text:
Türkmenistanyň hökümet başlygynyň orunbasary Raşid Meredow 27-nji sentýabrda BMG-niň Baş Assambleýasynda eden çykyşynda şu günki gün energiýa üpjünçiliginiň howpsuzlygyny kepillendirmegiň global möçberde dünýä ähmiýetine eýe bolýandygyny nygtady.
“Şu günki gün dünýäniň durnukly, konfliktsiz ösüşiniň esasy şertleriniň biri, obýektiw sebäpler görä, energiýa howpsuzlygy bolup durýar” diýip, Raşid Meredow aýtdy.
Bähbitleriň goragy
Türkmenistan, energiýa üpjünçiliginiň howpsuz amala aşyrylmagy üçin, uglewodorod resurslaryny öndürijiniň, tranzit edijiniň we ulanyjynyň bähbitlerini deň derejede goramaga gönükdirilen halkara kanunçylygynyň işlenip düzülmegini öňe sürýär.
“Bu meselede ilkinji ädim hökmünde, şu sessiýanyň çäginde, BMG-niň bu ugurdaky köptaraply dökumentini işläp düzjek ekspertler toparyny döretmek barada Baş Assambleýanyň rezolýusiýasynyň proýektini taýýarlamagy maksadalaýyk hasaplaýarys” diýip, Meredow aýtdy.
Türkmenistanyň daşary işler ministri R. Meredow tebigaty, daşky gurşawy goramak meselesinde edilmeli hyzmatdaşlyk barada hem durup geçdi.
Ol Merkezi Aziýanyň, Kaspi basseýniniň zonasynyň çylşyrymly ekologiýa şertlerindäki region bolup durýandygyny belläp, bu sebitde ekologiýa meselelerini çözmek boýunça edilýän işleriň ýeterlik däldigini aýtdy.
Regional tehnologiýa merkezi
Türkmen resmisiniň pikiriçe, bu meselede netijeliligi gazanmak üçin ylmy, tehnologiki, syýasy-diplomatiki we guramaçylyk-tehniki çäreleriniň görülmegi zerur.
“Şu sebäpden, BMG bilen hyzmatdaşlykda, Merkezi Aziýada we Kaspi basseýninde, klimatyň özgermegi bilen bagly, regional tehnologiýa merkezini döretmegi teklip edýäris” diýip, Meredow aýtdy.
R. Meredowyň pikirine görä, şeýle merkeziň döredilmegi bu sebitiň ýurtlarynyň ekologiýa howpsuzlygy meselesinde has ysnyşykly hyzmatdaşlyk etmegine, bu ugurdaky milli, regional, halkara tagallalarynyň has netijeli utgaşdyrylmagyna kömek eder.
Şeýle-de R. Meredow Türkmenistanyň dünýäde parahatçylygy we howpsuzlygy gorap saklamak meselesine uly üns berýändigini, Türkmenistanyň dünýäde ýaragsyzlanmak prosesine hemme taraplaýyn goşant goşmagyny mundan beýlägem dowam etdirjegini aýtdy.
Adam hukuklary we azatlyklary
“Geljek ýyl, BMG-niň ýolbaşçylygy astynda, ýaraglary ýaýratmazlygyň halkara hukuk esaslaryny giňeltmeklige gönükdirilen çäreler hakynda maslahatlaşmak üçin, ýokary derejeli konsultasiýa maslahatyny geçirmekligi teklip edýäris” diýip, Meredow aýtdy.
Meredow Türkmenistanyň BMG bilen hyzmatdaşlygyna adamzat progresi, adamlaryň durmuşyny we abadançylygyny ýokarlandyrmak, global ykdysady we sosial ösüş üçin amatly şertleri döretmek, adamyň döredijilik mümkinçiliklerini açmak, onuň hukuklaryny we azatlyklaryny goldamak nukdaý nazaryndan seredýändigini nygtady.
Türkmen ministriniň aýtmagyna görä, şu maksatdan ugur alyp, 2013-2015-nji ýyllar aralygynda BMG-niň Ykdysady we sosial geňeşine agza bolmak üçin, Türkmenistan öz kandidutarsyny hödürläpdir. Ol bu kararyň ýurduň syýasy, sosial-ykdysady, gumanitar we beýleki ugurlardaky häzirki ösüş reallyklaryna, halkara proseslerindäki işjeň pozisiýasyna esaslanýandygyny hem sözüne goşdy.
Şeýle-de R. Meredow BMG-niň halkara meseleleriniň gün tertibine gumanitar problemalaryň aýratyn, özbaşdak ugur hökmünde goşulmalydygyny öňe sürdi.


c: text/html

text:
Penşenbe güni Orsýetiň häkimiýetleri ýurduň Kemerowo oblastynda dört sany polisiýa ofiseriniň adam ölümine getiren wakalar bilen baglanyşykly tussag edilendiklerini habar berdiler.
Maglumatda bu polisiýa ofiserleriniň jenaýatda güman edilýän bir raýaty gynamakda we onuň ölümine sebäp bolanlykda aýyplanýandyklary aýdylýar.
Bu tussag edişlikden bir gün öň Orsýetiň şu Kemerowo oblastynda başga-da bir tussagyň ölüminde aýyplanyp, iki sany ozalky polisiýa ofiseri tussag astyna alnypdy.
Soňky günler Orsýetde polisiýanyň zorlukly çäreleri bilen baglanyşykly tankytlar giň jemgyýetçilik häsiýete eýe boldy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Şu gün ýagny, 17-nji aprelde Türkmenistanyň migrasiýa gullugynyň döredilenine 10 ýyl dolýar. Mundan birnäçe aý ozal migrasiýa gullugynyň websahypasy
hem açylypdy.
Eýsem bu gullugyň geçen 10 ýylyň içinde gazandy diýilýän "üstünlikleri we işinde göýberen bärden gaýtmalary" nämelerden ybarat?
Azatlyk Radiosy bu soraglar bilen gyzyklanyp ýakynda Türkmenistana sapar eden döwri, migrasiýa gullugynyň işleri bilen bagly başdan geçiren tejribeleri hakda ýazyjy, Hudaýberdi Hallyýew bilen söhbetdeş boldy.
Söhbetdeşligi diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Gündogar Ukrainada parahatçylyk ugrundaky diplomatik basyşlar dowam edýärkä, konfliktde söweşýän iki tarap hem aýry-aýrylykda has köp territoriýany ele geçirendigini öňe sürýär.
“Azow” atly meýletin batalonyň 10-njy fewralda sosial ulgamda ýazan maglumatyna görä, bu batalon orsparaz separatistleri strategik taýdan ähmiýetli Azow deňziniň etegindäki port şäherden yzyna serpikdirip, Mariupoluň demirgazyk-gündogaryndaky birnäçe obany ele geçiripdir.
Separatistleriň harbysynyň metbugat sözçüsi Eduard Basurin 9-njy fewralda beren maglumatynda separatist güýçleriň Debalsewo şäherçesiniň daşyny gabawa alandygyny habar berdi.
Debalsewonyň 25 müň ilatynyň aglabasy sebitden ewakuasiýa edildi.
Ukrain harbysynyň metbugat sözçüsi Andriý Stelmah özüniň 10-njy fewralda beren maglumatynda, soňky 24 sagadyň dowamynda gündogar Ukrainadaky “ukrain pozisiýalaryna duşmanlar tarapyndan edilýän hüjümleriň gerimi artdy” diýdi.


text:
Gürjüstandan bölünen Günorta Osetiýa regiony boýunça Moskwa bilen Tblisiniň arasynda çaknyşygyň bolanyna 7-nji awgustda bir ýyl doldy, emma regionda dartgynlylyk henizem dowam edýär.
Şol çaknyşyk bilen bagly şu ýylyň 7-nji awgustynda Gürjüstan bilen bir hatarda bu ýurtdan bölünen Günorta Osetiýa bilen Abhaziýada hem dürli ýygnaklar gurnaldy.
Wladikawkazda geçirilen ýygnaga Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew hem gatnaşdy. Ol Moskwanyň bu barada kabul eden kararynyň ýerlikli bir ädim bolanlygyny aýdyp, şol urşa gatnaşan käbir rus esgerlerine sylag gowşurdy.
Gürjüstanyň prezidenti Mihail Saakaşwili hem Gürjüstanda geçirilen ýygnaklardan birinde eden çykyşynda Orsýetiň şol çaknyşykdan soň diplomatik taýdan uly ýeňlişe uçranlygyny öňe sürdi.
Bu barada Azatlyk radiosynyň Türkmen gullugyndan Muhammad Tahir Kawkaz regiony boýunça Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň eksperti Liz Fuller bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk radiosy: Günorta Osetiýa barada gürrüňe başlasak, bu dartgynlylyk haçan başlady we onuň esasy sebäpleri nämeden ybarat?
Liz Fuller: Bu soraga jogap bermek üçin biziň taryha ser salmagymyz gerek. Häzirki döwürde Gürjüstan diylip atlandyrylýan ýurt 17-nji, 18-nji we 19-njy asyryň başlaryna çenli ençeme hanlyklardan ybarat bir regiondy. Olar ýer, mal we emläk üçin mydama bir-biri bilen çaknyşardylar. Şol hanlyklardan biri hem häzirki Günorta Osetiýadyr.
Haçanda Gürjüstan Sowet Soýuzynyň bir bölegi diýlip yglan edilende, Stalin Gürjüstanyň demirgazygynda ýerleşýän Günorta Osetiýa awtonom statusyny berdi. Şol karta gaty çylşyrymlydy, sebäbi Ol osetinleri hem ikä böldi, olardan biri Orsýetiň çäginde galdy beýlekisi bolsa, Günorta Osetiýa awtonom respublikasy hökmünde Gürjüstana degişli edildi.
Osetinler dil we etniki taýdan gürjülerden gaty tapawutly bir milletdir. Eger bu dartgynlylygyň başlamagynyň soňky tapgyry barada gürrüň etsek, munuň aňyrsynda ýatan sebäp Gürjüstanyň bu ýurtda ýaşaýan ähli etniki toparlar barada alyp barýan ýalňyş syýasatydyr. Meniň pikirimçe, Andreý Saharow Gürjüstany Sowet Soýuzynyň çäginde ýerleşýän kiçi patyşalyk diýip häsiýetlendiripdi. Şunlukda Sowet Soýuzy darganda, diňe osetinler däl, Abhazlar-da öz hak-hukuklarynyň kemsidilmeginiň mümkindigini pikir edip, howsala galdylar.
Eger ýadyňyzda bolsa, 1990-njy ýylda Sahodiýa Gürjüstanyň postsowet ýokary sowetiniň ilkinji ýolbaşçysy edilip saýlananda, onuň amala aşyran ilkinji işi Günorta Osetiýanyň awtonom statusyny ýatyrmak bolupdy.
Bu karar regionda dartgynlylygyň möwjemegine getiripdi, şol dartgynlykda ýüzlerçe adamyň ölenligi çak edilýär. Bu çaknyşyk 1992-nji ýylda Sowet Soýuzy dargandan soň, gaýtadan başlandy. Şol döwürde Gürjüstanda näbelli ýagdaý höküm sürýärdi, soňra Gürjüstanda Şewardnadze häkimiýet başyna geçip, Ýeltsin bilen ylalaşyga gol goýdy. Şoňa görä, häzirki döwürde ÝHHG diýlip tanalýän gurama şol regiona parahatçylygy goraýjy missiýasyny iberdi.
1992-nji ýyldan soňra tä Gürjüstanda Saakaşwili häkimiýet başyna geçýänçä, regionda ýagdaý dartgynly bolsa-da, durnuklylyk höküm sürdi. Şol bir wagtyň özünde-de şol regionlara nähili status berilmeli diýlen mesele barada hem hiç haçan aç-açan gürrüň edilmedi.
Soňra Saakaşwili häkimiýet başyna geçende, ol Abhaziýa bilen Günorta Osetiýany tutuşlygyna Gürjüstanyň kontrollygyna almaga synanyşdy. Ol bu işi häkimiýet başyna geçmeginiň yz ýany bilen güýç arkaly amala aşyrmaga synandy. Emma ol başa barmady. Şol wakadan bäri bu dartgynlylyk gün saýyn artdy.
Beýleki bir tarapdan Orsýetiň ýolbaşçylary hem Saakaşwiliniň Günbataryň tarapyny tutýanlygy sebäpli onuň alyp barýan syýasatyny halamaýardylar. Şunlukda olar gürji lideriniň haýsydyr bir ýalňyşlyk goýbermegine garaşýardylar. Saakaşwili hem 2008-nji ýylyň awgustynda Günorta Osetiýa çozmak arkaly bu ýalňyşlygy goýberdi.
Azatlyk radiosy: Dogry, Saakaşwiliniň ýalňyşlyk goýberen bolmagy mümkin, emma munuň Orsýete näme dahyly bar, Moskwanyň bu konflikte goşulmaga näme haky bar?
Liz Fuller: Orsýetiň bu dartgynlylyga goşulmagynyň bir sebäbi, osetinleri ikä bölünen bir millet hökmünde ykrar etmegi we olaryň ýarysynyň Günorta Osetiýada beýleki ýarysynyň-da Orsýetde ýerleşýänliginiň faktdyr.
Bu iki regionyň birleşdirilmegi barada Demirgazyk Osetiýada hereket edýän gaty güýçli guramalar bar. Olar Gürjüstana degişli diýlip ykrar edilen Günorta Osetiýany öz topraklaryna goşjakdyklaryny açyk aýtmasalar-da, bu hereketleriň esasy maksady şudur. Munuň üstesine-de, Kosowa meselesi hem ýüze çykdy, bu ugurda Orsýetiň eýelän syýasatyna hemmämiz şaýat bolduk, hatda Kosowanyň garaşsylygy meselesi ýüze çykmasa-da, Osetiýa meselesi boýunça konfliktiň döremegi mümkindi. Sebäbi bu ot bir gün bolmasa, beýleki gün tutaşmalydy.
Şol bir wagtyň özünde-de Orsýet Saakaşwilä garşy basyşy artdyrmaga mümkinçilik berjek, ony kemsidip biljek pursatyň gözlegindedi. Gürji harbylarynyň 2008-nji ýylda Günorta Osetiýa girmegi Moskwa üçin örän amatly bir pursat döretdi.
Orsýetiň bu meselä goşulmagynyň ýene bir sebäbi-de, Günorta Osetiýa-da ýaşaýan adamlara Orsýetiň mundan 6-7 ýyl öň öz pasportyny berip başlamagydyr. Onsoň bu ýagdaý “Biz öz raýatlarymyzy goramaly” diýip, Medwedewiň Günorta Osetiýa harby goşun ibermegine bahana boldy.
Azatlyk radiosy: Halkara derejede Gürjüstanyň territoriýasy diýlip ykrar edilse-de, bu regionlar soňky 15 ýyl bäri Tblisiniň kontrollygynda däl, olaryň Gürjüstanyň nukdaýnazaryndan ähmiýeti nämede? Ýagny olar Tbilisä nämä gerek?
Liz Fuller: Bu belli bir derejede halkara abraý bilen bagly mesele. Ýagny hiç bir ýurt öz topragynyň bir bölegini başga bir ýurda bermek islemez. Mundan başga-da, ÝHHG-nyň esasy gurluş maddalarynyň biri – bu gurama agza ýurtlaryň serhetleriniň üýtgewsizligidir. Diýmek, islese-islemese-de, Günorta Osetiýa, halkara kanunlara görä, Gürjüstanyň bir bölegidir.
Bu daglyk region bolup, ol ykdysady taýdan gaty garyp. Munuň üstesine osetinler gürjüleri halamaýarlar. Şunlukda bu regionyň gürjüler üçin hem peýdadan zyýany köp, emma her niçik hem bolsa, bu kanuny taýdan Tblisiniň bir bölegidir. Onuň üçin gürjüler bu regionyň özlerine gaýdyp berilmegini isleýärler.
Azatlyk radiosy: Halkara jemgyýetçiligi tarapyndan ykrar edilse-edilmese-de, Günorta Osetiýa özüniň garaşsyz ýurtdugyny aýdýar, mundan beýläk bu regionda nämelere garaşyp bolar?
Liz Fuller: Regionyň prezidenti özleriniň garaşsyz bir ýurtdugyny aýdýar, ýöneký halkyň näme pikir edýänligini bilmek gaty kyn. Meniň pikirimçe, halk arasynda Günorta Osetiýanyň ýolbaşçylaryna garşy gahar-gazap aşa güýçli, munuň sebäbi Gürjüstan bilen bolan çaknyşykdan soň, Moskwa şol uruşda weýran bolan öýleri gaýtadan gurmaga ýardam etjekdigini aýdypdy. Emma pul berilse-de, ondan halka peýda bolmady. Netijede halk öz ýolbaşçylaryna bolan ynamyny ýitirdi.
Şu mahala çenli bu barada uly protest gurnalmady, eger olaryň ýkdysady ýagdaýlary gowylaşmasa, şeýle-de regiony gaýtadan gurmak barada edilen kömegi ýurt ýolbaşçylarynyň öz aralarynda paýlaşylýanlygy baradaky pikir halk arasynda dowam etse, bu nägileligiň dartgynlyga öwrülmegi mümkindir.
Azatlyk radiosy: Olaryň bir gün hakykatdan hem garaşsyz bir ýurt hökmünde halkara jemgyýetçiliginiň arasyna goşulmagy mümkinmi?
Liz Fuller: Haçanda Medwedew Günorta Osetiýa bilen Abhaziýany garaşsyz ýurtlar hökmünde ykrar edýänligini yglan edende, olaryň bir-biriniň kopiýasy boljakdygyny aýdanlar peýda bolupdy.
Emma hakykatda olar biri birinden gaty tapawutly toparlar we regionlardyr. Abhaziýa bilen deňeşdirilende, Günorta Osetiýa ýerleşýän regiony boýunça kiçi, şeýle-de daglyk hem ýerasty baýlyklara garyp toprak. Dogrusy, men garaşsyz ýurt hökmünde Günorta Osetiýanyň uzagyndan özüni nähili eklejekdigini hem göz öňüne getirip bilemok.
Azatlyk radiosy: Häzirki döwürde bu dartgynlylyk köşeşen ýaly bolup görünýär, howpsuzlyk taýdan bu regionyň geljegi barada siz nähili pikirde?
Liz Fuller: Men ýakyn geljekde çaknyşyk gaýtadan başlar öýdemok. Halkara ykdysady krizis, şeýle-de dünýädäki häzirki syýasay ýagdaýlar sebäpli täze bir çaknyşyga başlamagyň Orsýet üçin hem peýdaly boljakdygyny çak edemok. Esasy sorag Saakaşwili bilen baglydyr, eýse oňa täze bir çaknyşyk gerekmi?
Meniň pikirimçe, haçanda täze bir dartgynlylyk emele gelse, munuň Saakaşwili tarapyndan başlanmagy mümkin, Orsýet bilen Gürjüstandan başga bu çaknyşyga goşulan topar ýok.
Ýewropa Bileleşigi bilen ABŞ-y Kawkazda, şeýle-de Gürjüstanda çaknyşygyň bolmagyny asla islemeýärler. Beýle dartgynlygyň döremegi hiç kimiň bähbidine däl.
Azatlyk radiosy: Onda bu regionyň geljegi şeýle anyk däl ýagdaýda galmagyny dowam etdirermi?
Liz Fuller: Bu dartgynlyk geçen ýyl tomusa çenli doňup durdy, soňra birden çaknyşyk başlady, häzirki döwürde ýagdaý ýene doňup galdy. Meniň pikirimçe, regionyň häzirki howpsuzlyk ýagdayý o diýen öwerlikli däl, emma bu ýagdaý iki-üç ýyllap şeýle dowam etse gerek.
Azatlyk radiosy: Iki-üç ýyldan soňra näme bolmagyna garaşylýar?
Liz Fuller: Eger Saakaşwili 2013-nji ýyla çenli häkimiýet başynda galmagy başarsa, şondan soňra geçiriljek saýlawlarda gürjüler kimi saýlarlar, bu soragyň jogaby şu meselä bagly.
Şol bir wagtyň özünde 2013-nji ýyla çenli Orsýet Gürjüstanda nähili syýasat alyp barar? Ol Saakaşwiliniň ornuny eýelejek bir kandidaty häkimiýet başyna getirmegi başararmy? Ýogsa, Gürjüstanda ýene Günbatary goldaýan bir lider häkimiýet başyna geçermi?
Meniň bu barada öňünden çak urasym gelenok, Kawkazda her haçan her zadyň bolmagyna garaşsa bolar.


text:
Pakistanly ruhanylaryň täsirli topary namys dawasy bilen bagly ar almaklyga garşy fatwa dini gadagançylygyny girizdi. Aýallara garşy bolan ençeme hüjüm ýurtda bidüzgünçilikleri tutaşdyrypdy.
Sünni Ittehad geňeşi geçen hepdede Lahorda ýetginjek Zeenat Bibiniň öz ejesi tarapyndan öldürilmegi ýaly ýagdaýlary “uly günä” diýip yglan etdi. Gyzyň ejesi ony ýaş oglan bilen tapansoň diriligine otlady.
“Bu biziň wagşylar döwrüne dolanmagymyzy aňladýar” diýip 100-den gowrak ruhanyny öz içine alýan geňeş 13-nji iýunda çap eden permanynda aýtdy.
“Aýalyň öz islegine görä durmuşa çykmagy üçin diriligine otlanmagy yslama nädogry düşünmekdir” diýlip bellendi.
Fatwa hökümeti ar-namys üçin öldürýänleri jezalandyrmaga çagyrýar.
Pakistanda her ýylda ýüzlerçe aýal maşgala namysyny goramak sebäpli öz garyndaşlary tarapyndan öldürilýär. Muňa baş goşýanlaryň köpüsi jogapkärçilige çekilmeýär.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Ýaryşyň başynda dört medal
Nýu-Deli, 4-nji dekabr (TDH). Şu günler Hindistanyň paýtagtynda söweş sungaty boýunça VI Halkara oýunlary badalga aldy. Türkmenistanyň taekwondoçylar topary (ITF görnüşi) bu ýaryşlarda eýýäm 4 medal – iki altyn, bir kümüş we bir bürünç medal gazandylar.
Toplumlaýyn ýaryşlara 30-a golaý ýurtdan birnäçe müň türgen gatnaşýar. Medallar ugrundaky ýaryşlar söweş sungatynyň 20 görnüşinde dowam edýär.
Türkmen türgenleri şu gün şahsy tuli (toplumlaýyn maşklar) görnüşinde tapawutlandylar. Gara guşagyň eýeleri bolan Тürkmenistanyň toparynda ýeňiş gazanan Orazmyrat Çaryýew hem-de Rüstem Süleýmanow (reňkli guşaklar) hormat münberiniň iň ýokarky basgançagyna çykdylar. Goşanyýaz Durdyýew kümüş medala, Gaýgysyz Atabaýew bolsa bürünç medala mynasyp boldy.
Bäşinji dekabrda taekwondo boýunça ýaryşlar başa-baş duşuşyklarda dowam eder. Bu bäsleşikde hem hünärmenleriň pikirine görä türkmen türgenleriniň ýokary netijeleri gazanmaga uly mümkinçilikleri bar.


text:
Şu gün Stambulda Türkiýäniň, Eýranyň, Azerbaýjanyň, Pakistanyň, Owganystanyň we Merkezi Aziýa döwletleri bolan Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Täjigistanyň, Türkmenistanyň we Özbegistanyň liderleriniň we ýokary derejeli wekilleirniň gatnaşmagynda Sammit açyldy.
Bu Sammite gatnaşýan şol döwletler Ykdysady hyzmatdaşlyk guramasynyň agzalarydyr. Bu gurama regiondaky söwda we ykdasady gatnaşyklary ösdürmek ugrunda iş alyp barýar.
Şu Sammite gatnaşýan döwlet liderleriniň arasynda Pakistanyň prezidenti Asif Ali Zardari, Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaý, Eýranyň prezidenti Mahmud Ahmedinejad we Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýew dagylar hem bar.
Türkmen metbugaty bu Sammite Türkmenistan tarapyndan ýurduň Ministrler Kabinetiniň başlygynyň orunbasary Tuwakmämmet Japarowyň gatnaşýandygyny ýazdy.


text:
Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenko ykdysady reformalary geçirmek we hökümeti korrupsiýadan azat etmek borjuny dowam etdirjekdigini Halkara Maliýe Fonduna wada berdi.
Karz beriji guramanyň Ukraina 17.5 milliard dollar möçberde maliýe kömegini bermeginiň şübhe astyna düşendigini mälim etmeginiň yzýany Poroşenko Halkara Maliýe Fondunyň dolandyryjy müdiri Kristina Lagarde bilen telefon arkaly gepleşip, reformalaryň badyny saklamak ugrunda “ýol kartasyny” düzmek barada ylalaşdy.
“Prezident hökümeti saýlaw geçirmezden täzelemegiň zerurdygyny, sebäbi saýlawlaryň syýasy krizisi hasam çuňlaşdyrmagynyň we reformalaryň geçirmegiň şertlerini agyrlaşdyrmagynyň ähtimaldygyny nygtady” diýlip Poroşenkonyň resmi websaýtynda aýdyldy.
Öz tarapyndan Lagarde “hökümet reformalary we korrupsiýa garşy göreşi güýçlendirmek üçin çynlakaý tagalla etmese, HMF-nyň ýardam beriji programmasynyň dowam etmeginiň üstünlik getirjegini görüp bolmajagyny” berk duýdurdy.
Ukraina edilen bu duýduryş Ukrainanyň giň derejede goldanýan ykdysady ministri Aiwaras Abromawiçusyň wezipesinden çekilip, häkimiýet başyndaky koalisiýanyň düzüminde korrupsiýanyň giňden ýaýrandygy barada eden çykyşynyň yzýanyna gabat geldi.


text:
Pakistanyň sudy premýer-ministre Nawaz Şarife we onuň maşgalasyna uzak wagt bäri ýöňkelýän iki sany korrupsiýa aýyplamasyny ret etdi.
Suduň 19-njy sentýabrdaky kararynda bu aýyplamalaryň syýasy äheňlidigi aýdyldy.
Bu karar Şarifiň hökümeti saýlaw galplaşdyrmalarynda we uly korrupsiýada aýyplaýan protest hereketi bilen ýüzbe-ýüz durýan wagtynda çykaryldy.
Aýyplamalaryň birinde Şarifiň Lahordaky jaýynyň gurluşygynyň pulunyň nämälim çeşmelerden alnandygy aýdylsa, beýlekisinde kagyz kompaniýasynyň üstünden pul ýuwlandygy öňe sürülýär.
Bu aýyplamalar suda 2000-nji ýylda, ozalky harby dolandyryjy Perwez Muşarrafyň hökümeti tarapyndan getirilipdi.
Şarifiň dogany, Panjab welaýatynyň baş ministri Şabhaz hem korrupsiýada aýyplanýar.


text:
Türkmenistanda ýeke-täk mobil aragatnaşygyny hödürleýän döwlete degişli “Altyn asyr” öýjükli aragatnaşyk kärhanasynyň, isleg bildirilen halatynda, her müşderisine bäş sany SIM-kart bermek düzgünini ýola goýandygyny bu kärhananyň müşderilere hyzmat ediş ofisinde habar berdiler.
2010-njy ýylda ýurtda MTS kompaniýasynyň işi togtadylandan soň “Altyn asyryň” SIM-kartlaryny satyn almakda çäklendirmeler girizilip, her bir müşderi bir SIM-kart satyn alyp bilýärdi. Şu ýylyň mart aýynyň ahyryndan bolsa isleg bildiren her bir müşderä iki SIM-kart berlip başlandy.
“Altyn asyryň” SIM-kartlaryny satyn almak boýunça çäklendirmeleriň gowşadylmagyna oňyn iş hökmünde garalýandygyna garamazdan, bu döwlet kärhanasynyň hyzmatlarynyň hili ýaramaz bolmagynda galýar. Bu kärhananyň müşderileriniň arasynda “antenna gözlemek, sistema işlänok, internet haýal” diýen ýaly sözler ýygy-ýygydan eşidilýär. Hut Aşgabat şäherinde-de “Altyn asyryň” aragatnaşyk signalynyň pes ýerleri bar.
Aşgabadyň Azatlyk etrabynyň Hitrowka raýony raýony edil şonuň ýaly ýerlerden biri. Hitrowkanyň 34 ýaşly ýaşaýjysy Geldiniň aýtmagyna görä, “onuň ýaşaýan öýünden 1 kilometrlik uzaklykda “Altyn asyryň” antennasynyň ýerleşýändigine garamazdan, ol köplenç halatda diňe şol antennanyň edil gabadyna baryp, arkaýyn mobil telefony arkaly gepleşip bilýär”.
“Alo, eşidýäňmi???”
Mobil telefonda batly ses bilen gürleşip, öz söhbetdeşine birzatlary düşündirjek bolýan adamlara şäheriň köp ýerinde duşmak bolýar.
“Interned-ä bir tarapda dursun, meniň öýümde “Altyn asyryň” adaty mobil telefon hyzmatyndan hem peýdalanmak örän kyn. Mobil telefonda gürleşenimde söhbetdeşimiň sesi bölünip gelýär. Käbir sözleri bolsa kesilýär. Şonuň üçin her gezek “Altyn asyryň” antennasynyň ýanyna baryp gepleşmeli bolýaryn” diýip, Geldi gürrüň berýär.
Geldiniň ýüzbe-ýüz bolýan problemasy paýtagtyň beýleki raýonlarynda hem seýrek duş gelýän ýagdaý däl. Mobil telefonda batly ses bilen gürleşip, öz söhbetdeşine birzatlary düşündirjek bolýan adamlara şäheriň köp ýerinde duşmak bolýar.
“Sistema işlänok” diýen jümle hem bu monopolist kärhananyň ofislerinde müşderileriň iň köp eşidýän sözleriniň birine öwrülip barýar. “Sistema işlänok” diýmeklik, beýleki meseleler bilen bir hatarda, bu kärhananyň ofislerinde öz pul balansyňy doldurmak wagtlaýynça mümkin däl diýildigi bolýar.
Bu ýagdaý müşderileriň käbirlerini şol wagtyň özünde hyzmat ediş ofisini terk etmäge mejbur edýän bolsa, käbirlerini ençeme wagtlap kassanyň öňünde garaşmaga mejbur edýär. Hitrowkaly Geldi hem şeýle ýagdaýa duçar bolanlardan biri.
“Dogry, “sistema işlänok” diýen duýduryşdan soň bu kärhananyň töleg kartlaryny satyn alyp bolýar. Ýöne näme üçindir käbir kassalarda şol töleg kartlarynyň asyl bahasynyň üstüne ýene-de 10 teňňe tölemeli bolýar. Käbirlerinde bolsa tölemeli däl” diýip, Geldi aýdýar.
“Altyn asyr” özüniň alyp barýan işleri, müşderileriniň şikaýatlary barada halka köpçülikleýin habar serişdeleri arkaly maglumat bermeýär. Hatda özüniň müşderilere hyzmat edýän ofislerinde hem köplenç halatda täze girizilýän üýtgetmeler barada bildirişler asmaýar. Maglumatlar halk arasynda diňe dilden-dile geçip ýaýraýar.
“Google” hyzmatlaryndan peýdalanmak görgi
Bu ýagdaýyň “Altyn asyryň” müşderilerinde nägilelik döredýändigini 27 ýaşly aşgabatly Merdan aýdýar. Bir daşary ýurt kompaniýasynyň Aşgabatdaky ofisinde işleýän Merdan “Altyn asyryň” 3G internet hyzmatyndan peýdalanýanlardan biri. Merdan işleýän kompaniýasynyň daşary ýurtdaky esasy ofisi bilen “Google” kompaniýasynyň “Gmail” elektron poçtasy arkaly habarlaşýar. Emma ol soňky wagtlar “Altyn asyryň” internet aragatnaşygy arkaly “Gmail” elektron poçtasynyň durnukly işlemeýändigini aýdýar.
“Esasanam dynç günleri Gmail-a girip bolmaýar. Hepdäniň beýleki günlerinde hem köplenç bu elektron poçta girmek örän kyn. Emma “Altyn asyryň” hyzmat ediş ofisinden bu ýagdaý barada düşündiriş aljak bolanymda, kärhananyň işgärleri hiç bir takyk zat aýdyp bilmediler. Özümizem bilemzok diýdiler” diýip, Merdan Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
“Altyn asyryň” hödürleýän internet aragatnaşygy arkaly “Gmail” elektron poçtasyna girip bolmazlygy munuň ýörite edilýändigi baradaky çaklamalary hem döretdi. Sebäbi “Gmail” poçtasyna proksi-serwerler arkaly hiç bir kynçylyksyz girip bolýan mahaly “Altyn asyryň” internet aragatnaşygyndan girip bolmaýardy. Hatda “Google” kompaniýasynyň “Android” operasion sistemalary üçin niýetlenen internet bazaryna girmek hem görgi.
Hitrowkaly Geldi 2010-njy ýylyň ahyryndan bäri ýurtda mobil aragatnaşygyny hödürleýän döwlete degişli ýeke-täk kärhananyň şunça wagtyň içinde iň ýönekeý mobil telefon aragatnaşygyň hilini ýokarlandyryp bilmänligini aýdyp, bu ýagdaýdan nägileligini bildirýär.
“Diňe men däl, bu kärhananyň hödürleýän hyzmatlarynyň hilini tankytlamaýan türkmenistanly galmadyk bolsa gerek. Uly-kiçi tapawudy ýok, “Altyn asyr” öz adyna mynasyp däl. Ýakyn wagtda ýene-de MTS gelýär diýýärler. Adamlar şoňa garaşýarlar” diýip, Geldi janygyp aýdýar.
Ilat arasynda “Altyn asyryň” hödürleýän hyzmatlarynyň hiline bolan häzirki garaýyşlaryň fonunda onuň her müşderä bäş SIM-karty bermek aksiýasy onuň bu ýagdaýdan habarly bolan müşderilerinde o diýen uly reaksiýa döretmedi.
Emma geljek 3-6 aýyň aralygynda Orsýetiň MTS mobil aragatnaşyk kompaniýasynyň hyzmatlarynyň Türkmenistanda täzeden ýola goýuljakdygy baradaky habar welin “Altyn asyryň” müşderilerinde uly gyzyklanma döretdi.


text:
Zenanlar toparlary we beýleki guramalar Halkara aýal-gyzlar güni bolan 8-nji mart baýramçylygyny Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň has howpsuz, parahat we demokratik jemgyýetleri gurmak üçin jynsy deňligiň we zenan hukuklarynyň möhümdigini nygtamagy bilen belleýärler.
Halkara aýal-gyzlar güni Birleşen Milletler Guramasy tarapyndan hem bellenýär. Bu sene ençeme ýurtlarda, şol sanda Orsýetde we öňki sowet respublikalarynyň köpüsinde iş güni däl.
Aýal-gyzlar güni ilkinji gezek 1911-nji ýylda bellendi. Şonda Ýewropa döwletleriniň ençemesinde zenanlaryň hukugy, şol sanda olaryň ses bermek we döwlet edaralarynda işlemek hukuklary talap edilip, ýörişler geçirilipdi.
Ýewropa Geňeşiniň Parlamentar Assambleýasynyň prezidenti Žan-Klod Mignon çarşenbe güni ýörite beýanat ýaýradyp, geçen ýyl “Arap bahary” tolgunyşyklarynda zenanlaryň oýnan roluna ünsi çekip, muňa ýokary baha berdi.
ABŞ-nyň Döwlet departamenti Owganystanyň welaýat geňeşiniň agzasy Marýam Duranini sylaglaýar.
Birleşen Ştatlarda Döwlet sekretary Hillari Klinton ýurduň Birinji hanymy Mişel Obama bilen penşenbe güni Halkara gaýratly zenanlar üçin baýrak gowşurylyş dabarasyny geçirmegi planlaşdyrýar.
Her ýyl gowşurylýan bu abraýly baýrak dünýäniň çar künjünde zenanlaryň hukuklaryny goramakda janlaryny aýaman edermenlik görkezen zenanlara berilýär.
ABŞ-nyň Döwlet departamenti 2007-nji ýylda döredileni bu baýragy häzire çenli 34 ýurtdan 46 zenana berdi.
Şu ýyl bu baýragy alanlaryň arasynda Owganystanyň welaýat geňeşiniň agzasy Marýam Durani we pakistanly adam hukuklary aktiwisti Şad Begum hem bar.
Orsýetde Halkara aýal-gyzlar gününe, adatça, zenanlaryň syýasy, ykdysady we sosial üstünlikleriniň bellenmegi hökmünde garalýar.


text:
Birleşen Ştatlaryň Döwlet departamenti Liwiýanyň Waşingtondaky ilçihanasynyň işini gaýtadan dikeltmek üçin zerur bolan çäreleriň amala aşyrylýandygyny mälim etdi.
Indi bu ýurduň diplomatik missiýasyna Liwiýanyň Milli geçiş geňeşiniň ýolbaşçylyk etjekdigi habar berilýär.
Şu ýylyň iýul aýynda ABŞ-nyň prezidenti Barak Obamanyň administrasiýasy Muammar Kaddafiniň režimine garşy göreşýan Liwiýanyň Milli geçiş geňeşini resmi taýdan ykrar edipdi.
ABŞ Liwiýanyň Waşingtondaky ilçihanasynyň açylmagy bilen gozgalaňçylara Kaddafiniň bank hasaplarynda doňdurylan 13 million dollar möçberindäki serişdeleri bermäge taýýardygyny mälim etdi.


text:
Gazagystanda “Milli birlik” güni üçin niýetlenilen dabaralaryň hökümetiň ekerançylyk ýerlerini hususylaşdyrmak planyna garşy protestlere öwrülip, ýurtda barýan demonstrasiýalar hepdäniň ahyrynda has-da beter ýaýbaňlandy.
Tassyklanmadyk üýşmeleňlere gadagançylyk girizilendigine garamazdan, Gazagystan 24-nji aprelden bäri gündogardaky uly şäherler Astana bilen Almatyda, günbatardaky nebit şäherleri bolan Atyrau bilen Aktauda, demirgazykdaky şäherler Aktobe we Semeýde, şeýle hem günortadaky Şymkent şäherinde demonstrasiýalara şaýat bolup gelýär.
Ýöne demonstrasiýalar “Milli birlik” güni, ýagny 1-nji maýda 2011-nji ýylda Gazagystanyň Garaşsyzlyk gününde bolan gazaply protestlerde 17 adamynyň ölen ýeri bolan Žanaözende-de, Gazagystanyň oba hojalyk regiony Gyzylorda-da geçdi.
Žanaözende demonstrasiýadan düşürilen wideolarda protestçiler bilen ýerli resmileriň arasynda geçen gaharly sene-meneler görünse-de, protest esasan parahatçylykly boldy. Ýöne Gyzylordadan alnan wideolarda polisiýanyň protestçileri zor bilen dagadandygyny görmek bolýar.
"YouTube" saýtynda ýerleşdirilen bir wideoda bir topar ýaşlaryň polisiýany ýaňsa alýandygy görkezilýär. Ahyrsoňy polisiýa olara topulanynda adamlar dumly-duşa pytraýarlar. Tüpeň sesi eşidilmese-de, ýagdaý 2011-nji ýylda Žanaözende bolan wakalara çalym edýär.
Ýerleri hususylaşdyrmak plany käbir adamlary aladalandyrýar. Olar iň gowy ýerleri ýurduň elitasynyň satyn alaryndan, has ýamany-da, Hytaýyň bu ýerleri gazak kanunçylygynda rugsat edilen iň ýokary möhlet bolan 25 ýyllygyna kärendesine alaryndan gorkýarlar.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan adamlaryň aglabasy özleriniň ýerleriň satylmagyna, hatda çet ýurtlulara kärendesine berilmegine-de, garşy däldiklerini aýdýarlar. Ýöne olar, aýratyn-da ýaşlar, prezident Nursoltan Nazarbaýewiň 75 ýaşyndadygyna, onuň ýene 25 ýyly arka atyp bilmejekdigine salgylanyp, bu işiň şu wagt edilmegini sorag astyna alýarlar. Olar ýerleri hususylaşdyrmak täze lider häkimiýet başyna gelýänçä bolmaly däl diýýärler.


text:
Milli ýokary liga girýän erkekleriň arasynda küşt boýunça Türkmenistanyň çempionaty iň ýaş türkmen grossmeýsteri, 20 ýaşly aşgabatly küştçi Maksat Atabaýewiň ýeňşi bilen tamamlandy. Şäher sport komitetiniň küşt sport mekdebiniň wekili ýaryşyň barşynda bir gezek hem utulman, mümkin bolan 15 utukdan 11,5 utuk toplady. Ol 10 gezek ýeňiş gazandy we 5 duşuşygyny deňme-deň tamamlady.
Kümüş medala bolsa ýeňijiniň özünden kiçi dogany, 15 ýaşly, FIDE-niň ussady Saparmyrat Atabaýew mynasyp boldy. Ol Maksatdan bary-ýogy 1 utuk az toplady. Üçünji orny bolsa Ahal welaýatynyň toparynyň wekili, FIDE-niň ussady Annaberdi Esenow eýeledi.
Bu altyn medal M.Atabaýewiň milli birinjilikde gazanan altyn medallarynyň dördünjisidir. Özi-de, 2011-nji ýylda gazanylan ilkinji altyn medal Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi Aýdogdy Atabaýewiň we grossmeýster Orazly Annageldiýewiň şägirdine şeýle üstünlige 15 ýaşda eýe bolan ýurdumyzyň iň ýaş küştçüsi


text:
“Freedom House” guramasy geçen ýylyň dowamynda internet azatlygynyň bütindünýäde aşak gaçandygyny habar berýär. Guramanyň maglumatyna görä, muňa gözegçiligiň ýaýramagy, websaýtlaryň mazmunyna kontrollyk edýän täze kanunlar we tussag edilýän sosial media ulanyjylaryň göz-görtele artmagy sebäp bolýar.
Bu maglumatlar penşenbe güni güni ýaýradylan täze raportda halk köpçüligine mälim edildi. Raport 60 ýurduň 2012-nji ýylyň maý aýy bilen 2013-nji ýylyň aprel aýy aralygyndaky ösüşini öz içine alýar.
Raportda bellenmegine görä, Eýran, Kuba we Hytaý internetiň ulanylyşyna berk çäklendirmeler girizilen ýurtlaryň hatarynda bolmaga dowam edýär.
Internet azatlygy Belarus, Pakistan we Özbegistanda hem yzygiderli çäklendirilendir. Muňa garamazdan, raportda Azerbaýjan, Gazagystan, Gyrgyzystan we Russiýa ýaly ýurtlarda internetiň ulanylyşynyň belli bir derejede azatdygy bellenýär.
Şeýle-de, raportda internede gözegçilik etmek üçin hökümet tarapyndan adatça ulanylýan usullaryň sanawy hem çap edilipdir. Olaryň arasynda hökümet tarapyndan websahypalaryň petiklenmegi we süzgüçden geçirilmegi, hökümet tankytçylaryna garşy kiber hüjümleriň, gözegçiligiň edilmegi, şeýle-de olaryň tussag edilmegi, fiziki hüjümlere sezewar edilmegi we öldürilmegi ýaly usullar bar.


text:
Ýewropa Bileleşiginiň daşary syýasat boýunça başlygy Federika Mogerini Türkiýä sapar edýär. Mogerini bu saparynyň çäginde Türkiýä “Yslam döwleti” atly toparyň söweşijilerine garşy göreşde has ýakyndan hyzmatdaşlyk etmegini we Bileleşiginiň Russiýa garşy girizen sanksiýalaryny Ankaranyň gowşatmazlygyny gazanmak üçin özara gepleşikleri geçirýär.
8-9-njy dekabr aralygyny öz içine alýan saparyň dowamynda Mogerini we Ýewropa Bileleşiginiň ýokary derejeli beýleki resmileri daşary ýurt söweşijileriň Türkiýäniň serhedinden Siriýa geçişini togtatmagy üçin Ankara çagyryş edýärler.
Mogerini bu saparyň “Ýewropa Bileleşigi bilen Türkiýäniň arasyndaky gatnaşyklaryň strategik taýdan ähmiýetliligini güýçli delillendirýändigini” hem sözüniň üstüne goşdy.
2005-nji ýyldan bäri Türkiýäniň Ýewropa Bileleşigine agzalylygy dogrusyndaky gepleşikler dowam edýär. Ankara Günbataryň Russiýa garşy girizen sanksiýalaryna goşulmady. Ýewropa Bileleşigi bolsa, Türkiýäniň hem bu sanksiýalara goşulmagy ýa-da azyndan sanksiýanyň täsiri astyndaky harytlary Russiýa eksport etmek arkaly dörän bu pursatdan peýdalanmazlygy üçin Ankara çagyryş edýär.


text:
Paýtagtda dollar gytçylygy dowam edýär. Bu gytçylyk paýtagtdaky döwlet we kommersiýa banklarynyň walýuta alyş-çalyş punktlarynda uly nobatlary döretdi. Alyş-çalyş punktlarynyň öňündäki nobatlar indi adaty bir ýagdaýa öwrülip barýar.
Her gün diýen ýaly ir bilen adamlar dollar satyn almak üçin ençeme sagada çekýän nobatlara durup başlaýarlar. Alyş-çalyş punktlarynyň öňünde kä günler nobata duran 60-70 adamy, kä günler bolsa 30-40 adamy görmek bolýar.
Soňky wagtlar bolsa toparlaýyn nobata durmak diýen bir ýagdaý hem ýüze çykdy. Ýagny, bir adam birnäçe adam üçin nobata durýar. Bu ýagdaý nobatda duran adamlaryň arasynda dawa-jenjeli hem döredýär. Polisiýa işgärleriniň bu hili nobat dawalaryna goşulmaly bolýan halatlary hem seýrek däl.
Diňe nobata duranyň bilen dollar satyn alyp biljekdigiň hem näbelli. Alyş-çalyş punktlarynda dollaryň gutarmagy hem adaty bir ýagdaýa öwrüldi. Şol sebäpden alyş-çalyş punktlarynyň käbirlerinde nobatlar bar, käbirlerinde bolsa ýok.
Mundan başga-da döwlete degişli we kommersiýa banklarynda adam başyna berilýän walýutanyň möçberi hem peseldildi. Geçen hepde hem adam başyna bir müň dollar berlen bolan bolsa, indi 500 dollardan köp berilmeýändigi aýdylýar. Käbir alyş-çalyş punktlarynda bolsa 200-300 dollaryň berilýändigi aýdylýar.
"Gara bazar"
Şol bir wagtda hem paýtagtyň dollar “gara bazarynda” dollaryň bahasy hem – soňky bäş ýylyň içinde ilkinji gezek – resmi kursdan göz-görtele ýokary galdy. ABŞ-nyň dollarynyň resmi kurs boýunça satylyş nyrhy 2 manat 86 teňňe bolsa, “gara bazarda” dollary 2 manat 94 teňňeden satyn alyp bolýar. Käbir ýerlerde bolsa “dollarçylar” bir dollary 3 manatdan hem satýarlar.
Mysal üçin, paýtagtyň Parahat mikroraýonyndaky “Paýtagt” söwda merkezinde 2 manat 94 teňňe we 3 manatdan dollary satýan ”dollarçylar” bar. “Dollarçylar” müşderilerinden dollary satyn alanlarynda hem resmi kursdan 2-3 teňňe gymmat satyn alýarlar.
Şol bir wagtda hem döwlete degişli we kommersiýa banklarynda dollaryň resmi kursy öňküligine galýar. Häzire çenli “gara bazarda” dollaryň kursy resmi kursdan o diýen tapawut hem edip durmaýardy.
Ýaňky aýdyşymyz ýaly, “gara bazarda” dollaryň bahasynyň ýokary galmagy bäş ýylyň içinde ilkinji gezek bolup geçýär. Ýatlap geçsek, 2009-njy ýyldan öň ýurtda dollaryň iki kursy ýöräpdi. Şol wagt resmi kurs boýunça banklarda dollar satylmansoň, dollar, esasan, “gara bazardan” satyn alynýardy. Şol wagt dollaryň gara bazardaky bahasy onuň resmi hümmetinden dört esse ýokarydy.
Paýtagtda ABŞ-nyň dollarynyň satuwy bilen bagly emele gelen ýagdaýyň sebäpleri barada habar serişdelerinde hiç hili resmi düşündiriş berlenok. Bank işgärlerinden hem häzirki emele gelen ýagdaý barada hiç hili maglumat almak başartmady.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Demir ýol pudagynyň işgärleriniň gününi döretmek hakyndaky Permana gol çekdi. Ol her ýylyň 3-nji dekabrynda — “Gazagystan — Türkmenistan — Eýran” halkara demir ýolunyň ulanylyşa girizilen güni bellenilip geçiler. Bu baýramyň dünýäniň haýsy ýurtlarynda haçan bellenilýändigini bilmek gyzykly bolsa gerek.
Demirýolçynyň güni Russiýa Federasiýasynda her ýylyň awgustynyň birinji ýekşenbesinde bellenilýär. Bu baýram ilkinji gezek 1896-njy ýylyň 28-nji iýunynda (täze görnüşde 10-njy iýulda) Russiýa imperiýasynyň ýol ulaglary ministry Mihail Hilkowyň buýrugy bilen ýola goýlupdy.
Azerbaýjanyň demir ýol işgärleriniň güni bu ýurtda 13-nji oktýabrda baýram edilýär.
Belarusda bu Respublikanyň Prezidenti Aleksandr Lukaşenkonyň 1995-nji ýylyň 15-nji iýulyndaky “Demirýolçynyň gününiň baýramyny döretmek hakyndaky” Permanyna laýyklykda her ýylyň awgustynyň ilkinji ýekşenbesinde bellenilýär.
Gazagystanda demir ýol işgärleriniň baýramy hökmünde Gazagystan Respublikasynyň 2001-nji ýylyň 13-nji dekabrynda Kabul edilen Gazagystan Respublikasynyň baýramlar hakyndaky Kanuny tarapyndan ýola goýlan Ulag we aragatnaşyk işgärleriniň güni bellenilip geçilýär.
Gyrgyz Respublikasynda awgustyň ilkinji ýekşenbesinde baýram edilýän Demirýolçynyň güni Respublikanyň Hökümetiniň Karary bilen 1994-nji ýylyň 3-nji awgustynda ýola goýuldy.
Latwiýada Demirýolçynyň güni, has takygy bolsa Demir ýol güni her ýylyň 5-nji awgustynda bellenilýär. Bu Latwiýanyň demir ýolunyň esaslandyrylan senesini — 1919-nji ýylyň 5-nji awgustyny ebedileşdirmek maksady bilen edildi.
Litwada Dermirýolçynyň gününi her ýyl 28-nji awgustda bellemek ýola goýlandyr. Takmynan, 1860-njy ýylyň şol güni Peterburg — Warşawa demir ýolunyň Dinaburg — Wilnýus şahasynyň gurluşygy tamamlandy.
Ukrainada Demirýolçynyň güni resmi taýdan 4-nji noýabr diýlip kesgitlendi.
Estoniýada 1876-njy ýylyň 21-nji awgustynda Tallinden Tartwa ilkinji otlynyň gelmeginiň hatyrasyna Demir ýoluň taryhynyň güni her ýylyň 21-nji awgustynda bellenilýär.
Bolgariýada Demirýolçynyň güni hünär baýramy hökmünde her ýylyň awgustynyň ilkinji ýekşenbesinde bellenilip geçilýär.
Wengriýada ýurduň Hökümetiniň 1961-nji ýyldaky çözgüdi netijesinde Demir ýol güni iýulyň ikinji ýekşenbesinde baýram edilýär.
GDR-de Demirýolçynyň we ulag işgärleriniň gününiň bellenilýän senesi iýunyň ikinji ýekşenbesine düşýärdi. GFR-iň gündogarynda iýunyň birinji ýekşenbesinde, günbatarynda bolsa sentýabryň ilkinji dynç alyş günlerinde şeýle baýramy bellemek ýola goýuldy.
Polşada Demirýolçynyň baýramy her ýylyň 25-nji noýabrynda bellenilýär.
Slowakiýada Demirýolçylaryň güni 27-nji sentýabrda baýram edilýär. 1840-njy ýylyň şol gününde Bratislawadan Swety Ýura çenli atly demir ýoluň açylyşy bolupdy.
Çehiýada Demir ýol güni däp bolup gelşi ýaly, sentýabryň dördünji şenbesinde bellenilýär. Bu 1825-nji ýylyň 27-nji sentýabrynyň hatyrasyna şeýle edilýär, şol gün Žorj Stefensonyň birinji parowozy ilkinji gezek ýola düşüpdi.
Bosniýa we Gersegowinada Demirýolçynyň güni 15-nji aprelde baýram edilýär.
Serbiýada Demirýolçynyň güni 2001-nji ýyldan başlap 12-nji maýda Keramatly Wasiliý Ostrožskiniň gününde bellenilýär.
Sloweniýada Demirýolçylaryň güni her ýylyň 2-nji iýunynda bellenilip geçilýär. 1846-njy ýylda häzirki Sloweniýanyň çägine ilkinji otly gelipdi.
Horwatiýada 1990-njy ýyldan bäri 5-nji oktýabr Horwatiýanyň demir ýolunyň güni hökmünde bellenilýär. Hut şol ýylyň şol güni Horwatiýanyň demir ýollary Ýugoslawiýanyň demir ýollarynyň düzüminden çykyp, garaşsyz kompaniýa hökmünde Halkara demir ýollary birleşigine Kabul edildi. Mundan başga-da, bu ýurtda 15-nji aprelde Demirýolçynyň halkara güni bellenilýär.


text:
Beýik akyldarymyz Magtymguly Pyragynyň “Aýyrma” goşgusyndaky: “Ýas ýerinde aýdym bolmaz, saz bolmaz” diýen jümlesi her bir türkmeniň ene süýdünden ganyna siňip, ýas ýerinde diňe merhumyň hossarlaryna duýgudaşlyk edilýän edep mekdebine öwrülipdi.
Emma Türkmenistanyň ilkinji prezidenti Saparmyrat Nyýazowyň diktatura syýasaty türkmen halkynyň altyn asyrda ýaşaýandygyny emeli usulda subut etmäge çalyşýardy. Hatda merhum diktator 2000-nji ýylyň başynda geçiren Ministrler Kabinetiniň mejlisinde: “Adam ýogalanda diňe ýaşaýşyny çalyşýar, emma biz öleniň yzynda aglaýas, munymyz ýalňyş, indiden beýläk öleni aýdym-saz bilen ugradyp, mert türkmen bolalyň” diýipdi.
Belki-de, Nyýazow şol wagt özüniň zalym düzgüniniň saklanan ýagdaýynda “şägirtleriniň” ýas ýerinde aýdym-saz etjekdigine, merhumyň hormatyny püçege çykaryp, halkyň agysynyň nämedigini-de bilmän, şady-horramlyklaryny dowam etdirjekdiklerine, soňlugy bilen “şägirtler” tarapyndan merhumlarynyň aýdym-saz bilen ugradyljakdygyna akyl ýetirendir.
Abadanyň alkymyndaky polkuň ýarag ammarynda bolan partlama munuň şeýledigini düşündirişsiz subut etdi. Owalbaşda ýarag ammarynda bolan partlama inkär edilenem bolsa, 10-njy iýulda partlamanyň 15 adam pidasy, belli bir derejede eden weýrançylygy döwlet derejesinde boýun alnandan soňam, ýurtda merhumlaryň hormatyna ýas güni yglan edilmezligi ilatymyzyň uly bölegini haýrana goýdy.
"Awazada" aýdym-saz
12-nji iýulda Abadan partlamasynda wepat bolanlara bäşinji gün diýlende, “Awazada” açylyş dabarasynda döwlet ýolbaşçylary uly toý tutdular, bu toýda orta çykyp hemmeleriň tans edendigi hakynda aýdylýar. Ilatymyz ýas tutýarka, uludan tutulan bu aýdym-sazly toýa gatnaşan Sankt-Peterburgyň gubernatory W.Matwiýenkonyň hem ýokary derejedäki döwlet ýolbaşçylary bilen birlikde tans edenligini şu waka mejbury gatnaşdyrylan adamlar haýran galmak bilen, özara söhbetdeşlikde gürrüň berýärler.
Üns bermeli bir ýagdaý Peterburgyň gubernatory türkmen ýolbaşçylary bilen tans edýärkä, onuň ilinde gark bolan “Bulgariýa” gämisinde wepat bolanlaryň hormatyna Orsýetde ýas tutulýardy. Eýsem name! Türkmenler “Duza gaçan-duz bolar” ýa-da “Kyýamata giden ýoldaş gözlär” diýýärler. Matwiýenkonyň “Wozroždeniýe” kompaniýasynyň özlerine örän amatly şertde Türkmenistanda millionlarça dollarlyk gurluşyk işlerini etmäge ygtyýar alandygyna begenip, tans edýän bolmagam mümkin.
Ýöne beýleki bir tarapdan, Matwiýenko ýurdy ýas tutýarka, özüniň tans edenligini aklap bilmegem mümkin, sebäbi Türkmenistanda işleýän rus gurluşyk firmalarynyň rus gaznasyna salgyt üçin millionlarça walýuta tölejegi, şeýle-de rus raýatlarynyň ýüzlerçesiniň iş meselesiniň hem çözülendigi belli hakykat. Şonuň üçin onuň ýas günündäki tansyny ildeşleriniň bagyşlamaklary-da mümkin.
Ýöne hakykaty düýpli derňemän, türkmen ýolbaşçylary özleriniň ykrar eden partlama netijesinde ýogalan 15 raýatymyzyň ýedisi geçmänkä, ýüzlerçe maýyp-müjrip bolanlara, ruhy sarsgyna düşenlere duýgudaşlyk etmän, ýas ýerinde ýasama aýdym-saz gurnamaklaryny name bilen delillendirjekkäler?
Beýik akyldarymyz Magtymguly Pyragynyň “Ýas ýerinde aýdym bolmaz, saz bolmaz” diýen pendine garamazdan, onda-da ýarag ammarynda bolan partlamada wepat bolan onlarça merhumlarymyzyň hossarlaryna raýdaşlyk edip, ilimiz ýas tutýarka, Nyýazowyň “wepaly şägirtleri” ýas ýerinde aýdym-saz etdiler.
Döwletmyrat Ýazgulyýew türkmenistanly garaşsyz žurnalist, synçy. Blogdaky pikirler we maglumatlar awtoryň özüne degişli.


text:
Azerbaýjanyň Daşary işler ministrligi rus opera aýdymçysy Lýubow Kazarnowskaýanyň ermeniler tarapyndan basylyp alnan azeri territoriýasyna eden sapary sebäpli, onuň adyny ýurduň gara-sanawyna goşdy diýip, Bakuwyň häkimiýetleri aýtdylar.
Aýdymçy Azerbaýjanda “gowy garşy alynmaz”, sebäbi onuň sapary ýurduň serhet kanunyny bozdy we “Ermenistanyň Azerbaýjana garşy amala aşyran çozuşyna we basyp alyşyna, şol sanda olaryň azerilere garşy eden etniki gyrgynçylygyna goldaw berdi” diýip, ministrligiň metbugat wekili Hikmet Hadjyýew belledi.
Kazarnowskaýa muny bolgusyz karar diýip häsiýetlendirdi.
“Men Daglyk-Garabaga medeni maksatlar sebäpli gitdim. Daglyk-Garabagdaky adamlar hiç hili uruş islemeýärler. Olar parahatçylyk isleýärler, olar perzent öndürip, aýdym-sazyň sesini eşitmek isleýärler” diýip, Kazarnowskaýa dawaly regionyň ermeni adyny ulanyp beren maglumatynda belledi.


text:
Brýussel 22-nji noýabrda hem ýokary hüşgärlik ýagdaýynda galdy. Häkimiýetler jemgyýetçilige, «çynlakaý howpuň abanýandygy» sebäpli, üýşmeleňlerden çeke durmagy maslahat berýärler.
21-nji noýabrda dördünji derejeli howpsuzlyk hüşgärligi jar edildi.
Belgiýanyň paýtagtynyň metro sistemasynyň işi hepde ahyrynda togtadyldy, futbol ýaryşy ýaly uly çäreler goýbolsun edildi.
Otlulara, demirýol stansiýalaryna, aeroportlara goşmaça howpsuzlyk güýçleri ýerleşdirildi.
Premýer-ministr Çarlz Mişel «13-nji noýabrda Parižde bolan hüjümlere çalymdaş hüjüm töwekgelligi barada diýseň anyk maglumat bar" diýdi.
Pariždäki terror hüjümlerinde güman edilýän fransuz raýaty Salah Abdeslam Brýussele gaçandyr öýdülýär.


text:
Muhammet pygambere dil ýetirýän ABŞ-da döredilen filme we Fransuz žurnalynda çap edilen karikatura garşy Pakistanyň Peşawar sebitinde protestler möwç aldy. Protestlerde iki adamyň öldürilendigi habar berilýär.
Peşawaryň polisiýasy protestçilere garşy ok atyp, kamera surata düşürýän Pakistanyň telewideniýesine degişli korrespondenti öldürdi.
Peşawarda protestçiler bilen bolan başga bir çaknyşykda kinoteatryň sakçysynyň atan okundan bir adamyň ýaralanandygy aýdylýar. Protest ýörüşine gatnaşyjylar Peşawaryň iki kinoteatryny we Kommersiýa edarasyny otladylar.
Yslamabadyň golaýyndaky Rawalpindi şäherinde hem protestçiler ulaglara we polisiýa garşy daş böleklerini zyňyp, binalary otladylar.


text:
Ýewropa Bileleşiginiň daşary syýasat boýunça başlygy Federika Mogerini Ukraina 30-njy martda amala aşyrmagy planlaşdyran saparyny soňa goýdy. Mundan öň Ýewropa Komissiýasynyň prezidenti Žan-Klod Ýunker (Jean-Claude Juncker) hem Ukraina 30-njy martda etjek saparyny goýbolsun edipdi.
Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenkonyň edarasynyň 28-nji martda beren maglumatyna görä, Ýunker ukrain prezidentine öz saparyny saglyk ýagdaýlary sebäpli soňa goýýandygyny aýdypdyr.
Ýunkeriň metbugat sözçüsi Margaritis Şinas (Margaritis Schinas) Twitter sosial ulgamyndaky sahypasynda beren maglumatynda, Ýunkeriň “böwregindäki saglyk näsazlyklar sebäpli” Ukraina etjek saparynyň soňa goýlandygyny mälim etdi.
Ýewropa Bileleşiginiň resmisi özüniň 30-njy martda beren maglumatynda Mogerininiň hem Kiýewe sapar etmeýändigini belledi.
Ýunkeriň we Mogerininiň Ukrainanyň Günbatar tarapdary hökümetine öz goldawlaryny beýan etmegine garaşylýardy.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Olimpiýa şäherçesiniň monorelsli ýoly sport klasteriniň sport we infrastruktura desgalaryny birleşdirdi
Monorelsli ýol 54 gektar ýeri tutýan sport şäherçesinde aýlanmak üçin amatly serişde bolsa-da, ol ýerüsti ulaglara we pyýadalara päsgel bermez.
„Kiçijik otly“ estakada berkidilen monorels boýunça hereket eder. Ýoluň belentligi 6 metrden 20 metr aralygynda, uzynlygy bolsa 5,1 kilometrden gowrakdyr. Ýoluň ugrunda menzilleriň sekizisi gurlupdyr. Monorelsiň Atatürk köçesini iki gezek kesip geçýän ýerinde bina edilen iki sany köpri paýtagtyň özboluşly bezegine öwrüldi.
75 adama niýetlenen dört moduldan ybarat otlynyň tizligi sagatda 70 kilometre golaý bolsa-da, onuň ulanylyş tizligi sagatda 46 kilometr bolup, ol tutuş ýoly 17 minutda geçer.
Aşgabadyň Olimpiýa şäherçesiniň sport infrastrukturasynyň bir bölegi bolan bu üýtgeşik ýoluň gurluşygyna 2012-nji ýylda başlanyldy. Monorelsler „Polimeks“ kompaniýasynda taýýarlanyldy, otlyny bolsa Şweýsariýanyň „Intamin“ firmasy ugratdy. Olimpiýa şäherçesini gurmagyň jemleýji, üçünji tapgyrynyň çäklerinde estakadadan ilkinji synag otlusy goýberildi. Häzirki wagtda birbada üç otly gatnap biler, olar sagatda 810 ýolagçyny gatnatmaga mümkinçilik berer.
Häzirki wagtda estakadada ýöreýän otlylar dynç alyş we haýwanat baglarynda, ullakan söwda merkezlerinde we ş.m. ulanylýar. Şeýle hem olardan aeroprtlarda içerki ulag hökmünde peýdalanýarlar. Ilkinji gezek monorelsli ýol köpugurly sport kalsterinde- yklymyň uly möçberli ýaryşy--Aziada- 2017 geçiriljek Aşgabadyň Olimpiýa säherçesinde adam gatnatmakda ulanylar.


text:
Azerbaýjanly şygyr muşdaklary 15-nji dekabrda şahyr, ýazyjy, kinossenariçi Ramiz Röwşeniň 69 ýaşynyň, şonuň bilen birlikde onuň ilhalar goşgularynyň toýuny toýladylar.
Has dogrusy, bu toý - Azerbaýjanyň "degerli aýdyňlaryndan" biri hasaplanylýan şahyryň gadyr goýulýan goşgularynyň toýy, şahyr bilen guralan TW söhbetdeşlikleri, şygyr okaýyşlar biraz öňräk başlandy. Ramiz Röwşen şol söhbetdeşkleriň birinde «goşgularym maňa dost gazandyrdy, duşmanlarymy özüm gazandym» diýdi.
Ramiz Mehmetaly ogly Röwşen 1964-1969-njy ýyllarda Azerbaýjanyň Döwlet uniwersitetiniň filologiýa fakultetini tamamlaýar, 1976-1978-njy ýyllarda bolsa Moskwadaky Ýokary ssenariçilik kurslarynda okaýar.
Ramiz Röwşen redaktorlyk, ssenariçilik işleriniň daşyndan, dürli ýyllarda “Bir ýagmyrly şyryg”, “Gök ýüzüne daş ýetmez”, “Kebelek ganatlary”, “Gidelim biz olmaýan ýere”, “Nepes-kitaplar kitaby” atly goşgular kitaplaryny çap etdirdi.
Şahyryň bir topar goşgusy ilhalar aýdyma öwrüldi. Şeýle-de onuň goşgulary ozalky sowet respublikalarynda ýaşaýan halklaryň dillerinden başga iňlis, nemes, fransuz, bolgar we ispan dillerine hem terjime edildi.
Biz şahyryň birnäçe golşgusyny azeri dilinden türkmençä geçirip, Azatlygyň okyjylary bilen paýlaşmagy makul bildik.
Seni söýmek çetin, Watan
Seni söýmek çetin, Watan, gör, neneňsi günde sen?!
Depäňden dyrnagňa çenli gara günä içinde sen...
Bilýärsiňmi bu sagat seni söýmek nämä meňzär?
Zorlanan bir gözel gyzy ýürekden söýene meňzär...
O söýgüden iç-içinden ot alyp, ýanar adam,
Emma gorkar aýtmaga, çünki utanar adam;
Bu niçik hal düşeniň, bu niçik gündi, Watan,
Adam seni söýmekden utanar indi, Watan...
Üstüňde nebit läbigi, kimler ýuwjak läbigiň?
Milýonerler ülkesi, dilegçiler Watany...
Nebit bilen gitdi, walla, bereket gaçdy senden,
Nebit bilen uçdy ol, turbalar geçdi senden...
Garyş-garyş gazylsaň-da, begen, entek dik dursuň,
Gara nebtiň gutaranda, ak günlere gowuşarsyň...
Azat hatyn heýkeli
Ýok, seniňem janyň daşdan däl eken,
Gör, seni nä güne saldylar, hatyn.
Owalbaşda baş örtügiň sypyryp,
Eginbaşdan goýmadylar bir gatyn...
Sogan soýan ýaly soýdular seni,
Talady zalymlar soňuňa çenli.
Kimse olaň gözünde ýaş görmedi,
Bu garakçy, kellekeser ordada,
seni talamagy kim oňarmady?
Ýüz-gözüňe yşkyň nury düşüpdi
emma seniň gözde nuruň aldylar,
gurmadygyň öý-işigiň,
dogurmadyk zürýadyňy çildiler...
Gör, seni nä güne saldylar, hatyn,
At-abraý, utanç-haýaň galmady,
sabyr-kanagatyň gitdi.
Gözýaşlaryňy taladylar,
Çildiler göreçleriňi,
Gurap galdy gözbaşyň,
A soň gözleriňden öpdüler seniň,
Adyňa aýdym düzdüler,
Asyl sen sebäpli eken
Ynkylaplar, uruşlar,
Akan ganlar derýa bolup,
Kesilen başlar, hatyn.
Ynkylap nämemişin?
Seň özüň ynkylapsyň,
Hemem başdan aýaga çen
okalmadyk kitapsyň.
Kimler seni gözleriňden
okamaga başlady.
Kimler aýaklaryňdan,
Emma hiç kimse okap,
soňa çykyp bilmedi,
ortada bulaşyp, galdy hemmesi.
Ne ýokardan aşak bakýarsyň bize,
Özüň dälmi bizem doguran, hatyn?
Seniň dogranlaryň azat bolmasa,
Sen neneňsi azat bolarsyň, hatyn?
Ýok, doly däl, ýarymçyk ol azatlyk,
Senem ýarymçyksyň, bizem ýarymçyk;
Ýagşymyz-da, ýamanmyz-da ýarymçyk,
Sen bizi täzeden dogur, azat hatyn heýkeli,
Emma kiçijik dogurma, sen bizi daýaw dogur,
hemem ýarymçyk dogurma, bütewi dogur indi,
şonda senem azat bolarsyň, hatyn,
eý, meniň daş enem, azat bolarsyň!
Ýagyş ýuwar, gün gurudar
Bu ýerleri, bu oýlary
Ýagyş ýuwar, gün gurudar.
Bu dünýäde çoh şeýleri
Ýagyş ýuwar, gün gurudar.
Gözümüziň ýaşyny-da,
Bagrymyzyň başyny-da,
Gabrymyzyň daşyny-da
Ýagyş ýuwar, gün gurudar.
Gelen nedir, giden nedir?
Gundag nedir, kepen nedir?
Bu dünýä öz keýpindedir,
Ýagyş ýuwar, gün gurudar.
Eneler aldatdy bizi
Şirin-şirin ukudadyk,
bir zalym oýatdy bizi.
Eneleriň gujagyndan
bu dünýäýe atdy bizi.
Düşdük ýollaryň agyna,
Bagtymyzyň soragyna,
Gatdy bizi gabawyna,
Elinde oýnatdy bizi.
Bizki ýol näme, bilmezdik,
Bizki öl näme, bilmezdik,
Bilsek - bu dünýä gelmezdik,
Eneler aldatdy bizi.


text:
21-nji fewralda halkara ene dili güni bellenilip geçildi. BMG tarapyndan ykrar edilen bu gün mynasybetli aýratynam azlykdaky milletleriň ene dillerine, olaryň ýitip gitmek howpuna üns berilýär.
Milli azlyklaryn dili diýilende, daşary ýurtlarda milli azlyk bolup ýaşaýan türkmenler, esasanam Eýran, Owganystan, Pakistan we Orsýetde ýaşaýan türkmenler we olaryň dili ýada düşýär.
Sebabi, Eýranda türkmen dili mekdeplerde okadylmaýar, hatda çagalara türkmen adyny dakmak hem gadagan. Owganystanda çäklendirme ýogam bolsa, türkmen dilini öwreder ýaly kadr ýok, Pakistanda bolsa ýagdaý hasam kyn.
Agzalýan ýurtlaryň metbugat serişdelerinde hem türkmen dilinde efire berilýän gepleşikler, şol dile hyzmat etmekden has köp, milli ideologiyany mahabatlandyrmak maksadyna hyzmat edýän ýaly bolup eşidilýär.
Şeýle ýagdaýda, şol ýurtlarda türkmen diliniň ykbaly nähili? Diliň ýitip gitmeginiň öňüni almak ýa ony beýleki dilleriň täsirinden goramak üçin näme edilýär ýa näme edip bolar?
“Dünýä türkmenleri” gepleşigimiziň nobatdaky tapgyrynda, ynha, şu tema hakda gürrüň etmekçi. Eger bu temadan öz pikiriňizi aýtmak isleseňiz, aşakdaky forumdan peýdalanyň. Eger pikiriňizi programmamyza gatnasyp beýan etmekçi bolsaňyz, bize hat yazyň, özumiz siziň bilen habarlaşarys, adresimiz: hat@azatradio.org


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Buýruga gol çekdi. Resminama laýyklykda, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2012—2016-njy ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyny” üstünlikli durmuşa geçirmek, ýurdumyzyň sebitlerini durnukly ösdürmek, etraplarda we şäherlerde durmuş-ykdysady we medeni ugurlarda gowy netijeleriň gazanylmagyny hem-de döwrebap tehnologiýalar ornaşdyrylan önümçilikleriň döredilmegini höweslendirmek, şeýle hem Türkmenistanyň Prezidentiniň 2015-nji ýylyň 27-nji iýunynda çykaran Buýrugyny ýerine ýetirmek maksady bilen:
Mary welaýatynyň Ýolöten etraby 2015-nji ýylyň jemleri boýunça welaýatlaryň etraplarynyň we etrap hukukly şäherleriniň arasynda durmuş, ykdysady we medeni taýdan ähli görkezijiler boýunça iň ýokary netijeleri gazanyp, Türkmenistan boýunça ýeňiji bolan etrap diýip yglan edildi we Ýolöten etrabynyň häkimligi 1 million amerikan dollary möçberde pul baýragy bilen sylaglanyldy.
Türkmenistanyň Merkezi banky görkezilen pul baýragyny Türkmenistanyň Altyn asyryny ösdürmegiň döwlet gaznasynyň serişdelerinden bölüp bermäge borçly edildi.


text:
Türkmenistanyň ozalky medeniýet we turizm ministri Geldimyrat Nurmuhammedow ýurduň başyndaky syýasy partiýanyň “bikanundygyny” aýdyp, Azatlyk Radiosuna interwýu berenden soň, onuň maşgala agzalaryndan biriniň “Esbap” atly gurluşyk kompaniýasy ýapyldy.
Nurmuhammedowyň aýtmagyna görä, 15-nji dekabrda MHM-niň, Salgyt gullugynyň we Maliýe ministrliginiň resmileri onuň inisi Serdar Nurmuhammedowy özüniň gurluşyk kärhanany ýapmak baradaky degişli görkezme bilen tanyşdyryp, mundan başga goşmaça düşündiriş bermändirler.
Nurmuhammedowyň pikirine görä, bu hereket onuň ýakynda halkara metbugatda eden beýanatlary sebäpli syýasy matlap bilen amala aşyrylan iş bolup durýar.
Käri boýunça hukukçy Geldimyrat Nurmuhammedow Garaşsyzlygyň başky ýyllarynda Türkmenistanyň medeniýet we turizm ministri bolup işläpdi, türkmen parlamentiniň deputatydy. Ol 2003-nji ýyldan ýakyn wagta çenli "Schlumberger" kompaniýasynyň ýuristi bolup işledi.


text:
Özbegistanyň häkimiýetleri ýurduň Kaşkadarýa, Samarkand we Jizak regionlarynda goýunlaryň gyrgyny bilen bagly wakalary derňeýärler.
Özbegistanly maldarlaryň we häkimiýetleriň aýtmaklaryna görä, soňky günlerde müňlerçe goýun mamadan sanjym waksinasy edilensoň ölüpdir. Bu waksinanyň zaýalanandygy çak edilýär.
Şol bir wagtda-da goňşy Gyrgyzystanyň Jelalabat welaýatynda 1 700 goýunyň sanjymdan soň gyrylmagy bilen bagly wakalar derňelýär. Häkimiýetler gyrgynyň ýaýramagynyň öňüni almak üçin welaýatyň Suzak we Aksu etraplaryny ýapdylar.
Gyrgyzystanda geçirilen derňewleriň ilkinji netijelerinde, zaýalanan waksina sanjymlaryň Özbegistandan getirilip, ýerli mal doktory tarapyndan ýaýradylanlygy aýdyldy.


text:
Orsýetiň Baş prokuraturasy Gazagystanyň BTA bankynyň ozalky resmisi Erlan Kosaýewi gazak resmilerine tabşyrdy.
Kosaýew milliardlap dollar pul ogurlygyny gurnan shema bilen ilteşiklilikde aýyplanýar.
Prokuraturanyň ýaýradan beýanatynda «E.Kosaýew şu gün, 21-nji sentýabrda Orsýetden Gazagystana geçirildi we Astanada tussaghana ýerleşdirildi» diýilýär.
Kosaýew Gazagystandan gaçyp, Orsýetiň Brýansk şäherinde ele salyndy. Ol rus sudlary Gazagystanyň ekstradisiýa talabyny barlaýança tussaglykda saklanyldy.
Uly möçberdäki pul ogurlygynda esasy güman edilýän Muhtar Ablýazow, ol 2009-njy ýylda ýurtdan gaçmanka BTA-nyň başlygy bolupdy.
Ablýazow özüniň gazak hökümetine oppozisiýada durýandygyny aýdýar we Gazagystanyň özüni şu sebäpden ele saljak bolýandygyny, bu ýurtda özüniň adalatly sud edilmejegini öňe sürýär.