text:
Traktate
Prof. Dr. Werner Gitt
Karachay: Wie komme ich in den Himmel? (Lateinisch)
Men kjokge k`alaj tjushejim?
Die grundlegende Frage, die suchende Menschen sich stellen, wird hier von Prof. Dr. Werner Gitt beantwortet. "Wie findet man den Himmel?" Auf jeden Fall nicht durch eigene Anstrengungen oder Konzepte. "Was aber bringt uns wirklich in den Himmel?" Gott hat die Einladungen für den Himmel schon verteilt wie im Gleichnis des Menschen, der zu einem großen Fest Einladungen verschickte. Doch viele Menschen redeten sich heraus.
Prof. Dr. Gitt ruft dazu auf, nicht so "kurzsichtig" wie diese Leute zu sein. Jesus will uns vor der Hölle erretten und diese wird kein Vergleich zu der sogenannten "Hölle von Auschwitz" sein. Er hat am Kreuz für unsere Schuld bezahlt, wir müssen diese Einladung nur annehmen, dann ist ein Platz im Himmel "gebucht". Ein Entscheidungsgebet soll den Lesern dabei helfen.
Dieses Traktat eignet sich besonders gut zur Weitergabe an suchende Menschen!
8 Seiten, Best.-Nr. 120-67
Dieses Traktat steht derzeit nur als Download zur Verfügung. Ab einer Bestellmenge von 1.000 Stück geben wir es für Sie gern in den Druck. Bitte wenden Sie sich an uns! / This tract is currently only available as a download. But we will gladly go to print for an order of 1,000 or more. Please contact us!
Men kjokge k`alaj tjushejim?
Adamlany kjobjusju, ol k`oj jeseng, joljur kjunlerine sag`ysh jetgenle da, jomjurljuknju (joljumsjuzljuknju) jusjunden sag`ysh jetmejdile, any bla birge sanlary k`abyrg`a kirgenlikge, alany tauusulmazlyk`, boshalmazlyk` dzhashaunu – ullu K`adar bla birge kjoklede dzhashaunu, neda dzhahanimde joljuunju kjozlerine kjorgjuztmejdile. Amerikanly aktrisa Drju Bjerrimor dzheti dzhyl bolg`anynda «Inoplanetjane» («Bashha dzherden kelgen») degen fantastika kinoda bash rol’nju ojnag`andy. Anga 29 dzhyl tolg`anynda (ol 1975-chi dzhyl tuug`andy), bylaj ajthandy: «Kishtigimden alg`a jolgenim bolsa, anga meni jetimi ashatyrla. Alaj bolsa, kishtikni sanlarynda dzhasharyk`ma men». Joljumnju jusjunde allaj sag`yshla, allaj k`arangylyk`, dzhuk` bilmegenlikden aman zat barmydy?
Issa fajg`ambar dzhashag`an zamanda Anga bek kjob adam dzhjurjugendi. Alany kjobjusjunju soruulary, dzharsyulary da dzherde dzhashaunu jusjunden bolg`andy.
- kelepen auruudan on adam sau bolurg`a izlegendile (Luk. 17:13)
- sok`urla kjorjurge izlegendile (Mat. 9:27)
- kim jese dab atasyndan k`alg`an mjulknju juleshiujude bolushluk` sak`lag`andy (Luk. 12,13-14)
- farisejle anga hyjla soruula bla kelgendile: kesar’g`a tazir tjolejikmi, tjolemejikmi? (Mat. 22,17)
Issa fajg`ambarg`a k`uru bir talaj adam kelgendile, Kjokge k`alaj tjusherge bollug`un Anga sorurg`a. Kim jese da bir dzhash Anga soruuu bolub, Issany izlegendi: «Bag`aly Ustaz! Jomjurljuk dzhashaunu tabar juchjun mennge ne jeterge kerekdi?» (Luk. 18,18). Issa anga dzhjureging bla bajlamly bolg`an zatyngy dzhug`un k`ojma da sat, ol zamanda Any yzyndan baryrg`a bolluk`du. Alaj a ol dzhash adam bek baj bolg`andy da, mjulkjun, Issa ajthancha, satarg`a unamag`andy. Alaj jetgeni bla, jomjurljuk dzhashaudan k`uru k`alg`andy. Jomjurljuk dzhashaunu kjoklede izlegenle da bolg`andyla, alaj a Issa bla tjubeshib, ol zatny bilgenlerinde, ne kjureshib da allaj dzhashaunu tabarg`a izlegendile. Sjoz juchjun, Zakhej Issa bla tjubeshirge bek izlegendi, bolsa da, kesi izlegeninden jese talaj kerege kjob tabhandy – Issa Zakhejde k`onak`da bolg`an zamanda, auuzlana turg`anlaj, Kjoknju tabhandy. Issa bylaj ajthandy: «Myndan ary bu jujge nasyb kelgendi» (Luk. 19:9).
Jomjurljuk dzhashaunu K`alaj tabarg`a bolluk`du?
Bashynda ajtylg`andan byllaj ojum jeterge bolluk`buz:
- Kjok Bajlyk`ny adam bir sejir kjun tabady. Siz, bagaly ok`uuchula, K`adarny kjuchju bla, bjugjunden bashlab jomjurljuk dzhashaunu tabarg`a bolluk`suz;
- Kjok Bajlyk`ny tabyu ne da bolsun, bir bochla bla bajlanyb tjujjuldju;
- Kjok Bajlyk`ny izleuge ish jetib hazyrlanyu kerek tjujjuldju.
K`adarny sjozjune tajanmasak`, jomjurljuk dzhashaunu izlej, biz kesibiz jetgen onoula bla kesibizni kjureshiujubjuz dzhuk`g`a da dzhararyk` tjujjuldjule. Klounnu jusjunden, kesini dzhyrynda bir jestradada dzhyrlauchu k`yz bylaj ajthandy: «Adamlag`a kesini dzhyrlary bla k`uuanch keltirgeni sebebli, ol kjokge sjozsjuz da tjusherikdi». Adamlag`a bolushluk` jetgen fondnu tamadasy, tamam bir baj tishiryu, bir kerege k`aryusuz hallary bolg`an 20 tishiryug`a hak`syz dzhasharcha mekjam ishlegendi. Any dzhangyz bir izlegeni bolg`andy – ala tileklerinde bir tolu sag`aty ol tishiryunu dzhanyna sebeb bolurcha tilekle jeterge kerek bolg`andyla.
Kertisi bla da biz kjokge K`alaj tjusherge bolluk`buz?
Bu zatny bizge angylatyr juchjun, Issa byllaj hapar ajthandy (Luk. 14:16): Bir adam (haparda ol K`adarg`a dzhan salady) ullu k`urmanlyk` jeterge tebregendi da (kjoknju jusjunden barady hapar), kjob adamg`a chak`yryu k`ag`ytla dzhibergendi. Myndan ary bolg`any adamny jesin k`atyshdyryrchady. Bjuteu k`urmanlyk`g`a chakyrylganla, baralmazlyk`laryn ajthandyla: «Biri-biri bla kelishgencha, bary da kechmeklik tilegendile.
Birinchisi ajthandy: men dzherni satyb alg`anma…
Jekinchisi: men on jogjuznju satyb alg`anma…
Juchjunchjusju: men jujdegilenngen jetgenme, ol sebebden baralmajma».
Issa sjozjun k`urmanlyk`g`a chak`yrg`anny ajthany bla boshajdy: «Men chak`yrg`anlany bir dzhangyzy da k`urmanlyk`dan auzuna tijirlik tjujjudju» (Luk. 14:24).
Mynga kjore, Kjok Bajlyk`ny tabarg`a bolluk`du, alaj a, tas jeterge da bolluk`du. Any onouun jetgen – biz chak`yryunu k`abyl jeterikbizmi, og`ese kabyl jeterik tjujjulbjuzmju. Andan tynch zat barmydy? K`ajdam! Bara-bargan zamanda bizni bir k`auumubuz Kjok Bajlykg`a tjushalmasala, any sebebi alany bilmegenliklerinden tjujjuldju, chak`yryug`a jes bjolmegenlikden bolluk`du.
Haparny bashynda ajtylg`an juchjusju bizge julgju bolurg`a bolmajdyla, nek deseng, alany biri da chak`yryug`a jes bjolmej, k`urmanlyk`g`a kelmegendile! Alag`a k`aramaj, k`urmanlyk` jetilgendi! Ala og`aj degenlerinden sora, dzhjujjushan dzhangydan chak`yryula iedi, alaj a bu dzhol chak`yryula altyn harifle bla dzhazylmaj, tjuz k`ag`ytla boladyla. Alada bylaj dzhazylady: «Keligiz!» Ol k`ag`ytlany alg`an har biri, alany orunlary hazyr bolub turg`anlaryn biledile. Sora? Adamla keledile. Birem-birem tjujjul, dzhoppu-dzhoppu bolub. Kesek zamandan, k`urmanlyk` jetgen adam, dag`yda kjob orun bosh k`alg`anyn kjoredi. Ol kesini dzhumushchusuna: «Bar da, jentda kelircha singdir bashlaryna…»
Bu hapar bizni bjugjunjubjuznju ariu suratlajdy. Kjokde jentda bosh orun kjobdju, K`adar da bizge: «Kel da, kjokde kesingi ornungu al. Ak`ylly bol, kesinge jomjurljuk orun hazyrlab k`oj! Bu ishni bjugjunden ary sozma!» - dejdi.
Kjok, adam-adamg`a ajtmazcha, alaj igidi, ariudu. Ol sebebden, Issa any alamat k`urmanlyk` bla tengleshdiredi. Kesini Karinfjanlag`a birinchi chak`yryuunda 2:9 kjoknju jusjunden bylaj ajtylady: «Any sjujgenlege K`adar kishi jomjurjunde kjozju bla kjormegen, k`ulag`y bla jeshitmegen, jomjurjunde dzhjureginde bolmag`an bir bajlyk`ny bergendi». Bu dzherni jusjunde kjok bla tengleshdirircha bir zat da dzhok`du. Anda ajtyb-ajtalmazcha bir sejirdi! Biz ary tjusher juchjun ne k`aryuubuznu da ajamazg`a kerekbiz - Kjok allaj bag`alydy.
K`adarny dzhashy Issa kjoknju jeshiklerin bizge keng achhandy, jemda Any kjuchju bla bizge ary tjushjuu alaj k`yjyn bolluk` tjujjuldju. Jendi har ne zat da bizni kesibizdendi. Dzhangyz ol zatny kjormegenle, ol juch adamcha, chak`yurunu k`abyl jeterik tjujjuldjule.
Dzhanybyzny sak`lau Issany kjuchju bla keledi
«Apostollany jetgen ishleri» degen kitabda (2:21) biz tamam kerekli sjozleni tababyz: «Kim da bolsun, K`adarny (Issany) atyn ajthan sak`lannyk`dy». Ol Dzhangy Zavetni ara mag`anasydy. Pavel apostol Filippy shaharda tjurmede turg`anlaj, alajyny k`arauulu bla ushag`yn bu sjozle bla boshag`andy: «Issag`a ijnansang, sen kesing da, saulaj jujdeging da sak`lannyk`syz» (Dejan. 16:31). Dzhazylg`an az, k`ysha bolg`anlyk`g`a, mag`anasy adamny dzhashauun dzhengil og`una tjurlendirige sebeb beredi. Ol keche og`una, k`arauul jetgen dzhangylychlaryna kechmeklik tileb, bjuteu dzhanyn Issag`a burg`andy.
Biz tolu, amalsyz bilirge kerekli dag`yda bir zat bardy: Issa bizni jomjurlk k`yjynlyk`ny dzholundan - dzhahanimden k`utharyrg`a izlejdi. Indzhil athannga kjore, kjokde da, dzhahanimde da adamla jomjurleri turluk`dula. Alany turur dzherlerini biri bek alamat, jekichnchi - k`yjyndy, azablydy, k`ork`uuludu. Bashha tjurlju juchjunchju zat dzhok`du. Dzhany chyk`g`andan sora, besh minutdan kishi da ajtallyk` tjujjuldju auushhany bla har zat da boshalady deb. Baryna da Issa onou jetedi. Bizni jomjurljuk dzhashauubuz dzhangyz Issany k`olundady, jemda bizni any bla kelishiujubjuzde!
K`achan jese da men lekcijala ok`uj Pol’shag`a barg`an jedim da, sora bizni Osvencimde tutmak`lany lagerlerine jeltidle. Juchjunchju rejhni zamanynda ol dzherde ullu artyk`lyk`la jetilib turg`andyla. 1942-chi dzhyldan 1944-chju dzhylg`a derinchin million dzharym tutmak`ny gaz bla joltjurgendile, dzhanlary saulaj kjujdjurgendile. Alany kjobjusju chuuutlu bolg`andy. Adabijatda byllaj zatny jusjunden «Osvencimni dzhahanimi» degen angylam dzhjurjujdju. Bir kerege alty dzhjuz adamny «syjyndyrg`an» gaz kamerag`a kirgenikde, men bu angylamny jusjunden kjob sag`ysh jetgen jedim. Bu bek ullu artyk`lyk`dy. Byllaj zat tjuz adamny myjysyna syjynmajdy. Alaj a ol kerti dzhahanim bolg`an bolurmu?
Bizni jekskursijag`a barg`an bjolegibiz ol gaz kameralany tolu kjorjurcha bolum bar jedi. Nek deseng, busag`atda alajda allaj artyk`lyk`la jetilmejdile. Ol k`yjynlyk`lany 1945-chi dzhyl tohtathandyla. Osvencimni gaz k`yjynlyg`y zaman bla bir talajny barg`andy, Indzhilde ajtylg`an dzhahanimni ua zaman tyjg`ychy dzhok`du. Osvencimni muzejini kirgen dzherinde k`abyrg`ag`a kerilib turg`an adamny suraty kjozjume ilindi. Kim jese da bir tutmak`, alajda k`abyrg`any chjuj bjula k`yryb, men da bylajma degen mag`anany bergendi. Ol tutmak`, anycha bashhala bla birge gaz kamerada jolgendi, alaj a, Sak`lauchu Issany bilgendi. Ol allaj hudzhu dzherde dzhan berse da, kjoknju jeshikleri anga achyk` bolg`andyla. Dzhangy Indzhilde ajtylg`ancha, Issa bizni sak`lab kjureshgen dzhahanimden (sjoz juchjun, Mat. 7:13; 5:29-30; 18:8), adam k`utulallyk` da, sak`lanallyk` da tjujjuldju. Osvencim bla tengleshdirgende, dzhahanim jomjurleni uzag`yna «ishlejdi», alaj bla kesek zamanny ajlanallyk` tjujjulse dzhahanimde.
Kjok da tauusulmajdy, haman da turady. K`adar bizni jeltirge izlegen dzherdi ol. Ol sebebden, K`adarny chak`yryuuna og`aj demegiz da, keligiz. Tejrini atyn ajtyb, alaj bla kesigizge orunla hazyrlag`yz!
Bir dzholda, lekcija boshalg`andan sora, bir tishiryu, auazy k`altyraj, mennge byllaj soruu berdi: «Kesinge jomjurljuknju hzyrlab k`ojarg`a bolluk`mudu? Ol zat jekskursijala bardyryuchu bjurog`a ushamajmydy?». Men any bla hosh boldum: «Kishi jertderekden hazyrlamasa, ol ajag`yna dzhetalmajdy. Siz Gavaj dzharym ajrymkannga baryr juchjun, k`olug`uzda biletigiz bolurg`a kerekdi.». Ol dag`yda mennge bylaj sordu: «Bilet alyr juchjun, any bag`asyn tjolerge kerekdi da?» - «Igi da, kjokge bileting bolur juchjun da – tjolerge kerekdi! Alaj a ol biletni bag`asy allaj ulludu, any berir k`aryuu bir adamny da dzhok`du. Anga tyjg`ych salg`an biz jetgen gjunahladyla. Tejri kesini dzherinde k`allaj da bolsun, gjunahny kjotjurmejdi. Kim da bolsun, mynda dzhashauundan sora tejrini k`atynda kjoklede dzhasharg`a sjue jese, ol kesini gjunahlaryndan tolusu bla k`utulurg`a kerekdi. Gjunahlany kecherik dzhangyz K`adardy da, k`uru oldu sizni aladan bosh jeterik! Ol alaj jeter juchjun, K`achha chjujlenib, kesini k`any bla tjolegendi sizni gjunahlaryg`yz juchjun».
Alaj jese, men kjoklede jomjurljuk dzhashaunu tabar juchjun, ne jeterge kerekme? Tejri bizni har biribzni Sak`lar juchjun, bizni birem-bashha chak`yrg`an jetedi. Indzhilni kjob dzherinde ajtylady Tejirini chak`yryuuna jes bjoljugjuz, deb»
- «Tar k`abak` jeshikleden sybdyrylyb joterge izlegiz» (Luk. 132:24).
- «Kechmeklik tilegiz, nek degende, Kjok bajlyk` dzhuuuk`lashhan jetgendi» (Mat. 4:17).
- «Tar k`abak` jeshikleden jotjugjuz; alaj demeklik, jerkin k`abak` jeshikle bla jerkin, bosh dzhol azabha jeltedile; nek deseng, tar jeshikle bla tar dzhol dzhashaug`a jeltedile, alaj a kjobjusju alany tabalmajdyla» (Mat. 7613-14).
- «Sen chak`yrylg`an jomjurljuk dzhashaug`a dzhabysh, k`adal» (1 Tim. 6:12).
- «Issag`a tolu ijnansang, sen k`alyrsa…» (Dejan. 16:31).
Bu zatla bary da bizni ijnandyrg`an jetedile, tohtausuz chak`yrg`anlaj turadyla. Alada bolumnu artha salyrg`a bolma`any, johtem atlarg`a kereklisi ajtylady. Dzhangyz tilekledile, tolu ijnanyudu chak`yryug`a bizni dzhuuabybybz. Sjoz juchjun, ol tilek byllaj bolurg`a kerkdi:
«Syjly Issa, jendige deri Sen bolmag`ancha dzhashab turg`anma men. Bjugjun meni Seni bildim, Seni tanydym. Birinchi kere tileklerimi Sennge ajlandyryrg`a izleme. Jendi men dzhandet da, dzhahanim da bolg`anyn bildim, ijnandym. Meni dzhahanimni otundan Kesing sak`la, Sennge bjugjunnge deri ijnanmaj turg`anymy da bir kech, deb tilejme. Busag`atda men izlegen dzhangyz bir zat bardy – jomjurljukge Kjokde Seni k`atyngda bolurg`a. Ne igilikle, ne kerekli dzhumushla jetgen jesem da, ala bary da mennge Kjokde orun «hazyrlaryk`» tjujjuldjule. Dzhangyz sennge ijnanyuum bla tabynyuum acharyk`dyla mennge Kjoknju k`abak` jeshiklerin. Ne juchjun deseng, sen meni sjujgen jetese, ne juchjun deseng, Sen meni gjunahlarymy kesinge alyb, K`achda jolgense. Kesingi joljumjung bla meni dzhanymy tazalag`ansa. Tuug`anymdan bjugjunjume deri jetgen gjunahlarymy kjorgening juchjun, men Sennge razyma. Dzhashauumda jetgen gjunahlarymy sen baryn da ariu bilese: ol k`oj jeseng, men kesim bilgenleni da, men jertde unutub boshag`anlany da. Meni jusjumden Sen har neni da bilese. K`uuanchaha bolsun, k`yjynlyk`g`a bolsun, dzhjuregimi har urg`any Sennge belgilidi. Men Seni allyngda – achk` kitabha ushajma. Busag`atda bolumum bla men Seni allynga baralmajma, Kjokge da tjushallyk` tjujjulme. Ol sebebden, men Senden tilejme: men hak` dzhjuregim bla sok`uranngan – kech gjunahlarymy. Bjugjunden bashlab, men Seni bujruk` beriuchjuge sanajma kesime. Kesingi jerkinliginge al meni dzhashauumu. Sen sjujgencha, sen bujurg`ancha dzhasharg`a izlejme men.
Tilejme, mennge Seni bla bolurg`a chyrmau bolg`an zatladan ariula. Sen dzharathan zatlany sal meni dzhjuregime, dzhanyma. Ach mennge Kesingi Sjozjungju tahsalaryn – Indzhilni. Any jujusju bla Sen mennge ajtyrg`a izlegen zatlaryngy angylat, jemda any jusju bla bir bildir mennge dzhashau kjuch, k`aryu k`alaj alyrg`a bollug`un, k`uuanchny tatyuun. Myndan ary Sen meni PATChAHYMSA, Sen ajthanny jete, Seni yzyngdan baryrg`a bolush. K`ajsy dzhol bla, k`alaj baryrymy bir kjorgjuzt, tilejme. Meni jeshitgening juchjun Senge ullu bjusjureu jeteme. Sennge ajlanyb tabaryk`ma Kjoknju, Seni bla bolluk`ma birge. Jendi Sen ne tjurlju churumda da, k`alajda da meni bla bollug`ung ullu k`uuanchdy. Tilejme, Sennge menicha ijnanngan bashha adamlany tabarg`a bolush. Haman da Seni atyngy jeshite, Indzhilni dzhoruk`lary bla dzhashag`anla bla bir tjubeshdir, tanyshdyr. Amin».
Professor, tehnika ilmulany
doktoru Verner Gitt
Neue Bücher
-
Werner Gitt
In 6 Tagen vom Chaos zum Menschen
240 Seiten, Taschenbuch
€ 4,95
Prof. Dr. Werner Gitt
Der Himmel – Ein Platz auch für Dich?
96 Seiten, Taschenbuch
€ 2,90
Yildiz, Jasmin
Maria Magdalena
96 Seiten, Fester Einband
€ 2,95
Gitt, Werner
Was war der Stern von Bethlehem?
140 Seiten
€ 3,00
-
Yildiz, Jasmin
Nicht die Hälfte hat man mir gesagt
192 Seiten, Taschenbuch
€ 3,95
Werner Gitt
Schatzfinder - Himmlisches und Erlebtes
352 Seiten, Paperback
€ 6,50
Werner Gitt
Zeit und Ewigkeit
160 Seiten, Taschenbuch
€ 2,50
Prof. Dr. Werner Gitt
Wunder und Wunderbares
320 Seiten, fester Einband
€ 6,90
Neue Verteilschriften
-
Prof. Dr. Werner Gitt
Wer hat die Welt am meisten verändert?
Prof. Dr. Werner Gitt
Der Gottesbeweis durch die Liebe
Prof. Dr. Werner Gitt
Corona und das Leid in dieser Welt – Broschüre
-
Prof. Dr. Werner Gitt
Was hat Corona mit Gott zu tun?
Prof. Dr. Werner Gitt
Leben im All – Spekulationen und Fakten
Prof. Dr. Werner Gitt
Warum ich als Wissenschaftler der Bibel glaube
12 Seiten, DIN-A5, Broschüre, Kosten- und Verteilhinweise
Prof. Dr. Werner Gitt
Kann ich leben, wenn ich sterbe?
-
Werner Gitt
In 6 Tagen vom Chaos zum Menschen240 Seiten, Taschenbuch€ 4,95Prof. Dr. Werner Gitt
Der Himmel – Ein Platz auch für Dich?96 Seiten, Taschenbuch€ 2,90Yildiz, Jasmin
Maria Magdalena96 Seiten, Fester Einband€ 2,95Gitt, Werner
Was war der Stern von Bethlehem?140 Seiten€ 3,00
-
Yildiz, Jasmin
Nicht die Hälfte hat man mir gesagt192 Seiten, Taschenbuch€ 3,95Werner Gitt
Schatzfinder - Himmlisches und Erlebtes352 Seiten, Paperback€ 6,50Werner Gitt
Zeit und Ewigkeit160 Seiten, Taschenbuch€ 2,50Prof. Dr. Werner Gitt
Wunder und Wunderbares320 Seiten, fester Einband€ 6,90
-
Prof. Dr. Werner Gitt
Wer hat die Welt am meisten verändert?Prof. Dr. Werner Gitt
Der Gottesbeweis durch die LiebeProf. Dr. Werner Gitt
Corona und das Leid in dieser Welt – Broschüre
-
Prof. Dr. Werner Gitt
Was hat Corona mit Gott zu tun?Prof. Dr. Werner Gitt
Leben im All – Spekulationen und FaktenProf. Dr. Werner Gitt
Warum ich als Wissenschaftler der Bibel glaube12 Seiten, DIN-A5, Broschüre, Kosten- und VerteilhinweiseProf. Dr. Werner Gitt
Kann ich leben, wenn ich sterbe?


c: text/html

text:
Qaraǵandy oblysynyń tórt aýdany astyq jınaýdy aıaqtady
QARAǴANDY. QazAqparat – Qaraǵandy oblysynda Abaı, Jańaarqa, Ulytaý jáne Shet aýdandarynyń sharýa qojalyqtary astyq jınaýdy aıaqtady. Bıyl óńirdegi astyq jınaý alqaby 930 myń gektardan asty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Oblysta dándi daqyldardy jınaýdy 25 qyrkúıekke, kartopty – 30 qyrkúıekke, kókónisterdi – 10 qazanǵa deıin aıaqtaý josparlanýda.
Óńir basshysy Jeńis Qasymbektiń tóraǵalyǵymen ótken apparattyq onlaın-keńeste kúzgi dala jumystarynyń barysy týraly Aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Asqar Sanaýbarov jáne aýdan ákimderi baıandady.
«Aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynda kartop jınaý alańy 11 208 gektardy qurady jáne 1 610 gektar jerden kókónis jınaldy. 20 qyrkúıektegi jaǵdaı boıynsha 888 myń gektar jerden astyq jınaldy jáne bastyryldy, nemese 95,2%. 9,3 ts/ga ortasha ónimdilik kezinde 829,5 myń tonna astyq bastyryldy. Josparlanǵan 109 myń tonna astyq tuqymynyń 99,6 myń tonnasy nemese 91,4% sebildi», – dep habarlady Asqar Sanaýbarov.
1 989 astyq jınaıtyn kombaın, 62 kartop jınaıtyn kombaın jáne 90 kartop qazýshy jumysqa tartyldy.
Asqar Sanaýbarovtyń aıtýynsha, jınalǵan astyqtyń sapasy jaqsy. Oblysta astyq qoımalary da jetkilikti.
Astyqtyń rezervtik qoryn qalyptastyrý boıynsha jumystar júrgizilýde. Qabyldaýǵa alty astyq óńdeý kásiporny daıyn.
Oblys ákimi Jeńis Qasymbek aýdan ákimderi men aýyl sharýashylyǵy bólimderiniń basshylaryna eginniń ýaqytyly jınalýyn baqylaýdy, áleýmettik nan men kartoptyń baǵasyn ustap turý úshin turaqtandyrý qoryn qalyptastyrýdy tapsyrdy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Balkan welaýatynyň dolandyryş merkezinde sagatda 100 ýolagça hyzmat etmäge ukyply howa menzili gurlar.
“Türkmenistan: Altyn asyr” elektron gazetiniň sişenbe güni habar berşi ýaly, Balkanabat şäheriniň Jebel şäherçesiniň öňki howa menziliniň çäginde Türkmenistanyň raýat awiasiýasynyň innowasion infrastruktura desgasynyň gurulmagy meýilleşdirilýär. Bu barada halkara bäsleşik yglan edildi
“Türkmenhowaýollary” agentliginiň hünärmenleri tarapyndan işlenilip düzülen tehniki şertlere görä, howa menziliniň toplumy raýat awiasiýasynyň ähli talaplaryna dogry gelýän ýolagçy terminalyny, uzynlygy 2700 metr we ini 45 metr bolan emeli uçuş-gonuş zolagyny öz içine alar.


text:
Gülnabat ÇARYÝEWA,
Saglygy goraýşyň habarlar merkeziniň
keselleriň öňüni alyş bölüminiň lukmany
Ary balynyň bejeriş häsiýetleri
Ary baly ynsan saglygy üçin ýokumly azyk önümi bolup, ol dermanlyk maksatlary üçin ulanylýar. Aýratynam sowuklamada gyzgyn süýde bal garyp içirilse, peýdasy kän.
Limon suwy bilen goşulan ary balyny içmek saglyga oňaýly täsir edýär. Munuň üçin ýarty limonyň suwuny sykyp, 100 gram bal bilen garmaly. Taýýar bolan melhemi bir nahar çemçesi möçberinde günde 3-4 gezek
içmeli.
Gyzgyn çaý bilen içilen bal adamy gowy derledýär. Üsgülewükde ownuk dogralan ýarym kilogram soganyň üstüne 50 gram bal, 40 gram şeker, bir litr suw guýup, haýal ýanýan otda 3 sagat gaýnatmaly. Soňra ony süzüp, agzy ýapyk gapda saklamaly. Näsaga günde 4-6 nahar çemçeden içirmeli.
Ýaşy birçene baran adamlar dümewlände üsgülewük uzak wagtlap aýrylmaýar. Şonda bal bilen garylan sogan iň oňat serişde hasaplanýar.
Gyrgyçdan geçirilen soganyň üstüne azrak sirke guýup, hasa bilen suwuny sykyp almaly. Edil şol möçberde ary balyny garmaly. Şol garyndydan
syrkawa her ýarym sagatdan çaý çemçesini dolduryp bermeli. Özüni bal bilen bejerýän adam 3-4 günlap düşekde ýatsa ýa-da öýden çykmasa has
gowy. Sebäbi ary baly adamy derledýär.
Ary baly ýüregiň işleýşine örän oňaýly täsir edýär. Sebäbi onuň düzüminde ýeňil siňýän glýukoza köp saklanýar. Glýukoza bolsa, damarlary giňeldýär, gan aýlanyşy gowulandyrýar.
Ary baly her gün orta hasap bilen 70 gram töweregi yzygiderli iýlende (1 – 2 aý), ýüregi agyrýan hassanyň ýüreginiň işi kadalaşýar. Ary baly bilen
garylan gök önüm suwlary bolsa, gan basyşy ýokary adamlara peýdaly.
Gyzyl käşiriň, turpuň, şugundyryň hersiniň bir käse suwuny alyp, ary baly bilen garmaly we agzy ýapyk gapda salkyn ýerde saklamaly. Günde üç
wagtyna bir nahar çemçesinden nahardan ýarym sagat öň içmeli. Muny iki aýlap dowam etdirmeli.
Aşgazany näsag adamlara bu garyndyny içmek bolmaýar.
Nerw ulgamy gowşan, gaharjaň adamlara her gün agşam bir käse gaýnan suwa bir çemçe ary baly, limonyň suwy goşulyp taýýarlanan içgini uklamazdan öň içmek maslahat berilýär


text:
Atyraý oblysyndaǵy mektepterde 23 synyp karantınge jabyldy
ATYRAÝ. QazAqparat – Atyraý oblysyndaǵy mektepterde 23 synyp karantınge jabyldy, dep habarlaıdy QazAqparat.
Oblystyq sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamentiniń bólim basshysy Aısulý Dosqalıevanyń málimetine súıensek, jańa oqý jyly bastalǵaly 200-ge jýyq oqýshy koronavırýs ınfektsııasyna shaldyqqan.
«Onyń ishinde 170-ke jýyq bala naýqastarmen jaqyn qarym-qatynasta bolǵandyqtan qaýipti vırýsty juqtyrǵan. Al, mektepke barǵan soń ınfektsııaǵa shaldyqqan 23 bala ýaqytsha oqshaýlandy. Mektepterde 23 synyp karantınge jabyldy. Bul synyptardyń oqýshylary 14 kún úıinde bolady. Tamyz aıynda mektep jasyndaǵy oqýshylary arasynda 1 062 jaǵdaı tirkeldi», -deıdi Aısulý Dosqalıeva.
Eske sala ketelik, buǵan deıin Atyraýda 89 oqýshy koronavırýs ınfektsııasyn juqtyrǵanyn jazǵan edik.


text:
Putindik Resey: «Ukraina, saghan aitam, Qazaqstan, sen tynda»
Qyrymdaghy referendum Kremliding tikeley aralasuymen, sayasi, aqparattyq, qarjylyq jәne tehnologiyalyq kómegimen, qaruly әskerining qysymymen arnayy týrde óte asyghystyqpen, belden basu, qorqytu-ýrkitu, jappay satyp alu arqyly apyl-ghúpyl úiymdastyrylghan shara. Qyrymnyng avtohton halqy, yaghny iyesi bolyp tabylatyn ózimizge etene jaqyn keshegi Qyrymnyng qyryq batyrynyng úrpaghy – qyrym tatarlary búl sharagha ayaq baspady. Referendumgha qatysudan sanaly týrde bas tartty. Qyrymly halqynyng shynayy kóshbasshylary Jәmilov pen Shúbarovtyng aitqandaryna sensek, referendumgha bauyrlas halyqtyng nebary 0,5 payyzy ghana at salysqan. Onyng ózi әbden orystanghan, últynan ajyraghan, aralas nekedegi qyrym tatarlarynyng ókilderi dep mәlimdeude. Referendumdy dayyndau, qarjylandyru, sayasi-aqparattyq túrghydan qamtamasyz etu, tipti «qajetti» belgisi aldyn-ala qoyylghan bulletenderdi jasatu – barlyghy da Resey tarapynan qarjylandyrylghan desude sarapshylar. Tipti saylaushylardyng arasynda Qyrymgha esh qatysy joq 85 myng «artyq» adam syrttan «importtalghan» kórinedi. Keshe ghana kriminaldy toptardy basqarghan býgingi Qyrym basshylyghy qarapayym qisyndy, qarapayym matematikany ayaqqa taptap, esebinen janylysty. Mәselen, Qyrym basshylyghy jariyalaghan barlyq «resmiy» derekterdi sýzip shyqsaq, týbekting «Reseymen qayta qosyluyna» 95-96 payyz saylaushylar emes, 123 payyzy dauys bergen bolyp shyghady. «Sheteldik baqylaushylar» dep alyp kelgen sarapshylarynyng barlyghy derlik oidan qashqan, qyrdan qashqan, negizinen Europadaghy separatistik, ashyq týrde fashistik, әsire últshyl baghyttaghy marginaldy toptardyng ókilderi. Kóbisin Kremliding tynshylary dep ataugha tolyq negizimiz bar. Osynyng ózi talay nәrseni anghartady emes pe?!
Ukraina biyligine qylmyskerler, fashister keldi dep oibaylaghan Resey ózining jymysqy sayasatyn jasyru, aqtau maqsatynda barsha Europanyng fashisteri men separatisterin jinaghanyna ne deymiz? Úzyn sózding qysqasy, әlem júrtshylyghy, órkeniyetti elderding biri de múnday referendumdy moyynday almaydy. Eshqashan da moyyndamaydy! Olar búghan ashyq ta, jabyq ta qarsy sayasat jýrgizedi. Ázirge búl sharany tek Soltýstik Koreya men Nikaragua ghana moyyndaghan siyaqty. Erteng Reseyden qarjylyq kómek alyp otyrghan Vanuatu, Kiribaty siyaqty múhittaghy bishara aral-memleketter moyyndar. Reseyden qarjy alyp otyrghan, sonyng әskery kýshimen ghana jantәsilim etip, әupirimdep otyrghan Soltýstik Osetiya, Abhaziya, Pridnestrovie, Tauly Qarabaq siyaqty eshkim moyyndamaghan, separatistik, jartylay kriminaldy qúrylymdar moyyndar. Basqa eshkim, eshbir el, eshbir halyqaralyq úiym Qyrymnyng aldymen «tәuelsiz el», erteninde «óz erkimen Resey qúramyna úmtylghan el», «Resey Federasiyasynyng qúramdas bóligi, subektisi» ekenin qabyldamaydy, moyyndamaydy.
Reseyding strategiyalyq seriktesteri bolyp tabylatyn Belorussiya, Qytay siyaqty memleketter de lәm-mim dep auyz ashpaydy. Qazaqstannyng da sayasaty solay bolmaq. Basqasha әreket etetin lajymyz da joq, ashyghyn aitayyq.
Býgingi kýnning basty talaby – Reseymen qarym-qatynastardy saqtay otyryp, onyng Qyrymdaghy qylmystyq avanturasyn moyyndamau, órkeniyetti әlemning aldynda qarabet bolmau. Eger Resey jaqyn bolashaqta iri-iri eldermen teketireske baryp, oqshaulanyp, ekonomikalyq jәne basqa da sanksiyalargha dushar bolyp jatsa, óz mýddemizdi saqtay bilu, ekonomikamyzgha, ekonomikalyq mýddelerimizge núqsan keltirmeu. Myqty bolsaq, qalyptasqan jaghdaydy óz mýddemizge jarata bilu qajet. Biraq, basty mindetimiz – sabaq alu.
Qyrymdaghy jaghdaydy qazaq qoghamy, qazaq qauymy, qazaq ziyalysy putindik Reseyding «Ukraina saghan aitam, Qazaqstan sen tynda» degeni dep qabyldaghanymyz abzal.
Endigi kezekte Reseymen jasalyp jatqan kóptegen jobalar men kelisimderding kýshi joyylady. Býginning ózinde ondaghan Resey shekpendisine óz elderine keluge tyiym salyndy. Olardyng qarjylary, mýlikteri tәrkilenui de ghajap emes. Reseyge baratyn barlyq investisiyalar, jenildetilgen bankilik nesiyeler toqtatylady. Búl Resey ekonomikasyna orasan zor núqsan tiygizedi. Tipti býgingi Qyrymgha Resey milliardtap aqsha qúigha mәjbýr bolady. Qyrymda, mәselen, auyz su mәselesi tapshy. Ony sol Ukrainadan múnaydan da qymbat baghamen alugha mәjbýr bolady. Yaghni, qarapayym orys halqy ýshin búl qyruar shyghyngha ainalmaq. Qúr ambisiyanyn, bos kókirekting әngimesi erteng әrbir orystyng zaryna ainalady. Batystyng tilep otyrghany da - osy. Jaghdaydy paydalanyp, Batys óz әskerin endi Baltyq elderin qorghau, Baltyq tenizine, Ukrainagha kómek kerek dep Polishagha, Chehiyagha, Týrkiyagha alyp keledi. Ol jaqtargha AQSh-tyng zymyrandary da, zymyrangha qarsy qondyrghylary da ornatylady. Geosayasy túrghydan Qyrym Reseyding jenisi emes, orasan jenilisine ainalady degen sóz. Osyghan deyin Batys, NATO óz sayasatyn «úyala-úyala» jýrgizgen bolsa, endi esh kedergisiz, qymsynbay iske asyrady. Shyntuaytynda, imperlik, neoimperlik bos ambisiyanyng qúny - osy. Reseyding keremet ekonomisti, Putinning keshegi serigi Aleksey Kudrinning sózine sensek, Batystyng qysymy kýsheye týsse, Resey әr toqsan sayyn 50 milliard dollar joghaltatyn kórinedi. Búl - jylyna 200 milliard dollar degen sóz! Súmdyq qoy! Batys elderi men olardyng qarjylyq úiymdary Reseyding úiymdarynan barsha qaryzdardy qaytaryndar dep talap qoysa, onda Reseyding 500 milliardqa juyq altyn-valuta qorynyng 2 jylgha jetpeytinin de sarapshylar ashyq aityp otyr.
Qisyngha salsaq, Orta Aziyadaghy Reseyding ambisiyasy tek Qazaqstangha tirelip otyr. Mәsele tipti Putinde emes. Resey halqynyng basym kópshiligi elimizding soltýstik aimaqtaryn «orys qalalary, qazaqta qala bolmaghan, bizding jerimiz» dep úghynady. Keshegi Soljenisinderdin, býgingi sonyng izbasarlary Dugiyn, Limonov, Jirinovskiylerding talap-tilekteri – osy jerlerdi qaytse de Reseyge qosyp alu. Búghan bizding sol aimaqtarda túratyn orysy týgili, keybir qazaqtar da ketәri emes. Osy kýnderi talay adammen úrysyp-qyrqysyp, sózge kelip jattyq. Shynyn aitayyn, arasynda tuystarymyz da joq emes. Bәri de Resey nasihatynyng әseri. Reseyding aqparattyq nasihatynyng әseri, shyndyghynda, Resey әskerining pәrmeninen de kýshti. El bolamyz, últ bolamyz, tәuelsiz qalpymyzdy, tútastyghymyzdy saqtaymyz desek birinshi kezekte qolgha alatyn sharamyz – tolyq aqparattyq tәuelsizdikke qol jetkizu. Janadan qúrylghan Aqparat agenttigi kýni-týni osy mәselemen ainalysuy kerek siyaqty. Búl naqty zaman talaby, shynayy tәuelsizdigimizding alghysharty.
Bizding maqsat, qaytalap aitamyn, Reseyge emes, Ukrainagha emes, óz ishimizge ýnilu. Bolyp jatqan asa kýrdeli ýderister men ýrdisterdi qazaq mýddesi, qazaq memleketining mýddesi túrghysynan dúrys taldap, osydan dúrys sabaq alu, nәtiyje shygharu, әreket etu.
Ruhani, adamy túrghydan, bizder, aldymen qyrymly bauyrlardyng amandyghyn tilep, solargha janymyz ashuy kerek. Ekinshi kezekte ózimiz siyaqty taghdyrlas ukrain halqy men memleketining tileuin tileymiz, jaghdaydyng túraqtanyp, dúrys sheshiluine tilektes bolamyz. Biraq, birinshi oryngha qazaq mәselesi shyghyp, birinshi orynda qazaq memleketinin, onyng tútastyghynyn, birliginin, tәuelsizdigining mәseleleri túruy tiyis dep sanaymyn. Óz basym Reseyding býgingi Qyrym soghysynda taghy da opyq jep, Parijde bolsyn, basqa kez-kelgen qalada bolsyn әlemning aldynda tize býgip, týrkilerge tiyisuin qoyyp, "TMD jandarmy" degen ataudan aiyrylghanyn qalaymyn! Aqqa Qúday jaq! Solay bolady da! Senim men ýmit otyn óshirmeyik! Atalarymyz ósiyet etken naqyldardy da úmytpay, aibaltamyzdy saylap, eldigimizdi, ishki birligimizdi, keregemiz ben shanyraghymyzdy barynsha bekite bereyik. Qazaq kóshin qayta týletip, onyng negizgi legin óz ishimizdegi ýlkendi-kishili potensialdy «qyrymdargha» qaray kóshire bereyik. Kelgen aghayyn da osyny týsinip, bas tartpaydynday bolsyn. Qolynan is keletin, qabileti bar, namysy bar, shydamy bar әrbir qazaq soltýstik ónirlerge qaray jyljyp, sol jaqta kәsip qúru, qonystanu, ýili-barandy bolu mәselesin oilanuy tiyis. Býgin tanda «ura-patriotizmnin» de, «oybay-patriotizmnin» de uaqyty ótti. Marqayyp, qajetsiz semire de bermeyik, ainalany úrandatyp, shandata da bermeyik, ainalamyzgha kýl shashyp, shashymyzdy júlyp, aqyrzaman tudyrmayyq. Barlyghyn bayyppen jasap, naqty iske, әreketke kósheyik. Bayaghyda Uinston Cherchilli «Resey eshqashan da ózi oilaghanday myqty bolyp kórgen emes, biraq jaulary qalaghanday әlsiz bolghan da emes» degen naqyl sózin esten shygharmayyq. Qazaqqa, shynyn aitayyq, әli de 10-15 jyl tynyshtyq kerek. Qalghanyn zymyraghan uaqyt pen qazaq anasynyng qúrsaghy sheshpek. Býginning ózinde Qazaqstan halqynyng ósimin berip otyrghan, osy ósimning 97 payyzyn qúrap otyrghan qazaqtar ekenin esh esten shygharmayyq. Endigi mәsele ontýstiktegi qalyng halyqty, shetelden kelip jatqan aghayyndy jәne bolashaghy búlynghyr, biraq halyq tyghyz otyrghan mekenderdegi túrghyndardy jýieli týrde Qostanay, Qyzyljar, Kereku, Óskemen siyaqty qalalargha, odan qalsa auyldy mekenderine qaray qozghaltu, soghan sayasi, ekonomikalyq stimuldar jasau. Bir qyzyghy atalghan oblystardaghy halyqtyng sany jyl sayyn kemude. Osynyng ornyn toltyramyz, ekonomikalyq qajettilik degendi jeleu etip, sol oblystardy búrynghydan beter belsendilikpen qazaqylandyryp, bolashaqtaghy eshbir referendumnan Syrtqy sayasatqa keletin bolsaq, mening oiymsha, qazir óte kýrdeli kezen. Budapesht kelisimderine say Qazaqstannyn, Ukrainanyn, Belorussiyanyng tәuelsizdigi men tútastyghynyng kepili bolyp tabylatyn Resey býgin óz mindettemelerinen bas tartyp, ol kelisimderdi ózi bastap óreskel búzyp jatyr. Búl óte qauipti ýrdis.
Álemde qalyptasqan halyqaralyq qauipsizdik, halyqaralyq kelisimder, halyqaralyq zannama óz kýshin joyyp jatyr. Búl, әriyne, qazaq memleketi ýshin zor qauip-qater. Alayda, osy jaghdaydy Qazaq eli óz paydasy ýshin sheshuge tyrysqany abzal. Mysaly, qalyptasqan jaghdaydy aldygha tartyp, «Biz alandaulymyz, bizge qosymsha arnayy kepildeme, jana kelisimsharttar kerek» dep AQSh, Qytay, Europa elderine qolqa salsaq, dәl qazir olardyng «Joq, bolmaydy» deuge lajy joq. Bizding Syrtqy ister ministrligi osy kýnderi asqan, ómirinde bolmaghan belsendilik tanytuy tiyis. Eger tek Reseyding ghana artyna ilese bersek, erteng sonymen birge túnghiyqqa ketuimiz әbden mýmkin. Bәlkim, osy jaghdaydy paydalanyp, barlyq mәsele sheshimin tapqangha deyin Euraziyalyq odaqqa kiru mәselesin shegeruge de bolatyn siyaqty. Resey sharyqtap túrghan kezde Kedendik odaqty qúram dep jarytpap edi, dәl qazirgi qauyrt kezende Euraziyalyq odaghyn jarytpaytyny anyq.
Osy keshendi isterdi jýzege asyru ýshin biylik eng aldymen qazaqqa, qazaq últshyldaryna, qazaq ziyalylaryna, qazaq baspasózine arqa sýieui kerek. «Men ghana bilem, meniki ghana dúrys» degen sayasattan bas tartyp, qalay da mәmilege kelu jaghyn oilastyrghany dúrys.
Qazaq últshyldarynyng jyldar boyy aityp kele jatqan sózderinin, boljamdarynyng barlyghy da iske asty. Keshe ghana «osy sender dauryqpandarshy, joq jerden bәle tilemendershi» degendi estiytin edik. Mine, qaranyzdar: aitqanymyzdyng barlyghy da shyndyq bolyp shyqty. Sonda kimdiki dúrys? Eshkimdi múqatyp-keketetin jayymyz joq. Jәne de bizding aituymyz ermek emes, ambisiya emes, populistik úpay jinau emes. Bizder eng aldymen últymyz ben memleketimizdi oilaytyn jandarmyz, últymyzdyng azamattarymyz. Bizge lauazymnyng da, oryntaqtyng da qajeti joq. Elimiz, memleketimiz aman bolsyn, óssin, órkendesin, tәuelsiz bolmysynan, jerining tútastyghynan airylmasyn dep tileymiz. Eger biylikting de oilaghany osy bolsa, shyn pighyly osyghan saysa, onda qazaq atauly úiymdardyng barlyghy nege jyraqta qalyp keledi? Nege biylik qazaq últshyldarymen ymyralasyp, qoyan-qoltyq júmys istemeydi degen zandy súraqtar tuyndaydy. Biletinim, qazaq últshyldary osynday keshendi mәselelerdi sheshu ýshin belsene júmys isteuge dayyn.
Abai.kz


text:
Mary şäherinde ýerleşýän konditer kärhanasynda «Okgun» ady bilen konditer önümleriniň 40-dan gowrak görnüşi öndürilýär we ýurduň söwda nokatlaryna ugradylýar, diýip «Rysgal» gazeti ýazýar.
Telekeçi Döwletmyrat Täçmyradowa degişli kärhanada bäş sany önümçilik bölümi hereket edip, köke, wafli, şokolad we nogul süýjüleri ýaly konditer önümleri öndürilýär. Kärhananyň «Böwenjik», «Lezzet», «Sowgat» şokoladlar, «Garagum», «Okgun» kökeler, süýt, miwe, wanil tagamly, ýumşak wafliler ýaly konditer önümleriniň aýda 400 tonna golaýyny öndürmäge mümkinçiligi bar. Şekerli, şokolad örtükli, kakaonyň, ýer tudanasynyň tagamy berlen konditer önümleri uly islege eýe. Bu önümler goňşy ýurtlara hem eksport edilýär.


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
Galyň gadymdan gelýän däbimiz bolup, "süýt hakyndan" we yslam dinindäki "mahr" düşünjesinden gelip çykandyr. Ýöne, meniň pikirimçe, şu wagtky galyňlaryň möçberi (obalarda 40-70 müň manat+altyn we halatlyklar, şäherlerde 100-200 müň manat+altyn we halatlyklar) we onuň gapdalyndan salynýan zatlar "nebsiň aç gözlügi" bolup, diniňem, däp-dessurlaryňam çäklerinden çykyp gidene meňzeýär. Gynansakda, galyňa "hökmanylyk" hökmünde seredýänler, çagalaryny "galyň almaly" diýen düşünje bilen ýetişdirýänler az däl.
Ilatynyň agramly bölegi musulman ýurtlarda AIW epidemiýasy ýokary töwekgelçilikli toparlarda, esasan hem neşe serişdelerini sançýan adamlarda, tenini satýan aýallarda we erkeklerde, erkekler bilen jynsy gatnaşyk edýän erkeklerde duş gelýär. Bularyň yslamda gadagan edilen tejribelerdigi sebäpli AIW/AIDS biabraýçylyk saýylýar we bu mesele bilen ýüzleşmäge ýaýdanylýar. Töwekgelçilik toparyndaky adamlara iňňeli şprisleri we prezerwatiwleri üpjün etmek ýaly subutnama esaslanýan öňüni alyş programmalaryna hem köplenç garşylyk görkezilýär.
Migrasiýa Türkmenistanda ençeme maşgala täsir edýär. Resmi sanlar bolmasa-da, ýurdumyzda her maşgalada diýen ýaly bir migrant bar bolup biler. Emma welin, türkmenistanly migrant maşgalalaryň şeýle kändigine garamazdan, jemgyýetimizde migrantlara bolan gapma-garşy we nädogry garaýyşlar agdyklyk edýär. Adamlar köplenç migrantlar gowy durmuşda ýaşaýandyr diýip pikir edýärler, sebäbi olar daşary ýurtda birgiden pul gazanýarlar we öýlerine ugradýarlar. Biz köplenç migrantlaryň köp azap çekýändiklerini we uzak wagtlap çagalaryny görüp bilmeýändiklerini ýatdan çykarýarys.
Biz, oglanlar we gyzlar, birmeňzeş dogulýarys. Bizi dünýä birmeňzeş garşylaýarlar we deň derejede söýýärler. Emma, ulalanymyzda käbir zatlar üýtgeýär. Jemgyýetdäki talaplar biziň ondaky rollarymyzy, jogapkärçiliklerimizi, öýde, okuwda we işde özümizi alyp barşymyzy kesgitläp başlaýarlar. Olar diňe biziň kimdigimizi we näme boljakdygymyzy kesgitlemän, eýsem bize öz şahsyýetimizi tapmaga we ösmäge böwet bolýarlar; çylşyrymly tebigatymyzy ýönekeýleşdirip, bizi geçmişiň zyýanly stereotipleriniň ýesirligine alýarlar. Oglanlar beýle, gyzlar eýle bolmaly diýilýär. Bu talaplaryň we çäklendirmeleriň aýanlary-da bar, gizlinleri-de. Bularyň köpüsi aýal-gyzlary asgyn orunlarda goýup, jemgyýetçilik we hususy giňişliklerde (öýde, işde) ikisinde-de olary erkekler bilen deň tutmaýar.
Türkmenistanyň hökümeti ýurtdaky Birleşen Milletler Guramasynyň Ilat Gaznasy (UNFPA) bilen bilelikde derňew işini geçirdi. Derňew işi ýurtda maşgalany meýilleşdirmekde kanagatlandyrylmadyk zerurlygyň 2030-njy ýyla çenli öňüni almagyň bahasyny kesgitledi. Bu iş UNFPA tarapyndan 2021-nji ýylyň 9-njy iýulynda ilata elýeter edildi.
Maşgalany meýilleşdirmekde kanagatlandyrylmadyk zerurlyk göwrelilige ukyply ýaşdaky seksual taýdan işjeň aýallaryň göwreli bolmazlygy isläp, ol islegi kanagatlandyryp bilmeýän (haýsydyr bir sebäbe görä: ykdysady, saglyk, maşgala, din, sowatsyzlyk) göterimi bilen kesgitlenilýär.
Bir gün gije awtobusda öýe gaýdyp barýardym. Daş-töwregimde bolýan zatlara-da gaty üns beremokdym. Birden aşak seretdim we ýanymda oturan erkegiň elini aýagymda goýandygyny aňdym. Ol elini ýokary süýşürdi-de, çatalbamy elledi. Ejem bilen telefonda gürleşýänligim üçin, ejeme: "Awtobusda bir adam meni elledi" diýdim. Awtobusdakylaryň ählisi aýdanlarymy eşitseler-de, eşitmedik ýaly başga ýere seretdiler.
Oňa hiç kim garşy çykmady. Hiç kim ony saklajak bolmady. Hatda, onuň ýüzüne-de seretmediler. Şol gün şeýle eýmenç zada göz ýetirdim. Töweregimdäki adamlar "Biz muňa garşy hiç zat etmek islämizok. Bu seniň öz işiň" diýýän ýaly duýuldy. Hamala, bolan ýagdaýa özüm günkär ýaly, nädogry bir zat eden ýaly duýdum. Örän utandym, aljyradym we indiki duralgada awtobusdan düşüp, öýe çenli pyýada ýöredim.
Meniň pikirimçe, depressiýa ýurdumyzda iň ünsden düşürilýän çylşyrymly meseledir. Bu barada ne ilat arasynda gürlenilýär ne ýurduň köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde. Bilşime görä, depressiýanyň öňüni alyş, bejeriş döwlet programmalary ýokdur. Ýurdumyzyň habar beriş serişdelerinde hemişe ähli adamlaryň bagtyýar durmuşda ýaşaýandygyny habar berýär, ilatyň ruhy çökgünligi we dartgynlylygy barada agzalybam geçilenok.
Mundan başga-da, ilat arasynda depressiýa hiç hili ynanmaýanlar bar. Hat-da özleri depressiýada bolsada oňa "depressiýa" diýenoklar. Adatlara, şaman ynançlaryna we gadymy yrymlara esaslanyp, depressiýadaky adamlaryň hereketlerini "şeýtan urupdyr", "kakyn-silkin bolupdyr" diýýän düşünjeler obalarda (käte şäherlerde-de duşmak bolýar) giňden ýaýrandyr. Depressiýa babatynda ilatyň sowatlylygynyň pesligi sebäpli olar molla okatmak ýa öwülýäden aýlanmak ýaly zatlary edýärler.
Empatiýa – bu töweregimizdäki adamlaryň duýgularyna we pikirlerine düşünmekdir. Empatiýa jemgyýetçilik durmuşynyň örän wajyp bölegi bolup, köp tagallalary talap edýär. Ýöne, empatiýanyň çuňňur manysy näme? Biz empatiýa görkezmekde has kämil bolup bilerismi?
Standford uniwersitetiniň professory Dr. Jamil Zaki-niň aýtmagyna görä, empatiýa kesgitli häsiýet däl-de, ösdürip bolýan ukypdyr. Empatiýa biziň beýleki adamlaryň emosiýalaryna dürli görnüşde jogap berşimizi öz içine alýan umumy adalgadyr.
Ýakynlaryň, dostlaryň, işdeşleriň seni goldaýarmy ýa-da ynjydyp, tukatlandyrýarmy? Gynansakda, ajy zäherini pürküp, durmuşymyzy bulaýan toksik adamlara jemgyýetimizde az duş gelmeýäris. Menem wagtynda "Sen ‘pulsuz’ we ‘tanyşsyz’ okuwa/işe girip bilmersiň" diýip, höwesimi gaçyrýan toksik garyndaşlarymy diňlän bolsadym, şu wagt ne bilimli ne-de işli bolardym. Şuňa meňzeş mysallar her birimiziň durmuşymyzda bar bolsa gerek.
Использование и распространение материалов рекомендуется, однако, воспроизводство и публикации копий материалов не могут быть использованы в коммерческих целях. Дальнейшее использование разрешается в соответствии с условиями лицензии Creative Commons.
Use and dissemination of the materials is encouraged; however, reproduction and cross-posting of copies may not be used for commercial purposes. Further usage is permitted under the terms of the Creative Commons License.
Materiallary ulanmak we ýaýratmak maslahat berilýär. Emma materiallaryň göçürme nusgalaryny gazanç maksady bilen gaýtadan işläp çap etmek gadagandyr. Bu materaillary mundan beýläk Creative Commons lisenziýasynyň şertlerine laýyklykda ulanmak rugsat edilýär.


text:
Aǵymdaǵy jyldyń 29 shilde kúni «Almaty oblysy jastar resýrstyq ortalyǵynyń» mamany Jumabaev Madııar Serikuly, «Jetisý-adaldyq alańy» jobalyq keńsesiniń menedjeri Ilııas Saılaýbaıulynyń qatysýymen sybaı̆las jemqorlyqtyń aldyn alý jáne oǵan qarsy is-qımyl boı̆ynsha kezdesý ótkizildi.
Kezdesý barysynda sybaılas jemqorlyqtyń aldyn alý sharalarynyń mańyzdylyǵy atap ótildi. Kezdesýge qatysýshylarǵa iske asyrylyp jatqan «Jetisý adaldyq alańy» jobalary, sybaı̆las jemqorlyq faktileri týraly habarlaǵan azamattardy kótermeleýdiń jańa júı̆esi, Sybaı̆las jemqorlyqqa qarsy qyzmettiń Call-ortalyǵynyń jumysy týraly aqparat berildi.
Sharanyń sońynda sybaı̆las jemqorlyqqa qarsy beı̆nerolık kórsetilip, qyzyqtyrǵan suraqtarǵa jaýaptar berildi.


text:
Türkmen maşgalasynda gyzyň el işine ökde bolmagy onuň at-abraýyny bir basgançak ýokary galdyrýar. Gyzlar örän zähmetsöýer, işe ezber, çeper elli bolup ýetişipdirler. Olar durmuşa çykyp baran ýerlerinde maşgalanyň daýanjy bolupdyr, hojalygy dolandyrmaga uly goşant goşupdyrlar.
Türkmen gelin-gyzlarynyň el işleriniň esasylarynyň biri hem elbukjadyr. Olar elbukjany özlerine mahsus serişdelerini goýmak üçin ulanýarlar. Ene-mamalarymyz mahmal, begres, elwan, alaça, keteni ýaly dürli matalardan we owadan parçalardan elbukja taýýarlapdyrlar. Elbukjany gyz-gelinler geýen egin-eşiginden galan gyýkyndy matalary zaýa etmän, gurama görnüşinde taýýarlapdyrlar. Her dürli matalaryň gykyndylaryny rejeläp, haýsy hem bolsa bir nagşa meňzedýärler. Elbukjanyň nagyşlary «älem», «güneş», «durnahatar», «tärimgözenek», «tegbent», «ýyldyz» ýaly atlandyrylypdyr.
Ýaş gyzlaryň işine ykjam, eli çeper, zähmetsöýer, päkize bolmagynda elbukjanyň täsiri uludyr. Edep-ekramly şeýle gyzlar ýaşlygyndan başlap zähmet bilen bişişýärler, el işlerine çeper bolýarlar. Ene-mamalarymyz gyzlarynyň tikýän işleriniň nepis, päkize bolmagyny ündäpdirler. Gyzlar ümä çagyrylsa elbukjaly barypdyrlar. Durmuşa çykýan gyzyň el işlerine kömekleşmek üçin iňňe, ýüwse ýaly gerekli zatlary hem elbukjalarda saklanýar.
Bagtyýarlyk döwründe milli tikinçilik we keşdeçilik ýörelgeleriniň hem giňden dowam etdirilýändigini görmek bolýar. Ene-mamalarymyz «Elbukjam — hünär bukjam» diýipdirler. Milli mirasymyzyň döwrebap many-mazmuny bilen utgaşýan elbukjalar türkmen gelin-gyzlarynyň hünär hazynasydyr.
Elbukja
Türkmen maşgalasynda gyzyň el işine ökde bolmagy onuň at-abraýyny bir basgançak ýokary galdyrýar. Gyzlar örän zähmetsöýer, işe ezber, çeper elli bolup ýetişipdirler. Olar durmuşa çykyp baran ýerlerinde maşgalanyň daýanjy bolupdyr, hojalygy dolandyrmaga uly goşant goşupdyrlar.


text:
Qaraǵandy oblysynda jylytý maýsymy bastaldy
QARAǴANDY. QazAqparat –Qaraǵandyda jylytý maýsymy25 qyrkúıekte bastaldy. Qala ákiminiń málimetinshe, búgingi tańda kóp qabatty turǵyn úılerdiń 80%-y jylýǵa qosylǵan, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Úıishilik jáne oramishilik jelilerde apattar men aqaýlar PIK jáne «Teplotranzıt Qaraǵandy» kompanııasynyń kúshimen joıylady. Osy aptada 28-shi shaǵyn
aýdandaǵy jylý jelisin qaıta qurý jumystaryn aıaqtaý josparlanǵan jáne jylýmen qamtamasyz etý birden bastalady.
Jylytý maýsymyn iske qosý onlaın rejımindegi apparattyq keńeste talqylandy.
«Oblysta jylytý maýsymy bastaldy. Jaýapkershilik aımaǵy úlken. PIK-te eshqandaı syltaýlar bolmaýy tıis. Barlyq máselelerdi pysyqtap, jylýdy iske
qosý jáne jylý kózderiniń jaı-kúıi erekshe baqylaýda. Burynnan ınfraqurylymǵa qatysty keıbir problemalar bar. Bul eń aldymen Temirtaýdaǵy JEO-2 máselesi. Ótken jyldardaǵy barlyq qatelikterdi eskerý qajet», – dedi óńir basshysy Jeńis Qasymbek.
Bıyl Shahanda ortalyq jylytý júıesi iske qosyldy.
Oblystyń ońtústik óńirlerinde aýa raıy áli jyly, jylytý maýsymy keshirek bastalady.
Jeńis Qasymbek turmystyq órtterdiń aldyn alý jumystaryn jalǵastyrýdy tapsyrdy. Sondaı-aq, muqtajdardyń úıleri men páterlerine ýly gaz datchıkterin
ornatýdy aıaqtaý qajet.
- Temirtaýda áskerı qyzmetshi ózine oq atyp kóz jumdy
- Qaraǵandy oblysynda ańshy ıtter jarysy ótti
- Qaraǵandy turǵyny HQKO qyzmetkeri qol kóterdi dep shaǵymdandy
- Almatylyqtar PIK-ten MIB-ke aýysýdyń qıyndyǵyna shaǵymdandy
- Qaraǵandyda turǵyndarǵa gaz búrkip, eldi dúrliktirgen buzaqy qamaýǵa alyndy
- QR Prezıdentiniń Qaraǵandy oblysyna jumys saparynyń vıdeosy jarııalandy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
«Gerekli» internet platformasy täze ýokary derejeli aksiýalary yglan edýär. Bu internet dükanynda söwda eden müşderilere täze satyn alan enjamynyň ýany bilen, ýene bir täze enjam sowgat hökmünde berilýär. Mysal üçin:
• «Samsung QLED 8K» telewizoryny satyn alanyňyzda simsiz «Samsung Jet 75 Pet» tozan sorujy sowgat hökmünde berilýär;
• «Samsung The Frame» ýa-da «Samsung The Sero» telewizoryny satyn alanyňyzda «Soundbar Samsung HW-T530» ses paneli sowgat hökmünde berilýär;
• «Samsung Galaxy A32 telefonyny satyn alanyňyzda ykjam «Powerbank güýçlendirijisi sowgat hökmünde berilýär;
• «Realme C25» telefonyny satyn alanyňyzda «Gerekli» web sahypasynda islendik önümi satyn almak üçin 400 manat möçberindäki pul serişdesi sowgat hökmünde berilýär;
Aksiýa 2021-nji ýylyň 31-nji oktýabryna çenli dowam edýär.
«Gerekli» internet dükanynyň «Samsung» kompaniýasynyň täze flagmanlaryny – «Galaxy Z Fold3» we «Galaxy Z Flip3» smartfonlaryny öňünden sargyt etmäge mümkinçilik berýändigini ýadyňyzdan çykarmaň. Öňünden sargyt etmek mümkinçiligi 17-nji sentýabra çenli elýeterlidir. Smartfonlaryň sanynyň çäklidigini bellemelidiris.
Bu gün çarşenbe güni – «Gerekli gün». Bu köp mukdarda arzanladylan harytlary satyn alyp bilersiňiz.
«Gerekli» internet dükanynyň baha kepilligi syýasaty bar, şonuň üçin-de bu onlaýn dükan elektronika we durmuş enjamlary, öý we kanselýariýa önümleri, gözellik we saglyk önümleri, egin-eşik we esbaplar, şeýle hem çagalar we haýwanlar üçin niýetlenilen harytlar babatda amatly bahalary kepillendirýär.
«Gerekli» onlaýn söwda meýdançasyndan satyn alnan harydyň tölegi nagt we nagt däl görnüşinde tölenilip bilner. Bu internet dükan Aşgabat şäheriniň ýaşaýjylary 200 manatlyk haryt sargyt eden ýagdaýynda, eltip berme hyzmatyny mugt ýerine ýetirýär. «Gerekli» onlaýn söwda meýdançasynyň eltip berme hyzmaty ýurdumyzyň ähli sebitleri üçinde elýeterlidir.


text:
Şu gün, 27-nji sentýabrda Aşgabadyň günortasynda Köpetdag şaýolunyň ugrunda bina edilen täze Döwlet münberinde Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy mynasybetli Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň, ýurdumyzyň ýolbaşçy düzüminiň we daşary ýurtly myhmanlaryň gatnaşmagynda dabaraly harby ýöriş geçirildi.
Harby ýörişe Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň, Milli Howpsuzlyk ministrliginiň, Döwlet Serhet gullugynyň, Içeri işler ministrliginiň we beýleki harby hem hukuk goraýjy edaralarynyň düzümleri gatnaşdylar. Dabaraly ýörişiň dowamynda harby tehnikalar bilen bir hatarda harby uçarlaryň we dikuçarlaryň ýörişi geçirildi.
Ýörişiň jemleýji bleginde merkezi münberiň öňünden Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň aýratyn hormat garaguly batalýony we ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň orkestri geçdi. Esgerler ýarag bilen hatar emelleriniň ýokary ussatlyk derejesini görkezdiler.
Harby ýörişden soň, Türkmenistanyň sebitleriniň we halk hojalygynyň pudaklarynyň zähmet toparlarynyň baýramçylyk ýörişi geçirildi. Münberiň öňünden bäş weaýatyň wekilleri, dürli pudaklaryň we edaralaryň işgärleri, türgenleriň we medeniýet işgärleriniň, çagalar döredijilik toparlarynyň wekilleri geçdiler.


text:
Qazaqstanda qysta et baǵasy kúrt qymbattaýy múmkin be
NUR-SULTAN. QazAqparat – Qysta Qazaqstanda et baǵasy kúrt óse me? Bul suraqqa Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń keńesshisi Tóleýtaı Raqymbekov jaýap berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Meniń oıymsha, baǵa eleýli túrde sharyqtamaıdy. Alaıda ettiń quny ósýi múmkin ekenin áleýmettik jelide jazǵan bolatynmyn, ıaǵnı Mańǵystaý jáne Qyzylorda oblystarynda mal shyǵyny bolǵanda. Osy oraıda maldyń qyrylýyna qatysty toqtalsam, jaǵdaı dúrbeleń jasaýǵa tyrysqan keıbir adamdar aıtqandaı úreıli emes. Jeńil avtorıtetti qýǵandar Qazaqstanda úsh mln bas mal qyrylatynyn jazǵan edi», - dedi T. Raqymbekov.
Onyń aıtýynsha, 2017 jyly mal azyǵyn daıarlaý kartasy ázirlengen kezde jyl saıyn mal azyǵy daqyldarynyń tapshylyǵy únemi Mańǵystaý, Qyzylorda, Túrkistan oblystarynda jáne Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy Semeı óńirinde baıqalyp otyrǵany kórsetilgen.
«Bul jaıynda osyǵan deıin belgili boldy. Osy óńirlerde turǵyndar mal sharýashylyǵymen aınalysqysy kelse, jem-shópti qosymsha óndirýge mán berýi kerek edi», - dedi mınıstrdiń keńesshisi.
«Mańǵystaý oblysynda 28 myń iri qara mal basy bar, elimiz boıynsha 7 mln. Bul qalaı áser etedi? Árıne, problema bar. Bıyl mal sharýashylyǵy men ósimdik sharýashylyǵy úshin kúrdeli boldy. Qýańshylyq bolatynyn aıtqan edim, osy oraıda maldyń ólim-jitimi múmkin boldy. Biraq ol jutqa ákelmeıdi. Adamdar osy ahýalǵa áreket etip, maldy soıyp, etke ótkizýi yqtımal. Naryq zańdylyǵy boıynsha bastapqyda ettiń baǵasy tómendeıdi de, keıin baǵa ósýi múmkin edi. Men bul jaıynda jazǵan edim, eselep qymbattamaıdy. Sondyqtan kúrt qymbattaıdy dep oılamaımyn», - dedi Tóleýtaı Raqymbekov.
- Bıyl aramshópke qatysty 8,8 mln gektar alqap tekserildi
- Aqmola oblysynda aýyl eńbekkerleri marapattaldy
- Atyraý oblysyna kelesi jylǵa 25 myń tonna bıdaı kerek
- Damýshy elderde ınflıatsııalyq qysym saqtalýda – Ulttyq bank
- Medıtsına kadrlaryn yntalandyrý úshin Úkimet qandaı sharalar qabyldaýda
- Joldamamen jumysqa barmaǵan 100-ge jýyq dáriger grant shyǵynyn ótedi
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Arystaǵy jarylystan es jııýǵa «Bastaý Bıznes» kómektesti – jas kásipker
NUR-SULTAN. QazAqparat – Túrkistan oblysynyń turǵyny «Bastaý Bıznes» baǵdarlamasy arqyly Arystaǵy jarylystan keıin otbasylyq bıznesin qalaı ashqanyn aıtyp berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Bastaý bıznes» baǵdarlamasy 5 jyldyǵyna arnalǵan forýmda Jadyra Dúısenhan esimdi jas kásipker óz kásibin qalaı bastaǵanyn aıtyp berdi. Bul kásipkerdiń jasaǵan ónimi Túrkistan, Atyraý, Shymkent jáne Almaty qalalaryndaǵy qurylys kompanııalarynyń qyzmetkerleri tutynyp júr.
«Men – Arys qalasynyń turǵynymyn. Jasym 24-te. Ózim eki balanyń anasymyn. «Bastaý Bıznes» týraly alǵash ret Arys qalasynda boǵan jarylystan keıin estidim. Joldasymyz ekeýmiz de jumyssyz qalǵan bolatynbyz. Qandaı ispen aınalysýdy bilmeı, oılanyp júrgende osy joba týraly ınternetten kórip, ótinish qaldyrdyq. Sol ótinishimiz qabyldanyp, sertıfıkatyn ıemdendik. Keıinnen osy sertıfıkat arqyly ómirimizde úlken bir jaryq sáýle paıda boldy desem bolady. Birinshiden, ózime degen senimdiligim artty. Dál osyndaı qurylys qolǵaby sııaqty úlken kúrdeli jobany tańdaýyma túrtki boldy», - dedi jas kásipker.
Onyń aıtýynsha, keıin bul jobasy otbasylyq bızneske aınalǵan.
«Áý basta 2 toqý stanogymen bastasam, «2020 jyldyń ekinshi jartysynda 4,5 mln teńge kóleminde ınnovatsııalyq grant aldym. Qazirgi tańda 5 stanokpen 20 myń qurylys qolǵabyn óndirip otyrmyn. Aldaǵy josparym – 20 myń qurylys qolǵabyn 100 myńǵa deıin kóbeıtý», - dedi Jadyra Dúısenhan.


text: Hindistana ýa-da demirgazyk Afrika ülkelerine gezmäge gidenleriň ilkinji ünsüni çeken zat ýylana tans etdirijiler, ýagny margirlerdir. Olaryň bu süýrenijileri sebetden çykaryp, tans etdirmekleriniň gipnoz ýa-da tüýdükde çalynýan saz bilen baglanyşygy ýok. Çünki kepjebaş hiç zat eşitmeýär, ýagny ker. Ol diňe ýerden, ýagny toprakdan gelýän titremeleri aňýar. Bu jandarlar ýer titremelerini örän çalt duýýar. Margir ilki ýerden titremeler ýollaýar. Ýylan derrew dikelip, çişip topulmaga taýýarlanýar. Margir elindäki tüýdügini saga, çepe oýnadyp, ýylanyň seredýän ugruny yzygiderli üýtgedýär. Çünki şeýle etse, onuň ünsi sowulýar. Ýylan tüýdüge bakan kellesini oýnatdygyça, bu häsiýet tomaşaçylara “tans edýär” duýgusyny döredýär. Ýylanyň iki ýana ýaýkanmasy aslynda fiziki hadysadyr. Ol göwresini dikeltmek üçin şeýle hereketlenýär. Eger ýaýkanmasa, dikelip bilmeýär. Kepjebaşyň nesli birmeňzeş däl. Margirler köplenç has asuda we iýmäge uly bolan zatlara topulmaýan Aziýa kepjebaşlaryny eldekileşdirýärler.


text:
Kanat Saudabaýew Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow, daşary işler ministri Reşit Meredow, parlamentiň başlygy Akja Nurberdiýewa bilen duşuşyk geçirer.
Gazak DIM-niň maglumatyna görä, Aşgabatdaky gepleşiklerde ÝHHG bilen Türkmenistanyň arasyndaky hyzmatdaşlyk hem-de Türkmenistan bilen Gazagystanyň arasyndaky ikitaraplaýyn gatnaşyklar maslahat ediler.
Žurnalistleri goraýjy “Serhetsiz reportýorlar” guramasynyň Ýewraziýa bölüminiň müdiri Elsa Widal ÝHHG we BMG ýaly iri halkara strukturalarynyň türkmen häkimiýetleri bilen gepleşiklerinde adam hukuklary meselesi ilkinji nobatda gozgalmaly problema diýip, hasap edýär.
Elsa Widalyň bellemegine görä, demokratik gymmatlyklara daýanýan halkara guramalary we Günbatar döwletleri soňky ýyllarda Türkmenistan bilen geçiren gepleşiklerinde adam hukuklaryny berjaý etmegi ündemekde ýeterlik tagalla etmediler.
Emma muňa garamazdan, “Serhetsiz reportýorlar” guramasynyň Elsa Widal ÝHHG-niň ýolbaşçysynyň häzirki saparynyň dowamynda bu meseläniň hökman gozgaljakdygyny umyt edýär.
“Aşgabatdaky merkez gowşak”
Muňa garamazdan, soňky ýyllarda Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasynyň Aşgabatdaky merkezine ýerli ilat tarapyndan bolan ynamyň gowşanlygyny Türkmenistanyň ýaşaýjylary aýdýarlar.
Aşgabatly ýazyjy Amanmyrat Bugaýewiň sözlerine görä, Aşgabatdaky merkeziň işgärleri Türkmenistanyň ýaşaýjylary bilen gowşak aragatnaşyk saklaýarlar, hususan-da, bu guramanyň kabulhanasynyň işgärleri adamlary edara goýbermezlik üçin tagalla edýärler.
“Ýaşaýyş jaý meseleleri, ýurtdan çykmak we ýurduň daşynda ýaşaýan garyndaşlarynyň Türkmenistana gelmegine degişli kynçylyklar bilen ýüz tutmaga synanyşýanlar ÝHHG-niň Aşgabatdaky edarasyndan goldaw tapanoklar” diýip, Bugaýew aýdýar.
A.Bugaýewiň sözlerine görä, ÝHHG-niň Aşgabatdaky merkeziniň şeýle hereketleriniň sebäbi onuň “ýurduň içerki işelerine gatyşmazlyk we türkmen häkimiýetleriniň göwnüne ýaramak” islegi bilen baglanyşykly.
Saparyň programmasy
ÝHHG-niň baştutany wezipesinde Gazagystanyň daşary işler ministriniň öňki sowet döwletleriniň käbirlerine saparynyň dowamynda ýurtlaryň oppozisiýa we raýat jemgyýetçilik wekilleri bilen hem duşuşyklarynyň bolanlygy habar berilýär.
Şeýle duşuşyklaryň Türkmenistanda hem geçirilmeginiň ähtimallygy häzirlikçe aradan aýyrylmaýar. Gazak DIM-niň metbugat wekili Ilýas Omarow Azatlyk Radiosyna şeýle diýdi: “Programma häzir tassyklanýar we oňa üýtgetmeleriň girizilmegi ähtimal. Häzirlikçe programmada graždan aktiwistleri bilen duşuşyklar göz öňünde tutulmaýar. Emma bu edil häzirki pursatdaky maglumat, saparyň gün tertibine üýtgetmeleriň girizilmegi adaty bir ýagdaý”.
“Serhetsiz reportýorlar” guramasyndan Elsa Widal halkara jemgyýetçiliginiň we ilkinji nobatda Günbatar wekilleriniň Türkmenistanyň adam hukuklaryny bozmagyna aşa çydamlylyk görkezmeginiň sebäpleriniň düşnüksiz galýanlygyny belledi.
“Serhetsiz reportýrlar” guramasy Türkmenistanda adam hukuklarynyň ýagdaýyna halkara jemgyýetçiliginiň ünsüni çekmek ugrunda aktiw hereket edip gelýän guramalaryň biri. Elsa Widal Türkmenistanda raýatlaryň kanuny hak-hukuklarynyň berjaý edilmegi ugrunda takyk netijeler peýda bolýança guramanyň öz tagallalaryny dowam etdirmekçidigini aýtdy.
Türkmenistana saparynyň çäginde, 24-nji iýunda, ÝHHG-niň baştutany Gazagystanyň daşary işler ministri Kanat Saudabaýew Merkezi Aziýa we Hazar regionynda ýaragsyzlanmak meseleleri boýunça halkara konferensiýasyna hem gatnaşar.


text:
Yslam merkeziniň gurluşygyny goldaýanlar, gurluşyga ýol berip, ýene bir gezek Amerikanyň dünýäde dini erkinlige iň köp ýol açýan ýurtdugyny subut edip boljakdygyny aýdýarlar. Yslam merkeziniň gurluşygyny makyllaýanlar bu gurluşyga rugsat bermek bilen ABŞ-nyň demokratiýanyň prinsiplerine wepaly bolup, bu meselä ýurduň näderejede goşant goşmaga taýýardygyny beýan edip biljekdigini öňe sürdüler. Yslam merkeziniň gurluşygyna garşy çykýanlar bolsa, bu gurluşygyň 11-nji sentýabr wakasynda heläk bolan adamlaryň hatyrasyna hormatsyzlyk boljakdygyny aýdýarlar.
31 ýaşly žurnalist Maýkl ýurtdaky sagçylaryň bu meseläni bilkastlaýyn dartgynlaşdyrýandygyny aýdýar: “Hakykatda, üns berseňiz, Nýu Ýorkda köp metjit bar. Guruljak yslam merkezine bolsa diňe metjidiň gurluşygy girmeýär. Bu mesele bilen bagly sagçy partiýalaryň hem sagçylar tarapyndan dolandyrylýan metbugatyň turzýan tozany adamlara şeýle täsir edýär”.
58 ýaşly arhitektor Patrik öň Bütindünýä söwda merkezi bolan ýeriň golaýynda yslam merkeziniň gurulmagyny goldamaýandygyny aýtdy: “Biz Nýu Ýorkda metjidiň gurluşygyna garşy ýöriş geçirýäris. Beýle gurluşyk terrorçylykly hüjümde heläk bolanlara biperwaý garaýandygymyzy görkezerdi. Teklibi öňe süren ymam radikal pikirli. Terror hüjümleriniň hem radikal ymamlaryň metjitdäki hereketleriniň netijesidigini biz bilýäris. Şonuň üçin şu ýerde ýene bir metjidiň gurluşygyna ýer ýok diýýäris”.
Nýu Ýorkda yslam merkeziniň gurluşygy baradaky teklip “Amerikanyň yslama garşy söweşmeýändigini” aýdan ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama tarapyndan goldanyldy. Bu teklibi Nýu Ýork ştatynyň häkimi Dawid Peterson we Nýu Ýork şäheriniň häkimi Maýkl Blumberg dagylar-da goldap çykyş etdiler.
Pikir soralyşyk
Ýöne bu mesele bilen bagly geçirilen soňky pikir soralyşygyň netijeleri şäheriň ýaşaýjylarynyň 60%-niň bu gurluşyga garşy çykýandygyny görkezdi.
Yslam merkeziniň gurluşygyny goldanlaryň ýörişi kommunistleriň Dünýä işçiler partiýasy hem aşa çepçi Halkara hereket merkezi tarapyndan gurnaldy. Bu teklibe garşy çykýanlaryň ýörişini bolsa konserwatiw syýasy partiýadyr-hereketleriň, şol sanda Goranmak inisiatiwasynyň merkezi hem Amerikanyň yslamlaşdyrylmagyny togtatmak baradaky gurama tarapyndan gurnalandygy aýdylýar.
Bu mesele bilen bagly soňky geçirilen pikir soralyşyk şäher ýaşaýjylarynyň Yslam merkeziniň gurluşygy baradaky teklip hakynda we bu merkeziň nirede guruljakdygy barada ýeterlik maglumatlarynyň ýokdugyny görkezdi.
Yslam merkeziniň gurluşygynyň Bütindünýa söwda merkeziniň duran ýerinde “Ground Zero” diýlip atlandyrylan ýerde planlaşdyrylmaýandygy, teklip edilýän Yslam merkeziniň hut dürli dinleriň arasynda barlyşygy ýola goýmaklyga hyzmat etjekdigini nýu ýorklularyň köpüsiniň bilmeýändigi belli boldy.
Soňky geçirilen pikir soralyşygyň netijeleri, şäheriň köp ýaşaýjylarynyň Yslam merkeziniň “Ground Zero” diýlen ýerden 10 blok uzaklykda gurulmagyna garşy däldigini hem görkezdi.
Merkeziň gurluşygyny goldaýan 32 ýaşly Kristin “Amerikanlylar bolup, biz adamlaryň dini erkinligini, ýygnanyşmak azatlygyny gorap saklamaly” diýýär. Gozgalmaýan emläk bilen meşgullanýan 52 ýaşly Alisa bolsa amerikanlylaryň hemmesini dini erkinlige, islän ýerde jaý gurup, öz dinine uýmak hukugynyň bardygyny aýdyp, ýöne yslam merkeziniň gurluşygy bilen ylalaşmaýandygyny nygtaýar.
“Belli bir zadyň edilmegine ygtyýarlyk berilýändigi, şol zadyň edilmeginiň dogrudygyny aňlatmaýar. Radikal musulmanlaryň taryhyna göz aýlasak, olar hemişe ýeňiş gazanan ýerlerinde metjit gurýarlar. Şonuň üçin bu ýerde metjidiň gurulmagyny olaryň öz ýeňşi hökmünde kabul etmekleri mümkin diýip, pikir edýäris, şol sebäpli hem şu ýörişe gatnaşýarys” diýip, Alisa aýdýar.
2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda ýolagçy uçarlary bilen süsdürilip weýran edilen Bütindünýä söwda merkeziniň binalarynyň ýerleşen ýerine golaý ýerde Musulman medeni merkezini gurmak planlary bilen bagly 11-nji sentýabrda geçirilen bu ýöriş Yslam merkeziniň gurluşygy baradaky gapma-garşylygyň ABŞ-da ýakyn wagtlarda ýatyşmajakdygyny görkezdi.


text:
Harward Uniwersitetiniň talyplary Hytaý-Türkmen gaz turbasy, şol turbanyň geçýän obalary we onuň halkyň durmuşyna, medeniýetine we obalaryň ekalogiýasyna ýetirýän täsirleri barada ýörite dokumental film taýýarlaýarlar.
“Kickstarter Project” atly bu proýekt “Ýüpek ýolundan, gaz ýoluna” diýilip atlandyrylýar, bu tagallanyň çäginde proýektiň guramaçylary şol obalara saýýahat ederler, adamlar bilen söhbetdeş bolup, olaryň pikirleri bilen tanyşarlar.
Şu ýylyň tomusynda başlap, ençeme aý dowam etmegine garaşylýan bu proýektiň netijesinde, taýayarlanan dokumental filmiň, şol proýekt we onuň netijeleri barada diskussiýalaryň geçirilmegine itergi bermegine garaşylýar.
Azatlyk Radiosyndan Muhammad Tahir, proýektiň guramaçylaryndan Harvard Uniwersitetiniň talyby Benny Şaffer (Benny Şaffer) bilen söhbetdeş bolup, alyp barýan işleri hakda jikme-jik gürrüň etdi.
Azaltyk Radiosy: Bu proýekt sizi näme bilen özüne çekdi? Näme sebäpden muňa girişmäge karar berdiňiz?
Benny Şaffer: Bu proýekt Pekin Uniwersiteti bilen Harward Uniwersitetiniň arasyndaky bar bolan hyzmatdaşlygyň çäginde özümiň egideş professorlarym bilen geçirilen gürrüňdeşlikleriň çäginde döredi.
Biz uly bir proýekt barada kelle döwýärdik. Biz halkara energiýa geçirijileriniň onuň ugry boýunça ýaşaýan jemgyýetlere ýetirýän täsirini öwrenmek isleýärdik.
Azatlyk Radiosy: Siz bu proýektiňizi nähili durmuşa geçirmekçi?
Benny Şaffer: Biz proýekte teoretiki we praktiki nukdaýnazarlaryndan çemeleşýäris. Biz energiýa-geçirijiniň ugryny yzarlap, syýahat ederis.
Biz eýýäm degişli uniwersitetleriň we jemgyýetleriň wekilleri bilen habarlaşdyk. Olar bizi garşy alyp, degişli maglumatlary tapmaga hemaýat ederler.
Proýektiň çäginde biz Pekinden Urumçä, ondan aňyry hem Gazagystanyň serhedine syýahat ederis. Ýolumyzyň dowamynda biz maglumatlary toplap, bellikleri hem ederis.
Azatlyk Radiosy: Siz göz öňünde tutulýan energiýa-geçirijiniň ugruny yzarlap, onuň geçýän obalaryna syýahat etmekçi bolýaňyzda?
Benny Şaffer: Hawa, edil şeýle. Häzirki planymyz şular ýalyrak. Emma, hawa, ýolda her dürli garaşylmadyk ýagdaýlaryň hem ýüze çykmagy mümkin.
Azatlyk Radiosy: Siz bir oba baran mahalyňyz nähili maglumatlary toplamakçy bolýarsyňyz?
Benny Şaffer: Muny öňünden aýdyp bolmasa gerek. Sebäbi, bu görnüşdäki proýektlerde öz intuisiýaňa bil baglamaly bolýarsyň. Her sebitiň, her ýeriň öz aýratynlygy bolýar.
Azatlyk Radiosy: Siz her bir oba syýahat eden mahalyňyz anyk haýsy bir maglumatyň üstüni açmakçy bolýarsyňyz?
Benny Şaffer: Biz bu uly infrastruktura proýektiniň adamlaryň durmuşyna nähili täsir ýetirendigini öwrenmekçi bolýarys. Ýagny, bu geçirijiniň adamlaryň durmuşyny nä derejede üýtgedendigini anyklajak bolýarys.
Azatlyk Radiosy: Siz geçirijiniň geçýän ugry boýunça ekologiki ýagdaýlara hem seretmekçimi?
Benny Şaffer: Hawa, ekologiki ýagdaýlar hem bizi gyzyklandyrýar. Bärde belläp geçmeli bir ýagdaý bar: biz syýasy aktiwist hökmünde nähilidir bir proýekte gatyşmak islemeýäris; biz synçy, biz ýagdaýlary hasaba alýarys.


text:
Janyndan geçen bombaçy Kabulda howpsuzlyk güýçleriniň agzalaryny getirýän ulagy partladyp, 6 adamy öldürdi, 10 adamy ýaralady diýip, resmiler aýtdylar.
Bu hüjüm 16-njy noýabrda, Goranmak ministrliginiň howlusynyň golaýyndaky Pule-Mahmud diýen ýerde boldy diýip, Içeri işler ministrliginiň sözçüsi Sedik Sediki aýtdy.
Sediki bombaçynyň özüniň pyýada bolandygyny hem sözüne goşdy.
Nyşana alnan awtoulag ýurduň Milli howpsuzlyk müdirligine, aňtaw gullugyna dahylly eken.
Hüjümiň jogapkärçiligini YD öz boýnuna aldy.
Prezident Aşraf Gani bu hüjümi ýazgarmak bilen, terrorçylar gorky-dowul ýaýradyp, öz hojaýynlarynyň maksatlaryna ýetip bilmezler diýdi.


text: Wizual Şahsyýet Dizaýny Eastakyn Gündogar Tehniki Uniwersiteti tarapyndan her ýyl geçirilýän sungat festiwaly bolan ODTU Sanatyň 20-nji ýyly üçin, festiwalyň 20 ýyllygyny görkezmek üçin wizual dil döretmek isledi. Talap edilişi ýaly, festiwalyň 20-nji ýyly, açyljak ýapyk sungat eseri ýaly ýakynlaşmak bilen nygtaldy. 2 we 0 sanlary emele getirýän şol bir reňkli gatlaklaryň kölegeleri 3D illýuziýa döretdi. Bu illýuziýa rahatlyk duýgusyny berýär we sanlar fonda erän ýaly. Açyk reňk saýlamasy, tolkunly 20-iň rahatlygy bilen inçe kontrast döredýär.


text:
Qasym-Jomart Toqaev qazaqstandyqtardy Jeńis kúnimen quttyqtady
NUR-SULTAN. QazAqparat - QR Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev qazaqstandyq tardy Jeńis kúnimen quttyqtady. Bul týraly Aqordanyń baspasóz qyzmeti habarlady. «QazAqparat» HAA oqyrman nazaryna quttyqtaý mátinin usynady.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Jeńis kúnimen quttyqtaýy
Qymbatty otandastar!
Barshańyzdy Uly Jeńis kúnimen shyn júrekten quttyqtaımyn!
Bul meıram – beıbit ómirimiz, azattyǵymyz ben jarqyn bolashaǵymyz úshin fashıst basqynshylaryna qarsy surapyl soǵysta jeńiske jetken batyrlarymyzdyń erligi men dańqynyń sımvoly.
Uly Otan soǵysy maıdanyna mıllıonnan astam qazaqstandyq attanyp, olardyń teń jartysy Jeńis jolynda qaza tapty.
Adamzat tarıhynda teńdessiz erlik jasaǵan ákelerimiz ben analarymyzdyń qajymas qaısarlyǵy, eren eńbegi jáne kózsiz qaharmandyǵy halqymyzdyń jadynda máńgi saqtalady.
Bıylǵy Jeńis kúnin bizben birge 665 maıdanger men 100 myńǵa jýyq tyl eńbekkeri qarsy alýda. Olardyń eshqaısysy memlekettiń qoldaýy men qamqorlyǵynan, qoǵamnyń syı-qurmetinen tys qalmaıdy.
Soǵys jáne tyl ardagerlerine, barsha qazaqstandyqtarǵa beıbit tirshilik, zor densaýlyq, baq-bereke tileımin!
Jeńis kúni qutty bolsyn!
- Qasym-Jomart Toqaev TMD elderi birigip atqarýy tıis birqatar máselelerdi atady
- Toqaev TMD elderi basshylaryn tuy sý problemasyn birlesip sheshýge shaqyrdy
- Aýǵanstandy teńdessiz qıyndyqtarmen jalǵyz qaldyrmaýymyz qajet – QR Prezıdenti
- Toqaev 2022 jyldy TMD-nyń halyq shyǵarmashylyǵy jáne mádenı murasy jyly dep jarııalady
- TMD-da vaktsınatsııa pasportyn ózara tanýdy jedeldetýdi usynamyn - QR Prezıdenti
- Toqaev TMD-da ónerkásip keshenin damytýdyń jańa baǵdarlamasyn ázirleýdi usyndy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Aqmola oblysy jylytý maýsymyna daıyn
KÓKShETAÝ. QazAqparat - Aldaǵy 2021-2022 jylǵy jylytý maýsymyna daıyndyq bıyl erte bastaldy. Mamyrdyń 1-de bastalǵan daıyndyq jumystary qazirgi kezde aıaqtalý satysynda, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi oblystyq ishki saıasat basqarmasynyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Oblystyq energetıka jáne turǵyn úı kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasynyń málimetinshe, jylytý maýsymyn sátti ótkizý úshin barlyq 663 qazandyq daıyndalyp, jóndeldi.
75,1 km jylýmen jabdyqtaý jelilerine aǵymdaǵy jóndeý jumystary júrgizildi.
Barlyq áleýmettik nysandar, sonyń ishinde bilim berý, densaýlyq saqtaý, sondaı-aq 2520 turǵyn úı jylytý maýsymyna tolyqtaı daıyn.
Oblys ortalyǵynyń turǵyndary jylytý maýsymynyń sapaly oıdaǵydaı bolýyna alańdaýshylyq bildirdi.
Óıtkeni, jylý tutynýshylardyń basym kópshiligi turǵyndar.
«Kókshetaý jylý» kommýnaldyq kásiporynan atap ótkendeı, RK-1 jáne RK-2 boıynsha jumystardyń jalpy oryndalýy 100 paıyzdy qurady. Osy eki jylýmen jabdyqtaý obektilerinde jalpy stantsııalyq jabdyqtarǵa aǵymdaǵy jáne kúrdeli jóndeý júrgizildi, qyzdyrý betteriniń qubyr bloktaryn aýystyrý jáne basqa da jumystar oryndaldy.
Osyǵan uqsas jumystar Krasnoıar jáne Kókshetaý-2 kentterindegi jergilikti qazandyqtarda da qolǵa alyndy.
«Oblystyń barlyq jylýmen qamtamasyz etý uıymdarymen otyndy jetkizýge ýaqytyly sharttar jasaldy. Jylytý maýsymyna sapaly kirý úshin qajetti 2 aılyq otyn qory daıyndaldy», – dep tolyqtyrdy energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasyndaǵylar.
- Qaladan aýylǵa qonys aýdarǵan aqmolalyq kelinshek ata kásipti órkendetýde
- Qyzylordada pandemııaǵa qarsy is-qımyl máseleleri tarazylandy
- Kiltin alyp qoıǵan: SQO turǵyny taksıdiń mas júrgizýshisin ustap berdi
- ShQO oqýshylary jylyjaıda banan men mandarın ósirýde
- Jasóspirimnen aqsha surap bopsalaǵan kúdikti stýdent ustaldy
- «Jyr mura» jobasy urpaqty ulttyq ónerge baýlıdy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Höweslendirme üçin kim arza berip bilýär?
Biz höweslendirmeleriň bu maksatnamasynyň maliýeleşdirmesini alyp bilýän guramalaryň doly bolmadyk sanawyna siziň ünsüňizi çekýäris. Eger-de siz islendik maglumaty takyklamakçy bolsaňyz, biziň bilen habarlaşmagyňyzy sizden soraýarys.
- Täjirçilik däl guramalar
- Hususy uniwersitetler
- Raýat bileleşigi ýa-da hyzmatdaşlygy
- Raýat bileleşiginiň beýleki görnüşleri (eger-de şübhelenýän bolsaňyz, biz bilen habarlaşyň)
Oba hojalyklary ýa-da aw hojalyklary ýaly täjirçilik guramalary hem, eger-de degişli esaslandyrma berseler, grant alyp bilýärler.
Uly we kiçi höweslendirmeler biri-birinden näme bilen tapawutlanýarlar?
Kiçi höweslendirmeler 20 000 ABŞ dollaryna çenli möçberde berilýär. Kiçi höweslendirmeler üçin arza bermek prosesi – bu, teklipleriň bäsleşigi habar edilenden soň bir tapgyrly arza. Uly höweslendirmeler 20 000 ABŞ dollaryna çenli we ýokary möçberde berilýär. Uly höweslendirmeler üçin arza bermek prosesi iki tapgyrdan durýar. Potensial grant alyjylar ilki bilen gyzyklanma bildirip hat ugradýarlar we eger-de olar saýlanylsa, olara doly arzany bermek teklip edilýär.
Taslamanyň dowamlylygy
Taslamalaryň dowamlylygy çäklendirilmedik, emma bäsleşigiň takyk bildirişindäki gözükdirmä üns bermegiňizi sizden soraýarys. Düzgün bolşy ýaly, kiçi höweslendirmeleriň taslamalarynyň dowamlylygy 1-2 ýyla deň, uly grantlar bolsa, uzak dowam edýärler. Muňa garamazdan, netijede biziň taslamalarymyzyň dowamlylygy size bagly. Ähli taslamalar 2024-nji ýylyň iýun aýyna çenli hökman tamamlanmaly.
Höweslendirmesiniň iň uly ölçegi
Uly höweslendirmeleriň býujeti 150,000$ ýokary bolmaly däl.
Bir gurama iki ýa-da ondan köp höweslendirme alyp bilýärmi?
Biz bir wagtda birden köp höweslendirme bermeýäris: siz indiki taslama başlamazdan öň bir taslamany doly gutarmaly. Bu ýagdaýda, guramak üçin arzalaryň mukdary çäklendirilmedik.


text:
Qurylys salasynda 242 myń maman tapshy
NUR-SULTAN. QazAqparat – Qazaqstan qurylysshylar odaǵynyń otyrysynda QR Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń janyndaǵy «Adal bilim» jobalyq keńsesiniń sarapshysy Lılııa Ispenbetova qurylysshylardyń tapshylyǵy týraly málimet berdi, dep habarlaıdy «QazAqparat»HAA tilshisi.
«Byltyr oqý bitirgen 144 myń túlektiń 8700-i qurylys mamandyqtaryn meńgergen. ıAǵnı, 100% - dyń tek 6% - yn qurylys salasynyń túlekteri quraıdy», - dedi Lılııa Ispenbetova Qazaqstan Qurylysshylar odaǵynyń otyrysynda.
Onyń aıtýynsha, jyl saıyn qurylys salasynyń mamandaryn jaldaýǵa 450 mlrd teńgeden astam aqsha shyǵyndalady.
«Aǵymdaǵy qajettilik 242 myń mamandy quraıdy. Jyl saıyn maman jaldaýǵa 468 mlrd teńge jumsalady. 2020 jylǵy statıstıka boıynsha áýrleshilerge 1600 bos jumys orny bolǵan. Al joǵary oqý oryndary 203 maman ǵana daıarlap shyǵarǵan. Sonda 1384 bos orynǵa 353 kásibı maman shyǵarylǵan. Sol sııaqty betonshylardyń 2615 bos orynǵa tek 15 adam keledi», - dedi sarapshy.
Onyń aıtýynsha, Lılııa Ispenbetova eńbek naryǵynda qurylys salasynyń 277 mamandyǵy boıynsha adam jetispeıdi.


text:
“Plankyň” öz missiýasynyň ilkinji 15.5 aýlygynda eden gözegçilikleriniň esasynda relikt şöhlelenmäniň galdyran yzlaryndan düzülen asman kartasy bu baradaky ilkinji takyk hem kämil karta hasaplanýar.
"Bu biziň üçin Älemiň gözbaşyna düşünmek ýolunda edilen ägirt uly böküşdir. Bu surat Uly Ýarylyşa iň ýakyn surat. Siz 13.8 milliard ýyl yza seredýärsiňiz" diýip, ESA-nyň baş direktory Jean-Jacques Dordain 2013-nji ýylyň 21-nji martynda Parižde geçirilen metbugat ýygnagynda aýtdy.
“Plankyň” görkezýän netijeleri
“Plankyň” görkezmegine görä, Älemiň 13.82 milliard ýyl ýaşy bar. Şu wagta çenli 13.77 milliarddan ugur alnypdy.
Ikinjiden, ýyldyzlary, planetlary, şol sanda ondaky ähli jandarlar bilen birlikde biziň Ýerimizi-de emele getirýän adaty materiýa kosmosyň 4.5 prosentini däl-de, onuň 4.9 prosentini düzýär.
Ýyldyzlary we galaktikalary çaşyrman saklaýan garaňky materiýa hem pikir edilişinden köp. Älemiň 26.8 porsenti şu syrly maddadan durýar. Ozal onuň möçberi 22.7 prosent diýip çaklanýardy. Kosmosyň giňelmegini barha çaltlandyrýan garaňky energiýa bolsa az. Ol 72.8 prosent däl-de, 68.3 prosent.
Garaňky materiýa bilen garaňky energiýanyň tebigaty barada häzir bilinýän zat ýok. Olary göz ýa teleskop bilen görüp bolanok. Garaňky meteriýa öz bardygyny dartyş güýji arkaly, garaňky energiýa hem – kosmosy ähli tarapa gyradeň itip giňeltmek ýa [özüne] çekmek bilen duýdurýar.
Plankyň täze maglumatlaryna görä, Älemiň giňelme tizligi-de megaparsek boýunça (takmynan 3 ýagtylyk ýylyna deň aralyk) sekuntda 72 km diýip ozalky çaklanyşyndan aşakda. Ol sekuntda 67.15 km.
"Tutuş dünýäde astronomlar bu karta sabyrsyzlyk bilen garaşypdylar. Bu ölçegler ylmyň dürli ugurlary, şeýle hem geljekki kosmos missiýalary üçin öran ähmiýetlidir. Biz bular ýaly bir taryhy synanyşyk barada Ýewropanyň kosmos gullugy ESA bilen işdeşlik edendigimize begenýäris" diýip, Birleşen Ştatlaryň bu missiýa saldamly goşant goşan Aeronawtika we kosmiki giňişligi derňemek boýunça milli gullugy NASA-nyň Plank programmasyna gatnaşan alymy Joan Sentrella aýdýar.
Älemiň ýaşyny, düzümini we beýleki esasy häsiýetlerini suratlandyrýan bir model bar. Alymlar tarapyndan işläp düzülen bu modele kosmologiýanyň standart modeli diýilýär. Gazanylan täze maglumatlar indi alymlara bu modeli derňäp, onuň takyklyk derejesini gowulandyrmaga mümkinçilik berýär. Ýöne gözegçilik edilen aýratyn häsiýetleriň arasynda bu sada surata gabat gelmeýän üýtgeşiklikler-de bar.
Mysal üçin, kosmologiýanyň standart modelinde asman hemme ýerde deň diýen pikirden ugur alynýar. Plankyň kartasynda bolsa ýagtylyk ülňüleri asmanyň iki ýarymynda deň däl, şeýle hem onda asmanyň uzak zolagyna ýaýrap gidýän bir "sowuk tegmil" bar.
"Bir tarapdan biziň gözegçiliklerimize juda gowy laýyk gelýän bir sada modelimiz bar. Beýleki tarapdan bolsa, käbir geň häsiýetleri görýäris. Olar bizi bu ugurda ozaldan ýol alan esasy garaýyşlarymyz barada täzeden oýlanmaga mejbur edýär" diýip, ESA-nyň Plank proýektiniň alymy Ýan Tauber aýdýar. "Bu bir täze ýolagçylygyň başlangyjy. Biz Plank maglumatlary barada alyp barýan yzygiderli analizimiz bu kynçylygy aýdyňlaşdyrmaga kömek eder diýip umyt edýäris".
Kosmiki mikrotolkun ýerlik
"Plank" kosmos giňişligine çykarylaly bäri, asmany elekden geçirip, 50 ýyl mundan ozal üsti açylan kosmiki mikrotolkun ýerlik (fon) barada maglumat toplaýar. Kosmiki mikrotolkun ýerlik Älemiň döremgine getiren Uly Ýarylyşdan galan elektromagnit şöhlelenmedir.
Relikt şöhlelenme alymlary Älemiň Uly Ýarylyşdan 380.000 ýyl soňraky ýagdaýyna degişli surat bilen üpjün edýär. Ýagtylyk bu döwürden ozal hem bolupdyr. Ýöne onuň bölejikleri, ýagny fotonlar gyzgyn plazmadan çykyp, töwerege ýaýrap bilmändir.
Kosmosyň düzümi we onuň giňelmegi boýunça gazanylan takyk maglumatlar alymlary begendirýär. Ýöne garaşylmadyk zat bu täze maglumatlardan çykarylýan käbir netijeleriň standart modelde öňünden aýdylýan zatlara gabat gelmeýänligi. Käbir soraglara hem öňküsi ýaly ýene-de jogap ýok.
Mysal üçin, Uly Ýarylyş teoriýasy boýunça, milliardlarça ýyl mundan ozal häzir bilinýän Älemdäki ähli materiýa we energiýa gysylan görnüşde bir kiçijik nokatjykda jemlenip ýatypdyr. Şol nokatjygyň ýarylmagy netijesinde materiýa we energiýa bilen birlikde giňişlik hem wagt döräpdir. Ýöne ondan ozal bir Älem bolup, bu nokatjyk şol Älemden galypdyrmy, ol şol Älemiň bir bölegimi ýa-da boşlukda, hiç bir zadyň ýok ýerinde döräpdirmi (kwant fizikasynyň görkezmegine göre, bu mümkinçilik ýok däl), kosmologlaryň bu barada entek bilýän zady ýok.
Uly Ýarylyşyň üstünden takmynan 10-43 sekunt geçensoň näme zatlaryň bolup geçendigi barada hem täze maglumat ýok. Kosmologlaryň çaklamagyna görä, ondan takmynan 10-35 sekunt soň kosmos ýokary tizlik bilen giňelip ugrapdyr (inflýasiýa teoriýasy).
Älemi 380.000 ýyllap elektrik ýükli bölejiklerden durýan aşa gyzgyn "bulamak" dolduryp ýatypdyr. Ol dury bolmansoň, şol sebäpden, ýagtylygyň bölejikleri - fotonlar ýaýrap bilmändir. Giňelme netijesinde kosmos sowap, temperatura 2700 gradusa gelende, protonlar bilen elektronlar birigip, wodorod atomlary emele gelipdir. Şondan soň kosmos durlanyp, fotonlara erkin ýaýramaga ýol açylypdyr. Mikrotolkun ýerlik şol döwürden galan relikt, ýagny öte gadymy ýadygärlik. Onuň temperaturasy häzir 2.7 gradus absolýut noluň (minus 273.15 gradus) üstünde.
Bu ýylylyk şöhlesini göz bilen görüp bolanok. Ýöne ýokary tehnologiýa bilen enjamlaşdyrylan Plank satelliti ony kynçylyksyz tutup, bir gradusyň milliondan birine deň aratapawudy-da ýazga geçirip bilýär.
Jemgyýetçilige ýetirilen temperatura kartasynda standart modelde öňünden aýdylmaýan käbir fluktuasiýalar göze ilýär. Kembrij uniwersitetiniň kosmologiýa baradaky Kawli institutynyň direktory George Efstathiounyň bellemegine görä, inflýasiýa teoriýasy bu maglumatlar bilen sorag astyna düşenok. Ýöne bularyň bir "täze fizikanyň" alamatlary bolmagy mümkin. Maksat indi bu anomaliýalary öňünden aýdyp, olaryň özara baglanyşygyny görkezip biljek bir modeliň taslamasyny düzmek.
Araz Perwiş Germaniýada ýaşaýan žurnalist, syýasy ylymlaryň doktory.
ÇEŞMELER:
http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Planck/Planck_reveals_an_almost_perfect_Universe
http://www.nasa.gov/mission_pages/planck/index.html
http://www.welt.de/wissenschaft/weltraum/article114646979/Im-Universum-wimmelt-es-von-Dunkler-Materie.html
http://www.universe-cluster.de/news/newsdetails/article/38/Das-Universum-ist-aelter-als-bisher-angenommen/


text:
Birleşen Ştatlaryň BMG-däki ilçisi Nikki Haleý 14-nji dekabrda geçirjek metbugat ýygnagynda, Eýranyň öz halkara borçnamalaryny bozandygy dogrusynda “ýalana çykaryp bolmajak subutnamalary” jemgyýetçilige hödürlär diýip, ABŞ-nyň BMG-däki missiýasy aýtdy.
Missiýa Haleý metbugat ýygnagynyň dowamynda, Eýranyň Ýakyn Gündogardaky we dünýäniň beýleki ýerlerindäki durnuksyzlaşdyrjy herketleri barada çykyş eder diýýär.
Birleşen Ştatlary we Saud Arabystany Eýrany iýul we noýabr aýlarynda Ýemenden Saud Arabystanyna raketa atan Husi gozgalaňçylaryny ýarag bilen üpjün etmekde aýyplaýar.
Haleý Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşini Eýranyň Ýemen, Liwan we Siriýa ýaly ýaranlary bilen bikanun ýarag söwdasyny etmegine garşy has berk çäreleri görmäge çagyrdy.
“Ilçi Haleý Eýranyň öz halkara borçnamalaryny bilkastlaýyn bozandygyny we bu kanunbozmalaryny ýaşyrmaga synanyşýayndygyny, ýöne muny başarmandygyny görkezýän jedelsiz subutnamalary jemgyýetçilige ýetirer” diýip, missiýa habar berdi.
Haleýiň çykyşy BMG-niň şu ýyl ýemenli gozgalaňçylaryň Saud Arabystanyna atan raketasyny Eýranyň üpjün edendigi boýunça alyp barýan netijelenmedik derňewleri barada habarlaryň peýda bolýan wagtyna gabat geldi.
BMG-niň resmileri atylan raketanyň galyndy böleklerini eskpertiza barlagyndan geçirip, olaryň “gelip çykyşy boýunça birmeňzeş ýerden” üpjün edilendigini görkezýan alamatlaryň bardygygy aýdýarlar, ýöne raketlaryň anyk Eýrandan üpjün edilendigini görkezýän alamatlaryň ýokdugyny belleýärler diýip, Associated Press we Agence France-Press habar agentlikleri habar berdi.
AP we AFP habar agentlikleri BMG-niň baş sekretary Antoniýu Guterrişiň agzalýan derňew boýunça guramanyň Howpsuzlyk Geňeşiniň dykgatyna ýetiren gizlin hasabatyny ele geçirendiklerini aýdýarlar.
Geçen aý Riýada sapar edip raketanyň galyndy böleklerini barlan BMG-niň aýrybaşga ekspertler topary ýaraglaryň Eýranyň “Şahid Bageri Industrial Group” atly kärhanasynda öndürilen bolmagynyň ahmaldygyny aýdýarlar diýip, AFP habar berýär. Agzalýan öndüriji BMG-niň sanksiýa sanawyna girizlipdi.
BMG-niň sanksiýalar boýunça komitetine hasabat berýän ekspertler galyndylarda tapylan emblemanyň eýranly kärhananyň emblemasyna meňzeýändigini, agzalýan kärhananyň Eýranyň Howgiňişligi senagaty guramasynyň şahamçasydygyny aýdýarlar diýip, AFP habar berdi.
Guterrişiň öz hasabatynda ikinji derňew toparyň emblemany görendigini, ýöne olaryň maglumatlary barlaýandygyny we entek belli bir netijä gelmändiklerini aýdandygy habar berilýär.
Guterrişiň hasabatynda Eýranyň 2015-nji ýylda gol çekilen ýadro ylalaşygyny bozýan bolmagynyň ahmaldygy aýdylýar diýip, AP habar berdi. Ylalaşygyň talaplaryna laýyklykda güýçli döwletler Eýrany ýadro ýaraglaryny götermäge ukyply ballistik raketalary öndürmegi bes etmäge çagyrypdy.
AP-niň habar bermegine görä, Guterriş öz hasabatynda Eýranyň raketalar boýunça alyp barýan işleri ýadro ylalaşygynyň hökmany bolmadyk maddalaryna ters gelýän bolmagy mümkin, ýöne umumylykda alanyňda, Eýran şertnamanyň talaplaryny berjaý edýär diýipdir. Gürrüňi edilýän ýadro ylalaşygynyň esasynda Eýrana garşy girizilen sanksiýalar gowşadylyp, ondan öz ýadro hereketlerini togtatmak talap edilipdi.


text:
2020 jylǵy 27 qarashada «Tildaryn» oblystyq tilderdi oqytý oralyǵy «Qashyqtan oqytý rejıminde tájirıbe almasý alańy» atty semınardy onlaın formatta ótkizdi.
İs-shara barysynda ortalyq basshysy Erbatyrova Juldyzaı Qabdilmajıtqyzy, atalǵan tájirıbe almasý alańy aǵymdaǵy jyldyń mamyr-qazan aralyǵyndaǵy ózara aýdandyq, qalalyq tilderdi oqytý ortalyqtaryna oqý-ádistemelik kómek kórsetý maqsatynda uıymdastyrylyp, oǵan óńirdegi barlyq 20 tilderdi oqytý ortalyqtarynyń ádisker-oqytýshylary belsendi qatysqany jóninde atap ótti. Ortalyq ádiskeri Nurbekova Aınur Jomartqyzy osy aralyqta ózara tájirıbe almasý maqsatynda ótkizilgen sheberlik sabaqtarǵa taldaý jasap, esep berdi. Arqalyq qalalyq tilderdi oqytý ortalyǵynyń ádiskeri Muhambetjanova Jazıra Mızamhanqyzy onlaın tájirıbe almasýdyń tıimdiligi jóninde óz pikirin bildirdi.
Semınar sońynda tájirıbe almasý alańynda sabaq bergen ádisker-oqytýshylar alǵyshatpen marapattaldy. Eń úzdik sabaqtardy Meńdiqara, Jitiqara, Sarykól, Áýlıekól aýdandary jáne Arqalyq qalasy usynyp, tájirıbelerimen bóliskenin erekshe atap ótemiz.


text:
Balkan ýarymadasynda ýerleşýän Orhid köli we onuň töwerekleri ÝUNESKO-nyň goragy astynda saklanýar. Ýöne ekologlar howsala düşýärler: binalaryň gurulmagy we hapalanma bu tebigy suw howdanynyň ekoulgamyna we biodürlüligine görnetin zyýanly täsirini ýetirýär. Şoňa görä-de, Birleşen Milletler Guramasy Orhid kölüni ýitip-ýok bolmak howp astyna düşen desgalaryň sanawyna girizmegi göz öňünde tutýar. Bu barada euronews.com saýtyna salgylanyp, news.day.az habar berýär.
Katarina Wasileska, «SOS Orhid» taslamasynyň wekili:
— Eger-de ÝUNESKO haýsydyr bir ýeri ýitip barýan desgalaryň sanawyna goşsa, bu erbet alamat. Munuň özi ýurduň ÝUNESKO-nyň medeni mirasy hökmünde ykrar edilen desgany goramak boýunça öz üstüne alan borjuny ýerine ýetirmändigini görkezýär. Ol ýurtda ýagdaýy düzetmäge mümkinçilik bardygyny hem alamatlandyrýar.
ÝUNESKO-nyň basyşy bilen häkimiýetler käbir kenarýaka bardyr restoranlary ýapmagy buýruk berdi. «Ol deňizden damja» diýip, ekologiýanyň tarapdarlary aýdýarlar. Kölüň kenary myhmanhanalardyr özbaşdak gurlan desgalar, zawoddyr önümçilik kärhanalary bilen gurşalan. Olar bolsa galyndylaryny göni kölüň suwuna goýberýärler.
Konstantin Georgiýewski, Orhid şäheriniň häkimi:
— Biz gurlan desgalaryň köp bölegini aýyrdyk. Bu agyr ýük, ägirt uly zor salma we ýalňyşlyk. Olary düzetmek zerur.
Orhid köli Demirgazyk Makedoniýa bilen Albaniýanyň serhedinde ýerleşýär. Ýöne bu iki ýurda onuň goragyny utgaşdyrmak kyn düşýär. Häkimiýetler hapalanma garşy göreşmek we ekosyýahatçylyk boýunça meýilnamanyň üstünde işleýär. Ýöne ÝUNESKO-nyň maslahatlaryny ýerine ýetirmek üçin diňe bir wagt däl, eýsem, köp möçberde maliýe serişdeleri hem gerek bolar.


text:
Almatyny kógaldandyrýǵa qala turǵyndary da qatysa alady – Baqytjan Saǵyntaev
ALMATY. QazAqparat – Almatyda qazan aıynda kúzgi otyrǵyzý bastalady, oǵan qala turǵyndary qatysa alady. Bul týraly qala ákimi Baqytjan Saǵyntaev «Almaty» telearnasyndaǵy Akimat Live baǵdarlamasynyń tikeleı efırinde aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Baqytjan Ábdiruly qala turǵyndarynyń suraqtaryna jaýap bere otyryp, aýlalardy abattandyrý boıynsha baıqaý jalǵasatynyn aıtty.
«Jasyl Almaty baǵdarlamasy aıasynda kóktemde 64 594 kóshet otyrǵyzyldy. Kúzde 285 myńnan astam kóshet otyrǵyzý josparlanǵan. Jumys qazan aıynda qalanyń barlyq aýdandarynda bastalady. Qazaq teregi, kúl, kúmis bulan, Norvegııa úıeńkisi, dolana, sondaı-aq alma men órik sııaqty jemis aǵashtarynyń kóshetteri daıyndaldy»,- dedi B.Saǵyntaev.
Sondaı-aq, «Jasyl aýla» aktsııasy aıasynda turǵyndarǵa aýlalaryn kógaldandyrý úshin kóshetter taratylady.
Aıta keterligi, aýlany kóriktendirý jónindegi baıqaý keler jyly da jalǵasady. Oǵan zańdy tulǵalar da qosylyp, aýmaqty kógaldandyrý boıynsha baıqaýǵa qatysa alady.


text:
Türkmenistanda 2020-nji ýylda oba hojalyk ekinlerini ýerleşdirmegiň hem-de önümleri öndürmegiň, gowaça hasylyny ýetişdirmegiň we suwdan peýdalanmagyň tertibi tassyklandy.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow oba hojalygyna degişli Kararlara welaýat häkimleriniň we Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Esenmyrat Orazgeldiýewiň gatnaşmagynda duşenbe güni geçiren sanly wideoaragatnaşyk arkaly iş maslahatynda gol çekdi.
Karar Türkmenistanyň etraplarynda oba hojalyk ekinlerini görnüşleri boýunça ýerleşdirmek, hususan-da, gowaça ekişini ýokarlandyrmak, gowaça tohumy, dökünler we suw serişdeleri bilen üpjün etmek boýunça tabşyryklary öz içine alýar.
Şu ýyl ýurtda gowaça ekiljek meýdanlaryň möçberi artdyrylyp, täze bellenilen borçnama laýyklykda 1 million 250 müň tonna “ak altyn” hasylyna garaşylýar. Bu görkeziji 2019-njy ýylda ýygnalan hasyla garanyňda 190 müň tonna artyk diýmekdir.
Häzirki wagtda ekiş möwsüminde ulanyljak oba hojalyk tehnikalaryny taýýarlamak işleri hem ýerine ýetirilýär.


text:
«Alma-Ata 1» JShS avtomobıldі júrgіzý quqyǵynsyz da, avtomobıldі júrgіzý jáne paıdalaný quqyǵymen de avtomobılder kepіlіne nesıeler beredі. Kepіlge jeńіl kólіk te, arnaıy tehnıka da qabyldanady. Avtomobıldі júrgіzý jáne paıdalaný quqyǵymen nesıe berіlgen kezde avtomobıldіń naryqtyq qunynyń 30%-na deıіngі mólsherde nesıe berіledі, sondaı-aq avtomobıldі odan árі paıdalaný quqyǵy sіzge qaldyrylady. Avtomobıldі júrgіzý quqyǵymen avtomobıl kepіlіne berіletіn nesıenіń artyqshylyqtary da, kemshіlіkterі de bar.
On bes jyldyq tájіrıbemіz kórsetіp otyrǵandaı, avtomobıldі júrgіzý quqyǵymen avtomobıl kepіlіne nesıeler alǵan klıentter nesıe boıynsha negіzgі qaryzdy óteýge asyqpaıdy, paıyzdardy ǵana tóleıdі, sebebі avtomobıl ne arnaıy tehnıka olardyń basqarýynda bolady. Nátıjesіnde klıentter aı saıynǵy syıaqyny tóleı otyryp, kezіnde alǵan aqshany qaıtaryp qana qoımaı, dál sondaı mólsherge deıіn ósken qaryzdy da tóleıdі.
Júrgіzý quqyǵymen avtomobıl ne arnaıy tehnıka kepіlіne nesıe berіlgen kezde bul máselenі sheshý úshіn, bіz nesıenі óteýdіń arnaıy anýıtettіk kestesіn ázіrledіk, ıaǵnı nesıe boıynsha paıyzdardy óteýmen qatar, bіr ýaqytta negіzgі qaryz da ótele beredі. Osynyń arqasynda júrgіzý quqyǵymen avtomobıl ne arnaıy tehnıka kepіlіne berіletіn nesıenіń bul túrі klıentterіmіz úshіn tartymdy boldy.
1. Qaryzdy óteý kezeńі – 61 kúnnen bastap 12 aıǵa deıіn.
2. Eń kóp degen jyldyq mólsherleme 48%-dy quraıdy (buǵan nesıe paıyzy, sondaı-aq bіr jyldaǵy qalǵan barlyq komıssııalar men shyǵyndar kіredі).
3. Mysalǵa, klıent 3 aıǵa avtomobıl júrgіzý quqyǵynsyz aıyna 3.77 paıyzben 1 000 000 teńge mólsherіnde qaryz aldy deıіk. Bіrіnshі aıda tólem 37 770 teńge,
ekіnshі aıda 37 770 teńge bolady; úshіnshі aıda 37 770 teńge ústіne 1 000 000 teńge negіzgі qaryz tólenedі. Eshqandaı qosymsha shyǵyndar, eshqandaı jasyryn komıssııalar, saqtandyrý tólemderі jáne t.s.s. joq.
4. Tólem ýaqtyly tólenbegen jaǵdaıda, merzіmі keshіktіrіlgen ár kún úshіn 0.5% mólsherіnde ósіmpul eseptelіp jazylady.


text:
Žan Batist Molýer "Mejbury tebip"
Eser söýgi, gabanjaňlyk, husytlyk, sahylyk, ugurtapyjylyk, dargursaklyk, garaz adamyň durmuşynda gabat gelýän köp zatlar barada gürrüň edilýär.
Snagareliň aýaly Martini adamsyna temmi berdirjek bolup, baý hem-de hökmirowan Žerontyň gyzy üçin lukman gözläp ýören iki sany hyzmatkärine “Ine, şu dünýä belli tebip. Bu tebibi göreninden derti dessine aýak üstüne galýar” diýýär. Onuň gepine ynanayp hyzmatkärler zor bilen Snagareliň boýnuna özüniň güýçli tebipdigini boýnuna goýup, alyp gidýärler. Şeýdibem Snagareliň diýseň gyzykly, başdan aýak tomaşaçyny öz jadyly, gyzykly goýnundan çykarmaýan waka başlanýar. Ýöne Snagareliň bu biygtyýar ýalany iki aşy-magşuk, Lýusinda bilen Leandryň bir-birine gowuşmagyna sebäp bolýar.


text:
Asylly däbe görä, her ýylyň aprel aýynda Türkmenistanda hem Bütindünýä saglyk güni bellenilýär. Ýurdumyzda köp sanly sport, bedenterbiýe-sagaldyş hereketleri, medeni, sungat we beýleki çäreler ýaýbaňlandyrylýar. Döwletimizde köpçülikleýin bedenterbiýäni, olimpiýa hereketini, sport medeniýetini ösdürmäge aýratyn ähmiýet berilýär . Hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda ýurdumyzda «Saglyk» Döwlet maksatnamasy üstünlikli amala aşyrylýar. Onuň çäklerinde häzirki zaman lukmançylyk merkezleri, şypahanalar, derman kärhanalary we milli saglygy goraýyş ulgamyny täze derejä göteren beýleki ugurdaş desgalar yzygiderli gurulýar. Türkmenistan häzirki zaman sport-sagaldyş düzüminiň giňeldilmegine hem-de onuň halkara ülňülerine laýyk gelmegine ägirt uly serişde gönükdirýär. Ýurdumyzda gurulýan ähli bilim we mekdebe çenli ýaşly çagalar edaralarynyň taslamalary ýokary derejede enjamlaşdyrylan sport zallaryny, basketbol we woleýbol meýdançalaryny, ýüzülýän howuzlary, tennis kortlary we beýlekileri öz içine alýar.
Häzirki döwürde ýurdumyzda Halkara Olimpiýa komiteti we dürli sport federasiýalary bilen ýygjam hyzmatdaşlykda sportuň köp görnüşleri, şol sanda awtomobil sporty, hokkeý ýaly görnüşleri işjeň ösdürilýär. Aşgabatda ähli amatlyklary özünde jemleýän Olimpiýa şäherçesi hereket edýär.
Ýurdumyzda sport bilen meşgullanmak üçin ähli şertler döredildi. Bu bolsa her bir adamyň beden taýdan sagdyn bolmagyna mümkinçilik berýär.
Dünýä standartlarynyň ýokary talaplaryna kybap gelýän sport üpjünçilik ulgamyna eýe bolan Türkmenistanyň iri halkara ýaryşlaryny geçirmekde örän baý tejribesiniň bardygyny bu gün, ýagny Halkara saglyk güni bellemek aýratyn ýakymlydyr.
Ýurdumyz bu gün demokratik ýörelgeleri çuňlaşdyrmak ýoly bilen öňe ynamly gadam urýar. Demokratik şertleriň çäklerinde ýurdumyzda her bir türkmen raýatynyň saýlaw hukuklarynyň üpjün edilmegine hem uly...
Hormatly Prezidentimiziň pähim-parasatly baştutanlygynda günsaýyn ösüp barýan asuda ýurdumyzda raýatlaryň hukuklaryny we azatlyklaryny goramaga gönükdirilen il-ýurt bähbitli çäreler yzygiderli amala a...
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzda milli ykdysadyýetimiziň ähli pudaklaryny sanlylaşdyrmak işi ýokary depginler bilen dowam edýär....
?Türkmenistan – parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynda, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllyk baýramyna taýýarlyk görülýän günlerde hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda alnyp...
Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan döwletimizde hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda alnyp barylýan il-ýurt bähbitli, giň gerimli işler Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüne mahsus...
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň pähim-parasatly ýolbaşçylygynda ýurdumyzyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşynda milli kanunçylygy kämilleşdirmäge hem-de halkara tejribes...
Ynsan kalbyny päklige, halallyga besleýän, merdana ata-babalarymyzdan miras galan, halkymyzyň asyrlar, boýy dowam edip gelýän asylly ýörelgelerine aýratyn ähmiýet berilýär. Hormatly Prezidentimiziň...
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň pähim-parasatly ýolbaşçylygynda beýleki ulgamlar bilen birlikde saýlaw ulgamyna içgin üns berilýär. Ýurt Baştutanymyzyň ýakyndan ýa...


text:
Emeli aň, startup, bulut tehnologiýasy we umuman alanyňda sanly ulgam bilen baglanyşykly iň gowy eserleriň saýlanyp alynjagy we jemi 30 sany pul baýraklarynyň eýesini tapjagy bäsleşik bolan “Ata Watan Eserleri” bäsleşigi üçin eserleri hödürlemek boýunça soňky mümkinçilikler! Bäsleşige eserler iň giç 31.08.2021 senesine çenli kabul edilýär. Howlugyň!
Bäsleşik bilen baglanşykly we häzire çenli bäsleşige hödürlenen eserleri okamak üçin bu habaryň aşagynda berilýän linklere basyp bilersiňiz! Bäsleşige eser hödürlemek üçin bäsleşigiň şertlerini şu ýere basyp doly okaň!
“Atavatan Türkmenistan” halkara žurnalynyň www.atavatan-turkmenistan.com saýty däbe öwrülen “Ata Watan Eserleri” bäsleşiginiň nobatdaky tapgyryny yglan edýär. Bäsleşik www.sanlyhyzmat.com we www.makulsozluk.com saýtlarynyň hemaýat bermeginde geçirilýär.
Ýeňijilere haýsy baýraklar garaşýar!
Bäsleşik Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygyna bagyşlanyp geçirilýändigi sebäpli 30 sany baýrak bar!
Birinji orun : 3000 Manat
Ikinji orun : 2500 Manat
Üçünji orun 2000 Manat
Dördünji orun 1500 Manat
Bäşinji orun : 1000 Manat
6-30-nji orunlaryň her birine 300 Manat
Üstünlik hemraňyz bolsun!
Haýsy ulgamda makalalar hödürlenmeli?
Emeli aň, “startup”, bulut tehnologiýasy, kiberhowpsuzlyk, finteh, sanly bilim, sanly lukmançylyk, elektron-hökümet ýaly ugurlarda makalalara garaşýarys.
Bäsleşigiň möhleti:
Bäsleşikde eserler 1-nji Iýun 2021 senesinden kabul edilip başlanýar.
Hödürlenen eserler 15-nji Iýun 2021 senesinden başlap, saýta ýerleşdiriler.
Bäsleşige ugradylýan eserler 31-nji Awgust 2021 çenli (sagat 18:00) kabul ediler.
Bäsleşigiň ýeňijileri 25-nji Sentýabr 2021 senesinde yglan ediler.
Hödürlenjek eserler WORD görnüşinde atawataneserleri@gmail.com elektron salgysyna “Ata Watan Eserleri bäsleşigine hödürlenýär” belligi bilen iberilmeli. Awtorlar bäsleşige ýazan işlerine degişli suratlary hem iberip bilerler. Bellik: saýtyň talabyna laýyk gelýän suratlar ýerleşdiriler. Habarlaşmak üçin : +993 62 88 02 63
30 sany baýrak Size garaşýar: Sanly ulgam barada Makala bäsleşigi
Siz kimiň ýeňiji bolanlygy baradaky maglumat boýunça habar saýtymyza girilen dessine Size bildiriş gelmegini isleýän bolsaňyz onda “Atavatan Türkmenistan” halkara žurnalynyň www.atavatan-turkmenistan.com saýtynyň Android ulgamynda işleýän Applikasyýasyny şu ýere basyp ýa-da aşakdaky suratyň üstine basyp öz telefonyňyza ýükläp alyň! Eger Siz bu habary kompýuteriň üsti bilen okaýan bolsaňyz, el telefonyňyzyň Google Plaý dükanyndan “Atavatan Turkmenistan” ýazyp biziň Applikasyýamyzy indirip mugt alyp bilersiňiz!
Sanly ykdysadyýetde “bulut” tehnologiýasyndan peýdalanmagyñ ähmiýeti
Sanly eýýamda kiberhowpsuzlyk: Internetdäki howplar we olardan goranmagyň ýollary
Sanly ykdysadyýetde kiberhowpsuzlygyny peýdalanmagyň möhüm şertleri
Sanly ykdysadyýetde iň gowy “bulut” tehnologiýalarynyň hyzmatlaryny üpjün ediji dünýä belli kompaniýalar
Sanly ykdysadyýetiň mümkinçilikleri her birimiziň durmuşymyza uly ýeňillikleri eçilýär
Sanly ulgam: Nebitgaz pudagynda sanly ykdysadyýeti ösdürmek boýunça alnyp barylýar işler
Telelukmançylyk ― saglygy goraýyş ulgamynyň sanly mümkinçilikleri Sanly ulgam näme?
“Sanly ykdysadyýetiň tehnologiki esaslary: bulut hasaplamalary we uly göwrümli maglumatlar.”
Sanly ulgamyň halkara gatnaşyklaryna täsiri: sanly diplomatiýa
Sanly ykdysadyýet barada düşünje, onuň maksady we wezipeleri