text:
09.07.2018
Ozal habar berlişi ýaly, hormatly Prezidentimiz şu ýylyň alty aýynyň jemlerine bagyşlanyp geçirilen Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde 9 — 23-nji iýul aralygynda ýurdumyzyň ýolbaşçy düzüminiň dynç alşa çykýandygyny yglan etdi. “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda dynç almaga başlan döwlet Baştutanymyz şu gün säher çagynda agtygy bilen deňziň kenarynda welosipedli gezelenç etdi we dürli bedenterbiýe maşklaryny ýerine ýetirdi. Şeýle hem milli Liderimiz agtygy Kerimguly bilen çeper döredijilik bilen meşgullandy.
Soňky ýyllarda ýurdumyzda welosiped sportunyň ösdürilmegine uly üns berilýär. Milli Liderimiz ähli ýaşdaky türkmenistanlylaryň müňlerçesini jemleýän welosiped ýörişlerini geçirmek boýunça ajaýyp däbiň başyny başlady. Sportuň bu görnüşini ösdürmek boýunça geçirilýän ägirt uly işler dünýä bileleşigi tarapyndan giň goldawa eýe boldy. Hormatly Prezidentimiziň başlangyjy esasynda BMG-niň Baş Assambleýasynyň ýörite Kararnamasy bilen her ýylyň 3-nji iýuny Bütindünýä welosiped güni diýlip yglan edildi.
Döwlet Baştutanymyz sagdyn durmuş ýörelgesiniň işjeň tarapdary we wagyz-nesihatçysy bolmak bilen, watandaşlarymyza, esasanam, ýaşlara şahsy görelde görkezýär. Ine, şu gün hem milli Liderimiz sport bilen meşgullanyp, nobatdaky gezek beden taplygyny görkezdi.
Agtygy bilen welosipedli gezelenji guran hormatly Prezidentimiz “Awazanyň” binagärlik gözelliklerini we ajaýyp tebigatyny synlady. Hazaryň ekologiýa taýdan arassa kenarynda ýerleşen dünýä derejeli deňiz dynç alyş zolagy syýahatçylyk we dynç alyş ulgamyny ösdürmekde ýurdumyzyň gazananlarynyň aýdyň nyşany hasaplanylýar. Ajaýyp myhmanhanalar, çagalar sagaldyş-dynç alyş merkezleri, kottej şäherçeleri, seýilgäh-dynç alyş toplumlary we elbetde, hyzmatlaryň ýokary derejesi “Awazany” köp sanly türkmenistanlylar üçin, şeýle hem daşary ýurtly myhmanlarymyz üçin özüne çekýän merkeze, maşgala bolup dynç almak üçin ajaýyp ýere, aýratyn-da, tomus dynç alyş möwsüminde gözel künjege öwürýär. Altynsow çägeli kenar, ýyly suwly deňiz, bereketli Gün şuglasy, arassa howa — bularyň hemmesi dynç alýanlara uzak wagt ruhubelentlik we ajaýyp duýgulary kepillendirýär.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy esasynda we howandarlygynda amala aşyrylýan, möçberi boýunça deňi-taýy bolmadyk bu ägirt uly durmuş-ykdysady ähmiýetli maýa goýum taslamasy sebitleri toplumlaýyn ösdürmegiň innowasion nusgasyna öwrüldi. “Awaza” taslamasy syýahatçylyk ulgamynyň okgunly ösmegine badalga berip, Türkmenistanyň rowaçlygynyň esasyny düzýän birnäçe şerti — ýurdumyzyň baý tebigy serişdeleriniň toplumlaýyn ulanylmagyny, howa aýratynlyklaryny hem-de amatly üstaşyr-ulag ýagdaýyny, bularyň esasynda bolsa milli ykdysadyýetimiziň diwersifikasiýalaşdyrylmagyny, özara bähbitli halkara hyzmatdaşlygyny birleşdirdi.
Hormatly Prezidentimiz dynç alyş zolagynyň sport esasyny berkitmek üçin örän oňaýly mümkinçilikleriň döredilmegine aýratyn üns berýär. Bu ýerde döwrebap sport toplumlary gurlup, olarda söweş sungatlary, sportuň oýun, suwdaky we gyşky görnüşleri, şol sanda suwda ýüzmek, hokkeý we figuralaýyn typmak, şeýle hem fitnes, agyr atletika, gylyçlaşmak, boks, taekwondo, dzýudo, sambo, basketbol, tennis, gimnastika, gandbol, woleýbol we beýlekiler bilen meşgullanmak bolýar. Windsörfing, suw lyžasy, baýdarkada we kanoede bäsleşikler, ýelkenli gämilerde ýaryşlar — bularyň hemmesi Hazaryň türkmen kenarynda özüniň täze ösüşine eýe bolmaly. Şunuň bilen baglylykda, welosipedleri diňe sport maksatlary üçin däl-de, eýsem, ulagyň ekologiýa taýdan arassa görnüşi hökmünde hem işjeň peýdalanmak maksadalaýyk bolup durýar.
Döwlet Baştutanymyz agtygy bilen welosipedli gezelenji tamamlap, köpugurly sport toplumynda türgenleşik enjamlarynda bedenterbiýe maşklaryny ýerine ýetirdi.
Milli Liderimiziň sporta düýpli garaýşy Türkmenistanyň yzygiderli geçirýän durmuş syýasatynda öz beýanyny tapýar, onuň maksady watandaşlarymyzyň durmuş derejesini ýokarlandyrmak, sagdyn we ruhubelent nesilleri terbiýelemek üçin ähli şertleri döretmek bolup durýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, bedenterbiýe we sport bilen yzygiderli türgenleşikler diňe saglygy we beden taplygyny saklamaga ýardam etmek bilen çäklenmän, eýsem, adamda zähmetsöýerlik we maksada okgunlylyk ýaly häsiýetleriň pugtalanmagyna mümkinçilik berýär.
Hormatly Prezidentimiz dürli sport türgenleşiklerinden başga-da, möhüm döwlet işlerinden doly bolan dartgynly iş tertibinde, şeýle hem dynç alyş mahalynda aýdym-saz ýa-da eser ýazmaga we ylmy iş bilen meşgullanmaga wagt tapmaga çalyşýar. Milletiň baý ruhy, döredijilik hem paýhas mirasy, medeni baýlygy, tebigatynyň gözelligi we sahylygy edebi işlerinde milli Liderimize ylham çeşmesi bolup hyzmat edýär.
Ministrler Kabinetiniň ýakynda geçirilen mejlisleriniň birinde döwlet Baştutanymyz türkmen sportunyň ýeten derejesine, ýurdumyzda geçiriljek “Amul — Hazar 2018” halkara awtorallisiniň ähmiýetine, Türkmenistanyň sazlaşykly ösüş depginlerine buýsanyp, käbir jümleleri aýdypdy.
Ine, şu gün bolsa döwlet Baştutanymyz “Sportly Türkmenistan” atly täze goşgynyň üstünde işlemegini dowam edip, onuň soňky setirlerini jemledi. “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýen şygar astynda geçýän 2018-nji ýylyň ýurdumyz üçin “Amul — Hazar 2018” atly iri çärä beslenmeginiň çuňňur manysy bar, bu çäre halkara awtorallisini, ylgaw ýaryşyny we welosiped ýörişini öz içine alýar.
Awtomobil ýaryşlarynyň ugry täze görnüşde dikeldilýän gadymy ýoldan geçýär, onuň ýüregi Türkmenistanyň çäginde ýerleşýär. Daşary ýurtly ýaryşa gatnaşyjylar türkmen halkynyň baý mirasy bilen tanyşmak bilen çäklenmän, eýsem, düýpli durmuş-ykdysady özgertmeler, ylmy-tehniki ösüşler hem-de häzirki döwürde Beýik Ýüpek ýolunda möhüm ulag merkezi hökmünde ornuny berkidýän ýurdumyzyň sebitleriniň senagat taýdan ösmegi bilen rowaýata öwrülen ýerlerde gaýnap joşýan täze durmuşy görmäge mümkinçilik alarlar.
Sport!
Türkmenistan!
Gözel Awaza!
Ýüpek ýol uzaýar
Amul — Hazara
— diýen sözler bilen başlanýan täze goşgyny milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow agtygy Kerimgula okap berdi.
Milli Liderimiz Türkmenistanyň halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek arkaly “Açyk gapylar” syýasatyny amala aşyrýan bitarap döwlet bolup durýandygyny nazara almak bilen, täze goşgyny terjime etmäge döredijilikli çemeleşip, ony iňlis diline geçirmegiň maksadalaýyk boljakdygyny aýtdy. Kerimguly bu teklibe ruhubelent seslendi hem-de terjime işine höwes bilen girişdi. Döredijilik işiniň barşynda döwlet Baştutanymyz täze goşgyny türkmen dilinde, agtygy bolsa iňlis dilinde okadylar.
Soňra Kerimguly atasynyň galamyndan çykan goşgynyň notasyny ýazmaga, oňa laýyk gelýän heňi kesgitlemäge girişdi. Döwlet Baştutanymyz agtygyna döredijilik dünýäsi, onuň ähmiýeti barada aýdyp, döredilýän sungat eserleriniň ähli döwürler üçin nusgalyk bolmalydygyny belledi we bu babatda agtygyna birnäçe maslahatlary berdi.
Hut owaz sazda esasy alamat bolup, adamyň döredijilik zehinini beýan edýär. Sazlaşykly utgaşýan setirler we sazlar halkymyzyň baý ruhy mirasynyň möhüm bölegine öwrülýär hem-de asyrlarboýy dowam edýär.
Kerimguly özi üçin ajaýyp saz dünýäsini açyp, ähli zatda Gahryman Arkadagymyzyň parasatly paýhaslaryndan ugur alýar. Hormatly Prezidentimiz milli aýdym-saz medeniýetiniň ösüşine, onuň baý däpleriniň aýawly saklanylmagyna we dowamlylygyna aýratyn üns berýär. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly: “Her bir eser adamyň ylhamyndan we içki duýgularyndan, döredijilik ukybyndan, zehininden, Watana, halkynyň ruhy mirasyna, ene topragyna bolan söýgüsinden kemala gelýär”.
Döwlet Baştutanymyz halkymyzyň ajaýyp ruhy-medeni mirasynyň aýrylmaz bölegi bolan saz sungatynyň ilkinji çeşmelerini düýpli öwrenmegiň möhümdigi barada aýtmak bilen, ýaşlary döredijilik işine höweslendirmegiň möhümdigini belleýär. Munuň özi dürli ugurlarda zehinleriň açylmagyna hem-de dünýägaraýşyň giňelmegine ýardam edýär.
Öz ukyp-başarnyklaryny ösdürmäge, kämilleşmäge, täze bilimlere we ussatlyga eýe bolmaga ymtylýan ýaşlardan döwletimiziň we jemgyýetimiziň gülläp ösmegine mynasyp goşant goşmaga ukyply, sazlaşykly, ruhy taýdan baý şahsyýetler kemala gelýär.
***
Şu tomus günleri Hökümetiň Başlygynyň orunbasarlary, ministrlikleriň we edaralaryň, jemgyýetçilik guramalarynyň ýolbaşçylary, Mejlisiň deputatlary dynç alyş günlerini “Awazada” geçirýärler. Ozal bellenilişi ýaly, şu ýylyň 5-nji iýulynda geçirilen Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde Türkmenistanyň Prezidenti ähli ýolbaşçylara iýul aýynyň 9-yndan 23-ine çenli rugsat berilýändigini aýdyp, dynç alyş günlerini “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda, ýurdumyzyň «Arçman», «Ýyly suw», «Mollagara» ýaly şypahanalarynda geçirip boljakdygyny, Türkmenistany durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça ikinji ýarym ýylda öňde goýlan möhüm wezipeleri çözmek we gujurly işlemek üçin ene topragymyzyň melhemlik çeşmelerinden güýç almagy maslahat berdi.
Döwlet Baştutanymyz saglygy saklamak we berkitmek mümkinçiligine eýe bolan dynç almagyň nähili ähmiýete eýe bolup durýandygyny, ozaly bilen, lukmançylyk işine köp ýyllaryny sarp eden hünärli lukman hem-de alym hökmünde örän oňat bilýär. Ýurdumyzyň Ylymlar akademiýasynyň akademigi, lukmançylyk ylymlarynyň doktory, daşary döwletleriň birnäçesiniň ylmy-barlag merkezleriniň hormatly doktory, professory hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ençeme işleri hut şu meselä bagyşlanandyr. Örän meşhur bolan neşirleriň hatarynda milli Liderimiziň “Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri” atly köp tomluk işi, “Türkmenistan — melhemler mekany” atly monografiýasy bar.
Milli Liderimiz işjeň dynç almagyň we tebigat bilen aragatnaşygyň beden we ruhy dartgynlylygy, iş ýadawlygyny aýyrmagyň iň gowy serişdesi bolup durýandygyny belläp, öz şahsy göreldesinde aýdanlarynyň dogrudygyny subut edýär hem-de beden taplygyny we egsilmez gujur-gaýratyny görkezýär. Bu aýratynlyklar, öz gezeginde, maksada okgunlylyga, aýgytlylyga hem-de işde hyjuwlylyga, netijelilige öwrülýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň taýsyz tagallalary netijesinde Türkmenistanda adamlaryň dynç almagy, şol sanda maşgala bolup dynç almagy üçin örän oňat şertler döredilýär. Iýul aýynyň şu yssy günlerinde ýurdumyzyň ähli künjeklerinden watandaşlarymyzyň müňlerçesi “Awaza” dynç almaga barýarlar, gojaman Hazaryň kenarynda çaga gülküleri ýaňlanýar.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi


c: text/html

text:
Çehiýa respublikasynyň häkimiýetleri geçen hepdäniň ahyrynda Pragada tussag edilen Siriýanyň kürt jemgyýetiniň tanymal liderini azatlyga goýberdiler.
27-nji fewralda Praganyň şäher sudy Türkiýäniň ekstradisiýa haýyşyna garamazdan, Demokratik birleşik partiýasynyň (PÝD) öňki ýolbaşçylarynyň biri Salih Muslimiň tussaglykdan boşadylmalydygy barada karar çykardy.
Muslimiň onlarça tarapdary onuň azatlyga goýberilmegine çagyryş edip, sud edarasynyň öňünde ýygnandylar. 26-njy fewralda Pragada 200 çemesi adam şuňa meňzeş demonstrasiýalary geçiripdi.
Muslim Ankaranyň çykaran gözleg karary esasynda 24-nji fewralda Pragada tussag edilipdi.
Türk sudy Muslimi “ýurduň bütewiligini we döwleti bölmekde”, şeýle-de beýleki kanuny bozmalarda aýyplapdy.
Türkiýe Demokratik birleşik partiýasyny (PÝD) “terrorist topar” hasaplaýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow täze ýyl arçasynyň daşyndaky dabara gatnaşdy şeýle-de Wepaly atly itiň heýkelini açdy diýip, ýurduň döwlet mediasy habar berdi.
Türkmen itini alabaýy şekillendirýän heýkel Aşgabadyň merkezinde ýerleşýän Olimpiýa şäherçesinde ýerleşdirildi. Wepaly diýlip at berilen güjügiň şekili sentýabrda geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň resmi tumary edilip, prezident Berdimuhamedowyň inisiatiwasy boýunça bellenipdi.
TDH gullugynyň maglumatyna görä, milli türkmen donuna we telpege geýindirilen güjügiň heýkeliniň 20-nji dekabrda geçirilen açylyş dabarasyna Türkmenistanyň prezidenti bilen bilelikde hökümet we parlament resmileri, harby we howpsuzlyk resmileri hem gatnaşypdyr.
Munuň öňüsyrasynda adam hukuklaryny goraýjylar häkimiýetleriň Aşgabatda we onuň eteginde käbir öýsüz haýwanlary köçelerde öldürýändigini, şeýle-de awlanýan itleriň eltilýän ýerlerinde açlykdan ölýändigini habar beripdi.


text:
Sosial mediada türkmenistanly migrantlaryň ýaýradýan bildirişlerinde Stambulda ýogalan daşoguzly migrant zenana hossar gözlenýändigi habar berilýär we merhumyň Türkmenistanyň biometriki bolmaýan köne pasporty bilen türk keselhanasy tarapyndan berlen ölüm habarnamasy halk köpçüligine görkezilýär. Stambulyň Medeniýet uniwersitetiniň Göztepe ylmy-barl...
Awtor:
josgun
(Wasýok)
|
Kategoriýa: Habarlar |
23.06.2018 21:24
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#157)


text:
25-nji ýanwar 2018-de Türkmenistanyň prezidentiniň permany bilen Sapardurdy Toýlyýew Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň başlygynyň orunbasary wezipesinden boşadylyp, Ylymlar Akademiýasynyň prezidenti wezipesine getirildi. Ýadyňyza düşýän bolsa, 22-nji dekabr 2017-de, Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň mejlisiniň dowamynda Sapardurdy Toýlyýew ...
Awtor:
DrWaltBishop
(Wasýok)
|
Kategoriýa: Habarlar |
26.01.2018 03:45
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#117)


text:
Türk Dünýäsinden Habarlar
Türk dünýäsiniň tapawutly ýerlerinden bize gelip gowuşan möhüm wakalar bilen bagly habarlar
Ilkinji habarymyz Özbegistandan gelip gowuşdy. Habaryň ady Özbek liderinden Orta Aziýada täze birlik teklibi.
Özbegistanyň Prezidenti Şawkat Mirziýaýew Orta Aziýa ýurtlarynyň Döwlet baştutanlarynyň bileleşiginiň döredilmegini teklip etdi.
Ýerli metbugat tarapyndan berilen habarlarda Şewket Mirziýaýewiň teklibi Samarkant şäherinde geçirilen “Orta Aziýa: dowamly galkynyş we umumy ösüş üçin hyzmatdaşlyk” atly halkara konferensiýada belläp geçendigi aýan edildi.
Özbegistanyň Prezidenti Şawkat Mirziýaýew bular ýaly bileleşigiň döredilmeginiň Orta Aziýa ýurtlarynyň dowamly häsýetde galkynmagyna itergi berjek senagaty, maýa goýumy we intellektualy ýüze çykarjakdygyny belledi.
Mirziýaýew şu ýylyň başyndan bäri Özbegistanyň sebitiň ýurtlary bilen söwda kuwwadynyň ortaça 20 göterim, käbir beýleki ýurtlar bilen bolsa 70 göterim artandygyny mälim etdi. BMG-niň hünärmenlerine görä Orta Aziýa ýurtlarynyň öňümizdäki 10 ýylyň dowamynda hyzmatdaşlyklary we jemi içerki önümleri azyndan 2 esse artyp biler.
Nobatda Türkmenistandan gelip gowuşan bir habarymyz bar.
Aşgabatda RECCA-nyň ýagny “Owganystan boýunça sebitleýin ykdysady hyzmatdaşlyk maslahaty” nobatdaky 7-njisi geçirildi.
Türkmenistanyň Daşary işler ministri Raşit Meredowyň ýer eýeçiliginde Aşgabatda geçirilen maslahata Owganystanyň adyndan Prezidentiň orunbasary Serwer Daniş we Daşary işler ministri Salahattin Rabbani gatnaşdy. Ministr Meredow açylyş çykyşynda sebitdäki taslamalara halkara jemgyýetçiliginiň berjek syýasy we ykdysady goldawlaryň Owganystanyň galkynmagyna itergi berjekdigini, ýurduň geljeginiň şol taslamalara beriljek goldawa baglydygyny aýtdy.
RECCA-nyň maslahatynda Türkiýä Daşary işler ministriniň orunbasary Ahmet Ýyldyz wekilçilik etdi.
RECCA-nyň 7-nji maslahatynyň birinji gününde bilelikdäki işewürler forumy geçirildi.
Forumyň çaginde dürli ýurtlardan gelen işewür zenanlaryň duşuşygy geçirildi. Şeýle-de Owganystanyň we maslahata gatnaşyjy ýurtlaryň söwda hem-de senagat önümleriniň tanyşdyrylmagy üçin Aşgabatda sergi açyldy.
Forumyň ikinji gününde RECCA-nyň Daşary işler ministrleriniň 7-nji maslaty geçirildi. Türkmenistanyň Daşary işler ministri Raşit Meredowyň we Owganystanyň Daşary işler ministri Salahattin Rabbaniniň moderatorlyk etmeginde geçirilen maslahata gatnaşyjy ýurtlaryň wekilleri Owtanystanyň galkynmagy we ykdysady durnuklylygy üçin goşýan goşantlaryny we tekliplerini beýan etdiler.
RECCA-nyň ministrler derejesindäki 7-nji maslahatynyň çaginde Owganystanyň, Türkmenistanyň, Azerbaýjanyň, Gürjistanyň we Türkiýäniň gatnaşmagynda “Lapis Luzuli Transport Koridory Ylalaşygyna” gol çekişildi.
Sebitleýin hyzmatdaşlygy güýçlendirmegi maksat edinýän ylalaşyk arkaly Aziýa bilen Ýewropanyň arasyndaky ykdysady we medeni gatnaşyklaryň giňeldilmegi nazarda tutulýar.
Ylalaşyga Türkiýäniň adyndan Daşary işler ministriniň orunbasary Ahmet Ýyldyz gol çekdi.
Ahmet Ýyldyz Ministrleriň derejesindäki maslahatda sözlän sözünde Türkiýäniň sebitleýin taslamara berýäň ähmiýetini nygtady we “Owganystana şu günki güne çenli goýan maýa goýumlarymyzy mundan beýläk hem tapawutly taslamalar bilen dowam etdireris” diýdi.
Owganystana goldaw berjek transport koridorlarynyň ähmiýeti barada durup geçen Ýyldyz birnäçe wagt ozal açylan “Baku-Tibilisi-Kars” demir ýolunyň Owganystan we sebit üçin hem möhümdigine ünsi çekdi.
Daşary işler ministriniň orunbasary Ahmet Ýyldyz Türkiýäniň Owganystana berýän ykdysady we ynsanperwe goldawlary bilen birlikde türk harby güýçleriniň owgan tarapynyň islegine görä iş alyp barjakdygyny nygtady we “Owganystan üçin möhüm bolan Kabulyň howa menzilini 2017-nji ýyldan soň hem dolandyrmaga dowam ederis” diýdi.
RECCA-nyň ministrleriň derejesindäki 7-nji maslahatynyň ahyrynda jemleýji jarnama çap edildi. Jarnamada maslahata gatnaşyjy ýurtlaryň Owganystanyň ykdysady galkynyşy we syýasy durnuklylygy üçin şol bir garaýyşa eýedikleri nygtalýar.
Orta Aziýa ýurtlaryny gyzyklandyrýan bir habarymyz bar.
Habaryň ady Gazagystan, Özbegistan we Türkmenistan serhet şertnamasyna gol çekdiler.
9-njy noýabrda Gazagystan, Özbegistan we Türkmenistan Respublikalarynyň Daşary işler ministrleri Samarkant duşuşygynda üç ýurdyň serhetleriniň birikýän nokady bilen baglanşykly üçtaraplaýyn şertnama gol çekendikleri mälim edildi.
Resmi gol çekilşik dabarasyndaky şertnama Gazagystanyň Daşary işler ministri Kaýrat Abdrahmanowyň, Türkmenistanyň Daşary işler ministri Raşit Meredowyň we Özbegistanyň Daşary işler ministri Abdülaziz Meredowyň gol çekendigi habar berildi.
Ozal ýurtlaryň serhetleri bilen baglanşykly şertnamalara ikiçäk ýagdaýda gol çekilendigi ýatladyldy.
Gazagystanyň Daşary işler ministri Kaýrat Abdrahmanow ady agzalan ylalaşygyň Orta Aziýa ýurtlarynyň howpsyzlygy üçin taryhy taýdan möhümdigini belledi.
Ozal belläp geçilşi ýaly Orta Aziýa ýurtlarynyň Daşary işler ministrleri Orta Aziýanyň howpsyzlygy atly maslahata hem gatnaşypdylar.


text:
Wezipä başlamagy mynasybetli 20-nji ýanwarda geçirijek inagurasiýa dabarysy üçin Waşigntona gelen Donald Tramp özüniň bölünen millet diýýänini birleşdirmegi, özgerişlik getirmegi wada etdi.
Inagurasiýasynyň öňýanynda agzybirlikden gürrüň eden Tramp Barak Obamanyň ýolbaşçylygynda klimat özgermesi, immigrasiýa düzgünlerini ýeňilleşdirmek we halkara söwda ylalyşyklary boýunça girizilen çäreleri yzyna serpikirjekdigini duýdrudy.
Tramp Waşingtonda müňlerçe adamyň ýygnan ýeri bolan Linkoln ýadygärliginiň öňünde: “Ýurdumyzy birleşdireris, ýurdumyz üçin onlarça ýyllap edilmedik işleri ederis. Ol özgerer, size wada berýärin” diýdi.
Müňlerçe adamyň onuň inagurasiýasyny gutlamaga ýa protest etmäge gelerine garaşylýan mahaly Tramp ses berip, saýlanmagyna mümkinçilik döreden adamlara minnetdarlyk bildirdi.
“Bu biziň dünýäniň hiç bir ýerinde görmedik pursatymyz. Siz indi unudulmarsyňyz. Ähli zady üýtgederis. Iş orunlarymyzy yzyna getireris” diýip, Tramp aýtdy.
Onuň kömekçileriniň bellemegine görä, Tramp wezipe başyna gelende ilkinji sagatlar gaty hereketli bolar, ol özüniň inagurasiýa çykyşyny ozalky prezidentleriňkiden gysga eder.
“Tramp söz däl, iş adamy, muny ertir eşidersiňiz” diýip, Ak tamyň indiki geňeşçisi Kellýanna Konwaý aýtdy. Onuň inagurasiý çykyşy “nepis, owadan, güýçli we gysga bolar”.
Kömekçileriniň bellegine görä, Trampyň etjek ilkinji işleri klimat özgermesi baradaky düzgünleri togtatmak, yslam ekstremizmi bilen ilteşikli diýilýän ýurtlardan bolan immigasiýany duruzmak, kömür we nebit magdanlaryna girizilen çäklendirmeleri ýatyrmak bolar.
Bu permanlaryň käbiriniň Tramp kasam edeninden sanlyja sagat soňra çykarylmagyna garaşylýar.
Trampyň girizjek üýtgetmeleri çalt görnüp başlasa-da, ýurdy nädip birleşdirjekdigi belli däl.
Onuň prezidentligini şindi-de müňlerçe adam ret edýär.
Birleşen Ştatlaryň Wekiller öýündäki demokratlaryň üçden biri onuň inagurasiýa dabarasyna gatnaşmajakdyklaryny bildirdiler.
Üsütmizäki hepdäniň başlarynda geçirilen pikir soraýyş boýunça ony goldaýanlaryň sany indi ilatyň diňe 40 prosenti. Bu 1977-nji ýylda Jimmi Karter prezidentlige saýlanaly bäri iň pes derejedir.
Öten hepde Trampyň ministrler kabinetine kandidat hödürlenen adamlary kanun çykaryjylar, aýratyn-da demokratlar, synag soragyna çekdiler.
Üstümizdäki aýyň başlarynda hem Birleşen Ştatlaryň aňtaw gulluklary “2016-njy ýylyň kampaniýasynda Amerikanyň saýlawlaryna gönükdirilen täsir ediş buýrugyny” Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin beripdir diýen netijä geldiler.
Şeýle hem olar Putin bilen ors hökümetini 8-nji noýabrda Trampy onuň bäsdeşi Hillari Klintondan ileri tutmakda aýypladylar.
Trampyň inagurasiý dabarysyny gurnamak bilen meşgullanýan Tom Barrak Tramp “biziň çekişip bilýänimizi, göreşip bilýänimizi we jedelleşip bilýänimizi bütin dünýä görkezer”, onsoň tutuş millet bir prezidentiň arkasyny tutup birleşer diýdi.
Ýurdy birleşdirip, Waşingtonda iki partiýa arasyndaky bölünişigi soňlamagy Obama-da wada edipdi. Ýöne ol wezipe başynda sekiz ýyl bolanyndan soňra bu maksady amala aşyrp bilmändigini boýuna aldy.
Trampyň Waşingtona gelen tarapdarlarynyň käbiri geljege umytly garaýar.
Bularyň biri Kennektikut ştatyndan bolan ýangyn söndüriji Jon-Paul Oldham. Ol Trampyň işlerinde üstünlikli bolmagyny hemmeleriň isleýändigini aýdyp: “Biz gowy howa we agzybirlik bolar diýip umyt edýäris” diýdi.
“Onuň şowsuzlyga uçramagyny islemek, özüň uçaryň içindekäň uçaryň heläkçilige uçramagyny islemek bilen deň”.
Trampyň kasam etjek ýeri bolan Kapitolyň öňündäki Milli alleýa 900 müň adamyň ýygnanaryna garaşylýar.
Trampyň opponentleri hem Waşingtonyň merkezinde onuň garşysyna protest geçirmegi planlaşdyrýarlar. Bu demonstrasiýalaryň birini “ANSWER” koalisiýasy gurnaýar.
“Bu giň gerimli gaýatawul beriş döwrüniň birinji güni. Biz Trampa we onuň hökümetine gaty güýçli duýduryş bermekçi” diýip, bu toparyň işgärleriniň biri bolan Ben Beker aýdýar.
“Trampyň gün tertibi giň. Ol musulmanlara, immigrantlara, aýallaryň hukuklaryna we işçileriň hukuklaryna hüjüm etmegi öz içine alýar”.
Saýlanan prezidentiň garşysyna protest geçirmek üçin Nýu Ýorkuň köçelerine ýygnanan müňlerçe adamdan ybarat märekä holliwud aktýory Robet de Niro we ýene-de şolar ýaly tanymal adamlar-da goşuldylar.
“Näme bolsa-da, biz amerikanlar, nýu ýorklular we watançylar öz hukuklarymyz we watandaşlarymyzyň hukuklary üçin agzybir durup, olary gorarys” diýip, de Niro aýtdy.
Bu aralykda Osýetiň premýer-ministri Dmitriý Medwedew Trampyň wezipe başyna gelmegi Birleşen Ştatlar bilen oňat gatnaşyklaryň başlangyjy bolar diýip umyt bildirdi.
Trampyň nähili ýoly tatjakdygy näbelli bolsa-da, Medwedew öz “Facebook” sahypasynda “gatnaşyklary gowulandyrmak işinde biz öz üstümize düşenini etmäge taýyn” diýip, ýazdy.


text:
Eýranda hökümete garşy protestleriň dowamynda adam pidalarynyň sany köpeldi. Hökümetiň protestleri basyp ýatyrmak barada eden duýduryşyna garamazdan, güýçlenen we tutuş ýurda ýaýran çykyşlaryň bäşinji gijesinde 9 adamyň, şol sanda polisiýa işgäriniň heläk bolandygy habar berildi.
Sosial mediada ýerleşdirilen wideoda Kahderijan şäherinde polisiýa bölümine hüjüm edýän demonstrantlar görkezildi. 2-nji ýanwarda döwlet telewideniýesi wepat bolan 9 adamdan ýedisiniň merkezi Isfahan şäherinde polisiýa bölümine hüjüm edip, ýaraga eýe bolmak synanyşygynda öldürlendigini habar berdi.
“Tasnim” ýarym resmi agentligi Najafabad şäherinde ýaragly demonstrantlar tarapyndan bir polisiýa ofiseriniň öldürlendigini habar berdi.
Demonstrasiýalaryň Eýranyň onlarça şäherinde, şol sanda Tähranyň birnäçe böleginde geçirilýändigi habar berilýär. Tähranyň häkiminiň orunbasary Ali Asgar Naserbaht paýtagtda 450 adamyň tussag edilendigini aýtdy.


text:
Şu günler Aşgabat şäheriniň köçe-ýol hereketine gözegçilik departamentiniň Awtoulaglaryň tehniki taýdan guratlygyny gözegçilikden geçirýän merkeziniň öňünde uzyn nobatlar emele gelip, resmiler bu ýere baran könelişen ulaglary barlagdan geçirmän, olaryň sürüjilerine Garaşsyzlyk baýramçylygyndan soň gaýtadan gelmegi tabşyrýarlar.
Azatlyk Radiosynyň paýtagtdaky habarçylarynyň tassyklamagyna görä, gürrüňi gidýän merkeziň resmileri munuň sebäplerini “ulagyň köneligi we baýramçylykdan soňra ýurtda nähili kararlaryň kabul ediljeginiň belli däldigi” bilen düşündirýärler.
“Ulagyň köne, barybir çalyşmaly bolaýmasaň, şonuň üçin şu wagt alyp git. Soňra gaýtadan getirersiň. Garaşsyzlyk baýramçylygyndan soňra täze kararlaryň kabul edilmegi mümkin, entek näme boljagy belli däl diýip, ulaglaryň tehniki taýdan guratlyk derejesini gözegçilikden geçirmeýärler. Başga-da düşündiriş berenoklar. Ulagyň könedigini nämä görä kesgitleýändiklerini hem aýdanoklar. Uzyn nobatlaryň sebäpleri barada-da hiç zat aýdylmaýar” diýip, bu ýagdaýy başdan geçiren ulag eýeleriniň birnäçesi aşgabatly synçy Amanmyrat Bugaýewe gürrüň berdi.
Aýdylmagyna görä, bu ýagdaý Awtoulaglaryň tehniki taýdan guratlygyny gözegçilikden geçirýän merkeziň käbir resmileriniň arasynda “para almagyň bir çeşmesine” öwrülip, soralan parany beren raýatlaryň könelişen ulaglarynyň tehniki taýdan guratlygy hakyndaky resminamasy dessine berilýär.
“Eger tölenmeli parany töleseň, onda ulagyňy tehniki gözegçilikden geçirýän ýörite ýerlere girmek hem hökman däl. Awtoulagyň howluda durýar. Şotaýda-da gol çekip, [resminamany] getirip berýärler. Berilýän paranyň mukdary şony talap edýäniň ynsabyna bagly bolýar. Ol 50 manadam bolup bilýär, 200 manadam” diýip, özüni Rahymberdi diýip tanyşdyran 39 ýaşyndaky aşgabatly awtoulag eýesi aýtdy.
Mundanam başga, Türkmenistanda bolup geçýän täzelikler we wakalar bilen ýakyndan gyzyklanýan synçy Bugaýew şu aý öz ulagyny gözegçilikden geçirmäge baran raýatlaryň täze tölegleriň hem girizilendigini bilip galandygyny, ýöne ýurtda adat bolşy ýaly, bu barada hem öňünden metbugatda bildiriş edilmändigini aýtdy.
“Geçen ýyl meýletin ätiýaçlandyryş üçin 20 manat töleýärdiň, bolanydy. Indi şony bir tölemeli, onuň gapdalyndanam tehniki gözegçilikden geçirilýändigi, ýagny işgärleriň hyzmaty üçinem 20 manat tölemeli. Öň şol ýokdy, şu ýyl girizilen täzelik” diýip, Bugaýew awtoulagyň döwlet belgisini çalyşmak üçin tölenýän töleg hem geçen ýyl 40 manat bolan bolsa, şu ýyl 70 manada ýokarlandyryldy diýdi.
Azatlyk Radiosynyň ýokarda gürrüňi edilen ýagdaýlar dogrusynda Aşgabat şäheriniň köçe-ýol hereketine gözegçilik departamentiniň Awtoulaglaryň tehniki taýdan guratlygyny gözegçilikden geçirýän merkezi bilen habarlaşyp, kommentariýa almak synanyşyklary başa barmady.
Soňky döwürde türkmen häkimiýetleri raýatlaryň hususy awtoulaglary bilen bagly girizýän çäklendirmeleriniň gerimini güýçlendirdiler. Bu çäklendirmeler ulagyň reňkini, ulanyşdaky ýylyny, onuň döwlet belgisini, ulagy kärendesine bermek mümkinçiligini we başga-da birnäçe gadagançylyklary öz içine alýar.
Şu ýylyň ýanwar aýynda bolsa, könelişen awtomobilleri Aşgabadyň döwlet eýeçiligindäki awtoduralgalarda goýmak gadagan edildi. Şonda paýtagtyň şäher we etrap häkimlikleriniň ýokary derejeli ýolbaşçylary tölegli awtoduralgalara aýlanyp, resmilere motoryndan ýag damýan ulaglary çykarmagy we gaýtadan duralga almazlygy tabşyrdylar.
Türkmen häkimiýetleri gürrüňi edilýän gadagançylyklar we çäklendirmeler barada resmi düşündiriş bermän gelýärler. Bu barada resmi metbugatda hem mesele gozgalmaýar.


text:
Gurbanguly Berdimuhamedow gutlagynda Ilham Aliýewiň saýlawlarda gazanan ýeňşiniň azerbaýjan halkynyň onuň döwlet gurluşyny berkitmäge we ýurdy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmäge gönükdirilen ýoluna uly ynamynyň we goldawynyň şaýady bolup durýandygyny belledi.
“Türkmenistan bilen Azerbaýjany köpasyrlyk dostluk we hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklary baglanyşdyrýar.iki ýurduň arasynda emele gelen hyzmatdaşlygyň we özara düşünişmegiň ýokary derejesiniň iki doganlyk halkyň bähbidine türkmen-azerbaýjan gatnaşyklaryny depginli ösdürmek we pugtalandyrmak üçin berk esas bolup hyzmat etjekdigine ynanýaryn” diýip, hormatly Prezidentimiz nygtady.
Şu ýakymly mümkinçilikden peýdalanyp, Türkmenistanyň döwlet Baştutany Ilham Aliýewe berk jan saglyk we abadançylyk hem-de iň ýokary döwlet wezipesinde parahatçylygyň, öňe gitmegiň we Azerbaýjan Respublikasynyň doganlyk halkynyň gülläp ösmeginiň hatyrasyna uly üstünlikleri gazanmagy arzuw etdi.


text:
Daşogzyň merkezi şäherinde we käbir etraplaryň mekdeplerinde okuwçylaryň el telefonlarynda pornografiýa mazmunly wideo-suratlaryň barlygy ýa ýoklugy barlanyp başlandy; mundanam başga, gyz okuwçylar ginekologiýa barlagyndan geçirilip başlandy.
Geçen hepdeden bäri ýurduň demirgazyk welaýatynda ýerli bilim, milli howpzulyk gullugy, polisiýa işgärleri, şeýle-de ginekologiýa lukmanlary, öňünden duýduryş bermezden, sapak wagty ýokary klas okuwçylarynyň mobil telefonlaryny ýygnap, olardaky multimedia faýyllaryny barlap başladylar.
Azatlyk Radiosynyň ýerli çeşmeleri bu reýd-barlaglarynyň welaýat häkiminiň bilim we medeniýet boýunça orunbasarynyň görkezmesi bilen geçirilýändigini aýdýarlar.
“Barlagçylar duýdansyz gelip, sende ýok-mende ýok, ählimiziň mobil telefonlarymyzy ýygnap aldylar. Şol pursat sebäplerini düşündirmediler. Emma soňundan telefonlarymyzda pornografiýa [mazmunly faýyllarynyň] gözlenýändigini bilip galdyk. Klasyň ähli okuwçysynda diýen ýaly şol faýyllar tapyldy” diýip, Gurbansoltan eje etrabyndaky mekdepleriň biriniň okuwçysy Azatlyk Radiosynyň habarçysyna gürrüň berdi.
Mundan soňra, pornografiýa faýyllary tapylan okuwçylaryň mobil telefonlary ellerinden alnyp, olaryň ene-atalary bilen “düşündiriş” işleri geçirildi.
“Dädemi çagyryp, bu ýagdaý ýene gaýtalanaýsa, maňa garşy jenaýat işiniň açyljakdygyny, özüniň hem aýalmajakdygyny aýdyp, gorkuzdylar” diýip, ýokarda agzalan okuwçy gürrüň berdi.
Mobil telefonlaryndaky maglumatlar bilen birlikde, gyz okuwçylary ginekologiýa barlagyndan geçirip, olaryň gyzlygyny hem barladylar.
“Barlagçylaryň arasynda ginokologiýa lukmanlary hem bardy. Ýokary klas gyzlary hatara düzüp, mekdebiň medisina punktunda barlag geçirdiler. Gyzlygy bolmadyk gyzlaryň hem ejelerini çagyryp, köpçüligiň öňünde masgara edip, gyzlarynyň terbiýesine seretmegi tabşyrdylar. Bu barlaglardan soň, mekdep direktorymyzy hem wezipesinden aýyrdylar” diýip, Gurbansoltan eje etrabynda ýaşaýan mekdep okuwçysy gürrüň berdi.
Daşogzuň ýerli resmileri bu barlaglaryň maskatlary we sebäpleri barada, Azatlyk Radiosyna nähilidir bir düşündiriş bermekden saklandylar.
Emma atlandyrylmasyzlygyny soran bir polisiýa işgäriniň sözüne görä, soňky döwürde okuwçy gyzlarynyň arasynda ten söwdasy bilen meşgullanmak ýaly ýagdaýlar artypdyr. Ýokarky barlaglar hem bu ýagdaýlar bilen göreşmegiň bir çäresi hökmünde amala aşyrylypdyr.
Azatlyk Radiosynyň ýerli habarçylary häzir Daşoguzyň beýleki etraplarynda hem duýdansyz reýd-barlaglarynyň geçirilýändigini, mekdep direktorlarynyň hem howsala galyp, okuwçylaryň mobil telefonlaryny öýlerinde goýup gelmeklerini tabşyrýandyklaryny gürrüň berdiler.
Galyberse-de, bu soňky özgerişler media berk gözegçilik edýän Türkmenistanyň telewideniýede pornografik, şeýle-de “ýaramaz endikleri höweslendirýän” maglumatlary efire bermegi gadagan edýän Kanuny kabul etmeginiň yz ýanyna gabat geldi.


text:
Lukmanlar aşa duzly önümleri yzygiderli iýmegiň adam bedenine zyýanlydygyny, şol sebäpli adamyň gündelik sarp edýän duz möçberiniň belli bir derejede bolmalydygyny nygtaýarlar. Ýöne duzy tutuşlygyna ulanmazlyk hem saglyga zyýanlydyr. Eýsem, duzuň nähili görnüşleri barka, ol nähili alynýarka?!
Duz deňizlerden, ýerasty känlerden we duzly köllerden alynýar. Tagam taýýarlamakda peýdalanylýan duz adatça, duzly köllerden alynýar. Olar gaýtadan işlenip, ýodlaşdyrylyp, adam saglygyna ýaramly halda halka ýetirilýär. Onuň 97%-den gowragyny duzuň himiki düzümi bolan NaCl emele getirýär. Bu duzuň ürgünligini artdyrmak üçin käbir goşundylar goşulýar.
Deňiz duzy deňiz we umman suwunyň bugardylmagy bilen alynýar. Munda duzy emele getirýän natriý we hloridden başga-da magneziýa, demir, kaliý, kalsiý ýaly 93 mineral bolýar. Onuň düzümindäki natriý we hlorid nahar duzundaky bilen deňeçer bolup, tagamy başgaça bolýar.
Ýerasty känlerdäki tebigy duz daşlary gaýtadan işlenip duz alynýar. Bu duzuň düzüminde 80-den gowrak mineral bar. Ýerasty känlerden alynýan duzuň bary-ýogy 3 göterimi nahar duzuny taýýarlamakda, galan bölegi himiýa senagatynda peýdalanylýar.
Ýerasty duzlaryň hem birnäçe görnüşi bolup, olaryň iň gymmatlysy Gimalaý duzy hasaplanýar. Ol Gimalaý daglarynyň günortasynda arassa kristal duz känlerinden çykarylýar. Onuň düzüminde 84 görnüşli mineral madda bar. Düzümindäki minerallar sebäpli onuň reňki gülgün bolýar.
Ýerasty känlerden alynýan duz diňe iýmitlik maksady bilen däl, eýsem, saglygy goraýyş, kosmetika we beýleki ugurlarda hem giňden peýdalanylýar. Şeýle hem, ýerasty duz känlerine girmek, ol ýeriň howasyndan dem almak birnäçe keselleriň öňüni alýar. Şol sebäpli adaty känlerdäki ýerasty gowaklaryň tebigy daşlaryndan emeli gowaklar döredilip, olara barýanlar saglyklaryny dikeldýärler.
Gawai duzy bolsa, gara ýa-da gyzyl reňkli bolýar. Mineral maddalara baý bolan duz tebigatda wulkanlaryň partlamagy netijesinde emele gelipdir. Bu duz deňiz önümlerinden nahar taýýarlanylanda, has köp peýdalanylýar.
Lukmanlar aşa duzly önümleri yzygiderli iýmegiň adam bedenine zyýanlydygyny, şol sebäpli adamyň gündelik sarp edýän duz möçberiniň belli bir derejede bolmalydygyny nygtaýarlar. Ýöne duzy tutuşlygyna ulanmazlyk hem saglyga zyýanlydyr. Eýsem, duzuň nähili görnüşleri barka, ol nähili alynýarka?!


text:
Ystylah taýyndan iman – Allah Tagalanyň dinini kalp bilen kabul etmek, ýagny, Resulullahyň bildiren zatlaryny kalp bilen gümansyz tassyk etmekdir. Iman kalp bilen tassyk etmekden ybarat bolsa-da, tassyk edilen zatlary dil bilen ykrar etmek, muňa şaýat bolmak hem hökmandyr. Imanyny kalbynda gizleýän kişi Allah Tagalanyň ýanynda Mü'min saýylsa-da, imanyny söz, hereket we amallary bilen subut etmese, ýagdaýy beýleki musulmanlara näbelli bolup galýar we onuň musulmandygyna şaýat bolunmaýar. Şol sebäpli Ählisünnet ymamlary iman üçin kalbyň tassyklamagyny ýeterlik görse-de, Ymam Maturidi dünýewi hökümleriň dil bilen ykrar edilmegini şert hasaplaýar. Ymamy Agzam Ebu Hanife hem «Iman kalp bilen tassyk, dil bilen ykrardyr» diýýär. Olaryň esaslanýan delili bolsa, şu aýatlardyr:
«Eý Pygamber, kalplary bilen ynanmasalar-da, dil ujyndan «ynandyk» diýenler, ýahudylaryň küfür içinde ýaşaýanlary seni gynandyrmasyn»,(Maide 41).
Hakyky imanyň kalpda kök urmagynyň zerurdygy Nahl süresiniň 106-njy, Müjadele süresiniň 22-nji aýatynda hem nygtalýar.
Ymam Şafygy, Ymam Mälik, Ahmet b. Hanbel, Ibni Hazm we Ibni Teýmiýe imany şeýle taryplapdyr:
«Iman – ynanylmagy zerur bolan zatlary kalpda tassyk, dil bilen ykrar we yslamyň esasy rükünlerini amal etmekdir». Bu taýda amalyň hem goşulmagy bilen imanyň mazmuny giňelýär. Ýöne olar munuň bilen kämil imany öňe sürüpdirler. Ýogsa: «Amal etmedik kişi käfirdir» diýen pikiri göz öňünde tutmaýarlar.
Allah Tagala imany görkezýän birnäçe alamat we şertleri bildiripdir. Bular yslamyň şertleri bolan: kelemeýi şahadat, bäş wagt namaz, zekat, oraza, haj we şuňa meňzeşlerden ybaratdyr. Bu amallar kimde görünse, ol kişiniň Mü'mindigine şaýat bolunýar. Beýle kişi namazda ymam bolmak, musulman aýala öýlenmek, jynaza namazynyň okalmagy we musulman gonamçylygyna jaýlanmak ýaly dünýewi hökümlerden peýdalanýar. Bu amallar imana güýç berýär. Imanyň kalpdaky nuruny artdyrýar. Ynsany azapdan halas edýär. Allahyň lutuf we yhsanyna ýetirýär. Ymam Eş’arynyň ýene bir düşünjesine görä, «Iman kalbyň tassyklamagy bilen birlikde diliň ykrary we amaldan ybaratdyr».
Iman – Allah tarapyn beşeriň wyždanyna yhsan edilen, ony ýagtylandyrýan, hatda özüni gurşap alýan ähli zady tanadýan bir nurdyr. Ynsan bu nur bilen tutuş äleme dost nazary bilen seredýär, parahat we sag-salamat ýaşaýar.
Şeýle hem iman – güýç-kuwwatdyr. Ol ynsany hakyky kämillige ýetirýär. Hatda ony äleme soltan we halyf derejesine göterýär. Imanyň berýän giňligi netijesinde ynsanyň akyly, ruhy we kalby sagdyn bolýar. Şonuň üçin, älemde iň belent we iň parlak hakykat imandyr. Imandan soň bolsa, namazdyr. Namazdan hem öňde goýlan imana uly ähmiýet bermelidiris.


text:
Konserte sabyrsyzlyk bilen garaşýan diňleýjileri köp garaşdyrman, alypbaryjy: “Hormatly tomaşaçylar! Gahryman Arkadagymyzyň ýadawsyz aladalary netijesinde 2018-nji ýyl “Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýlip yglan edildi. Biziň şu günki konsertimiz hem hut şoňa bagyşlanýar. Onda konserwatoriýanyň mugallymy, ussat sazanda Hojamyrat Hojamberdiýew öz şägirtleri bilen çykyş eder. Kompozitor Jeren Gurbangylyjowa bilen Ýolaman Nurymowyň dutar we fortepýano üçin döreden konsertiniň 3-nji bölümi. Kanonda ýerine ýetirýär Hojamyrat Hojamberdiýewiň tälim berýän 2-nji ýyl talyby Mergen Halykow, konsertmeýster Natalýa Iliçowa” diýip, yglan eden badyna özünde dürli owazlary jemleýän akkord bilen fortepýano zaly dolduryp, ýaňlanyp başlady.
Bu saz eseri türkmen zenanlarymyzyň arasynda kompozitorçylyk hünärinden ilkinji bolup diplom alan kompozitor Jeren Gurbangylyjowa bilen ussat sazandamyz Türkmenistanyň halk artisti, professor Ýolaman Nurymowyň dutar we fortepýano niýetlenip döredilen eseriniň kanon saz guralynda ýerine ýetirilýän nusgasydy.
Çaklaňja giriş sazy ýaňlanan badyna fortepýano bilen köp kirişli kanon esere girişip başladylar. Goşulyp çalynýan iki saz guraly kä pursatlarda hersi aýratynlykda, käte-de bileleşip, ýene-de bir ýerde bolsa, diňe biri dürli görnüşdäki milli saz nagyşlarymyza bezelen sazyň süňňüne içgin aralaşyp, kalbyňy heýjana getirýär. Eserdäki şeýle häsiýet bir-birinden galmajak bolup pellehana tarap okdurylyp barýan bedewlere çalym edýärdi. Sebäbi saz sungatynda konsert ady bilen döredilýän eserlerde göz öňünde tutulýan maksat saz gurallarynyň çylşyrymly ritmleriň yzygiderli üýtgäp, çaltdyr haýal depginleriň üsti bilen ajaýyp sazy ýerine ýetirmegiň özara ýaryşynyň beýanydyr. Fortepýano we kanon saz gurallarynyň bir-birinden galmazlyk üçin zaly dolduryp ýaňlanýan owazlaryna maýyl bolup oturyşyma, ussat sazanda Hojamyradyň özi, çalýan saz guraly we ýerine ýetirýän eserleri hakdaky oýlanmalar edil kino sungatynda wakalaryň beýan edilişi ýaly yzly-yzyna göz öňümden geçip ugrady.
Türkmeniň saz sungaty bahar paslynda al-elwan öwsüp oturan çemenzarlykly meýdanlara meňzedilse, megerem hakykatdan daş düşüldigi bolmaz. Haçanda al-elwan öwüsýän çemenzarlyklara syn etseň, onda gyzyl, ak, sary, melewşe güllere nazaryň düşýär. Türkmeniň saz sungatynyň hataryndaky saz gurallarda ýaňlanýan ululy-kiçili aýdymdyr sazlar aňyrsyna göz ýetmeýän ummany ýatladýar.
Özleriniň şeýle ýakymly owazlary bilen şu günki günlerimize çenli halkymyza ruhy lezzet beren kirişkakar (mediator) bilen ýekelikde fortepýano hem-de köp kirişli saz gurallary toparyna degişli bolan tar, plektorly dutar, kanon, ud, baglama, rubap ýaly saz gurallarymyz bar. Türkmenistan döwletimizdäki saz sungatyndan bilim berýän okuw mekdepleriniň ählisinde atlary agzalyp geçilen saz gurallary boýunça ýetişip gelýän geljekki sazandalara tälim berilýär. Çary Babaýew, Babajan Garaýew, Amanöwez Saparow, Hojamyrat Hojamberdiýew, Narguly Joraýew we Resul Reýimbergenow ýaly saz sungatynyň ussat wekilleri bu saz gurallary boýunça türkmen saz sungatynyň ösmegine özleriniň saldamly goşantlaryny goşan ussat halypalardyr.
Türkmen milli konserwatoriýasynyň Halk saz gurallary kafedrasynyň halypa mugallymy, ussat sazanda Hojamyrat Hojamberdiýew 1953-nji ýylyň 10-njy aprelinde Aşgabat şäheriniň golaýynda ýerleşýän Garadamak obasynda dünýä inýär. Kakalary Hojamberdi aga ir ýogalanlygy sebäpli ýetim galan Hallygözel bilen Hojamyrada tälim-terbiýe bermek Hüýrjemal daýzanyň boýnuna düşýär. Ýetim galan maşgalany daýydyr ýegenleri, goňşy-golamlary, dost-ýarlary goldaýarlar. Galyberse-de, indi maşgalabaşy bolup galan Hüýrjemal daýzanyň erkek dogany il-güniň toý-tomaşalaryna ýarap ýören, halk arasynda uly hormatdan peýdalanýan ilhalar sazandalaryň biridi. Ata-babalarymyzdan “Aslyna çekermiş, ýüwrük çamanlyk”, “It ata, är daýa” diýlen dana sözler miras galypdyr. Bu sözler halypa mugallym H. Hojamberdiýewe hem degişli. Sebäbi onuň geljekde saz sungatyny hünär edinip, halk arasynda giňden tanalmagynda daýysy, Türkmenistanyň halk artisti diýen belent adyň eýesi ussat gyjakçy Çary Gurbanowyň hyzmaty örän uludyr. Gürrüň ussat sazanda Çary Gurbanow hakda barýarka, maňa köp ýyllap tälim beren halypam, meşhur gargy tüýdükçi Türkmenistanyň halk artisti Baky Maşakowyň bir gürrüňçilikde: “Sahy Jepbaryň halk arasynda giňden meşhur bolmagynda Çary Gurbanyňam uly paýy bardyr” diýen sözleri ýadyma düşýär.
Hojamyrat 1965-nji ýylda sazanda daýysynyň teklibi bilen türkmeniň saz sungatyna köp bagşydyr sazandalary ýetişdirip beren Bäşim Lallakowyň işleýän Aşgabadyň Çagalar we ýetginjekler köşgündäki halk saz gurallary ansamblyna gatnap, ilki dutar soňra tar saz guralyny öwrenip başlaýar. Geljekki ussat sazanda Hojamyrat bir ýyllap B. Lallakowdan tälim alanyndan soňra, tar saz guraly boýunça A. Bagyrow, B. Garaýew ýaly halypalardan sapak alýar. Saz sungatynyň jümmüşine içgin aralaşmaklyga bolan arzuwy Hojamyrady 1968-nji ýylda häzirki Daňatar Öwezow adyndaky Türkmen döwlet ýörite sazçylyk mekdebiniň gapysyndan eltýär. Sebäbi şol ýyllarda Türkmenistanda saz sungatyndan ýörite orta bilim berýän ýeke-täk okuw mekdebi häzirki Türkmen milli konserwatoriýasynyň ýanyndaky sazçylyk mekdebi bardy. Hojamyrat giriş synaglaryndan üstünlikli geçenden soňra bu okuw mekdebiniň Halk saz gurallary bölümine okuwa girip, öň tälim alan halypasy Babajan Garaýewden 4 ýyllap saz sungatynyň inçe tilsimlerini öwrenýär. H. Hojamberdiýew 1972-nji ýylda sazçylyk mekdebiniň tar bölümini ussatlyk bilen tamamlandan soňra, halypa mugallymlarynyň maslahatyna eýerip, Daşkentiň Muhtar Aşrafy adyndaky Özbegistan döwlet konserwatoriýasynyň Halk saz gurallary bölüminde okuwyny dowam edýär.
Hojamyradyň zehinine göwni ýeten ussat sazanda we kompozitor, dosent Arslan Halmuhammedow ony öz toparyna alýar. Ýeri gelende aýtsak, özbek saz sungatynyň bu görnükli wekiliniň döreden “Tans” atly saz eseri Garaşsyz Diýarymyzdaky saz sungatyndan bilim berýän orta hem ýokary okuw mekdeplerinde gyjak we kirişkakar (mediator) bilen çalynýan saz gurallaryň hemmesi üçin okuw gollanmasy bolup hyzmat edýär.
Maşgalasynyň hemme ýüküni özi çekmeli bolan Hüýrjemal daýzanyň Aşgabatda ýeke galandygy hem-de Türkmenistanda Türkmen döwlet pedagogik sungat institutynyň açylandygy sebäpli ol okuwyny bu ýerde dowam etdirýär. Hojamyrat bu okuw mekdebinde Daşkent konserwatoriýasynyň Halk saz gurallary bölüminiň uçurymy, sazanda hem-de kompozitor, halypa mugallym Çary Babaýewden tälim alýar. Sungat institutynda okan döwürleri ol türkmen kompozitorlarynyň döreden eserleri bilen bilelikde Orta Aziýa we Gazagystan sebitlerindäki kompozitorlaryň we dünýä saz sungatynda tanalýan kompozitorlaryň eserleri bilenem içgin tanyşýar. Döwründe özleşdirilen şol eserler bolsa, oňa özi üçin geljekde tälim berjek şägirtlerine okuw gollanmasy bolup hyzmat edýär. Üstünden birnäçe ýyllaryň geçendigine garamazdan, şol ýyllarda düýpleýin alnan bilimleriň oňa şu günki günlerimizde hem öz ýardamyny berýändigini Hojamyratdan tälim alýan şägirtleriniň ýerine ýetirýän eserlerinden aýdyň duýmak bolýar.
Eger-de türkmen saz sungatynyň soňky 40–50 ýylyna nazar aýlap, ondaky tardyr plektro dutar we rubap hakynda söhbet edilse, onda ussat sazanda, halypa mugallym Hojamyrat Hojamberdiýewiň ussatlyk derejesi ör boýuna galýar.
Onuň türkmen kompozitorlarynyň döreden eserleriniň ilkinji ýerine ýetirijisi hökmünde çalan sazlarynyň mehaniki ýazgylary häzir Türkmen radiosynyň Altyn hazynasynda saklanýar.
Häzirki wagtda Hojamyrat Hojamberdiýewden tälim alan şägirtleriniň ençemesi Diýarymyzyň dürli künjeklerindäki medeni ojaklarynda bagtyýar zamanamyzyň bedew batly ösüşlerine özleriniň mynasyp goşantlaryny goşup zähmet çekýärler. Olaryň arasynda türkmen saz sungatyny ösdürmekde bitiren hyzmatlary göz öňünde tutulyp, döwletimiz tarapyndan berlen ýokary atlara hem-de Magtymguly Pyragy medalyna mynasyp bolanlary-da bar.
Ussat sazanda H. Hojamberdiýew döwründe türkmen toý-tomaşalaryny aýdymdyr sazlary bilen bezän hem-de atlary türkmen saz sungatynda uly hormat bilen ýatlanylýan Türkmenistanyň halk artisti Atabaý Çarygulyýew, Türkmenistanyň at gazanan artistleri Rejep Ulugow, Bally Hajyýew kimin ussat aýdymçylaryň gapdalynda sazandarlyk edip, olaryň halk arasynda uly höwes bilen diňlenmeginde şeýle-de olaryň sungatynyň ýokary derejelere galmagynda köp zähmet siňdiren sazandalaryň biridir.
Indi 40 ýyldan gowrak wagt bäri türkmen saz sungatynyň ösdürilmeginde özüniň saldamly goşandyny goşup ýören halypa mugallym Hojamyrat Hojamberdiýew häzir Türkmen milli konserwatoriýasynyň Halk saz gurallary kafedrasynda zähmet çekip, geljekki ussat sazandalara tälim berýär.
Pursatdan peýdalanyp, medeniýetimiziň hem-de sungatymyzyň belent derejelere ýetirilip, dünýä ýaýylmagynda bimöçber işleri durmuşa geçirýän, halypa şägirtlik ýolunyň dowam etdirilmegine uly mümninçilikleri döredip berýän Gahryman Arkadagymyzyň jany sag, başy dik bolsun, il-ýurt bähbitli tutumly işleri elmydama rowaçlyklara beslensin!
Çaryýar Jumaýew,
Türkmenistanyň at gazanan artisti,
Türkmen milli konserwatoriýasynyň
uly mugallymy.


text:
Nemes syýahatçylar Türkiýäni halaýar
Nemesler ruslardan soň Türkiýä isleg bildirýän ikinji ýurt
Islegiň ýokary bolmagy sebäpli goşmaça uçar saparlary goýuldy
Ýewropanyň syýahat bazarynyň esasy firmalaryndan gbiri bolan “Tomas Kuk Germaniýanyň” Tükiýä bildirilýän syýahatçylyk isleginiň ýokarlamagy sebäpli tomus aýlary üçin 25 müň, güýz üçin bolsa 6 müň goşmaça ýolagçy uçuşyny amala aşyrmagy meýilleşdirdi.
“Tomas Kuk Germaniýanyň” ýolbaşçylaryndan alynan maglumata görä Türkiýe şu tomus Ispaniýa we Gresiýa bilen birlikde nemesleriň isleg bildirýän esasy ýurtlaryndan biri boldy.
Firmanyň ýolbaşçylary Türkiýäniň nemes halkynyň isleg bildirýän ýurtlarynyň hatarynda bolmagyna sebäb hökmünde; “saýlama harytlary, hyzmatlary hödürlemegini we türkleriň myhman söýerligini” görkezýär.
Türkiýä dynç almaça gelen nemes syýahatçylarynyň sany üstümizdäki ýylyň ýanwar-iýul aýlarynyň arasynda geçen ýylyň degişli döwrüne görä 10 göterime golaý ýokarlap, 1 million 560 müň 251 adama barabar boldy.
Nemesler ruslardan soň Türkiýä isleg bildirýän ikinji ýurt.


text:
Fýodor Dostoýewskiý
Fýodor Mihaýlowiç Dostoýewskiý (1821-1881)
Dünýä edebiýatynyň iň belli kyssaçylarynyň biri, beýik rus ýazyjysy we akyldary Fýodor Dostoýewskiý 1821-nji ýylda, Moskwada dünýä indi.
Ol 1837-nji ýylda Imperator Nikolaýyň adyny göterýän inženerçilik orta hünärmenlik mekdebine okuwa girip, ony 1844-nji ýylda tamamlaýar. 1843-nji ýylda Fýodor meşhur fransuz ýazyjysy O.Balzagyň «Ýewgeniýa Grande» romanyny terjime edýär. 1845-nji ýylda bolsa özüniň ilkinji eserini - «Garyp biçäreler» romanyny ýazyp gutarýar. Roman eýýäm çap edilmänkä rus edebiýatynyň iň meşhur tankytçysy W.Belinskiýniň öwgüsine mynasyp bolýar, şahyr N.Nekrasow bolsa 1846-njy ýylda eseri özüniň redaktirleýän «Peterburg ýygyndysy» almanahynda çap etdirýär. 1849-njy ýylda, «Ak gijeler» powestiniň çap edilmeginden biraz wagt geçeninden soň Dostoýewskiý syýasy sebäpler boýunça tussag edilýär we Omska sürgüne ýollanylýar. 1854-nji ýylda ol azat edilýär we harby gulluga çagyrylýar. 1859-njy ýylda ýazyjy gulluk borjyndan boşadylýar, şol ýylyň özünde hem «Stepançikowo obasy we onuň ýaşaýjylary» powestini çap etdirýär. 1861-nji ýylda ýazyjy dogany Mihail bilen birlikde «Wremýa» žurnalyny, ol ýapylanyndan soň «Epoha» žurnalyny çykarýarlar. Bu žurnallarda ýazyjynyň «Kemsidilenler we ýekirilenler» (1861), «Zyndan hakda ýazgylar» (1860-62), «Tomusky täsirler hakda gyşky bellikler» (1863), «Garasöýmeziň ýazgylary» (1864) ýaly meşhur eserleri çap edilýär. Emma 1865-nji ýylda «Epoha» ýapylýar. Ýazyjy agyr ýagdaýa düşýär, howlukmaçlyk bilen iň belli eserleriniň birini - «Jenaýat hem jeza» (1866) romanyny döredýär, «Humarbaz» (1866) romanyny bolsa 21 günde ýazyp ýetişmeli bolýar. Bu eserleri okyjylar örän gyzgyn garşylapdyrlar. Alan gazanjyna ýazyjy aýaly bilen Ýewropa syýahat edýär. Ol ýerden özüniň «Tentek» (1867) atly ajaýyp romanyny tamamlap getirýär.
Ömrüniň soňky sekiz ýylyny ýazyjy Staraýa Russa şäherinde ýaşaýar. Bu ýerde ol birnäçe ajaýyp eserleri döredýär. Olardan «Melgunlar» (1872), «Ýetginjek» (1875), «Doganlar Karamazowlar» (1880) romanlaryny, birnäçe powestdir hekaýalary we «Ýazyjynyň gündeligi» atly essedir hekaýalar ýygyndysyny agzaman geçip bolmaz.
Fýodor Dostoýewskiý 1881-nji ýylda aradan çykýar.


text:
Orsýetiň “Dožd” atly garaşsyz telewideniýesi Orsýetiň prezidenti Wladimir Putiniň çagalyk döwründen dostunyň 550 million dollarlyk baýlyga eýe bolup, 2005-2010-njy ýyllar aralygynda “Gunwor” atly nebit satýan kompaniýanyň uly bölegine eýe çykandygyny habar berdi.
“Gunwor” berlen habarda käbir maglumatlaryň, şol sanda Pýotr Kolbiniň kompaniýanyň işine girişmeginiň wagtyna degişli görkezilen maglumatyň nätakykdygyny aýtdy. “Gunwor” Kolbiniň 2007-nji ýylda “bir ýyla golaý” döwrüň dowamynda “ujypsyz maýa goýujy” bolandygyny habar berdi.
“Dožd” telekanaly Kolbin we Putin olaryň kakalary 1950-nji ýyllarda duşuşanlaryndan soň dostlaşandygyny habar berdi. Kremliň tankytçylary 26-njy sentýabrda görkezilen derňew reportažynyň Putiniň we “Gunwor” kompaniýasynyň arasyndaky gatnaşyklary görkezýändigini aýtdylar. Käbirleri bu kompaniýanyň Wladimir Putiniň köpçülige mälim bolmadyk girdeji çeşmesi bolmagy baradaky çaklamalary öňe sürdüler. Putin öz girdejileriniň ujypsyzdygyny aýdýar we “Gunwor” kompaniýasy bilen gatnaşygy ret edýär.
2014-nji ýylda ABŞ Gündogar Ukrainadaky ýagdaýlara goşulyşmakda güman edilen Putiniň ýaranlaryna garşy ykdysady sanksiýalary girizdi. ABŞ-nyň maliýe ministrligi Putiniň “Gunworda” inwestisiýalarynyň bardygyny we bu kompaniýanyň maliýe serişdeleriniň onuň üçin elýeterlidigini” mälim etdi.
“Gunwor” kompaniýasynyň wekili 28-nji sentýabrda Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosyna elektron poçta arkaly beren jogabynda Putiniň “Gunwor” kompaniýasyna degişli “hiç wagt hiç hili eýeçiliginiň, bähbidiniň ýa-da başga bir gatnaşygynyň” bolmandygyny aýtdy.
“Dožd” telekanalynyň reportažy Kolbine, şeýle-de, “Gunwor” kompaniýasynyň düýbüni tutanlaryň ýene biri Putiniň ýakyn ýarany bolup, ABŞ-nyň sanksiýalaryna sezewar edilen Gennadiý Timçenko gönükdirildi. Esasan nebitiň söwdasynyň hasabyna baýan Timçenko Moskwanyň 2014-nji ýylda Krym ýarym adasyny Ukrainadan bölüp alyp, öz düzümine goşmagyndan soň özüniň Orsýetdäki maliýe hasaplaryny elden beripdi.
Şeýle-de “Dožd” telekanaly Putiniň 2000-nji ýylda ilkinji gezek prezident saýlananda, Kolbine ýazan hatyny paş etdi we Kolbiniň şondan bir ýyl geçensoň biznese başlandygyny öňe sürdi.
Häzirki wagtda Kolbiniň baýlygynyň 550 million dollar möçberde kesgitlenýändigini “Forbs” žurnalynyň rus dilindäki neşri habar berýär.
Orsýetde korrupsiýa garşy göreşýän aktiwist Alekseý Nawalnyý çap bolan soňky maglumatlaryň “Gunworyň” Putine degişlidigini tassyklandygyny aýdýar.


text:
Türkmen ylmynyň ýaş nesli — bäsleşigiň ýeňijileri
Bu bäsleşik Ylymlar akademiýasy hem-de Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşi tarapyndan bilelikde geçirilýär
Düýn şanly sene — Ylymlar güni mynasybetli Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň maslahatlar zalynda ýaş alymlaryň arasynda geçirilýän bäsleşigiň ýeňijilerine baýraklary gowşurmak dabarasy boldy. Bu bäsleşik Ylymlar akademiýasy hem-de Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşi tarapyndan bilelikde geçirilýär.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan döredilen ylmy işleriň her ýylky gözden geçirilişi türkmen ylmynyň ösdürilmegine, ýaş alymlaryň ylmy-barlaglarynyň höweslendirilmegine, olaryň milli ykdysadyýete goşandynyň artdyrylmagyna ýardam edýär. Hut şu wezipeler Türkmenistanyň 2015 — 2020-nji ýyllar üçin Döwlet ýaşlar syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň hataryna girizildi. Ylymlar akademiýasynyň hem-de Ýaşlar guramasynyň ýanynda döredilen Ýaş alymlaryň merkezi bu hereketiň utgaşdyryjy guramasy bolup durýar. Ýurdumyzyň ýokary okuw mekdeplerinde bolsa ýaş alymlaryň geňeşleri hereket edýär. Bu ylym-bilim düzümleri ýokary okuw mekdeplerinde bilim alýan ýaşlaryň ylmy bähbitlerini hem-de başlangyçlaryny höweslendirmäge, olary ilerletmäge we durmuşa geçirmäge ýardam bermäge, halkara forumlary hem-de duşuşyklara, şol sanda daşary ýurtlarda geçirilýän çärelere gatnaşmaga we ýaşlary bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmäge giňden çekmäge gönükdirilendir.
Aň-paýhas bäsleşigine ylmy-barlag institutlarynyň, önümçilik birleşikleriniň, ylmy-tehniki kärhanalaryň ýaş alymlary, ýokary okuw mekdepleriň, ýörite orta okuw mekdepleriniň mugallymlary hem-de talyplary, işjeň ylmy işe gyzyklanma bildirýän islendik hünärdäki ýaş türkmenistanlylar gatnaşýar.
Bu abraýly ylmy bäsleşige gatnaşýanlaryň sany ýylsaýyn artýar. Şu ýyl ýaş alymlaryň 1 müňden gowragy ýurdumyzyň ylmynyň nanotehnologiýalar, täze serişdeleri ylmy taýdan barlamak, energetika, biotehnologiýalar, molekulýar biologiýa, oba hojalygy, ekologiýa we genetika, maglumat-aragatnaşyk ulgamlary, kompýuter tehnologiýalary, häzirki zaman lukmançylyk hem-de derman serişdeleri önümçiligi tehnologiýalary, innowasion ykdysadyýet, ynsanperwer ylymlar ýaly ileri tutulýan ulgamlarynda özleriniň taslamalaryny we ylmy barlaglaryny hödürlediler.
Emin agzalary hödürlenen ylmy işleriň wajyplygy, ylmy taýdan täzeçilligi, olary iş ýüzünde durmuşa geçirmegiň we önümçilige ornaşdyrmagyň ähmiýeti bilen baglylykda, zerurlygy nukdaýnazaryndan ýeňijileri kesgitlediler.
Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinde hakyky baýramçylyk we ruhubelentlik ýagdaýy emele geldi. Ylmy bäsleşigiň ýeňijilerine baýraklary gowşurmak dabarasyna Hökümet agzalary, ministrlikleriň hem-de pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, ýokary okuw mekdepleriniň ýolbaşçylary, ylym işgärleri, jemgyýetçilik guramalarynyň, ýokary okuw mekdepleriniň professor-mugallymlar düzümi we talyplary, Ylymlar akademiýasynyň doktorantlary hem-de aspirantlary gatnaşdylar. Dabaranyň myhmanlarynyň hatarynda şu gün türkmen paýtagtynda açylan «Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ylym, tehnika we innowasion tehnologiýalar» atly halkara ylmy maslahata gatnaşyjylar bar.
Ýygnananlar Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ylmy işler boýunça geçirilen bäsleşigiň ýeňijilerine Gutlagyny ruhubelentlik bilen diňlediler. Gutlagda bagtyýar ýaşlarymyzyň döwletimiziň ylmy-tehniki, tehnologiýa we innowasiýa babatyndaky ösüş depginini güýçlendirmek ugrunda amala aşyrylýan ylmy-barlaglaryna hem-de döredijilik başlangyçlaryna ýokary baha berilýändigi bellenilýär. «Geljegimiz bolan ýaşlar giň aň-düşünjesi, ylym-bilimi, eziz Diýarymyza we mähriban halkymyza egsilmez söýgüsi hem-de buýsanjy bilen ata Watanymyzy gülledip ösdürmek ugrunda alyp barýan beýik işlerimize öz mynasyp goşantlaryny goşmalydyr» diýip, Türkmenistanyň Prezidenti nygtady.
Ýygnananlaryň şowhunly el çarpyşmalary astynda Türkmenistanyň Prezidentiniň adyndan ýaşlaryň arasynda geçirilen ylmy bäsleşigiň ýeňijilerine hormat diplomlary we gymmat bahaly sowgatlar gowşuryldy. Aň-paýhas bäsleşiginiň ýeňijileri milli Liderimize ýaş nesil barada edýän ýadawsyz aladasy hem-de ýurdumyzyň ylmynyň ösdürilmegine hemmetaraplaýyn goldaw berýändigi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdiler. Ýaş alymlar, şeýle hem eziz Watanymyzyň gülläp ösmeginiň bähbidine ähli güýç-gaýratyny, zehinini we bilimini gaýgyrmajakdyklaryna ynandyrdylar.
Çykyşlarda bellenilişi ýaly, Türkmenistanyň Prezidenti ýurdumyzyň ylym-önümçilik kuwwatyny pugtalandyrmaga, bu ulgamda halkara hyzmatdaşlygy hemmetaraplaýyn ösdürmäge we berkitmäge, ýaş alymlaryň daşary ýurtly kärdeşleri bilen hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny giňeltmäge aýratyn üns berýär. Türkmenistanda ýokary okuw mekdepleriniň we ylmy-barlag institutlarynyň 20-den gowragy işleýär. Olarda köptaraply ýokary hilli bilim almak, talyplaryň ylmy kuwwatyndan netijeli peýdalanmak, maglumatlary alyşmak, dünýäniň esasy ylym we bilim merkezleri bilen ysnyşykly gatnaşyklary ýola goýmak üçin ähli şertler döredildi.
Uniwersitetiň binasynda guralan ylmy işleriň sergisi ýaş alymlaryň ylym we döredijilik babatda gazanan üstünlikleriniň ajaýyp beýanyna öwrüldi. Sergi kitap neşirlerini we ylmy işleriň ýygyndylaryny hem-de gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmelerini, himiýa önümlerini, gurluşyk, derman serişdelerini we beýlekileri öndürmegiň innowasion tehnologiýalary ulgamynda dürli düzümleriň hem-de oýlap tapyşlaryň taslamalaryny we şekillerini birleşdirdi.
Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşi tarapyndan taýýarlanylan «Bagtyýarlyk döwrüniň ýaş alymlarynyň ylmy gadamlary» atly ýygyndynyň ýedinji goýberilişinde şu ylym bäsleşiginiň ýeňijileriniň işleriniň netijeleri bilen tanyşmak bolýar. Neşir her ýyl okyjylara zehinli ýaşlaryň döredijilik gözlegleriniň, ylmy barlaglarynyň hem-de alyp barýan işleriniň ähli ugurlaryny hödürleýär. Zehinli ýaşlaryň tutanýerliligi hem-de ruhubelentligi eziz Watanymyzyň bütin dünýäde abraýynyň has-da belende galmagyna ýardam eder.
Dabara gatnaşyjylar Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa Ýüzlenme kabul edip, Türkmenistanyň Prezidenti ýurdumyzyň ylmyny we bilimini okgunly ösdürmek babatda durmuşa geçirýän syýasaty, milletimiziň baý aň-paýhas kuwwatyndan netijeli peýdalanmak babatda ähli şertleriň döredilýändigi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdiler.
Dabaranyň ahyrynda ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň aýdym-saz toparlarynyň baýramçylyk konserti boldy. (TDH)


text:
Ýurdumyzda her ýyl bellenilip geçilýän Hatyra gününde «Halk hakydasy» ýadygärlikler toplumyna gül çemenli baryp, Watan gahrymanlarymyzyň belent ruhunyň öňünde tagzym etmek, indi arzyly hem asylly däbe öwrüldi.
Hormatly Prezidentimiziň hemmetaraplaýyn goldawy netijesinde «Türkmenistan Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» ýylynyň aprelinden oktýabr aýy aralygynda Germaniýanyň paýtagty Berliniň Täze muzeýinde «Margiana Türkmenistanyň çäklerindäki bürünç asyryň şalygy» atly sergi geçirilýär.
Hormatly Prezidentimiziň: «Goňşy we beýleki döwletler bilen özara bähbitli, dostlukly gatnaşyklarymyz gün-günden ösýär» diýip parasatly bellemegi, Türkmenistanyň söwdada, ykdysadyýetde, syýasatda we medeni gatnaşyklarda dünýäniň ençeme ýurtlary bilen hoşniýetli, dostlukly gatnaşyklarynyň ýylsaýyn ýokarlanýandygyny aňladýar.
Beýik Seljukly döwletiniň meşhur weziri Nyzamalmülk «Syýasatnama» atly eserinde hökümdarlar barada şeýle diýýär: «Hökmigüýçli her döwürde bir adamy saýlap alyp, onuň şan-şöhratyny arşa çykarýar, oňa şalyk derejesini eçilýär.
Berkarar döwletimiziň Bagtyýarlyk döwründe, Gahryman Arkadagymyzyň parasatly syýasaty netijesinde, halkymyzyň mizemez agzybirligi dünýä ýaýyýar.
Halkymyz iňňän gadymy döwürlerden bäri ylma, bilime uly sarpa goýup gelýän halklaryň biri.
Halkara forum GDA gatnaşyjy döwletleriň Ynsanperwer hyzmatdaşlyk boýunça döwletara gaznasynyň guramagynda geçirildi.
Hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary netijesinde halkymyzyň milli mirasyny öwrenmäge, ony dünýä ýaýmaga uly üns berilýär.
Halkymyz gyz çagalara at dakanlarynda elmydama owadan atlary saýlamaga çalyşýarlar.
Berkarar diýarymyzda ylym-bilim ulgamyny özgertmek, ösdürmek, innowasiýalary giňden durmuşa ornaşdyrmak meselesi döwlet syýasatynyň esasy ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi.
Hormatly Prizidetimiz geçen hepdäniň anna güni geçiren Ministrler Kabinetiniň mejlisinde ýurdumyzyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işi hakynda durup, diýarymyzyň uzak ýaşly raýatlary barada mähirli sözleri aýtdy.
Türkmenler gadym wagtlardan bäri baýdaga aýratyn sarpa goýupdyrlar. «Baýdak» häzirki wagta çenli dilimizde işjeň ulanylyp gelnen gadymy türkmen sözüdir.
Hormatly Prezidentimiziň parasatly ýolbaşçylygynda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň baş milli maksatnamasyna laýyklykda döwletimiziň halk hojalygynyň ähli pudaklary, şol sanda deňiz we derýa ulaglar ulgamy hem döwrebaplaşdyrylýar, kämilleşdirilýär we dünýä ylmynyň soňky gazanan innowasion tehnologiýalarynyň esasynda ösdürilýär.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Gahryman Arkadagymyzyň parasatly ýolbaşçylygynda türkmen halkymyzyň milli medenýetine, mirasyna uly üns berilýär.
Türkmen halky ylym-bilime hemişe belent sarpa goýup gelen halklaryň biri.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda ýurdumyzyň halk hojalygynyň ähli ugurlarynyň, şol sanda ylym we bilim ulgamynyň has-da kämilleşmegine, rowaçlanmagyna, onuň dünýä ülňülerine laýyklykda ösdürilmegine giň ýol açyldy.
Türkmen bagşylary joşup aýdym aýdanlarynda aýdymyň öz şygyr bentleri bilen ugurdaş manyly sanamalary hem özlerinden goşup goýberýärler.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň parasatly ýolbaşçylygynda türkmeniň ruhy kämilligini, düşünje sagdynlygyny asyrlar boýy üpjün edip gelen milli mirasymyz çuňňur öwrenilýär.
Hormatly Prezidentimiziň tabşyrygy esasynda ýurdumyzda gowaça ekişi 2018-nji ýylyň 23-nji martynda Ahal, Mary we Lebap welaýatlarynda, 28-nji martda bolsa Daşoguz welaýatynda abraýly ýaşulularyň ak pata bermegi bilen badalga aldy.
Hormatly Prezidentimiziň şu ýylyň 23-nji fewralynda Mary welaýatyna iş saparynyň çäklerinde Türkmenistan döwletimizde ýaýbaňlandyrylan giň gerimli özgertmeler bilen baglanyşykly taryhy ähmiýetli wakalar boldy.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň parasatly ýolbaşçylygynda döwletimiziň halk hojalygynyň ähli pudaklarynda, şol sanda ylym, bilim we medeniýet ulgamynda-da giň gerimli özgertmeler durmuşa geçirilýär.
Dünýä taryhynyň gatlaryna ösen medeniýetiň, sungatyň mekany bolup giren Türkmenistanyň gadymy ýadygärliklerinde geçirilýän arheologik gazuw-agtaryş işleriniň netijesinde ýüze çykarylan taryhy tapyndylar ylmy esasda öwrenilýär.
Soňky ýyllarda TYA-nyň Arheologiýa we etnografiýa instituty tarapyndan Nusaý Ürgenç kerwen ýolunyň ugrunda ýerleşen Paryzdepe, Şährihaýbar ýaly ýadygärliklerde alnyp barylýan işler bellärliklidir.
Gyzgynlygyndan hemem gyzyl burçuň ajysyndan ýaňa agzyňy ýakyp barýan unaş sowuklamanyň, dümewiň bire-bir emi.
TYA-nyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň Botanika bagynda hem ösümlik dünýäsiniň köpdürlüligini artdyrmak, olary gorap saklamak boýunça işler ylmy esasda alnyp barylýar.
Türkmen milli göreşi medeniýetimiziň aýrylmaz bölegidir. Türkmen halky gadymy döwürlerden bäri göreş sungaty bilen içgin gyzyklanyp gelipdir.
Halyçylyk sungaty uzak heňňamlarda timarlanyp, gitdigiçe owadanlanyp, türkmeni dünýä ýüzüne tanadyp gelen milli guwanjymyzdyr, halkyň ýüzüniň tuwagydyr.
Daşky gurşawy goramak, ekologiýanyaýawlysaklamak bilen baglanyşykly meseleler häzirki zaman dünýäsinde esasy meseleleriň birine öwrüldi.
Ýurdumyzda ylym-bilime, dünýä ylmynyň iň soňky gazananlaryny özleşdirmäge uly ähmiýet berilýär. Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň tagallalary bilen ylym-bilim ulgamyny kämilleşdirmek babatda, alymlaryň işine itergi bermek, türkmen ylmynyň taze binýadyny tutmak boýun-ça düýpli işler amala aşyrylýar.
Öňňin, 15-nji iýunda hormatly Prezldentimiziň paýtagtymyzda we Ahal welaýatynda alnyp barylýan işler bilen dikuçarda, guşuçar belentlikden tanyşlykda, akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň ýadygärlik heýkelini Köpetdagyň belentliginde ýerleşdirmek barada aýdanlary halkymyzda uly buýsanç duýgusyny döretdi.
Şu gün ýurdumyzda giňden bellenilýän Ylymlar güni mynasybetli paýtagtymyzda Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşi we Ylymlar akademiýasy bilen bilelikde her ýyl geçirilýän ýaşlaryň arasynda ylmy işleriň bäsleşiginiň ýeňijilerine sylaglary gowşurmak dabarasy boldy.
Gadymy hem şöhratly taryhynda Änew, Nusaý, Dehistan, Marguş, Merw, Köneürgenç, Amul, Sarahs, Abywerd ýaly medeni ojaklary döredip, umumadamzat medeniýetiniň ösüşine uly goşant goşan türkmen halky ylym-bilime aýratyn sarpa goýup gelipdir.
Ylym biziň düşünjämizde, ýönekeýleşdirilip aýdylanda, döredijilikli işiň netijesidir.
Sagdynlygyn we ruhubelentligiň ýylynda ynsany bagtly, eşretli durmuşa ýetirýän güýç ylymdyr.
Halkymyz «It geldi gut geldi» diýýär. Gut sözi gadymy türkmen sözi bolup, ol bagt manysyny aňladýar.
Öz durmuşyny türkmen topragyndan üzňe görmedik alym-arheolog Wiktor Iwanowiç Sarianidi ömrüniň köp bölegini türkmen sährasynda, has takygy, Garagum çölünde, gadymy ýadygärlikleri öwrenmek üçin gazuw-agtaryş işlerini alyp barmak bilen geçirdi.
«Mirasa sarpa soýmak, Watany özgertmek ýyly» diýlip atlandyrylan 2016-njy ýylyň 4-nji ýanwarynda geçiren wideoşekilli iş maslahatynda hormatly Prezidentimiz türkmen halkynyň müňýyllyklaryň dowamynda toplanan maddy we ruhy gymmatlyklaryny gorap saklamagyň döwlet syýasatynyň möhüm ugry bolup durýandygyny aýratyn nygtady.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzda bolup geçýän öz-gerişlikler halk hojalygynyň ähli pudaklaryny öz içine alyp, halkyň medeni babatda hem kämilleşmegine şert döredýär.
Milli Liderimiz şu ýylyň 13-nji ýanwarynda il içinde Paryzdepe ady bilen meşhur bolan gadymy taryhy ýadygärlige baryp gördi. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, örän baý medeni-taryhy ýadygärliklere eýe bolan bu toprakda geçmişde dünýä ýaň salan beýik işler bitirilipdir: şäherler
döredilip, binalar gurlupdyr.
Şu ýylyň dowamynda paýtagtymyzda, onuň
töwereklerinde hem-de ýurdumyzyň welaýatlarynda agaç nahallarynyň 3 million düýbüni oturtmak bellenildi. Gahryman Arkadagymyz ýurdumyzyň baş şäheriniň binagärlik keşbini özgertmek hem-de abadanlaşdyrmak boýunça meýilnamalaryň öz wagtynda we
ýokary hilli ýerine ýetirilmegine berk gözegçilik etmegiň wajypdygyny sargyt edýär.
Edermen ekerançy daýhanlarymyzyň
nesilme-nesil çekip gelýän päk zähmeti netijesinde sadymy döwürlerden şu günlere gelip ýeten maddy mirasymyz bolan gawunlar milletimizin ruhy mirasynda-da ykjam orun alypdyr: türkmen dilinde, däp-dessurlarynda, halk döredljiliginde gawun bilen bagly aýtgylaryň, durnukly söz düzümleriniň, rowaýatlaryň... giden ulgamyny görmek bolýarŞu toý günlerinde şolaryň kähirini ýatlasak, datly gawunlarymyzyň ýakymyna hem-deýokumyna sarpa goýdugymyz bolar.
Geobotanika we Milli gerbariý gaznasynyň, şeýle hem Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň barlaghanalarynda biziň ýurdumyzyň dürlik künjeklerine bolan ýazky ekspedisiýanyň barşynda toplanan maglumatlary we ösümlik materiallaryny işläp taýýarlamak boýunça işler alnyp barylýar.
Häzirki döwürde ata-babalarymyz tarapyndan bize miras galdyrylan milli baýlyklarymyz bolan taryhy ýadygärliklerimizi öwrenmäge, olarda rejeleýiş, öň ki durkuny dikeldiş işlerini geçirmäge hem-de täze nesle abat ýagdaýynda ýetirmäge, olar barada nesihat işlerini alyp barmaga giň ýol açyldy.
Zenanyň şirin owazyna eýlenip, çagany uklatmak maksady bilen hiňlenilip aýdylýan sallançak başyndaky hüwdülerden başga-da, oňy ele alyp, bökdürip, hopba edip ýa-da aýagyň üstünde ýatyryp, yralaýan wagtyňda aýdylýan her hili çeper setirler hem folklor diýlip atlandyrylýan gymmatly hazynanyň içinde kän gabat gelýär.
Halkymyzyň ata-babadan gelýän halal we arassa ýoluny döwrebap dowam etdirýän hormatly Prezidentimiz türkmen halkynyň geçmiş taryhyny, edebiýatyny, sungatyny, milli däp-dessurlaryny täzeçil, töwerekleýin hem-de düýpli öwrenmegiň, nesillerimizi watansöýüjilik, halallyk, ynsan-perwerlik ruhunda terbiýele-mekde egsilmez hazyna bolan milli mirasymyzy dikeltmek bilen, halkymyzyň medeni-ruhy dünýäsini baýlaşdyrmagyň döwletimiziň gaýragoýulmasyz wezipeleriniň biridigini nygtaýar.
Häzirki döwürde iň wajyp meseleleriň biri hem ylym we önümçilik bähbitli ösümlikleriň tohumlarynyň asyl nusgalaryny genetika banklarynda saklamak hem-de olaryň nesil toplumynyň gorlaryny ýöriteleşdirilen ekin ýerlerinde diri görnüşde ösdürmek we öwrenmek bölüp durýar.
Ýakynda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Tehnologiýalar merkezinde «Ýurdumyzy özgertmekde innowasion tehnologiýalar» atly ylmy maslahat geçirildi.
Milli Liderimiz ylym ulgamyny ösdürmegiň, alnyp barylýan ylmy-barlag işlerinde ýokary netijeleri gazanmagyň esasy şerti hökmünde ýaş alymlaryň täze neslini terbiýeläp ýetiş-dirmäge aýratyn üns berýär.
Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanda düýpli we amaly ylymlary, innowasion senagaty ösdürmegi, ylmy, bilimi halka peýda berer ýaly derejä ýetirmegi wezipe edip goýdy we geljegi has uly bolan ylmyň ileri tutulýan ugurlaryny kesgitledi. Şol ugurlaryň biri hem ynsanperwer ylymlardyr.
Magtymgulynyň döredijiliginiň özeni türkmeniň gadymy hem baý halk döredijiligidir. Halkyň dünýa hakyndaky oýlanmalary, dünýa düşünmeleri ähli çuňlugy we danalygy bilen şahyryň döredijiligine siňipdir.
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň Botanika bagynyň bu işi ýokary hünärli biolog-floristiçileri we sistematikaçylar amala aşyrýarlar. Bu işiň esasy ugry daşary ýurtlaryň howa şertlerine uýgunlaşan ösümlikleri ýurduň howa-toprak şertlerine uýgunlaşdyrmak ýa-da introduksiýa, ösümlikleriň seýrek duş gelýän görnüşlerini goramak bolup durýar.
Ýurdumyzyň çäginde ýerleşen taryhy ýadygärlikleri gorap saklamak, milli medeni mirasymyzy öwrenmek, wagyz etmek bilen baglanyşykly il-ýurt bähbitli işler Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe has giň gerim bilen dowam etdirilýär.
Merdana türkmen halkymyz gözbaşyny asyrlaryň jümmüşinden alyp gaýdýan, edermen pederlerimizden şu günki bagtyýar nesillere miras galan behişdi bedewlerimizi milli buýsanjy saýyp arzylaýar.
Hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen «Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýyly» diýlip atlandyrylan üstümizdäki ýylda eziz Watanymyzy mundan beýläk hem ösdürmek, özgertmek ugrunda alnyp barylýan ägirt işleriň her biri milli mirasa sarpa goýmak bilen utgaşdyrylýar.
Bu prosess anyk, nätanyş ösümlik bilen alnyp barylýan işiň ykdysady we sosial maksada laýyklygyny, onuň ýerli flora bilen ekologik we biologik deňeşdirip bolujylygyny nazara almak bilen oýlanyşykly toplumlaýyn ylmy çemeleşmäni talap edýär.
Özüniň milli medeni, edebi we taryhy gymmatlyklary bilen adamzat jemgyýetiniň ösmegine saldamly goşant goşan türkmen halkynyň geçmiş taryhyny çuňňur öwrenmek we dünýa ýaýmak Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň döwlet syýasatynyň ileri tutudan ugurlarynyň biri bölüp durýar. Belent maksatlara beslenen bu ugurlary has-da ýaýbaňlandyrmak Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda giň gerime eýe bolýar.
Ol ýazgylar ilkinji gezek kiçi Bezegli deräniň diwar ýazgylarynda gabat gelýär. Diwar suratlary, alymlaryň pikirine görä, takmynan, 14 müň ýyl ozalrak döredilipdir. Şeýlelikde, şol gowak ýazgylaryndan 8 kilometr uzaklykda ýerleşýän Çendir jülgesiniň, Ak obasynyň, Gyzyl Ymam gonamçylygynyň gapdalynda, iki dagyň arasynda, beýik gumly dag depelerinde ýerleşen daş heýkelleriň ýaşy, takmynan, 10ó11 müň ýyla golaýdyr. Şol ýadygärlikler birbada döremändir. Olar müňýyllyklaryň dowamynda ýasalypdyr. Şonuň üçin olaryň dörän wagty we daşky şekili asyrlar boýunça üýtgäp durupdyr.
Repetek Döwlet biosfera goraghanasy 1927-nji ýylyň Garaşsyzlyk aýynyň 27-sinde Gündogar Garagumuň ajaýyp gara ojar tokaýlaryny hem-de onuň daş-töweregindäki meýdanlary gorap saklamak üçin döredildi. Goraghananyň wezjpesine Garagumuň çägeli çölüniň aýratyn, ÖTjboluşly iiýtgeşik ösümlik we haýwanat dünýäsini öwrenmek, goramak hem-de dikeltmek işleri girýär. Olardan başga-da, demir ýol duralgalarynyň, säginelgeleriň we öri meýdanlaryndaky guýularyň töwereklerini gök-bagçylyga öwürmäge uly iins berüýär.
Türkmenistanyň biçak baý geçmişi bar. Bu gün Altyn depe, gadymy Merw, Coltan Sanjaryň mawzoleýyi, Köneürgenjiň binalary, Maşady-Misserian galalary, Nusaý galasy köpleri haýran galdyrýar. Bu ýadygärlikler dünýä siwilizasiýasynda aýratyn orun tutýar. Türkmenistanda olar bilen bir hatarda henize çenli doly öwrenilmedik ýadygärlikler hem az däldir.
«Türkmen dili» gazeti
04.04.2018
Ýollar Dehistana sary
Ata Watanymyz Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi hasaplanýar. Hormatly Prezidentimiziň parasatly başlangyjy bilen 2018-nji ýylyň «Türkmenistan Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip atlandyrylmagy, halkymyzyň taryhyna, milli mirasyna, diline, edebiýatyna, sungatyna, medeniýetine uly sarpa goýulmagynyň aýdyň mysalydyr.
Malim bolşy ýaly, häzirki wagtda «Arkadag gurduran polat ýollary Beýik döwrümiziň Ýüpek ýollary» atly wagyz nesihat demir ýol ulagynda alymlaryň, mugallymlaryň, medeniýet, döredijilik we habar beriş serişdeleriniň işgärleriniň gatnaşmagynda ýurdumyzyň welaýatlaryna döredijilik iş saparlary guralýar. Şeýle iş saparlaryň biri 2018-nji ýylyň 26-28-nji mart aralygynda Balkan welaýatynda boldy. Bu döredijilik iş toparyny Balkan welaýatynyň Bereket şäheriniň myhmansöýer halky güler ýüz bilen, duz-çörekli, aýdym-sazly gyzgyn garşy aldylar. Soňra Bereket şäheriniň Medeniýet öýünde döredijilik duşuşygy boldy. Duşuşykda hormatly Prezidentimiziň «Türkmenistan Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» atly kitabynyň ylmy we taryhy ähmiýeti hakynda täsirli gürrüňler edildi. Döredijilik duşuşygynda «Watan, Arkadag, Beýik Ýüpek ýoly», «Türkmenistan -Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» atly kitapda Magtymguly-Pyragynyň sarpasy«, «Beýik Ýüpek ýoly dost-doganlyk ýoludyr», «Beýik Ýüpek ýoluny öwrenmekde golýazmalaryň ähmiýeti», «Beýik Ýüpek ýoly we döwrebap polat ýollar» ýaly temalardan çykyşlar diňlenildi.
Soňra wagyz-nesihat ediji döredijilik topary Bereket şäherinden çykyp, Madawa hem-de «Dehistan» taryhy-medeni döwlet goraghanasyna bardylar. Ýerli ilat myhmanlary duz-çörek, belentden belent ýaňlanýan aýdym-saz bilen garşy aldylar. Maşat-Misserian düzlüginde halkymyzyň milli mirasyny şöhlelendirýän folklor toparlaryň çykyşlaryny guradylar. Myhmanlar özboluşly täsirliligi bilen tapawutlanýan küştdepdi tansyna uly höwes bilen tomaşa etdiler. «Dehistan» taryhy-medeni döwlet goraghanasynda gadymy Beýik Ýüpek ýoluny janlandyran teatrlaşdyrylan sahna çykyşlary boldy. Dehistanyň düzlüginden hatar-hatar kerwenleriň geçip barşy, täjirleriň gyzgalaňly bazar söwdasy, çagalaryň türkmen milli oýunlaryny, oýnamaklary ýaly pursatlar myhmanlarda uly täsir galdyrdy. Myhmanlara ýerli ussalaryň senetçilik işleri, amaly-haşäm sungatynyň gymmatlyklary, gelin-gyzlaryň el işleri, şeýle hem ýadygärlikden tapylan tapyndylar görkezildi. Soňra döredijilik duşuşygynä gatnaşyjylar: «Dehistan» taryhy-medeni ýadygärligine aýlanyp gördüler hem-de goraghananyň hünärmenleri bilen söhbetdeş boldular. Gadymy Dehistanyň binagärlik keşbi hakynda özara pikir alyşdylar. Soňra wagyz-nesihat ediji toparyna gatnaşyjylar Etrek etrabyna gelip, etrabyň 8-nji orta mekdebinde «Türkmeniň baý geçmişiniň sahypalaryny agtarsak» atly döredijilik duşuşygyny geçirdiler.
Alymlaryň, döredijilik işgärleriň, mugallymlaryň gatnaşmagynda «Beýik Ýüpek ýoly we Maşat-Misserian», «Beýik Ýüpek ýolunyň ugrundaky galalar, kerwensaraýlar, binalar-şöhratly taryhyň aýdyň beýany», «Hormatly Prezidenlimiziň Türkmenistan Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi atly kitabynda Dehistan şäheriniň şöhlelendirilişi», «Gadymy Dehistanyň taryhy şöhraty: Beýik Ýüpek ýolunyň maddy we ruhy gymmatlyklarynyň täsinlikleri», «Hormatly Prezidentimiziň dost-doganlyk syýasaty, Bitaraplyk derejämiz, hoşniýetli gatnaşyklar» atly temalardan çykyşlar diňlenildi. Duşuşyklardaky çykyşlaryň diňleýjilerde uly gyzyklanma döredendigini hem-de sorag-jogap alyşmagyň ýüze çykmagy bilen tapawutlanandygyny bellemek gerek. Geçirilen wagyz-nesihat işleriň çäginde halypa şahyrlarymyzyň goşgy okamagy duşuşyklara özboluşly mähir çaýdy.
Ýurdumyzyň çäklerinden geçen Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşen gadymy taryhy-medeni ýadygärlikler, kerwensaraýlar, rahatlar bilen ýakyndan tanyş bolmaga döredilýän mümkinçilikler üçin milli Liderimize sagbolsun aýdýarys. Goý, hormatly Prezidentimiziň jany sag, ömri uzak, il-ýurt we umumadamzat bähbitli beýik işleri hemişe rowaçlyklara beslensin!
Ata GYLYJOW,
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň
Magtymguly adyndaky Dil we edebiýat institutynyň
uly ylmy işgäri


text:
Myrat V
Höküm sürdi: 30.05.1876 –31.08.1876
Özünden öň: Abdulaziz
Özünden soň: Abdulhamid II
Ýurdy: Osmanly hökümdarlygy
Kakasy: Abdulmejit
Ejesi: Şewfeka soltan
Doguldy: 21.09.1840. Stambul
Öldi: 29.08.1904. (63 ýaşynda) Stambul
Dini: Yslam
Myrat V (33 )مراد خامس-nji Osmanly patyşasy we 112-nji Yslam halyfy. Kakasy Soltan Abdulmejit, ejesi Megrel (Gürji一Gürzin) asylly Şewfeka hatyn. Öňki Osmanly patyşasy Abdulaziziň ýegeni we soňky Osmanly patyşasy Abdulhamit II dogany. Soltan Abdulaziziň saraýa urlan zarba netijesinde Tagtdan agdarylandan soňra, onuň ýerine tagta geçip 93 günläp tagtda höküm süreninde «Akly-çaşan» diýlip 1876-njy ýylda patyşalyk tagtyndan agdaryldy. Osmanly taryhy boýunça iň az wagtlyk höküm süren patyşa boldy. Tagtdan indirileninden soňra birnäçe syýasy toparlar tarapyndan täzeden ýurt başyna getirilmäge synanşyk edilse-de, netije bermeýär.
Mazmuny
Patyşa bolmazyndan öňki durmuşy[üýtget | edit source]
Soltan Myrat 21.09.1840-njy ýylda Stambulda Çyragan Saraýynda eneden doguldy. Patyşa Abdulmejit bilen Şewfeka hatynyň uly oglydy. Kakasy patyşa Abdulmejit ony örän gowy görüpdir. Şonuň üçinem ol Abdulmejit tarapyndan özünden soň tagt mirasdüşeri edip bellemekdi. Şahsy maglumat: Kakasynyň ilkinji erkek zürýady bolan Myrada, meşhur bolan gündogar medeniýetini öwredýärdi. Okuwda üstünlikli bilim almagy üçin elinden gelenini ederdi. Öň Ethem paşşadan soň Kemal paşşa bilen Gardet atly bir Fransuzdan sapak alyp 14 ýaşynda Fransuz dilini öwrenip başlady we fransuz dilini özleşdirdi. Myzykaýy Humaýun serkerdesi Guatelli paşşa we Awgusto Lobardi atly ýene bir Italýandan pianino sapaklaryny aldy. Ol saz çalmagy öwrendi. Pianino notalaryndan birnäçe sazlary özi düzdi.
Weliähtligi kabul etmegi (Tagta geçmegi)[üýtget | edit source]
Soltan Abdulaziz bilen birlikde Ýewropa syýahata çykan wagtynda daş-töweregindäki ajaýyplyklara haýran galdy we bu onuň üçin örän täsindi. Syýahat wagtynda Angliýada tanyş bolan Galler şazadasy bilen ýakyndan dost boldy. Agasynyň saýasynda arkaýyn ýagdaýda Kurbagalydaky köşkündäki (häzirki Mermer uniwersiteti) maşgalasy bilen birlikde çagalygyny geçirdi.
Tagta çykmagy[üýtget | edit source]
Soltan Myrat V tagtdan agdarylan Soltan Abdulaziziň ýerine 1876-njy ýylyň 30-njy Maýynda patyşa boldy. Jules (Iýul) we weliäht taryhynyň ýerine ýetirilmeginden bir gün öň tagta geçjekdiginden bihabar wagty esgerler tarapyndan tussag ediljekdigi gorkusy bilen depressiýa girdi. Esger baştutany Hüseýin Awny Paşşanyň paýtunyna müneninde paýtunyndan düşmän uly protokola gol çekdi. Soňra Hüweýin paşşa gorky bilen bilindäki sapançany çykaryp Myrat V beripdir. Bu ýagdaýa tolgunan Myrat V gorkusy has hem artypdyr. Soňra ony Saraýburnyna ugradyp paýtun bilen Baýezitdäki Seresgerlik binasyna (häzirki IÜ umumy Mekezi) äkidilip şol ýerde ähtnama gullugyna başlaýar. Soltan Abdulaziziň Topgapy Saraýyna ugradylandygy habaryny eşidip howlukmaçlyk bilen Dolmabakça Saraýynda bardy. Gysga wagt içinde başyndan geçiren wakalardan soňra ony gorka gaplamagyny dowam edýärdi. Daşyna ýygnanan adamlar bilen birlikde huzura girip gaýry musulman jemagatynyň Mollalary onuň öňünden garşylamak üçin çykanlarynda gaçmakçy bolupdyr. Seresgerlikde we saraýdaky atalarynyň tagtynda oturmandyr. Patyşalaryň adamlar bilen birlikde Juma namazyndan soň adamlar bilen salamlaşykda Saraýyň howzuna özüni oklamak isläpdir. Pikiriniň dagynykly bolandygy üçin patyşalyk tagtyna oturdylyp gylyç dakma däbi hem berjaý edilmändir. Birnäçe günden soň Soltan Abdulaziziň ölendigi hakyndaky habarynyň gelmegi we onuň yz ýany Hüseýin Awny Paşşanyň Çerkez Hasan atly ýaş subaý tarapyndan öldürlendigi hakyndaky habarlara akly-çaşyp ýatakhanasynda gözlerini bir nokada dikip ýatypdyr. Maşgala lukmany Doktor Kapolýon oňa elli sany sülük goýberip gan alanda bu ýagdaýa has hem ruhy çökgün bolup, 93 günden soň Osmanly tagtyndan 1876-njy ýylyň 31-nji Awgustynda tagtdan agdaryldy.
Ömrüniň galan pursatlary[üýtget | edit source]
Abdülhamit II tarapyndan maşgalasy bilen birlikde bir ýerde galdyrylmaga mejbur edildi. Ruhy ýagdaýy birneme soň düzelişdi. Iki ýyl soň Aly Suari wakalary başlanynda maşgalasy bilen birlikde Çyraganyň, häzirki Beşikdaş Anadoly liseýi binasyna göçürildi. Şondan soň erkinlikde öňki patyşa maşgalasy bilen birlikde köp zatlardan mahrum edilýär. Bu ýagdaý aklynyň gowlanandygy hakyndaky habarlar ýaýranyndan soň mahrum edilipdi. Maşgalasy bilen birlikde maşgala köpçüliginde bolandygy üçin olara «Çyraganlylar» ady berildi. Bütin günlerini pianino çalyp, agtyklaryna saz çalmagy öwretmek bilen geçirdi. 28 ýyla çeken mahrumiýet ýyllarynda maşgalasynyň köpelmegi bilen ýitgiler hem çekdi. «Çyraganlyk» ýyllarynda iki gyzy, sekiz agtygy we Şeýhzada Ahmed Nihat Ependiniň ogly bolan agtyk çagasy Şeýhzada Aly Wasyp Ependi dünyä indi (1903). Soňra Fahyma Soltanyň ejesi Meýliserwet hatyn, gyzy Aliýe Soltan, agtygy Jelile soltan, Salahaddin ependiniň öli dogan iki ogly we üç gelini wepat bolýar. Soň söýüp ulaldan ejesi Şewfeka Walide soltanyň wepat bolmagy bilen hiç kim bilen görüşmändir. Naharlanmagyny hem kesipdir. Şeýdip öňki günlerinden soň bize şulardan başga maglumat galmandyr. Gyzy Hatyja soltanyň Abdulhamidiň garyndaşy Kemaleddin paşşa bilen durmuş guranynda süýji keseline ýolugyp, şol keselinden saplanyp bilmän 1904-nji ýylyň 29-njy Awgustynda dünýeden ötdi. Soltan Abdulhamit II tarapyndan gizlinlikde Täze mesjit Türbesinde ejesiniň ýanynda depin edilmegi emr edilipdir. Jynazasy Topkapy saraýynda bolupdyr. Buýruk Abdulhamit II aýdyşy ýaly ýerine ýetirlipdir.
Myrat V çagalykda örän gowy bilim alypdyr, fransuzçany öwrenipdir. Okamaga we edebiýata diýseň aşykdy. Pursat tapsa Fransiýadan getirlen kitaplary, daşary ýurt gazetlerini okaşdyrýar eken. Weliähtlik wagtlary Zyýa paşşa, Namyk Kemal ýaly şol döwrüň şahyrlary bilen gepleşikler geçirer eken. Saz çalmaga höwesli bolup günbatar medeni-sungatyna degişli sazlary döredipdir. Şotland (Schottich) we Wals eserleri onuň meşhur eserleridir. 2014-nji ýylda Türk ýaýlymynda jablandyrylan köpbölümli «Filinta» kinosynda onuň keşbini artist Ugur Uludag janlandyrdy.
Maşgalasy[üýtget | edit source]
Aýallary
Ogullary
1. Şeýhzada Mehmet Salahaddin ependi
Gyzlary
3. Patma soltan
4. Aliýe soltan
Çeşme[üýtget | edit source]
Nejdet (1999). Bu ýurduň soltanlary. Stambul. ISBN 875-329-299-6. sah.464-475
Kinross, Lord (1977). The Ottoman Centuries. Stambul: ISBN 0-224-01379-8. (iňlisçe)


text:
Baş baýramçylygyň — ata Watanymyzyň Garaşsyzlyk gününiň öň ýanynda daşoguzly maşgalalaryň onlarçasy täze jaý toýlaryny tutdular. Şu gün ýurdumyzyň demirgazyk welaýatynyň dolandyryş merkezinde her birinde 16 öý bolan, dört gatly ýaşaýyş jaýlarynyň üçüsi ulanylmaga berildi. Jaýlaryň ikisi “Nowruz” etrapçasynda “Türkmendemirbetonönümleri” önümçilik bi...
Awtor:
DrWaltBishop
(Wasýok)
|
Kategoriýa: Habarlar |
24.09.2018 15:07
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#202)


text:
1881-nji ýylda rus goşunlary tarapyndan Gökdepe galasynyñ gorawy syndyrylýar. General Skobelew ýetim galan 3 ýaşly türkmen gyzjagazyny öz ýany bilen alyp gidýär. Şol gyzjagaz hem şol gürrüñi edilýän Tatýana Mihaýlowna Tekinskaýa bolmaly.
Ady oña hossar çykylan “Tatýana güni” bilen bagly bolsa gerek. Familiýasy türkmenleriñ teke taýpasyndan bolandygy üçindir. Oña hossarlyk eden generalyñ ady bolsa gyzyñ atasynyñ ady hökmünde kabul edilýär. Tatýana 1894-nji ýylyñ maýynda Moskwada Elizaweta aýallar institutyny tamamlap, ýokary bilim alýar. Harkowda maşk mugallymy bolup işleýär.
Birinji rus rewolýusiýasynyñ pajygaly wagtynda – 1906-njy ýylda Tatýana ata-watanyna – Zakaspä dolanyp gelýär. İlki Aşgabatdaky gimnaziýada mugallymçylyk edýär, soñra Artyk stansiýasynda – öz tutanýerligi bilen açdyran ýerli-rus mekdebinde işleýär. Şol mekdeplerde çagalara rus sözleýiş dili, okamak, ýazmak, arifmetika boýunça bilim berilýär eken. Tatýana çagalara, hususan-da türkmen aýal-gyzlaryna sowat öwretmek, olary rus medeniýeti bilen tanyşdyrmak ugrunda ýadawsyz işleýär.
İl arasynda Tatýana uly hormata eýe bolýar. Adyny “Artykgül” (ýagny Artyk stansiýasynyñ güli) diýip tutupdyrlar. Sosiýal deñsizlige garşy göreşmekde köpçülige arka durupdyr. Rus, ýerli we çet ýurt dillerini bileni üçin, patyşa adminstrasiýasy ony dilmaç hökmünde hem peýdalanypdyr. Dünýägaraýşy, ýerli ilatyñ arasynda alyp barýan propagandistik işleri üçin Tatýana adminstrasiýanyñ “gara spisogyna” düşýär. 1914-nji ýylda öz ülkesini taşlap gitmäge mejbur bolýar. Ol Ukrainanyñ Ýurçikowo obasyndaky gimnaziýada mugallymçylyk edýär. Ýöne bu ýerde-de ony adminstrasiýa göz astynda saklaýar. Tatýana Beýik Oktýabr sosialistik rewolýusiasyny şol ýerde garşylaýar. Diñe 1924-nji ýylda ol syrkaw halda Türkmenistana gaýdyp gelýär. Şol ýyl hem 46 ýaşynyñ içinde aradan çykýar.
Tatýana Mihaýlownanyñ gyzlary Gülsoltan (1910-njy ýylda doglan) bilen Annagül (1913-nji ýylda doglan) 1924-nji ýylda Aşgabatda açylan, soñ Ene Kulyýewanyñ ady dakylan aýal-gyzlar internatynda ilkinjileriñ hatarynd terbiýe alýarlar. (Soñra Gülsoltan ýokary medisina bilimini alýar, Annagül Türkmen filarmoniýasynda işleýär). Ogly Ýarmuhammet Beýik Watançylyk urşunda wepat bolýar.
Alynan çeşme: Türkmen Hanlary. Dekabr 2002 ýyl.
Taýýarlan: Gurban Geldiýew.
Tatýana Tekinskaýa barada
1881-nji ýylda rus goşunlary tarapyndan Gökdepe galasynyñ gorawy syndyrylýar. General Skobelew ýetim galan 3 ýaşly türkmen gyzjagazyny öz ýany bilen alyp gidýär. Şol gyzjagaz hem şol gürrüñi edilýän Tatýana Mihaýlowna Tekinskaýa bolmaly.


text:
Bu gorky hakyndaky hekaýa. Gözeliň gaty erbet duşmany bolan –onuň garşysyna her hili erbet ruhlary çagyrýan we nälet indermäge çalyşýan bir goňşysy bardy. Bir gün Gözel ýene-de öýüne gelende goňşysy onuň garşysyna nälet dogalaryny eden ýaly göründi. Ol nämäniň bolýandygyny bilip bilmedi, emma nähilidir bir erbet ruhlaryň bardygyny, olaryň oňa we onuň maşgalasyna ýamanlyk etjek ýaly duýulýardy. Nähili nälet bilen göreşýändigini we olary nädip ýeňmelidigini bilmeýän Gözel erbet ruhlara garşy näme etmelidigi barada ýaşlygyndan öwrenenlerini etmäge çalyşdy. Ol gapysynyň üstünden asylgy duran burçlary täzeledi. Oglunyň egin-eşigindäki Gurhandan ýazylan aýatlaryň ýerindedigini barlady. Öz ýanyndan şeýle pikirlendi: “Eger ýeterli pulum bolsady oba mollasyny çagyryp bu näletleri aýyrdardym…” Emma onuň puly azdy, molla ýetmeýärdi, çünki bu erbetlikleriň üstesine Gözeliň ýanýoldaşy hem arakkeş we neşekeşdi. Ol maşgalanyň bar puluny harçlaýardy. Onuň durmuşy umytsyzlykdan doly ýaly görünýärdi. Gorky we umytsyzlyk ony şeýle bir bogýardy welin, ol gözlerini ýaşdan dolduryp sübsäni eline aldy. Ol sübselemelidi. Ol öýüni, soňra howlusyny sübseläp başlady. Soňra jaýynyň öňündäki köçesiniň ugruny sübselemäge çykypdy. Ol wagt günortandy we beýle iş etmäge gaty yssy wagtdy, howanyň yssylygy 50 derejeden hem geçipdi. Emma maşgalasyny goramak üçin Gözele hiç bir zat kyn däldi. Ol bu näledi aýyrmalydy, emma näme etmeli? Ol nahili nälet? Nähili edip ol rahatlyk tapyp biljekdi? Eger ol ruhy näledi ýok edip bilmese onda näme bolar? Näletleýän erbetg goňşusyndan Gözel nädip ar alyp biler?
Gözel köçäniň ugruny süpürip duran wagty beýleki bir goňşusynyň: “sen bu taýlaryny süpürip gowy edýärsiň, men ol palçynyň elinde öwülýäden gazyp alyp gelen topragyny seniň öýüň öňüne sepip, öýüňden biriniň ölmegi üçin nälet aýdyp, duranyny öz gözüm bilen gördüm” diýdi. Şol bada Gözele ýene-de erbet gorky aralaşdy. Mundan soň ol has hem erjellik bilen hemme ýeri sübse bilen gowyja süpürip boldy. Wagtlaýynça ol köşeşdi, ýöne ol soraglar ony ene-de alada saldy. Goňşysyndaky güýçden hem, başga güýçlerden hem iň güýçli eňiji güýji nireden tapyp bolar? Gözel yssy günortanda dem-dynç almak üçin içerik girdi. Içerik girende, onuň ýadyna birnäçe gün mundan ozal kimdir biriniň şäherde oňa beren kiçijik kitapçasy ýadyna düşdi. Ol baryp şol kitapçany eline aldy we özüne käsä çaý guýdy-da ony okamaga başlady. Ol kitap Isa Mesih hakyndady we Isanyň hemmeleri, hatda duşmanlaryny hem söýýändigi barada gürrüň berýärdi. Gözel beýle zady asla eşitmändi. Duşmanlaryny hem söýüp bilýän Isa Mesih kimkä? Ol kitapda Isanyň hatda zynada tutulan aýaly hem höküm etmändigi hem ýazylypdy. Isanyň donunyň gyrasyna elini degirip bütinleýin sagalan zenan barada, Isanyň köp adamlardan jynlary kowandygy we şypa berýändigi ol kitaby okadygyça Gözeli haýran galdyrýardy. Isa Mesih hemişe adamlara hyzmat edýärdi, olary iýmitlendirýärdi, şypa berýärdi, bereketleýärdi we söýýärdi. Ol güýçlidi- hemme zada güýji ýetýärdi. Isa Mesih onuň soraglaryna jogap bolup biljek birimikä? Şeýle diýip pikirlense-de, bu kitap Gözeli alada saldy. Çünki kitap başga bir nälet hakynda ýagny günäniň netijesinde dörän nälet hakynda gürrüň berýärdi. Gözel öň beýle zady pikir hem etmändi. Ýöne munuň üstünden ol özüniň durmuşyna nälet getirýändigine görüp ugrady. Özüniň günälidigine düşünip başlady. Ol hem erbet işler edipdi. Başgalar hakynda erbet zatlar pikir edipdi. Ýalan sözläpdi we kiçijik bolsada ogurlyk edipdi. Bu günäler onuň şu wagtky durmuşyny erbetleşdirýärdi we olar üçin hudaýyň öňünde jogap bermelidigi, Gözeli gorkuzdy. Ölümden soňky durmuş- ol bu barada başgaça pikirlenýärdi, ýagny özüniň edýän gowy işleri günälerini ýuwar we dowzah jezasyndan ony halas eder diýip düşünýärdi. Bu wagt bolsa ol Hudaýyň Sözünden, gowy işleriň Hudaýyň Öňünde hapalanan bir çüýrän egin-eşik ýalydygyny, okaýardy. “Hiç bir dogry adam ýok..”diýen sözlere gözi düşende, Hudaýyň öňünde hiç bir zady hödürläp bilmeýändiginde özüniň ýeke däldigini bildi. Hakykat şeýledi, ýagny hiç kim Hudaýa doly boýun bolup Ony razy edip bilmeýärdi we bu sebäpden hemmeler hem baky dowzaha höküm edilipdi. Soňra Gözeliň gözleri birdenkä ol kitapdaky umyt sözlerine düşdi: “biz entek güýçsüzkäk, Mesih belli wagtda hudaýsyzlar ugrunda öldi…Hudaý bize bolan söýgüsini biz entek günäkärkäk, Mesihiň biziň ugrumyzda ölmegi bilen görkezdi. Şeýle, Onuň gany bilen şu wagt aklanyşymyz ýaly, Ol arkaly gazapdan gutuljagymyz hem has anykdyr…” Günäniň jezasy we näledi üçin çykalganyň bardygy barada hoş habar üçin Gözeliň kalby şatlykdan doldy. Bu näletden gutulyş Isa Mesihdedi. Onuň günäleri üçin Isa Mesihiň ölümi töleg bolupdy, ýöne muňa ynanyp ynanmazlygy bolsa Hudaý Gözeliň ygtyýaryna goýupdy. Hawa, Gözel elbetde bu hoş habara ynandy. “Çünki sen agzyň bilen Isany Reb hökmünde ykrar etseň, Hudaýyň Ony ölümden direldendigine ýüregiň bilen ynansaň gutularsyň” diýen sözleri okanda, ol Hudaýa kalbyndaky bar zatlary aýtmak isledi. Bu sözler arkaly özüniň günälidigini, Hudaýyň öňünde boýun almalydygyna, diňe Isanyň onuň günäleri üçin töleg tölänine ynanmalydygyna we Isany özüniň Rebbidigine düşündi. Öňinçä, Gözel Isanyň Rebbdigini bilmeýärdi. Şu wagt bolsa Isadan günälerini bagyşlamagy sorasa, onda Isanyň onuň Rebbi we Hojaýyny boljakdygyna düşünýärdi. Ol günäniň guly bolmakdan ýadapdy. Ol azat bolmaga, günäleriniň bagyşlanmagyna we Reb Isa Mesihiň onuň durmuşynyň täze Eýesi bolmagyna begenýärdi. Göze kitaby okamagyny dowam etdirdi we şeýle sözleri okady: “Siz hakykaty bilersiňiz we hakykat sizi azat eder”. Ýüreginde täze umyt bilen ol şeýle diýdi: “Hawa, hakykatdanda maňa gerek zat ine şu. Maňa bu gorkulardan azat bolmak gerek. Isanyň berýän bu azatlygy maňa gerek.” Şol pursatdan başlap, Gözel özündäki bar soraglaryň jogabynyň Isadadygyny düşündi. Ol Oňa dileg bilen ýüzlenmelidi, ýöne nähili dileg etmelidigini bilmeýärdi? Ol musulmandy we ýöne ýat tutulan namazlardan başga zady bilmeýärdi, hatda Allanyň özüni eşidýändigini hem bilmeýärdi. Dileg etmegi bilmesede Hudaý ony eşidermikä? Bu sebäpden ol gaty aladalandy, ýöne şonda-da çaga ýaly ýönekeý sözler bilen şeýle diýip dileg etdi: “Gadyrdan Isa, Sen maňa gerek. Men özümiň günälidigimi we Hudaýa boýun bolmazlyk edendigimi boýun alýaryn. men Saňa ynanýaryn we meniň günäm üçin töleg töländigiňe iman edýärin. Meniň günälerimi bagyşla we meni mynasyp bolan jezadan halas et. Seniň meniň Halasgärim we durmuşymyň Hojaýyny bolmagyňy isleýärin.” Şeýle sözler bilen Hudaýa ýüzlenenden soňra, Gözel özünde aýratyn bir ýeňilligi duýdy. Ol diňe bir durmuş aladalaryndan eňlemän, öz janynda hem ýeňillik duýdy. Ol köpden bäri gözleýän parahatlygy, söýgini we Hudaý tarapyndan kabul edilmegi Isa Mesihde tapandygyny bildi.
Gadyrly dost, sen nahili? Günä seniň hem durmuşyňy zaýalaýarmy? Gözel ýaly, sen hem azat etmegi üçin Isa Mesihe ýüzlenip bilersiň. Sen saýlajagyň haýsy, bu Hoş Habara ynanyp gutulyş almakmy ýada baky näletlenmekmi? Sen heniz bu barada çözgüde gelmedik bolsaň, onda Hudaýyň Sözüni diňlemegi dowam etdir. Bu sözler Gözeliň şol kitapdan okan sözleridir!


text:
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow Moskwada Hytaýly kärdeşi Wang Ýi bilen geçiren duşuşygynda ýadro ylalaşygyň ençeme ýyllap geçirlen gepleşikleriň netijesidir diýmek bilen bu ylalaşygy bozmak ugurdaky her hili hereket bu ylalaşygyň mazmunyny hemde Birleşen Milletler Guramanyň rezolýusiýasyny bozmak manysyndadyr diýip nygtady.
Hytaýyň daşary işler ministri Wng Ýi hem bu duşuşykda Amerikanyň prezidenti Donald Trampyň daşary syýasatyny hemde söwda meselesi baradaky syýasatyny tankyt edip Trampyň çaklamalary mydama ýalňyş düşýändir diýip nygtap geçdi.


text:
blog bolanda forumdan nahili duypli tapawudy bar? bilshime gora forum aslynda chate menzeshrak, blog bolsa has kop makala yaly yazgylara yakyn zat. ya yalnysh bilyanmi? shular hakda aydaysanyz..
Forum- blog tapawudy
-
shahyr
11 years ago
- Şuwagtky döwürde ikisem şol bir maksat bilen ulanylmaga başlady ýöne blog hem şahsy sahypalar üçin ulanylýa hem sosial sahypalar üçin. Uly bir tapawudy blog sahypalaryny ulanmak aňsat ýöne forum kynrak, meniň üçinä.
-
Shazada
11 years ago
- aslynda blog bilen forumyn tapawudy kan, diwana sen yazanin tersi bolmaly... blog`da pikirler kop yazilya.. yagny personal thoughts.. a forum ullakan bolya hem kop zat paylashyalar.. yone mena talyplar.com`un shu gornushini haladym.. acilmasi ansat.. ;)
-
diwana
11 years ago
- hawa indi yadyma dushdi, adamlaryn shahsy blog saytlary bolyar. forum bolsa umumy.
menem shuny haladym, esasy sebap: sada bolany ucin. forumda smayliklerin ozi bir ish beryardi. men pikrimce smaylik gerek dal, isleyan \":)\" etmage yaltanmasyn. sonam name ucin biz her hatymyzdan son reaksiyamyzy gorkezyas,aslynda sholam kop yerde gerek dal, artykmaclyk edyar. haty okanda,kontekste gora bildiryar oyun edip etmedigin. goy adamyn ozi dushunsin, sheyle dalmi? shonun ucin dine :),;),:D shular yeterlik yaly, beylekiler artykmac.
-
diwana
11 years ago
- shu haly gowy yone her gezek girende onki gireninden son yazylan hatlar bildirse gowy boljak yaly.
birem shuwagtkyda menin uytgesilse gowy bolar diyyan bir zadym bar. yazanyn ady hatynyn ashagynda gorunyar shu wagt. emma shol yokarsynda bolsa has gowy bolardy, yogsam ilki ashak kimin yazanyna seredyan son yene yokaryk seredip okamaga bashlayan. ilki yazany gorsek gowy bolmazmy?
birem onem aytdym, font birhili kicirak dalmay, mana gaty kici gorunyar. shunun belli bir mejbury sebabi barmy, yok bolsa ulaldylsa gowy bolmazmy?
-
shahyr
11 years ago
shu haly gowy yone her gezek girende onki gireninden son yazylan hatlar bildirse gowy boljak yaly.Muhy nesip bolsa ederis. Adyny ýokaryk hem ýazyp göreris. Haýsy gowja bolsa şony ederis. Font kişi diýýäňmi, hmmm, maňa kän kiçi hä görnenok welin ulaldybam bir synlap göreli hany.
-
shahyr
11 years ago
- Birem ine men ýalňyş goýberipdirin ýazanymda, ýazansoň düzeder ýaly hem etesek bolanok. Ýa preview ýaly zat goýmak ýeterlik bolarmyka?
-
diwana
11 years ago
- men aslynda entek tayyar bolmanson zat diymayin diyyadim, sebabi sheyle-de pikir edyan bolmagynyz ahmal o zatlar hakda. yone eyyam gowy oturan yaly goren zatlarym hakda aydayyn diyipdim.
menin diyenlerim bilemok beyleki agzalar tarapyndan goldanyarmy. herkim shular hakda yaltanman pikrini aydaysa gowy boljak.
preview yaly zatlar bolsa gaty gerek dal. gowy gutardym etman ibermalin yazanlarymyzy. yalnyshsak bolsa yalnyshan yerini taze hat bilen bildirse bolar. yone bolmasyn diyen zat yok. preview ya-da \"duzet\" bolanda-da bolar.
-
jankaka
9 years ago
- gynansakda shu wagt talyplar comymyz tmchada menzap baslady dileg edyan bu gysga wagtda gecer


text:
Täjigistanyň Prezidenti Rahman resmi sapar bilen Azerbaýjana bardy
Azerbaýjan bilen Täjigistanyň arasynda hyzmatdaşlyk teswirnamasyna gol çekişildi
Resmi sapar bilen Azerbaýjana baran Täjigistanyň Prezidenti Imomali Rahman kärdeşi Ilham Aliýew bilen duşuşdy.
Azerbaýjanyň Prezidenti Ilham Aliýew myhman kärdeşini resmi dabara bilen garşylady.
Resmi garşylama dabarasyndan soň Aliýew bilen Rahman özara we toparara gepleşiklere gatnaşdy.
Gepleşiklerden soň Aliýew bilen Rahmanyň gatnaşmagynda Azerbaýjan bilen Täjigistanyň arasynda hyzmatdaşlyk teswirnamasyna gol çekişildi.
Soň bolsa iki ýurduň arasynda maýa goýum, telewideniýe, serhetleriň howpsyzlygy, bilim, talyp çalşygy, senagat we täze tehnalogiýa ýaly ugurlarda hyzmatdaşlyk edilmegi üçin şertnama baglaşyldy.
Gol çekişlik dabarasyndan soň iki lide metbugaat beýanat berdi.
Azerbaýjanyň Prezidenti Aliýew, şu gün baglaşylan şertnamalar bilen iki ýurduň arasyndaky söwda mukdarynyň artjakdygyny, birnäçe ugurda hyzmatdaşlyk edilmegi üçin amatly pursadyň dörejekdigini aýtdy.
Täjik kärdeşine Azerbaýjan geçýän täze tranzit ýollar barada maglumat berendigini aýdan Aliýew, “Baku-Tiblisi-Kars demir ýoly we Alat porty ýük gatnawy üçin täze mümkinçilikler döretdi. Täjigistanyň ýükleriniň hem artmagyny umyt edýäris we gatnaşyklaryň has-da pugtalanmagyny isleýäris” diýdi.
Gatnaşyklaryň ösdürilmegi üçin pursatlardan ýerlikli peýdalanylmagynyň ähmiýetine ünsi çeken Täjigistanyň Prezidenti Rahman, “Söwda mukdarynyň artdyrylmagy barada pikir alyşdyk. Baglaşylan şertnamalar, senagat, energetika, transport we ekerançylyk ýaly beýleki ugurlarda edilýän gatnaşyklaryň ösmegine itergi berer” diýdi.
Daglyk Garabag meselesi barada hem durup geçen Rahman, meseläniň halkara hukuk kadalaryna laýyklykda parahatçylykly ýagdaýda çözülmegine goldaw berýändiklerini belledi.


text:
13-18-nji noýabrda Krakow şäherinde (Polşa Respublikasy) geçen matematika boýunça Halkara olimpiadasynda Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň mugallymlary we talyplary üstünlikli çykyş etdiler.
Olaryň hatarynda amaly matemetika we informatika kafedrasynyň mugallymy Pälwan Agamyradow we adybir fakultetiň bäşinji ýyl talyplary Agaserdar Ýollyýew, Ilşat Weliýew we Döwran Nurgeldiýew ikinji orna hem-de agzalan fakultetiň üçünji ýyl talyby Murat Çäşemow üçünji orna mynasyp boldular. Toparlaýyn hasapda biziň ýokary okuw mekdebimiziň ýygyndysy ýigrimi toparyň arasynda öňe saýlanyp, olimpiadanyň guramaçylary tarapyndan ýörite diplom bilen sylaglandy.
Türkmen matematikaçylary Polşadan, Russiýa Federasiýasyndan, Çehiýadan, Slowakiýadan, Makedoniýadan we Rumyniýadan, Belarus Respublikasyndan, gelen bäsdeşleri bilen ýaryşdylar.
Ildeşlerimiziň halkara olimpiadasynda gazanan nobatdaky ýeňşi ýaş türkmenistanlylary okatmagyň ähli tapgyrlarynda gurşap alan giňmöçberli we innowasion many-mazmunly bilim özgertmeleriniň üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň köpsanly subutnamalarynyň biridir.
Talyplarymyzyň halkara derejesindäki intellektual bäsleşiklerde alýan sylaglary ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleinde berilýän ylmyň artýan mümkinçiliklerini we türkmen ýaşlarynyň zehinleriniň köpugurlydygyny aýdyň görkezýär.