text:
25.09.2018
Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 27 ýyllyk şanly baýramçylygynyň öňüsyrasynda paýtagtymyzda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň birinji mejlisi geçirildi. Ýurdumyzyň durmuşynda şanly waka öwrülen umumymilli maslahatyň gün tertibine türkmen döwletini we jemgyýetini mundan beýläk-de hemmetaraplaýyn ösdürmegiň, esasy maksady halkymyzyň abadan durmuşyny üpjün etmek, uzak möhletleýin geljegi nazara almak bilen ata Watanymyzyň gülläp ösmeginiň ygtybarly esasyny goýjak oňyn özgertmeleri yzygiderli amala aşyrmagyň ileri tutulýan wezipeleri girizildi.
Türkmenistanyň Konstitusiýasyna laýyklykda hem-de umumylykda ykrar edilen demokratik ýörelgeleriň esasynda, milletiň baý taryhy durmuşyna esaslanyp, täze taryhy döwürde Halk Maslahaty döwürleriň we nesilleriň üznüksiz arabaglanyşygyny, Garaşsyz, Bitarap döwletimiziň hakyky halk häkimiýetliliginiň gadymdan gözbaş alýan däplerine, saýlanyp alnan parahatçylyk we döredijilik ýoluna ygrarlylygy özünde jemleýär.
Ir bilen hormatly Prezidentimiz “Oguzhan” köşkler toplumyndan çykyp, pyýadalap, paýtagtymyzyň Ruhyýet köşgüne geldi.
...Ruhyýet köşgünde belent dabaralylyk, ählumumy jebislik we ruhubelentlik ýagdaýy äşgär duýulýar, bu ýere ýurdumyzyň ähli sebitlerinden maslahata gatnaşyjylar ýygnandylar.
Bu ýere ýygnananlar ör turup, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy dowamly el çarpyşmalar bilen garşylaýarlar.
Döwlet Baştutanymyz sahna çykýar hem-de köp sanly maslahata gatnaşyjylar we forumyň myhmanlary bilen mähirli salamlaşýar. Maslahat häzirki zaman türkmen jemgyýetinde demokratik özgertmeleriň okgunly ösüşiniň aýdyň subutnamasy bolup durýar.
Milli Liderimiz ýygnananlara ýüzlenip, mälim bolşy ýaly, biz wekilçilikli halk häkimiýetiniň örän möhüm edarasy bolan Türkmenistanyň Halk Maslahatyny döretmek baradaky başlangyjy öňe sürdük diýip belledi. Bu başlangyç geçen ýylyň oktýabrynda Ahal welaýatynda geçirilen Ýaşulularyň Maslahatynda doly goldanyldy. Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlary bolsa Türkmenistanyň Halk Maslahaty hakyndaky Konstitusion Kanuny ara alyp maslahatlaşdylar we kabul etdiler.
Şu gün, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip yglan edilen ýylynda ata Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň nobatdaky baýramynyň öň ýanynda biz jemgyýetimiziň we döwletimiziň durmuşynyň has möhüm meselelerini ara alyp maslahatlaşmak üçin Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň birinji mejlisine ýygnandyk diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Şu günki mejlise Halk Maslahatynyň saýlanan agzalary, döwlet häkimiýet edaralarynyň ýolbaşçylary, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlary, syýasy partiýalaryň we jemgyýetçilik guramalarynyň ýolbaşçylary, welaýatlaryň, etraplaryň hem-de şäherleriň häkimleri, daşary ýurt döwletlerindäki ilçilerimiz, il içinde tanalýan hormatly ýaşulularymyz, ýurdumyzyň ilatynyň ähli gatlaklarynyň wekilleri hem-de çagyrylan adamlar gatnaşýar diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi.
Dabaraly pursat gelip ýetýär: Türkmenistanyň Prezidenti, Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow Halk Maslahatynyň birinji mejlisini açyk diýip yglan edýär.
Türkmenistanyň Döwlet senasy ýaňlanýar, umumymilli maslahata gatnaşyjylar onuň sözlerini agzybirlik bilen alyp göterýärler.
Soňra milli Liderimiz bu ýere ýygnananlaryň Halk Maslahatynyň gün tertibi bilen tanyşmaga mümkinçiliginiň bolandygyny belläp, gün tertibine girizilen meseleler we resminamalar boýunça teklipleriň ýa-da bellikleriň barlygy ýa-da ýoklugy bilen gyzyklandy.
Maslahata gatnaşyjylaryň biragyzdan goldamagy we makullamagy bilen döwlet Baştutanymyz Halk Maslahatynyň birinji mejlisiniň gün tertibiniň tassyklanandygyny yglan etdi.
Soňra Türkmenistanyň Prezidenti ýygnananlaryň öňünde uly maksatnamalaýyn çykyş etdi.
Döwlet Baştutanymyz ýygnananlara ýüzlenip, şu gün ýurdumyzda «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip yglan edilen ýylda giňden bellenilýän mukaddes Garaşsyzlyk baýramynyň öň ýanynda dabaraly ýagdaýda Halk Maslahatynyň mejlisini geçirýäris diýip belledi.
Türkmenistanyň Garaşsyzlygy merdana halkymyz we dünýä bileleşigi üçin örän ähmiýetli taryhy wakadyr diýip, milli Liderimiz nygtady. Şanly Garaşsyzlygymyz ata-babalarymyzyň özbaşdak döwlet baradaky arzuwlaryny amala aşyrmaga müňýyllyklaryň jümmüşinden gözbaş alýan milli we ruhy gymmatlyklarymyzy, belent ynsanperwer däplerimizi dikeltmäge şert döretdi.
1991-nji ýylda mukaddes ýaşyl Baýdagymyz we milli agzybirligimiz bilen, döwletimiz hem-de jemgyýetimiz üçin düýpli özgertmeleriň täze döwri başlandy. Berkarar döwletimiziň resmi hukuk derejesi we daşary syýasatynyň baş ugry hökmünde bitaraplyk hukuk ýagdaýyny kabul etmek barada ykbal kesgitleýji karara gelindi.
Dünýä tejribesinde türkmen bitaraplygy ählumumy ösüş ýollaryny üýtgetmegiň has amatly nusgasyny teklip etdi, hyzmatdaşlygyň we ählumumy parahatçylygy gazanmagyň täze konsepsiýasynyň binýadyna öwrüldi diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 1995-nji ýylyň 12-nji dekabrynda biragyzdan goldan we kabul eden Rezolýusiýasynda milletler bileleşigi «Türkmenistanyň yglan eden hemişelik bitaraplyk hukuk ýagdaýyny ykrar edýär we goldaýar» diýlip bellenýär.
BMG-niň Baş Assambleýasynyň 12-nji dekabry Halkara Bitaraplyk güni diýip yglan etmegi bolsa Garaşsyz döwletimiziň alyp barýan syýasatyna dünýä bileleşiginiň ýokary baha berýändigine şaýatlyk edýär. Bu syýasat mähriban halkymyzyň gadymdan gelýän parahatçylyk söýüjilik we ynsanperwerlik kadalaryna, köpasyrlyk ösüşiniň taryhy tejribesine hem-de milli däp-dessurlaryna daýanýar diýip, Türkmenistanyň Baştutany sözüni dowam etdi. Bu syýasat ählumumy parahatçylygy we ösüşi üpjün etmäge gönükdirilendir.
Netijede, berkarar döwletimiz halkara gatnaşyklarda ykrar edilen syýasy-hukuk derejesine eýe boldy. Bu bolsa dünýäde deňi-taýy bolmadyk ýagdaýdyr diýip hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady. Şol döwrüň örän çylşyrymly öwrülişik pursadynda Türkmenistanyň saýlap alan ýolunyň mähriban halkymyzyň milli bähbitlerine doly laýyk gelýändigini Garaşsyzlyk ýyllary görkezdi.
Biziň döwletimiziň alyp barýan döredijilikli syýasaty dünýä bileleşigi tarapyndan doly makullandy we goldaw tapdy. Dünýäniň ähli ýurtlary bilen dostlukly gatnaşyklary, özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin täze ýollary açdy diýip, milli Liderimiz aýtdy hem-de Garaşsyzlyk ýyllarynda Türkmenistanyň ygtybarly hyzmatdaşa, açyklygy we Merkezi Aziýada howpsuzlygy kepillendirýän ylalaşdyryjy merkeze öwrülendigini kanagatlanma bilen nygtady.
Döwlet Baştutanymyz şu döwürde gazanylan üstünlikler barada aýdyp, ýurdumyzy agrar ülkeden senagat taýdan ösen döwlete öwürmek boýunça amala aşyrylan ägirt uly işleri belledi.
Milli Liderimiziň nygtaýşy ýaly, bu ykdysadyýet bilen baglydyr we «Döwlet adam üçindir!» diýen şygara esaslanyp, ilkinji nobatda, mähriban halkymyzyň ýaşaýyş-durmuşyny yzygiderli ýokarlandyrmaga aýratyn ähmiýet berildi, ähli ugurlarda düýpli özgertmeler geçirildi. Ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge, onuň düzümlerini kämilleşdirmäge örän köp maýa goýumlary, şol sanda daşary ýurt maýa goýumlary gönükdirildi.
Amala aşyrylan işleriň gerimine baha bermek üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow birnäçe mysallary getirdi. Garaşsyzlygymyzyň 27 ýylynyň içinde ykdysadyýetimize goýlan esasy maýa goýumlarynyň möçberi 350 esseden hem köp artdy we 500 milliard manada ýa-da 185 milliard amerikan dollaryna golaý boldy. Munuň 68 göterimi, ýagny 335 milliard manada ýa-da 124 milliard amerikan dollaryna golaýy önümçilik pudagyna gönükdirildi. Bu serişdeler bize 2600-den hem köp önümçilik-tehniki we medeni-durmuş maksatly iri desgalary gurmaga mümkinçilik berdi.
Netijede, ýurdumyzda köp pudakly ykdysadyýet döredildi. Ykdysadyýetimiz dürli ugurlary — elektrik energetikasy, nebitgaz, maşyngurluşyk, metallurgiýa, himiýa, gurluşyk, elektron, ýeňil we azyk senagaty pudaklaryny hem-de beýleki senagat pudaklaryny öz içine alýar diýip, milli Liderimiz kanagatlanma bilen nygtady.
Orta we kiçi hususy telekeçilik hem yzygiderli ösdürilýär. Häzir ýangyç-energetika toplumyny hasaba almazdan, umumy içerki önümiň düzüminde ykdysadyýetiň döwlete dahylsyz böleginiň paýy 68 göterime ýetdi. Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary içerki bazarda haryt bolçulygyny döretmäge, ykdysadyýeti diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge we döwletimiziň eksport kuwwatyny artdyrmaga mynasyp goşant goşýarlar.
Ýurdumyzyň Döwlet býujetiniň girdejileriniň artmagy hem maýa goýum işjeňligine oňyn täsir edýär. Soňky ýyllarda bu girdejiler gyşarnyksyz artýar. «Döwlet adam üçindir!» diýen şygarymyza laýyklykda, biz alýan girdejilerimizi şu maksada gönükdirýäris. Zähmet haklaryny, pensiýalary, döwlet kömek pullaryny we talyp haklaryny her ýyl 10 göterim köpeldýäris.
Mundan başga-da, Döwlet býujetinden goýberilýän serişdeleriň esasy bölegini bilim, saglygy goraýyş, ýaşaýyş jaý-jemagat hojalygy ulgamlaryny ösdürmäge we pensiýa üpjünçiligine gönükdirýäris diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
Ýurdumyzda öndürilýän önümleriň dünýä bazarlarynda ýerleşýän möçberlerini artdyrmak maksady bilen, onlarça döwletde, şol sanda Russiýa Federasiýasynda, Belarus, Gyrgyz, Türkiýe hem-de Hytaý Halk Respublikalarynda we birnäçe beýleki döwletlerde Söwda öýlerini açdyk diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz geljekki wezipeler barada durup geçip, dünýä ykdysadyýetinde dowam edýän ýaramaz ýagdaýlara we çylşyrymly maliýe-ykdysady şertlere garamazdan, şu ýyl we geljek ýyl jemi içerki önümiň möçberiniň 6,2 göterim artmagyny üpjün ediljekdigini belledi.
Çykyşynyň dowamynda milli Liderimiz döwlet strategiýasynyň möhüm wezipelerine ünsi çekdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, nebitgaz senagatyny ösdürmek Garaşsyzlyk ýyllarynda ýurdumyzy ykdysady taýdan ösdürmegiň ileri tutulýan esasy ugurlarynyň biri boldy we şeýle bolmagynda galýar. Sebäbi, uglewodorod serişdelerini çykarýan, gaýtadan işleýän we eksport edýän önümçilikler döwletimize köp girdeji getirýän, geljegi uly bolan ugurlardyr. Eksport etmegiň ugurlaryny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek, ösen köpugurly turba geçiriji üpjünçilik ulgamlaryny döretmek Garaşsyz döwletimiziň energetika strategiýasynyň ileri tutulýan esasy ugry bolup durýar.
Şu nukdaýnazardan, soňky ýyllarda amala aşyrylan giň gerimli maýa goýum taslamalarymyza, hususan-da, Hytaýa we Eýrana täze gaz geçirijileriň gurulmagyna, şeýle hem Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygyna berkarar döwletimiziň halkara energetika hyzmatdaşlygyna goşan hakyky goşandy hökmünde garamak bolar. Bu bolsa Merkezi Aziýa sebitiniň umumy ýagdaýyna we ösüşine oňyn täsir edýär, ony dünýä ähmiýetli energetika merkezleriniň birine öwürýär.
Biziň ýurdumyz dünýäde energiýa serişdelerini köp möçberde iberýän döwletleriň biri bolmak bilen, eksport etmegiň durnukly halkara ulgamlaryny döretmegiň tarapdary bolup çykyş edýär. Ählumumy energetika bazarlarynda hyzmatdaşlygyň netijeli görnüşlerini we nusgalaryny işläp düzmegi, transmilli gaz geçiriji üpjünçilik ulgamlarynyň ygtybarly bolmagyny goldaýar diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi.
Garaşsyzlyk ýyllarynda ýangyç-energetika toplumynyň önümçilik kuwwatyny ösdürmäge, energiýa serişdeleriniň öndürilýän, gaýtadan işlenýän we eksport edilýän möçberlerini artdyrmaga gönükdirilen giň gerimli taslamalar amala aşyryldy. Şu maksat bilen, «Galkynyş» gaz känini senagat taýdan özleşdirmäge 8 milliard amerikan dollaryna golaý maýa goýumlary gönükdirildi.
Häzirki döwürde Balkan welaýatynyň Gyýanly şäherçesinde ýylda 386 müň tonna polietilen we 81 müň tonna polipropilen öndürýän gazhimiýa toplumynyň gurluşygy tamamlanyp barýar. Ahal welaýatynyň Owadandepe şäherçesinde hem tebigy gazdan «Euro-5» ölçeginiň ekologiýa talaplaryna laýyk gelýän A-92 görnüşli benzinini (gaz benzini) öndürýän zawodyň gurluşygy gutaryp barýar.
Elektrik energetikasyna ýurdumyzy senagat taýdan ösdürmek, eksportyň möçberlerini artdyrmak boýunça kabul eden maksatnamalarymyzy durmuşa geçirmekde örän uly orun degişlidir diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow kanagatlanma bilen belledi. Garaşsyzlyk ýyllarynda welaýatlarymyzda we Aşgabat şäherinde ýedi sany kuwwatly, häzirki zaman elektrik stansiýasy guruldy. Şolaryň birini — utgaşdyrylan görnüşde işleýän täze elektrik stansiýasyny ýaňy-ýakynda biz Mary şäherinde işe girizdik. Elektrik geçiriji ulgamlar, paýlaýjy kiçi stansiýalar gurlup, şäherlerimiziňdir ilatly ýerlerimiziň energiýa üpjünçilik we yşyklandyryş ulgamlary hem täzelenýär.
Gurluşyk toplumynda hem özgertmeler giň gerim bilen alnyp barylýar. Pudakda täze materiallar we energiýa tygşytlaýjy kämil tehnologiýalar giňden ulanylýar. Ahal welaýatynda döwrebap aýna we aýna önümlerini öndürýän iri kärhana işe girizildi.
Biziň ýurdumyz «ýaşyl ykdysadyýete» tapgyrlaýyn geçýär.
Soňky ýyllarda mineral dökünleri öndürýän döwrebap toplumlaryň işe girizilmegi, öndürilýän önümleriň görnüşleriniň artmagy netijesinde, biz düýbünden täze diýen ýaly himiýa senagatyny döretdik diýip, döwlet Baştutanymyz belledi. Daşary ýurtly maýadarlar bilen Lebap welaýatynda kaliý hloridini öndürýän kärhananyň, Mary şäherinde hem ammiak we karbamid öndürýän döwrebap zawodyň, Garabogaz şäherinde karbamid öndürýän täze zawodyň gurulmagy munuň aýdyň subutnamasydyr.
Häzirki döwürde ýod, brom we olardan alynýan önümleri öndürýän birnäçe desganyň gurluşygy depginli alnyp barylýar. Netijede, tehniki ýoduň öndürilýän möçberleri ep-esli artar.
Ýeňil senagatda geçirýän özgertmelerimiz içerki bazarlary ýokary hilli öz harytlarymyz bilen üpjün etmäge we önümleriň bäsleşige ukyplylygyny ýokarlandyrmagyň hasabyna eksportyň möçberlerini artdyrmaga gönükdirilendir.
Ulag ulgamynyň maddy-tehniki binýadyny döwrebap ýagdaýa getirmäge, hereket edýän ulag-kommunikasiýa ulgamlaryny giňeltmäge we olaryň täzelerini döretmäge gönükdirilen milli maksatnamalar taýýarlandy we üstünlikli amala aşyrylýar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady we munuň bolsa ulag ulgamynyň halkara kommunikasiýa üpjünçilik ulgamlaryna işjeň goşulmagyna ýardam etjekdigine ynam bildirdi. Ýurdumyzyň geografiýa taýdan amatly ýerleşmegi multimodal gatnawlary utgaşdyrýan iri logistik merkezleri döretmäge mümkinçilik berýär.
Gazagystan — Türkmenistan — Eýran demir ýolunyň gurluşygynyň tamamlanmagy, şeýle hem Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň we Merkezi Aziýa ýurtlarynyň arasynda utgaşdyrylan awtomobil, demir ýol we deňiz gatnawlarynyň ýola goýulmagy bilen, döwletimiziň we goňşy ýurtlaryň öňünde giň mümkinçilikler açyldy diýip, milli Liderimiz belledi.
Türkmenbaşy şäherinde köpugurly döwrebap port toplumynyň işe girizilmegi bolsa, Garaşsyz döwletimiziň çäklerinden üstaşyr gatnawlary birnäçe esse artdyryp, eksport şertlerimizi has-da ýokarlandyrdy diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Ýurdumyzda gurlan köprüler hem möhüm ähmiýetli desgalara öwrüldi. Diňe Amyderýanyň üstünden bäş sany demir ýol we awtomobil köprüsi guruldy. Bu bolsa Lebap welaýatynyň ykdysadyýetini işjeň ösdürmäge mümkinçilik berdi diýip, hormatly Prezidentimiz sözüni dowam etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, «Demirgazyk — Günorta» we Kerki — Ymamnazar — Akina demir ýollarynyň işe girizilmegi ýükleri Günorta Hytaýyň kenarlaryndan Pars aýlagynyň bazarlaryna has amatly ýagdaýda eltmäge şert döretdi. Içerki demir ýollary we inžener-tehniki desgalary döwrebaplaşdyrmak hem işjeň alnyp baryldy.
Häzirki döwürde Türkmenbaşy — Farap we Aşgabat — Daşoguz awtomobil ýollarynyň gurluşygy we durkuny täzelemek işleri hem giň gerim bilen dowam edýär.
Milli Liderimiz howa ulaglary pudagynyň işjeň özgerdilýändigini aýdyp, Türkmenbaşy şäherinde Halkara howa menziliniň hem-de Türkmenabat şäherinde täze halkara howa menziliniň, şeýle hem Daşoguz şäherindäki howa menzilinde uçuş-gonuş zolagynyň gurlandygyny belledi.
Aragatnaşyk pudagynyň üpjünçilik ulgamlary döwrebaplaşdyrylýar hem-de diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürilýär. Berkarar Watanymyzyň Garaşsyzlyk ýyllarynda biziň ilkinji milli emeli hemramyz älem giňişligine çykaryldy. Şonuň netijesinde halk hojalygynda iň kämil aragatnaşyk, sanly telewideniýe hem-de Internet ulgamlary giňden ulanylýar diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi.
Garaşsyzlyk ýyllarynda ýurdumyzyň bilim, hünärli işgärleri taýýarlamak, ylym we tehnologiýa ulgamlarynda hem giň gerimli özgertmeler amala aşyryldy. Şu döwürde 509 sany häzirki zaman täze bilim edaralary açyldy. Ýokary okuw mekdepleri iň öňdebaryjy tehnologiýalar, multimediýa ulgamlary bilen üpjün edildi diýip, hormatly Prezidentimiz belledi.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň işgärler kuwwatyny pugtalandyrmak meselelerinde aýratyn durup geçdi. Berkarar Watanymyzy senagat taýdan ösdürmek, elektron senagatyny döretmek, sanly ykdysadyýete geçmek, gymmatly kagyzlaryň bazaryny emele getirmek, bazar ykdysadyýeti we telekeçilik, şeýle hem hukuk ulgamy, häzirden köp sanly hünärmenleri talap edýär. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz ähli ünsüň örän zerur bolan maliýe, sanly ykdysadyýet, oba hojalyk, senagatlaşdyrmak we elektron senagaty boýunça täze okuw maksatnamalaryny we meýilnamalaryny taýýarlamaga gönükdirilmelidigini nygtady.
Bu işleri amala aşyrmak üçin öňdebaryjy milli we halkara tejribäni yzygiderli öwrenmeli we birleşdirmeli. Bilim ulgamynyň, iş berijiniň we zähmet bazarynyň özara hyzmatdaşlygyny, işgärleri gaýtadan taýýarlamagy ýola goýmaly diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi.
Jemgyýetiň ösüşini özgerdýän kuwwatly güýç hökmünde ylmyň durmuşda örän möhüm orny bardyr. Ata Watanymyz Garaşsyzlyk ýyllarynda ylym we ýokary tehnologiýalar babatda iri halkara guramalary we ylmy merkezleri bilen işjeň hyzmatdaşlyk edip geldi diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi.
Ýurdumyzda ylmyň möhüm meselelerine bagyşlanan halkara maslahatlar yzygiderli geçirildi. Gözel Diýarymyzyň tebigy baýlyklaryny, taryhyny we medeniýetini öwrenmäge ýardam berýän ylmy saparlar guraldy. Akademiki institutlarymyzyň maddy-tehniki binýady berkidildi. Ylmy barlaghanalar döwrebap enjamlar we abzallar bilen üpjün edildi. Tehnologiýalar merkeziniň açylmagy bolsa ylmy ösdürmekde nobatdaky ädim boldy diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
Saglygy goraýşy ösdürmek hem biziň döwlet syýasatymyzyň ileri tutulýan esasy ugurlarynyň biridir diýip, hormatly Prezidentimiz sözüni dowam etdi. Ýurdumyzyň ähli sebitlerinde we paýtagtymyzda häzirki zaman kliniki we ylmy-kliniki merkezler bina edildi. Olaryň hatarynda, Kardiologiýa merkezi, Enäniň we çaganyň saglygyny goramagyň ylmy-kliniki merkezi, Newrologiýa, Morfologiýa hem-de Aýratyn howply ýokanç keselleriň öňüni alyş merkezleri, Jemgyýetçilik saglygy we iýmitlenmek, Halkara okuw-ylmy merkezleri, şeýle hem Halkara hirurgiýa we endokrinologiýa merkezi bar.
Lukmançylyk we sagaldyş-şypahana ugurly dürli edaralaryň durky täzelendi.
Mary şäherinde çagalar hassahanasy, Türkmenabat şäherinde köpugurly hassahana, Türkmenbaşy şäherinde «Awaza» şypahanasy, welaýatlarda «Tiz kömek» merkezleri işe girizildi. Häzir ýurdumyzda 122 sany hassahana işleýär. Köp bölegi oba ýerlerinde ýerleşýän saglyk öýleriniň ulgamy giň gerime eýe boldy.
Garaşsyz Diýarymyzda derman senagaty hem depginli ösdürilýär. Ýerli çig maldan ýokary hilli derman we lukmançylyk maksatly beýleki serişdeler öndürilýär. Şunuň bilen birlikde, maýa goýumlarynyň ygtybarly we özüni çalt ödeýän görnüşi hökmünde «adam maýasyna» goýumlary goýmaga aýratyn möhüm ähmiýet berildi. Şoňa görä-de, bilim we saglygy goraýyş ulgamlaryna maýa goýumlaryny gönükdirmek alyp barýan syýasatymyzyň esasy ugurlaryndan biri bolmagynda galýar diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.
«Döwlet adam üçindir!» diýen syýasatymyzdan ugur alyp, biz halkymyzyň beden we ruhy taýdan sagdyn nesli kemala getirmekde gadymy döwürlerden bäri aýratyn ähmiýet berip gelýän ýörelgelerini dowam edýäris. Dünýä ölçeglerine laýyk gelýän iri sport we atçylyk-sport toplumlaryny, stadionlary, sport mekdeplerini, saglyk öýlerini yzygiderli gurup, ulanmaga berýäris diýip, milli Liderimiz belledi.
Türkmenistanyň sport döwleti diýlip ykrar edilmegi Garaşsyzlyk ýyllarynda biziň gazanan iň uly üstünligimizdir diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady hem-de V Aziýa oýunlarynyň we «Amul — Hazar» halkara awtorallisiniň ähmiýetini belledi. Bu çäreler Garaşsyz döwletimizi tutuş dünýäde iri sport ýaryşlaryny halkara derejede guramaga ukyply ýurt hökmünde tanatdy. Döwlet Baştutanymyz milli ýygyndy toparymyzyň kämil sport binýadyna we halkymyzyň goldawyna eýe bolup, geljekde hem Aziýa hem-de tomusky Olimpiýa oýunlarynda üstünlikli çykyş etjekdigine berk ynam bildirdi.
Syýahatçylyk ulgamyny ösdürmäge uly ähmiýet berilýär. Şoňa görä-de, bu ulgamy ösdürmek we kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işler dowam edýär.
Halkymyzyň köpasyrlyk taryhynyň, gadymy däpleriniň, medeniýetiniň, ruhy we maddy gymmatlyklarynyň, jemgyýetimiziň ösüşiniň möhüm şerti hökmünde medeni mirasymyzyň dünýäde wagyz edilmegine, döwletara we halkara medeni-ylmy gatnaşyklaryň ýola goýulmagyna aýratyn ähmiýet berilýär.
Häzir ýurdumyzda teatrlaryň 10-sy, muzeýleriň 36-sy, kitaphanalaryň hem 230-sy işleýär. Her ýyl bir hepdäniň dowamynda geçirilýän Medeniýet günleri milli çeper döredijilik we medeniýet baýramçylygyna öwrülip, gadymy mirasymyza buýsanç duýgymyzy artdyrýar. Biz geljekde hem baý ruhy-milli we medeni mirasymyza daýanmak bilen, halkymyzyň dörediji, ruhubelent milletdigini bütin dünýä wagyz ederis diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi.
Oba hojalygyny mundan beýläk-de özgertmek boýunça işler dowam edýär. Ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda iri maldarçylyk toplumlary gurulýar. Netijede, mallaryň we guşlaryň baş sanyny artdyrmaga mümkinçilik ýokarlanýar. Ekinleri ýetişdirmek üçin ähli welaýatlarda ýyladyşhana hojalyklary döredildi. Bu bolsa ilatymyzy hem-de daşary ýurtlara ibermek üçin oba hojalyk önümleri bilen ýylyň bütin dowamynda üpjün etmäge mümkinçilik berýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Ýurdumyzyň sebitlerinde et, süýt we gök önümlerini saklamak üçin üpjünçilik ulgamlary hem döredilýär.
Ýerleriň durkuny täzelemek we melioratiw ýagdaýyny gowulandyrmak, hasylyny ýokarlandyrmak, täze suwaryş usullaryny ornaşdyrmak boýunça giň gerimli işler dowam edýär.
Döwlet Baştutanymyz oba hojalyk ulgamynda netijeleriň pesdigine ünsi çekip, obasenagat toplumynyň işini üýtgedip gurap, ýerden bol hasyl almagyň, düýpli özgertmeleri geçirmegiň hem-de dolandyryş usullaryny kämilleşdirmegiň amatly ýollaryny gözlemelidiginiň wajypdygyny nygtady.
Şundan ugur almak bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlise gatnaşyjylara obasenagat toplumynyň işini gowulandyrmak boýunça teklipleri hödürledi.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, pes önümçilik görkezijileri we düşewüntsiz daýhan birleşikleriniň oba hojalyk ýerleri alnyp, has gowy işlemäge ukyply önüm öndürijilere berilse, dogry bolar. Şu maksat bilen, kanunçylyga laýyklykda, ýörite ýer gaznasyny döretmegi hem-de iş toparynyň çözgüdi esasynda ýerleri 99 ýyl möhlet bilen isleg bildirýänlere bermek teklip edildi.
Şeýle hem bölünip berlen ýerleriň 70 göteriminde pagta we bugdaý ekmek, galan 30 göteriminde bolsa beýleki oba hojalyk ekinlerini ýetişdirmek netijeli bolar diýip hasaplaýaryn diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
Daýhan hojalyklarynyň hem-de oba hojalyk paýdarlar jemgyýetleriniň şertnamalaýyn borçnamadan artyk öndüren önümleri olaryň islegi boýunça öz garamagynda galdyrylsa we erkin bahalar boýunça ýerlemek hukugyny göz öňünde tutýan tertip kesgitlense, maksadalaýyk bolar diýip, milli Liderimiz nygtady.
Azyklyk bugdaýyň we pagtanyň döwlet satyn alyş nyrhlaryna täzeden seretmegiň, ýokary hilli tohum öndürmek üçin goşmaça tölegleri bellemegiň zerurdygyny hem aýtmak isleýärin. Bu çäreler oba zähmetkeşleriniň bol hasyl almaga höwesini artdyrar diýip, milli Liderimiz nygtady.
Oba hojalyk önümlerini öndürmek üçin telekeçileri gaýtadan işleýän senagaty ösdürmäge, eksport etmek üçin ýokary hilli azyk harytlaryny öndürmäge giňden çekmegi kanunçylyk taýdan üpjün etmek möhümdir diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow teklip etdi.
Ilatymyzyň gök we miwe önümleri bilen üpjünçiligini gowulandyrmak, olaryň eksport edilýän möçberlerini artdyrmak maksady bilen, welaýat merkezleriniň golaýynda ýöriteleşdirilen daýhan hojalyklary we gaýtadan işleýän kärhanalar döredilse, peýdaly bolar.
Ýurdumyzyň ekin meýdanlarynyň melioratiw ýagdaýyny gowulandyrmak, suwaryş we zeýkeş akabalaryny arassalamak, suw üpjünçiligini kämilleşdirmek maksady bilen, daýhan birleşiklerine hem-de hojalyklaryna, oba hojalyk paýdarlar jemgyýetlerine we ylmy-barlag institutlaryna suw hojalyk işlerinde ulanyljak ýer gazýan tehnikalary we buldozerleri satyn almak üçin, 10 ýyl möhlete çenli ýylda 1 göterim ýeňillikli bank karzlaryny bermek zerurdyr diýip, milli Liderimiz belledi.
Maldarçylyk pudagynyň işini kämilleşdirmek, hususy maýa goýumlarynyň hasabyna onuň ösüşini höweslendirmek, mallaryň baş sanyny artdyrmak maksady bilen, gara mallary we dowarlary ýetişdirýän hususy hojalyklary döretmek, olary ot-iým öndürmek üçin ýer bölekleri bilen üpjün etmek meselelerini hem kanunçylyk taýdan çözmeli diýip, hormatly Prezidentimiz nygtady.
Ýurdumyzyň ýer we suw serişdelerini netijeli ulanmagyň anyk ugurlaryny kesgitlejek täze maksatnamany işläp taýýarlamagyň zerurdygyny belläp, milli Liderimiz degişli ýolbaşçylara we hünärmenlere teklipleri taýýarlamagy tabşyrdy.
Daşky gurşawy goramak, tebigy baýlyklarymyzy aýawly saklamak we artdyrmak, ekologiýa taýdan arassa gurşawy döretmek döwlet syýasatymyzyň ýene bir möhüm ugry bolup durýar. Biz, tapylgysyz baýlyklarymyz bolan belent daglarymyzy, uç-gyraksyz meýdanlarymyzy, ajaýyp derýalarymyzydyr köllerimizi örän aýawly we netijeli peýdalanmalydyrys diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi.
Şoňa görä-de, Türkmenistan birnäçe teklipleri öňe sürüp, Birleşen Milletler Guramasy we beýleki abraýly halkara guramalar bilen bu başlangyçlary amala aşyrmak boýunça anyk çäreleri görýär. Ata-babalarymyzyň däp-dessurlaryny hormatlamak bilen, ýurdumyzy bagy-bossanlyga öwürmek boýunça giň gerimli işleri geçirýäris. Soňky ýyllarda tokaý meýdanlary çalt depginler bilen giňelýär. Ýylyň bütin dowamynda gök öwüsýän seýilgähler gurulýar. Ilatly ýerleriň daş-töwereginde, awtomobil we demir ýollaryň boýunda döredilen tokaý zolaklary amatly ekologiýa ýagdaýyny emele getirýär.
Garagum sährasynda «Altyn asyr» Türkmen kölüniň döredilmegi suw serişdelerini aýawly saklamaga we daşky gurşawy goramaga, sebitiň ekologiýa ýagdaýyny gowulandyrmaga ýurdumyzyň goşýan goşandynyň aýdyň mysallarynyň biridir.
Milli Liderimiz çykyşynyň dowamynda türkmenistanlylaryň durmuş goraglylygy babatdaky meseleler barada durup geçip, ýeňil bolmadyk geçiş döwründe ilaty goramaga gönükdirilen deňsiz-taýsyz ýeňillikleri — gazdan, elektrik energiýasyndan, agyz suwundan we nahar duzundan mugt peýdalanmagy üçin ýeňillikleriň girizilendigini belledi. Ýaşaýyş jaýlary we edilýän jemagat hyzmatlary üçin ujypsyz bahalary belledik.
Ýöne, döwür üýtgeýär. Täze ykdysady şertler döreýär. Häzirki döwrüň talaby tebigy we ykdysady serişdeleri netijeli peýdalanmakdan, jemgyýetiň, döwletiň we her bir adamyň bazar ykdysadyýetine uýgunlaşmagyndan ybarat bolup, bu meseleler oýlanyşykly çözülmegini talap edýär. Häzirki wagtda ilatyň girdejileri görnetin artdy. Her maşgala gazanç etmek, çagalary ekläp-saklamak üçin giň mümkinçilikler döredi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet tarapyndan mugt berilýän serişdeleri tygşytly ulanmak üçin bu meselelere täzeçe garalsa, maksadalaýyk bolar diýip, milli Liderimiz belledi.
Sebäbi, tebigy baýlyklarymyz, ýurdumyzyň ösen ykdysady mümkinçilikleri diňe häzirki däl-de, eýsem, geljekki nesillerimize hem hyzmat etmelidir.
Şoňa görä-de, men gazy, elektrik energiýasyny, agyz suwuny mugt sarp etmek üçin goýberilýän serişdeleriň, şeýle hem ýaşaýyş jaýlarynyň we jemagat hyzmatlarynyň tölegleriniň esaslandyrylan ulgamyny ýola goýmagy maksadalaýyk hasaplaýaryn diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.
Milli Liderimiz ýene-de bir möhüm meseläni — 2019-njy ýyl üçin Döwlet býujetiniň taslamasynda durmuş-ykdysady ösüşiň esasy ugurlaryny ara alyp maslahatlaşmagy teklip edip, pudaklary diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň hasabyna ykdysady ösüşiň durnukly ýokary depginlerini saklamak, halkara we sebit ähmiýetli iri hem-de aýratyn möhüm maýa goýum taslamalaryny amala aşyrmak bu meselede esasy ugur bolmalydygyny belledi.
Durmuş syýasaty ilatyň ýaşaýyş-durmuş derejesini ýokarlandyrmaga, adam mümkinçiliklerini ösdürmäge gönükdirilmelidir.
Dünýä ölçeglerine laýyklykda bilim ulgamynda düýpli özgertmeleri dowam etdirmek, bu ulgamy mundan beýläk-de ýokary hilli we hemmetaraplaýyn döwrebaplaşdyrmak zerur bolup durýar.
Ylmy ösdürmäge hem uly üns bermeli. Akademiki institutlaryň maddy-enjamlaýyn binýadyny has-da berkitmeli. Ylmy barlaghanalary döwrebap enjamlar bilen üpjün etmeli diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.
Kadaly iýmitlenmegi, ýaramaz endiklerden ýüz öwürmegi, zähmet bilen dynç alşy utgaşdyrmagy, sport bilen meşgullanmagy göz öňünde tutýan saglygy goramagyň milli ulgamyny kemala getirmegi dowam etmeli. Bu ugurlarda dünýäniň öňdebaryjy ylmy-barlag merkezleri bilen hyzmatdaşlygy ösdürmeli.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow medeniýet ulgamynda ileri tutulýan wezipelere ünsi çekip, bu ulgamdaky döwlet syýasatynyň jemgyýetimiziň ähli agzalary üçin medeni gymmatlyklaryň elýeterli bolmagyna gönükdiriljekdigini belledi. Ýaşlaryň bedenterbiýä we sporta köpçülikleýin çekilmegini göz öňünde tutýan milli sport ulgamy mundan beýläk hem ösdüriler.
Aýlyk zähmet haklaryny, pensiýalary we talyp haklaryny (10 göterimden az bolmadyk derejede) ýokarlandyrmak arkaly ilatyň durmuş goraglylygyny üpjün etmek hem möhüm wezipeleriň biri bolmagynda galar diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi. Durmuş ulgamyny maliýeleşdirmegiň möçberi Döwlet býujetiniň çykdajylarynyň 75 — 80 göteriminden az bolmaly däldir. Eneligi we çagalygy goramak boýunça döwlet tarapyndan çäreler görülmelidir.
2019-njy ýylda maýa goýumlarynyň köp bölegi uglewodorod çig malyndan polietilen, polipropilen, ýokary oktanly benzin ýaly önümleriň örän gymmat görnüşlerini öndürýän önümçilikleri ösdürmek üçin ulanylar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Maýa goýumlarynyň uly möçberi Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygyna gönükdiriler.
Geljek ýylda ýurdumyzyň elektrik energetikasyny ösdürmäge, täze elektrik stansiýalaryny gurmaga we döwrebaplaşdyrmaga hem aýratyn üns berler. Bu bolsa içerki sarp edijileri bökdençsiz üpjün etmäge we goňşy ýurtlara elektrik energiýasynyň iberilýän möçberlerini artdyrmaga mümkinçilik döreder.
Himiýa senagatynda ýod we brom öndürýän birnäçe kärhanalaryň düýbi tutular.
2019-njy ýyl üçin maýa goýum maksatnamasynda ulag we aragatnaşyk toplumynyň ösdürilmegine hem uly üns berilmelidir. Geljek ýylda Aşgabat — Türkmenbaşy, Aşgabat — Mary — Türkmenabat — Farap hem-de Aşgabat — Garagum — Daşoguz awtomobil ýollaryny abadanlaşdyrmaga we döwrebaplaşdyrmaga uly möçberli maýa goýumlaryny gönükdirmek meýilleşdirilýär. Bu çäreler bolsa müňlerçe täze iş orunlaryny döretmäge mümkinçilik berer diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi.
Döwlet Baştutanymyz sözüni jemläp, ýurdumyzyň ykdysady garaşsyzlygynyň we azyk howpsuzlygynyň döredilmegi biziň geçiren düýpli özgertmelerimiziň esasy netijesi boldy diýip nygtady. “Biz raýatlarymyzyň hukuklaryny we azatlyklaryny goramagy kanunçylyk taýdan üpjün etmek, mugt bilim almak, her bir adamyň abadan durmuşda ýaşamagy, saglygyny berkitmegi, netijeli zähmet çekmegi we dynç almagy üçin doly şertleri döretmek ýaly möhüm wezipeleriň ýerine ýetirilmegini gazandyk” diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
Taryhy taýdan gysga döwrüň içinde merdana türkmen halky dünýäde özüni parahatçylyk söýüji, dostlukly, gurmagy we döretmegi başarýan milletdigini aýdyň görkezdi. Şoňa görä-de, mähriban halkymyz Garaşsyzlyk döwrüniň üstünliklerine hem-de taryhy ýeňişlerine buýsanýar diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Milli Liderimiz ähli halkymyza, aýratyn-da, hormatly ýaşulularymyza içeri we daşary syýasatymyzy goldaýandyklary, jan-tenimiz bilen guwanýan ata Watanymyzy ösdürmäge işjeň gatnaşýandyklary üçin tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirip, şu gün üstünden gadymy kerwen ýollary geçen berkarar Watanymyzda täze taryhymyzyň ýeňişli sahypalarynyň ýazylýandygyny nygtady.
Watançylyk, ynsanperwerlik, zähmetsöýerlik kadalaryna eýerýän mähriban halkymyzyň biziň alyp barýan içeri we daşary syýasatymyzy goldamagy, ata Watanymyzyň güýç-kuwwatyna bolan berk ynamy, beýik maksatlar bilen amala aşyrylýan işlere hoşniýetli gatnaşmagy täze-täze maksatnamalary işläp taýýarlamaga we amala aşyrmaga doly mümkinçilik berýär diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
Çykyşynyň ahyrynda milli Liderimiz ýygnananlary şanly Garaşsyzlyk baýramy bilen gutlap, hemmelere berk jan saglyk, asuda, abadan, bagtyýar durmuşy, Berkarar Watanymyzy gülledip ösdürmekde, ählisine uly üstünlikleri arzuw etdi.
Türkmenistanyň Prezidentiniň maksatnamalaýyn çykyşy uly üns bilen diňlenildi hem-de dowamly el çarpyşmalar bilen garşylandy.
Soňra milli Liderimiz umumymilli maslahatyň gün tertibine girizilen meseleleri ara alyp maslahatlaşmaga geçmegi teklip edip, oňa gatnaşyjylara söz berdi.
Birinji bolup çykyş eden Ahal welaýatynyň Sarahs etrabynyň Oraz Salyr adyndaky daýhan birleşiginiň kärendeçisi Bäşim Aýdyýew döwlet Baştutanymyzy Gahryman Arkadagymyzyň parasatly ýolbaşçylygynda beýik işleriň ýoly bilen öňe tarap ynamly gadam urýan ata Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň ýetip gelýän 27 ýyllygy bilen tüýs ýürekden gutlady.
Bellenilişi ýaly, bu gün milli ykdysadyýetimiziň ähli pudaklarynda, şol sanda oba hojalygynda hem düýpli özgertmeler amala aşyrylýar we ähli ugurlarda uly ösüşler gazanylýar. Türkmen halky milli Liderimiziň başda durmagynda bagtyýar, asuda, bolelin durmuşda ýaşaýar.
Şanly baýramyň öň ýanynda halkymyzyň ähli gatlaklarynyň wekilleriniň gatnaşmagynda geçirilýän Halk Maslahatynyň bu mejlisi ýurdumyzyň taryhyna altyn harplar bilen ýazylar. Sebäbi bu ýerde döwletimiziň geljekki ösüşlerine gönükdirilen oba hojalyk pudagynda özgertmeleri geçirmek barada pikir alyşýarys. Öz taryhy çykyşynda Türkmenistanyň Prezidenti ýurdumyzda durmuşa geçirilen işler bilen bir hatarda, geljekde öňde durýan wezipeler barada anyk aýdyp geçdi we birnäçe halk bähbitli oňyn teklipleri öňe sürdi. Şol wezipeleriň durmuşa geçirilmegi bilen geljekde-de täze ýeňişleriň gazanyljakdygyna biz doly ynanýarys diýip, çykyş eden belledi.
Döwlet Baştutanymyzyň başlangyçlary esasynda ýurdumyzyň möhüm pudagy bolan oba hojalygyny toplumlaýyn ösdürmäge, oba hojalyk pudagynda ylmyň iň täze gazananlaryny önümçilige ornaşdyrmaga, toprak-howa şertlerimize laýyklykda ekilýän ekinleriň görnüşlerini ösdürip ýetişdirmäge, önümleriň hil derejesini ýokarlandyrmaga, ýer we suw serişdelerini rejeli peýdalanmaga mümkinçilikler döredildi, bu bolsa oba ilatynyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň has-da ýokarlanmagyny şertlendirýär. Şeýle ynsanperwer hemaýatlary üçin türkmen daýhanlary milli Liderimiziň adyna alkyş sözlerini aýdýarlar.
Hormatly Prezidentimiz oba hojalyk pudagyny ösdürmekde hususyýetçiligiň ornunyň uludygyny hemişe nygtaýar. Daýhan hojalyklary, paýdarlar jemgyýetleri bilen bir hatarda, hususy hojalyklaryň döredilmegi oba hojalyk önümçiligini özgertmek, bol hasyl almak üçin ähli mümkinçilikleri döredýär. Şunuň bilen baglylykda, B.Aýdyýew bazar gatnaşyklaryna geçilmegi bilen oba hojalygynda netijeliligi has-da ýokarlandyrmak, önüm öndürijileri höweslendirmek maksady bilen, oba hojalyk maksatly ýörite ýer gaznasyny döretmek hakynda we şol gaznadan ýer böleklerini 99 ýyla çenli peýdalanmaga bermek barada döwlet Baştutanymyzyň aýdan tekliplerini oba zähmetkeşleriniň adyndan doly goldaýandyklaryny beýan etdi.
Hormatly Prezidentimiz şeýle hem topragymyzyň gurplulygyny ýokarlandyrmak hem-de ýerleriň melioratiw ýagdaýyny has-da gowulandyrmak barada teklipleri öňe sürdi, bu bolsa daýhanlaryň buýsançly başyny göge göterdi, munuň üçin olaryň milli Liderimize alkyşlarynyň çägi ýok.
Milli Liderimiziň yzygiderli aladalary bilen ýurdumyzda azyk bolçulygy döredildi. Indi Türkmenistan gallany eksport edýän ýurtlaryň hataryna goşuldy. Galla we pagta önümleri daşary ýurt bazarlarynda uly isleg bildirilýän harytlara öwrüldi. Bu bolsa milli ykdysadyýetimiziň ösmeginde uly orun tutýar.
Maslahata gatnaşyjylar döwlet Baştutanymyzyň manyly taryhy çykyşyny uly buýsanç bilen diňläp, Watan, halk hakyndaky aladalara gurşalan tekliplerini, öňde goýan wezipelerini tüýs ýürekden goldaýarlar. Milli Liderimiziň pähim-paýhasa ýugrulan taryhy çykyşy türkmenistanlylary Garaşsyz Watanymyzyň röwşen geljegi, merdana halkymyzyň eşretli ertiri üçin mundan beýläk-de jan aýaman zähmet çekmäge, toprakdan bol hasyl öndürmäge ruhlandyrýar, güýjümize güýç goşýar diýip, ekerançy öz çykyşyny “Arkadaga şöhrat! Gahrymana şöhrat!” diýen joşgunly şygar bilen tamamlady.
Soňra Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň Strategik we durnukly ösüş institutynyň baş hünärmeni Aýna Açylowa söz berildi. Onuň nygtaýşy ýaly, hormatly Prezidentimiziň parasatly we öňdengörüjilikli durnukly ösüş syýasaty netijesinde, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe milli ykdysadyýetimiz ägirt uly sepgitlere ýetdi. Ýurdumyz jemi içerki önümiň ösüş depgini boýunça dünýä ýurtlarynyň arasynda öňdäki orunlary saklap gelýär.
Durmuş maksatnamalarynyň üstünlikli amala aşyrylmagy, ilatyň girdejileriniň yzygiderli ýokarlanmagy, müňlerçe täze döwrebap iş orunlarynyň döredilmegi halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertleriniň düýpli gowulanýandygyna, Durnukly ösüş maksatlarynyň doly berjaý edilýändigine şaýatlyk edýär. Bu aýdyň hakykat milli Liderimiziň peşgeş beren “Türkmenistan Durnukly ösüşiň maksatlaryna ýetmegiň ýolunda” atly kitabynda hem doly beýanyny tapýar. Ýurdumyzyň Döwlet býujetiniň 80 göterimine golaýynyň durmuş ugruna gönükdirilmegi halkymyzyň durmuş goraglylygynyň üpjün edilmegini kepillendirýär. Şeýle bimöçber aladalary üçin halkymyz Arkadag Prezidentimize çäksiz alkyş sözlerini aýdýar.
Siz ýurdumyzyň ykdysadyýetini diwersifikasiýalaşdyrmak, sanly ykdysadyýet ulgamyna geçmek, ýurdumyzyň tebigy serişdelerini rejeli peýdalanmak, olary geljekki nesillerimize ýetirmek babatynda düýpli işleri amala aşyrýarsyňyz. Siziň öňdengörüjilikli ykdysady syýasatyňyzyň netijesinde, sebit we dünýä möçberinde iri kärhanalaryň gurlup, ulanylmaga berilmegi ýurdumyzyň senagatynda zähmet öndürijiligini ýokarlandyrmaga, eksport kuwwatyny artdyrmaga giň mümkinçilikleri açdy diýip, çykyş eden aýtdy.
Bellenilişi ýaly, döwlet Baştutanymyzyň Prezidentlige saýlanan ilkinji günlerinden başlap, milli Liderimiz ýurdumyzda durmuşa gönükdirilen bazar ykdysadyýetiniň berk binýadyny esaslandyrmagy baş maksadyna öwürdi.
Halkymyz indi birnäçe ýyllaryň dowamynda ýaşaýyş üçin wajyp bolan tebigy gazdan, agyz suwundan, elektrik energiýasyndan, nahar duzundan mugt peýdalanyp gelýär. Hormatly Prezidentimiziň tagallalary bilen mukaddes topragymyzyň tebigy baýlyklaryny geljekki nesillerimize miras galdyrmak barada çäreler görülýär. Milli ykdysadyýetimiziň bazar gatnaşyklaryna esaslanýan şertlerinde tebigy baýlyklarymyzy rejeli, tygşytly we ýokary derejede netijeli peýdalanmagyň zerurlygy, şeýle-de ilatyň girdejileriniň artýandygy, olaryň ýaşaýyş-durmuş şertleriniň gowulanýandygy halkymyzyň mugt peýdalanýan hyzmatlaryna töleg girizmäge doly mümkinçilik döredýär.
Döwlet Baştutanymyzyň şu Halk Maslahatynda eden taryhy çykyşynda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň esasy ugurlary barada aýdanlaryny türkmen ykdysatçylary doly goldaýarlar diýip, A.Açylowa nygtady.
Milli Liderimiziň oba hojalyk pudagyny özgertmek babatynda alyp barýan syýasaty innowasion esaslarda ýurdumyzyň azyk garaşsyzlygyny düýpli berkitmäge, girdejileri artdyrmaga, dünýä bazarlaryna bäsleşige ukyply önümleri çykarmaga gönükdirilendir. Bu ugurda ýurdumyzyň ähli sebitlerinde döwrebap ýyladyşhanalar, sowadyjy ammarlar, maldarçylyk toplumlary gurulýar, oba hojalyk önümlerini gaýtadan işleýän senagat kärhanalarynyň işi ýola goýulýar.
Binýady berkden tutulan kuwwatly döwletimiziň milli ykdysadyýetini pugtalandyrmakda ak ýürekden, jan aýaman, halal zähmet çekmek her bir türkmenistanlynyň mukaddes borjudyr diýip, çykyş eden aýtdy hem-de hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa berk jan saglyk, uzak ömür we giň gerimli asylly işlerinde üstünlikleri arzuw etdi.
Soňra Daşoguz welaýatynyň S.A.Nyýazow adyndaky etrabynyň Sadulla Rozmetow adyndaky oba hojalyk paýdarlar jemgyýetiniň başlygy Kamil Rozmetow çykyş edip, döwlet Baştutanymyzy hem-de ýygnananlaryň ählisini Halk Maslahatynyň işiniň başlanmagy we eziz Watanymyzyň ýetip gelýän mukaddes Garaşsyzlygynyň 27 ýyllygy bilen tüýs ýürekden gutlady.
Nygtalyşy ýaly, “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” ýylynda geçirilýän bu maslahatyň ýurdumyzyň röwşen geljegini nazarlaýan tutumlara badalga beren waka hökmünde taryha girjekdigi hakykatdyr. Milli Liderimiziň parasatly ýolbaşçylygynda Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň her güni ýatdan çykmajak taryhy wakalara, syýasy, ykdysady we medeni ösüşlere beslenýär. Bu ajaýyp ösüşler, geljege badalga berýän tutumly işler hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan ynsanperwer içeri hem-de daşary syýasatynyň barha rowaç alýandygynyň aýdyň beýanydyr.
Döwlet Baştutanymyzyň egsilmez aladalarynyň netijesinde, türkmen halkynyň netijeli zähmet çekmegi, bereketli toprakdan bol hasyl almagy üçin ähli şertler döredilýär. Milli Liderimiziň ýurdumyzda ýetişdirilýän bugdaý we pagta hasyly üçin döwlet satyn alyş nyrhlaryna gaýtadan seretmek baradaky teklipleri daýhanlary has-da ruhlandyrdy.
Oba hojalygynda döwrebap özgertmeleriň yzygiderli geçirilmegi, daýhanlaryň zähmetine mynasyp baha berilmegi, türkmen topragyna bolan yhlasyny barha artdyrýar. Bularyň ählisi täze üstünlikleri gazanmak üçin şertleri döretmäge mümkinçilik berýär.
Siziň maslahatda täze dörediljek ýer gaznasyndan ýer alýan daýhanlara alan ýeriniň azyndan 70 göterimine şertnamalaýyn esasda döwlet tabşyrygyna girýän ekinleri ekip, borçnamadan artyk öndüren hasylyny öz islegiňe görä galdyrmak hem-de ýeriň galan bölegine ekin dolanyşygyny geçirmek esasynda beýleki ekinlerini ekmek baradaky teklipleriňizi tüýs ýürekden goldaýar diýip, çykyş eden belledi.
Oba hojalyk toplumynyň işgärleri Arkadag Prezidentimiziň durmuşa geçirýän öňdengörüjilikli syýasatyndan ruhlanyp, eziz Watanymyzyň ösüşine mynasyp goşant goşarlar diýip K.Rozmetow nygtady hem-de milli Liderimize Garaşsyz we Bitarap Türkmenistanyň mundan beýläk-de ösmegi, ýurdumyzda azyk howpsuzlygynyň we halkymyzyň abadan hem-de bagtyýar durmuşynyň üpjün edilmegi üçin taýsyz tagallalaryna hoşallyk bildirdi.
Soňra Lebap welaýatynyň Halaç etrabynyň «Akgala» daýhan birleşiginiň kärendeçisi Maral Gurbanowa söz berildi. Ol hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy hem-de mejlise gatnaşyjylaryň ählisini Türkmenistanyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 27 ýyllygy we Halk Maslahatynyň öz işine başlamagy bilen tüýs ýürekden gutlap, ýurdumyzda hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda taryh üçin gysga döwrüň içinde asyrlara barabar ösüşleriň gazanylandygyny belledi. Ýokary döwlet wezipesine saýlanan gününden başlap, milli Liderimiz paýtagtymyzy we welaýatlarymyzy ösdürmäge uly üns berýär. Şol ýerlerde toplumlaýyn özgertmeler amala aşyrylýar hem-de dürli ähmiýetli desgalar bilen bir hatarda, döwrebap ýaşaýyş jaýlary bina edildi we gurulýar.
Kärendeçiniň nygtaýşy ýaly, milli Liderimiz oba hojalygyny ösdürmek ugrunda ýadawsyz alada edýär. Munuň şeýledigine mineral dökünleri öndürmek boýunça kärhanalaryň gurulmagy şaýatlyk edýär. Şeýle mysallaryň biri ýakynda Balkan welaýatynda işe girizilen ýyllyk kuwwaty 1 million 155 müň tonna karbamid dökünini öndürýän “Garabogazkarbamid» zawodydyr. Bu kärhanalar oba hojalyk pudagyny ýokary hilli mineral dökünleri bilen doly üpjün edip, Türkmenistan döwletimiz himiýa önümlerini eksport edýän iri döwletleriň hataryna goşulýar. Şunuň bilen birlikde, bu kärhanalaryň işe başlamagy bilen täze iş orunlary hem döredildi.
Ýurdumyzyň ekerançylarynyň adyndan M.Gurbanowa hormatly Prezidentimiziň taryhy çykyşynda gök we miwe önümleri bilen meşgullanýan daýhan hojalyklaryny, maldarçylyk bilen meşgullanýan hem-de olary gaýtadan işleýän hususy hojalyklaryny döretmek, ekerançylyk meýdanlary bilen üpjün etmek, şeýle hem oba hojalygyna degişli tehnikalary we gurallary hem-de suw tygşytlaýjy enjamlary, suw hojalygynda ulanylýan buldozerleri satyn almak üçin ýeňillikli bank karzlaryny bermek hakynda aýdan tekliplerini doly goldaýandyklaryny nygtady. Döwlet Baştutanymyzyň maslahatda eden taryhy çykyşy, çuň manyly sözleri daýhanlary täze zähmet üstünliklerine ruhlandyrýar diýip, kärendeçi aýtdy hem-de pudagyň zähmetkeşleriniň milli Liderimiziň şu maslahatda öňe süren başlangyçlarynyň durmuşa geçirilmegi üçin jan aýaman zähmet çekjekdiklerine ynandyrdy.
Çykyş edeniň belleýşi ýaly, ol ene toprakdan rysgal tapan zenan. Şu gün onuň durmuşynda ýatdan çykmajak iň bagtly günleriň biri boldy. Oňa kärendeçi zenan hökmünde belent münberden ähli zenanlaryň adyndan çykyş etmek hormaty nesip etdi. “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýen şu ýylda döwlet Baştutanymyz “Enä tagzym — mukaddeslige tagzym” atly kitabyny türkmen halkymyza sowgat berdi. Bu kitap ýurdumyzda enä belent sarpa goýulýandygynyň subutnamasydyr. Bu eserde enäniň keşbi Aýa, Güne, bahara — ýaza meňzedilýär, eneler mukaddeslige deňelýär diýip, M.Gurbanowa belledi hem-de özleri barada edýän aladalaryna jogap edip, asyllylyk, zähmetsöýerlik, watansöýüjilik ruhunda perzentleri terbiýeläp ýetişdirjekdiklerine ýurdumyzyň zenanlarynyň adyndan milli Liderimizi tüýs ýürekden ynandyrdy.
Kärendeçi Gahryman Arkadagymyza janynyň sag, belent başynyň aman, ýurdunyň abadan, mertebesiniň mundan-da belent bolmagyny hem-de türkmen halkynyň bagtyýar geljegi, eşretli durmuşy üçin alyp barýan tutumly işleriniň hemişe rowaçlyklara beslenmegini arzuw etdi.
Soňra Balkan welaýatynyň Serdar şäheriniň ýaşaýjysy, pensioner Rejepmyrat Allanurow şu taryhy foruma gatnaşýan uly nesilleriň adyndan hormatly Prezidentimizi hem-de tutuş halkymyzy ak mermerli paýtagtymyzda milli Liderimiziň baştutanlygynda geçirilýän Halk Maslahatynyň birinji mejlisi hem-de Garaşsyzlygyň 27 ýyllyk baýramy bilen tüýs ýürekden gutlady.
R.Allanurowyň belleýşi ýaly, türkmen jemgyýetiniň gurluşynyň gadymy durmuş mekdepleriniň biri bolan Halk Maslahatynyň çagyrylmagy parasatly halkymyzyň ata-babalarymyzyň parasatly ýol-ýörelgelerine, köpasyrlyk köklerine eýe bolan demokratik ýörelgelerine ygrarlydygynyň aýdyň subutnamasy bolup durýar. Asyrlaryň dowamynda emele gelen däplere görä, häzirki günde hem döwlet meseleleri ählihalk tarapyndan ara alnyp maslahatlaşylyp çözülýär. Şoňa görä-de, bu ýere ýurdumyzyň ähli künjeklerinden gelen wekiller, dürli pudaklaryň işgärleri ýygnandylar. Olar döwlet Baştutanymyzyň halkymyzyň bagtyýar geljegine gönükdirilen oňyn syýasatyny hem-de beýik başlangyçlaryny ilatymyza düşündirmek boýunça asylly işe öz goşantlaryny goşýarlar.
Pensioner öz çykyşyny dowam etmek bilen, häzirki wagtda türkmenistanlylaryň uly nesli üçin gurlan hem-de durky täzelenen lukmançylyk merkezleriniň we şypahanalarynyň hereket edýändigini belledi. Saglygy goraýyş edaralarynda, ýaşaýyş jaý-jemagat hojalyklarynda, ulag hem-de aragatnaşyk ulgamynda dürli ýeňillikler göz öňünde tutuldy. Ýylsaýyn artýan pensiýalary hem-de döwlet kömek pullary öz wagtynda tölenilýär.
Ýaşulularyň adyndan R.Allanurow hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tebigy baýlyklary rejeli ulanmak, hususan-da, gazy, elektrik energiýasyny, agyz suwuny, nahar duzy üçin tölegleri kadalaşdyrmak babatdaky teklibini goldady. Çykyş edeniň nygtaýşy ýaly, halkymyzyň köp ýyllardan bäri dünýäde deňi-taýy bolmadyk ýeňilliklerden peýdalanýandygyny aýtdy.
Bazar gatnaşyklaryna geçilýän döwründe hem-de türkmenistanlylaryň ýokary derejeli durmuş şertleriniň gazanylmagy netijesinde ýaşulular ýurdumyzyň tebigy baýlyklaryny geljekki nesiller üçin saklamak hem-de döwlet serişdelerini rejeli ulanmak maksady bilen, soňky birnäçe ýyllaryň dowamynda saklanyp gelýän ýeňillikleriň aýrylmagy barada teklibi aýtdylar.
R.Allanurowyň nygtaýşy ýaly, hormatly Prezidentimiziň çuňňur many-mazmunly çykyşy şu mejlise gatnaşýanlaryň ählisinde uly ruhubelentlik duýgusyny döretdi we ýurdumyzyň ýaşululary umumymilli forumda kabul edilen çözgütleri, döwlet Baştutanymyzyň Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe eziz Watanymyzy mundan beýläk-de gülledip ösdürmäge gönükdirilen başlangyçlaryny biragyzdan goldaýarlar we makullaýarlar.
Ýaşuly çykyşyny ruhubelent goşgy setirleri bilen jemläp, milli Liderimiziň adyna buýsanç sözlerini we iň gowy arzuwlaryny aýtdy.
Soňra Mary şäherindäki «Röwşen» hususy kärhanasynyň başlygynyň orunbasary Ýagmyr Hanow çykyş etdi. Ol Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalarynyň adyndan hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy we foruma gatnaşyjylaryň ählisini ýetip gelýän baýramçylyk — ýurdumyzyň Garaşsyzlyk güni hem-de Halk Maslahatynyň işine başlamagy bilen mähirli gutlady.
Çykyş eden döwlet Baştutanymyzyň Garaşsyz Watanymyzy hemmetaraplaýyn ösdürmäge, onuň halkara abraýyny artdyrmaga gönükdirip, alyp barýan giň gerimli işleriniň ähmiýetini nygtap, milli Liderimiz tarapyndan başy başlanan toplumlaýyn özgertmeleriň netijesinde milli ykdysadyýetimiziň hemme pudaklary bilen bir hatarda, telekeçilik ulgamynyň ýokary depginler bilen ösýändigini belledi.
Şunuň bilen baglylykda, hususy işewürligiň wekili hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň: “Telekeçilerimiz ähli pudaklarda başarnyklaryny görkezip, yhlasly zähmet çekýärler we uly üstünlikleri gazanýarlar” diýen sözlerini getirdi hem-de häzirki wagtda döwlet Baştutanymyzyň berýän uly goldawlary netijesinde Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary dürli ulgamlarda iş alyp barýarlar, dürli görnüşli önümleri öndürmekde innowasion tehnologiýalary peýdalanmagyň dünýä tejribesini öwrenýärler, halkara derejeli iri taslamalary durmuşa geçirmäge işjeň gatnaşýarlar.
Bellenilişi ýaly, ýurdumyzyň telekeçileri öndürilýän harytlaryň görnüşlerini artdyrmak, dünýä bazarlarynda olaryň bäsdeşlige ukyplylygyny gazanmak, oba hojalyk tehnikalaryny getirmek, täze ýerleri özleşdirmek, ýyladyşhanalary gurmak, maldarçylygy we guşçulygy ösdürmek boýunça uly işleri alyp barýarlar. Türkmen işewürleriniň gurluşykda, dokma pudagynda, senagatda, bilim we syýahatçylyk ulgamlarynda, mahabat, neşirýat işlerinde alyp barýan işleri buýsanç döredýär. Olar diňe bir ýurdumyzyň çäginde däl, eýsem, doganlyk daşary döwletlerde-de desgalary bina edip, türkmen binagärliginiň ajaýyp nusgasyny görkezýärler.
Hususy ulgam Watanymyzyň azyk bolçulygyny üpjün etmekde mynasyp goşant goşýar. Bu gün ak bazarlarymyzy we mukaddes saçaklarymyzy bereketli türkmen topragynda öndürilýän ýokary hilli, ekologiýa taýdan arassa önümler bezeýär. Halkymyzyň saçaklarynyň rysgal-berekedi, gurulýan medeni-durmuş maksatly binalar, täze iş orunlarynyň döredilmegi telekeçileriň yhlasly zähmetleriniň miweleridir. Türkmen hususy işewürleriniň güýji bilen ýurdumyzda daşary ýurtlardan getirilýän önümleriň ornuny tutup bilýän önümleriň önümçiliginiň ýola goýlandygyny bellemek biz üçin has hem ýakymlydyr diýip, Ý.Hanow sözüni dowam etdi.
Ol döwlet Baştutanymyzyň çykyşynda beýan edilen teklipleri, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan mundan beýläk-de yzygiderli ösdürmäge gönükdirilen ähli döredijilikli başlangyçlaryny telekeçileriň adyndan doly goldaýandyklaryny aýdyp, Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň bazar gatnaşyklaryna geçmeginiň milli baýlyklarymyzy aýawly, oýlanyşykly hem-de ýokary netijeli peýdalanmagy talap edýändigini belledi. Halkyň hal-ýagdaýynyň yzygiderli ýokarlanmagy üçin döredilen şertler, ilatyň iş bilen üpjünçiligi baradaky meseleleriň çözülmegi häzirki döwürde türkmenistanlylaryň mugt peýdalanýan hyzmatlaryny doly tölemäge mümkinçilik berýär.
“Röwşen” hususy kärhanasynyň ýolbaşçysynyň orunbasary hormatly Prezidentimiz: “Telekeçiler ýurdumyzyň altyn gaznasydyr” diýip, bize uly ynam bildirýär diýip, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalarynyň jemi içerki önümiň möçberinde telekeçilik pudagynyň paýyny ýokarlandyrmak barada öňde goýlan wezipeleri abraý bilen ýerine ýetirjekdiklerine ynandyrdy.
Milli Liderimiziň janynyň sag, ömrüniň uzak bolmagyny, il-ýurt bähbitli ähli başlangyçlarynda täze ajaýyp üstünlikleri arzuw edip, Ý.Hanow öz çykyşyny söýgüli Watanymyza hem-de Gahryman Arkadagymyza bagyşlanan joşgunly goşgy setirleri bilen jemledi.
Umumymilli maslahatyň gün tertibiniň meselelerini ara alyp maslahatlaşmagyň dowamynda Türkmenbaşy Halkara deňiz portunyň “Balkan” gämi bejeriş-mehaniki ussahanasynyň ussasy Berdimämmet Aşyrow öz çykyşynda “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýlip atlandyrylan şöhratly ýylymyzyň her bir gününiň eziz Arkadagymyzyň mähriban Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrundaky giň gerimli işleriniň netijesinde üstünliklere beslenýändigini nygtady. Döredijilikli zähmetiň, bagtyýarlygyň ruhunda ösýän-özgerýän ýurdumyzda halkymyzyň durmuş-ýaşaýyş derejesi günsaýyn ýokarlanýar. Ýurdumyzyň ykdysady kuwwatyny artdyrmakda giň möçberli işler, umumadamzat ähmiýetli taryhy başlangyçlar durmuşa geçirilýär. Şol işler bütin dünýä jemgyýetçiliginiň ünsüni çekýär.
Täze taryhy eýýamda milli Liderimiziň başlangyçlary bilen ulag we aragatnaşyk ulgamlaryny ösdürmek boýunça uly işler amala aşyrylýar, «Gündogar — Günbatar» we «Demirgazyk — Günorta» ugurlary boýunça halkara ulag geçelgeleriniň ulgamy döredilýär. Döwrebap howa, polat we awtomobil ýollary, deňiz we derýa ýollary halklaryň arasyndaky dostlugyň we raýdaşlygyň nyşanlaryna öwrüldi.
Çykyş eden üçünji müňýyllykda Beýik Ýüpek ýolunyň täzeden dikeldilýändigini nygtap, şu baýramçylyk günlerinde döwlet Baştutanymyzyň «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» atly 2-nji kitabynyň hem-de “Türkmenistan durnukly ösüşiň maksatlaryna ýetmegiň ýolunda” atly täze ylmy işiniň çapdan çykmagynyň uly ruhlandyryjy güýjüni belledi.
Ýurdumyz ulag ulgamynda sebit we yklym ähmiýetli iri taslamalary durmuşa geçirip, halkara hyzmatdaşlyk ýörelgelerine ygrarlydygyny tassyklady. Gazagystan — Türkmenistan — Eýran, Serhetabat — Turgundy ugurlary boýunça çekilen demir ýollary, Aziýa halkara demir ýol ulag geçelgesiniň birinji tapgyrynyň — Kerki — Ymamnazar — Akina böleginiň açylmagy, şeýle hem Amyderýanyň üstünden gurlan Kerki — Kerkiçi, Türkmenabat — Farap demir ýol, awtomobil köprüleriniň ulanylmaga berilmegi muňa aýdyň şaýatlyk edýär.
Ýurdumyzyň deňiz ulaglary ulgamynyň wekili hökmünde B.Aşyrow söwda flotuny ösdürmek, Türkmenbaşy Halkara deňiz portuny sebitde iň iri port toplumlarynyň birine öwürmek boýunça türkmen Lideriniň alyp barýan ägirt uly işini belledi.
Arkadag Prezidentimiziň hemme işleriniň we başlangyçlarynyň mähriban halkymyz baradaky alada ýugrulandygyny nygtap, çykyş eden şu gün umumymilli maslahatda aýdylan ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň ileri tutulýan ugurlaryna degişli ähli başlangyçlary kärdeşleriniň adyndan goldaýandyklaryny aýtdy.
Ýurdumyzyň bagtyýar geljeginiň, dünýäniň ähli döwletleri bilen dostluk we doganlyk gatnaşyklaryny mundan beýläk-de pugtalandyrmagyň bähbidine alyp barýan ýadawsyz tagallalary, ýurdumyzyň ulag pudagynyň yzygiderli döwrebaplaşdyrylýandygy üçin B.Aşyrow döwlet Baştutanymyza tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi hem-de milli Liderimizi Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 27 ýyllygy bilen mähirli gutlap, iň gowy arzuwlaryny aýtdy.
Soňra Döwlet serhet gullugynyň serhet birikmesiniň serkerdesiniň orunbasary Eziz Çaryýew çykyş etdi.
Ol milli Ýaragly Güýçleriň şahsy düzüminiň adyndan Türkmenistanyň Prezidentini, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedowy we bu ýere ýygnananlaryň hemmesini eziz Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 27 ýyllygy hem-de Halk Maslahatynyň öz işine başlamagy bilen gutlady. “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” şygary astynda geçýän şu ýylda döwletimiziň hem-de jemgyýetimiziň durmuşynda uly ähmiýete eýe bolan bu waka halkymyzyň köpasyrlyk milli däplerine we ýörelgelerine ygrarlydygyna şaýatlyk edýär.
Şunuň bilen baglylykda, çykyş eden milli Liderimiziň «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» atly kitabyna ünsi çekdi, onda gymmatly taryhy maglumatlar, şol sanda türkmen halkyna mahsus bolan edermenlik, gaýduwsyzlyk ýaly häsiýetleriň kemala getirilendigi barada aýdylýar. Harby gullukçynyň belleýşi ýaly, eziz Watanymyzyň goragçylary şöhratly ata-babalarymyzyň wesýetlerine wepaly bolup, ýurdumyzyň goragynda sarsmaz gala bolup durmagyň özleri üçin uly hormat bolup durýandygyny belledi.
Döwlet Baştutanymyzyň atasy we kakasy — ussat mugallym, gaýduwsyz esger, ilhalar ynsan Berdimuhamet Annaýewiň hem-de içeri işler edaralarynyň hormatly weterany Mälikguly Berdimuhamedowyň ömür ýoly, şeýle hem hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň hut öziniň şahsy göreldesi türkmen harby gullukçylary üçin nusgalyk mekdepdir. Berdimuhamet Annaýewiň Russiýa Federasiýasynyň ýokary döwlet sylagy bolan «Edermenligi üçin» medaly bilen sylaglanylmagy buýsanç duýgusyny artdyrdy hem-de ýaş türkmen esgerleri ata Watanymyza mynasyp gulluk etmek bilen, onuň gahrymançylyk ýörelgesine eýererler diýip, serkerde belledi.
Mähriban Arkadagymyzyň «Watan goragy mukaddesdir», «Mertler Watany beýgeldýär», «Mert ýigitler gaýrat üçin dogulýar», «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi», «Enä tagzym — mukaddeslige tagzym» atly kitaplary ýaş nesli terbiýelemekde uly ähmiýete eýedir. Olar Watanymyzyň goragçylary we ähli watandaşlarymyz üçin egsilmez ruhy çeşmedir.
E.Çaryýew harby gullukçylaryň adyndan döwlet Baştutanymyzyň kitaplarynda beýan edilen parasatly maslahatlara eýermek bilen mundan beýläk-de Garaşsyz Türkmenistan Watanymyzy gözleriniň göreji ýaly gorajakdyklaryna Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedowy ynandyrdy. Eziz Watanymyzy goraýjylar ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň 27 ýyllygynyň hormatyna geçiriljek harby ýörişde Milli Goşunymyza mynasyp wekilçilik etmek üçin ähli tagallalary ederler.
Ählihalk maslahatyna gatnaşyjy täze taryhy döwürde ýurdumyzyň Ýaragly Güýçlerini özgertmek boýunça amala aşyrylýan giň gerimli özgertmeler üçin döwlet Baştutanymyza tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, mukaddes harby Kasamyň sözleri bilen çykyşyny tamamlady.
Soňra Türkmen döwlet maliýe institutynyň 2-nji ýyl talyby Durdymuhammet Orazgulyýew hem-de S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň 3-nji ýyl talyby Doýduk Güjiýewa çykyş etdiler. Olar ýurdumyzyň ýaş nesliniň adyndan milli Liderimizi hem-de maslahata gatnaşyjylary ata Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 27 ýyllygy bilen tüýs ýürekden gutladylar. Ýaşlar taryhy foruma — türkmen halkynda asyrlarboýy däp bolup gelýän il-ýurt bähbitli möhüm meseleleri halk bilen agzybirlikde ara alyp maslahatlaşmak ýörelgesine esaslanyp geçirilýän Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň taryhy mejlisine gatnaşýandyklaryna çäksiz buýsanýandyklaryny aýtdylar.
Talyplaryň belleýşi ýaly, Gahryman Arkadagymyzyň parasatly ýolbaşçylygynda Garaşsyz döwletimiz “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýlip yglan edilen ýylda hem ösüşiň we döredijiligiň ýoly bilen öňe tarap ynamly gadam urmagyny dowam edýär. Eziz Watanymyzyň halkara derejesindäki abraýy günsaýyn beýgelýär.
Bellenilişi ýaly, ýurdumyzyň ylym-bilim ulgamynyň kämilleşdirilmegi, ýaşlaryň aň-bilim mümkinçiliklerini amala aşyrmak üçin ähli şertleriň döredilmegi Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Bu türkmen halkynyň abadan durmuşynyň gözbaşydyr, döwletiň hereketlendiriji, ykbal kesgitleýji, ösüşiniň rowaçlygyny artdyryjy güýjüdir.
Milli Liderimiziň gol çeken taryhy ähmiýetli kararlary bilen tassyklanan hem-de üstünlikli durmuşa geçirilýän Türkmenistanda sanly bilim ulgamyny ösdürmegiň hem-de Türkmenistanda daşary ýurt dillerini okatmagy kämilleşdirmegiň konsepsiýalary milli bilim ulgamyny ösüşiň täze belentliklerine çykardy. Ýurdumyzyň bilim ulgamynda alnyp barylýan düýpli özgertmeler, gazanylýan oňyn netijeler dünýäde giňden ykrar edilýär.
Ata Watanymyzyň sport döwleti hökmünde halkara abraýy hem belende galýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başyny başlan hem-de ýurdumyzda üstünliklere beslenip geçirilen, şu ýylyň “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýen şygaryna bagyşlanan “Amul — Hazar 2018” halkara awtoralli ýaryşy, welosipedli ýöriş we ylgaw ýaryşy eziz Watanymyzyň halkara derejesindäki abraýyny ýene bir gez beýgeltdi. Beden we ruhy taýdan sagdyn jemgyýeti kemala getirmek, sagdyn durmuş ýörelgesini wagyz etmek, ýokary sport görkezijilerini gazanmaga çalyşmak döwletimiziň ýaşlar syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda durýar.
Ýaşlar talyplaryň adyndan hormatly Prezidentimize asuda we bagtly durmuş, ýurdumyzyň okgunly ösmegini üpjün etjek giň gerimli özgertmeler üçin tüýs ýürekden hoşallyk sözlerini aýtdylar. Ýaşlarymyz dünýäniň ösen döwletlerinde halkara derejede geçirilýän zehin bäsleşiklerine gatnaşyp, guwandyryjy üstünlikleri gazanýarlar we eziz Watanymyzyň, merdana halkymyzyň abraý-mertebesini öňküden-de ýokary göterýärler.
Çykyş edenler ýaş nesliň öz öňlerinde goýlan jogapkärli wezipeleriň örän möhümdigine düşünip, geljekde hem milli Liderimizden hem-de onuň hormatly atasy Berdimuhamet Annaýewiň durmuş ýolundan görelde alyp, oňat okamak, ylmy üstünlikler, päk ýürekli zähmet bilen ata Watanymyzyň mundan beýläk-de ösmegine goşant goşjakdyklaryna ynandyrdylar.
Hormatly Prezidentimiz ara alyp maslahatlaşmalaryň jemini jemläp, döwlet we jemgyýetçilik syýasy durmuşyna degişli gün tertibiniň meseleleri boýunça çykyş edenleriň hem-de mejlisiň işine işjeň gatnaşanlaryň ählisine minnetdarlyk bildirdi. Milli Liderimiz çykyş edenleriň şu umumymilli forumda öňe sürlen başlangyçlary goldandygyny aýdyp, şu gün beýan edilen teklipleriň hem-de bellikleriň hökmany suratda göz öňünde tutuljakdygyny nygtady.
Döwlet Baştutanymyz öz çykyşynda hem-de Halk Maslahatynyň mejlisindäki çykyşlarda dürli teklipleriň aýdylandygyny belledi. Şeýle teklipler ähli welaýatlaryň ýaşaýjylaryndan hem gelip gowuşdy. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şolaryň esasynda taýýarlanylan hem-de kabul edilen resminamalaryň ýakyn we uzak geljek üçin döwletimiziň hem-de jemgyýetimiziň ösüşiniň maksatlaryna doly laýyk gelýändigini aýtdy.
Foruma gatnaşyjylaryň çykyşlarynda milli Liderimiziň dolandyrmagy kämilleşdirmegiň hasabyna oba hojalyk pudagyny düýpli döwrebaplaşdyrmagyň, ýer we suw serişdelerini rejeli peýdalanmagyň, ylmy taýdan esaslandyrylan ekin dolanyşygynyň, öňdebaryjy tehnologiýalary hem-de innowasiýalary ornaşdyrmagyň bazar ykdysadyýetine geçilýän häzirki döwürde esasy wezipe bolup durýandygy baradaky teklipleri goldaw tapdy.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz bu ugurda kabul edilen resminamanyň ýerine ýetirilmeginiň oňat netijeleri berjekdigine ynam bildirdi. Hormatly Prezidentimiz, Halk Maslahatynyň Başlygy resminamanyň möhüm ähmiýetini bellemek bilen, «Oba hojalyk pudagynda geçirilýän özgertmeleri has-da kämilleşdirmek hakynda» Karara gol çekdi.
Milli Liderimiz umumymilli forumda makullamalary göz öňünde tutmak bilen, “Türkmenistanyň ilatyny elektrik energiýasy, gaz, agyz suwy we nahar duzy bilen üpjün etmegi tertipleşdirmek hakyndaky” Karara, şeýle hem ýaşaýyş jaý-jemagat hyzmatlarynyň bahalaryny tertipleşdirmek hakynda Karara gol çekdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, Halk Maslahatynyň işine degişli ähli guramaçylyk meseleleriniň «Türkmenistanyň Halk Maslahaty hakynda» Konstitusion Kanuna doly laýyklykda düzgünleşdirilýändigini belledi. Mälim bolşy ýaly, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň işi demokratik, açyklyk, adalatlylyk, kanunyň hökmürowanlygy, halkara hukugynyň umumy ykrar edilen kadalarynyň ileri tutulmagy, adamyň we raýatyň kanun öňünde deňligi, adam hukuklaryny hem-de azatlyklaryny hormatlamak, çözgütleri erkin ara alyp maslahatlaşmak we kabul etmek, jemgyýetçilik pikirini nazara almak kadalaryna esaslanýar diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.
Milli Liderimiz zähmetde tapawutlanan raýatlarymyzy berkarar Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň mukaddes baýramynyň öň ýanynda döwlet sylaglary bilen sylaglamak hem-de olara hormatly atlary dakmak hakyndaky degişli resminamalara gol çekendigini habar berdi. Sylaglary ertir, 26-njy sentýabrda Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy we Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary gözegçilik edýän pudaklary boýunça gowşurarlar.
Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, Halk Maslahatynyň nobatdaky mejlisi geljek ýyl geçiriler. Döwlet Baştutanymyz maslahatda ýurdumyzyň döwlet we jemgyýetçilik durmuşynyň örän möhüm meseleleriniň ara alnyp maslahatlaşyljakdygyny nygtady. Milli Liderimiz Halk Maslahatynyň indiki mejlisini 2019-njy ýylyň 25-nji sentýabrynda Aşgabat şäherinde çagyrmagy teklip edip, degişli Karara gol çekdi.
Biz Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň nobatdaky mejlisinde eziz Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegi, mähriban halkymyzyň hal-ýagdaýyny has-da ýokarlandyrmak, asuda we bagtyýar durmuşda ýaşamagyny hem-de tutanýerli zähmet çekmegini üpjün etmek üçin zerur şertleri döretmek bilen bagly örän möhüm meseleleri ara alyp maslahatlaşarys diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Soňra döwlet Baştutanymyz maslahata gatnaşyjylaryň öňünde jemleýji söz bilen çykyş edip, häzirki taryhy zamanada — Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe giň halk köpçüliginiň ata Watanymyzyň gülläp ösmegini, ykdysady we durmuş taýdan ösüşleriň ýoly bilen ynamly öňe gitmegini üpjün etmek ugrunda egsilmez döredijilik ruhunyň has-da äşgär duýulýandygyny nygtady. Bu ýagdaý Halk Maslahatynyň şu günki birinji mejlisinde has-da aýdyň we hemmetaraplaýyn ýüze çykdy. Mejlisde biz mähriban halkymyzyň tutanýerli zähmeti netijesinde gazanan ajaýyp netijelerimizi ara alyp maslahatlaşdyk diýip, milli Liderimiz belledi.
Ýakyn we uzak geljekde Garaşsyz Watanymyzyň ösüşleriň ak ýoly bilen öňe gitmeginiň ugurlaryny kesgitledik. Bu meseleler Halk Maslahatynyň şu günki mejlisinde kabul edilen maksatnamalaýyn häsiýetli resminamalarda öz beýanyny tapdy. Bu abraýly wekilçilikli maslahatyň dowamynda esasy zat — mähriban halkymyzyň ýurdumyzy ykdysady we durmuş taýdan ösdürmegiň ylmy taýdan esaslandyrylan maksatnamalaryny üstünlikli amala aşyrmak üçin ähli gujur-gaýratyny, ukybyny we bilimlerini bagyş etmäge synmaz erki beýan edildi diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy.
Göz öňünde tutulýan işleriň amala aşyrylmagy Türkmenistany innowasion kadalara, ilatyň ýokary durmuş derejesine esaslanýan netijeli ykdysadyýeti bolan ösen ýurtlaryň hataryna çykarmaga mümkinçilik berer. Berk jebislik we agzybirlik ýagdaýynda geçen Halk Maslahatynyň mejlisi biziň bu işi abraý bilen başarjakdygymyzy, asylly maksatlara ýetmek üçin ýeňil bolmadyk ýollarda uly üstünlikleriň garaşýandygyny ynamly tassyklady diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow umumymilli maslahatyň jemini jemläp, gün tertibine girizilen ähli meselelere seredilendigini aýtdy hem-de şolary ara alyp maslahatlaşmaga işjeň gatnaşandyklary üçin tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi.
Döwlet Baştutanymyz ýygnananlaryň her birini Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şöhratly baýramy bilen tüýs ýürekden gutlady, hemmelere berk jan saglyk hem-de döredijilikli zähmetde mundan beýläk-de uly üstünlikleri arzuw etdi.
“Ýaşasyn, baky sarsmaz Türkmen döwleti!
Ýaşasyn, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwri!
Ýaşasyn, Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan!” diýip, milli Liderimiz şowhunly el çarpyşmalar astynda çykyşyny tamamlady.
Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisini ýapyk diýip yglan etdi.
Ruhyýet köşgünde Türkmenistanyň Döwlet senasy belentden ýaňlanýar.
Halk Maslahatynyň mejlisi tamamlanandan soň, döwlet Baştutanymyz mejlise gatnaşyjylar bilen hoşlaşdy we Ruhyýet köşgünden ugrady.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi


c: text/html

text:
Gurban baýramynda içerki syýahatçylykda 1,5 million adamyň syýahada çykmagyna garaşylýar
Gurban baýramynyň dynç alyş günleri bolan 18-26-njy awgust aralygynda içerki syýahatçylykda 1,5 million adamyň syýahada çykmagyna garaşylýar
Syýahatçylyk merkezlerinde myhmanhanalaryň dolulyk derejesiniň 100 göterime çenli ýetjekdigi çak edilýär.
Pudagyň wekilleri baýram günlerinde hem ýerli hem-de daşary ýurtly myhmanlary kabul eder.
Bu baýramdada syýahatçylaryň dynç almak üçin esasan hem Antalýa welaýatyny saýlamaklaryna garaşylýar.
Gurban baýramynyň daşary ýurtly syýahatçylaryň köp geljek wagtyna gabat gelýändigi sebäpli myhmanhanalar 100 göterim doly bolar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Burynǵy komsomol Qazaqstandaǵy eń iri qylmystyq topty qalaı basqardy? Dostary kimder? Qaramaǵyndaǵy adamdar aqshany qalaı tapty? On eki jylǵa ne úshin sottaldy? Today.kz Erkin Izbasarovqa qatysty osy jáne ataýy bastapqyda «Aǵaıyndy tórteý» keıin «Aıshýaq Jantúgel» dep aýystyrylǵan qylmystyq top týraly aqparatty jınastyrypty. Áttegen-aıy, materıal orys tilinde. "Qamshy" olqylyqtyń ornyn toltyryp, oqyrman qaýym nazaryna qazaqsha aýdarmasyn usynady.
Jastyq shaq pen sport
Qylmystyq toptyń bolashaq lıderi balalyq shaǵyn Aqtóbe oblysy, Temir aýdanynda ótkizgen. Mektepti de dál osy jerde támamdap, komsomoldar qataryna qabyldandy.
Jas kezinde erkin kúrespen aınalysty. Erkin Izbasar medısınalyq ınstıtýtqa tústi, biraq ekinshi kýrsta armıaǵa ketti. Otan aldyndaǵy boryshyn ótep, Almatyǵa keldi. Mal dárigeri mamandyǵy boıynsha bilim aldy. Alaıda mamandyǵy boıynsha jumys taba almady.
Erkin Izbasar - sportshy, jas atletterge qol ushyn berýden sharshamaıtyn, týǵan jerinde jáne shet aımaqtarda kúresti damytý úshin baryn salǵan adam retinde tanymal bolǵan. Osy isteri úshin ony palýandar men atletter syılaıdy. Erkin Izbasar birde bir jarysty qaldyrmaı, qatysqan. О́ziniń sportqa qyzyǵýshylyǵyn daǵystandyq Wrestdag.ru-ǵa bergen suhbatynda aıtyp berdi.
«Men bul sport túrimen shyndap kiristim. Bul qyzyǵýshylyǵym ómir boıy saqtalyp qaldy. 1998 jyly jol apatyna tústim. Odan keıin kúrespen aınalysa almadym, biraq kúres alańy ózine tartyp turady (...) Bizdiń palýandar degenim – Aqtóbe oblysynyń palýandary.
Bastapqy kezde kásipker, demeýshi retinde óz erkimmen erkin kúrestiń damýyna úlesimdi qostym. Keıinnen meni oblystaǵy atalmysh sport túrin damytýǵa jaýapty adam etip saılady. «Klassıkterge», múgedek sportshylarǵa da materıaldy kómek kórsetemin», - deıdi Erkin Izbasar.
• «4 aǵaıyndy» tobynyń jetekshisine taǵaıyndalǵan jaza ózgerdi
«Aǵaıyndy tórteý» uıymdasqan qylmystyq toby
Top 90-shy jyldardyń ortasynda tanyla bastady. Aqtóbelikter bandanyń basshysy kim ekenin jáne onyń jigitteri nemen aınalysatynyn jaqsy biletin. Topty bilmeıtinder onyń ataýyna qarap onyń quramyna aǵaıyndylar jınalǵan dep oılaýy múmkin. Biraq topty qurǵandar dostar bolǵan. Kóshe zańy boıynsha «aǵaıyndylar» dep qarym-qatynasy dos pen seriktestikten de joǵary bolyp sanalatyndardy aıtady. Uıymdasqan qylmystyq topqa kórshi elderdiń azamattary da kiretin.
QR UQK men jemqorlyqqa qarsy vedomstvanyń adamdary Aqtóbede júrgizgen arnaıy operasıadan keıin halyq Erkin Izbasar men onyń toby týraly bildi. Bul týraly keıinirek...
Ashyq derekkózge sáıkes, «Aǵaıyndy tórteý bandasynyń» yqpaly kóp jerde kúshti bolǵan. Munaı, spırt ishimdikterin satý (Qazaqstan men Qytaı arqyly ótkizý kontrabandasy), oıyn-saýyq kásibinen aqsha taýyp otyrǵan. Qylmystyq top tipti avto turaqtardan da aqsha tapqan.
Top munaı urlyǵy kezinde ustaldy. Sotta onyń anyq-qanyǵyn júrgizýshiler aıtyp berdi.
«Taksımen adamdardy tasydym. Klıentterdiń biri qosymsha aqsha tabýdy usyndy. 2014 jyly eki márte Ashysaıǵa bardym. Ár baryp kelgenime 20 myń teńge berdi. (...) 2015 jyly Keńqıaqqa bardym. Ol jerde kúzet te, qorshaý da bolmady. Dalada tek bóshke men maı tútik qana boldy. Men kólikpen keletinmin, olar ózderi tıeıtin. Onyń urlanǵan munaı ekenin bilmedim», - deıdi Erejel Abdambetov.
Túngi reısteri úshin ol 240 myń teńge alǵan.
Ekinshi júrgizýshi Mıhaıl Kojýhovskıı sotta ony telefonmen jaldaǵanyn aıtyp berdi. Onyń turaqty jumysy bolmaǵan, sondyqtan kelisken.
«2014 jyly "KrAZ" kóliginde sary bóshkeni tasymaldadym. (...) Al 2015 jyly Keńqıaqqa baryp júrdim. Tek túnde júretinbiz. Meni "ÝAZıkte" kútip turatyn. Aqtóbede kóligimdi qaraýsyz qalǵan janarmaı beketinde tastap ketetinmin. 2015 jyly Keńqıaqqa 10 ret bardym», - deıdi Mıhaıl Kojýhovskıı. Qyzmeti úshin Erejep Abdametov sekildi 240 myń teńge alǵan.
2016 jyldyń qysyna deıin jumys jaqsy júrgen.
Tergeý, sot...
2016 jyly 7 jeltoqsanda Aqtóbeniń birneshe jerinde arnaıy operasıa júrgizildi. Oǵan UQK, SIM jáne jemqorlyqqa qarsy Ulttyq bıýro qatysty. Ustalǵandar kóp boldy. Olardyń arasynda kúsh qurylymy ókilderi, radıkaldy din ókilderi de bolǵan. Tintý jumystary keńselerde jáne kúdiktilerdiń úılerinde jasaldy. Tekserýge alynǵan zattardyń ishinde munaıy bar avtosısternalar bar.
12 jeltoqsanda «Aǵaıyndy tórteý» qylmystyq top basshylaryn zańger Serik Sársenov (qaıtys boldy) qorǵaıtyny belgili boldy. Ol kezinde «Arqankergende» 15 adamdy óltirdi dep aıyptalǵan Vladıslav Chelahty qorǵaǵan. 26 adam tergeýge alyndy. Olardy zańsyz tasymal, munaıdy saqtaý, qylmystyq top qurý, bopsalaý jáne basqa da aýyr qylmys jasady dep aıyptady. Is 300 tomnan, 17 krımınaldy epızodtan turdy. Tergeý kezinde «Aǵaıyndylardyń» qylmystyq isterin quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerleri «jaýyp» otyrǵandary anyqtalǵan.
2017 jyly 7 qarashada is sotqa jiberildi. 2018 jyldyń 15 naýryzynda Aqtóbe oblystyq qylmystyq ister boıynsha arnaıy mamandandyrylǵan aýdanaralyq sotynda isti qarady. Erkin Izbasardy QR QK 379 baby 1 bólimi (bılik ókilderine baǵynbaý) boıynsha taǵylǵan aıypty alyp tasty. Bıyl sáýir aıynda Aqtóbeniń múgedekter qory sotqa júgindi. Olar Erkin Izbasardyń múgedek ekenin jáne múgedekterdiń quqyǵyn saqtap, ony bas bostandyǵynan aıyrmaýdy surady. Qujatqa Quralaı Baımenova qol qoıdy.
2018 jyly 2 tamyzda sot sheshim shyǵardy. «Aǵaıyndy tórteý» qylmystyq tobynyń basshysy Erkin Izbasarov 12 jylǵa bas bostandyǵynan aıyryldy. Onyń oń qoly Aýhat Qalıev 11 jylǵa sottaldy. Aqtóbe oblysynyń IID basshysynyń eks-orynbasary Rahat Ahanov 5 jyl 3 aıǵa bas bostandyǵynan aıyryldy.


text:
Türkmenbaşy Halkara deňiz porty
Beýik ýüpek ýolunyň iň esasy böleginiň biri hökmünde göz öňüne tutylan Türkmenbaşy halkara deňiz portunyň gurluşygy Türkmenistan döwletimiziň geoykdysady taýdan amatly ýerde ýerleşýändigini nazarda tutup, «Türkmenbaşynyň Halkara deňiz portuny we Türkmen deňiz söwda flotuny 2020-nji ýyla çenli ösdürmegiň Baş meýilnamasyna» laýyklykda hormatly Prezidentimiziň 2014-nji ýylyň 29-njy maýynda gol çeken Karary esasynda badalga berildi.
Gurluşygyň çäginde ýerine ýetirilen işler umumy 156 gektar meýdanda 8 bölekden ybarat: Portuň umumy infrastruktura işleri; Gämi gurluşyk we abatlaýyş zawody; Ýolagçy we ýük terminaly; Konteýner terminaly; Umumy ýük terminaly; Ürgün ýük terminaly; Demir ýol parom terminalyny döwrebaplaşdyrmak; Polipropilen terminalynyň giňeldilmegi. Taslamanyň 76%-i (1,2 milýon m2) bar bolan tebigy zolaga zyýan ýetirmezlik maksady bilen deňiziň içini gum bilen dolduryp emele getirildi.
Türkmenbaşy halkara deňiz portunyň taslamasy «ýaşyl Port» (Green Port) halkara ölçegleri göz öňünde tutulyp amala aşyryldy. ýaşyl Port halkara ölçegi deňiziň we deňiz kenarynyň daşky gurşawyny goramagy, deňiz tebigatyny netijeli ulanmagy, bioköpdürliligi goramagy maksat edinýär. Hazar deňziniň ekologiýasyny aýawly saklamak maksady bilen, terminallaryň her birinde bioarassalaýyş enjamlary ornaşdyryldy.


text:
Mommak Kuly: Ony Ýewropanyň patent ofisi guraýar. Ol ýerde bütin Ýewropadan dört müňe golaý adam işleýär, ýagny Germaniýanyň özünden, Italiýadan, Fransiýadan, Belgiýadan, Gollandiýadan we beýleki ýaňy Ýewropa Birleşigine giren ýurtlardan adamlar işleýär. Şo taýda men ine şu sergime iki ýylyň dowamynda garaşdym we altmyşa golaý täze işlerimden goýdum. Işlerim diýseň adamlary gyzyklandyrdy. Menem oňa gaty begenýän, özümiň – türkmeniň şu taýda, Ýewropanyň edil ýüreginde diýsegem ýalňyşmarys, türkmeniň adyny, Türkmenistanyň adyny çykaryp ýörenime özüm gaty begenýän.
Azatlyk radiosy: Şol altmyşa golaý işleriň ählisi täze işlermi ýa-da öňki köne işleriňdenem barmy?
Mommak Kuly: Ýok. Hemmesi täze işler. Men her sergime elmydama täze işlerimden goýýan. Ýöne elbetde, kiçiräk sergilerde, başga sergilerde men köne işlerimdenem goýýan. Ýöne şu sergide hemmesini men täze işlerimden goýdum. Ine, aýdaly, mysal üçin “Aşyr däliniň 22 hekaýasyndan” diýip bir seriýa – tapgyr bar, ol linograwýuradan, şolardan 17 sany linoliumda kesilen grafiki işler, otuza golaý täze ýagly hem akwarel boýaglar bilen edilen işler hem afort tehnikasynda edilen grafiki işler bar.
Azatlyk radiosy: Mommak, seniň öň birnäçe gowy işleriň bardy. Meselem, “Ýat şäherde awtoportretim” diýen ýaly işleriň göz öñümden gidenok. Şol işleriň ykbaly nähili boldy? Olar Türkmenistanda galdymy ýa-da şahsy kolleksiýalardamy?
Mommak Kuly: Ýok, ýok. Men ol işlerimiň hemmesini diýen ýaly alyp geldim şu taýyk. Bärde. Ýöne Türkmenistanda galan işlerimem gaty köp. Hawa, ata Watanda. Elbetde, bir gün Alla hak ýol berse, men bärdäki işlerimem ata Watana ýetirsem. Ýöne, Hudaýa şükür, meniň işlerimden eýýäm sungata gyzyklanýanlaryň ýygyndylary bar. Olardan käbiri: “Öýümiň adyny “Mommagyň muzeýi” diýip atlandyrýan” dýýänlerem bar. Elbetde, bu meni gaty begendirýär. Olar köp işlerimi öýünden asyp goýupdyrlar.
Azatlyk radiosy: Günbatarda nähili tematiki işler gowy görülýär?
Mommak Kuly: Ol hudožnigiň özüne bagly. Ýöne mende bir uly tema diýen zat ýok. Men işlerimi türkmen nagyşlary bilen, türkmen gyz-gelinlerimiziň geýim-eşikleriniň reňkleri bilen, Türkmenistanyň howasy – tebigaty bilen baglanyşdyryp edýän. Işlerim, elbetde, aýtsak realizm däl-de, abstrakta golaý, ýöne edil abstrakt diýsegem ýalňyşýas. Sebäbi o taýda entäk figuralary tanasa boljak. Ýöne meniň işlerim türkmen haly sungaty hem türkmen gelin-gyzlarymyzyň çekýän keşdeleri bilen baglanyşykly.
Işiňi sergä çykarmak bu taýda öňki Sowet sistemasyndaky ýaly däl-dä. Bu taýda bir zaly aljak bolsaň, sponsor tapmaly, oňa uly pul tölemeli. Şonuň üçin materil ýagdaýy kynrak bu taýda. Öňünden arza bermeli. Onsoň azyndan birki ýyl-a garaşmaly. Sebäbi bärde garaşyp durnalaryň sany kän. Konkurensiýa bärde gaty uly. Mýunhende bir ýarym million adam ýaşaýar, şonuň ýüz elli müň sanysy-ha özüni hudožnik hasap edýär. Onsoň konkurensiýa gaty uly, oňa gürrüň ýok hem gaty kyn.
Ine, şu Ýewropa patent ofisinde ýylda üç sergi edilýär, her sergem üç aý dowam edýär. Ýüz sany adam o taýa araza berse, garaşmaly-da, kän garaşmaly. Onsoňam dogrusyny aýtsak, hudožnigiň ýagdaýy hemişe kyn-da. Çykaran puluňy ödejekmi-ödemejekmi, ol-da bir mesele. Ýöne men-ä dogrusyny aýtsam, sergi edenimde puly hakynda gürrüň edemok. Eger tapsam, sponsorym kömek edýär, ýögsa-da özümden çykaryp, şol çykaran pulum ödelse-de, ödelmese-de eger Türkmenistanyň adyny çykarsam, men şoňa gaty begenip ýörün.
Azatlyk radiosy: Diýmek, sen öz işleriň iller tarapyndan görülmegini isleýäň-dä?
Mommak Kuly: Hawa. Çeken suratlarymyň halk tarapyndan görülmegini isleýän hem türkmen sungatyny tanatmak isleýän, şoňa-da gaty begenýän.
Azatlyk radiosy: Mommak, ýeri gelende, ýene bir zat sorasym gelýär.
Mommak Kuly: Hawa. Sora.
Azatlyk radiosy: Ýene Türkmenistana ýüzlensek, Hoşgeldi Şahberdiýewiň işleri bardy. Ol neresse biziň aramyzdan gaty ir gitdi. Soň maşgalasynyň aýtmagyna görä, Hoşgeldi Şahberdiýewiň işleri bilen Germaniýalty sungaty öwrenijiler gyzyklanypdyrlar. Soňky döwürde bolsa Tokar Tugurow aradan çykdy. Onuň işlerem Günbatarda tanalýardy. Ine, şolar ýaly aramyzdan giden, ýöne Günbatar tarapyndan üns berilýän işleriň sergisini gurap bolarmy?
Mommak Kuly: Ol mesele ýaňky aýdyşym ýaly-da. Olaryň ikisem biziň golaý doganymyz diýsegem bolýar. Hoşgeldi Şahberdiýew hem-de Tokar Tugurow beýik hudožniklerdi. Olaryň işlerini men gowy hem golaýdan tanaýan. Olar beýik hudožnikler, elbetde, şolar ýaly sergiler edip bolsa, onuň begenjiniň aňrysynya çykar ýaly bolmaz. Ýöne arada eşidişime görä, Tokaryň sergisi Parižde açylypdyr. Hawa, ony eşidibem gaty begendim, ýöne maňa hiç kim duýdurmady, duýdurylan bolsa men, elbetde, oňa gitmäge synanyşardym. Sergä gatnaşardym. Şonuň ýaly muny gözlemeli-dä. Bu aňsat mesele däl. Hökümet tarapyndan kömek edilse, ilçihanalar tarapyndan sponsorlyk, ýardamçylyk edilse, onda şolar ýaly segileri edip bolar. Ýöne şahsy tarapdan Ýewropada sergi etmek gaty kyn.
Azatlyk radiosy: Indi geljeki planlaryň barada-da aýdyp berseň gowy bolardy.
Mommak Kuly: Indiki synanyşýan ýerim Pariž. Alla halasa, Hak ýol berse, Parižde UNESKO-nyň jaýynda bir sergi etsem diýýän. Ondan başga-da iki-üç ýere işlerim-suratlarym bilen iberen arzalarym bar. Ol taýdanam habara garaşýan.
Azatlyk radiosy: Mommak, beren gürrüňleriň üçin köp sag bol.
Mommak Kuly: Ýatlanyňyza menem gaty minnetdar.