text:
02.12.2016
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşynyň ileri tutulýan meselelerine hem-de käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
Milli Liderimiz mejlisiň gün tertibindäki meselelere geçmezden ozal, bu ýere ýygnananlara ýüzlenip, Aşgabatda ýaňy-ýakynda taryhy wakanyň bolup geçendigini — Birleşen Milletler Guramasynyň howandarlygynda Durnukly ulag ulgamy boýunça ählumumy maslahatyň ýokary derejede taýýarlanandygyny we geçirilendigini belledi. Şeýle hem Aziýa halkara demir ýol ulag geçelgesiniň — Türkmenistan — Owganystan —Täjigistan demir ýolunyň birinji tapgyry, ýagny Atamyrat — Ymamnazar — Akina bölegi açyldy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz bu çäreleri ýokary derejede taýýarlamaga we geçirmäge işjeň gatnaşan ähli ýolbaşçylara, jogapkär işgärlere, metbugatyň we telewideniýäniň işgärlerine tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi.
Birleşen Milletler Guramasynyň howandarlygynda ýokary derejedäki bu maslahatyň Aşgabatda geçirilmegi hem-de täze demir ýoluň açylmagy dünýäde giň seslenme döretdi diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi. Ähli ýurtlaryň diýen ýaly köpçülikleýin habar beriş serişdeleri bu dabaraly çäreler barada oňyn we dogry maglumatlary berdiler.
Esasan hem, Türkmenistanyň BMG-niň belent münberinden ulag ulgamyny ösdürmek boýunça başlangyçlary yglan edip, bu başlangyçlary iş ýüzünde durmuşa geçirýändigini nygtadylar diýip, milli Liderimiz aýtdy. Biziň ýurdumyzyň howa menzillerini, uly köprüleri, awtomobil we demir ýollary giň gerim bilen gurýandygyny, şeýlelikde, Birleşen Milletler Guramasynyň Müňýyllygyň Ösüş Maksatlaryny ýerine ýetirmäge özüniň iş ýüzünde goşant goşýandygyny beýan edip, daşary ýurtlaryň köpçülikleýin habar beriş serişdeleri Türkmenistan sebit derejesinde goňşy ýurtlary birleşdirýär, halklary ýakynlaşdyrýar, müňlerçe täze iş orunlaryny döredýär diýen netijä geldiler.
Hormatly Prezidentimiz bu çäreleriň geçirilmeginiň berkarar Watanymyzyň dünýä bileleşigindäki abraýyny has-da belende göterýändigini nygtap, hemmeleri bu çäreleriň ýokary derejede we üstünlikli geçirilendigi bilen tüýs ýürekden gutlady hem-de mähriban halkymyzyň eşretli durmuşda ýaşamagynyň hatyrasyna mundan beýläk-de uly üstünlikleri arzuw etdi.
Soňra döwlet Baştutanymyz ertir ýurdumyzda Demir ýol ulaglary pudagynyň işgärleriniň hünär baýramynyň belleniljekdigine ünsi çekdi. Milli Liderimiz mümkinçilikden peýdalanyp, merdana demirýolçularymyzy Demir ýol ulaglary pudagynyň işgärleriniň güni bilen tüýs ýürekden gutlady hem-de edermen demirýolçularymyza berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, pudagy has-da ösdürmek, berkarar Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.
Ýurdumyzyň demir ýol işgärleriniň pudagy ösdürmek üçin köp işleri edýändiklerini nygtap, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu ýere ýygnananlaryň el çarpyşmalarynda has tapawutlanan demir ýol ulaglary pudagynyň işgärlerini «Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 25 ýyllygyna» atly ýubileý medaly bilen sylaglamak hakyndaky Permana gol çekdi.
Döwlet Baştutanymyz mejlisiň gün tertibine girizilen meselelere geçip, ilki bilen, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Hojamämmedowa söz berdi. Wise-premýer gözegçilik edýän ulgamlarynda işleriň ýagdaýy barada, şeýle hem garamagyndaky düzümleriň işlerini has-da kämilleşdirmek maksady bilen, milli ykdysadyýetimiziň durnuklylygyny saklamak, maýa goýumlaryň gelmegi üçin has amatly şertleri döretmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Soňra milli Liderimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça bellenilen meýilnamalaryň üstünlikli ýerine ýetirilmeginiň köp babatda ykdysady toplumyň edaralarynyň işine dolandyrmagyň häzirki zaman görnüşleriniň we usullarynyň ornaşdyrylyşyna baglydygyny nygtady. Döwlet Baştutanymyz bu ulgamyň işgärleriniň hünär derejesini ýokarlandyrmagyň zerurdygyna ünsi çekdi hem-de bu babatda wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ý.Kakaýew 7—9-njy dekabr aralygynda geçiriljek «Türkmenistanyň nebiti we gazy — 2016» atly 21-nji halkara maslahata we sergä görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi. Ykdysady gözden geçirilişe dünýäniň birnäçe ýurdundan hünärmenler, şol sanda nebitgaz kompaniýalarynyň hem-de ministrlikleriň, halkara guramalaryň we banklaryň wekilleri gatnaşar.
Forumyň gün tertibine Türkmenistanyň energetika syýasatynyň ileri tutulýan ugurlaryna degişli meseleler giriziler. Türkmen tebigy gazynyň dünýä bazarlaryna iberilýän ugurlaryny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek hem-de Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisini gurmak taslamasyna aýratyn üns berler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, “Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Maksatnamasynyň” durmuşa geçirilişine gözegçiligi güýçlendirmegiň möhümdigini belledi. Milli Liderimiz täze nebitgaz ýataklaryny özleşdirmek, ýangyç-energetika toplumynyň kärhanalaryny täze tehnikalar bilen üpjün etmek, döwrebap tehnologiýalary giňden ornaşdyrmak, gazhimiýa önümçiligini döretmek ulgamyndaky işleri has-da işjeňleşdirmäge aýratyn üns bermegiň wajypdygyny aýtdy. Umuman, bularyň ählisi milli ykdysadyýetimiziň kuwwatyny artdyrmaga, türkmen halkynyň abadançylygyny has-da ýokarlandyrmaga ýardam etmelidir.
Türkmenistanyň Prezidenti öňümizdäki hepdede Aşgabatda geçiriljek nebitgaz sergisiniň hem-de maslahatynyň ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň serişdelerini we senagat kuwwatyny doly görkezmelidigini, ýurdumyzyň hem-de daşary ýurtlaryň öňdebaryjy tehnologiýalara eýe bolan kompaniýalarynyň arasynda özara bähbitli hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmäge ýardam etmelidigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz forumyň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegini üpjün etmegiň zerurdygyny aýdyp, wise-premýere bu babatda anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary R.Bazarow möwsümleýin meýdan işleriniň barşy barada hasabat berdi. Häzirki wagtda welaýatlarda güýzlük bugdaýa ideg etmek işi amala aşyrylýar, şol sanda maýsalara ösüş suwuny tutmak, topragy mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, haşal otlaryň garşysyna göreşmek işleri alnyp barylýar. Şeýle hem topragy, tehnikalary we enjamlary ýazky ekişe taýýarlamak işleri alnyp barylýar.
Wise-premýer hasabatynyň çäklerinde Merkezi Aziýa ýurtlarynyň Döwletara suw hojalyk utgaşdyryjy toparynyň 69-njy mejlisini geçirmäge taýýarlyk görlüşi barada habar berdi. Ony 19-njy dekabrda Aşgabatda geçirmek meýilleşdirilýär. Türkmenistanyň, Gazagystanyň, Özbegistanyň, Gyrgyzystanyň hem-de Täjigistanyň suw hojalygynyň ýolbaşçylarynyň we hünärmenleriniň duşuşygynyň gün tertibine sebitiň suw serişdelerini aýawly peýdalanmaga degişli meseleleriň giň toplumy giriziler.
Şeýle hem 3—4-nji dekabrda Aşgabatda Türkmenistanyň pagta önümleriniň VI halkara sergi-ýarmarkasyny hem-de “Türkmenistanyň pagta önümleri we dünýä bazary” atly halkara maslahaty geçirmäge taýýarlyk görlüşi barada habar aýdyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, möwsümleýin meýdan işleriniň ähli agrotehniki kadalaryň berjaý edilmegi bilen takyk we guramaçylykly geçirilmegi üçin hemme çäreleri görmegi talap etdi. Geljekki hasylyň ykbalynyň ýer eýeleriniň ussatlygyna, yhlasly zähmet çekişine baglydygyny nygtap, döwlet Baştutanymyz wise-premýere bu babatda birnäçe tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz suw serişdeleriniň netijeli peýdalanylmagynyň, ilkinji nobatda, obasenagat toplumyny ösdürmek, daşky gurşawy goramak hem-de ilaty arassa agyz suwy bilen üpjün etmek wezipelerini çözmek bilen baglanyşykly döwlet syýasatynyň möhüm ugrudygyny nygtady. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, bu meselelerde ýurdumyz anyk başlangyçlary, hususan-da, BMG-niň Suw strategiýasyny işläp taýýarlamak hem-de Merkezi Aziýada howanyň üýtgemegi bilen baglanyşykly Tehnologiýalar boýunça sebit merkezini Aşgabatda açmak barada başlangyçlary öňe sürüp, örän işjeň orny eýeleýär.
Täsin innowasion taslama bolan Garagumuň merkezinde “Altyn asyr” Türkmen kölüniň gurluşygynyň amala aşyrylmagy suwdan rejeli peýdalanmagyň hem-de daşky gurşawy goramagyň ählumumy meselelerini çözmekde Türkmenistanyň uly goşandynyň aýdyň mysalydyr.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Merkezi Aziýada serhetüsti suw serişdelerini toplumlaýyn hem-de sazlaşykly peýdalanmagyň wajypdygy barada aýdyp, Döwletara suw hojalyk utgaşdyryjy toparyň nobatdaky mejlisini ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek barada degişli görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Ereşow gözegçilik edýän düzümlerinde, hususan-da, halyçylyk pudagynda işleriň ýagdaýy we ýurdumyzda taýýarlanylýan ýüňüň we ondan öndürilýän ýokary hilli önümleriň möçberini artdyrmak hem-de daşary bazarlarda ýerlemek maksady bilen, “Türkmenhaly” döwlet birleşigi tarapyndan degişli ministrlikler we pudak edaralary bilen utgaşyklylykda görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer ýüňi we ýüňden taýýarlanan önümleri daşary ýurtlara ibermek üçin ýüňüň dürli görnüşleriniň önümçiligini ýola goýmak we ýüňi ýurdumyzda gaýtadan işlemek, çig maly has doly peýdalanmak, bu ugurda telekeçileri goldamak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, gaýtadan işleýän senagatyň Türkmenistanyň durmuş-ykdysady taýdan ösüşiniň ileri tutulýan ugurlarynyň biridigini belledi. Onuň önümçilik we eksport kuwwatyny pugtalandyrmak, kärhanalary iň täze ýokary netijeli işleýän enjamlar bilen enjamlaşdyrmak boýunça görülýän toplumlaýyn çäreler ýurdumyzyň çig mal serişdelerini tygşytly we netijeli peýdalanmagyň hasabyna ýokary hilli önümleriň dürli görnüşleriniň önümçiligini giňeltmäge mümkinçilik berýär.
Halyçylyk pudagynyň bölümleriniň öňünde durýan möhüm wezipe bu ulgamda dünýäniň makroykdysady ýagdaýyny seljerip, hojalygy ýöretmegiň we dolandyrmagyň iň öňdebaryjy usullaryny ornaşdyrmak bilen, içeri we daşary bazarlarda harytlaryň bäsdeşlige ukyplylygynyň ýokary derejesini üpjün etmekden ybaratdyr diýip, milli Liderimiz nygtady hem-de gymmatly çig mal bolan ýüňi we ýüňden taýýarlanylýan önümleri eksport etmek bilen baglanyşykly hemme meseleleriň üstünde düýpli işlemegi tabşyrdy.
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwanynyň we Ministrler Kabinetiniň iş dolandyryjysy Ş.Durdylyýew Aşgabat şäherini abadanlaşdyrmak boýunça ýaýbaňlandyrylan giň möçberli işler barada hasabat berdi. Ýaşaýyş toplumlaryny tertipleşdirmek, jaýlaryň daşky keşplerini bildirilýän talaplara laýyk getirmek, köçeleri we seýilgähleri abadanlaşdyrmak işleri alnyp barylýar, şäheri bagy-bossanlyga öwürmek, ýollaryň yşyklandyrylyşyny has-da gowulandyrmak, awtoduralgalary gurmak işleri dowam edýär.
Şäher ýollarynyň 20-sinde düýpli abatlamak işleri alnyp barylýar. Olardan köçeleriň 18-sinde uzynlygy 45 kilometrden gowrak aralyk düýpli abatlandy.
Taslamada meýilleşdirilen köprüleriň 15-si gurlup, ýene-de 2 köpriniň işleri tamamlaýjy tapgyrda we birinde gurluşyk işleri dowam edýär. Ýerüsti geçelgeleriň 14-si, ýerasty geçelgeleriň 21-si guruldy, awtomobil ýollarynyň 46 kilometrden gowragy çekildi.
Aşgabadyň energiýa üpjünçiliginiň ygtybarlylygyny ýokarlandyrmak boýunça maksada gönükdirilen çäreler görülýär. Jemagat hojalygy gulluklary ýerlerde tertipleşdirmek we arassaçylyk, paýtagtymyzyň jemagat düzümleriniň, inženerçilik-tehniki aragatnaşyk ulgamlarynyň we hemme desgalaryň zerur derejede ulanyş ýagdaýyny üpjün etmek boýunça işleri alyp barýarlar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, wise-premýere Aşgabady mundan beýläk-de abadanlaşdyrmagy yzygiderli gözegçilikde saklamak barada görkezme berdi.
Soňra çykyş eden Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Atdaýew gözegçilik edýän ulgamlarynyň işleri hem-de paýtagtymyzda geçirilen German ykdysadyýetiniň Türkmenistandaky gününiň jemleri barada hasabat berdi. Habar berlişi ýaly, forumyň işine GFR-iň hökümet düzümleriniň, işewürligi ösdürmek boýunça döwlet edaralarynyň, ykdysadyýetiň dürli ugurlarynda ýöriteleşdirilen iri nemes kompaniýalarynyň ýolbaşçylary gatnaşdylar. Işewür duşuşygyň çäklerinde deňhukuklylyk we uzak möhletleýin esasda guralýan özara bähbitli türkmen-german hyzmatdaşlygyny has-da giňeltmegiň meselelerine garaldy, milli ykdysadyýetimiziň dürli pudaklaryna ýokary tehnologiýalary hem-de innowasiýalary, öňdebaryjy tejribäni ornaşdyrmagyň mümkinçilikleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Ýangyç-energetika we elektroenergetika pudaklary, himiýa senagaty, gurluşyk serişdeleriniň önümçiligi, ýeňil senagat, maşyngurluşyk, oba hojalygy, ulag-logistika ulgamy we beýlekiler geljegi uly ugurlaryň hatarynda görkezildi. Geçirilen ikitaraplaýyn duşuşyklaryň barşynda geljekki gatnaşyklaryň meýilnamalary kesgitlenildi. Forumyň jemleriniň görkezişi ýaly, GFR-iň döwlet düzümleri we esasy nemes kompaniýalary ýurdumyz bilen netijeli gatnaşyklary giňeltmäge uly gyzyklanma bildirýärler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Germaniýanyň ýurdumyzyň esasy hyzmatdaşlarynyň biridigini belledi. Iki döwletiň bilelikdäki işleriň köp ýyllyk tejribesine esaslanýan netijeli gatnaşyklary giňeltmäge taýýardygy hem-de taraplaryň berk erk-islegi türkmen-german gatnaşyklarynyň üstünlikli bolmagyna ýardam edýär. Döwlet Baştutanymyz bu gatnaşyklaryň deňhukuklylyk, netijelilik we özara bähbitli hyzmatdaşlyk ýörelgelerinde guralýandygyny belledi.
Häzir ykdysadyýeti senagatlaşdyrmagy hem-de innowasion ösüşi, ýurdumyzda giň gerimli özgertmeler maksatnamalarynyň we ähmiýetli taslamalaryň amala aşyrylmagyny ugur edinýän netijeli hyzmatdaşlygy giňeltmek üçin giň mümkinçilikler açylýar diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Hormatly Prezidentimiz Germaniýada Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň günleriniň hem-de ýurdumyzda German ykdysadyýetiniň günleriniň geçirilmeginiň ähmiýetini belläp, bu duşuşyklaryň özara bähbitli gatnaşyklary berkitmäge ýardam edýändigini aýratyn nygtady. Döwlet Baştutanymyz nemes hyzmatdaşlarymyzyň ähli tekliplerini öwrenmegiň möhümdigine ünsi çekip, wise-premýere bu babatda birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Satlykow «Türkmenhowaýollary» döwlet milli gullugynyň işini kämilleşdirmek, onuň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmek, howa menzillerinde döwrebap tehnologiýalary we standartlary ornaşdyrmak, uçar gatnawlarynyň sanyny artdyrmak we raýat awiasiýasy pudagynyň işiniň netijeliligini ýokarlandyrmak boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.
Howa menzillerini netijeli ulanmak maksady bilen, howa menzillerinde daşary ýurt howa gämilerine edilýän ýerüsti hyzmatlara höweslendiriji ýeňillikleri ulanmak bilen tehniki gonuşlara gelýän daşary ýurt howa gämileriniň sanyny köpeltmek boýunça degişli teklipler işlenip taýýarlanyldy. Munuň özi bu ugurda daşary ýurt sarp edijileriniň sanynyň artmagyna ýardam eder.
Höweslendiriji ýeňillikler howa menzillerinde diňe uçuş-gonuşy we berilýän ýerüsti hyzmatlary öz içine alyp, daşary ýurt awiakompaniýalaryň amala aşyrýan gonuşlaryna laýyklykda, höweslendiriji ýeňillikler kesgitlenilýär, ýagny bir hepdede 5-den 10-a çenli howa gatnawlary ýerine ýetirilen ýagdaýynda—15 göterim, bir hepdede 11-den 15-e çenli howa gatnawlary ýerine ýetirilen ýagdaýynda—25 göterim, 16 we ondan ýokary howa gatnawlary ýerine ýetirilen ýagdaýynda 35 göterim ýeňillikleri bermek teklip edilýär.
Şeýle hem täze ugurlaryň açylmagynyň hasabyna Aşgabadyň täze halkara howa menzilinden daşarky gatnawlaryň ugurlaryny artdyrmak boýunça täze degişli işler geçirilýär. Ýakyn wagtda Aşgabat — Kazan ugry boýunça gatnaw türkmen howa ýollarynyň üstüni ýetirer. Ol hepdede iki gezek amala aşyrylar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow teklipleri makullap, täze uçar gatnawynyň açylmagyny goldady. Milli Liderimiz howa ulaglary ulgamyny şu günüň talaplaryna, tehniki hyzmatlaryň hem-de ýolagçylara hyzmat etmegiň dünýä standartlaryna, uçuşlaryň howpsuzlygynyň ýokary derejesine laýyklykda ösdürmek boýunça tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz oýlanyşykly dolandyryş çözgütlerini kabul etmegiň hem-de öňdebaryjy usullaryň we döwrebap tehnologiýalaryň esasynda önümçiligi meýilleşdirmegiň hasabyna ýurdumyzyň awiatoplumynyň maliýe-ykdysady işiniň netijeliligini üpjün etmek wezipesini öňde goýdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Mämmedowa dekabr aýynda geçiriljek medeni çäreleriň we medeni-durmuş maksatly binalary açyp, ulanmaga bermegiň tertibi barada hasabat berdi.
Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynyň soňky aýynda Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 21 ýyllygy muzeýlerde, kitaphanalarda, sergi we kinokonsert merkezlerinde döredijilik duşuşyklarynyň hem-de bäsleşikleriň, konsertleriň, bilim edaralarynda açyk sapaklaryň, Ylymlar akademiýasynyň institutlarynda ylmy-amaly maslahatlaryň meýilleşdirilendigi bellenildi.
Goňşokara baýramy, şol sanda Nebitgaz senagaty we geologiýa işgärleriniň güni, BMG-niň Çagalar gaznasynyň 70 ýyllygy, halkara sergileriň hem-de sport ýaryşlarynyň açylyş dabaralary mynasybetli medeni çäreler geçiriler.
Habar berlişi ýaly, 6—7-nji dekabrda Daşoguz şäheriniň Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň medeni paýtagty diýlip yglan edilmegi mynasybetli geçirilen çäreleri jemlemek dabarasy bolar.
8-nji dekabrda Aşgabatda ýaşaýyş jaýlarynyň açylyş dabaralary geçiriler.
Bitaraplyk güni mynasybetli paýtagtymyzda hem-de ýurdumyzyň welaýatlarynda uly baýramçylyk dabaralaryny geçirmek göz öňünde tutulýar. 12-nji dekabrda Bitaraplyk binasyna gül goýmak dabarasy, Maslahat köşgünde medeniýet we sungat ussatlarynyň döwlet konserti geçiriler.
Dekabr aýynyň soňky ongünlüginde baýramçylyklar mynasybetli çäreler meýilleşdirildi. 23-nji dekabrda paýtagtymyzyň “Älem” medeni-dynç alyş merkeziniň öňündäki meýdançada hem-de ýurdumyzyň welaýatlarynyň baş meýdançalarynda Täze ýyl Baş arçalarynyň yşyklaryny ýakmak dabaralary geçiriler.
Däp bolşy ýaly, Täze ýylyň öňüsyrasynda Aşgabatda ýurdumyzyň ýaş estrada aýdymçylarynyň we höwesjeň aýdymçy ýaşlarynyň arasynda “Ýylyň parlak ýyldyzy” atly bäsleşigiň jemleýji tapgyry geçiriler.
Täze, 2017-nji ýylyň gelmegi mynasybetli esasy dabara “Älem” medeni-dynç alyş merkeziniň öňündäki meýdançada geçiriler. Oňa ýurdumyzyň iň gowy aýdymçylary, aýdym-saz toparlary, teatr we folklor toparlary gatnaşar. Däp bolşy ýaly, şol ýerde paýtagtymyzyň hem-de welaýatlaryň arasynda Täze ýyl teleköprüsi guralar. Täze ýyl baýramyny garşylamak dabarasy baýramçylyk feýerwerki bilen tamamlanar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, baýramçylyk çärelerine guramaçylykly çemeleşmegiň hem-de olaryň many-mazmunyny baýlaşdyrmagyň möhümdigine ünsi çekdi. Milli Liderimiz şol çäreleriň halkymyzy ruhlandyryp we has-da jebisleşdirip, diňe bir paýtagtymyzy däl, eýsem, ýurdumyzyň ähli künjeklerini gurşap almalydygyny aýdyp, bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz halkara ähmiýetli çärelere, şol sanda sergilere, 2016-njy ýylda Daşoguz şäheriniň GDA-nyň medeni paýtagty diýlip yglan edilmegi mynasybetli geçirilen çäreleri jemlemek dabarasyna taýýarlyk görmek meselesine degip geçip, olary ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmegiň wajypdygyny aýtdy. Hormatly Prezidentimiz milli medeni mirasy giňden wagyz etmek hem-de döredijilik işgärleriniň hünär derejesini ýokarlandyrmak üçin medeniýet ulgamynda halkara alyşmalaryň mümkinçiliklerinden giňden peýdalanmagyň möhümdigini belledi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew gözegçilik edýän ulgamlarynda geçirilýän işler barada habar berip, Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşi tarapyndan yglan edilen Türkmenistanyň Ýaşlar baýragyny bermek baradaky mesele boýunça hasabat berdi.
Mälim bolşy ýaly, ýurdumyzyň Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşi döwlet Garaşsyzlygyny pugtalandyrmaga we ata Watanymyzy ösdürmäge mynasyp goşant goşan hem-de işde we döredijilikde uly üstünlikleri gazanan ýaş türkmenistanlylaryň arasynda her ýyl degişli bäsleşigi yglan edýär. Şu ýyl ýaş nesliň wekilleriniň 263-si baýrak almaga hödürlenildi. Olardan medeniýet, edebiýat hem-de sungat, ylym we tehnika, bilim we terbiýeçilik işi, sport, saglygy goraýyş, oba hojalygy ulgamlarynda aýratyn tapawutlanan, milli Liderimiziň döredijilikli içeri hem-de daşary syýasatyny, ýurdumyzda ýaýbaňlandyrylan giň gerimli özgertmeleri wagyz etmek we türkmen halky üçin olaryň taryhy ähmiýetini düşündirmek işine döredijilikli çemeleşen adamlaryň 50-si saýlanyp alyndy.
Türkmenistanyň Ýaşlar baýragynyň eýelerini yglan etmek hem-de olara döwlet Baştutanymyzyň adyndan sowgatlary gowşurmak dabarasyny 6-njy dekabrda geçirmek göz öňünde tutulýar.
Şeýle hem wise-premýer hasabatynyň çäklerinde 2017-nji ýylda Aşgabatda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň ýeňijileri we baýrak eýeleri üçin niýetlenen medallar bilen bagly mesele barada hasabat berdi. Habar berlişi ýaly, bu oýunlaryň maksatnamasyna girizilen sportuň 21 görnüşi boýunça geçiriljek ýaryşlarda baýrakly orunlara mynasyp bolan türgenleri sylaglamak üçin medallaryň 2 müňüsi, şol sanda 583 sany altyn, 583 sany kümüş we 834 sany bürünç medallar gerek bolar. V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmek baradaky ýerine ýetiriji komitet tarapyndan olary taýýarlamak bilen bagly işler geçirildi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiziň garamagyna Aziada—2017-niň dürli derejedäki medallarynyň nusgalary hödürlenildi.
Taslama laýyklykda, bu Oýunlaryň medallary Oguz hanyň üç sany ýyldyzynyň şekiliniň görnüşinde bolup, olaryň ýüz tarapynda V Aziýa oýunlarynyň nyşany we iňlis dilinde “Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary” diýen ýazgy ýerleşdiriler, arka tarapynda bolsa Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň nyşany hem-de “Aşgabat—2017” diýen ýazgy ýerleşdiriler.
Şeýle hem Olimpiýa oýunlarynda we beýleki abraýly halkara ýaryşlarda baýrakly orunlara mynasyp bolan türgenleri, olaryň tälimçilerini we beýleki hünärmenleri höweslendirmegiň tertibini we pul baýraklarynyň möçberlerini tassyklamak hakynda habar berildi. Bu resminama Türkmenistanyň Prezidentiniň tabşyrygy boýunça Sport baradaky döwlet komiteti tarapyndan hem-de beýleki ugurdaş ministrlikler we edaralar tarapyndan bilelikde işlenip taýýarlanyldy.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp we Türkmenistanyň Ýaşlar baýragyny gowşurmak baradaky meselä degip geçmek bilen, ýurdumyzda geljekde hem ýaş nesli hemmetaraplaýyn goldamak, ýaşlaryň döwrebap bilim almagy, dürli bilimlere hem-de saýlap alan hünärlerine üstünlikli eýe bolmagy, ukyplaryny we zehinlerini doly derejede amala aşyryp bilmegi üçin zerur şertleri döretmek boýunça çäreleriň görüljekdigini belledi.
Bu barada aýtmak bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýaş türkmenistanlylaryň zähmet, ylym we döredijilik başlangyçlaryny höweslendirmekde Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşi tarapyndan her ýyl yglan edilýän bäsleşigiň jemleri boýunça gowşurylýan baýragyň, ýaşlaryň döwletimiziň we jemgyýetimiziň durmuşyna işjeň gatnaşmagynyň ähmiýetini belläp, baýrak eýelerini sylaglamak mynasybetli dabaranyň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegi tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmek meselesine geçmek bilen, Aziada—2017-niň medallaryny taýýarlamak bilen bagly teklibi makullap, olaryň diňe sport üstünlikleri üçin sylag, maksada okgunlylyk, tutanýerli türgenleşikler we erk-islegiň netijesinde gazanyp bolýan üstünlikleriň aýdyň nyşany bolmak bilen çäklenmän, eýsem, myhmansöýer türkmen topragynda geçiriljek oýunlar hakynda gowy ýatlamalary galdyrmalydygyny belledi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Olimpiýa oýunlarynda we beýleki iri halkara ýaryşlarda baýrakly orunlary eýelän türgenleri hem-de olaryň tälimçilerini höweslendirmek hakynda teklibi makullap, bu çäräniň dünýäniň sport giňişliginde eziz Watanymyza mynasyp wekilçilik edýän türkmen türgenleriniň we olaryň halypalarynyň öz ussatlygyny yzygiderli kämilleşdirmäge hem-de ýurdumyzyň sportunyň şan-şöhratynyň bähbidine täze ýeňişlere ymtylmagy üçin gowy höweslendirme bolup hyzmat etjekdigine ynam bildirdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow ýurdumyzyň daşary syýasat edarasynyň alyp barýan işleri, Türkmenistanyň Milli baýramy — Bitaraplyk gününiň 21 ýyllygyna taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi.
Şunuň bilen baglylykda, şanly senä gabatlanylyp, çäreleriň meýilnamasy işlenip taýýarlanyldy. Olaryň hatarynda 10-njy dekabrda Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda geçiriljek “Türkmenistanyň Bitaraplygy we halkara tejribe: durnukly ösüş ugrundaky hyzmatdaşlygyň täze sepgitleri” atly halkara maslahat hem-de ýöriteleşdirilen sergi bar.
Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 21 ýyllygy mynasybetli 4-nji dekabrda ýurdumyzda işleýän diplomatik wekilhanalaryň ýolbaşçylarynyň hem-de Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň, Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň, Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynyň talyplarynyň gatnaşmagynda welosipedli ýörişi guramak meýilleşdirilýär. Dekabr aýynyň birinji ongünlüginde beýleki sport ýaryşlary hem geçiriler.
5-nji dekabrda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy tarapyndan “tegelek stoluň” başyndaky maslahat guralar. Ýurdumyzyň köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde we daşary ýurt metbugatynda mowzuklaýyn makalalar çap ediler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistanyň mundan beýläk hem ählumumy abadançylygyň we durnukly ösüşiň bähbitlerine laýyk gelýän oňyn Bitaraplyk we netijeli halkara hyzmatdaşlyk syýasatyny yzygiderli durmuşa geçirjekdigini aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz Watanymyzyň hemişelik Bitaraplyk derejesinde türkmen halkynyň ynsanperwerlik ýörelgeleriniň, onuň gadymdan bäri parahatçylyk söýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk we döredijilik ýörelgelerine ygrarlylygynyň aýdyň beýanyny tapandygyny belledi. Häzirki wagtda bu täsin hukuk derejesi sebit we dünýä möçberinde parahatçylygy hem-de durnuklylygy pugtalandyrmagyň möhüm şerti hökmünde çykyş edýär, ýurdumyzyň daşary syýasy strategiýasy bolsa halkara bileleşigiň giň goldawyna we ykrarnamasyna eýe boldy.
Milli Liderimiz sözüni dowam edip, golaýlaşyp gelýän şanly baýramçylygyň aýratyn ähmiýetini ýene-de bir gezek belledi we Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 21 ýyllygyna bagyşlanan ähli çäreleriň hem-de dabaralaryň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegini üpjün etmegi tabşyrdy.
Soňra Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy A.Nurberdiýewa ýurdumyzyň kanunçylygyny has-da kämilleşdirmek boýunça milli parlamentiň alyp barýan işleri, durmuş-ykdysady özgertmeleriň hukuk esaslaryny pugtalandyrmaga we ösdürmäge, döwletimiziň halkara başlangyçlaryny goldamaga gönükdirilen çäreler, şeýle hem täze kanunlaryň taslamalarynyň üstünde işlenilýändigi barada habar berdi.
Milli kanunçykaryjylyk tejribesine dünýäniň öňdebaryjy tejribesini ornaşdyrmak maksady bilen halkara hyzmatdaşlygy, şol sanda köptaraply parlamentara gatnaşyklary işjeňleşdirmek boýunça netijeli işleriň alnyp barylýandygy bellenildi.
Döwlet Baştutanymyz habary diňläp, parlamentiň ýurdumyzda syýasy medeniýeti ýokarlandyrmaga, raýat edaralaryny pugtalandyrmaga we demokratik gymmatlyklary berkarar etmäge gönükdirilen işiniň ileri tutulýan ugurlaryna ünsi çekdi. Hormatly Prezidentimiz kanunçykaryjylyk işiniň jemgyýetimiziň bähbitlerinden ugur almalydygyny aýdyp, halkymyzyň saýlanlarynyň esasy wezipesiniň tutuş ilatyň bähbitlerine wekilçilik etmekden, ýerlerdäki ýagdaýa täsir etmekden, adamyň kanuny hukuklarynyň mizemezligini üpjün etmekden ybaratdygyny belledi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň mejlisini tamamlap, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny hem-de işlerinde uly üstünlikleri, ýurdumyzyň ähli halkyna bolsa Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda gülläp ösüş arzuw etdi.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi


c: text/html

text:
Owganystanyň hökümeti ýurduň iň bir howply böleklerinden çekilmeli Trans-owgan gaz geçirijisini goramak üçin bu regionlara müňlerçe esger ýerleşdirjekdigini aýdýar.
Magdanlar we senagat ministri Wahidulla Şahrani düýn Kabulda geçen metbugat ýygnagynda TOPH gaz geçirijiniň ugruny goramak üçin 5 müňden 7 müňe çenli howpsuzlyk güýçleriniň ýerleşdiriljegini aýtdy.
Bu wada Aşgabatda Türkmenistan, Owganystan, Päkistan we Hindistan arasynda TOPH gaz geçirijisini gurmak barada gol çekilen ylalaşykdan bir gün soň ýaňlandy.
Uzynylygy 1 müň 700 kilometr boljak TOPH gaz geçirijisiniň proýekti ilkinji gezek 1995-nji ýylda peýda boldy we ol Owganystandaky Talyban pitneçiligi sebäpli soňa goýuldy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Merkezi Aziýa ýurtlarynyň käbirinde ilat arasynda "şorty", ýagny kelte balak geýmek bolýarmy ýa-da ýok diýen jedeliň tutaşmagyna getiren gadagançylyk kanunlary kabul edildi. Käbir orta aziýa hökümetleri aýal-gyzlaryň, erkek adamlaryňky ýaly, "şorty", ýagny gysga balak geýmegini islemeýärler.
Dyzdan ýokarda durýan keltejik balak, ýagny "şorty" geýmek bolýarmy ýa ýok diýen jedel şeýle bir derejä baryp ýetdi welin, jemgyýetçilik hem döwlet edaralarynda we guramalarynda kelte balaklar dress-kodlar (geýinmegiň ýörite düzgünleri) arkaly gadagan edildi.
Has berk çäklendirmelere hem Daşkentde duş gelinýär.
Mundan birnäçe wagt ozal ol şäherde erkek adamlar bilen zenanlar üçin aýratyn howuzlaryň gurulmagy teklip edildi. Aýagy "şortyly" bir ýetginjek gyzy bolsa ol şäherde hatda bir keselhana-da goýbermändirler. Saglygy saklaýyş edarasynyň işgärleri soňra şeýle gadaganyň sebäbini düşündirip bilmändirler.
2014-nji ýylda Özbegistanda aýal-gyzlardan bolan medeniýet we sungat işgärlerine "geýimde seksual elementleri" gadagan edýän dress-kod güýje girizildi.
Birden tötänden ýoluňyz Özbegistana ýa-da Gyrgyzystana düşäýse, özüňizem keltejik "şorty" geýnen bolaýsaňyz haýsy ýerlere baryp biljegiňizi bilýäňizmi? Azatlyk Radiosynyň "Häzirki döwür" atly telegepleşigi şeýle ýerleriň sanawyny taýýarlady.
Duşenbede ministrlikler
Täjigistanyň köpsanly hökümet edaralarynda berk dress-kod düzgüni bar. Diňe işgärler däl, şol bir wagtyň özünde ol edaralara barýanlar hem hut şol geýim kadasyna eýermäge borçly.
4-nji iýulda Duşenbede bir raýaty, kelte jalbarly bolandygy üçin, Bilim ministrliginiň halkara programmalar merkezine goýbermändirler. Ol raýat özüniň hak-hukugynyň basgylanandygyny aýan edip, bolan waka bilen baglanyşykly kazyýete arz-şikaýat etjekdigini bildirýär.
Merkeziň işgärleriniň aýtmagyna görä, hut ministriň görkezmesine laýyklykda her kim ministrlige diňe resmi eginbaş bilen gelmeli.
"Dogrudanam, bu ýere keltejik balak bilen, ýagny "şorty" geýip gelmek bolarmy? Bu ýere daşary ýurtlardan myhmanlar gelýär ahbetin. Myhmany "şortuly" garşylamak biziň adatlarymyza gabat gelmeýär" diýip, Halkara programmalar merkeziniň ýerine ýetiriji müdiri Nawruz Hojyýew geňirgenip gürrüň berýär.
Nawoidaky (Özbegistan) bank
Eger Özbegistanda keltejik jalbar geýen bolsaňyz, diňe hassahanalara däl, sizi banklara hem goýbermeýärler. Geçen aýyň başynda Nawoi şäherinde ýaşaýan bir biznesmen keltejik jalbarly bolany üçin "Mikrokreditbank" atly bankyň ýerli şahamçasynyň jaýyna goýberilmändir we jöwzaly yssynyň içinde öýüne gaýdyp, eginbaşyny çalşyryp gelmeli bolupdyr.
"Durmuşda her hili ýagdaýlar bolup bilýär. Adamlar hemişe klassyky geýimde bolup bilmez. Onsoňam biz resmi işgär däl-ä, ýagny biz olaryň müşderisi ahbetin" diýip, ol biznesmen öz gürrüňinde nägileligini bildirýär.
Ýöne bankyň işgärleri bu aýdylýanlaryň nädogrudygyny bildirip, müşderileriň banka islän geýiminde gelip bilýändigini nygtaýar.
Daşkentde ýol polisiýa edarasy
Mundan birnäçe aý owal WhatsApp we Telegram internet aragatnaşyk ulgamlaryny ulanýan raýatlaryň arasynda Daşkendiň bir etrabynda ýol polisiýa edarasy bilen bagly täzelikde güýje giren bu geýim düzgünine degişli jedel tutaşdy. Täze kabul edilen geýim düzgünine görä, ýol polisiýa edarasyna "şortyly, kelte jalbarly we ýakasy açyk maýkaly" barmak "düýbünden gadagan" edilipdir.
Almatydaky kazyýet
Almatyda bir biznesmeni, keltejik jalbar geýendigi sebäpli, jenaýat işleri kazyýetiniň suduna goýbermändirler. Şonda kazyýet onuň ofisiniň talanmagy barasyndaky jenaýat işiniň suduny geçirmeli ekeni.
"Meniň pikirimçe, bu durşy bilen bidereklikdir. Bu meni we meniň hak-hukuglarymy äsgermezlikdir. Onda-da demokratiýanyň esasy instituty hasaplanýan kazyýetde şeýle ýagdaýyň bolmagy" diýip, ol biznesmen öz närazylygyny bildiripdir.
Kazyýet bolsa, tersine, keltejik jalbar geýip gelinmegini özüne garşy äsgermezçilik hasap edipdir we Almataly şol raýata munuň üçin 106050 teňňe, ýagny 310 dollar jerime salypdyr.
Oş şäherindäki (Gyrgyzystan) metjit
2014-nji ýylda Gyrgyzystanyň günortasyndaky Oş şäheriniň 19 ýaşyndaky ýaşaýjysy juma namazyna keltejik jalbarly baran mahaly ol ýerde başga bir raýat tarapyndan ýenjilipdir. Ony uran adam, keltejik jalbar geýmegiň yslam dinine ters gelýändigini tekrarlapdyr.
Ýenjilen ýaş oglan hassahana baran mahaly, doktorlar onuň içki organlaryna gan öýendigini aýdypdyrlar. Netijede ol ýigidiň dalagyny aýyrmaly bolupdyr.


text:
Şu gün Britaniýanyň premýer-ministri Gorden Braun mundan beýläk Owganystanyň hökümeti ýurtdaky korrupsiýa garşy aýgytly göreş yglan etmese, Britaniýanyň bu ýurda artykmaç goşun ýollap, öz harbylaryny howpy astyna salmajakdygyny aýtdy.
Londonda eden bu baradaky çykyşynda Gorden Braun özünin bu baradaky şertini Owganystanyň prezidenti Hamyt Kerzeýe hem ýetirendigini we öz gezeginde Hamyt Kerzeýiň hem täze düzjek hökumetiniň esasy wezipesiniň korrupsiýa garşy aýgytly göreş boljakdygyny nygtandygyny belledi.


text:
Ýekşenbe güni, Olimpiýa oýunlarynyň dokuzynjy gününde, hemmeleriň ünsi 100 metre çenli ylgamak boýunça final ýaryşa gönügýär. Şu gün ýamaýkaly Usain Bolt dünýä boýunça iň ýyndam adamdygyny ýene-de bir gezek subut etmeli bolar.
2008-nji ýylda üç olimpiýa medalyna eýe bolan Bolt geçen aýda öz ildeşi Ýohan Bleýk bilen milli ýaryşdaky bäsleşikde iki gezek yza galypdy.
Britaniýaly Andy Marreý tennis boýunça altyn medal üçin, şu ýyl Wimbledon ýaryşynda üstün çykan şweýsariýaly Rojer Federer bilen bäsleşer.
Şeýle hem şu gün erkekleriň we aýallaryň arasynda çeperçilik gimnastikasy, erkekleriň ştanga götermek we "Grek-Rim" göreşi hem-de gandbol boýunça ýaryşlary geçirilýär.


text:
Ýekşenbe güni Gresiýada gaýtadan parlament saýlawlary geçirilýär. Ýakynda, 6-njy maýda parlamente geçirilen ozalky saýlawlarda ýurduň hiç bir partiýasy orunlaryň aglaba köplügine eýe bolup bilmändi.
Ykdysady problemalara çözgüt tapmak meselesinde bar bolan gapma-garşylykly garaýyşlar sebäpli, syýasy partiýalar parlamentde dolandyryjy koalisiýany-da döredip bilmediler.
Netijede, parlament dargadylyp, saýlawlary täzeden geçirmeklik karara edilipdi. Gresiýada geçirilýän bu gezekki parlament saýlawlarynda esasy bäsleşik Ýewropanyň banklaryndan karz alynmagyna garşy çykyş edýän “Syriza” partiýasy bilen konserwatiw “Täze Demokratik” partiýasynyň arasynda bolar diýlip garaşylýar.


text:
Şu gün Britaniýanyň ozalky premýer-ministri Toni Bleýer protestçileriň hüjüm etmek howpundan ätiýaç edip, özüniň ýakynda çapdan çykan kitabynyň tanyşdyrylyş dabarasyny başga güne geçirmäge mejbur boldy.
Toni Bleýeriň metbugat sekretary häzirki ýüze çykan ýagdaý sebäpli Londonyň merkezindäki kitap dükanynda onuň planlaşdyran awtograf bermek çäresiniň hem ýatyrylandygyny aýtdy.
Toni Bleýer özüniň «A Journey», ýagny «Syýahat» diýlip atlandyrylýan bu memuar kitabynda 1997-2007-nji ýyllar aralygynda Britaniýa ýolbaşçylyk eden ýyllarynda alyp baran syýasatyny gorap, köp delliller getirýär.
Ol 2003-nji ýylda Birleşen Ştatlaryň Yraga garşy başyny başlan uruş hereketlerini-de ýakyndan goldapdy.
Şu geçen şenbe güni Irlandiýanyň paýtagtynda urşa garşy protestçiler Toni Bleýeri köwüş we ýumurtga bilen kesekläpdiler.


text:
Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygy
Garaşsyz Döwletler Arkalaşygy (GDA), - öň Sowet Soýuzynyň düzüminde bolan döwletleriň syýasy we söwda aragatnaşyklaryny sazlamak maksatly döredilen sebitara halkara gurama (halkara aňlaşma). GDA-nyň agza döwletlere agalyk etme hukugy ýokdyr, agzalar meýletin özara gatnaşyklary sazlaýandyrlar.
Belarus Sowet Respublikasy, Orsýet we Ukraina ýurt baştutanlarynyň 1991-nji ýylyň 8-nji dekabrynda Belarussiýada GDA gurmak baradaky sözleşmä gol çekmekleri bilen düýbi tutulan halkara guramadyr.


text:
«Talyban» günorta-gündogar Owganystanda, Pakistanyň serhediniň boýundaky bir etraby ele geçirdi.
Jeňçiler 26-njy awgust güni giçlik owgan howpsuzlyk güýçleri bilen bolan agyr çaknyşyklardan soň, Paktia welaýatynyň Jani Hel etrabyny basyp aldylar.
Welaýat gubernatorynyň sözçüsi Nakibulla Atal etrabyň synandygyny tassyklady we çaknyşyklarda azyndan 5 polisiýa ofiseriniň öldürilendigini, ýene bäşisiniň bolsa ýaraly bolandygyny aýtdy.
Etrap häkimi Abdul Rahman Solamal Jani Hel «Talybanyň» öňünde merkezi hökümetiň we welaýat ýolbaşçylarynyň ýeterlik derejede goşmaça goldaw ibermändigi sebäpli ýan berdi diýdi.
Solamal jeňçileriň etraby ele geçirip, öz ofisini we hökümet işgärleriniň we polisiýa ofiserleriniň öýlerini otlandygyny gürrüň berdi.


text:
Şu gün bosgunlykdaky Tibet hökümeti tibetlileriň ruhy lideri Dalaý Lamanyň ýörite wekilleriniň Hytaýyň resmileri bilen gepleşik geçirmek üçin, Hytaýa barjakdyklaryny mälim etdi.
Mundan bir ýyldan gowrak wagt ozal tibetliler bilen Hytaýyň resmileriniň arasyndaky gepleşikler şowsuz tamamlanypdy. Şonda bosgunlykdaky Tibet hökümetiniň Tibet regionyna has uly awtonomiýanyň berilmeginiň talap etmegi bilen, Hytaýyň hökümeti bu gepleşikleri dowam etdirmekden ýüz öwrüpdi.
2008-nji ýylyň martynda Tibet regionynda Hytaýyň kontrollygyna garşy köpçülikleýin halk gozgalaňlary ýüz berdi.


text:
Sişenbe güni ÝB-niň prezidenti Herman Wan Rompuý Brýusselde Ýewropa Bileleşigine agza ýurtlaryň maliýe ministrleriniň duşuşygynyň öňüsyrasynda çykyş edip, eger-de ýewronyň hümmeti peselse, ÝB-niň ösüşiniň hem peseljekdigini duýdurdy.
Sişenbe güni Ýewropa Bileleşiginiň maliýe ministrleri duşuşyp, Irlandiýadaky bergi krizisini togtatmak we onuň beýleki ýewropa ýurtlaryna ýaýramagynyň öňüni almak boýunça gepleşik geçirdiler.
Irlandiýanyň häkimiýetleri Ýewropa Bileleşiginiň pul kömeginden ýüz öwrüp, ykdysady krizis sebäpli çöken banklaryna goldaw gerekdigini nygtaýarlar.
Ekspertler Irlandiýanyň ykdysady kynçylyklaryny ýeňip geçmäge özüniň mümkinçiliginiň ýokdugyny aýdýarlar. Mundan başga-da, bu krizisiň Ýewropanyň beýleki döwletlerinde hem döremeginden howatyr edilýär.


text:
15-nji iýulda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Balkan welaýatyna iş saparynyň çäklerinde “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda ýaýbaňlandyrylan işleriň barşy, ony mundan beýläk-de ösdürmegiň taslamalary bilen tanyşdy, şeýle hem deňziň şypahana kenaryna dikuçardan syn etdi.
Ir bilen döwlet Baştutany Awazanyň Kongresler merkeziniň binasynyň ýanyna geldi. Bu ýerde milletiň Liderini Mejlisiň Başlygy, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, Balkan welaýatynyň, Türkmenbaşy şäheriniň, Awaza etrabynyň häkimleri, beýleki ýolbaşçylar garşyladylar.
Türkmenistanyň Prezidenti döwrebaplaşdyrylan ak öý görnüşindäki, öň tarapy altynsöw aýnalar hem-de nagyşlar bilen bezelen, özboluşly binagärlik keşbine eýe bolan ägirt uly desganyň daşky görnüşini üns bilen synlady.
Bu binanyň gurluşygyna 2012-nji ýylyň noýabr aýynda badalga berildi we häzirki wagtda gurluşyk işleri tamamlaýjy tapgyrda alnyp barylýar. Onuň umumy meýdany 185 müň inedördül metre deňdir. Kongresler merkezi ýerasty jaýlary hasaba almazdan dokuz gatdan ybarat bolup, wekilçilikli çäreler, sammitler we ýokary derejeli duşuşyklar, forumlar hem-de maslahatlar üçin zallary öz içine alýar. Merkezi Aziýada iň iri Kongresler merkezini “Polimeks Inşaat A.Ş.” türk kompaniýasy bina edýär, onuň ýolbaşçysy hem şu günki çärä gatnaşýar.
Binanyň birinji gatynda ýerleşýän 2 müň orunlyk mejlisler zalyna barýar. Ondan başga-da, bu ýerde 2 sany 450 orunlyk we 256 orunlyk banket zallary, 5 sany daşary ýurt döwlet baştutanlary üçin ofisler, ikiçäk duşuşyklar otagy, 60 orunlyk mejlisler zaly, her biri 100 orunlyk üç sany zal, gepleşikleri geçirmek üçin köpugurly 200 orunlyk zal, ikitaraplaýyn resminamalara gol çekmek üçin niýetlenen zal, şeýle hem hökümet wekiliýetleriniň işewür duşuşyklaryny geçirmek üçin zal, kabul edişlikleri guramak üçin beýleki jaýlar, kinoteatr, gatlaryň birinde sergi zaly hem-de “Awaza” milli syýahatçylyk komiteti üçin edara iş otaglary ýerleşer. VIP derejeli aýratyn sport toplumy üçin 12 müň inedördül metr ýer bölünip berlip, bu ýerde ýüzülýän howuz, köpugurly sport zaly we beýlekiler bolar.
Merkeziň ýokarsynda gözegçilik meýdançasy ýerleşýär, ondan Awazanyň ajaýyp görnüşi açylýar. Häzirki wagtda Kongresler merkeziniň çäkleri hem suw çüwdürimleri, ýaşyl zolaklar, bina eltýän köpri hem-de awtoduralgalar bilen abadanlaşdyrylýar.
Halkara işewürlik we syýasy çäreleriň geçirilýän merkezine öwrülen Awaza häli-şindi daşary ýurt baştutanlary gelip görýärler diýip, Türkmenistanyň Prezidenti aýtdy. Olaryň bu ýerde kabul edişligini guramagyň hem-de beýleki ähli amatly şertleri döretmegiň duşuşyklary hem-de gepleşikleri geçirmek üçin hoşniýetli ýagdaýy emele getirýändigi hakykatdyr. Şonuň üçin hem wekilçilikli maslahatlary we ýokary derejeli duşuşyklary geçirmek üçin niýetlenen binalaryň gurluşygynda we VIP-şahslar üçin ýokary derejeli hyzmaty guramakda dünýä ölçeglerinden ugur alynmagy zerurdyr.
Döwlet Baştutany binanyň bezeg işlerine aýratyn ünsi çekip, bu babatda birnäçe maslahatlar bermek bilen, binanyň binagärlik keşbinde milli nagyşlar bilen häzirki zaman binagärlik meýilleriniň sazlaşygyny emele getirmäge döredijilikli çemeleşmegiň zerurdygyny belledi. Milletiň Lideri şeýle hem myhmanlar üçin hyzmatlary guramak boýunça tabşyryklary berdi.
Munuň üçin Kongresler merkeziniň protokol çäginde 80, 100 we 120 orunlyk mejlisler zallaryndan başga-da, maslahat geçirmek üçin 30 orunlyk üç sany kiçi zal, ikiçäk duşuşyklar üçin iş otaglarynyň üçüsi, belent mertebeli myhmanlar üçin şahsy otaglar, şeýle hem köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri üçin 100 orunlyk metbugat merkezi göz öňünde tutuldy. Elbetde, otaglaryň hemmesi degişli derejede, döwrebap tehnikalar bilen üpjün ediler, bu bolsa täze işewür merkezde netijeli we oňaýly işlemäge şert döreder.
Şeýle hem Kongresler merkeziniň binasynda, metbugat maslahatlary üçin zalda döwlet Baştutany hökümet agzalarynyň, Balkan welaýatynyň, Türkmenbaşy şäheriniň we onuň Awaza etrabynyň häkimleriniň, “Polimeks” kompaniýasynyň ýolbaşçysynyň gatnaşmagynda iş maslahatyny geçirdi.
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň Balkan welaýatyna gözegçilik edýän orunbasary S.Satlykow we günbatar sebitiň häkimliginiň ýolbaşçysy Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowa welaýatda işleriň barşy barada, Türkmenistanyň Prezidentiniň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi, şol sanda Türkmenistanyň Ýaşulular maslahatynyň nobatdaky mejlisine taýýarlygyň barşy barada hasabat berdiler.
Şeýle hem Balkan welaýatynyň durmuş-ykdysady ösüş meýilnamasyny durmuşa geçirmek barada görülýän çäreler hakynda, Türkmenbaşy şäheriniň we onuň täze etraplarynyň ykdysady kuwwatyny, olaryň ilatynyň durmuş-ykdysady derejesini ýokary götermek hakynda gürrüň gitdi. Awazada gurulýan desgalarda işleriň ýagdaýy, şeýle hem döwlet Baştutanynyň dynç alyş zolagyny we deňizýaka sebitini ösdürmäge gönükdirilen wezipelerini çözmek boýunça maslahata gatnaşyjylaryň hasabatlary beýan edildi.
Milletiň Lideri gurulýan desgalary häzirki zamanyň talaplaryna gabat getirmek, adamlar üçin amatly şertleri döretmek babatda birnäçe tabşyryklary berdi. Şeýle hem döwlet Baştutany degişli ýolbaşçylardan ulanmaga berlen desgalaryň degişli ulanyş ýagdaýynda saklanmagyny talap etdi.
Ýaşulularyň maslahatyna taýýarlyk görmäge dürli düzümleriň ylalaşykly işlemeklerini guramak barada aýratyn görkezmeler berildi. Döwlet Baştutany "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda ýerine ýetirilýän ähli gurluşyk işlerini, olaryň ulanmaga berilmeginiň möhletlerini hemişe gözegçilikde saklamagy berk talap etdi.
Türkmenistanyň Prezidenti tebigy dynç alyş zolaklaryny döretmekde tebigy ekoulgamy ulanmagyň zerurdygyny we dynç alýanlara aňrybaş amatlyklary döretmek üçin hyzmatlar düzüminiň desgalarynyň oýlanyşykly ýerleşdirilmeginiň wajypdygyny ýene bir gezek nygtady.
Dynç alyş ulgamynyň güýçli depginde ösdürilmegi, hyzmatlaryň görnüşleriniň we hiliniň ýokarlandyrylmagy, myhmanhana ulgamynyň kabul ediş mümkinçiliginiň artdyrylmagy, ilatyň dürli gatlaklarynyň ösýän islegleriniň göz öňünde tutulmagy "Awaza" syýahatçylaryň uly isleg bildirip gelmegine ýardam edýär.
Bu babatda milletiň Lideri "Awaza" milli syýahatçylyk zolagyny ösdürmegiň esasy ugurlary hökmünde iň täze inžener-tehniki işläp düzmeleri ornaşdyrmagy we syýahatçylyk hyzmatlarynyň derejesini ýokarlandyrmagy, gurluşygyň ýokary hil we ekologik ülňülerini üpjün etmegi, özüne çekiji çeperçilik keşbini döretmegi we deňiz ýakasyndaky ülkäniň tebigy aýratynlyklarynyň häzirki zaman binagärlik çözgütleri bilen sazlaşykly utgaşygyny gazanmagyň wajypdygyny nygtady.
Şeýle hem Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynyň dynç alyş merkezlerinde, şypahananyň çäklerinde arassaçylygy we tertibi, ülkäniň ekologiýa abadançylygyny üpjün etmek meselelerine ünsi çekdi hem-de degişli ýolbaşçylara bu barada görkezmeleri berdi.
Syýahatçylyk zolagyny ösdürmegiň esasy wezipesi Türkmenistanyň ähli künjeklerinden we daşary ýurtlardan gelýän adamlaryň doly derejeli we oňat dynç almagy üçin ähli şertleriň döredilmegi we hyzmatlaryň ýokary derejesiniň üpjün edilmelidigini nygtap, döwlet Baştutany ýene-de bir gezek ähli gurluşyk işlerine gözegçiligiň birjik-de gowşadylmaly däldigine ünsi çekdi.
Diňe şeýle şertler döredilende "Awaza" dünýäniň ähli künjekleriniň jahankeşdelerini özüne çekýän merkeze öwrüler diýip, Türkmenistanyň Prezidenti aýtdy hem-de bu ýere ýygnananlara kabul edilen maksatnamalary durmuşa geçirmek bilen baglanyşykly anyklanan meseleleri çözmekde uly üstünlikler arzuw etdi.
Iş maslahaty tamamlanandan soň, döwlet Baştutany Kongresler merkeziniň binasyndan çykdy we golaýda ýerleşen gämi duralgasyna tarap ugrady. Milletiň Lideri gezelenç gaýyklaryny goýmak üçin niýetlenen kenarýaka desgany synlap, onuň ýanaşyk ýerlerini bezemek boýunça birnäçe tabşyryklary berdi.
Soňra Türkmenistanyň Prezidenti ýurdumyzyň günbatar sebitine iş saparynyň çäklerinde dikuçarda deňiz ýakasyndaky “Awaza” milli syýahatçylyk zolagyna aýlanyp, bu ýerdäki syýahatçylyk, myhmanhana we durmuş-ykdysady düzümi, şeýle hem deňiz ýakasynyň we ýurdumyzyň tutuş ulag-logistik ulgamynyň möhüm desgalarynyň biri—Türkmenbaşy şäheriniň halkara deňiz portuny mundan beýläk-de ösdürmek boýunça alnyp barylýan işleriň barşy bilen tanyşdy.
Mälim bolşy ýaly, milletiň Lideri Hazaryň kenarynda milli syýahatçylyk zolagynyň döredilmegi baradaky başlangyjy öňe sürmek arkaly bu iri möçberli maýa goýum taslamasynyň amala aşyrylmagyna hut özi gözegçilik edýär hem-de Awazadaky işleriň ýagdaýy bilen yzygiderli tanyşýar.
"Awaza" milli syýahatçylyk zolagynyň maksatnamasy diňe bir maýa goýumlaryny çekmek üçin aýratyn ykdysady-hukuk meýdançasyny döretmegi, innowasion tehnologiýalary ulanmagy we bu ýerde gurulýan desgalaryň köpugurlylygyny göz öňünde tutmak bilen çäklenmän, ilkinji nobatda, adamlaryň durmuş şertlerini düýpli gowulandyrmak, olaryň öndürijilikli zähmet çekmegi we göwnejaý dynç almagy üçin amatly şertleri döretmek boýunça meseleleri çözmäge toplumlaýyn çemeleşmegi öz içine alýar.
Döwlet Baştutany Gurbanguly Berdimuhamedow ýaňy-ýakynda gurlup, ulanmaga berlen “Älemgoşar” oýun attraksionly seýilgähi, “Deňiz merjeni” medeni dynç alyş merkezini hem-de “Jadyly kenar” oýun attraksionly seýilgähi guşuçar belentlikden synlady. Bu seýilgähler tomus möwsüminiň gyzgalaňly döwründe Awazada dynç alýan müňlerçe adamlar, ilkinji nobatda bolsa, çagalar üçin ajaýyp sowgat boldy.
Hazaryň ekologiýa taýdan arassa kenarynda dünýä derejesindäki dynç alyş zolagynyň kemala gelmegi—bu diňe bir myhmanhanalaryň artmagy däl-de, eýsem, ýokary amatlylygyň we sagaldyş hyzmatlarynyň hil taýdan täze derejesidir. Milletiň Lideri bu ýerde dynç alýan adamlar, aýratyn-da, çagalar üçin döwrebap şertleri döretmek, boş wagtyňy işjeň geçirmek we ynsan saglygyny, onuň beden hem-de ruhy taýdan güýç-gaýratyny dikeltmek ýaly şertleri döretmek barada degişli ýolbaşçylara anyk görkezmeleri berdi.
Türkmenistanyň Prezidentiniň dikuçary Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary tarapyndan gurulýan kottežler toplumynyň üstünden aýlaw etdi. Milletiň Lideri işleriň gerimine baha berip, şunuň ýaly şäherjikleriň durmuş üpjünçiliginde döwrebap inženerçilik çözgütlerini peýdalanmagyň, adamlar üçin döredilen amatly şertleri innowasion tehniki işläp düzmeler bilen utgaşdyrmagyň möhümdigini belledi. Bu bolsa ýurdumyzyň ähli künjeklerinde bolşy ýaly, Awazadaky durmuş ulgamyna degişli desgalary gurmakda hem esasy talap bolap durýar.
Uçuş mahalynda Hazar deňziniň jana şypa berýän türkmen kenaryndaky syýahatçylyk desgalarynyň gözel görnüşine syn edip, milletiň Lideri olara ýanaşyk ýerler gök ösümlik zolaklary bilen bezelende, ýerli tebigatyň aýratynlyklaryny göz öňünde tutmagyň zerurdygyny belledi. Şypahana giňişligini guramagyň esasy ýörelgesi onuň daşky gurşaw, tebigy şertler bilen ajaýyp sazlaşygy bolmalydyr diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady. Hemme meýilleşdirilýän çözgütler dynç alyş zolagynyň çäkleriniň toplumlaýyn özleşdirilmegine—gurluşyk, durmuş, ulag we inženerlik ulgamynyň bilelikde ösdürilmegine gönükdirmelidir.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, gül-gunçaly, bagy-bossan “gök guşagyň” döredilmeginiň ajaýyp täsiri, syýahatçylyk zolagynyň howasynyň gowulanmagy, jana melhem deňiz howasy bilen birlikde, Awaza gelýän türkmenistanlylaryň we daşary ýurtly myhmanlaryň oňat dynç almagy we saglyklaryny berkitmegi üçin zerur ekologiki gurşawy üpjün eder.


text:
Oppozisiýa wekilleri we adam hukuklaryny goraýjylar duşenbe güni Moskwanyň merkezinde Orsýetiň baýdak gününe we 1991-nji ýylyň awgustynda bolan parahatçylykly demokratik rewolýusiýanyň ýyl dönümine gabatlap aksiýa geçirdiler.
Ýüzden gowrak adamyň Orsýetiň üç reňkli uly baýdagyny göterip, “Orsyet azat-erkin bolar”, “Putinsiz Orsýet” diýen şygarlara gygyrandyklaryny, Puşkin meýdanyna gelip, şol ýerde miting geçirendiklerini Azatlyk Radiosynyň habarçysy aýtdy.
Olar “1991-nji ýylyň 19-22-nji awgusty. Biz öz ýeňşimizi hiç kime bermeris” diýen ýazgyny göterip durdular.
Aksiýa oppozision syýasatçylar Boris Nemsow, Garri Kasparow, Wladimir Ryžkow we adam hukuklaryny goraýjy Lew Ponomarýow dagy gatnaşdy.
Prowokatorlaryň bir topary mitinge gatnaşyjylara päsgel bermäge synanyşdy, emma ýygnanan adamlar olary tutup, polisiýa işgärlerine tabşyrdy.


text:
Ýarym asyrdan az wagtyň dowamynda dünýädäki ýabany haýwanlaryň sany öňküsinden azalyp, ýarymyna düşdi. Bu barada daşky-gurşawy öwrenýän dünýäniň iň uly toparlarynyň biri öz täze derňewlerinde habar berýär.
Düýbi Şweýsariýada ýerleşýän WWF, ýagny “Ýabany tebigatyň bütindünýä fondy” atly topar tarapyndan 30-njy sentýabrda ýaýradylan raportda iki ýyl mundan ozal haýwanlaryň sanyny kesgitlemek boýunça usullaryň gowulandyrylandygyna garamazdan, olaryň sanynyň öňküsinden 52% pese gaçmagy örän hopukdyryjy netije diýilýär.
“Ýaşaýan planeta 2014” atly derňew “süýdemdiriji haýwanlaryň, guşlaryň, süýrenijileriň we balyklaryň 10 müňden gowragyny öz içine alýar”.
Topar 1970-2010-njy ýyllar aralygynda tebigatyň dürlüliginiň birden pese gaçmagyny adamlaryň “tebigata bolan talaplarynyň artmagy” bilen düşündirýär.


text:
Orsýetiň Goranmak ministrligi Siriýada söweşleriň alnyp barylýan pozisiýalaryna syýahat eden üç orsýetli žurnalistiň ýaralanandygyny aýtdy.
Ministrligiň maglumatyna görä, žurnalistler hökümetiň gözegçiligindäki Latakia regionynyň Al-Dagmaşliýa obasyna ulagly barýarka olaryň golaýyna raketa gaçypdyr.
Ministrlik žurnalistleriň ýeňil ýaralanyp, Orsýetiň harby bazasynyň keselhanasyna eltilendiklerini habar berdi.
Orsýet prezident Başar al-Assady goldap, Siriýada howa hüjümlerini amala aşyrýar.
Orsýetiň döwlet eýeçiligindäki media serişdeleriniň žurnalistleri Siriýada 2011-nji ýylda başlanan konfliktiň dowamynda hökümet güýçleriniň ýanynda işleýärler. Siriýadaky konfliktde 250 müňden gowrak adamyň wepat bolandygy aýdylýar.


text:
Türkmenistanda prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň döwlet başyna gelmegi bilen ýurtda maýyplar babatynda dürli, şol sanda pensiýa haklaryny galdyrmak ýaly çäreleriň hem geçirilendigi nygtalýar.
Emma soňky maglumatlara görä, Aşgabadyň ortepediçeskiý merkezinde maýyplaryň saglyk bejergisini almak üçin nobata durmak boýunça kynçylyklary hem başdan geçirýändigi aýdylýar.
Bu barada Azatlyk Radiosynyň habarçysy Soltan Açylowa Aşgabat şäheriniň ýaşaýjysy birinji derejeli maýyp Ataýew Hoşan bilen söhbetdeş boldy. Söhbetdeşligi diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Owganystandaky Amerikan we NATO güýçlerine komandirlik edýän ABŞ-ly general Stanleý McKristal talyplara garşy urşda ýeňiş gazanmak üçin bu döwlete goşmaça esger iberilmeginiň zerurdygyny, onsuz ýeňşiň gijä galyp biljekdigini mälim etdi. Ol «Owganystandaky ýagdaýyň çynlakaýdygyny we talyplary ýeňmek üçin herekete geçmäge 12 aý möhletiň bardygyny-da sözüne goşup, ýogsa töwekgelçilige duçar bolunmagy ahmal» diýp, amarikan komandiri halkara koalisiýa güýçlerine duýduryş berdi.
«Prezident Obamanyň Owganystana goşmaça 21 müň esger ibermek baradaky kararyndan başga bu döwlete ýene-de harbylar iberilmeli diýip, general McKristal öz raportynda ýörite durup geçipdir. 21 müň esgeriň Owganystana barmagy bilen bu ýurtdaky amerikan harbylarynyň sany 68 müňe çenli baryp ýetjek. Geljek birnäçe hepdäniň dowamynda general McKristalyň bu barada resmi taýdan talap bilen çykyş etmegine garaşylýar.
Goşmaça esger ibermek meselesi
Owganystana goşmaça esger ibermek meselesine degip geçen prezident Obama telewideniýe arkaly eden çykyşynda bu barada şeýle diýdi: «Meniň esasy üns berýän meseläm – Amerikan halkyny we ýurduny goramak üçin näme etmelidigi. Häzirki prosesde Pakistanda we Owganystanda agyr ýagdaý höküm sürýär, diňe muny göz öňünde tutup, hem-de öz howpsuzlygymyzy gorap saklamak üçin dünýäniň niresinde bolsun, erkekdir aýallar ol ýere gitmeli diýdim» diýip, Amerikan prezidenti Obama ýörite durup geçdi.
“Harbylaryň sanyna üns bermezden ozal esasy soraga jogap berilmelidigi, ol hem strategiýanyň dogry işläp-işlemeýändigi hakyndaky soraga jogap” diýip, Obama sözüni şeýle dowam etdirýär: «Al-Kaidanyň ABŞ-a hüjüm etmäge bar bolan ukybyny ýok etmek üçin alyp barýan strategiýamyzyň we serişdämiziň nädereje biri-birine gabat gelşini deňäp, bolup geçýän ýagdaýa baha bermegimizi dowam etdireris» diýip, Amerikan prezidenti sözüniň üstüni ýetirdi.
McKristal öz raportynda Owganystan boýunça strategiýada esasy bir özgerişligiň bolmalydygy hakda oýlanýandygyny beýan edipdir: «Şu mahala çenli Owganystanda gulluk edip gelýän halkara güýçler ruhy hem-de fiziki taýdan owgan halkyndan üzňe» diýip, general McKristal mälim etdi.


text:
Penşenbe güni Dünýä ykdysady forumynyň geçýän ýeri bolan Şweýsariýanyň Dawos şäherinde, bu forumyň geçýän ýerine golaý ýerdäki bir myhmanhanada kiçiräk bir partlama ýüze çykdy.
Ýerli polisiýa bu wakada hiç kimiň ejir çekmändigini habar berdi. Polisiýa häzirki wagt bu partlamanyň sebäplerini anyklamak boýunça derňew işleriniň alnyp barylýandygyny aýdýar.
Dawos şäherinde geçýän bu Dünýä ykdysady forumyna dünýäniň dürli ýurtlaryndan 2 müň 500 töweregi delegat gatnaşýar.
Penşenbe güni bu ykdysady forumyň çäklerinde Orsýetiň «Rostneft» kompaniýasy bilen Birleşen Ştatlaryň «Exxon Mobil» kompaniýasy Gara deňzinde nebit we gaz gözleg işleri boýunça bilelikde hyzmatdaşlyk etmek barada özara kontrakta gol çekdiler.
Olaryň bu gözleg işleri Gara deňziniň Orsýete degişli sektorynda 11 müň kwadrat kilometrden hem gowrak territoriýanyň çäklerinde alnyp barlar.


text:
Ýewropa Bileleşigi goşmaça 19 adamy we dokuz guramany “Ukrainanyň territorial bütewüligine, garaşsyzlygyna zyýan ýetirmek ýa wehim salmak” sebäpli gara sanawyna goşdy.
Ýewropa Bileleşiginiň wiza gadagançylygyny we bank hasaplarynyň doňdurylmagyny göz öňünde tutýan gadagançylyklarynyň astyna düşen 19 adamyň arasynda Orsýetiň goranmak ministriniň orunbasary Anatoliý Antonow we birinji orunbasary Arkadiý Bahin, şeýle-de Orsýetiň ýaragly güýçleriniň ýolbaşçysynyň orunbasary Andreý Kartapolow bar.
Döwlet Dumasynyň iki deputaty, şol sanda meşhur aýdymçy Iosif Kobzon we öz-özlerini jar eden Donetsk hem Luhansk halk respublikalarynyň 15 separatisti hem gara sanawa girizildi.
ÝB-niň sanawyna separatistleriň sekiz sany bileleşigi bilen bilelikde “Noworossiýa” jemgyýetçilik hereketi hem girizildi.
Ýewropa Bileleşiginiň sanksiýalar sanawyny ýaýbaňlandyrmak kararyna 24-nji ýanwarda günorta Ukrainanyň Mariupol şäherinde azyndan 29 adamyň ölümine sebäp bolan ok atyşykdan soň gelindi. Häzirki wagtda sanawa Ukrainanyň we Orsýetiň 151 raýaty we 37 sany bileleşigi girýär.


text:
Birleşen Ştatlardaky syýasy kampaniýalarda maliýe serişdeleri hemişe möhüm rol oýnap gelýär. Emma bu ýylky planlaşdyrylýan prezidentlik saýlawlarynda pully mesele has-da möhüm rola eýe boldy.
Respublikan partiýadan Mitt Romneý bilen Demokratik partiýadan Barak Obamanyň 6-njy noýabrda geçiriljek prezidentlik saýlawlary üçin alyp barýan kampaniýalary 2.5 milliard dollardan hem gowrak çykdaja durar diýlip garaşylýar.
Respublikan partiýadan kandidat Mitt Romneý Iowa ştatynyň Bettendorf şäherinde çykyş edýär. 22-nji awgust, 2012.
Bu sanlary dalaşgärleriň serişde toplamak we sarp etmek işlerine gözegçilik ediji “Centre for responsive politics” atly edara getirýär.
Bu gürrüňi edilýän serişde 2008-nji ýyldaky prezidentlik saýlawlarynda rekord görkeziji diýlip hasaplanan 1.7 milliard dollardan hem 800 million dollar köpdür. 2008-nji ýyldaky saýlaw kampaniýasynda sarp edilen serişdeler ilkinji gezek 1 milliard dollarlyk sepgitden geçen diýlip yglan edilipdi.
Ýakynda, iýul aýynda-da saýlaw kampaniýasyna serişde toplamakda Mitt Romneý Barak Obamadan has öňde diýlip hasaplanylýardy. Ýöne soňky geçirilen köpsanly pikir soraýyşlyklar Barak Obamanyň has uly goldawdan peýdalanýandygyny görkezýär.
Edil häzirki wagt Obamanyň toplan serişdesi Romneýiň toplan serişdesinden ep-esli köp. Emma käbir synçylar saýlaw kampaniýasynyň soňky möhüm tapgyrlaryndan Mitt Romneýiň serişdesini ur-tut artdyrmagynyň mümkindigini aýdýarlar.
Alada döredýän taraplary
2010-nji ýyldan öň aýry-aýry şahsyýetleriň saýlaw kampaniýasy üçin berýän pul serişdeleriniň möçberi 2.5 müň dollar bilen çäklendirilýärdi. Ýöne 2010-njy ýylda ABŞ-nyň Ýokary Sudunyň karary bilen bu çäklendirme we käbir beýleki çäklendirmeler aradan aýryldy.
Netijede, Romneýi we Obamany goldaýan baý donorlaryň bu dalaşgärlere berýän maliýe serişdeleriniň möçberi-de görnetin artdy.
Demokratik partiýadan kandidat Barak Obama Newada ştatynyň Las Wegas şäherinde çykyş edýär. 22-nji awgust, 2012.
ABŞ-nyň ozalky prezidenti Jorj Buş üçin prezidentlik kampaniýasyny alyp baran media kampaniýaçy Mark MkKinnon saýlaw kampaniýasyna sarp edilýän çakdanaşa uly serişdeleriň saýlawlaryň düýp manysyna öz negatiw täsirini ýetirýändigini aýdýar.
“Häzirki wagt islendik adam we islendik bähbide eýeriji topar saýlaw kampaniýasy üçin çäksiz möçberde pul berip bilýär. Köplenç bu pullar gizlin we anonim ýagdaýda berilýär. Şeýlelikde, Amerikanyň syýasatyndaky bu ýagdaý indi saýlaw kampaniýalarynyň şahsyýetleriň arasyndaky kampaniýa däl-de, aýry-aýry bähbitleriň arasyndaky kampaniýa öwrülip ýörendigini görkezýär” diýip, media kampaniýaçy Mark MkKinnon belleýär.
Beýleki tarapdan, adaty amerikalylar hem saýlaw kampaniýalary üçin uly çykdajylaryň edilmegini goldamaýarlar. 2008-nji ýylda geçirilen pikir soraýyşlykda amerikalylaryň 70 prosenti prezidentlik saýlaw kampaniýasyna harç edilýän çykdajylara çakdanaşa uly çykdajy hökmünde baha beripdi.


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putiniň metbugat-wekili Günbatara duýduryş bilen çykyş edip, Ukrainadaky konflikt bilen baglylykda Orsýete garşy indiki ykdysady basyşlaryň “iňňän zyýanly” bolup biljekdigini aýtdy.
Dmitry Peskowyň bu çykyşy ABŞ-nyň prezidenti Barak Obamanyň Waşingtonyň Orsýetiň özüni alyp baryşyna täsir ýetirmek üçin harby hereketlerden başga ähli mümkinçiliklere seredýändigini aýtmagynyň yzýany 26-njy ýanwarda edildi. Moskwa tarapyndan goldanýan separatistler Ukrainanyň gündogarynda basyşlaryny güýçlendirler.
Orsýetiň döwlet gözegçiligindäki RIA agentligi Peskowyň Orsýete ykdysady basyşlary güýçlendirmek barada edilen haýbatlar “iňňän zyýanly, düýpden esassyz we uzakdan görüjilikli däl” diýendigini habar berdi.
Peskow ABŞ-nyň we Ýewropa Bileleşiginiň Ukrainanyň hökümetine basyşyny güýçlendirmelidigini aýtdy. Moskwa Kiýewi Ukrainanyň gündogaryndaky konflikti güýçlendirmekde aýyplaýar. Bu ýerde aprel aýyndan bäri 5000-den gowrak adam wepat boldy.


text:
Orsýet “Rosneft” döwlet nebit kompaniýasynyň bäşden bir bölegini hususy şertnamalar arkaly “strategik maýa goýujylara” satmak mümkinçiligine seredýär, diýip kompaniýanyň ýerine ýetiriji müdiri aýtdy.
“Rosneftiň” ýolbaşçysy Igor Seçin 14-nji iýunda Italiýanyň “Il Sole 24 Ore” gazetine beren interwýusynda Orsýetiň ykdysady çökgünliligi, nebitiň bahasynyň pese gaçmagy we Günbataryň ykdysady sanksiýalary sebäpli nebit şirketiniň global bazaryndaky agramyny ýitirendigini aýtdy.
Orsýetiň Ykdysadyýet ministrligi häzirki wagtda orsýetiň bujetiniň difisitiniň öwezini dolmak üçin aksiýalaryň 19.5%-niň hususylaşdyrylmagy arkaly 700 milliard rubl, ýagny 10.5 milliard dollar möçberde girdejä eýe bolup biljekdigini mälim etdi.
Seçin kompaniýanyň aksiýalaryny maýa goýujylaryna satmakdan ozal olaryň hümmetini ýokarlandyrmak meselesine ünsi gönükdirjekdigini aýtdy.


text:
Moskwada aktiwistler KGB-niň öňki baş edarasynyň golaýynda jemlenip Iosif Staliniň “Uly terror” döwründe sowet häkimiýetleri tarapyndan jezalandyrylan müňlerçe adamyň hatyrasyna matam çäresini geçirýärler.
Lubýanka meýdançasynda Solowetskiý daşy atly ýadygärliginiň öňünde günüň dowamynda geçirilýän ýatlama çäresinde jezalandyrylan 30 müň çemesi adamyň ady, ýaşy, ýaşan ýeri we öldürilen wagty sanap geçilýär.
1937-38-nji ýyllarda söwet häkimiýetleri tarapyndan jezalandyrylanlaryň sanynyň milliondan geçýär. Şol ýyllarda Türkmenistan sowet respublikasynyň Merkezi ýerine ýetiriji komitetiniň birinji başlygy Nedirbaý Aýtakow we Halk Komissarlar Geňeşiniň başlygy Gaýgysyz Atabaýew repressiýa düşüpdi.
Gaýgysyz Atabaýewiň ogly Kemine kakasynyň repressiýa edilişi barada şeýle ýatlaýar: “Kakam 1937-nji ýylyň iýul aýynda Moskwa çagyrylyp, 1938-nji ýylyň fewral aýynda atylyp öldürildi. Ol Lýubanka baransoň gaýdyp çykmandy”.
Staliniň pidalarynyň hatyrasynda geçirilýän ýyllyk ýatlama çäresine Orsýetiň adam hukuklaryny goraýjy abraýly guramasy “Memorial” guramaçylyk edýär.


text:
Waşington we Moskwa Eýrana garşy täze sanksiýalaryň girizilmeginiň öňüni alyp bolmajakdygyny çaklaýarlar.
Braziliýanyň prezidenti bilen bolan duşuşykda Orsýetiň prezidenti Medwedew Eýrany halkara jemgyýetçiliginiň talaplaryny ýerine ýetirmäge yrmak mümkinçiliginiň 30%-den köp däldigini aýtdy.
Häzir Orsýete resmi sapar bilen baran Braziliýanyň lideri Luiz Inasio Lula Da Silwa 16-njy maýda Eýrana barmagy planlaşdyrýar.
ABŞ-nyň Döwlet sekretary Hillary Klinton hem Eýrana garşy sanksiýalaryň 4-nji tapgyry girizilmänkä, Eýranyň şol sanksiýalaryň öňüni almak üçin möhüm hereketlere geçjekdigini güman edýändigini aýtdy.


text:
7-nji dekabrda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Aşgabat boýunça iş saparyny amala aşyryp, şäheriň merkezi köçeleriniň abadanlaşdyrylyşy bilen tanyşdy.
Awtobusly amala aşyrylan iş saparynyň barşynda döwlet Baştutany Aşgabadyň doly abadanlaşdyrylan künjeklerini, ak mermere beslenen binalary, ýol-ulag düzüminiň desgalaryny synlap, birnäçe teklipleri aýtdy we tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutany şäher meýdançalarynyň we ulaglaryň möçberleriniň artýandygyny nazarda tutup, paýtagtymyzyň ýol-ulag düzümini ösdürmek boýunça zerur çäreleriň görülmelidigini belläp, bu babatda ýerasty we ýerüsti geçelgeleri, köp zolakly köprüleri we duralgalary öz içine alýan degişli düzümi sazlaşykly ösdürmegiň zerurdygyna ünsi çekdi.
Şäheriň merkezinden demirgazyga tarap uzaýan durky täzelenen şaýoluň ugry bilen barýarka, milletiň Lideri ulag ulgamynyň ýolagçylar we sürüjiler üçin ýol hereketiniň howpsuzlygyny üpjün etmäge mümkinçilik berýän ýörite elektron ulgamyň sazlaşykly hereketini hemişe gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Türkmenistanyň Prezidenti ýolugra paýtagtyň çäklerinde gurluşygy alnyp barylýan desgalardaky işleriň gidişi bilen tanyşdy. Häzirki döwürde Aşgabatda guralýan dürli maksatly binalar, senagat desgalary we belent ýaşaýyş jaýlary durmuş-ykdysady, binagärlik-çeperçilik, ylmy-tehniki ösüşiň wezipelerini nazara almak bilen şäheriň çäklerini toplumlaýyn ösdürmek meýilnamasyna laýyk derejede alnyp barylýar.
Soňra döwlet Baştutany Halkara howa menzilinde alnyp barylýan işler bilen tanyşlygyň barşynda bu ýerde döredilýän şertleriň häzirki zamanyň ruhuna we Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk derejesiniň 20 ýyllyk toýuna gelýän köp sanly daşary ýurtly myhmanlara degişli hyzmatlary berjaý etmek kadasyna laýyk gelmelidigini nygtady.
Soňra Türkmenistanyň Prezidenti we onuň egindeşleri awtobusda paýtagtymyzyň demirgazygyndan günorta tarap ugur aldylar. Milletiň Lideri paýtagtyň yşyklandyryş ulgamyna aýratyn üns berilmelidigini belledi.


text:
Nigeriýanyň demirgazyk-gündogarynda janyndan geçen hüjümçi ýük ulaglarynyň duralgasynda özüni partlatdy. 32 adamyň ölümine we başga-da 80 sanysynyň ýaralanmagyna sebäp bolan bu hüjümi amala aşyrmakda “Boko Haram” toparynyň ekstremistleri aýyplanýar.
17-nji noýabrdaky partlama, soňky üç hepdä golaý wagtyň dowamynda amala aşyrylan ilkinji hüjümdir. 23-nji oktýabrda Nigeriýada iki metjide aýry-aýrylykda amala aşyrylan hüjümlerde 42 adam ölüp, başga-da 100-den gowragy ýaralanypdy.
Nigeriýanyň Adamawa ştat polisiýasynyň metbugat wekili Otman Abubakar wakada pida bolanlaryň aglabasynyň şol ýerde söwda edýän satyjylar we ýoldan geçip barýan raýatlardygyny aýtdy.
Ýurduň Adatdan daşary ýagdaýlar boýunça gullugyndan Saad Bello ýaralananlaryň keselhana ýerleşdirilendigini mälim etdi.


text:
Rahat, asuda, sagdyn durmuş öýden başlanýar. Bir gije-gündiziň dowamynda adam ortaça 10-14 sagat öýde bolýar. Çagalar, garrylar we syrkaw adamlar bolsa ondan hem uzak wagty öýde geçirýärler. Öý adamyň ygtybarly galasydyr. Biziň her birimiz diňe öz öýümizde rahat, arkaýyn hereket edip, özümizi erkin duýýarys. Adam işden ýadap gelende öýde ýadawlyk, emosional we fiziki dartgynlylyk azalar ýaly, öz ýaşaýan ýeriniň rahat bolmagyny isleýär. Elbetde, munuň üçin otaglaryň owadan bezelmegi, olarda ähli oňaýlyklaryň bolmagy, arassalygy örän ähmiýetlidir. Ýöne her bir ýaşaýyş otagyň belli sanitar-gigiýenik talaplara laýyk bolmagy hem hökmandyr. Öýüň içi ýagty, gury, giň, gyşyna ýyly we tomsuna salkyn bolmaly. Dogry we talabalaýyk salnan jaý uzak wagt abatlaýyşa mätäç bolmaýar. Şeýle jaýda ýaşaýan adam sagdyn, işjeň, şähdaçyk bolýar.
Jaýyň çyg çekmezligine geleňsizlik edilen ýagdaýynda, adam bedenine uly zyýan ýetirýän heň kömelejikleri ýaýraýar. Öýdäki howanyň ýokary çyglylygy adamyň özüni duýşuna täsir etmek bilen çäklenmän, eýsem dürli keselleriň döremegine, şeýle hem dem alyş ulgamynyň ýa-da onuň aýry-aýry agzalarynyň şikeslenmegine sebäp bolýar. Otaglaryň howasynyň çyglylygyny kadaly ýagdaýda saklamak üçin suw geçiriji, ýyladyş, lagym turbalaryň we geçirijileriň, jaýyň üçeginiň abatlygyna göz ýetirmeli, olary wagtynda abatlamaly. Olaryň näsazlygy zerarly diwarlar çyg çekende, öýüň howasy suwagyň, hekiň ysyndan dolýar, bugaryp adam bedenine düşýär. Netijede, dem alyş ulgamynyň kesellerine (rinit, bronhit, demgysma ýagdaýlary) ýolukmak töwekgelligi ýüze çykýar. Munuň öňüni almakda wagtly-wagtynda öýüň içini ýelejiretmegi ýola goýmak hem örän ähmiýetlidir.
Otaglaryň ýagty bolmagy üçin, penjireler günorta ýa-da günorta-gündogara tarap bakdyrylyp salynýar. Otaga gün şöhleleriniň düşmegi örän ähmiýetlidir. Ýagtylyk merkezi nerw ulgamyny gyjyndyryp, ähli ulgamlaryň işjeňligini artdyrýar. Aýnanyň öňüni otag ösümlikleri garaňkyradýan bolsa, olary aýryp, gün şöhleleriniň jaýyňyzyň içine düşmegini gazanyň. Aýnalaryňyzy arassa saklaň! Demirgazyk we demirgazyk-gündogar tarapda ýerleşen penjirelere ýagty perde, günorta we günorta-günbatar tarapdaky penjirelere bolsa biraz garaňkyradýan perdeleri asmak maslahat berilýär. Bu siziň otaglaryňyza gün şöhleleriniň gerekli mukdarda düşmegine, ýylylygy ýa-da salkynlygy saklamaga ýardam berer. Ultramelewşe şöhleler adam bedenine örän oňaýly täsir edýär. Olar uly biologik işjeňlige eýedir. Deri arkaly bedene geçip, ultramelewşe şöhleleri kesel ýaýradyjy ýokançlyklara, zyýanly himiki maddalara we beýleki zyýanly täsirlere durnuklylygy artdyrýar. Gün şöhleleri otaga düşende, ýarym sagadyň dowamynda mikroblaryň we wiruslaryň ähli görnüşleri diýen ýaly ölýär. Gün şöhleleriniň ýetmezçiligi bedeniň gowşamagyna, immunitetiň peselmegine, ganazlyk, iglilik (rahit) ýaly keseleriň döremegine eltýär.
Elbetde, gyşyna howa sowanda, gün şöhleleri isleseň-islemeseň azalýar. Öýi ýyly saklamak, ýagtylygy üpjün etmek üçin ýeterlik bolmaýar, gündizlerine-de emeli yşyklandyryjylar ýygy ulanylýar, öýüň ýyladyş ulgamy işe girizilýär. Ýyladyş ulgamynyň mikroklimat şertleri bir ugurly we durnukly bolmalydyr. Ýyladyş enjamlaryň üstüniň gyzgynlygy 80 ºС-dan ýokary bolmaly däl, sebäbi has ýokary gyzgynlykda gurak, ýakymsyz ysly we tozanly howa tutuş otaga ýaýrap başlaýar. Bu bolsa öz gezeginde ýaşaýjylaryň saglyk ýagdaýyna zyýanly täsirini ýetirýär. Yssy, dymyk jaýda dürli kesel ýaýradyjy ýokançlyklaryň köpelmegine we olaryň adama yokuşmagyna amatly şertler döreýär.
Öýüň içindäki ýylylygy tygşytlamak üçin, jaýyň diwarlary içinden we daşyndan mazaly suwalan bolmaly, hiç hili ownuk yşlar hem galdyrylmaly däldir. Penjireleriň gyralaryndan hem şemal çekmezligini gazanmaly.
Ähli yşlary ýylylygy saklamak üçin ýapsaňyzam, otagy şemalladyp durmagy ýatdan çykarmaly däl. Ýaşaýyş jaýyň şemallatma ulgamy dogry gurlanda, ol ýaşaýjylaryň sagdynlygyny, ýaşaýyşyň hiliniň ýokarlanmagyny, ýylylygyň tygşytlanylmagyny üpjün edýär. Tebigy şemallatma jaýyň içindäki we daşyndaky howanyň basyşyndaky tapawudyň hasabyna diwarlar arkaly amala aşýar. Elbetde, penjirelerde hökman ertir-agşam açylyp duran kiçijik penjirejik bolmalydyr.
Häzirki döwürde jaýlary emeli şemallatmagyň iki görnüşi giňden ulanylýar:
- Merkezi şemallatma ulgamy
- Awtonom (özbaşdak) şemallatma ulgamy
Kondisionerler otagdaky howany aýlap, sowadyp durýar, emma ony tämizlemeýär. Kondisionerleriň käbir görnüşleri (split) arassa howa akymyny hem aýlaýar. Ýöne arassa howa diňe 15% tutýar, galan 85% adaty kondisionerlerdäki ýaly tämizlenmän durýar. Öýde kondisioner bar bolsa-da, wagtly-wagtynda penjireleri açyp, howany tämizlemegi unutmaň!
Otaglary kadaly yşyklandyrmak üçin 24-25 inedördil meýdana 240 Wt(watt) kuwwatlykly çyra goýmaly. Otag has uly bolanda, çyralaryň sanyny artdyrmaly. Umumy yşyklandyrmakdan başga-da, goşmaça iş ýerlerini yşyklandyrmaly. Munuň üçin ýörite stol yşyklary ulanylýar. Bu göreçler üçin örän wajypdyr. Ýaramaz yşyklandyrylan otagda diňe bir göreçlere zyýan ýetmän, eýsem adamyň göwnühoşlugy bozulýar, ýüregi gysýar, onuň öýden has ýagty ýere çykyp gidesi gelýär.
Öýüň ýagtylygy we ýylylygy ýaly, onuň töwerekdäki galmagaldan goralmagy hem rahat ýaşaýyş üçin örän ähmiýetlidir. Galmagal adamyň ukusynyň bozulmagyna, ýadamaklygyna, kellesiniň agyrmagyna sebäp bolýar. Daşardan eşidilýän sesdir- galmagalyň bolmazlygy eýýäm jaý gurlup başlandan beýläk göz öňünde tutulmaly. Demir ýol, uçar menzilleriniň, awtomobil ýollarynyň golaýynda gurulýan ýaşaýyş jaýlaryň gurluşyk materiallaryna aýratyn üns berilmelidir. Diwarlar, gapylar, penjireler hökman ses geçirmeýän materiallardan ýasalmalydyr. Gündizine öýüň içindäki galmagalyň derejesi 40 dB, gije bolsa 30 dB ýokary bolmaly däldir.
Ýaşaýyş jaý talabalaýyk salnyp, onuň içine we töweregine gözegçilik edilse, otaglar wagtly-wagtyna şemalladylyp dursa, gün şöhleleriniň düşmegi üpjün edilse, öý hakykatdan hem sagdyn we abat ýaşaýyşy kepillendirýär. Arassaçylyk barada aýdylanda, öýüň içindäki halylarda, ýorgan-düşeklerde ýygnanýan we adam saglygyna uly zyýan ýetirýän tozan sakyrtgalary barada gürrüň etmek ýerlikli bolar. Tozan sakyrtgalary öýde ýüze çykýan allergiki täsirliligiň esasy sebäpleriniň biridir. Maşgalada allergiki täsirlilikden ejir çekýän adam bar bolsa, onda haly, mata çekilen mebel, tüýli oýunjaklar az bolmaly. Tozan sakyrtgasy bolmaz ýaly ýa-da ony ýok etmek üçin öýüň içindäki tozan ýygnaýan zatlary ýygy-ýygydan güne seriň, ýuwuň. Olary himiki usullar bilen arassalamakdan gaça duruň! Himiki maddalar tozan bilen ýokaryk göterilip, adamyň dem alyş ýollary arkaly, onuň bedenine düşýär. Bu bolsa keselleriň, şol sanda dem alyş ulgamynyň keselleriniň döremegine eltýär.
Adam saglygy üçin örän howply tozan sakyrtgalary, kesel dörediji heň kömelegi öýde köne-sana zatlaryň uzak wagt saklanmagy netijesinde-de döräp bilýär. Könelen ýa-da gerekmejek zatlary öýde baslykdyryp saklaman, olardan dynmak bilen boluň. "Heniz bu zady ulanyp bolar" – diýip ýygnan zadyňyz bir ýylyň dowamynda size zerur bolmasa, onda ol zady hiç hili ýaýdanman, öýden çykaryp zyňyň. Öýleri arassalanyňyzda, ilki bilen artykmaç, gerekmejek, tozan ýygnaýan, ýer tutup durýan zatlary ýok ediň. Öýňüzde hiç hili peýdasyz we gelşiksiz zat saklamaň.
Sözümiziň ahyrynda öýleriňiziň abat bolmagyny, siziň saglygyňyzy we asudalygyňyzy goramagyny arzuw edýäris.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Yragyň iň uly şäherleriniň birinde yslamçy meýletinçileriň dürli hüjümleri amala aşyrmaklary ýurtdaky howpsuzlygyň ýaramazlaşýandygyny görkezýär.
9-njy iýunda “Yrak we Lewant Yslam Döwleti” (YLYD) bilen ilteşikli hasaplanýan meýletinçi söweşijiler Yragyň demirgazygynda ýerleşýän Mosul şäherindäki esasy dolandyryş edaralaryny, ýagny welaýat häkimligini we beýleki administratiw nokatlary basyp aldylar. Döwletiň harby we howpsuzlyk edaralary öz postlaryny terk etdiler. Yrakda hereket edýän bu topar barada nämeleri bilýäris?
“Yrak we Lewant Yslam Döwleti” (YLYD) näme?
Bu topara başgaça at bilen ”Yrak we Siriýadaky Yslam Döwleti” (YSYD) hem diýilýär. Agzalýan topar “Al-Kaýdanyň” bir şahasy bolup, bular Yrak we Siriýanyň demirgazygynda, ýagny esasan sünnüleriň agdyklyk edýän ýerlerinde “Halyfat” döretmegi meýilleşdirýärler.
Toparda takyk näçe sany söweşijiniň bardygyny görkezýän takyk maglumat ýok. Ýöne synçylaryň aýtmagyna görä, olaryň sany “müňlerçe”. Dekabr aýynyň aýagyndan bäri YLYD we beýleki sünni toparlar Yragyň Anbar welaýatynda häkimiýeti basyp aldylar. Falluja we Ramadi şäherlerinde-de ýagdaýlar şeýle.
Gürrüňi edilýän topar bilen ”Al-Kaýdanyň” arasyndaky oňşuksyzlyk birnäçe aýlap dowam edipdi we fewral aýynda ”Al-Kaýda” YLYD-y kabul etmeýändigini aýdyp, çykyş edipdi. Bu meýletinçi topar özüniň zalym hem-de ýabany taktikalary bilen giňden tanalýar. YLYD söweşijileri kelle kesýär, gamçylaýar, sütem edýär we özleriniň yslamy kanunlaryna hemmäniň boýun bolmagyny berk talap edýär. Mysal üçin, olarda çilim çekmek we binika gatnaşyklar berk ýazgarylýar.
Olar näme üçin Mosula hüjüm etdiler?
Mosulda takmynan iki million töweregi adam ýaşaýar. Bu ýurduň iň esasy ikinji uly şäheri bolup, Mosulda, esasan, sünni araplar agdyklyk edýär. Ýagdaý şeýle bolsa-da, şäherde başga dinlerden, mesheplerden we etniki toparlardan adamlar bar. “Brookings” institutynyň işgäri Kenet Pollakyň AÝ/AR-a gürrüň bermegine görä ady agzalýan meýletinçiler topary öz güýjüni Yragyň sünni-arap gatlagyndan alýarlar we bu ýagdaýyň hökmany suratda bir sebäbi bar”.
Mosulyň strategiki jähtden hem ähmiýeti bar. Agzalýan şäher Tigr derýasynyň boýunda ýerleşýär. Bu olara gämiler arkaly söwda etmäge mümkinçilik döredýär. Şeýle-de Mosulda Yrakdan Türkiýä geçirilýän ýangyç geçiriji turbalar hem bar. Şäher Siriýadan 100 mil uzaklykda ýerleşýär.
Pollak öz sözlerini şeýle dowam edýär: “Olar araçägi aradan aýyrmagy maksat edinýärler. Olar Yrak bilen Siriýanyň birleşdirilmeginde täze bir döwlet gurmagy meýilleşdirýärler. Galyberse-de, Mosuldan köp sanly yrakly harby ofiser we güýçli syýasatçy çykdy”.
“Waşington” institutynyň Yragyň howpsuzlygy boýunça ýokary bilermeni Maýkl Naýts Mosulda YLYD-yň birnäçe ýyldan bäri täsirlidigini we bu şäherde olaryň edil mafiýa ýaly gözegçiligi öz ellerinde saklaýandygyny, galyberse-de şäheri özleriniň maddy üpjünçilik merkezi hökmünde ulanandyklaryny aýdýar.
Maýkl Naýts Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda soňky ýagdaýlar barada şeýle diýdi: “Indi olar aç-açan häkimiýete göz dikdiler. Diýmek, bu ýagdaý bize bir zady açyk-aýdyň görkezýär, ýagny Yrakdaky toparlaryň hiç haýsysyny äsgermezlik etmeli däl”.
Soňky hüjümiň ähmiýeti nämede?
Pollagyň aýtmagyna görä hüjümiň esasy maksady, YLYD öz başarnyklaryny synap, ony görkzemek isleýär. “Falluja we Ramadi hem wajyp şäherler, ýöne bular ýurduň uly şäherleri däl. Ynha, Mosul welin uly göwrümli metropol hasaplanýar. Bu ýagdaýy hamana Dallas we Filadelfiýa şäherlerine terrorçy toparlar hüjüm edýän ýaly edip göz öňüne getirseňiz, has düşnükli bolar. Ynha, häzir olar şeýle uly şäheri basyp almak isleýärler. Bu hem olaryň näderejede güýçlüdigini görkezýär”.
Naýtyň berýän gürrüňlerinden çen tutsaň, Mosulda administratiw binalaryň eýelenmegi Yrakda has ýiti bulagaýçylyklara getirer. Ol: “Bu ýagdaý Fallujany elden gidermek ýaly däldir. Sebäbi Mosul ýurduň iň esasy ykdysady merkezidir” diýýär.
Näme üçin harbylar we polisýa işgärleri öz postlaryny terk etdiler?
YLYD-yň Mosula aralaşmagy bilen Yragyň howpsuzlyk güýçleriniň regiondan gaçmagy ýurtdaky ýaragly çaknyşyklarda ruhy ahwalyň näderejede ähmiýetli rol oýnaýandygyna şaýatlyk edýär. Naýts Napoleon Bonopartyň aýdan sözlerine salgylanýar we şeýle diýýär: “Ruhy ahwalyň howalasy belent bolsa, bir adam üç adama bäs gelip bilýär”.
Naýts: “Yrakda bir adam hatda alty adama-da bäs gelip bilýär diýsek, ýalňyşmarys. Diýmek, müňlerçe harbynyň harby lybasyny çykaryp, ýaragyny taşlap, öz postlaryndan gaçyp gitmekleri üçin bary ýogy dört ýüz söweşiji ýeterlik ýaly” diýýär.
Yrak hökümetiniň reaksiýasy
Yragyň premýer-ministri Nuri Al-Maliki parlamente ýurtda adatdan daşary ýagdaýy yglan etmegi tabşyrdy. Ýurduň döwlet telewideniýesinde berlen habara görä, yrakly kanunçykaryjylar soňky ýagdaýlary ara alyp maslahatlaşmak üçin 12-nji iýunda ýygnak geçirerler. 9-njy iýunda demirgazyk Yragyň Naýnawa welaýatynyň häkimi Adil al-Nujaifi telewideniýede çykyş etdi we Mosuldaky ýerli ýaşaýjylary meýletinçiler bilen söweşmäge çagyrdy.
Munuň bilen bir hatarda agzalýan häkimiň dogany, şol bir wagtyň özünde parlamentiň metbugat wekili Usama al-Nujaifi Yrak hökümetinden we Kürdüstanyň administrasiýasyndan Mosula esger ibermegi sorady. Ol öz çykyşynda Birleşen Ştatlaryň Yrakdaky ilçisi Robert S. Bikroftdan hem kömek sorandygyny aýtdy.
Naýts yrak harbylarynyň ilkibaşda öz postlaryny terk edip gaçmaklarynyň we, tijenip, täzeden hüjüme geçmekleriniň indi Yrakda adaty ýagdaýa öwrülendigini aýtdy.


text:
Täjigistanyň prezidenti Emomali Rahmon 10 müň çemesi tussagy amnistiýa düşürmek baradaky kanun taslamany ýurduň parlamentine hödürledi.
20-nji oktýabrda Täjigistanyň prezident edarasynyň beren maglumatyna görä, kanun taslamasy esasynda zenanlar, kämillik ýaşyna ýetmedikler, maýyplar, uruş weteranlary we daşary ýurt raýatlary, şol sanda tussaglyk möhletiniň azyndan dörtden üç bölegini tamamlanlar azatlyga goýberiler.
Muňa garamazdan, bu kanun taslamasy agyr jenaýatlar, şol sanda adam öldürmekde, dönüklikde ýa-da terrorizmde aýyplanýan tussaglary amnistiýa düşürmez.
2011-nji ýylda Täjigistanda kabul edilen amnistiýa baradaky kanun esasynda 4 müň 300 tussag azatlyga goýberilip, başga-da 5 müň çemesiniň tussaglyk möhleti kemeldilipdi we dürli aýyplamalar bilen aýyplanýan 5 müň adamyň aýyplamasy güýçden gaçyrylypdy.


text:
Owgan resmileri hökümet güýçleriniň 1-nji oktýabrda demirgazykdaky strategiki şäher Gunduzyň köp bölegini «Talyban» jeňçilerinden yzyna alandyklaryny aýdýarlar.
Owganystanyň Goranmak ministrliginiň beýanatynda öten agşam geçirilen operasiýada 150 jeňçiniň öldürilendigi, häzir Gunduzyň pitneçilerden arassalanandygy aýdylýar.
Şeýle-de beýanatda graždan adamlardan pida bolanyň ýokdugy aýdylýar.
«Talybanyň» sözçüsi Gunduzyň yzyna alnandygy baradaky beýanaty ret etdi.
Ol «Roýter» habar gullugyna pitneçileriň hökümet güýçlerine garşy durmagynyň dowam edýändigini, şäheriň merkeziniň we beýleki bir topar ýeriniň öz ellerinde galýandygyny aýtdy.


text:
Akbar Haşemi Rafsanjani bir wagtlar Eýranyň iň täsirli adamlarynyň biri bolupdy. Häzirki wagtda onuň iki çagasy Eýranyň Yslam režimine garşy hereket edýän oppozision aktiwistleriň we tankytçylaryň saklanýan ýeri bolan Tähranyň “Ewin” türmesinde tussaglykda.
Iki çagasynyň tussag edilmegi öňki prezidente edilen zarbalaryň diňe iň soňkusydy. Ol 2009-njy ýylda geçirilen jedelli saýlawlarda Mahmud Ahmedinejatyň täzeden saýlanmagyna garşy durdy we oppozision hereketleri goldaýandygy üçin şondan soň konserwatiwler tarapyndan tankyt edilip gelinýär.
2005-nji ýylda geçirilen prezidentlik saýlawlarynda Mahmud Ahmedinejatdan ýeňilmegi bilen ýyldyzy sönmäge başlan pragmatik Rafsanjani soňky dört ýylyň dowamynda Tährandaky juma namazlaryna ýolbaşçylyk etmekden çetleşdirildi. Ol “Ekspertler Assambleýasynyň” başlygy rolundan hem mahrum edildi we köpçülikleýin çärelerde aç-açan hüjümlere sezewar boldy.
Oglunyň we gyzynyň tussag edilmegi öňki prezidentiň gaýtadan meşhur bolup başlan wagtynyň yz ýany ýüz berdi.
22-nji sentýabrda gijara Rafsanjaniniň gyzy, parlamentiň öňki deputaty Feýza Haşemi tussag edilip, alty aýlyk türme tussaglygyna höküm edildi. Ol şu ýylyň ýanwar aýynda, 2009-njy ýylda konserwatiwleriň saýlawyň netijelerine garşy protest bildirýänlere zarba urmagynyň yz ýany bilen, döwlete garşy propaganda ýaýratmakda we Eýranyň ýolbaşçylaryny kemsitmekde aýyplanypdy.
Haşemi, Ahmedinejadyň täzeden saýlanmagy garşysynda çykyş edip, saýlawdan soňky repressiýalary tankyt edipdi.
Feýzah Haşeminiň geçen dynç güni tussag edilmegine, Rafsanjaniniň özüne we onuň, üç ýyl daşary ýurtda ýaşap, indi Eýrana dolanmagy planlaşdyrýan ogly Mehdi Haşemä edilen duýduryş hökmünde garaldy.
Rafsanjaniniň beýleki gyzy Fatema Rafsanjaniniň "Kalameh" oppozision websahypasyna beren maglumatyna görä, suduň ýolbaşçysy we beýleki resmiler Rafsanjana oglunyň Eyrana dolanmaly däldigini aýdypdyrlar.
"Olar üç ýyldan bäri Mehdi Haşemi yzyna dolanmaly, ol jogapkärçilige çekilmeli diýýärler. Mehdi öz okuwyny we işini tamamlady we indi ol yzyna dolanýar. Ol siziň soraglaryňyza jogap bermäge taýýar. Olaryň gohlary Mehdini gorkuzmagy we onuň yzyna dolanyp gelmeginiň öňüni almagy maksat edinýär. Olar Mehdini gorkuzmak üçin Feýzany türmä ugratdylar." diýip, Fatema Haşemi “Kalameh” atly websahypada ýerleşdiren maglumatynda aýdýar.
Muňa garamazdan, gyz dogany tussag edilenden bir gün soň, döwlete garşy propaganda ýaýratmakda we korrupsiýada aýyplanýan Mehdi Haşemi Eýrana dolandy. Duşenbe güni, garaşylyşy ýaly, ol prokuratura çagyrylyp, jogapkärçilige çekilenden soň, türme tussaglygyna höküm edildi.
Waşingtonda ýaşaýan syýasy analizçi Aly Afşari bu ýagdaýyň Eýran hökümet administrasiýasynyň içindäki radikallaryň Rafsanjaniniň ganatlaryny has beter gyrmagy karar edendikleriniň alamtydygyny aýdýar.
"2013-nji ýylda geçiriljek prezidentlik saýlawlarynyň öň ýanynda konserwatiwler Rafsanjaniniň hereketlerini gowşatmaga we syýasy atmosferanyň döremeginiň öňüni almaga synanyşýarlar" diýip, Afşari aýtdy.
Afşariniň sözlerine görä, "konserwatiwler Rafsanjani bilen soňky gapma-garşylyga taýýarlanýar we ony Eýranyň syýasy sahnasyndan gutarnykly ýok etmäge synanyşýarlar".
"Bärde administrasiýanyň radikal gatlaklary Eýranyň Dini lideri Aly Hamaneýi tarapyndan höweslendirilýär. Konserwatiwler Hamaneýiden soň ýurda özleriniň doly eýe bolmaklary üçin Rafsanjaniden gutulmalydyklaryna ynanýarlar", diýip Afşari aýtdy.
Ýakynda Tähranda geçirilen “Goşulyşmazlyk hereketiniň” sammitinde Rafsanjaniniň Aýatylla Hamaneyiniň ýanynda çykyş etmegi, Eýranyň halkara derejesinde basyş astynda bolan döwründe, gaýtadan güýçlenýändigi baradaky myş-myşlaryň döremegine sebäp boldy.
Maslahatdan birnäçe gün soň öňki prezident Rafsanjani ýurduň problemalaryny çözmek üçin ýurtda saýlawlaryň "Azat hem-de aç-açan" ýagdaýda geçirilmelidigini aýdyp, halka çagyryş bilen ýüz tutdy. Ol öz çykyşynda Eýranyň howply döwür bilen ýüzbe-ýüz bolup durandygyny nygtady.


text:
Dagystanyň paýtagty Mahaçgalanyň öňki häkimi terror hereketini planlaşdyrmakda we bikanun ýarag saklamakda günäli tapyldy.
Orsýetiň Demirgazyk Kawkazdaky regional harby sudy 9-njy iýulda Said Amirowyň garşysyna çykarylan hökümi okamaga başlady.
Amirow Orsýetiň pensiýa fondunyň Dagystandaky bölüminiň başlygy Sagid Murtuzaliýewi alyp gelýän uçara garşy atylan raketany planlaşdyrmak we 2011-nji ýylda derňew komitetiniň resmisi Arsen Gajibekowy öldürmek bilen ilteşikli hasaplanýar.
Amirow 2013-nji ýylyň iýunynda tussag edildi. Ol özüne ýüklenýän günäleri inkär edýär.
60 ýaşyndaky Amirow 1988-nji ýylda Mahaçgalanyň ilkinji saýlanan häkimi bolupdy. Prokurorlar oňa 13 ýyl türme tussaglygyny soraýarlar.


text:
Türkmenistanda «Daýhan hojalygy hakynda» täze kanun güýje girdi. Bu kanun daýhanlar barada ozal kabul edilen iki kanunyň güýjüni ýatyrýar.
Şol bir wagtda ýurtda daýhanlar üçin ähli şertiň döredilendigi, gowaça, galla ekip, başga ekinleri ýetişdirip, mal saklap, uly girdeji almaga, obalarda bol-elin ýaşamaga ähli mümkinçiligiň döredilendigi aýdylýar.
Ikinji tarapdan, golaýda Balkan welaýatynda gowaça ekmegiň o diýen netijeli bolmandygy ençeme ýylyň kösençliginden soň, hökümet derejesinde tassyk edildi.
Ýerleriň şorlamagy, suwuň bisarpa tutulmagy, daýhanlaryň o diýen gurplanyp bilmezligi saklanyp galýar; obalarda ýetişen ýaşlaryň müňlerçesiniň işsizlikden, ýeterlik gazanç gözläp, şäherlere, daşary ýurtlara köp gidýändigi eşidilýär.
Mundan başga, indiki ýylyň döwlet býujetinde etrap, oba ýerlerindäki sosial-durmuş meselelerine köpräk serişde goýbermegiň zerurdygy prezident derejesinde boýun alynýar.
Eýsem ýurtdaky kanunlar daýhanyň durmuşynda nähili rol oýnaýar, bu meselede resmi metbugatda agzalmaýan, Balkan welaýaty bilen bagly mysaldaky ýaly ençeme ýyllardan soň boýun alynjak nähili hakykat bar?
Azatlyk Radiosy nobatdaky «Tegelek stol» söhbetdeşligini şu meselä bagyşlaýar. Pikirleriňize garaşýarys.


text:
Birleşen Ştatlar Owganystanyň aýyplanan 65 jeňçini Kabulyň golaýyndaky öňki amerikan türmesinden boşatmak kararynyň «örän gynandyryjy» bolandygyny aýdýar.
Güman edilýän jeňçiler penşenbe güni irden, geçen ýyl owgan häkimiýetleriniň ygtyýaryna geçirilen Bagram türmesinden azatlyga goýberildi.
Goranmak ministrliginiň sözçüsi Zahir Azimi penşenbe güni žurnalistlere şeýle diýdi:
"Biz öz harby polisiýamyzyň baş edarasyndan alan maglumatymyz esasynda, şu gün irden Bagram türmesinden 65 sany tussagyň azat edilendigini tassyk etdik."
Birleşen Ştatlaryň Kabuldaky ilçihanasynyň beýanatynda «bu kararyň netijeleri üçin owgan hökümetiniň jogapkär» boljakdygy aýdylýar.
Şeýle-de beýanatda owgan häkimiýetleriniň şol türmeden boşadylan tussaglaryň «täzeden zorluk we terror hereketlerine baş goşmazlygy üçin» elden gelen tagallany etmegine çagyrylýar.
Prezident Hamid Karzaý bu tussaglaryň boşadylmagyny buýrmak bilen, Bagram türmesini «Talyban» öndürýän zawod» diýip atlandyrdy we tussagalaryň käbiriniň öz ýurtlaryny ýigrener ýaly derejede gynalandygyny aýtdy.
Owgan gaýtadan serediş geňeşiniň başlygy Abdul Şakor Dadras penşenbe güni metbugata ol adamlaryň günälerini tassyklaýan delilleriň bolmandygyny aýtdy:
"Subutnama tapylmady"
"Biz bu 65 adamyň owgan kanunlary boýunça jenaýatçydygyny tassyklaýan hiç bir delil tapyp bilmedik. Olary türmede saklamaga sebäp ýokdy, olaryň türmäniň içinde saklanan wagtlary hem subutnama ýokdy, onsoň tutuş proses bikanundy."
Kabulyň 50 km demirgazygynda ýerleşýän Bagram türmesi koalisiýa güýçleri tarapyndan talyban pitneçisidir öýdüp ýa başga jenaýatlara dahyllylykda güman edilip saklanan adamlaryň esasy tussag merkezidi.
Synçylaryň pikirine görä, owgan hökümeti bu tussaglary azat etmek bilen, 2001-nji ýylda häkimiýetden agdarylan «Talyban» bilen parahatçylyk gepleşiklerini dikeltmeklige bil baglaýar.
Emma muňa garamazdan, halkara güýçleriniň şu ýylyň aýagynda ýurdy terk etmäge taýýarlanmagy bilen, bu kararyň Waşington bilen Kabulyň arasyndaky gatnaşyklary mundan aňryk hem dartgynlaşdyrjagyna şübhe ýok.


text:
15-nji noýabrda Nýu-Ýork şäheriniň sudýasy şäheriň seýilgählerinde protest geçirmek üçin çadyrlar dikmegi gadagan etmek baradaky häkimiýetleriň kararyny makullady.
Suduň hepdäniň sişenbe güni çykaran kararyna laýyklykda, protestçilere şäheriň “Zukotti Parkynda” çadyr dikip, olarda ýaşamak gadagan edilýär.
14-nji noýabrda Nýu-Ýork şäheriniň polisiýa güýçleri ykdysady kynçylyklara nägilelik bildirýän protestçileriň çadyr lagerini güýç ulanyp dargatdy.
Nýu-Ýork şäheriniň häkimi Maýkl Blumberg söz azatlygynyň seýilgähler ýaly köpçülikleýin ýerleri basyp alyp, ol ýerde çadyrlar dikilmegini aňlatmaýandygyny aýdyp, protestçilerden beýleki adamlaryň saglygyna hem howpsuzlygyna zyýan ýetmeginiň mümkindigini nygtady.
Protestçileriň bu çadyrlar lageri şäheriň merkezindäki parkda sentýabr aýynda döredilipdi we ol “Wol striti basyp al” atly hereketiň özboluşly bir merkezine öwrülipdi.
“Wol striti basyp al” hereketiniň wekilleri ABŞ-nyň maliýe sistemasynyň baý korporasiýalaryň has-da baýamagyna ýol berip, adaty ilatyň garyplaşmagyna getirýändigini aýdyp, bu ýagdaýa protest bildirip gelýärler.


text:
Soňky geçirilen pikir soralyşyklaryň ikisi Hassan Rohaniniň,Eýrandaky reforma tarapdar elementleriň köpüsiniň umyt baglaýan kandidatynyň şu hepde geçiriljek prezident saýlawlarynda konserwatiw kandidat Mohammad Bager Galibaf bilen bäsleşmeli boljagyny görkezýär.
Şu hepde boljak saýlawlarda Bager Galibaf öňde barýar.
Tähranda jemgyýetçilik pikirlerini öwrenýän "Mehr" merkezi özüniň kandidatlar barada soňky iki günde geçiren pikir soralyşygynda Galibafyň, Tähranyň häzirki häkiminiň we öňki howpsuzlyk resmisiniň, pikirini aýdanlaryň 17.8 prosentiniň goldawyny almak bilen, öňde barýandygyny aýtdy. Ozalky ýadro gepleşikçisi Rohani bolsa, pikirini aýdanlaryň 14.6 prosentiniň goldawyny alypdyr.
Bu barlag netijesine 31 welaýat merkezindäki 800 adamyň pikir-garaýyşlarynyň mysalynda gelindi. Jemgyýetçilik pikirlerini öwrenýän "Mehr" merkezi şu atdaky ýarym resmi habar gullugyna degişli bolup, konserwatiwlere ýakyn gurama diýip bilinýär.
IPOS başga pikirde
Başga bir gurama, Birleşen Ştatlarda ýerleşýän IPOS, ýagny Informasiýa we jemgyýetçilik pikir çözgüdi bolsa, Eýrandaky adamlar bilen telefon arkaly pikir soraşlyk geçirip, Rohaniniň goldawynyň derejesiniň soňky iki günde 14.4 prosentden 26.6 prosente galandygyny, Galibafyň bolsa, pikirini aýdanlaryň 24.8 prosentiniň goldawyny alandygyny aýdýar. IPOS hususy topar bolup, oňa tanymal eýranly sosiolog we pikir soraýjy Hossein Gazian tarapyndan ýolbaşçylyk edilýär. Ol Birleşen Ştatlarda ýaşaýar.
Soňky günlerde Eýranyň öňki prezidentleriniň ikisi, Ali Akbar Haşemi Rafsanjani we Mohammad Hatami, aýry-aýrylykda, Rohaniniň kandidaturasyna goldaw bildirdi. Olaryň häzir Eýranyň dolandyryjy elitasy bilen mäşi bişişmeýär.
Eýranyň saýlawlaryna ýap-ýaňy hem, görnüşinden, konserwatiwleriň berk kontrollugy astynda, hiç bir hadysasyz geçjek çäre hökmünde garalýardy. Rafsanjaniniň kandidaturasy ret edildi we tassyklanan kandidatlaryň arasynda ýokary lider Ali Hameneýä ygrarly adamlar agdyklyk etdi.
Mohammad Bager Galibaf döwlet telewideniýesine gelýär. 7-nji iýun, 2013.
Emma daşyndan ýuwaştap görünýän Rohani prezidentlik çekişmeleri mahalynda käbir alternatiw pikirleri öňe sürdi we režimiň Günbatar bilen alyp barýan ýadro gepleşiklerindäki gowuşgynsyzlygyny tankyt etdi. Onsoň ol, kem-kemden, liderleri tussag edilen ýa gyrakladylan reformaçylaryň bil baglap biljek kandidatyna öwrülip başlady.
Rohaniniň özi hiç wagt, aýdaly, Hatami ýaly, reformaçy lider hasaplanmandy. Emma indi Eýrandaky hökümet syýasatynda uly özgerişlik görmek isleýän adamlaryn köpüsi oňa özgerişlik agenti hökmünde bil baglamaga taýýar görünýär.
Saýlaw gyzykly boljaga meňzeýär
Eger-de soňky geçirilen pikir soraşlyklar jemgyýetçilik meýliniň dogry-dürs görkezijisi bolsa, bu saýlawlaryň ikinji tapgyry hem bolup, onda gapma-garşylykly iki syýasy akymyň wekilleri bäsleşmeli bolarlar. Bu ýagdaý saýlawlaryň eýranlylar üçin hem, eýran wakalaryny yzarlaýjylar üçin hem gyzykly bir waka öwrülmegine getirer.
Rohaniniň öňki howpsuzlyk resmisi we geçen saýlawlar mahalynda demonstrasiýaçylary urandygyny tassyklaýan hökmürowan kişi bilen boljak bäsleşigi jemgyýetçiligi mazaly tijendirip, belki-de 2009-njy ýyldaky ýaly duýgularyň gaýtadan möwjemegine getirer.
Şonda eýranlylaryň köpüsi režim saýlawlaryň netijelerini öz kandidatynyň, iş başyndaky prezident Mahmut Ahmedinejadyň haýryna galplaşdyrdy diýip hasap edipdi. Şol wagt we şondan soňky aýlarda millionlarça eýranly köçelere çykyp, saýlawlaryň netijesine protest bildiripdi. Şol dargtynly günlerde ýurtda onlarça adam öldürilip, ýüzlerçe adam tussag edilipdi.


text:
Belarusyň prezidenti Aleksandr Lukaşenka 2013-nji ýylyň parahatçylyk boýunça Antinobel baýragy berildi. Nobel baýragyna ýaňsylama hökmünde döredilen bu baýrak Garward uniwersiteti tarapyndan döredildi.
Dünýäde iň şübheli üstünlikler üçin berilýän bu halkara baýragynyň Lukaşenka berilmegine onuň köpçülikde el çarpmagy gadagan etmeginiň sebäp bolandygy aýdylýar. Lukaşenko şeýle karary 2011-nji ýylda Belarusyň oppozisiýasy el çarpmak arkaly protest bildirip geçiren aksiýasyndan soň yglan edipdi.
Baýragyň guramaçylary bir goly bolmadyk adamyň el çarpmakda aýyplanyp, Minskiň sudy tarapyndan jerimä höküm edilmegi bilen bagly wakany aýratyn belläp geçdiler. Antinobel baýragy “başda adamlary güldürýän, emma yzýany oýlanmaga mejbur edýän wakalary bellemek üçin döredildi.


text:
«Türkmenstandartlary» baş döwlet gullugy tarapyndan Türkmenistanyň döwlet standartlaşdyrmak we sertifikasiýalaşdyrmak ulgamlaryny, şeýle hem milli laýyklyk nyşany üçin döwlet standartlaryny kämilleşdirmek boýunça işler geçirilýär. Bu barada Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň 15-nji ýanwarda geçirilen mejlisinde habar berildi.
Önümleriň hilini dolandyrmagyň guramaçylyk –ykdysady usulyny, onuň kadalaşdyryş üpjünçiligini berkitmek, kesgitlenen tehniki reglamente baha bermek we tassyklamak işlerini tertipleşdirmek boýunça çäreleriň kabul edilmegi sarp edijileriň hukuklaryny goramaga, marketing gurallaryny we halkara haryt dolanyşygyny ösdürmäge gönükdirilendir.
Döwlet Baştutany standartlaşdyrmagyň we güwälendirmegiň milli ulgamyny ösdürmegiň Türkmenistanyň ykdysady syýasatynyň ileri tutulýan wezipeleriniň hatarynda durandygyny nygtap, bu ugurdaky işleriň öndürilýän önümleriň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmak, içerki bazary pes hilli harytlardan we hyzmatlardan goramak, önümçilige iň täze tehnologiýalary ornaşdyrmak we beýlekiler bilen baglanyşykly birnäçe wezipeleri çözmäge ýardam etjekdigini aýtdy.
Şu meselelerde alymlaryň, inženerleriň, önümçilikleriň hünärmenleriniň, telekeçileriň tagallalaryny birleşdirmegi zerurdyr. Bu ulgamda ýöriteleşen halkara guramalary bilen hyzmatdaşlygy giňeltmäge hem-de “Türkmenstandartlary” üçin ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamaga aýratyn üns bermek gerek diýip, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy hem-de bu babatda birnäçe tabşyryklary berdi.


text:
Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin bilen Günbataryň liderleriniň arasyndaky dartgynlylyklar Awstraliýanyň paýtagty Brisbanda geçiriljek “G20 sammitiniň” dowamynda üns merkezinde bolar.
Awstraliýa dünýäniň ykdysady taýdan kuwwatly 20 ýurdunyň gatnaşmagyndaky toparyň 15-16-njy noýabrda geçiriljek sammitinde täze iş orunlaryny döretmäge, salgyt hilegärlikleriniň üstüni açmaga we global ykdysadyýeti berkitmäge üns beriljekdigini aýtdy.
Bu sammit Russiýanyň ýaraglarynyň we goşunynyň ukrain serhedinden geçendigi barada peýda bolan täze maglumatlaryň yzýany, gündogar Ukrainadaky konflikt bilen baglanyşykly dartgynlylyklar artýan mahaly bolup geçýär.
Moskwa Ukrainadaky konfliktde orsparaz separatistlere kömek etmek maksady bilen harby goldaw ugradandygy baradaky maglumatlary ret edýär. Bu konfliktde aprel aýyndan bäri 4 müňden gowrak adam öldi.


text:
Şwesiýada ýaşaýan türkmen şahyry Şiraly Nurmyrat
Näçe eçilse-de çoguny Güneş
Bar jandary deň ýyladyp bilenok.
Biri şahyr şygyryn dartýar demine,
O birisi kabul edip bilenok.
Höküm çykarýan bar dodagyn çöwrüp:
“Siz eseri başgaçarak ýazmaly!”
Aý, hawa-da, zat gelmese eliňden
Özge birniň rahat günün pozmaly!
Ýeriň ol ujundan purkmäli awy,
Degse bäş, degmese ýigrim bäş eken.
Eýsem, düşünermi şahyr diline –
Bir gezek dürtülse, üç gezek böken?
Wah, käşgä tutluşyk aç-açan bolsa,
Aýypmy nä ýykylsaňam beýikden?
Bu nogsany çöp döwlen dek etmäge
Dört setir ýeterlik Mämmet Seýitden:
“Arada bir tanşym geldi ýanyma,
Suwjuk sözi hiç batmady janyma.
Men ony şeýle bir çeýnärdim welin –
Degenok dişimi hapalanyma”.