text:
Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ýolbaşçylary şu ýylyň 11 aýynda ýerine ýetirilen işleriň jemleri, düzümleriň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak we döwrebaplaşdyrmak, jemgyýetçilik-syýasy durnuklylygy, kanunçylygy we hukuk tertibini üpjün etmek boýunça durmuşa geçirilen çäreler barada hasabat berdiler.
Ilki bilen, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, goranmak ministri Ý.Berdiýew ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň maddy-enjamlaýyn binýadynyň berkidilmegini we kämilleşdirilmegini ugur edinýän harby özgertmeleriň barşy, ýokary hünärli harby işgärleri taýýarlamak, olaryň döwrebap gulluk etmegi we ýaşaýşy üçin amatly şertleri döretmek boýunça 2016-njy ýylyň ýanwar — noýabr aýlarynda alnyp barlan işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistanyň Bitarap döwletimiziň goranyş häsiýetine laýyklykda işlenip taýýarlanylan we durmuşa geçirilýän Harby doktrinasynyň durmuş ulgamyna gönükdirilen syýasy ugra doly gabat gelýändigini hem-de ýurdumyzda parahatçylygyň, durnuklylygyň we howpsuzlygyň üpjün edilmegine gönükdirilendigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz Goranmak ministrliginiň ýolbaşçysyna ýaş esgerleriň şöhratly pederlerimiziň asylly däplerine laýyklykda terbiýelenmegini üpjün etmek, Watan goragçylarynyň döwrebap gullugy we doly derejeli ýaşaýşy, dynç alşy üçin zerur şertleri döretmek babatda birnäçe tabşyryklary berdi.
Soňra ýurdumyzyň Döwlet serhet gullugynyň başlygy B.Gündogdyýew şu ýylyň 11 aýynda Watanymyzyň çäkleriniň ygtybarly goragyny üpjün etmek, täze desgalary gurmak we serhet galalarynyň tehniki üpjünçiligini gowulandyrmak, ýaş serhetçileriň söweşjeň taýýarlyk derejesini mundan beýläk-de ýokarlandyrmak hem-de hünär bilimini, amaly ukyplaryny kämilleşdirmek boýunça ýerine ýetirilen işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Watanymyzyň mukaddes çäkleriniň goragynda durýan serhetçileriň gulluklarynyň aýratyn jogapkärlidigini, mähriban topragymyzda parahatçylygy we durnuklylygy saklamaga goşandyny belläp, döwletimiz tarapyndan mundan beýläk-de serhet gullugynyň maddy-enjamlaýyn binýadynyň berkidilmegine, serhetçileriň ýokary derejeli gulluk etmegi we durmuşy üçin mynasyp şertleriň döredilmegine yzygiderli goldaw beriljekdigini aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, Belent Serkerdebaşymyz serhet gullugyna degişli desgalaryň, şol sanda serhet galalarynyň, ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşygynyň hemişe gözegçilikde saklanylmalydygyna, şahsy düzümiň we esgerleriň arasynda watançylyk çäreleriniň yzygiderli geçirilmelidigine ünsi çekdi.
Türkmenistanyň içeri işler ministri I.Mulikow Içeri işler ministrliginiň düzümlerinde şu ýylyň 11 aýynda hukuk bozmalaryň öňüni almak we ýurdumyzda jemgyýetçilik tertibini üpjün etmek boýunça alnyp barlan işler barada hasabat berdi. Milli Liderimiziň neşekeşligiň soňuna çykmak we ýol-ulag düzgün bozmalarynyň öňüni almak boýunça ozal beren tabşyryklaryny ýerine ýetirmek babatda alnyp barylýan işler baradaky maglumat hasabatyň özenini düzdi.
Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy hasabaty diňläp, hukuk tertibiniň üpjün edilmegine, döwletimiziň durmuş-ykdysady taýdan ösüşi boýunça öňde durýan wezipeleriň üstünlikli ýerine ýetirilmegine mynasyp goşant goşýan içeri işler edaralarynyň alyp barýan işleriniň möhümdigini belledi hem-de jemgyýetçilik tertibini üpjün etmäge, raýatlaryň kanuny hukuklaryny hemmetaraplaýyn goramaga we olaryň berjaý edilişine gönükdirilen ähli işleri yzygiderli gözegçilikde saklamak babatda ministre birnäçe tabşyryklary berdi.
Türkmenistanyň Baş prokurory A.Hallyýew şu ýylyň ýanwar — noýabr aýlarynda ýurdumyzyň prokuratura edaralarynyň kanunçylygyň we hukuk tertibiniň üpjün edilişine gözegçilik etmek boýunça alnyp barylýan işler hem-de döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow prokuratura edaralarynyň işgärleriniň hünär taýdan kämilleşdirilmegi bilen baglanyşykly meselelere jogapkärçilikli çemeleşmegiň möhümdigini belläp, geljekde hem olaryň biziň hukuk döwletimizde kanunyň rüstemligini üpjün edip, öz gulluk borçlaryny jogapkärli ýerine ýetirmelidiklerini aýtdy.
Soňra kazyýetiň başlygy B.Çaryýew şu ýylyň 11 aýynda, döwrüň talaplaryna hem-de halkara hukugyň kadalaryna laýyklykda, kazyýet ulgamyny kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Belent Serkerdebaşymyz kazyýet edaralarynyň işleriniň Türkmenistanda alnyp barylýan döwlet syýasatynyň maksatlaryna we wezipelerine laýyk gelmelidigini belläp, bu ugurda alnyp barylýan işleri güýçlendirmegine hem-de kazylaryň hünär derejesini yzygiderli ýokarlandyrylmagyna aýratyn üns bermegi talap etdi.
Milli howpsuzlyk ministri D.Baýramow ministrlik tarapyndan 2016-njy ýylyň 11 aýynyň dowamynda ýurdumyzda durmuş-jemgyýetçilik durnuklylygyny üpjün etmek maksady bilen alnyp barlan işler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz Milli howpsuzlyk ministrliginiň üstüne ýüklenýän jogapkärçiligiň aýratyn möhümdigini belläp, geljekde hem türkmenistanlylaryň rahat we abadan durmuşynyň aýrylmaz şerti bolan kanunçylygyň hem-de hukuk düzgüniniň berjaý edilmegine berk gözegçiligi üpjün etmegiň zerurdygyna ünsi çekip, bu babatda ministre birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Döwlet gümrük gullugynyň başlygy M.Çakyýew 2016-njy ýylyň geçen döwründe ýolbaşçylyk edýän düzümleriniň alyp baran işiniň netijesi barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, Türkmenistanyň barha artýan daşary ykdysady işjeňligini, möhüm sebit ulag-üstaşyr çatrygy hökmündäki ornuny nazara almak bilen, gümrük terminallarynyň döwrebap enjamlaşdyrylmagyna hem-de gullugyň işgärleriniň hünär derejesiniň ýokarlandyrylmagyna uly ähmiýet berilýär.
Milli Liderimiz ýurdumyzyň halkara ähmiýetli iri ulag-üstaşyr çatrygy hökmündäki derejesiniň pugtalandyrylmagyna gönükdirilen Türkmenistanyň öňe sürýän halkara başlangyçlarynyň aýratyn möhümdigini belläp, gümrük gullugynyň ýolbaşçysyna birnäçe anyk tabşyryklary berdi. Döwlet Baştutanymyz Döwlet gümrük gullugy tarapyndan alnyp barylýan işleriň döwrüň talaplaryna hem-de umumy ykrar edilen halkara kadalara laýyk gelmelidigi baradaky meselä ünsi çekdi.
Şunda häzirki zaman tehnologiýalaryny peýdalanmagyň, gullugyň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmagyň, ýurdumyzyň gözegçilik-geçiriş nokatlarynyň işgärleri üçin degişli nazaryýet we tejribe okuwlarynyň geçirilmeginiň hasabyna iş usullaryny kämilleşdirmegiň zerurdygy bellenildi.
Döwlet migrasiýa gullugynyň başlygy M.Nobatow şu ýylyň geçen 11 aýynda ähli gyzyklanma bildirýän daşary ýurtlar bilen özara peýdaly hyzmatdaşlygy giňeltmek boýunça döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugry bolan milli howpsuzlygy üpjün etmegiň bähbidine düzümiň işiniň netijeliligini ýokarlandyrmak boýunça alnyp barylýan giň möçberli işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, gullugyň we onuň ähli düzümleýin bölümleriniň maddy-enjamlaýyn binýadyny mundan beýläk-de pugtalandyrmagyň, işgärleriň hünär derejesini ýokarlandyrmagyň we iş şertlerini gowulandyrmagyň möhümdigine ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyz daşary ýurtly raýatlaryň ähli migrasiýa çärelerini hereket edýän halkara ölçeglere laýyklykda geçmegi üçin zerur şertleri döretmegiň wajypdygyny nygtap, bu babatda Döwlet migrasiýa gullugynyň başlygyna anyk tabşyryklary berdi.
Türkmenistanyň adalat ministri B.Muhammedow şu ýylyň hasabat döwründe milli kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek we mundan beýläk-de hemmetaraplaýyn esasda ösdürmek boýunça alnyp barlan işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzda amala aşyrylýan hukuk özgertmeleriniň durmuşa geçirilmeginiň, Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň rejelenen görnüşiniň kabul edilmeginiň möhümdigini belläp, Türkmenistanyň Mejlisi we beýleki degişli edaralar bilen bilelikde milli kanunçylygy döwrüň hem-de halkara hukuk kadalarynyň talabyna laýyk derejede kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işleriň wajypdygyny aýdyp, bu babatda birnäçe tabşyryklary berdi.
Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow şu ýylyň 11 aýynda ýerine ýetirilen işler baradaky hasabatlaryň jemlerini jemläp, döwlet ösüşini we halkymyzyň durmuş derejesiniň ýokarlanmagyny üpjün edýän wezipeleriň üstünlikli çözülmeginde wajyp ähmiýeti bolan meseleleriň ýerine ýetirilmeginiň aýratyn ähmiýete eýedigini belledi.
Şahsy düzümleriň arasynda harby-watansöýüjilik ýörelgeleriniň ösdürilmegine, harby we hukuk goraýjy düzümleriniň işgärleriniň hünär derejesiniň ýokarlanmagyna möhüm ähmiýet bermek boýunça mejlise gatnaşyjylara birnäçe tabşyryklar berildi.
Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisinde başga-da birnäçe meselelere garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylaryna berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, olaryň jogapkärli işlerinde hem-de asylly gulluklarynda üstünlik arzuw edip, mejlisi jemledi.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi


c: text/html

text:
Türkmenistanly tansçy Fahruddin Hemrakulyýewiň Türkmenbaşy şäherinde başlap, Türkmenabatda dowam eden tans çykyşlary Türkiýede aýratyn görnüşe eýe boldy.
Fahruddin Türkiýäniň Star telekanalynda goýberilýän “Yetenek Sizsiniz” ýagny “Talant siziň özüňiz” atly bäsleşiginiň 1-nji tapgyrynyň ýeňijilerinden biri boldy. Fahruddin, häzir Türkiýäniň Stambul şäherinde bäsleşigiň ýarym final tapgyryna taýýarlanýar.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşliginde tansçy Fahruddin, bu derejä hiç kimden goldaw alman, darajyk öýde özbaşyna taýýarlanyp ýetendigini aýdýar. Söhbetdeşligi diňlemek üçin, aşaky düwmä basyň!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew bilen Germaniýanyň kansleri Angela Merkel, düýn Mýunhende geçiren duşuşygynda, halkara ykdysady krizisiň öňini almak meselesinde görülmeli çäreler hakda gürrüň etdiler.
Ady agzalýan liderler, Germaniýa we Ýewropadan Orsýete edilýän eksporta kepil geçmek plany boyunça, 706 million dollarlyk plany yglan etdiler.
Olar aýratyn hem Orsýetden Germaniýa gaz akdyrjak taze turba proýekti hakda hem pikir alyşdylar.
2011-nji ýylda gurluşygynyň tamamlanmagyna garaşylýan we Baltika deňziniň astyndan geçmeli bu turba, Merkeliň pikirine görä gaty stratigiki ähmiýete eýe we gaýragoýulmasyz proýektdir.


text:
Moskwanyň polisiýasy Gyrgyzystanyň raýatynyň dört sany gyrgyz dostuny kafede atyp, ýaralandygyny aýtdy.
Moskwanyň polisiýasynyň metbugat gullugynyň žurnalistlere beren maglumatyna görä, bu waka bazar güni irden Moskwanyň günorta-gündogarynda bolupdyr.
Gyrgyzystanyň Moskwadaky ilçihanasynyň aklawjysy Almaz Awdisiýaýewiň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, bu atyşyk mahaly ilçihananyň resmileri kafede eken. Ol bu waka barada başga maglumat berip bilmejekdigini sözüne goşdy.
Orsýetiň habar gulluklarynyň maglumatyna görä, ýaralanan dört gyrgyz keselhana ýerleşdirilipdir.


text:
Şu gün Eýranda 73 student syýasy hereketleri üçin hökümet tarapyndan tussag edildi.
Eýranyň «Daneş-ju-Nýuz.kom» atly oppozision saýtynyň habar bermegine görä, bu soňky on ýylyň dowamynda amala aşyrlan in bir uly köpçülikleýin tussag edişliklerden biridir.
Berilýän maglumatlara görä, tussag edilen studentler häzirki wagtda Eýranyň dürli künjeklerindäki türmelerde saklanýar.
Oppozision studentleriň lideri Amir Raşidi «Farda» radiostansiýasyna beren interwýusynda Eýranyň hökümetiniň ýokary okuw jaýlarynda berk kontrollygy ornaşdyryp, studentleriň arasynda syýasy işleriň öňüni almagy maksat edinýändigini aýtdy.


text:
Göräýmäge, Hytaýda gurakçylyk bilen baglanyşykly dowam edýän başagaýlyk, Müsürde bolan rewolýusiýa we Pakistandaky kampaniýanyň aralygynda o diýen ilteşik ýok ýaly. Emma ýagdaýy çuňňur synlasaň, olary biri-birine ilteşdirýän meňzeşlik bar – ol hem azyk harytlarynyň bahasynyň ýokarlanmagy.
Azyk önümleriniň bahasy soňky döwürlerde has ýokarlanyp, 2008-nji ýyldaky başagaýlyk derejesine baryp ýetdi. Düýbi Germaniýanyň Bonn şäherinde ýerleşýän “Ösüş boýunça barlaglar merkeziniň” ýolbaşçysy Joaçim Won Brawnuň aýtmagyna görä, eger ýagdaý şu gidişine gitse, azyk harytlarynyň bahasynyň has-da ýokarlanmagy mümkin. Germaniýaly ekspert: “Geljek ençeme ýyllar barada aýdylanda, 2030-nji ýyllara çenli azygyň bahasynyň 50% gowrak ýokarlanmagy ahmal. 2050-nji ýyllara çenli bolsa olaryň bahasynyň iki esse galjagyna garaşyp bolar” diýýär.
Häzirki görkezijiler hasaba alnanda, bu ýagdaýyň ençeme ýurtda syýasy durnuklylygy emele getirmeginiň mümkindigini aýtsa bolar. Synçylaryň aýtmagyna görä, ilatyň jemi girdejisiniň 40% töweregini azyk-iýmite sarp edýän Müsür ýaly ýurtlarda halkyň aýaga galmagyna sebäp bolan zatlardan biri azyk harytlarynyň bahasynyň ýokarlanmagydyr.
Bütindünýä Bankynyň maglumatyna görä, geçen ýylyň iýun aýyndan bäri azyk önümleriniň bahasynyň ýokarlanmagy 44 million töweregi adamy garyplyk derejesine düşüripdir. Agzalýan bankyň prezidenti Robert Zoelliçik ýakynda eden çykyşlarynyň birinde häzirki döwürde azyk harytlarynyň bahasynyň howply derejä baryp ýetenligini we onuň tutuş dünýäde ilatyň ýagdaýynyň agyrlaşmagyna sebäp bolýanlygyny aýtdy.
Ýurtlaryň biri-birine utgaşan häzirki döwründe bir ýerde ýüze çykan problema gaty aňsatlyk bilen beýleki bir ýere öz täsirini ýetirýär. Orsýetde emele gelen ýangyn geçen ýyl bu ýurduň galla önümine uly zyýan ýetiren bolsa, Ukrainanyň galla hasylynyň hem amatsyz howa şertleri zerarly öňki ýyllar bilen deňeşdirilende 15% pese gaçanlygy habar berildi. Bu ýagdaýa agzalýan iki ýurt hem galla eksportyny togtatmak arkaly çäre gördi. Bu-da öz nobatynda tutuş dünýä boýunça galla önüminiň möçberiniň azalmagyna sebäp boldy. 2010-njy ýylyň iýun aýy bilen 2011-nji ýylyň ýanwar aýynyň aralygynda gallanyň nyrhynyň iki esse ýokarlanmagyna sebäp bolan zatlardan – biri-de belli bir derejede – agzalýan ýurtlar tarapyndan kabul edilen şol kararlardyr.
Bütindünýä Bankynyň maglumatyna görä, geçen alty aýyň dowamynda Gyrgyzystanda bugdaýyň bahasy 54%, Bangladeşde 45% we Mongoliýada bolsa 33% ýokarlanypdyr.
Adatça, girdejisiniň uly bölegini galla önümleri bilen üpjün bolmak üçin sarp edýän topar ýene girdejisi iň pes bolan adamlardyr.
Hökümetler öz nobatynda ýardama mätäç bolan ilata kömek etmäge synanyşýarlar. Emma bu syýasaty yzygiderli dowam etdirmek aňsat däl. Meselem, Pakistanda hökümet “Jemgyýetçilik dükanlary” ady bilen ilaty arzanladylan bahadan azyk önümleri bilen üpjün etmäge synanyşýar. Emma şeýle dükanlara önüm baran badyna ol satylyp gutarýar.
Azyk harytlarynyň bahasynyň ýokarlanmagy azerileri Gürjüstana barmaga mejbur edýär. Olar şol ýerden kartoşkadyr et ýaly iýmitleri getirýärler. Halkara walýuta fondunyň wekili Nadeen Ilahi ýakynda Azerbaýjanda bolup, ol şol ýerde eden çykyşynda azerileriň azyk önümleriniň bahasynyň ýene 10% ýokarlanmagyna garaşybermelidigini belledi.
Azyk önümleri boýunça dowam edýän häzirki krizis käbir garaşylmadyk ýagdaýylary hem ýüze çykarýar. Meselem, Indoneziýanyň prezidenti ilaty öz melleklerinde burç ekmäge çagyrdy.
Yragyň hökümeti söweş uçarlary satyn almak planyny goýbolsun edip, şol serişdäni ýurduň galla ätiýaçlygyny artdyrmak üçin sarp etjekdigini yglan etdi. Geçen ýyl sil heläkçiliginden ejir çeken Pakistanda bolsa halka tohum bilen bilelikde bugdaý ekmäge çagyryş edilýän ýazgylar paýlanylýar.


text:
Parahatçylyk boýunça Nobel baýragyna şu gezek Liberiýanyň prezidenti Ellen Jonson Sirlif, liberiýaly syýasy aktiwist Leýma Gbowi hem ýemenli hukuk goraýjy aktiwist Tawakul Karman dagylar mynasyp boldular.
Nobel komitetiniň beýanatynda ol zenanlara “aýallaryň hak-hukukllary hem howpsuzlygy ugrunda zorluga daýanmaýan göreş alyp barýandyklary üçin hem-de parahatçylygy ornaşdyrmak prosesine gatnaşýandyklary üçin” Nobel baýragynyň berlendigi bellenýär.
Liberiýaly syýasy aktiwist Leýma Gbowi 2002-nji ýylda aýallaryň parahatçylyk ugrundaky hereketini gurnady. Bu hereketiň goldawy bilen Liberiýada 2006-njy ýylda häkimiýet başyna ilkinji gezek zenan-prezident Ellen Jonson Sirlif bellenildi.
Üç çaganyň enesi Tawakul Karman bolsa Ýemende 2005-nji ýylda “Zynjyrsyz aýal žurnalistler” atly guramanyň düýbüni tutdy. Bu gurama demokratik azatlyklar hem erkin metbugat ugrunda göreş alyp baryp, Ýemeniň paýtagty Sanaanyň merkezinde ýurduň awtoritar prezidenti Ali Abdullah Salehiň režimine garşy protest çärelerini gurnady.
Parahatçylyk boýunça Nobel baýragy, adatça, Şwed akademiýasy tarapyndan däl-de, Norwegiýanyň Nobel komiteti tarapyndan yglan edilýär.


text:
Aşgabat, 27-nji dekabr. «Türkmenportal».
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 26-njy dekabrda geçirilen Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisini başynda ýurdumyzyň ähli halkyny ýetip gelýän Täze – 2015-nji ýyl bilen tüýs ýürekden gutlady we hemmelere berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, bagtyýar durmuş hem-de Bitarap Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikler arzuw etdi. Goý, Täze ýyl Berkarar Watanymyz we mähriban halkymyz üçin bereketli, rysgal-döwletli we düşümli ýyl bolsun diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Soňra Türkmenistanyň Prezidenti geçip barýan ýylda ýerine ýetirilen işleriň jemlerini gysgaça häsiýetlendirdi.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, häzirki döwürde dünýä ykdysadyýeti haýallyk bilen bolsa-da, maliýe-ykdysady çökgünlik ýagdaýyndan çykýar. Ýurdumyzyň ykdysadyýeti hem dünýä ykdysadyýetiniň bir bölegi bolup durýar. Şoňa görä-de, dünýäde bolup geçýän hadysalar ýurdumyzyň ykdysadyýetine hem gönüden-göni öz täsirini ýetirýär. Bu bolsa, bizi bolup geçýän özgermeler bilen bagly çalt we netijeli çözgütleri tapmaga borçly edýär diýip, hormatly Prezidentimiz nygtady.
Biz göz öňünde tutan maksatnamalarymyzy üstünlikli durmuşa geçirmek we mähriban halkymyzyň ýaşaýyş derejesiniň pese düşmegine ýol bermezlik maksady bilen, ähli zerur çäreleri görýäris. Şu ýagdaýlar göz öňünde tutulanda, 2014-nji ýyl dünýäniň ähli ýurtlary üçin örän agyr ýyllaryň biri boldy. Şu ýyl syýasy we ykdysady ýagdaýlar bilen bagly dürli wakalara örän baý ýyl boldy. Şolaryň hatarynda kynçylyklary döreden ýagdaýlar hem, oňat wakalar hem bar diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, geçen ýyl bilen deňeşdirilende 2014-nji ýylda ýurdumyzyň halkara gatnaşyklarynyň gerimi has-da giňeldi. Dürli ýurtlar bilen özara gatnaşyklarymyzyň möçberi iki essä golaý artdy.
Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlislerinde, şeýle hem halkara derejesindäki duşuşyklarda örän köp sanly çylşyrymly syýasy, ykdysady we durmuş meselesine seredildi. Şol meseleler boýunça degişli çözgütler kabul edildi. Şol çözgütler oňyn netijelerini hem berdi. Bu bolsa, Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň öz wagtynda we dogry çözgütleri kabul edendigini, biziň sazlaşykly, netijeli we maksada okgunly işleri alyp barandygymyzy görkezdi diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
Ýylyň dowamynda bize örän köp işleri amala aşyrmak we köp sanly meseleleri çözmek başartdy. 2014-nji ýylda göz öňünde tutan işlerimiziň ählisini diýen ýaly durmuşa geçirdik. Biz «Demirgazyk–Günorta» halkara demir ýoluny dabaraly açyp, ulanmaga berdik. Geljekde ýurdumyzyň senagat pudagynyň möhüm ähmiýetli desgalaryna öwrüljek, Gyýanly şäherçesinde polietilen we polipropilen öndürýän gazhimiýa toplumynyň, Garabogaz şäherinde karbamid öndürýän kärhananyň, Ahal welaýatynda tebigy gazdan benzin öndürýän zawodyň, «Galkynyş» gaz käninde zawodlar toplumynyň düýbüni tutduk. «Aşgabat–Türkmenbaşy» ýokary tizlikli awtomobil ýolunyň gurluşygyna badalga berdik. Ýylyň netijeleri boýunça jemi içerki önümiň ösüş depgininiň oňat bolmagyna, ýagny 10 göterimden hem ýokary bolmagyna garaşylýar. Bu bolsa, şu ýylda gazanan üstünliklerimiziň aýdyň mysallarydyr diýip, milli Liderimiz belledi.
Şu ýyl ýurdumyzyň başlangyjy boýunça Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy «Durnukly ösüş üçin halkara hyzmatdaşlygyny üpjün etmekde ulag-üstaşyr geçelgeleriniň orny» atly Rezolýusiýany kabul etdi. Bu bolsa, ýurdumyzyň alyp barýan daşary syýasatynyň we diplomatiýasynyň halkara derejesinde gazanan uly üstünligidir.
Bitarap Türkmenistan sebitde parahatçylygy we durnuklylygy berkitmäge, hoşniýetli goňşuçylyk we hyzmatdaşlyk üçin oňyn şertleri döretmäge öz mynasyp goşandyny goşdy we uly goşant goşmagyny dowam edýär. Şu ýylyň jemlerine baha berenimizde, umuman, 2014-nji ýyl berkarar Watanymyz we mähriban halkymyz üçin oňat ýyllaryň biri boldy diýip ynamly aýdyp bileris diýip, Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.
Biz şu ýylyň jemlerine we 2015-nji ýylda öňümizde durýan wezipelere ýanwar aýynyň başynda has giňişleýin we doly serederis. 2015-nji ýyl ýurdumyz üçin ýubileý ýylydyr hem-de Bitaraplyk we parahatçylyk ýylydyr. Nesip bolsa, geljek ýylda biz döwletimiziň Bitaraplyk hukuk ýagdaýynyň ykrar edilmeginiň 20 ýyllyk baýramyny giňden we dabaraly belläp geçeris.
Milli Liderimiz bu baradaky gürrüňi dowam edip, Türkmenistanyň alyp barýan syýasatynyň parahatçylygy we asudalygy goldamaga esaslanýandygyny belledi we Täze – 2015-nji ýylda hem täze üstünlikleriň gazanylyp, berkarar Watanymyzyň belent sepgitlere ýetjekdigine ynam bildirdi. Täze ýylda biz Bitarap Watanymyzy ösdürmek, mähriban halkymyzyň ýaşaýyş derejesini has-da ýokarlandyrmak boýunça täze sepgitlere ýetip, nobatdaky möhüm ädimleri äderis diýip, döwlet Baştutany aýtdy.


text:
Telewizion habarlar gepleşiklerini taýýarlamagyň endikleri baradaky mesele şu gün Aşgabatda tamamlanýan okuwlara gatnaşýanlaryň üns merkezinde boldy.
ÝHHG-niň Aşgabatdaky merkeziniň Türkmenistanyň telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komiteti bilen bilelikde guran dört günlük çäresine ýurduň dürli teleýaýlymlaryndan 20 işgär gatnaşdy. Olaryň arasynda redaktorlar, habarçylar, operatorlar we montažçylar bar. Okuwlar öz öňünde oňa gatnaşyjylaryň telewizion habarlar gepleşiklerini taýýarlamagyň häzirki zaman usullary baradaky bilimlerini kämilleşdirmegi maksat edip goýdy.
Iki halkara bilermeni telewizion žurnalistikanyň dürli mekdeplerine wekilçilik etdi. Şunlukda, telereportažlary guramaga çemeleşmäge, söhbetdeşligi alyp barmagyň tehnikasyna we tekst ýazmaga, şeýle hem surata düşürýän topar tarapyndan ulanylýan enjamlaryň ulanylyşyna, surata düşürmegiň ugur-ýollaryna we reportažlary montaž etmäge degişli meselelere garalyp geçildi.
“Köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň täze görnüşleriniň-de okgunly ösýändigine garamazdan, telewideniýe öňküsi ýaly tomaşaçylaryň agramly bölegini özüne çekýär — diýip, ÝHHG-niň Aşgabatdaky merkeziniň baştutanynyň wezipesini ýerine ýetirýän Riçard Ýiler belläp geçdi. — Täze tehnologiýalaryň peýda bolmagy telewideniýäniň işine hem täzelikleri girizmegi, şol sanda telewideniýäniň işgärlerinden döwür bilen aýakdaş gitmäge we öz endiklerini hemişe kämilleşdirip durmagy talap edýär. Bu okuwlar Türkmenistanyň teleýaýlymlarynyň işgärleriniň, surata düşürýän toparlaryň döwrüň talaplaryny we tomaşaçylaryň isleglerini ödeýän habarlar gepleşiklerini taýýarlamaklarynda hünär mümkinçiliklerini ýokarlandyrar diýip tama edýäris”.
Okuwlara gatnaşyjylar habarlar gepleşiklerini guramaga degişli meseleleri ara alyp maslahatlaşdylar we gysgajyk telereportažlary surata düşürmäge, olary montaž etmäge mümkinçilik aldylar. Mundan başga-da olar telerepartýor bilen operatoryň arasyndaky özara sazlaşykly işe garap geçdiler, şeýle hem häzirki zaman dünýäsinde telewizion täzelikleriň tutýan orny baradaky garaýyşlaryny beýan etdiler.


text:
Siriýanyň bosgunlykdaky oppozisiýa bileleşigi, Milli koalisiýa geljek hepde Başar al-Assadyň hökümeti bilen geçirilmeli parahatçylyk gepleşiklerine gatnaşmaklygyň haýryna ses berdi.
Koalisiýanyň metbugat edarasy şenbe güni 73 wekiliň 58-siniň gepleşige gatnaşmagyň tarapynda bolandygyny aýtdy. Siriýanyň hökümeti Şweýsariýadaky gepleşiklere gatnaşjakdygyny bireýýäm aýtdy.
Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary Jon Kerri anna güni siriýa oppozisiýasyny birinji gezek geçiriljek bolýan göni gepleşiklere gatnaşyp, üç ýyla golaýlan we 100 müňden gowrak adamy öldüren ganly konflikti soňlamaga çagyrdy.
Siriýanyň daşary işler ministri Walid al-Muallem anna güni Moskwa sapary mahalynda özüniň Aleppoda, hökümet güýçleri bilen pitneçileriň bir ýyl bäri uruşýan ýerinde baglaşylmaly ýaraşygyň planyny rus resmilerine gowşurandygyny aýtdy.


text:
Salam, lukman! Men öz gelnimiň gyjyndyryjy nokatlaryny bilesim gelýär. Olary nädip anyklamalydygy barada gürrüň berseňiz, hoşal bolardym.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Aýal maşgalanyň erogen (gyjyndyryjy) nokatlary köp dürlüligi bilen tapawutlanyp, jynsy agzalara degişli nokatlara kinnik (klitor), jynshananyň öňki diwary, ýatgynyň boýunjygy degişli bolsa, jynsy ulgama degişli däl nokatlara dil, agyz, boýun, göwüsler, bil, garnyň aşagy, butlaryň iç ýüzi degişli edilip bilner.
Gelniňiziň gyjyndyryjy nokatlaryny jynsy gatnaşyklaryň dowamynda diňe Siziň özüňiz, "gözleg" esasynda anyklap bilersiňiz.
Aslynda, är-aýal üçin biri-biriniň täze erogen nokatlarynyň gözleginde bolmak, jynsy gatnaşyklary has köp dürli, lezzetli, emosianal taýdan baýlaşdyrylan ýagdaýda geçirmäge ýardam berip biler.
Bu babatda has giňişleýin maglumatlary almak üçin, saýtymyzda ýerleşdirilen "Aýal we erkek seksuallygynyň aýratynlyklary" atly makala bilen tanyşmagy maslahat berýäris.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Türkmenistanda orta we kiçi telekeçiligi ösdürmek ugrunda soňky döwürde köp işleriň edilýändigi habar berilýär. Ýurtda kiçi we orta telekeçiligiň hökümet tarapyndan goldanmagyna degişli kanun kabul edildi. Ýöne synçylar bu edilýän işlere garamazdan, hususy pudagyň ösüşiniň haýal gidýändigini belleýärler.
Türkmenistanda orta we kiçi biznesiň ýagdaýy barada soňky döwürde hökümet tarapyndan edilýän aladalaryň artandygyna garamazdan, bu ugurdan entek köp işiň edilmelidigini synçylar aýdýarlar. Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan Mary welaýatynyň ýaşaýjysynyň aýtmagyna görä, öňki döwür bilen deňeşdirilende, häzir öz firmaňy açyp ýa-da patent-lisenziýa alyp, işlemek meselesi köp aňsatlaşdyrylypdyr.
Türkmenistanyň prezidenti öz çykyşlarynda hususy pudagyň ösdürilmegine hökümet tarapyndan köp üns berilýändigini birnäçe gezek aýtdy. Emma aşgabatly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew ýurtda kiçi we orta telekeçiligiň ösdürilmegi barada hökümet tarapyndan köp alada edilýändigine garamazdan, öňümçilik bilen meşgullanýan telekeçileriň azdygyny aýdýar.
Şol bir wagtda-da A.Bugaýew kiçi we orta telekeçilik bilen meşgullanýanlaryň köpçüligine giň ýoluň açylmaýandygyny öňe sürýär. Azatlyk Radiosy Türkmenistanyň Senagatçylar we Telekeçiler bileleşigine jaň edip, Türkmenistanda orta we kiçi biznesiň ýagadaýy bilen gyzyklandy. Emma olar bu barada öz pikirlerini beýan etmekden saklandylar.
Telekeçilere näme päsgel berýär?
Türkmenistanyň maliýe pudagynyň öňki işgäri, ykdysatçy Annadurdy Hajyýewiň pikiriçe, Türkmenistanda sermaýany kepillendirýän halkara şertnamalara türkmen tarapynyň gol çekmeýändigi diňe daşary ýurt maýadarlaryny däl, eýse ýurduň içinde hem önümçiligi ýola goýmak isleýän telekeçileri ürküzýär.
“Şol sebäpden orta we kiçi telekeçilik bilen meşgullanýanlar ýa söwda-satyga baş urýarlar ýa-da halka dürli hyzmatlary hödürleýän pudakda işleýäler. Ýagny, telekeçi belli bir adalatsyzlyk ýüze çykan halatynda suda ýa-da halkara arbitražynа ýüzlenip, telekeçiligi üçin ýatyran maýasyny gaýtaryp alyp biljekdigine bil baglap bilmese, şeýle ýagdaýda önümçilige inwestisiýa etjekler az bolar” diýip, A.Hajyýew aýdýar.
Häzir Türkmenistanda önümçilik bilen meşgullanýan iri kompaniýalary, köp halatda ýokary wezipeleri eýeleýänleriň goldaýandyklaryny ýerli synçylar aýdýarlar. Ýazyjy Amanmyrat Bugaýew Türkmenistanyň Senagatçylar we Telekeçiler birleşiginiň ýolbaşçysy Dadaýewiň we onuň töweregindäki adamlariň hökümet tarapyndan goldanýandyklaryny tassyklaýar.
Ýazyjy A.Bugaýew: “Olara aýratyn bir ýenillik döredildi. Indi olaryň monopoliýasy döredilip başlandy ýurtda. Meselem, Dadaýewiň özüniň eýeçiliginde guş toplumy bar. Bir ýylda 3 müň tonnadan gowrak guş etini öndürýar. Ya “Bereketli” diýýän firma ak önümlerini öndüryar. Bu firmany hem hökümet goldaýar” diýip, Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
Reforma we korrupsiýa
Baýmyrat atly türkmenistanly yaş ykdysatçy telekeçiligi ösdürmek üçin ilki bilen telekeçilere kiçi we orta telekeçiligi ösdürmek üçin az möçberde ýeňillikli kredit-karz pulunyň berilmelidigini nygtaýar. Ýaş spesialist türkmen banklaryndan henize çenli kredit almagyň gaty kyndygyny, ýagny karzyna pul almak üçin hökmany suratda girew talap edilýändigini aýdýar.
Ýewropada ösüş we dikeldiş bankynyň şu ýylyň maý aýynda beren maglumatynda Türkmenistanda hususy pudaga kredit bermek meselesiniň heniz çözülmändigi aýdylýar. Bu bankyň wekili Heike Harmgard Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde mikrokredit berýän banky açmak barada türkmen tarapy bilen gepleşik geçirýändiklerini, hususy pudak üçin bu meseläniň örän möhümdigini nygtapdy.
Bilermenleriň pikiriçe, Türkmenistanda orta we kiçi telekeçiligi ösdürmegiň öňünde uly böwet döredýän wajyp meseleleriň biri hem korrupsiýa, parahorluk we garyndaşparazlykdyr. Ýagny, ýurtda yglan edilýän tenderleriň aç-açan geçirilmeýändigi sebapli telekeçilere ösmäge deň mümkinçilik döredilmeýär. Köp halatda “ýokardakylaryň ugruny tapyp bilýän” telekeçileriň işi şowly bolýar diýip, ýerli synçylar aýdýarlar.
Türkmenistanly ýazyjy A.Bugaýewiň nygtamagyna görä, bu kynçylyklaryň köpüsini çözmek üçin metbugat azatlygyna ýöl berilmegi zerur. “Halkyň özi hem graždan jemgyýetiniň ösdürilmegi ugrunda hereket etmek bilen bir hatarda has aktiwleşip, öz kanuny hak-hukuklaryny talap etmegi başarmaly”.


text:
BBC media kompaniýasynyň habarçysy Urunboý Usmonowyň aklawçysy öz müşderisiniň iýun aýynda tussag edilen mahaly türmede gynalandygyny mälim etdi.
Aklawçy türmede Usmonowyň urlup-ýenjilendigini, türme gullukçylarynyň onuň tenine çilim basyp, ony gynandyklaryny aýtdy.
Häzir Täjigistanyň Hudjant şäherinde Usmonowa garşy sud prosesi geçirilýär.
Iýun aýynda BBC-niň habarçysy Urunboý Usmonow gadagan edilen “Hizb-ut-Tahrir” guramasyna agza bolanlykda aýyplanylyp, tussag edilipdi. 14-nji iýulda bolsa ol girew esasynda azatlyga goýberildi.
Usmonowyň kärdeşleri oňa bildirilýän aýyplamalaryň ýalňyşlykdygyny öňe sürýärler.
Birleşen Ştatlar, Ýewropa Bileleşigi we adam hukuklary boýunça halkara guramalaryň ençemesi žurnalistiň ykbaly barada alada bildirdiler.
BBC kompaniýasy bolsa Usmonowyň žurnalistik işiniň çäginde “Hizb-ut-Tahrir” guramasynyň agzalary bilen duşuşandygyny aýdyp, oňa bildirilýän aýyplamalary “söz azatlygyna abanýan howp” diýip atlandyrdy.


text:
Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew 19-20-nji noýabrda Lissabonda geçiriljek NATO-nyň sammitine gatnaşjakdygyny aýtdy.
“Meniň pikirimçe, bu taraplaryň ylalaşyga gelmegine ýardam eder. Şeýle hem NATO-nyň we Orsýetiň arasyndaky gatnaşyklar ösdürer” diýip, Medwedew belledi.
Prezident Medwedew bu çykyşyny Fransiýanyň prezidenti Nikolýa Sarkozy, Germaniýanyň kansleri Angela Merkel bilen Fransiýanyň demirgazyndaky şäherde geçirilen üç taraplaýyn gepleşiklerde etdi.
Portugalýanyň paýtagty Lissabonda geçiriljek NATO-nyň duşuşygynyň esasy temasy howpsuzlyk meselesi bolar.


text:
Belarus lideri Aleksandr Lukaşenko häzir agyr krizis bilen ýüzbe-ýüz. Öten dekabrda geçen prezidentlik saýlawynda syýasy oppozisiýanyň basyp ýatyrylmagy onuň Ýewropanyň iň soňky diktaturasy diýip atlandyrylýan ýurduny diplomatik taýdan öňküsindenem beter üzňelige saldy. Ondan soňky aýlarda bolan ykdysady çökgünlik we belarus pulunyň hümmetiniň aşa peseldilmegi hem ýurduň ilatynyň ýaşaýyş derejesine urlan agyr zarba bolup degdi.
Indi 1994-nji ýyldan bäri ýurda prezidentlik edip gelýän Lukaşenkonyň syýasy karýerasy aýaklap gelýär diýen pikirden ugur alynýar. Ýöne esasy mesele ondan soň näme bolar diýen sorag. Bu barada hem günbatar paýtagtlarynda ekspertleriň arasynda dürli pikirler bar.
Waşingtonda ýerleşýän “Freedom House” guramasynyň prezidenti Deýwid Krameriň pikiriçe, Lukaşenkonyň wezipeden çekilmegi baradaky strategiýany işläp düzmeli belaruslaryň özi, ýöne Günbatar käbir zatlarda kömek berip bilýär:
—Bu barada iň soňunda karar etmeli belarus halkynyň özi. Ýöne Günbataryň hem oýnamaly roly ýok däl. Meniň pikirimçe, bu bir özboluşly pursat. Aýtjak bolýanym şu: Belarus bular ýaly ykdysady krizis bilen ozal asla ýüzbe-ýüz bolanok. Bu Lukaşenkonyň öňkülerinden has ysgynsyzdygyny aňladýar. Bu onuň edim-gylymlaryndan we özüni alyp barşyndan görnüp dur. Şol sebäpden görkezilýän gysyş şu wagt dowam etmeli, ol gowşamaly däl.
Atlantik Geňeşiniň işgäri Damon Wilson bu barada Ýewropa Bileleşigi bilen Waşingtonyň oýnamaly roluna köp ähmiýet berýär. Polşanyň daşary işler ministriniň orunbasary Krzysztof Stanowskiniň pikiriçe, Ýewropa Belarusdaky ýagdaýa garyşman bilmez:
—Ilkinji delil – gymmatlyklar. Biziň dogry hasaplaýan gymmatlyklarymyz. Birleşen Ştatlar, Ýewropa we aýratyn-da Polşa ýaly ýurtlar üçin örän ähmiýetli gymmatlyklar. Ýene bir delil şu: biz onlarça ýyllap öz howpsuzlygymyzyň tanklara, aýagy botinkaly esgerlere we raketalara baglydygyna ynanyp geldik. Ondan soň onuň ykdysadyýete-de baglydygyna düşünip ugradyk. Aýratyn-da öten ýyl öz howpsuzlygymyzyň ýurtlaryň nähili dolandyrylyşyna, halkyň öz geljegini nähili kesgitleýşine baglydygyna oňadrak göz ýetirdik.
Belarusyň ykbalyny Ýewropa öz tarapyndan, elbetde, kesgitläp bilmez. Sebäbi Belarus hem ykdysady hem-de syýasy taýdan Orsýet bilen berk baglanyşykly. Şol sebäpden Orsýetiň hem bähbitleri göz öňünde tutulmaly.
Meselaniň ykdysady tarapy örän çylşyrymly. Belarusda öňdürilýän öňümleriň 70 prosenti uly döwlet kärhanalarynda öndürilýär. Lukaşenkonyň öz režimini tijemek üçin bulary satmaga meýil görkezmegi mümkin.
Waşingtonda ýerleşýän Halkara ykdysadyýeti baradaky Peterson institutynyň işgäri Anders Aslundyň pikiriçe, muňa hiç bir halatda ýol berilmeli däl:
—Bu günki mesele Lukaşenkonyň öz ýurduny talap, ony boş goýmagyna, 1991-nji ýylda sowet ýolbaşçylarynyň edişi ýaly, ony bergä batyrmagyna ýol bermezlik.
Orsýetiň Demokratik ösüş we adam hukuklary baradaky merkeziniň başlygy Ýuriý Jibladze ykdysady mümkinçilikden peýdalanyp, Belarusda režimiň çalşylmagyny öňe sürmäge şu wagt Günbatar üçin bir pursat diýen pikirde. Ýöne Atlantik Geňeşiniň işgäri Wilson: “Lukaşenko mundan artyk çydamlylyk görkezip-görkezmezlik belarus halkynyň özüne bagly” diýýär.
—Biz Belarusda režimi çalşýan ussatlar boljak bolamzok. Režimi çalşýan ussat belarus halkynyň özi bolar. Öz geljegine eýe bolmaly halk, biziň işimiz bu prosesde olara kömek etmek. Ýöne, meniň pikirimçe, Kaddafiniň çöldäki çadyry Lukaşenko üçin bir gowy ýer — diýip, Wilson sözüniň üstüni ýetirýär.


text:
Gyrgyzystanyň Jalal-Abad şäherinde azyndan 2500 adam Muhammet pygamberi ýaňsylaýjy suratlaryň çap edilmegine garşy çykyş etdi. Protestçiler Fransiýanyň “Charlie Hebdo” žurnalynda çap bolan karikaturalar ýaly şekilleriň “dinçileriň ynanjyna zarba urýandygyny” aýtdylar.
26-njy ýanwarda Jalal-Abadda geçirilen çykyşlara şäheriň resmileri rugsat berdiler.
Demonstrantlaryň gyrgyz, arap, iňlis, ors we özbek dillerinde çap eden şygarlarynda “Biz karikaturalara garşy”, “Biziň pygamberimizden eliňi çek!”, “Men musulman we men partlamalara hem terrorçylyga garşy” diýilýär.
Şuňa meňzeş ýörişler ýakynda Gyrgyzystanyň paýtagty Bişkekde we Oş şäherinde geçirildi. 5.5 million ilatly Gyrgyzystanda ilatyň 90% sünni musulmanlar.


text:
Şwesiýanyň häkimiýetleri tutuş ýurt boýunça iki günläp geçirilen gözlegleriň netijesinde “terrorist hüjümini” planlaşdyrmakda güman edilýän adamy tussag edendigini aýtdylar.
AFP agentliginiň Şwesiýanyň howpsuzlyk gulluklaryna salgylanyp habar bermegine görä, yrakly Mutar Muthanna Majidi Boliden şäherinde başpena gözleýänler üçin merkeze geçirilen reýdiň netijesinde ele salynypdyr.
Şwesiýanyň howpsuzlyk polisiýasy Saponyň ýolbaşçysy Anders Thornberg öz edarasynyň “takyk aňtaw” maglumatyň esasynda hereket edendigini, emma tutha-tutlugyň 13-nji noýabrda Parižde bolan we 129 adamyň ölümine getiren hüjümler bilen bagly däldigini aýtdy.
Tussag edilen adamyň Pariždäki hüjümleriň jogapkärçiligini öz üstüne alan “Yslam döwleti” ekstremist topary bilen gatnaşygynyň bolmagy çak edilýär.


text:
Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdogan güman edilýänleriň käbiriniň aýyp bildirmezden saklanylmak möhletini 30 güne çenli uzaltdy we 1000-den gowrak hususy mekdebi ýapmagy buýurdy diýip, resmi beýanatda aýdylýar.
Erdogan 21-nji iýulda, agdarylyşyga gatnaşmakda güman edilýänleri tutmak üçin döwlet ygtyýarlyklaryny güýçlendirmek maksady bilen, üç aýlyk adatdan daşary ýagdaý düzgüniniň girizilýändigini jar etdi.
Adatdan daşary ýagdaý düzgüni prezidente we hökümete, ilki parlamente geňeşmezden, kanun kabul etmäge we hukuklary hem azatlyklary çäklendirmäge, togtatmaga ygtyýar berýär.
Ilkinji karar 1,043 hususy mekdebi, 1,229 sahawatlylyk fonduny, 19 profsoýuz birleşigini, 15 uniwersiteti, 35 medisina institutyny ýapmagy buýurýar.
Ýapylýan mekdepler we guramalar 15-nji iýuldaky harby agdarylyşyk synanyşygyny planlaşdyrmakda aýyplanan ruhany Fethulla Gülen bilen ilteşikli bolmakda güman edilýär.


text:
Päkistanyň Bulujystan welaýatynda öldürilýän adamlaryň sanynyň artmagy bilen resurslara baý bu regionda o diýen ýokary bolmadyk separatistik konflikt möwjär diýlip, gorky edilýär.
Eýrandyr Owganystan bilen serhetdeş, Päkistanyň Kaýber-Pahtumhwa, Penjab we Sindh welaýatlary bilen goňşy Bulujystan ozal uzak waglap regionda bäsleşikleriň we gazaply hereketleriň kesişýän çatrygydy. Ýöne soňky wagtlarda ýüz berýän zorluklar buluçlaryň öz hereketi bilen bagly bolup görünýär. Ýörite nyşana alnyp öldürilýän adamlar separatistlikde şübhelenilýän syýasy ýolbaşçylar, hökümet işgärleri, žurnalistler we hatda mugallymlar hem studentler.
Soňky günlerde öldürilenleriň biri Bulujystanyň “Milli partiýasynyň” bir ýolbaşçysy Abdul Latif Şahwani. Ol 26-njy dekabrda atylyp öldürildi. Şol gün atylyp öldürilen ýene dört adamyň jesedi tapyldy. Soňra bularyň hem buluç milletçi fraksiýasynyň tarapdarlarydygy anyklandy.
Päkistanyň garaşsyz “Adam hukuklary komissiýasynyň” haýryna işleýan aklawçy Zahoor Ahmed Şahwani ýagdaýy şeýle düşündirýär: “Päkistanyň Adam hukuklary kossiýasy üçin ýygnan maglumatlarymyzyň görkezmegine görä, 60-70 töweregi jeset tapylyp, kimlikleri anyklandy. Bularyň aglabasy özleriniň dürli aňtaw gulluklary ýa polisiýa tarapyndan tussag edilendigini aýdyp, Bulujystanyň ýokary suduna ýüz tutan adamlar”.
Päkistandan bölünip aýrylmak maksady bilen ýaragly gozgalaňy alyp barýan buluç milletçi toparlary Yslamabady soňky ýyllarda müňlerçe buluç syýasy aktiwistlerini ogurlap, tussag edenlikde aýyplaýarlar. Yslamabad hem buluç separatistlerini esgerleri, hökümetiň tarapyny çalýan syýasatçylary we ençeme nesil bäri buluç şäherlerinde ýaşan etnik penjablylary öldürýänlikde aýyplaýar.
Sebäpkär kim?
Saýed Ali Şah Bulujystanyň welaýat merkezi Guettada ýaşan žurnalist. Ol regionda howpsuzlyk ýagdaýynyň barha aşaklap, ýörite pul alyp boşatmak üçin ogurlanýan adamlaryň sanynyň köpelýänligini aýdýar: “Adamlaryň ýörite nyşana alnyp öldürilmegi ýa ogurlanmagy bilen baglylykda tutulanlar köp däl. Aslynda olar asla tutalanok diýseň hem boljak”.
Şahyň aýtmagyna görä, bu adamlaryň öldürilmeginde jogapkärçiligi öz üstüne alýan köplenç söweşiji toparlar. Ýöne regionda howpsuzlyk ýagdaýynyň gitdigiçe ýaramazlaşmagy bu hereketlere näme zatlaryň sebäp bolýandygyny ýa olaryň aňyrsynda kimleriň ýatandygyny anyklamagy kynlaşdyrýar. Bularyň käbiriniň buluçlaryň separatistik meselesi bilen baglydygy belli. Ýöne sünnüler bilen şaýylaryň arasyndaky konfliktler, Talibanyň öz ýerli garşydaşlaryna gönükdirýän urgulary, adamlaryň ýörite pul almak üçin ogurlanmagy hem ünsden düşürilmeli däl.
Päkistanyň “Halk partiýasynyň” ýolbaşçylygyndaky hökümet buluç halkyndan açyk ötünç sorap, regionda bir ykdysady programmany ýola goýjakdygyny aýtdy. Ýöne munuň eden täsiri ýok. Tanymal buluç žurnalisti Şahzada Zulfigaryň pikiriçe, gepleşik bolmasa, welaýatda asudalyk bolmaz: “Iki tarapyň-da güýç ulanmagy ýalňyş zat. Bu bir syýasy problema. Onuň çözgüdi üçin ýolbaşçylar oturyp, özara gürleşmeli”.


text:
Pakistanyň harbylary Waşingtonyň Yslamabada berýän harby kömeginiň üçden birini kemeldýändigi baradaky habarlara jogap berdi.
Pakistanyň resmileriniň aýtmagyna görä, ABŞ harby hemaýat bermäýende-de ýurduň howpsuzlyk güýçleriniň söweşmäge ukyby bar.
Şeýle-de Pakistanyň resmileri ýurduň 800 million dollarlyk kömek pullaryndan kesilýändigi barada özlerine resmi ýagdaýda duýdurylmandygyny aýtdylar.
Mundan öň, “Nýu Ýork Taýms” gazeti Waşingtonyň pakistan harbylaryna berýän kömegini üçden bir kemeltmeginiň mümkindigini ýazypdy.
Gazet munuň sebäbini Waşingtonyň Yslamabatda jeňçilere garşy alnyp barylýan göreşiň derejesinden närzalygy bilen düşündiripdi.


text:
Umumy maglumat
Brest şäheriniň Puşkin adyndaky döwlet uniwersitety Beýik Watançylyk Ýeňişi bilen ýaşdaşdyr.
1945-njy ýylda BSSR-nyň Halk Komissarlaryň Sowety bilen mugallymçylyk institutyny döretmek baradaky karary amala aşyrylýar. 1949-njy ýylda instituta Puşkin ady berilýär, 1950-njy ýylda SSSR-yň Kabinet Ministleri bilen Brest şäherinde Döwlet mugallymçylyk institutyny açýarlar, 1995-njy yylda instutut uniwersitet bolýar, 1999-njy yylda uniwersiteta Puşkin ady berilýär.
Uniwersitet statusyny almak bilen okuwda, ylymda, terbiýeçilik işlerinde ýokary hilli özgerişlikler boldy. 2010-njy ýylda BrGU-nyň 65 ýaşy doldy. Hazirki wagtda Brest şäheriniň Puşkin adyndaky döwlet uniwersitety – Brest welaýatynyň ýokary okuw jaýy bolan, Polesýanyň günorta-günbatarynyň ylmy-barlaglarynyň we medeni ýaşaýşynyň merkezi. Uniwersitetyn öz gimny, baýdagy we nyşany bar.
2002-nji ýylyň 5-njy noýabrynda Belarus Respublikasynyň Bilim Ministrliginiň buýrugy bilen Brest şäheriniň Puşkin adyndaky döwlet uniwersitetyna taryhy ylymlarynyň doktory, professor Çesnowskiý Meçislaw Edwardowiç rektor wezipesine bellenildi.
Uniwersitet 3 sany okuw jaýyny,4 sany umumy yaşaýyş jaýyny, sport we suw toplumy, kitaphana, biologiýa muzeýi, dünýä halklaryny öwreniş muzeýi, gözleg-agtaryş muzeýi, Brest welaýatynyň taryhy medeni fizika muzeýi, gyşky bagy we dyngysyz ösuş bagy, agrobiologik ylym we sport-saglyk esasyny oz içine alýar. Uniwesitetyň hemme fakultet bölümlerinde mediamerkezleri we interneda mümkinçilikler berilýär.
2005-njy ýyldan bäri analiz etmage ukyply bolan habarlar we täze ösüşler, halkara döwletleriň gatnaşygy, söwda merkezi, syýasat bölümi “Uniwertur” we ş.m. bölümleri işläp gelýär.
Okuw işleri
Uniwersitetda häzirki wagtyň tapgyrynda köp ugurly we köp derejeli hünari taýýarlaýyş ösuşleri mahsusdyr: uniwersitetdan öňürti taýýarlaýyş mümkinçiliklerini geçmek bolar; ýokary bilimini 9 ugurlarynda almak bolar: “Pedagogika”, “Gumanitar ylymlar”, “Tebigat ylymlary”, “Gorama sosialy”, “Hukuk kommunikasiýasy. Ykdysady dolandyryş. Ykdysadyýet we önümçilik gurama”, “Ekologiýa ylymlary”, ”Enjam tilsimaty”, ”Medeni fizika syýasaty we myhmansöýüjilik” ,” Jemgyýetçilik iýmiti. Ýaşaýyş taydan hyzmat etme”; okuwy magistraturada we aspiranturada dowam etmek; hünari kamilleşdirmek; diplom bilimini alanyňdan soňra institutda hünariňi has ýokarlandyrmak we bilimiňi artdyrmak. Häzirki zaman bilimler hyzmatynyň talabyny nazara alanyňdan son uniwersitet yzygiderli täze ugurlary açýar. Amala aşyryş tejribelerinden baş çykarmak nukdaýnazary bilen guramalara, edaralara ökde hünärmenleri taýýarlamagy bilen, yagny uniwersitet işgärleri taýýarlaýar, 36 sany kadrlaryň filialy döredilendir.
Uniwersitetiň düzüminde 11 sany fakultet bar: filologiýa, psiholog-pedagogika, sosial-pedagogika, daşary ýurt dilleri fakultety, beden-terbiýe fakultety, geografiýa, biologiýa, fizika-matematika, taryh, ýuridik fakultety, ýokary okuwdan öňürti taýýarlaýyş fakultety. Pinsk kolledji uniwersitetyň aýry bölegi hasaplanylýar.
Uniwersitetda gündüzki we gaýybana görnüşinde on müňe golaý talyplar okaýarlar. Uniwersitetyň kafedralarynda alty yüzden gowrak mugallymlar , şolaryň içinde 19-sy ylym doktorlar, 19-sy professorlar, 242-si ylym namzatlary, 224-si dosentlar işleýärler.
23 talybyň ýokary görkezijileri gazanmak bilen ýagny, gumanitariýany öwrenmek, tebigy-ylymlar sapaklary, sportda, döredijilik işi, uniwersitetyň ady agzalan stipendiýatlary hasaplanylýar. 2008 ýyldan 2010 ýyla çenli döwürlerde stipendiýanyň eýeleri ýörüte Belarus Respublikasynyň Prezidentynyň öz gaznasyndan ýörüte ökde okaýanlary goldamagy bilen we şolaryň içinden alty sanysy saýlandy. Şeýle hem talyplar Brest oblispolkomynyň, welaýat we merkezi komitetlarynyň, uniwersitetyň ilkinji guramasynyň Belarus profsoýuz işgärleriniň bilimi we ylymlary stipendiýasyny alýarlar.
Ylmy ýörelgeleri
Uniwersitetyň kollektiwy giň tassyklama bilen Belarus Respublikasynda we onuň çäginde ylmy-pedagogikasyny öz içine alýar: filologik (N.I. Mişençyka, Z.P.Melnikowa professorlar yň ýolbaşçylyk etmegi), fizik (W.A.Pletýuhowa, A.F.Rawinsk professorlaryň ýolbaşçylyk etmegi ),pedagogik (A.N.Sender, M.P.Osipow professorlaryň ýolbaşçylyk etmegi). Bularyň hemmesi we galan kollektiwyň awtorlary özleriniň birgiden ylmy derňewleriniň meselesi,hazirki döwir bilimi we terbiýesi bilen mälimdirler we talyplar we mekdep okuwçylary üçin okuw ýygyndylaryny taýýarlaýarlar we çykarýarlar ( maksatnamalar, kitaplar, gollanmalar we başgalar).
Uniwersitet pedagogikanyň mirasyna hormat goýýar, onuň ilkinji professorlary bolan- Wladimir Kolesnik we Stepan Kondraten: W.Kolesnigyň adyny göterýän merkezde belli ylmy maslahatlar geçirilýär, ylmy taýdan magaryflar işleýärler. BrGU-da döwletşertnamasyny ýerine ýetirmek temasy boýunça esaslar we barlaglar işlerinde gözlegler geçirilýär. Bilim Ministrliginyň temasynyň döwletmaksatnamalaryndan ylmy ösüşiň gidişi Gazna maksatnamasy boýunça esasy gözlegler amala aşyrylýar. Ylmy barlaglary takmynan 40-dan gowrak düýpli we tejribeli ähmiýetli temalardan dolandyrylýar, ylmy işler Gazna maksatnamasynyň esasy gözlegleri, Döwlet komitetynyň döwlet maksatnamasynyň ylymlar, tehnologiýa we Bilim ministrliginiň temalary we başgalaň esasynda amala aşyrylýar. Ylmy-barlaglar işine talyplar işeňňir gatnaşýarlar: fakultetlarda ýüzden gowrak ylmy-barlaglar toparlary we gurnaklary işleýär, talyplaň bäş ýüzden kopüsi özbaşdak ylmy işleri bilen gyzyklanýarlar; her ýyl maslahat maglumatlarynda, ýygyndylarynda, žurnallarynda bäş ýüzden gowrak talyplaryň işleri çap edilýär, her ýylda kyrkdan gowrak talyplaryň ylmy-işleri Respublikanyň bäsleşigine gatnaşdyrmak üçin ugradylýar we awtorlar öz işlerinde çak bilen üçünji ýeriň eýeleri bolýarlar. Soňky ýyllarda talyplaryň sany okuwdan daşary ylmy-barlag işleriniň her dürli görnüşleri köpelip başlady we 2010-njy ýylda üç müňden gowrak adamdan düzüldi. 80 sany talyplaryň ylmy-barlag toparlaryny we gurnaklaryny, üç sanybarlaglar laboratoriýasyny öz içine alýar. Her ýylda uniwersitetda şeýle hem talyplaryň, halkara döwletiň, respublikanyň, ýokary okuwyň we uniwersitetiň derejesinde 100-den gowrak ylmy maslahatlary geçirilýär. Uniwersitetiň özüniň neşirýat çaphanasy bolmak bilen, ýagny mugallymlara we talyplara kitaplary, okuw esbaplaryny, monografiýany, ylmy işleriniň ýygyndylaryny çap etmäge rugsat berýär. Gündelik ylmy-nazaryýet žurnal “ Brest uniwersitetynyň habary”, ylmy işleriniň ýygyndysy “ A.S.Puşkinyň adyny göterýän BrDU-nyň alymlarynyň ýazgylary”, “ Берасцейскi унiверсiтэт” gazety çap edilýär.Uniwersitetyň kitaphanasy kitaplaryň segsen müňe golaý nusgasyny, şonuň bilen bilelikde kitaphananyň elektron katalogyny öz içine alýar.
Hyzmatdaşlyk
Biziň uniwersitetimiz Belarussiýanyň serhedinden hyzmatdaşlyk arkaly mugallymlary we talyplary çalyşmagy, arkalaşykly ylmy çäreleri, medeni çäresi bilen daş we ýakyn daşary ýurduň has golaý okuw jaýy bilen bellidir: Waýngartenda ýokary mugallymçylyk mekdebi (Germaniýa), Kroispingende ýokary mugallymçylyk mekdebi (Şweýsariya), Polşanyň okuw jaýlary, Smolenskiniň döwlet mugallymçylyk uniwersitety we Býýanskiý döwlet uniwersitety (Russiýa Federasiýasy), welaýat uniwersitety Sýagan we professional instituty Huh-Hatos (Hytaý), Lewensk katolik uniwersitety (Belgiýa), Budapeşt uniwersitety (Wengriýa), “Rus dünýäsi” fondy. Halkara döwletleriň hyzmatdaşlygy arkaly hünärmenleriň ýokary hilli taýýarlyklaryndan durmuşa geçirilýär, uniwersitetyň talyplary daşary ýurtlarynda stažirowka geçmäge mümkinçilik alyp bilýärler. Uniwersitetda iki ýüzden-de köp daşary ýurt, ýagny Türkmenistanyň, Hytaýyň, Slowakiýanyň, Germaniýanyň, Polşanyň, Russiýanyň we Ukrainanyň raýatlary bilim alýarlar. 54 sany daşary ýurt okuw jaýlary, ylymlary, guramalary, maýalary bilen hyzmatdaşlyk barada şertnamalar iş ýüzüne geçirilýär. Uniwersitet halkara “Erazmus Mundus” taslamasynyň amala aşyrylmagynada gatnaşýar, PROON maksatnamasynyň taslamalaryny dürli-dürlülik boýunça ýerine ýetirýär. 2009-njy ýylda professor T. Hellbrýugge “A.S.Puşkin adyndaky BrGU-nyň sylagly doktory” derejesine eýe boldy (Germaniýanyň Mýuhensk halkara akademiýasynyň öşüşini dikeltme) we M.Wan Hulle (Lewensk katolik uniwersitety, Belgiýa).
Sport we saglyk
Uniwersitet özüniň tanymal türgenlerine guwanýar - ýenil atletika boýunça Gresi-ýada bolan 18-nji Olimpiýa oýunlarynyň çempiony Ýuliýa Nesterenko we (kürekleme oýunlary boýunça bürünç baýragynyň eýesi Nataliýa Gelah. Uniwersitetyň talyplary Taýlantdaky Uniwersiade 2007-nji ýylyň XXIV bütündünýä tomusky gatnaşygyny kabul etdiler (2-nji ýeri bat alyp zuňma) Ýuliýa Leontýuk, (2-nji ýeri iki oduň arasynda galyp zyňma) Aleksandr Kozulko baýraklaryň eýeleri boldular. Uniwersitetyň bäş sany wekili Pekinde geçirilen XXIX tomusky Olimpiýa oýunlarynyň gatnaşyjylary boldular. 2009-njy ýylda D.Doroşuk dünýä çempionatynyň akrobatika ýedasynda bökmek boýunça bürünç baýragyna mynasyp boldy, S.Pawlýukowiç (ikisem beden-terbiýe fakultety) armlestlinga boýunça dünýäde birinjilik almak ugrundaky ýaryşda birinji ýeri eýeledi.Uniwersitetda talyplar üçin hemme gerekli şertler we saglyklaryny gowulandyrmak üçin goldamalar bar: saglygy gorap saklama guramalarynyň bölümi işleýär, sport toplumlary bilen dört sany zallar we suw howdany, ýigrimiden gowrak sport we bedeni-sagaldyş, ýagny “futbol boýunça mekdep ýaş arbitry”, syýahat kluby “Berestýe” bölümleri işleýär. 2006-njy ýylda uniwesitetyň basketbol topary BrGU-Sor “Wiktoriýa” guramaçysy bilen çykyş etdi. Gowy ýürelgelere uniwersitetyň adyny göterýän mugallymlaryň halkara derejesindäki ýaryşlaryň turniryň açylyşynda ýeňilatletikany zyňmak boýunça baýraga mynasyp bolan SSSR-yň trenery Ýe.Şukewiçiň, akrobatika boýunça Halkara-döwlet turnirynyň SSSR-yň at gazanan trenery W.P.Korkinyň, Kubka gandbol boýunça BSSR-yň at gazanan trenery A.P.Meşkowyň öňe sürmelerini getirmek bolar.
Ideologiýa terbiýe işi
A.S.Puşkin adyndaky BrGU-da esasy düşünjeleriň ähmiýetini durmuşa geçirmek barada ideologiýa we terbiýe işi Belarusiýa döwletiniň garaýyş ulgamynyň maz-munyny düzmek, Belarusiýanyň sosial-ykdysadyýetiniň we jemgyýetiniň ösüşiniň maksadyna we aýratynlygyna barabar bolmak. Uniwersitetda ideologiýa we terbiýe işi hemme esasy derejeleri öz içine almakdan düzülen: 1) uniwesitet (rektorat, bilim alýanlara ideologiýa we terbiýe işi boýunça koordinasion maslahaty; ýöriteleşdirilen bölümleriň düzümi- ýetginjekler bilen terbiýe-iş bölümi, sportkluby, psihologiýa gullugy; umumyuniwersitet kafedralary, jemgyýetçilik guramalary, talyp guramasynyň öz-özünden jebisleşmegi); 2) fakultet; 3) kafedra; 4) akademiýa topary; 5) özbaşdaklyk.
Uniwersitetda IWR ulgamynyň ugruny kesgitlemek bilen ideologiýa terbiýesini, raýat we watançylyk terbiýesini, ahlaky we estetiki terbiýesini, medeniýetiň howpsyz işeňňirligini we sagdyn ýaşaýyş obrazyny döretmegi, zähmet we professional terbiýesini, medeni terbiýede şahsyýetiň öz-özüni aňlamaklygy we öz-özüni regulirlemegini, maşgala terbiýesini, sosial-pedagogik we psihologik alyp barmalaryny, monitoriň we IWR ýagdaýynyň barlagyny, analogik işini öz içine alýar. Hukuk we syýasat medeniýetiniň maksady bilen gelejekki hünärmenlere jemgyýetçilik we syýatçylyk işleri bilen Respublika Belarussiýanyň milli ýygnagynda palata deputatlarynyň wekilleri bilen, welaýatlaryň, şäherleriň, hukukgoraýjy işgärleri bilen duşuşyklar geçirilýär. Belarussiýa Respublikasynyň içerki we daşarky döwlet syýasaty nyň aydyň etmegi- uniwersitetde IWR guramasynyň wajyp ugry bolup durýar. A.S.Puşkin adyndaky BrGU-da bilim alýanlaryň we işleýänleriň möhüm habar serhedinde Belarussiýanyň häzirki zaman jemgyýetçilik-syýasy we sosial-ykdysadyýeti- niň ösüşleriniň gidişi uniwersitetde umumy günleriniň maglumatlary geçirilýär. Gu- ramanyň bu işi üçin informasionna - propaganda toparlary hereket edýär. Uniwersitetyň fakultetlarynyň ýolbaşçylyk etmeginde talyplar bilen duşuşyk adaty däp bo-lup galdy. Uniwersitetdäki bilim alýanlar jemgyýetçilik-syýasy, medeniýetli - köpçülikleýin, şäheriň, welaýatyň we respublikanyň derejelerinde bedenterbiýe - saglygy goraýyş çärelerinde işeňňirlikli gatnaşýarlar. A.S.Puşkin adyndaky BrGU - da IWR-nyň esasy ähmiýeti däp-dessuryň gorap saklanylmagyna we artdyrylmagyna berilýär. Şu maksat bilen uniwersitetde köp sanly çäreleriň her hili görnüşi geçiril ýär: birinji synp talyplary üçin dabaraly nyzam; talyp diýen hormatly at berme; uniwersitet güni; “Özüňe ynan!” bäsleşigi (ýylyň talyby diýen at bilen); meýletin esgerleriň slýoty; “Talyp bahary” atly talyplaryň döredijilik festiwaly; syýasat slýoty; dabaraly sport nyzamy; talyp toparlarynyň slýoty; goşgy bäsleşiginiň açylyşy “Таямнiцы слова i думкi” ; “Söz ussady” atly dilewarlyk bäsleşiginiň açylyşy; uçurymlar üçin “iň soňky jaň” dabaraly çäresi we ýene - de başgalar. Uniwersitetde 20-den gowrak medeniöý birleşiginiň, çeper höwesjeňler topary: “Gaudeanus” atly halk kamera hory (ýolbaşçy - N.I.Trofimuk), halk teatr studiýasy ( ýolbaşçy-P.D. Bekiş), halk talyp hory ( ýolbaşçy - A.P.Grinýak), “Täze zemin” atly halk aýdym ansambly (ýolbaşçysy L.I.Borsuk), “Basgançaklar “ atly estrada aýdym studiýasy, erkek adamlaryň “Mrýora” aýdym topary; akkordiýonçylaryň “Şadyýan” ansambly we ýene - de köp çeper döredijilikli kollektiwlery işleýär. Köp ýyllyk taryhy bolan Liga KWN (ýolbaşçysy - B.L.Şkabaro).
A.S.Puşkin adyndaky Brest döwlet uniwersitety özüniň on alty ýyllyk taryhy hukugynda bilim, ylym we medeni durmuş sebitinyň merkezi boldy.
A.S.Puşkin adyndaky Brest döwlet uniwersitety okuwa çagyrýar!


text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama ABŞ-nyň Polşanyň we NATO boýunça Gündogar hem Merkezi Ýewropadaky beýleki ýaranlarynyň howpsuzlygyna üýtgewsiz ygrarly bolup galýandygyny Orsýetiň Ukraina goşulyşmagynyň yzýany ýene gaýtadan tassyklady.
Obama 4-nji iýunda Warşawada eden çykyşynda “Polşa hiç wagtda ýeke bolmaz. Estoniýa hiç wagtda ýeke bolmaz, Latwiýa hiç wagtda ýeke bolmaz, Litwa hiç wagtda ýeke bolmaz, Rumyniýa hiç wagtda ýeke bolmaz” diýdi.
Obama Warşawada Polşanyň 1989-njy ýylda geçiren ilkinji demokratik saýlawlarynyň ýyl dönüminiň bellenmegine gatnaşdy.
Obama Warşawada Baş ybadathananyň meýdançasynda jemlenen adamlaryň öňünde eden çykyşynda Polşada 25 ýyl mundan ozal bolan wakalar bilen Ukrainadaky şu günki ýagdaýlaryň arasynda deňeşdirme geçirdi.
Obama “imperiýanyň we täsir meýdanlarynyň möwriti geçdi”, “uly ýurtlaryň kiçileri gorkuzmagyna ýa-da ýarag ulanyp, öz isleglerini olaryň boýnuna dakmagyna ýol berilmeli däl” diýdi.
Warşawadaky çykyş
Şeýle-de Obama “diňe bir gol çekmek bilen goňşynyň ýeriniň ogurlygyny kanunlaşdyryp bolmaz” diýdi we sözüniň üstüne ýetirip, “biz hiç wagtda Orsýetiň Krymy okkupasiýa etmegini ýa-da Ukrainanyň garaşsyzlygyny depelemegini kabul etmeris” diýdi.
“Ukraina üçin hem Ýewropa, hem-de Orsýet bilen berk gatnaşyklar gerek, emma Ukrainanyň halky beýleki ýurtlaryň halklary ýaly öz geljegini özüçe çözmäge hakly” diýip, Obama belledi.
Obama Orsýetiň indiki prowokasiýalarynyň ony has güýçli üzňelige getirjegini we Orsýet üçin has gymmada durjagyny ýaňzytdy.
Obama şeýle diýdi: “Orsýetiň Ukrainadaky agressiýasynyň bize ýatladyşy ýaly, biziň erkin halklarymyz Ýewropanyň bitewi, erkin we parahatçylykly bolmagy ugrundaky garaýyşlaryny durmuşa geçirmekde arkaýynlaşmaly däl. Biz munuň üçin işlemeli. Biz azatlygy isleýänler bilen bile bolmaly”.
Obamany diňlän 6000 çemesi adam bu çykyşy makullamak bilen garşy aldy.
Poroşenko bilen duşuşyk
Obama şol günüň özünde Warşawada Ukrainanyň täze saýlanan prezidenti Petro Poroşenko bilen duşuşdy. Obama Poroşenkonyň saýlanmagynyň Ukraina üçin, onuň öz sözi bilen aýdylanda, “agyr döwrüň dowamynda” “paýhasly” ädim bolandygyny aýtdy.
Obama bu duşuşykdan soň žurnalistleriň öňünde eden çykyşynda gepleşiklerde Waşingtonyň Ukrainanyň harbylaryny we kanun goraýjylaryny nädip türgenleşdirip biljeginiň, şeýle-de Ukrainanyň Orsýetiň energiýasyna garaşsyzlygyny azaltmagynyň ýollarynyň maslahat edilendigini aýtdy.
Duşuşyk bilen bir wagtda ABŞ Kiýewe goşmaça 5 million dollarlyk enjam ibermekçidigini we munuň Ukrainanyň gündogarynda Orsýete tarapdar ýaragly separatistlere garşy göreşde ulanylyp bilinjekdigini aýtdy. Agzalan kömek adamyň bedenini goramak üçin ýörite geýimleri we garaňkyda görmäge mümkinçilik berýän enjamlar ýaly serişdeleri öz içine alýar.


text:
Sananyň köçelerinde we Ýemeniň beýleki şäherlerinde proteste çykan on müňlerçe protestçi prezident Aly Abdylla Salehiň 32 ýyllyk dolandyryşynyň soňlanmagyny talap etdiler.
Şaýatlar Sana uniwersitetiniň ýanyna 5 müň çemesi protestçiniň topalanadygyny aýdýarlar. Demirgazykda Ib we Dudeýda şäherlerinde müňlerçe adam proteste çyksa, paýtagtyň 200 km günortasyndaky Teýz şäherinde azyndan 10 müň adam protest bildirdi.
Ýerli resmiler duşenbe güni günortadaky Abýan welaýatynda ýaragly adamlaryň eden iki hüjümi netijesinde iki esgeriň öldürilendigini, 11-siniň ýaraly bolandygyny aýdýarlar.


text:
Gazagystanly nebitçileriň profsoýuz guramasynyň belli aktiwisti Kudaýbergen Karabalowyň ýiten gyzy çarşenbe güni öli tapyldy. 18 ýaşly Žansaule Karabalaowa geçen ýekşenbe güni ýitirim bolupdy.
Gazagystanyň Halk Frontunyň aktiwisti Bolat Atabaýew Žansaule Karabalowanyň jesediniň Mangystau oblastynyň Žanaozen şäherçesiniň golaýyndan tapylandygyny mälim etdi. Onuň aýtmagyna görä, Karabalowanyň äňine we kelle çanagyna ölüm howply ýara salnandygy anyklanypdyr.
Žansaule Karabalowanyň kakasy Kudaýbergen Karabalow soňky wagtlar «UzenMunaýGaz» kompaniýasynyň işgärleriniň hukuklaryny gorap aktiw çykyş edip gelýän aktiwistlerden biri hökmünde tanalýar.


text:
Azerbaýjanyň oppozision partiýalary Bakuda rugsatsyz ýöriş geçirdiler. Olar häkimiýetlerden paýtagtda köpçülikleýin ýygnaklary geçirmäge rugsat bermeklerini talap etdiler.
“Halk Palatasy” diýlip atlandyrylan toparyň 150 töweregi aktiwisti duşenbe güni şäher häkimi Hajibala Abutalybowyň wezipesinden çekilmegini talap edip, häkimligiň ýanynda piket geçirdi. Maglumatlara görä, aktiwistler tussag edilipdir.
Häkimiýetler Bakuwyň merkezinde ýöriş geçirmäge oppozisiýa toparlaryna rugsat bermediler we hökümete garşy aktiwistlerden öz ýörişlerini Bakuwyň eteklerinde gurnamagy zor bilen talap etdiler.


text:
29-njy awgustdaky maslahat ýolagçylar, şol sanda üç amerikan we bir britaniýaly Amsterdamdan Pariže barýan ýokary tizlikli otluda ýaragly adamyň hüjüminiň öňüni alanyndan soň geçirilýär.
Fransuz howpsuzlyk resmileriniň maglumatyna görä, Parižde dokuz ýurduň içeri we transport ministrleriniň derejesinde geçirilýän adatdan daşary ýygnakda bagaž barlaglary, şahsyýet barlagy we has kän ýaragly goragçy meseleleri ýaly çäreler ara alnyp maslahatlaşylýar.
Emma muňa garamazdan, ministrleriň Ýewropanyň azat-serhet syýahat düzgünini, ýagny Şengen zonasynyň ýörelgelerini sorag astyna almakçy däldigi aýdylýar.


text:
Türkmenistanyň oba hojalygyny düýpli özgertmek we oba hojalyk pudagyny toplumlaýyn ösdürmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrliginiň merkezi edarasynyň gurluşy tassyklanyldy.
Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrligi öz işini bes eden “Türkmenobahyzmat” döwlet birleşiginiň hasabynda duran 6446 sany “Belarus” kysymly traktorlaryň we olara dakylýan 10334 sany oba hojalyk guralynyň galyndy bahasy boýunça kanunçylykda bellenen tertipde daýhan birleşiklerine traktorlaryň we gurallaryň bahasyny olary işletmekden gelýän serişdeleriň we daýhan birleşikleriniň beýleki girdejileriniň hasabyna tölemek şertinde satylmagyny üpjün etmäge borçly edildi.
Öz işini bes eden Döwlet maldarçylyk birleşiginiň garamagyndaky degişli kärhanalary Türkmenistanyň Azyk senagaty döwlet birleşiginiň garamagyna bellenen tertipde bermek bellenildi.
Öz işini bes eden Türkmenistanyň Oba hojalyk ministrliginiň Ylmy-barlag pagtaçylyk institutyny, S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň Ylmy-barlag ekerançylyk institutyny hem-de öz işini bes eden “Türkmengallaönümleri” döwlet birleşiginiň Ylmy-barlag dänelik ekinleri institutyny goşup, olaryň binýadynda Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrliginiň Oba hojalyk ylmy-barlag instituty döredildi.
Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrligine Oba hojalyk ylmy-barlag instituty hakyndaky Düzgünnamanyň taslamasyny taýýarlamak we bellenen tertipde tassyklamak tabşyryldy.
Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrligi Türkmenistanyň Adalat ministrligi bilen bilelikde Ministrlik hakyndaky Düzgünnamanyň taslamasyny hem-de Karardan gelip çykýan üýtgetmeleri we goşmaçalary Türkmenistanyň kanunçylygyna girizmek baradaky teklipleri bir aý möhletde taýýarlamaga hem-de Türkmenistanyň Ministrler Kabinetine bermäge borçly edildi.


text:
Bilim
Türkmenistanda milli bilim ulgamyny hem-de ýokary okuw mekdep ylmyny ösdürmek we dünýä derejesine çykarmak maksady bilen ägirt uly işler alnyp barylýar. Soňky ýyllarda döwlet tarapyndan berilýän goldawyň çäklerinde Türkmenistanda “Bilim hakyndaky” kanun kabul edildi. Şoňa laýyklykda, ýurdumyzyň ähli künjeklerinde bilim berilmeginiň hilini hem-de netijeliligini artdyrmak üçin bilim ulgamyna döwrebap maglumat we aragatnaşyk tehnologiýalary girizilýär, orta we ýokary okuw mekdepleri kompýuter we multimediýa enjamlary bilen üpjün edilýär we çagalar baglary, orta we ýokary okuw jaýlary gurmakda uly işler alnyp barylýar.
Türkmenistanyň Prezidenti tarapyndan başy başlanan hem-de tassyklanylan ylym pudagyny ösdürmegiň maksatnamalaýyn binýadyny 2011–2030-njy ýyllar üçin durmuş ykdysady ösüşiniň milli maksatnamasy, 2015–2020-nji ýyllar üçin innowasiýa işini ösdürmegiň maksatnamasy, Türkmenistanda ylmy işgärleri taýýarlamagyň maksatnamasy we beýlekiler bolup durýar.
2015–2016-njy okuw ýylynyň başynda Türkmenistanda 1834 sany orta mekdep hereket edýärdi we bu görkeziji 2011-nji ýyl bilen deňeşdirilende 5 göterim köpdür. 2015-nji ýylda mekdep ýaşyna çenli çagalar edaralarynyň sany bolsa 1045-e deňdir. Bu bolsa 2011-nji ýyldakydan 22,5 göterim köpdür.
Ýokary okuw jaýlary barada aýdylanda bolsa, diňe 2015-nji ýylda ýaşlaryň 15 müňden gowragy talyp boldy we 2014-nji ýyl bilen deňeşdirilende 896 sany talyp artdy. Ýurdumyzda jemi 24 sanyýokary okuw jaýlary hereket edýär. 2015-nji ýylda orta hünär okuw mekdepleriniň sany 2011-nji ýyldaky bilen deňeşdirilende 56 göterim artdy. Ýöriteleşdirilen başlangyç hünär okuw mekdepleriň sany awtomekdepleri goşmazdan 62-ä deňdir. 42 sany ýörite orta hünär okuw mekdepleri we tehnikumlar hereket edýär.


text:
Geljek anna güni, ýagny 8-nji iýunda Polşada we Ukrainada Ýewropanyň futbol boýunça çempionaty başlanýar. Azatlyk Radiosy Gündogar Ýewropa regionyndaky iň uly sport çäresiniň soňky on ýylyň dowamynda neneňsi özgerendigine göz aýlady.
2 – Geçen futbol çempionatynyň netijelerini öňünden ýalňyşsyz çaklamagy başaran Pol osminogyň meşhurlygyny gazanmak ugrunda indi iki haýwan öz ukybyny synap görer. Oýunlaryň netijelerini Ukrainada doňuz çak etse, Polşada muňa pil synanyşar.
3 – Germaniýa üç gezek Ýewropanyň futbol boýunça çempiony bolmagy başarypdy. Ol alty gezek finalda oýnapdy. Germaniýa ýaryşyň iň üstünlikli topary hasaplanýar. Ýöne 2008-nji ýylda ýewropa we 2010-njy ýylda dünýä çempionatynyň ýeňijisi bolan Ispaniýa hem güýçli toparlaryň biri.
8 – Futbol oýunlary sekiz şäherdäki sekiz stadionda geçiriler. Olar Ukrainada ýerleşýän: Donetsk, Harkow, Kiýew we Lwow, şeýle-de Polşadaky Gdansk, Poznan, Warşawa we Wroslaw şäherleridir. Warşawada çempionatyň ilkinji oýny geçirilse, Kiýewde 1-nji iýulda final duşuşygy bolar.
65 – Polşanyň futbol topary FIFA-nyň sanawynda 65-nji orunda durýar. Ukraina bolsa 50-nji ýerde.
70 – 1942-nji ýylda german nasistleriniň futbol topary bilen Ukrainanyň “Dinamo Kiýew” futbol komandasynyň arasynda bolan “ölüm oýnundan” bäri 70 ýyl geçdi. Gürrüňi gidýän oýunda Ukrainanyň komandasy ähli garşydaşlaryny ýeňip, finala çykmagy başarypdy. Şonda SS-iň ofiserleri toparyň utulmagyna görkezme berýärler. Muňa garamazdan, “Dinamo Kiýew” 5-3 hasaby bilen ýeňiş gazanýar. Mundan soň, Ukrainanyň toparynyň ençeme oýunçysy Gestapo tarapyndan tussag edilýär we jezalandyrylyp öldürilýär. Ýöne 2005-nji ýylda Germaniýanyň sudy şol jezalandyrmalaryň futbol bilen baglanyşykly bolmandygy barada karar çykardy.
241 - Haçan-da futbol çempionaty başlananda, ýurduň öňki premýer-ministri Ýuliýa Timoşenkonyň türmede oturan güni 241-e deň bolar. Ol wezipe ygtyýarlyklaryndan hyýanatçylykly peýdalanmakda aýyplanyp, geçen ýylyň oktýabr aýynda ýedi ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi. Timoşenko özüniň syýasy matlaplar bilen türmä salnandygyny öňe sürýär. Munuň bilen Ýewropanyň ençeme lideri hem ylalaşýar. Olaryň käbirleri hatda çempionatyň Ukraina tarapynda geçýän tapgyrlaryny boýkot etmäge hem çagyryş edipdiler.
800 – Kiýewde oýnuň geçjek ýerinde aýratyn jaýda ýaşamak üçin, bir gije-gündiziň nyrhy 800 dollara deň bolar.
1 400 – Geljek köp sanly turistler bilen düşünişmek üçin Ukrainanyň polisiýa ofiserlerine 1400 sany elektron sesli terjime guraly paýlandy.
1 960 – Ýewropa Çempionatynyň düýbi 1960-njy ýylda tutuldy. Muny döretmek ideýasyny fransiýaly Henri Daleauneý orta atypdy. Emma ol çempionat başlanmazyndan 5 ýyl öň dünýäden ötüpdi.
52 000 – Halkara HIV/AIDS alýansynyň berýän maglumatyna görä, geçen ýyl Ukrainada öz tenini satýan 52 müň adam bar eken.
68 000 – Kiýewiň stadionyna 68 müň adam ýerleşip bilýär. Ol 1923-nji ýylda açylyp, geçen ýyl onuň durky täzelenipdi. Bu ýerde 1-nji iýulda çempionatyň final duşuşygy geçiriler.
1 000 000 –Futbol ýaryşy sebäpli Ukraina ýurda bir million turisti çekmegi umyt edýär.
150 000 000 – Warşawada geçek futbol ýaryşynyň açylyş dabarasyna dünýä boýunça 150 million adamyň tomaşa etjekdigi çaklanylýar. Çäre 20 minut dowam eder.
13.4 milliard – Futbol ýaryşyna taýýarlyk üçin Ukrainada 13.4 milliard dollar harçlanypdyr.


text:
Çarşenbe güni Ankarada 1980-nji ýylda hökümet agdarylyşygyna gatnaşan iki lidere garşy sud diňlenişigi başlandy. Türk harbylarynyň öňki Baş serkerdebaşysy general Kenan Ewren we öň türk awiasiýasyna ýolbaşçylyk eden Tahsin Şahinkaýa harbylara ýolbaşçylyk edip, 1980-nji ýylyň 12-nji sentýabrynda häkimiýet agdarylyşygyny amala aşyrmakda aýyplanýar.
1980-nji ýylyň güýzünde amala aşyrylan hökümet agdarylyşygyndan soň, general Ewren 1983-nji ýylda saýlawlara gatnaşyp, prezidentlik wezipesine saýlanypdy. Şol saýlawlara bolsa Türkiýäniň Howpsuzlyk geňeşinde ýurduň harbylary tarapyndan makullanan partiýalar gatnaşyp bilipdiler.
1980-nji ýyldaky hökümet agdarylyşygyndan soň Türkiýede 5 adam ölüm jezasyna höküm edilipdi, 500 müň adam tussag edilip, olardan ýüzlerçesi türmede heläk bolupdy. Türkiýäni üç ýyl harbylaryň dolandyran döwründe ýene-de ýüzlerçe adam dereksiz ýitipdi.
1983-1989-njy ýyllar aralygynda ýurda ýolbaşçylyk eden 94 ýaşly Kenan Ewren we 87 ýaşly Tahsin Şahinkaýa saglyk ýagdaýlarynyň ýaramazlygy sebäpli 4-nji aprelde geçirilen sud diňlenişigine gatnaşmadylar.
Olar günäli tapylan halatynda ikisine hem ömürlik iş kesilmegi mümkin. Emma saglyk ýagdaýy sebäpli olaryň jezasynyň ýerine ýetirlip-ýetirilmejegi entek belli däl.
Çarşenbe güni ýüzlerçe adam Ankarada suduň binasynyň öňünde demonstrasiýa geçirdi.
Türkiýäniň öňki prezidentine garşy geçirilýän bu sud diňlenişigi Rejep Taýýip Erdoganyň häkimiýetini agdarmaga synanyşmakda aýyplanýanlara garşy geçirilýän sud prosesine gabat geldi. Bu prosesde ýüzlerçe harby ofiserler, şol sanda pensiýadaky harbylar we beýleki raýatlar yslamçy “Adalat we Galkynyş” partiýasy tarapyndan dolandyrylýan hökümeti agdarmaga synanyşanlykda aýyplanýarlar.
Onlarça ýyllaryň dowamynda harbylar 1923-nji ýylda Mustafa Kemal tarapyndan düýbi tutulan respublikanyň dünýewi düzgüniniň sakçysy hasaplanyp geldiler. Türk generallary Türkiýäniň taryhynda ýurduň dünýewiligine howp salyp biler diýlip hasaplan üç hökümeti agdardylar. Bu hökümet agdarylyşyklary 1960, 1971 hem 1980-nji ýyllarda amala aşyryldy. 1997-nji ýylda bolsa harbylar Türkiýäni dolandyran ilkinji yslamçy hökümeti häkimiýet başyndan çetleşmäge mejbur etdiler.
Sud prosesinde harbylar 1980-nji ýylda ýerlikli hereket edenliklerini aýdýarlar. Olar 1980-nji ýylda Türkiýäniň köçelerinde çepçiler bilen sagçylsaryň arasynda emele gelip biläýjek çaknyşyklaryň öňüni almak maksady bilen hereket edenliklerini öňe sürýärler.
Türk harbylary şol döwürde, 1979-njy ýylda Eýranda Yslam rewolýusiýasy bolup geçensoň, öz ýurtlaryna hem yslamçylaryň täsiriniň artmagyndan howatyrlanandyklaryny aýdýarlar.
Ýakynda Türkiýäniň Konstitusiýasyna girizilen üýtgetmeleriň netijesinde öňki prezident eldegrilmezlik statusyndan mahrum edilensoň, Kenan Ewrene garşy sud prosesi başlandy.
Erdoganyň tankytçylary onuň ýurtda yslam ýörelgelerini ornaşdyrmaga synanyşýandygyny aýdýarlar. Olar Türkiýäniň premýer-ministriniň hut şunuň üçin ýurduň adalat sistemasynda reformalary geçirip hem Konstitusiýa üýtgetmeleri girizip, harbylaryň ýurduň syýasy durmuşyna täsirini azaltmaga synanyşýandygyny öňe sürýärler.
Türkiýäniň premýer-ministri bu aýyplamalary ret edýär.


text:
Ýazidi aktiwistleri Nadia Murad we Lamiýa Aji Başarhawe 2016-njy Saharow baýragyna eýe boldular.
Bu barada 27-nji oktýabrda Strasbourgda yglan edildi.
Murad we Başar 2014-nji ýylda öz ýaşaýan obasynyň “Yslam döwleti” topary tarapyndan basylyp alynmagyndan soň terrorçylaryň eline düşüpdi we gul edilip ulanylypdy.
Olaryň ikisi-de gaçyp gutulmagy başardylar we häzirki wagtda aýallaryň hem azlyklaryň hukuklaryny goramak bilen meşgullanýarlar.
Şu aýyň başynda Murada Ýewropanyň Parlament Assambleýasynyň esaslandyran Waslaw Hawel adyndaky adam hukuklary boýunça baýrak hem gowşuryldy. Şeýle-de ol parahatçylyk boýunça Nobel baýragyna hödürlendi.
Saharow baýragyny gowşurmak boýunça dabara Ýewropa Parlamentiniň 14-nji dekabrda Strasbourgda geçiriler.
Bu baýraga mynasyp saýlanan üçünji şahsyýet sürgünlikdäki žurnalist Jan Dundar.


text:
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama bilen Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin 8-ler toparynyň Demirgazyk Irlandiýada geçirýän sammitiniň gapdalyndan siriýa krizisi barada maslahat etdi.
Putin iki ýurduň ol ýerdäki gandöküşikligi nähili soňlamalydygy baradaky meselede ylalaşmandygyny, emma uruşýan taraplary gepleşik stolunyň başyna getirmek isleýändigini aýtdy.
Obama bu aýdylýanlary tassyklap, Moskwa bilen Waşingtonyň Siriýada himiki ýaraglaryň ulanylmagyna ýol berilmezligini isleýändigini hem sözüne goşdy.
Şeýle-de Obama iki lideriň öz toparlaryna Ženewada Siriýa parahatçylyk konferensiýasyny geçirmegi gurnamak boýunça tabşyryk berendigini aýtdy.
Obama bilen Putin, Eýranda aram ruhany Hassan Rohani prezident saýlanandan soň, bu ýurt bilen gepleşikleri ilerletmek mümkinçiligine umyt bildirdiler.


text:
Türkmenistanda öz meselesi bilen häkimiýetlere ýüzlenip, kabul edilmeýän raýatlaryň “indi biz näme etmeli?” diýip orta atýan sowalyna Aşgabatly ýurist Ýewgeniý Greçuhin jogap berýär.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanda raýatlar Aşgabadyň häkimligine, ýurduň beýleki ýerlerindäki resmi edaralara öz meselesi bilen baranda kabul edilmedik halatynda näme etmeli?
Ýewgeniý Greçuhin: Olar häkimlige gatnamagyň ýerine, ýene-de öz arzasyny hat üsti bilen iberse, has netijeli ýol bolýar. Arza hat üsti, zakaznoý, ýagny elin gowşurylýan we gowşurylandygy barada resmi kagyz berilýän poçta hyzmatynyň üsti bilen iberilmeli, kwitansiýalary hem saklap galmaly. Düzgüne görä, bir aýyň içinde häkim hökman jogap beräýmeli. Şeýle arza resmi çinownigiň dilden “baryň, belli bir wagtda size jaý bereris, ýa bermeris” diýmän, ýazmaça görnüşde resmi jogaby bolar, ýagny ol şeýle jogab bermeli bolar.
Ikinji bir ýol, etrabyň häkimi kabul etmedik ýagdaýynda raýatlar şäheriň häkiminiň ýanyna barmaly.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanyň raýaty häkimiýetleriň ünssüzliginden şikaýat edip, suda ýüz tutup bilýärmi?
Ýewgeniý Greçuhin: Hawa, häkimiýetleriň hereketsizliginden şikaýat edip, suda ýüz tutup bolýar. Türkmenistanda 1990-njy ýyllaryň ortalarynda kabul edilen we şu günki güne çenli güýjünde saklanyp galýan ýörite kanun bar. Bu kanun wezipedäki resmileriň hereketsizliginden we raýatlaryň şahsy hukuklaryny we azatlyklaryny bozmagyndan şikaýat etmegiň düzgünlerini kesgitleýär. Üstesine, Türkmenistanyň graždan prosesual kodeksi hem bu meseläni düzgünleşdirýär.
Türkmenistanyň raýatlary öz meseleleri bilen köplenç döwlet edaralaryna özleri barýarlar, uzak wagtlap uly nobatlarda durýarlar. Emma men adamlara öz kynçylyklary boýunça ýuristlere, aklawçylara ýüzlenmegi maslahat berýärin. Adamlar ýuristleriň kömegi bilen öz arzalaryny düzgüne görä ýazyp iberseler, goý, bu mydama oňyn netije bermeýän hem bolsa, gelen jogap resmi dokument bolýar we indiki ädimlere ýol açýar. Aşgabadyň her bir etrabynda ýuridiki konsultasiýa maslahatyny berýän edaralar bar. Elbetde, bu hyzmat tölegli bolýar, ýöne mugtuna kömek berýän ýuristler hem bar.
Käte ýuristler käbir meseleler babatynda gorkagrak bolsalar, başga ýuristleriň ýanyna barmaly, islendik ýurist hiç bolmanda hatlaryň, şikaýatlaryň we ýüzlenmeleriň tertibini bilmeli.
Azatlyk Radiosy: Adamlaryň kanunlara we beýleki ýuridiki meselelere degişli sowallaryna garaýan döwlet edaralary barmy?
Ýewgeniý Greçuhin: Men ýene bir maslahat berýärin. Aşgabadyň Adalat ministrliginde her çarşenbe güni agşam sagat altydan sekize çenli raýatlaryň kabul edişligi geçirilýär. Bu ýerde prokuraturanyň işgäri, suduň işgäri, Adalat ministrliginiň işgäri we aklawçy oturýar.


text:
Şenbe güni Eýranyň resmileri BMG-niň Atom agentligi bilen ýadro meselesi baradaky gepleşiklerde käbir öňegidişlikleriň bardygyny öňe sürdüler.
Eýranyň döwlet mediasy bu meselede ikitaraplaýyn gepleşiklere wekilçilik eden Ali Asgar Soltaniýehiň sözlerine salgylanýar. Emma bu öňegidişlikleriň nämeden ybaratdygy barada anyk maglumat berilmeýär.
Bu wakanyň öňýany BMG-niň Atom agentliginiň resmileri 17-nji ýanwarda geçirilen gepleşiklerde Eýrandaky ýadro nokatlarynda barlaglaryň gaýtadan ýola goýulmagy baradaky meselede anyk bir ylalaşyga gelip bilmändiklerini mälim edipdiler.


text:
Çarşenbe güni Ýewropa Bileleşiginiň daşary gatnaşyklar bölüminiň başlygy Katerin Äşton Serbiýanyň we Kosowanyň premýer-ministrleri bilen gaýtadan özara gepleşik geçirýär.
Katerin Äştonyň Serbiýanyň premýer-ministri Iwisa Daçiç we Kosowanyň premýer-ministri Haşim Taçi bilen aýry-aýrylykda geçirýän bu gepleşikleri bu iki premýer-ministriň nobatdaky gepleşikleriniň öňýany gurnaldy.
Soňky iki aýyň dowamynda Serbiýa bilen Kosowanyň döwlet liderleriniň geçiren ýokary derejeli gepleşiklerinde oňyn bir öňegidişlikler yglan edilmedi.
Bu gepleşiklerde Kosowanyň demirgazygyndaky etniki serbleriň ýaşaýan regiony bilen baglanyşykly mesele henizem özara çekişmeleriň esasy temalaryndan biri bolmagynda galýar. 2008-nji ýylda Serbiýadan öz garaşysyzlygyny yglan eden Kosowanyň garaşsyzlygyny Serbiýa henizem ykrar etmän gelýär.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow çarşenbe güni Lebap welaýatyna sapar edip, Türkmenistan-Owganystan-Täjigistan demirýolunda alnyp barylýan gurluşyk işleri bilen tanyşdy diýip, türkmen telewideniýesi habar berýär.
Prezident BerdimuhamedowAtamyrat etrabynyň Ymamnazar serhetýaka çägine baryp, Atamyrat-Ymamnazar-Akina-Anthoý demirýolunyň gurluşygynyň gidişi, Ymamnazar gümrük nokadynyň işi, bu ýerde ornaşdyrylan döwrebap tehnologiýalar bilen tanyşdy.
Habarda aýdylmagyna görä, bu gümrük nokadyndan günde ortaça 250-300 sany ýük maşyny geçýär, ýylda 70 müňden 80 müňe çenli awtoulag geçýär.
Şeýle-de habarda bu geçelgeden ýylda ortaça 600 müň tonna çenli ýüküň geçýändigi, olaryň 545 müň tonnasynyň eksport harytlarydygy, 50 müň tonnasynyň tranzit, 5 müň tonnasynyň bolsa import harytlarydygy aýdylýar.
Türkmenistan ýapyk ýurt bolansoň, bu maglumaty garaşsyz çeşmeler arkaly barlamak mümkin bolmady.
Şol bir wagtda prezident Berdimuhamedow Lebaba saparynyň çäginde Garlykda gurulýan dag-magdan baýlaşdyryjy kombinatyň gurluşygynyň gidişi bilen tanyşmady.
Minsk golaýda Aşgabady bu proekt boýunça maliýe borçnamalaryny ýerine ýetirmezlikde aýyplady.


text:
Hindistanda ýekşenbe güni dünýäde iň uly dini dessur hasaplanylýan “Kumbha-mela” dini dessury başlandy. Bu dini dessur Allahabad şäheriniň golaýynda, Ganga derýasynyň kenarynda geçirilýär.
Astrologik kalendara laýyklykda mukaddes Ganga derýasynda täret gylmak, ýuwunmak bilen baglanyşykly geçirilýän bu dessur 55 gün dowam edýär.
Bu ýyl synçylar bu dini dessura gatnaşmak üçin 30 million töweregi adamyň gelmegine garaşylýandygyny aýdýarlar.
Bu “Kumbha-mela” dini dessurynyň geçirilýän ýerindäki tertip-düzgüne gözegçilik etmek üçin ol ýerde 7 müň töweregi polisiýa iş alyp barýar.


text:
Birleşen Ştatlaryň täze saýlanan Döwlet sekretary Jon Kerri ýekşenbe güni Günbatar Ýewropa we Ýakyn Gündogar ýurtlarynyň dokuzysyna sapar etmek üçin ýola düşdi.
Munuň özi onuň üç hepde mundan ozal bu wezipä saýlanaly bäri daşary ýurda edýän ilkinji resmi saparydyr.
ABŞ-nyň Döwlet Departamentiniň metbugat sekretary Wiktoriýa Nuland jenap Kerriniň bu saparyny “diňlemek sapary” diýip atlandyrdy.
Şeýle hem, ol munuň ABŞ-nyň ýakyn ýaranlary bilen özara hyzmatdaşlyklaryny we möhüm global meseleleri ara alyp maslahatlaşmak üçin oňyn mümkinçilikdigini belledi.
Wiktoriýa Nuland Jon Kerriniň bu saparynyň dowamynda geçirjek gepleşiklerinde, esasan, “täze we gowşak demokratik gurluşlar bilen baglanyşykly kynçylyklar, şeýle hem käbir arap rewolýusiýalarynyň netijelerinden ekstremistik güýçleriň öz bähbitleri üçin peýdalanjak bolmaklary” ýaly meseleleriň üns merkezinde boljakdygyny aýtdy.
Siriýa üns merkezinde bolar
ABŞ-nyň Döwlet sekretary Jon Kerri öz saparynyň başynda Londona, Pariže, Stambula we Rime sapar eder. Rimde ol Siriýanyň oppozisiýasyny goldaýjy ýurtlaryň maslahatyna-da gatnaşar.
Bu maslahatda graždanlyk urşunyň weýrançylygyny başdan geçirýän Siriýadaky syýasy geçiş prosesi bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşylar diýlip garaşylýar.
Jon Kerri bu maslahatyň çäklerinde Siriýanyň Oppozisiýa Geňeşiniň agzalary bilen özara gepleşik geçirmekligi-de planlaşdyrýar.
ABŞ-nyň Döwlet Departamentiniň metbugat sekretary hanym Nuland bu gepleşiklerde Jon Kerriniň Siriýanyň oppozisiýa wekilleriniň Birleşen Ştatlardan nämelere garaşýandyklaryny eşitmek isleýändigini aýtdy.
Emma, şol bir wagtyň özünde, anna güni Siriýanyň esasy oppozision guramasy bolan Milli Koalisiýa Rimde geçiriljek konferensiýa öz wekilleriniň gatnaşmajakdygyny yglan etdi.
Siriýanyň oppozisiýasy muny prezident Başar al-Assadyň hökümet güýçleriniň weýrançylykly we zorlukly hüjümleriniň öňüni almakda halkara jemgyýetçiliginiň talabalaýyk çäreleri görmeýändigine protest hökmünde häsiýetlendirdi.
Orsýet we Ýakyn Gündogar
Rimdäki maslahata Siriýanyň oppozision Milli Koalisiýasynyň wekilleriniň gatnaşyp-gatnaşmajakdygy henizem belli bolman galýar.
Jon Kerri Berline etjek saparynda Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow bilen-de duşuşmaklygy planlaşdyrýar. ABŞ-nyň Döwlet Departamenti bu duşuşykda giň meseleleriň, şol sanda Demirgazyk Koreýa, Siriýa we Eýran bilen baglanyşykly meseleleriň-de ara alnyp maslahatlaşyljakdygyny aýdýar.
Müsüre etjek saparynda Jon Kerri Müsüriň ýokary derejeli resmileri bilen duşuşyp, bu ýurtdaky syýasy barlyşyk we ykdysady reformalar bilen baglanyşykly meseleleri ara alyp maslahatlaşar.
Saparynyň soňky böleginde Jon Kerri Saud Arabystanyna sapar edip, ondan soň özüniň uzak sapyryny 6-njy martda Katarda jemlär diýlip garaşylýar.


text:
Türkmenistan özüniň demir ýol ugurlaryny ýaýbaňlandyrýar. 28-nji noýabrda açylan Atamyrat-Ymamnazar-Akina demir ýoly Türkmenistandan goňşy Owganystana demir ýol arkaly gatnamaga mümkinçiligi göz öňünde tutýar.
Türkmenistan özüniň regional we halkara derejesinde iri transport-tranzit merkezine öwrülýändigini resmi derejede yglan edýärkä, ýurduň şu günki içerki demir ýol aragatnaşygy, ilkinji nobatda-da ýolagçy gatnawy esasan geçen asyryň başynda gurlan demirýol sistemasy arkaly amala aşyrylýar.
Türkmenistan garaşsyzlyk ýyllarynda umumy uzynlygy üç ýarym müň kilometrden gowrak täze demir ýol liniýalaryny çekdi we öňki demir ýol sistemasynyň uzynlygyny ýene üç esse artdyrdy.
Ýolagçylar köne ýollardan gatnadylýar
Aşgabat-Tejen-Sarahs-Maşat (Eýran), Aşgabat-Sarahs täze demir ýollary, Gazagystan-Türkmenistan-Eýran arasyndaky “Demirgazyk-gündogar” demir ýoly we Aşgabat-Daşoguz demir ýoly guruldy, emma şu günki gün bu täze çekilen demir ýollardan diňe Aşgabat-Daşoguz aralygynda ýolagçy otlulary gatnaýar.
Şu günki gün ýolagçylar üçin niýetlenen esasy otly gatnawy öňki ýyllarda gurlan Türkmenbaşy-Türkmenabat, (öňki Krasnowodk - Çärjew), Aşgabat-Serehetabat (öki Guşgy) we Aşgabat-Türkmenbaşy demirýol ugurlaryndan amala aşyrylýar. Uzynlygy 1110 kilometrlik bu demir ýol sistemasynyň düýbi 19-njy asyryň aýagynda, 20-nji asyryň başynda tutulypdy.
'Ýolagçylaryň islegini kanagatlandyrardan pes'
Türkmenistanyň içerki demir ýol gatnawyndan peýdalanýan ýolagçylaryň dürli kynçylyklary başdan geçirýändigini ýerli synçylar gürrüň berýärler.
Türkmenistanly synçy Amanmyrat Bugaýew şeýle diýýär: “Demir ýol ulgamynyň ulanylyşy juda pese düşdi. Otlularyň sany tomus aýlarynda köpelýärem, azalýaram, ýöne umumy gatnaw, welin, ýolagçylaryň islegini kanagatlandyrardan pes gelýär. Üstesine-de, ýolagçylary gatnatmakda birgiden eden-etdilikler bar, bilediň nobatlary gitdigiçe uzaýar, dawa-jenjel ýüze çykýar".
Otlularyň gatnaw tertibiniň üýtgäp durmagy, otlularyň sanynyň ýolagçylaryň talabyndan az bolmagy, biletleriň gytçylygy, otlynyň içinde hem demir ýol duralgalarynda iň ýönekeý hyzmatlaryň, amatlyklaryň ýokdugy ýaly kynçylyklar barada türkmenistanlylar gürrüň berýärler.
Türkmenistandan daşary ýurtlara otly gatnawy amala aşyrylmaýar.
Türkmenistan 1990-njy ýyllaryň ortalarynda demir ýol arkaly beýleki postsowet döwletleri bilen aragatnaşygyny doly ýatyrdy. Käbir maglumatlara görä, Türkmenistanyň demir ýol arkaly ýük gatnawynyň möçberi-de çürt-kesik azaldy.


text:
Maşgala gatnaşyklarynda är-aýal jyns gatnaşyklarynyň esasy orny tutýandygy hemmämize mälimdir. Jynsy gatnaşyklaryň dürli bozulmalary düşünişmezliklere, agzalalyga, öýke-kinäniň ýüze çykmagyna getirip biler.
Gynansak hem, biziň günlerimizde seksual bozulmalarynyň arasynda jynsy gowşaklyk giňden ýaýran ýagdaýlaryň biridir.
Jynsy gowşaklyk (impotensiýa) dürli sebäplere görä ýüze çykyp, jynsy gatnaşyklary wagtynda erkegiň ujydynyň gönelip, şol ýagdaýda saklanmaga ukybynyň bolmazlygyny aňladýar. Kada laýyk ýagdaýynda erkegiň ujydynyň gönelip bilme häsiýetine "ereksiýa" diýilýär.
1992-nji ýylda geçen urolog lukmanlarynyň halkara konferensiýasynda, kynçylygyň anyk sebäbini görkezmek maksady bilen oňa "erektil bozulmalary" diýen täze lukmançylyk kesgitlemesi berildi. Bu ýagdaý 35-40 ýaş aralygyndaky adamlaryň 40% -de duş gelýändir. Onuň ýüze çykmagy ýaş ulaldygyça köpelip, 40-70 ýaş aralykda 52%-i, 70 ýaşdan soň bolsa 67%-ýagdaýlary öz içine alýandyr.


text:
Ýakynda Türkmenistanyň DIM-i resmi beýannama ýaýradyp, Orsýetiň resmi toparynyň Türkmenistana saparynyň yz ýany ors hökümetiniň wise-premýeri Igor Seçiniň ors metbugatynda çap edilen çykyşynyň mazmunyny “esassyz” diýip atlandyrdy.
Igor Seçin Hazarýaka gazgeçiriji proýektiniň doňdurylanlygyny, Orsýetiň kompaniýalarynyň Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan gazgeçirijisiniň gurluşygyna gatnaşmaga taýýardygyny aýdyp, Türkmenistanyň Ýewropa bilen gaz hyzmatdaşlygynyň perspektiwalaryna şübheli garaýşyny beýan edipdi.
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň beýannamasynda: “Orsýet resmileriniň aýdan sözleri ýurduň partnýorlarynyň öňündäki borçlaryny şübhe astynda goýýar, türkmen tarapy bu sözleri Türkmenistanyň energiýa boýunça halkara hyzmatdaşlygynyň kadaly gidişine päsgel bermäge synanyşyk hökmünde kabul edýär” diýlip bellenilýär.
Türkmenistanyň Daşary işler ministliginiň beýannamasyna Orsýet tarapy entek resmi reaksiýa bildirenok. Bu barada Azatlyk Radiosyna Orsýetiň Daşary işler ministrliginiň metbugat gullugynda aýtdylar. Emma wise-premýer I.Seçiniň orsýet metbugatynda çap edilen sözleriniň onuň öz şahsy pikiri däl-de, eýse ors hökümetiniň pozisiýasydygyny synçylar belleýärler.
“Geň galdyrdy”
Türkmenistanyň ozalky diplomaty Nurmuhammet Hanamow wise-premýer I.Seçiniň Orsýetiň ýokary derejeli resmisi bolsa-da, onuň ýurduň prezidenti ýa premýer-minsitri tarapyndan rugsat berilmedik zatlary aýtmaga ygtyýarynyň ýokdugyny belledi.
Merkezi Aziýa boýunça analitik Artýom Ulunýan wise-premýer I.Seçiniň Orsýetde resmi kararlary kabul edýän ýolbaşçylar toplumyna girýänligini belledi.
2007-nji ýylda Türkmenistan, Gazagystan we Orsýet hazarýaka gazgeçirjisini gurmak boýunça ylalaşyga gol çekipdi. Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň beýannamasynda Aşgabadyň bu proýektiň özüne degişli böleginiň gurluşygyna başlanlygy aýdylyp, ors resmileriniň gazgeçirijiniň gurluşygynyň doňdurylýandygy baradaky çykyşynyň “geň galdyranlygy” bellenildi.
“Şeýle çykyşy eden tarap öz üstüne alan borçlaryny ýerine ýetirmeýär ýa-da ýerine ýetirmek islemeýär” diýlip, Türkmenistanyň daşary syýasat edarasynyň 28-nji oktýabrda ýaýradan beýannamasynda nygtalýar.
Emma N.Hanamow wise-premýer I.Seçiniň sözleriniň Orsýetiň iş ýüzündäki hereketlerine gabat gelýänligine ünsi çekýär: “Hazar deňziniň ýakasyndaky turbanyň gurluşygy barada köpden bäri gürrüň edilýän hem bolsa hiç bir ädim ädilenok. Işläýin diýse, Orsýet ony derrew ýerine ýetirip bilerdi”.
Türkmenistan Daşary işler ministrliginiň resmi beýannamasynda ors resmisiniň Orsýetiň Türkmenistan-Owganystan-Päkistan-Hindistan proýektine goşulmaga taýýardygy baradaky sözlerine jogap edip, ors kompaniýalary bilen hiç hili ylalaşyga gol goýmanlygyny ýatlatdy.
Beýannamada Türkmenistanyň Orsýetiň daşyndan Ýewropa gaz akdyrmak üçin mümkinçiliginiň ýokdugy baradaky pikire hem jogap berlip, “Türkmenistan özüniň energiýa syýasatynda Ýewropa ugruny giňeltmegini dowam etdirer we etjek hyzmatdaşlygyny özbaşdak kesgitlär” diýip bellenilýär.
“Türkmenistan Ýewropanyň ynamly we abraýly kompaniýalary bilen dürli ugurlar, şol sanda energiýa ugrundan hem ylalaşyklara gol çekdi. Bu çäreler ykdysady we kommersiýa taýdan bähbitli. Orsýetiň satyn alýan türkmen gazynyň möçberini azaldandygy göz öňünde tutulanda, bu meseläniň ähmiýeti hasam güýçlenýär” diýip, Türkmenistanyň DIM-i öz resmi beýannamasynda belleýär.
Ýurtlaryň bähbitleri
Moskwa Ýewropa Bileleşiginiň “Nabukko” proýektini bu ugurdan öz öňe sürýän proýektlerine bäsdeş hasap edýär. Türkmen gazynyň Orsýetiň daşyndan Ýewropa akdyrylmagy, bir tarapdan, Moskwanyň ykdysady bähbitlerine ters gelýän bolsa, beýleki tarapdan, Orsýetiň regiondaky syýasy agramyny güýçlendirmek tagallalaryna päsgel berýär.
Sentýabr aýynyň başynda Orsýetiň premýer-ministri Wladimir Putin “Nabukko” proýektini agzap geçipdi. Onuň sözlerine görä, “Türkmenistan bilen Azerbaýjanyň arasynda Hazar deňziniň territorial bölünişigi boýunça bar bolan dawa proýektiň durmuşa geçirilmegini kynlaşdyrýar.
Merkezi Aziýa boýunça syýasy analitik A.Ulunýanyň pikirine görä, Türkmenistanyň Orsýetiň resmilerinden nägilelik bildirmegi Aşgabadyň öz energiýa syýasatynda Moskwanyň täsirini çäklendirmek boýunça nobatdaky ädimidir: “Türkmenistanyň ýolbaşçylary tebigy resurslardan öz islegine görä peýdalanmak isleýärler. Bu ilkinji nobatda-da ýurtdaky režimiň durnuklylygy üçin ähmiýetli”.
A.Ulunýanyň pikiriçe, şeýle pozisiýa Türkmenistanyň ýöredýän syýasatyna gabat gelýär we syýasy-jemgyýetçilik ýagdaýy gözegçilikde saklamak hem döwletiň girdeji bähbitlerinden daşary ýurduň aýry-aýry ýolbaşçylarynyň hem şahsy peýda görmek isleglerini öz içine alýar.
Öňki diplomat N.Hanamowyň pikirine görä, Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Orsýetiň resmileriniň sözlerinden nägile bolmagyna gozgalan meseleleriň Türkmenistanyň hemmetaraplaýyn güýçli ösüşi yglan edýän syýasatyna kölege salýanlygy bilenem bagly bolmagy ahmal.
Emma N.Hanamow resmi beýannamalara garamazdan, Türkmenistanyň “Nabukko” goşulmak isleginiň bardygyna şübheli garaýar: “Nabukkonyň gürrüňini edip, Türkmenistan diktatura režiminden we adam hukuklarynyň gödek depelenmegi problemasyndan ünsi sowjak bolýar”.
Şu günki gün energiýa hyzmatdaşlygy ýurtlaryň ykdysady bähbitleri bilen deň derejede syýasy meselelere hem garaşly. Merkezi Aziýa boýunça syýasy analitik A.Ulunýan ykdysady we ilkinji nobatda energiýa meseleleriniň syýasatyň guraly bolup hyzmat edýänligini belledi.
Orsýetiň wise-premýeri I.Seçiniň ors metbugatynda aýdan sözleri we Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň ýaýradan resmi beýannamasy Russiýa Federasiýasynyň prezidenti Dmitriý Medwedewiň Türkmenistana eden saparynyň yzysüre ýüze çykan waka. Emma resmi maglumatlarda Orsýetiň prezidentiniň Türkmenistana saparynyň şowly geçenligi habar berlipdi.


text:
Türkiýäniň resmileri 15 ýaşyndaky oglanyň jaýlanyş mirasymyndan soň ýurtda emele gelen durnuksyzlyklarda iki adamyň ölendigini habar berýär.
Çarşenbe güni giçlik ýaşlaryň iki toparynyň arasynda bolan uruşda 22 ýaşyndaky adam kellesinden ýaralanyp heläk boldy. Ölenleriň beýlekisi ýurduň günorta-gündogaryndaky Tunjeli şäheriniň polisiýa işgäri bolup, maglumatlarda onuň hökümete garşy protestçiler bilen bolan çaknyşyklar mahaly ýürek näsazlyklary sebäpli ýogalandygy mälim edilýär.
Maglumatlarda polisiýa bilen protestçileriň arasyndaky çaknyşyklaryň çarşenbe güni Türkiýäniň birnäçe şäherinde bolandygy habar berilýär.
Çarşenbe güni jaýlanan Berkin Elwan geçen tomus hökümete garşy protestçiler bilen polisiýanyň arasynda bolan çaknyşyklarda ýaralanypdy. Ol sişenbe güni aradan çykypdy.
Elwan çörek satyn almaga barýan mahaly polisiýanyň we protestçileriň arasyndaky çaknyşyklaryň dowamynda ulanylan göz ýaşardýan gazyň zarbasyndan kellesine zeper ýetip, koma düşüpdi.


text:
Penşenbe güni Arap Ligasy Liwiýanyň oppozision Milli geçiş geňeşini bu ýurduň kanuny häkimiýeti hökmünde doly goldaýandygyny yglan etdi.
Bu wakalaryň fonunda Liwiýanyň oppozsion söweşijileri ýurduň awtoritar lideri Muammar Kaddafini ele salmak ugrundaky tagallalaryny dowam etdirýärler.
NATO-nyň resmileri bu işde NATO güýçleriniň hem liwiýaly söweşijilere goldaw berýändiklerini mälim etdiler.
Oppozision söweşijiler Tripoliniň töwereklerinde henizem Muammar Kaddafä ygrarly käbir güýçler bilen söweş alyp barýarlar.


text:
Orsýetiň Ýokary sudy Ukrainanyň film režissýory Oleh Sentsowyň höküminiň güýjünde galdyrylýandygyny aýtdy.
Ol awgust aýynda terrorçylyk aýyplamalary esasynda 20 ýyl tussaglyga höküm edildi, halkara hukuk toparlary bu hökümiň syýasy sebäplidigini aýdýarlar.
TASS habar gullugynyň maglumatyna görä, sud 24-nji noýabrda Sentsowyň aklawçysynyň we iş şärigi, 10 ýyl türme tussaglygyna höküm edilen aktiwist Oleksandr Kolçenkonyň şikaýatlaryny ret etdi.
Krym asylly Sentsow Orsýetiň 2014-nji ýylyň martynda ukrain ýarymadasyny anneksiýa etmegine garşy boldy.
Ol şol ýylyň maýynda Krymdaky orsýetçi guramalara garşy terror hüjümlerini planlaşdyrmakda güman edilip, tussag edildi. 39 ýaşyndaky Sentsow özüne bildirilen aýyplamalary ret edýär.


text:
Pakistanyň harby sudy onlarça polisiýa işgäriniň, parahat ilatyň we azlykdaky şaýy musulmanlarynyň ölümine sebäp bolan hüjümler bilen ilteşikli dokuz adamy ölüm jezasyna höküm etdi.
1-nji ýanwarda ýaýradylan beýanatda sud höküm edilen adamlary “aşa howply terrorçylar” diýip atlandyrdy. Ölüm jezasyna höküm edilenleriň arasynda “Al-Kaýda” toparynyň we “Pakistanyň Talyban” hereketiniň hem agzalary bar.
Pakistanda ölüm jezasyna girizilen gadagançylyk 2014-nji ýylda aýrylany bäri 300 töweregi adam jezalandyrylyp öldürildi.


text:
Ýakynda türkmenistanly studentler Tel Awiw uniwersitetiniň howandarlygynda Ysraýylda geçirilen matematika boýunça VII Halkara Internet-Olimpiadasynda ilkinji orunlary eýelediler. Bu Olimpiada Russiya bilen Ysraýylyň bilelikde taýýarlan proýektidir.
Bu Olimpiada Magtymguly adyndaky Türkmen Döwlet Uniwersitetiniň we Politehniki institutynyň studentleri gatnaşdylar. Olar Germaniýadan, Orsýetden, Çehiýadan, Hytaýdan, Polşadan, Belarusdan we beýleki ýurtlardan gatnaşýan ýaşytdaşlary bilen bäsleşdiler.
Studentler matematika boýunça Internet Olimpiadasynyň ilkinji tapgyrynda dört medala eýe boldular we onuň ikinji tapgyryna gatnaşmaga hukuk gazandylar.
Türkmenistanly studentler Halkara Olimpiadanyň üç sagada çeken ikinji tapgyryndan ynamly geçmegi başardylar. Bu tapgyrda matematiki analiz, analitik geometriýa, sanlar teoriýasy
boýunça sowallar bardy.
Dört altyn medal
Netijede Türkmen Döwlet Uniwersitetiniň studentleri Pirmyrat Gurbanow, Ýoldaşbaý Kurambaýew, Ykram Jumagulyýew we Politehniki institutyň arhitektura-gurluşyk fakultetiniň studenti Agageldi Samedow dagy Olimpiadanyň final tapgyrynda
dört sany altyn medaly aldylar. Finalda 10 sany sorag
soraldy.
Olimpiadada ýene-de Pirmyrat Gurbanow, Agageldi Samedow we uniwersitetiň studentleri Ýusupbaý Ermetow, Serdar Ataýew we Akmyrat Ýagmyrow dagy bäş sany kümüş medala mynasyp boldular, bu medallaryň üçüsini finalda gazandylar.
Ýusupbaý Ermetow, Ykram Jumagulyýew we Allaberdi Temirow bolsa, Olimpiadanyň bürünç medalyny aldylar. Allaberdi Temirow bürünç medaly ýaryşyň final tapgyrynda gazandy. Şeýdibem olar bu Olimpiada-da öňdäki orunlaryň birini eýelediler.
Matematika boýunça Ysraýylda geçen VII Halkara Internet Olimpiadasynyň ýeňijileri geçmişde hem dürli dersler boýunça ýerli we halkara ýaryşlarda ýeňiji bolupdylar. Bu Olimpiada Türkmenistandan gatnaşan toparyň düzümindäki on student abraýly on iki medala we alty sany höweslendiriji baýraga eýe boldular.
Sowgatlar gowşuryldy
Golaýda ýurduň ýokary okuw jaýlarynda Halkara Olimpiadanyň ýeňijileriniň hormatyna dabara gurnaldy we olara ýadygärlik sowgatlar gowşuryldy diýip, türkmen metbugaty habar berýär.
Ýewropada okaýan Bahar Azatlyk Radiosyna türkmenistanly studentleriň bu üstünliklerine örän guwanýandygyny aýtdy: “Men olaryň Halkara Olimpiadasynda gazanan bu üstünlikleriine örän şat. Olaryň üstünligi biziň üstünligimiz. Men olara geljekki Olimpiadalarda hem uly üstünlikler arzuw edýärin”.
Bahar hökümetiň student ýaşlar barada köpräk alada etmelidigine ynanýar. Ol bu hakda öz pikirini şeýle beýan edýär: “Biziň ýaşlarymyzyň arasynda talantlylary örän köp. Hut şol talantly ýaşlaryň zehininiň köýmezligi üçin hökümet olar barada köpräk alada etse gowy bolardy. Ilkinji nobatda studentleri, mekdep okuwçylaryny resmi dabaralara äkitmegi bes etmeli. Şonuň ýaly-da Türkmenistanda Amerikanyň we Ýewropanyň ýokary okuw jaýlarynyň filiallaryny açmaly. Bular biziň ýaşlarymyz üçin örän bähbitli bolardy diýip oýlanýaryn”.
Resmi maglumatlara görä, şu ýyl Türkmenistanyň orta mekdeplerini 110 müňden gowrak oglan-gyz tamamlady. Emma häzire çenli Türkmenistanyň ýokary okuw jaýlaryna her ýylda 5 müň çemesi oglan-gyz kabul edildi.


text:
Penşenbe güni Gresiýanyň parlamenti ýurduň ykdysadyýetini uly çökgünlikden halas etmek maksady bilen, býujet çykdajylaryny uly derejede çäklendirýän täze düzgünleri oňlap ses berdi.
Bu baradaky kanunyň taslamasy ony goldaýjylaryň az-owlak artykmaçlygy bilen kabul edildi. Býujeti tygşytlaýjy bu kanuny kabul etmek arkaly, Gresiýanyň parlamenti halkara banklaryndan kredit ýardamlaryny almaklyga umyt baglaýar.
Häzirki kabul edilen kanun bu ýurtda 13.5 milliard ýewro serişdäni tygşytlamagy göz öňünde tutýar.
Bu barada geçirilen ses berişligiň öňýany häkimiýetleriň maliýe syýasatyndan nägile raýatlaryň onmüňlerçesi parlamentiň binasynyň öňünde demonstrasiýa geçirdi. Polisiýa olary dargatmak üçin göz ýaşardyjy gazlary we güýçli suw çüwdürimlerini ulandy.