text:
12-nji maýda Awstriýanyň paýtagtynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Awstriýa Respublikasynyň Federal Prezidenti Haýns Fişeriň arasynda gepleşikler geçirildi.
Türkmen tarapynda dörän iş däbine laýyklykda, ýokary derejedäki gepleşiklere taýýarlyk görülýän mahalynda, Wenada türkmen döwletiniň Baştutanynyň tabşyrmagy boýunça bu ýere öň gelen türkmen wekiliýetiniň agzalary düýn günüň dowamynda köp sanly ikitaraplaýyn iş duşuşyklaryny, geňeşmeleri, türkmen-awstriýa hyzmatdaşlygynyň anyk ugurlary boýunça pikir alyşmalary geçirdiler.
Awstriýa Respublikasynyň ministrliklerinde we pudak edaralarynda geçirilen gepleşikleriň çäklerinde olara gatnaşanlar — Türkmenistanyň we Awstriýanyň hökümet agzalary, ministrlikleriniň hem-de pudak edaralarynyň ýolbaşçylary, döwlet düzümleriniň we işewür toparlaryň wekilleri türkmen-awstriýa hyzmatdaşlygyny ösdürmegiň geljegi babatda döwletara hyzmatdaşlygynyň möhüm meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar. Hususan-da, gepleşikleriň netijeleri boýunça Türkmenistanyň Döwlet energetika instituty bilen Insbruk şäheriniň menejment merkeziniň arasynda Çarçuwaly Ylalaşyga gol çekildi.
“Hofburg” köşgünde Federal Prezident Haýns Fişer bilen Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň ikiçäk gepleşikleri geçirildi.
Jenap Haýns Fişer belent mertebeli türkmen myhmanyny mähirli mübärekläp, Awstriýa Respublikasyna gelmäge çakylygy kabul edendigi üçin hoşallyk bildirip, bu duşuşygyň däp bolan dostlukly döwletara gatnaşyklaryny pugtalandyrmagyň we ösdürmegiň ýolunda täze möhüm ädimi alamatlandyrýandygyny belledi. Ilkibaşdan bu gatnaşyklar netijeli häsiýete eýedir. Awstriýanyň Baştutany şu gepleşikleriň özara bähbitli hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlaryny kesgitlemäge hem-de onuň ösüşine täze itergi bermäge mümkinçilik berjekdigine ynam bildirdi. Özara hyzmatdaşlygyň ösdürilmegi bolsa, taraplaryň bähbitlerine we häzirki döwrüň ýagdaýlaryna laýyk gelýär.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow mähirli kabul edendigi we myhmansöýerlik üçin Awstriýanyň Liderine minnetdarlyk bildirip, Türkmenistanyň daşary syýasatynda Ýewropa Bileleşiginiň ähli ýurtlary bilen hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmäge hem-de pugtalandyrmaga aýratyn üns berýändigini nygtady. Şunuň bilen baglylykda, Awstriýa Respublikasy bilen döwletara gatnaşyklaryny ösdürmäge möhüm orun berilýär.
Türkmen Lideriniň belleýşi ýaly, Türkmenistanyň we Awstriýanyň syýasy-diplomatiki gatnaşyklarynda umumy zatlar köpdür, olaryň ikisi-de Bitaraplyk derejesine eýedir. Ýurtlaryň ikisi hem dünýä giňişliginde Bitaraplyk derejesiniň oňyn ýörelgelerine yzygiderli eýerýär.
Türkmen döwletiniň Baştutany şeýle hem Türkmenistanyň we Awstriýanyň BMG-niň, ÝHHG-niň we beýleki abraýly halkara guramalarynyň çäklerinde hyzmatdaşlygynyň netijeli häsiýete eýedigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow awstriýa tarapyna Türkmenistanyň bütin dünýäde parahatçylygy, howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmäge gönükdirilen halkara başlangyçlaryny goldaýandygy üçin minnetdarlyk bildirdi.
BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan Türkmenistanyň başlangyjy bilen iki gezek “Energiýa serişdeleriniň ygtybarly we durnukly üstaşyr geçirilmegi hem-de durnukly ösüşi we halkara hyzmatdaşlygyny üpjün etmekde onuň hyzmaty” hakynda Rezolýusiýa kabul edildi. Türkmen Lideri bular barada aýtmak bilen, ýurdumyzyň tebigy gazyň dünýä bazarlaryna, şol sanda Hytaýa, Russiýa we Eýrana iberilişini diwersifikasiýalaşdyrmak syýasatyny üstünlikli durmuşa geçirýändigini belledi. Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň taslamasyny durmuşa geçirmäge taýýarlyk görmek işi tamamlaýjy tapgyrdadyr.
Döwlet Baştutany ýurdumyzyň energetika syýasatynyň gün tertibinde tebigy serişdeleri Ýewropa ugry boýunça ibermegiň aýratyn orunda durýandygyny belläp, bu babatda golaýda Aşgabatda Türkmenistanyň, Azerbaýjanyň, Türkiýäniň ministrleriniň we Ýewropa Bileleşiginiň wekilleriniň derejesinde geçirilen dörttaraplaýyn duşuşygyň ähmiýetini nygtady.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow bu baradaky gürrüňi dowam edip, köp ugurlar boýunça söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin amatly şertleriň bardygyny belledi. Milletiň Lideriniň nygtaýşy ýaly, Türkmenistan ykdysadyýeti senagatlaşdyrmak, gaýtadan işleýän ulgamy pugtalandyrmak ugruna eýerýär, ýurdumyzda ýokary tehnologiýaly senagat önümçiliklerini gurmak boýunça iri maýa goýum taslamalary amala aşyrylýar. Şol taslamalara dünýäniň meşhur kompaniýalary gatnaşýarlar.
Ýurdumyzyň geoykdysady taýdan amatly ýerleşýändigi nazara alnyp, ulag ulgamynda hem giň möçberli taslamalar durmuşa geçirilýär. Mysal üçin, geçen ýylyň ahyrynda “Demirgazyk — Günorta” halkara ulag geçelgesiniň möhüm bölegine öwrülen Gazagystan — Türkmenistan — Eýran transmilli demir ýoly işe girizildi. Häzirki wagtda Türkmenistan — Owganystan — Täjigistan polat ýolunyň gurluşygy alnyp barylýar. Owganystan—Türkmenistan—Azerbaýjan—Gruziýa—Türkiýe ulag-üstaşyr geçelgesini döretmek meýilleşdirilýär.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan “Durnukly ösüş üçin halkara hyzmatdaşlygyny üpjün etmekde ulag-üstaşyr geçelgeleriniň orny” Rezolýusiýasynyň kabul edilmeginiň şeýle başlangyçlaryň halkara ykrarnamasynyň aýdyň subutnamasydygyny aýtdy.
Türkmen döwletiniň Baştutany Türkmenistanda ylmy, bilimi, medeniýeti we syýahatçylygy ösdürmäge aýratyn ähmiýet berilýändigini nygtap, Awstriýa-Türkmen dostluk jemgyýetiniň netijeli gumanitar gatnaşyklary ýola goýmaga uly goşant goşýandygyny belledi.
Gepleşikleriň barşynda iki ýurduň Liderleri türkmen-awstriýa hyzmatdaşlygynyň giň meselelerini ara alyp maslahatlaşyp, onuň ileri tutulýan ugurlaryny anyklaşdyrdylar. Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Haýns Fişer özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin Türkmenistanyň we Awstriýanyň uly kuwwata hem-de giň mümkinçiliklere eýedigini belläp, taraplaryň ony mundan beýläk-de ösdürmäge taýýardygyny tassykladylar.
Söhbetdeşler şeýle hem özara gyzyklanma bildirilýän sebit we halkara syýasatynyň möhüm meseleleriniň birnäçesi boýunça pikir alyşdylar.
Türkmen döwletiniň Baştutany Awstriýa Respublikasynyň Prezidentini özi üçin islendik amatly wagtda Türkmenistana gelmäge çagyrdy. Bu çakylyk hoşallyk bilen kabul edildi. Saparyň möhletleri diplomatiki ýollar arkaly ylalaşylar.
Soňra gepleşikler Türkmenistanyň we Awstriýa Respublikasynyň hökümet wekiliýetleriniň agzalarynyň gatnaşmagynda giňişleýin düzümde dowam etdirildi.
Prezident Haýns Fişer Awstriýanyň ähli ugurlarda, şol sanda özara bähbitli işjeň gatnaşyklary ýola goýmak üçin uly kuwwata eýe bolan söwda-ykdysady ulgamda Türkmenistan bilen netijeli hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmaga we ösdürmäge taýýardygyny tassyklady. Şunuň bilen baglylykda, awstriýa kompaniýalarynyň uly iş tejribesine, häzirki zaman tehnologiýalaryna, Türkmenistanyň ösüşiniň ileri tutulýan ugurlary boýunça nou-haulara eýedigi bellenildi.
Awstriýa Respublikasynyň Federal Prezidenti energetika ulgamynda özara gatnaşyklary şu günki gepleşikleriň gün tertibine girizilen möhüm meseleleriň hatarynda görkezip, Türkmenistanyň bu ulgamda durmuşa geçirýän hem-de energiýa serişdeleriniň eksport ugurlaryny diwersifikasiýalaşdyrmaga gönükdirilen syýasatyny goldaýandygyny beýan etdi. Jenap Haýns Fişer bular barada aýtmak bilen, Ýewropa ýurtlarynyň dünýä bazarlarynda “mawy ýangyjy” köp möçberde iberýän ýurtlaryň biri bolan Türkmenistandan tebigy gazyň iberilmegine uly gyzyklanma bildirýändigini nygtady.
Bellenilişi ýaly, Ýewropa Bileleşiginiň we Merkezi Aziýanyň ýurtlarynyň hyzmatdaşlygynyň köp ugurlarynyň hatarynda energetika möhüm orun degişlidir. Häzirki wagtda Awstriýa energiýanyň alternatiw görnüşlerini — ýel we Gün energiýasyndan netijeli peýdalanmagyň göreldesi bolup biler. Muňa garamazdan, bu ýurt özüniň energiýa serişdelerine bolan islegleriniň üçden iki bölegini gazyň hasabyna kanagatlandyrýar. Bu babatda Türkmenistan energiýa serişdeleriniň durnukly iberilmegini üpjün etmäge ukyply geljegi uly we ygtybarly hyzmatdaş bolup durýar diýip, Federal Prezident nygtady.
“Awstriýa gaz ugurlarynyň diwersifikasiýalaşdyrylmagyny üpjün edýän taslamalary goldaýar. Munuň özi Türkmenistanyň garaýşyna laýyk gelýär” diýip, jenap Haýns Fişer aýtdy we 2011-nji ýylda gol çekilen energetika ulgamynda hyzmatdaşlygy ösdürmek barada özara düşünişmek hakyndaky Türkmen-Awstriýa Ähtnamasynyň degişli şertnamalaýyn-hukuk binýadyny döretmek babatda ilkinji ädimleriň biriniň bolandygyny belledi.
Ulag ulgamynda hyzmatdaşlyk etmek hem ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň geljegi uly ugurlarynyň biri hasaplanylýar. Merkezi Aziýanyň, şol sanda Türkmenistanyň üsti bilen Hytaýdan Ýewropa uzalyp gidýän Beýik Ýüpek ýoluny dikeltmek yklymda söwda-ykdysady gatnaşyklary ösdürmäge täze itergi bermäge ukyply örän wajyp ugurdyr diýip, Awstriýa Respublikasynyň Prezidenti nygtady.
Jenap Haýns Fişer medeni-gumanitar ulgamy türkmen-awstriýa hyzmatdaşlygynyň esasy ugurlarynyň biri hökmünde görkezip, Türkmenistanyň Prezidentiniň bu ulgamdaky netijeli gatnaşyklary ösdürmäge uly üns berýändigini belledi.
Pursatdan peýdalanyp, Awstriýanyň Lideri türkmen döwletiniň Baştutanyny Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk derejesine eýe bolmagynyň 20 ýyllygy bilen gutlady we Awstriýanyň wekilleriniň bu şanly senä bagyşlanyp dekabr aýynda Aşgabatda geçiriljek dabaralara gatnaşjakdygyny belledi.
Federal Prezident awstriýa tarapynyň syýasy, söwda-ykdysady we gumanitar ulgamlarda döwletara gatnaşyklaryny has-da pugtalandyrmaga we ösdürmäge gyzyklanma bildirýändigini nygtap, türkmen döwletiniň Baştutanynyň bu saparynyň we şu günki gepleşikleriň ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň has netijeli häsiýete eýe bolmagyna ýardam etjekdigine ynam bildirdi.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa söz berilýär. Türkmen Lideri mähirli kabul edilendigi we myhmansöýerlik üçin Awstriýa Respublikasynyň Federal Prezidentine ýene-de bir gezek minnetdarlyk bildirip, ýurdumyzyň wekiliýeti üçin döredilen ajaýyp şertleriň bilelikdäki işiň netijeli bolmagyna ýardam edýändigini belledi.
Türkmen döwletiniň Baştutany bu baradaky gürrüňi dowam edip, ählumumy we sebit durnuklylygyny hem-de howpsuzlygyny üpjün etmek boýunça tagallalaryň birleşdirilmegini şu gepleşikleriň gün tertibine girizilen ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň möhüm meseleleriniň hatarynda görkezdi. Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Awstriýanyň 2013—2015-nji ýyllar üçin BMG-niň Ykdysady we Durmuş Geňeşine, şeýle hem 2013—2017-nji ýyllar üçin ÝUNESKO-nyň Ýerine ýetiriji Geňeşine geçirilen saýlawlarda Türkmenistany goldandygyny muňa mysal getirdi.
Şunuň bilen birlikde, Awstriýa Türkmenistanyň başlangyjy boýunça BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan 2008-nji we 2013-nji ýyllarda kabul edilen “Energiýa serişdeleriniň ygtybarly we durnukly üstaşyr geçirilmegi hem-de durnukly ösüşi we halkara hyzmatdaşlygyny üpjün etmekde onuň hyzmaty” hakyndaky Rezolýusiýanyň awtordaşy bolup çykyş etdi.
Energetika we ulag ulgamlarynyň hem geljegi uludyr. Bu ulgamlarda iki ýurduň hyzmatdaşlygy strategiki häsiýete eýe bolup biler diýip, Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi.
Türkmen döwletiniň Baştutany: “Biz Awstriýany ikitaraplaýyn esasda, şeýle hem Türkmenistan bilen Ýewropanyň arasyndaky uzakmöhletleýin energetika gatnaşyklarynyň çäklerinde ygtybarly hyzmatdaş hasaplaýarys” diýip aýtdy.
Soňra Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, ulag ulgamynda hyzmatdaşlyk etmekde, Merkezi Aziýa hem-de Hazar deňzi sebitleriniň üsti bilen Merkezi Ýewropa we Günorta Ýewropa döwletlerine çykýan Aziýanyň hem-de Ýewropanyň arasyndaky ulag-üstaşyr geçelgeleri ösdürmegiň strategiki geljegi hem äşgärdir.
Häzirki wagtda Türkmenistan goňşy ýurtlaryň birnäçesi bilen hyzmatdaşlykda “Gündogar — Günbatar” we “Demirgazyk — Günorta” ugry boýunça ulag-üstaşyr we logistiki düzümiň köp şahaly ulgamyny döredýär. Bu ulgam awtomobil, demir ýol, howa we deňiz gatnawlaryny özüne birleşdirýär. Munuň özi Merkezi Aziýanyň çägi arkaly Ýewropanyň we Ýakyn Gündogaryň bazarlaryna oňaýly ýoly açýar.
Türkmenistan Awstriýanyň sebitara ulag taslamalaryna gatnaşmagyny mübäreklär diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady we ýöriteleşdirilen halkara düzümleriniň ugry boýunça, hususan-da, BMG-niň Ýewropa Ykdysady Toparynyň, Aziýa we Ýuwaş umman üçin Ykdysady we Durmuş Toparynyň çäklerinde bilelikdäki işleri işjeňleşdirmegiň wajypdygyny nygtady.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow energetika meselesi baradaky gürrüňi dowam edip, obýektiw sebäplere görä, energetika hyzmatdaşlygynyň Türkmenistan üçin aýratyn ähmiýete eýedigini belledi. Ýurdumyz uglewodorod serişdeleriniň ägirt uly gorlaryna eýedir, olaryň kuwwaty halkara bilermenleri tarapyndan tassyklanyldy. Kuwwatly serişdeler binýady energiýa serişdeleriniň durnukly iberilmegi babatda uzakmöhletleýin şertnamalary baglaşmaga esas berýär. Häzirki wagtda şeýle ylalaşyklar üç gaz geçirijisi — Türkmenistan—Russiýa, Türkmenistan—Hytaý we Türkmenistan—Eýran gaz geçirijileri boýunça hereket edýär.
Türkmenistan—Owganystan—Pakistan—Hindistan gaz geçirijisini gurmagyň taslamasy türkmen energiýa akymlaryny diwersifikasiýalaşdyrmagyň geljegi uly ugry bolup durýar. Häzirki wagtda bu taslama iş ýüzünde durmuşa geçirmek tapgyrynda durýar. Türkmen energiýa serişdelerini Ýewropa ugry boýunça ibermegiň mümkinçiliklerine hem jikme-jik we gyzyklanma bildirilip garalýar.
Häzirki wagtda “Gündogar—Günbatar” gaz geçirijisiniň gurluşygy tamamlanyp barýar. Ol ýurdumyzyň esasy gaz ýataklaryny bitewi gazulag ulgamyna birleşdirer we Türkmenistanyň eksport kuwwatyny has-da artdyrmaga mümkinçilik berer. Geljekde zerur bolan halatynda energiýa serişdeleriniň uly möçberlerini gerek bolan ugra akdyrmaga ukyply bu gaz geçirijisiniň gurluşygy türkmen energiýa serişdeleriniň ygtybarly we durnukly eksport edilmegi üçin goşmaça kepilligi döreder. Şeýle hem gury ýerdäki ýataklardan başga-da, ýurdumyzyň Hazar deňziniň türkmen böleginde energiýa serişdeleriniň ýeterlik gorlaryna, şol sanda Ýewropa taslamalaryny üpjün etmek üçin ýeterlik bolan gorlara eýedigini bellemek gerek.
Şunda ekologiýa howpsuzlygyny üpjün etmek Türkmenistan üçin möhüm mesele bolup durýar. Giň möçberli energiýa taslamalary durmuşa geçirilende halkara tebigaty goraýyş kadalarynyň we standartlarynyň berk berjaý edilmegi hökmany şert bolmalydyr diýip, Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.
Şunuň bilen birlikde, döwrebap nebiti we gazy gaýtadan işleýän önümçilikleri gurmak üçin netijeli ädimler ädilýär. Şol önümçilikler iň täze tehnologiýalar esasynda dünýä bazarlarynda uly isleg bildirilýän önümleriň köp görnüşlerini çykarar. Şeýlelikde, ýakyn wagtda uglewodorod çig malynyň eksportunyň möçberleriniň häzirki artdyrylmagyndan onuň içerki gaýtadan işlenilmeginiň kuwwatlyklaryny giňeltmäge we ýokary tehnologiýaly we degişlilikde has amatly, eksport ugurly harytlaryň öndürilişini artdyrmaga geçmek mümkin bolar. Munuň özi türkmen ykdysadyýetiniň çig mal garaşlylygyny aradan aýyrmak we ony senagat ösüş ýoluna geçirmek boýunça öňde goýan wezipelerimizi üstünlikli çözmäge mümkinçilik berer.
Däp bolşy ýaly, ýurtlarymyzyň hyzmatdaşlygynda gumanitar gatnaşyklar hem möhüm ähmiýete eýedir diýip, türkmen Lideri belledi. Şu babatda Türkmen-awstriýa dostluk jemgyýetiniň işi, bilelikdäki “Galkynyş” simfoniki orkestriniň üstünlikli döredijilik işi, Aşgabatda Wena şäheriniň Medeniýet günleriniň we Awstriýada Türkmenistanyň Medeniýet günleriniň geçirilmegi oňat mysal bolup durýar. Şunuň bilen birlikde, türkmen paýtagtynda geçirilýän Wena ballary ajaýyp däbe öwrüldi.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow şeýle başlangyçlaryň halklarymyzyň arasyndaky dostluk gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga, olaryň ýakynlaşmagyna, döwletara gatnaşyklaryny özara ynanyşmak ýagdaýynda ýola goýmaga ýardam edýändigini nygtady.
Döwlet Baştutany şu günki gepleşikleriň dostlaryň we hyzmatdaşlaryň gepleşigidigini belläp, onda ähli ugurlar boýunça türkmen-awstriýa gatnaşyklaryny üstünlikli ösdürmegiň möhüm şertini görýändigini aýtdy.
Soňra Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow şu ýyl türkmen halkynyň ähli dünýä jemgyýetçiligi bilen bilelikde taryhy senäni — Türkmenistanyň Bitaraplygynyň halkara ykrarnamasynyň 20 ýyllygyny belleýändigini aýtdy. BMG-niň Baş Assambleýasynyň bu çözgüdini goldan döwletleriň biri-de Awstriýa Respublikasydyr. Türkmen Lideri Türkmenistan ýaly, Awstriýa Respublikasynyň hem Bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik daşary syýasatyny yzygiderli durmuşa geçirýändigini aýdyp, Awstriýanyň Federal Prezidentini şu ýylyň dekabrynda Aşgabat şäherinde geçiriljek Halkara maslahata we beýleki baýramçylyk dabaralaryna gatnaşmaga çagyrdy.
Türkmen döwletiniň Baştutany iki ýurduň arasyndaky dostlugy hem-de hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak işine goşýan uly goşandy üçin jenap Haýns Fişere minnetdarlyk bildirip, Awstriýanyň halkyna parahatçylyk we gülläp ösüş arzuw etdi.
Giňişleýin düzümde gepleşikler tamamlanandan soň, “Mariýa Tereziýa” zalynda Türkmenistanyň Prezidentiniň we Awstriýa Respublikasynyň Federal Prezidentiniň gatnaşmagynda ikitaraplaýyn resminamalara gol çekmek dabarasy boldy.
Girdejiler we maýa üçin salgytlar babatda iki gezek salgyt salynmagyny aradan aýyrmak hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Awstriýa Respublikasynyň Hökümetiniň arasyndaky Konwensiýa; Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi bilen Awstriýa Respublikasynyň Ýewropa, goşulyşmak we daşary işler Federal ministrliginiň arasynda 2015—2016-njy ýyllar üçin hyzmatdaşlyk etmegiň Maksatnamasyna; Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi bilen Awstriýanyň Federal Ykdysadyýet edarasynyň arasynda Özara düşünişmek hakyndaky Ähtnama gol çekilýär.
Gepleşikleriň netijeleri boýunça ikitaraplaýyn gatnaşyklary mundan beýläk-de pugtalandyrmak hakynda Türkmenistan bilen Awstriýa Respublikasynyň Bilelikdäki Beýannamasy kabul edilýär.
Soňra iki ýurduň Liderleri metbugata ýüzlenme bilen çykyş etdiler.
Awstriýa Respublikasynyň Federal Prezidenti gepleşikleriň netijelerini teswirläp, iki ýurduň arasyndaky däp bolan dostlukly gatnaşyklary hemmetaraplaýyn ösdürmek babatda olaryň ähmiýetini nygtady.
Jenap Haýns Fişer soňky ýyllarda türkmen-awstriýa gatnaşyklarynyň durnukly çuňlaşýandygyny hem-de giňelýändigini belläp, geçen döwürde ýerine ýetirilen bilelikdäki işiň jemlerine oňyn baha berdi we geljekde hem ýokary netijeleriň gazanyljakdygyna ynam bildirdi. “Biziň Türkmenistanyň Prezidenti bilen duşuşygymyz 2008-nji ýyldan bäri eýýäm dördünji duşuşygymyzdyr” diýip, Awstriýa Respublikasynyň Federal Prezidenti aýtdy.
Awstriýanyň Lideriniň habar berşi ýaly, şu gepleşikleriň barşynda döwletara gatnaşyklaryny mundan beýläk-de ösdürmäge, şeýle hem sebit we halkara gün tertibine degişli meseleleriň ençemesi ara alnyp maslahatlaşyldy.
Gepleşikleriň barşynda taraplaryň özara bähbitli gatnaşyklary, şol sanda döwletara gatnaşyklarynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolan ykdysady we energetika ulgamlarynda hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge gyzyklanma bildirýändigi tassyklanyldy.
Jenap Haýns Fişer gepleşikleriň jemleri boýunça gol çekilen resminamalaryň wajypdygyny nygtap, häzirki wagtda Türkmenistanda awstriýa firmalarynyň birnäçesiniň işleýändigini kanagatlanma bilen belledi. Bu firmalar öz ýurdunyň çäklerinden daşarda-da meşhurdyr. Olar Türkmenistan üçin gyzykly bolup biljek ýokary ylmy tehnologiýalara we nou-haulara eýedir. Bu babatda saglygy goraýyş, gurluşyk we beýleki köp ulgamlarda hyzmatdaşlygyň geljegi uly hasaplanylýar.
Federal Prezident okgunly ösýän Türkmenistan—Ýewropa Bileleşigi hyzmatdaşlygy barada durup geçip, bu babatda Awstriýanyň özüni Türkmenistanyň we Ýewropa Bileleşiginiň arasynda baglanyşdyryjy merkez hasaplaýandygyny belledi.
Jenap Haýns Fişer ýurdumyzyň halkara hyzmatdaşlygy, şol sanda BMG-niň çäklerindäki hyzmatdaşlyk meselelerine işjeň çemeleşýändigini goldaýandygyny aýdyp, öz tarapyndan, Awstriýanyň Türkmenistanyň durmuşa geçirýän oňyn Bitaraplyk syýasatyna ýokary baha berýändigini nygtady. Şunuň bilen baglylykda, türkmen döwletiniň Baştutanynyň öňe süren halkara başlangyçlarynyň, şol sanda ählumumy energetika howpsuzlygynyň täze arhitekturasyny kemala getirmek babatdaky başlangyçlarynyň wajypdygy bellenildi.
Dostlukly ýurduň Baştutany ýokarda aýdylanlary jemläp we bilelikde işlemek üçin köp ugurlaryň bardygyny aýdyp, şu günki ýokary derejedäki duşuşygyň netijeli häsiýete eýe bolandygyny nygtady we Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowa tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi, Türkmenistana bolsa iň gowy arzuwlaryny beýan etdi.
Türkmenistanyň Prezidenti köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň öňünde çykyş edip, geçirilen gepleşikleriň netijeli häsiýete eýe bolandygyny belledi. Gepleşikleriň barşynda dürli ugurlarda türkmen-awstriýa gatnaşyklaryny has-da ösdürmek üçin zerur bolan mümkinçilikleriň bardygy bellenildi.
Şu duşuşygyň barşynda Merkezi Aziýada hem-de Ýewropada ählumumy durnuklylygy we howpsuzlygy berkitmäge, ynanyşmak hem-de özara düşünişmek ýagdaýyny döretmäge islegiň bardygy beýan edildi. Şunda Türkmenistanyň we Awstriýanyň Bitaraplyk derejesi, olaryň parahatçylyk döredijilik işine hemmetaraplaýyn ýardam bermäge taýýardygy möhüm şert hökmünde çykyş edýär.
Şunuň bilen baglylykda, Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow taraplaryň abraýly halkara guramalaryň, ozaly bilen Birleşen Milletler Guramasynyň, Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň çäklerinde netijeli gatnaşyklary dowam etmek barada ylalaşandygyny habar berdi.
Türkmen döwletiniň Baştutany söwda-ykdysady ulgamda hyzmatdaşlyk etmek barada aýdyp, Türkmenistanyň Awstriýa Respublikasyny maşyngurluşyk, oba hojalygy, azyk, himiýa, kagyz, metallurgiýa senagaty, syýahatçylyk ýaly pudaklarda geljegi uly hyzmatdaş hasaplaýandygyny nygtady. Biziň ýurdumyz döwrebap önümçilikleri guramakda, marketingde, dolandyryşda Awstriýanyň tejribesine gyzyklanma bildirýär.
Gepleşiklerde energetika we ulag ulgamlarynda hyzmatdaşlygyň geljegine uly üns berildi. Biziň ýurtlarymyzyň bar bolan düzümi we geografik ýagdaýyny nazara almak bilen, Gündogar — Günbatar ulag akymlaryna üstünlikli goşulyp, Gündogar we Merkezi Ýewropa çykmak üçin ähli mümkinçilikleri bar.
Türkmenistan Awstriýany Ýewropa Bileleşigi bilen hyzmatdaşlygymyzyň möhüm bölegi hökmünde görýär, Awstriýanyň sebitara ulag taslamalaryna gatnaşmagyny goldarys diýip Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy. Şunda türkmen Lideri ýurtlarymyzyň ýöriteleşdirilen halkara düzümleriniň, hususan-da, BMG-niň Ýewropa Ykdysady Toparynyň, Aziýa we Ýuwaş umman üçin Ykdysady we Durmuş Toparynyň ugry boýunça bilelikdäki işleriň giňeldilmeginiň maksadalaýyk boljakdygyny belledi.
Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň energetika strategiýasyna ünsi çekip, uglewodorod çig malynyň iberilmegini diwersifikasiýalaşdyrmak, hususan-da, günbatar ugurda Türkmenistandan täze ugurlary döretmegiň ýurdumyzyň energetika strategiýasynyň esasy bölegi bolup durýandygyny nygtady. Milletiň Lideriniň belleýşi ýaly, bu babatda ikitaraplaýyn esasda, şeýle hem Türkmenistanyň we Ýewropanyň arasyndaky uzakmöhletleýin energetika gatnaşyklarynyň çäklerinde Awstriýa bilen ysnyşykly gatnaşyklar üçin mümkinçilikler bar. Döwlet Baştutany Awstriýanyň mundan beýläk hem bu ugurdaky bilelikdäki tagallalary goldajakdygyna ynam bildirdi.
Gepleşiklerde gatnaşyklaryň möhüm bölegi bolan gumanitar ugry ösdürmäge hem uly üns berildi. Taraplar iki ýurduň halklarynyň ysnyşykly gatnaşyklaryny ýola goýmaga, baý medeni-taryhy mirasyny öwrenmäge ýardam edýän bilelikdäki çäreleri guramaga ýardam bermek, Türkmenistanyň hem-de Awstriýanyň medeniýet we sungat işgärleriniň döredijilik gatnaşyklary üçin şertleri döretmek barada ylalaşdylar. Şeýle hem ylym hem-de bilim ulgamlarynda hyzmatdaşlygyň görnüşlerini we ugurlaryny has-da giňeltmek hakynda ylalaşyk gazanyldy.
Milletiň Lideri Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň hem-de Awstriýa Respublikasynyň gatnaşyklaryny deňhukuklylyk, birek-birege hormat goýmak we özara ynanyşmak ýörelgeleri esasynda guraýandygyny belläp, şu günki gepleşikleriň iki tarapyň hem bu esasy kadalara ygrarlydygyny tassyklandygyny nygtady.
Türkmen döwletiniň Baştutany şeýle hem Awstriýanyň Federal Prezidentini türkmen halkynyň bütin dünýä jemgyýetçiligi bilen bilelikde belleýän taryhy senäniň — Türkmenistanyň Bitaraplygynyň halkara ykrarnamasynyň 20 ýyllygynyň hormatyna şu ýylyň dekabrynda Aşgabatda geçiriljek Halkara maslahatyna we baýramçylyk dabaralaryna gatnaşmaga çagyrandygyny habar berdi.
“Türkmenistan hem-de Awstriýa Respublikasy uzakmöhletleýin geljek üçin ysnyşykly we köp ugurly hyzmatdaşlyga ygrarlydygyny hem-de çalyşýandygyny nobatdaky gezek görkezdiler. Ol biziň halklarymyzyň düýpli bähbitlerine, döwletara gatnaşyklarynyň häzirki ösüşiniň şertlerine doly laýyk gelýär” diýip, Türkmenistanyň Prezidenti aýtdy hem-de awstriýaly kärdeşi jenap Haýns Fişere özara düşünişmek, birek-birege hormat goýmak we deňhukukly hyzmatdaşlyk ýagdaýynda geçen netijeli gepleşikler üçin tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi.
Ýokary derejedäki duşuşyk tamamlanandan soň, Awstriýa Respublikasynyň Federal Prezidenti jenap Haýns Fişeriň adyndan “Hofburg” köşgüniň “Muziksimmer” zalynda belent mertebeli türkmen myhmanynyň hormatyna resmi nahar berildi, onda iki ýurduň Liderleri söz sözlediler.


c: text/html

text:
LINE Hasabyňyz barmy? Örän gowy!!!
Onda mugt V.I.P. Agza bolup bilersiňiz. Siziň etmeli işiňiz örän aňsat...
LINE ulanýan ähli zyýaratçylarymyz, sadaja bize LINE’da goşulyp bir ýyl boýunça VIP agzalygyny gazanyp bilerler!!!
Näme etmek gerek? Ýönekeýje 4 sany ädimi ýerine ýetirmelisiňiz, bolany! :)
1- BU ÝERDEN "Hasap aç" düwmesini basyp websaýtymyza agza bolmaly.
2- LINE bilen @aydymlar ID’sini gözledip, LINE hasabyňyza goşmaly.
3- Öz lentaňyzda LINE hasabymyzy dostlaryňyz bilen paýlaşmaly.
4- Iň soňunda, LINE'dan bize sms ugradyp, öz lentaňyzda line hasabymyzy paýlaşandygyzy tassyklaýan skrinşot ugratmaly we websaýtda öz registrasiýa eden adyňyzy ýazmaly.
BOLANY!!! GUTLAÝARYS! Indi Siz V.I.P. Agza bolduňyz!
Sms'iňizi okap, paýlaşmaňyzy görenden soň saýtdaky agza adyňyzy tapyp V.I.P. Agzalygyny berýäris.
Mundan beýläk, websaýtymyzyň ähli mümkinçiliklerinden has gowy we tiz bir şekilde hem-de MUGT peýdalanyp bilersiňiz.
Islendik soraglar boýunça HABARLAŞMAK bölümünden bize ýüzlenip bilersiňiz.
Aydymlar.com saýtynyň Ýolbaşçylary

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Prezident Nursoltan Nazarbaýewiň hökümet resmilerini we ýokary derejeleri howpsuzlyk resmilerini çalşyrmagy netijesinde, ozalky ykdysadyýet ministri Bagtyžan Saghintaýew Gazagystanyň premýer-ministri wezipesine bellenildi.
Saghintaýew 8-nji sentýabrda ýurduň esasy howpsuzlyk gullugynyň başlyklygyna bellenen Karim Masimowyň ornuna geçirildi.
Ol ozal Masimowyň orunbasary bolup hem işläpdi.
Ozalky ykdysatçy mugallym we biznesmen Saghintaýew Gazagystanyň monopoliýa garşy gullugynyň başlygy, regional gubernator, ykdysadyýet ministri bolup işledi.


text:
Aşgabat, 21.02.2015. “Türkmenportal”.
“2012-2016-njy ýyllarda gurluşyk, energetika we senagat pudagyny ösdürmegiň maksatnamasyna” laýyklykda, ýurdumyzda aýna önümleri babatda bildirilýän islegi doly kanagatlandyrmak maksady bilen Ahal welaýatynyň Derweze etrabynda Täze senagat desgasy gurlar. “Türkmendemirönümleri” döwlet kärhanasynyň ýanynda ýerleşýän kärhanada çig maly ulanmak arkaly, aýnanyň dürli görnüşlerini hem-de döwrebap usul boýunça aýnadan taýýar önümi öndürmek özleşdiriler.
Türkmenistanyň Senagat ministrliginiň “Edison Technologes KG” maslahat beriji kompaniýa bilen baglaşan şertnamasyna laýyklykda, bäsleşige gatnaşyjylardan gelip gowşan teklipleriň seljerilmegini we baha berilmegini barlamak, kärhananyň gurluşygynyň potratçysyny saýlap almak, degişli resminamalary halkara ölçeglere görä taýýarlamak boýunça uly işler geçirildi. Bäsleşigiň netijeleri boýunça “Tepe Türkmen Inşaat ve Ticaret Anonim şirketi” türk kompaniýasy potratçy hökmünde kesgitlendi.
Senagat desgasynda önümçiligiň tutuş düzümi boýunça tehnologik amallar göz öňünde tutuldy, bu ýerde çig mal taýýarlamak boýunça bölüm, erediji bölüm, dürli ölçegdäki we galyňlykdaky aýnalary öndürmek boýunça bölüm, taýýar aýnany öndürmek boýunça bölüm bar. Kärhanada dury hem-de dürli reňkli gurluşyk aýnalaryny, ýylda jemi 7 200 müň inedördül metrlik laminirlenen we 4 millimetr galyňlykdaky aýnalary we aýna gaplaryny, şeýle hem 85 million sany dürli görnüşli çüýşeleri hem-de derman senagatynda ulanylýan 0,3-den 3 litre çenli göwrümdäki suwuklyklar we gerdejikler gaplanjak lukmançylyk aýna gapjagazlaryny öndürmek göz öňünde tutulýar.
Daşary ýurtlaryň belli önüm öndürijileriniň öňdebaryjy enjamlary bilen üpjün edilen täze döwrebap senagat desgalarynyň ulanmaga berilmegi netijesinde, milli ykdysadyýetimiziň, şol sanda gurluşyk serişdeleriniň, dürli aýna önümleriniň önümçiligi ýaly geljegine uly umyt baglanýan ulgamyň işi has-da pugtalandyrylar.


text:
Orsýetiň Daşary işler ministriniň orunbasary Sergeý Rýabkow BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň Siriýa boýunça rezolýusiýasynda BMG-niň düzgünnamasynyň dördünji maddasynyň agzalmalydygyny aýadýar. Bu madda güýji ýa berk sanksiýalary ulanmagy göz öňünde tutuýar.
Sişenbe güni Moskwada eden çykyşynda Rýabkow bu çäräniň diňe himiki ýaraglaryň ulanylmagy bilen baglylykda göz öňünde tutulmalydygyny belledi.
Şeýle-de, Rýabkow Orsýetiň Döwlet Dumasynda eden çykyşynda BMG-niň himiki ýaraglar boýunça inspektorlarynyň çarşenbe güni Damaska gaýtadan baryp Siriýadaky konfliktde himiki ýaraglaryň ulanylmagyna degişli derňewlerini dowam etdirjekdiklerini aýtdy.
Derňewçiler topary 21-nji awgustda Damaskyň golaýynda bolan himiki hüjümler boýunça öz derňewlerini dowam etdirerler. ABŞ şol hüjümlerde 1 400 adamyň wepat bolandygyny aýdýar. Orsýet Siriýanyň himiki ýaraglaryny halkara gözegçiligine bermegi boýunça plany öňe sürýär.


text:
Isak Asimow özüniň 1964-nji ýylda ýazan ylmy fantastiki eserinde şondan 50 ýyl soň ýagny 2014-nji ýyla çenli ýer planetasynda nämeler üýtgär diýen meseläni gozgapdy. Onuň käbir çaklamalary, mysal üçin simsiz elektroniki enjamlar we wideo arkaly telefon söhbetdeşligini geçirmek ýaly mümkinçilikler durmuşa geçirildi. Onuň beýleki käbir çaklamalary, meselem aýdaly uçýan awtoulaglaryň döredilmegi ýaly hyýaly gürrüňleri entek doly durmuşa geçirilmedi. 2064-nji ýylda adamzada nämeler garaşýar? Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň habarçysy Deýzi Sindelar Asimowyň jogap gözläp gozgan soraglaryny Ýan Pirsona berdi.
“Men robot” we “Soňsuzlygyň soňy” atly ylmy fantastiki eserleriň awtory Isak Asimow 1964-nji ýylda Nýu-Ýorkda geçirilen Bütindünýä sergisine gatnaşdy.
Agzalýan sergide 20-nji asyryň ilkinji günlerinden şol döwürlere çenli döredilen elektroniki enjamlar görkezilipdi. Ýagdaýyň şeýle bolmagy Asimowyň öz-özüne şeýle sorag bilen ýüzlenmegine getirdi, ýagny aradan 50 ýyl geçensoň adamzat taryhynda nähili ösüşler bolup geçer?
Asimowyň “Bütindünýä sergisinde 2014-nji ýyla syýahat” atly makalasy esasan gelejekde nämeleriň boljagy baradady. Asimow beýleki birnäçe aýratyn ähmiýetli zatlaryň dörediljekdigini çaklamak bilen bir hatarda 3D kinolaryň çykjagyny, simsiz elektroniki enjamlaryň dörediljegini, sürüjisiz awtoulaglaryň oýlanyp tapyljakdygyny we wideo arkaly söhbetdeşlik geçirmäge hem-de kitap okamaga mümkinçilik berýän ekranlaryň ulanylyp başlanjakdygyny öňünden çaklapdy.
Asimow 2014-nji ýylda adamlaryň ýeriň ýa-da suwuň astynda ýaşajakdygyny, ýeriň ýüzüniň bolsa ekerançylyk üçin ulanyljakdygyny aýdypdy. Şeýle-de ol robotlaryň bag-bakjalarda işlejekdigini, maşynlaryň bolsa ýollaryň edil üstünde däl-de olaryň ýokarsynda uçup gezjekdigini belläp geçipdi.
Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosy “2064-nji ýylä çenli nämeler üýtgär?” diýen soragy britaniýaly inžener we futurolog professor Ýan Pirsona berdi.
Futurolog Ýan Pirson
Ýaşaýyş jaýlar
Asimow yzygiderli ösýän we örňeýän ýer şarynyň ilatynyň 2014-nji ýylda ýeriň ýa-da suwuň astynda özleri üçin ýaşaýyş jaýlaryny bina etjekdigini çaklapdy.
Ýöne Pirson 50 million ilatly “megaşäherleriň” boljakdygyny aýtmak bilen sözi başga tarap çekýär:
"Häzir adamlar örän beýik ymaratlary bina etmek bilen bu meselä çözgüt gözleýärler. Bu günki gün meniň gürrüňini edýän beýik binalarymy gurmak hiç mümkin däl, sebäbi onuň üçin zerur bolan gurluşyk materiallary entek oýlanyp tapylmady. Ýöne ynha 2050-nji we 2060-njy ýyllarda şeýle jaýlary gurup bolar sebäbi oňa çenli esasy düzümi ugleroda esaslanýan materiallar oýlanylyp tapylar. Şeýle gurluşyk materiallary örän arzan bolmak bilen bir hatarda gaty berk bolar we olary ulanyp depesi göge ýetýän binalary gurup bolar.”
Robotlar
“Men robot” atly kitabyň awtory Asimow gelejekde robotlaryň has işjeň ulanyljakdygyny ýöne şol bir wagtyň özünde olaryň örän howply netijelere iterjekdigini hem aýdyp geçipdi. Ylmy fantastiki eseriň awtory robotlary ulanyşa girizmegiň we olary “emeli akyl” bilen güýçlendirmegiň etiki çaknyşygy döretjekdigini we robotlaryň adamzada zyýan berjekdigini agzap geçipdi.
Pirson robot önümçiliginde bireýýäm uly sepgitlere ýetilendigini we önümçiligiň häzirki günlerde-de güýçli depginde ösýändigini aýdýar. Ol “emeli akyly döretmegiň” we robot önümçiliginde zerur bolan materiallaryň elýeterliliginiň bu ulgamy has güýçlendirendigini aýdýar. Ol robotlaryň gelejekde has giň gerimde ösdürip öndüriljekdigini, olaryň fantastiki kinolarda görkezilişi ýaly gury metaldan däl-de has ygtybarly materiallardan ýasaljakdygyny aýdýar.
“Gelejegiň robotlary tigirlerden, simlerden we beýleki çylşyrymly zatlardan düzüler öýdemok. Robot önümçiliginde polimer maddasy has giňden ulanylar we olar plastiki skeletlere berkidiler. Diýmek, gelejegiň robotlarynyň keşbi fantastiki kinolarda görkezilýän robotlar ýaly bolmaz, munuň tersine olar adamyň keşbine çalym ederler. Robotlara “Cloud” sistemasy arkaly güýçli kompýuterler baglanar. Diýmek robotlary “emeli akyl” bilen baýlaşdyrjak bolmagyň zerurlygy bolmaz. Olar onsuzam “Cloud” ulgamy arkaly güýçli kompýuterlere baglanarlar. Diýmek “robotyň özi akylly bolmaly” diýen düşünje yzagalaklykdyr. Onuň akyly network (arabaglar) arkaly kesgitlener. 2064-nji ýyla çenli has çylşyrymly hem-de güýçli androidleriň we beýleki görnüşdäki robotlaryň dörediljekdigini çaklaýaryn.”
Energiýa
Asimow 2014-nji ýylda ýadro energiýasy ulanylar diýerdi. Ýöne häzirki wagtda Arizonadaky, Negewdäki we Gazagystandaky çöllerde gün energiýasyndan peýdalanmak üçin stansiýalar gurulýar.
Pirsonyň aýtmagyna görä 2064-nji ýyla çenli iki energiýa çeşmesi hem (ýadro energiýasy we gün energiýasy) ulanylar.
“2064-nji ýyla çenli biz bireýýäm ýadro energiýa stansiýalaryny energiýa çeşmesi hökmünde ulanyp başlarys we bu örän arzan energiýa çeşmesi bolar diýip umyt edýärin. Bu her kimiň garaşýan utopiki arzuwydy. Häzir bar bolan käbir tehnologiki kynçylyklarymyzyň hötdesinden gelip bilsek, gelejekde gün energiýasyny hem ulanyp başlarys. Gün energiýasyny ulanmaklyk ýeriň aşagyndan nebit çykarmakdan arzan bolar.”
Ulag we aragatnaşyk
Asimow 2014-nji ýylda robotlaşdyrylan awtoulaglaryň boljakdygyny we olary uçuryp boljakdygyny aýdyp geçipdi.
Pirson uludan demini alyp bu soraga jogap berýär. Ol futurologlardan soralýan ilkinji soragyň mydama “uçýan maşynlar” baradadygyny aýdýar. Pirson 2064-nji ýyla çenli howpsuzlyk we inženerlik maksatlary sebäpli sürüjileriň elektroniki awtoulaglary ulanjakdygyny aýdýar.
“Men dogrusyny aýtsam näme üçin maşynlarda uçmalydygymyza düşünip bilemok. Bu gerek zat däl. Ýeriň üstünde sürüp boljak maşynlar bilen nämeler edip biljekdigimizi bir göz öňüne getirip görüň. Gelejegiň elektroniki maşynlaryny bir-birinden birnäçe santimetr hatda millimetr uzaklykda hem sürüp bolar.”
Jyns saýlamak
Asimow öz makalasynda 2014-nji ýyldaky “jyns meseleleri” barada hiç zat agzap geçmändir. Ýöne Pirson gormonal terapiýalar boýunça örän uly üýtgeşiklikleriň boljakdygyny aýdýar.
“Gelejekde jynsy gatnaşyklaryň düýbünden täze döwri başlanar. Gelejekdäki tehnologiki ösüşleriň üsti bilen adamlar günde jynslaryny özleri saýlap bilerler. Saýlamak mümkinçilikleri bu günki ýaly diňe “erkek” we “aýal” jynsyny saýlamak bilen çäklenmez. Adamlar düýbünden başga täze jynslary dörederler, hatda jynsy gatnaşyklary etmegiň dürli usullaryny oýlap taparlar. Oýlanyp tapyljak jynsy gatnaşyk usullarynda häzirkiler ýaly diňe iki jyns gatnaşmaz, hatda üç dört görnüşli jynslar hem birwagtda jynsy gatnaşyga gatnaşyp bilerler”.
Ölmezlik
Asimow ýeriň ilatynyň aşa köpelmegi sebäpli we tehnologiki ösüşler sebäpli adamlar gelejekde uzak ýaşamaz diýipdi.
Ýöne ol Pirsonyň “elektroniki ölümsizlik” diýen düşünjesini öňünden çaklap bilmän ekeni. Pirsonyň çaklamalaryna görä, gelejekde adamlaryň bedenleri ölse-de olaryň beýnileri emeli bedenlere baglanmak arkaly ýa-da olary kompýuter networklaryna (arabaglaryna) baglamak arkaly adamlar öz ýaşaýyşlaryny dowam etdirip bilerler.
“2050-nji ýyldan soň adamyň pikirlenmek prosesiniň 90 göterimi onuň beýnisiniň daşynda amala aşyrylar. 2060-njy ýyla çenli has uly üstünlikler gazanylar. Aýdaly, mysal üçin siz şonda awtoulag heläkçiligine uçrasaňyz bu alada eder ýaly uly bir mesele bolmaz. Sebäbi siziň bedeniňize näme bolsa-da beýniňiz networkda (arabagda) entägem işläp durar. Diýmek ýagdaý şeýle bolanda siz iň golaýdaky android dükanyndan özüňize bir android satyn alarsyňyz we öz beýniňizdäki maglumatlary şoňa göçürersiňiz. Şunlukda siz hiç zat bolmadyk ýaly ýene-de öz ýaşaýşyňyzy dowam edersiňiz. Bu ýagdaýa belli bir derejede “elektroniki ölümsizlik” hem diýip bileris. Siz ätiýaç üçin özüňiziň birnäçe göçürmäňizi alyp goýarsyňyz. Siz networkda (arabagda) öz beýniňiziň birnäçe göçürmesini saklarsyňyz. Beýniňizdäki maglumatlaryň bir göçürmesini hem öz kelläňizde saklarsyňyz. Eger-de adamzat şu derejä baryp ýetse onda gelejek düýbünden üýtgär.”


text:
2016-njy ýyl ylmy-fantastiki filmler üçin ajaýyp wakalaryň beýan edilýän we täze taslamalaryň öňe çykýan bir ýyly hökmünde tapawutlanyp biler. Mümkin boldugyça dürli temalary bilen hemmesi biri-birinden akylly düzülen birnäçe filmleriň öňümüzdäki aýlarda ekrana çykyp, tomaşaçylary begendirmegine garaşylýar Biz size 2016-njy ýylda tomaşa etjek 10 sany ylmy-fantastiki filmleriňizi hödürleýäris.
“5-nji tolkun” (The 5th Wave)
“Garaşsyzlyk güni” (Independence Day) filminiň Älem wakalaryny beýleki Älem wakaly film “Ynsan ruhuny ele geçiren” (Invasion of the Body Snatchers) bilen baglanyşdyran “5-nji tolkun” filminiň baş gahrymanynyň rolunda, soňky döwürde ýyldyzlaşan ýaş aktýor Kloýe Gras Mores çykyş edýär. Bu filmde özünden kiçi doganyny Älem söweşlerinden alyp çykmaga çalyşan Kassiniň başdan geçirmelerini beýan edýär. Kassiniň roluny ýerine ýetiren Mores üçin bu film ýanynda oňa ýoldaşlyk eden hiç bir tejribeli aktýor bolmazdan ýeke özüniň baş gahrymanyň roluny ýerine ýetiren ilkinji uly çykdajyly filmi bolmak aýratynlygyny özünde saklaýar.
“Ýarygije aýratynlygy” (Midnight Special)
“Ýarygije aýratynlygy” (Midnight Special) filmi ylmy-fantastiki ugra gyzyklanýanlar üçin ýylyň iň gyzyklandyryjy işlerinden biri bolar. “Gaçybatalga” (Take Shelter) we “Palçyk” (Mud) filmleri bilen tanalýan tejribeli rejissýor Jeff Nikolsyň elinden çykan filmde aýratyn güýçlere eýe bolan bir çaganyň, kakasy tarapyndan döwlet işgärlerinden goralyşy baradaky waka aňladylýar. Bu film, geçen aýlarda ýaýradylan mahabatlary arkaly bilnişine görä “garaňkylykda duran” bir ajaýyp gahrymanyň başdan geçirmeleri hökmünde aýdylyp bilner.
“Garaşsyzlyk güni: Diriliş” (Independence Day: Resurgence)
Birnäçe wagtdan bäri dowam edip gelýän wakalaryň yzygiderliligini aňladýan bu film, ilkinji filminiň yzyndan 20 ýyldan soň durmuşa geçirildi. “Garaşsyzlyk güni: Diriliş” (Independence Day: Resurgence) filmi üçin edip boljak iň gowy pikir: bu gezek başga saýýaralylaryň biziň dünýämize has uly gämiler bilen çozmakçy bolmaklary bolup biler. Bu köpmetražly filmde ajaýyp zatlaryň boljakdygy baradaky isleglerimiziň nähili derejede amala aşjakdygy barada hiç zat mälim bolmasa-da onuň tomaşaçylaryň ünsüni özüne çekip biljekdigi ikuçsuzdyr.
“Hüjre” (Cell)
Meşhur ýazyjy Stiwen Kingiň ýene-de bir romany teatrlaryň ekranyny bezär. Bu gezek filmiň ssneraýasyny hem Kingiň özi ýazýar. Her näme-de bolsa “Hüjre” (Cell) filmine tomaşa etmek üçin mundan gowy sebäp bolup bilmez. Jübi telefony arkaly ýaradylan gizlin bir ses tolkunynyň dünýäni bidüzgünçiliklere eltendigi we tolkunyň täsir eden her bir adamynyň gana suwsan mahluga öwrülýän bir dünýäsinde bolup geçýän başdan geçirmeler beýan edilýär. Filmi tomaşa edýän wagtymyz, her niçik hem bolsa, hiç kim garaňky kinoteatrlarda telefonyny oýnamaga ýürek edip bilmez. Stiwen King, bu döwrebap tehnologiýa enjamlaryna näçe ýigrenç bilen bakdygyça bize hem okamak üçin ajaýyp romanlar we tomaşa etmäge filmler sowgat edýär.
“Biziň aramyzdaky Älem” (The Space Between Us)
Martin Skorseseniň rejissýorlyk eden “Hugo” (Hugo) filmi arkaly bize tanyş bolan Asa Butterfieldi we geçen ýyl ekrana çykan “Ertir meýdany” (Tomorrowland) filminiň ýaş ýyldyzy Britt Robertsony bir ýere getiren hem-de bilelikde surata düşen “Biziň aramyzdaky Älem” (The Space Between Us) filminde, alymlar tarapyndan Mars saýýarasynda ýetişdirilen bir ýaş adamyň bir gün biziň dünýämize yzyna gelip, kakasyny tapmak üçin eden işleriniň wakasy beýan edilýär. Bu film şol bir wagtda New Mexico welaýatynda ýer alan “Spaceport America” atly Älem stansiýasynda surata düşürilen ilkinji film bolmak aýratynlygyny hem elinde saklaýar.
“Halka” (The Circle)
Harry Potteriň başdan geçirmeleri arkaly bize tanyş bolan ýaş aktýor Emma Watsonyň baş gahrymanyň rolunda ýer alan “Halka” (The Circle) filminde, bir uly tehnologiýa şereketinde işe başlaýan zenanyň, bu ýerde tanyşan syrly bir adam bilen arasynda bolup geçen başdan geçirmeleriň hekaýasy beýan edilýär. Wakalaryň gidişi hakda heniz başga hiç hili maglumat mälim edilmedik bu filmiň iň üns çekýän tarapy bolsa, ol syrly adamyň rolunda meşhur aktýor Tom Hanksyň oýnamak mümkinçiligi bolup durýar. Jeýms Pansolt rejissýorlyk eden, ylmy-fantastiki ugura kän bir galtaşmaýan bolsa-da, “Halka” (The Circle) filminiň köpçüligiň ünsüni özüne çekmegi başaran taslamadygyny aýtmak gerek.
“Ýolagçylar” (Passengers)
Geçen ýyl ady “Ýasama oýun” (The Imitation Game) filmi bilen meşhurlyk gazanan rejissýor Morten Tyldum, “Prometeý” (Prometheus) filmini ýazan Jon Speýt bilen bilelikde wakalaryň gidişi gulaga hoş ýakýan bir ylmy-fantastiki taslamasy bilen täze ýyla aýak basdylar. Bakna ýerleriň arasynda gatnawy ýerine ýetirýän uly ýolagçy gämisinde ýalňyşlyk bilen wagtyndan öň oýanan bir ýolagçynyň 60 ýyllyk syýahatynyň dowamynda ýalňyz galmazlyk üçin başga bir ýolagçyny hem ukudan oýarmagynyň hekaýasyny aňladýan filmiň oýunçy kadrlary hem meşhurlygy bilen tapawutlanýar. Ýolagçylardan birini Kris Pratt janlandyran bolsa, beýlekisiniň rolunda Jennifer Lawrens hereket edýär.
“Siziň durmuşyňyzyň hekaýasy” (Story of Your Life)
Denis Willeneýwe soňky ýyllaryň iň ajaýyp rejissýorlaryndan biri bolmagyny dowam etdirýär. “Tussaglar” (Prisoners), “Duşman” (Enemy) we “Sicario” (Sicario) ýaly yzygiderli gelen ajaýyp filmlerinden soňra täze taslamasynda ylmy-fantastiki ugrunda bir hekaýany beýan etmekçi bolan rejissýor, bu filminde başga saýýaralylaryň dünýä ýüzüne düşmekleri bilen, wakalaryň gidişinde şondan soňky ýagdaýlara göz aýlaýar. Bir dil öwrenijiniň başga saýýaralylar dostmy ýa-da duşmanmy bilmek üçin alyp barýan işlerini esas edinýän filmiň baş rollarynda Jeremy Renner we Amy Adams ýer alýarlar.
“Nusgalar” (Replicas)
Kenny Riwesiň meşhurlygy 2014-nji ýylda ekrana çykan filmi “Jon Wik” (John Wick) bilen birlikde täzeden artypdy. Meşhur aktýoryň baş gahrymanyň roluny ýerine ýetirýän “Nusgalar” (Replicas) filmi, bir ulag heläkçiliginde aýalynyň we çagasynyň ölümine sebäp bolan bir bilim adamynyň, maşgalasyny yzyna getirmek we ölümüň özi bilen söweşmek üçin alyp baran başdan geçirmesini beýan eder. Filmiň rejissýorlyk işini alyp barýan Tanýa Weksler we ssenaristi Çad St. Jon tejribesiz bolsalar-da Kenny Riwesiň bir üýtgeşmeleri ýerine ýetirmegi mümkin diýen umyt bilen “Nusgalar”-a (Replicas) garaşýarys.
“Duşenbede näme boldy” (What Happened to Monday)
“Prometeý” (Prometheus) filminde janlandyran Şawyň roly bilen ylmy-fantastiki filmini söýüjileriň köňüllerinde tagt gurmagy başaran Numi Rapak täze taslamasy “Duşenbede näme boldy” (What Happened to Monday) filminde birnäçe roly ýerine ýetirer. Şeýlelikde, aktýoryň täze we üýtgeşik ylmy-fantastiki filmi bilen tomaşaçylaryň öňüne çykjakdygyna hiç hili şübhe bolup bilmez. Ilatyň aşa köpelmegi meselesi sebäpli köpelmegiň döwlet rugsady arkaly alnyp barylýan ýerinde geçýän “Duşenbede näme boldy” (What Happened to Monday) filmi, wakalaryň gidişi arkaly ylmy-fantastiki film bolan “Ynsan çagalary” (Children of Men) filminiň ters ýüze öwrülen ýagdaýy ýaly görünse-de, hökmany suratda 2016-njy ýylyň iň gowy ylmy-fantastiki filmlerinden biri bolmagyna garaşylýar. Edil, şu sanawdaky beýleki filmler ýaly...


text:
Belarus prezidenti Aleksandr Lukaşenko Orsýetiň Krymy anneksiýa etmegi «erbet mysal» diýdi. Emma ol bu regionyň indi de fakto Orsýetiň bir bölegidigini aýtdy.
Şenbe güni Minskide žurnalistleriň Krymyň Orsýet tarapyndan anneksiýa edilmegini goldamazlygy baradaky soragyna jogap beren Lukaşenko: “Ykrar edildi ýa-da ykrar edilmedi, şu günki gün Krym Orsýetiň bir bölegi. Sen ony ykrar et ýa-da ykrar etme, emma munuň bilen hiç bir zat üýtgemez» diýdi.
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin rus güýçleriniň geçen aý Krym topraklaryna rus dilli ilatyň hukuklaryny goramak üçin ýerleşdirilendigini aýdypdy.


text:
Owganystanyň Jowzjan welaýatynyň Garkyn etrabynda 16-njy martda bolan protestleriň netijesinde 4 adamyň wepat bolmagyndan we onlarça adamyň ýaralanmagyndan soň gankynly etnik türkmenleri protest bildirip, ýerli häkimiýetler bilen duşuşyk geçirdiler.
Duşuşygyň netijesinde Jowzjan welaýatynyň häkimi wakany derňemegi wada beripdir. Şeýle-de ilatyň talabyna görä, Garkynyň polisiýa departamentiniň jenaýata garşy goreş boýunça bölüminiň ýolbaçysy başga ýere işe geçirilipdir.
Bu waka bilen baglanyşykly soňky ýagdaýlar barada Azatlyk Radiosynyň Owganystandaky habarçysy Şamerdanguly Myrady habar berýär.


text:
Türkmenistanda “Medeniýet” žurnalynyň ilkinji sanynyň geçmän galan nusgalary yzyna ýygnalyp, täze neşiriň ozal az berlen ýa berilmedik kiosklaryna dargadyldy.
Aşgabatdaky garaşsyz çeşmä paýtagtyň 13-nji we 17-nji poçta, aragatnaşyk bölümlerinde aýdylmagyna görä, olaryň birinde “Medeniýetiň” 5, beýlekisinde 8 nusgasy geçmän galypdyr.
Fewral aýynda türkmen, rus we iňlis dillerinde, türkmen medeniýetini wagyz etmek üçin çykarylyp başlanan “Medeniýet” žurnalynyň döwlet tarapyndan maliýeleşdirilmeýändigi aýdylýar. Megerem şundan, iki aýdan bir gezek çykýan neşiriň her nusgasy 15 manatdan satylýar.
“Täze belentlikler” talaby
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ilhalar tele we radio gepleşikleriň, gazet-žurnal makalalarynyň, kitaplaryň bolmagyny talap edýär. Ol 2010-njy ýylyň fewralynda türkmen žurnalistleriniň öňünde durýan uly wezipeleri ýatladyp, şeýle diýipdi:
“Biziň žurnalistlerimiziň taýýarlaýan oçerkleriniň we makalalarynyň öz ýüzi bolmalydyr. Tele-radio žurnalistlerimiz hem täze belentliklere galmalydyrlar. Umuman, publisistika işi giň gerime eýe bolmaly”.
“Medeniýet” žurnaly hem türkmen lideriniň metbugatdan edýän talaplarynyň çäginde döredilen neşirleriň biri hasaplanýar. Şol bir wagtda, ýurduň metbugat bazarynda peýda bolýan pudaklaýyn neşirleriň, gowy usulda, reňkly kagyzlarda we ýokary çap hilinde çykarylmagyna garamazdan, öz okyjysyny tapmakda kynçylyk çekýändigi bellenýär.
Mazmun we mejbury abuna “çözgüdi”
“Eurasianet.org” internet neşiri 14-nji iýunda dünýäniň köp ýerindäki gazet eýelerini alada goýýan tiraž meselesiniň Türkmenistanda hökümet işgärlerini mejbury abuna ýazmak bilen çözülýändigini, aýdaly, “Türkmen dili” gazetini 117500 abunaçynyň ýazylyp alýandygyny, rus dilindäki “Neýtralnyý Türkmenistan” gazetiniň bolsa 49100 abunaçysynyň bardygyny ýazdy
.
“Türkmen dili” gazeti ýurtdaky iň arzan neşirleriň biri hasaplanýar. Şol bir wagtda her sany 1 manatdan satylýan “Zaman-Türkmenistan” gazetiniň we täze çykyp başlan “Dünýä edebiýaty” žurnalynyň beýleki neşirlere garanda geçginlidigi aýdylýar.
“Medeniýet” žurnalynyň ilkinji sanynyň okyjylar tarapyndan o diýen gyzgyn garşylanmazlygynyň bir sebäbi “onuň bahasynyň aşa gymmatlygyndan görülse, ikinji sebäbi mazmunynda” diýip, ýerli synçylar aýdýarlar.
Aşgabatly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew “Medeniýetiň” bada-bat okyjy tapyp bilmezligini şeýle düşündirdi: “Üýtgeşik hiç zat ýok, şol öňki zatlar, şol öňki propaganda, döwlet baştutanyny, häzirki döwri wasp etmek. Ýöne owadan, suratly žurnal, mazmuny oň ýaly owadan däl-dä...”
Ýöne Bugaýew bu ýerde meseläniň diňe täze neşiriň mazmunynda däldigini, köne nesliň täze elipbiýde okap bilmezligi, täze nesliň ýerli metbugatdan daşlaşmagy, internet ýaly faktorlary hem nazar almalydygyny ýatladýar. Ikinji tarapdan, “ýurtda metbugat wagzy, täze neşirler, kitaplar barada habar, syn bermek ýok diýerlik” diýip, synçylar aýdýarlar.
Ýöne muňa garamazdan, “Medeniýet” turuwbaşdan 10 müň nusgada çykarylýar. Amanmyrat Bugaýew bu neşire, “wezipäň bolmasa, hökman ýazylarsyň” diýen zorlugyň ýokdugyny, ýöne oňa medeniýet ugrundan işleýänleriň köpüsiniň ýazylmaly edilendigini tassyk edýär.
Geçginli neşirleriň syry
“Medeniýetden” tapawutlylykda, 60-70 prosent 30-40 ýyl ozal kitap bolan terjimeleri çap edýän hem bolsa, “Dünýä edebiýaty” žurnalynyň geçginlidigi aýdylýar.
Aşgabatly şahyr Aşyrguly Baýryýew Türkmenistanda soňky ýyllar gowy kagyzlarda çap edilýän pudaklaýyn neşirleriň, kanun ýygyndylarynyň köpelendigini we olaryň bahasynyň adaty okyjy alardan has gymmatdygyny aýdýar. Onuň pikiriçe, “Zaman-Türkmenistan” gazetiniň geçginliligi onda “okar ýaly zatlaryň çap edilmegi bilen bagly”.
“Dogry, olam köp babatda türkmen gazetlerine meňzäp barýar, ýöne näme-de bolsa, bir okar ýaly zatlar berilýär. Tehnika, ylma degişli zatlar berilýär, syýasata degişli zatlar-a onda berilmeýär kän” diýip, Baýryýew aýdýar.
Ýerli synçylaryň köpüsi, şol sanda Amanmyrat Bugaýew türkmen metbugatynyň ilhalar bolmagy üçin gadaganlyklaryň, dürli çäklendirmeleriň we senzuranyň aýrylmagyny baş şert edip goýýar.


text:
Ýaragdan hyryn-dykyn doly, tertip-düzgüniň bozulmagy bilen ýüzbe-ýüz duran, uruşdan ýaňa dargan Ukrainada giň gerimli bikanun halkara ýarag bazary bolara gerekli ähli elementler bar.
Global ýarag söwdasynda köp wagt bäri bir düwün bolan Ukrainada ýarag söwdasynyň gara bazarynyň konflikt zonasyndan daşary ýaýramagy hem häkimiýetleriň ýurtdaky zorlukly jenaýatçylyk diýýäniniň oduny tutaşdyrýar.
"Gündogar Ukrainada ýarag bazarynyň bardygyny hemmeler bilýärler" diýip, ozal gündogardaky söweşlere gatnaşan ukrainaly meýletinçi Miroslaw Gaýi aýdýar. Golaýda Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Ukrain gullugyna interwýu beren Gaýi uly möçberde bikanun ýarag söwdasynyň bolýandygyny aýtdy. Onuň aýtmagyna görä, sanlyja çüýşe alkogola ok-därisi bilen ýarag alyp bolýar.
Aladalandyryjy alamatlar
Häzir bikanun ýarag söwdasynyň uly bölegi diňe Ukrainanyň içinde gabalan ýaly bolup görünýär welin, ýöne munuň basym üýtgejekdigini görkezýän aladalandyryjy alamatlar ýok däl.
Bu ýaraglaryň käbiriniň 2015-nji ýylda Belgiýada we Fransiýada yslamçy ekstremistler tarapyndan bolan hüjümlerden bäri gorky içindäki günbatar Ýewropa ýetmegi mümkin diýen aladany üstümizdäki aýyň başlarynda Ukrainanyň howpsuzlyk gulluklarynyň fransiýaly bir ekstremisti bir topar ýarag bilen tutandygyny bildirmegi has-da güýçlendirdi.
Ekspertler Ukrainadan çykarylan ýaraglaryň hem 1990-njy ýyllarda Balkan urşundan galan we şu wagtda hem dolanşykdadygyna ynanylýan alty million ýarag ýaly Ýewropanyň gara ýarag bazaryna dökülerinden howatyr edýärler.
"Güýçli ýaraglaryň Ukrainadan çykarylmak howpy bar" diýip ýarag eksperti we ýaraglanyşyk boýunça barlag gullugy ARES-iň direktory Nik R. Jenzon-Jones aýdýar.
Günbatar döwletleri
"Bu ýerde beýlekilerden tapawutly zat köpsanly ýeňil ýaraglaryň, köpsanly tanka garşy ýaraglaryň we adamlara garşy ulanylýan agyr ýaraglaryň bardygy. Bular döwletiň kontrollugynda däl we Ukrainada şeýle bolup hem galýar. Munuň Ýewropa Bileleşigine salýan howpy başga hili howp".
Jenzon-Jones ARES-iň kataloga alan ýaraglarynyň gündogar Ukrainada hökümet güýçleri bilen Orsýet tarapdan goldalýan separatistler tarapyndan ulanylan ýaraglardygyny aýdýar. Bu ýaraglar agzalýan regionda ozaldan bolupdyr. Olar ýa hökümetiň gorhanalaryna edilen hüjümlerde ele salnypdyr ýa-da söweşde alnypdyr.
Günbatar döwletleri we Ukraina Moskwany söweşijileri ýarag bilen üpjün edenlikde aýyplaýarlar.
Ukrainanyň habar serişdeleriniň bildirmegine şeýle hem hökümetiň çaklamagyna görä, 9300-den agdyk adamyň ölümine we on müňlerçe adamyň öý-owzaryndan jyda düşmegine getiren söweş 2014-nji ýylyň aprel aýynda gündogar Ukrainada başlaly bäri Donbasa 500 müň çemesi otly ýarag gaçak getirilipdir.
Zorlukly jenaýatlar barha köpelýär
Häkimiýetler bu ýaraglaryň ençemesi ahyrsoňy gara bazara barar diýýärler. Ýaragyň köp hem arzan bolmagy netijesinde bolsa Ukrainada zorlukly jenaýatlar barha köpelýär.
2015-nji ýylyň iýul aýyna degişli bir hasabat ýurduň gündogar böleginde konflikt turaly bäri Ukrainada ýaragly jenaýatlaryň aşa köpelendigini görkezýär.
Nýu-Ýork uniwersitetiniň global işler boýunça professory Mark Galeotti korrupsiýa medeniýetine batan we gündogardaky konflikti ýatyrmak işi bilen başagaý bolan Kiýewiň problemany çözere köp mümkinçiliginiň ýokdugyny belleýär:
"Adamy lapykeç edýän zat ukrain hökümeti korrupsiýany we gaçakçylygy ýok etmek üçin täze kanunlary girizen hem bolsa, häzirki wagtda onuň ýurduň portlaryny, aeroportlaryny we serhetlerini ýeterlik derejede kontrollyk edip bilmeýändigi. Ýurt bikanun harytlaryň ähli görnüşiniň gaçakçylyk merkezine öwrüldi".
Global ýarag söwdasynda esasy düwün
Ukraina birnäçe wagt bäri global ýarag söwdasynda esasy düwün bolup durýar. Waşingtonda ýerleşýän Kämilleşdirilen gorag barlaglary baradaky merkez 2013-nji ýylyň sentýabrynda çykaran hasabatynda dürli şahsyýetlerden we kompaniýalardan durýan bir ulgamyň Ukrainanyň Gara deňiz porty Odessadan dünýäniň konfliktli zonalaryna ýarag iberýändigini aýdyp, ony "Odessa ulgamy" diýip atlandyrdy.
Hasabatlarda gündogar Ukrainadan, aýratyn-da, goňşy Polşa we Belarusa gaçak ýarag çykarmak baradaky synanyşyklar gitdigiçe artýar diýip çak edilýär.
Polşanyň serhet goragçylarynyň sözçüsi ýanwar aýynda serhet howpsuzlygynyň güýçlendiriljekdigini habar berdi.
Belarusda hem Ukrainadan gaçak ýarag getirmek üçin edilýän synanyşyklar artýar. 2015-nji ýylyň dekabrynda Döwlet serhet komitetiniň başlygy Leanid Maltsaw serhet goragçylarynyň 53 ýarag bilen 500 daňy ok-däri ele salandygyny aýtdy.
2016-njy ýylda ýagdaý has beterleşene meňzeýär.
5-nji aprelde Belarusyň Içeri işler ministri Ihar Şunewiç belarus polisiýasynyň goňşy Ukrainadan gelýän ýaraglaryň öňüni almak maksady bilen "ýörite operasiýa" geçirjekdigini aýtdy.
Onuň aýtmagyna görä, 2016-njy ýylyň başyndan bäri Belarus polisiýasy ýigrimi sany kiçi ýaragy konfiskasiýa edipdir. Şunewiç Ukrainadan gelýän ýaraglaryň köpelendigini aýdýar.


text:
Şenbe güni Pakistanyň demirgazyk-günbataryndaky Dera Ismail Khan şäherinde amala aşyrylan güýçli partlamada azyndan ýedi adam ölüp, 20 töweregi adam ýaralandy.
Polisiýa resmileriniň maglumatyna görä, bu partlama ýerli şaýy musulmanlarynyň dini üýşmeleňi wagtynda amala aşyrylypdyr. Ölen ýedi adamdan dördüsiniň çagalardygy aýdylýar.
Resmileriň aýtmagyna görä, bu wakada pakistanly ýerli şaýy musulmanlary Muhammet pygamberiň agtygy Ymam Husseýniň ölen gününiň ýyl dönümini belläp, ýörite dini çäre geçirýän eken.


text:
Şu gün futbol boýunça 23-nji Milli çempionatymyzyň 31-nji tapgyrynyň duşuşyklary geçirilýär. Mälim bolşy ýaly, milli ýygyndymyzyň Eýranyň hem-de Omanyň futbol ýygyndylary bilen geçiren duşuşyklary sebäpli, 31-nji we 32-nji tapgyrlaryň duşuşyklarynyň senesi üýtgedilipdi.
Bu tapgyryň bir aýratynlygy hut ýaňy-ýakynda geçirilen 22-nji tapgyryň ekiztaýylygydyr. Çünki ara «Hazyna» — «Altyn asyr» duşuşygy düşri diýäýmeseň, bu tapgyrda duşuşýan toparlar biri-birini mundan bir hepde gowrak ozal synaga salyp görüpdiler.
«Aşgabat» — «Hazyna»: ýeňliş orun üçin howply
Şu möwsümde «Aşgabat» Ýokary liganyň täze wekiline — «Hazyna» çäre tapyp bilenok. Mundan bir hepde gowrak ozal bolsa «paýtagtlylar» «ykdysadyýetçilerden» garaşylmadyk uly hasap bilen ýeňlipdiler. Ine-de, şol oýnuň jogap duşuşygy. Belki «Aşgabat» Ýokary ligada ýeňip bilmeýän, özüni Kubok ýaryşyndan bolsa çykaran bäsdeşini bu gezek ýeňer ýa-da tersine «Hazyna» «Aşagabadyň» derwezesine ýene-de pökgi baryny geçirip, möwsümdäki özara soňky duşuşyklarynda hem ýeňiş gazanar.
«Altyn asyr» bilen «Balkan» ymykly öňe saýlanansoň, 6 toparyň arasynda üçünji we altynjy orun üçin çekeleşikli ýaryş dowam edýär. Başgaça aýtsak, şol 6 topara üç-üçden iki bölege bölündi. Birinji bölekdäki «Aşgabat» «Ahaldyr» «Şagadam» bilen 23-nji çempionaty üçünji orunda tamamlamak üçin barlyşyksyz göreş alyp barýar. Şu wagt toparyň utugy «Ahalyň» gazanan utugy bilen. Iki toparda hem 49 utuk bar, ýöne garşydaşlaryndan bary-ýogy bir utuk az toplan «Şagadam» hem üçünji ornuň dalaşgärleriniň hatarynda. «Hazyna» bolsa «Merwdir» HTTU bilen ýaryş tertibiniň altynjy basgançagy üçin göreşýär. Garaz, ýeňleniň güni kyn. Iki topar hem hökmany gazanylaýmaly ýeňiş üçin meýdana çykanlarynda, duşuşyk has gyzykly geçýär. Bu gezegem şeýle boljakdygy gürrüňsiz hakykatdyr.
«Aşgabat» — «Hazyna» duşuşygynda ýüze çykyp biläýjek käbir sanlar:
Eger şu duşuşykda «Hazyna» derwezesinden ýekeje pökgini geçirtse, onda topar şu möwsümde 50 pökgi geçirden toparlaryň sanawyna girer;
Bu duşuşyk hem «Hazynanyň» peýdasyna tamamlansa, ýaryş tertibiniň üçünji basgançagynda barýandygyna garamazdan, «Aşgabadyň» bassyr üçünji şowsuzlygy bolar.
Ýokary ligada şu ýylky «Aşgabat» — «Hazyna» duşuşyklarynyň netijeleri:
4-nji tapgyr (03.04.2015 ý.) «Hazyna» – «Aşgabat» 1:1
13-nji tapgyr (23.05.2015 ý.) «AŞGABAT» — «Hazyna» 0:1
22-nji tapgyr (28.11.2015 ý.) «Hazyna» — «Aşgabat» 6:1
«Merw» — «Altyn asyr»: «aragatnaşykçylar» rekord goýup biler
Çempion bolandygyna garamazdan, ýeňişli ýoluny dowam etdirýän «Altyn asyr» 22-nji tapgyrda öz meýdanynda «Merwden» kynlyk bilen üstün çykypdy. Hatda duşuşykda ilki bolup hasaby açan hem «Merwdi». Ýöne her niçik hem bolsa «aragatnaşykçylar» duşuşygyň ahyrynda hasaby öz peýdalaryna 2:1-e öwürmegi başardylar.
Eger bu duşuşyk hem «Altyn asyryň» üstünligi bilen tamamlansa, topar möwsümde gazanan utuklarynyň sanyny 86-a çykarar. Toparyň öňünde bu duşuşykdan soňra hem ýene üç oýnuň bardygyny nazarda tutsak, «aragatnaşykçylara» geçen möwsümde gazanan utuklaryndan 3 utuk artyk gazanmaga mümkinçilik bar. Ýagny, öňdäki duşuşyklaryň ählisinde ýeňiş gazanyp bilseler, «aragatnaşykçylar» Ýokary liganyň 23-nji möwümini 95 utuk bilen tamamlap bilerler. Bu bolsa Ýokary liganyň taryhyndaky rekord dereje bolar. Mundan öň Ýokary liganyň bir möwsümini 95 utuk bilen tamamlan ýekeje topar hem ýok.
«Merw» bolsa, ýokarky bölümde hem ýaňzydyp geçişimiz ýaly, «Hazynadyr» HTTU bilen altynjy orun ugrundaky göreşi dowam etdirýär. Şu wagt «Merwiň» 32 oýundan soňra 41 utugy bar. «Hazynanyň» 40 utugy bar, ýöne «Hazynanyň» ätiýaçda duran ýene bir oýny bar. Diýmek, «Merwe» mundan beýläk utuk ýitirmek has howply. Ýöne garşydaşyň «Altyn asyr»...
Şu duşuşykda ýüze çykyp biläýjek käbir sanlar:
«Altyn asyryň» hüjümçisi Süleýman Muhadow şu duşuşykda ýekeje gezek tapawutlanyp bilse, bu gol hüjümçiniň 2012-nji ýyldan bäri Ýokary ligada geçiren 80-nji goly bolar;
Duşuşyk deňlikde tamamlansa, onda «Altyn asyr» Ýokary ligadaky 40-njy deňligi bilen ýüzbe-ýüz bolar;
Eger duşuşykda «aragatnaşykçylar» «Merwiň» derwezesinden ýekeje pökgini geçirip bilseler, bu gol Mary şäheriniň toparynyň şu möwsümde öz meýdanynda derwezesine goýberden 20-nji goly bolar;
Tersine «Merw» «Altyn asyryň» derwezesine ýekeje pökgini geçirip bilse, bu gol «aragatnaşykçylaryň» şu möwsümde derwezesine goýberden 20-nji pökgüsi bolar;
Duşuşyk «Altyn asyryň» peýdasyna tamamlansa, bu ýeňiş toparyň yzly-yzyna gazanan bäşinji ýeňşi bolar;
Üstesine duşuşyk şeýle gutarsa, «Merw» bassyr üçünji şowsuzlygy bilen didarlaşar.
Şu möwsümdäki «Merw» — «Altyn asyr» duşuşyklarynyň netijeleri:
4-nji tapgyr (01.04.2015 ý.) «Altyn asyr» – «Merw» 2:2
13-nji tapgyr (23.05.2015 ý.) «Merw» — «Altyn asyr» 0:3
22-nji tapgyr (28.11.2015 ý.) «Altyn asyr» — «Merw» 2:1
«Şagadam» — «Ahal»: "kenarlylar" üçünji orna geçip biler?
«Ýa demrinden, ýa kömründen», möwüme iň gowy başlan toparlaryň biri «Ahal» soňky tapgyrlarda yzly-yzyna şowsuzlyklara uçraýar. Soňky iki duşuşykda bolsa topar öz derwezesine 6 pökgi goýbertdi. Üstesine mundan birnäçe tapgyr ozal hem ýaryş tertibiniň ikinji basgançagynda ýerleşen «Ahal» häzir dördünji orna düşmese kaýyl. Üçünji orun ugrundaky esasy bäsdeşleriniň biri hem hut şu duşuşykdaky garşydaşy.
22-nji tapgyrda Aşgabatda bolan duşuşykdan çen tutsaň-a üstünlik ýene-de «Şagadamyň» elinde. Ýöne garşydaşlaryň ikisiniň hem güýçleriniň deňeçerliginden ugur alyp, «Şagadamyň» ýeňiş gazanjakdygyny anyk aýtmak kyn. Geçen tapgyryň öňünden «Balkan» «Daşoguzyň» derwezesine ýekeje pökgi hem geçirip bilmez» diýilse, gepimize kim «hä» bererdi. Bu duşuşykda hem her zat bolup biler.
Şu duşuşykda ýüze çykyp biläýjek käbir sanlar:
Duşuşyk deňlikde tamamlansa, bu deňlik «Şagadamyň» şu möwsümdäki 10-njy deňligi bolar;
Ýok, «Şagadam» ýeňse, onda «kenarlylar» bassyr üçünji ýeňşini gazanar. Topar şu möwsümde mundan öň hem bassyr 3 ýeňiş gazanyp görüpdi.
Üstesine duşuşyk şeýle tamamlansa, bu «Ahalyň» bassyr üçünji şowsuzlygy bolar.
Şu ýyl Ýokary ligada «Şagadam» — «Ahal» duşuşyklarynyň netijeleri:
4-nji tapgyr (03.04.2015 ý.) Ahal – Şagadam 1:1
13-nji tapgyr (23.05.2015 ý.) «Şagadam» — «AHAL» 1:1
22-nji tapgyr (28.11.2015 ý.) «Ahal» — «Şagadam» 1:3
«Energetik» — HTTU: talyplara ýeňiş zerur
Ýaryş tertibinde 8-nji we 9-njy orunlary eýeleýän toparlary nobatdaky gezek Baýramaly şäherinde duşuşýarlar. HTTU-a «Energetik» bilen duşuşyklardaky şowsuzlyklaryň soňuna çykmak başardarmy? Eger bu başartmasa, Türkmenistanyň dört gezek çempiony soňky ýyllardaky iň pes netijäni görkezip, sekizinji orunda ymykly kök urar. «Energetik» bolsa Ýokary ligadaky ilkinji möwsümini dokuzynjy orunda tamamlady.
Şu duşuşykda ýüze çykyp biläýjek käbir sanlar:
Şu duşuşyk HTTU-nyň Ýokary ligadaky 350-nji duşuşygy bolar;
Eger duşuşyk HTTU-nyň peýdasyna tamamlansa, «Energetik» şu möwsüminde 20-nji gezek utular.
Ýokary liganyň şu möwsümindäki «Energetik» — HTTU duşuşyklarynyň netijeleri:
4-nji tapgyr (04.04.2015 ý.) «Energetik» – HTTU 3:1
13-nji tapgyr (22.05.2015 ý.) HTTU — «Energetik» 0:0
22-nji tapgyr (28.11.2015 ý.) HTTU — «Energetik» 1:1
«Balkan» — «Daşoguz»: "nebitçileriň" kümüş medaly taýýar
Duşuşyga gelmeýänligi üçin «Daşoguza» tehniki ýeňliş yglan edildi. Şeýlelikde, möwsümdäki duşuşyklarynyň ýene-de üçüsiniň bardygyna garamazdan, «Balkan» Ýokary liganyň 23-nji möwsümini ikinji orunda tamamlamagy başardy. Galyberse-de, «Daşoguza» tehniki ýeňlişiň berilmegi bilen, «nebitçiler» yzly-yzyna üçünji ýeňşini gazandylar.
Ýokary liganyň şu möwsüminde geçirilen «Balkan» — «Daşoguz» duşuşyklarynyň netijeleri:
4-nji tapgyr (02.04.2015 ý.) «Daşoguz» – «Balkan» 0:6
13-nji tapgyr (24.05.2015 ý.) «Balkan» — «Daşoguz» 8:0
22-nji tapgyr (28.11.2015 ý.) «Daşoguz» — «Balkan» 0:0


text:
Победитель конкуса на самый оригинальный комментарий
Samsung firmasy oz mushderilerinin arzuwyny amala ashyryar. Samsung ulanyjylaryn arasynda iphone-nyn dizaynyny halayanlar bar yone ios sistema bn onushanokdylar. Samsung firmasy shu zatlary goz onune tutup taze Samsung Galaxy C5 modelini doretdi. Inni kim iphone dizaynly we android sistemali telefon ulanasy gelyan bolsa bash ustune Samsung Galaxy C5. Ichki parametrlary yokary derejede elyeter bahada.
Komentariya aksiyasynda yenish gazananym uchin bayrak hokmunde aldym gowja fleshka, dizaynam gowja eken, yokary hilli. Admina we tolkuchka.bar saydyn ishgarlerine kop kop sag bolsyn aytyan. sheyle aksiyalar gechiryaniniz uchin minnetdar. Hemmanizi taze 2017 yyl sagdynlygyn we ruhubelenligin yyly bilen gutlayan.
Kop eshdilya "ay telefonym chip goterenok" "telefonym donya" diyip. Yone bu chibi satyn alsan telefon gul yaly ishleya men 4 gun bolly ulanyp yorenime ichinde avi we mp4 formatly kinolar bar gul yaly goterya bahasyna degya o 10 manatlyk chip bilen tapawudy yer bn gok yaly.
Самсунг всегда был моим фаворитом, а особенно мне импонировали те из серии Galaxy Note. Слова здесь излишне, всё и так ясно. Крутой телефон, с чёткими функциями.
Товар стоит больше, чем сотни положительных комментариев о нём.
Когда ещё Ваша мечта казалась так близко к Вам. Стоит лишь дотянуться до неё, и она в Ваших руках! С такой скидкой грех не воспользоваться шансом приобрести этот шикарный телефон, о функциях и характеристике которого не знает только ленивый. So, go for it!


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Ýaryşlarda ýaşlar öňde barýar
Aşgabat, 10-njy aprel (TDH). Şu gün “Sagdynlyk we bagtyýarlyk” diýen köpçülikleýin bedenterbie – sport we sagdyn durmuş – medeni çäreleriň biraýlygynyň ilkinji ongünlügi tamamlandy. Şu on güniň dowamynda ýurdumyzyň ähli ýerlerinde sportuň dürli görnüşleri boýunça milli bäsleşikleriň onlarçasy geçirildi. Şu gün olaryň biri – erkekleriň arasynda welosiped sporty boýunça Türkmenstanyň çempionaty tamamlandy. Şonuň netijesinde köp günlik ýaryşlaryň ýeňijileri we baýrakly orunlara mynasyp bolanlar kesgitlenildi.
Bu ýaryşlara Aşgabat şäherinden, Lebap we Daşoguz welaýatlaryndan welosiped sportunyň ussatlary gatnaşdylar. Olar Aşgabadyň esasy ýollary boýunça jemi bir müň kilometre golaý ýoly geçdiler. Türgenler sekiz görnüşde – 100 kilometrden we şondan ýokary aralykda bäş toparda, 27 kilometr aralyga şahsy ýaryşlaryň ikisinde we 54 kilometr aralygyna toparlaýyn bäsleşikde çempion bolmak ugrunda bäsleşdiler.
Wpelosiped ýaryşynyň jemleýji tapgyrynyň öňüsyrasynda umumy topar bäsleşiginde daşoguzlylar öňdeligi eýeleýärdiler. Ýöne, final ýaryşynda aşgabatlylar olardan öňe geçip, birinji orny eýelemegi başardylar. Ýurdumyzyň demirgazyk welaýatynyň ýygyndy topary ikinji ýere, Aşgabadyň ikinji topary üçünji orna mynasyp boldular.
Daşoguzlylar umumy topar ýaryşynda birinji ýeri elden gideren bolsalar-da, şahsy bäsleşikde ýeňiji bolmagy başardylar: sekiz tapgyryň netijeleri boýunça 17 sagat 22,29 minut wagty görkezip, Şatlyk Geldiýew hormat münberiniň iň ýokarky basgançagyna çykdy. Aşgabat – 1 toparyndan Yhlas Öwezmyradow ikinji orna mynasyp boldy.
Çempionatyň bürünç baýragyna mynasyp bolan Döwlet Baýramow bolsa paýtagtymyzyň ikinji toparyna wekilçilik etdi. Ol welosiped surmek boýunça ýaryşa gatnaşanlaryň arasynda iň ýaş türgendir. Şu ýyl onuň 15 ýaşy dolar. Özüniň ýaşdygyna garamazdan, Döwlet eýýäm ýokary sport netijelerini gazanýar. Munuň özi oňa milli ýygyndynyň düzüminde mynasyp orny eýelemäge mümkinçilik berýär.
Maý aýynyň 20-lerinde Gazagystanyň Almaty şäherinde ýetginjekleriň arasynda welosport boýunça Aziýanyň çempionatynyň geçiriljekdigini bellemelidiris. Şol ýaryşlara biziň türgenlerimiz hem gatnaşar. Türkmenistanyň ýetginjekler ýygyndysynyň iň ökde türgeni D.Baýramow üçin “Sagdynlyk we bagtyýarlyk” sport biraýlygynyň çäklerinde geçirilen ýurdumyzyň şu çempionaty halkara derejesindäki ýaryşynyň öňüsyrasynda oňat synag boldy.
Şu gün Aşgabat şäheriniň sport komitetiniň küşt sport mekdebinde ýokary liga girýän erkekleriň we zenanlaryň arasynda küşt boýunça Türkmenistanyň çempionatynyň 8-nji döwi geçirildi. Iň güýçli küştçüsi adyna mynasyp bolmak ugrunda ýurdumyzyň ähli welaýatlarynyň we Aşgabat şäheriniň hersinden iň gowy türgenleriň 16-synyň gatnaşýandygyny ýatladýarys. Olaryň arasynda bu gadymy intellektual oýnuň iň ýaş muşdaklarynyň öňde barýandygyny bellemelidiris.
Mysal üçin, zenanlaryň toparynda entek aşgabatly 15 ýaşly küştçi, sport ussatlygyna dalaşgär Jemal Öwezdurdyýewadan öňe geçip bilýän türgen ýok. 8 döwden soň ol iň ýokary netijäni görkezip, 8 utuk toplady. Ikinji ýerde barýan küştçiniň bolsa 6,5 utugynyň bardygyny bellemelidiris.
Erkekleriň toparynda ýetginjekler derejesiniň wekili, 15 ýaşly sport ussady Saparmyrat Atabaýew 6 utuk bilen öňdeligi eýeleýär. Bu ýaş kütçi Türkmenistanyň birinjiliklerinde 20 gezege golaý ýeňiş gazandy, ine, indi bolsa ulularyň arasynda empion bolmak üçin onuň oňat mümkinçilikleri bar.
Ýokarda ady agzalan ýaş türkmen kuştçüleriniň milli ýygyndynyň düzümine girmek üçin ähli mümkinçilikleri bardyr. Biziň ýygyndy toparymyz şu ýylyň awgust aýynda Bütindünýä küşt olimpiadasynda (Tromso şäheri, Norwegiýa) medallar ugrunda göreşer. S.Atabaýew sportuň bu intellektual görnüşi boýunça 2012-nji ýylda Türkiýede geçirilen dünýä bäsleşiginde Türkmenistana wekilçilik edipdi. Şonda ol 16 ýaşa çenli türgenleriň arasynda altyn medala mynasyp bolupdy.
Milli derejedäki ýene-de bir ýaryş – grek-rim göreşi boýunça Türkmenistanyň birinjiligi şu gün Mary welaýatynyň Baýramaly şäheriniň täze sport mekdebinde badalga aldy. Deslapky ýaryşlara ýurdumyzyň ähli welýatlaryndan we Aşgabatdan gelen iň gowy türgenleriň ýüzden gowragy gatnaşdy.
Aşgabatly türgenler has şowly çykyş edip, umumy topar hasabynda birinji orna mynasyp boldular. Ikinji ýeri Lebap welaýatynyň ýygyndysy, üçünji orny bolsa ýer eýeleri bolan Mary welaýatynyň türgenleri eýelediler.
Şu günler ýurdumyzyň beýleki sebitlerinde bolşy ýaly, Mary welaýatynda hem bäsleşikleriň onlarçasy geçirilýär. Bu ýaryşlar köpçülikleýin bedenterbiýe-sport we medeni - sagaldyş çäresiniň çäklerinde geçirilýär. Olary biri 12-nji aprelde badalga alar. Bu ýerde, Baýramalynyň sport mekdebiniň göreş zalynda erkin göreş boýunça Türkmenistanyň birinjiliginiň çäklerinde duşuşyklar geçiriler. Şol ýaryşlara hem ýurdumyzyň ähli sebitlerinden we Aşgabat şäherinden toparlar gatnaşar. Ýeňijiler hem-de baýrakly orunlara mynasyp boljaklar ýekşenbe güni kesgitlener.
Şu gün Aşgabatda ýene-de bir sport wakasy bolup geçdi. Bu ýerde 1997-nji ýylda doglan ýetginjekleriň arasynda agyr atletika boýunça şäheriň birinjiligi geçirildi. Ol maý aýynyň 20-lerinde Maryda geçiriljek Türkmenistanyň birinjiligine saýlama bäsleşigi boldy.
Paýtagtymyzyň agyr atletikaçylary “Aşgabat” köpugurly sport toplumynda bäsleşdiler. Bu ýerde hem iň ýaş türgenleriň has ýokary netijeler görkezendigini bellemelidiris. Mysal üçin, on ýaşly Begmyrat Baýjaýew 44 kilograma çenli agramlyk derejede çykyş edip, ulularyň birinji derejesiniň kadasyny ýerine etirmegi başaryp, netijede iki görnüşde 95 kilogram agramy göterdi. Şunda onuň öz agramynyň bary-ýogy 32 kilograma barabardygyny aýtmalydyrys. Şu ýaryşda Begmyradyň gazanan kümüş medalyny geljekki has uly ýeňişleriň girewi hökmünde bahalandyrmak bolar.
Bäsleşiklerde birinji orunlara D.Muhyýew (30 kilograma çenli), Ş.Şöhradow (44 kilograma çenli), S.Annadurdyýew (48 kilogarma çenli), D.Soltanmyradow (56 kilograma çenli), R.Annaberdyýew (62 kiograma çenli), T.Amanmuhammedow (69 klograma çenli), A.Pirgulyýew (77 kilograma çenli), A.Babaýew (85 kilograma çenli) we N.Toýçyýew (85 kilogramdan ýokary) mynasyp boldular.
Şeýlelikde, “Sagdynlyk we bagtyýarlyk” diýen köpçülikleýin bedenterbiýe – sport we sagdyn durmuş – medeni çäreleriň biraýlygynyň tamamlanan birinji ongünlügi ýurdumyzyň ýaş türgenleriniň sportuň dürli görnüşlerinde ýokary netijeleri gazanandyklaryny görkezdi. Munuň özi sport synçylaryna türkmenistanlylaryň halkara bäsleşiklerinde oňat çykyş etjekdiklerine mynasyp baha bermäge mümkinçilik döredýär.
Sport biraýlygy dowam edýär. Şu hepdede kenarýaka woleýbol boýunça Türkmenistanyň açyk birinjiliginiň çäklerinde baýraklar ugrunda bäsleşikler geçiriler. Bu ýaryşlar "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda guralar. Şeýle hem Balkanabadyň dag gerişleri boýunça geçirjek alpinistleriň arasynda bäsleşikler, talyplaryň arasynda stoluň üstünde oýnalýan tennis boýunça ýaryş, okuwçylaryň arasynda hereket oýunlary boýunça bäsleşikler we beýleki köpsanly ýaryşlar geçiriler.
Habarlar #Aşgabat
- Soňky habarlar
Bitaraplyk baýramynyň hormatyna ýaryşlar04 Dekabr, 2015 (21:10)
- Soňky habarlar
Taý boksunyň ussatlary ýaryşa çagyrylýar30 Noýabr, 2015 (21:12)
- Soňky habarlar
Futbol boýunça 2018-nji ýylyň dünýä çempionatynyň saýlama oýunlarynda Türkmenpistanyň ýygyndy toparynyň üstünligi17 Noýabr, 2015 (21:16)
- Soňky habarlar
Türkmen türgenleri üçin halkara sertifikatlary10 Noýabr, 2015 (21:18)
- Soňky habarlar
Aşgabatly hapkido ussatlarynyň ýeňşi01 Noýabr, 2015 (19:55)
- Resmi habarlar
Aziada—2017-ä bagyşlanan Halkara maslahaty02 Aprel, 2015 (22:23)
- Soňky habarlar
Halkymyzyň sagdynlygynyň hatyrasyna01 Aprel, 2015 (22:27)
- Soňky habarlar
Gözelligiň we çeýeligiň baýramçylygy29 Mart, 2015 (22:37)
- Soňky habarlar
«Ahal» ýeňşe golaýlady11 Mart, 2015 (22:45)
- Soňky habarlar
“Ahal” – AFK-nyň Kubogynyň eýesi bilen bir toparda19 Fewral, 2015 (22:54)
- Soňky habarlar
“Ahal” topary AFK-nyň kubogy ugrundaky ýaryşlaryň toparlaýyn tapgyryna çykdy18 Fewral, 2015 (22:55)
- Soňky habarlar
“Altyn Asyr” topary AFK-nyň kubogy ugrundaky ýaryşlardan çykýar10 Fewral, 2015 (23:05)
- Soňky habarlar
“Ahal” AFK-nyň Kubogynda ýeňiş bilen başlady09 Fewral, 2015 (23:07)
- Soňky habarlar
Sport syny08 Fewral, 2015 (23:11)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň hokkeý boýunça çempionaty badalga aldy20 Ýanwar, 2015 (23:21)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň Kubogy paýtagtly kikboksçylarda28 Dekabr, 2014 (18:28)
- Soňky habarlar
Söweş sungatynyň ussatlarynyň bäsleşigi26 Dekabr, 2014 (18:29)
- Soňky habarlar
Täze ýylyň öňýanyndaky ýeňişler we ýokary netijeler21 Dekabr, 2014 (18:30)
- Soňky habarlar
Ýurdumyzda täze binalaryň açylyş dabaralary08 Dekabr, 2014 (18:31)
- Soňky habarlar
Aşgabadyň topary kabaddi boýunça Türkmenistanyň Kubogynyň eýesi boldy07 Dekabr, 2014 (18:33)


text:
Parahatçylyk boýunça Nobel baýragynyň eýesi, Holokost gyrgynçylygyndan aman galan Eli Wizel (Elie Wiesel) 87 ýaşynda aradan çykdy diýip, Ysraýylyň Holokost pidalaryny hatyralaýan Ýad Waşem muzeýi 2-nji iýulda habar berdi.
"Ýad Waşem Eli Wizeliň, Holokoastdan aman galan, Nobel baýragynyň eýesi bolan tanymal ýazyjynyň ýasyny tutýar" diýip, muzeý twitterde aýtdy.
Wizel Nýu-Ýork şäherindäki öýünde jan berdi, onuň ölüminiň sebäpleri aýdylmady.
Ysraýylyň premýer-ministri Benjamin Netanýahu beýanat çap edip,“Eli Wizel ýagtylyk nury we adamyň gowulygyna ynanýan adamzadyň nusgasy bolup gulluk etdi” diýdi. Ysraýylyň prezidenti Reuven Rivlin Wizeli “Ýewreý halkynyň gahrymany” diýip atlandyrdy.
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama Wizeli “dünýäniň wyždany» hökmünde häsiýetlendirdi.
“Ol diňe anti-semitizme garşy çykmady, eýsemýigrenjiň, yňdarmalygyň we çydamsyzlygyň ähli görnüşine garşy durdy” diýip, prezident Obama aýtdy. “Ol biziň her birimize, hem millet, hem aýratyn alnan ynsan hökmünde, edil şeýle etmegi, özümizi bir-birekde görmegi we beýle zadyň indi gaýdyp hiç haçan bolmagyna ýol bermezligi pent etdi” diýip, prezident sözüniň üstüni ýetirdi.
Bitaraplyk hemişe ezijä kömek edýär, hiç wagt ezilýäne kömek etmeýär. Dymmak hemişe zulumkäri ruhlandyrýar, hiç wagt gynalýany ruhlandyrmaýar.
Germaniýanyň adalat ministri Heiko Maas twitterde Wizel“Holokostuň şaýady we ýazyp beýan edip bolmajak zatlaryň sene ýazyjysy boldy” diýdi. Fransuz prezidenti Fransua Olland Wizeli“Beýik gumanist we parahatçylygyň ýadawsyz goragçysy” diýip atlandyrdy.
1928-nji ýylda Ruminiýanyň Sighet şäherçesinde doglan Wizel nasizmiň konsentrasion lagerlerinde şaýat bolan zatlaryny jikme-jik ýazmak bilen, Holokost gyrgynçylygynyň öwrenilmegine uly itergi berdi.
Onuň Oswensim, Buna we Buhenwald konsentrasion lagerlerinde şaýat bolan zatlaryna esaslanyp ýazan «Gije» atly kitaby Holokost elhençliklerini dokumentleşdiren iň möhüm kitaplaryň biri hasaplanylýar.
Wizeliň ejesi, kakasy we bir aýal dogany Holokostda öldi, bir aýal dogany bolsa ondan aman galdy.
Wizel 1996-njy ýylda parahatçylyk boýunça Nobel baýragy bilen sylaglandy. Norwegiýanyň Nobel komiteti şonda ony “zorlugyň, repressiýanyň, jynsparazlygyň öňküleri ýaly dowam edýän dünýäsinde asyryň iň bir möhüm ruhy liderleriniň we ýolbeletleriniň biri» hökmünde häsiýetlendirdi.
“Nirede we haçan bolsa-da, adama ejir berilse, ol kemsidilse, hökman tarap tut” diýip, Wizel Nobel baýragyny kabul edende sözlän sözünde aýtdy. “Bitaraplyk hemişe ezijä kömek edýär, hiç wagt ezilýäne kömek etmeýär. Dymmak hemişe zulumkäri ruhlandyrýar, hiç wagt gynalýany ruhlandyrmaýar" diýip, ol aýtdy.
Wizeliň yzynda aýaly Marion we ogly Elişa galdy.
Iňlisçeden türkmençä geçiren Ýowşan Annagurban.


text:
Prezident Wladimir Putin özüniň ýyllyk metbugat konferensiýasyny orsýetlileri köşeşdirmek üçin ulanmaga çalyşdy, ýagny ol nebit nyrhlarynyň aşaklamagy bilen gowşan rus ykdysadyýetiniň kem-kemden daýanýandygyny öňe sürdi.
Putin 17-nji dekabrda Kremlde, 1400-e golaý orsýetli we daşary ýurtly žurnalistiň öňünde çykyp gürläp, geçen aý rus uçarynyň urlup ýykylmagy bilen baglylykda türk ýolbaşçylarynyň adresine sypaýyçylyksyz sözleri aýtdy.
Emma muňa garamazdan, sagatlara çeken çykyşynyň dowamynda, ol Orsýetiň Ukraina we Gürjüstan bilen gatnaşyklary barada söz açanda, kähalatda ýaraşyk äheňinde hem gürrüň etdi.
Putin Orsýetiň Birleşen Ştatlar bilen gatnaşyklaryny gowulandyrmak üçin işleşmäge taýýardygyny belläp, şu hepde döwlet sekretary Jon Kerri bilen geçiren gepleşikleriniň Waşingtonyň hem bilelikdäki tagallalar arkaly çözülip biljek meselelere tarap ümzük atmaga taýýardygyny görkezendigini öňe sürdi.
Ykdysady daýanyş
Putin Orsýetiň jemi içerki önüm ösüşiniň, girdejileriniň we maýa goýumynyň peselýändigini, inflýasiýanyň bolsa ýyl başlanaly bäri 12.3 prosent derejesinde ýokary bolup galýandygyny boýun aldy.
Ýöne ol rus ykdysadyýetiniň «durnuklaşma alamatlaryny» hem görkezýändigini aýtdy.
"Rus ykdysadyýeti krizisden geçdi, azyndan krizisiň agyr ýerinden geçdi» diýip, ol aýtdy.
Nebit bahasynyň aşaklamagy we Orsýetiň Ukrainanyň işlerine gatyşmagy zerarly Günbatar tarapyndan girizilen sanksiýalar rus ykdysadyýetine zarba boldy we rubluň hümmetini mazaly aşak gaçyrdy.
Emma Putin önümçiligiň az-da bolsa ösüş alamatlaryny görkezendigini, oba hojalygynda sagdyn söwda deňagramlylygynyň bolandygyny aýtdy. Ol ýurduň pul ätiýaçlygynyň $364 milliard bolup durandygyny we kapitalyň daşaryk akmasynyň haýallandygyny aýtdy.
Putin hökümetiň geljek ýyl 0.7 prosent ösüş boljagyny çaklaýandygyny, 2017-nji ýylda bolsa 1.9 prosent, 2018-nji ýylda 2.4 prosent ösüş tamasynyň edilýändigini habar berdi. Bu ol bu çaklamalaryň nebitiň bahasynyň barreli 50 dollar, ýagny häzirki bahasyndan 10 dollar gymmat bolmagyna esaslanýandygyny hem sözüne goşdy.
"Assad meselesi daşardan çözülmesin"
Orsýetiň Siriýada, prezident Başar al-Assadyň goldawyna howa zarbalaryna urmaga başlanyna üç aýa golaý wagt boldy. Moskwa bu zarbalaryň ekstremist toparlary nyşana alýandygyny aýdýar. Şeýle-de Putin özüniň Başar al-Assad Siriýanyň prezidenti bolup galmalymy ýa däl diýen meseläniň daşarky güýçler tarapyndan çözülmegine hiç wagt razy bolmajagyny aýtdy.
Birleşen Ştatlar, Germaniýa, Fransiýa we Britaniýa ýaly döwletler Assadyň Siriýadaky hökümet geçişine gatnaşdyrylmaly däldigini aýdyp, öz diýenlerinde berk durýarlar.
Putin Assadyň hökümet güýçleri yslamçy jeňçilere garşy näçe uzak söweşse, Orsýetiň hem ol ýerde şonça uzak söweşjegini aýtdy. Şeýle-de ol Orsýetiň Siriýa ýarag kömegini berýändigini, rus güýçleriniň Siriýada «Yslam döwleti» toparyna garşy göreşýän oppozisiýa toparlaryna howa goldawyny üpjün edýändigini aýtdy.
Putin özüniň entek Siriýada hemişelik harby baza döretmek zerurlygy barada belli karara gelmändigini hem sözüne goşdy.
"Eger-de biz [dünýäde] birine ýetmeli bolsak, biz şony etmeli" – diýip, Putin Orsýetiň uzak aralyga ýetýän raketa ukybyny nazara alyp aýtdy.
Günbatar ýurtlary Orsýeti, Moskwanyň «Yslam döwletiniň» we beýleki ekstremist toparlaryň jeňçilerini nyşana alýan diýmegine garamazdan, Assadyň hökümetine garşy göreşýän aram oppozisiýa güýçlerine hüjüm etmekde aýyplaýarlar.
Putin Orsýetiň ABŞ tarapyndan goldanylýan we YD toparyna garşy sanksiýa girizmegi, onuň girdejilerini kesmegi nazarlaýan rezolýusiýa taslamasyny goldandygyny aýtdy.
Putin Siriýadaky krizis diňe syýasy ýol bilen çözülip bilner we ol ýerde täze konstitusiýa taslanyp, täze saýlaw geçirilip, siriýalylaryň özleri öz ýolbaşçylaryny seçmeli bolar diýdi.
Rus-türk gatnaşyklary
Putin 24-nji noýabrda Siriýanyň serhedinde urlup ýykylan rus uçary bilen baglylykda, häzirki türk ýolbaşçylary bilen gatnaşyklary gowulandyrmak meselesinde, hiç bir perspektiwanyň ýokdugyny aýtdy.
Türkiýe Orsýetiň Su-24M uçarynyň öz howa giňişligine girendigini aýdýar, Orsýet muny ret edýär.
"Häzirki türk ýolbaşçylary bilen ylalaşyga gelmek kyn, belki-de asla mümkin däl» diýip, Putin aýtdy. Ol uçaryň urlup ýykylmagy «duşmançylykly hereket» boldy we Orsýet munuň näme üçin beýle edilendigine düşünmedi, türkler amerikanlaryň belli bir ýerini ýalamak kararyna gelen bolarly diýdi.
Putin Orsýetiň Ukraina, hökümet güýçleri bilen orsýetçi separatistleriň arasynda 2014-nji ýylyň aprelinden bäri söweş gidýän ýurt bilen gatnaşyklary barada söz açyp, Kiýew bilen Moskwanyň arasyndaky söwda gatnaşyklarynyň ýaramazlaşmagyna garaşýandygyny aýtdy.
Ýöne ol Moskwanyň, Kiýew bilen ÝB-niň 1-nji ýanwardan güýje girýän söwda ylalaşygy sebäpli, Ukraina garşy sanksiýa girizmek planynyň ýokduguny belledi. Şeýle-de ol Orsýetiň gündogar Ukrainadaky pitneçilere bolan täsirini ulanyp, bu konflikte syýasy çözgüt tapylmagyna ýardam etmäge taýýardygyny bildirdi.
Putin Orsýetiň Gürjüstan bilen gatnaşyklaryny gowulandyrmaga we wiza düzgünini ýatyrmaga taýýardygyny aýtdy. Ýöne ol Gürjüstanyň ozalky prezidenti Mihail Saakaşwiliniň Ukrainada regional gubernator edilip bellenilmegi ukrain halkynyň ýüzüne tüýkürmek boldy diýdi.
Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annagurban.


text:
Lebap welaýatynyň Köýtendag etrabynyň Garahowuz geňeşliginiň çäginde, Kerkiçi ― Köýtendag ― Magdanly gara ýolunyň ugrunda awtoulaglara ýangyç guýýan täze beket ulanylmaga berildi.
Täze bekedi ýokary hil derejesinde, bellenilen möhletinde guran «Türkmennebitönümleri» baş müdirliginiň hojalyk hasaplaşygyndaky abatlaýyş-gurluşyk müdirliginiň Lebap welaýat bölüminiň işgärlerine hoşallyk sözleri aýdyldy we tapawutlanyp zähmet çeken gurluşykçylara Türkmenistanyň hormatly Prezidentimiziň adyndan gymmat bahaly sowgatlar gowşuryldy.
Bu desga bir gije-gündiziň dowamynda dürli kysymly awtoulaglaryň 750-sine ýokary hilli ýangyçlary bökdençsiz guýmaga mümkinçilik berýär. Bu ýerde tehnikalara hyzmat etmek üçin ýörite nokatlar hem bar. Täze ýangyç guýýan beketde senagat taýdan ösen daşary ýurtlaryň takyk we ygtybarly işleýän enjamlary oturdylyp, olar kämil kompýuter ulgamynyň üsti bilen dolandyrylýar.


text:
Günorta Koreýanyň prezidenti Lee Mýung-bak Demirgazyk Koreýanyň iki döwletiň arasyndaky jedelli deňiz serhediniň ýakasynda ýerleşýän ilatly ada artilleriýa hüjümini etmegi netijesinde dörän konfliktiň güýjemeginiň öňüni almaga synanyşýanlygyny aýtdy. Lee bu beýanaty gyssagly geçen hökümet duşuşygyndan soň etdi.
Günorta Koreý mediasynyň habaryna görä, Seul öz prowokasiýalaryny bes etmegini talap edip, bu hakda Phenýana duýduryş beripdir.
Şu gün bir sagada çeken hüjüm Ýeongpýeong adasynda ýaşaýan ilatyň ewakuasiýa edilmegine getirdi. Şeýle hem iki esger ölüp, ençeme adam ýaralandy.
Hüjüm Günorta Koreýa Sary deňizdäki jedelli serhediň golaýynda hemişe geçirlýän türgenleşige başlanda bolupdyr. Günortadadakylar hem ot açyp, hüjüme jogap beripdirler. Şeýdip, bu hadysa güýjäpdir.
Bular ýaly hadysalar iki Koreýanyň arasynda ozal hem bolman duranokdy. Öten mart aýynda serhediň golaýynda Günorta Koreýanyň bir harby gämisi gark bolup, 46 deňizçi öldi. Seul Phenýany gämä torpeda hüjümini edenlikde aýyplady. Demirgazyk Koreýa hem muny ret etdi.
Waşingtonda Ak Tam beýannama ýaýradyp, Demirgazyk Koreýanyň şu günki işini ýiti ýazgardy. Orsýet hem dartgynlylygyň artmagy uly howp diýip, duýduryş berdi. Ýaponiýanyň premýer-ministri Naota Kan öz hökümetine we goşunlaryna her bir babatda taýýarlykly bolmagy tabşyrypdyr.
“Ilki bilen men öz adamlarymyzdan bu hadysa barada maglumat toplamak üçin ähli tagallany etmekligi soradym. Ikinjiden-de olara taýýarlykly bolmagy tabşyrdym. Meniň ýaňy beren iki buýrugym şular” diýip, Ýaponiýanyň premýeri Naota Kan aýtdy.
Ýewropada hem Germaniýanyň daşary işler ministri Guido Westerwelle Koreýadaky ýagdaýyň özüni aladalandyrýanlygyny aýtdy: “Bu soňky wakalar meni gaty aladalandyrýar. Ýewropada bizi biynjalyk edýän zat – zorluk ulanylmagy. Biz akyl-paýhas üstün çykyp, barlyşygyň ýol almagy üçin taraplary özlerine erk etmeklige çagyrýarys”.
Pekinde hem Daşary işler ministrliginiň sözçüsi bir metbugat konferensiýasynda Koreýa ýarym adasynda taraplaryň ikisi-de “parahatçylyga goşant goşmak üçin köpräk tagalla etmeli” diýdi. Ol şeýle hem: “Demirgazyk Koreýanyň atom ýaragy programmasynyň soňlanmagy üçin alty taraplaýyn gepleşiklere täzeden başlanmagy gerek” diýdi.
Ýöne Birleşen Ştatlaryň Demirgazyk Koreýa baradaky ýörite wekili Stefen Bosworsiň aýtmagyna görä, Phenýan öz ýadro programmasyny giňeldip ýörkä, bu gepleşiklere girişilmez.


text:
Bu ýurtda metbugat azatlygy, ýygnanyşmak azatlygy ýok, syýasy erkinlikleriň we raýat azatlyklarynyň ýagdaýy gözgyny, adam hukuklary äsgerilenok, daşarky dünýä bilen çäklendirilen aragatnaşyk bar.
Emma Merkezi Aziýanyň bu garasöýmez ýurdunda – Türkmenistanda sirk bar.
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow şenbe güni "öňünden habar etmezden" öz agtygy bilen ýurduň Döwlet sirkine bardy. (Berdimuhamedowyň şahsy durmuşy we maşgalasy barada az bilinýär.)
Döwlet telewideniýesinde efire berlen wideo "Arkadag" diýlip atlandyrylýan 55 ýaşly türkmen lideriniň jinside we gündelik köýnekde Aşgabatdaky Sowet döwründen galan döwlet sirkine barşyny görkezdi. Ony bu ýerde ýüzlerçe çagalar türkmeniň milli geýminde watançylyk baradaky aýdymlar bilen, döwlet mediasynyň habar bermegine görä, "uly joşgun bilen garşyladylar".
(Onuň duýdansyz barandygy aýdylsa-da, Aşgabatdaky orta mekdepleriň biriniň mugallymy bu çärä gatnaşjak çagalaryň birnäçe gün öňünden saýlanandygyny we Berdimuhamedowyň barmagyna birnäçe gün galanda taýýarlyk işlerini geçirip başlandyklaryny Azatlyk Radiosyna aýtdy.)
Berdimuhamedow zala girende çagalaryň bilelikde "Arkadaga şöhrat!" diýip gygyrýandyklaryny görmek bolýar. Emma fewral aýynda geçirilen prezidentlik saýlawlarynda sesleriň 97 prosentini alyp ýeňiş gazanan Berdimuhamedow özi tarapyndan yglan edilen "Bagtyýarlyk döwrüni" göz öňünde tutup, pursatdan başgaça peýdalanýar we: "Bagtyýarlyk döwründäki çagalara şöhrat!" diýýär. Soňra çagalar: "Şöhrat! Şöhrat! Şöhrat!" diýip gygyryşýarlar.
Bu zatlar Demirgazyk Koreýany ýatladýar.
Soňra Berdimuhamedow sirkiň müdirine içine 50 müň dollarlyk çek salnan tagta gapyrjagy berýär. Bu pul Türkmenistandaky sirkiň mundan beýläk hem ösdürilmegi üçin niýetlenen.
Türkmen hökümetiniň resmi websaýtynyň ýazmagyna görä:
Munuň üçin sirkiň artistleri hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden çykýan alkyş sözlerini aýtdylar we türkmen sirk sungatynyň mundan beýläk-de ösdürilmegi, onuň dünýä ýüzündäki abraýynyň belende galmagy ugrunda ähli tagallalaryny gaýgyrmajakdyklaryna ynandyrdylar....Soňra döwlet Baştutanymyz sirkiň artistleriniň haýyşy boýunça olar bilen ýadygärlik surata düşdi we sungat ussatlaryna işlerinde üstünlik gazanmaklaryny arzuw edip, sirkiň binasynyň daşyna çykdy.
Türkmenistanda sirkiň gadagan edilen wagtlary hem bolupdy. Ony Berdimuhamedowyň halypasy, öňki prezident Saparmyrat Nyýazow "keseki" medeniýet we "türkmen mentalitetine gabat gelmeýän" sungat hökmünde 2001-nji ýylda gadagan edipdi.
Nyýazow 2006-njy ýylda aradan çykdy. Emma sirk sungaty o diýen türkmençil däl hem bolsa, Berdimuhamedow ony haýal etmän dikeltdi.
(Berdimuhamedow Nyýazowyň şahsyýet kultuny ýuwaşlyk bilen ýok edip, käbir sosial syýasatlary üýtgetdi, operany açdy we ş.m.)
2010-njy ýylda Döwlet sirkiniň durky täzelendi, onuň binasy mermer bilen örtüldi. Bu iş 18 million dollara düşdi.
Indi klounlar we sirk artistleri islenilmeýän adamlar däl.
"Çörek we sirkiň" manysy: syýasatdan närazy adamlaryň ünsüniň başga ýana sowulmagyny aňladýan metafor.


text:
ABŞ-nyň baş diplomaty Merkezi Aziýada adam hukuklary ýaly meseleler boýunça öňegidişligi gazanmak tagallalarynda “sabyrly” diplomatiýanyň sanksiýalardan we “at tutup tankytlamakdan” has netijelidigini aýtdy.
“Bu şol ýurtlardaky pikirdeşler bilen gatnaşyk gurmak ugrunda işleşmegi gowulandyrmaklyga esaslanýar... soň olar öz ýolbaşçylarynyň öňünde öz garaýyşlaryny gorap bilerler”, diýip ABŞ-nyň döwlet sekretarynyň Günorta we Merkezi Aziýa boýunça kömekçisi Riçard Hoagland 30-njy martda Waşingtonda eden çykyşynda aýtdy.
Hoaglandyň bu çykyşy ABŞ-nyň Merkezi Aziýa boýunça täze strategiýasyny şu hepdede durmuşa geçirip başlamagy bilen baglylykda edildi. Adam hukuklaryna gözegçilik edýän guramalar we Günbatar resmileri Merkezi Aziýanyň hökümetlerini adam hukuklaryny äsgermezlik bilen baglylykda tankyt edýärler.


text:
Bir ýyldan gowrak wagtdan soň, şu gün Ysraýylyň we Palestinanyň wekilleri duşuşýarlar.
Iordaniýanyň paýtagty Ammanda Ysraýylyň premýer-ministriniň ýörite wekili Ishak Molho we Palestinanyň wekili Saýeda Erekat resmi bolmadyk gepleşik geçirer. Duşuşyk “Ýakyn Gündogar kwarteti” atly halkara araçylaryň duşuşygynyň çäginde geçer.
Palestinalylar, öňkiler ýaly ýaraşyk gepleşikleriniň başlanmagy üçin, Ysraýylyň Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky we gündogar Ierusalimdäki gurluşyklaryny togtatmagyny talap edýärler.
Ysraýyl bolsa gepleşiklere hiç hili şert goýmazdan başlamalydygyny aýdýar.


text:
Moskwadaky gadymy Arbat köçesinde ýerleşýän kazinonyň çyralary eýýäm öçürilen. Orsýetdäki iň gadymy kazinolaryň biri “Metelitssada” iki ýazgy bar.
Olaryň birinde "16 ýyllap ynam bildiriendigiňiz üçin sag boluň", ikinjisinde bolsa "bu ýeri kärendesine almak" hödürlenýär. Sentimental duýgy
“Metelitssa” kazinonyň golaýynda ýaşaýan aktrisa Ýeketerina Puşkowa, Metelitssa Moskwanyň taryhynyň bir bölegi diýip belleýär. “Bu hakykatdanam 16 ýyl şeyle. Biz şol kazinonyň golaýynda ýaşaýarys. Men onuň näçe ýyl mundan owal gurlandygyny bilýärin. Ol barada köp taryh we rowaýat bar. 16 ýyllap ynam bildirendigiňiz üçin sag boluň diýen ýazgy hakykatdanam haýsyda bir sentimental duýgy döredýär.”
Kazinolar 1990-njy ýyllardan bäri Orsýetde keýpi sapa çekmäniň bir bölegine öwrüldi. Olarda millionlarça pul gazanyldy ýada ýitirildi. Banditler ýa-da olaryň oýnaşlary öz stollarynda oýnaýarlar we olaryň şol ýerleriň hojaýynlarydygy aýdyldy.4 kazinodan galany ýapylar
Emma, bu kazino pudagynda edilýän ähli zat däl. 2006-njy ýylda öňki prezident Putin 2009-njy ýylyň birinji iýulyndan ýörite 4-sinden beýleki ähli kazinony
Ýapylan kazinolaryň biri “Altyn köşk”, 30-njy iýun, 2009ý.
ýapmak barada kanuny öňe sürdi.
Olaryň biri Demirgazyk Korea we Hytaý bilen serhede golaýda, ikinjisi Altaý regionynda, üçünjisi Kaliningradda we dördünjisi günortadaky Azow deňzine golaýda ýerleşyär. Şol ýerler Orsýetiň geljekki Las Wegasy bolar. Häzirlikçe bu regionlar Las Wegasyň töweregini gurşap alan tozap ýatan çöllügi ýatladýar.
Maykl Boettcher Storm International toparynyň başlygy. Olar 10 ýyldan gowrak döwürde Orsýetde ençeme kazino açdylar. Botçer Orsýetde ýakyn iki ýarym ýylda 4 sany Las Wegasy döretmek isleýärler diýip belleýär. “Emma, bu regionlarda ýol, suw, elektrik energiýasy ýok ýa-da adam ýaşanok. Gepiň gysgasy, kimdir biriniň ol ýerlerdäki kazino gitjekdigi ikiuçly.Emma, muňa seretmezden bu ajaýyp idea.”Bir milliar dollar we 400 müň iş orny sorag astynda
Botçeriň kompaniýasynda 6 müň adam işleýär. Täze kanun boýunça Orsýetde 400 müň adamyň işini ýitirjekdigi habar berildi. Orsýetiň döwlet býudžeti bolsa, ýylda bir milliard dollarlyk salgytdan mahrum bolar.
Ýakynda prezident Medwedew, 60 müň adamyň işini ýitirendigini aýtdy. 2006-njy ýylda kazinolary ýapmak kararyna gelinmeginiň sebäbi, ol ýurduň gündelik durmuşyna giň ornaşdypdy. Hatda, awtobus duralgalaryň golaýynda hem humar oýnalýan maşynlar goýuldy. Netijede, humarhanalarý açmak üçin lisenziýany Döwlet Sport Komitetinden almak karar edildi. Bu bolsa, kazino senagatyna garşydy.
Moskwada 3 müň sany humar oýnalýan merkez bardy.
“Moskwada 3 müň sany humar oýnalýan merkez bardy. Elbetde, olaryň kanun boýunça işlemeýändigi örän yaramazdy. Sen 20 dollara lisenziýa alyp bilýärsiň. Humar oýnalýan 2 maşyny 200 dollara satyn alyp, goňşylary çagyryp bilýärsiň. Netijede, şeýle ýagdaý emele geldi” diýip Botçer aýdýar.
Moskwada humar oýnalýan maşynlar çäklendirilmedi. Netijede, ýurduň her künjeginde ony goýdular. Şeýle ýagdaý Orsýetlileriň arasynda öň meşhur däldi we ýerli lukmanlar olary oýnaýanlaryň juda köpelendigini aýdyp başladylar.“Bu diňe ýaşlaryň arasynda dälde, soňky köpügini we pensiýasyny berýän pensionerleriň arasynda hem giň ýaýrady” diýip Putin aýdypdy.
Haçanda, humar oýnamagyň çäklendiriljekdigi yglan edilende, köpler ony goldapdy. Metelitssa kazinony halaýan artistka Puşkowa, şol kanuny iki elläp goldaýanlaryň biri. Humar oýnalýan ýerleriň resmileri soňky pursatda häkimiýetleriň pikirini üýtgetjekdigine umyt edýärler. Emma, prezident Medwedew olara haýsydyr bir eglişigiň edilmejekdigini aýtdy.


text:
Şu hepdäniň başynda ÝHHG-niň Aşgabatdaky edarasy Türkmenistanyň Jenaýat-prosessual kodeksi boýunça kommentarileri çap etdi. Onda bu kodeksiň her bir maddasyna aýratynlykda syn berildi. Bu kommentarileri Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň tabşyrygy esasynda jenaýat prosesi boýunça garaşsyz halkara ekspertleri taýýarlady.
650 çemesi sahypadan ybarat kommentarilerde Türkmenistanyň Jenaýat-prosessual kodeksiniň suddan öňki, sud döwründäki we suddan soňky çärelere degişli jenaýat-prosessual maddalary seljerilip, olar beýleki döwletleriň, şol sanda postsowet ýurtlarynyň-da bu ugurdaky kanunçylygy bilen deňeşdirilipdir.
Nämelere üns berildi?
Kommentarilerde Türkmenistanda, beýleki postsowet döwletlerinden tapawutlylykda, hukuk goraýjy edaralaryň adamyň azatlygyny çäklendirmegine suduň gözegçiliginiň girizilmändigi bellenilýär. Ýagny, Türkmenistanyň Jenaýat-prosessual kodeksiniň 140-njy maddasyna görä, polisiýa bir adamy jenaýat edip duran mahaly ele salsa, suduň kararyny almazdan hem, polisiýa ony tussag edip bilýär.
Ekspertleriň nygtamagyna görä, halkara kadalaryna laýyklykda, ele salnan adamyň tutulmagynyň kanunylygyny we onuň mundan beýläk tussag edilmegini diňe sud kesgitleýär.
Kommetnarilerde aýratynam Jenaýat-prosessual kodeksinde jenaýat işiniň sud tapgyry dowam edýärkä, jenaýatda güman edilýäniň şahsy durmuşyna aralaşylmagyna böwet bolmak meselesinde-de suduň ygtyýarlyklarynyň çäklidigi aýan edilýär.
Ekspertleriň bellemegine görä, Türkmenistanyň Jenaýat-prosessual kodeksinde derňew işleriniň dowamynda raýatlaryň şahsy emlägini, öýüni ýa şahsy hatlaryny barlamak zerurlygy ýüze çykan ýagdaýynda hukuk goraýjy edaralaryň suddan ýörite rugsatnama almagy-da göz öňünde tutulmandyr. Türkmenistanda kesgitlenen prosedura görä, muny amala aşyrmak üçin diňe prokuroryň beren “rugsatnamasy” ýeterlik bolýar.
Teklipler hödürlendi
Kommentarileriň awtorlarynyň aýratyn bellemegine görä, demokratik döwletleriň konstitusiýalary bir adamyň öýüni dökmek, ol ýerdäki serişdeleri konfiskasiýa etmek ýa-da elektron, hat, telefon gepleşiklerini barlamak üçin suddan ýörite rugsadyň bolmagyny talap edýärler.
Mundan daşary, Türkmenistanyň Jenaýat-prosessual kodeksi boýunça taýýarlanan bu kommentarilerde deslapky derňew, sud prosesiniň gidişi ýaly ýagdaýlara-da syn edilýär.
Kommentarileriň tanyşdyrylyş dabarasynda ÝHHG-niň Aşgabatdaky edarasynyň resmisi Begona Pineiro Kostas çykyş edip, “bu kommentarileriň Türkmenistanyň kanunçylygyny degişlilikdäki halkara standartlarynyň derejesine ýetirmäge hemaýat etjekdigine ynanýandygyny” aýtdy.
ÝHHG-niň Aşgabatdaky edarasy Türkmenistanyň Jenaýat-prosessual kodeksiniň her bir maddasyna berlen kommentarileri duşenbe güni türkmen tarapyna hödürledi. Komentarileri hödürlemek çäresine Türkmenistanyň Ýokary Kazyýetiniň, Baş prokuraturasynyň, Adalat ministrliginiň we Içeri Işler ministrliginiň wekilleri-de gatnaşdylar.


text:
Birleşen Milletler Guramasynyň ýadro gözegçilik edýän edarasy Eýranyň öz ýadro işleri barada jikme-jik maglumat bermekden ýüz öwürýändigini aýdýar.
Halkara atom energiýasy gullugynyň (HAEG) baş müdiri Ýukio Amano özüniň bu duýduryşyny 5-nji noýabrda BMG-niň Baş assambleýasyndaky çykyşynda etdi.
Ol 2011-nji ýylyň noýabr aýynda HAEG-niň ýaýradan hasabatyndan soň, şu ýyl Eýran bilen geçirilýän gepleşikleriň ýygjamlaşdyrylandygyny mälim etdi. Şol hasabatda "Eýranyň partlaýjy ýadro enjamlaryny öndürmeklige degişli işleri alyp barandygy babatda ynamly maglumatlaryň bardygy" aýdylypdy.
Emma Amano Eýranyň öz ýadro programmasy barada has köp maglumat bermegi üçin edilen tagallalaryň "hiç hili anyk netije bermändigni"belledi.
Tähran özüniň ýadro programmasynyň graždan maksatlaryna gönükdirilendigini aýdyp gelýär.
Tährana garşy maliýe sanksiýalaryny girizen Günbatar döwletleri Eýrany ýadro ýaraglary programmasyny dowam etdirýänlikde aýyplaýarlar.
Ysraýyldan gowşan soňky maglumatlar 2010-njy ýylda premýer-ministr Benýamin Netanýahu bilen goranmak ministri Ehud Baragyň Eýranyň ýadro merkezlerine hüjüm etmeli bolsa, oňa taýýar bolmak barada beren buýrugyny Ysraýylyň harby güýçleri ret edipdir.
Aýdylmagyna görä, synçylar Eýranda işlenip taýýarlanýan 20 prosent baýlaşdyrylan uranyň möçberini ýakyndan synlaýarlar. Sebäbi şeýle derejeli uran atom bombasyny öndürmekde möhüm rol oýnaýar.
Geçen hepde Ysraýylyň goranmak ministri Ehud Barak Britaniýanyň "The Daily Telegraph" gazetine beren interwýusynda Eýranyň öz baýlaşdyrylan uranynyň üçden birini medisina barlaglary boýunça reaktoryny ýangyç bilen üpjün etmek üçin ulanandygyny aýtdy. Munuň bolsa, Yraýyl tarapyndan bellenen "gyzyl çyzyga" tarap Eýranyň öňegidişligini gijikdiren bolmagy mümkin.
Emma ol Eýranyň häkimiýetleriniň ýadro ýaraglaryny edinmäge synanyşýandygyna Ysraýylyň heniz hem ynanýandygyny we olaryň öndürilmeginiň öňüniň alynmalydgyny nygtady.
Birleşen Ştatlar Eýranyň ýadro ýaragly döwlete öwrülmeginiň "kabul ederliksizdigini" aýdypdy.
Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşi Eýranyň ynjyk ýadro we raketa işlerinden el çekmegi üçin, bu ýurda garşy dört tapgyr sanksiýalary girizipdi.


text:
Müsür polisiýasynyň ýurduň birnäçe şäherinde protestçilere garşy göreşýän wagtynda Nobel parahatçylyk baýragynyň eýesi Mohammed El-Baradeý, prezident Hosni Mubarege garşy oppozisiýa goşulmak üçin, öz ýurduna dolanyp geldi. El-Baradeý Müsüre Wenadan geldi.
“Men ol ýerde adamlar bilen bolaryn, hususan-da köçelerdäki parahat demonstrasiýalaryň öňüni çeken, olary gurnan we ugrukdyran ýaşlar bilen bolaryn. Men olara elimden geldigiçe syýasy goldaw, ruhy we ahlak goldawyny bermeli. Men olaryň arasynda bolmaly. Olar meniň adamlarym we men şol ýerde bolmaly. Men täze Müsüri görmek isleýärin” diýip, El-Baradeý aýtdy.
Ol Müsürde geçişiň öňüni çekmäge taýýardygyny aýdýar.
Suezde polisiýa Mubaregiň 30 ýyllyk dolandyryşynyň soňlanmagyna çagyrýan ýüzlerçe protestçä garşy rezin oklary atdy we göz ýaşardyjy gazlary ulandy.
Ismaliýada ýüzlerçe protestçi göz ýaşardyjy gaz ulanan polisiýa bilen çaknyşdy.


text:
Birleşen Ştatlaryň Hazyna sekretary Timosi Geýtner şu gün wise-premýer Waň Kişan bilen gepleşmek üçin Hytaýa geldi.
Bu gepleşikde ýuan pul birliginiň gymmaty bilen bagly ynjyk meseläniň gozgalmagyna garaşylýar.
Geýtner Hytaýyň gündogar şäheri bolan Kiňdaoda Waň bilen duşuşyp, iş naharyna ugrady.
Waşington Pekin hytaýly eksportçylara kömek etmek üçin ýuanyň hümmetini peseldip saklaýandyr öýdýär.
Geýtneriň sapary 20-lik toparynyň malýie ministrleriniň Günorta Koreýada bolan duşuşygynyň yz ýanyna gabat geldi.


text:
Eýran indiki hepdede Frankfurt şäherinde geçiriljek kitap sergisini boýkot etmek barada haýbat atyp, öz kararyny sergide çykyş etmek üçin ýazyjy Salman Ruşdiniň çagyrylmagy bilen düşündirdi.
Britaniýanyň raýaty ABŞ-da ýaşaýan Ruşdiniň “Melgun goşgulary” atly kitaby üçin Eýranyň baş ruhany lideri Aýatolla Ruhollah Homenei 1989-njy ýylda ýazyja garşy fatwa ýagny dini gadagançylygy girizipdi we onuň kitabynyň “yslama şek ýetirýändigini” aýdypdy.
Eýranyň medeniýet ministriniň orunbasary Abbas Salehiniň 5-nji oktýabrda ISNA täzelikler agentligine aýtmagyna görä, Eýran dünýädäki iň uly kitap sergisiniň guramaçylaryna protest hatyny iberipdir.
Eýranyň fatwa dini gadagançylygy Ruşdini ençeme ýyllap gizlenmäge mejbur edipdi. Ol ençeme ýyllap polisiýanyň yzygiderli goragy astynda bolupdy.
Homeini 1989-njy ýylda ýogaldy, emma onuň ornuna geçen Ayatollah Ali Hamenei 2005-nji ýylda fatwanyň henizem güýjünde galýandygy aýtdy.