halkabat meýdançasynyň ozal ýüze çykarylan, häzirki wagtda işlenip geçilýän Kükürtli, Babaarap we Kerwen gaz hem-de gazkondensat ýataklarynyň orta böleginde ýerleşýändigini bellemek gerek. Gazyň düzüminde kükürdiň ýoklugy hem-de gaz senagatynyň ösen düzüminiň golaýynda täze ýatagyň açylmagy bu ýatagy ýakyn geljekde işe girizmäge mümkinçilik berer.
Her ýyl Aşgabatda geçirilýän “Türkmenistanyň nebiti we gazy” atly pudaklaýyn sergiler hem-de maslahatlar, Gaz kongresi, halkara maýa goýum we işewürler forumlary dünýäniň işewür toparlarynyň Türkmenistanyň nebitgaz toplumynyň kärhanalary bilen hyzmatdaşlygy ösdürmäge uly gyzyklanma bildirýändikleriniň aýdyň subutnamasydyr.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şeýle duşuşyklaryň geçirilmeginiň başyny başlap we goldap, bu forumlaryň ýurdumyzyň hünärmenleri üçin öz mümkinçiliklerini görkezmek hem-de hyzmatdaşlary gözlemek babatda oňat meýdança bolup hyzmat edýändigini belleýär. Dünýäniň iri energetika we maşyngurluşyk kompaniýalary serginiň diwarlyklarynda iň soňky gazananlaryny hem-de täze tehnologiýalaryny görkezýärler. Olaryň hatarynda ulag gaz gatlaklaryny ýüze çykarmak, tebigy gazy çykarmak, arassalamak, taýýarlamak we gaýtadan işlemek, dolandyryş ulgamlaryny ornaşdyrmak, uglewodorod serişdelerini ibermek, gury ýerde hem-de deňizde senagat desgalaryny abadanlaşdyrmak, kärhanalarda ekologiýa howpsuzlygyny ýokarlandyrmak boýunça tehnologiýalar bar. Şeýle hem bu ýerde nebit we gaz guýularynyň netijeliligini ýokarlandyrmak boýunça tehnologiýalar, dürli ölçeg enjamlary, turba we bu ulgamda ulanylýan beýleki köpsanly önümler görkezilýär. Nebithimiýa we gazhimiýa ulgamlarynyň gazanýan üstünlikleri hem giňden beýan edilýär. Häzirki wagtda Türkmenistanda bu ulgamlary ösdürmäge aýratyn üns berilýär.
Halkara ylmy maslahat oňa daşary ýurtlardan gatnaşýanlara ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumyny ösdürmegiň strategiýasy, döwrebap tehnologiýalary işjeň çekmegiň tejribesi, hyzmatlary amala aşyrmagyň ýollary we ulgamy mundan beýläk-de döwrebaplaşdyrmagyň usullary bilen ýakyndan tanyşmaga mümkinçilik berýär. Daşary ýurtly hyzmatdaşlaryň gyzyklanmasy, ilkinji nobatda, milli ykdysadyýetimiziň bu binýatlaýyn ulgamynda amala aşyrylýan düzümleýin özgertmeleriň gerimi hem-de dünýäniň esasy nebitgaz kompaniýalary bilen hyzmatdaşlygyň ýokary derejesi bilen şertlendirilendir.
Halkara gaz kongresi hem bu ulgamda işleýän hünärmenleriň arasynda uly gyzyklanma döredýär. Şeýle duşuşyklar özara gatnaşyklaryň has netijeli ýollaryny gözlemek işinde möhüm orun eýeleýär. Daşary ýurtly hyzmatdaşlara enjamlary, döwrebap tehnologiýalary ibermek we hyzmatlary amala aşyrmak ulgamynda hyzmatlaryny teklip etmäge hem-de türkmen kärdeşleri bilen göni gepleşikleri geçirmäge ajaýyp mümkinçilikler döredilýär. Netijeli gepleşikler bolsa geljekde Türkmenistanyň baý ýangyç-energiýa serişdelerini netijeli özleşdirmäge hem-de rejeli ulanmaga gönükdirilen täze bilelikdäki taslamalara öwrülip biler.
Gaz kongresiniň mowzugy gaz pudagynyň meselelerini we ösüşiniň geljegini şöhlelendirýär, sebitara energiýa üpjünçilik ulgamynda strategiki çözgütleri işläp taýýarlamaga mümkinçilik berýär. Forumyň işewür maksatnamasynyň çäklerinde köpsanly okuw maslahatlaryny hem-de tanyşdyryş çärelerini öz içine alýan çäreler geçirilýär. Giň möçberli sergi bilen birlikde işewürlik maksatnamasy ählumumy pudak forumy hökmünde kongresiň ähmiýetini has-da artdyrýar.
Şeýlelikde, ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň okgunly ösmegi ýakyn onýyllykda Türkmenistanyň diňe bir ýurduň bähbitleri üçin däl, eýsem, sebit we dünýä möçberinde özüniň energiýa kuwwatyndan netijeli peýdalanyp, dünýä bazarynda eýeleýän ornuny has-da pugtalandyryljakdygy barada ynamly aýtmaga mümkinçilik berýär. Mysal üçin, 2016-njy ýylyň 11 aýynyň netijeleri boýunça nebitgaz toplumynyň kärhanalary tarapyndan maýa goýumlaryny özleşdirmek boýunça meýilnama 154,5 göterim ýerine ýetirildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow energetika strategiýasyny yzygiderli durmuşa geçirmek bilen iri pudaklaýyn taslamalary amala aşyrmakda ýurdumyzyň kärhanalaryna we hünärmenlerine uly ynam bildirýär. Häzirki wagtda türkmen konsernleriniň önümçilik mümkinçilikleri, işgärleriň ýokary hünär taýýarlygy hem-de milli ykdysadyýetimiziň ägirt uly kuwwaty halkara derejeli, giň möçberli we örän çylşyrymly tehniki taslamalary durmuşa geçirmäge mümkinçilik berýär. Ýakyn geljekde türkmen hünärmenleriniň hem-de Türkmenistanyň nebitgaz toplumynyň mümkinçilikleriniň dünýäniň beýleki ýurtlarynda hem gerek bolmagy gaty ähtimaldyr.
Bazar gatnaşyklaryň ösdürilmegi, oba hojalyk toplumyna maýa goýumlarynyň möçberleriniň artdyrylmagy, Aziýa we Ýewropa ýurtlary bilen ykdysady gatnaşyklaryň giňeldilmegi, haryt öndürijileriň dünýä bazarlarynda bäsdeşlige ukyplylygynyň ýokarlandyrylmagy-bularyň ählisi Türkmenistanyň ýakyn ýyllar üçin strategiki ösüşiniň esasy ugurlarydyr. Olar ýurdumyzyň dünýä ykdysady ulgamyna ynamly goşulyşmagyna ýardam eder. Döwlet Baştutanymyz bu syýasaty yzygiderli durmuşa geçirmek bilen, dürli derejedäki halkara duşuşyklarda türkmen tarapynyň deňhukuklylyk hem-de özara bähbitlilik ýörelgeleri esasynda giň we ysnyşykly hyzmatdaşlyga taýýardygyny belleýär.
Halkara bileleşigi tarapyndan tassyklanan kadalara hem-de ýurdumyzda amala aşyrylýan özgertmeleriň maksatlaryna we talaplaryna laýyk gelýän “Daşary ýurt maýa goýumlary hakynda” hem-de “Uglewodorod serişdeleri hakynda” Türkmenistanyň täze Kanunlarynyň kabul edilmegi daşary ýurt maýalaryny çekmäge hem-de öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmaga mümkinçilik berýär. Kanunlar milli we daşary ýurt maýadarlary hem-de kompaniýalary üçin amatly şertleri we kepillikleri döredýär, olaryň işini kadalaşdyrýar, nebitgaz ulgamynda köpugurly halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmäge ýardam edýär.
Döwlet Baştutanymyzyň täzeçil pikirlenmäge hem-de uzakmöhletli wezipeleri kesgitlemäge esaslanýan energetika syýasatyny durmuşa geçirmegiň çäklerinde ýangyç-energetika toplumynyň pudaklaryny tehniki taýdan täzeden enjamlaşdyrmak boýunça netijeli işler alnyp barylýar. Bu ugurda dünýäniň esasy önüm öndürijileri we nebitgaz enjamlaryny iberijileri bilen hyzmatdaşlyk işjeňleşdirilýär. Ýangyç çig malyny çykarmak ulgamynda iň täze tehnologiýalary we öňdebaryjy işläp taýýarlamalara aýratyn üns berilýär.
Häzirki wagtda günbatar ýurtlaryň kompaniýalary ýurdumyzyň nebitgaz senagaty uly üns berýärler. Örän gysga döwrüň içinde türkmen hünärmenleri geologiki we gidrodinamiki modelirlemegiň, üç ölçegli seýsmobarlaglaryň, gatlaklary özleşdirmegiň we keseleýin burawlamagyň tehnologiýalaryny özleşdirdiler.
Geologiýanyň we geofizikanyň, nebitgaz ylmynyň we tejribesiniň ösüşinde gazanylan üstünlikler, nebit we gaz senagatynyň täze tehnologiýalary, çuňňur burawlamagyň tehniki mümkinçilikleri uly çuňlukda, çylşyrymly geologiki şertlerde ýerleşen ýangyç ýataklaryny işläp taýýarlamakda giň mümkinçilikleri açdy.
Kompýuter tehnologiýalarynyň uly kuwwaty üç ölçegli gidrodinamiki modelirlemegiň hem-de nebit we gaz ýataklaryny işläp geçmegiň ähli tapgyrlarynyň sazlaşykly alnyp barylmagynyň usullaryny ösdürmekde ep-esli öňegidişlik gazanylmagyny üpjün etmäge mümkinçilik berdi.
Ýapgytlaýyn guýular nebitiň we gazyň çykarylyşynyň derejesini ep-esli ýokarlandyrýan netijeli tehnologiýa bolup durýar. Şeýle usul, ilkinji nobatda, uglewodorod serişdeleriniň suwly ýataklardan almak üçin ulanylýar. Düýpli işler nebit we gaz ýataklarynyň işläp geçmegiň adaty tehnologiýalaryndan ýataklary, dolandyrmak tehnologiýalaryny, ýataklaryň uglewodorod ulgamyna täsir etmegiň gurallaryny we usullaryny döretmäge geçmäge mümkinçilik berýär.
Nebit we gaz ylmy häzirki döwürde täze ösüşe eýe boldy. Munuň özi nebit we gaz ýataklaryny gözlemek we işläp geçmek bilen baglanyşykly tutuş ulgamyň kompýuterleşdirilmeginiň giň gerime eýe bolmagy, düýpli barlaglaryň gazananlarynyň nebiti we gazy çykarmak we ibermek tehnologiýasyna ornaşdyrylmagy bilen şertlendirilendir. Munuň özi bolsa nebit we gaz senagatyny ösdürmegiň innowasion tapgyryna geçmäge şertleri döredýär. Döwletimiziň bu babatda dünýäniň iri kompaniýalary hem-de ylmy merkezleri bilen üstünlikli hyzmatdaşlyk edip, olaryň tejribesini öwrenýär, öz tejribesini paýlaşýar we şeýlelikde, pudagyň geljegi üçin oňaýly şertleri döredýär.
Türkmenistanda amala aşyrylýan giň möçberli senagat maksatnamasy daşky gurşawy goramak meseleleri bilen berk baglanyşyklydyr. Ýurdumyz halkara bileleşiginiň bug gazlarynyň zyňyndysyny kemeltmek baradaky tagallalaryny goldamak bilen, kem-kemden “ýaşyl” ykdysadyýete, senagatda, şol sanda nebitgaz, elektroenergetika we ulag pudaklarynda ekologiýa taýdan howpsuz we serişdeleri tygşytlaýjy tehnologiýalary, ulanmaga geçýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň mejlislerinde, Birleşen Milletler Guramasynyň durnukly ösüş boýunça Rio+20 maslahatynda, şeýle hem Ýaponiýada geçirilen BMG-niň tebigy betbagtçylyklaryň howpuny azaltmak boýunça III Bütindünýä maslahatynda hem-de Koreýa Respublikasynda geçirilen VII Bütindünýä suw forumynda öňe süren başlangyçlary bu ulgamda öňde durýan wezipeleri çözmäge gönükdirilendir. Şol başlangyçlaryň hatarynda Aşgabatda Merkezi Aziýada howanyň üýtgemegi bilen baglanyşykly tehnologiýalar boýunça Sebit merkezini açmak, Araly halas etmek boýunça BMG-niň ýörite maksatnamasyny, BMG-niň Suw strategiýasyny işläp taýýarlamak hem-de Hazar deňzinde ekologiýa we tehnogen howpsuzlygy üpjün etmek üçin täsirli köptaraply gurallary döretmek baradaky teklipler bar. Hazar deňziniň täsin biologiki toplumy, sözüň doly manysynda, tutuş adamzadyň gymmatlygy bolup durýar.
Türkmenistan özüniň ägirt uly energetika kuwwatyny diňe bir milli bähbitler üçin ulanman, eýsem dünýäniň halklarynyň ösüşiniň we abadançylygynyň, ählumumy durnuklylygy we howpsuzlygy pugtalandyrmagyň bähbidine ulanmaga taýýardyr. Döwlet Baştutanymyzyň energiýa serişdeleriniň daşary ýurtlara iberilmegini diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge hem-de olary dünýä bazarlaryna eltmegiň köpugurly ýollarynyň taslamalaryny durmuşa geçirmäge gönükdirilen oýlanyşykly energetika strategiýasy hem hut şu maksatlara hyzmat edýär.
Şeýlelikde, 2016-njy ýylda ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň kärhanalary tarapyndan pudagyň ykdysady kuwwatyny artdyrmak boýunça möhüm işler amala aşyryldy. Ýöne, öňümizdäki ýyllarda ýurdumyzyň nebitgaz ulgamynyň işgärleri has uly wezipeleri çözmeli bolarlar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belleýär.


c: text/html

text:
31 Aralık 2016 Cumartesi
Maliýe Ykdysady Ulgam
Tamamlanyp barýan 2016-njy ýyl Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 25 ýyllygynyň nyşany astynda boldy. Döwletimiziň özbaşdak ösüş ýoluna düşmegi halkymyz üçin ykbal çözüji taryhy waka we dünýä bileleşigine oňyn täsirini ýetiren ýagdaýa öwrüldi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň şu ýylyň 14-nji sentýabrynda Ýaşulular maslahatynyň mejlsinde eden çykyşynda belleýşi ýaly, şu döwürde özygtyýarly Watanymyzyň durmuş-ykdysady taýdan ösdürilmegine, halkymyzyň abadançylygynyň ýokarlanmagyna gönükdirilen we hemmetaraplaýyn oýlanyşykly, anyk esaslandyrylan maksatnamalar durmuşa geçirildi. Ykdysadyýetimiziň bäsdeşlige ukyply milli modeli döredildi we ol üstünlikli hereket edýär.
2016-njy ýylyň görkezijileri oňyn özgertmeler syýasatyny alyp barmagy nazarlaýan ugruň netijelidigini nobatdaky gezek tassyklady. Çünki döwlet Baştutanymyzyň alyp barýan syýasatynyň baş maksady ýurdumyzy dünýäniň ösen döwletleriniň hataryna çykarmak bilen, Türkmenistanyň serişde, senagat, zähmet we aň-bilim mümkinçiliklerini köpugurly esasda ösdürmekden ybaratdyr.
Şunuň bilen baglylykda, bazar ykdysadyýetiniň durmuş ulgamyna gönükdirilen görnüşini ösdürmäge, kämil döwlet ulgamy bolan hereket ulgamyny tapgyrlaýyn esasda döretmäge we netijeli telekeçiligi, döwrebap düzümi kemala getirmäge aýratyn ähmiýet berilýär. Şunuň bilen birlikde, tutuş ilatymyza durmuş kepilliklerini üpjün etmek meseleleri öň hatarda durýar.
Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2012—2016-njy ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça Maksatnamasynda bu ugurda anyk wezipeler kesgitlendi. Işjeň maýa goýum syýasatyny geçirmek, dürli eýeçilikdäki döwrebap we dünýä bazarlarynda bäsdeşlige ukyply önümleri öndürýän kärhanalary döretmek, olary iň täze enjamlar bilen üpjün etmek, şeýle hem daşary ýurt maýalaryny çekmek, kiçi we orta telekeçiligi höweslendirmek, olara goldaw bermek şol syýasatyň möhüm ugry bolup durýar.
Bazar ýagdaýlarynyň we döwlet dolandyryşynyň sazlaşygyny göz öňünde tutýan ykdysadyýeti döwrebaplaşdyrmak konsepsiýasynyň bazar gatnaşyklaryna tapgyrlaýyn esasda geçilýän şertlerde durmuşa geçirilmegi halk hojalygynyň ähli pudaklarynyň durnukly ösüşini üpjün edýär. Pul karz bermek, maliýe we salgyt-býujet pudaklarynyň işini kämilleşdirmek maksady bilen alnyp barylýan toplumlaýyn çäreleriň örän uly ähmiýeti bardyr.
Munuň öz ýurdumyzyň durmuş-ykdysady taýdan sazlaşykly ösüşi üçin ygtybarly binýady döretdi. Bu ugurda kesgitlenen işler doly ýerine ýetirildi. Önümçiligiň girdejililiginiň ýokarlanmagy, içerki bazarda uly islegden peýdalanýan we dünýä bazarlarynda bäsdeşlige ukyply önümleriň möçberleriniň durnukly artmagy, ilatyň maddy abadançylyk derejesiniň ýokarlanmagy, onuň durmuş goraglylygynyň pugtalandyrylmagy munuň aýdyň subutnamasydyr.
Maliýe pudagynyň ösüşinde, salgyt-býujet we döwletimiziň baha syýasatynda kadalaşdyryjy bolup durýan döwrebap kanunçylyk-hukuk binýadynyň kemala getirilmegi ykdysadyýetimizde gazanylýan ýokary netijeleriň baş şerti bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň rejelenen görnüşinde ykdysady we maliýe-karz ulgamy hakynda bölümiň girizilendigini bellemeli.
Statistika maglumatlary ykdysadyýetimiziň ýagdaýyna anyk baha bermek üçin esasy serişde bolup durýar. Hususan-da, 26-njy dekabrda geçirilen Ministrler Kabinetiniň mejlisinde döwlet Baştutanymyzyň deslapky makroykdysady görkezijilere laýyklykda aýdyşy ýaly, 2016-njy ýylda jemi içerki önümiň ösüş depgininiň 6,2 derejede bolmagyna garaşylýar.
Ýurdumyzyň halk hojalyk toplumynyň durnukly ösüşi, ilkinji nobatda, ykdysadyýetimiziň binýatlaýyn pudaklarynda goşmaça bahanyň ýokarlanmagy bilen şertlendirilendir. Ministrlikleriň we pudak edaralarynyň deslapky maglumatlaryna laýyklykda, tutuşlygyna alnanda, önüm öndürilişi geçen ýyl bilen deňeşdirilende 3,4 göterim artdy.
Býujet ulgamynyň anyk düzülmegi ykdysadyýetiň sazlaşykly ösüşini emele getirýär. Şunuň bilen baglylykda, döwlet syýasatynda Döwlet býujetiniň serişdelerini degişli maddalar arkaly paýlanmagyna aýratyn üns berilýär. Maliýe serişdeleriniň netijeli dolandyrylmagy, ykdysady bähbitleriň goraglylygy ykdysady gatnaşyklara degişli hukuk kadalaryny ulanmaga mümkinçilik berýär. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Býujet kodeksiniň düzgünleriniň netijeli ulanylmagynyň ähmiýetlidigini bellemeli. Ol bu ulgamda ulanylýan halkara tejribede özüniň bähbitlidigini görkezdi.
Bu ulgamyň tapgyrlaýyn esasda ornaşdyrylmagy pul serişdelerini kemala getirmek ýagdaýynyň we olaryň ulanylyşynyň açyklygynyň üpjün edilmegini şertlendirýär. 2016-njy ýylyň dowamynda Döwlet býujetini döretmekde köpugurly ykdysadyýetiň ösüşi has-da ýokarlandy, senagatyň gaýtadan işleýän pudaklarynyň we olaryň düzümleýin özgertmeleriniň möçberleri, kiçi we orta telekeçiligi döwlet derejesinde höweslendirmek işleri has ýokarlandy.
Ilatyň durmuş üpjünçiligini, raýatlaryň hukuklarynyň we bähbitleriniň goraglylygyny ýola goýmak Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň esasy ugry bolup durýar. Onuň baş maksady saglygy goraýyş, bilim, medeniýet we beýleki durmuş hyzmatlaryny netijeli ösdürmek esasynda adam mümkinçiliklerini artdyrmak üçin zerur şertleri döretmekden ybaratdyr. Şeýlelikde, bu ulgamy maliýeleşdirmegiň möçberleri şu ýylyň dowamynda 70 göterimden gowrak boldy.
Döwlet býujetinde zähmet serişdelerini netijeli dolandyrmagyň, zähmet bazarynyň meselelerini çözmegiň, raýatlaryň zähmete bolan konstitusion hukuklaryny durmuşa geçirmegiň mümkinçilikleriniň döredilmegine gönükdirilen çärelere möhüm orun degişli bolup durýar. 2015—2020-nji ýyllarda Türkmenistanda iş üpjünçiligini we täze iş orunlaryny döretmek çärelerini kämilleşdirmegiň Maksatnamasynyň, şeýle hem ony durmuşa geçirmek boýunça çäreleriň meýilnamasynyň çäklerinde ägirt uly işleriň bitirilýändigini bellemeli. Durmuşa geçirilýän giň möçberli çäreler ilatyň iş bilen üpjünçilik derejesini ýokarlandyrmak, ýurdumyzyň önümçilik kuwwatlyklaryny ösdürmek üçin giň mümkinçilikleri açýar.
Mundan başga-da, aýlyk haklaryny, pensiýalary, döwlet kömek pullaryny we talyp haklaryny ýokarlandyrmak arkaly ilatyň durmuş goraglylygyny pugtalandyrmak möhüm wezipeleriň biri bolup durýar. 2017-nji ýylda Türkmenistanyň Prezidentiniň Permanyna laýyklykda ýokarda agzalan tölegleriň möçberlerini 10 göterim artdyrmak bellenildi. Munuň özi durnukly makroykdysady ösüş we adamlaryň abadan durmuşy üçin ygtybarly binýadyň döredilmegini şertlendirýär. Ýurdumyzyň iri we orta kärhanalarynda aýlyk haklarynyň möçberleriniň 2015-nji ýyl bilen deňeşdirilende ortaça 9,4 göterim ýokarlanmagy munuň aýdyň subutnamasydyr.
Salgyt ulgamy ykdysadyýeti döwlet tarapyndan kadalaşdyrmagyň esasy maliýe-karz guraly bolup durýar. Onuň kömegi bilen döwletimiz milli girdejileriň paýlanmagyna oňyn täsirini ýetirýär. Bu ulgamda durmuşa geçirilýän syýasat ilkinji nobatda ýurdumyzyň pul serişdeleriniň toplanmagynyň, onuň netijeli peýdalanmagyny höweslendirýän döwrebap ulgamyň kemala getirilmegine, ykdysadyýetiň we jemgyýetiň bähbitleriniň sazlaşygynyň ýola goýulmagyna we onuň geljekki ösüşiniň üpjün edilmegine gönükdirilendir. Türkmenistanda hususy pudagyň ösmegi bilen salgyt gullugynyň işi ýokarlandy. Täze önümçilik kuwwatlyklarynyň işe girizilmegi we dürli telekeçilik ugurlarynyň döredilmegi salgyt binýadynyň giňeldilmegine, Döwlet býujetine gelip gowuşýan maliýe serişdeleriniň möçberiniň artmagyna mümkinçilik berdi.
Ýurdumyzyň sebitlerinde döwrebap düzümi kemala getirmek bilen baglanyşykly meseleler ykdysady syýasatyň möhüm ugurlary bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, “Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin Milli maksatnamasynyň” rejelenen görnüşiniň we her welaýatyň durmuş-ykdysady ösüşiniň Maksatnamasynyň çäklerinde alnyp barylýan giň möçberli işleriň örän uly ähmiýetiniň bardygyny bellemeli.
Şol resminamalarda kesgitlenen wezipelere laýyklykda, her ýylda durnukly önümçiligiň üpjün edilmegine, sebitleriň önümçilik, ykdysady, tehniki, durmuş, hojalyk, ylym-bilim we tebigy serişdeler mümkinçilikleriniň ösdürilmegine ägirt uly möçberdäki maýa goýum serişdeleri gönükdirilýär. Ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda, hatda has çetki etraplarda möhüm we ykdysady taýdan zerur bolan düzümleýin desgalaryň gurluşygy alnyp barylýar.
Ýokarda agzalan maksatnamanyň çäklerinde, şu ýylyň 11 aýynyň netijeleri boýunça durmuş maksatly binalaryň 51-si, 3,9 müň kilometrden gowrak inženerçilik ulgamy, 1 million inedördül metrden gowrak ýaşaýyş jaýlary guruldy. Umuman, 2,2 milliard manat maýa serişdeleri özleşdirildi. Şunuň bilen birlikde, sebitlerde senagaty ösdürmegiň esasy ugrularyna laýyklykda giň möçberli gurluşyk işleri alnyp barylýar. Şeýlelikde, şu ýylyň ýanwar-noýabr aýlarynyň dowamynda desgalaryň 209-sy gurlup ulanylmaga berildi. Täze kärhanalaryň işe girizilmegi netijesinde ýurdumyzyň içerki bazarlarynda haryt bolçulygy üpjün edildi we goşmaça iş orunlary döredildi.
Bank pudagy ykdysadyýetimiziň möhüm ugry bolup durýar. Netijeli we dürs usullaryň seçilip alynmagy bilen ýurdumyzyň banklary ykdysady ösüşiň baş şertini emele getirýän işleri amala aşyrýarlar. Halk hojalyk toplumynyň ähli pudaklarynyň ösüşine dahylly çäreler durmuşa geçirilýär we olaryň halkara bazardaky orunlary pugtalanýar. Bu ulgamyň edaralarynyň işiniň baş maksady milli pul birliginiň satyn alyjylyk ukybynyň we daşary ýurt puluna bolan gatnaşygynyň durnuklylygyny üpjün etmekden, bank ulgamynyň işiniň sazlaşygyny, ygtybarly we netijeli töleg ulgamyny ýola goýmakdan ybaratdyr.
“2011—2030-njy ýyllarda bank ulgamynyň ösdürmegiň Döwlet maksatnamasynyň” çäklerinde anyk işleriň durmuşa geçirilmegi netijesinde, häzirki döwürde karz bermek, nagt däl hasaplaşyk we pul geçirimleri ýaly hyzmatlar ösdürildi. Bank önümleriniň dürli görnüşlerini artdyrmak, ilata hödürlenýän hyzmatyň hilini ýokarlandyrmak durmuşa geçirilýän çäreleriň esasyny düzýär.
Mundan başga-da, “mobil banking”, “Internet-banking” ýaly hyzmatlaryň kömegi bilen ony ulanyjylaryň islendik hyzmatlar we harytlar üçin töleg geçirip bilmekleri üçin sanly tehnologiýa işjeň ornaşdyrylýar. Plastik kartlar ýaly nagt däl hasaplaşyk ulgamy her bir raýatyň durmuş ulgamyna pugta ornady. “Altyn Asyr” bank kartlarynyň ulanylmagy ilatymyz üçin pul dolanyşygyny ösdürmegiň täze tapgyryny emele getirdi.
Şunuň bilen baglylykda, hyzmatlaryň dünýä tejribesine laýyklykda, “VISA” we “MasterСard” halkara töleg gulluklarynyň girizilmegi milli ykdysadyýetimiziň dürli ugurlaryndan gelip gowuşýan býujet serişdeleriniň artmagyny, bank ulgamynyň töleg ukyplylygy ýokarlanmagyny şertlendirýär we ol pes göterim boýunça karz serişdelerini bermek üçin oňyn serişdeleri döredýär.
Ykdysadyýetiň pudaklaryna we kiçi telekeçilige karz serişdelerini bermek milli bank ulgamynyň işine baha bermekde möhüm ýagdaýy emele getirýär. Döwrebap ýokary tehnologiýaly senagat önümçilikleriniň we kuwwatlyklarynyň işe girizilmegini ugur edinýän möhüm wezipeleriň çäklerinde ykdysadyýetimiziň öňdebaryjy pudaklarynyň döwrebaplaşdyrylmagy, ýurdumyzyň banklarynyň tehniki we tehnologik taýdan döwrebaplaşdyrylmagy ugrunda birnäçe toplumlaýyn çäreler durmuşa geçirildi.
Ýurdumyzyň eksport ugruny nazarlaýan önümçiligini köpugurly esasda ösdürmek maksady bilen, Döwlet daşary ykdysady iş banky gazhimiýa pudagyndaky taslamalary durmuşa geçirmek we polietilen, polipropilen önümçiligi boýunça toplumlaryň, kükürt kislotasyny öndürýän sehiň, tebigy gazdan benzin öndürýän hem-de karbamid öndürýän zawodlaryň gurluşygyny maliýeleşdirmek üçin daşary ýurtlardan serişdeleri çekmek çärelerine işjeň gatnaşýar.
Şunuň bilen baglylykda, şu ýylyň 8-nji sentýabrynda Waşingtonda (ABŞ) Halkara pul gaznasynyň we Bütindünýä bankynyň güýzki mejlisiniň barşynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Yslam ösüş bankynyň arasynda TOPH gaz geçirijisiniň türkmen böleginiň gurluşygynyň taslamasyny maliýeleşdirmegi maksat edinýän Ylalaşyga gol çekildi. Bu resminama laýyklykda, iri maliýe düzümi Türkmenistanyň energetika syýasatynyň möhüm bölegi bolan we eksport ugurlaryny köpugurly esasda ösdürmegi, energiýa göterijileriň dünýä bazarlaryna ygtybarly we howpsuz eltilmeginiň üpjün edilmegini nazarlaýan möhüm taslamasynyň maliýeleşdirmegi üçin ABŞ-nyň 700 million dollary möçberindäki karz serişdesini gönükdirdi.
Ýurdumyzyň dünýä hojalyk gatnaşyklary ulgamyna işjeň goşulýan şertlerinde Ýewropanyň iri banklarynyň tejribesini öwrenmek, maliýe ulgamda dolandyryşyň döwrebap usullaryny girizmek has-da derwaýys bolup durýar. Bank edaralarynyň işinde öňdebaryjy abraýly maliýe guramalary, şol sanda Halkara pul gaznasy, Bütindünýä bank topary, Halkara abatlaýyş we ösüş banky, Ýewropanyň abatlaýyş we ösüş banky, Aziýa ösüş banky, Yslam ösüş banky we beýlekiler bilen ýola goýlan hyzmatdaşlygyň berkidilmegine aýratyn ähmiýet berilýär.
Bütindünýä ösüş bank topary ýurdumyzyň ozaldan gelýän we möhüm hyzmatdaşlarynyň biri bolup durýar. Bu düzüm bilen saglygy goraýyş, ulag, dürli pudaklarda geňeş hem-de tehnik goldaw maksatnamalary, milli statistika ulgamyny kämilleşdirmek we maliýe monitoringi ýaly ugurlarda birnäçe taslamalar üstünlikli ýerine ýetirildi. Şu ýylyň oktýabr aýynda Türkmenistanyň Hökümeti (Maliýe ministrligi) we Bütindünýä bank topary bilen makroykdysadyýet we maliýe pudagy babatynda tölegli geňeş hyzmatlaryny bermek hakyndaky ylalaşyga gol çekilmegi netijeli ikitaraplaýyn gatnaşyklary ösdürmegiň ýolundaky möhüm ädime öwrüldi. Bu resminama durmuş-ykdysady ösüşiň esasy maksatlary bilen baglanyşykly möhüm wezipeleri çözmekde biziň döwletimize goldaw bermäge gönükdirilendir.
Germaniýanyň amanat kassalarynyň halkara hyzmatdaşlygy boýunça Gaznasy ýurdumyzyň bank işi boýunça möhüm hyzmatdaşlarynyň biri bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, şu ýylyň mart aýynda Türkmenistanyň Merkezi banky bilen Gaznanyň bilelikde guramagynda geçirilen “Bank işgärleriniň dual okuwyny girizmek” sebitleýin okuw maslahatyny ýatlamaly.
“Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda geçirilen okuw maslahatyna GFR-den, Gyrgyzystan Respublikasyndan we Täjigistan Respublikasyndan wekiliýetler, ýurdumyzyň banklarynyň işgärleri gatnaşdylar. Onuň baş maksady ýurdumyzyň we sebitiň döwletleriniň dünýä ykdysady giňişligine işjeň goşulmagyny nazara almak bilen, bank ulgamyny mundan beýläk-de netijeli ösdürmek boýunça möhüm wezipeleri çözmäge ukyply ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamakdan ybaratdyr. Ýurdumyzda şeýle okuw maslahatynyň geçirilmegi Türkmenistanyň halkara abraýynyň belende galýandygynyň, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň öňdebaryjy maliýe düzümleri bilen işewür gatnaşyklary pugtalandyrmak boýunça durmuşa geçirýän syýasatynyň ykrar edilýändiginiň, daşary ýurtly hyzmatdaşlaryň ägirt uly ykdysady mümkinçilikleri bolan ýurdumyza uly gyzyklanma bildirýändiginiň nobatdaky subutnamasydyr.
Döwrüň talabyna, umumy ykrar edilen halkara kadalaryna we milli kanunçylygyň ugurlaryna, şol sanda bank ulgamyny kadalaşdyrýan düzgünlere laýyklykda alnyp barylýan düýpli özgertmeler wezipelerine möhüm orun degişlidir. Soňky birnäçe ýyllaryň dowamynda döwrüň we bu ugurdaky halkara ülňüleriniň ýagdaýlaryny nazara almak bilen, kadalaşdyryş-hukuk resminamalar toplumy işlenip taýýarlanyldy. Olaryň hatarynda şu ýylyň oktýabrynda kabul edilen we goýum goýujylaryň hukuklaryny we kanuny bähbitlerini goramak, bank ulgamyna bolan ynamy berkitmäge gönükdirilen “Goýum goýujy şahsyýetleriň hökmany kepillikleri hakynda” Türkmenistanyň Kanuny bar.
Şeýle hem ýurdumyzyň banklary tarapyndan raýatlaryň pul serişdelerini çekmek boýunça ägirt uly işler alnyp barylýar. Munuň özi islendik ýurduň milli ykdysadyýetiniň ösüşiniň esasy ugrudyr. Mälim bolşy ýaly, goýumlary saklamak maliýe goraglylygyny döredýär we halkymyzyň ýokary durmuş derejesini üpjün edýär. Şunuň bilen baglylyk, bu ulgamyň kärhanalary tarapyndan ilat arasynda pul serişdelerini netijeli peýdalanmak, şeýle hem maliýe sowatlylygyny ýokarlandyrmak boýunça ýörite okuwlar guralýar. Munuň özi ýakyn geljekde banklara has kämil goýum goýujylary çekmäge, şol bir wagtyň özünde töwekgelçiligi peseltmäge mümkinçilik berer.
Gymmatly kagyzlar bazaryny ösdürmek boýunça ýörite döwlet maksatnamasynyň çäklerinde hem ägirt uly işleriň alnyp barylýandygyny bellemeli. Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzyň maliýe düzümlerinde hojalyk işleriniň gerimini giňeltmek üçin jemgyýetiň pul serişdelerini jemlemäge gönükdirilen anyk işleri alyp barmak wezipeleri durýar. Bu ugurda alnyp barylýan işler, şol sanda döwlet Baştutanymyzyň ätiýaçlandyryş ulgamynda we gymmatly kagyzlar bazaryndaky hünär işini kämilleşdirmekde, şeýle hem döwlet gazna obligasiýalaryny çykarmak, durmuşa geçirmek we üzmek ulgamyndaky işleri ygtyýarlylandyrmak hakyndaky Düzgünnamany tassyklaýan Karara gol çekmegi, geljekde maliýeleşdirmegiň çeşmelerini artdyrmaga, býujete goşmaça serişdeleriň çekilmegini üpjün etmäge. önümçiligi döwrebaplaşdyrmak üçin maýa serişdeleriniň akymyny ýola goýmagy, umuman, maliýe ulgamyny durnuklaşdyrmaga mümkinçilik berer.
Mälim bolşy ýaly, bazar gatnaşyklaryna geçilmekde ätiýaçlandyryş ulgamynyň ösdürilmegi tutuş hojalyk guralynyň möhüm ugry bolup durýar. Häzirki döwürde ýurdumyzyň Döwlet ätiýaçlandyryş guramasy bu ugurda ýöriteleşen öňdebaryjy halkara düzümler bilen bilelikde dürli pudaklaýyn töwekgelçiliklerden goraglary üpjün edýän ätiýaçlandyryş maksatnamalaryny işläp taýýarlady.
Şunuň bilen birlikde, daşary ýurt maýadarlaryny çekmek boýunça iri kompaniýalaryň işi bilen baglanyşykly ýene bir ýagdaýy ýatlamaly. Şahsy taraplaryň emlägine hökmany döwlet ätiýaçlandyrmasynyň girizmegi we ýetirilen zyýan üçin raýat-hukuk jogapkärçiliginiň ýokarlandyrylmagy ýurdumyzyň ätiýaçlandyryş ulgamynyň işini kämilleşdirmekde nobatdaky ädime öwrüldi.
Ykdysady, demografiýa, durmuş we ekologiýa ugurlarynda durnukly ösüşi üpjün etmekde, şeýle hem halklaryň we döwletleriň häzirki jemgyýetde jemgyýetiň we halkyň arasynda özara tanyşlyk söwdasy üçin häzirki jemgyýetde statistiki maglumat esas bolup durýar. Ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek, hemmetaraplaýyn esaslandyrylan dolandyryş çözgütlerini taýýarlamak boýunça wezipeleriň toplumlaýyn esasda çözülmegine beýleki düzümler bilen bir hatarda statistika gullugy ägirt uly goşant goşýar.
Ykdysadyýetiň yzygiderli ösüşinde milli önümleriň haryt dolanyşygyny öwrenmek Institutyna möhüm orun degişlidir. Onuň işi çeýe mahabat we baha syýasatyny döretmek, ýurdumyzyň önümleriniň köpugurly eksport mümkinçiliklerini döretmek üçin daşary ýurtlaryň bazarlarynyň ýagdaýyna seljerme geçirmäge gönükdirilendir.
Häzirki döwürde daşary ýurtlardan getirilýän önümleriň ornuny tutýan önümçilik, ýurdumyzyň eksporta niýetlenen harytlarynyň möçberlerini artdyrmak, şeýle hem Türkmenistany senagat taýdan ösdürmek boýunça döwlet maksatnamalary üstünlikli durmuşa geçirilýär. Ýurdumyzda täze önümçiligiň döremegine, daşary söwda dolanyşygynda bar bolan oňyn ýörelgeleriň berkidilmegine, goşmaça iş orunlarynyň döredilmegine, ilatyň pul girdejileriniň artmagyna, ykdysadyýetiň hususy pudagynyň paýynyň ýokarlanmagyna we daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen gatnaşyklaryň giňeldilmegine yzygiderli ýardam berilýär.
Öňdebaryjy pudaklaryň döwrebaplaşdyrylmagynda standartlaşdyrmaga möhüm orun degişlidir. Ol halk hojalygyny meýilnamalaşdyrmak we dolandyrmak ulgamy bilen berk baglanyşyklydyr. Döwletimiziň tehniki syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýan standartlaşdyrmak ylmy we tehnikany sazlaşykly ösdürmek, önümçilige täze tehnologiýalary ornaşdyrmak, bildirilen talaplara görä, öndürilýän önümleriň hilini degişli derejede saklamak boýunça öňde durýan wezipeleriň çözgüdinde möhüm orun eýeleýär. Bu ulgamda alnyp barylýan işler bäsdeşlige ukyplylygy we söwda gatnaşyklary ösdürmäge, raýatlaryň saglygyny we olaryň howpsuzlyk derejesini ýokarlandyrmaga, öndürilýän önümleriň we hyzmatlaryň hilini kämilleşdirmäge, söwda ulgamyndaky tehniki bökdençlikleriň öňüni almaga, sarp edijileriň bähbitlerini, daşky gurşawy goramaga, ähli görnüşdäki serişdeleri tygşytlamaga mümkinçilik berýär.
Hususy pudagyň ösdürilmegi milli ykdysadyýetimiziň möhüm ugry bolup durýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň hemmetaraplaýyn goldawy we kiçi hem-de orta telekeçiligi höweslendirmäge gönükdirilen başlangyçlary soňky ýyllarda bu pudagyň kuwwatly ösüşini şertlendirdi. Bu ugurda ýeňillikli karz maksatnamasynyň durmuşa geçirilmegi has-da möhümdir.
Häzirki döwürde ykdysadyýetimiziň döwlete dahylly bolmadyk pudagynyň paýy ýangyç-energetika toplumyny hasaba almanyňda jemi içerki önümiň 68 göterimine barabardyr. Bu pudagyň kärhanalarynyň umumy sany 25 müňe ýetdi. Ýurdumyzyň işewür düzümleriniň wekilleri daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen bir hatarla gurluşykda we gurluşyk serişdeleriniň önümçiliginde amala aşyrylýan taslamalara işjeň gatnaşýarlar. Şol bir wagtyň özünde ýurdumyzyň hususy kompaniýalary önümçilikde gazanylan serişdeleri öňdebaryjy tehnologiýalaryň ulanylmagyna gönükdirýärler we bazarda emele gelen ýagdaýdan netijeli baş çykaryp, täze pudaklarda üstünlikli synaglary amala aşyrýarlar.
Soňky ýyllarda Türkmenistan maýa goýum işjeňligi babatda ösüşiň täze derejesine çykdy. Häzirki döwürde ýurdumyz dünýäniň işewür toparlary bilen gatnaşyklary işjeňleşdirmek üçin zerur bolan mümkinçilikleriň ägirt uly gorlaryna eýedir. Şu ýylyň dowamynda daşary ýurtly maýadarlaryň netijeli işi üçin oňyn durmuş, maliýe-ykdysady, hukuk tertibini kemala getirmek, milli ykdysadyýetimiziň maýa goýum üçin özüne çekijiligini ýokarlandyrmak, şol sanda degişli düzümi kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işler netijeli dowam etdi.
Şunuň bilen baglylykda. ýurdumyzyň maýa goýum ösüşi boýunça maksatnamalaryň işlenip taýýarlanylmagyna we olaryň durmuşa geçirilmegine aýratyn üns berilýär. Şeýlelikde, uglewodorod serişdelerini çuňňur we toplumlaýyn gaýtadan işlemek boýunça täze iri desgalar gurulýar, bilelikdäki eksporty ugur edinýän kärhanalary döretmek, şeýle hem daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümçilikleri gurmak boýunça hemmetaraplaýyn işler alnyp barylýar. Ykdysadyýetimiziň hemmetaraplaýyn ösdürilmegini we önümçilik pudaklarynyň işjeňliginiň artdyrylmagyny ugur edinmek maýa goýum maksatnamasynyň häsiýetli aýratynlygy bolup durýar.
2016-njy ýylda umumy bahasy ABŞ-nyň 5 milliard dollaryndan gowrak bolan 202 desganyň açylmagy munuň aýdyň subutnamasydyr. Olaryň hatarynda Aşgabatdaky Halkara howa menzili, Türkmenistan—Owganystan—Täjigistan demir ýol geçelgesiniň birinji nobatdakysy, Türkmenistan—Owganystan—Pakistan—Hindistan halkara gaz geçirijisiniň gurluşygynyň dowam etmegi, Lebap welaýatynda kuwwatly elektrik bekediniň, paýtagtymyzda Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersitetiniň binalar toplumy bar.
Şu ýyl ýaşaýyş jaýlary, köp sanly çagalar baglary, mekdepler, lukmançylyk edaralary, “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda myhmanhanalar gulup, ulanmaga berildi.
Ýurdumyzyň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda amala aşyrylýan we ähli gyzyklanma bildirýän taraplar bilen uzakmöhletleýin, deňhukukly we netijeli hyzmatdaşlygyň giňeldilmegine gönükdirilen syýasaty işewürligi üstünlikli alyp barmak üçin giň mümkinçilikleri açýar. Häzirki döwürde Türkmenistan dünýäniň ýüzden gowrak döwleti bilen söwda gatnaşyklaryny ösdürýär. Bilelikdäki taslamalaryň ykdysady taýdan netijeliligi, olaryň durmuş taýdan ähmiýetliligi we ekologiýa babatda howpsuzlygy, anyk netijeleri gazanmak üçin has peýdaly usullaryň tapylmagy özara gatnaşyklaryň esasyny düzýän ýörelgelerdir.
Durmuş-ykdysady taýdan ösüş syýasatyny durmuşa geçirmek, ägirt uly tebigy baýlyklary netijeli peýdalanmagyň we öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmagyň hasabyna önümçilik pudaklarynyň ösüşini höweslendirmek arkaly Türkmenistan ýurdumyza özüniň täze işläp taýýarlamalaryny, toplan tejribelerini we bilimini gönükdirmäge taýýar dünýäniň işewür toparlary, iri kompaniýalary bilen gatnaşyklary ýola goýmaga uly gyzyklanma bildirýär. Ägirt uly tebigy serişdeleriň gorlarynyň, eksport we üstaşyr mümkinçilikleriniň bolmagy, ykdysadyýetiň işjeň senagatlaşdyrylmagy, şeýle hem daşary ýurt maýalaryny çekmek üçin amatly şertleriň we çeýe usullaryň bolmagy daşary ýurtly maýadarlaryň geljegi uly türkmen bazarynda öz orunlaryny pugtalandyrmaga bolan gyzyklanmalaryny ýokarlandyrýar. Daşary ýurtly maýadarlar we işewürler bilen hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine döwlet tarapyndan goldaw berilmegi netijesinde dünýäniň dürli ýurtlarynyň işewür toparlary Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygy ösdürmäge çalyşýarlar.
Şeýle hem Türkmenistanda edaralary we döwlet eýeçiligindäki desgalary hususylaşdyrmak barada döwlet maksatnamasynyň ýerine ýetirilmegi daşary ýurtly maýadarlaryň çekilmeginde möhüm orun eýeleýär.
Şeýle hem ýurdumyzda we onuň daşynda işewürlik maslahatlaryň, Türkmenistanyň Halkara maýa goýum forumlarynyň geçirilmegi gatnaşyklary ösdürmekde möhüm gural bolup durýandygyny we onuň göni gatnaşyklaryň ýola goýulmagyny, özara haryt dolanyşygynyň artdyrylmagyny şertlendirýändigini bellemeli. Her ýylda şeýle çärelere dünýäniň onlarça döwletleriniň ýüzlerçe wekilleri gatnaşýarlar.
Dürli pudaklarda we ugurlarda dünýä bileleşigi bilen netijeli uzakmöhletleýin gatnaşyklary ösdürmekde ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki hökümetara toparlarynyň, ikitaraplaýyn işewür maslahatlaryň işine möhüm orun degişlidir. Şunda, degişli döwletara şertnamalary, ylalaşyklar baglanyşylýar. Türkmenistanda her ýylda guralýan halkara pudaklaýyn sergiler sarp ediş bazarlaryna ýurdumyzda öndürilýän harytlary ugratmak üçin netijeli meýdança öwrülýär.
Umuman, 2016-njy ýylda maliýe-ykdysady ulgamda ýerine ýetirilen işleriň jemlerini jemläp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň öňden görüjilikli we oýlanyşykly özgertmeler syýasaty netijesinde ýurdumyzyň ykdysady kuwwatyny berkitmek, halkymyzyň maddy hal-ýagdaýyny ýokarlandyrmak boýunça işleriň üstünlikli ýerine ýetirilendigini ynam bilen bellese bolar. Türkmenistan düýpli özgertmeleri, ähli pudaklardaky sazlaşykly ösüşi üpjün edýän iri maýa goýum taslamalaryny durmuşa geçirmek bilen ösüşleriň belentliklerine tarap ynam gadam urýar.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Adyna Gutlag Hatlary Gelip Gowuşdy
Onuň Alyhezreti,
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Hormatly Gurbanguly Mälikgulyýewiç!
Sizi ýetip gelýän Täze ýyl bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn.
2016-njy ýylyň Russiýa bilen Türkmenistanyň arasyndaky strategik hyzmatdaşlygy ösdürmekde uly üstünliklere beslenen ýyl bolandygyny kanagatlanma bilen belleýärin.
Biziň ikitaraplaýyn syýasy gatnaşyklary, dürli ulgamlarda netijeli hyzmatdaşlygy hem-de halkara işlerinde özara hereketleri bilelikdäki tagallalarymyz bilen mundan beýläk-de ösdürjekdigimize ynanýaryn. Munuň özi ýurtlarymyzyň dostlukly halklarynyň bähbitlerine, Merkezi Aziýa we Hazar sebitinde howpsuzlygy hem-de durnuklylygy pugtalandyrmak ugruna kybap gelýär.
Hormatly Gurbanguly Mälikgulyýewiç, Size we Siziň ýakynlaryňyza berk jan saglyk, bagtyýarlyk we üstünlikler baradaky arzuwlarymy kabul ediň. Goý, Täze ýyl her bir türkmenistanlynyň ojagynda berekedi we abadançylygy artdyrsyn!
Hormatlamak bilen,
Wladimir PUTIN,
Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti.
Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti.
* * *
Onuň Alyhezreti,
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Biz Size we Siziň ýakynlaryňyza şatlykly baýramçylyklary hem-de ajaýyp Täze ýyly arzuw edýäris.
Ak tamda maşgalamyz bilen geçirilen ençeme bagtyýar ýyllar barada pikir edip, biz bilen şatlygymyzy paýlaşandygyňyz hem-de ýagşylyklaryňyz üçin aýratyn hoşallyk bildirýäris.
Bagtly baýramçylyklary arzuw edýäris!
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Prezidenti
Barak OBAMA maşgalasy bilen.
Barak OBAMA maşgalasy bilen.
* * *
Onuň Alyhezreti,
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Sizi Täze, 2017-nji ýyl bilen gutlaýaryn!
Si SZINPIN,
Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy.
Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy.
* * *
Onuň Alyhezreti,
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Hormatly Gurbanguly Mälikgulyýewiç!
Meniň Täze, 2017-nji ýyl mynasybetli tüýs ýürekden çykýan gutlaglarymy kabul ediň.
Soňky wagtda däp bolan dostlukly belarus-türkmen gatnaşyklarynyň örän berkändigini kanagatlanma bilen bellemek isleýärin. Belarusda Türkmenistanyň ilçihanasynyň täze binasynyň açylmagy munuň aýdyň subutnamasy boldy.
Biziň köptaraply hyzmatdaşlygymyzyň iki ýurduň bähbidine mundan beýläk-de depginli ösdüriljekdigine ynanýaryn.
Hormatly Gurbanguly Mälikgulyýewiç, Size tüýs ýürekden berk jan saglyk, bagtyýarlyk hem-de döredijilik kuwwatyny, doganlyk türkmen halkyna bolsa parahatçylyk we gülläp ösüş arzuw edýärin!
Hormatlamak bilen,
Aleksandr LUKAŞENKO,
Belarus Respublikasynyň Prezidenti.
Belarus Respublikasynyň Prezidenti.
* * *
Onuň Alyhezreti,
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Hormatly Gurbanguly Mälikgulyýewiç!
Sizi ýetip gelýän 2017-nji ýyl bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn hem-de iň oňat arzuwlarymy beýan edýärin.
2017-nji ýylda Azerbaýjan bilen Türkmenistanyň arasyndaky däp bolan dostluk we doganlyk gatnaşyklarynyň halklarymyzyň bähbidine ösdüriljekdigine hem-de pugtalandyryljakdygyna ynanýaryn.
Hormatly Gurbanguly Mälikgulyýewiç, Size hem-de Siziň dogan-garyndaşlaryňyza berk jan saglyk we bagtyýarlyk, Türkmenistanyň doganlyk halkyna bolsa parahatçylyk hem-de abadançylyk arzuw edýärin.
Hormatlamak bilen,
Ilham ALIÝEW,
Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti.
Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti.
* * *
Onuň Alyhezreti,
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Täze, 2017-nji ýyl mynasybetli meniň tüýs ýürekden çykýan gutlaglarymy kabul ediň. Size tüýs ýürekden üstünlikler, bagtyýarlyk we abadançylyk arzuw edýärin.
Serž SARGSÝAN,
Ermenistan Respublikasynyň Prezidenti.
Ermenistan Respublikasynyň Prezidenti.
* * *
Onuň Alyhezreti,
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Hormatly Gurbanguly Mälikgulyýewiç!
Gazagystanyň halkynyň adyndan we hut öz adymdan Sizi Täze, 2017-nji ýyl bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn.
Size berk jan saglyk, abadançylyk hem-de döwlet işleriňizde üstünlikler, Türkmenistanyň halkyna bolsa parahatçylyk we rowaçlyk arzuw edýärin.
Nursultan NAZARBAÝEW,
Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti.
Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti.
* * *
Onuň Alyhezreti,
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Hormatly Gurbanguly Mälikgulyýewiç!
Sizi ýetip gelýän Täze ýyl bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn.
Gyrgyzystan bilen Türkmenistanyň arasyndaky dostlukly gatnaşyklaryň 2017-nji ýylda özara bähbitlilik esasynda hemmetaraplaýyn hyzmatdaşlyk ugry bilen mundan beýläk-de ösdüriljekdigine ynanýaryn.
Size we Siziň ýakynlaryňyza berk jan saglyk, abadançylyk we üstünlikler, Türkmenistanyň doganlyk halkyna bolsa parahatçylyk hem-de rowaçlyk arzuw edýärin.
Hormatlamak bilen,
Almazbek ATAMBAÝEW,
Gyrgyz Respublikasynyň Prezidenti.
Gyrgyz Respublikasynyň Prezidenti.
* * *
Onuň Alyhezreti,
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Täze ýylyňyz gutly bolsun!
Emomali RAHMON,
Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti.
Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti.
http://www.turkmenhabargullugy.com/turkmenistanyn-prezidenti-gurbanguly-berdimuhamedowyn-adyna-gutlag-hatlary-gelip-gowusdy/
Täze Zelandiýa Täze Ýyly Ilkinji Bolup Garşylady Wideo
Täze Zelandiýa Täze Ýyly Ilkinji Bolup Garşylady Wideo
http://www.turkmenhabargullugy.com/taze-zelandiya-taze-yyly-ilkinji-bolup-garsylady/
http://www.turkmenhabargullugy.com/taze-zelandiya-taze-yyly-ilkinji-bolup-garsylady/
Bäsleşik Hakynda
Türkmenistanda Sagdynlygyň we Ruhubelentligiň Ýylynyň Nyşanyny Döretmäge Bäsleşik Yglan Edildi.
Türkmenistanda 2017-nji ýylyň Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýyly diýlip yglan edilmegi bilen baglylykda Medeniýet ministrligi hem-de Sport baradaky döwlet komiteti ýylyň nyşanyny döretmäge bäsleşik yglan etdiler.
Bäsleşige gatnaşmaga suratkeşler, dizaýnerler, çeperçilik okuw mekdepleriniň mugallymlary we okuwçylary hem-de ähli isleg bildirýänler çagyrylýar. Döredijilik işleri diwarlyk görnüşinde ýa-da kompýuter çyzgylary usuly bilen ýerine ýetirilip bilner.
Bäsleşige gatnaşyjylar üçin ýaş aýratynlyklaryna çäklendirme ýok, olar şeýle hem islendik elektron göterijisinde öz işleriniň islendik görnüşini hödürläp biler. Işler Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynda 10-njy ýanwara çenli kabul edilýär.
Senagatçylar we Telekeçiler Birleşmesi Türkmenabatda, Daşoguzda we Maryda Işewürlik Toplumlaryny Gurýar
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi sebitleriň dolandyryş merkezlerinde işewürlik toplumlaryny gurýar. Şol toplumlaryň düzümine TSTB-niň welaýat şahamçasynyň edarasy, “Rysgal” paýdarlar täjirçilik bankynyň bölümi, dabaralar zaly, işewürlik hem-de söwda-dynç alyş merkezi girýär.
TSTB-niň şahamçasynyň binasynda şeýle hem Senagatçylar we telekeçiler partiýasynyň bölümi, işewürlik mekdebi ýerleşer. Türkmenabat şäherinde gurluşygy “Baş Bina” hojalyk jemgyýeti, Maryda bolsa “Eziz Dag” hususy kärhanasy alyp barýar. TSTB-niň şahamçasynyň binasynda şeýle hem myhmanhanany we kinoteatry birleşdirýän meýdany boýunça iň uly toplum Daşoguz şäherinde bina edilýär. Ony “Tumar” kompaniýasy gurýar.
Bu desgalaryň gurluşygyny 2017-nji ýylyň baharynda tamamlamak meýilleşdirilýär.
“Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda köpugurly sport toplumynyň gurluşygy alnyp barylýar. Onuň gurluşygyny Senagat ministrliginiň buýrmasy boýunça Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzasy bolan “Myradym” hususy kärhanasy amala aşyrýar.
Toplumyň düzümine ýedi bölüm girip, olaryň biri basketbol, ping-pong, tennis, gimnastika, gandbol, woleýbol ýaly sport oýunlary üçin niýetlenendir. 2 müň tomaşaçy orunlyk ikinji binada suwda ýüzülýän howuz, şol sanda beýiklikden bökmek üçin howuz, fitnes-zal, bouling üçin zal, sauna, kafe, massaž otaglary hem-de beýleki otaglar ýerleşýär.
Aýratyn bölüm fitnes, agyr atletika, gylyçlaşma sporty, boks, taekwondo, dzýudo, sambo, erkin we grek-rim göreşi, beýleki başa-baş söweşler bilen meşgullanmak üçin niýetlenendir.
Taslamada hokkeý, kýorling, figuralaýyn typmak üçin meýdançalary bolan iki gatly Buzly köşk göz öňünde tutulandyr.
http://www.turkmenhabargullugy.com/senagatcylar-we-telekeciler-birlesmesi-turkmenabatda-dasoguzda-we-maryda-isewurlik-toplumlaryny-guryar/
Täze Ýylyňyz Gutly Bolsun! 2017
Sizi we maşgalaňyzy ýetip gelýän täze ýylyňyz bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn. Gutlamak bilen 2017-nji ýyl mynasybetli, size we siziň ýakynlaryňyza berk jan saglyk, bagtyýarlyk, üstünlikler we abadançylyk arzuw edýärin!
Turkmen Habar Gullugy Administrasiýasy
Türkmenistanyň Döwlet Migrasiýa Gullugynyň Harby Gullukçylary Üçin Niýetlenen Gulluk Ýaşaýyş Jaýynyň Açylyş Dabarasy
Türkmenistanyň Döwlet Migrasiýa Gullugynyň Harby Gullukçylary Üçin Niýetlenen Gulluk Ýaşaýyş Jaýynyň Açylyş Dabarasy
http://www.turkmenhabargullugy.com/turkmenistanyn-dowlet-migrasiya-gullugy-fotosuratlary/
http://www.turkmenhabargullugy.com/turkmenistanyn-dowlet-migrasiya-gullugy-fotosuratlary/
Türkmenistanyň Prezidenti Wezipesine Dalaşgärleriň, Merkezi Saýlaw Toparynda Eden Çykyşlary
Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgär Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedowyň milli telewideniýe boýunça eden ÇYKYŞY.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow milli telewidiniýe boýunça çykyş edip, watandaşlarymza ýüzlenmek bilen, ýakynda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparynyň Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlarynda özüni dalaşgär hökmünde hasaba alandygyny aýtdy. Şu gün men sizi Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Prezidenti wezipesinde amala aşyrjak işlerimiň Maksatnamasy bilen tanyşdyrmak isleýärin diýip döwlet Baştutanymyz belledi.
Bu Maksatnamany amala aşyrmak üçin döwlet Baştutanymyzyň öňde goýan baş wezipeleri şulardan ybarat:
– türkmeniň sarsmaz döwletiniň binýadyny öňküden-de berkitmekden, ykdysady kuwwatyny artdyrmakdan;
– senagatda we oba hojalygynda, telekeçilik ulgamynda bäsleşige ukyply harytlary halkara bazarlaryna öňküden-de köp çykarmagyň ykdysady usullaryny ornaşdyrmakdan, ilatyň jan başyna düşýän girdejisini öňdebaryjy döwletleriň derejesine ýetirmekden;
– «Bilimli nesil kuwwatly Watan!» diýen pähimden ugur alyp, ylmyň we bilimiň, ynsanperwer ulgamyň ösüşine giň ýol açmakdan ybaratdyr;
«Medeniýet halkyň kalbydyr!». Şoňa görä-de, biz baý ruhy we medeni mirasymyza daýanyp, halkymyzyň dörediji we gurujy halkdygyny bütin dünýä tanadarys diýip, ýurdumyzyň häzirki Prezidenti nygtaýar;
– ilatyň durmuş taýdan goraglylygyny has-da berkitmekden. «Il saglygy ýurt baýlygy!» diýlişi ýaly, «Saglyk» döwlet maksatnamasyna laýyklykda lukmançylyk hyzmatlarynyň ösen talaplara laýyk guralmagyny üpjün etmekden. Saglyk öýlerini we merkezlerini, hassahanalary, dynç alyş-sagaldyş merkezlerini gurmagy dowam etmekden ybarat diýip hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi.
– ilatyň durmuş taýdan goraglylygyny has-da berkitmekden. «Il saglygy ýurt baýlygy!» diýlişi ýaly, «Saglyk» döwlet maksatnamasyna laýyklykda lukmançylyk hyzmatlarynyň ösen talaplara laýyk guralmagyny üpjün etmekden. Saglyk öýlerini we merkezlerini, hassahanalary, dynç alyş-sagaldyş merkezlerini gurmagy dowam etmekden ybarat diýip hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi.
– Döwlet Baştutanymyz oba Milli maksatnamasyny yzygiderli durmuşa geçirer. Ekerançylyk ýerleriniň melioratiw ýagdaýyny has-da gowulandyrar, altyn dänesine deňelýän suw gorlarymyzy tygşytly ulanmagy gazanar;
– «Altyn asyr» Türkmen kölüne barýan akabalaryň boýunda ähli şertleri bolan obadyr şäherleri gurmak meýilleşdirilýär. Bu akabalaryň ýakasynda bol we süýji önümleri berýän ösümlik meýdanlary dörediler;
– kabul edilen maksatnamalara laýyklykda, elektron senagatyny döretmäge, ýurdumyzy senagat taýdan ösen döwlete öwürmäge aýratyn üns berler;
– şäherlerde we etraplarda raýatlarymyz üçin ýokary ýaşaýyş-durmuş şertlerini üpjün ediler. Obalarda şäheriňkiden kem bolmadyk mümkinçilikleri dörediler;
– ilatly ýerlerde durmuş taýdan hyzmat edýän kiçi merkezleri döredilip, olarda durmuş zerurlyklarynyň, halk senetçilik önümçiliginiň, şeýle hem ulaglara hyzmat edýän bölümleriň işi ýola goýlar;
– ilatyň girdejileriniň yzygiderli artmagyny gazanarys. Zähmet haklaryny, pensiýalary, talyp haklaryny, döwlet kömek pullaryny köpeltmegi, beýleki ýaşaýyş-durmuş ýeňilliklerini üns merkezinden düşürmeris diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady;
– raýatlarymyzy, aýratyn hem, ýaşlarymyzy iş bilen üpjün etmek, olaryň döwrebap bilim almaklary üçin zerur çäreler görler;
– ähli amatlyklary bolan ýaşaýyş jaýlaryny, bilim we sport merkezlerini, medeni-durmuş maksatly beýleki desgalary gurmak dowam etdiriler;
– jemgyýetiň binýady bolan maşgalany maddy taýdan goldamaga, ýaşaýyş-durmuş meselelerini çözmäge gönükdirilen zerur serişdeler goýberiler;
– eneligi we çagalygy goramagyň düýpli meselelerini mundan beýläk-de üstünlikli çözmäge ýardam berler;
– jemgyýetimiziň syýasy ulgamynyň işi hem kämilleşdiriler. Ýerli ýerine ýetiriji häkimiýet pugtalandyrylar, jemgyýetçilik durmuşy mundan beýläk-de demokratiýalaşdyrylar;
– saýlawly ýerli wekilçilikli häkimiýet edaralarynyň – welaýat, etrap we şäher halk maslahatlarynyň işiniň netijeli bolmagy gazanylar. Ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň – Geňeşleriň jemgyýetçilik-syýasy ulgamdaky orny has-da ýokarlandyrylar;
– täze döredilen partiýalaryň işini kämilleşdirmek üçin zerur şertler mundan beýläk-de üpjün ediler;
– telekeçiligi has-da ösdürmek üçin amatly şertler dörediler;
– azyk önümleriniň arzan we bol öndürilmegini gazanmak üçin, dowarlaryň we iri şahly mallaryň, guşlaryň baş sany artdyrylar;
– halkara terrorçylygyna, ekstremizme, serhetüsti guramaçylykly jenaýatçylyga, neşeleriň bikanun dolanyşygyna, parahorluga garşy göreş halkara guramalary bilen hyzmatdaşlykda dowam etdiriler;
– Milli goşunymyzyň, Harby-deňiz hem-de Harby-howa güýçlerimiziň we serhet birikmelerimiziň kuwwaty artdyrylar. Hukuk goraýjy edaralaryň işi has-da kämilleşdiriler. Harby gullukçylaryň we olaryň maşgala agzalarynyň ýaşaýyş-durmuş şertleri yzygiderli gowulandyrylar;
– häzirki zamanyň ähli kommunikasiýa we multimedia tehnologiýalaryny kämil derejede ele alan hünärmenleri taýýarlamaga aýratyn üns berler;
– ýurdumyzyň tebigy baýlyklaryny raýatlarymyzyň abadan we bolelin durmuşda ýaşamagyna gönükdirmek üçin uglewodorod serişdeleri kämil tehnologiýalar esasynda düýpli gaýtadan işleniler. Benzin, polipropilen, suwuklandyrylan gaz we nebit ýaly dünýäde köp isleg bildirilýän ýokary hilli önümler öndüriler;
– Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça Aşgabatda geçiriljek V Aziýa oýunlaryny ýokary derejede we guramaçylykly geçirmek üçin ähli tagallalar ediler;
– aragatnaşyk we teleradio ulgamlarynyň işini has-da ösdürjek, halk hojalygynyň zerurlyklaryna hyzmat etjek täze emeli hemralary älem giňişligine çykarmak dowam etdiriler;
– ýurdumyzyň älem giňişligini öwrenmek üçin kämil obserwatoriýalar merkezini döretmek meýilleşdirilýär;
– energiýa çeşmeleriniň adaty däl görnüşlerini, ýagny gün we ýel energiýasyny netijeli peýdalanmak maksady bilen, bu ulgamyň ösüşine uly goldaw berler;
– Hazaryň ekologiýa taýdan arassa türkmen kenaryndaky «Awaza» milli syýahatçylyk zolagy dünýäniň meşhur dynç alyş we sagaldyş merkezleriniň birine öwürler;
– Köpetdagyň we Köýtendagyň, Sumbaryň şypaly jülgelerinde, Bathyzyň ýaýlalarynda, Amyderýanyň, Murgap hem-de Garagum derýalarynyň boýlarynda dynç alyş merkezleri gurlup, adamlaryň syýahat edip, dynç almaklary üçin ähli şertler dörediler;
– welaýat merkezlerine barýan ýollaryň ugrunda her 40–50 kilometrden ähli şertleri bolan dynç alyş merkezlerini – gür baglyga bürenen çaýhanalary, özboluşly kempingleri – çaklaň myhmanhanalary, awtoulaglar üçin hyzmat merkezleri gurlar;
– şeýlelikde, biz ata-babalarymyzdan miras galan medeni mirasymyzy, däp-dessurlarymyzy baýlaşdyryp, beýik ruhy galkynyşy gazanarys we ösüşiň täze belentliklerine tarap ynam bilen öňe, öňe, diňe öňe gideris diýip, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi!
Eziz watandaşlar!
Hormatly saýlawçylar!
Hormatly saýlawçylar!
Akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň:
«Döwlet gonsa bolajagyň başynda,
Hemaýaty – ili gerek daşynda» diýip, jaýdar belleýşi ýaly, men mähriban halkym bilen, siziň bilen el-ele berip, yhlasly zähmet çekip, bu belent wezipeleri üstünlikli amala aşyrjakdygymyza berk ynanýaryn diýip, Türkmenistanyň häzirki Prezidenti aýtdy!
Hemaýaty – ili gerek daşynda» diýip, jaýdar belleýşi ýaly, men mähriban halkym bilen, siziň bilen el-ele berip, yhlasly zähmet çekip, bu belent wezipeleri üstünlikli amala aşyrjakdygymyza berk ynanýaryn diýip, Türkmenistanyň häzirki Prezidenti aýtdy!
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň teleýaýlymlarynda özüne berlen wagty Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine beýleki dalaşgärlere paýlamagy Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi topardan haýyş etdi hem-de dalaşgärleriň ählisine üstünlik arzuw etdi!
Hormatly Prezidentimiz mähriban halkymyza, eziz watandaşlarymyza ýüzlenip, uly baýram – Täze ýyl baýramyň ýetip gelýändigini belläp, olary Täze – 2017-nji ýyl bilen tüýs ýürekden gutlady!
Döwlet Baştutanymyz Täze ýylda hemmelere berk jan saglyk, asuda we bagtyýar durmuş arzuw etdi!
Goý, 2017-nji ýyl eziz Watanymyza abadançylyk, mähriban halkymyza rysgal-döwlet we rowaçlyklar getirsin diýip, hormatly Prezidentimiz arzuw edip sözüni jemledi!
Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgär-döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedowyň Merkezi saýlaw toparynda sözlän sözi.
Hormatly Merkezi saýlaw toparynyň agzalary!
Garaşsyz, Baky Bitarap Türkmenistan üçünji müňýyllyga gadam basdy. Onuň ykdysadyýetiniň gowy ösmegi bilen ýurdumyzyň her bir raýatynyň aň-bilim düşünjesiniň kämilleşýändigini bellemek gerek. Şonuň üçin meniň size berjek esasy nesihatym, ol hem saýlaw meselesini has-da kämilleşdirmek bolup durýar.
Biz döwrebap asyrda ýaşaýarys. Şonuň üçin käbir mysallary beýleki ýurtlardan alsak, mysal üçin, elektron ulgamyna geçmeklikmi ýa-da beýleki käbir ýurtlarda ilki saýlawçylary, soňra dalaşgäri saýlaýarlar. Bulary men mysal hökmünde getirýärin, garaz, usulyýet kän, bu babatda Merkezi saýlaw toparyň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmek boýunça işleri alyp barmaly.
Türkmen halky ähli döwürlerde hem öz taryhyna uly sarpa goýan halk. Biziň halkymyz aýratyn-da demokratik esaslary barada ata-babalarymyzyň wesýetlerine eýeripdirler. Olar hakynda men öz eserlerimde belläp geçdim.
Mysal üçin “Iliň güýji-siliň güýji”, “Maslahatly biçilen don gysga bolmaz”, “Halk aýtsa, galp aýtmaz” ýa-da “Ýedi ölçäp, bir kes” diýilýär. Şonuň üçin şol döwürlerde hem demokratik sütünlere esaslanyp, hanlary, umuman kethudary, arçynlary, miraplary hem aýdyňlyk, aç-açanlyk, bäsdeşlik esasynda saýlapdyrlar. Şolara mynasyp adam bar bolsa, agzybirlik bilen saýlaw esasynda jemgyýetiň arasynda deňhukuklylyk we açyklyk esasynda saýlapdyrlar.
Men hem öz gezegimde, Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň ähli agzalaryna, mähriban halkymyza Prezident saýlawlaryna dalaşgär hökmünde hödürläni üçin tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirýärin.
Ýakynda Aşgabatda ýokary derejede Ýaşulularyň maslahatyny geçirdik. Möhüm, taryhy ähmiýetli kada-kanunlary kabul etdik. Konstitusiýanyň täze, rejelenen görnüşiniň esasynda 2017-nji ýylda Prezident saýlawlaryny geçirmek barada hem Mejlis tarapyndan birnäçe kararlar, kanunlar kabul edildi.
Şonuň bilen birlikde, şu günki gün ýurdumyzyň durmuş-syýasy jemgyýetiniň täze döwrebap medeni tarapyndan hem ösýändigini bize has-da aýdyň görünýär. Onda-da durmuşymyzda ilkinji gezek üç sany partiýanyň — Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň, Agrar partiýasynyň, Senagatçylar we telekeçiler partiýasynyň agzalarynyň saýlawlara gatnaşmagyna, öz wekillerini hödürländigine begenýärin. Bu saýlawlar aç-açanlyk, aýdyňlyk hem-de deň hukuklylyk ýagdaýynda geçip, biz üçin möhüm syýasy waka bolar.
Men esasy Size, Merkezi saýlaw toparynyň agzalaryna öňümizdäki jemgyýetçilik–syýasy, taryhy ähmiýetli wakany-Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlaryny ýokary derejede guramaçylykly geçirmekde uly üstünlikleri tüýs ýürekden arzuw edýärin.
Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgär – Seýdiniň нebiti gaýtadan işleýän zawodynyň direktory Ramazan Mustapakulyýewiç Durdyýewiň Merkezi saýlaw toparynda eden ÇYKYŞY.
Hormatly adamlar!
Ýurdumyzda saýlawlar demokratik esaslarda, halkara kadalaryna laýyklykda geçirilýär. Ata Watanymyzda saýlawlary dünýäde ykrar edilen ölçeglere laýyk geçirmek üçin ähli şertler döredildi. Türkmenistanyň Saýlaw kodeksi raýatlaryň öz erk-isleglerini erkin beýan etmeklerine ähli mümkinçilikleri berýär. Saýlawlar köp partiýalylyk şertlerinde geçirilýär.
Şunuň bilen birlikde hem saýlawlara raýatlaryň teklipçi toparlarynyň hödürlän dalaşgärleriniň gatnaşmagy, ýurdumyzyň öz milli demokratik ösüş ýoluny saýlap alandygynyň subutnamasydyr. Türkmenistanyň Konstitusiýasyna esaslanýan Saýlaw kodeksi saýlawlary geçirmegiň demokratik kadalaryny özünde jemleýär we yzygiderli kämilleşdirilýär.
Ýurdumyzyň Prezidentiniň saýlawlary Garaşsyz, hemişelik Bitarap döwletimizde milli demokratiýa ýörelgeleriniň dabaralanýandygyna, adam hukuklarynyň doly berjaý edilýändigine şaýatlyk edýär. Döwletimiziň hukuk ýagdaýyny we onuň demokratik esaslaryny pugtalandyrmak boýunça uly işler alnyp barylýar.
Ýurdumyzy ösdürmek babatynda uzak möhletleýin, toplumlaýyn maksatnamalar we özgertmeler durmuşa geçirilýär.
Nebitgaz senagatyny ösdürmegiň milli Maksatnamasynda nebitiň we gazyň çykarylyşyny we gaýtadan işlenilişini birnäçe esse artdyrmak göz öňünde tutulýar. Gury ýerde nebiti we gazy gözlemek hem-de olary çykarmak üçin tebigy ýataklary özleşdirmek işjeň ýola goýulýar. Hazar deňziniň türkmen böleginiň ýangyç serişdeleriniň ýataklary hem özleşdirilýär.
Nebitgaz senagatyny ösdürmegiň milli Maksatnamasynda nebitiň we gazyň çykarylyşyny we gaýtadan işlenilişini birnäçe esse artdyrmak göz öňünde tutulýar. Gury ýerde nebiti we gazy gözlemek hem-de olary çykarmak üçin tebigy ýataklary özleşdirmek işjeň ýola goýulýar. Hazar deňziniň türkmen böleginiň ýangyç serişdeleriniň ýataklary hem özleşdirilýär.
Biz, elbetde, gazanylanlar bilen çäklenmän, barha ösüşlere tarap öňe aýgytly hereket etmeli. Ata-babalarymyzyň aýdyşy ýaly, “Çekseň zähmet, ýagar rehnet”.
Pursatdan peýdalanyp, meni dalaşgärlige hödürlän teklipçi toparynyň hemme agzalaryna we Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlary boýunça dalaşgär edip bellige alan Merkezi saýlaw toparynyň agzalaryna köp sagbolsun aýdýaryn.
Hormatly Prezidentimizi, beýleki ähli dalaşgärleri we ýurdumyzyň bagtyýar halkyny ýetip gelýän Täze ýyl baýramy mynasybetli tüýs ýürekden gutlaýaryn.
Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgär, Daşoguz welaýatynyň häkiminiň orunbasary Meretdurdy Isgenderowiç Gurbanowyň Merkezi saýlaw toparynda eden ÇYKYŞY.
Hormatly adamlar!
Men şu gün Saýlaw kodeksine laýyklykda, saýlawlaryň öň ýanyndaky möwsümiň möhüm tapgyrynda Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlary boýunça dalaşgärlige bellige alyndym.
Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgärleri görkezmegiň we bellige almagyň ýokary guramaçylykly derejede geçirilýändigini hem-de ýurdumyzda halkara kadalaryna laýyk gelýän demokratik saýlawlary geçirmek üçin ähli zerur şertleriň döredilendigini aýratyn bellemek isleýärin.
Türkmenistanyň Prezidentiniň wezipesine dalaşgärlige bellige alnanlaryň ählisi üçin milli saýlaw kanunçylyga laýyklykda saýlawçylar bilen duşuşyklary guramak, telewideniýede, radioda, şeýle hem metbugatda çykyş etmek üçin deň hukuklar we mümkinçilikler bar.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe eziz Diýarymyz köp ugurly ösüşlere beslenýär, halkymyzyň ýokary durmuş derejesi üpjün edilýär. Demokratiýany ösdürmek, syýasy, ykdysady we medeni özgertmeleriň hukuk binýadyny kämilleşdirmek hem-de milli kanunçylygy halkara hukugynyň kadalaryna laýyk getirmek işleri giň gerimde alnyp barylýar.
Milli ykdysadyýetimiziň çalt depginler bilen ösdürilmegi, bazar ykdysadyýetine geçilmegi, şeýle hem ýurdumyzyň jemgyýetçilik durmuşynda bolup geçýän düýpli özgertmeler Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň kabul edilen täze rejelenen görnüşinde öz beýanyny tapýar.
Pursatdan peýdalanyp, meni dalaşgärlige goldan teklipçi toparyň agzalaryna we Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlary boýunça dalaşgär edip bellige alan Merkezi saýlaw toparynyň agzalaryna köp sagbolsun aýdýaryn.
Hormatly Prezidentimizi, beýleki dalaşgärleriň ählisini, şeýle hem türkmenistanlylary ýetip gelýän Тäze ýyl baýramy mynasybetli tüýs ýürekden gutlaýaryn.
Täze 2017-nji ýyl berkarar ýurdumyz, eziz watandaşlarymyz üçin täze ýeňişleriň, bagtyýarlygyň we rowaçlygyň ýyly bolsun!
Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgär, Ahal welaýatynyň baş ykdysadyýet we ösüş müdirliginiň başlygy Serdar Begmuhammedowiç Jelilowyň Merkezi saýlaw toparynda eden ÇYKYŞY.
Hormatly adamlar!
2017-nji ýylyň 12-nji fewralynda ýurdumyzda möhüm jemgyýetçilik-syýasy çäre bolan Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlary geçiriler.
Saýlawlar Türkmenistanyň Konstitusiýasyna, Türkmenistanyň Saýlaw kodeksine laýyklykda, deň hukukly bäsleşik esasynda, demokratik ýörelgeler boýunça, açyklykda, aýanlykda geçirilýär.
Türkmenistan döwletimiziň esasy Kanuny 2016-njy ýylda geçirilen Ýaşulularyň maslahatynda rejelenen gömüşinde kabul edilip, onda halk köpçüliginden, ýerlerden, syýasy partyýalardan, jemgyýetçilik birleşiklerinden gelip gowşan teklipleri nazara almak bilen üýtgetmeler girizildi.
Ýurdumyzyň ykdysady taýdan kuwwatlygyny artdyrmaklyga gönükdirilen Milli maksatnamalary durmuşa geçirmekde biziň her birimiziň öňümizde örän uly jogapkärçilikli wezipeler durýar.
Döwletimiziň ösüşini üpjün etmek boýunça kabul edilen Milli maksatnamalaryň durmuşa geçirilmeginiň netijelerini bagtyýar döwletimiziň her bir raýaty gündelik durmuşda görýär.
Obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatyň ýaşaýyş-durmuş şertleri düýpgöter özgerdi, durmuş-medeni maksatly binalaryň we desgalaryň ýüzlerçesi gurlup ulanmaga berildi, senagat pudagynda täze önümçilik kuwwatlyklary işe girizildi.
Şonuň netijesinde täze iş orunlary döredilip, bagtyýar raýatlarymyzyň kämil tehnologiýalar ornaşdyrylan döwrebap önümçiliklerde zähmet çekmegi we ýurdumyzyň okgunly ösüşine mynasyp goşantlaryny goşmaklygy üçin zerur şertler döredildi.
Amala aşyrylýan özgertmeler ykdysadyýetde, syýasatda, medeniýetde, daşary-ykdysady gatnaşyklarda, halk hojalygynyň ähli pudaklarynda oňyn netijelerini berýär.
Hormatly adamlar!
Meni jogapkärli wezipä dalaşgärlige hödürlän raýatlaryň teklipçi toparynyň agzalaryna hem-de Türkmenistanyň Prezidentligine dalaşgär hökmünde bellige alan Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparynyň agzalaryna köp sagbolsun aýdýaryn.
Pursatdan peýdalanyp, hormatly Prezidentimizi, beýleki ähli dalaşgärleri we mähriban halkymyzy ýetip gelýän Täze 2017-nji ýyl bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn. Goý, Täze 2017-nji ýyl düşümli, rysgally, bereketli ýyllaryň biri bolsun!
Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgär, “Türkmenhimiýa” döwlet konserniniň “Garabogazsulfat” önümçilik birleşiginiň baş direktory Süleýmannepes Oraznepesowiç Nurnepesowyň Merkezi saýlaw toparynda eden ÇYKYŞY.
Hormatly adamlar!
Meni uly döwlet baştutany wezipesine dalaşgär hökmünde hödürlän, ýurdumyzyň dürli künjeklerinde ýaşaýan watandaşlaryma, esasan hem raýatlaryň teklipçi toparyna köp sagbolsun aýdýaryn we olara işlerinde üstünlikler gazanmaklaryny arzuw edýärin.
Maňa şu gün Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgäriň şahadatnamasy gowşuryldy. Pursatdan peýdalanyp, Merkezi saýlaw toparynyň agzalaryna hoşallygymy bildirýärin.
Ýurdumyzda uly özgertmeler bolup geçdi we geçýär. Bu özgertmeler öz köküni halkymyzyň köp asyrlyk taryhyndan alyp gaýdýar. Türkmen halky dünýäniň gadymy halklarynyň biri. Bu halk taryhda siwilizasiýalary, medeniýetleri, imperiýalary döreden halk, beýik akyldarlary dünýä beren halk, bize – şu günki nesillere taryhy ýadygärlikleri goýan halk. Kök berk bolanda, pudak berdaşly bolýar. Şeýle şöhratly geçmiş biziň geljegimiziň hem şöhratly boljagyndan habar berýär.
Biz berkarar döwletde, bagtyýar döwürde ýaşaýarys. Berkararlygyň birinji şerti halkyň agzybirligidir. Jemgyýetimiziň jebisligidir. Döwlet mizemezligi, il-ulusyň bagtyýarlygy üçin halk agzybir bolmalydyr. Ata-babalarymyzyň aýdyp geçişi ýaly: «Agzybire Taňry biýr»..
Häzir Türkmenistan ýurdumyzda raýatlar bir-birege dogan ýaly bolup, bir ýoldan gadam urup, bir maksada gulluk edýärler. Ol maksat Watanyň güllemegi, ýurduň depgin bilen ösmegi, halkyň gowy ýaşamagy, çagalarymyzyň gülüp-oýnap, gowy bilim almagy.
Bu döwletlilikden nyşan, rysgallylykdan nyşan. Maksadymyz aýdyň. Biziň her birimiz muňa buýsanmaga haklydyrys.
Men özümi dalaşgär görkezen raýatlaryň teklipçi toparyna ýene bir gezek hoşallygymy bildirýärin.
Hormatly Prezidentimizi, beýleki ähli dalaşgärleri we ýurdumyzyň ähli raýatlaryny Täze 2017-nji ýyl bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn.
Goý, Täze 2017-nji ýyl düşümli, rysgally, bereketli ýyllaryň biri bolsun!
Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgär, Mary welaýatynyň häkiminiň orunbasary Jumanazar Annaýewiň Merkezi saýlaw toparynda eden ÇYKYŞY.
Ýurdumyzda 2017-nji ýylyň fewralynda geçiriljek Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlaryna taýýarlyk işleri barha ýaýbaňlanýar. Bu möhüm çäre bäsdeşlik esasynda aýanlyk hem-de aç-açanlyk şertlerinde geçýär.
Halkara kadalaryna laýyk gelýän we ýokary işjeňlik derejesinde guralan hem-de jebislik ýagdaýynda geçýän bu möwsüm türkmen halkyna gadymdan mahsus bolan milli demokratiýanyň dabaralanýandygyna şaýatlyk edýär.
Ýurdumyz häzir Beýik özgertmeleri başdan geçirýär. Türkmenistan öz syýasy-jemgyýetçilik durmuşynda uly üstünlikler gazanýar. Ýurdumyzyň her bir raýaty hakyndaky alada bu günki gün döwletimiziň, jemgyýetimiziň baş maksady bolup durýar.
Soňky ýyllarda oba hojalygynda amala aşyrylýan hem-de ýurdumyzda azyk bolçulygyny üpjün etmäge gönükdirilen düýpli özgertmeleriň ýaýbaňlandyrylmagy netijesinde bu ugurda ajaýyp üstünlikler gazanyldy. Ýeriň hakyky eýeleri kemala geldi.
Pagtanyň, bugdaýyň döwlet satyn alyş nyrhlarynyň ýokarlandyrylmagy, daýhanlar bilen öz wagtynda hasaplaşygyň geçirilmegi oba zähmetkeşlerini yhlasly we öndürijilikli zähmet çekmegine özüniň oňyn täsirini ýetirýär.
Men döwlet baştutanynyň saýlawlarynyň ýokary guramaçylyk derejesinde geçmegini arzuw edýärin. Öz halkynyň bagtly we abadan durmuşyny üpjün edip biljek mynasyp dalaşgäriň bu jogapkärli wezipä saýlanyljakdygyna ynanýaryn. Ähli dalaşgärlere üstünlik arzuw edýärin, şeýle hem meni dalaşgärlige hödürlän raýatlaryň teklipçi toparynyň agzalaryna hem-de dalaşgär hökmünde bellige alnandygym üçin Merkezi saýlaw toparynyň agzalaryna köp sagbolsun aýdýaryn.
Hormatly Prezidentimize hem-de ýurdumyzyň halkyna Täze bagtly ýyly arzuw edýärin.
Türkmenistanyň Prezidentligine dalaşgär – “Rysgal” paýdarlar täjirçilik bankynyň müdiriýetiniň başlygy Bekmyrat Sähetmyradowiç Atalyýewiň Merkezi saýlaw toparynda eden ÇYKYŞY.
Hormatly adamlar!
Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan döwletimizde – dünýewi, hukuk döwletimizde demokratiýa gün-günden dabaralanýar.
Jemgyýetimizi demokratiýalaşdyrmak boýunça ägirt uly işler alnyp barylýar, biz hem häzirki döwürde şonuň şaýady bolýarys.
Hemmämize mälim bolşy ýaly, ýurdumyzda syýasy partiýalar hereket edýär, jemgyýetçilik guramalary hem bar, şolaryň hemmesi syýasy çärelere gatnaşýarlar.
Hemmämize mälim bolşy ýaly, ýurdumyzda syýasy partiýalar hereket edýär, jemgyýetçilik guramalary hem bar, şolaryň hemmesi syýasy çärelere gatnaşýarlar.
Syýasy partiýalara döwlet tarapyndan syýasy işlere gatnaşmaga deň şertler döredildi. Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler partiýasy hem ýurdumyzda geçirilýän halk maslahatynyň agzalarynyň we Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň saýlawlaryna gatnaşdy.
Indi bolsa, 2017-nji ýylyň 12-nji fewralynda geçiriljek Prezident saýlawlaryna gatnaşmak üçin birnäçe işler alnyp barylýar.
Men Senagatçylar we telekeçiler partiýasy tarapyndan Prezident saýlawlaryna dalaşgär hödürlendim. Partiýa agzalaryna bildiren ynamy we biragyzdan goldandyklary üçin, köp sagbolsun aýdýaryn.
Häzirki taryhy döwürde hususy pudagyň ösmegi üçin uly işler alnyp barylýar. Halkymyz telekeçileriň alyp barýan işleriniň miwesini görýär, ýagny gurluşykda, senagatda, söwdada, oba hojalygynda, hyzmat ediş ulgamynda uly üstünlikler gazanyldy.
Ýurdumyzda daşary döwletlerden getirilýän harytlaryň ornuny tutýan we daşary ýurtlara iberilýän önümleriň öndürilişi ýokarlanýar, bu bolsa ýurdumyzyň ykdysady kuwwatyny ep-esli berkidýär.
Türkmenistanda hereket edýän kanunçylyk namalaryna laýyklykda, döwlet tarapyndan hususyýetçilere örän uly goldaw, ýeňillikli we uzak möhletli karzlar berilýär, işewürlik we hojalyk başlangyçlaryny amala aşyrmak üçin ähli şertler döredilýär.
Hormatly adamlar!
Goldanyňyz üçin köp sagbolsun aýdýaryn. Saýlaw toparyna we syýasy partiýalara türkmen halkynyň rowaçlygynyň, eziz Watanymyzyň halkara abraýynyň has-da artmagynyň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikler arzuw edýärin.
Türkmenistanyň çuňňur hormatlanýan Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowy hem-de ähli watandaşlarymyzy ýetip gelýän Täze ýyl bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn, berk jan saglyk we abadançylyk arzuw edýärin.
Türkmenistanyň Prezidentligine dalaşgär – Agrar partiýanyň Mary welaýat komitetiniň başlygy Durdygylyç Orazowyň Merkezi saýlaw toparynda eden ÇYKYŞY.
Ilki bilen meni ýokary döwlet wezipesine – Türkmenistanyň Prezidentligine dalaşgär hödürländigii üçin Agrar partiýanyň Merkezi Geňeşine çyn ýürekden sagbolsunymy aýtmaga rugsat ediň.
Biz, eşretli we bagtyýar durmuşda ýaşaýarys. Biziň erkana halkymyz, abadan ýurdumyz bar. Şeýle zamanada ähli işlerimiz ösüşlere beslenýär.
Ýurdumyz demokratik ösüşleriň we özgertmeleriň ýolundan batly gadamlar bilen öňe barýar. Munuň aýdyň subutnamasy hökmünde häzirki döwürde ýurdumyzda üç sany syýasy partiýalaryň hereket edýändiklerini aýtmak bolar.
Geçirilýän her bir saýlawlaryň kanunalaýyk demokratik esaslarda we guramaçylykly geçirilmegi netijesinde ýurdumyz ösüşlerden ösüşlere beslenýär.
Şu gezekki Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlaryna hem ilkinji gezek üç sany syýasy partiýalar tarapyndan we teklipçi toparlar tarapyndan hödürlenen dalaşgärleriň gatnaşmagynda bäsleşik esasynda geçirilmegi ýurdumyzda demokratiýanyň hukuk esaslarynyň yzygiderli kämilleşýändigine şaýatlyk edýär.
Esasy zat hem demokratiýanyň ata babalarymyzyň bize wesýet eden milli ýörelgeleriň esasynda ösdürilýändigidir.
Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzda amala aşyrylýan beýik özgertmelerde oba hojalyk pudagynda hem amala aşyrylýan işler bimöçberdir.
Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzda amala aşyrylýan beýik özgertmelerde oba hojalyk pudagynda hem amala aşyrylýan işler bimöçberdir.
Bu ugurda döredilen Agrar partiýanyň baş maksady hem hut oba hojalyk pudagyny mundan beýläkde ösdürmekden we halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini gowulandyrmakdan ybaratdyr. Ýurdumyzyň oba hojalygy iki sany wajyp wezipäni ýerine ýetirýär: birinjiden – ýurdumyzyn ilatyny azyk önümleri bilen, ikinjiden – gaýtadan işleýän kärhanalarymyzy çig mal bilen üpjün edýär.
Ýurdumyzyň oba ilatynyň ýaşaýyş-durmuşynyň düýpli özgerdilmegi we onuň şäher ilatynyň derejesine ýetirilmegi baş maksatlaryň biri bolup durýar.
2020-nji ýyla çenli döwür üçin kabul edilen oba milli maksatnamasynyň çäklerinde ýurdumyzyň sebitlerinde durmuş maksatly binalaryň ýüzlerçesi guruldy, suw, gaz we elektrik geçirijileriň müňlerçe killometri çekildi, awtoulag ýollarynyň müňlerçe kilometri gurlup, ulanmaga berildi, telefon belgileriniň ýüz müňlerçe nokady oturdyldy, şeýle hem beýleki düzümleýin desgalar guruldy.
Saýlawçylar bilen welaýatlarda geçiriljek duşuşyklarda öz maksatnamamy giňişleýin beýan ederin we olaryň sargytlaryny bellige alaryn.
Ýurdumyzda geçiriljek Prezident saýlawlaryna gatnaşjak dalaşgärleriň hemmesine saýlawlarda uly üstünlikleri arzuw edýärin.
Täze, 2017-nji ýyl hem ýurdumyz, halkymyz we bütin adamzat üçin bagt getirjek ýyllaryň biri bolsun.
Täze, 2017-nji ýyl hem ýurdumyz, halkymyz we bütin adamzat üçin bagt getirjek ýyllaryň biri bolsun.
Türkmenistanyň Prezidentligine dalaşgär – Türkmenistanyň Azyk senagaty döwlet birleşiginiň başlygynyň orunbasary Annanepesow Maksat Kowusowiçiň Merkezi saýlaw toparynda eden ÇYKYŞY.
Hormatly adamlar!
Men raýatlaryň teklipçi topary tarapyndan hödürlenilen dalaşgär, Türkmenistanyň Azyk senagaty döwlet birleşiginiň başlygynyň orunbasary Annanepesow Maksat Kowusowiç.
Ýurdumyz möhüm jemgyýetçilik-syýasy çärä-Prezdentiň saýlawlaryna barýar. Turubaşdan aýtmakçy bolýanym-ol hem ýurtda saýlawlaryň geçirilip durulmagy şol ýurtda abadan durmuşyň bardygyndan nyşan.
Saýlanmak raýatlaryň iň esasy syýasy hukuklarynyň biridir. Saýlawlar – jemgyýetçilik durmuşynda demokratiýanyň esasy çeşmesidir. Türkmenistanyň Konstitusiýasyna, Türkmenistanyň Saýlaw kodeksine laýyklykda, ýurdumyzda saýlawlar demokratik ýörelgeler, bäsleşik esasynda, açyklyk we aýanlyk ýagdaýynda, ähli dalaşgärler üçin deň şertlerde geçirilýär.
Ýurdumyzda her bir raýatyň eşretli durmuşda ýaşamagyny üpjün etmek üçin Ýaşulularyň maslahatynda Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň rejelenen görnüşi kabul edildi.
Esasy Kanunymyzda adamyň we raýatyň hukuklary we azatlyklary baradaky kadalar dünýäniň iň öňdebaryjy tejribeleri we milli tejribämiz esasynda kämilleşdirildi.
2013-nji ýylda kabul edilen Türkmenistanyň Saýlaw kodeksi hem saýlawlary geçirmegiň demokratik kadalaryny özünde jemlemek bilen, yzygiderli kämilleşdirilýär.
Ýurdumyzyň Prezidentiniň saýlawlary Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanda milli demokratiýanyň, adam hukuklarynyň doly berjaý edilýändigine aýdyň şaýatlyk edýär.
Garaşsyz, hemişelik Bitarap döwletimizde amala aşyrylýan düýpli özgertmeler, ykdysadyýetde, syýasatda, medeniýetde gazanylýan görlüp-eşidilmedik öňegidişlikler berkarar ýurdumyzyň ykdysady, syýasy we durmuş binýadyny has-da berkidýär.
Ýurdumyzyň halk hojalygy tutuş täzelenip, düýpgöter özgerdi, täze önümçilik kuwwatlyklary ornaşdyrylyp, ägirt uly desgalar, göreni haýran edýän binalar gurulýar.
Ýurdumyzyň halk hojalygy tutuş täzelenip, düýpgöter özgerdi, täze önümçilik kuwwatlyklary ornaşdyrylyp, ägirt uly desgalar, göreni haýran edýän binalar gurulýar.
Bagtyýar halkymyzyň her bir güni şanly wakalara beslenýär. Ýurdumyzyň her bir maşgalasynyň, her bir raýatynyň abadan, bolelin durmuşda ýaşamagy baş maksadymyz bolup durýar. Daşary syýasatda bolsa parahatçylygy berkitmek esasy maksatlarymyzyň biridir. Men dalaşgär hökmünde öz maksatnamamda geljek üçin niýetlerim barada giňişleýin gürrüň bererin.
Biz, elbetde, gazanylanlar bilen çäklenmän, öňe ynamly hereket etmeli. Ata-babalarymyzyň aýdyşy ýaly, “Herekete bereket”.
Biz, elbetde, gazanylanlar bilen çäklenmän, öňe ynamly hereket etmeli. Ata-babalarymyzyň aýdyşy ýaly, “Herekete bereket”.
Pursatdan peýdalanyp, meni dalaşgärlige goldan teklipçi toparynyň agzalaryna we Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlary boýunça dalaşgär edip bellige alan Merkezi saýlaw toparynyň agzalaryna hoşallygymy bildirýärin.
Türkmenistanyň agzybir halkyny ýetip gelýän Täze ýyl baýramy mynasybetli tüýs ýürekden gutlaýaryn.
http://www.turkmenhabargullugy.com/turkmenistanyn-prezidenti-wezipesine-dalasgarlerin-merkezi-saylaw-toparynda-eden-cykyslary/
Kaydol: Kayıtlar (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hajy Yazmammedow - Gunça we iň gowy toy aydymlary 2015 Tejen toý
Iň gowy aýdymlary diňlemek üçin kanalymyza abuna boluň! Turkmen film, turkmen prikol, degishmeler we şm.
Hajy Yazmammedow - Sallanyp gecdiLive
Hajy Ýazmämmedow - Dilber | 2017 (Halk aýdym)
Mukam - Şekilli ýazgylar toplumy Habarlaşmak üçin - [email protected]
Hajy Yazmammedov- Nara meni (Official Clip)2016
Aman Kadyrow - Nara meni | 2016 (Balkan toyy)
Mukam - Şekilli ýazgylar toplumy Habarlaşmak üçin - [email protected]
Hajy Yazmammedow - Altyn biri [hd] 2013 (Turkmen Toyy)
Mukam - Şekilli ýazgylar toplumy Habarlaşmak üçin - [email protected]
Degişme - Aşyklar | 2018 (Myrat we Ýagşy) Gülki dukany
Mukam - Şekilli ýazgylar toplumy Habarlaşmak üçin - [email protected] üçin :▷ - http://mukam.co/view?id=48346515
Hajy Yazmammedow - Halk aydymy "Seni goresim gelyär" 2015
Iň gowy aýdymlary diňlemek üçin kanalymyza abuna boluň! Turkmen film, turkmen prikol, degishmeler we şm. ,
Hajy Yazmammedow - Aybolek, Adyn name, Lalijek we iň gowy toý aýdymlary 2015
Iň gowy aýdymlary diňlemek üçin kanalymyza abuna boluň! Turkmen film, turkmen prikol, degishmeler we şm.
Halk aydym - Toy Aydymlary 2006
Hajy - yagshydyr halk aydym.VOB
Hajy Yazmammedow Halk aydymlary 2013 HD turkmen toy
Nury Meredow - Halk aydymy, Magtymguly Pyragydan( Nurymuhammet Meredow toy- Kasoy)
Iň gowy aýdymlary diňlemek üçin kanalymyza abuna boluň! Turkmen film, turkmen prikol, degishmeler we şm.
Degishmeler - Hoja Hojayew bashga planeta gidip gelýär :) Gulkili sahna Turkmen prikol
Iň gulkili sahnalara tomasha etmek üçin kanalymyza abuna boluň ! Turkmen film, turkmen toy aydymlar, shekilli aydymlar, turkmen klip we şm.
HAJY YAZMAMMEDOW 2015 - SHAKALAKA BUM BUM
Iň gowy aýdymlary diňläp tomaşa etmek üçin abuna boluň! Turkmen film, shekilli aydymlar,turkmen prikol, toy aydymlary we şm.
Sahydursun Garajayewa - Nazlynyn (Halk aydym)
Mukam - Şekilli ýazgylar toplumy Habarlaşmak üçin - [email protected]
Maysa - Halk aydym "Galmaz" [hd] 2013 (Toyda)
Mukam - Şekilli ýazgylar toplumy Habarlaşmak üçin - [email protected]
Hajy Yazmammedow - Toy aydymlary [2015] Mekan Atayewin doglan guni (dowamy bar)
Mukam - Şekilli ýazgylar toplumy Habarlaşmak üçin - [email protected]