text:
Türkmen häkimiýetleri Lebap welaýatynda Azatlygyň gepleşiklerini, onuň websaýtyny we sosial media hasaplaryny yzarlaýan adamlary yzarlaýar. Gizlinlik şertlerinde Azatlyk bilen gatnaşyk saklaýan welaýatdaky habarçymyz agzalýan ýagdaýlar sebäpli soraga çekilen bir türkmenabatly bilen gürrüňdeş boldy. Onuň 1-nji iýunda ýetiren habaryna görä, häkimiýetler döwlet monopoliýasyna alternatiw maglumatlara “teşne” raýatlara hatda “türme” haýbatyny-da atýarlar.
Gelip gowuşýan habarlardan çen tutulsa, häkimiýetler ýurtda ykdysady krizisiň höküm sürýän wagty, halkyň duçar bolýan gündelik labryny jemgyýetçilige ýetirip, adamlary ykdysady, syýasy we sosial taýdan özlerine zerur bolan habarlardyr täzelikler bilen üpjün edýän Azatlygyň maglumatlaryna gyzyklanma bildirýän raýatlara howp abandyrýana meňzeýär.
“Öňňin meni Türkmenabadyň häkimligine çagyryp, soraga çekdiler. Sebäbi men Odnoklassnikide Azatlyk Radiosyna tomaşa edýärdim. Olar maňa “türmä basarys” diýip haýbat atdylar” diýip, howpsuzlyk ýagdaýlary sebäpli öz familiýasynyň efirde Hudakulow diýip tutulmagyny soran türkmenabatly ýaşaýjy Azatlygyň habarçysyna gürrüň berdi.
“Olarda meniň Azatlygyň sahypasynda paýlaşylan maglumatlara we fotosuratlara goýan “laýklarymyň”, ýagny halan materiallarymyň sanawy bar ekeni” diýip, Hudakulow sözüniň üstüni ýetirdi.
Häkimiýetleriň raýatlaryň internetdäki işjeňligine, hatda olaryň “laýka”, ýagny “haladym” düwmesine basýanlara garşy göreşe girişendigi barada peýda bolýan habarlar, Türkmenistanda raýatlaryň maglumat almak hukuklarynyň çäklendirilip-çäklendirilmeýändigi dogrusynda türkmen resmileriniň öňe sürýän argumentlerine gabat gelmeýär.
BMG-niň Adam hukuklary geňeşiniň 7-nji maýda Ženewada Türkmenistanyň adam hukuklaryna syn boýunça geçiren nobatdaky diňlenişiginde türkmen resmileri ýurtda Internetiň doly erkindigini, ondan millionlarça adamyň azat peýdalanýandygyny, radikal ekstremizmi ündeýän saýtlardan özge maglumat çeşmeleriniň asla petiklenmeýändigini öňe sürdi.
Azatlyk öz websaýtynyň çelgilerine Psiphon ulanmak arkaly girýänleriň tordaky hereketleriniň howpsuzlygynyň üpjün edilendigini ýatladýar. Bu programmany ulanyp, websahypalara we sosial hasaplara girýänleri Ýörite gulluklaryň anyklamak mümkinçilikleri çäklidir.
Psiphon goşundysyndan peýdalanmak üçin ony kompýutere ýa-da telefona gurnamaly. Bu goşundyny ulanmagyň usullary barada maglumat berýän wideony Azatlygyň saýtyndan tapmak mümkin.
Täze tehnologiýalar boýunça halkara hünärmenler Psiphon goşundysynyň petikli saýtlara girmek mümkinçiligini döredýändigini nygtaýarlar. Türkmenistanly bir ýaş tilsimat höwesjeňi “Psiphon ulanyp petikli saýtlara girensoň, bu barada özüň dil ýaraýmasaň, ony anyklamak kyn” diýýär.
Lebaply häkimiýetleriň sosial torlardaky “laýklara” garşy göreşiniň netijelerini çaklamak mümkin bolmasa-da, synçylaryň aýtmagyna görä, Türkmenistanda resmiler “syýasy durnuklylygyň, halkyň mizemez agzybirliginiň, jebisliginiň we onuň asuda, döredijilikli zähmetiniň” üpjün edilmelidigini aýdyp, dürli pikirlilige we tankydy çemeleşmelere garşy göreşi wagtal-wagtal güýçlendirýär. Onlarça türkmenistanlynyň Azatlyk Radiosynyň habarçylaryna gürrüň bermeklerine görä, ýurtda ykdysady krizis çuňlaşyp, ýiteldigiçe häkimiýetler krizis bilen göreşmegiň deregine, krizis baradaky maglumatlaryň ýaýramagyna garşy has “erjel” göreşýärler.
Azatlyk Radiosyny Facebook, YouTube, Twitter, Odnoklassniki we VKontakte sosial ulgamlarynda yzarlamak; şeýle-de, onuň bilen telefon belgileri, elektron salgylary we Telegram goşundysy arkaly habarlaşmak mümkindir.


c: text/html

text:
«Ultshylmyn» degen sózdi aýyzǵa ala qalsań kók esekke teris mingizetin ne at tonyn ala qashatyndardyń qarasy kóp. Tipti, «ultjandymyn» degeniń jón dep túzetý engizip, qalyptasyp qalǵan qasań túsinikti seniń sanańa da sińirgisi keletinder tabylady. Qazaqtyń tektik tuqymyn qurtýǵa bar kúshin salǵan, aqyl-oı qýatyn otarlap, betindegi qaımaǵyn sypyryp alýǵa tyrysqan Keńestik úkimettiń bizdiń sanamyzǵa ekken 70 jyldyq ýytynyń «jemisi» edi bul. Al ulttyq ıdeıamyzdyń temirqazyǵy sanalǵan, muqym qazaqtyń azattyǵy jolynda qaıratkerlik tanytqan alash arystary bul sózdi qoldandy ma? Derekke quryq salaıyq.
«Qazaq» gazetiniń 1915 jylǵy sanynda J.Tileýlınniń «Ultshyl jigit» degen atpen maqalasy jaryq kóredi. Maqalada ózi de bilim alyp ári Ýfa men Troıskiden muǵalimder aldyrtyp balalardy oqytpaq bolǵan Ahmet Jantalınge qatysty: «Ahmet Kókshetaý hám Qyzyljar – eki ýezde – ult qamyna qaıǵyrǵan birinshi adam»,-dep kórsetedi. Urpaǵymyz saýatty bolsyn dep jarǵaq qulaǵy jastyqqa tımegen Ahmetti nege «Alash» partıasynyń oblystyq komıtetiniń múshesi Jumaǵalı Tileýlın «ultshyl» dep aıtyp otyr?! Bir bul emes. ХХ ǵasyrda jaryq kórgen kóptegen maqalalardan tulǵanyń jeke qasıetin sıpattaýda «ultshyl» uǵymynyń jaǵymdy maǵynada qoldanylǵanyn, tipti, ózgelerden daralap turar artyqshylyq ispetti bolǵanyn baıqaımyz. Dál osy gazette jaryq kórgen «Alash partıasy atynan ýchredıtelnoe sobranıege atalǵan depýtattar» atty hattamada Semeı jáne Aqmola oblystarynan úmitker retinde usynylǵandardyń qatarynan Halel Ǵabbasovty: «Halel stýdent kúnde-aq ultshyl, jınaǵan bilim qazynasyn halyqqa taratýdy ózine borysh sanaǵan hám sol pikirin ispen kórsete bastaǵan qazaqtyń úmitti uly»,-dep sıpattaıdy. Al osy oblystan depýtattyqqa ótken Asylbek Seıitovke: «...jas doktor, qyz minezdi, aq qaǵazdan aq, ultshyl jas»,-dep baǵa bergen. «Ultshyl» dep kórsetilgenderdiń ishinde feldsher, «Qazaq» gazetiniń tilshisi esepti bolǵan Jumaǵalı Tileýlın, Ahmetjan Qozybaǵarov, muǵalim Ábikeı Sátbaev, feldsher Ahmet Raıymbekov, oblystyq qazaq komıtetinde istegen Ǵabıdolla Álibekov, dáriger Ǵaısy Qashqymbaev ta bar. Álde, basyńda noqta, tirsegińde tusaý joq bostandyq úshin janyn saýdaǵa salǵan alash zıalylarynyń bul sózdi qoldanýynda ózgeshelik boldy ma? ХХ ǵasyrda oń kózqarasqa ıe bolǵan bul sózdiń ХХI ǵasyrda «óz ultyńnan ózge ultty tómen sanaý» maǵynasyn berip, óńi teris aınalǵany qalaı?
«Alash aqıyqtary» jınaǵynda da Mánán Turǵanbaıdyń «Ultshyldyq» atty maqalasy basylǵan bolatyn. Endi osy maqaladaǵy «ultshyldyq» uǵymyna toqtalsaq. Ol: «...Ultshyldardyń maqsaty árbir ulttarǵa mádenıet kirgizip, baqyt tańynyń atýyna sebepshi bolmaq. Mádenıet kúsheıgen soń ózderi-aq kisishildik pikirin taýyp alady. Ultshyldar ár jurtty shıelenistirip, qyrylystyrý, óz ulty úshin basqalardy qurban qylý degen oıdan jyraq»,-deıdi. Biraq, osyndaı sony pikirlerdiń bolǵanyna qaramastan ХХ ǵasyrdyń I jartysy qazaq úshin asa qıyn ári qysyltaıań kezeń boldy. Osy sózdi ózderine qarsy qarý etip qoldanyp, qazaqtyń qaımaqtaryn «ultshylsyń» dep sypyryp alǵan, tarıhqa qanmen jazylǵan qasiretti jyldar edi bul. Halyqtyń rýhyn janyshtaǵan, Alashordalyqtardyń ulttyq-demokratıalyq memleket qurýdy kózdegen armandaryn belden basyp, basyn jutqan Keńestik bıliktiń qolastyndaǵy ulttarǵa jasaǵan solaqaı saıasatynyń saldary edi bul.
Al Mánán Turǵanbaı atalmysh maqalasynda qazaqtardy eń birinshi ultshyl etý kerektigin alǵa tartady. «Ultshyldyq(ty) kisishildikti aıyra bilmegen, bas paıdasynan basqany oıyna almaǵan, din húkimi sharıǵatqa bas ıip iske asyrmaǵan, mádenıetten jyraq jatqan qazaq sekildi jurtty salǵannan kópshil qylamyn demeı, áýeli ultshyl qylý kerek»,-degen pikir aıtady. Demek, ultshyldyqtan asyp eldik mádenıet, qazaqta qara basynyń emes, halyqtyń qamyn jeıtinShyen ulttyq múdde jolyndaǵy kúres, memlekette progress paıda bolady eken. Bul joldy tý etip ustap, ár qazaqtyń keýdesine ultshyldyqtyń shoǵyn úrleı alsa Qazaqıanyń kúni jaqyn arada sónbeıtinin bilgen Qudaısyz úkimet áýeli eldi soǵan úgittep, is qylyp júrgen tulǵalardan tazartýǵa tyrysty. Munyń sońy 1937-1938 jylǵy repressıaǵa aparǵany oqýlyǵy juqa, al ózi atan túıege júk bolatyn tarıhymyzdan málim. «Biz tarıhtaǵy oqıǵalardyń derekterin kóp bilemiz, biraq árbir qubylystyń sebebine oı jibermeımiz» (Klıýchevskıı). Álemdik arenada óz ornyn tapqysy kelgen el áýeli qaıtsek memlekettiń mereıin ósirip, halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartamyz degen ortaq múdde toǵystyrǵan ultshyldardy kóbeıtýge, ony nasıhattaýǵa kúsh salý kerek. Sonda ǵana Qazaqstannyń damyǵan on eldiń kóshin bastaıtynyna, óz Otanynda otyryp babasy basyn ımegen jerde ózgege tizesin búkpeıtin asqaq rýhty urpaq tárbıelep shyǵatynyna úmit mol.
Shynádil Saltanat

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
TM HYZMAT BILMELI
Hyundai kompaniýasy hakynda
Edil häzirki asyrda hem Hyundai ady awtoulag söwdasynyň gatnaşyjylary üçin hiçzat aňladanokdy. Emma ilkinji ädimleri edip bu awtoulag brendy öz ösüşini ölçäp bolmajak depginlere ýetirdi. Häzirki dünýä lider brendlary Hyundai hakyky güýçli garşydaş hökmünde görýärler.
Şeýle netijeleri öndüriji elmydama täze önümlerine bolan ünsi çekmegin üsti bilen gazandy. Şeýle nusgalaryň birine hem gibrid Hyundai Genesis atly awtoulagy degişlidir.
Kompaniýanyň taryhy hakynda jemgyýete az maglumat bilýäris. Emma onuň taryhyndan köp sanly gyzykly faktlar we gyzykly wakalar ýatandyr.
Dünýä belli kompaniýa şol sanda hem biziň ýurdumyzda belli bolan Hyundai, öz watandaşlary üçin Gündogar Koreýa ýurdy üçin ilkinji nobatda gämi gurluşygynyň iň uly potratçysy hökmünde tanalýar. Şeýle hem konsern atom energiýa ugrundan birnäçe işleri amala aşyrdy. Bularyň ählisi kompaniýanyň 1967-nji ýyldan bäri meşgullanyp gelýän ugurlary bolup durýar.
Hyundai kompaniýasy öz maksady has okgunly bolan adamlara maşyn sowgat berýändigi bilen hem bellidir. Gündogar Koreýanyň ýaşaýjylarynyň biri ulag sürmäge rugsat berýän şahadatnamany almagy maksat edinipdir. 10 sapar ekzamin tabşyrdy we 950 sapar teorik tejribe synagyna gatnaşdy. 69 ýaşly aýal Çýa Sa Sun-da bu işlerine takmynan 5 ýyldan gowrak wagt gitdi. Konsern beýle maksadyna okgunly adamyň deňinden geçip bilmedi. Öz ilkinji awtoulagyny bu aýal mugt aldy.
Düşnüksiz sebäplere görä brendyň dürli awtoulag modelleri dünýä derejede düşürilýän kinolarda görünýärler. Kinorejissýorlar bu awtoulaglaryň daş keşbini, görkini ýürekden söýen bolmaly.
Ýola goýulmagyň bir tapgyrynda konsern ýerwopa meýdançasy üçin täze awtoulag öndürmegiň işlerine başlady. Şeýlelik bilen Hyundai i30 – dünýä indi, haýsynyň adyndan sanlar we harplar bar.
Dowamy has köp üstünliklere beslendi. Koreý öndürijileriň awtoulaglary näçe tanymal boldygyça, şonçada çalt depginde Hyundai dünýäde geçirilýän jemgyýetçilik çäreleriniň sponsory bolup çykyş edip başlady. Şeýle sponsorlyk hökmünde 2013 ýylda Kazan şäherinde geçirilen Uniwersiada-ny nusga almak mümkin. Bu çärede Hyundai kompaniýasy esasy hyzmatdaş hökmünde çykyş etdi. Hyzmatdaşlygyň esasy bolsa – myhmanlary we oýunçylary getirmek we äkitmek üçin awtobuslar we awtoulaglar bilen üpjün etmek hyzmat bolup durdy.
Makala baha ber:
Okaldy: 181. Şü gün okaldy: 1
Makala hakda pikiriňiz paýlaş! (diňe adyňyzy görkezseňiz bolýar)
(3)
Hyundai firmasy gowy!
Hyundai hemmezady gowy çykarya telfon masyn ş.m
Hyundai hemmezady gowy çykarya telfon masyn ş.m
Teswir galdyr
Makalany haladyňmy? Onda salgysyny (ssylkasyny) dostlaryň bilen paýlaş!
Okamagy maslahat berýäs
TM HYZMAT-dan REKLAMA
-
Jadyly Catering
-
Шашлыки Дяди Камо
-
Şeýdaýy Gelinlik salony
-
Gozgalmaýan emläk
Ähli hukuklar goragly.
Email: bilmeli@tmhyzmat.com


text:
Ýakynda Gurbansoltan eje adyndaky etrabyň Medeniýet bölüminiň ýanyndaky halk tearty ýazyjy Abdykerim Berdiliýewiň adybir powesti esasynda "Ene gadyry" atly sahna oýnuny ilkinji gezek tomaşaçylara görkezdi. Üç aktly täze sahna eserinde döredijilik toparynyň ýolbaşçysy, Türkmenistanyň at gazanan artisti Azat Hümmedowyň täzeçe çemeleşmeleri göze ilýär. Sahna oýny maşgala bagtynyň goragyny esasy tema edinipdir.
"Altyn asyr: Türkmenistan" saýtynda-da habar berlişi ýaly, etrabyň Medeniýet bölüminiň sahnasynda görkezilen täze oýun sungatyň muşdaklaryna Täze ýyl sowgady boldy. Sahnada baş keşbi — Ýaran aganyň keşbini oba mekdebiniň mugallymy Hudaýberdi Ataýew ýerine ýetirdi.
Bu teatr demirgazyk welaýatyň iň meşhur höwesjeňler teatrlarynyň biridir. Täze oýunlary sahnalaşdyrmaga sungat işgärlerinden daşary hem etrabyň dürli kärlerde işleýän ýaşaýjylary hem işjeň gatnaşýarlar.
Şu ýyl bu teatr halk teatrlarynyň arasynda geçirilen bäsleşigiň hem ýeňijisi boldy. Daşoguz welaýat medeniýet müdirligi tarapyndan geçirilen bäsleşigiň ýeňijileri öz janköýerlerine hemişe kämil eserleri hödürlemegiň aladasynda.


text:
100 ýyldan hem köp wagtdan bäri ylymda, edebiýatda adamzat üçin peýdaly bolan işleri bitiren adamlar Nobel Baýraklary bilen sylaglanyp gelinýär. Nobel Parahatçylyk Baýragy bolsa Halklaryň agzybirligi üçin dürli kynçylyklardan geçip göreşen, goşunlary azaltmak üçin elinden gelenini gaýgyrman işler ýöredenlere berilýär. Ýöne Alfred Nobeliň we Nobel baýraklarynyň känbir aýdylmadyk we müňlerçe adamyň ölümine sebäp bolan, garaňky bir geçmişi bar.
Alfred Bernhard Nobel 1833-nji ýylda Şwesiýanyň Stokgolm şäherinde dünýä geldi. Kakasy Immanuel Nobel bolsa tutuş ömrüni maddy göreşlere sarp eden bir oýlap tapyjy we inženerdi. Ahyr soňy işinden arza bilen çykmaga mejbur bolan Immanuel, Şwesiýany taşlap, Russiýa St. Peterburga göçmeli bolýar. Oýlap tapan zatlarynyň biri bolan deňizasty partlaýjy minalary üçin şu ýere ýerleşdi.
Ondan soňra aýalyny we 8 çagasyny hem St. Peterburga getirdi. Ogullaryna güýçli bilim berdi. Ogullaryndan Alfred düýpli rusça bilim aldy. Birnäçe dili suwara bildi, himiýa, fizika, poeziýa we tebigy bilimlerde kämilleşdi.
Ýöne garry kakasy Alfrediň poeziýa bolan höwesini göwnemän, ony himiýa we inženerlik ugurdan bilim almagy üçin daşary ýurda ugratdy. Parižde okaýarka, 1847-nji ýylda nitrogliserini oýlap tapan italiýan Ascanio Sobrero bilen tanyşdy. Nitrogliserin, azotnokislyý we kükürt kislotasynyň birleşmesiniň gliserin bilen reaksiýasynda ýüze çykýan güýçli partlaýjy suwuk himiki maddadyr.
Tradegiýadan dörän Innowasiýa
Nitrogliseriniň tejribede ulanyp görülmegi üçin howply bolsa-da Nobeliň maşgalasy munuň potensiýal ulanylyşyny derňäp kommersiýalaşdyrmaga synanyşdy. Russiýa Şwesiýada işleri alyp bardylar. Ýöne boljak iş bolupdy. 1864-nji ýylda Alfrediň iň kiçi dogany Emil we ýanyndaky işdeşleri Şwesiýadaky fabrikde ýüze çykan partlamada heläk boldular. Şonda-da bu betbagtçylyk Alfrediň nitrogliserini howpsuzlaşdyrmak üçin edýän synanşyklaryna päsgel berip bilmedi. Nätse-de edýäni şowuna boluberenokdy. Soňky "partlaýjy ýag" ýasamak üçin nitrogliserini we därini garyşdyranda ýüze çykan partlamada San Fransiskodaky ammarda 15 adam heläk boldy.
1867-nji ýylda Nobel iki atomly toprak bilen nitrogliserini birleşdirip taýajyk şekiline salyp boljak bir bölek oýlap tapdy. Nobel bu açyşynyň patentini alyp grekçe "güýç" sözüni aňladýan dinamit adyny dakdy.
Dinamidiň tapylmagy, magdanda, gurluşyk industriýalarynda bir ewolýusiýa döretdi. Munuň saýasynda demir ýollar üçin daglary howpsuz ýagdaýda ýaryp ýol ýasap bildiler. Netijede Nobel 355 patente eýe bolan birnäçe açyş edip uly emläge eýe boldy.
Ölüm täjiri
Dinamit ilki başlarda peýdaly maksatlar üçin ulanylsa-da, gysga wagtyň içinde uruşlarda ulanylmaga başlady. Ispaniýa-Amerika Uruşynda dinamitli bombalaryň ulanylmagy bilen dinamit bir uruş ýaragy ýaly görlüp başlady. Nobeliň bu uruşlarda dinamit ulanmagy goldap-goldamanlygy anyk bilinenok. Parahatçylygyň tarapdary bolandygy aýdylýar.
Munuň ýany bilen 1888-nji ýylda dogany Ludvidiň aradan çykmagy bilen adamlaryň öz açyşy hakynda näme pikir edýändigini bildi. Alfrediň dogany üçin beren ölüm habarynda käbir žurnalisleriň goýberen ýalňyşy bilen özüniň ölüm habaryny berendigi hasaplanyldy. Hatda bir fransuz gazedi:" (Le marchand de la mort est mort) ölüm täjiri" diýip ýazdy. Bu ölüm habarynda Nobeliň adamlary has çalt öldürmek üçin niýetlenen täze açyşlaryndan baýaýandygy ýazylypdy.
Nobel bu habarlary okap özuni ýitirdi. Netije hökmünde mirasyny oňat işler üçin ulanmaga karar berdi. 1896-njy ýylda ölmezinden bir ýyl ozal iň soňky hyýalyny amala aşyrdy. Emläginiň uly bölegini bir sany Parahatçylykdan ybarat 5 sany dürli kategoriýadaky Nobel Baýragy berilmegine geçirdi. Nobel baýraklary bu günki günde Medisina, Fizika, Himiýa, Edebiýat we Parahatçylyk ugurlarynda berilýär.
Nobel Ylym we Parahatçylyk Baýraklary näme üçin berilýär?
100 ýyldan hem köp wagtdan bäri ylymda, edebiýatda adamzat üçin peýdaly bolan işleri bitiren adamlar Nobel Baýraklary bilen sylaglanyp gelinýär. Nobel Parahatçylyk Baýragy bolsa Halklaryň agzybirligi üçin dürli kynçylyklardan geçip göreşen, goşunlary azaltmak üçin elinden gelenini gaýgyrman işler ýöredenlere berilýär. Ýöne Alfred Nobeliň we Nobel baýraklarynyň känbir aýdylmadyk we müňlerçe adamyň ölümine sebäp bolan, garaňky bir geçmişi bar.
-
SiziňÝalyBiri
2 months ago
- + + +
Çeşmesi taýýarlan ???
-
messibet
2 months ago
- Baybow, görgüli soňunda ökünip, baýlygyny gowy zatlara sarp etmeli eden eken.
Ýöne ýüz ýyl bäri berilip gelinýän bolsa o bendäň puly tükenmedimikä?
-
turkmen-talyp
2 months ago
- Abama-da parahatchylyk nobelini aldy yöne urusha sebäp boldy.
-
gyzlarynarzuwy
2 months ago
- @tmtalyp şoň üçin häzirki tebigi bilim proflary edebiýat bilen parahatçylyk nobelini nobel kabul edenoklar, olar syýasy diýýäler
-
scorp11
2 months ago
- tukenenok ol fond achdy shol fondam shugune chenli puly kopelmese azalsnok orosent munya
-
scorp11
2 months ago
- prosent


text:
+99365805045
Satlyk jaylar bayramaly yer etas bayramaly saherdeGörmek Jaýlar we Kwartiralar goşulan wagty 1 aý öň Gören adam sany 15x
tm
Jay satlyk gerek bolso habarlasyn bayramalyn icinden +99365805045Görmek Jaýlar we Kwartiralar goşulan wagty 1 aý öň Gören adam sany 13x
kowush
Turkden geldi ayagyma kizi boldy tazeje geyilmedik Razmer 37Görmek Aýallar üçin goşulan wagty 2 aý öň Gören adam sany 152x
Babyçka bagaj kemçilik ýok arassa stop cyra zamok bilen bile!
gitara ady barcelona satlyk imo nomer862872656
Samsung g 313
Hemme zady gul yaly isleyaGörmek Telefonlar goşulan wagty 3 aý öň Gören adam sany 22x
mebel.telewizor
Mitsubishi diamente
Baha bolyan yeri Yagdayy klapan egrelden basga kemi yokGörmek Mitsubishi goşulan wagty 3 aý öň Gören adam sany 115x
Продаётся срочно
Срочно продаётся 3-х. комн.кв на 1-м этаже в байрамали с двориком.уступка будет.Görmek Jaýlar we Kwartiralar goşulan wagty 7 aý öň Gören adam sany 792x
Jay
Nagt ylalasyk ba tayyn jay bolyan yeri 2.5mliard.Jay bayramalyda mikrayonda howly icine mellegem.ba mal yaatagam ba icine dasyma banya tuwalet kladofk 6komnat aboy remontGörmek Köp komnatly goşulan wagty 7 aý öň Gören adam sany 82x
Samsung j5 2015
Yagdayy onat soz yok obnavit edilen ici 2017 abmen bar Tel imo 62126162Görmek Telefonlar goşulan wagty 7 aý öň Gören adam sany 308x
Jay satlyk
Satlyk Bayramalyda şaherde plan jay 2 komnatly,pristroykaly 50 kwadrat jay we 200 kwadrat howly!!! amatly bahasyndan!!! tel.64 48 42 73 Imo Eyesi!!!Görmek 2 komnatly goşulan wagty 8 aý öň Gören adam sany 141x
Pradawez
Is gozleyan men mary bayramalyda yasayan Adym Yusup +99363717204 +99362552145Görmek Iş gözleýän goşulan wagty 8 aý öň Gören adam sany 64x
Awalon satjak
Awalon satjak
Awalon 99 yyly 98 mator3.0 koja salon arassaja tigirleri yañy çalşylan lük ba 864481833Görmek Agentlik hyzmatlar goşulan wagty 8 aý öň Gören adam sany 106x
Remont kwartira ofiss magazinow
Евро ремонт под ключ, делаем качественно,Декоративны потолки, обой, ламинат, шткатурка, плитка, электрика, сантехника, и дтп мы можем строительные материалы тоже предоставить опыт работы 15 лет профессионалные мастера!!!Görmek Gurlyşyk we remont goşulan wagty 8 aý öň Gören adam sany 202x
BMW 5/H
Ýagdaýy gowy Dwigatel: 2,5 L plite. karobka: mehanika. obmen bar.Görmek Ýeňil maşynlar goşulan wagty 8 aý öň Gören adam sany 138x
BMW 5/H
Ýagdaýy gowy, 2,5 L plite mator, obmen bar.Görmek Ýeňil maşynlar goşulan wagty 8 aý öň Gören adam sany 267x
BMW 5/H
Ylalaşyk bar, ýagdýay gowy, obmen bar.Görmek Ýeňil maşynlar goşulan wagty 8 aý öň Gören adam sany 243x
BMW 5/H
Ýagdaýy gowy, obmen barGörmek Ýeňil maşynlar goşulan wagty 8 aý öň Gören adam sany 319x


text:
Ekonomika fakultetiniň belarus we türkmen talyplary, mugallymlary Moldawiýanyň Ekonomika Akademiýasynyň informassion howpsuzlyk döredijilik işleri bölüminiň inisiatiwasy boýunça XIV halkara informassion howpsuzlyk «Securitatea Informationala – 2018» atly maslahatynyň çärlerinde geçirilen wideomaslahatyna gatnaşdylar.
1-2-nji kursyň belarus we türkmen talyplary wideomaslahatynyň geçiriliş we ýola salyş tehnologiýalary bilen tanyşdylar, amaly hem tejribe görnüşde ekonomiki informasiýalar, hasap we komersiýa kafedrasynyň özleşdirilýän we owredilýän sapaklaryny barladylar. Mundan başga-da, talyplar iňlis diliniň çuňňur öwrenilmeginiň zerurlydygyna, halkara komunikassiýalarynda esasy guraldygyna göz ýetirdiler.
(Перевод – Атаев Рустам Мерданович, группа МЭ-11)


text:
Bir näçe pudaklarda ulanylýan QR kotlary durmuşymyzyň her ýerine gelmäge başlady.Şeýle hem telefonlarda şaýat boýar. Marketlerde, söwda merkezlerinde satylan harytlaryň üstüne ýerleşdirilen QR kotlar lazer tehnologiýa saýasynda okalýar we harydyň näme bolandygy we bahasynyň näçeligini çykarýar.
QR-nyň açylyşy Quick Response türkmençesi “tiz reaksiýa” manysyny berýändir. Işleri tizlendirmek üçin oýlap tapylan QR kody 1994-nji ýylda Ýapon Denso firmasy tarapyndan döredilip we patendi alynandyr. Ilki bilen awtomobil pudagynda ulanylmak üçin döredilen QR kotlary soňky wagtlarda durmuşymyzyň her ýerine girdi. Erbet hem bolmady. Bir harydy satyn almak islänimizde QR kotlary işe girýär. Minutlap bu näçe manat, bahasy näme ýaly soraglar bilen duş gelmeýäris. QR kot okyjy okaýar we bize nyrhy aýdyp berýär
5,828 gezek okaldy


text:
Birleşen Milletler Guramasynyň 8-nji oktýabrda çykaran raportynda aýdylmagyna görä, dünýä jemgyýetçiligi global temperaturany göz öňünde tutulan derejesinden aşakda saklajak bolsa, “ozal görlüp-eşidilmedik özgerişleri” amala aşyrmaly. Beýle edilmedik ýagdaýda, gitdigiçe artýan gyzgynlyk tolkunlary, sillere sebäp bolýan tupanlar, şeýle hem käbir regionlarda gurakçylykdan dörän özgerişler bilen ýüzbe-ýüz bolmak howpy dörär.
BMG-niň Klimat özgerişi baradaky halkara komissiýasy (IPCC) raportyň çykarylmagy mynasybetli eden beýanatynda Ýer şarynyň temperaturasynyň artmagyny 2015-nji ýylda Pariž ylalaşygynda göz öňünde tutulan 2 gradusdan däl-de, diňe 1,5 gradusdan geçirmän saklamak “adamlara we tebigy ekosistemasyna göz-görtele bähbitli” bolar diýdi.
IPCC-niň raportynda bellenmegine görä, häzirki ýylylyk derejesini nazara alanyňda dünýäniň temperaturasynyň 2030-njy we 2052-nji ýyllaryň aralygynda 1,5 gradus artmagy mümkin.
Maksat edilýän 2 gradusy däl, 1,5 gradusy saklap bolsa, 2100-nji ýyla çenli deňiz suwlarynyň derejesi 0,1 metr artar diýlip hasabatda aýdylýar. Bu bolsa deňiz kenarlarynda, adalarda we derýalaryň deltalarynda ýaşaýan ilata klimat özgermesine uýgunlaşmaga bir pursat bolar.
Temperatura derejesini aşaklatmak, şol bir wagtda-da, janly-jandarlaryň görnüşleriniň azalmagynyň, olaryň ýok bolup gitmeginiň, şeýle hem ýer ýüzüne, arassa suwa we kenarlaryň ekosistemasyna ýetjek zyýanlaryň öňüni alar.
“Ýylylygyň her bir bölejigi möhüm rol oýnaýar, aýratyn-da 1,5 gradus ýa onuň artmagy käbir ekosistemalaryň ýogalmagy ýaly soňra düzedip bolmajak uzak möhletli üýtgemeler bilen baglanyşykly” diýip, BMG-niň Klimat özgerişi baradaky halkara komissiýasynyň iş toparyna ýolbaşçylyk eden Otto Pörtner aýdýar.
Komissiýa hasabat işini jemlemek we hökümetleriň haýyşy boýunça global ýylylygy 1,5 gradusda çäklendirmegiň ähmiýeti we ony amala aşyryp boljakdygy ýa bolmajakdygy hakda pikir alyşmak maksady öten hepde Günorta Koreýanyň Inçeon şäherinde duşuşdy.
Hasabata 2015-nji ýylda Parižde gelnen ylalaşygy amala aşyrmak hakda hökümetlere ylmy taýdan ýol görkeziji diýip garalýar.
Ýylylygy 1,5 gradusda saklamak üçin adamlar tarapyndan döredilýän kömürturşy gazynyň 2030-njy ýyla çenli 45 prosent çemesi azaldylmagy zerur.
Görlüp-eşidilmedik özgeriş
Hasabatda bellenmegine görä, 2050-nji ýyla çenli dünýäde sarp edilýän elektrik togunyň 70-85 prosenti gaýtadan dikeldip bolýan energiýadan üpjün edilmeli.
Global temperatura ortaça hasap bilen wagtlaýyn 1,5 gradusdan geçse, onda ony 2100-nji ýyla çenli 1,5 gradusdan aşakda saklamak üçin uglerody aradan aýyrmaga goşmaça tehnologiýa gerek bolar.
Ýöne hasabatda aýdylmagyna görä, tokaýlary döretmek, bioenergiýadan peýdalanmak we kömürturşy gazyny tutup saklamak hem töwekgelçilikli, sebäbi bu entek synagdan geçirilen zat däl.
Ýöne 1,5 gradus maksadyna ýetilmezligi dünýäde güýçli özgerişlere getirer. Aşak dereje Arktik ummanynyň tomsuna deňiz buzundan boş bolmagyna sebäp bolar.
“Hasabat bilşimiz ýaly, ýaşaýşy goldaýan klimat sistemasyna pikir edip bolmajak zyýanlaryň öňüni almak üçin köp pursatymyzyň ýokdugyny görkezýär” diýip, IPCC-niň agzasy Amjad Abdulla aýdýar.


text:
Rahmet Gylyjow-Aýtmaly habarym bar
Ozalyýetinde durmuş şeýle gurnalan eken: nämä garaşsaň, nämäni gözleseň, nähili pikirlere hemra bolsaň, öňüňden şol çykýar. Bir maksady ýüregiňe düwüp, mümkin boldugyndan ugrunda yhlas etseň, ýüze çykýan sebäplere, pursatlara we mümkinçiliklere daýansaň, hökman arzuwyňa gowuşjakdygyň nygtalýar. Çünki dünýäni görmek islegindäki Zülkarneýn hem şeýle sebäplere ýapyşyp, yzyna eýerip, zeminiň iki künjüne ýetmegi başarypdyr. Arzuwlara çäklendirme girizmeli däl. Näçe köp gazanasymyz gelse, şol mukdarda haýyrly, bol we beýik isleglere ýapyşmaly. Adamyň ömür boýy ýanyndan aýrylmaýan arzuwlarynyň biri – Hydyr atany görmek. Çagalykdan aňymyza ornan düşünjeler haýyr paýlaýan we ak pata berýän Hydyr ataly kyssalara şeýle bir höwrügipdir, ömrüň haýsy menzilinden barýandygyňa garamazdan, ol elmydama şol arzyly islegligine hem saklanýar. Ýöne, täsin ýeri biz Hydyr ata, aglaba wagt, diňe gadyr gi-jesinde garaşýarys. Hawa, şol gadyr gijesinde asmandan inýän lek-lek perişdelere ýa-da Hydyr ata duşmak islegi we mümkinçiligi örän ýokary. Olaryň arzuwynda uzyn gijäni ukusyz oturýanymyz we garaşyp ötürýänimiz az däl. Onsoňam, göräýsegem, bu wakany hiç kime aýtmaýarys ahyry, sebäbi beýle zatlary aýdyp ýörmeli dälmişin diýen sözlerden gulaklarymyz ganypdyr. Ýöne, geň ýeri aýdylmaly däl şeýle hakykatlaryň kyssasy hemmä mälim.


text:
Söweş sportunyň janköýerleri üçin täsirli tomaşa boljak kikboksing boýunça ýaryşlar 23-26-njy sentýabr aralygynda Taýboks we kikboksing arenasynda geçiriler. Kikboksing başa-baş söweş sungatyna degişli sport görnüşi bolup, onda türgenler ýörite elliklerini geýip, ýalaňaç aýaklary bilen depmek usullaryny ulanýarlar. Dört günläp dowam etjek ýaryşyň netijesinde 15 sany altyn medal gowşurylar. Ýaryş kikboksingiň dört görnüşi boýunça geçiriler: ful-kontakt, lou-kik, kik-laýt we poýnt-faýting.
Meňzeş Täzelikler
“7 Tepe 7 Kıta Mini Dünya Kupası” Futbol bäsleşigi
Stambul Uniwersiteti halkara talyplar üçin “7 Tepe 7 Kıta Mini Dünya Kupası” Futbol bäsleşigi geçirer. Bu bäsleşik Stambuldaky Uniwersitetleriň …


text:
Azerbaýjan OPEC+ monitoring geňeşine ýurtda nebitiň gündelik çykarylyşy barada hasabatyny hödürledi. Oňa laýyklykda, dekabrda bu görkeziji 810 müň barrele, noýabrda 790,7 müň barrele deň boldy. Azerbaýjan 2017-nji ýylda öz borçnamalaryny şular ýaly ýerine ýetirdi. Bu barada Azerbaýjanyň Energetika ministrliginiň metbugat gullugynyň ýolbaşçysy Zamina Aliýewa habar berdi, diýip Praým belleýär.
Ol şeýle hem Azerbaýjanyň nebitiň çykarylyşyny çäklendirmek boýunça borçnamalaryny doly berjaý edýändigini nygtady.
OPEC we nebit çykarýan beýleki döwletler (OPEC+) 2016-njy ýylyň ahyrynda nebitiň çykarylyşyny oktýabrdaky derejeden günde 1,8 mln barrel çäklendirmegi ylalaşdylar. Ylalaşygyň çäklerinde Azerbaýjan günde 35 müň barrel (869 müň barrel derejeden) çäklendirmek borçnamalaryny öz üstüne aldy. Ylalaşyk 2017-nji ýylyň birinji ýarymy üçin baglaşyldy, maý aýynda ol ýene-de üç çärýek — 2018-nji ýylyň martyna çenli, noýabrda bolsa, ýene-de 9 aý — 2018-nji ýylyň ahyryna çenli uzaldyldy.
Azerbaýjanyň Energetika ministrliginiň maglumatlaryna laýyklykda, ýurtda dekabr aýynda nebitiň gündelik çykarylýan möçberi 810 müň barrele ýetdi, onuň 755,1 müň barreli çig nebit, 54,9 müň barreli bolsa – kondensat. Her günde 649,4 müň barrel çig nebit, 54,9 müň barrel kondensat we 20,1 müň barrel nebit önümleri eksport edildi.


text:
Şu gün Döwlet medeniýet merkeziniň Mukamlar köşgünde “Aýdym-saz sungatynyň gadymy çeşmeleri” atly halkara ylmy maslahatyň we festiwalyň açylyş dabarasy boldy.
Medeniýet ministrligi tarapyndan guralan çärä gatnaşmak üçin Russiýa Federasiýasynyň, ABŞ-nyň, Fransiýanyň, Saud Arabystanynyň, Ýaponiýanyň, Koreýanyň, Hindistanyň, Türkiýäniň, Eýranyň, Owganystanyň, Gyrgyzystanyň we Özbegistanyň alymlary hem-de hünärmenleri, şol sanda saz öwrenijileri, dilçileri, sungaty we medeniýeti öwrenijileri paýtagtymyza geldiler.
Aýdym-saz sungatynyň çeşmelerine bagyşlanan halkara forum ýurdumyzda 2018-nji ýylyň «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip yglan edilmegi mynasybetli aýratyn ähmiýete eýedir. Bu gadymy transmilli ýoluň geçen ýerleriniň dünýä taryhynda diňe bir ykdysady ýagdaýlar bilen däl, eýsem, ysnyşykly medeni, ylmy we bilim taýdan özara baýlaşmak, öňler Ýewraziýa yklymynda ýaşan hem-de bütin adamzadyň taryhy-medeni mirasynyň uly bölegini döreden halklaryň döredijilik zehini bilen hem kesgitlenýändigi aýdyňdyr. Beýik Ýüpek ýoly dostlukly we hoşniýetli gatnaşyklaryň, ruhy-medeni däpleriň netijesinde, köp halklary baglanyşdyryp, nusgawy Ýewraziýa medeniýetiniň döremegine täsir etdi.
Türkmenistan öz ösüşiniň täze taryhy tapgyrynda beýleki döwletler bilen birlikde, dostluk we raýdaşlyk ýollaryny çekip, ählumumy parahatçylygyň, durnukly ösüşiň pugtalanmagyna ýardam berýär. Bu babatda halklaryň özara düşünişmegine ýardam berýän medeni gatnaşyklara aýratyn orun degişlidir.
Ýurdumyz ykrar edilen parahatçylyk dörediji we sebitiň iri medeni merkezi bolup, ösüşiň ýakynlaşdyryjy nusgalarynyň biri hökmünde Beýik Ýüpek ýoluny täzeden dikeldýär, medeniýetleriň özara baýlaşmagynda görelde görkezip, giň gatnaşyklara hem-de ylmy alyşmalara taýýardygyny subut edýär. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Parahatçylyk sazy, dostluk, doganlyk sazy” atly kitabynyň esasynda sungatyň parahatçylyk dörediji wezipesi baradaky pikiriň goýlandygyny bellemek gerek. Bu kitap döwletimiziň hoşniýetli goňşuçylyk syýasatynyň üsti bilen halkymyzyň beýik sazandasy Şükür bagşy barada gürrüň berýär.
Dünýäniň halklarynyň medeniýetleriniň, şol sanda aýdym-saz medeniýetiniň gözbaşyny giňden we köptaraply öwrenmek ynsanperwer hyzmatdaşlygyň işjeňleşmegine ýardam bermäge gönükdirilendir. Aýdym-saz medeniýeti Aşgabatdaky halkara forumyň gün tertibini öňünden kesgitledi.
Mukamlar köşgüne ýurdumyzyň hökümet agzalary, medeniýet ulgamynyň ýolbaşçylary, döredijilik intelligensiýasynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, degişli hünär ugurly ýokary okuw mekdepleriniň professor-mugallymlary we talyplary ýygnandylar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň halkara foruma gatnaşyjylara iberen Gutlagynda iri möçberli çäräniň ähmiýeti nygtaldy.
Döwlet Baştutanymyzyň Gutlagynda: “Biz häzirki döwürde türkmen halkynyň dünýä medeniýetinde özboluşly orun alan aýdym-saz sungatyny, gadymy medeni mirasyny düýpli öwrenmek boýunça giň gerimli işleri amala aşyrýarys. Aýdym-saz sungatynyň gadymy çeşmeleri türkmen halkynyň medeni mirasynda, halk döredijiliginde, nusgawy edebiýatynda özboluşly orny eýeleýär. Şöhratly ata-babalarymyzdan şu günlere gelip ýeten aýdym-saz sungatymyzyň taryhyny, özboluşly aýratynlyklaryny öwrenmek, dünýä ýaýmak we geljekki nesillere ýetirmek sungaty öwrenijiler we mirasgärler üçin esasy wezipeleriň biridir” diýlip bellenilýär.
Milli Liderimiz “Aýdym-saz sungatynyň gadymy çeşmeleri” atly halkara ylmy maslahatyň we festiwalyň aýdym-saz sungatyny wagyz etmäge, dünýä döwletleriniň medeniýet hem-de sungat ussatlarynyň arasyndaky dostluk we döredijilik gatnaşyklaryny kämilleşdirmäge, Ýer ýüzüniň halklarynyň aýdym-saz mirasy hem-de sungaty bilen ýakyndan tanyşmaga ýardam berjekdigine ynam bildirdi.
Ylmy maslahatyň çäklerinde geçen umumy mejlisiň işine Russiýanyň, ABŞ-nyň, Ýaponiýanyň, Fransiýanyň, Koreýanyň, Eýranyň, Azerbaýjanyň, Gyrgyzystanyň, Özbegistanyň alymlary we hünärmenleri gatnaşdylar.
Ýurdumyz bilen öňden we netijeli hyzmatdaşlyk edýän Smitsonian institutynyň (ABŞ) Aziýanyň medeni-taryhy maksatnamasynyň başlygy Pol Maýkl Teýlor adamzadyň ruhy mirasynyň köklerini öwrenmekde bu halkara forumyň tutýan ornuny nygtady. Amerikan alymy türkmen halkynyň medeni mirasyny wagyz etmek boýunça Smitsonian institutynyň alyp barýan işleri, hususan-da, Magtymguly Pyragynyň eserleriniň neşiri hem-de Türkmenistanyň sungat ussatlaryna bagyşlanan kitaplar barada gürrüň berdi. Olar ABŞ-nyň, Ýewropanyň kitaphanalaryna we muzeýlerine berildi, häzirki zaman tehnologiýalarynyň peýdalanylmagy bilen bolsa dünýäniň köp döwletleriniň okyjylaryna elýeterli boldy.
Azerbaýjan Respublikasynyň at gazanan medeniýet işgäri, Azerbaýjanyň Saz medeniýetiniň döwlet muzeýiniň direktory Alla Baýramowa bu ýere ýygnananlary aýdym-saz mirasyny gorap saklamak boýunça muzeýiň alyp barýan işleri bilen tanyşdyrdy.
Sungaty öwreniş ylymlarynyň kandidaty, Türkmenistanyň at gazanan sungat işgäri, Russiýanyň Sungatyň taryhy institutynyň (Sankt-Peterburg) uly ylmy işgäri Nailýa Glazunowanyň çykyşy türkmen aýdym-sazyna bolan söýgüsine beslendi. Ol bu işe özüniň ylmy işlerini bagyşlady.
Gyrgyz Respublikasynyň Milli ylymlar akademiýasynyň Ç.Aýtmatow adyndaky Dil we edebiýat institutynyň uly ylmy işgäri, filologiýa ylymlarynyň kandidaty, milli sazlaryň “Ustatşakirt” merkeziniň Jemgyýetçilik birleşiginiň müdiriýetiniň başlygy Raziýa Syrdybaýewa öz çykyşyny aýdym-saz sungatynyň türkmen we beýleki ýakyn medeniýetleriň ösüşindäki ornuna bagyşlady.
Koreýa Respublikasynyň Aziýa medeniýeti merkeziniň ýerine ýetiriş ussatlygy bölüminiň ýolbaşçysy, kompozitor Kim Heýongyň çykyşynda dünýä halklarynyň medeniýetiniň örän gadymy görnüşiniň biri hökmünde saz folkloryny öwrenmek meseleleri esasy gürrüň boldy.
Özbegistanyň Döwlet konserwatoriýasynyň özbek mukam sungatynyň taryhy we nazaryýeti kafedrasynyň professory Rustambek Abdullaýew, Eýranyň SAMT uniwersitetiniň ylmy işgäri, Eýran Yslam Respublikasynyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň medeniýet boýunça geňeşçisi Mohammad Jawad Abolgasemi, gündogar milli saz gurallarynda fransuz ýerine ýetirijisi Iban Perre, Ýaponiýanyň döredijilik toparynyň agzasy Toru Sasaki öz çykyşlarynda halkara ylmy maslahatyň we festiwalyň ruhy mirasy gorap saklamakda, bilimleri artdyrmakda, hyzmatdaşlygy ösdürmekde ähmiýetini nygtadylar.
Aşgabat forumyna gatnaşyjylar şu duşuşygyň möhümdigini nygtap, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa alyp barýan oňyn syýasaty üçin tüýs ýürekden hoşallyklaryny beýan etdiler, ylmyň we medeniýetiň yzygiderli ösdürilmegi, alymlara hemmetaraplaýyn goldaw bermek, ynsanperwer ulgamda halkara gatnaşyklary işjeňleşdirmek türkmen Lideriniň syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarydyr. 2015-nji ýylda “Görogly” eposynyň dessançylyk sungatynyň nusgasy hökmünde, 2017-nji ýylda bolsa küştdepdiniň aýdym we tans sungatynyň nusgasy hökmünde ÝUNESKO-nyň adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň sanawyna girizilmegi alnyp barylýan bu giň gerimli işleriň mysaly hökmünde bellenildi.
Beýik ata-babalarymyz ylmyň hem-de medeniýetiň jemgyýetçilik ösüşiň hereketlendiriji şertidigine düşünip, örän iri kitaphanalary we ylmy merkezleri döredipdir, obserwatoriýalary açypdyr, sungaty ösdürmegi höweslendiripdir. Şu nukdaýnazardan hem döwürleriň arabaglanyşygynyň dowamatlylygyny bellemek buýsançlydyr. Çykyş edenler munuň hormatly Prezidentimiziň milli medeni mirasy öwrenmegi hem-de giňden wagyz etmegi höweslendirmek boýunça alyp barýan ägirt uly işlerinde doly beýanyny tapýandygyny bellediler.
Mukamlar köşgüniň giň eýwanynda guralan sergi ylmy forumyň özboluşly dowamyna öwrüldi. Serginiň ýurdumyzyň sungatynyň köptaraply dünýäsine bagyşlanan ýörite bölüminde suratkeşleriň eserleri, zergärleriň we senetçileriň önümleri, saz gurallary, kitap önümleri, fotosuratlar görkezildi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň milli medeniýetimiz we sungatymyz baradaky işlerine aýratyn orun berildi.
Türkmen bagşy-sazandalarynyň çykyşlary baýramçylyk ruhuna beslendi.
Günüň ikinji ýarymynda Şekillendiriş sungaty muzeýinde, Döwlet çeperçilik akademiýasynda, Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde guralan bölümler boýunça mejlislerde maslahat öz işini dowam etdi. “Halk sazlary medeni-taryhy mirasyň aýrylmaz bölegidir”, “Folkloristikanyň häzirki zaman meseleleri: milli saz däplerine täzeçe çemeleşmegiň gözlegleri we usullary”, “Edebi folklorda we saz sungatynda çeper keşpleriň beýany” diýen mazmundaky gürrüňler we beýlekiler çykyşlaryň esasyny emele getirdi.
Alymlar türkmen halkynyň aýdym-saz däpleriniň gadymy taryhy baradaky gyzykly arheologiýa maglumatlaryny getirdiler. Çykyşlaryň birnäçesi mukamçylygyň hem-de sazlary döretmegiň aýratynlyklaryna, bagşylaryň sungatyna we halkymyzyň esasy saz guraly bolan dutara bagyşlandy. Türkmen bagşylarynyň asyrlaryň dowamynda milli medeniýeti ösdürmekdäki orny, halypaçylyk däpleriniň dowamatlylygy, dürli döredijilik ýollarynyň kemala gelşi nygtaldy. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiziň “Ile döwlet geler bolsa...” atly kitabynyň ähmiýeti bellenildi. Bu kitapda aýdymçy-sazandalaryň köptaraply sungaty köpasyrlyk çeperçilik däpleriniň esasynda kemala getirilen hem-de her bir täze nesliň ýerine ýetirmeginde kämilleşdirilen ýokary ussatlygyň nusgasy hökmünde görkezilýär.
Bu ýerde görnükli türkmen kompozitorlarynyň we sazandalarynyň döredijiligini içgin öwrenmek meselesiniň ara alnyp maslahatlaşylmagyna hem uly ähmiýet berildi. Dürli halklaryň aýdym-saz sungaty we gurallary hakyndaky çykyşlar uly gyzyklanma döretdi.
Agşam Magtymguly adyndaky Milli saz-drama teatrynyň sahnasynda üstünlige beslenip geçen dostluk konsertinde çykyş edenler öz ussatlygyny görkezdiler.
Bir bitewi maksat bilen ruhlanan artistler her bir eseri ýerine ýetirmäge tüýs ýürekden çemeleşip zehinini bagyşladylar. Köp sanly tomaşaçylar dünýäniň halklarynyň aýdym-saz däplerini bir bitewülige jemlän ajaýyp spektakldan lezzet almaga, gadymy gurallaryň jadylaýjy owazyny diňlemäge mümkinçilik aldylar. Konsert maksatnamasynda medeniýetleriň özara baýlaşmagyna, dostluga we sazlaşyga gönükdirilen halkara forumyň esasy many-mazmuny beýan edildi.
Ertir “Aýdym-saz sungatynyň gadymy çeşmeleri” atly halkara ylmy maslahatynyň we festiwalynyň çäklerinde döredijilik çäreleriniň hem-de duşuşyklarynyň birnäçesi geçiriler. Daşary ýurtly myhmanlar türkmen paýtagtynyň ajaýyplyklary bilen tanyşlygyny dowam ederler.


text:
Türkmenbaşy Halkara deňiz porty
Beýik Ýüpek Ýolunyň iň esasy böleginiň biri hökmünde göz öňüne tutylan Türkmenbaşy halkara deňiz portunyň gurluşygy Türkmenistan döwletimiziň geoykdysady taýdan amatly ýerde ýerleşýändigini nazarda tutup, «Türkmenbaşynyň Halkara deňiz portuny we Türkmen deňiz söwda flotuny...
Gämi gurluşyk we gämi abatlaýyş ussahanasynyň esasy maksady gämileri başdan gurmak we bar bolan gämileri abatlamakdyr. Gämi gurluşyk we gämi abatlaýyş ussahanasynda gämileri suwdan galdyryp abatlaýyş ussahanalaryna geçirmek ýa-da bejerilen we öndürilen gämileri deňize düşürmek maksatly...


text:
TÜRKMENISTANYŇ
K A N U N Y
Haryt nyşanlary, hyzmat ediş nyşanlary we harytlaryň gelip
çykan ýeriniň ady hakynda
(Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary 2008 ý., № 4, 53-nji madda)
(Türkmenistanyň 22.06.2013 ý. № 414-IV Kanuny
esasynda girizilen üýtgetmeler bilen)
Şu Kanun bilen haryt nyşanlarynyň, hyzmat ediş nyşanlarynyň we harytlaryň gelip çykan ýerleriniň adynyň hukuk taýdan goralmagy we ulanylmagy bilen baglanyşykly ýüze çykýan gatnaşyklar düzgünleşdirilýär.
I bap. Umumy düzgünler
1-nji madda. Esasy düşünjeler
Şu Kanunda aşakdaky esasy düşünjeler ulanylýar:
Pariž konwensiýasy - 1883-nji ýylyň 20-nji martynda Parižde kabul edilen senagat eýeçiligini goramak boýunça konwensiýa.
Madrid ylalaşygyna Teswirnama - 1989-njy ýylyň 27-nji iýunynda Madridde kabul edilen, nyşanlaryň halkara hasaba alnyşy hakyndaky Madrid ylalaşygyna Teswirnama.
Senagat eýeçiliginiň obýektleri - şu Kanunyň ulanylmagyna degişli haryt nyşanlary, hyzmat ediş nyşanlary (mundan beýläk - haryt nyşanlary), harydyň gelip çykan ýeriniň ady.
Haryt nyşany - ýuridik şahsyň ýa-da ýuridik şahsy döretmezden telekeçilik işi bilen meşgullanýan fiziki şahsyň harytlaryny aýrybaşgalaşdyrmaga hyzmat edýän belgi.
Hyzmat ediş nyşany - ýuridik şahsyň ýa-da ýuridik şahsy döretmezden telekeçilik işi bilen meşgullanýan fiziki şahsyň ýerine ýetirýän işlerini we/ýa-da edýän hyzmatlaryny (mundan beýläk -hyzmatlar) aýrybaşgalaşdyrmaga hyzmat edýän belgi.
Harydyň gelip çykan ýeriniň ady - harytlaryň aýratyn häsiýetleri bilen baglanyşykly geografık obýektiň atlandyrylyşy.
Şahs - ýuridik şahsy döretmezden telekeçilik işi bilen meşgullanýan fiziki şahs, ýa-da ýuridik şahs.
Haýyşnamaçy - haryt nyşanyny ýa-da harydyň gelip çykan ýerleriniň adyny ulanmaga hukuk almak üçin haýyşnama tabşyran şahs, haryt nyşanynyň hemmä bellidiginiň ykrar edilmegi hakynda arza beren şahs.
Haýyşnama - haryt nyşanyny hem-de harydyň gelip çykan ýerleriniň adyny bellige almak we/ýa-da harydyň gelip çykan ýeriniň adyny ulanmaga hukuk almak üçin zerur bolan resminamalaryň toplumy.
Birinji haýyşnama - Pariž konwensiýasyna gatnaşyjy döwletiň degişli edarasyna senagat eýeçiliginiň obýekti üçin, berlen senesine görä konwension ilkinjilik bellenilýän haýyşnama.
Konwensiýa haýyşnamasy - konwensiýa ilkinjiliginiň berilmegini soramak bilen, haryt nyşany üçin haýyşnama.
Haryt nyşanynyň ilkinjiligi - haryt nyşanyny bellige aldyrmak üçin haýyşnama berlende wagt taýdan birinjilik.
Konwensiýa ilkinjiligi - Pariž konwensiýasyna gatnaşyjy döwletiň degişli edarasyna birinji haýyşnama berlen senesi boýunça haryt nyşanyna bellenilýän ilkinjilik.
Kysmy bir harytlar we hyzmatlar - harytlaryň we/ýa-da hyzmatlaryň bir kysmyna we görnüşine degişli bolup, çalymdaş haryt nyşanlary bilen bellik edilende sarp edijide olaryň şol bir öndürijä degişlidigi barada düşünje döredip biljek harytlar we/ýa-da hyzmatlar.
HHHK - nyşanlary bellige almak üçin harytlaryň we hyzmatlaryň halkara klassifıkasiýasy.
HNŞEWK - haryt nyşanlarynyň şekillendiriş elementleriniň Wena klassifikasiýasy.
Haryt nyşanyna şahadatnama - Türkmenistanyň haryt nyşanynyň resmi taýdan bellige alnandygyny, ilkinjiligini we onuň eýesiniň şahadatnamada görkezilen harytlar we/ýa-da hyzmatlar babatda haryt nyşanyna bolan aýratyn hukugyny tassyklaýan gorag resminamasy.
Harydyň gelip çykan ýeriniň adyny ulanmaga hukuk berýän şahadatnama - Türkmenistanyň harydyň gelip çykan ýeriniň bellige alnan adyndan peýdalanmaga bolan hukugy tassyklaýan gorag resminamasy.
Haryt nyşanynyň eýesi - haryt nyşanyna aýratyn hukugy bolan şahs.
Haryt nyşanynyň başga birine berilmegi - haryt nyşanyna bolan hukugyň şertnama esasynda başga bir şahsa berilmegi.
Haryt nyşanyna ygtyýarnama - haryt nyşanynyň eýesiniň ygtyýarnama şertnamasy esasynda ony başga bir şahsa ulanmaga berýän rugsady.
Býulleten - Türkmenistanyň Ykdysadyýet we ösüş ministrliginiň Intellektual eýeçilik boýunça döwlet gullugynyň senagat eýeçiliginiň Türkmenistanda bellige alnan obýektleri baradaky maglumatlary çap etmek üçin niýetlenen döwürleýin resmi neşiri.
Bikanun harytlar - bellige alnan haryt nyşany, harydyň gelip çykan ýeriniň ady ýa-da olar bilen gatyşyp gitmek derejesine çenli meňzeş bolan belgisi bikanun ulanylýan harytlar, etiketkalar we şol harytlaryň gaplary.
Patent ynamdary - Türkmenistanyň territoriýasynda hemişelik ýaşaýan, Türkmenistanyň Ykdysadyýet we ösüş ministrliginiň Intellektual eýeçilik boýunça döwlet gullugynda hünär synagyndan geçen we bellige alnan hem-de professional esasda fiziki we ýuridik şahslaryň intellektual eýeçiligiň obýektlerine bolan hukugy edinmekdäki we onuň goragyndaky bähbitlerine wekilçilik edýän raýat.
2-nji madda. Intellektual eýeçilikdäki obýektleriň goralmagy çygrynda döwlet düzgünleşdirmesi
1. Intellektual eýeçilikdäki obýektleriň goralmagy çygrynda döwlet düzgünleşdirmesi Türkmenistanyň Ykdysadyýet we ösüş ministrliginiň Intellektual eýeçilik boýunça döwlet gullugy (mundan beýläk - Türkmenpatent) tarapyndan amala aşyrylýar.
Türkmenpatent öz ygtyýarlyklaryna laýyklykda:
- seretmek üçin haýyşnamalary kabul edýär, olar boýunça ekspertiza geçirýär we haryt nyşanlarynyň hem-de harytlaryň gelip çykan ýerleriniň adyny döwlet tarapyndan bellige alynmagyny amala aşyrýar;
- Türkmenistanyň gorag resminamalaryny berýär we döwlet reýestrlerini ýöredýär;
- ygtyýarnamalary we haryt nyşanynyň başga birine berilmegi hakyndaky şertnamalary bellige alýar;
- haryt nyşanlarynyň we harytlaryň gelip çykan ýerleriniň adynyň bellige alnyşyna üýtgetmeler girizýär;
- goralýan obýektler baradaky maglumatlaryň Býulletende döwürleýin çap edilmegini amala aşyrýar;
gyzyklanýan şahslaryň senagat eýeçiliginiň goralmagy çygryndaky bozulan ýa-da jedelleşilýän hukuklary baradaky nägileliklerine garaýar;
- Türkmenistanyň patent kanunçylygyny kämilleşdirmek we intellektual eýeçiligi çygrynda halkara şertnamalaryny baglaşmak boýunça teklipleri işläp düzýär;
- patent ynamdarlarynyň hünär derejesiniň barlagyny we bellige alynmagyny amala aşyrýar.
2. Türkmenistanyň Ykdysadyýet we ösüş ministrligi şu Kanun, Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary bilen Türkmenpatente berlen ygtyýarlyklaryň çäklerinde intellektual eýeçiliginiň obýektlerini hukuk taýdan goramak meseleleri boýunça halkara şertnamalaryna laýyklykda Türkmenistanyň öz üstine alan borçnamalarynyň ýerine ýetirilmegini üpjün edýär.
II bap.
Haryt nyşany
3-nji madda. Haryt nyşanlarynyň görnüşleri
l. Dilden aýdylan, şekillendiriş, göwrümli we beýleki belgiler ýa-da olaryň utgaşmalary haryt nyşany hökmünde bellige alnyp bilner.
2. Haryt nyşany islendik reňkde ýa-da gatyşyk reňkli bellige alnyp bilner.
4-nji madda. Haryt nyşanynyň hukuk taýdan goralyşy
1. Türkmenistanda haryt nyşanynyň hukuk taýdan goragy şu Kanunda bellenen tertipde onuň döwlet tarapyndan bellige alnyşy esasynda ýa-da Türkmenistanyň gatnaşýan halkara şertnamalarynyň güýji bilen berilýär.
Haryt nyşanyna bolan hukuk kanun tarapyndan goralýar we şahadatnama bilen tassyklanylýar.
2. Haryt nyşanynyň bellige alynmagy haýyşnamanyň Türkmenpatente gelen senesinden başlap on ýylyň dowamynda hereket edýär.
3. Haryt nyşany haryt öndürýän ýa-da hyzmat edýän (mundan beýläk - harytlar) ýuridik ýa-da telekeçilik işi bilen meşgullanýan fiziki şahsyň adyna bellige alnyp bilner.
4. Haýyşnama berlen belgä haýyşnamanyň berlen senesinden onuň Reýestrde bellige alnan senesine çenli wagtlaýyn hukuk goragy berilýär.Haryt nyşanyny bellige almazlyk barada çözgüt kabul edilen halatynda, wagtlaýyn hukuk goragy başlanmadyk diýlip hasap edilýär. Belgini wagtlaýyn hukuk goragynyň hereket edýän döwründe ulanýan şahs haryt nyşanynyň eýesine ol bellige alnandan soň, taraplaryň ylalaşygy bilen kesgitlenilýän öwez tölegini töleýär.
Wagtlaýyn hukuk goragynyň hereket edýän möhleti haýyşnamaçynyň özüne degişli belgini ulanýan şahsyň beren haýyşnamasy barada ýazmaça habar eden senesinden başlaýar.
5. Haryt nyşanynyň eýesine haryt nyşanyny ulanmak, oňa ygtyýarlyk etmek, şeýle hem başga şahslar tarapyndan haryt nyşanynyň ýa-da onuň bilen gatyşyp gitme derejesine çenli meňzeş bolan belgileriniň ulanylmagyny gadagan etmäge aýratyn hukuk degişlidir. Haryt nyşanynyň eýesiniň haryt nyşanyna bolan aýratyn hukugy haryt nyşanynyň şahadatnamasynda görkezilen harytlar babatynda hem saklanyp galýar.
6. Eýesiniň rugsady bolmazdan, Türkmenistanda goralýan haryt nyşanyny ulanmaga hiç kimiň haky ýokdur.
5-nji madda. Haryt nyşanynyň döwlet belligine alynmazlygy üçin esaslar
1. Tapawutlandyryş alamatlary bolmadyk we diňe aşakdaky ýaly böleklerden durýan belgileriň haryt nyşany hökmünde döwlet bellige alnyşyna ýol berilmeýär:
a) mahsus çyzgylaýyn ýerine ýetirilmedik aýratyn harplar we/ýa-da sanlar;
b) çyzyklar, ýönekeý geometrik şekiller, şeýle hem olaryň belli bir görnüş emele getirmeýän utgaşmalary;
ç) harytlaryň belli bir görnüşini belgilemek üçin ählumumy ulanyşa giren belgiler;
d) umumy kabul edilen simwollar we adalgalar;
e) harytlary häsiýetlendirýän, şol sanda olaryň görnüşini, hilini, mukdaryny, häsiýetlerini, näme üçin niýetlenendigini, harytlaryň gymmatyny, şeýle hem olaryň öndürilen ýa-da ýerlenen wagtyny, ýerini, usulyny aňladýan belgiler.
Şeýle belgilere, hususan-da, aşakdakylar degişli bolup biler:
- harytlaryň ýönekeý atlary;
- harytlaryň häsiýetlerini, şol sanda mahabat (magtama) häsiýeti bolanlary görkezýän belgiler;
- çig malyň materialyny ýa-da düzümini görkezýän belgiler;
- harytlaryň agramyny, göwrümini, nyrhlaryny görkezýän belgiler;
- harytlaryň öndürilen senesi;
- önümçiligiň dörediliş taryhyndan maglumatlar;
- haryt öndürijileriň we dellalçylyk firmalarynyň salgylary;
- dolulygyna ýa-da bölekleýin geografik atlardan durup, haryt öndürijiniň ýerleşýän ýeri hökmünde kabul edilip bilinjek belgiler.
ä) harytlaryň esasan häsiýetleri ýa-da näme üçin niýetlenenligi bilen kesgitlenilýän şekilini aňladýan belgiler.
"a" - "ä" kiçi bölümlerde görkezilen bölekler haryt nyşanynda agdyklyk edýän ýagdaýda bolmasalar, onda olar haryt nyşanyna goralmaýan bölekler hökmünde girizilip bilner.
Şu bölümde göz öňünde tutulan düzgünler ulanylmagy netijesinde tapawutlandyryş ukyplaryna eýe bolan belgiler babatda ulanylmaýar.
2. Aşakdaky ýaly böleklerden durýan ýa-da şeýle bölekleri özünde saklaýan belgileriň haryt nyşany hökmünde döwlet bellige alnyşyna ýol berilmeýär:
a) döwletleriň atlary, döwlet tugralary, baýdaklary hem-de beýleki döwlet nyşanlary we belgileri;
b) halkara, hökümetara guramalarynyň gysgaldylan ýa-da doly atlary, olaryň tugralary, baýdaklary hem-de beýleki nyşanlary we belgileri;
ç) resmi gözegçilik, kepillendiriş we düzümini anyklaýyş tagmalary, möhürleri, sylaglary we beýleki tapawutlandyryş nyşanlary, ýa-da olar bilen gatyşyp gitme derejesine çenli meňzeş bolan böleklerden durýan belgiler.
Eger-de degişli ygtyýarly edaranyň razyçylygy bar bolsa, onda şeýle bölekler haryt nyşanyna goralmaýan bölekler hökmünde girizilip bilner.
3. Aşakdaky ýaly böleklerden durýan ýa-da şeýle bölekleri özünde saklaýan belgileriň haryt nyşany hökmünde döwlet bellige alnyşyna ýol berilmeýär:
a) olar ýalan bolsalar ýa-da sarp edijini haryt ýa-da ony öndüriji babatda ýalňyş pikire iterip bilýän bolsalar;
b) jemgyýetçilik bähbitlerine, ynsanperwerlik we ahlak ýörelgelerine ters gelýän bolsalar.
4. Türkmen halkynyň medeni mirasynyň aýratyn gymmatly desgalarynyň ýa-da bütindünýä medeni ýa-da tebigy mirasynyň resmi atlary we/ýa-da şekilleri bilen birmeňzeş ýa-da gatyşyp gitme derejesine çenli meňzeş bolan belgileriň haryt nyşany hökmünde bellige alynmagyna ýol berilmeýär.
5. Aşakdakylara barabar ýa-da olar bilen gatyşyp gitme derejesine çenli çalymdaş bolan belgileriň haryt nyşany hökmünde bellige alynmagyna ýol berilmeýär:
a) bellige aldyrmak üçin haýyşnama berlen (eger-de haýyşnama yzyna alynmadyk bolsa) ýa-da Türkmenistanda, şol sanda Türkmenistanyň halkara şertnamalaryna laýyklykda meňzeş harytlar babatda goralýan we has öň berlen ilkinjiligi bolan beýleki şahslaryň haryt nyşanlary;
b) beýleki şahslaryň şu Kanunda bellenilen tertipde Türkmenistanda hemmelere mälim diýlip ykrar edilen haryt nyşanlary.
Şu bölümde meňzeş harytlar babatda görkezilen, gatyşyp gitme derejesine çenli çalymdaş bolan belgileriň haryt nyşany hökmünde diňe oňa hukugy bolan şahsyň razyçylygy bilen döwlet bellige alnyşyna ýol berilýär.
6. Belgiler harytlaryň gelip çykan ýeriniň adyny ulanmaga hukugy bolan şahslaryň adyna bellige alynýan haryt nyşanyna goralmaýan bölek hökmünde girizilen ýagdaýyndan başga, islendik harytlar babatda harytlaryň gelip çykan ýerleriniň atlary bilen barabar ýa-da gatyşyp gitme derejesine çenli çalymdaş bolan belgiler haryt nyşany hökmünde bellige alnyp bilinmez.
7. Aşakdakylara barabar bolan belgiler haryt nyşany hökmünde bellige alnyp bilinmez:
a) Türkmenistanda olara bolan hukuklary başga şahslarda bellige alynýan haryt nyşanyna berlen haryt nyşanynyň döwlet belligine alynmagy üçin ýüz tutulan ilkinjilik senesinden öň döräp, birdeň harytlar babatda Türkmenistanda goralýan firma adyna (onuň bölegine), seleksiýa arkaly gazanylanyň adyna, senagat nusgasyna, domen adyna;
b) awtorlyk hukugynyň eýesiniň ýa-da onuň hukuk oruntutarynyň razyçylygy bolmasa ýa-da bu eserlere bolan hukuk bellige alynýan haryt nyşanyna berlen ilkinjilik senesinden öň ýüze çykan bolsa, haýyşnamanyň berlen senesine çenli Türkmenistanda ady belli bolan ylym, edebiýat we sungat eseriniň, gahrymanyň adyna ýa-da şeýle eserden alnan parça, sungat eserine ýa-da onuň parçasyna;
ç) eger-de muňa şol adamlaryň ýa-da olaryň mirasdarlarynyň razyçylygy bolmasa, oňa ygtyýarly döwlet edarasynyň rugsady bolmasa, haýyşnamanyň berlen senesine çenli belli adamlaryň familiýasyna, adyna, tahallusyna ýa-da şolardan gelip çykýan belliklerine, portretlerine we golly möhürlerine.
6-njy madda. Haryt nyşanyny bellige aldyrmak üçin haýyşnamanyň berlişi
1. Haryt nyşanyny bellige aldyrmak baradaky haýyşnama Türkmenpatente berilýär.
2. Haýyşnama gyzyklanma bildirýän şahs tarapyndan, şeýle hem onuň Türkmenistandaky wekiliniň ýa-da patent ynamdarynyň üsti bilen berlip bilner.
Türkmenistanyň daşynda hemişelik ýaşaýan fiziki şahslar ýa-da daşary ýurtly ýuridik şahslar ýa-da olaryň patent ynamdarlary haryt nyşanlaryny bellige aldyrmak we hukuk goragy bilen baglanyşykly işleri Türkmenistanyň patent ynamdarynyň üsti bilen alyp barýarlar.
7-nji madda. Haryt nyşanynyň döwlet bellige alnyşy baradaky haýyşnama bildirilýän talaplar
1. Haryt nyşanynyň döwlet bellige alnyşy baradaky haýyşnama her haryt nyşanyna aýratynlykda berilýär.
2. Haýyşnamada aşakdakylar bolmalydyr:
- haýyşnamaçynyň adyny, şeýle hem onuň ýerleşýän ýerini ýa-da ýaşaýan ýerini görkezmek bilen, haryt nyşany hökmünde belginiň döwlet bellige alnyşy baradaky arza;
- haýyşnama edilýän belgi we onuň beýany;
- HHHK-nyň klaslary boýunça jemlenen haryt nyşanlaryny döwlet tarapyndan bellige almak üçin soralýan harytlaryň sanawy;
- HNŞEWK-nyň haryt nyşanlarynyň şekillendiriş elementleriniň ýazgysy.
Haýyşnamanyň resminamalaryna bildirilýän talaplar Türkmenpatent tarapyndan bellenilýär.
3. Haýyşnamanyň ýanyna şular goşulýar:
- haýyşnamany tabşyrmak üçin tölenmeli pajyň bellenen möçberde tölenendigi barada ýa-da paç tölemekden boşadylýandygyny ýa-da onuň möçberini azaltmak üçin esasyň bardygyny tassyklaýan resminama;
- eger-de haýyşnama wekiliň ýa-da patent ynamdarynyň üsti bilen berilýän bolsa, olaryň ygtyýarlygyny tassyklaýan ynanç haty;
- eger-de haýyşnama kollektiw nyşany bellige aldyrmak barada berilýän bolsa, onda kollektiw nyşanyň tertipnamasy.
Haýyşnama bilen bilelikde berilýän, haýyşnamany tabşyrmak üçin tölenilmeli pajyň bellenen möçberde tölenendigi barada resminamadan beýleki haýyşnama goşulýan resminamalar, haýyşnamanyň berlen senesinden başlap, iki aýyň dowamynda Türkmenpatente tabşyrylmalydyr.
Eger-de towakganama bellenilen möhlet tamamlanmanka gelip gowşan bolsa we bellenen paç tölenen bolsa, haýyşnamaçynyň towakganamasy boýunça görkezilen möhlet ýene-de uzaldylyp bilner.
Resminamalary tabşyrmagyň möhletiniň uzaldylmagy görkezilen iki aý möhletiň tamamlanan gününden başlap alty aýdan köp bolmaly däldir.
Resminamalaryň bellenilen möhletde tabşyrylmadyk halatynda haýyşnama yzyna alyndy diýlip hasap edilýär we bu barada haýyşnamaçy habardar edilýär.
4. Arza döwlet dilinde berilýär we oňa arza berýän ýa-da onuň wekili ýa-da patent ynamdary gol çekýär.
Haýyşnama goşulýan beýleki resminamalar Türkmenistanyň döwlet diline geçirilen terjimesi goşulyp, başga bir dilde berlip bilner. Başga bir dilde berlen resminamalar, olaryň terjimesi haýyşnama berlen senesinden soňky iki aýyň dowamynda gelip gowşan bolsa, Türkmenpatente gelen senesinde berildi hasap edilýär.
Eger-de agzalan terjime haýyşnama berlen senesinden soňky iki aýyň dowamynda berilmese, bellenen möhlet goşmaça paç tölenen şertlerinde haýyşnamaçynyň towakganamasy boýunça iki aý uzaldylyp bilner.
Terjimesi bellenen möhletlerde berilmedik halatynda haýyşnama yzyna alyndy diýlip hasap edilýär.
5. Ilkinjilik soralanda, haýyşnama şular goşulmalydyr:
- eger-de konwensiýa ilkinjiliginiň berilmegini soraýan bolsa, haýyşnamaçynyň Pariž konwensiýasyna gatnaşyjy döwletde beren, şu Kanunyň 8-nji maddasynyň 2-nji bölümine laýyklykda bellenen tertipde güwä geçilen birinji haýyşnamasynyň nusgasy;
- eger-de haýyşnamaçy şu Kanunyň 8-nji maddasynyň üçünji bölümine laýyklykda, sergi ilkinjiliginiň berilmegini soraýan bolsa, onda resmi halkara sergisinde ýa-da resmi diýlip ykrar edilen halkara sergisinde haýyşnama berlen haryt nyşanyny ulanmak bilen eksponatlary görkezendigini tassyklaýan güwä geçilen resminama;
Ilkinjilik berilmegi soralan halatda haýyşnama goşulýan resminamalar haýyşnamanyň gelen senesinden başlap, üç aý möhletiň dowamynda Türkmenpatente tabşyrylmalydyr.
Ilkinji haýyşnamanyň tassyklanan nusgasynyň terjimesi soralan halatynda Türkmenpatente tabşyrylmalydyr.
6. Haýyşnamanyň berlen senesi Türkmenpatente aşakdaky resminamalaryň gelip gowşan senesi boýunça bellenilýär:
- haýyşnamaçynyň adyny we onuň salgysyny görkezmek bilen belgini haryt nyşany hökmünde döwlet bellige alnyşy baradaky arza;
- belginin şekili;
- harytlaryň sanawy.
Eger-de görkezilen resminamalar birwagtda berilmedik bolsa, onda berlen möhleti soňky resminamanyň gelen senesi boýunça bellenýär.
8-nji madda. Haryt nyşanynyň ilkinjiligi
1. Haryt nyşanynyň ilkinjiligi şu Kanunyň 7-nji maddasynyň ikinji we üçünji bölümlerine laýyk gelýän haýyşnamanyň Türkmenpatente gelen senesi boýunça bellenilýär.
2. Eger-de haýyşnama ilkinjiligiň görkezilen senesinden başlap, alty aýyň dowamynda Türkmenpatente gelen bolsa, şol bir belgi üçin şol bir haýyşnamaçynyň Pariž konwensiýasyna gatnaşyjy döwletde (konwensiýa ilkinjiligi) beren birinji haýyşnamasynyň senesi boýunça haryt nyşanynyň ilkinjiligi bellenilip bilner.
3. Eger-de haryt nyşanyna haýyşnama eksponatyň görkezilmeginiň görkezilen senesinden başlap, alty aýyň dowamynda Türkmenpatente gelen bolsa, Pariž konwensiýasyna gatnaşyjy döwletiň biriniň çäklerinde guralan resmi halkara sergisinde ýa-da resmi diýlip ykrar edilen halkara sergileriniň eksponatlarynda ýerleşdirilen haryt nyşanynyň ilkinjiligi eksponatlaryň sergide açyk görkezilip başlan senesi boýunça bellenilip bilner (sergi ilkinjiligi).
4. Konwensiýa ýa-da sergi ilkinjiligi hukugyndan peýdalanmak isleýän haýyşnamaçy bu barada haryt nyşany üçin berilýän haýyşnamada ýa-da haýyşnamanyň Türkmenpatente gelen senesinden başlap, iki aýyň dowamynda görkezmäge borçludyr.
5. Eger-de birmeňzeş haryt nyşanyna şol bir günüň içinde birnäçe haýyşnama berlen bolsa, ilkinjilik Türkmenpatentiň has öň bellige alnan belgisi bolan haýyşnama degişlidir.
6. Türkmenistanyň gatnaşýan halkara şertnamalaryna laýyklykda, haryt nyşanynyň ilkinjiligi haryt nyşanynyň halkara bellige alnyşynyň senesi boýunça bellenilip bilner.
7. Bölüp berlen haýyşnamalar boýunça haryt nyşanynyň ilkinjiligi haryt nyşanynyň ilkibaşdaky haýyşnamanyň ilkinjiliginiň senesi boýunça bellenilip bilner.
9-njy madda. Haryt nyşanynyň döwlet bellige alnyşyna berlen haýyşnamanyň ekspertizasy
1. Haryt nyşanynynyň döwlet bellige alnyşyna berlen haýyşnamanyň ekspertizasy Türkmenpatent tarapyndan geçirilýär we ol deslapky ekspertizany hem-de mälim edilen belginiň düýp mazmuny boýunça ekspertizany öz içine alýar.
2. Haýyşnamanyň Türkmenpatente gelen senesinden başlap, iki aýyň dowamynda haýyşnamaçynyň goşmaça paç tölemezden öz başlangyjy bilen haýyşnamasyna üýtgetmeler girizmäge, takyklamaga ýa-da ondaky maglumatlary düzetmäge haky bardyr.
Haýyşnamanyň gelen senesinden iki aý geçenden soňra (haýyşnamanyň ilkinjiligi üç aý geçenden soň tassyk bolýan materiallar üçin) haýyşnamaçydan goşmaça maglumatlar gelip gowşan wagtynda degişli paç tölenilýär.
3. Eger-de goşmaça maglumatlar haýyşnamanyň mazmunyny düýpli üýtgedýän bolsa, onda ol maglumatlar garamak üçin kabul edilmeýär we olar haýyşnamaçy tarapyndan özbaşdak haýyşnama hökmünde resmileşdirilip bilner.
Eger-de goşmaça maglumatlar öň haýyşnama berlenler babatda harytlaryn sanawynyň üstüni meňzeş bolmadyk harytlar bilen doldurýan ýa-da ony çalşyrýan bolsa, ýa-da ol girizilýän üýtgetmeler haýyş edilen belgä düşünilmegini düýbünden üýtgedýän bolsa, onda olar haýyşnamany üýtgedýän diýlip ykrar edilýärler.
4. Ekspertiza geçirilýän döwründe Türkmenpatentiň ekspertizany geçirmek üçin zerur bolan goşmaça maglumatlary haýyşnamaçydan talap etmäge haky bardyr. Şunda ekspertizanyň möhleti degişlilikde uzaldylýar.
Talap edilýän goşmaça maglumatlar talapnamanyň ugradylan senesinden başlap, üç aý möhletiň içinde berilmelidir. Eger-de towakganama şu möhlet geçmezden öň gelen bolsa we degişli paç tölenen bolsa, onda haýyşnamaçynyň towakganamasy boýunça bu möhlet uzaldylyp bilner. Ekspertizanyň talapnamasy boýunça goşmaça materiallary bermegiň möhletiniň uzaldylmagy bellenen üç aýlyk möhletiň tamamlanan senesi geçenden soň alty aýdan köp bolmaly däldir.
Eger-de haýyşnamaçy görkezilen möhleti bozsa ýa-da ekspertizanyň talapnamasyny jogapsyz goýsa, haýyşnama yzyna alnan diýlip ykrar edilýär we bu barada haýyşnamaça habar berilýär.
5. Haýyşnamanyň ekspertizasy geçirilýän döwründe, ol barada çözgüt kabul edilýänçä, haýyşnamaçynyň şol belgä ilkibaşdaky haýyşnamada görkezilen harytlaryň sanawyndaky bölegini özünde jemleýän başga haýyşnamany bermäge haky bardyr. Bu ýagdaýda şol haýyşnamadaky harytlar ilkibaşdaky haýyşnamadan aýrylýar.
6. Haýyşnama haýyşnamaçynyň haýyşy boýunça haryt nyşanynyň döwlet belligine alnan senesinden gijä goýulman, oňa garalýan döwrüň islendik tapgyrynda yzyna alnyp bilner.
Yzyna alnan haýyşnama boýunça hukuk taýdan ähmiýetli hereketler amala aşyrylmaýar. Beýleki haýyşnamalaryň ekspertizasy wagtynda yzyna alnan haýyşnamalara üns berilmeýär. Yzyna alnan haýyşnama dikeldilmeýär we haýyşnamaça gaýtarylmaýar.
7. Haýyşnamaçynyň ekspertiza geçirilýän döwründe ýüze çykýan meseleleriň seredilmegine gatnaşmaga haky bardyr.
10-njy madda. Haryt nyşanyna berlen haýyşnamanyň formal ekspertizasy
1. Haryt nyşanyny almak üçin haýyşnamanyň Türkmenpatente berlen senesinden iki aý geçenden soň, şu Kanunyň 7-nji maddasynyň ikinji we üçünji bölümlerinde göz öňünde tutulan resminamalar bolan halatynda, ol boýunça bir aý möhletiň içinde formal ekspertiza geçirilýär.
2. Formal ekspertizanyň barşynda zerur resminamalaryň barlygy we olara bellenilen talaplaryň berjaý edilişi barlanylýar.
3. Eger-de formal ekspertizanyň barşynda haýyşnamanyň bildirilýän talaplara laýyk gelmeýändigi anyklansa, onda haýyşnamaça ýüze çykarylan kemçilikleri görkezmek bilen, talapnamanyň iberilen senesinden başlap, üç aýyň dowamynda ýetmeýän ýa-da düzedilen maglumatlary ibermegi sorap talapnama ugradylýar.
Ekspertizanyň talap etmegi boýunça berilýän goşmaça maglumatlara şu Kanunyň 9-njy maddasynyň üçünji we dördünji bölekleriniň talaplary degişli bolup durýarlar.
Ekspertizanyň bildiren talabyna jogap berilmedik wagtynda we bellenen möhletde onuň möhletiniň uzaldylmagy hakynda towakganama berilmedik halatynda haýyşnama yzyna alnan diýlip ykrar edilýär we bu barada haýyşnamaça habar berilýär.
4. Formal ekspertizanyň netijeleri boýunça haýyşnamaça haýyşnamasynyň seredilmek üçin alnandygy barada habar berilýär ýa-da oňa haýyşnamasyna seredilmänligi hakyndaky delillendirilen hat ugradylýar.
5. Haýyşnamasy seredilmek üçin kabul edilen halatynda, haýyşnamaçy ilkinjiligiň bellenilýändigi barada habarly edilýär, emma konwension ýa-da sergi ilkinjiligi soralyp, haýyşnama garamak üçin kabul edilen pursatynda tassyklaýjy resminamalaryň bolmadyk halatlary muňa girmeýär.
11-nji madda. Haýyş edilen belginiň düýp mazmuny boýunça ekspertizasy
1. Formal ekspertiza tamamlanandan soň, haýyş edilen belginiň düýp mazmuny boýunça ekspertiza haýyşnamanyň berlen senesinden başlap, on iki aýyň dowamynda, ýöne ilkinjilik senesinden alty aýdan ir bolmadyk döwürde geçirilýär.
2. Düýp mazmuny boýunça ekspertiza aşakdakylary öz içine alýar:
- haýyşnamanyň şu Kanunyň 7-nji maddasynda bellenilen talaplara laýyklygynyň soňraky barlagyny;
- haýyş edilen belginiň şu Kanunyň 5-nji maddasynyň birinji-dördünji bölümlerinde bellenilen talaplara laýyklygynyň barlagyny;
- harytlaryň toparlara bölünişiniň HHHK boýunça dogrulygynyň barlagyny;
- haryt nyşanynyň şekil elementleriniň beýan edilişiniň HNŞEWK boýunça dogrulygynyň barlagyny;
- şu Kanunyň 5-nji maddasynyň bäşinji we altynjy bölümlerinde görkezilen talaplara laýyklykda barabar we meňzeş belgileriň gözlegini geçirmegi;
- haýyş edilen belginiň şu Kanunyň 5-nji maddasynyň bäşinji we
altynjy bölümlerinde görkezilen talaplara laýyklygynyň barlagyny;
- eger-de formal ekspertizanyň netijeleri boýunça ilkinjilik bellenilmedik bolsa, şu Kanunyň 8-nji maddasyna laýyklykda haryt nyşanynyň ilkinjiliginiň bellenilmegini.
Ekspertizanyň netijeleri boýunça haýyş edilen belginiň goranyş ukyplary bellenilýär we onuň haryt nyşany hökmünde bellige alynmagy ýa-da bellige alynmazlygy barada çözgüt kabul edilýär.
3. Haryt nyşanynyň döwlet belligine alynmagy baradaky çözgütde şular görkezilýär: haýyşnamanyň san belgisi, haýyşnamanyň berlen senesi, ilkinjilik baradaky maglumatlar, haýyşnamaçynyň ady we salgysy, HHHK-a laýyklykda toparlaryny görkezmek bilen harytlaryň sanawy, HNŞEWK boýunça şekil elementlerini görkezmek bilen haryt nyşanynyň şekili.
Haryt nyşanynyň döwlet belligine alynmagy baradaky çözgütde, eger-de bar bolsa, haryt nyşanyndaky goralmaýan bölekler, şeýle hem reňkli ýerine ýetirilen nyşany bellige almak soralýan bolsa - reňk sazlaşygy, möçberi we ony tölemegiň möhletleri, çözgüde şikaýat etmegiň şertleri we möhletleri hem-de beýleki zerur bolan maglumatlar sanalyp geçilýär.
4. Haryt nyşanyna berlen haýyşnama boýunça çözgüt kabul etmek beýleki has öň ilkinjilik berlen haýyşnama garamagyň netijelerine bagly bolsa, onda giç berlen haýyşnama boýunça çözgüt öň ilkinjilik berlen haýyşnama garamak tamamlanandan soň çykarylýar.
5. Eger-de haýyşnama edilen belginiň ekspertizasy netijesinde onuň şu Kanunyň talaplaryna laýyk gelmeýändigi ýüze çykarylsa, onda haryt nyşanyny döwlet belligine almakdan doly ýa-da bölekleýin ýüz döndermegiň sebäpleri görkezilen çözgüt haýyşnamaça iberilýär.
Türkmenpatentiň çözgüt çykarylýança haryt nyşanyny bellige almazlygyna esas bolup biljek delilleri, eger zerur bolsa, maglumatlaryň degişli çeşmesine salgylanmalary getirmek bilen we getirilen delilleri inkär etmek teklibi, şeýle hem goşmaça maglumatlary bermek ýa-da haýyşnamada zerur bolan takyklamalary girizmek barada haýyşnamaça talapnama ibermäge haky bardyr.
Eger şeýle jogap şu Kanunyň 9-njy maddasynyň üçünji we dördünji bölümleriniň talaplaryna laýyklykda berilmedik bolsa, haýyşnamaçynyň jogaby haýyşnama boýunça çözgüt kabul edilende göz öňünde tutulýar.
Haýyşnamaçynyň ekspertiza geçirilen wagty ulanylýan maglumatlar bilen tanyşmaga haky bardyr. Garşy goýlan maglumatlaryň nusgalary talapnama iberilen senesinden başlap, üç aý möhletiň içinde talap edilip bilner.
6. Ekspertizanyň netijesi bilen ylalaşmadyk ýagdaýynda, haýyşnamaçynyň çözgüt iberilen gününden üç aý möhletiň içinde delillendirilen nägilelikleri bermäge haky bardyr. Eger-de towakganama üç aý möhlet geçmänkä gelen bolsa we uzaldylan her aý üçin degişli paç tölenen bolsa, onda haýyşnamaçynyň towakganamasy boýunça nägileligi bermegiň möhleti alty aýa çenli uzaldylyp bilner.
Nägilelige ekspertiza tarapyndan ol alnan gününden başlap, iki aý möhletiň içinde garalmalydyr, onuň netijeleri boýunça gutarnykly çözgüt çykarylýar.
7. Şeýle hem islendik gyzyklanýan şahs, paç tölän şertlerinde, haryt nyşanynyň hasaba alynýandygy barada gutarnykly çözgüt çykarylýança, haryt nyşanynyň bellige alynmagynyň garşysyna delillendirilen nägilelik berlip biler. Nägilelik gelendigi barada haýyşnamaça habar berilýär.
12-nji madda. Haryt nyşanyna haýyşnama boýunça ekspertizanyň çözgüdine şikaýat edilişi we geçirilen möhletleriň dikeldilişi
1. Haýyşnamaçynyň formal ekspertizanyň çözgüdi ýa-da ekspertizanyň gutarnykly çözgüdi bilen ylalaşmadyk ýagdaýynda, çözgüdiň iberilen senesinden başlap, üç aýyň dowamynda Türkmenpatentiň Arz-şikaýat toparyna özüniň delillendirilen nägileligini bermäge haky bardyr.
Haýyşnamaçynyň hut özüniň ýa-da wekiliniň üsti bilen nägilelige seredilişine gatnaşmaga haky bardyr.
2. Ekspertizanyň talap etmegi boýunça haýyşnamaçy tarapyndan resminamalary we göşmaça materiallary tabşyrmagyň geçirilen möhleti, deslapky çözgüde nägilelik bildirmegiň möhleti ýa-da ekspertizanyň çözgüdi dikeldilip bilner. Geçirilen möhleti dikeltmek baradaky towakganama haýyşnamaçy tarapyndan geçirilen möhletiň geçen gününden alty aýdan gijä galman Türkmenpatente degişli paç tölenen ýagdaýynda berilýär.
Geçirilen möhletiň dikeldilendigi barada haýyşnamaça habar berilýär.
13-nji madda. Haryt nyşanynyň döwlet bellige alnyşy
1. Ekspertizanyň haryt nyşanynyň döwlet bellige alnyşy baradaky çözgüdiniň esasynda, Türkmenpatent bellenilen pajyň tölenilendigini tassyklaýan resminamany alandan soň haryt nyşanyny Reýestrde bellige alýar.
2. Haryt nyşanynyň döwlet belligine alnandygy we oňa şahadatnama berlendigi üçin pajyň tölenendigini tassyklaýan resminama haryt nyşanynyň bellige alnandygy baradaky çözgüdiň haýyşnamaça iberilen senesinden başlap, üç aýyň dowamynda Türkmenpatente gelip gowuşmalydyr.
Haryt nyşanynyň döwlet bellige alnyşy bellenen pajyň tölenendigini tassyklaýan resminama alnandan soň bir aýyň dowamynda geçirilýär.
Her geçirilen aý üçin degişli paç tölenen halatynda, bellenen möhletiň geçen senesinden başlap, ýüz tutuja alty aýa barabar bolan ýeňillikli möhlet berilýär. Haryt nyşanynyň döwlet bellige alnyşy bellenen paçlaryň tölenilendigi barada resminama alnandan soň bir aý möhletiň içinde geçirilýär.
3. Bellenen we ýeňillikli möhletlerde pajyň tölenendigini tassyklaýan resminamalar berilmedik halatynda haryt nyşanynyň döwlet bellige alnyşy geçirilmeýär.
Şu ýagdaýda haryt nyşanynyň döwlet bellige alnyşy baradaky çözgüt ýatyrylýar we haýyşnama yzyna alnan diýlip hasap edilýär hem-de bu barada haýyşnamaça habar berilýär.
4. Reýestre haryt nyşanynyň şekili, onuň eýesi hakyndaky maglumatlar, haýyşnamanyň berlen senesi, nyşanyň ilkinjiligi baradaky maglumatlar we onuň döwlet belligine alnan senesi, haryt nyşanlary bellige alnan harytlaryň sanawy, harytlaryň we/ýa-da hyzmatlaryň sanawy, haryt nyşanynyň şekil elementleriniň HNŞEWK boýunça ýazgysy, haryt nyşanynyň döwlet bellige alnyşyna degişli beýleki maglumatlar, şeýle hem ol maglumatlaryň soňraky üýtgetmeleri girizilýär.
Şeýle hem Reýestre döwlet bellige alnyşynyň hereket ediş möhletiniň uzaldylmagy we/ýa-da togtadylmagy we ýatyrylmagy baradaky maglumatlar girizilýär.
Kollektiwleýin nyşan döwlet belligine alnanda, Reýestre şol nyşandan peýdalanmaga hukugy bolan adamlar hakyndaky maglumatlar girizilýär.
5. Islendik gyzyklanýan adam degişli pajy töländen soň, Reýestrden tassyklanan göçürmäni alyp biler.
14-nji madda. Haryt nyşanyna şahadatnama berlişi
1. Bellige alnan haryt nyşanyna şahadatnama berilýär. Türkmenpatent tarapyndan şahadatnamanyň berilmegi haryt nyşanynyň Reýestrde döwlet belligine alnan senesinden başlap, üç aýyň dowamynda amala aşyrylýar.
2. Haryt nyşanyna berilýän şahadatnamanyň görnüşi Türkmenpatent tarapyndan kesgitlenilýär.
Şahadatnamada görkezilýän esasy maglumatlaryň sanawyna şular girýär:
- şahadatnamanyň san belgisi;
- döwlet belligine alnan senesi;
- döwlet bellige alnyşynyň hereket ediş möhleti;
- haýyşnamanyň san belgisi;
- berlen senesi;
- ilkinjilik senesi;
- şahadatnamanyň eýesiniň ady;
- haryt nyşanynyň şekili;
- HHHK boýunça toparlarynyň görkezilmegi bilen harytlaryň sanawy;
- haryt nyşanynyň görnüşi;
- haryt nyşanynyň şekil elementleriniň HNŞEWK boýunça beýan edilişi.
15-nji madda. Haryt nyşanynyň döwlet bellige alnyşynyň hereket ediş möhletiniň uzaldylyşy
1. Haryt nyşanynyň eýesiniň bellige alnyşyň hereket edýän soňky ýylynyň dowamynda beren arzasy boýunça döwlet bellige alnyşynyň hereket ediş möhleti, bellenilen paç tölenen şertinde Türkmenpatente haýyşnamanyň gelip gowşan gününden başlap, soňraky her on ýyl üçin uzaldylyp bilner.
Uzaldylyş möhleti öňki möhletiň gutaran senesinden hasaplanylýar. Degişli paç tölenen şertinde, haryt nyşanynyň eýesine döwlet bellige alnyşyň hereket edýän möhletini uzaltmak üçin ýeňillikli alty aý möhlet berilýär.
2. Bellige alnyşyň möhletiniň uzaldylandygy baradaky ýazgy Reýestre girizilýär we bu barada onuň eýesine habar berilýär.
Bellige alnyşyň möhletiniň uzaldylandygy baradaky ýazgy haryt nyşany üçin şahadatnama berlen halatynda, oňa hem girizilýär.
Döwlet bellige alnyşynyň möhletiniň uzaldylandygy hakyndaky maglumatlar Türkmenpatentiň býulleteninde çap edilýär.
16-njy madda. Haryt nyşanynyň döwlet bellige alnyşyna üýtgetmeleriň girizilişi
1. Haryt nyşanynyň döwlet bellige alnyşyna onuň eýesinin adynyň we/ýa-da salgysynyň üýtgemegi, haryt nyşany bellige alnan harytlaryň sanawynyň kemelmegi, döwlet belligine alnan haryt nyşanyndaky, haryt nyşanynyň düýp manysyny üýtgetmeýän aýratyn elementlerine, şeýle-de haryt nyşanynyň döwlet bellige alnyşyna degişli beýleki üýtgetmeler girizilýär.
2. Degişli paç tölän şertinde haryt nyşanynyň eýesiniň arzasy boýunça üýtgetmeler girizilýär. Üýtgetmeleri girizmek barada arzanyň berlişiniň we garalşynyň düzgüni Türkmenpatent tarapyndan kesgitlenýär.
Üýtgetmeler Reýestre, haryt nyşanynyň şahadatnamasy getirilip berilse, şahadatnama hem girizilýär.
17-nji madda. Haryt nyşany baradaky maglumatlaryň çap edilişi
1. Haryt nyşanynyň döwlet bellige alnyşyna degişli maglumatlar we Reýestre girizilen ähli üýtgetmeler, haryt nyşanynyň bellige alnan ýa-da üýtgetmeleriň Reýestre girizilen senesinden başlap, alty aýyň dowamynda Türkmenpatentiň býulleteninde çap edilýär.
2. Haryt nyşanlarynyň döwlet bellige alnyşy barada çap edilýän maglumatlaryň sanawy Türkmenpatent tarapyndan kesgitlenýär.
18-nji madda. Haryt nyşanynyň halkara bellige alnyşy we daşary döwletlerde bellige alnyşy
1. Türkmenistanyň şahslarynyň haryt nyşanyny daşary ýurtlarda bellige aldyrmaga we/ýa-da onuň halkara bellige alnyşyny amala aşyrmaga hukuklary bardyr.
2. Madrid ylalaşygyna Teswirnama gatnaşyjy ýurtlarda haryt nyşanyny bellige aldyrmak Türkmenpatentiň üsti bilen intellektual eýeçiligiň Bütindünýä Guramasynyň halkara bölümine bir halkara haýyşnamany bermek arkaly amala aşyrylýar.
3. Haryt nyşanyny daşary ýurtlarda bellige aldyrmak we halkara bellige alnyşy bilen bagly harajatlary haýyşnamaçynyň özi çekýär.
19-njy madda. Hemmelere mälim haryt nyşany
1. Ýuridik şahsyň ýa-da telekeçilik işi bilen meşgullanýan fiziki şahsyň arzasy boýunça şu aşakdakylar Türkmenistanda hemmelere mälim diýlip ykrar edilip bilner:
- bellige alnyşynyň esasynda Türkmenistanyň çäklerinde goralýan haryt nyşany;
- Türkmenistanyň halkara şertnamalaryna laýyklykda bellige alynmazdan Türkmenistanyň çäklerinde goralýan haryt nyşany;
- Türkmenistanyň çäklerinde hukuk taýdan goragy bolmadyk haryt nyşany hökmünde ulanylýan belgi.
Haryt nyşanlary ýa-da belgiler intensiw peýdalanylmagynyň netijesinde haýyşnamada görkezilen senedäki ýagdaýa görä, Türkmenistanda şahslaryň harytlary babatynda degişli peýdalanyjylaryň arasynda giňden belli bolan bolsa, onda olar hemmelere mälim diýlip ykrar edilýär.
2. Eger-de birmeňzeş harytlar babatda ulanmak üçin niýetlenilen başga bir şahsyň birmeňzeş ýa-da olar bilen gatyşyp gitme derejesine çenli çalymdaş haryt nyşanlary ilkinjilik berlen senesinden soň giňden belli bolan bolsa, onda bu haryt nyşany ýa-da belgisi hemmelere mälim diýlip ykrar edilip bilinmez.
3. Haryt nyşanyny hemmelere mälim diyip ykrar etmegiň tertibi we düzgünleri Türkmenpatent tarapyndan kesgitlenýär.
20-nji madda. Hemmelere mälim haryt nyşanyna hukuk goragynyň berlişi
1. Hemmelere mälim haryt nyşanyna şu Kanunda haryt nyşany üçin göz öňünde tutulan hukuk goragy berilýär.
Hemmelere mälim haryt nyşanyna hukuk goragynyň berilmegi hemmelere mälim haryt nyşanynyň aýratyn hukuklarynyň ykrar edilendigini aňladýar.
Hemmelere mälim haryt nyşanynyň hukuk goragy möhletsiz hereket edýär.
2. Hemmelere mälim haryt nyşanyna hukuk goragy şu Kanunyň 19-njy maddasynyň birinji bölümine laýyklykda berlen arza boýunça Türkmenpatentiň kabul eden çözgüdiniň esasynda berilýär.
3. Hemmelere mälim diýlip ykrar edilen haryt nyşany Türkmenistanyň hemmelere mälim haryt nyşanlarynyň Sanawyna girizilýär.
4. Hemmelere mälim bolan haryt nyşanyna şahadatnama bermeklik onuň Sanawa girizilen senesinden başlap, üç aýyň dowamynda amala aşyrylýar. Şahadatnamanyň görnüşi we onda görkezilmeli maglumatlaryň sanawy Türkmenpatent tarapyndan bellenýär.
5. Haryt nyşanynyň hemmelere mälim diýlip ykrar edilendigi baradaky maglumatlar Türkmenpatentiň býulleteninde çap edilýär.
6. Eger haryt nyşanynyň hemmelere mälimligi ykrar edilen harytlar bilen meňzeş bolmadyk harytlar babatda ulanylmagy sarp edijilerde hemmelere mälim haryt nyşanynyň eýesi bilen assosirlenýän bolsa we onuň kanuny bähbitlerini çäklendirse, hemmelere mälim haryt nyşanynyň hukuk goragy şol meňzeş däl harytlara hem degişlidir.
21-nji madda. Kollektiwiň nyşany
1. Şahslaryň, döredilmegi we alyp barýan işi döredilen döwletiniň kanunçylygyna ters gelmeýän birleşmesiniň Türkmenistanda şol birleşmä girýän we ýeke-täk hil ýa-da gaýry umumy häsiýetleri bolan şahslar tarapyndan öndürilýän we/ýa-da ýerlenilýän harytlary belgilemek üçin niýetlenen kollektiw nyşany bellige aldyrmaga hukugy bar.
Birleşmä girýän her bir şahs kollektiwiň nyşanyndan peýdalanyp biler.
2. Kollektiwiň nyşany we ondan peýdalanmaga hukuk başga şahslara berlip bilinmez.
3. Kollektiwiň nyşanyny bellige aldyran we birleşmä giren şahs öz haryt nyşanyndan kollektiwiň nyşany bilen bir hatarda peýdalanmaga haklydyr.
22-nji madda. Kollektiwiň nyşanynyň döwlet belligine alnyşy
1. Kollektiwiň nyşanyny döwlet belligine aldyrmak baradaky haýyşnamanyň ýanyna özünde birleşigiň ady, bu kollektiwiň nyşanyndan peýdalanmaga hukugy bolan şahslaryň sanawy, nyşany döwlet belligine aldyrmagyň maksady, kollektiwiň nyşany bilen belgilenjek harytlaryň sanawy we hil taýdan bitewi ýa-da gaýry umumy häsiýetnamalary, nyşanyň peýdalanylyşyna gözegçilik etmegiň şertleri we tertibi, kollektiwiň nyşanynyň tertipnamanyň bozulanlygy üçin jogapkärçilik baradaky maglumatlary jemleýän tertipnamasy goşulýar.
2. Şu Kanunyň 14-nji maddasynyň ikinji bölüminde göz öňünde tutulan maglumatlara goşmaça edip, Reýestre we kollektiwiň nyşanynyň şahadatnamasyna kollektiwiň nyşanyny ulanmaga hukugy bolan şahslar baradaky maglumatlar girizilýär. Bu maglumatlar, şeýle hem kollektiwiň nyşanynyň tertipnamasyndan ýeketäk hil ýa-da gaýry umumy häsiýetleri bellige alnan harytlar barada göçürme Türkmenpatent tarapyndan resmi býulletende çap edilýär. Kollektiwiň nyşanynyň eýesi kollektiwiň nyşanynyň tertipnamasyndaky ähli üýtgetmeler barada Türkmenpatente habar berýär.
3. Ýeketäk hil ýa-da gaýry umumy häsiýetleri bolmadyk harytlarda kollektiwiň nyşanyndan peýdalanylan halatynda kollektiwiň nyşanynyň hukuk taýdan goragy islendik gyzyklanýan şahsyň beren arzasy boýunça Türkmenpatentiň Arz-şikaýat toparynyň çözgüdi ýa-da kazyýet tarapyndan kabul edilen karar esasynda doly ýa-da bölekleýin bes edilip bilner.
4. Kollektiwiň nyşany we ony döwlet belligine aldyrmak baradaky haýyşnama degişlilikde haryt nyşanyna we haryt nyşanyny döwlet belligine aldyrmak baradaky haýyşnama ýa-da tersine özgerdilip bilner. Şeýle özgertmegiň tertibi Türkmenpatent tarapyndan bellenilýär.
23-nji madda. Haryt nyşanynyň ulanylmagy
1. Haryt nyşanynyň ulanylmagy diýip özleri babatda haryt nyşanlary bellige alnan harytlarda ýa-da hyzmatlarda we/ýa-da şu Kanunyň 27-nji maddasyna laýyklykda haryt nyşanynyň eýesiniň ýa-da ygtyýarnama şertnamasy esasynda şeýle hukuk berlen şahsyň olary harytlarda ulanmagy ykrar edilýär.
Haryt nyşanynyň mahabat üçin, neşir önümlerinde, asylýan ýazgylarda, Türkmenistanda geçirilýän sergilerde we ýarmarkalarda eksponatlar görkezilende, şeýle hem Internet ulgamynda ulanylmagy haryt nyşanynyň ulanylmagy diýlip ykrar edilip bilner.
2. Dellalçylyk işlerini amala aşyrýan şahslar haryt taýýarlaýjynyň haryt nyşany bilen bilelikde şertnama esasynda öz haryt nyşanyny, şeýle hem haryt taýýarlaýjynyň haryt nyşanynyň deregine öz haryt nyşanyny ulanyp biler.
3. Haryt nyşanynyň döwlet belligine alynmagy onuň eýesine nyşanyň eýesiniň gönüden-göni özi tarapyndan ýa-da onuň razylygy bilen Türkrnenistanda hojalyk dolanyşygyna girizilen harytlar babatda bu haryt nyşanyny beýleki şahslara ulanmagy gadagan etmäge hukuk bermeýär.
4. Haryt nyşanynyň bellige alynmagynyň hereketi ol döwlet belligine alnandan soňraky islendik üç ýylyň dowamynda üznüksiz ulanylmazlygy bilen baglylykda, tutuş harytlar ýa-da onuň bir bölegi babatda möhletinden öň bes edilip bilner. Haryt nyşanynyň ulanylmaýandygy bilen baglylykda haryt nyşanynyň bellige alynmagynyň hereketini möhletinden öň bes etdirmek baradaky arza, eger-de şol haryt nyşany şeýle arza berilýänçä ulanylmaýan bolsa, islendik gyzyklanýan şahs tarapyndan görkezilen üç ýyl geçenden soň Türkmenpatentiň Arz-şikaýat toparyna berlip bilner.
Haryt nyşanynyň ulanylýandygynyň subutnamasyny onuň eýesi berýär.
Haryt nyşanynyň düýp mazmuny üýtgedilmän, onuň käbir bölekleriniň üýtgedilmegi bilen ulanylmagy hem haryt nyşanynyň ulanylmagynyň subutnamasy diýlip ykrar edilýär.
5. Ulanylmaýandygy bilen baglylykda, haryt nyşanynyň döwlet belligine alynmagynyň hereketiniň möhletinden öň bes edilmegi baradaky mesele çözülende, haryt nyşanynyň onuň özüne bagly bolmadyk ýagdaýlara görä ulanylmandygy barada haryt nyşanynyň eýesiniň getirýän subutnamalary göz öňünde tutulyp bilner.
24-nji madda. Duýduryş belgilemesi
1. Haryt nyşanynyň eýesiniň haryt nyşanynyň ýanynda ulanylýan haryt nyşanynyň Türkmenistanda bellige alnandygyny we onuň goralýandygyny görkezýän tegelegiň içindäki "R" latyn harpy görnüşindäki ýa-da söz bilen ýazylan "bellige alnan haryt nyşany" aňlatmasy görnüşindäki duýduryş belgilemesini goýmaga haky bardyr.
2. Türkmenistanda bellige alynmadyk we goralmaýan nyşan babatda duýduryş belgilemesini goýýan şahs Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenen tertipde jogapkärçilik çekýär.
25-nji madda. Haryt nyşanynyň bikanun ulanylandygy üçin jogapkärçilik
1. Haryt nyşanynyň ýa-da onuň bilen gatyşyp gitme derejesine çenli çalymdaş bolan belginiň bikanun ulanylmagy Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda jogapkärçilige getirip biler.
2. Aşakdaky ýaly bikanun hereketler haryt nyşanynyň eýesiniň aýratyn hukugynyň bozulmagy diýlip hasap edilýär:
- mahabat üçin, çap edilen önümlerde, resmi edara kagyzlarynda, asma ýazgylarda, Türkmenistanda geçirilýän sergilerde we ýarmarkalarda eksponatlar görkezilende taýýarlamak, ulanmak we peýdalanmak;
- ýurda getirmek, satmak üçin teklip etmek, satmak we Türkmenistanyň çäklerinde hojalyk dolanyşygyna başga hili girizmek we/ýa-da şu maksat bilen daşamak;
- işler ýerine ýetirilende we hyzmatlar edilende ulanmak we/ýa-da ýerleşdirmek;
- domenleriň adynda we/ýa-da elektron bilen ugratmagyň beýleki usullarynda ulanmak;
- haryt nyşany ýa-da onuň bilen belgilenen harytlar babatda onuň eýesine we sarp edijilere zelel ýetirýän gaýry hereketler.
Haryt nyşany bilen gatyşyp gitme derejesine çenli meňzeş bolan belgiler babatda amala aşyrylan ýokarda agzalan hereketler hem haryt nyşanynyň eýesiniň aýratyn hukugynyň bozulmagy diýlip hasap edilýär.
3. Haryt nyşanyny bikanun ulanýan adam haryt nyşanynyň eýesiniň talap etmegi ýa-da kazyýetiň çözgüdi boýunça:
- ony ulanmagyny bes etmäge;
- haryt nyşanyna bolan hukugyň bozulmagyna çenli hereket eden ýagdaýy dikeltmäge;
- ýitirilen peýdany goşmak bilen, zeleliň ýerini dolmaga ýa-da öwez tölegini tölemäge. Öwez töleginiň möçberi kazyýetiň çözgüdi bilen ýa-da taraplaryň ylalaşygy boýunça kesgitlenilýär;
- haryt nyşanynyň eýesiniň işewürlik abraýyny dikeltmek maksady bilen, kazyýetiň çözgüdini köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde çap etdirmäge;
- harytdan ýa-da onuň gabyndan bikanun ulanylýan haryt nyşanyny ýa-da onuň bilen gatyşyp gitme derejesine çenli meňzeş bolan belgileri aýyrmaga borçludyr.
4. Kazyýet bikanun önümleri elden almak barada çözgüt çykarmaga haklydyr.
26-njy madda. Haryt nyşanyna bolan hukugyň başga birine berilmegi
1. Bellige alnan haryt nyşanyň harytlaryň hemmesine ýa-da bir bölegine bolan aýratyn hukugy onuň eýesi tarapyndan beýleki gyzyklanýan şahsa şertnama esasynda geçirilip bil


text:
Orsýetiň Merkezi saýlaw komissiýasy oppozision syýasatçy Alekseý Nawalnynyň 2018-nji ýylyň mart aýynda geçiriljek prezidentlik saýlawlaryna dalaşgär hökmünde gatnaşmak boýunça arzasyny ret etdi.
Orsýetli korrupsiýa garşy aktiwist we oppozision syýasatçy Alekseý Nawalnyý prezidentlik saýlawlaryna dalaşgär hökmünde gatnaşmak üçin zerur dokumentleri toplap, Merkezi saýlaw komissiýasyna gowşurandygyny 25-nji dekabrda irden habar beripdi.
“Biz bolmazdan saýlawlarlar saýlaw däldir” diýip, Nawalnyý 24-nji dekabrda agşam öz dokumentlerini tabşyrmagynyň öňüsyrasynda aýtdy.
“Biz häzirki häkimiýetlere garşy çykmaga ukyply. Biziň esasy talabymyz saýlawlara gatnaşmagymyza rugsat berilmegidir” diýip, Nawalnyý Merkezi saýlaw komissiýasynyň Moskwanyň merkezindäki binasyny terk etmeginiň öňüsyrasynda aýdy.
Kremliň açyk tankytçysy Nawalnynyň 2018-nji ýylyň mart aýynda geçiriljek prezidentlik saýlawlaryna gatnaşmagyna onuň jenaýat jogapkärçiligine çekilmegi sebäpli gadagan edilipdi. Nawalnyý özüne garşy gozgalan işleri syýasy matlaply atlandyrýar.
Nawalnynyň saýlawlara gatnaşmagy üçin onuň jenaýat işi ýatyrylmaly, ýa-da oňa ýörite rugsat berilmeli.
Nawalnynyň dokumentlerini kabul etmek üçin iş sagatlaryny artdyran Merkezi saýlaw komissiýasynyň ony dalaşgär hökmünde registrasiýa edip-etmezligi üçin bäş güni bar.
24-nji dekabrda Nawalnyý saýlawlara gatnaşmak üçin ýeterlik goldaw toplandygyny yglan etdi. Munuň öňüsyrasynda Nawalnynyň tarapdarlary ýurduň 20 şäherinde ýöriş geçirip, 15000 gol toplandygyny mälim etdiler.


text:
Beýik Britaniýanyň “Quacquarelli Symonds” (QS) kompaniýasynyň mälim etmegine görä, Massaçusets tehnologik instituty dünýäniň iň gowy ýokary okuw mekdepleriniň sanawynyň başyny çekýär. 15-nji sapar mälim edilýän QS-iň “World University Rankings” atly sanawa dünýäniň ýüzlerçe ýokary okuw mekdepleri girizildi. Şeýlelikde, Massaçusets tehnologik instituty ýedinji sapar dünýäniň iň gowy ýokary okuw jaýy diýlip yglan edildi.
Ondan soňky 3 orny hem amerikan okuw mekdepleri eýeleýär. Olar Stendford we Garward uniwersitetleri, şeýle hem Kaliforniýanyň tehnologik institutydyr. Onuň yz ýanyndan Beýik Britaniýanyň ýokary okuw mekdepleri – Oksford we Kembrij uniwersitetleri gelýär. Üstümizdäki ýylda olar reýtingde ýerlerini çalyşdylar. Ýedinji orny Şweýsariýanyň Sýurihdäki federal tehnologik instituty eýeleýär. Şeýle hem reýtingiň birinji onlugyna Londonyň Imperial kolleji (Beýik Britaniýa), Çikago uniwersiteti (ABŞ) we Londonyň Uniwersitet kolleji (Beýik Britaniýa) girýär. Aziýanyň uniwersitetleriniň arasynda Singapuryň Milli uniwersiteti 11-nji orna mynasyp boldy. Hytaýyň Sinhua uniwersiteti 25-nji orundan 17-nji orna çykmagy başardy. QS dünýäniň iň gowy ýokary okuw mekdepleriniň reýtingini 2004-nji ýyldan bäri mälim edip gelýär. Okuw mekdeplerine baha berlende olaryň bilim berlişindäki hiliniň birnäçe aýratynlyklary göz öňünde tutulýar.
Dünýäniň iň gowy ýokary okuw mekdepleri
Beýik Britaniýanyň “Quacquarelli Symonds” (QS) kompaniýasynyň mälim etmegine görä, Massaçusets tehnologik instituty dünýäniň iň gowy ýokary okuw mekdepleriniň sanawynyň başyny çekýär. 15-nji sapar mälim edilýän QS-iň “World University Rankings” atly sanawa dünýäniň ýüzlerçe ýokary okuw mekdepleri girizildi. Şeýlelikde, Massaçusets tehnologik instituty ýedinji sapar dünýäniň iň gowy ýokary okuw jaýy diýlip yglan edildi.


text:
Türk metbugatynyň gysgaça mazmuny
Gün tertibiniň ileri tutulýan ugurlary hakyndaky habarlar gündelik gazetlerde giň seslenme döredýär
“Sabah” gazeti “Çawuşogly Yrakda möhüm beýanat berdi” söz başyly habarynda resmi sapar bilen Yraga giden Daşary işler ministri Mewlüt Çawuşoglynyň saparynyň çäginde möhüm beýanatlar berendigini ýazýar.
Ministr Çawuşogly beýanatynda “Ozal howpsyzlyk sebäpli ýapylan Yragyň Basra we Mosul şäherlerindäki konsulluklarymyzy ýaňadandan açýarys” diýdi.
Türkiýäniň halkara hukuk kadalarynyň çäginde terrora garşy göreşini dowam etdirjekdigini aýdan Daşary işler ministri Çawuşogly “Bu Yragyň serhetleriniň basgylanmagy manysyny aňlatmaýar, serhetaşa harby operasiýalar halkara hukuga laýyklykda geçirilýär” diýdi.
“Hürriýet” gazeti “Bujet deňagramlylygy awgust aýynda üç ýyl soň ilkinji gezek köp boldy” söz başyly habarynda bujet deňagramlylygynyň awgust aýynda 2,6 milliard dollar bilen üç ýyl soň ilkinji gezek köp bolandygyny ýazýar.
Türkiýe Respublikasynyň Merkezi banky 2018-nji ýylyň awgust aýyndaky bujet deňagramlylygynyň görkezijileri hakynda maglumat berdi.
Görkezijilere görä, üstümizdäki ýylyň ýanwar-awgust aýlaryny öz içine alýan döwürde bujet ýetmezçiligi 30,6 milliard dollara barabar boldy.
“Watan” gazeti “Ýerli bomba atarlar ýolda” söz başyly habarynda howpsyzlyk güýçleriniň bomba atarlar bilen üpjün edilmegi üçin Goranyş senagaty edarasy tarapyndan geçirlen tendre gatnaşan Konýadaky ýarag firmasynyň, Gury ýer güýçleri üçin 8 müň sany “AK40-GL” bomba atar öndürjekdigini habar berýär.
Bomba atarlaryň 6 aý soň Gury ýer güýçleri serkerdeligine tabşyrylmagy meýilleşdirilýär.
“Star” gazeti “Türk goranyş enjamlary ABŞ-da sergilendi” söz başyly habarynda Türk goranyş senagatynyň tanymal firmalary ROKETSAN we REPKON-yň Waşingtonda geçirlen AUSA 2018 sergisine gatnaşandygyny habar berýär.
ROKETSAN we REPKON birnäçe ýurduň gatnaşmagynda geçirlen sergide döwrebap tehnalogiýa enjamlaryny tanatdy.
“Haber Türk” gazeti türk gurluşyk firmalarynyň soňky ýyllarda Afrikada uly taslamalary durmuşa geçirýändigini aýan edýär.


text:
Автор: webkelle
Создана: 28 Сент 2018 в 04:14 Название: pikirlenmek gerek
Bir ýaş ýigit elmydama öz durmuşyndan zeýrener eken: -Näme üçin men beýle şowsuz?Beýleki adamlarda ähli zat bar.Maşyny,jaýy,özleride ýokary bilimli. A mende? Men ýaş durmuş gapdalymdan geçip barýar. Ýoldan geçip barýan ýaşuly bu ýigdiň zeýrenişini eşidip,ondan: -Saňa bir million berseler eliňden ýa aýagyňdan dynmaga razy bolarmydyň?-diýip sorapdyr. -Elbetde ýok. -Onda gözüňi bermäge taýynmy? -On million berselerem razy bolman-diýip ýigit janygyp jogap beripdir. -Gördüňmi? Iň uly baýlyk seniň özüňde.Sende 10 millionada satyn alyp bolmaýan zatlar bar bolsa-da şol zeýrenip ýörsiň.Esasy zat özüňde bar zada şükür edip,ony durmuşda dogry ulanmakdyr.


text:
AHYRET ÄLEMINIŇ MENZILLERI
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖيمِ
Älemleri ýokdan bar eden we älemler içinde ýalňyz özüne ybadat etsinler diýip ynsanlary iň ýokary derejede ýaradan, sansyz nygmatlary ynsanlaryň hyzmatyna beren Allatagala hamdy-senalar bolsun. Salam we salawat soň pygamber Muhammet SAW-e onuň maşgalasyna we ashabyna bolsun. Hormatly adamlar biziň bu günki wagzymyz Ahyret äleminiň menzilleri barada bolar.
Ahyret älemi haşr gününden soňky ýaşaljak döwürdir. Ynsan ahyret äleminde şu menzilleri ýaşap geçer:
Berzah älemi. Ölüm bilen başlanyp, täzeden dirilinýänçä aralyga berzah älemi ýa-da gabyr durmuşy diýilýär. Bu ahyret äleminiň ilkinji menzilidir. Bir hadysy şerifde şeýle diýilýär: «Gabyr – ahyret menzilleriniň ilkinjisidir. Bir kişi şol menzilde azapdan halas bolsa, ondan soňky menzilleri hem aňsatlyk bilen geçer. Eger azapdan halas bolup bilmese, beýleki menzilleri geçmek has kyndyr.»
Ynsan nähili ýagdaýda ölse-ölsün ruh bedenden çykandan soň, berzah älemine gider. Onuň ýanyna Münker we Nekir atly iki melek gelip:
– Rabbyň kim? – Pygamberiň kim? – Diniň näme?– diýip sorarlar. Eger-de sorag edilýän iman edip, takwa ýaşan kişi bolsa, oňa jennete degişli penjireler açylar we ol jenneti synlap duran halynda ýaşar. Eger-de ol günäkär ýa-da inkär edenlerden bolsa, oňa dowzahdan penjireler açylyp, dowzahy synlap ýaşar. Biri kyýamatyň tiz gopmagyny arzuw eder, beýlekisiniň ýagdaýy bolsa tersinedir.
Gabyr azaby. Hezreti Aýşanyň gürrüň beren hadysynda Pygamberimiz şeýle buýurýar: «Gabyr azaby hakdyr». Başga hadysynda bolsa: «Eý, Rabbym, gabyr azabyndan Saňa sygynýaryn» diýip doga edipdir. Gabyr dünýäde saplanyp bilinmedik käbir günäleriň hasabynyň soralyp, ýuwulýan ýeridir. Hasap gününe goýlan uly günäleriň ýanynda möhüm saýylmadyk, «lemem» diýlen kiçi günäleriň käbiri gabyr azaby bilen ýuwulýar.
Alymlar Kuran we sünnete esaslanyp şeýle aýdýar: «Günäli kişiniň uly-kiçi günäleriniň belli bir bölegi dünýäde çekýän ejirleri we musybatlary bilen ýuwulýar. Käbirleri bolsa ölüm wagtynda aýrylýar. Galanlary «ýewmid-din» bolan Beýik Hasap gününe galmasyn diýlip, gabyrda arassalanýar. Gabyrda arassalanyp bolmaýan günäler bolsa, soň Haşyr meýdanynda Tereziniň başynda we iň soňunda jähennemde arassalanjakdyr.
Gabryň gysmagyny Sa’d b. Muaz ýaly ýokary derejeli sahaba hem görýär. Sahyh hadys çeşmeleriniň beýanyna görä, Sa’d b. Muaz (r.a.) gabra salnanda Pygamber Serwerimiz «Fesubhanallah! Gabyr Sa’d b. Muazy hem gysýar» diýipdir. Diýmek, gabryň gysmajak adamy bolmaz. Sa’d b. Muaz şeýle sahabady – ol dünýeden ötende Jibril (a.s.) ýere inip: «Sa’dyň ölmegi bilen arş titredi, eý, Resulallah» diýýär. Pygamberimiz (bolsa, aýaklarynyň ujuna basyp ýöreýär. Munuň sebäbi soralanda Serwerimiz:
«Jynazasyna şeýle köp melek indi, aýak basara ýer tapmaýaryn» diýip düşündirýär.
Gabyr azabyna sebäp bolýan günälerdir. Pygamberimiz gabyr azabyna üç zat sebäp bolar diýipdir. Olar: gybat, gep gezdirmek we synja kylanyňda kiçi täretiňden arassalanmaga üns bermezlik. Hadyslarda aýdylyşyna görä, gabyr azabyny çekýänleriň sesini haýwanlar eşidýär.
Hadyslarda aýdylyşyna görä, ynsany şu amallary gabyr azabyndan halas edýär: bäş wagt namaz, oraza, haj, zekat, sadaka, sylaýy-rahym (ýakynlaryň bilen gatnaşygy saklamak), ene-ata ýagşylyk etmek, adamlary ýagşylyga çagyryp, erbetlikden daş saklamaga çalyşmak, namazda kyýamy we sejdäni uzaltmak, her gije Mülk suresini okamak.
Kyýamat. Kyýamatyň haçan gopjakdygyny diňe Allah biler. Ony ne hezreti Muhammet, ne Oňa wahý getiren Jebraýyl (a.s.), ne-de wagty gelende kyýamatyň gopmagy üçin sura üflemek wezipesi berlen Israfil (a.s.) biler. Kurany Kerimde bu barada şeýle aýdylýar:
إِنَّ اللَّهَ عِندَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَّاذَا تَكْسِبُ غَداً وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ
“Elbet-de, kyýamatyň haçan gopjakdygy hakdaky maglumat diňe Allanyň ýanyndadyr. Ol ýagşy ýagdyrýar we enäniň göwresindäkini bilýär. Hiç kim ertir näme gazanjagyny bilmez we hiç kim nirede öljekdigini hem bilmez. Takyk, Allah (ähli zady) bilýändir, (ähli zatdan) habardardyr.”
Älemiň ölümi diýmek bolan kyýamat Allatagalanyň gudraty bilen bolup geçer. Onuň gudratynyň öňünde iň beýik zat bilen iň kiçi zat deňdir. Ýagny bahary ýaratmak, bir güli ýaradan ýaly ýeňildir.
Şu älemdäki atomdan ýyldyzlara, Günlere çenli ählisi özboluşly dilleri bilen Onuň azamat we gudratyna şaýatlyk edýär. Çäksiz älemi gudraty bilen ýaradyp, ony hemişe täzeläp duran gudraty güýçli Ýaradana: «Kyýamaty nähili getirjek, bu älemi nädip ahyret älemine öwürjek?» diýip bolarmy?! Çünki Ol ýaratmagyň her dürli görnüşini bilşi ýaly, bir ynsany ýaratmagyň tutuş adamzady ýaratmak bilen deňdigini Kurany Kerimde şeýle habar berýär:
مَّا خَلْقُكُمْ وَلَا بَعْثُكُمْ إِلَّا كَنَفْسٍ وَاحِدَةٍ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ
“Siziň (hemmäňiziň) ýaradylmagyňyz we täzeden direldilmegiňiz (Allah üçin), göýä, bir kişiniň (ýaradylmagy we direldilmegi) ýalydyr. Takyk, Allah (ähli zady) eşidýändir, görýändir.”
Kyýamatyň gopjakdygy barada maglumat ähli dinlerde bardyr. Bu akyl we ylym taýdan hem mümkin hadysadyr. Meselem: fizika we astronomiýa alymlarynyň aýtmagyna görä, älemiň traýektoriýasynyň artýandygyny habar berýärler. Hereket bolan ýerde töweregiň traýektoriýasy hem artar. Bu artyş maksimumdan geçenden soň, belli nokatda “nol” bolar. Şol wagt hem ähli hereket togtar. Bu bolsa älemiň soňy diýmekdir.
Hormatly adamlar edýän ähli tagat-ybadatlarymyz, dileg-dogalarymyz Beýik Biribaryň dergähinde kabul bolsun. Türkmen halkynyň eşretli, bagtyýar, bol-elin durmuşda yaşamaklygy üçin alada edýän Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň jany sag, başy dik, mertebesi belent bolup, il-ýurt bähbitli işleri rowaç bolsun. Garaşsyz Baky Bitarap Türkmenistan döwletimiziň ömri dowamat-dowam bolsun, ýurdymyz parahat ilimiz aman bolsun.


text:
"So Who Is This Jesus?" – Turkmen from Kairos on Vimeo.
Category: Filim
Isa Mesih hakyndaky hasabatlar!
"The Jesus Accounts" (Turkmen) from Kairos on Vimeo.
Isa Mesih atly Turkmen dilinde video film
Isa Mesih atly film
Isa Mesih – Dunyaning Nurudyr, Yol, Hakykat we Yashayyshdyr! Ol biz Ony tanap, iman etsek bizi gunalerden gutulysha, baky yashaysha, dowzah odundan gutulysha yetirer we bize bu dunyade nahili yashamalydygymyz owreder! Bu film arkaly siz Isa Mesihi hakykat esasynda tanap Read More …
Hudayyng merhemeti…ing kyn yagdaylarda hem umyt beryar we bize yashamaga many beryar…
Bu Nick Wuyching Hudayyng rehmi we merhemeti bilen durmushynyng ing erbet yagdayynda hem Ondan umyt tapypdyr we taze mana eye bolup taze Hudayy shohratlandyryan durmush bilen yashap bashlapdyr! Bu shayatlyk Rus dilinde, gelejekde Turkmen diline gechirmek maksadymyz bar. Eger siz Read More …
Dar gapydan giring…
“Dar gapydan giring; chunki helakchilige getiryan gapy ging, yol inli, ol gapydan giryanler kopdur. Yone yashaysha getiryan gapy dar, yol insiz, ony tapyanlar azdyr.” Matta 7:13-14
Halasgar Mesihing dogulan guni mynasybetli bayramchylykda esasy orun Isa Mesihe berilmegi baradaky aydym (English)
Isa Mesihing dogulan guni bayramchylygy mynasybetli gutlaglar!
Salam gadyrly ildeşler! Köpümiziň bilşimiz ýaly dünýäniň dürli künjeklerinde köp milletler birnäçe günlerden uly baýramçylyk belläp geçýärler, bu baýramçylygyň orsçada ýörgünli ady “Rojdestwo Hrista” iňlis dilinde bolsa “Christmas” türkmençe göni terjime edilende bolsa “Isa Mesihiň Dogulyşy” baýramçylygy diýip atlandyrylýar! Elbetde Read More …


text:
Türkmenistanyň ykdysadyýeti durnukly ösüş görkezýär
2018-nji ýylyň ýanwar aýyna bagyşlanylan Hökümetiň mejlisinde wise-premýer G.Myradowyň habar berşi ýaly, geçen degişli döwri bilen deňeşdirilende, öndürilen önümiň ösüşiniň umumy möçberi boýunça ösüş depgini 3,8 göterim artdy. Tutuşlygyna milli ykdysadyýetimiziň pudaklary boýunça ýokary netijeler gazanyldy. Sarp ediş harytlarynyň we ilata edilýän hyzmatlaryň nyrhlary bellenilen çäklerde durnukly saklandy.
Şu ýylyň ilkinji aýynda Türkmenistanyň Döwlet býujetiniň ýerine ýetirilişi barada hasabat berip, onuň çykdajy böleginiň 81,3 göteriminiň durmuş ulgamynyň maliýeleşdirilmegine gönükdirilendigini habar berdi. Hasabat döwründe zähmet haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary, talyp haklary öz wagtynda tölenildi.
Şu ýylyň ýanwar aýynyň deslapky jemleri boýunça rejelenen görnüşdäki Oba milli maksatnamasyny ýerine ýetirmegiň çäklerinde dürli maksatly desgalaryň 60-synyň, suw we lagym arassalaýjy desgalaryň 31-niň, 352 müň inedördil metrden gowrak ýaşaýyş jaýlarynyň, şeýle hem inženerçilik ulgamlarynyň we beýleki desgalaryň gurluşygy alnyp baryldy.
Şunuň bilen baglylyk döwlet Baştutanymyz mili ykdysadyýetimiziň okgunly ösüşiniň durnuklylygyny üpjün etmek, ähli pudaklarda durnukly ösüş depginlerini saklamak boýunça toplumlaýyn çäreleriň kabul edilmeginiň möhümdigini belledi. Bu maksatlar bilen bar bolan ähli mümkinçilikleri herekete girizmek, şeýle hem makroykdysady ýagdaýy yzygiderli seljermek we häzirki döwrüň ýagdaýlaryny, geljek üçin uzakmöhletleýin meýilnamalary hasaba alyp, ony çaklamak hem-de ylmy esasda seljermek möhüm bolup durýar diýip, döwlet Baştutanymyz wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi