text:
-->
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow täze gaz gysyjy desganyň açylyş dabarasyna gatnaşdy
Şu gün Lebap welaýatyna iş saparynyň çäklerinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Çärjew etrabynyň “Malaý” gaz känindäki täze gaz gysyjy desganyň açylyş dabarasyna gatnaşdy.
Bu waka Türkmenistanyň energetika strategiýasyny üstünlikli durmuşa geçirmegiň ýolunda ýene-de bir möhüm ädim boldy. Gaz pudagynyň eksport kuwwatyny artdyrmak şol strategiýanyň möhüm ugurlarynyň biridir. Dünýäniň energetika döwletleriniň hataryna girýän ýurdumyzyň baý uglewodorod serişdelerini doly derejede ulanmak ata Watanymyzyň ykdysady kuwwatyny artdyrmaga, mähriban halkymyzyň abadançylygyny ýokarlandyrmaga ýardam etmelidir.
Şunuň bilen birlikde, bu ulgamda amala aşyrylýan iri maýa goýum taslamalary Durnukly ösüşiň, ählumumy rowaçlygyň we abadançylygyň maksatlaryna laýyk gelýän netijeli halkara hyzmatdaşlygy ösdürmäge ýardam edýär. Bitarap Türkmenistanyň häzirki zamanyň wajyp wezipelerini çözmäge gönükdirilen syýasaty döwletleriň hem-de halklaryň arasyndaky dostluk we hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmagyň möhüm şerti bolup durýar.
Düýn hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň hem-de OYR-nyň Prezidenti Mohammad Aşraf Ganiniň gatnaşmagynda Akina-Andhoý demir ýolunyň, Kerki (Türkmenistan)- Şibirgan (Owganystan) elektrik geçiriji ulgamyň hem-de Ymamnazar -Akina we Serhetabat-Turgundy halkara optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamynyň dabaraly ýagdaýda ulanmaga berilmegi munuň aýdyň subutnamasydyr.
Lebap welaýatynyň nebitgaz düzüminiň üstüni ýetiren täze senagat desgasynyň hem "Türkmenistan - parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany" şygary astynda geçýän 2021-nji ýylda öz işine başlaýandygy bellärliklidir.
Hut şu ýerde, nebitiň we gazyň iri ýataklarynyň üsti açylan gündogar sebitde Türkmenistan-Hytaý transmilli gaz geçirijisi başlanýar. Bu desgada Ýewraziýa yklymynyň halklaryny müňýyllyklaryň dowamynda baglanyşdyran Beýik Ýüpek ýoluny gaýtadan dikeltmek baradaky pikir öz beýanyny tapýar.
Bu energiýa geçirijisi XXI asyryň ägirt uly inžener-tehniki desgalarynyň biridir. Halkara gatnaşyklarynyň tejribesinde bu taslama hoşmeýilli erk-islegiň, netijeli hem-de oňyn döwletara hyzmatdaşlygynyň ajaýyp nusgasyna öwrüldi.
Mälim bolşy ýaly, gaz geçirijisine tebigy gazyň eksport akymlary çig mal çeşmeleriniň birnäçesinden amala aşyrylýar. Şolaryň hatarynda Garagumuň günortasynda, Lebap welaýatynyň edara ediş merkezi Türkmenabat şäherinden, takmynan, 70 kilometrlikde ýerleşýän “Malaý” gaz ýatagy hem bar.
Şu gün bu ýerde baýramçylyk ýagdaýy emele geldi. Köpsanly dabara gatnaşyjylar eziz Diýarymyzyň iň täze taryhyna altyn sahypalar bilen ýazyljak bu waka sabyrsyzlyk bilen garaşýarlar.
Hormatly Prezidentimiziň dikuçary täze desganyň öňündäki meýdança gonýar. Ýygnananlar milli Liderimizi ruhubelentlik bilen garşylaýarlar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy Ministrler Kabinetiniň agzalary, Mejlisiň Başlygy, Lebap welaýatynyň häkimi mübärekleýärler.
Döwlet Baştutanymyz haly ýodajygy boýunça ýöräp, dabaranyň geçirilýän ýerine tarap ugrady. Ýodajygyň iki tarapynda nebitgaz senagatynyň işgärleri, elleri baýdajykly, howa şarly we gülli ýaşlar düzüldiler.
Gündogar sebitiň döredijilik toparlarynyň gatnaşmagynda aýdym-sazly we tansly çykyş dabaranyň baýramçylyk öwüşginini has-da artdyrdy. Tolgundyryjy pursat gelip ýetýär: ýygnananlaryň şowhunly el çarpyşmalary astynda hormatly Prezidentimiz toý bagyny kesýär – täze möhüm senagat desgasy açylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şu dabara gatnaşyjylaryň hem-de myhmanlaryň ýygnanan binasyna tarap ugraýar. Dabara gatnaşyjylaryň hatarynda hökümetiň agzalary, Mejlisiň deputatlary, harby we hukuk goraýjy edaralaryň, ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, daşary ýurtlaryň kompaniýalarynyň, ýurdumyzyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ýolbaşçylary, pudagyň işgärleri bar. Olaryň ählisi ör turup, şowhunly el çarpyşmalary bilen milli Liderimizi mübärekleýärler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow çykyş edip, ýygnananlary hem-de tutuş türkmen halkyny täze, 2021-nji – Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynyň ilkinji günlerinde şu günki taryhy ähmiýetli waka – «Malaý» käninde gurlan döwrebap gaz gysyjy desganyň açylyp, ulanmaga berilmegi bilen tüýs ýürekden gutlady.
Milli Liderimiziň nygtaýşy ýaly, Garaşsyz, hemişelik Bitarap Watanymyzyň uglewodorod serişdeleriniň ägirt uly gorlaryna eýe bolmagy we daşary ýurt maýadarlary üçin hyzmatdaşlyga amatly şertleriň döredilmegi ýurdumyzyň dünýäde iri energetika döwlet hökmünde ykrar edilmegine getirdi.
Garaşsyzlyk ýyllarynda türkmen tebigy gazyny halkara bazarlaryna diwersifikasiýa ýoly bilen ibermek boýunça ägirt uly işler amala aşyryldy. Ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynda bu hyzmatdaşlyk oýlanyşykly, işjeň we maksada okgunly alnyp barylýar. Netijede, gymmatly çig mal bolan tebigy gazy özara bähbitli esasda ýerlemegiň hem-de girdeji gazanmagyň täze bazarlary peýda bolýar.
Biziň syýasatymyz ýurdumyzyň uly baýlygy bolan uglewodorod serişdelerini dünýäde parahatçylygy berkitmegiň, abadan ýaşaýşyň we gülläp ösüşiň bähbidine ulanmakdyr. Öňde goýlan bu belent maksatlara ýetmek ugrunda gysga wagtyň içinde möhüm ähmiýetli taslamalaryň birnäçesi durmuşa geçirildi diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Garagum sährasynyň Lebap welaýatyna degişli çäginde ýerleşýän «Malaý» ýatagyndan indi köp ýyllardan, ýagny 1986-njy ýyldan bäri tebigy gaz çykarylyp gelinýär. Bu toplum ýurdumyzyň diňe bir gündogar welaýatynyň ilatly ýerlerini, şeýle hem dürli maksatly desgalary «mawy ýangyç» bilen üpjün etmän, eýsem, asyrymyzyň iri taslamasy bolan Türkmenistan–Özbegistan–Gazagystan–Hytaý transmilli gaz geçirijisine hem harytlyk önüm berýär. Bu halkara energiýa magistraly bilen «Malaý» känini uzynlygy 188 kilometr bolan «Malaý–Bagtyýarlyk» gaz geçirijisi birleşdirýär.
Bu ýerde guýularyň önüm berijiligini artdyrmakda, käniň tebigy gaz goruny has doly peýdalanmakda işe girizilýän täze desganyň ähmiýeti örän uludyr. Täze gurlan desganyň «A» we «B» önümçilik sehleri bolup, «A» sehiniň wezipesi «Malaý» gaz känini doly özleşdirmekden ybaratdyr. «B» sehi bolsa, «Galkynyş» we «Döwletabat» känleriniň gazyny «Malaý – Bagtyýarlyk» gaz geçirijisine ýokary basyş bilen akdyrmaga niýetlenendir.
Bu täze desgada dünýäniň öňdebaryjy kompaniýalary tarapyndan öndürilen 6 sany kuwwatly gaz gysyjy enjamlar toplumy oturdyldy. Şol enjamlar kämil awtomatlaryň we kompýuterleriň üsti bilen dolandyrylýar.
Ýylda üstünden 30 milliard kub metre çenli tebigy gazy geçirmäge ukyply bolan desgada ygtybarly enjamlar hem-de öňdebaryjy tehnologik çözgütler ornaşdyryldy.
Umumy meýdany 12 gektara golaý bolan täze beketde gaz gysyjy enjamlar toplumyndan başga-da, sowadyjy we arassalaýjy desgalar, ýokary hem-de pes basyşly fakel hojalygy, azot we kislorod öndürýän stansiýa, ätiýaçdaky dizel elektrik stansiýasy ýerleşýär. Şonuň ýaly-da, bu ýerde merkezi dolandyryş operator hem-de mehaniki bejeriş we ýangyn howpsuzlyk binalary, edara binasy, ýangyna garşy suw howuzlary göz öňünde tutuldy. Döwrebap desganyň işe girizilmegi bilen 60-a golaý täze iş orny dörär.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň her bir ýyly taryhy ösüşlere, uly rowaçlyklara beslenýär diýip, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi. Täze, 2021-nji ýylyň ilkinji günlerinde geçirilýän bu dabaraly çäräniň hem aýratyn möhüm ähmiýeti bar. Sebäbi, Türkmenistan gurýan we döredýän, iri taslamalary amala aşyrýan döwlet hökmünde özüni giňden tanadýar.
Häzirki döwürde dünýäde emele gelen çylşyrymly ýagdaýlara garamazdan, durnukly ösýän ýurdumyzda durmuşa geçirilýän şeýle taslamalar, ulanmaga berilýän we gurluşygy alnyp barylýan desgalardyr binalar hem-de önümçilikler milli ykdysadyýetimizi pugtalandyrmaga, halkymyzyň abadan we bolelin durmuşda ýaşamagyny üpjün etmäge gönükdirilendir diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.
Biz eziz Diýarymyzda şular ýaly iri desgalaryň gurluşygynda ekologiýa talaplaryna, döwrebap innowasiýalara, ösen tehnologiýalara möhüm ähmiýet berýäris. Hut şunuň netijesinde hem, daşary ýurtly hyzmatdaşlarymyz bilen bilelikde gurýan iri senagat, nebitgaz we himiýa önümçiliklerimiz abraýly halkara guramalarynyň ýokary hil derejesine, innowasion çözgütlerine hem-de ekologiýa talaplaryna doly laýyk gelýändigi baradaky güwänamalaryna mynasyp bolýar. Munuň özi, elbetde, buýsandyryjy ýagdaýdyr diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şu gün açylyp, ulanmaga berilýän iri senagat desgasynyň hem diňe bir biziň häzirki ösüşlerimize mynasyp goşant goşmak bilen çäklenmän, eýsem, geljekki nesillerimize hem uzak ýyllaryň dowamynda ygtybarly hyzmat etjekdigine ynam bildirdi.
Milli Liderimiz ýygnananlary şu günki taryhy waka – «Malaý» käninde gurlan gaz gysyjy desganyň ulanmaga berilmegi bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlap, hemmelere berk jan saglygyny, maşgala abadançylygyny, asuda we bagtyýar durmuş, mähriban Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde täze üstünlikleri arzuw etdi.
Döwlet Baştutanymyzyň çykyşy dabara gatnaşyjylarda uly ruhubelentlik döretdi hem-de şowhunly el çarpyşmalar bilen garşylandy.
Soňra “CNPC International Turkmenistan” kompaniýasynyň baş direktory jenap Li Şulýana söz berildi. Ol Hytaýyň milli nebit-gaz korporasiýasynyň işgärleriniň adyndan ýygnananlary “Malaý” gaz käninde täze gaz gysyjy desganyň üstünlikli ulanmaga berilmegi bilen tüýs ýürekden gutlady.
Bellenilişi ýaly, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýakyndan goldaw bermegi bilen amala aşyrylan bu iri taslama şol gaz käniniň ikinji tapgyryna täze mümkinçilikleri açýar. Munuň özi bolsa gaz pudagynyň önümçilik kuwwatlyklaryny artdyrmaga we degişlilikde, Türkmenistanyň dünýäniň nebitgaz bazarynda eýeleýän ornuny pugtalandyrmaga ýardam eder.
“Malaý” gaz käniniň golaýynda “Bagtyýarlyk” şertnamalaýyn çäk ýerleşýär. Şol ýerde 2009-njy ýylyň 14-nji dekabrynda Türkmenistanyň Prezidentiniň, Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygynyň, Özbegystanyň we Gazagystanyň Prezidentleriniň gatnaşmagynda gadymy Beýik Ýüpek ýolunyň häzirki döwürdäki aýdyň beýanyna öwrülen Merkezi Aziýa-Hytaý gaz geçirijisini resmi taýdan işe girizmek dabarasy boldy.
Häzirki wagta çenli “Türkmengaz” döwlet konserni we “CNPC International Turkmenistan” kompaniýasy tarapyndan işlenip taýýarlanylýan ýataklardan hyzmatdaşlaryň bilelikdäki tagallasy bilen, Ýuwaş ummanynyň kenaryna çenli tebigy gazyň jemi 290 milliard kub metri iberildi.
Tebigy gazyň gorlary boýunça Merkezi Aziýada birinji orna we dünýäde dördünji orna eýe bolan Türkmenistan dünýäniň energetika döwletidir. Nebitgaz ulgamynda ählumumy we sebit derejesindäki hyzmatdaşlykda Türkmenistana möhüm orun degişlidir diýip, myhman aýtdy.
Şunuň bilen baglylykda, “CNPC International Turkmenistan” kompaniýasynyň ýolbaşçysy hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň öňdengörüjilikli syýasatyna ýokary baha berdi. Milli Liderimiziň parasatly ýolbaşçylygynda ýurdumyzyň nebitgaz pudagyny ösdürmekde ýokary depginler, uglewodorod serişdelerini gözlemekde we işläp taýýarlamakda, tebigy gazy daşary ýurtlara ibermekde hem-de gazhimiýa senagatynda ägirt uly üstünlikler gazanyldy.
Türkmenistanyň iň ygtybarly we uzak möhletli hyzmatdaşy hökmünde Hytaýyň milli nebitgaz korporasiýasy (CNPC) mundan beýläk-de tehnologik alyşmalary pugtalandyrmaga hem-de iki ýurduň halklarynyň bähbidine nebitgaz pudagynda özara bähbitli hyzmatdaşlygy giňeltmäge taýýardyr diýip, jenap Li Şulýan aýtdy.
Myhman şu ajaýyp waka bilen dabara gatnaşyjylary ýene-de bir gezek gutlap, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa hem-de tutuş türkmen halkyna berk jan saglyk, bagtyýar we abadan durmuş arzuw etdi.
Döwlet Baştutanymyz HHR-iň wekillerine geçirýän uly işleri üçin minnetdarlyk bildirip, Türkmenistanyň özlerini ygtybarly we jogapkärli hyzmatdaşlar hökmünde görkezen daşary ýurtlaryň nebitgaz kompaniýalary bilen uzakmöhletli özara bähbitli hyzmatdaşlyk üçin hemişe açykdygyny belledi.
Şeýle giň gerimli taslamanyň bir ýyl sekiz aýyň dowamynda amala aşyrylmagy onuň asyryň gurluşygy atlandyrylmagyny şertlendirdi. Türkmen gazy dostlukly hytaý halkynyň müňlerçe öýlerine ýylylyk getirdi, senagat kärhanalaryny zerur bolan möçberde ýangyç bilen üpjün etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, ýurdumyzda durmuşa geçirilýän giň gerimli senagat taslamalary daşky gurşawy goramak meseleleri bilen aýrylmaz baglanyşyklydyr.
Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasynyň howanyň üýtgemegi hakyndaky Kioto teswirnamasyny we bug gazlarynyň howa zyňylmagynyň azaldylmagyny göz öňünde tutýan beýleki halkara ylalaşyklaryny tassyklady. Şundan ugur almak bilen, ähli ulgamlara hem-de pudaklara, şol sanda nebitgaz senagatyna döwrebap, ekologiýa taýdan howpsuz tehnologiýalary giňden ornaşdyrmaga uly ähmiýet berilýär.
Şu täze desganyň hem bu talaplara laýyk gelmegi türkmen – hytaý hyzmtadaşlygynyň ählumumy durnukly ösüş maksatlaryna laýyklykda işjeňleşýändiginiň aýdyň subutnamasydyr.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz Hytaý Halk Respublikasynyň Türkmenistanda täze bellenilen Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Sýan Natçene ýüzlenip hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de giňeltmek üçin diplomat tarapyndan bu ugurda ähli tagallalaryň ediljekdigine ynam bildirdi.
Soňra ýygnananlara Türkmenistana bagyşlanan hem-de ýurdumyzyň nebitgaz senagatynyň kuwwaty ösüşiniň esasy ugurlary, gaz gysyjy desga barada gürrüň berýän wideofilm hödürlenildi.
Ýurdumyz tebigy gazyň subut edilen gorlary boýunça dünýäde dördünji orny eýeläp, ählumumy energetika howpsuzlygynyň häzirki zaman binýadyny döretmäge işjeň gatnaşýar, energiýa serişdelerini ibermegiň köp şahaly ulgamyny döretmäge gönükdirilen toplumlaýyn strategiýany üstünlikli durmuşa geçirýär.
Şu meseleler boýunça döwletimiziň garaýyşlaryny BMG-niň belent münberinden ençeme gezek beýan eden hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň döredijilikli başlangyçlary halkara bileleşiginiň doly goldawyna we ykrarnamasyna mynasyp boldy. Munuň özi Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň degişli Kararnamalarynda berkidildi.
Türkmenistan uglewodorod serişdeleriniň ägirt uly gorlaryna eýe bolmak bilen, döwletara söwda-ykdysady gatnaşyklary işjeňleşdirmek nukdaýnazaryndan hem-de daşky gurşawy goramak ulgamynda möhüm wezipeleri çözmek babatda möhüm ähmiýete eýe bolan iri taslamalaryň ençemesiniň başyny başlady.
Şolaryň hatarynda Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň gurluşygy bar. Ol diňe bir ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň eksport kuwwatyny artdyrmaga mümkinçilik bermän, eýsem, goňşy Owganystanyň durmuş-ykdysady taýdan dikeldilmegine hem-de dünýä hojalyk gatnaşyklar ulgamyna goşulyşmagyna, sebitde energetika howpsuzlygyny we ykdysady durnuklylygy pugtalandyrmaga ýardam berer.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň bellenilişi ýaly, XXI asyryň ägirt uly taslamasynyň – Türkmenistan-Hytaý gaz geçirijisiniň gurluşygynyň taslamasy energetika ulgamynda üstünlikli türkmen-hytaý gatnaşyklarynyň aýdyň mysalydyr. Bu gaz geçirijisi özüne üç ugry (A, B we С) ugry birleşdirýär.
Hytaýyň çäginde oňa uzynlygy 10 müň kilometre golaý bolan Günbatar-Gündogar gaz geçirijisi birleşýär. Häzirki wagtda Merkezi Aziýadan gelýän gaz HHR-iň 25 welaýatyna we awtonom etraplaryna, şeýle hem Gonkong aýratyn edara ediş etrabyna gelip gowuşýar. Munuň özi gazdan 500 milliona golaý adamyň peýdalanýandygyny aňladýar.
“Türkmengaz” döwlet konserni transmilli gaz geçirijisine “mawy ýangyjy” esasy iberiji bolup durýar.
2007-nji ýylda Önümi paýlaşmak hakyndaky Ylalaşyga laýyklykda, Hytaýyň milli nebitgaz korporasiýasynyň (CNPC) “Amyderýa” gaz kompaniýasynyň “Bagtyýarlyk” şertnamalaýyn çäkdäki ýatak ekologiýa taýdan arassa çig malyň ikinji uly çeşmesi bolup durýar.
Hytaýly hyzmatdaşlar tarapyndan Amyderýanyň sag kenarynda uglewodorod çig malyny gözlemek, gorlaryna baha bermek hem-de senagat taýdan özleşdirmek bilen baglanyşykly geologiýa - gözleg we burawlaýyş işleriniň uly möçberleri ýerine ýetirildi. Bu ýerde tebigy gazyň we gaz kondensatynyň uly gorlary bolan ýataklaryň 20-den gowragy ýüze çykaryldy.
Samandepe ýatagynda we Hojambaz etrabynda ýylda umumy kuwwatlylygy 14 milliard kub metr harytlyk gazy öndürýän gazy gaýtadan işleýän zawodlaryň ikisi, beýleki önümçilik, logistik hem-de durmuş düzümleri guruldy.
2014-nji ýylda Amyderýanyň sag kenaryndaky iri ýataklarda gözleg hem-de işläp bejeriş işleri üçin ulanylýan esasy tehnologiýalar HHR-iň ylmy-tehniki ösüş babatyndaky Milli baýragyna mynasyp boldy. Merkezi Aziýa-Hytaý gaz geçirijisiniň gurluşygynyň taslamasy bolsa 10-dan gowrak pudaklaýyn hem-de milli sylaglara, şol sanda Hytaý Halk Respublikasynyň raýat gurluşygy, ylym we tehnika ulgamyndaky iň abraýly “Zhan Tianyou” baýragyna mynasyp boldy.
“Bagtyýarlygyň” ilkinji daşary ýurt taslamasy bolandygyny bellemek gerek. Şol ýerde PetroÇina kompaniýasy tarapyndan “Sanly gaz ýatagy” platformasy guruldy. Häzirki wagtda ol özüne 125-den gowrak ulanyş guýusyny birleşdirýär.
Turba geçirijiniň işe girizilen pursadyndan bäri şu ýylyň ýanwaryndaky ýagdaýa görä, Merkezi Aziýadan Hytaýa 336 millard kub metrden gowrak tebigy gaz iberildi. Şunda Türkmenistan iberilen “mawy ýangyjyň” 85 göterimini üpjün etdi.
Gürrüňimizi dowam etdirip, “Gazprom” bilen “Türkmengaz” döwlet konserninden tebigy gazy satyn almak baradaky baglaşylan bäşýyllyk şertnamanyň çäklerinde Russiýa Federasiýasyna hem Orta Aziýa-Merkez gaz geçirijisi boýunça gaz iberilýändigini bellemek gerek.
Diýarymyzyň ähli gaz magistrallaryny bitewi ulgama birleşdiren “Gündogar-Günbatar” gaz geçirijisiniň gurluşygy ýurdumyzyň gaz ulag ulgamyny ösdürmegiň ýolunda uly ädim boldy. Şunuň netijesinde, “Döwletabat” hem-de “Galkynyş” ýaly ägirt uly tebigy gaz ýataklary bar bolan Mary welaýatyndan gazy rewers görnüşinde Ahal we Balkan welaýatlaryna ibermäge mümkinçilik döredi. Mundan başga-da, “Gündogar-Günbatar” gaz geçirijisi türkmen energiýa serişdelerini Hazaryň üsti bilen halkara bazarlaryna eksport etmekde ulanylyp bilner.
Hazar deňziniň türkmen bölegindäki hem-de Hazar deňziniň kenar ýakasyndaky, şonuň ýaly-da, Merkezi Garagumdaky geljegi uly nebitgaz ýataklaryny, şeýle hem ägirt uly “Galkynyş” gaz känini senagat taýdan çalt özleşdirmegiň taslamalaryny durmuşa geçirmek dowam etdirilýär. Dünýäde iň iri gaz ýataklarynyň biri bolan “Galkynyşyň” gorlary, “Ýaşlar” hem-de “Garaköl” ýataklary bilen bilelikde, häzirki wagtda 27 trillion kub metr möçberinde kesgitlenilýär.
Ozal bu ýerde ýylda harytlyk gazyň 30 milliard kub metrini öndürmäge mümkinçilik berýän desgalaryň toplumy ulanmaga berlipdi, häzirki wagtda TOPH gaz geçirijisini “mawy ýangyç” bilen üpjün etmäge niýetlenen şoňa meňzeş we şonuň ýaly kuwwatlykdaky toplumlar gurulýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça nebitiň we gazyň, beýleki tebigy serişdeleriň täze gorlaryny ýüze çykarmaga gönükdirilen geologiýa-gözleg işleriniň gerimi giňelýar. Ýurdumyzyň gündogar sebitiniň çig mal binýadyny berkitmek bu işleriň esasy ugurlarynyň biridir.
Şunuň bilen baglylykda, täze önüm gatlaklarynyň ýüze çykarylmagy mümkin bolan öňki ýataklaryň çäklerinde, şeýle hem golaýda ýerleşýän geljegi uly meýdançalarda geofiziki barlaglar hem-de gözleg-buraw işleri amala aşyrylýar.
2019-njy ýylda “Malaý” ýatagynyň golaýynda açylan Täjibaý ýatagy şeýle mysallaryň biridir. “Türkmengeologiýa” döwlet korporasiýasynyň hünärmenleriniň geçiren ilkinji buraw guýulary gazyň senagat akymyny berdi.
Şu sebitde ugleworodlar uly bolmadyk çuňluklarda jemlenendir hem-de özleşdirmäge örän elýeterlidir.
Seýsmiki barlaglaryň we gözleg burawlaryň şunuň ýaly toplumy Naýyp hem-de Bagaja ýataklarynyň töwereklerinde hem bellenendir. Şolaryň binýadynda kuwwatly gazy gaýtadan işleýän, şol sanda suwuklandyrylan gaz öndürilýän toplumlar işleýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tutuş halk hojalyk toplumyny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge, ýurdumyzda öndürilýän önümleriň möçberlerini we görnüşlerini artdyrmaga gönükdirilen ykdysady strategiýasyna laýyklykda, soňky ýyllaryň dowamynda uglewodorod çig malyny düýpli gaýtadan işlemäge ýöriteleşen örän iri döwrebap senagat desgalary ulanylmaga tabşyryldy.
Hususan-da, bular ýokary dykyzlykly polietilen hem-de dürli görnüşli polipropilen çykarýan Gyýanlydaky polimer zawoddyr, şeýle hem Ahal welaýatynda tebigy gazdan sintetiki benzin öndürýän dünýädäki ilkinji zawoddyr. Bu desgalar Ýaponiýanyň hem-e Koreýa Respublikasynyň esasy kompaniýalarynyň we banklarynyň gatnaşmagynda guruldy.
Geljekde täze gazhimiýa toplumlaryny ýurdumyzyň her welaýatynda, şol sanda polietilen we polipropilen, kauçuk we polistirol, poliwinilasetat, metanol we beýlekileri öndürjek toplumlary gurmak meýilleşdirilýär.
Umuman, ylmy-tehniki ösüşiň soňky gazananlarynyň, öňdebaryjy tehnologiýalaryň we enjamlaryň işjeň ulanylmagy pudagyň kuwwatyny artdyrmagy üpjün edýär, dünýäniň energetika döwleti hökmünde ýurdumyzyň eýeleýän ornuny pugtalandyrýar.
Ine-de, esasy pursat ýetip gelýär. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu ýere ýygnananlaryň el çarpyşmagynda sensor panelindäki ýörite “goýberiş düwmesine” basyp, gaz gysyjy bekedi ulanyşa girizýär.
Zalda oturdylan uly monitorda şol pursatda görkezilip duran tehnologiki gurluşda bu ýerden ugradylan harytlyk gazyň magistral gaz geçiriji ulgama baryp gowşandygyny aňladýan görkezijiniň yşygy işläp başlaýar.
Bu taslama “Türkmengaz” döwlet konserni tarapyndan daşary ýurtly hyzmatdaşlar --“Petro Gas LLP” (Beýik Britaniýa) bilen bilelikde amala aşyryldy. Gaz gysyjy enjamlar dünýäde meşhur “Dresser-Rand S.A.” kompaniýasy (Fransiýa) tarapyndan getirildi.
Gije-gündiziň dowamynda 45 million kub metr gazy akdyrmaga niýetlenen enjamlaryň her biriniň kuwwaty 32 MWt barabardyr. Açylyş dabarasynyň barşynda milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, Gaz gysyjy desganyň gurluşygyna türkmen hünärmenleriniň gatnaşdylar. Olar ähli gurluşyk-gurnama işleriniň 80 göterimden gowragyny ýerine ýetirdiler.
Soňra milli Liderimiz şu günki wakadan ýadygärlik hökmünde Hormatly myhmanlaryň kitabynda ýadygärlik ýazgy galdyrýar.
Bekediň hünärmenleri işgärleriň zähmet çekmegine amatly şertler döredilen gazhimiýa pudagynyň döwrebap önümçilik desgasynyň bina edilendigi üçin hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, Watanymyzyň bähbidine ak ýürekden zähmet çekjekdiklerine ynandyrdylar.
Döwlet Baştutanymyz toplumyň işgärlerine işlerinde üstünlikleri arzuw edip, olara täze awtoulaglaryň açarlaryny gowşurdy.
Dabara tamamlanandan soň, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu ýere ýygnananlar bilen mähirli hoşlaşyp, dikuçara mündi. Dikuçar Türkmenabat şäheriniň howa menziline tarap ugur aldy. Şol ýerden milli Liderimiz Aşgabada ugrady.tdh.gov.tm/news/tm/articles.aspx&article25780&cat11


c: text/html

text:
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň Merkezi Geňeşiniň başlangyjy bilen geçirilen brifinge ýerli telekeçiler, Türkmenistanyň DIM-niň Halkara gatnaşyklary institutynyň talyplary hem-de mugallymlary, şeýle hem Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň wekilleri gatnaşdylar.
Duşuşyga gatnaşanlar üstünlikli iş alyp barýan ýerli telekeçilik düzümleriniň mysalynda telekeçilik işini ýola goýmagyň esaslary, aýratynlyklary we düzgünleri bilen tanyşdylar. Ýaşlaryň öňünde hususy kärhanalaryň, şol sanda ýyladyşhanalarda pomidor ýetişdirýän «Ýigit» HJ-niň hem-de haly we haly önümçiliginde iş alyp barýan «Abadan haly» AGPJ-niň ýolbaşçylary çykyş etdiler.
Kärhanalaryň ikisi-de ýurtda öňde baryjy kärhanalar, içerki bazarlary degişli harytlar bilen üpjün etmäge işeňňir gatnaşýarlar, daşary ýurtlardan getirilýän önümleri ýurdumyzda öndürmek boýunça iş alyp barýarlar we öndürýän harytlarynyň esli bölegini daşary ýurtlara ugradýarlar.
Duşuşyga gatnaşanlar telekeçileriň çykyşlaryndan şowly telekeçilik işini guramakda nämäniň esasydygyny, ony ösdürmäge nämeleriň ýardam edýändigini, häzirkizaman bazar gatnaşyklarynda bäsdeşligie ukyplylyga nähili ýol bilen ýetmelidigi barada düşünje aldylar. Şeýle hem telekeçilik işini ýola goýmakda ilkinji ädimler, biznes-ideýanyň möhümligi, onuň wajyplygy, özboluşlylygy, startapy dogry ilerletmek dogrusynda hem gürrüň edildi.
Brifingde çykyş eden TSTB-niň wekilleri döwlet tarapyndan telekeçilige hemmetaraplaýyn saldamly goldaw berilýändigini nygtadylar.
Bilesigeliji talyplar, öz gezeginde, telekeçilere özüni gyzyklandyrýan temalardan ençeme sowal berdiler we olara doly jogap aldylar. Sowallar harytlaryň mahabatyna we içerki hem-de daşary bazarlarda brendleri ilerletmäge, telekeçilik düzümlerinde pul serişdelerini dolandyrmagyň düzgünlerine, maksatlaýyn bank karzlaryny almaga we ş.m. meselelere degişlidi.
Guramaçylaryň belleýşi ýaly, gyzykly, netijeli geçen duşuşykda pikir alşyldy, söhbet edildi, iň esasy-da, göz öňünde tutulan netijeler gazanyldy, öňde goýlan maksatlara ýetildi. Talyplaryň telekeçiler bilen indiki brifingini şu aýyň ikinji ýarymynda geçirmek göz öňünde tutulýar. Indiki duşuşyklaryň her birine paýtagtymyzdaky dürli ugurdan ýokary okuw mekdepleriniň talyplary çagyrylar.
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň Merkezi Geňeşinde ýaşlar bilen dürli çäreler yzygiderli geçirilýär. Ol zehinli, kreatiw pikirlenýän, ideýaly ýaşlary ýurdumyzyň ylmy, durmuş-ykdysady ösüşine işjeň çekmek bilen baglanşyklydyr. Ýaşlar bilen işjeň işlemek, olaryň başlangyçlaryny hemmetaraplaýyn goldamak döwlet ýaşlar syýasatynyň, şeýle hem «2021-2025-nji ýyllar üçin Türkmenistanyň döwlet ýaşlar maksatnamasy babatda döwlet maksatnamasynyň» ileri tutulýan wezipelerdir.
Anastasiýa KASÝANOWA

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyz boýunça iş saparyny amala aşyrdy26.01.2021
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyz boýunça iş saparyny amala aşyryp, köpugurly işewürler merkezli kaşaň “Garagum” myhmanhanasynyň we onuň golaýynda ýerleşen seýilgähiň hem-de Aşgabat-Türkmenabat awtobanynyň gurluşygynda alnyp barylýan işler bilen tanyşdy.
Döwlet Baştutanymyz Aşgabatda we tutuş ýurdumyzda ýaýbaňlandyrylan özgertmeler maksatnamalarynyň durmuşa geçirilişini hemişe berk gözegçilikde saklap, raýatlarymyzyň ähli amatlyklaryň hözirini görüp ýaşamaklary üçin döredilýän oňaýly şertler, öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmak hem-de ekologiýa abadançylygyny üpjün etmek bilen baglanyşykly meselelere hemişe aýratyn üns berýär.
Uzak geljegi nazara almak bilen, ýurdumyzyň baş şäherini ösdürmek, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň öňe süren täzeçil şähergurluşyk maksatnamasynyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar. Paýtagtymyzyň häzirki keşbinde tutuş ýurdumyzyň durmuş-ykdysady ösüşiniň depginleri, onuň köpugurly kuwwaty, mähriban halkymyzyň baý taryhy we medeni däpleri öz aýdyň beýanyny tapýar.
Hormatly Prezidentimiz ilki bilen paýtagtymyzyň demirgazyk künjeginde A.Nyýazow we Hoja Ahmet Ýasawy köçeleriniň ugrunda gurulýan desgalaryň gurluşyk meýdançasyna geldi. Bu ýerde döwlet Baştutanymyzy Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň käbir orunbasarlary, Aşgabat şäheriniň häkimi, ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň birnäçesiniň ýolbaşçylary garşyladylar.
Milli Liderimiz seýilgähiň hem-de ýerasty geçelgeleriň gurluşyk işleriniň barşyny synlady. Döwlet Baştutanymyz söwda dynç alyş merkeziniň, seýilgähiň we “Garagum” myhmanhanasynyň bir toplumda ýerleşmeginiň uly ähmiýetiniň bardygyny, täze döwrebap seýilgähiň uly ýaşly adamlaryň we çagalaryň dynç almagynyň hem-de gezelenç etmeginiň iň söýgüli ýerine öwrüljekdigini belledi.
Soňra bu ýerde döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň garamagyna A.Nyýazow we Hoja Ahmet Ýasawy köçeleriniň ugrunda gurluşygy alnyp barylýan we gurluşygy meýilleşdirilen binalaryň şekil taslamasy, “Garagum” işewürlik merkezli myhmanhananyň baş meýilnamasy hem-de seýilgähiň şekil taslamasy we baş meýilnamasy, söwda dynç alyş merkeziniň taslamalary, ýerasty geçelgeleriň şekil taslamalary hödürlenildi.
Aşgabat şäheriniň häkimi Ý.Gylyjow seýilgähiň taslamasy barada hasabat berdi. Bu taslamada meýilleşdirilen ähli işler, şol sanda suw çüwdürimleri, bagy-bossanlyklar, ýanýodalar we beýlekiler seýilgäh zolagyny döretmegiň iň häzirki zaman ýörelgelerine laýyklykda ýerine ýetiriler.
Döwrebap seýilgähiň ýer böleginiň umumy meýdany 9,75 gektara barabardyr. Onuň uzynlygy 320 metr, ini bolsa 310 metre deňdir. Seýilgähde suw çüwdürimleriniň 9-sy, şol sanda merkezde 1 uly we 8 sany kiçi suw çüwdürimler bu ýere gelýänleriň göwnüni joşdurar. Şeýle hem bu ýerde suw howdanlarynyň 3-sini gurmak meýilleşdirildi.
Taslama laýyklykda, gurluşygy alnyp barylýan ýerasty geçelgeler bolsa pyýadalaryň howpsuzlygy üçin niýetlenendir. Geçelgeleriň jemi 4-si bolup, uzynlygy 25,1 metre, ini 8,1 metre we beýikligi 4,8 metre deňdir. Ýoluň uzynlygy 704 metre barabar bolup, ini 18 metrdir.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, taslamalara käbir belliklerini hem-de düzedişlerini girizdi. Täze seýilgäh paýtagtymyzyň Halkara howa menziline çenli uzalyp gidip, şol ýerde ýaşaýan raýatlarymyzyň oňaýly dynç alýan ýerine öwrüler. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, bu ugurda görülýän çäreler ilatymyzyň saglygyna oňaýly täsir edýän amatly ekologiýa gurşawyny kemala getirmäge gönükdirilendir. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimize geçelgäniň taslamasyna degişli çyzgylar görkezildi.
Soňra döwlet Baştutanymyza ýerasty geçelgäniň çyzgylary görkezildi, hormatly Prezidentimiz olar bilen tanşyp, degişli düzedişlerini girizdi we tekliplerini aýtdy.
Milli Liderimiz bu ýerde şäheriň ýaşaýjylary üçin-de, ýurdumyza gelýän myhmanlar we syýahatçylar üçin-de öz wagtlaryny peýdaly geçirer ýaly ähli zerur amatlyklaryň döredilmelidigine ünsi çekdi. Şu ýerde saýaly agaçlary köp ekmek, özüne çekiji çüwdürimleri gurmak barada häkime degişli tabşyryklar berildi.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow ýerine ýetirilýän işleriň ýokary hil derejesinde alnyp barlyp, milli öwüşginleri özünde jemlemelidigi barada nygtap, seýilgähiň döwrebap atlandyrylmalydygyna ünsi çekdi we şunuň bilen baglylykda, ony “Laçyn” diýip atlandyrmagy teklip etdi. Milli Liderimiziň bu teklibi paýtagtymyzyň ganatlaryny ýaýyp duran laçynyň şekilindäki Halkara howa menziliniň bu ýerde ýerleşmegi bilen baglylykda, ýerine düşen teklipdir.
Soňra şu ýerde Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň başlygy D.Hudaýberdiýew gurluşygy alnyp barylýan Söwda-dynç alyş merkeziniň taslamasy barada hasabat berdi. Hormatly Prezidentimiziň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilmegi ugrunda ähli çäreleriň görülýändigi aýratyn nygtaldy.
Söwda-dynç alyş merkeziniň gurluşyk meýdançasynyň umumy meýdany 8,92 gektara barabar bolup, binalaryň gurluşyk meýdany hem-de abadanlaşdyrylýan ýerleriň jemi meýdany degişlilikde, 28 müň 331,6 inedördül metre we 60 müň 888,4 inedördül metre barabardyr. Binanyň beýikligi 40 metre deňdir. Bu ýerde meýilleşdirilen köp gatly awtoduralganyň meýdany 54 müň 381,67 inedördül metrdir.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Söwda-dynç alyş merkeziniň gurluşygynda hil babatda halkara ölçeglerine bildirilýän ähli talaplaryň ýerine ýetirilmelidigini, şol sanda onuň içki we bezeg işlerinde milli aýratynlyklaryň öz beýanyny tapmalydygyny, alyjylar hem-de dynç almaga geljekler üçin hemme amatly şertleriň döredilmelidigini tabşyrdy.
Soňra milli Liderimiz şu ýerde Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygy mynasybetli ulanylmaga berilmegi meýilleşdirilýän köpugurly işewürlik merkezli “Garagum” myhmanhanasyny synlady.
Her ýyl paýtagtymyzyň ajaýyp binagärlik toplumynyň üsti täze özboluşly binalar we desgalar bilen ýetirilýär. Şolar ýurdumyzyň baş şäheriniň özboluşly görkezijisine, täze taryhy eýýamyň aýdyň nyşanlaryna öwrülýär.
6,9 gektar meýdanda ýerleşýän 9 gatly myhmanhananyň binasynda, taslama laýyklykda, kaşaň otaglaryň 87-si, şol sanda standart, sýut, lýuks hem-de super lýuks otaglar göz öňünde tutuldy. Mundan başga-da, restoranlar, banket zaly, suwda ýüzülýän howuzlar, dürli trenažýorlar bilen üpjün edilen fitnes-zal, tennis meýdançasy we beýlekiler myhmanlaryň hyzmatynda bolar. Işewürler merkezinde işewürlik duşuşyklaryny geçirmek üçin oňaýly şertler dörediler.
Paýtagtymyzyň Halkara howa menziliniň golaýynda ýerleşen toplumyň binagärlik gurluşynda hem-de bezeginde Türkmenistanyň täsin tebigy gymmatlyklarynyň biri – Garagum sährasynyň gaýtalanmajak keşbi öz beýanyny tapýar.
Binanyň merkezi böleginiň hem-de onuň gapdalyndaky iki binanyň keşbi çäge tolkunlaryny ýatladýar. Binagärlik toplumynyň üstüni ýetiren ak öý bolsa, milli keşbi ýatladýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow desgadaky işleriň ýagdaýy bilen tanşyp, “Garagum” myhmanhanasynyň ähli görkezijiler babatda halkara ülňülerine hem-de şeýle desgalara bildirilýän talaplara doly laýyk gelmelidigini nygtady.
Döwlet Baştutanymyz myhmanhananyň otaglarynyň birine baryp gördi. Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Durdylyýew myhmanlar üçin döredilen şertler barada hasabat berdi.
“Garagum” myhmanhanasy, onuň bezeg aýratynlyklary, şol sanda penjireleriniň altynsow reňkleri onuň adyna kybap gelýär. Bu myhmanhana türkmen halkynyň gadymdan gelýän myhmansöýerlik däpleriniň aýdyň nyşany bolmalydyr. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, ýurdumyza gelýän syýahatçylar we daşary ýurtly myhmanlar üçin bu ýerde ýörite medeni maksatnamany işläp taýýarlamak zerurdyr. Şol maksatnamada paýtagtymyzyň ajaýyp ýerleri boýunça tanyşlyk gezelençlerini guramagy göz öňünde tutmak gerek.
Bitarap Türkmenistanyň parahatçylyk söýüjilikli, oňyn daşary syýasy ugry, onuň yklymara ýollarynyň çatrygynda amatly ýerleşmegi sebit we halkara hyzmatdaşlygynyň ykrar edilen merkezi hökmünde eziz Watanymyzyň abraýyny has-da belende galdyrmaga ýardam eder.
Häzirki döwürde ýurdumyz dürli ulgamlarda döredijilikli başlangyçlary öňe sürýär, Beýik Ýüpek ýolunyň dikeldilmegine işjeň gatnaşýar. Şol ýoluň möhüm bölegi ençeme asyrlar mundan ozal türkmen topragyndan geçipdir.
Bularyň ählisi ýurdumyza gelýän daşary ýurtly myhmanlaryň yzygiderli artmagyny şertlendirýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow myhmanhana işewürliginde bar bolan mümkinçilikleri netijeli peýdalanmak maksady bilen, iň gowy dünýä tejribesini hem-de öňdebaryjy işläp taýýarlamalary işjeň çekmegiň zerurdygyny nygtady.
Döwlet Baştutanymyz degişli desgalaryň daşky we içki bezeginde milli öwüşginleriň öz beýanyny tapmalydygyny nygtady. Munuň özi daşary ýurtly myhmanlara mähriban halkymyzyň baý we özboluşly däpleri bilen tanyşmak üçin ajaýyp mümkinçiligi döreder.
Şunda milli Liderimiz işleriň ýokary hiliniň hem-de olaryň ýerine ýetirilişine hemmetaraplaýyn çemeleşmäniň, şol sanda desgalaryň öz wagtynda ulanylmaga berilmeginiň potratçylara we buýrujylara bildirilýän esasy talaplardygyny ýene-de bir gezek nygtady.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Durdylyýew bu ýerde häzirki wagtda ýerine ýetirilýän işler barada hasabat berdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow myhmanhananyň otaglarynyň taslamalary bilen tanyşdy.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, bu myhmanhananyň zallarynyň we otaglarynyň içki bezegleriniň milli derejede özara utgaşmalydygyna ünsi çekdi we şol işleriň halkara ülňülerine doly laýyk gelmelidigini belledi. Bu ugurda ýerine ýetirilýän işlerde iň döwrebap we täzeçil tehnologiýalar ulanylmalydyr.
Hormatly Prezidentimiziň nygtaýşy ýaly, myhmanhanada iň ýokary halkara derejesindäki maslahatlary we beýleki çäreleri geçirmek üçin hemme döwrebap şertler döredilmelidir. Toplumyň daş-töwereginde emele getirilýän bagy-bossanlyklarda, gurulýan suw çüwdürimlerinde Türkmenistanyň ekologiýa meselesine neneňsi uly üns berýändigi aýdyň beýanyny tapmalydyr we şolar bu ýere gelýänlerde ruhubelentlik döretmelidir diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Ýurdumyzyň ähli myhmanhanalarynda bolşy ýaly, bu ýerde hem hyzmatlar ýokary derejede we birkemsiz üpjün edilmelidir, munuň özi türkmen halkynyň gadymy myhmansöýerlik däplerine kybap gelmelidir diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow degişli ýolbaşçylara anyk tabşyryklary berdi.
Milli Liderimiz Aşgabat boýunça iş saparyny dowam edip, ýokary tizlikli Aşgabat-Türkmenabat awtomobil ýoluna tarap ugrady. Onuň taslamasyny düzmek we gurluşygyny amala aşyrmak Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzasy bolup durýan “Türkmen Awtoban” ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýetine tabşyryldy.
Aşgabatda we tutuş ýurdumyzda ýaýbaňlandyrylan özgertmeleriň ileri tutulýan ugurlarynyň biri ulag-kommunikasiýa düzümini döwrebaplaşdyrmakdan we ösdürmekden ybaratdyr. Döwlet Baştutanymyz degişli ýolbaşçylara şunuň bilen baglanyşykly meseleler, şol sanda hereket edýän ýollaryň durkuny täzelemek hem-de täze ýollary çekmek, jemgyýetçilik ulaglarynyň duralgalaryny, ýerasty we ýerüsti geçelgeleri abadanlaşdyrmak bilen baglanyşykly meseleleri berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Şunda milli Liderimiz taslama, gurluşyk we beýleki degişli işleriň ýokary hilli hem-de möhletleriniň berjaý edilip, ýerine ýetirilmeginiň hökmany talap bolup durýandygyny ýene-de bir gezek aýtdy.
Öňdebaryjy tehnologiýalary işjeň ulanmak hem-de olaryň uzakmöhletli geljege niýetlenilmegi, sazlaşyklylyk we oňaýlylyk, adamlaryň abadan durmuşy, döredijilikli zähmet çekmegi we dynç almagy üçin ähli şertleri döretmek—ine şular ýurdumyzda taslamalar we ösüş maksatnamalary amala aşyrylanda zerur bolan daýanylmaly üýtgewsiz ugurlardyr diýip, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.
Uzynlygy 600 kilometre golaý bolan bu iri awtomobil ýolunyň işe girizilmegi ýurdumyzyň ýol ulgamynyň geçirijilik ukybyny, logistiki hyzmatlarynyň hilini we tiz ýerine ýetirilişini ep-esli artdyrmaga, halkara ulag-üstaşyr düzümlerini hem-de Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşen goňşy döwletler bilen söwda-ykdysady gatnaşyklary giňeltmäge mümkinçilik berer.
Taslama laýyklykda, awtomobil ýoly Türkmenistanyň çäklerinden geçýän ýük daşamalarynyň möçberini artdyrmaga we tizleşdirmäge gönükdirilendir. Aşgabat-Türkmenbaşy ýoly bilen birleşmeginiň netijesinde ýurdumyzyň gündogar sebitini onuň merkezi bilen birleşdirýän awtoban ýük awtoulaglaryna Türkmanbaşydaky Halkara deňiz portuna göni çykalgany üpjün eder, ondan aňryk deňiz ýoly arkaly Kawkaza, Ýewropa tarap, Russiýanyň günortasyna, Eýranyň demirgazygyna, Pars we Oman aýlaglaryna çykmaga mümkinçilik döreder.
Taslamanyň baş potratçysy hökmünde çykyş edýän “Türkmen Awtoban” ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýetiniň buýurmasy boýunça ýanaşyk ýerleri abadanlaşdyrmak bilen birlikde, iň häzirki zaman awtomobil ýoluny gurmak boýunça işleri “Nusaýýollary” we “Hyzmat merkezi” hususy kärhanalar, “Edermen” we “Altyn nesil” hojalyk jemgyýetleri amala aşyrýarlar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň berýän goldawlary netijesinde, häzirki wagtda telekeçileriň ykdysadyýetiň dürli ugurlarynda ägirt uly işleri alyp barýandyklaryny, ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda häzirki zaman ýaşaýyş jaýlaryny, mekdepleri, çagalar baglaryny, sport toplumlaryny hem-de durmuş maksatly köp sanly beýleki desgalary yzygiderli gurýandyklaryny we ulanylyşa tabşyrýandyklaryny bellemek gerek.
Döwlet Baştutanymyzyň Kararyna laýyklykda, taslamany üç tapgyrda amala aşyrmak göz öňünde tutulýar. Awtobanyň birinji bölegini—Aşgabat-Tejen aralygyny şu ýyl, Tejen-Mary bölegini—2022-nji ýylyň dekabrynda we üçünji—Mary-Türkmenabat bölegini—2023-nji ýylyň dekabrynda ulanyşa tabşyrmak maksat edinilýär.
Awtomobil ýoly hereket etmegiň esasy üç ugruny özünde jemlär we her tarapdan bir goşmaça ugur bolar. Ýoluň ini 34,5 metre barabar bolar. Awtoban Aşgabat-Daşoguz awtomobil ýolunyň 24-nji kilometrinde guruljak çatrykdan başlanar. Şu ýerde elektron hasaplaşygyny hem göz öňünde tutýan töleg merkezleri, ýol gözegçiligi gullugynyň bölümi, dynç almak üçin meýdançalar ýerleşdiriler.
Ýokary tizlikli ýola degişli derejede tehniki taýdan hyzmat etmek üçin degişli beketleri hem bina etmek meýilleşdirilýär. Ýol hereketini awtomatik ulgam dolandyrar. Şol ulgam üznüksiz wideo gözegçiligiň kömegi bilen ulag akymy boýunça hemme maglumatlary ýygnaýar we saklaýar hem-de ýol gözegçiligi gullugyna iberýär. Şeýle hem şu ýere howanyň ýagdaýyna gözegçilik edýän beketden çyglylyk, aralygy görüp boluş ýagdaýy ýaly ölçegleri özünde jemleýän maglumatlar we beýlekiler iberiler.
Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň başlygy D.Hudaýberdiýew hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy Aşgabat-Türkmenabat ýokary tizlikli awtomobil ýolunyň I, II, III tapgyrlarynyň çäklerinde meýilleşdirilen işler bilen tanyşdyrdy.
Şeýle hem milli Liderimiz ýoluň geçjek ugurlaryny görkezýän çyzgylar, uly töleg terminalynyň hem-de kiçi töleg nokatlarynyň görnüşleri bilen tanyşdyryldy. Mundan başga-da, çyzgylarda ýangyç guýujy bekediň, söwda nokatlaryň, ulag serişdelerine hyzmat ediş bölümleriň, dynç alyş meýdançalaryň, çatryklaryň, köprüleriň görnüşleri we beýlekiler görkezildi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, taslama käbir düzedişleri girizdi hem-de ýerine ýetirilýän işleriň ýokary hil derejesine we ekologiýa talaplaryna aýratyn üns bermegiň zerurdygyny tabşyrdy.
Şeýle hem milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow halkara ölçeglerine kybap gurulýan bu ýoluň hyzmatyndan peýdalanjak sürüjileriň töleg terminallary arkaly töleg geçirenlerinde töleglerini kart we çip bilen amala aşyrmalydyklaryna, daşary ýurtlardan gelip-geçýän sürüjileriň bolsa, daşary ýurt walýutasynda hasaplaşmalydyklaryny tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyzyň ýakyn geljek üçin öňde goýan esasy wezipeleriniň hatarynda dünýäniň ulag ulgamyna yzygiderli goşulyşmak we “Gündogar-Günbatar” we “Demirgazyk-Günorta” ugurlarynda ýollary we merkezleri baglanyşdyrýan esasy ýollaryň ugry boýunça düzümleri has-da giňeltmek bilen baglanyşykly wezipeler bar.
Hormatly Prezidentimiziň nygtaýşy ýaly, bu ugurlar boýunça möhüm ulag geçelgeleriniň döredilmegi Beýik Ýüpek ýoluny gaýtadan dikeltmek we Ýewraziýanyň ykdysady zolaklaryny birleşdirmek maksatlaryny durmuşa geçirmek babatda aýratyn ähmiýete eýedir. Munuň özi hem Hytaýa, Hindistana, Pakistana, Aziýa-Ýuwaş umman sebitiniň hem-de Ýakyn Gündogaryň ýurtlaryna çykmak arkaly günorta we gündogar ugurlarda halkara ulag ulgamyna goşulmak mümkinçiligini göz öňünde tutýar.
Merkezi Aziýa we Hazar sebitlerine Ýewraziýa giňişliginde strategik durnuklylygyň möhüm merkezi hökmünde garamak, Türkmenistana bolsa gyzyklanma bildirýän ýurtlaryň ählisi üçin ygtybarly hyzmatdaş hem-de şol bir wagtyň özünde yklymara ähmiýetli ulag-üstaşyr merkezi hökmünde garamak milli Liderimiziň daşary syýasy strategiýasynyň esasyny düzýär. Ýokary tizlikli Aşgabat-Türkmenabat awtomobil ýoly hem bu multimodal logistika ulgamynyň möhüm bölegi bolar.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow iş saparynyň dowamynda bu ýerde alnyp barylýan işler boýunça ýolbaşçylaryň hasabatlaryny diňledi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Durdylyýew ýurdumyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllyk baýramçylygy mynasybetli açylyp ulanylmaga tabşyryljak desgalardaky gurluşyklaryň barşy barada hasabat berdi.
Milli Liderimiz ýurdumyzyň baş baýramynyň hormatyna açylyp, desgalaryň ýokary hil derejesinde we bellenen möhletinde ulanmaga tabşyrylmagyny berk gözegçilikde saklamak barada görkezme berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow gözegçilik edýän ulgamlarynda şanly sene mynasybetli açylmagy meýilleşdirilýän desgalarda gurluşyk işleriniň depgini barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow alnyp barylýan işleri yzygiderli gözegçilikde saklamagy tabşyryp, ýurdumyzyň baş baýramyna ajaýyp sowgada öwrüljek desgalaryň öz wagtynda hem-de ýokary hilli tabşyrylmagyny üpjün etmegiň möhümdigine ünsi çekdi.
Hormatly Prezidentimiz abadanlaşdyryş işlerini bildirilýän talaplara laýyklykda ýerine ýetirmegiň paýtagtymyzyň ýaşamak üçin iň amatly we owadan şäher derejesini pugtalandyrmakda möhüm ähmiýete eýedigini belledi we şunuň bilen baglylykda, häkime birnäçe degişli tabşyryklary berdi.
Milli Liderimiz ýurdumyzyň Gurluşyk we binagärlik ministrliginiň esasy wezipesiniň paýtagtymyzda we ýurdumyzyň dürli künjeklerinde bina edilýän desgalaryň gurluşygynyň hiline gözegçilik etmekden ybaratdygyny belledi we bu babatda degişli tabşyryklary berdi.
Soňra döwlet Baştutanymyz sözüni dowam edip, telekeçileriň öz ulag parkyny döretmek barada tabşyryk berdi. Bellenilişi ýaly, satyn alynjak awtobuslarda ýolagçylar üçin hemme amatly şertler döredilmelidir. Awtobanyň ugrunda gyssagly jaňlar hem-de kömek bermek üçin dolandyryş merkezi bilen birleşdirilen telefon aragatnaşygynyň ýörite bölümleri ýerleşer.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow bu taslama durmuşa geçirilende şu ulgamdaky öňdebaryjy tejribäni we täzeçil tehnologiýalary ulanmagyň wajypdygyny nygtady. Baş talap Aşgabat-Türkmenabat awtoulag ýolunda amala aşyrylýan işleriň hil derejesine, halkara ölçeglerine kybap gelmegini yzygiderli üpjün etmekden ybaratdyr diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Döwlet Baştutanymyzyň nygtaýşy ýaly, şunuň ýaly ýokary derejeli awtobanyň gurulmagy bilen baglylykda, degişli halkara guramalar we maksatnamalar bilen gatnaşyklary işjeňleşdirmek gerek.
Munuň özi, ilkinji nobatda, milli awtoulag birleşmeleriniň we guramalarynyň bähbitlerini birleşdirýän Halkara awtomobil ulaglary birleşigi, “Ýewropa-Kawkaz-Aziýa” ulag geçelgesini gurmak boýunça Ýewropa Bileleşigi bilen hyzmatdaş ýurtlaryň arasyndaky Halkara hyzmatdaşlyk maksatnamasy bolan TRASEKA hem-de bütin dünýä boýunça ýük daşamak bilen meşgullanýan logistika guramasy bilen hyzmatdaşlygy ýola goýmaga degişlidir. Bularyň ählisi esasan transmilli ulag geçelgesiniň üpjün edilmegi bilen baglylykda aýratyn möhümdir.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam edip, milli ykdysadyýetimiziň ileri tutulýan ugurlarynyň telekeçiligi ösdürmekden, Diýarymyzda öndürilýän önümleriň eksport edilişiniň mukdaryny artdyrmakdan, gyzyklanma bildirýän hemme hyzmatdaşlar bilen daşary ykdysady gatnaşyklary giňeltmekden ybaratdygyny nygtady.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz ýerli çig malyň esasynda gurluşyk serişdeleriniň köp dürli görnüşlerini çykarýan häzirki zaman önümçilik toplumlaryny döretmek boýunça işleri işjeňleşdirmegiň zerurdygyny belledi.
Döwlet Baştutanymyz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Ç.Amanowa ýol hereketiniň howpsuzlygyny üpjün etmek, Ýol gözegçiligi gullugynyň talaba laýyk işlemegini gazanmak, ýollarda ulag hereketiniň sazlaşygyny ýola goýmak boýunça çäreleri görmegi tabşyrdy.
Soňra hormatly Prezidentimiz gurluşygy alnyp barylýan awtoban boýunça ýoluny dowam edip, onuň ugrunda gurnalan germewleriň hilini gözden geçirdi. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzda ýaýbaňlandyrylan ähli işleriň halkymyzyň ýokary ýaşaýyş durmuşyny üpjün etmäge gönükdirilendigini aýratyn nygtap, munuň aňyrsynda “Döwlet adam üçindir!” diýen baş şygarymyzyň durýandygyny aýratyn belledi.
Soňra döwlet Baştutanymyz paýtagtymyzyň Çoganly ýaşaýyş toplumyna tarap ugrady. Bu ýerde 3 we 4 otagly kottej görnüşli ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşygy alnyp barylýar. Milli Liderimiz häzirki wagtda gurluşygy ýaýbaňlandyrylan ýaşaýyş jaýlaryny synlady. Şolarda ýaşaýjylar üçin hemme zerur bolan durmuş üpjünçiligi döredilmelidir diýip aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz sözüni dowam edip, şu ýyl 25-nji maýda belleniljek Aşgabat şäheriniň gününde paýtagtymyzyň döredilmeginiň 140 ýyllygy hem-de Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli 140 hojalygyň täze öýlerde jaý toýuny toýlamagynyň olar üçin hakyky toý sowgady boljakdygyny aýdyp, bu babatda wise-premýer Ş.Durdylyýewe degişli görkezmeleri berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow alnyp barylýan şu işlerde esasy ugruň geljegi nazarlap, yhlasly, ygtybarly we owadan gurup, adamlaryň durmuşy üçin has oňaýly şertleri döretmekden ybaratdygyny ýene-de bir gezek nygtap, bu ýere ýygnananlara öňde goýlan möhüm wezipeleri çözmekde üstünlikleri arzuw etdi hem-de bu ýerden ugrady.


text:
18-nji oktýabrda Hytaý Halk
Respublikasynyň Wuhan şäherinde VII Bütindünýä harby oýunlarynyň açylyş
dabarasy geçirildi. Bu oýunlara Halkara harby sport Geňeşiniň (HHSG) resmi
agzasy hökmünde ilkinji gezek Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň ýygyndy toparynyň
agzalary hem gatnaşdy.
Açylyş dabarasy Wuhan
şäheriniň Sport merkezinde iki sagatlap dowam etdi. Dabaranyň dowamynda köp
sanly tomaşaçylara oýunlara gatnaşýan ýurtlaryň medeni aýratynlyklaryny beýan
edýän we dürli häzirkizaman tehnologiýalaryň kömegi bilen taýýarlanan üýtgeşik
täsirli çykyşlar görkezildi.
Bütindünýä harby tomusky
oýunlary dünýäde Olimpiýa oýunlaryndan soň iň uly sport çäresi hasaplanylýar. «Wuhan
2019»-yň çäklerinde sportyň 31 görnüşlerinden dürli ýaryşlar geçiriler. Oýunlara
100 ýurtdan 10 müňden gowrak harby türgen, tälimçi we beýleki wekiller gatnaşarlar.
Harby türgenler jemi 329 altyn medaly eýelemek ugrunda göreşerler.
Her ýyl Halkara harby sport
Geňeşiniň 20-den gowrak halkara ýaryşlary we dünýä çempionatlary «Sport arkaly
dostluk» diýen şygaryň astynda geçirilýär. Olara 140 ýurtdan müňlerçe harby
türgenler gatnaşýar. HHSG tarapyndan gurnalýan tomusky we gyşky Bütindünýä
harby oýunlary Olimpiýa oýunlary ýaly dört ýyldan bir gezek geçirilýär.
2017-nji ýylyň 16-njy
oktýabrynda Halkara harby sport Geňeşiniň karargähinde geçirilen duşuşykda
Türkmenistanyň bu Geňeşe resmi taýdan kabul edilmegi baradaky islegini beýan
edýän resminama HHSG-niň Baş sekretary polkownik Dora Mambi Koita gowşuryldy.
Resminamanyň kabul edilmegi mynasybetli HHSG-niň 2018-nji ýylyň 16-23-nji
apreli aralygynda Dominikan Respublikasynyň Punta-Kana şäherinde geçirilen
73-nji Baş Assambleýasynda ýurdumyzyň Döwlet baýdagy galdyrylyp, Döwlet senasy
ýaňlandyryldy. Şeýlelikde, mähriban Watanymyz Türkmenistan Halkara harby sport
Geňeşiniň resmi agzasy boldy.
«Wuhan 2019» oýunlarynyň
çäklerinde sport ýaryşlary 35 desgada geçiriler. Bu ýaryşa 10 adamdan ybarat
bolan topar ýurdumyzyň adyndan wekilçilik eder. Olaryň 4-si harby türgen bolup,
sportuň erkin göreş we dzýudo görnüşlerinden öz başarnyklaryny görkezerler. Olar,
dzýudo boýunça G.Begaliýew (90 kg
agramda) we M.Gurbanow (73 kg agramda),
erkin göreş boýunça bolsa S.Belliýew
(125 kg agramda) we G.Hemraýew (65
kg agramda). Bularyň hemmesi Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň
«Merkezi goşun» sport klubynyň iň öňdebaryjy türgenleri bolup, mundan ozal hem başga
halkara ýaryşlarda ýokary netijeleri gazandylar.
Şeýle abraýly ýaryşlara biziň
harby türgenlerimiziň gatnaşýandyklary hormatly Belent Serkerdebaşymyzyň
ählitaraplaýyn goldaw bermeginiň netijesi bolup durýar. Bilşimiz ýaly, döwlet Baştutanymyzyň
başlangyçlary esasynda Ýaragly Güýçlerimiziň harby gullukçylarynyň sportuň
dürli görnüşlerinde öz ukyplaryny açmaklary we kämilleşmekleri üçin ähli
şertler döredilýär.
Nesip bolsa, türgen harby
gullukçylarymyzyň bu abraýly ýaryşda üstünlikli çykyş edip, ýeňiş sazynyň
astynda ýaşyl Tugumyzy al-asmana galdyrjakdyklaryna ynanýarys!
«Milli goşun».


text:
«Rheinmetall»
kompaniýasy özüniň «Mission Master» tehnikasynyň halas ediş modelini döretdi.
«Mission Master» tehnikasy sürüjiniň janyny howp astyna salman, ýaralanan
esgerleriň halas edilmegini belli bir derejede ýeňilleşdirip, howply
tabşyryklarda ulanmak üçin niýetlenen sürüjisiz tehnikadyr.
Täze halas
ediji tehnika meýdan şertlerinde lukmançylyk kömegini hem berip bilýär. Bu
bolsa howp astynda galan esgerleri uzak aralykdan dolandyryjy arkaly halas
etmäge mümkinçilik berýär. Meýdan şertlerinde dürli abzallar bilen dogry
hereketleri etmek esasy meseledir.
«Rheinmetall» kompaniýasynyň
guryýerde halas ediji sürüjisiz tehnikasy iki sany sebedi, baş we aýak
hereketsizlendirijileri, kislorod nikaplary we gaplary, ýürek urgusyny barlaýjy
enjamy, gyzgynlyk we sowuklyk gutusy bilen birlikde, ýaralananlary halas etmek
üçin gerekli bolan ähli esbaplar bilen üpjün edilendir. Bu enjamlar ilkinji lukmançylyk
kömeginde ulanylýar.
Operatorlar
tehnikada bar bolan awtonom nawigasiýany ulanyp, ýakyn ýa-da uzak aralykdan tehnikany
dolandyryp bilýärler. Şeýlelik-de, meýdanda gerekli bolan adam sany azalýar. Bu
aýratynlyk lukmanlaryň gymmatly wagtlaryny tygşytlamaga ýardam berýär.
Sürüjisiz tehnika uzak aralyklary görüp bilýän kamera, teleskop, uzaklyk ölçeýji enjam we 360 graduslykda gözegçilik edýän GPS ugrukdyryjy ulgamlary bilen üpjün edilendir.


text: Iki ýyllyk arakesmeden soň, Bolliwudyň iň meşhur aktýory Şah Ruh Han uruşly film bilen ekranlara dolanýar. Onuň baş keşpde surata düşjek “Pathan” atly täze filminde hindi kinosynyň ägirtleri, dünýä belli ýyldyzlar jemlenýär. Golaýda sabyrsyzlyk bilen garaşylýan filminiň artistleriniň hataryna Salman Han bilen Hritik Roşan hem goşuldy. Iki aktýor hem filmde kiçeňräk keşpleri (cameo) janlandyrarlar. Iki aktýor hem ozalky surata düşen filmlerindäki keşpleri bilen çykyş ederler. Ýagny Salman Han Taýgeriň (“Taýger ýaşaýar”, Tiger Zindai), Hritik Roşan bolsa Kabir Daliwalyň (“Uruş”, War) keşbi bilen surata düşer. “Yash Raj Film” kompaniýasynyň önümi boljak filme Siddhart Anand režissýorlyk eder. Filmde Şah Ruh Handan başga baş keşplerde Bolliwudyň gözel ýyldyzy Dipika Padukone bilen belli aktýor Jon Abraham hem surata düşer. Häzirki wagtda filmiň surata düşüriliş işleri BAE-niň Dubaý şäherinde ýokary depginde dowam edýär. Uruşly görnüşde boljak filmiň 2021-nji ýylyň 2-nji ýarymynda ekranlara çykmagyna garaşylýar.


text:
BMG-niň Baş assambleýasynyň çäginde 20-22-nji sentýabr aralygynda BMG-niň Müňýyllygyň ösüş maksatlaryna bagyşlanan sammiti we yz ýany, 23-30-nji sentýabr aralygynda, umumy syýasy diskussiýalar geçiriler. BMG-niň baş sekretary Ban Ki-munuň sözlerine görä, bu çärelere 139 ýurduň döwlet we hökümet baştutanlary gatnaşarlar.
20-nji sentýabrda BMG-niň Baş assambleýasynyň sammitinde Türkmenistanyň prezidenti G.Berdimuhamedow hem çykyş etdi. Ol özüniň çykyşynda ýurduň ileri tutýan inisiatiwalaryny mälim etdi. Hususan-da, ýurduň daşarky we içerki syýasy, energiýa we ykdysady maksatlary mälim edilip, diplomatiýa we halkara hyzmatdaşlygyna garaýyşlary beýan edildi.
Nýu Ýorka saparynyň dowamynda G.Berdimuhamedowyň ikitaraplaýyn duşuşyklary geçirmegine hem garaşylýar. Türkmen metbugatynyň habaryna görä, 20-nji sentýabrda türkmen prezidenti BMG-niň baş sekretary Ban Ki-mun bilen duşuşar. Şeýle-de BMG-niň birnäçe ýokary derejeli wekilleri, döwlet baştutanlary, syýasy hem biznes wekilleri bilen hem ikitaraplaýyn gepleşikler geçiriler.
G.Berdimuhamedowyň amerikan resmileri bilen hem duşuşmagyna garaşylýar. Bu barada ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň metbugat wekili Willýam Stiwens Azatlyk Radiosyna aýtdy, emma ol duşuşyklaryň kim bilen we haçan boljagyny takyklamady. Onuň sözlerine görä, amerikan tarapy türkmen delegasiýasy bilen bilelikde G.Berdimuhamedowyň gün tertibiniň üstünde işlemegini heniz dowam etdirýär.
Türkmenistanyň prezidentiniň BMG-niň Baş assambleýasynyň 65-nji sessiýasynda eden çykyşy esasan energiýa tranziti meselelerine degişli boly. Prezidentiň Nýu Ýorkdaky syýasy we biznes gepleşikleriniň esasy ugrunyň hem ýurduň ykdysady we energiýa gatnaşyklaryny giňeltmek maksatlaryna bagly boljagyny bilermenler çak edýärler.
Ilkinji nobatda nebit-gaz
Merkezi Aziýa boýunça bilermen, syýasaty öwreniji Aždar Gurdowyň pikirine görä, türkmen tarapy daşarky ýaranlaryna Türkmenistana iri maýa goýumlaryny ýatyrmak teklibi bilen ýüzlener, bu ilkinji nobatda-da ýurduň nebit-gaz pudagyna degişli bolar.
Soňky döwürde Türkmenistan energiýa pudagynda amerikan kompaniýalary bilen hyzmatdaşlygyny giňeldýär. Geçen aýda Türkmenistanyň Hazar deňzindäki nebit-gaz ýataklaryny özleşdirmek üçin saýlanan daşary ýurt kompaniýalarynyň arasynda ABŞ-nyň "Chevron" we "ConocoPhilips" kompaniýalary hökümet derejesinde agzaldy.
Aždar Gurdowyň bellemegine görä, ykdysady we energiýa hyzmatdaşlygy Türkmenistanyň daşary syýasatynyň iň güýçli depginde giňelýän tarapydyr. “Türkmenistanyň adam hukuklaryna we demokratik ösüşe degişli kemçiliklerine garamazdan, ykdysady bähbitler şu günki gün üstün çykyp gelýär” diýip, A.Gurdow belleýär.
A.Gurdowyň pikirine görä, Günbatar döwletleri, şol sanda ABŞ bilen ykdysady gatnaşyklaryny ösdürmegi Türkmenistana onuň beýleki esasy hyzmatdaşlarynyň, şol sanda Orsýetiň täsirini çäklendirmäge mümkinçilik berýär. “Köp ugurly hyzmatdaşlyk bolsa söwda-ykdysady ýaranlygy durnuklaşdyrýar”.
Türkmen metbugatynyň habarlaryna görä, Nýu Ýorkdaky duşuşyklaryň çäginde G.Berdimuhamedow ABŞ-nyň “Chevron” kompaniýasynyň baştutany Jeýms Praýor we BMG-niň sekretariatynyň ykdysady we sosial meseleler boýunça departamentiniň regionara geňeşçisi Alekseý Tihomirow bilen hem gepleşik geçirdi.
G.Berdimuhamedowyň Nýu Ýorka edýän häzirki sapary onuň Türkmenistanyň prezidenti hökmünde bu şähere üçünji gezek wizitidir. Ol 2007-nji ýylda we 2009-njy ýylda hem baş edarasy Nýu Ýorkda ýerleşýän BMG-niň Baş assambleýasynyň sessiýalaryna gatnaşypdy. Türkmenistan 2009-njy ýylda geçirilen BMG-niň Baş assambleýasynyň 64-nji sessiýasyna wise-prezidentlik edipdi.


text:
Çary Amangeldiýew
(1933-2019)
Türkmenistanyň halk suratkeşi Çary Amangeldiýew 1933-nji ýylyň 5-nji iýulynda Balkan welaýatynyň Magtymguly etrabynyň Güwlem obasynda dünýä inýär. 1947-1951-nji ýyllarda Aşgabadyň ýörite çeperçilik mekdebini tamamlaýar.
1959-1965-nji ýyllarda W.I.Surikow adyndaky Döwlet çeperçilik institutynyň nakgaşçylyk bölüminde okaýar. Ol çagalyk ýyllaryndan başlap diňe etýud, peýzaž çekýärdi. Ol okuwyndan soň Moskwanyň Puşkin adyndaky Şekillendiriş sungaty muzeýinde, Tretýakow adyndaky Döwlet galereýasynda we Gündogar halklaryň sungaty muzeýinde wagtynyň köp bölegini geçirip şol ýerde ussatlaryň döreden eserlerini öwrenýärdi. Ol köp işleýärdi. Onuň talyp ýoldaşlary bir iş döretse ol iki iş döredýärdi. Ç.Amangeldiýewiň eserleri özboluşly reňk sazlaşygy bilen tapawutlanýar. Nakgaşçylygyň dili we sýužet şeýle bir baglanşykly welin tomaşaça onuň eserlerini gaýta-gaýtadan synlamazlyk mümkin däl. Onuň eserleri diňe ýurdumyzda däl, eýsem daşary ýurt muzeýleriniň sergi zallaryny bezeýär.
Çary Amangeldiýew 1957-nji ýyldan başlap öz eserleri bilen döwlet we halkara derejesinde geçirilýän çeperçilik sergilerine gatnaşdy. Birnäçe gezek şahsy sergilerini gurnady. Ç.Amangeldiýewiň döredijiliginde portret hem-de tematiki eserler esasy orny eýeleýär. «Bagşy Orazgeldi Ylýasowyň portreti» atly eserinde suratkeş reňk we taslama çözgüdini ussatlarça çözüp, belli bir ýeke keşbiň üsti bilen uly ruhubelentlik derejesine çenli ýetirýär.
Çary Amangeldiýew öz döredijiliginde Türkmenistanyň baýry ýazyjylarynyň, suratkeşleriniň, sazandalarynyň we bagşylarynyň portretlerini döretdi. «Ýaşuly nesil ýazyjylaryň toparlaýyn portreti», «Sahy Jepbarow», «Çuwal bagşy ýolda», «Akademik Smirnowyň portreti» we birnäçe gahrymanlar özleriniň aýdyň keşpleri bilen tapawutlanýar. Ç.Amangeldiýew öz döredijiliginde taryhy şahslaryň keşplerine hem ýüz tutýar. Ol öz döredijiliginde 30-dan gowrak taryhy şahslaryň keşbini döretdi. Olardan: «Baýram han» (1991), «Tomiris» (1996), «Ärsak beýik Parfiýa döwletini dörediji» (1997), «Abdyrahman han» (1998), «Rodoguna» (2000), «Togrulbeg» (2000), «Oguzhan» (2001), «Alp Arslan Türkmen» (2001), «Ärsary baba» (2001), «Attilla» (2002), «Jelaleddin Meňburun» (2003). Bu taryhy şahsyýetleriň keşpleri açyk we takyklygy bilen tapawutlanýar. Çary Amangeldiýew 1972-nji ýylda Türkmenistanyň Ýaşlar baýragyna, 1984-nji ýylda Türkmenistanyň sungatda at gazanan işgäri, 1993-nji ýylda Türkmenistanyň halk suratkeşi diýen hormatly atlara, 1996-njy ýylda Türkmenistanyň Suratkeşler birleşiginiň Bäşim Nuraly adyndaky baýragyna eýe bol¬dy. 1998-2004-nji ýyllarda Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň dosenti bolup zähmet çekýär..
Ussat suratkeş Argentina, Bolgariýa, Eýran, Mongoliýa, Turkiýe, Ýaponiýa ýaly döwletlerde iş saparlarynda bolýar.
Türkmenistanyň halk suratkeşi Çary Amangeldiýewiň eserleri Türkmenistanyň Şekillendiriş sungaty muzeýinde, Moskwanyň Tretýakow adyndaky Döwlet galereýasynda, Russiýanyň Gündogar halklarynyň sungaty muzeýinde hem-de birnäçe şahsy toplumlarda saklanylýar.


text:
Túrkistandy jyrlamaǵan aqyn, Túrkistandy zerttemegen tarıhshy, Túrkistan týraly jazbaǵan qalamger kemde-kem. Bul – kóne shahardyń bizdiń halyqtyń júreginde aıryqsha orny bar ekeniniń belgisi. Búginde kúlli el Túrkistannyń jańa dáýiriniń bastaýynyń kýágeri bolyp, erekshe súısinip jatyr. Kún saıyn, aı saıyn ózgerip, Tolaǵaıdaı ósip jatqan Túrkistan alyp qurylys alańyna aınalǵan.
Kóne qala jarqyraı tústi
2018 jyldyń 19 maýsymynda Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy Nursultan Nazarbaev Túrkistan oblysyn qurý týraly Jarlyqqa qol qoıdy. Bul sheshim «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasyn júzege asyrýǵa zor serpin beretin ári táýelsizdik shejiresindegi aıtýly oqıǵalardyń biri boldy.
2019 jyly qarasha aıynda Túrkistanǵa arnaıy kelgen Elbasy Nursultan Nazarbaev turǵyndarmen kezdesýinde «Táýelsizdik alǵannan soń Túrkistandy astana retinde qarastyrdym. Biraq ózderińiz biletindeı, jaǵdaı buǵan jol bermedi. Búgin bul qala oblys ortalyǵyna aınaldy, shahardy jandandyrý jumystary júrgizilýde. Barlyq josparlanǵan nysandardyń qurylysy aıaqtalǵannan keıin biz týrısterdiń kóbeıýin kútemiz. Sonymen qatar qosymsha jumys oryndary ashylady. Munyń bári bizdiń halqymyzdyń ómir súrý deńgeıine oń áser etedi» degen bolatyn. Osydan-aq Tuńǵysh Prezıdentimizdiń Túrkistanǵa degen qurmeti joǵary, jospary tereńde bolǵany ańǵarylady.
Al 2018 jyldyń 29 qyrkúıegindegi saparynda Elbasy Túrkistan qalasynda ákimshilik-iskerlik ortalyqtyń kapsýlasyn saldy. Sol tarıhı sátke arnap ornatylǵan eskertkish tasbelgige Elbasynyń «Kóne Túrkistan jańa Qazaqstannyń shyraıly shaharyna aınalady» degen sózi jazyldy. Sóz is júzinde júzege asa bastady.
Túrki memleketteri basshylarymen kezdesedi
О́tken kúnniń bári tarıh. Sol tarıhqa oı jiberip qarasaq, táýelsizdiktiń tańy atqan shırek ǵasyrdan asa ýaqyt ishinde Tuńǵysh Prezıdent ońtústikke elýge jýyq saparyn arnap, jańa kásiporyndar men birqatar áleýmettik nysandardy iske qosýǵa sebepshi bolypty. Táýelsizdik jylnamasyn paraqtasaq, ońtústikke kelgen saparlarynda shetel basshylarymen Shymkent qalasynda kezdesse, túbi bir týysqan túrki jurtynyń basshylaryn Túrkistanda qabyldapty. Oǵan Nursultan Ábishulynyń muryndyq bolýymen baýyrlas ózbek eliniń basshysy Islam Karımov, Túrkııa eliniń prezıdentteri Turǵyt О́zal, Súleıman Demırel, Ahmet Nedjdet Sezer, Abdýlla Gúl, Rejep Taıyp Erdoǵanmen kezdesýi kýá.
Elbasy el tutqasyn qolyna alǵan kúnnen bastap Túrkistannyń ulttyq, óńirlik jáne jahandyq aýqymdaǵy bedeli men mańyzyn arttyratyn sheshimder men sharalarǵa qoldaý kórsetip otyrdy. Túbi bir túrki jurtyn birlik pen yntymaqqa, tatýlyq pen dostyqqa shaqyrdy. Máselen О́zbekstan Prezıdenti Islam Karımovpen kezdesip, «Túrkistan memorandýmyna» qol qoıǵan 1992 jyly Elbasy: «Budan bylaı túrki halyqtary basshylarymen kıeli Túrkistanda kezdesip turatyn bolamyz» dep, birliktiń basty másele ekenin alǵa tartsa, 1993 jyldyń 10 sáýirinde Túrkııa eliniń prezıdenti Turǵyt О́zalmen birge Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesinde aqsarbas atap, taıqazanǵa sadaqa saldy.
Elbasy 1995 jyly 13-14 sáýir kúnderi Ahmet Iаsaýı kesenesine arnaıy soǵyp, ony qaıta qalpyna keltirý, jóndeý jumystarynyń barysymen tanyssa, osy jyldyń 17 maýsymdaǵy Túrkııa eliniń Prezıdenti Súleımen Demırelmen kezdesýi Túrkistan topyraǵynda ótti. «Túrkistan túrki dúnıesiniń ortalyǵy» degen tujyrym aıasynda táýelsizdigimizdi tuǵyrly etýdiń mán-maqsatyna toqtaldy. 2000 jyldyń 19-21 qazany aralyǵynda Túrkistan qalasynyń 1500 jyldyǵyna arnalǵan dúbirli is-sharada Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaev pen Túrkııa Respýblıkasynyń Prezıdenti Ahmet Nedjdet Sezer jáne ózge de mártebeli qonaqtar Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesine kirip, ondaǵy babalar rýhyna taǵzym etti. Baýyrlas eki eldiń basshylary bolashaqta boı kóteretin eńseli meshittiń ornyna tasbelgi ornatty. Halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq konferensııa ótti. Konferensııada: «Túrkistan – ulttyq bostandyǵymyz ben eldigimizdiń aq ordasy. Qazaq halqynyń ulttyq memlekettiligin dúnıege ákelgen altyn besik ári ony kemeldendirgen ónegeli mektep» dep tujyrym jasady. 2002 jyly 22-24 qazan aralyǵynda Dúnıjúzi qazaqtarynyń II quryltaıy Túrkistanda uıymdastyrylyp, Elbasy qandastardy elge shaqyrdy.
2010 jyly 23 mamyr kúni Túrkııa Prezıdenti Abdýlla Gúl Túrkistan tórinde Elbasyna asataıaq tabys etip: «Siz – uly tulǵasyz. Túrki tildes halyqtardyń kóshbasshysy dep tanýdyń belgisi retinde osy skıpetrdi tabystaımyn» dep tolǵana sóılese, 2015 jyly sáýirde Qazaqstanda tuńǵysh ret bolǵan Túrkııa prezıdenti Rejep Taıyp Erdoǵandy Memleket basshysynyń ózi qasıetti Túrkistanǵa alyp keldi. Jańadan boı kótergen Áziret Sultan meshitiniń ashylý saltanatyna qatysty.
Qurylysy qarqyndy, jetistigi san qyrly
Qazir Túrkistan qalasynyń árbir buryshy, árbir kóshesinde qurylys jumystary júrip jatyr desek, artyq aıtqandyq emes. 2018 jyly 29 qyrkúıekte Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev Túrkistanǵa arnaıy jumys saparymen keldi. Bul kelistiń jóni bólek boldy. Sebebi ol ózimen birge Úkimet basshysynan bastap, mınıstrler men eldegi alpaýyt kompanııalardyń jetekshilerin de, sheteldik ınvestorlardy da erte keldi.
Sol kezdesýde Nursultan Nazarbaev «Túrkistan qalasyn túrki áleminiń mádenı-rýhanı ortalyǵy retinde damytý boıynsha bas jospardyń tujyrymdamasyn maquldaý» jáne «TURKISTAN» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵyn qurý týraly» Jarlyqtarǵa qol qoıdy. Túrkistan qalasynda arnaıy májilis ótkizip, elimizdegi alpaýyt kompanııalar men el Úkimetine Túrkistandy damytýǵa úles qosý jóninde tapsyrma berdi. Búginde Túrkistan qalasynda áleýmettik nysandar men ákimshilik maqsattaǵy ǵımarattardyń qurylysy qarqyndy ári eki aýysymmen júrgizilip jatyr. Oblys ákimdikteri men iri kompanııalarǵa 26 nysandy salý mindeti júktelse, 2019 jyldyń ózinde birqatarynyń qurylysy aıaqtalyp úlgerdi. Máselen ákimshilik-iskerlik ortalyǵy mańynda oblys ákimdiginiń ǵımaraty (Túrkistan obl.), medıaortalyq (Almaty qalasy), Nur-Sultan alańy (Nur-Sultan), mýzykalyq mektep (BQO), olımpıadalyq rezervtegi sport mektebi (SQO), halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵy (Pavlodar oblysy) qurylys jumystary aıaqtalyp, birqatary jumysyn bastap ketti. Sondaı-aq rýhanı-mádenı ortalyqta áýendi sýburqaq (Shyǵys Qazaqstan oblysy), amfıteatr
(Mańǵystaý oblysy), neke saraıynyń (Qostanaı oblysy) qurylysy talapqa saı atqaryldy. Taıaýda qabyldaý ortalyǵy (Jambyl oblysy) men shyǵys monshasy (Qyzylorda oblysy) el ıgiligine berilmek. 900 oryndyq mektep paıdalanýǵa berildi.
Aldaǵy bir-eki jyl kóleminde ózge de ǵımarattar josparǵa saı salynyp, shahardyń ajary arta túsedi. Áýejaı boı kóteredi.
Oblys ákimi О́mirzaq Shókeev óńirdi jan-jaqty damytý jolynda 5 baǵytty aıqyndap berdi. Bular – Túrkistan qalasyn damytý, Túrkistan oblysynyń mádenı-rýhanı salasyn damytý, aýdan, qala jáne aýyldardy damytý, agroónerkásip keshenin jáne ındýstrııalyq aımaqtardy damytý.
О́mirzaq Estaıulynyń tikeleı tapsyrmasymen óńirdiń keshendi damý jospary qaıta qaralyp, ózgertýler men tolyqtyrýlar engizildi. Josparlar naqtylanyp, ınfraqurylymdy jaqsartý baǵytynda tııanaqty jumystar qolǵa alyndy. О́ńir basshysynyń tapsyrmasymen qalanyń eski bóligin damytý máselesi de júıelenip, Túrkistannyń eski shaǵyn aýdandarynyń ınfraqurylymyn damytý, sý jáne gaz, káriz júıelerine jóndeý jumystary bastaldy. Artezıan sýlary tartylyp, aryq-atyzdardan sý aǵa bastady. Kósheler jóndelip, jaryqshamdar ornatyldy. Bul ıgilikterdi turǵyndar kóre bastady.
Eń mańyzdysy, byltyr bir aıdyń kóleminde Úkimet tarapynan oblys úshin asa mańyzdy 5 qaýly qabyldanyp, Túrkistan jurtshylyǵyn qatty qýantty. Onyń ishinde ásirese, «Túrkistan oblysyn áleýmettik-ekonomıkalyq damytýdyń 2024 jylǵa deıingi keshendi jospary» asa mańyzdy. Bul týraly Túrkistan oblysynyń qurylǵanyna 1 jyl tolýyna oraı ótkizilgen baspasóz máslıhatynda oblys ákimi О́mirzaq Shókeev «2018 jyldyń 29 jeltoqsanynda Túrkistan oblysyn damytý jónindegi keshendi jospar bekitilgen edi. Alaıda jumys barysynda atalǵan josparda kóptegen máseleler qamtylmaǵany anyqtalyp, keshendi josparǵa ózgerister engizip, qaıta bekittik. Keshendi josparǵa enip otyrǵan jobalardy iske asyrýdyń Túrkistan oblysy úshin mýltıplıkatıvtik áseri óte zor. El basshylyǵy tarapynan oblysqa aıryqsha kóńil aýdarylyp otyr. О́ńirge 5 jyl kóleminde baǵyttalatyn qarjy kólemi 1 trln 200 mlrd teńgeden asty» degen bolatyn.
Bir jyl kóleminde Túrkistan oblysy aýyl sharýashylyǵy, qurylys, mádenıet, sport, ınvestısııa tartý jáne ózge de salalarda jetistikterge jetti. Turǵyn úı qurylysyna kelsek, 2019 jyly Túrkistan oblysynda «Nurly jer» baǵdarlamasy aıasynda turǵyn úıdi paıdalanýǵa tapsyrý jospary 550,6 myń sharshy metr bolyp belgilense, jyl qorytyndysymen 620,4 myń sharshy metr turǵyn úı, ıaǵnı, 5846 páter el ıgiligine berildi.
Byltyrdan bastap Túrkistan qalasyn jasyl qalaǵa jáne aýa raıy qolaıly aımaqqa aınaldyrý maqsatynda shahardyń aınalasynda Jasyl beldeý qalyptastyrý jumystary júrýde. Jasyl beldeýdiń jalpy aýmaǵy 7700 ga jerdi quraıdy. Jalpy oblys boıynsha 2021 jylǵa deıin 3,5 mln kóshet egý josparlanyp otyr.
Túrkistan oblysyn áleýmettik-ekonomıkalyq damytý turǵysynda azyq-túlik beldeýin qalyptastyrý jáne sý nysandary jobalary iske asyryla bastady. Jańbyrlatyp sýarý boıynsha AQSh-tan 18 birlik sýarý mashınasy jáne 27 aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy satyp alynǵan.
2019 jyly oblysta ónerkásip óniminiń kólemi 370,2 mlrd teńgeni qurap, 2018 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 106,1% qurady. Aýyl sharýashylyǵynyń jalpy ónim kólemi 447,5 mlrd teńgeni qurasa, ınvestısııa kólemi 248,9 mlrd teńgeni qurady. Bólshek saýda kólemi 119,5 mlrd teńgeni qurap, tasylǵan júk aınalymy 2018 jyldyń sáıkes kezeńinen 4,8%-ǵa artty. Jolaýshylar 773,5 mln adamdy qurap, aldyńǵy jyldan 5,6%-ǵa artty. Osy derekterden-aq óńirde serpilis bar ekeni ańǵarylady.
Túrkistan rýhanııatyn serpiltetin 4 baǵyt
Oblys ákimi О́mirzaq Shókeev oblystyq máslıhattyń sessııasynda Túrkistannyń 4 ıdeologııalyq baǵytyn jurtshylyqqa jarııalady. Olar: Túrkistandy túrki áleminiń eń iri zııarat jáne týrızm ortalyǵyna aınaldyrý; Túrkistandy álemdik deńgeıdegi qolóner jáne sheberler ortalyǵyna aınaldyrý; Túrkistan – Uly Jibek jolynyń boıyndaǵy iri saýda ortalyǵy; Qoja Ahmet Iаsaýı – rýhanı tulǵa.
Bul ıdeologııalyq ustanymnyń birinshi basymdyǵyna sáıkes, osy qalaǵa kelgen árbir adam kúlli Qazaq memleketiniń basynan ótken tarıhı oqıǵalardan maǵlumat alatyndaı bolýy tıis.
Ekinshi, ıdeologııalyq baǵyt boıynsha búginde Túrkistanda qolóner ortalyǵynyń qurylysy josparǵa engizildi. Aldaǵy ýaqytta qazaq halqynyń umyt qalǵan qolóneri men zergerlik óneri, ulttyq qundylyqtary men kásip túrleri qaıta jandanyp, iri kásiporyndar ashylady.
Úshinshi, ıdeologııalyq baǵyt boıynsha Túrkistan órkenıet, saýda jáne óndiris ortalyǵy retinde damıdy. Túrkistan toǵyz joldyń torabynda ornalasqan iri saýda ortalyǵy bolǵan shahardy iri saýda, óner, týrızm ortalyǵyna aınaldyrýdyń keshendi tetikteri daıyndalady.
Tórtinshiden, «Qoja Ahmet Iаsaýı – rýhanı tulǵa» baǵyty boıynsha da Túrkistanda respýblıkalyq jáne halyqaralyq deńgeıdegi is-sharalar qolǵa alynbaq. Elbasy tapsyrmasy boıynsha jańa Túrkistanda Iаsaýı mýzeıi salynbaq. Bul murajaıda ǵulama men onyń shet memleketterdegi shákirtteriniń eńbekteri qoıylady. Iаsaýı fenomenin joǵarylatý, atyn asqaqtatý arqyly ǵylymdy ǵana emes, týrızmdi de damytýǵa múmkindik bar.
Tarıhı Jarlyq shyqqan 2 jylǵa jýyq ýaqyt ishinde Túrkistan damýdyń jańa satysyna qadam basty. Ejelgi Turan órkenıetiniń murageri, Eýrazııanyń eń tańdaýly shaharlarynyń biri endi álemdik órkenıet ortalyǵy retinde qaıta jańǵyrýǵa bet aldy. Qadamy sátti bolǵaı! Jasa, Túrkistan!
Beısenbaı TÁJIBAEV,
Nur Otan partııasy Túrkistan oblystyq fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary
Túrkistan oblysy
Taraz qalasynda 135 otbasy baspanaly boldy
Aımaqtar • Búgin, 16:28
Jansaı Smaǵulov júldege talasady
Sport • Búgin, 15:43
Almatynyń bas sanıtary Jandarbek Bekshın jańa qaýlyǵa qol qoıdy
Aımaqtar • Búgin, 15:10
Ekologııa mınıstrligi Qaraǵandydaǵy arystan jóninde pikir bildirdi
Aımaqtar • Búgin, 14:59
8 naýryz kúni hokkeıden balalar týrnıri ótedi
Aımaqtar • Búgin, 13:45
Elordanyń Dostyq úıinde 8 naýryzǵa oraı qaıyrymdylyq aksııasy ótti
Aımaqtar • Búgin, 13:32
Sport • Búgin, 13:03
Oraldyq magıstranttar qazaq ádebıetin oqıdy
Aımaqtar • Búgin, 12:49
Álem elderindegi koronavırýsqa qatysty ahýalǵa sholý
Álem • Búgin, 12:11
Qazaqstan men Qyrǵyzstan «Qordaı», «Aq jol» ótkizý beketteriniń ashylýyn talqylady
Qazaqstan • Búgin, 11:35
Qazaqstannyń qaı óńirleri «sary» aımaqta tur
Qazaqstan • Búgin, 10:58
Dımash Qudaıbergenniń jankúıerleri ánshi týraly veb-oıyndar jasady
Álem • Búgin, 10:25
Dzıýdodan Parıjdegi týrnır Qazan qalasyna aýystyryldy
Sport • Búgin, 10:06
Atyraý oblysynda gazdan ýlanǵan tórt adam qaıtys boldy
Aımaqtar • Búgin, 09:49
Aımaqtar • Búgin, 09:39
Teńiz kenishinde 5 avtobýs otqa orandy
Aımaqtar • Búgin, 09:27
Pnevmonııanyń 42 jáne 2 ólim jaǵdaıy tirkeldi
Qazaqstan • Búgin, 09:17
Qazaqstanda koronavırýstan jazylǵandar sany 200 myńnan asty
Qazaqstan • Búgin, 09:10
О́tken táýlikte 832 adamnyń koronavırýs juqtyrǵany anyqtaldy
Qazaqstan • Búgin, 09:06
Almatyda jaýyn-shashyn saldarynan kólikterdi aǵash basyp qaldy
Aımaqtar • Keshe
Qazaqstannyń 7 oblysynda aýa raıyna baılanysty eskertý jarııalandy
Aýa raıy • Keshe
Kóktemdegi UBT 10-naýryzda bastalady
Bilim • Keshe
Almatyda «Jyl qusy-2021» kórmesi bastaldy
О́ner • Keshe
Eki-aq tórti bar eken, qalǵanynyń bári bes...
Aımaqtar • Keshe
Ár sala úzdikterine qurmet tanytty
Aımaqtar • Keshe
Almaty taýlarynda qar kóshkini júredi
Ekologııa • Keshe
Jańa maýsymda jergilikti oıynshylarǵa senim artty
Aımaqtar • Keshe
«Qoǵamdyq baqylaý týraly» zań jobasy jarııalandy
Qoǵam • Keshe
Aldaǵy 9 naýryzda Bas sanıtardyń jańa qaýlysy kúshine enedi
Medısına • Keshe
Atyraýda túrmedegiler týysymen eki táýlikke kezdese alady
Aımaqtar • Keshe
Aımaqtar • Keshe
Bıyl Jańaqorǵan aýdanynan kún elektr stansııasy paıdalanýǵa beriledi
Aımaqtar • Keshe
Almatyda gashısh satqan azamat ustaldy
Qoǵam • Keshe
«Qazaqaltyn» kenishinen 122 mln teńgeniń altyny urlandy
Aımaqtar • Keshe
Qostanaı oblysynda «Kóktem - 2021» oqý-jattyǵý sharasy ótti
Aımaqtar • Keshe
Fýtzaldan «Evro-2022» dodasynyń irikteý oıyndary ótti
Sport • Keshe
Rýslan Beketaev jańa qyzmetke taǵaıyndaldy
Taǵaıyndaý • Keshe
«Ashyq» qosymshasyn 27 almatylyq kásipker synaqtan ótkizýde
Aımaqtar • Keshe
Elimizidiń kólik saqshylary polıseı áıelderdi tól merekecimen quttyqtady
Qazaqstan • Keshe
Gúlshara Ábdiqalyqova aıaýly analardy merekesimen quttyqtady
Aımaqtar • Keshe
Qazaqstanda taǵy bir mereke paıda bolady
Qazaqstan • Keshe
ShQO turǵyny 230 keliden astam maraldyń múıizin urlaǵan
Aımaqtar • Keshe
Grand Slam: Eldos Smetov fınalǵa shyqty
Sport • Keshe
Qaraǵandyda jol apatynan 3 adam qaıtys boldy
Aımaqtar • Keshe
Batys Qazaqstanda bıyl koronavırýs juqtyrǵandar sany 4 myńnan asty
Medısına • Keshe
Almatyda ózin Antıkor qyzmetkeri retinde tanystyrǵan alaıaq sottaldy
Aımaqtar • Keshe
ForteBank pen Qazposhta yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıdy
Ekonomıka • Keshe
Sport • Keshe
Úkimet basshysy Investısııalyq shtabtyń otyrysyn ótkizdi
Úkimet • Keshe
Bıyl Nur-Sultanda 10 myń jeńildetilgen páter salynady
Elorda • Keshe
Aımaqtar • Keshe
Shymkentte tozyǵy jetken úıler súriledi
Aımaqtar • Keshe
Atyraýda 563 myń turǵyn saqtandyryldy
Aımaqtar • Keshe
Aqtaýda utys oıynyn uıymdastyrǵan bloger jazalana ma
Aımaqtar • Keshe
Ekonomıka • Keshe
Ilııas mýzeıi otyz jetinshi kóktemin qarsy aldy
Aımaqtar • Keshe
Atyraýda demeýshiler 700 otbasy azyq-túlikpen qamtıdy
Aımaqtar • Keshe
Aýyldarda turǵyn úı salyna bastaıdy
Qazaqstan • Keshe
Metallýrgııa salasyndaǵy óndiris kólemi 3,1% - ǵa ósti
Ekonomıka • Keshe
Uqsas jańalyqtar


text:
Yslamy hökümet esaslandyrlany bäri, dindarlar bilen demokratiýa tarapdarlarynyň arasynda göreş dowam edip gelýär. Geçen 10 ýylyň dowamynda bu toparyň tarapdarlarynyň arasyndaky göreş esasynda iki gezek uly möçberde köçe ýörişi geçirildi. 1-njisi 1999-njy ýyldaky studentleriň yörişi, 2-njisi bolsa 12-nji iýundaky saýlawlardan soňra häzirki protestler. Her iki demonstratsiýada hem, adamlar respublikan düzgünleriň dabaralanmagyny talap etdiler, iki hereketi hem berk we ylalaşyksyz doktrinanyň tarapdarlary basyp ýatyrdylar.
Täsirli ruhany Aýatolla Mesbah Ýezdi
Şeýle ýagdaý dini toparlaryň we ruhanylaryň arasynda bölünşige sebäp bolýar. Mysal üçin, Aýatolla Mesbah Ýezdi prezidentlik saýlawlardan soňra Ahmadinejady kabul etdi. Şonda Ahmadinejad, “Men ýönekeý bir Eýranly musulman hökmünde, ýurtda dini düzgünleriň barha möwç alýandygyndan köp peýdalanandygymy beýan edip, minnetdarlygymy bildiresim gelýär” diýip aýtdy. “Häzirki ýagdaýda hereket edip, ýol görkezeniňiz üçin size we ähli mollarlarymyza minnetdarlygymy bildirýärin.”
1934-nji ýylda doglan Mesbah Ýezdi, 20 ýaşynda Aýatollalyk derejesine ýetdi. Ol özüniň soňky çykyşlarynda dini däp-düzgünlerie dura-bara hormatyň gaçyp barýandygyndan nägileligini dile getirdi. “Ymam Homeýni aradan çykandan soňra käbir ýerlerde Yslama hormatlar azalyp ugrady. Bu mesele dine ynanýarlaryň we şehitleriň maşlalasynyň ynjamagyna sebäp boldy. Indi siziň tagallaňyz bilen şol gadyr-gymmatlyklar gaýtadan köpelşip ugrasyn. Ýaşlaryň umydy size bagly” diýip, Ýezdi Ahmedinejad bilen duşuşugynda nygtapdyr.
Angliýanyň Durham uniwersitetiniň halkara sýyasat boýunça professory Anowşirwan Ehtesami, “Adamlaryň saýlawlara gatnaşmagy meselesinde hökümet gelejekde gowy bir strategiýa taýýarlamaly bolar. Sebäbi ses bermäge gatnaşanlar, geljekde bolmagy ahmal galplara göz ýumup durmaz” diýip ýagdaýa baha berýär.


text:
Foto: Ashyq derekkóz
Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, "Daryn" memlekettik jastar syılyǵynyń ıegeri, ánshi Meırambek Besbaev koronavırýstan tezirek saýyǵyp ketýin tilegen qazaqstandyqtarǵa alǵysyn bildirdi.
– Eń áýeli emime shıpa berip, el qataryna qaıta qosqan Allaǵa sansyz shúkirlik. Meniń tileýimdi tilep otyrǵan ata-anama, otbasyma, baýyrlaryma, ónerdegi aǵa-ápkelerime, dostarymamyń alǵys. Es bilgeli beri elim alaqanyna salyp áldılep keledi.
Qadirli aǵaıyn, sizderdiń tilekterińizge basymdy ıip rahmetimdi aıtamyn. Aq halatty abzal jandarǵa alǵysym sheksiz. Indettiń bary ras. Saqtanyńyzdar. Kútinińizder, – dedi ánshi M. Bespaev.
Buǵan deıin, 17 qańtar kúni ánshi koronavırýs juqtyryp, aýrýhanaǵa túskeni, artynsha jansaqtaý bóliminde jatqany habarlanǵan.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Internetsiz terjime ýola goýuldy
«Google Play» dükanynda 500 milliondan gowrak ýüklenilip alynýan «Google Lens» programmasy ilkinji gezek «Google I / O 2017» işe girizilýär. Programma «Google Play» dükanynda 2018-nji ýylyň iýun aýynda çykypdy. Bu döwürde teksti terjime etmek funksiýasy diňe internete birikdirilende elýeterli bolýardy. Ýöne golaýda «Google» köpden bäri garaşylýan täzeligi habar berdi. Ýagny mundan soň, internetsiz ýagdaýda-da terjime etmek mümkinçiligi hem programma goşuldy. Bu proses awtomatik we tapgyrlaýyn amala aşyrylýar, funksiýany ulanmak üçin ilki bilen programmany açmaly, soňra terjime bölümini we gerekli dilleri saýlamaly. Ondan soň, bu funksiýany oflaýn, ýagny internetsiz hem ulanyp bilersiňiz.
zamanturkmenistan.com


text:
Türk Geňeşi Hazar deňzindäki “Dostluk” ýatagynyň uglewodorod serişdelerini bilelikde gözlemek, işläp geçmek we özleşdirmek hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Azerbaýjan Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda gol çekilen özara düşünişmek hakyndaky Ähtnama ýokary baha berdi. Bu barada geňeşiň resmi “Twitter” jemgyýetçilik torunda degişli beýanat ýerleşdirilipdir. Beýanat türk metbugatynda uly orun aldy we giň seslenme döretdi.
Şol beýanatdan görnüşi ýaly, Türki dilli ýurtlaryň hyzmatdaşlyk geňeşi (Türk Geňeşi), Türkmenistan bilen Azerbaýjanyň arasynda “Dostluk” ýatagynda özara hyzmatdaşlyk etmek babatda gazanylan ylalaşygyň Türk Geňeşi ýurtlarynyň energetika ulgamyndaky hyzmatdaşlygyny has-da pugtalandyrjakdygyny belläp geçýär. Şeýle hem beýanatda Türk Geňeşiniň Türkmenistanyň Hökümeti bilen Azerbaýjanyň Hökümetiniň arasyndaky bu möhüm ylalaşyga ýokary baha berýändigi mälim edilýär.
Mälim bolşy ýaly, Hazar deňzindäki “Dostluk” ýatagynyň uglewodorod serişdelerini bilelikde gözlemek, işläp geçmek we özleşdirmek hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Azerbaýjan Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda özara düşünişmek hakyndaky Ähtnama gol çekilipdi.
Türk metbugatyndaky habara görä, Hazar deňzindäki bu ýatagyň takmynan 60 million tonna nebit hem-de 100 milliard kubmetr tebigy gaz gorunyň bardaygy hem bellenilip geçilýär.
Telekeçilik bilen meşgullanmak isleýän ýaşlaryň we telekeçileriň söýgüli sahypasy-Telekeçilik Sahypasy!


text:
Aşgabatda Garaşsyzlyk baýramy mynasybetli konsert geçiriler
2019-njy ylyň 28-nji sentýabrynda «Watan» kinokonsert merkezinde Garaşsyzlyk baýramy mynasybetli ýyldyz bagşylaryň gatnaşmagynda konsert geçiriler. Konsertde Maksatmyradyň alyp barmagynda «Ýylyň parlak ýyldyzlary» Begmyrat Annamyradow, Ahmet Atajanow ýaly bagşylar çykyş eder.
Konsert 18:00, 20:00-da başlanar.
Telefon: 92-18-65, 92-04-...
Meşhur türkmen serkerdeleriniñ aýdanlaryndan (Ärtogrul gazy / Alp Arslan)
Meşhur Türkmen Serkerdeleriniñ aýdanlaryndan
Är sözi äre diýiler.
***
Ýigidiñ bakyşy gorkagyñ gylyjyndan kesgir bolmalydyr.
* * *
Hak üçin hakdan gaýry ýola düşmeris.
***
Ýylana gapynyñ bary-ýogy des deñ.
***
Müñ de...
836 adam Türkmenistanyň raýatlygyna kabul edildi
Garaşsyzlygyň sowgatlaryndan 836 adam Türkmenistanyň raýatlygyna kabul edildi
20-nji sentýabrda geçirilen Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly nobatdaky mejlisinde Türkmenistanyň Prezidenti Permana gol çekdi. Resminama laýyklykda, dürli taryhy ýagdaýlara görä raýatlygy bolmadyk 863 adamy Türkmenistanyň raýatlygyna kabul e...
Ýewreýleriñ däp-dessur ýörelgeleri we dini
Ýewreýleriñ däp-dessur ýörelgeleri we dini
Talmud ㅡ ýewreý däl ähli milletlere ''goý'' (ýewreý däl) diýip ýüzlenýär.
Talmuda görä ýewreý Hudaý tarapyndan, Goýlar bolsa şeýtan tarapyndan gelip çykýar. Talmudda şeýle ýazylan ''Ýewreýler Hudaýa perişdelerden hem ýakyn, ýakymly, şol sebäpden ýewreýe şarpyk çalan ýaly jena...
Garaşsyzlyk toýuna gel toýuna
Asyrlar geçip ykbaly göterilen türkmenistan diýarymyz özüniň erkanalygyny gazananyna sanlyja pursat bolanlygyna garamazadan, ösüp barýan döwletleriň hataryndan saýlanyp ösen döwletleriň hataryna girmegi başardy.
Türkmenistan döwletimiz özüniň garaşsyzlygyny 1991-nji ýylyň oktýabr aýynyň 27-sine gazanypdy. Şol günden bäri her ýylyň sent...
"Garaşsyzlygymyzyň şanly 28 ýyllygyna"
Taryha altyn harplar bilen ýazylan "Garaşsyzlygymyzyň şanly 28 ýyllygyna" agzybir tÜrkmen halkymyz özleriniň zähmet üstünlikler bilen barýar. Muňa mysal edip ylym bilim ulgamynda sportda gaznylýan üstünlikleri görkezmek bolar.Türkmenistanyň mekdep okuwçylary halkara ders we taslama bäsleşiklerinde üstünlikli çykyş edip, 136 medal (33 altyn, 31 kümü...
“GÖZEL BOLMAK” OGLANLARA ZERURMY?
2018-09-19 Admin 0 Comments GÖZEL BOLMAK, OGLANLAR
Öz daş keşbini, görküni daş-töweregindäki adamlaryň kabul edişi, garaýyşlary barada diňe gyzlar aladalanýarlarmy?
Ýok! Mediada, kitap-jurnallarda gyzlar hakda kän gürrüň edilsede, oglanlar hem öz görki, boý-syratlaryna degişli düşünjeler, basyşlar bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar....
Köýtendagdaky “Akjar” ýerasty köli öwrenilmäge mynasyp
Köýtendagdaky “Akjar” ýerasty köli öwrenilmäge mynasyp
Bu köl Köýtendagyň gerşiniň günorta ýapgydynyň “Akjar” diýen ýerinde ýerleşip, ýeriň üsti tegelek görnüşde aşak çökendir. Onuň çuňlugy 25-30 metr töweregi. Çöketligiň günorta tarapynda ýene-de aşak girip gidilýän gowak bar. Gowakda kepderiler, ýarganatlar we beýleki birtopar guşlar ýaşaý...
День независимости Туркменистана
С 27 октября 1991 года День независимости Туркменистана отмечался в стране каждый год 27 и 28 октября. С 2018 года решением Меджлиса Туркменистана его празднование перенесли на 27 сентября.
В нынешнем году проводится подготовительные работы к знаменательной дате страны, которые будет отмечатся 27 сентября.
После получения независимост...
Hoşlaşyk pursady
Atan awçy bilen bolup geçen bu wakany onuň agtygyndan eşitdim. Atan awçy ömrüni Gaplaňgyr, Akjagaýa sebitlerinde mal yzynda çopançylyk edip geçiripdir. Özem bütin ömrüne elguşdur tazy bilen aw edipdir.
Adatça, awçylar elguşy gojaly berse, olary erkinlige goýberýän ekenler. Atan awçy bolsa eldekileşdiren elguşlaryny iki üç ýyl awa salansoň,...
Geljegini ilki duýup...
Geçen asyryň 30-njy ýyllarynda bir bende günäsiz ýerden tut-ha-tutlugyň azabyny çekmeli bolýar. «Halkduşmany» diýlip, on ýyllap sowuk Sibirde bolmaly edilýär. On ýyl diýlende, nesibesi dogduk diýaryna çekýär.
Yzynda ýaňy gunanlykdan saýlanan aty galýar. Özüniňem taýlykdan bir gözi köreken. Taý wagty harmana baranda, zyňlan daş attanlykda bi...
Pişik saglyga nähili täsir edýär?
Pişigiň saglyga oňyn täsiri onuň tüýleriniň uzynlygyna we reňkine
baglydyr. Uzyn tüýli angar, birma, norwegiýa tokaý, pars, sibir pişikleri
akyl taýdan ösüşde yza galan, newrotiki we psihiki bozulmalar anyklanan çagalara, ýürek-damar, daýanç-hereket ulgamynyň näsazlyklaryndan ejir çekýän ýa-da myşsalary gowşan näsaglara has oňat täsir...
Dişleriň çykyşy.
Dişleriň çykyşy.
Dişler eneden bolan çagada, ol 6-7 aýlyk
bolanda çykyp başlaýar. İlki bilen aşaky ortaky iki sany kesiji dişler
çykýar. Çaga 7-8 aýlyk bolanda ýokarky ortaky iki sany kesiji dişleri
çykýar. Ol 8-9 aýlyk bolanda ýokarky beýleki iki kesiji dişler çykýar.
Çaga 10-12 aý bolanda aşaky äňde ýene-de iki...
Iň howpsuz şäherler
Iň howpsuz şäherler
Ýaponiýanyň paýtagty dünýäniň iri 60 şäheriniň arasynda iň howpsuzy saýlandy. Şeýlelikde Günüň dogýan ýurdunyň paýtagty 2015-nji ýyldan bäri üçünji gezek sanawyň ilkinji basgançagynda galdy. Angliýanyň “The Economist” neşiriniň bilermenleriniň geçirýän barlagy netijesinde taýýarlanýan sanawynda 50 sany ura baha berilý...
Melehaýran Zaratuştra ybadathanasy.
Melehaýran Zaratuştra ybadathanasy.
1995-nji ýylda Polşa döwletiniň Warşawa uniwersitetiniň ylmy-gözleg topary şertnama esasynda Sarahs etrabyndaky ýadygärliklerde gazuw işlerine başlady. Bilelikdäki türkmen-polýak arheologik topary 1995-2000-nji ýyllarda Köne Sarahs şäheriniň erkgalasynda we şähristanynda gazuw-agtaryş işlerini alyp bar...
Atlar harplarda
atlar harplarda
A-guych , hakimyet
B-duygulara berilyan
Ch-hoshniyet
D-Yalta
E-chydamly sabrly
F-gysganch
G-syrly
H-gaharly
I-arnamysly
J-mert
K-mahriban
L-ynanyp bolya
M-akylly , ozune ynanya
N-pis,shadyyan
O-uyatjan
P-towekgelchi
...
Sten Liniň soňky kitaby
Sten Liniň soňky kitaby
Komiksleriň awtory Sten Liniň iň soňky meýilnamalarynyň biri – uly ýaşly okyjylar üçin niýetlenen ilkinji romany çap ediler. “The Guardian” neşiriniň ýazmagyna görä, kitap 17-nji sentýabrda halka ýetiriler. “Ýagtylygyň emeli” diýlip atlandyrylan bu romanda piki...
Ylym dünýàsiniñ àgirdi
Paskal entek 12 ýashyndaka matematikany bilmeýändigine garamazdan çyzgylar hem-de tegelekler arkaly özbolushly bir matematikany döredýär. 16 ýashynda köne döwürlerden bäri ilkinji gezek geometriki bir shekili (koni) beýan edýän eser ýazýar. 19 ýashyndaka hasap guralyny (kalkulýator) ýasaýar. 23 ýashyndaka howanyñ basyshynyñ ýokary çykdygyñça azalýa...
Eşik
Eşik
Bir gezek gözellik bilen bedroýlyk deňiz kenarynda sataşypdyrlar-da, suwa düşmeli diýen karara gelipdirler. Olar eşiklerini bir gyra goýup, suwa böküpdirler. Birnäçe wagtdan soň, bedroýlyk kenara gelip, gözelligiň eşigini geýip, ol ýerden garasyny saýlapdyr. Soňra gözell...
Oýlanyň, size akyl berlipdir ahyryn
🌆 Serýal 60 minut
🗽 Kino 120 minut
👤 Namaz 5 minut
🌋 Dowzah hemişelik
🌌 Jennet hemişelik
Tapawudyny bilýäňmi..⤴
📱Line 300 dost
☎ Tel.kontakda 80 dost
🏡 Töweregiňde 50 dost
🚣 Kynçylykda 1 dost
...


text:
Reňkler biziň durmuşymyzda uly orun eýeleýär. Reňkler bize bir ýeri, ýylyň wagtyny ýa-da iň gowy görýän däp-dessurlarymyzy ýatladyp bilerler we ynsan duýgularyny reňkler suratlandyryp biler. Emma dünýädäki medeniýetlerde dürli reňkleriň nämäni aňladýandygy dürli- dürlidir. Reňkleriň asyrlaryň dowamynda dürli medeniýetleriň taryhyny, duýgularyny we ynançlaryny reňkleriň üsti bilen görkezilýär.
Ak reňk
Ak arassalygy ýa-da bigünäligi aňladýar. Ak reňk açyk we giňişlik duýgusyny döredip biler. Dizaýnerler otaglary has giň görkezmek üçin köplenç ak reňk ulanýarlar. Ak reňkli otaglar giň, ýöne boş we dostluksyz görünip biler. Agyň berip biljek käbir oňyn manylary arassaçylyk, täzelik we ýönekeýlikdir. Ak reňk köplenç täze başlangyjy hem aňladýar. Ters tarapy, ak, gaty, sowuk we daşlaşdyrylan bolup biler. Beduinler ( Gündogar çölleriniň arap dilli çarwa) ak reňki süýt bilen baglanyşdyrýarlar. Düýe süýdi adamlar üçin möhüm iýmit, ýokumly, süňkler üçin peýdaly we immun sistemaňy güýçlendirýänligi sebäpli, ak minnetdarlygyň, hasyllylygyň we şatlygyň manysyny hem aňladýar. Ak köýnekli günbatar däpleri bilen köpler tanyş bolsa gerek. Käbir adamlar munuň 2000 ýyldan gowrak wagt bäri Rim respublikasyna degişlidigine ynanýarlar. Häzirki zaman tendensiýasy, 1840-njy ýylda şa däp-dessurlarynyň täç geýimleriniň ýerine ak krujka geýmegi saýlan şa aýal Wiktoriýanyň kömegi bilen ýörgünli bolupdy.
Gyzyl reňk
Bu Hindi medeniýetinde ähli reňkleriň arasynda möhüm manylary berýär. Gyzyl reňk easasanam arassalyk, hasyllylyk, söýgini we gözelligi aňladýar. Ol şahsy durmuşda gelin toýlarynda, täze geliniň toý lybasynyň gyzyl bolmagy hem-de toý däp-dessurlaryna görä, toý edýän zenanyň eline gyzyl hyna çekilmegi hem aýratyn ornunyň bardygyny görkezýär. Taý däp- dessuryna görä, hepdäniň her günine belli bir reňk berilýär.Taýlantlylaryň köpüsi her ýyl doglan gününde gyzyl reňk geýýärler.
Hytaý medeniýetinde bolsa, gyzyl reňk adatça Täze ýylda we toýlarda geýilýär hem-de baýramçylyklary, şowlulyk getirmek üçin we abadançylygy, bagt we uzak ömür getirmegi maksat edinýär.
Sary reňk
Bu reňk köpümize özümizi şadyýan duýmaga kömek edýär. Hytaý dilinde “sary surat“ ýa-da “sary kitap” termini haýsydyr bir neşiriň ýa-da metbugatyň görnüşini ara alyp maslahatlaşmak üçin ulanylýar. Sary reňk Afrika ýurtlarynda altyna meňzeşligi sebäpli, ýokary derejeli adamlar üçin ulanylýar. Ýapon medeniýetinde bolsa, 1357-nji ýylda neberler söweşinden bäri gaýduwsyzlygy, baýlygy we arassalygy görkezýär. Bu döwürde söweşijiler Ýaponiýanyň imperatoryny we şa maşgalasyny görkezýän sary hrizantema geýipdirler. Taý medeniýetinde şowlulygy aňladýan sary reňk duşenbe güni şowly reňkdir sebäbi uzak ýyllar hökümdarlyk süren Taýland şasy Bhumiboly 5-nji dekabrda duşenbe güni doglanlygy üçin hepdäniň bu güni sary reňk geýmeklik möhüm hasaplanylýar.
Gök reňk
Bu reňk nerwi dartgynlykdan (depressiýa) we özüňi ynamly duýmaga kömek edýär. Esasanam gök reňk howpsuzlygy we abraýy alamatlandyrýar we rahatlandyryjy hasaplanylýar. Şu sebäplere görä, ABŞ –da köp sanly banklar öz nyşanlary üçin gök reňk ulanýarlar. Köp ýurtlarda gök reňk erkek adamlaryň nyşany hökmünde görülýär, emma Hytaýda zenanlaryň reňki diýip hasaplanylýar. Orta gündogaryň köp ýurtlarynda gök ruhubelentligiň we tükeniksizligiň nyşany hasaplanylýar. Gök köplenç konserwatiw we howp salmaýan reňk hökmünde görülýär, sebäbi köplere ýakyn reňk hasaplanylýar. Gök reňk adamda rahatlyk duýgularyny oýandyrýar. Ony köplenç parahatçylykly, asuda, howpsuz we tertipli suratlandyrylýar we durnuklylygyň we ygtybarlylygyň alamaty hökmünde görülýär. Howpsuzlyk keşbini dizaýn etmek isleýän kärhanalar, mahabat we marketing işlerinde köplenç gök reňk ulanýarlar. Gök gynanç ýa-da uzaklyk duýgularyny hem döredip biler. Gök köplenç ofisleri bezemek üçin ulanylýar, sebäbi gözlegler gök otagdaky adamlaryň has öndürijidigini görkezýär. Adamlar iýmitden zäherlenmekden hem gaça durýarlar we iýmitlerdäki gök reňk köplenç zaýalanmagyň ýa-da zäherlenmegiň alamatydyr. Gök köpler tarapyndan halanýan reňk hasaplanylýar we erkek adamlar üçin iň meşhur reňkdir. Gök köplenç konserwatiw we howp salmaýan reňk hökmünde görülýär, sebäbi köpler ony gowy görýärler. Gök rahatlyk duýgularyny hem oýandyrýar. Oňa köplenç parahatçylykly, asuda, howpsuz we tertipli suratlandyrylýar.
Ýaşyl reňk
Bu reňk dünýäde tebigatyň, ekologiýanyň, daşky gurşawyň, harbylaryň we yşyk çyralarynyň reňkini hem-de rysgal- bereketi, arassalygy, bahar paslyny we köşeşdiriji, rahatlandyryjy, şatlykly we saglyk ýaly umumy manylary öz içine alýar. Ýaşyl, köplenç parahatçylygy, şowlulygy we gabanjaňlygy hem aňladýar. Şeýle hem käbir gözlegçiler ýaşyllygyň okamak ukybyny ýokarlandyryp biljekdigine göz ýetirdiler. Käbir talyplar okalýan materialyň üstünde aç-açan ýaşyl kagyz goýmagyň okamagyň tizligini we düşünişiňi ýokarlandyrýandygyny görüp bilerler. Ýaşyl köp wagtdan bäri hasyllylygyň nyşany bolup, XV asyrda toý lybaslary üçin iň gowy görülýän reňk hökmünde saýlandy. Bu reňk köşeşdiriji täsiri barlygy sebäpli köplenç bezegde ulanylýar. Mysal üçin, telewizion gepleşiklere çykmaga garaşýan myhmanlar köplenç dynç almak üçin “ýaşyl bezelen otagda” garaşýarlar. Ýaşyl iş gurşawy bolanlar aşgazan agyrysyny az başdan geçirýärler.
Ýaşyl reňk Irlandiýanyň hem milli reňki bolmak bilen şowlulyk getirýär. Gündogar we Aziýa medeniýetleriniň köpüsi ýaşyl we arassalyk hem-de ebedi ýaşaýyş, täze başlangyçlar, hasyllylyk, ýaşlyk, saglyk we abadançylyk bilen baglanyşýar. Meksikada bolsa ýörite Garaşsyzlygyny gazananlarynda baýdagynyň reňkini ýaşyl saýlapdyrlar.
Mawy (çirnil)
Bu reňk hyýaly pikirlenmäniň, ruhy taýdan kanagatlanmagyny gözleýänlere kömek edýär, şol sebäpden hem dünýäniň filosoflaryny köplenç özüne çekýän döredijiligiň alamatydyr. Bu reňk düşünjämizi giňeldýär we bizi has ýokary aň bilen baglanyşdyrýar. Ýaponiýada diňe iň ýokary derejeli adamlar mawy don geýipdirler. ABŞ– da bu hormaty aňladýan reňkdir – Mawy ýürek ol ýeriň harby agzalaryna berlen iň köne harby baýrakdyr. Mawy reňk ýürek urmasyny we bedeniň gyzgynlygyny peseldip biler.
Mämişi reňk
Mämişi, sary we gyzyl reňkleriň utgaşmasy bolup, gujurly reňk hasaplanylýar. Mämişi tolgunma, joşgun we ýylylyk duýgularyny hem özünde jemleýär. Mämişi köplenç ýol belliklerinde we mahabatlarda bolşy ýaly ünsi çekmek üçin ulanylýar. Mämişi gujurly, belki şonuň üçin köp sport toparlary egin-eşiklerinde, maskotlarynda we markalarynda mämişi ulanýarlar. Mämişi pyrtykal ýaly açyk gün batýan ýerleriň we miweleriň reňkidir, şonuň üçin köp adam reňkini günüň batmagy ýa-da sitrus miweleriniň ýakymly tagamy bilen baglanyşdyryp biler. Mämişi güýziň we kädiniň reňki bilen hem baglanyşyklydyr. Medeni tapawutlar köplenç adamlaryň reňkler bilen gatnaşygynda möhüm rol oýnaýar. Köp ýurtlarda bu reňk korollyk we ruhy taýdan baglanyşykly hem bolup biler. Günorta-Gündogar Aziýada (ýagny Laos, Taýland, Kamboja we Mýanma) Terawada däbiniň budda monarhlary safran reňkli eşik geýýärler. Ruhanylar bu kölegäni ýüzlerçe ýyl ozal saýlap aldylar, esasanam şol wagtky boýag sebäpli, ýöne bu däp şu güne çenli dowam edip gelýär. Şonuň üçin bu ýurtlar indi mukaddes we mukaddesleri mämişi reňk bilen baglanyşdyrýarlar.Gollandiýada Oranjegekte (mämişi gazaplylyk) F1 Grand Prix atly uly sport çäreleri, we her ýyl patyşanyň doglan gününde mämişi eşik geýýärler we awtoulaglaryny, jaýlaryny, dükanlaryny we köçelerini mämişi reňkde bezeýärler. Bu bolsa Gollandiýanyň şa maşgalasyny – Orange-Nassau öýüni baýram etmekden başlanypdy.
Taýýarlan Merjen Atagarryýewa,
Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň žurnalistika hünäriniň 4-nji ýyl talyby.


text:
Şu gün bütin Türkmenistanda, şol sanda Lebap welaýatynda hem hasyl toýy bellenilýär.
Lebaply daýhanlar özleriniň hünär baýramyna sowgatly geldiler. Olar şu ýyl 310 müň tonnadan geçirip bugdaý, 320 müň tonnadan artyk pagta ýygnadylar. Ýakyn günlerde şalynyň 47,4 müň tonnasynyň ýygnalmagyna garaşylýar.
2019-njy ýyldan başlap, bugdaýyň we pagtanyň döwlet tarapyndan satyn alnyş nyrhlarynyň ýokarlandyrylmagy, oba hojalyk önümlerini öndürijilere 10 ýyla çenli möhlet bilen ýeňillikli karzlaryň berilmegi daýhanlara we oba hojalygy bilen meşgullanýan telekeçilere uly goldaw boldy.
Welaýatda gök, bakja ekinleriniň we miweli agaçlaryň ekilýän meýdany hem giňeldilýär. Bu bolsa içerki bazarda özümizde öndürilýän azyk önümleriniň paýynyň barha artmagyna şert döredýär. Daýhan birleşikleri bilen bir hatarda oba hojalygy bilen meşgullanýan telekeçiler, hususy önüm öndürijiler hem az däl. Olaryň hatarynda «Tebigy ekin», «Ýunus-daýhan» daýhan hojalyklaryny, «Altyn gül» hususy kärhanasyny görkezmek bolar. Bu beýleki hususyýetçiler içerki bazary daşary ýurtlardan getirilýän gök, bakja we miwe önümlerini bilen üpjün etmekde işjeňlik görkezýärler. Et we et önümlerini, süýt we süýt önümlerini öndürmekde hem telekeçileriň paýy uludyr.
«Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019—2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda» welaýatda oba hojalyk önümlerininiň öndürilişini mundan beýläk artdyrmagyň anyk möhletleri we möçberi kesgitlenen.
Şu gün Türkmenistanda hasyl toýy toýlanýar
Şu gün bütin Türkmenistanda, şol sanda Lebap welaýatynda hem hasyl toýy bellenilýär.
Related Post
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.


text:
Bilermenleriň aýtmagyna görä, Türkmenistandan dürli sebäplerden daşary ýurtlara müňlerçe adam gidýär. Olaryň bellemegine görä, türkmen raýatlarynyň esasy köpçüligi işsizlik hem güzeran kynçylygy sebäpli, daşary ýurtlara işlemegä gidýär.
Daşary ýurtlarda işleýän türkmenistanly zähmet migrantlary diýlende, ilki bilen ýada düşýän ýurtlaryň biri hem Türkiýe bolup durýar. Şonuň üçinem Türkiýäniň metbugatynda häli-şindi türkmenistanly zähmet migrantlary hakynda habarlar çykyp dur diýilýär.
Eýsem, Türkiýädäki türkmenistanly zähmet migrantlary öz dogan-garyndaşlaryndan, çagalarynda aýraçylykda işlemäge iterýän sebäp ýa-da sebäpler näme?
Azatlyk Radiosynyň "Dünýä Türkmenleri" atly gepleşiginiň nobatdaky sanynda bu tema barada Stambulda işläp ýören türkmenistanly zähmet migranty Gülnara bilen söhbetdeş boldy.


text: Halklaryň arasynda dost-doganlygy, hoşniýetli goňşuçylygy has-da pugtalandyrmak, ösüp gelýän ýaş nesli sport bilen meşgullanmaga giňden çekmek, Türkmenistanda olimpiýa hereketini ösdürmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Türkmenistanyň Sport we ýaşlar syýasaty ministrligine Türkmenistanyň Tennis federasiýasy hem-de Halkara Tennis federasiýasy bilen bilelikde Türkmenistanyň Prezidentiniň 2019-njy ýylyň 18-nji dekabrynda çykaran 1539-njy karary esasynda 2020-nji ýylyň 8-15-nji iýuny aralygynda geçirilmegi bellenen Tennis boýunça Dewisiň Kubogy ugrundaky halkara ýaryşynyň tapgyryny 2021-nji ýylyň 6-12-nji sentýabry aralygynda Aşgabat şäherindäki Olimpiýa şäherjiginiň Tennis toplumynda agzalan karara laýyklykda geçirmäge ygtyýar berildi.


text:
Türkiýede wirusy ýeňenleriň sanynyň has ýokarydygy ünsleri özüne çekýär
Dünýäde Kovid-19 sebäpli ýogalanlaryň sany 6,91 göterime aşaklady, şol san Türkiýede bolsa 2,7 göterime çenli azaldy
Dünýäde koronawirusa ýoluganlaryň we sagalan kesellileriň sany taýdan deňeşdirilende Türkiýede wirusy ýeňenleriň sanynyň has ýokarydygy ünsleri özüne çekýär.
Türkiýede bejergi alýanlaryň sany 6-njy maýda 36,95 göterime çenli aşaklady, sagalanlaryň sany bolsa 59,36 göterime çenli ýokarlady.
Türkiýede koronawirus ýolugan kesellileriň 0,97 göterimi hassahanalaryň agyr keselliler bölüminde bejergi alýan bolsa şol san dünýäde 1,29 göterim.
Dünýäde Kovid-19 sebäpli ýogalanlaryň sany 6,91 göterime aşaklady, şol san Türkiýede bolsa 2,7 göterime çenli azaldy.
Degişli Habarlar
Fuat Oktaý, Gruziýanyň Daşary Işler Ministri Zalkaliani Kabul Etdi
Kabul edilşige Daşary işler ministri Mewlüt Çawuşogly hem gatnaşdy.
Fewral aýynda PKK-a agza 126 terrorçy täsirsiz ýagdaýa getirildi
Içeri işler ministrligi tarapyndan ýanwar aýynda başladylan "Eren" atly operasiýalar dowam edýär
Mustafa Şentop we parlamentden wekiliýet Ukraina sapar gurar
TBMM-nyň başlygy Mustafa Şentop we bilelikde gitjek parlamendiň wekiliýeti, 5-6-mart aralygynda Ukrainada saparda bolar