text:
Russiýanyň Sankt-Peterburg şäherinde Türkmenistanyň dört raýaty talaňçylykda aýyplanýar diýip, “Fontanka” neşiri habar berýär.
Neşir özüniň penşenbe güni beren maglumatynda, şäheriň derňew komitetiniň öz watandaşlaryndan gorkuzyp pul almakda güman edip, 24 ýaşyndaky Azizbek Bekniýazowa, 25 ýaşyndaky Sanjar Madraimowa, 29 ýaşyndaky Mergen Kakaýewa we 26 ýaşyndaky Döwlet Glyjowa garşy jenaýat işini gozgandygyny aýdýar.
Derňewleriň netijelerine görä, etniki talaňçy toparyň döredijisi Bekniýazow bolup, ol öz watandaşlaryny jenaýata baş goşmaga çekipdir. Agzalýan dört adam 2017-nji ýylyň sentýabr-oktýabr aýlarynda Leningrad regionynda iki gezek talaňçylyk edip, bir sapar ogurlyga baş goşupdyr. Sankt-Peterburgda bolsa, gürrüňi edilýän türkmenistanlylar iki adamyň janyna kast etmäge synanyşmakda güman edilýär diýlip, rus neşirinde bellenilýär.
Aýdylmagyna görä, Kakaýew, Glyjow we Bekniýazow adamlaryň zadyny gorkuzyp almakda Leningrad regionyndaky tussaghanada saklanylýar. Şeýle-de, olara talaňçylyk aýyplamasynyň bildirilmegi planlaşdyrylýar. Şu ýylyň 10-njy ýanwarynda aýyplama bildirilen Madraimowyň tussaglygy baradaky meselä garalýar.
Soňky ýyllarda daşary ýurtlarda okaýan ýa-da işleýän türkmenistanlylaryň käbiriniň dürli jenaýatlara baş goşýandyklary barada daşary ýurt media serişdelerinde wagtal-wagtal maglumatlar peýda bolýar.
Geçen ýylyň iýun aýynda Ukrainada okaýan türkmenistanly student 1993-nji ýylda doglan bolgariýaly bir gyzy parçalara bölüp, rehimsizlik bilen öldürmekde aýyplandy.
Ýokarda gürrüňi edilen habarlar dogrusynda, türkmen häkimiýetleri, şol sanda Türkmenistanyň daşary ýurtlardaky ilçihanalary resmi beýanat bilen çykyş etmän gelýärler.


c: text/html

text:
Habarlar 11 fewral 2018
Wakalaryň jümmüşinde
Döwlet Baştutanymyz harby-howa güýçleriniň tehniki enjamlaşdyrylyşy we mümkinçilikleri bilen tanyşdy
Türkmenistan döwrüň talaplaryna hem-de diňe goranyş häsiýete eýe bolan Harby doktrina laýyklykda Milli Goşunymyzyň ösüşini üpjün edip, öz Bitaraplyk derejesine yzygiderli ygrarlydyr. Döwletimiziň netijeli daşary syýasaty, onuň halkara giňişliginde tutýan parahatçylykly, döredijilikli orny Bitaraplyk derejesiniň düzgünlerinden ugur alýar. Türkmen Lideriniň başyny başlan we yzygiderli durmuşa geçirýän hut şu parahatçylyk söýüji, hoşniýetli goňşuçylyk syýasaty hem Merkezi Aziýa sebitinde durnuklylygy saklamagyň işjeň guraly boldy.
Medeniýet
Karawajonyň eserleri Beýik Ýüpek ýolunyň ugrundaky ýurtlarda görkezilýär
Italiýanyň diplomatik wekilhanasynyň medeniýet boýunça attaşesi Mikela Sandininiň söhbetdeşligimizde belleýşi ýaly, eýýäm Bakuwyň we Tbilisiniň ýaşaýjylary Karawajonyň işleri bilen tanyşdylar, indi sergi Aşgabatdan soň Daşkentde görkeziler. “Serginiň guramaçylary şu ýoly saýlap, Beýik Ýüpek ýolunyň bir bölegini täzeden dikeltmegi niýet edindiler. Sanly tehnologiýalaryň giňden ulanylmagy Karawajonyň eserleriniň her bir detalyny ýokary derejede jikme-jik takyk görkezmäge mümkinçilik berdi. Şunuň netijesinde sergä gelip, eserler bilen tanyşýanlar edil olaryň asyl nusgasyna syn edýän ýaly bolýarlar. Aşgabatlylar Karawajonyň eserleriniň 19-syny Çeperçilik sungaty muzeýinde, 14-sini bolsa Çeperçilik akademiýasynyň ...
Medeniýet
“Şu gün we her gün manežde...”: türkmen sirk sungatynyň taryhyndan
1905-nji ýyldan başlap, «Асхабадъ» gazetiniň sahypalarynda “dürli ýurtlardan we şäherlerden” sirk artistleriniň çykyşlary barada bildirişler peýda bolýar. Sirk artistleri Merw şaýoly bilen Stawropol köçesiniň (häzirki Magtymguly şaýoly bilen B. Kerbabaýew köçesiniň) burçunda, häzirki “Parahat” kinokonsert zalynyň (ozalky “Mir” kinoteatrynyň) töwereginde düýpli gurlan binada çykyş edipdirler. Binanyň eýesi Regina Dobržanskaýa bolansoň, ol “Dobržanskaýanyň sirk-teatry” diýlip atlandyrylypdyr. Näme üçin teatr diýildikä? Sebäbi sirk tomaşalary bilen birlikde Zakaspiý oblastynyň Naçalniginiň resminamalarynda bellenilen “tomaşa jaýynda” sahna oýunlary-da görkezilipdir. 1901-nji ýylda bu ýede ajaýyp rus ...
Medeniýet
Daňdanakandan tapylan täsin zatlar gündogar lukmançylygynyň şol döwürde pajarlap ösendigine şaýatlyk edýär
Gadymy türkmen şäheri Köneürgençde deň-duş bolan bu alymlaryň ikisi hem Horezm şasy Mamun II köşgünde işläpdirler, bu şäherde XI asyryň ähli gündogar ylmynyň meşhur alymlary ýygnanan köşk akademiýasy 1017-nji ýyla çenli işläpdir. Ondan bäri tutuş müň ýyl geçen hem bolsa, olaryň işleri häzire çenli gaýta-gaýtadan neşir edilýär. Meselem, “Farmakognoziýa” ylmy işi özünde dermanlyk ösümlikleriň sanawyny saklaýar. Bu işiň çeşmeleri iki ýarym müňe golaý pars, grek, siriýa we hindi golýazmalary boldular. Beýik ensiklopedik alym Ibn Sinanyň Köneürgençde ýaşan döwürleri ýazan “Lukmançylyk ylymlarynyň kanunlary” atly bäş tomluk zähmeti dünýäde aýratyn bellidir. Bu ylmy işde lukmançylygyň arassaçylygy ...
Jemgyýet
Gurluşyk we binagärlik žurnaly pudaklaýyn ösüşiň konsepsiýalary barada
Žurnalyň her sanynda Türkmenistanyň binagärlik-gurluşyk toplumynyň üstünlikleri we ýeten sepgitleri, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan pudagyň öňünde goýlan iri möçberli wezipeleriň ýerine ýetirilişi barada gürrüň berilýär. Türkmen, iňlis we rus dillerinde çykýan neşir bu ulgamda halkara maglumatlary alyşmagyň ösdürilmegine, maýadarlaryň, buýrujylaryň, taslama düzüjileriň, gurluşykçylaryň serişdeleri we enjamlary öndürijileriň hem-de olary iberijileriň arasynda hyzmatdaşlygyň giňeldilmegine, öňdebaryjy tehniki çözgütleriň hem-de täze döredijilik teklipleriň, innowasiýa häsiýetli ylmy işläp taýýarlamalaryň önümçilige ornaşdyrylmagyna ýardam berýär.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türk daşary syýasatyna syn 18
Türkiýe we ýadro energiýasy
Türkiýäniň ilkinji ýadro energiýa bekedi bolan Akkuýu bekediniň gurluşygyna Türkiýäniň Prezident Erdyganyň we Russiýanyň döwlet Ýolbaşçysy Putiniň gatnaşmagyndaky dabara bilen badalga berildi. Biz hem gepleşigimiziň bu sanynda Türkiýe we ýadro energiýasy temasyny analiz etmekçi.
Atatürk Uniwersitetiniň Halkara Gatnaşyklar Bölüminiň ylmy işgäri, Dr.Jemil Dogaç Ipegiň tema baradaky synyny dykgatyňyza ýetirýäris.
Akkuýu ýadro energiýa bekediniň gurluşygyna birnäçe wagt ozal Beştepede Türkiýäniň Prezident Erdyganyň we Russiýanyň döwlet Ýolbaşçysy Putiniň gatnaşmagynda badalga berildi. Putin we Erdogan wideo konferensiýa usuly bilen Akkuýa birleşip, ýadro bekediniň gurluşygyna badalga berdiler.
1950-nji ýyllardan bäri ynamdar çeşmelerden energiýa almak ugrundaky gözleg energetika pudagynyň esasy meselelerinden biri. 1970-nji ýyllaryň başynda ýüze çykan nebit dartgynlygy şol gözlegleriň depginini hasam güýçlendirdi we ynamdar energiýa çeşmesi bolan ýadro energiýasynyň öňe saýlanmagyna sebäp boldy. Häzirki döwürde-de ýadro energiýasy 7 günüň dowamynda 24 sagat üznüksiz energiýa serişdesi hökmünde ähmiýetini dowam etdirýär.
Ýadro energiýasynyň dünýädäki elektrik önümçiliginde eýe bolan paýy yzgiderli häsýetde artýar. Häzirki wagtda dünýäde 31 ýurtda 400-den gowrak ýadro reaktory işleýär. ABŞ-da 104 sany ýadro energiýa bekedi bar. Fransiýada 58, Ýaponiýada 54, Russiýada 32, Günorta Koreýada 20, Germaniýada 17, Hindistanda 19, Ukrainada 15, Hytaýda bolsa 16 sany ýadro elektrik bekedi bar. Dowam edýän gurluşyklar taýdan bolsa Hytaý, Russiýa we Hindistan öňe saýlanýar. Hytaý bar bolan reaktor sanyna ýene-de 28 sanysyny goşmagy meýilleşdirýär. Häzirki wagtda Bolgariýada 2, Finlandiýada we Fransiýada bolsa her haýsynda 17 sany reaktor gurulýar. Fransiýada Parižiň 200 kilometr alysynda 6 sany ýadro elektrik bekedi bar. İspaniýada Madride 200 kilometrden hem az aralykda 3 sany ýadro bekedi ýerleşýär. Britaniýadaky Bradwell bekedi bolsa Londona 70 kilometr alysda ýerleşýär.
Türkiýäniň elektrik toguna bolan isleginiň kanagatlandyrylmagy üçin sarp edilýän tebigy we suwuklandyrylan gazyň tas ählisi, kömür ýangyjynyň 30 göterimine barabary import edilýär. Türkiýe gidroelektrik potensialy bilen birlikde ýel, gün, geotermal ýaly gaýtadan işlenip bilinýän energiýa potensialyndan doly peýdalanan halatynda 2023-nji ýyla çenli energiýa sarp edilşinde ýetiljek derejäniň ýarysyna golaýyny öndürip biler. Elektrik toguna bolan islegiň kanagatlandyrylmagynyň ýany bilen Türkiýäniň 2023-nji ýyla çenli ýetmegi nazarda tutýan maksatlary taýdan hem ýadro energiýasy möhüm. 500 milliard dollarlyk eksport, adam başyna 25,000 Amerikan dolary girdeji we 2 trillion dollar milli girdeji bilen dünýäniň ykdysady taýdan ösen 10 ýurdunyň hataryna goşulmak ýaly maksatlara ýetmek üçin ýadro elektrik beketlerini gurmak Türkiýe üçin mejbury şertlerden birine öwrüldi.
Türkiýede ýadro energiýasy üçin edilen başlangyçlaryň taryhy 1950-nji ýyllara çenli baryp ýetýär. Emma geçen 60 ýylda Türkiýäniň ýadro bekedi gurup bilmezligi Türkiýäniň ykdysadyýeti üçin uly ýitgi. Türkiýe bilen şol bir ýyllarda ýadro energiýasy boýunça işe girişen Günorta Koreýa ýadro tehnologiýasyny 20 ýylyň dowamynda ösdürdi. Emma Türkiýede diňe 2018-nji ýylda Akkuýu ýadro energiýasy bekediniň düýbi tutuldy. Geçen möhletde yzgiderli häsýetde ýadro beketleriniň gurulmagyna döredilen bökdençlikler şu günki günde Türkiýäniň ykdysadyýetiniň esasy meselelerinden biri bolan ýokary energiýa importynyň ýüze çykmagyna sebäp boldy. Türkiýäniň Energetika ministrliginiň görkezijilerine görä, Akkuýu we Sinop beketleri ulanmaga berilenden soň Türkiýe elektrik önümçiliginiň 20 göterimine golaýyny şolardan üpjün eder. Şeýlelikde ýylda 16 milliard m3 tebigy gaz import etmez we ýylda 7,2 milliard dollar tygşytlar.
Döwletlerde ýadro energiýa meýilleşdirmesi; dizaýny, inženerçiligi, dolanşygy, hil gözegçiligi we howpsyzlyk düşünjesi bilen ýörite tehnologik tejribäni ýüze çykarýar. Şol sebäpli ýadro energiýa ýaly ösen tehnologiýa diňe bir elektrik önümçiligi däl. Şeýle ösen tehnologiýalar döwletlere köp zat gazandyrýar. Täze önümçilik usullaryny öwrenmek we olary kämilleşdirmek, ylmy, tehniki hem-de tehnologik mümkinçiligi artdyrmak, hil gözegçiligini we hili üpjün etmek, senagatda tapawutly iş ugurlarynyň açylmagy, täze iş ugurlarynda iş üpjünçiliginiň ýaýbaňlanmagy käbir mysallardan birnäçesi. Ýadro tehnologiýasy üstünlikli ornaşdyran ýurtlaryň başynda Günorta Koreýa durýar. Ýadro tehnologiýa Türkiýe ýokary derejede ylmy we tehnologik tejribäniň ornaşmagyna, tehniki tälim hiliniň ýokarlamagyna uly goşant goşar. Beýleki ugurlarda-da goşant goşujy güýç bolar we ugrukdyryjy pozisiýa eýelär.
Şol taslama bilen hem Türkiýede hem-de Russiýada iş şertleri dörär. Ýokary ukyply hünärmenleriň ýetişdirilmeginde-de hyzmatdaşlyk ediler. Häzirki wagtda Russiýadaky uniwersitetlerde 220-den gowrak türk talyplary ýadro tehnologiýa boýunça bilim alýar. Taslamanyň maksadyna görä 2023-nji ýylda birinji blogyň ulanmaga berilmegi meýilleşdirilýär. Taslamanyň üstünlikli tamamlanmagy türk-rus hyzmatdaşlygynyň hem görkezijisi bolar.
Türkiýäniň sebitinde we dünýäde beýgelýän güýç pozisiýasyny berkitmegi we güýjüni hasam artdyrmagy üçin energetika pudagynda uly ösüş etmegi möhüm. Şol jähtden ýadro energiýa tehnologiýasyna eýe bolmak Türkiýäniň ösmegine, abadanlygyna, energiýa garaşsyzlygyna, howpsyzlygyna we özygtyýarlylygyna goýulan ägirt uly maýa bolar. Ol diňe bir Türkiýe üçin däl, Ýewraziýa we Ýakyn Gündogar parahatçylygy hem-de abadançylygy üçin hem möhüm ösüş.


text:
Malidäki myhmanhanalaryň birine hüjüm guraldy
Maliniň Howpsyzlyk ministri wakada 2 adamyň ýogalandygyny habar berdi
Günbatar Afrikada ýerleşýän Maliniň paýtagty Bamako şäheriniň golaýyndaky myhmanhanalaryň birine hüjüm guraldy.
Wakada 2 adam ýogaldy.
Hüjüm Bamakonyň golaýynda myhmanhanalaryň birinde düýn agşam guraldy.
Umuman syýahatçylaryň galýan myhmanhana giren terrorçylar 20 adamy zamun aldylar.
Maliniň Howpsyzlyk ministri wakada 2 adamyň ýogalandygyny habar berdi.
Ministrligiň resmileri birnäçe wagt soň zamun alynan adamlaryň azat edilendigini mälim etdiler.


text:
Togtamyş han
Togtamyşyň hakyky ady Nasyreddin Togtamyş han (1342?-1405-08?. Tümen ýakynlary, günbatar Sibiriýa) 1380-1396-njy ýyllar aralygynda Altyn Orda hany bolupdyr. Ak Orda we Gök orda hanlyklaryny Altyn Orda döwletiniň saýasynda birleşdiripdir. Çingiz hanyň iň kiçi agtygy Orda hanyň neslinden gelip çykan. Juçynyň ogullaryndan Tuga Teýmiriň neslinden gelen Tüý Hojanyň ogludyr. Ak Orda hökümdary Urus han (hökümdarlygy 1369-1379) kakasyny öldürdip Samarkanda baryp Teýmiriň hyzmatynda durdy (1375). Teýmiriň hemaýaty bilen 1375-nji ýyldan başlap ilki Ak Orda hökümdary Teýmir Mäligi ýeňlişe sezewar edýär. Soňra gündogar Deşti-Gypçaga agalyk etdi (1377). 1378-nji ýylda Kalka söweşinde Günbatar Deşti-Gypjak hökümdary Kyýat Mamaý hany ýeňlişe sezewar edip Altyn Orda döwletini basyp aldy (1378) we dargan goşun birligini täzeden jemledi. Şonluk bilen Juçy ulusynyň Özbekler bilen birlikde Ak Orda we Altyn Orda gollaryny öz golastynda täzeden birleşdiren Togtamyş, garaşsyzlyk ugrunda jan edýän emirleri agzybir etdi. 1382-nji ýylda Moskwa şäher galasyny zabt etdi we Rus şazadalaryny Altyn Orda salgyt tölemeklerine mejbur etdi. Özüne baş göteren Rus şazadalyklary bilen Litwanýada agyr ýeňlişe ugratdy we bu ýerleri gol astyna aldy. Altyn Orda hanlygyny öňki kuwwatly ýagdaýyna getirip Seýhundan Turlaýa (Dniestr) Sygnak we Otrardan Kiýewe uzalan uly döwletiň hökümdary boldy.
Togtamyş bilen Teýmiriň aralygyndaky söweş[üýtget | edit source]
Ýokarda durup geçişimiz ýaly Teýmir Togtamyşa köp ýardamlar edipdi. Togtamyş bu edilen ýagşylyklary unudupdy we ony äsgermän başlapdy. Şunça başarnyklaryndan soňra Altyn Orda döwletiniň öňki serhetlerine bagly bolan Teýmire bagly bolan Horezmi yzyna gaýdyp almak isledi. Şol hem Teýmir bilen Togtamyşyň aralarynyň bozulmagyna getiripdir. Çozuşlar edip Teýmirli döwletiniň golastyndaky Azerbeýjana çozup girmekden çekinmedi (1387). 1388-nji ýylda Teýmiriň günbatar ýörüşlerinden peýdalanyp onuň ogly Omar Şeýhi ýeňip bütin Mawerannahra çozdy. Taýýarlyk görüp soňra Teýmire Gunduzja söweşinde ýeňilip bu sapar öz döwleti duşman kuwwatlary tarapyndan syndyryldy. Bu ýeňlişde Deşti-Gypjakdaky güýjini goraýan Togtamyş, Memluk soltany Berkuka ilçi ugradyp Teýmire garşy onuň bilen soýuzdaş boldy. Aryny almak üçin Teýmiriň Mardin we Diýarbekr üleklerine baran wagtlary Detbentden Şirwana bir sapar çozuş etdi we bütin halkyny gylyçdan geçirdi. Çozuşlary netijesinde ýykyp-ýakyşdyranyndan (1394) soňra, Altyn Orda ýörüşe çykan Teýmir bilen bolan Terek söweşinde (1395) hem ýene ýeňlişe sezewar bolýar. Ýeňilip Kazana (Gazan) janpenalary bilen sag-aman gaçyp gutuldy. Altyn Ordanyň paýtagty Saraý Berkäni basyp alan Teýmir, gaçan Togtamyşyň ýerine özüne gullukçy bolan emirlerden Teýmir Gutlugy hanlyga belläp bolýan ýerine gitdi. Teýmir çekilen wagty Togtamyş tagtyny täzeden ele alsa-da güýçli Nogaý emirlerinden Edige Mirzanyň goldawyny gazanan Teýmir Gutluga garşy turan meýdan söweşinde ýeňileninden soň tagty eýesine galdyryp Litwanýa şazadasy Wytauta sygynmaga mejbur boldy (1397). Golastyna berilen Litwanýa goşunynyň kömegi bilen Teýmir Gutluga we Edige Mirza garşy alyp baran ikinji söweşinde hem ýeňildi (1399) we Deşti-Gypjaga gaçdy. Günbatar Sibiriýada dost saýan käbir Gypjak emirleriniň ýanynda gizlinlikde ýaşamaga başlady. Timur Gutlug öleninden soňra (1401) täzeden ýerine geçmäge taýynlyk gören Edige Mirza tarapyndan Tümen ýakynlarynda tutulup öldürildi. Käbir çeşmeler Karaton derýada yzarlanyp öldürilendigini bildirýär. Togtamyş taryhda Altyn Orda döwletiniň toplanyp güýçlenmegine sebäp bolan, soňra Teýmir bilen jeň edip ýeňlişe sezewar bolan hökümdar diýlip tanalýar.
Çeşmeler[üýtget | edit source]
Ana Britannica, jilt 30, s. 100 (1994) Beýik Larousse, 22. Cilt, s. 11584


text:
Ýakut Hamawy «Kitap mugjam-ul-buldan» («ýurtlar sözlügi») diýen kitabynda Horezm barada şeýle maglumatlary beripdir: «Gadym zamanlarda ýaşap geçen patyşalarynyň biri ýurdunyň dört ýüz sany raýatyna gaharlanypdyr. Patyşa olary bu ýerden ýüz parsah uzaklykda bolan dirilik nyşany ýok ýere zyňmaklygy buýrupdyr. Nökerler şeýle ýeriň Käs şäheriniň ornundan başga ýerden tapmandyrlar. Olary şol ýere taşlap, yzlaryna gaýdypdyrlar. Aradan birnäçe wagt geçensoň, patyşanyň ýadyna şol raýatlar düşüpdir. Patyşa olardan habar almagy buýrupdyr. Nökerler gelip görseler, olaryň çatmalary dikendiklerini we balyk tutup iýýändiklerini görüpdirler. Çatmalaryň töwereginde köp odun basylypdyr. Olardan: «Siziň halyňyz niçik?» diýip sorapdyrlar.
Olar: «Biziň iýýän balygyň etidir» diýip, balygy görkezipdirler. Olar ýene sözlerini dowam etdirip: «Biz odun ýakyp balyklary bişirýäris, şeýdip nahar edinýäris!» diýipdirler. Nökerler yzlaryna gaýdyp, gören zatlaryny patyşa habar beripdirler. Şondan soň olaryň ýaşaýan ýerleri «Horezm» adyny alypdyr. Horezm dilinde «et» «hor», «odun» bolsa «rezm» sözüdir. Ilki ol ýere adamlar Horrezm diýipdirler. Soň ýeňilleşdirip bir «r» harpyny aýtmandyrlar. Şeýdip ol ýeriň ady Horezm bolupdyr. Patyşa şol dört ýüz raýatyna dört ýüz keniz iberipdir. Olara bugdaý, arpa beripdir. Olara ekin ekmekligi buýrupdyr. Abu Reýhan Birunynyň ýazan «Horezm barada habarlar» atly kitabynda Horezmiň gadym wagtlarda Pil diýlip atlandyrylandygyny ýazypdyr.
Horezm adynyň gelip çykyşy barada rowaýat
Ýakut Hamawy «Kitap mugjam-ul-buldan» («ýurtlar sözlügi») diýen kitabynda Horezm barada şeýle maglumatlary beripdir: «Gadym zamanlarda ýaşap geçen patyşalarynyň biri ýurdunyň dört ýüz sany raýatyna gaharlanypdyr. Patyşa olary bu ýerden ýüz parsah uzaklykda bolan dirilik nyşany ýok ýere zyňmaklygy buýrupdyr. Nökerler şeýle ýeriň Käs şäheriniň ornundan başga ýerden tapmandyrlar. Olary şol ýere taşlap, yzlaryna gaýdypdyrlar. Aradan birnäçe wagt geçensoň, patyşanyň ýadyna şol raýatlar düşüpdir. Patyşa olardan habar almagy buýrupdyr. Nökerler gelip görseler, olaryň çatmalary dikendiklerini we balyk tutup iýýändiklerini görüpdirler. Çatmalaryň töwereginde köp odun basylypdyr. Olardan: «Siziň halyňyz niçik?» diýip sorapdyrlar.


text:
4 Eylül 2015 Cuma
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Mejlisi
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi, onda ýurdumyzyň halk hojalygynyň pudaklarynyň şu ýylyň sekiz aýyndaky işleriniň netijeleri jemlenildi, birnäçe resminamalaryň taslamalary ara alnyp maslahatlaşyldy, şeýle hem döwlet durmuşynyň möhüm meselelerine garaldy.
Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibine geçmek bilen, Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy A.Nurberdiýewa söz berdi, ol parlamentiň şu ýylyň sekiz aýynda ýurdumyzyň kanunçylyk-hukuk binýadyny döwrebaplaşdyrmak boýunça alyp baran işleri, 28-nji awgust – 3-nji sentýabr aralygynda Zenan Parlament baştutanlarynyň 10-njy duşuşygyna hem-de Parlament baştutanlarynyň 4-nji Bütindünýä maslahatyna gatnaşmak üçin Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna bolan iş saparynyň jemleri, şeýle hem 10-njy sentýabrda Türkmenbaşy şäheriniň Awaza etrabynda geçiriljek Türkmenistanyň Ýaşulular maslahatyna görülýän taýýarlyk barada habar berdi.
A.Nurberdiýewa geçen 8 aýyň dowamynda milli parlamentiň mejlisleriniň yzygiderli geçirilendigini, şol mejlisleriň dowamynda deputatlar tarapyndan Türkmenistanyň Kanunynyň 72-siniň hem-de Türkmenistanyň Mejlisiniň kararlarynyň 47-siniň kabul edilendigini, häzirki wagtda hünärmenler we pudak edaralarynyň wekilleri bilen bilelikde beýleki kanunlaryň hem-de kadalaşdyryjy-hukuk namalarynyň işlenilip taýýarlanylýandygyny habar berdi, bu resminamalar milli Liderimiziň başlangyjy bilen geçirilýän döwlet ösüş maksatnamalarynyň üstünlikli amala aşyrylmagyna, türkmen jemgyýetiniň jebisligini we durnuklylygyny has-da pugtalandyrmaga, demokratiki binýadyny berkitmäge ýardam berer.
Şunuň bilen birlikde, deputatlar halkara işlerine işjeň gatnaşýarlar, parlamentara gatnaşyklaryny yzygiderli ösdürýärler. Şunuň bilen baglylykda, Mejlisiň ýolbaşçysy türkmen wekiliýetiniň Nýu-Ýorkda geçirilen Zenan Parlamentleriň baştutanlarynyň 10-njy duşuşygyna hem-de Parlament baştutanlarynyň 4-nji Bütindünýä maslahatynyň işine gatnaşmagynyň netijeli bolandygyny belledi.
Soňra milli parlamentiň Başlygy Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy şäheriniň Awaza etrabynda 10-njy sentýabrda geçiriljek Türkmenistanyň Ýaşulularynyň nobatdaky maslahatyna görülýän taýýarlyk barada habar berdi. Maslahata taýýarlyk görmek işleri bilen baglanyşykly ähli guramaçylyk meseleleri çözülýär. Häzirki wagtda umumymilli maslahatda ara alyp maslahatlaşmak üçin resminamalar, dolandyryş-çäk özgertmeleri we beýlekiler boýunça teklipler taýýarlanyldy.
Döwlet Baştutanymyz habary diňläp, ýurdumyzda döwrebap kanunçylyk-hukuk binýadyny döretmek boýunça milli parlamentiň möhüm ornuny hem-de deputatlaryň saýlawçylaryň ynamyny ödemek boýunça ýokary jogapkärçiligini belledi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R. Meredowa söz berildi. Ol şu ýylyň sekiz aýynda Daşary işler ministrligi tarapyndan ýurdumyzyň daşary syýasat ugrunyň 2013-2017-nji ýyllar üçin Konsepsiýasyny durmuşa geçirmek boýunça geçirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Garaşsyz hem Bitarap Türkmenistan ikitaraplaýyn, şeýle hem köptaraplaýyn görnüşde, abraýly sebit we halkara guramalarynyň hem-de düzümleriniň çäklerinde oňyn hyzmatdaşlygy üstünlikli ösdürýär. Şu döwürde hormatly Prezidentimiziň daşary ýurtlaryň birnäçesine bolan saparlarynyň, şeýle hem daşary ýurt döwletleriniň Baştutanlarynyň ýurdumyza bolan saparlarynyň netijeleri munuň aýdyň subutnamasydyr.
Umuman, hasabat döwründe Daşary işler ministrligi arkaly Türkmenistana daşary ýurt wekiliýetleriniň 350-si geldi. Şol döwürde daşary ýurtlara Türkmenistanyň 581 wekiliýeti iberildi. Halkara ähmiýetli çäreleriň 161-si, şol sanda netijeli gatnaşyklary pugtalandyrmaga ýardam edýän hem-de umumy abadançylygyň maksatlaryna laýyk gelýän maslahatlar, okuw maslahatlary, duşuşyklar geçirildi. Hasabat döwründe halkara resminamalarynyň 158-sine gol çekildi.
Şu geçen döwürde Daşary işler ministrlikleriniň arasyndaky ikitaraplaýyn geňeşmeleriň 30-sy, şeýle hem bilelikdäki hökümetara toparlarynyň mejlisleriniň 15-si geçirildi. Şol toparlaryň işi bolsa daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň hem-de ynsanperwer – medeni gatnaşyklaryň kuwwatyndan netijeli peýdalanmaga gönükdirilendir.
Wise-premýer, daşary işler ministri şeýle hem döwlet Baştutanymyzyň tabşyrmagy boýunça Türkmenistanyň, Azerbaýjan Respublikasynyň we Türkiýe Respublikasynyň daşary işler ministrleriniň üçtaraplaýyn duşuşygyna gatnaşmak maksady bilen şu ýylyň 28-29-njy awgustynda Türkiýe amala aşyrylan iş saparynyň netijeleri barada hasabat berdi. Duşuşygyň esasy maksady üç döwletiň Baştutanlarynyň birinji Sammitine taýýarlyk görmek bilen baglanyşykly meseleleri ara alyp maslahatlaşmakdan ybarat boldy. Bu duşuşyk şu ýylyň güýzünde ýurdumyzda geçiriler.
Hasabatyň çäklerinde şeýle hem Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 70-nji mejlisiniň işine gatnaşmak üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygyndaky hökümet wekiliýetiniň şu ýylyň 24-27-nji sentýabrynda Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna boljak iş saparyna taýýarlyk görlüşi barada habar berildi. Bütindünýä forumynyň gün tertibine syýasy, durmuş-ykdysady, ynsanperwer, ekologiýa we beýleki möhüm meseleleriň ençemesi giriziler.
BMG-niň Baş Assambleýasynyň ýubileý mejlisiniň münberinden Türkmenistanyň ileri tutulýan garaýyşlary, şeýle hem netijeli halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmäge, sebit we dünýä möçberinde durnukly ösüş üçin amatly şertleri döretmäge gönükdirilen oňyn başlangyçlary beýan ediler.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň giň halkara hyzmatdaşlyk ugruna, häzirki döwrüň wajyp meselelerini çözmek boýunça dünýä bileleşiginiň tagallalaryna işjeň gatnaşmaga ygrarlydygyny tassyklady.
Milli Liderimiz Türkmenistanyň, Azerbaýjan Respublikasynyň we Türkiýe Respublikasynyň Prezidentleriniň üçtaraplaýyn duşuşygyna taýýarlyk görmek meselesine degip geçip, üç döwletiň hem-de halklaryň arasyndaky dostluk gatnaşyklaryny we özara bähbitli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmakda bu duşuşygyň uly ähmiýete eýedigini nygtady. Döwlet Baştutanymyz türkmen, türk we azerbaýjan halklaryny köpasyrlyk taryhy-medeni umumylygyň, dostluk we doganlyk gatnaşyklarynyň baglanyşdyrýandygyny aýdyp, ählumumy abadançylygyň we ösüşiň bähbitlerine laýyk gelýän üçtaraplaýyn hyzmatdaşlyga täze itergi berjek ýokary derejedäki duşuşygyň guramaçylykly geçirilmegini üpjün etmegi tabşyrdy. Häzirki wagtda bu gatnaşyklar ýurtlarymyzyň arasyndaky netijeli hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmak we giňeltmek üçin ygtybarly binýat bolup hyzmat edýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Birleşen Milletler Guramasy bilen strategiki häsiýete eýe bolan hyzmatdaşlygynyň meselelerine geçip, ýurdumyzyň mundan beýläk hem ählumumy parahatçylygy we howpsuzlygy pugtalandyrmak maksady bilen oňyn halkara gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga, sebit we dünýä möçberinde netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmäge hemmetaraplaýyn ýardam bermäge taýýardygyny nygtady. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz şu ýyl bellenilýän şanly senäniň – Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk derejesine eýe bolmagynyň 20 ýyllygynyň BMG-niň 70 ýyllyk ýubileýi bilen gabat gelmeginiň uly ähmiýetiniň bardygyny belledi.
Milli Liderimiz BMG-niň Baş Assambleýasynyň 70-nji mejlisine gatnaşmak üçin ýurdumyzyň Hökümet wekiliýetiniň ABŞ-a boljak iş saparyna taýýarlyk görmek meselelerine örän jogapkärli hem-de toplumlaýyn çemeleşmegiň wajypdygyny nygtap, wise-premýere, daşary işler ministrine bu babatda degişli tabşyryklary berdi.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Birleşen Milletler Guramasynyň çäklerinde hyzmatdaşlygyň geljegini şöhlelendirýän Türkmenistanyň ileri tutulýan garaýyşlaryny hem-de halkara başlangyçlarynyň many-mazmunyny dünýä jemgyýetçiligine düşündirmek boýunça işleriň yzygiderli alnyp barylmagynyň möhümdigini belledi. Munuň özi bolsa bütin dünýäde parahatçylygy we howpsuzlygy üpjün etmek, ählumumy durnukly ösüş babatda zerur şertleri döretmek maksady bilen netijeli hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmäge gönükdirilendir.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Hojamämmedow şu ýylyň sekiz aýynda milli ykdysadyýetimiziň ösüşiniň netijeleri barada hasabat berdi. Milli Liderimiziň paýhasly ýolbaşçylygynda amala aşyrylýan ykdysady syýasaty, halkymyzyň abadançylygynyň ýokarlandyrylmagyna gönükdirilen toplumlaýyn çäreleriň durmuşa geçirilmegi netijesinde ähli pudaklar ýokary görkezijilere eýe boldy.
Hasabat döwründe jemi içerki önümiň ösüş depgini 108,3 göterim derejesinde üpjün edildi. Munuň özi ýurdumyzyň ykdysady taýdan durnukly ösýändigini alamatlandyrýar. Milli ykdysadyýetimiziň senagat pudagynda bu görkeziji 103,5 göterime, gurluşykda --112,6 göterime, ulag we aragatnaşyk toplumlarynda-- 111,9 göterime, söwdada-- 112,7 göterime, oba hojalygynda-- 112,3 göterime, hyzmatlar ulgamynda bolsa 112,3 göterime barabar boldy. Şu ýylyň sekiz aýynda jemi öndürilen önümiň ösüş depgini geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 107,2 göterime deň boldy.
Şu ýylyň ýanwar-awgust aýlarynda 2014-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, bölek satuw haryt dolanyşygy 19,4 göterim artdy. Halkyň sarp edýän harytlaryna we ilata edilýän hyzmatlara bolan nyrhlar bellenilen çäkde saklandy.
Şu ýylyň sekiz aýynda ýurdumyzyň ähli edaralarynda we kärhanalarynda ortaça aýlyk haklarynyň görkezijisi hem ýokarlandy. Daşary söwda dolanyşygynda oňyn ösüş gazanyldy. Hasabat döwründe onuň möçberi ABŞ-nyň 16,2 milliard dolllaryna barabar boldy.
Şeýle hem ýurdumyzyň ministrlikleriniň hem-de pudak edaralarynyň hasabyna eksport edilen harytlardan we hyzmatlardan gelip gowuşýan daşary ýurt serşdeleriniň meýilnamasynyň ýerine ýetirilendigi barada aýdyldy.
Wise-premýer ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň milli maksatnamalarynyň durmuşa geçirilişi, senagat we medeni maksatly iri desgalaryň gurluşygynyň depgini barada habar berdi. Hasabat döwründe özleşdirilen maýa goýumlarynyň möçberi 32,8 milliard manada barabar boldy.
"Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň durmuş-ýaşaýyş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen görnüşdäki Milli maksatnamasynda" kesgitlenen işleriň meýilnamasyna laýyklykda, şu ýylyň ýanwar-awgust aýlarynda suw arassalaýjy desgalaryň ikisiniň, dumuş maksatly desgalaryň 51-siniň gurluşygy tamamlandy. Mundan başga-da, desgalaryň 118-sinde, 1 million inedördül metr ýaşaýyş jaýlarynda, inženerçilik ulgamlarynda gurluşyk işleri alnyp baryldy. Şu desgalaryň gurluşygynda 3,3 milliard manat möçberde düýpli maýa goýum serişdeleri özleşdirildi.
Hasabat döwründe welaýatlaryň senagat düzümini ösdürmegiň esasy ugurlaryna laýyklykda, häzirki wagtda binalaryň we desgalaryň
142-siniň gurluşygy tamamlandy. Şeýle hem 166 desgada gurluşyk-gurnama işleri dowam edýär.
Şu ýylyň sekiz aýynyň jemleri boýunça ýurdumyzyň Döwlet býujetiniň girdeji böleginiň meýilnamasy 100,3 göterim, çykdajy böleginiň meýilnamasy bolsa 84,7 göterim ýerine ýetirildi. Ýanwar-awgust aýlarynda aýlyk haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary we talyp haklary doly maliýeleşdirildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýeriň ünsüni ykdysadyýetimiziň depginli ösüşini üpjün etmek üçin ähli mümkinçilikleri herekete girizmegiň zerurdygyna çekdi. Döwlet Baştutanymyz milli özgertmeler maksatnamalarynda kesgitlenen wezipeleriň üstünlikli ýerine ýetirilmeginiň möhümdigini belläp, maliýe-ykdysady ulgamynyň edaralarynyň işine berk gözegçiligi üpjün etmegiň zerurdygyny nygtady. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz ähli ministrlikleriň we pudak edaralarynyň gazanýan netijelerine yzygiderli gözegçilik etmek barada wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Ýazmuhammedowa gözegçilik edýän düzümlerinde şu ýylyň sekiz aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri, ýurdumyzyň durmuşyndaky şanly wakalara we medeni-durmuş maksatly desgalaryň açylyşyna, şeýle hem Türkmenistanyň Mongoliýadaky Medeniýet günlerine görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdi.
Wise-premýer medeniýet ulgamynyň edaralarynyň we köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işi barada aýdyp, ýurdumyzda we daşary ýurtlarda birnäçe halkara derejesindäki iri çäreleriň geçirilendigi hakynda habar berdi. Köpsanly dostlukly ýurtlarda iş saparlarynda bolan medeniýet işgärleri öz kärdeşleri bilen tejribe alyşdylar we halkymyzyň taryhy-medeni mirasyny wagyz etdiler. Daşary ýurtlaryň binäçesinde Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 20 ýyllygyna bagyşlanan çäreler guraldy.
Wise-premýeriň habar berşi ýaly, hasabat döwründe Türkmen döwlet neşirýat gullugynda kitap önümleriniň 237 görnüşi neşir edildi. Bitewi elektron kitaphana ulgamyny döretmek boýunça alnyp barylýan işler dowam edýär. Muzeýleriň, teatrlaryň, medeniýet ulgamynyň beýleki edaralarynyň we köpçülikleýn habar beriş serişdeleriniň işi döwrüň talabyna laýyk derejede kämilleşdirilýär.
Ýurdumyzyň sungat ussatlary, döredijilik toparlary sentýabr aýynda medeni çäreleriň uly maksatnamasyny taýýarladylar. Türkmenbaşy şäheriniň Awaza etrabynda medeni-durmuş maksatly birnäçe desgalaryň açylyşy, şeýle hem Türkmenistanyň Prezidentiniň "Türkmeniň Altyn asyry" döredijilik bäsleşiginiň ýeňijilerini sylaglamak mynasybetli ýörite konsert maksatnamasy taýýarlanyldy.
Wise-premýer 2015-nji ýylyň 22-24-nji sentýabrynda geçirilmegi meýilleşdirilýän Türkmenistanyň Mongoliýadaky Medeniýet günlerine görülýän taýýarlyk barada aýdyp, bu döredijilik çäresine gatnaşmak üçin ýörite toparyň bu ýurda ugradyljakdygyny belledi. Mongoliýanyň Bilim, medeniýet we ylym minisrtrliginde duşuşyk, konsert çykyşlary, türkmen halkynyň amaly-haşal sungatynyň, muzeý gymmatlyklarynyň sergisi göz öňünde tutulýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzda amala aşyrylýan giň möçberli özgertmeleriň manysyny döredijilikli açmagyň, häzirki döwürde Türkmenistanyň ýeten derejesini daşary ýurtlarda giňden wagyz etmegiň zerurdygyna ünsi çekdi. Milli Liderimiz raýatlaryň öndürijilikli zähmeti we döredijiligi üçin oňaýly şertleri hem-de halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmekde medeniýet ulgamynyň we köpçülikleýin habar serişdeleriniň işiniň üstünlikli . kämilleşmeginiň möhümdigini belledi
Döwlet Baştutanymyz medeni çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegiň zerurdygyny belläp, şol dabaralaryň Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň ruhuna laýyk gelip, ýurdumyzyň täze taryhynyň möhüm wakasyna öwrülmelidigini nygtady.
Döwlet Baştutanymyz dünýä bileleşiginiň ýurtlary bilen dostlukly
hem-de ynanyşmak gatnaşyklaryny saklamakda ynsanperwer hyzmatdaşlygyň möhümdigini belläp, milli medeniýetiň we sungatyň ösdürilmegini, baýlaşdyrylmagyny, işjeň tejribe alşylmagyny, türkmen halkynyň ruhy mirasynyň dünýä ýüzünde wagyz edilmegini şertlendirýän halkara çäreleriniň geçirilişine aýratyn ähmiýet berilmelidigini belläp, Türkmenistanyň Mongoliýa Respublikasyndaky Medeniýet günleriniň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek boýunça birnäçe görkezmeleri berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew özüniň gözegçilik edýän pudaklarynda şu ýylyň sekiz aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat bermek bilen, obasenagat toplumy boýunça önüm öndürmegiň we ýerine ýetirilen işleriň, hyzmatlaryň ösüş depginiň 101,4 göterime deň bolandygyny habar berdi.
Hususan-da, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, ýurdumyzda öndürilýän unuň mukdary-- 7,5 göterim, unaş önümleriniňki—13,4 göterim, bakja önümleriniň öndürilişi—7,4, üzümiňki – 2 göterim, et önümleri – 17,28 göterim, süýt önümleri bolsa 1,9 göterim artdy.
Maýa goýumlary özleşdirmek boýunça meýilnama 124,4 göterim ýerine ýetirildi. Manat dolanyşygynda bu görkeziji 1 milliard 18 million 555 müň manada deň boldy.
Şeýle hem wise-premýer ýurdumyzda möwsümleýin oba hojalyk işleriniň, şol sanda güýzlük bugdaý ekişiniň we pagta ýygymynyň barşy barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň Obasenagat toplumyny mundan beýläk-de sazlaşykly ösdürmegiň, oba hojalyk önümleriniň giň görnüşleriniň möçberlerini artdyrmagyň, degişlilikde ýurdumyzyň sarp ediş bazarlarynda azyk bolçulygyny üpjün etmegiň möhümdigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz ähli toplumlaýyn çäreleriň, şol sanda pagta ýygymynyň we güýzlük bugdaý ekişiniň öz wagtynda hem-de ýokary hilli geçirilmegini talap etdi. Şeýle hem milli Liderimiz bol hasyl almak maksady bilen, oba hojalyk ekinlerine ideg etmek boýunça ähli agrotehniki çäreleriň ýokary derejede ýerine ýetirilmeginiň möhümdigine ünsi çekdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow döwlet syýasatynda ekologiýa ulgamynyň ähmiýetlidine ünsi çekip, ýurdumyzyň daşky gurşawy goramak boýunça dünýä bileleşigini tolgundyrýan meseleleriň oňyn çözülmegine önjeýli goşant goşýandygyny, bu ulgamda köpsanly halkara guramalary bilen özara işjeň hyzmatdaşlyk edýändigini belledi.
Bu başlangyçlaryň mundan beýläk-de öňe sürülmeginiň we iş ýüzünde durmuşa geçirilmeginiň möhümdigini belläp, döwlet Baştutanymyz wise-premýere bu babatda birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew gözegçilik edýän ulgamlarynda şu ýylyň sekiz aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzyň bilim we ylym ulgamynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak we döwrebaplaşdyrmak, şeýle hem sporty we bedenterbiýäni ösdürmek boýunça görülýän çäreler barada habar berildi.
Hasabat döwründe, ýurdumyzda 12 müň 124 orunlyk orta mekdepleriň 25-si, 2 müň 410 orunlyk çagalar baglarynyň 15-si, Aşgabatdaky A.Kekilow adyndaky Mugallymçylyk mekdebiniň täze binalar toplumy, şeýle hem Lebap welaýatynda 300 orunlyk çagalar sagaldyş we dynç alyş merkezi dabaraly açylyp ulanmaga berildi.
Okuw kitaplarynyň we gollanmalaryň golýazmalarynyň 191-si taýýarlanyldy we çapa berildi, olardan 118-si neşir edildi.
Hasabat döwründe ders we taslama bäsleşiklerinde ýeňiji bolan ýurdumyzyň zehinli mekdep okuwçylary halkara ders, taslama we internet bäsleşiklerine gatnaşyp, jemi 132 medala, şol sanda 45 altyn, 50 kümüş, 37 bürünç medala mynasyp boldular. Ýurdumyzyň talyplary hem halkara bäsleşiklerinde üstünlikli çykyş etdiler. Olar 109 medala, şol sanda 20 altyn, 44 kümüş we 45 bürünç medala eýe boldular.
Şu okuw ýylynda ýurdumyzyň ýokary okuw mekdeplerine 7 müň 128 talyp, orta hünär okuw mekdeplerine bolsa 8 müň 342 talyp okuwa kabul edildi.
Wise-premýer saglygy goraýyş we derman senagaty ulgamyndaky görkezijiler barada aýdyp, hasabat döwründe Döwlet meýletin saglygy goraýyş ätiýaçlandyrmasyndan gelip gowşan serişdeleriň möçberiniň 115 göterim, ýerine ýetirilen hyzmatlardan we ýerlenen önümlerden 114 göterim ösüş gazanylandygyny belledi. Bu görkeziji gyzyl pulda girdeji almakda 102 göterime, derman serişdelerini öndürmekde bolsa 142 göterime deň boldy.
Şunuň bilen birlikde, milli syýahatçylyk ulgamyny ösdürmek, pudagyň düzümini döwrebaplaşdyrmak boýunça maksada laýyk çäreler görülýär. Şunuň bilen baglylykda, hasabat döwründe 69 müň 412 syýahatça hyzmat edilendigi we geçen ýylyň şu döwrüne garanyňda, 106,6 göterim ösüş gazanylandygy bellenildi. Türkmenistanyň Syýahatçylyk baradaky döwlet komitetiniň maliýe-hojalyk işinden alnan umumy girdeji 111,8 göterim, gyzyl pul girdejiniň möçberi 101,3 göterim artdy.
Şeýle hem şu ýylyň sekiz aýynyň dowamynda türkmenn türgenleriniň 116 halkara ýaryşyna gatnaşyp, olarda jemi 244 medal, şol sanda 87 altyn, 57 kümüş we 100 bürünç medala mynasyp bolandyklary bellenildi.
Hasabatyň çäklerinde wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna Gurban baýramyny bellemek hakyndaky Permanyň hem-de Haj parzyny berjaý etmek üçin 188 zyýaratçyny Saud Arabystany Patyşalygyna ibermek hakyndaky buýrugyň taslamalaryny hödürledi. Şu ýyl Gurban baýramy 24-25-26-njy sentýabrda bellenilip geçiler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň bilim we ylym, şeýle hem saglygy goraýyş ulgamlaryny yzygiderli kämilleşdirmegiň, bu ileri tutulýan ugurlarda amala aşyrylýan özgertmeleriň netijeliligini ýokarlandyrmagyň wajypdygyna ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyz şeýle hem ýurdumyzda sporty we syýahatçylygy ösdürmek, munuň üçin bar bolan uly kuwwatdan we mümkinçiliklerden doly peýdalanmak boýunça möhüm çäreleriň görülmeginiň ähmiýetini nygtady. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz degişli maksatnamalaryň durmuşa geçirilmegini berk gözegçilikde saklamak babatda anyk tabşyryklary berdi. Hormatly Prezidentimiz şeýle hem ýokarda agzalyp geçilen bu ulgamlaryň düzümini döwrebaplaşdyrmaga, olar üçin ýokary hünärli işgärleri taýýarlamaga, dünýäniň öňdebaryjy tejribesini öwrenmäge hem-de ornaşdyrmaga toplumlaýyn çemeleşmegiň möhümdigini belläp, bu babatda wise-premýere degişli görkezmeleri berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow "Gurban baýramyny bellemek hakyndaky" Permana gol çekip, bu nurana baýramçylygyň däpleriniň gadymdan bäri parahatçylyk söýüjilik, ynsanperwerlik, rehimdarlyk we hoşniýetlilik ýörelgelerine ygrarly bolan türkmen halkynyň ruhy gymmatlyklarynyň mizemezligine şaýatlyk edýändigini nygtady. Döwlet Baştutanymyz häzirki döwürde mukaddes Gurban baýramynyň halkymyzyň agzybirliginiň we jebisliginiň, onuň özüniň baý taryhy-medeni mirasyna aýawly garaýandygynyň aýdyň nyşany bolup durýandygyny belledi. Munuň özi eziz Watanymyzyň gülläp ösmeginiň hem-de häzirki we geljekki nesilleriň abadançylygynyň esasy şertleriniň biridir.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu baradaky gürrüňi dowam edip, türkmen döwletiniň ýurdumyzyň zyýaratçylarynyň olaryň Gurban baýramy mynasybetli haj parzyny berjaý etmekleri üçin ähli şertleri döredýändigini aýtdy. Milli Liderimiz paýtagtymyzyň hem-de ýurdumyzyň ähli welaýatlarynyň wekilleri bolan türkmen zyýaratçylarynyň 188-sini Saud Arabystany Patyşalygyna haj parzyny berjaý etmek üçin ibermek baradaky Buýruga gol çekip, degişli guramaçylyk we beýleki meseleleriň ählisiniň öz wagtynda çözülmegini üpjün etmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Hojamuhammedow ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynda geçen sekiz aýda ýerine ýetrilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, nebitiň gaz kondensaty bilen çykarylyşynyň ösüş depgini 106,9 göterime, buraw işleriniň ösüş depgini 132,2 göterime, maýa goýumlary özleşdirmegiň ösüş depgini bolsa 145 göterime deň boldy.
Tebigy we ugurdaş gazy almak, uglewodorod serişdelerini gaýtadan işlemek we nebit önümlerini öndürmek, şeýle hem edaralarda, kärhanalarda we ýaşaýyş jaý toplumlarynda gaz hasaplaýjy enjamlary oturtmak babatda gazanylan görkezijiler barada hem hasabat berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, milli ykdysadyýetmiiziň esasy pudaklarynyň biri bolan nebitgaz toplumynyň hemmetaraplaýyn ösdürilmeginiň, öňdebaryjy tehnologiýalary hem-de işläp taýýarlamalary netijeli peýdalanmagyň hasabyna onuň maddy-enjamlaýyn binýadyny mundan beýläk-de pugtalandyrmagyň we döwrebaplaşdyrmagyň zerurdygyna ünsi çekdi.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, häzirki döwürde ýangyç-energetika toplumynda ýurdumyzyň halk hojalygynyň beýleki pudaklarynda bolşy ýaly, häzirkizaman önümçilik kuwwatlyklary döredilýär, dünýäniň belli önüm öndürijileriniň ýokary tehnologiýaly enjamlary bilen üpjün edilen kärhanalaryň gurluşygy alnyp barylýar we ulanylmaga berilýär. Döwlet Baştutanymyz şunuň bilen baglylykda, pudakda ýokary hilli önümleriň, aýratyn-da, ekspora niýetlenen önümleriň möçberleriniň artdyrylmagy boýunça durmuşa geçirilýän zerur çäreleriň ähmiýetlidigini belläp, bu babada wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Ereşow gözegçilik edýän senagat pudaklarynda şu ýylyň 8 aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijelei barada hasabat berdi.
Türkmenistanyň Senagat ministrligi boýunça 2015-nji ýylyň ýanwar-awgust aýlarynda öndürilen önümleriň umumy möçberiniň meýilnamasy 121,5 göterim ýerine ýetirildi, ösüş depgini bolsa 114,2 göterime deň boldy. Hususan-da, sementiň öndürilişi boýunça 105,8 göterim, magdan däl serişdeler boýunça 131,3 göterim, keramzitiň öndürilişi boýunça 113,3 göterim we gurnama demir-beton önümleriniň öndürilişi boýunça 106,9 göterim ösüş depgini gazanyldy.
Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrligi boýunça hasabat döwründe önümçilik meýilnamasy 110,3 göterim ýerine ýetirildi we ösüş depgini 101,9 göterime deň boldy. Nah ýüplügiň öndürilişi boýunça 110,1 göterim, nah matalaryň öndürilişi boýunça 110 göterim, tikin we örme önümleriň öndürilişi boýunça 107 göterim, ýüpek matalaryň öndürilişi boýunça 101,5 göterim, aýakgabyň öndürilişi boýunça 100,1 göterim ösüş depgini gazanyldy.
"Türkmenhaly" döwlet birleşigi boýunça 2015-nji ýylyň 8 aýynda öndürilen önümleriň meýilnamasy 110,4 göterim ýerine ýetirildi we ösüş depgini 108,7 göterime barabar boldy. Pudagyň kärhanalary tarapyndan şol döwürde 29 müň inedördül metr haly önümleri dokaldy we 102,5 göterim ösüş depgini üpjün edildi.
"Türkmenhimiýa" döwlet konserni boýunça hasabat döwründe öndürilen önümleriň ösüş depgini 221,5 göterime barabar boldy. Pudagyň kärhanalary tarapyndan mineral dökünleriň öndürilişi boýunça 216 göterim, tehniki ýoduň öndürilişi boýunça 100 göterim, tehniki uglerodyň öndürilişi boýunça 103,5 göterim we natriý sulfatynyň öndürilişi boýunça 120 göterim ösüş depgini gazanyldy.
Türkmenistanyň Döwlet balyk hojalygy komiteti boýunça hasabat döwründe önüm öndürmek boýunça ösüş depgini 174,3 göterime barabar boldy. Balyk we gaýtadan işlenilip gaplanan balyk önümleri boýunça 154,3 göterim ösüş depgini gazanyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, özümiziň baý çig mal serişdelerimiziň esasynda ýokary hilli hem-de ekologiýa taýdan arassa önümleri öndürmek boýunça döwrebap önümçilikleri döretmegiň, şol önümleriň bäsdeşlige ukyplylygyny üpjün etmegiň döwletimiziň senagat syýasatynyň esasy weztpeleriniň biridigini nygtady. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz hojalygy ýöretmegiň we dolandyrmagyň öňdebaryjy usullaryny ornaşdyrmagyň, önümçilik kuwwatlyklaryny artdyrmak hem-de ýurdumyzyň senagat taýdan ösüşiniň täze ugurlaryny özleşdirmek üçin senagat ulgamynda dünýäniň makroykdysady ýagdaýyny öwrenmegiň wajypdygyna ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyz pudakda önümçiligiň depginini güýçlendirmek meselesine ünsi çekip, bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Satlykow gözegçilik edýän ulag we aragatnaşyk ulgamlarynda şu ýylyň ýanwar-awgust aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Wise-premýer tutuş ulaglar we aragatnaşyk toplumy boýunça hasabat döwründe ýük daşamak, ýolagçy gatnatmak we aragatnaşyk hyzmatlary boýunça meýilnamanyň 118,6 göterime, şunda ösüş depgininiň 119,3 göterime barabar bolandygyny aýtdy.
Türkmenistanyň Demir ýol ulaglary ministrligi boýunça ýerine ýetirilen işleriň ösüş depgini 126,3 göterime deň boldy. Bu görkeziji ýolagçy dolanyşygynda 100,6 göterime barabar boldy.
Türkmenistanyň Awtomobil ulaglary ministrligi boýunça hasabat döwründe ýerine ýetirilen hyzmatlaryň ösüş depgini 125 göterim üpjün edildi. Bu görkeziji ýük dolanyşygynda 101,7 göterime, ýolagçy dolanyşygynda bolsa 101,4 göterime deň boldy.
Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi boýunça şu ýylyň ýanwar-awgust aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň ösüş depgini 105,9 göterim üpjün edildi. Şol döwürde ilatymyzyň aragatnaşyk hyzmatlaryna bolan isleglerini kanagatlandyrmak maksady bilen, ýurdumyz boýunça 407 müň, şol sanda 381 müň öýjükli belgi, 6 müň radiotellefon belgi we 20 müň ýerli telefon nokady gurnalyp, meýilnama 2,5 esse ýerine ýetirildi. Hasabat döwründe Oba milli maksatnamasyna laýyklykda 1 müň 544 telefon belgilik beketler gurnaldy hem-de 1 müň 490 kilometr aragatnaşyk ulgamy çekildi.
"Türkmenhowaýollary" döwlet milli gullugy boýunça sekiz aýyň dowamynda ýerine ýetirilen awiahyzmatlaryň ösüş depgini 114,4 göterime deň boldy. Bu görkeziji ýük dolanyşygynda 101,1 göterim, ýolagçy dolanyşygynda bolsa 100,1 göterim üpjün edildi.
Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugy boýunça hasabat döwründe ýerine ýetrilen işleriň ösüş depgini 130,3 göterime, ýük dolanyşygynda 101 göterime, ýolagçy dolanyşygynda bolsa 142 göterime deň boldy.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ulag ulgamynyň takyk we sazlaşykly işlemeginiň Türkmenistanyň durmuş-ykdysady taýdan üstünlikli ösüşini üpjün edýän esasy şertleriň biridigini belledi. Häzirki döwürde ýükleriň daşalyşynda hem-de ýolagçylaryň gatnadylyşynda işiň hili we ygtybarlylygy babatda bu ulgama ýokary talap bildirilýär. Munuň özi halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmäge hem ýardam etmelidir. Hormatly Prezidentimiz pudaklaýyn kärhanalaryň işini mundan beýläk hem kämilleşdirmek maksady bilen, döwrebap tehnikalary we enjamlary netijeli hem-de rejeli ulanmagyň wajypdygyny nygtady. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz ulaglaryň ähli görnüşlerinde – deňiz, demir ýol, howa we awtomobil ulaglarynda edilýän hyzmatlaryň ýokary derejesini, degişli düzümleriň sazlaşykly işlemegini üpjün etmek meselelerini hemişe gözegçilikde saklamagy talap etdi.
Döwlet Baştutanymyz milli ykdysadyýetimizi ösdürmekde ulag- aragtanaşyk toplumynyň ornunyň barha artýandygyny aýdyp, täze tehnologiýalary yzygiderli ornaşdyrmagyň, daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen tejribe hem-de peýdaly innowasion işläp taýýarlamalary alyşmagyň wajypdygyny nygtady.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Durdylyýew gözegçilik edýän düzümlerinde şu ýylyň ýanwar-awgust aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Hasabat döwründe Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrligi boýunça öndürilen önümiň we ýerine ýetirilen işleriň hem-de hyzmatlaryň meýilnamasy 123 göterim berjaý edildi. Şunda, 115,2 göterim ösüş depgini gazanyldy.
Türkmenistanyň Energetika ministrligi boýunça 2015-nji ýylyň sekiz aýynda öndürilen önümiň we ýerine ýetirilen işleriň hem-de hyzmatlaryň meýilnamasy 136,5 göterim ýerine ýetirildi. Şunda ösüş depgini 129,5 göterime deň boldy. Elektrik energiýasynyň öndürilişi 101,8 göterim ösüş depgini gazanyldy.
Türkmenistanyň Jemagat hojalygy ministrligi boýunça ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň ösüş depgini 112 göterime barabar boldy.
"Türkmenawtoýollary" döwlet konserni boýunça hasabat döwründe öndürilen önümiň we ýerine ýetirilen işleriň hem-de hyzmatlaryň meýilnamasy 114,3 göterime, ösüş depgini bolsa 106,5 göterime deň boldy.
Aşgabat şäheri boýunça 2015-nji ýylyň ýanwar-awgust aýlarynda maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna maýa goýumlaryny özleşdirmegiň meýilnamasy 127,9 göterim ýerine ýetirildi. Şeýle hem wise-premýer paýtagtymyzyň ulag ýollaryny tapgyrlaýyn esasda döwrebaplaşdyrmak we gurmak boýunça alyn barylýan işler, ýurdumyzyň baş şäherini abadanlaşdyrmak babatda durmuşa geçirilýän çäreler hakynda hasabat berdi.
Hasabatyň çäklerinde şu ýylyň 12-13-nji sentýabrynda geçirilmegi meýilleşdirilýän "Türkmenistanyň energetika senagatynyň ösüşiniň esasy ugurlary" atly halkara sergisine we maslahatyna görülýän taýýarlyk barada aýdyldy. Nobatdaky ýöriteleşdirilen forum ýurdumyzyň energetika ulgamynyň ýeten derejesini we geljekki ösüşini giňden beýan etmäge gönükdirlendir.
Şeýle hem wise-premýer Ahal welaýatynyň Derweze etrabynyň çäginde gurlan kuwwaty 504,4 MWt bolan gaz turbinaly elektrik bekediniň
hem-de Mary döwlet elektrik bekedinden "Atamyrat" podstansiýasyna we podstansiýa toplumyna çenli bolan 500 kilowoltlyk asma elektrik geçirijisini we beketler toplumyny açmaga görülýän taýýarlyk işleri barada habar berdi.
Elektrik energiýasyny Gündogar ugur boýunça eksport etmegiň möçberlerini artdyrmak maksady bilen, Mary döwlet elektrik bekediniň energiýa bloklaryny döwrebaplaşdyrmak işleri, Marynyň döwlet bekedinden Türkmenistanyň Owganystan bilen araçägine çenli LEP-500 elektrik geçirijiniň gurluşygy tamamlandy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, döwletimiziň Türkmenistanyň gurluşyk pudagynyň ösüşiniň hil taýdan täze derejä çykmagy üçin ähli şertleri döredýändigini, iri pudaklaýyn taslamalaryň durmuşa geçirilmegine uly maýa goýumlary gönükdirýändigini belledi. Döwlet Baştutanymyz senagat kuwwatlyklaryny diňe bir artdyrmak bilen çäklenmän, eýsem, onuň ýurdumyzyň gurluşykçylarynyň alyp barýan işlerini ýokary derejä çykarmaga bolan toplumlaýyn çemeleşmeleri üpjün etmelidigini nygtady.
Milli Liderimiz häzirki döwürde paýtagtymyzyň etraplarynyň abadanlaşdyrylmagyna serişdeleri gönükdirmegiň zerurdygyny belläp, eger gerek bolsa bu işe ähli pudaklaryň, welaýatlaryň gurluşyk guramalaryny, daşary ýurtlaryň kompaniýalaryny çekmelidigini aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe elektroenergiýa pudagynyň goşmaça kuwwatlyklaryny döretmek bilen baglanyşykly meseleleriň üstünde durup geçmek bilen, ýurdumyzyň goňşy Owganystan babatda üýtgewsiz orun eýeleýändigini, dostlukly owgan halkyna parahat we abadan durmuş gurmakda, durmuş-ykdysady düzümi dikeltmekde anyk kömek berýändigini nygtady. Elektrik energetika pudagyndaky gatnaşyklar türkmen-owgan hyzmatdaşlygynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýar. Energetika babatdaky hyzmatdaşlygy mundan býläk-de ösdürmek bilen baglanyşykly meselelere barada Türkmenistanyň Hökümeti bilen Owganystan Yslam Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda özara duşunişmek hakyndaky Ähtnama gol çekilmegi munuň aýdyň subutnamasydyr. Mälim bolşy ýaly, Türkmenistanda öndürilýän elektrik energiýasy Owganystanyň demirgazyk sebitlerine ýeňillikli şertlerde ugradylýar. Lebap we Mary welaýatlarynda degişli düzümiň täze desgalarynyň gurluşygynyň tamamlanmagy bilen ugradylýan elektrik energiýasynyň möçberleri artar. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz wise-premýere açylyş dabaralarynyň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek boýunça birnäçe tabşyryklary berdi.
Öňde boljak halkara sergisi we maslahaty barada aýtmak bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu çäreleriň geçirilmeginiň elektroenergetika pudagyndaky halkara işjeň gatnaşyklaryň mundan beýläk-de ösdürilmegine kuwwatly itergi berjekdigini belledi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwanynyň we Ministrler Kabinetiniň iş dolandyryjysy P.Taganow gözegçilik edýän ulgamlarynda şu ýylyň sekiz aýynda durmuşa geçirilen işleriň jemleri barada hasabat berdi.
Hasabat döwründe Türkmenistanyň Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi boýunça 2014-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, haryt dolanyşygynyň ösüş depgini 114,5 göterime, şol sanda bölek satuw haryt dolanyşygy boýunça 106,3 göterime, lomaý haryt dolanyşygy boýunça bolsa 118,6 göterime barabar boldy. Ministrligiň kärhanalary boýunça girdejileriň ösüş depgini 100,6 göterime barabar boldy. Sekiz aýyň jemleri boýunça özleşdirilen maýa goýumlarynyň möçberi 145,3 göterime deň boldy.
Şu ýylyň ýanwar-awgust aýlarynda Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynda söwdalaşyklaryň 167-si geçiirldi. Hasabat döwründe jemi 14 müň 336 şertnama bellige alyndy. Import-eksport şernamalarynyň bahasy 11 milliard 740,4 million manat, gurluşyk şertnamalarynyň jemi bahasy 21 milliard 452,8 million manat boldy. Daşary ýurt pulunda gelip gowşan serişdeleriň ösüş möçberi 100,5 göterime ýetdi. Hasabat döwründe jemi 81,58 million manatlyk girdeji alynda we meýilnama 118,8 göterim ýerine ýetirildi.
Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy boýunça şu ýylyň sekiz aýynda 10,3 million manatlyk hyzmat edildi, ösüş depgini 110,6 göterime deň boldy. Bu edaranyň düzüm bölekleri tarapyndan alnan girdejiniň möçberi 106,6 göterim boldy. Hyzmatlardan gelip gowuşýan daşary ýurt pul serişdeleriniň möçberi 116,8 göterime ýetirildi. Hasabat döwründe 17 sergi we 17 maslahat geçirildi.
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi boýunça ýanwar-awgust aýlarynda 283,6 million manatlyk senagat we 402,9 million manatlyk oba hojalyk önümleri öndürildi. Bu görkezijiler degişlilikde 20,6 göterim we 3,1 göterim artdy. Gurluşyk-gurnama işleriniň ösüş depgini 100,9 göterime deň boldy. Haryt dolanyşygy boýunça 124 göterim ösüş üpjün edildi. Hyzmat ulgamynda bu görkeziji 128,6 göterime barabar boldy.
Hasabatyň çäklerinde hormatly Prezidentimiziň söwda ulgamynyň işini kämilleşdirmek boýunça ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada habar berildi. Döwlet Baştutanymyzyň görkezmelerine laýyklykda, Türkmenistana daşary ýurtlardan getirilýän we ýurdumyzdan çykarylýan harytlaryň käbir görnüşlerine gümrük paçlaryny artdyrmagyň maksada laýyklygy baradaky mesele öwrenldi. Geçirilen işleriň netijesinde degişli kararyň taslamasy taýýarlanyldy. Bu sanawa önümleriň 6 görnüşi, şol sanda şöhlat önümleri, gök-miwe önümleri, miwe şireleri we beýlekiler girýär.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň haryt öndürijileriniň önümleriniň dünýäniň dürli döwletlerinde uly islegden peýdalanýandygyny aýdyp, şol önümleriň ýerleşdirilýän bazarlarynyň gerimini okgunly giňeltmek maksady bilen, degişli çäreleriň geçiirlmeginiň möhümdigini belledi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow söwda we hyzmatlar ulgamynyň kärhanalarynyň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmek bilen baglanyşykly meseleleri hemişe üns merkezinde saklamagyň zerurdygyny nygtap, bu babatda wise-premýere birnäçe görkezmeleri berdi.
Döwlet Baştutanymyz Türkmenistana getirilýän we ýurdumyzdan çykarylýan harytlaryň käbir görnüşlerine gümrük paçlaryny ýokarlandyrmak baradaky resminamanyň taslamasyny umuman goldap, bu çözgüdiň ýurdumyzyň önüm öndürijilerini mundan beýläk-de höweslendirmäge, olaryň bähbitlerini goramaga hem-de öndürilýän önümleriň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga ýardam berjekdigini belledi. Milli Liderimiz degişli Karara gol çekip, wise-premýere bu resminamanyň ýerine ýetirilmegine gözegçilik etmegi tabşyrdy.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň mejlisiniň jemlerini jemlemek bilen, käbir kemçilikleriň bardygyny garamazdan, milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň 8 aýda ýeten sepgitleriniň ähli maksatnamalaryň umuman üstünlikli amala aşyrylýandygyny alamatlandyrýar diýip belledi. Ol maksatnamalar halkymyzyň durmuş derejesini mundan beýläk-de ýokarlandyrmaga, ykdysadyýeti diwersifikasiýa ýoly bilen senagatlaşdyrmaga gönükdirilendir.
Bitarap döwletimiz BMG, ÝHHG, Ýewropa Bileleşigi, ŞHG, GDA we Ykdysady hyzmatdaşlyk guramasy ýaly iri halkara guramalary bilen giň hyzmatdaşlygy amala aşyrýar diýip bellemek bilen, milli Liderimiz şunuň bilen baglylykda türkmen wekiliýetiniň Türkmenistanyň Mejlisiniň başlygynyň ýolbaşçylygynda BMG-da geçirilen Zenan parlament baştutanlarynyň 10-njy halkara duşuşygyna we Parlament baştutanlarynyň 4-nji Bütindünýä maslahatyna gatnaşandygyny, ol forumda Mejlisiň Başlygy A.Nurberdiýewanyň gender deňligi boýunça çykyş edendigini belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mundan başga-da, sentýabr aýynda ýurdumyzyň hökümet wekiliýetiniň BMG-niň Baş Assambleýasynyň 70-nji mejlisiniň işine gatnaşjakdygyny aýtdy, onda ählumumy energetika howpsuzlygyny üpjün etmek, ekologiýa howpsuzlygy, ulag düzümlerini kämilleşdirmek ýaly meselelere garalar, şeýle hem bilim we medeniýet, adam hukuklary we azatlyklary, ählumumy howpsuzlygy pugtalandyrmak hem-de durnukly ösüş meseleleri ara alyp maslahatlaşylar diýip aýtdy.
Berkarar döwletimiziň içeri syýasaty barada aýdylanda bolsa, ykdysadyýetimiziň pudaklarynda geçen ýarym ýylda alnyp barlan işleriň netijeleri daşarky we içerki serişdelerimiziň ýeterlik möçberde bardygyny gözkezýär. Ykdysadyýetiň ähli pudaklarynda gazanylan oňyn netijeler bize jemi içerki önümiň ösüşini ýokary derejede saklamaga mümkinçilik berýär. Biz ýurdumyzda ygtybarly salgyt-býujet we pul-karz syýasatyny alyp barýarys. Netijede, hususy hem-de döwlete degişli pudaklara goýulýan maýa goýumlarynyň möçberi artýar. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdireniňde maýa goýumlarynyň möçberi 8,2 göterim ýokarlandy. Zähmet haklarynyň möçberi ortaça 10 göterim köpeldi. Milli pulumyz bolan manadyň hümmeti hem şol bir derejede durnukly saklanýar. Diýarymyzda bahasy 50 milliard amerikan dollaryndan hem geçýän köp sanly desgalar guruldy we täze desgalaryň gurluşygy ýokary depginler bilen alnyp barylýar. Ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň çäklerinde biz daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ýerini tutýan önümleri öndürmek, beýleki döwletlere iberilýän harytlaryň möçberlerini artdyrmak, elektron senagatyny döretmek boýunça kabul edilen täze döwlet maksatnamalaryny durmuşa geçirip başladyk diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.
Oňat netijeleriň gazanylandygyna garamazdan, biz ýylyň ahyryna çenli birnäçe meseleleri hem çözmeli. Garaşsyz döwletimiz soňky döwürde tanalmaz derejede özgerdi, ykdysadyýetimiz hem berkedi. Bilim, saglygy goraýyş we medeniýet ulgamlarynda özgertmeler üstünlikli amala aşyrylýar. Ähli pudaklarda netijeli we durnukly işler alnyp barylýar. Ýurdumyzyň Konstitusiýasyna laýyklykda ykdysadyýetiň düzüminde telekeçilik we işewürlik barha uly orny eýeleýär diýip, hormatly Prezidentimiz belledi. Berkarar Watanymyzyň mundan beýläk-de öňe gitmegi, ykdysadyýetiň yzygiderli ösmegi üçin döwlet dolandyryş gurluşyny kämilleşdirmeli. Hökümetiň gurluşy çeýe bolar ýaly we netijeli işlär ýaly zerur çäreleri görmeli. Gynansak-da, häzirki döwürde dolandyryş edaralarynyň düzümi zerur möçberden artypdyr. Bu bolsa, dolandyryş ulgamynyň işine ýaramaz täsir edýär diýip, döwlet Baştutanymyz obasenagat toplumynyň işini mysal getirdi.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Siriýanyň esasy oppozision topary Soçide 29-30-njy ýanwara bellenen we Orsýetiň howandarlygynda geçiriljek “parahatçylyk kongresine” gatnaşmajakdygyny aýdýar.
Siriýanyň Gepleşikçiler komissiýasynyň (SNC) sözçüsi Ýahýa al-Aridi 27-nji ýanwarda Siriýanyň hökümeti we onuň rus ýarany zerur bolan borçnamalar bilen üpjün etmediler we Soçi gepleşikleri BMG-niň parahatçylyk ylalaşygyna araçylyk etmek tagallalaryny gowşatmak synanyşygy boldy diýdi.
Emma bu kararyň gutarnyklydygy ýa-da SGK-nyň ýolbaşçylarynyň goşmaça borçnamalara garaşýandygy belli bolmady.
Moskwanyň Gara deňiz boýundaky kurort şäherde “milli dialog kongresini” geçirmek plany Günbatar ýurtlarynyň köpüsi we BMG tarapyndan şübheli garşylandy.


text:
28 Mayıs 2016 Cumartesi
Türkmenistanyň Prezidenti Täze Desgalaryň Düýbüni Tutmak we Açylyş Dabaralaryna Gatnaşdy
Balkan welaýatyna iş saparynyň jemleýji güni hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow täze durmuş maksatly desgalaryň – deňiz ýakasyndaky syýahatçylyk zolagynda guruljak häzirkizaman "Awaza" şypahanasynyň we Türkmenbaşy şäherinde bina ediljek köpugurly hassahananyň düýbüni tutmak, şeýle hem deňizýaka şäheriniň polisiýa bölüminiň edara binalar toplumynyň açylyş çäreleri mynasybetli dabaralara gatnaşdy.
Mälim bolşy ýaly, halkyň saglygy we abadançylygy hakyndaky, her bir raýatyň bagtyýarlygy hakyndaky alada döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň derejesine çykaryldy we hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň yzygiderli üns merkezinde saklanylýar. Döwlet Baştutanymyzyň alyp barýan ýadawsyz işleri netijesinde ýurdumyzda adamlaryň saglygyny goramak we pugtalandyrmak ulgamynda, jemgyýetde sagdyn durmuş ýörelgelerini kemala getirmekde haýran galdyryjy üstünlikler gazanyldy we bu ugurda yzygiderli işler alnyp barylýar.
“Saglyk” döwlet maksatnamasynyň hem-de beýleki iri möçberli durmuş-ykdysady maksatnamalarynyň çäklerinde paýtagtymyzda we Türkmenistanyň ähli künjeklerinde lukmançylyk, şypahana-sagaldyş we syýahatçylyk ugurly täze binalar yzygiderli ýagdaýda ulanmaga berilýär. Sagaldyş merkezleri, şypahanalar we dynç alyş merkezleri enjamlaşdyrylyşy hem-de hyzmatlar ulgamy babatynda dünýä ülňülerine doly laýyk gelýär. Olaryň hatarynda enjamlaşdyrylyşy we hyzmatlar boýunça dünýä ülňülerine laýyk gelýän “Baýramaly”,“Arçman”, “Ýylysuw”, “Berzeňňi”, “Farap”, “Mollagara”, “Daşoguz” şypahanalary bar.
"Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda innowasion häsiýetli şypahana ulgamy işjeň ýagdaýda kemala getirilýär. Hazar deňziniň ekologiýa taýdan arassa kenarynda häzirki zaman dynç alyş merkezleri, bejeriş-sagaldyş bölümleri bolan myhmanhanalar, çagalar sagaldyş merkezleri, maşgala bolup dynç almak üçin kottejler, adamlaryň saglygyny berkitmek üçin ähli zerur enjamlar bilen üpjün edilen sport toplumlary bina edildi we olaryň gurluşygy dowam etdirilýär. Bu gün türkmen topragynyň bu täsin künjeginde ýene bir iri maýa goýum taslamasyna badalga berildi.
... Ir bilen hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow täze şypahananyň bina ediljek ýerine gelýär. Onuň gurluşygy üçin Oguzhan şaýolunyň we Dostluk köçesiniň arasyndan çäk bölünip berildi.
Bu ýere Mejlisiň Başlygy, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, Balkan welaýatynyň häkimi, harby we hukuk goraýjy edaralaryň, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylary, jemgyýetçilik guramalarynyň hem-de köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, ýaşulular we ýaşlar ýygnandylar. Hemmeler döwlet Baştutanymyzy ýokary ruhubelentlik ýagdaýynda garşylaýarlar. Milli lybasly gyzlar hormatly Prezidentimize gül desselerini gowşurýarlar.
Balkan welaýatynyň aýdym-saz we tans toparlarynyň çykyşlary dabara aýratyn öwüşgin çaýýar.
Hormatly ýaşulular milli Liderimize duz-çörek hödür edýärler. Hormatly Prezidentimiziň adyna berk jan saglyk, uzak ömür Türkmenistanyň gülläp ösmeginiň bähbidine alyp barýan ähli işlerinde üstünlikler baradaky arzuwlary aýdylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hemmelere mähili garşylanandygy üçin minnetdarlyk bildirip, ýaşulular bilen söhbetdeşlikde olaryň durmuşy, iş-aladalary bilen gyzyklandy. Milli Liderimiz Aşgabatda Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 25 ýyllyk baýramynyň öň ýanynda geçiriljek Ýaşulular maslahaty baradaky meselä degip geçmek bilen, onda döwlet durmuşynyň möhüm meseleleriniň ara alyp maslahatlaşyljakdygyny, ýaşulular bilen maslahatlaşmagyň halk demokratiýasynyň we ýörelgeleriniň esasy alamatlarynyň biri bolup durýandygyny, munuň türkmenlerde gadymy döwürlerden bäri däp bolup gelýändigini hem-de bu ýörelgeleriň täze taryhy döwürde dowamata hem-de ösüşe eýe bolandygyny belläp, olary şu günki şanly wakalar bilen gutlady.
Döwlet Baştutanymyz şeýle hem ýaşululara garaşsyzlyk döwründe “Mollagara” şypahanasynyň könelişen we ýönekeý görnüşden häzirkizaman, göwnejaý enjamlaşdyrylan şypahana öwrülendigi barada gürrüň berdi. Türkmenistanda halkara ülňülerine laýyk gelýän şypahana-sagaldyş düzüminiň kemala gelşi barada aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz täze desganyň düýbüniň tutuljak ýerine barýar. Döwlet Baştutanymyzyň ýanyna oglanjyk we gyzjagaz gelýärler. Olar ýakymly sesleri bilen milli Liderimizi mübärekläp, berk jan saglyk we köpugurly işinde uly üstünlikler arzuw edýärler. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow çagalaryň haýyşy boýunça täze döwrebap şypahananyň düýbüni tutuş dabarasynyň sene ýazgysyna gol çekýär. Ol ýörite guta ýerleşdirilýär.
Tolgundyryjy pursat ýetip gelýär, ýygnananlaryň el çarpyşmalary bilen döwlet Baştutanymyz täze döwrebap şypahananyň binýadyna sene ýazgysynyň gutusy goýberilip, binanyň düýbi tutulýar. Soňra milli Liderimiz pil bilen ilkinji beton garyndysyny desganyň binýadyna oklamak bilen, gurluşyga badalga berýär. Ýaşulular hem hormatly Prezidentimiziň göreldesine eýerýärler.
Mälim bolşy ýaly, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Türkmenistan – melhemler mekany” atly kitaby şypahana işini ösdürmek meselelerine bagyşlanandyr we biziň ýurdumyzyň halkara derejesindäki ägirt uly sagaldyş mümkinçiliklerini açyp görkezýär. Kitapda mineral suwlaryň, bejeriş palçyklarynyň, amatly howa ýagdaýynyň şypahana bejerişiniň dürli usullarynyň adam bedenine edýän täsiri jikme-jik görkezilýär, ýurdumyzyň şypahanalary, ajaýyp tebigy künjekleri, täsin goraghana zolaklary hakynda giňişleýin maglumat berilýär, olar heniz ýüze çykarylmadyk bejeriş häsiýetlerini özünde saklaýar. Kitapda okgunly ösýän Awaza syýahatçylyk zolagynyň şypahana dikeldiş mümkinçiliklerine aýratyn orun berilýär, bu zolak köpugurly deňiz şypahana toplumyny özünde jemleýär.
Häzirki wagtda Hazaryň türkmen kenarynda diňe bir saglygy berkitmek we dynç almak üçin däl-de, eýsem dikeldiş bejergisini almak hem mümkindir, bu işler lukmançylyk ylmynyň soňky gazananlaryna hem-de ajaýyp tebigy şertler – arassa howa, gün we deňiz wannalaryna esaslanýar, bu bolsa adama uzak wagtlaýyn ruhubelentlik we hoşwagtlyk ruhuny paýlaýar.
Täze sagaldyş merkeziniň eýeleýän meýdany 70 müň inedördül metre golaýdyr. Ýokary halkara ülňülerine laýyk gelýän toplum birbada 200 adam kabul etmäge niýetlenendir. 10 gatly özboluşly binagärlik keşbine eýe bolan ak mermerli binada 96 sany iki orunlyk hassalar otaglarynda hem-de 8 sany lýuks hassalar otaglarynda syrkawlar üçin aňrybaşy amatly şertler dörediler.
Merkeziň ýöriteleşdirilen bölümleri dünýäniň öňdebaryjy kompaniýalarynyň iň täze lukmançylyk enjamlary bilen enjamlaşdyrylandyr, olar saglygy bejeriş –dikeldiş hyzmatlarynyň giň görnüşini, şeýle hem dürli keselleri, şol sanda dem alyş ýollaryny, daýanç-hereket agzalaryny, nerw, endokrin, ýürek-damar kesellerini we beýlekileri anyklamak üçin niýetlenendir.
Şypahanada şeýle hem fiziobejeriş we bejeriş bedenterbiýesi bölümleri , rentgen, ultrases barlaglary, elektrokardiografiýa, elektrobejeriş, bejeriş-owkalama we akupunktura, kliniki otaglary we barlaghanalary göz öňünde tutulandyr. Bu ýerde ýokary hünärli otolarintologyň, stomatologyň, ginekologyň we beýleki lukmanlaryň hyzmatyndan peýdalanyp bolar.
Saglygy dikeldiş merkeziniň birinji gatynda çagalar we ulular üçin suw howdanly suw bilen bejeriş bölümi, deňiz we mineral suwly wannalar ýerleşdirilen otaglar, parafin bilen fango bejeriş, ozokerit, meşhur Mollagara kölünden getirilen bejeriş palçykly bölümler bar. Şeýle hem daýanç-hereket agzalaryndan ejir çekýän, operasiýa geçiren syrkawlar üçin suw howdanynda ýörite bejeriş almak göz öňünde tutulandygyny bellemek gerek. Olar üçin göwnejaý ýagdaýda enjamlaşdyrylan ýaşalýan otaglar we bejeriş maşklary üçin zallar göz öňünde tutulandyr.
Taslama laýyklykda, bu ýerde sauna hammamly we SPA-salon we galoterapiýa otaglary ýerleşdiriler, olaryň diwarlaryna we poluna köp gatlakly ýörite duz örtügi örtüler. Bu bejeriş usuly ýerasty duzly gowaklaryň tebigy şertlerine meňzeş emeli howa ýagdaýyny döretmäge esaslanandyr.
Klimato bejeriş, balneofizio bejeriş, igloreflekso bejeriş usullary bilen bir hatarda şypahanada saglygy toplumlaýyn bejermekde türkmen topragynda ösüp ýetişýän dermanlyk ösümlikleri ulanmak arkaly fitobejeriş usulynyň ulanylmagyna aýratyn üns berler. Şypahananyň sekizinji gatynda ýerleşdirilmegi göz öňünde tutulýan fitobarda syrkawlaryň her biri tenakär içgileri, bejeriş çaýlary, dürli otlardan taýýarlanan içgileri içip bilerler. Mälim bolşy ýaly, Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň akademigi, lukmançylyk ylymlarynyň doktory Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri” atly köp jiltlik düýpli ylmy işinde köp asyrlaryň dowamynda milli bejeriş tebipçilik tejribesinde üstünlikli peýdalanylyp gelnen dermanlyk ösümlikleriniň bejeriş aýratynlyklary içgin beýan edilýär.
Mundan başga-da, bu ýerde saglygyny dikeldýänler üçin tennis we bilýard oýnamak üçin sport zallary, çagalar üçin oýun otaglary göz öňünde tutulandyr. Şypahana toplumynyň çäginde açyk suw howdany, kafeteriý, futbol, basketbol, tennis oýnamak üçin sport meýdançalary ýerleşdiriler. Şypahanany 2018-nji ýylyň iýun aýynda ulanmaga bermek göz öňünde tutulýar.
“Awazany” döretmegiň taryhy bedew bady bilen täze belentliklere tarap ynamly öňe barýan Watanymyzyň durmuşynda örän möhüm tapgyry alamatlandyrýar, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen amala aşyrylýan özgertmeler durmuş ugurly häsiýete eýedir hem-de halkymyzyň abadançylygynyň üpjün edilmegine ýurdumyzyň ykdysady kuwwatynyň pugtalandyrylmagyna gönükdirilendir.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow täze şypahananyň düýbüni tutmak dabarasyna gatnaşyjylar bilen mähirli hoşlaşyp, awtoulagda Türkmenbaşy şäherine tarap ugur aldy. Döwlet Baştutanymyz ýolugra syýahatçylyk zolagynda bina edilýän täze desgalaryň birnäçesini gözden geçirdi.
Milli Liderimiz ilki bilen köpugurly sport toplumynyň ýanynda saklandy, onuň gurluşygyny Türkmenistanyň Senagat ministrliginiň buýurmasy boýunça ýurdumyzyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzasy “Myradym” hususy kärhanasy alyp barýar.
Toplumyň düzüminde ýedi bina bar. Olaryň biri basketbol, ping-pong, tennis, gimnastika, gandbol, woleýbol oýunlary bilen meşgullanmaga niýetlenendir. 2 müň tomaşaça niýetlenen ikinji binada ýüzülýän suw howdanlary, şol sanda belentlikden bökmek üçin niýetlenen suw howdany, fitnes zal, bouling zaly, sauna hammamy, kafe, owkalama we beýleki otaglar ýerleşdiriler. Aýratyn bir binada fitnes, agyr atletika, gylyçlaşmak, boks, taekwando, dzýudo, sambo, erkin we grek-rim göreşi, başa-baş tutluşygyň beýleki görnüşleri bilen meşgullanmaga mümkinçilik dörediler.
Taslamada iki gatly Buzly köşk göz öňünde tutulandyr. Onuň düzüminde hokkeý, kýorling, figuralaýyn typmak oýunlary üçin meýdançalar, şeýle hem kafe, VIP-zal we 2500 orunlyk münber, türgenleriň dynç almagy üçin otaglary bolan sauna hammamy bolar. Mundan başga-da, toplumyň aýratyn üç binasynda işgärleriň gulluk otaglary, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň işi üçin zerur ähli enjamlar bilen üpjün edilen mejlisler zaly, naharhana göz öňünde tutulan edara-binasy ýerleşdiriler, toplumyň ýanaşyk çäginde açyk sport meýdançalary bolup, onda basketbol, woleýbol, kiçi futbol oýnamak üçin mümkinçilikler dörediler hem-de ýüzmek üçin suw howdany ýerleşdiriler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bina edilýän desgalarda işleriň ýagdaýy bilen tanşyp, “Myradym” hususy kärhanasynyň ýolbaşçysyna bu ýerde alnyp barylýan işleriň hiline we bellenilen möhletlerde ýerine ýetirilmegine hemişelik gözegçiligi üpjün etmegi tabşyrdy. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, toplumyň tehniki taýdan enjamlaşdyrylmagyna aýratyn üns berilmelidir, ol diňe bir dürli görnüşli sport ýaryşlarynyň geçirilýän ýeri bolmak bilen çäklenmän, türkmen türgenleri üçin okuw-türgenleşik merkezi hem-de ýurdumyzyň türgenlerini we milli ýygyndy toparlaryny dünýä, Aziýa çempionatlaryna, şeýle hem Olimpiýa oýunlaryna taýýarlamak üçin merkeze öwrülmelidir.
Biziň ýurdumyzda sportuň ösüşiniň höweslendirilmegine we ony goldamak meselelerine aýratyn ähmiýet berilýär we ýurdumyz halkara sport hereketiniň ösdürilmegine mynasyp goşant goşmaga çalyşýar, munuň özi ýer ýüzünde halklaryň özara ýakynlaşmagynyň, parahatçylyk, dostluk we oňyn hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň pugtalandyrylmagynyň möhüm şerti hökmünde çykyş edýär. 2017-nji ýylda Aşgabatda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary hem şu maksatlara ýetilmegine ýardam berer diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz kenarýaka şäheriniň awtoulag ýoly bilen barşyna köpugurly awtoduralganyň gurulýan ýerinde saklandy. Iň täze kompýuter enjamlary hem-de wideogözegçilik ulgamy bilen enjamlaşdyrylýan bu häzirki zaman awtoduralgasynda işgärleriň göwnejaý işlemegi hem-de “Awaza” gelýän awtoulag serişdeleriniň sürüjileriniň dynç almagy üçin ähli zerur şertler dörediler.
Mundan başga-da, awtoduralgada paýtunlar üçin ýörite ýer göz öňünde tutulandyr. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça bu özboluşly hem-de şonuň bilen bir wagtda ekologiýa taýdan arassa ulag görnüşi ýakyn geljekde "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda dürli ugurlar boýunça gezelençleri guramak üçin peýdalanylar. At goşulan ulagda gezelenç etmek bu ýerde dynç alýanlara diňe bir Hazaryň kenarynyň gözelliklerinden lezzet almaga mümkinçilik bermek bilen çäklenmän, eýsem ýatdan çykmajak täsirleri sowgat berer.
Döwlet Baştutanymyz desgany gözden geçirmek bilen, degişli ýolbaşçylaryň ünsüni milli Syýahatçylyk zolagyny mundan beýläk-de abadanlaşdyrmak meselelerine çekdi, bu zolak hakykatdan-da ýurdumyzyň şypahana merjenine öwrüldi. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, “Awazanyň” döredilmeginiň baş maksady deňiz ýakasynyň ägirt uly dikeldiş mümkinçiliklerini peýdalanmak, türkmenistanlylaryň we ýurdumyzyň myhmanlarynyň dynç almagy üçin aňrybaş amatly şertleri döretmek, adamlaryň wagtyny gyzykly hem-de peýdaly geçirmegi, şol sanda sportuň suwda oýnalýan we beýleki görnüşleri bilen meşgullanmagy üçin mümkinçilikleri döretmek bolup durýar.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz “Awazany” ösdürmegiň esasy ugurlarynyň iň täze tehnologiýalary we inžener-tehniki işläp taýýarlamalary, özboluşly binagärlik we taslama çözgütlerini işjeň ornaşdyrmak, ähli degişli wezipeleriň durmuşa geçirilmeginde toplumlaýyn çemeleşilmegini ýola goýmakdygyny nygtady. Şunda milli Liderimiz Milli syýahatçylyk zolagynyň binagärlik keşbiniň ýerli tebigy görnüşler bilen sazlaşmalydygyna Hazaryň kenarynyň daşky gurşawyny goramak meselelerine aýawly çemeleşmelidigine aýratyn ünsi çekdi.
Deňizýaka künjeginiň ekologiýa abadançylygy “Awazanyň” dünýäniň dürli ýerlerinden gelýän syýahatçylar üçin özüne çekiji merkeze öwrülmeginiň möhüm şerti bolup çykyş edýär diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
Soňra hormatly Prezidentimiz Türkmenbaşy şäheriniň polisiýa bölüminiň edara binalar toplumynyň hem-de beýleki binalaryň açylyş dabarasyna gatnaşdy.
Hormatly Prezidentimiziň awtoulagy täze binanayň ýanynda saklanýar. Döwlet Baştutanymyzy ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ýolbaşçylary mähirli garşylaýarlar.
Içeri işler ministri I.Mulikow Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy, goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedowa dabaraly çärä taýýarlyk barada hasabat berdi. Milli Liderimiz hasabaty kabul edip, polisiýa bölüminiň şahsy düzümini we dabara beýleki gatnaşyjylary gutlap, polisiýa bölüminiň binasynyň merkezi girelgesine barýar.
Şol wagt IIM-niň aýdym-saz toparynyň ýerine ýetirmeginde, türkmen halkyna bagtyýar, abadan we asuda durmuşy bagyş eden milli Liderimize çuňňur hoşallyk duýgularyna ýugrulan “Sag bol, Arkadag!” aýdymy belentden ýaňlanýar.
Bu ýerde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýdym-saz toparynyň agzalary bilen gürrüňdeş bolup, olaryň çeper döredijiliginiň harby gullukçylaryň ruhubelentligini we watançylygyny artdyrýandygyny belledi we olary ýetip gelýän hünär baýramy—Türkmenistanyň Içeri işler edaralarynyň güni bilen gutlady.
Dabaraly pursat gelýär – ýygnananlaryň şowhunly el çarpyşmalary bilen döwlet Baştutanymyz toý bagyny kesýär hem-de polisiýa bölüminiň täze binalar toplumynyň ulanmaga berilmegine ak pata berýär.
Umumy meýdany 11 gektara deň bolan toplumyň düzümine Türkmenbaşy şäheriniň polisiýa bölüminiň we Balkan welaýat polisiýa müdirliginiň ýangyn howpsuzlygy bölüminiň harbylaşdyrylan bölüminiň edara binalary girýär. Bu ýerde häzirkizaman kompýuter enjamlary ornaşdyrylan iş otaglary, ýygnak geçirilýän we mejlisler zallary, sport zaly, naharhana, dynç alyş otaglary bar.
Mundan başga-da hukuk goraýjy edaralaryň işgärleri üçin myhmanhana, Mälikguly Berdimuhamedow adyndaky harby bölümiň Türkmenbaşy şäherinde ýerleşýän bölüminiň esgerleri üçin häzirki zaman görnüşindäki ýatak jaýlary göz öňünde tutulandyr. Toplumyň howlusynda “Dor bedew” hojalyk jemgyýetiniň bina eden okuw-türgenleşik diňi, ýangyn söndüriji awtomobiller üçin awtoduralga we beýleki desgalar ýerleşýär.
Hormatly Prezidentimiz toplumy gözden geçirmegiň barşynda polisiýa bölüminiň dolandyryş merkeziniň iş tertibi bilen tanşyp, onuň enjamlaşdyrylyşyna aýratyn üns berdi. Döwlet Baştutanymyz bu ýerde oturdylan enjamlaryň artykmaçlyklary bilen gyzyklanyp, IIM-niň edaralarynyň işgärleriniň häzirki zaman tehniki serişdelerini dolandyrmagy başarýandyklary barada sorady.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow olaryň üstüne ýüklenilen wezipäniň möhümdigi barada aýtmak bilen, beýleki hukuk goraýyş we harby edaralar bilen bir hatarda içeri işler edaralarynyň işgärleriniň hukuk bozulmalaryna we jenaýatçylyga garşy barlyşyksyz göreşde ýokary hünär başarnyklaryny görkezmelidiklerini, şeýlelikde raýatlaryň hukuklarynyň we azatlyklarynyň, döwletiň bähbitleriniň goragynda durup, halkymyzyň agzybirligini we jebisligini, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň belentliklerine tarap ynamly barýan ýurdumyzyň gülläp ösmegini üpjün etmäge ýardam bermelidiklerini belledi.
Içeri işler edaralarynyň dürli düzüm bölekleriniň işgärleriniň öňünde durýan ilkinji nobatdaky wezipeleriň hatarynda milli Liderimiz beýleki hukuk goraýjy we harby edaralar bilen birlikde hukuk bozulmalarynyň we jenaýatçylygyň öňüni almagy, jemgyýetçilik tertibini goramagy, ýangyn howpsuzlygynyň üpjün edilmegini, ýol hereketiniň düzgünleriniň berk berjaý edilmegine gözegçiligi we beýlekileri görkezdi. IIM-niň ýolbaşçylaryna geljekde hem ýokary hünär derejeli ýaş işgärleri seçip almak boýunça işleri yzygiderli alyp barmak barada tabşyryk berildi, olar özleriniň hünär taýýarlygyny üznüksiz ýokarlandyrmalydyrlar, iş tejribesine iň gowy dünýä tejribesini ornaşdyrmak bilen häzirkizaman ýöriteleşdirilen tehniki serişdeleri işjeň özleşdirmelidirler.
Ýygnananlar döwlet Baştutanymyza yzygiderli ünsi we aladasy üçin çäksiz hoşallyklaryny beýan edip, öz mukaddes borjuna wepaly IIM-niň işgärleriniň hemişe öz halkyna we eziz Watanyna jan aýaman hyzmat etjekdiklerine hem-de döwletde we jemgyýetde kanunçylygyň hem-de hukuk tertibiniň goragynda ygtybarly durjakdyklaryna ynandyrdylar.
Soňra döwlet Baştutanymyz öndüriji ýurtlaryň, şol sanda Eýranyň, Özbegistanyň, ABŞ-nyň dürli kysymly awtomobilleriniň goýulýan desgasy bilen tanşyp, IIM-niň işgärleriniň bedenterbiýe we sport bilen meşgullanmagy üçin ähli zerur abzallar bilen enjamlaşdyrylan sport zalyna bardy. Mälim bolşy ýaly, hormatly Prezidentimiz sagdyn durmuş ýörelgesiniň hakyky wagyzçysy hökmünde ýurdumyzyň ähli künjeklerinde ilatyň, ilkinji nobatda, ýaşlaryň sport bilen meşgullanmaga çekilmegi barada yzygiderli alada edýär. Milli Liderimiz ýurdumyzda bedenterbiýäni we sporty ösdürmegiň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýandygyny belläp, ähli beýleki düzümlerde bolşy ýaly hukuk goraýjy edaralarda hem sport bilen yzygiderli meşgullanmak üçin ähli zerur şertleriň döredilýändigini nygtady.
Döwlet Baştutanymyz ulular bilen bir hatarda ýaşajyk türgenleriň hem sportuň söweşjeň sungat görnüşlerinde türgenleşýän açyk sport meýdançasyna gelip, olara üstünlikler aruzw etdi, şeýle hem türgenleriň haýyşy boýunça olar bilen ýadygärlik surata düşdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýygnananlaryň ählisini şanly waka bilen ýene bir gezek gutlap, olara berk jan saglyk, abadançylyk, öňde goýlan wazipeleri ýerine ýetirmekde uly üstünlikler arzuw etdi.
Soňra döwlet Baştutanymyz lukmançylyk ulgamynyň nobatdaky desgasynyň -360 orunlyk köpugurly hassahananyň düýbüniň tutuljak ýerine tarap ugrady.
Bellenilişi ýaly, hormatly Prezidentimiz halkymyzyň saglygy hakdaky aladany döwlet syýasatynyň ileri tutulýan derejesine ýetirdi. Milli Liderimiziň bu gezekki "Awaza" milli syýahatçylyk zolagyndaky işleriň ýagdaýy bilen tanyşmagy hem halkymyzyň abadançylygyna, saglygyna gönükdirilen täze binalaryň gurluşygyna badalga bermek dabaralaryna beslendi.
Muňa Aşgabatda bina edilen, iň täze enjamlar bilen enjamlaşdyrylan häzirkizaman lukmançylyk merkezleriniň toplumy hem şaýatlyk edýär, onuň hataryna ýylyň-ýylyna täze desgalar goşulýar. Şunda soňky birnäçe ýylyň dowamynda häzirki döwrüň ösen talabyna laýyk gelýän lukmançylyk edaralarynyň häzirki wagtda ýurdumyzyň ähli künjeklerinde, hatda iň alysda ýerleşýän obalarynda hem gurlandygyny hem-de gurluşygynyň dowam etdirilýändigini bellemek gerek, bu bolsa ýerlerde ilata ýokary derejeli lukmançylyk kömegini bermäge mümkinçilik açýar.
... Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow täze hassahananyň düýbüniň tutulýan ýerine geldi.
“Dagdan” döredijilik toparynyň bu şanly waka mynasybetli taýýarlan çykyşlary dabara aýratyn öwüşgin çaýdy.
Hormatly Prezidentimiz bu ýere gelen hormatly ýaşulular, kümüş saçly eneler bilen mähirli salamlaşyp, döwletimiziň geljekde hem türkmenistanlylaryň saglygyny goramak hem-de saglygy goraýyş ulgamyny yzygiderli ösdürmek meselelerine hemişe üns berjekdigini belledi, adam saglygy ynsana berlen bahasyna ýetip bolmajak gymmatlykdyr.
Soňra ýygnananlaryň şowhunly el çarpyşmalary astynda milli Liderimiz pil bilen ilkinji beton garyndysyny binanyň binýadyna oklap, iri saglygy goraýyş binasynyň gurluşygyna badalga berýär. Döwlet Baştutanymyzyň göreldesine beýleki dabara gatnaşyjylar hem eýerýärler.
Şeýlelikde, gurluşygyna badalga berlen täze desga Türkmenistanyň saglygy goraýyş ulgamynyň hem-de şypahanalar toplumynyň üstüni ýetirer.
Bu hassahanada iç keselleri, hirurgiýa, akuşerçilik-ginekologiýa, çagalar somatika, şikesleri bejeriş bölümleri we keselleriň dürli ugurlarynyň öňüni almaga hem-de bejerilmegine gönükdirilen beýleki bölümler bolar.
Mundan başga-da, Türkmenbaşy şäheriniň köpugurly hassahanasynda fizioterapiýa, anyklaýyş bölümi, tiz kömek, gan banky, barlaghana, kislorod bekedi we beýleki kömekçi bölümler ýerleşdiriler.
Toplumyň düýbüni tutmak dabarasy tamamlanandan soň, bu ýerde, indi şeýle şanly wakalar mynasybetli däbe öwrülen küştdepdi tansy ýerine ýetirildi. Onda Watanymyzyň bedew bady bilen öňe barýan okgunly ösüşini, beýik özgertmeleri wasp edýän sözler ýaňlandy.
Ýaş lukmanlaryň bir topary öz ähli kärdeşleriniň adyndan ýurdumyzyň saglygy goraýyş ulgamyny kämilleşdirmek, onuň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak, bejeriş iş tejribesine, şol sanda ýurdumyzyň tebigy deňiz howa şertleriniň serişdeleriniň netijeli peýdalanylmagynda häzirkizaman bejeriş tehnologiýalarynyň, innowasiýalaryň üstünlikli ornaşdyrylýandygy, ýurdumyzyň derman senagatynyň kemala getirilýändigi, şypahana-sagaldyş düzüminiň giňeldilýändigi üçin hormatly Prezidentimize çuňňur hoşallyk bildirdiler.
Milli Liderimiz lukmançylyk işgärlerine özleriniň asylly kärlerinde üstünlikler arzuw edip, bu ulgama gözegçilik edýän wise-premýer S.Toýlyýewe we geljekki hassahananyň ýolbaşçysyna ýokary hünärli işgärleri taýýarlamak babatynda, şeýle hem dünýäniň öňdebaryjy kompaniýalaryndan toplumda ornaşdyryljak häzirkizaman bejeriş enjamlaryny satyn almak barada tabşyryklary berdi. Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, iň häzirkizaman lukmançylyk enjamlary we beýleki degişli serişdeler lukmanlaryň ýokary derejede özleşdiren bilimleri hem-de başarnyklary bilen utgaşdyrylandan keselleri anyklamagyň, öňüni almagyň we bejermegiň ýokary netijelerini üpjün etmek mümkindir.
Hormatly Prezidentimiz keselleriň öňüni almak boýunça işleriň netijeliligini ýokarlandyrmak maksady bilen olary öz wagtynda duýdurmagyň hem-de keselleriň ýüze çykyp başlan döwründe ony anyklamagyň möhümdigine aýratyn ünsi çekdi.
Soňra hormatly Prezidentimiz deňizçi-serhetçileriň ygtyýaryna gelip gowşan nobatdaky täze harby-gözegçi gämisini suwa goýbermek dabarasyna gatnaşmak üçin Hazar deňiz-serhet birikmesiniň gämi abatlaýyş kärhanasyna geldi.
Döwlet Baştutanymyzy bu ýere şanly waka mynasybetli ýygnanan
harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylary mähirli garşylaýarlar.
Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedowa Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugynyň başlygy G.Gündogdyýew täze gämini deňze goýbermek dabarasynyň başlanmagyna taýýardygy barada hasabat berdi. Döwlet Baştutanymyz hasabaty kabul edip, deňizçi-serhetçileriň şahsy düzümini bu şanly waka bilen gutlady.
Öz nobatynda harby gullukçylar hormatly Prezidentimizi dabaraly mübärekleýärler we “Ura!” diýip üç gezek joşgunly gaýtalamak bilen garşylaýarlar.
Soňra serhetçiler hormatly Prezidentimizden “Galjaň” atly täze harby-gözegçi gämini suwa goýbermegini haýyş etdiler. Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy Gurbanguly Berdimuhamedow dabara gatnaşyjylaryň şowhunly el çarpyşmalary astynda düwmäni basyp, gämini suwa goýberdi.
Bu serhet gämisiniň ýurdumyzyň hünärmenleri tarapyndan hil babatynda halkara ülňülerine laýyk gelýän häzirki zaman tehnologiýa enjamlaryny hem-de awtomatlaşdyrylan ulgamlary ulanmak arkaly gurandyklaryny bellemek gerek.
Mälim bolşy ýaly, Türkmenistanyň goranmak häsiýetine eýe bolan harby doktrinasy döwletimiziň howpsuzlygyny, türkmen halkynyň parahat we abadan durmuşynyň, hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklarynyň kepili bolup durýan milli goşunymyzyň ýokary goranyş ukybyny üpjün etmäge gönükdirilendir. Milli Liderimiz tarapyndan başy başlanan harby özgertmeler hem bu maksatlary ugur edinýär, onda ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň, şol sanda serhet goşunlarynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmak, olary häzirki zaman enjamlary we iň täze ýörite tehnikalar bilen üpjün etmek, harby gullukçylar üçin talabalaýyk gulluk we durmuş şertlerini döretmek, ýokary hünärli harby gullukçylary taýýarlamak meselelerine aýratyn üns berilýär.
Soňra döwlet Baştutanymyz bu ýerde hatara duran harby-gözegçilik gämilerini synlady. Olaryň hatarynda dürli döwürlerde deňizçi-serhetçileriň ygtyýaryna gelip gowşan “Merdana”, “Mergen”, “Arkadag”, “Edermen”, “Gaýduwsyz” ýaly we başga-da birnäçe harby gämiler bar. Hormatly Prezidentimiz gämileriň enjamlaşdyrylyşy, olaryň tehniki häsiýetnamalary bilen içgin tanşyp, ýygnananlary şanly waka bilen ýene bir gezek tüýs ýürekden gutlady we olaryň ählisine berk jan saglyk, abadançylyk, öňde goýlan möhüm wezipelerei çözmekde uly üstünlikler arzuw etdi we bu ýerden ugrady.
Şu gün günüň ikinji ýarymynda milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Balkan welaýatyna iş saparyny tamamlap, Türkmenbaşy şäheriniň halkara howa menziline geldi we bu ýerden Aşgabat şäherine tarap ugrady.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Gazagystanyň sudy meşhur aktýor we režissýor Tunghyşbaý Žamangulowy syýasy sebäpden gozgalan işiň esasynda maliýe gözboýagçylyk üçin günäli tapdy we şertli tussaglyga höküm etdi.
1-nji iýunda Amaty şäheriniň sudy Žamangulowyň film almak üçin niýetlenen döwlet býujetine degişli fonduň puluny “bisarpa we gözboýagçylykly” ulanmakda günälidigini aýdyp, ony 3 ýarym ýyl şertli tussaglyga, 3.4 million teňňe (10850 amerikan dollary) möçberinde jerimä höküm etdi we bäş ýylyň dowamynda döwlet guramalarynda wezipe eýelemegini gadagan etdi.
Žamangulow özüne ýöňkelen günäni ret edýär.
Ol 2-nji noýabrda tussag edilipdi we 223 müň amerikan dollary möçberinde puly hyýanatçylykly ulanmakda aýyplanypdy.
Žamangulow tussag edilmeginiň öňüsyrasynda eden çykyşynda ýurduň medeniýet ministri Arystanbek Muhamediulyny korrupsiýa baş goşmakda güman edipdi we ony seksual kemsitmelerde aýyplap çykyş eden ençeme zenana goldaw bildiripdi.
68 ýaşly aktýor Žamangulow 33 film bilen meşhurlyk gazandy.


text:
Siriýa temaly gepleşikleriň 9-njy tapgyry öz işine başlady
Gepleşiklere ABŞ gatnaşmaýar
Gazagystanyň paýtagty Astana geçirilýän Siriýa temaly gepleşikleriň 9-njy tapgyry hemaýatkär ýurtlaryň arasyndaky iki taraply gepleşikler bilen öz işine başlady.
Gepleşiklere ABŞ gatnaşmaýar.
Gepleşiklerde çaknyşyksyz zolaklardaky soňky ýagdaý, BMG-nyň ýolbaşçylygyndaky konstitutsiýa komitetiniň işleri we zamun alynanlaryň boşadylmagy meselesi seljerilýär.
Gepleşikleriň 9-njy tapgyrynyň çäginde ilki Russiýanyň we Eýranyň wekiliýetleri iki taraply gepleşik geçirdi.
Rus wekiliýetine Prezident Wladimir Putiniň Siriýa boýunça ýörite wekili Aleksander Lawrentiýew, Eýranyň resmi wekiliýetine bolsa Daşary işler ministriniň orunbasary Hüseýin Jabiri Ensari ýolbaşçylyk edýär.
Türk resmi wekiliýetine hem Daşary işler ministriniň kömekçisi Sedat Önal ýolbaşçylyk edýär.
Gepleşiklere BMG-nyň Siriýa boýunça ýörite wekili Steffan de Misturanyň we İýordanioanyň synçy hökmünde gatnaşmagyna garaşylýar.
Siriýanyň hökümetiniň we oppozisionerleriň wekilleri bolsa ertir geçiriljek gepleşiklere gataşar.


text:
“Aşgabat 2017” oýunlary - “Türkmenistan Sport” žurnalynyň esasy mowzugy
“Türkmenistan Sport” žurnalynyň nobatdaky sany 17-nji sentýabrda paýtagtymyzda badalga alýan Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna bagyşlanandyr.
Bu döwürleýin neşiriň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Öňe, diňe öňe, jan Watanym Türkmenistan!” atly aýdymynyň sözleri we sazynyň notasy bilen açylýandygy guwandyryjy ýagdaýdyr. Bu aýdym öňde boljak ägirt uly sport baýramynyň senasy hökmünde saýlanyp alyndy. Bu saz eseriniň ruhlandyryjy sözleri hem-de sazy türkmenistanlylaryň birnäçe ýylyň dowamynda iri möçberli ýaryşlaryň geçirilmegine nähili ýokary derejede we ruhubelentlik bilen taýýarlyk görendiklerini açyp görkezýär. Aziýa oýunlary ýurdumyzyň halkara sport abraýynyň artmagyna, Türkmenistanyň halklaryň arasynda dost-doganlyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga goşýan goşandyny äşgär etmäge ýardam berer.
“Türkmenistan ruhubelentligiň we sagdynlygyň ýurdudyr” atly umumy sözbaşy bilen berilýän makalalar toplumynda hem bu barada gürrüň berilýär. Olar milli Liderimiz tarapyndan Bitarap Türkmenistanyň parahatçylyk dörediji syýasatynyň möhüm ugry bolan halkara sport hereketini ösdürmek boýunça alnyp barylýan yzygiderli çäreleri beýan edýär. Bu mesele neşiriň ilkinji sahypalarynda çap edilýän Türkmenistanyň Prezidentiniň “Aziada-2017: parahatçylygyň we ösüşiň bähbidine halkara sport hyzmatdaşlygy” atly halkara kongresinde eden çykyşynda binýatlaýyn häsiýete eýe boldy.
“Türkmenistanyň sport diplomatiýasy: hoşniýetliligiň we parahatçylyksöýüjiligiň, dostlugyň we belent ruhuň dabaralanmagy” diýen makalada hem bu pikir öňe sürülýär. Onda ýurdumyz tarapyndan yzygiderli durmuşa geçirilýän parahatçylyksöýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk häsiýetli syýasat barada gürrüň berilýär. Munuň özi Türkmenistanyň sebitde Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny geçirýän ilkinji döwlet hökmünde saýlanyp alynmagyna mümkinçilik berdi.
Bu bölümde okyjylar Bütindünýä saglyk güni mynasybetli “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda geçirilen dabaralar barada maglumatlar hem-de V Aziýa oýunlarynyň başlanmagyna 30 günüň we 10 günüň galmagy mynasybetli guralan çäreler bilen tanşyp bilerler.
Žurnalda Aziýa oýunlarynyň ýokary derejede geçirilmegine taýýarlygyň görnüşi barada giň syn berilýär. Ýokary netijeli sportuň, köpçülikleýin bedenterbiýe-sport hem-de sagaldyş hereketiniň ösdürilmegine döwlet derejesinde üns berilýändigi, Olimpiýa şäherçesiniň desgalary we olaryň Ginnesiň rekordlar kitabyna girizilenleri hakynda aýdylýar.
Okyjylar türkmen sportunyň ösüşindäki ähmiýetli wakalar, oýunlaryň maksatnamasyna girýän sportuň dürli görnüşleri hem-de ýurdumyzyň türgenleriniň halkara ýaryşlarynda gazanan ýeňişleri baradaky maglumatlary alyp bilerler. 2013-nji ýyldan başlap türkmen sportunyň gazananlary ýörite çyzgy arkaly görkezilýär. Ol türgenlerimiziň soňky ýyllarda halkara ýaryşlarynda eýe bolýan dürli derejeli medallarynyň birnäçe esse köpelendigine şaýatlyk edýär.
Bu ugurda halkara hyzmatdaşlygyna aýratyn üns berilýär. Aşgabat şäherinde onlarça ýurtlaryň we iri guramalaryň gatnaşmagynda belli ugur boýunça geçirilýän ýörite maslahatlar bu hyzmatdaşlygyň täsirli guralydyr.
Makalalary ýazanlar V Aziýa oýunlarynyň ähmiýeti barada aýtmak bilen bu wakanyň sport ulgamynyň çäginden çykýandygyny adalatly belleýärler. Aziýa oýunlarynyň köpugurly netijeleri eýýäm häzirki wagtdan döwletimiziň durmuşyna täsirini ýetirýär. Şunuň bilen baglylykda, neşirde öňde boljak uly sport wakalary bilen baglanyşykly meseleleriň ählisi beýan edilýär. Bu işler sportuň wagyz edilmegine, meýletinçilik hereketiniň ösdürilmegine, oýunlaryň nyşanlaryny ýurdumyzyň dokma pudagynyň önümlerinde peýdalanylmagyna gönükdirilendir. Sportuň aýry-aýry görnüşleriniň saglyk üçin peýdalydygy we beýlekiler barada geçirilýän wagyz-nesihat çäreleridir.
Žurnalyň sahypalarynda ýurdumyzyň we daşary ýurtlaryň belli türgenleri, kino sungatynyň wekilleri, ýazyjylar, dürli ugurlar boýunça hünärmenler çykyş edýärler.
Milli Liderimiziň başlangyjy boýunça hem-de howandarlygynda ýurdumyzda giňden ýaýbaňlandyrylan milli atşynaslygy gaýtadan dikeltmek, atçylyk sportuny ösdürmek boýunça alnyp barylýan giň möçberli işler okyjylary gyzyklandyrar. At üstünde çykyş edýän belli türkmen jigitleri hem “Aşgabat 2017” oýunlarynyň maksatnamasyna ilkinji gezek girizilen konkur boýunça bäsleşiklerde ýurdumyzyň sport abraýyny belende götererler. Şunuň bilen baglylykda, atly gezelenç etmegiň adam saglygyna oňyn täsir edýändigi baradaky makalany ýatlamak bolar.
Döwürleýin neşiriň sahypalarynda ýerleşdirilen makalalardan dünýäniň dürli ýurtlarynda Aziýa oýunlarynyň geçirilişiniň taryhy, Aşgabat oýunlarynyň maksatnamasy, soňky ýyllarda futbol oýnunyň hem-de beýlekileriň kadalaryna girizilen üýtgeşmeler hakynda maglumatlary bilip bolar. Ýurdumyzyň myhmanlary üçin uly bolmadyk sözlükde türkmen, rus we iňlis dillerinde has ýygy-ýygydan ulanylýan jümleler getirilýär.
Žurnalyň bu sanynyň suratlar bilen ajaýyp bezelendigi onuň tapawutly aýratynlyklarynyň biridir. Neşiriň täze sanynda köp sanly fotosuratlar çap edilýär, olar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan döwletimiziň durmuşynyň strategiki ugruny durmuşa geçirmek bilen baglanyşykly dürli taraplaryny beýan edýär. Bu syýasat milletimiziň saglygynyň pugtalandyrylmagyna, köpçülikleýin bedenterbiýäniň we ýokary netijeli sportuň ösdürilmegine gönükdirilendir.
Makalalar türkmen, iňlis we rus dillerinde çap edilýär. unuň özi okyjylaryň sanynyň has artmagyna ýardam berýär.


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
LUMBRIKANTLAR NÄME ÜÇIN GEREK?
Hormatly okyjy!
Lubrikantlar – jynsy gatnaşygy geçirmegi ýeňilleşdirmäge ýardam berýän organiki serişdelerden ýasalan jynshanany çyglandyryjy suwuklyklardyr. Köp adamlaryň: "Men kynçylyk duýamok, şonuň üçin hem maňa lubrikantlaryň geregi hem ýok" diýmekleri mümkin. Ýöne olaryň peýdasynyň köpdürliligi biziň pikir edişimizde hem köpdür:
► Lubrikantlar jynsy gatnaşygy wagty ujydyň hereketlerini ýeňilleşdirýärler. Köplenç dürli sebäplere görä (gormonal bozulma, alawlama keseller, ýaş bilen bagly bozulmalar) jynshananyň adaty, fiziologiki çyglandyrylmagy bozulýar we jynsa gatnaşyklar wagty agyrylar döräp bilýär. Şol ýagdaýlarda emeli çyglandyryjylary ulanma jynsy gatnaşyklary ýeňilleşdirip, täze duýgulary başdan geçirmäge kömek edip biler.
► Lubrikantlar erkek adamlar üçin hem peýdaly bolup bilýär. Bu serişdeler dürli sebäplere görä, ereksiýa (ujydyň gönelme ýagdaýy) bilen bagly kynçylyklary bolan erkek adamlaryň bolan bozulmalaryny aradan aýyrmaga kömek edýär. Köp halatlarda lubrikantlar wagtyndan öň döreýän eýakulýasiýa bozulmalarynda hem jynsy gatnaşyklary uzaltmaga ýardam edip bilýär.
► Lubrikantlar jynsy gatnaşyklary arkaly geçýän kesellerden goraýar. Bu serişdeler öz düzümine görä diňe bir jynshananyň nemli gatlagyny şikeslenmelerden goraman, eýsem alawlama, ýokançlyklara garşy hem serişdeleri saklaýarlar. Olaryň köpüsi öz düzüminde derman otlaryň ekstraktlaryny, witaminleri, peýdaly minerallary saklaýarlar.
► Lubrikantlar jynsy gatnaşyklara "täzelikleri" girizmäge kömek edýär. Häzirki wagtda öndürilýän lubrikantlaryň köpüsi jynsy gatnaşyklara täze "öwüşgin" berip biljek häsiýetleri saklaýandyr. Meselem, jynshanany "daraldýan" lubrikantlar, gyzdyryjy ýa-da sowadyjy häsiýetliler, hatda dürli tagamly lubrikantlar hem öndürilýändir.
Lubrikantlar saýlananda olaryň düzümine we ýaramlylyk möhletine üns berilmelidir. Düzüminde suwly esas bolan lubrikantlar, mineral ýagly esasy bolan lubrikantlar bilen deňeşdirlende, öz häsiýetleri boýunça adaty ýagdaýdaka meňzeşdir. Ondan başga hem, olaryň turşylyk derejesine (Ph) üns bermelidir. Bu görkeziji 4,5-5,5 deň lubrikantlar derinň hemme görnüşlerine hem gabat gelýändir.
Allergiki täsirliligi ýokary bolan adamlara gipoallergen çyglandyryjy gelleri saýlama maslahat berilýär. Şeýle hem, lubrikantyň düzüminde saklanýan we jynsy gatnaşygy uzaltmaga ýardam berýän lidokainiň, duýujylygy peseldýändigi sebäpli şikeslenmeleri döredip biljekdigini bilmelidir. Köp gellerde saklanýan hlorgeksidin bolsa köp ýokançlyklara garşy ulanylýan serişde bolsa hem, zyýanlylar bilen bilelikde peýdaly bakteriýalary hem ýok edip bilýändir.
Lubrikantlary saýlama meselesinde öz lukmanyňyzyň ýa-da dermanhananyň işgäriniň maslahatlaryny göz öňüne tutma peýdaly bolar.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
- 2349 gezek okalan