text:
TurkmensNews – Mälim bolşy ýaly, Döwletmämmet Azady hem, Magtymguly Pyragy hem sopuçylyk tarykatyna eýeren kämil şahsyýetlerdir. Maglumatlara görä, Magtymguly ýigrimi ýaşlaryndaka Amyderýanyň boýunda ýerleşýän Gyzylaýak obasyndaky (Halaç etrabynda) Idris Baba medresesinde bir ýyl çemesi wagtlap okaýar. Soňra, takmynan,
۱۷۵۴-nji yylda Buharadaky Gögeldaş medresesine okuwa gidýär. Şahyr medresede ýörite ders bermek üçin Siriýadan çagyrylyp getirilen Nury Kazym atly türkmen alymy bilen tanyşýar. Käbir sebäplere görä, bir ýyldan soň Nury Kazym we Magtymguly bu medresäni terk edýärler. Türkmen halkynyň berkarar döwleti gurmak baradaky arzuwlarynyň amala aşmagyny islän bu iki dost ähli türkmen tireleriniň arasynda bolyarlar. Soňra olar Owganystana gidýärler, ondan aňryk Hindistana (Penjap, Kaşmir sebitlerine) baryp, ol ýerde bir ýyl alty aý töweregi bolanlaryndan soňra, ýene Kabulyň üsti bilen geçip, Özbegistanyň Margelan, Andijan, Samarkant şäherlerine, ahyrynda-da Türtüstan şäherine barýarlar. Olar 1757-nji ýylda şol döwrüň iň şöhratly medreselerinden biri hasaplanan Hywadaky Şirgazy medresesine gaýdýarlar. Gündogaryň nusgawy eserlerini ürç edip okamagy, köp yurtlara syýahat etmegi Magtymgulynyň gözýetimini has-da giňeldýär. Şirgazy medresesinde okap ugramagynyň ikinji ýylynda Magtymguly eýýäm beýleki talyplaryň halypasy bolýar, soň-soňlar bolsa medresäň müderresi bir ýerik giden wagty, onuň yerine ders hem berýär. Magtymguly bilen onuň dosty Nury Kazym Hywada bolan wagtlarynda, Şirgazy medresesinde türkmenler üçin ýörite bir bölüm açylýar. Şondan soň Hywa medresesinde türkmenlerden okamaga barýanlarynyň sany köpelip ugraýar. Aýdylyşyna görä, Seýdidir Zelili hem Magtymgulynyň Şirgazy medresesindäki ýaşan hüjüresinde bolupdyrlar. Magtymguly, takmynan, 1760-njy yylda Etrek tarapa gaýdyar. Ol bu barada şeýle ýazýar: Mekan eýläp üç yyl iýdim duzuňy, Gider boldum, hoş gal, gözel Şirgazy. Ötürdüm gyşyňy, bahar – ýazyňy, Gider boldum, hoş gal, gözel Şirgazy. Şahyryň medreseden gaýtmagyna ýurtda bolup geçýän galagoply ýagdaýlar, türkmen halkynyň ykbaly bilen baglanyşykly zerur çözülmeli meseleler sebäp bolupdyr. Oňa şu goşgy setirleri hem şaýatlyk edýär: Hakdan bize buýruk, baglydyr bilim, Sende tälim aldy, açyldy gözüm. Gelsin diýp garaşýar, ol gökleň ilim, Gider boldum, hoş gal, gözel Şirgazy. Magtymgulynyň ençeme ýurtlary aýlanyp, Türküstanyň ylmy merkezlerinde okap, örän baý hem gymmatly bilimlere eýe bolmagy we mähriban halkynyň arasyna gaýdyp gelmegi bilen, onuň ömrüniň syýasy-jemgyýetçilik babatdaky iň jogapkärli döwri başlanýar. Netijede, Magtymguly Pyragy diňe bir öz döwriniň däl, eýsem halkynyň geljekki nesilleriniň ruhunda we kalbynda ebedi ýaşajak mukaddes ideallary, beýik pikirleri, welilik bilen aýdylan hakykaty miras goýan beýik şahsyýete, akyldara öwrüldi. Bitewilik, jebislik, agzybirlik hakynda söz açyp, Pyragy halkymyza şeýle ýüzlenýär: Bir-biriňi çapmak ermes ärlikden, Bu iş şeýtanydyr, ýogsa körlikden. Agzalalyk aýrar ili dirlikden, Döwlet dönüp, nobat duşmana gelgeý. Akyldar şahyr il-güni gysyp gowurýan, ynsanlyk mertebesini kemsidýän, hor-homsy, gözgyny ýaşaýşa sebäp bolýan agyr şertleri özgertjek, azat-erkin, bagtly ynsanlar kimin bolelin ýaşatjak ýeke-täk şert, girew hökmünde garaşsyz hem berkarar döwleti gurmagyň hökmanydygyny, ony bolsa diňe diňe agzybirlik, jebislik, bitewilik arkaly amala aşyryp boljakdygyny halkyň dili bilen halka aydýar. Mysal üçin, şahyryň şu goşgy setirlerini alyp göreliň: Köňüller, ýürekler, bir bolup başlar, Tartsa ýygyn, erär topraklar, daşlar. Bir suprada taýýar kylynsa aşlar, Göteriler ol ykbaly türkmeniň. Türkmenler baglasa, bir ýere bili, Gurudar Gulzumy, derýaýy Nili. Teke, ýomut, gökleň, ýazyr, alili, Bir döwlete gulluk etsek bäşimiz. Şahyr merdana halkymyzy gulçulykdan azat bolmak üçin bar güýji bilen herekete geçmeklige ündeýär, aýgytly göreşe çagyrýar: Gorka-gorka yflas ýagdaýa düşdük, Takdyr näme bolsa, görülsin indi! Pikir gazanynda gaýnadyk, bişdik, Degme, ol joş urup ýörülsin indi! Oturmasyn kempir, ýaşlar dul bolup, Galmaňlar, türkmenler, ile dil bolup, Rakyp ähli musulmana gul bolup, Ilersi Soňydag sürülsin indi! Üstümizden duşman höküm sürendir, Mömün bary jebri-jepa görendir, Ogul – gyzy har öňüne berendir, Hemmeler ol jaýdan syrylsyn indi! Pyragy ýüz tutar türkmen iline, Duşman gol urmasyn gyzyl gülüne, Dostlar, bizi ahyratyň siline Gark etmänkä, rakyp gyrylsyn indi! Pyragynyň türkmen halkynyň millet hökmündäki bagtynyň we rowaçlanmagynyň baş binýadyny, esasy şertini, girewini berkarar türkmen döwletiniň gurulmagynda görendigi syýasatşynaslyk babatynda-da akyldaryň iň öňdebaryjy pikir-garaýyşlara eýe bolandygyny görkezýär. Şol bir wagtda-da Pyragy şol arzuwy edilýän berkarar türkmen döwletini reýal syýasy-geografik ýa-da geosyýasy birlik hökmünde şeýle göz öňüne getirýär: Jeýhun bilen Bahry-Hazar arasy, Çöl üstünden öser ýeli türkmeniň. Gül-gunçasy gara gözümiň garasy, Gara dagdan iner sili türkmeniň. Görşümiz ýaly, bu hyýaly döwlet häzirkizaman dünýewi hukuk döwleti bolan Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň geosyýasy ýerleşişine doly gabat gelýär. Akyldaryň öňdengörüjiligi, weliligi ýene-de “Elhepus!” diýdirýär. Çünki akyldar tas 300 ýyl diýen ýaly öňünden häzirki Berkarar türkmen döwletiniň geografik ýerleşişini ýa-da dünýäniň syýasy kartasynda gündogarsy Amyderýa, günbatarsy Hazar deňzi bolan Türkmenistanyň tutjak ornuny anyk kesgitlemegiň hötdesinden gelipdir. Eger biz muny Pyragynyň şol döwürde türkmenleriň ýaşan çäklerini gowy bilendigi bilen delillendirmeklige synanyşsak, onda türkmenleriň görkezilen çäkden has daşda-da ýaşandyklaryny we häzirem ýaşaýandygyny göreris. Emma akyldar şahyr ol çäkleri “Türkmeniň” şygrynda, näme üçindir, agzamandyr. Muny diňe onuň weliligi bilen düşündirip bolar. Çünki Pyragy iki asyrdan-da gowrak wagt geçenden soň, dünýä ýalkym saçjak Berkarar Türkmen Döwletiniň takyk geografik çägini, şekilini öňünden görmegi başarypdyr. Magtymguly Pyragy türkmen han-begleri bilen yzygiderli geňeş geçirip, pikir alşyp durupdyr, umuman, syýasy-jemgyýetçilik işini alyp barypdyr. Mysal üçin, asly abdal türkmenlerinden bolan Owganystandaky şa Ahmet Dürrany bilen arkadaşlyk etmek ýollaryny geňeşmek maksady bilen, onuň öz çakylygy esasynda, Çowdurhanyň baştutanlygyndaky wekiliýetiň, şol sanda Magtymgulynyň öz dogany Abdyllanyň Owganystana iberilmegi, emma olaryň ýolda duşmanlar tarapyndan şehit edilmegi Pyragynyň kalbyny lerzana getiripdir. Ol bu pajygaly waka hakynda, ilki Çowdurhany, soň bolsa öz dogany Abdyllany ýatlap şeýle ýazýar: Ahmet Patyşadan habar almaga Umyt etdi iller Çowdurhan üçin. Sag baryp, salamat gaýdyp gelmäge, Oňmady ykballar, Çowdurhan üçin. Çowdurhan görejim, köňül diregim, Sen wepat bolup sen zarlar içinde. Gökleňde pälwanym, ile geregim, Halky goýup gitdiň narlar içinde. Gülüp-oýnamadyk bile şat bolup, Başdan gitdi, bütin bizden ýat bolup, Magtymguly zar aglapdyr, mat bolup, Kaýda mesgen tutduň, gardaş Abdylla. Magtygulynyň edebi mirasy umumytürki edebiýatynyň aýrylmaz bölegidir. Çünki onuň döredijiliginde umumytürki edebiýaty, ylaýta-da Ýusup Balasagunlynyň “Kutadgu-Biligi”(ХI asyr), Ahmet Ýasawynyň “Diwany Hikmeti” (ХII asyr), Rabguzyniň “Kysasyl Enbiýasy” (ХIV asyr), şonuň ýaly-da Emadeddin Nesiminiň, Alyşir Nowaýynyň, Muhammet Fizulynyň we beýlekileriň döredijiligi bilen baglanyşygy görýäris. Bulardan başga-da şahyryň bütin arap we pars dillerinde ýazylan edebiýat bilen-de doly tanyşdygy bellidir. Şonuň üçinem Pyragy bu beýiklere uly sarpa goýupdyr. Şu şygyr setirleri-de muňa güwä geçýär: Jam göterip, baryp ýetdim bir bapdan, Hyrka geýip, il içinde san bolsam. Tün içinde baryp beýtulla tapdan, Zar ýyglaýan sahyplara hun bolsam. Abuseid, Omar Haýýam, Hemedany, Ferdowsi, Nyzamy, Hapyz Perwany, Jelaleddin Rumy, Jamy-ul-many, Olarnyň ýanynda men hem kän bolsam. Damganyda ýörgen ussat Nowaýy, “Çardiwany”, “Perhad-Şirin” zybany, Zahyreddin Babur, “Mizan-Owzany”, Gaşlaryna baryp, men Mejnun bolsam. Okyp bildim men Sagdynyň Bossanyn, Gör, ne ajap, Hakanynyň Medaýany, Istär men Şahnama, Sakynamany, Halyf Omar bilen Süleýman bolsam. Salaman Afsaly serhoş eýleýip, Bahram guri tutup, medhuş eýleýip, Azadoddowlany bir guş eýleýip, Abumahfuz, Gyzyl Arslan han bolsam. Arbalet golunda, eý, Magtymguly! Rusteme Isgender hiç tutmaz ýoly, Ne bolsa bilgeý sen ilat hyýaly, Dertliler alnynda men lukman bolsam. Magtymguly Pyragynyň dünýägaraýşynda, pelsepesinde Arestu (Aristotel), Eflatun (Platon) ýaly gadymy ýunan akyldarlarynyň, Gündogaryň Abu Aly ibn-Sina, Omar Haýýam ýaly danalarynyň, ynanç-ygtykat dünýäsinde tasawwufyň beýik wekilleri bolan Mansur Hallajyň, Ahmet Ýassawynyň, Emadeddin Nesiminiň, şyh Nejmeddin Kubranyň, Bahaweddin Nagyşşbendiniň we Şahabeddin Sohrewerdiniň täsirini görýäris. Şol bir wagtda-da Magtymguly öz döredijiliginde iň esasy orny türkmen halkynyň ajaýyp milli mirasy bolan halk folkloryna berýär. Hut şonuň üçin hem onuň goşgulary bütin halk köpçüligi üçin örän düşnüklidir, halkydyr, halka juda ýakyndyr. Magtymguly Pyragy häzirki zaman türkmen diliniň we nusgawy täze türkmen edebiýatynyň düýbüni tutujydyr. Çünki öz edebi däbinde uly we möhüm täzeligi girizýär, ýagny şygyrlaryny umumytürki resmi dili saýylýan çagataý türkiçesinde däl-de, öz döwründäki türkmen halk dilinde ýazýar. Bu barada alym G. Ataýew şeýle yazýar: „Nowaýy özüni türki dilde eser ýazmagyň baýdak göterijisi hasaplan bolsa, Magtymguly bu ýörelgäni zamanasynyň talaplaryna laýyklykda ösdürýär. Ol sada türkmen dilinde-de uly edebiýaty döredip boljakdygyny, onuň çeper döredijilik üçin mümkinçiliginiň örän uludygyny subut edýär“. Pyragynyň bize gowşan diwanlarynyň göwrimi onçakly uly bolmasa-da, olaryň many-mazmuny gaty baý hem köpgyraňlydyr. Rus alymy professor Bertels hut şonuň üçin Magtymgulyny bütin dünýäni öz içinde görkezýän, ertekilerdäki „Jemşidiň jamyna“ deňeýär. Hut şonuň üçin hem Magtymgulyny öwrenmeklik örän çynlakaý hem yzygiderli ylmy yzlanyşlary talap edýär. Akyldar şahyryň döredijiliginiň her bir gyraňy aýratynlykda içgin öwrenmekligi talap edýär. Gynansak-da, bu iş henize çenli doly amala aşyrylanok. Hakykatda, Magtygulynyň döredijiliginiň her bir gyraňy gündogaryň belli-belli tanymal şahslarynyň döredijiligi bilen hemowaz bolup duýulýan bolsa-da, Magtymguly olaryň her birine belli derejede çalym etse-de, onuň gymmatly döredijilik mirasy özboluşly aýratynlyklara eýedir. Mysal üçin, Magtymguly Pyragy-da, Omar Haýýam hem bu dünýäniň panydygyny, ötegçidigini, gysga ömrüňi gaýgy-hasrat bilen geçirmän, eýsem wagtyňy hoş geçirmelidigini, hatda ol dünýäni gaýgy edip, bu dünýäden ýüz döndermeli däldigini ündeýärler. Mysal üçin, şu setirleri alyp göreliň: Magtymguly bu dünýäniň hamusyn, Ýygyp-düyrüp, ýele berdim namysyn, Pikir derýasyna, aklym gämisin Batyrmyşam, çyka bilmen, neýläýin? Mollalar ahyrat sözün söýlärler, Münkür olma, gerçek işdir eýlärler, Kim biler ki, ahyretda neýlärler? Iýip, içip, münüp, guçup, öt ýagşy. Bedew ölse meýdan galar armanly, Hak yşgyna at sal meýdan ýoluksa. Är ölejek heňňam galar döwranly, Wagtyňy hoş geçir, döwran ýoluksa. Bertelsiň pikirine görä, Omar Haýýam gaýgyny şerap içmek, saz-söhbet bilen ýeňmeli diyen bolsa, Magtymguly Pyragy, onuň tersine, eger gaýgy-da, şatlyk-da, ynsanyň ömri-de gysga wagtlyk bolýan bolsa, onda bir minut hem wagtyňy ýitirmän, biderek geçirmän, hemişe hereket etmeli, döretmeli diýen pikiri öňe sürýär. Mgtymgulynyň döredijiligi sufizim bilen baglanyşklydyr. Ol hakyky yşgyň, ylahy yşgyň güýjüni, ebediligini wasp edip, ýalandan lap urýanlary, ýaranjaň we ikiýüzli ruhanylary tankyt astyna alýar. Mysal üçin, şu şygyr setirleri alyp göreliň: Magtymguly hakdan pyýala çekse, Pyýala joş berip, hyýala çekse, Aşyklar kalbyndan bir nala çekse, Dagy elendirer, daşy ýandyrar. Her zaman, Magtymguly, halk içre gezme laf edip, Sakla gybatdan diliň, ugrunda ynsaf edip, El uazatma köp pesada, yör hudadan howp edip, Sopylyk esbaby hoşdur, geý içiňni saf edip. Bolsa möý-möjek içim, bu esgi şaly neýlerem. Aşyk men diýp, lap urarlar ýalandan, Bellisini aýdar, sorsaň bilenden, Il gözüne kyrk ýyl tagat kylandan, Ýagşydyr bir säher gözden ýaş gelse. Yşgyň awazasyn diňle daşyndan, Jan jebrinden gorksaň, barma başyndan, Seriştäň kem bolsa yşgyň işinden, Bar habar al, gören mübtilalardan. Beýik Türkmen akyldary we şahyry Magtymguly Pyragynyň döredijiligi dogrusynda näçe aýtsaň-da, barybir, bärden gaýdýar. Şonuň üçin onuň şygyrlaryny öwran-öwran okanyňda, täzeden-täze oý-pikirler seriňe dolýar. Çünki Ol Hezretleri ýöne bir şahyr, hatda ýöne bir akyldar hem däl, Hezreti Magtymguly Hakdan halatly öwlüýä kişidir. Geliň, gowusy, akyldaryň birnäçe şygyr bentlerini okalyň we oý-hyýallaryň ummanyna gark bolalyň. Çünki Pyragynyň bentleri akylyňy-pähimiňi durlaýar, ömür, bakylyk, heňňam, dünýä hem-de ynsanyň kämil we bikemal gylyk-häsiýetleri dogrusyndaky düşünjelerimizi ýiteldýär, bizi her gezek geň galdyrýar, haýrana goýýar, tolgundyrýar, hatda agladýar. Reullullahyň aýdyşy ýaly, ynsanyň ýüregi erände bolsa, ol onuň didelerinden – gözlerinden dökülermiş… Aslyń owuç gumdur, dem bir nepesdir, Özüńe bir gözle, işiň hebesdir, Jesed bir menzildir, ten bir kapasdyr, Jan bir gözi bagly guşdur, ỳaranlar. Köňül perwaz eỳläp galdy ỳerinden, Howalanmyş, gökden iỳnmez, ỳaranlar Bir hyỳala düşmüş, çykmaz serinden, Bu hyỳaldan gaỳdyp dönmez, ỳaranlar. Noş edipdir muhabbetiň gandyndan Gulak tutmaz zahidleriň pendinden Turdy mekanyndan, çykdy bendinden, Dolanyp ornunda gonmaz, ỳaranlar. Süleýman sen, mura bir gulak goýgul, Sözüni diňlegil, jogabyn aýgyl, Häkim bolsaň, halky gün kimin çoýgul Akarda suw, ýa öserde ýel bolgyl. Hiç könül şatlygy çykmaz, Bir köňül ýykmaýan ärden. Ýagşylyk tamasyn etme Ýamanlyk çykmaýan ärden. Adam bolup adam gadryn bimeýen, Ondan ýene otlap ýören mal ýagşy. Sözlegende, söz manysyn bilmeýen, Ondan ýene sözlemeýen lal ýagşy. Magtymguly, garap gözle daşyňy Jaýyn bilip sarp et nan- u- aşyňy Kämil tapsaň goý ýolunda başyňy Är yzynda gezseň, är dek bolar sen. Bir biwepa ýara gülüp bakandan, Şirin jany yşk oduna ýakandan, Ýat illerde mysapyrlyk çekenden, Ursa, sökse, horlasa-da il ýagşy Uzak ýola bidöwleti baş etme, Allanyň emrinden köňlüň daş etme, Akmaga iç berip, syryň paş etme, Galbyrda suw durmaz, gözemek bilen. Sam-sam adam bilen oturma turma, Zynhar namart bilen sen söhbet gurma, Gadyrdan dostuňdan ýüzüň öwürme, Barsaň, depesine täç eder seni. Magtymguly, ýalan -ýaşryk sözleme, Nuksanyň içinden haýyr gözleme, Egisgin derdiňi, diýgin, gizleme, Il-ulusdyr, dosy-ýary ýekäniň. Goç ýigidiň ady çykmaz, Döwleti, maly bolmasa, Endişeli iş bitirmez, Meýdanda däli bolsa. Gonmak täze ýurda ýagşy, Haly düşek törde ýagşy, Ol ýigitler görde ýagşy, Başy gowgaly bolmasa. Magtymguly bolsa başly, Uýalmaz gylyçly, aşly, Duzy zor, duşmany güýçli, Dosty wepaly bolmasa. Bimanynyň sözi janyňdan öter, Gybat edip, özi günäge batar, Ýamanyň zyýany iline ýeter, Nadanyň peýdasy, özüne degmez. Kim nan tapmaz iỳmäge, Kim ỳer tapmaz goỳmaga, Kim don tapmaz geỳmäge, Kim tirme şaly gözlär. Kimlere altyn täçdir, Kimler saỳyl mätäçdir, Kimler düỳpden gallaçdyr, Kim parça, haly gözlär. Kim nan tapmaz image, Kim ỳer tapmaz goỳmaga, Kim don tapmaz geỳmäge, Kim tirme şaly gözlär. Magtymguly, huş eỳläp, Gez didäňi ỳaş eỳläp, Däli köňül joş eỳläp, Ýüz-müň hyỳaly gözlär. Yrỳa boldy köpüň okan namazy, Taňry hiç birinden bolmady razy, Pygammar ornunda outran kazy, Para üçin elin aça başlady. Şalarda galmady hökmi-adalat, Bir pul üçin mufti berer rowaỳat, Bil, bu işler, nyşanydyr kyỳamat, Zalymlar bitoba öte başlady. Sözüm nesihatdyr, bir gulak salyň, Bendesi men söze hyrydar guluň, Kyrk oýnaşly hatyn, ýagşydyr biliň, Şereňňiz, köpdilli kethudalardan. Derwiş ýerde daldyr, ýa gökde aýdyr Doňuz derýa neýlär, it üýrüp aýa. Ýigidiñ hyýaly bolsa serinde, Çykar bir gün, çöküp galmaz garynda, Hile hem bir batyrlykdyr ýerinde, Ony başarmaga kişi gerekdir. Mert oldur ki bolsa köñli rähimli, Göwresi giň gerek, özi pähimli, Giň ỳerde garga deỳ bolsun wähimli, Ỳerinde hünäri, işi gerekdir. Namart çaşyr küren ile baş bolsa, Aỳbyn açar, öz ilinden daş bolsa, Serhoş bolan goç ỳigide duş bolsa, Salar gyljyn, üçi nedir, dört nedir. Magtymguly aỳlan pelegiň çarhy, Tanyr sen şol zaman duş gelen nyrhy, Namardyň ỳanynda ỳok iliň parhy, Pälin gözlär, mekan nedir, ỳurt nedir. Owal akan ỳerden akarmyş aryk, Men-menlik edeniň tanapy çüỳrük, Mertden aşna tutsaň, abraỳňa şärik, Namart aşnasyna hile getirmiş. Mestana ỳörinçäň gaỳry ỳurdunda, Önüp-ösen öz ỳurduňdan aỳrylma! Magrur käkilik deỳ nebsiň ugrunda, Dama düşüp, ganatyňdan aỳrylma. Günde ỳüz müň göç hem bolsa ol dünỳä, Ol mukdar bu dünỳä gelen-de bardyr. Ỳüz müň akmak bolup, gitse raỳyna, Ỳüz müň özün ỳola salan-da bardyr. Magtymguly, köňle gaỳgy getirme, Bu bir iş wagtydyr, özüň ỳitirme, Sözüm aňlan ỳok diỳp, ümsüm oturma, Jahan giňdir, çendan bilen-de bardyr! Magtymguly, şükür eỳlegil hudaỳa, Ölüm barabardyr şah-u -gedaga, Bisabyr gul tiz ỳolugar belaga, Sabyrly gul dura-dura şat bolar.
Tags :Magtymguly Pyragy (2)
Habarlar
© All Right Reserved by Turkmens News


c: text/html

text:
ABŞ-da grip epidemiýasy ýaýbaňlanýar
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda soňky 15 ýylyň iň agyr grip epidemiýasy başdan geçirilýär
Ýanwar aýynyň 3-nji hepdesinde grip we öýken sowuklamasy sebäpli ýogalan adamlaryň sany 4 müňden geçdi, ýogalan adamlaryň 63-i çaga.
Resmiler epidemiýanyň ýene-de birnäçe hepde dowam edip biljekdigini, infeksion gribiň beýlekilere garanyňda has kyn geçýändigini belleýärler.
Ýurtdaky grip epidemiýasy bilen baglanşykly beýanat beren Keselleriň öňüni alyş we goraýyş merkeziniň müdüri Anne Şuşat: “Örän kyn möwsüm bolar we haçan tamamlanjakdygyny bilmeýäris” diýdi.
Gripden ýogalan adamlaryň sanynyň öňümizdäki hepdelerde artmagyna alada bildirýändiklerini aýdan Şuşat syrkawlary bejergi edýän her 13 lukmanyň 1-iniň hem grip keseli bilen keselleýändigini habar berdi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Demirgazyk Koreýa “aýgytly duýduryş” hökmünde, Birleşen Ştatlaryň Guam adasynyň golaýyna raketa atmak baradaky jikme-jik planyny yglan etdi we prezident Donald Trampa “diňe absolýut güýjüň işe ýarajakdygyny” ýa-da täsir ýetirjekdigini aýtdy.
Demirgazyk Koreýanyň döwlet eýeçiligindäki “KCNA” habar agentliginiň Koreýanyň Halk armiýasynyň Strategik güýç bölüminiň komandiri, general Kim Rak Gýoma salgylanyp aýtmagyna görä, Phenýan “Hwasong-12” kysymly raketalarynyň dört sanysyny Ýaponiýanyň adalarynyň üstünden, Guam adasynyň kenaryndan 30-40 kilometr uzaklyga atmagy planlaşdyrýar.
Ýuwaş okeanyndaky Guam adasy Koreýa ýarym adasyndan ortaça 3400 kilometr uzaklykda ýerleşýär. Bu adada Birleşen Ştatlaryň harby bazasy hem ýerleşip, onda 160 müň çemesi adam ýaşaýar.
General Kim agzalýan planyň şu ýylyň awgust aýynyň ortalaryna tamamlanjakdygyny we soňra Koreýanyň Halk armiýasynyň Demirgazyk Koreýanyň lideri Kim Jong Unuň buýrugyna garaşjakdygyny aýtdy.
Şeýle-de, ol Trampyň “dowam edýän agyr ýagdaýa düşünmän, ‘ot-alaw we gazap’ baradaky bolgusyzlyklary aýdandygyny” sözüniň üstüne goşdy.
Ol muny aýtmak bilen Trampyň Phenýana islendik haýbatyň “bu dünýäniň hiç wagt görmedik ot-alawy we gazaby bilen garşy alynjakdygy” barada 8-nji awgustda eden çykyşyna salgylandy.
“Şeýle oglan bilen sesli dialogy geçirmek mümkin däl we oňa diňe absolýut güýç täsir ýetirer” diýip, Kim aýtdy.
Bu beýanatdan soň, Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary Reks Tillerson Trampyň “[Demirgazyk Koreýanyň lideri] Kim Jong-Un düşüner ýaly dilde güýçli duýduryş berendigine, sebäbi onuň diplomatik dile düşünýäne meňzemeýändigine” ynanýandygyny aýtdy.
9-njy awgustda Tramp Twitter sosial ulgamynda paýlaşan twitinde Birleşen Ştatlaryň ýadro arsenalyny öwüp, “Biz bu güýji hiç haçan ulanmaly bolmarys diýip umyt edýärin, ýöne biziň dünýäde iň güýçli ýurt bolmadyk wagty hiç haçan bolmaz” diýdi.
10-njy awgustda Günorta Koreýanyň armiýasy hem beýanat ýaýradyp, Phenýany beýle hüjümi amala aşyrsa, onda onuň ýaranlaryň güýçli we netijeli ar alyşy bilen” ýüzbe-ýüz boljakdygyny duýdurdy.
Ýaponiýanyň Ministrler Kabinetiniň baş sekretary Ýoşihide Suga Phenýanyň Guam adasynyň golaýyna raketa atmak baradaky haýbaty “düýbünden kabul ederliksiz” diýdi.
9-njy awgustda Birleşen Ştatlar Demirgazyk Koreýany dowamly ýadro ýaragyny edinmek ugrunda dyrjaşmagynyň “öz režiminiň soňlanmagyna we halkynyň weýran edilmegine sebäp bolup biljekdigini” duýdurdy.
Ýiti sözler bilen beýan edilen bu duýduryş Birleşen Ştatlaryň goranmak sekretary Jim Mattis tarapyndan ýaýradylyp, ol prezident Donald Trampyň ABŞ-nyň ýadro arsenalynyň deňi-taýynyň ýokdugy we özüniň ony ulanmaga hiç haçan mejbur bolmazlygy umyt edýändigi barada şol güni irden eden çykyşyna esaslanýar.
“[Demirgazyk Koreýa] režiminiň hereketleri bilen biziň hereketlerimiziň ara tapawudy gaty uly bolmagyny dowam etdirer we ol ýaraglanyşyk bilen baglanyşykly islendik ýaryşda ýa-da krizisde ýeňlişe sezewar bolar” diýip, Mattis Pehanýany “özüni üzňeleşdirmegini we ýadro ýaragyny edinmek ugrunda dyrjaşmagy bes etmäge” çagyrdy.


text:
2018-nji ýylyň 24-nji ýanwrynda Fransuz Institutynda «Aýal erkek deňligi» atly gürrüňdeşlik agşamy geçirildi.
Institutyň direktory tarapyndan gurnalan bu duşuşyga Türkmenistanyň Fransiýadaky ilçisi Fransua Delaus, Buig mekdebiniň mugallymy Silwi Roben bilen bilelikde 40 golay diňleýji gatnaşdy.
Duşuşygyň başynda, “Deňlik” termininiň aňladýan manysy we onuň aýal erkek gatnaşygyndaky orny barada pikir alyşyldy. Gürrüňdeşlikde esasan gender stereotipleri we olaryň biziň gündelik durmuşymyzdaky orny barada pikir alyşyldy. Diňleýjiler öz pikirleri bilen paýlaşdylar we bular barada mysallar getirdiler.
Duşuşygyň ikinji ýarymynda, gender düşünjesiniň birnäçe ugurlardaky orny barada gürrüň edildi. Meselem, iş sferasy (aýlyk, hünär derejesi) bilen baglanyşykly meseleler, syýasy meseleler, maşgala meseleleri (öý işlerini paýlaşmak, çagalaryň terbiýesi).
Mysal getirilen meseleler barada diňleýjiler Fransiýa bilen Türkmenistanyň gündelik durmuşyny deňeşdirmek arkaly pikirlerini paýlaşdylar.


text:
Stiker ýasamak üçin Elbetde sizde çyzym çyzmak hakynda tejribäňiz bolmalydyr. Ýogsa Stiker satmagyňyz amala aşmaz. Siz haçanda Stiker taýýar bolup ugradanyňyzda, LINE siziň suratlaryňyzy barlaýar. Eger gurallaryna görä bolsa, onda Stikeriňiz kabul edilýär.
Stikeri Nädip ýasamaly?
Stiker ýasamak üçin Siz Adobe flash/ Adobe Photoshop/ Adobe Illustrator ýaly programalary normal derejede bilmegiňiz mejburdyr. Eger Elde has gowy çyzyp bilýän bolsaňyz. Onda Çyzyp, kompýuteriňize ýükläp illustratordan bezäp geçirmeli bolarsyňyz.
Eger stiker ýasap satmaga has höwesjeň bolsaňyz, onda size ýokardaky agzalan programmalary öwrenmegi maslahat berýän.
Indiki temamyz Ýasalan stikeri LINE-a ugratmak barada açylar.
3,331 gezek okaldy


text:
Gök almaz 6,7 million dollara satyldy
Soňky 300 ýyly ýewropaly azylzadalaryň öýlerinde geçiren gök almaz Şweýsariýad geçirilen auksionda 6,7 million dollara satyldy
Sotebis Auksion öýünde satuwa çykarylan göz almaz İspaniýanyň şaşy Filip 5-njiniň 1715-nji ýylda Parmanyň dukunyň gyzy Ýelizabeta Farnesiň toý sowgadydy.
Üç ýüz ýylyň dowamynda İspaniýadaky, Fransiýadaky, İtaliýadaky we Awstraliýadaky asylzadalaryň eý ebolan 6,1 karatlyk gök almaz 6,7 million dollara alyjy tapdy.
Almazyn Hindistandaky Golkonda magdanyndan çykarylandygy habar berilýär.


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Permany bilen türkmen sportuny ösdürmekde we dünýä ýaýmakda bitiren uly hyzmatlary, Aşgabat şäherinde 2017-nji ýylyň 17–27-nji sentýabry aralygynda geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynda üstünlikli çykyş edip, ýeňiji bolan we baýrakly orunlary eýelän türgenleri taýýarlamakda, şeýle hem sport boýunça okuw-türgenleşik we terbiýeçilik işlerinde gazanan ýokary netijeleri üçin şu adamlara «Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi» diýen hormatly at dakyldy:
Türkmenistanyň ýokary sport ussatlygy mekdebiniň grek-rim göreşi boýunça türgenleşdiriji-mugallymy, Türkmenistanyň
grek-rim göreşi boýunça milli ýygyndy toparynyň baş tälimçisi Rozy Akmämmedowiç Rejepowa,
Aşgabat şäheriniň sport baradaky komitetiniň Toplumlaýyn sport mekdebiniň tälimçisi, Türkmenistanyň kikboksing boýunça milli ýygyndy toparynyň baş tälimçisi Aleksandr Nikolaýewiç Snagowskä,
Türkmenistanyň Milli sport we syýahatçylyk institutynyň Göreş we başa-baş tutluşyk kafedrasynyň öwreniji mugallymy, Türkmenistanyň türkmen milli göreşi boýunça milli ýygyndy toparynyň baş tälimçisi Setdarberdi Ýalkapberdiýewiç Rejepberdiýewe,
«Türkmen atlary» döwlet birleşiginiň baş direktorynyň orunbasary, Halkara ahalteke atçylyk sport toplumynyň direktory, Türkmenistanyň Atly sport federasiýasynyň başlygy Ahmed Amangeldiýewiç Berdiýewe,
Aşgabat şäheriniň sport baradaky komitetiniň başlygy, Türkmenistanyň Kikboksing boýunça federasiýasynyň başlygy Nurýagdy Amanbaýewiç Matnepesowa,
Ýaş olimpiýaçylary taýýarlaýyş mekdebiniň sportuň guşakly göreş boýunça tälimçisi, Türkmenistanyň türkmen milli we guşakly göreşi boýunça milli ýygyndy toparynyň tälimçisi Hemra Saparmämmedowiç Nurmämmedowa,
Türkmenistanyň Sport baradaky döwlet komitetiniň Ýokary netijeli sport we olimpiýa hereketini utgaşdyryş bölüminiň baş hünärmeni, Türkmenistanyň Awtomobil sporty federasiýasynyň başlygy, Türkmenistanyň Söweş sungaty milli federasiýasynyň baş kätibi Gulmyrat Nurmyradowiç Agamyradowa,
Türkmenistanyň Sport baradaky döwlet komitetiniň Ýokary netijeli sport we olimpiýa hereketini utgaşdyryş bölüminiň baş hünärmeni, Türkmenistanyň Futbol federasiýasynyň baş kätibi Röwşen Begowiç Kemjaýewe,
V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmek baradaky ýerine ýetiriji komitetiň Sport desgalaryny, oýunlaryň geçiriljek ýerlerini we sport ýaryşlaryny dolandyrmak bölüminiň başlygy, Türkmenistanyň agyr atletika Milli merkeziniň baş kätibi Çarygeldi Bäşimowiç Mämmedowa,
harby gullukçy, Türkmenistanyň sambo boýunça milli ýygyndy toparynyň baş tälimçisi Nurýagdy Hümmedowiç Mämmedowa,
kazyýet işgäri, Türkmenistanyň türkmen milli we guşakly göreşi boýunça milli ýygyndy toparynyň aýal-gyzlar toparynyň baş tälimçisi Nasiba Ýegembergenowna Surkiýewa,
Türkmenistanyň ýokary sport ussatlygy mekdebiniň dzýudo bölüminiň tälimçi-mugallymy, Türkmenistanyň sambo boýunça aýal-gyzlar milli ýygyndy toparynyň baş tälimçisi Çemengül Geldibaýewa,
Türkmenistanyň Sport baradaky döwlet komitetiniň başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Guşakly göreş görnüşleri federasiýasynyň başlygy Maksat Hojadurdyýewiç Nasyrowa,
Türkmenistanyň Söweş sungaty milli federasiýasynyň tälimçisi, Türkmenistanyň söweş sambosy boýunça milli ýygyndy toparynyň baş tälimçisi Annageldy Baýramgeldyýewiç Sarykulowa,
Aşgabat şäheriniň sport baradaky komitetiniň 3-nji Toplumlaýyn sport mekdebiniň müdiri, Türkmenistanyň türkmen milli we guşakly göreşi boýunça milli ýygyndy toparynyň tälimçisi Çaryguly Şyhberdiýewe,
Aşgabat şäheriniň sport baradaky komitetiniň 3-nji Toplumlaýyn sport mekdebiniň tälimçisi, Türkmenistanyň
söweş sambosy boýunça milli ýygyndy toparynyň baş tälimçisi Alai Güýzmeňgliýewiç Nyýazmeňgliýewe,
Aşgabat şäheriniň sport baradaky komitetiniň Toplumlaýyn sport mekdebiniň agyr atletika boýunça tälimçisi Ikram Matkarimowa,
Aşgabat şäheriniň sport baradaky komitetiniň Milli görnüşleri boýunça sport mekdebiniň kuraş boýunça tälimçi-mugallymy Myrat Merzakulyýewiç Kurbanowa,
Türkmenistanyň Taýboksing we gatyşyk söweş sungatlary federasiýasynyň başlygynyň orunbasary, «Talas ýoly» hojalyk jemgyýetiniň başlygynyň orunbasary Rozymyrat Meredowiç Amaşowa,
Türkmenistanyň ýokary sport ussatlygy mekdebiniň agyr atletika bölüminiň tälimçisi Ahmet Akmuradowiç
Saryýewe,
Türkmenistanyň Bilýard sport federasiýasynyň başlygy Batyr Kakajanowiç Aşyrowa,
Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky «Köpetdag» sport toplumynyň direktorynyň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetiriji, Türkmenistanyň Kikboksing boýunça federasiýasynyň başlygynyň orunbasary Atageldi Paltaýewiç Paltaýewe,
Türkmenistanyň Sport baradaky döwlet komitetiniň Sport mekdebiniň direktorynyň wezipesini wagtlaýyn ýerine
ýetiriji, Türkmenistanyň Kikboksing boýunça federasiýasynyň baş kätibi, Türkmenistanyň Suwdaky sport görnüşleri milli federasiýasynyň başlygynyň orunbasary Guwanç Agamyradowiç Atanyýazowa,
Türkmenistanyň Basketbol federasiýasynyň baş kätibi Bahar Orazowna Mahtumowa,
Türkmenistanyň Sport baradaky döwlet komitetiniň Ýokary netijeli sport we olimpiýa hereketini utgaşdyryş bölüminiň esasy hünärmeni, Aşgabat şäheriniň sport baradaky komitetiniň Basketbol sport mekdebiniň utgaşdyryjy tälimçi-mugallymy Didar Myratgeldiýewiç Geldimyradowa,
Aşgabat şäheriniň sport baradaky komitetiniň Toplumlaýyn sport mekdebiniň tälimçisi, Türkmenistanyň jiu-jitsu boýunça
aýal-gyzlar milli ýygyndy toparynyň baş tälimçisi Rüstem Amangulyýewiç Imamgulyýewe,
harby gullukçy, Türkmenistanyň jiu-jitsu boýunça erkekler milli ýygyndy toparynyň baş tälimçisi Döwletmyrat Sendusenowiç Kasymowa,
Ahal welaýatynyň Tejen etrabynyň Garawekil obasynyň sport mekdebiniň müdiri, Türkmenistanyň türkmen milli we guşakly göreşi boýunça milli ýygyndy toparynyň tälimçisi Mergen Nazarowiç Çaryýewe,
Balkan welaýatynyň Bereket etrabynyň sport mekdebiniň türkmen milli göreşi boýunça tälimçi-mugallymy, Türkmenistanyň türkmen milli we guşakly göreşi boýunça milli ýygyndy toparynyň tälimçisi Ýazmämmet Ýolmämmedowiç Garajaýewe,
Mary welaýatynyň Baýramaly etrabynyň sport mekdebiniň tälimçisi, Türkmenistanyň türkmen milli we guşakly göreşi boýunça milli ýygyndy toparynyň tälimçisi Sytdyh Allaberdiýewiç Ýagşysähedowa,
Mary welaýatynyň Baýramaly şäheriniň sport mekdebiniň dzýudo boýunça tälimçisi, Türkmenistanyň jiu-jitsu boýunça
aýal-gyzlar milli ýygyndy toparynyň tälimçisi Aýrat Hatypowiç Hasanowa,
Mary welaýatynyň Ýolöten etrabynyň sport mekdebiniň tälimçi-mugallymy, Türkmenistanyň sambo boýunça aýal-gyzlar milli ýygyndy toparynyň tälimçisi Azat Atamyşewiç Akmyradowa,
Germaniýa Federatiw Respublikasynyň «Jeýkob Ferezuçt GBR» atçylyk firmasynyň direktory Katerina-Irena Anna-Margareta Ýakob Geb.Şraynere (Germaniýa Federatiw Respublikasy),
Türkmenistanyň agyr atletika boýunça milli ýygyndy toparynyň tälimçisi Jafer Topçuwa (Türkiýe Respublikasy),
Türkmenistanyň kuraş göreşi boýunça milli ýygyndy toparynyň tälimçisi Olimjon Toşowiç Haýitowa (Özbegistan Respublikasy),
Türkmenistanyň futzal boýunça milli ýygyndy toparynyň baş tälimçisi Kyohei Nakamura (Ýaponiýa).


text:
Eýranyň howpsuzlyk resmileri Tähranda bolan adam pidaly iki sany ok atyşygy amala aşyran hüjümçileriň “Yslam döwleti” (YD) atly ekstremist toparyna goşulan Eýranyň raýatlarydygyny 8-nji iýunda mälim etdiler.
Eýranyň telewideniýesinde çykyş eden we “Shargh” garaşsyz neşir tarapyndan sitirlenen Milli Howpsuzlyk boýunça baş geňeşiň resmisi Reza Seifollahi bu maglumaty, 13 adamyň ölümine we 40 adamyň ýaralanmagyna getiren goşa hüjümiň jogapkärleri barada özüne berlen soraga jogabynda mälim etdi.
“Hüjümçileriň şahsyýeti barada aýdylanda, men olaryň Eýranyň içinden we Daeşe goşulandygyny aýdyp bilerin” diýip, eýran resmisi aýtdy we “Yslam döwleti” toparynyň arap adyny ulandy.
YD topary hüjümleriň jogapkärçiligini öz üstüne aldy. Emma Eýranyň Yslam rewolýusiýasynyň sakçylary edarasy we käbir ýokary derejeli ýurt resmileri 7-nji iýunda Saud Arabystanyny we ABŞ-ny aýypladylar.
"Yslam döwleti" topary Eýranda ilkinji gezek uly hüjümi amala aşyrdy. Eýran Yrakda we Siriýada YD toparyna garşy söweşýär. Söweşiji topar Eýranyň ilatynyň 90%-ni emele getirýän şaýy musulmanlary dinden çykan hasap edýär. Emma YD topary Eýranyň esasan Yrak we Pakistan bilen serhetlerine golaý ýerlerde ýaşaýan sünni ilatyndan bolan adamlary hakyna tutýar.


text:
Waşington Irwing
Waşington Irwing
(1783-1859)
Meşhur amerikan ýazyjysy Waşington Irwing Nýu-Ýork şäherinde, baý söwdagäriň maşgalasynda dünýä inýär. Ol çagalyk ýyllary hem kitap okamagy gowy görýän eken. Hukukçylyk boýunça bilim alyp, aklawçy bolmagy niýet edinipdir, emma bahym ýazyjy bolmak kararyna gelýär. 1802-nji ýylda ol «Morning Kronikl» gazetinde ilkinji eserleri, şol sanda hem «Jonatan Oldstaýlyň hatlary» atly degişmeli oçerkleri bilen çykyş edip başlaýar. 1804-1806-njy ýyllarda Ýewropada syýahat edýär. ABŞ-na dolanyp baranyndan soň, «Salmagundi» atly almanahda esselerini hem oçerklerini neşir etdirýär. 1809-njy ýylda Irwingiň ilkinji kitaby – «Didrih Nikerbokerden Nýu-Ýorkuň taryhy» atly romany çap edilýär. Roman Walter Skottyň öwgüsine mynasyp bolýar we Irwingi amerikan edebiýatynyň iň öňdebaryjy ýazyjylarynyň hatarynda goýýar. Emma şöhrat ýazyja şatlyk getirmeýär, sebäbi şol ýyl onuň gelinligi aradan çykýar. Mundan soň Irwing hiç haçan öýlenmändir.
1812-nji ýylda, Angliýa garşy uruşda Irwing general Tompkinsiň adýutanty bolup gulluk edýär. 1812-1814-nji ýyllarda «Analetik» žurnalynyň redaktory bolýar.1815-1832-nji ýyllarda ýazyjy Ýewropada ýaşaýar, syýahat edýär. 1832-nji ýylda Irwing ABŞ gaýdyp baranynda, ol dünýä derejesinde meşhurlyk gazanan ilkinji amerikan ýazyjysy hasaplanýardy. Ýazyjy ömrüniň ahyryna çenli syýahat edýär we edebi döredijilik bilen meşgullanýar.
Waşington Irwingiň iň belli eserleri – onuň «Rip wan Winkl» hem «Ukuly Köw hakda rowaýat» hekaýalarydyr. Olaryň esasynda dürli döwürlerde birnäçe kinofilmler düşürildi. Ýazyjynyň «Breýsbrij-holl»(1822), «Syýahatçynyň hekaýalary»(1824), «Hristofor Kolumbuň ömri we syýahaty»(1828), «Algambra»(1832), «Oliwer Goldsmit»(1849), «Muhammediň we onuň mirasdüşerleriniň taryhy»(1850) kitaplary şu gün hem elden düşürilmän okalýar. Irwing öz döwründe täze zehinlere, şol sanda Nataniel Hotorn we Edgar Allen Po ýaly ýazyjylaryň eserlerine okyjylaryň ünsüni çekipdir, ýaş ýazyjylara elinden gelen kömegini ýetiripdir. Onuň soňky kitaby - «Jorj Waşingtonyň ömür beýany» tamamlanman galypdyr. Ýazyjy 1859-njy ýylyň 28-nji noýabrynda aradan çykýar.
Biziň döwrümizde ýazyjyny «amerikan edebiýatynyň atasy» hasaplaýarlar.


text:
Döwletjan Ýagşymyradow ACB-de çempionlyk guşagyny gazandy
Döwletjan Ýagşymyradow çempionlyk guşagyny gazandy we eýýäm UFC-dan teklipler gelýär. Döwletjan Ýagşymyradow 28 ýaşly ildeşimiz geçen möwsüm Russiýada başa-baş söweşleri guraýan iň gowy gurama diýlip saýlanan ACB guramasynda bäş duşuşyk geçirip, olaryň hemmesinde hem ýeňiş gazandy. ACB-de birinji agyr agramda çykyş edýän Ýagşymyradow bu agramlyk de...
Türkmenistanyň futbol ýygyndysy Aziýa kubogy — 2019-daky ilkinji duşuşygyny 9-njy ýanwarda geçirer
4-nji maýda Aziýanyň Kubogy-2019-yň bije çekişlik dabarasy geçirilipdi.
Onuň netijesinde Türkmenistanyň milli ýygyndysy “F” toparça düşdi. Toparçadan çykmak üçin milli ýygyndymyz Ýaponiýanyň, Özbegistanyň hem-de Omanyň ýygyndy toparlary bilen güýç synanyşar.
Şeýle-de, ýygyndylaryň duşuşyklarynyň geçiriljek wagtlary hem belli boldy. Tü...
Aşgabadyñ atçylyk sport toplumyndaky baýramçylyk dabarasy.
Ählihalk tarapyndan bellenilýän Türkmen bedewiniñ baýramynyñ öñüsyrasynda Aşgabat atçylyk sport toplumynda ýetginjek çapyksuwarlaryñ arasynda baýramçylyk at çapyşyklary geçirildi.
Baýramçylyk dabarasynda toý saçagy giñden ýazyldy, döredijilik sergisi guraldy, aýdym-saz we tans toparlary ýerine ýetirijilik ussatlyklaryny görkezdiler. Olar ba...
Sport saglygyň alamatydyr
Bedenterbiýe ýaşlykdan başlap her bir adamyň durmuşynyň aýrylmaz bölegine öwrülmelidir. Häzirki ösüp gelýän sagdyn nesil – ertirki özgertmeleriň üstünlikli durmuşa geçirilmeginiň girewidir
“Türkmenistan – Beýik ýüpek ýolunyň ýüregi” ýylynda her günümiz her hepdämiz her aýymyz baý - baý wakalara beslenip sagdyn durmuş ýörelgeleri biziň durmu...
Günäli Messi bolaýýa!?
Öten agşam Dünýa Çempionatynyň öň ýanyndaky taýýarlyk oýunlarynda, Madridde, Ispaniýanyň futbol ýygyndysy Argentinanyň futbol ýygyndysyny kabul etdi. Messi, Aguera, Di Mariýa ýaly ýyldyzlary şikesli bolup oýnap bilmedi. Şonda-da ýygyndyň ady ARGENTINA.
Ispaniýaň ýygyndysy bolsa bulary derbi-dagyn etdi, 6-1.
Günä Messide däl...
222 million ýerde ýatyr
Marseliňmi, Monakoňmy trenneri "400 millionlyk klubyň ýarysy yerde ýatyr" diýipdir.
Neýmaryň şikes alyp ýatan wagtky ýagdaýyny suratlandyrypdyr.
Ýokarda surat goýdum, surat görkezýämikä diýip barladygym boldy. Boş surat goýdugym bolmasyn diýdim.
Barselona bäş oýunçysyny satmakçy
Barselona tomusda Atletiko Madridiň hüjümçisi Grizmany öz hataryna goşmak üçin 5 oýunçysyny satmakçy bolýar diýip Marka okyjylaryna ýetirdi.
Olar Arda Turan, Aleýş Widal, Denis Suarez, Andre Gomeş, Pako Alkaser.
Bu möwsüm 26 ýaşly Grizman hemme turnirler bilen bilelikde 35 gezek meýdança çykyp, 20 pökgüni derwezä gön...


text:
Birleşen Ştatlar 23-nji awgustdan başlap Orsýetdäki missiýalarynyň “immigrasiýa üçin bolmadyk wizalara degişli ähli operasiýalarynyň” togtadylýandygyny aýtdy we munuň Orsýetiň ABŞ-nyň diplomatik missiýalarynyň işgärleriniň sanyny çäklendirmek boýunça çäresi bilen baglydygyny belledi.
ABŞ-nyň Orsýetdäki ilçihanasynyň 21-nji awgustda ýaýradan bu beýanatynda operasiýalaryň Moskwada 1-nji sentýabrda dikeldiljekdigi mälim edildi.
Emma maglumata görä, ABŞ-nyň Sankt Peterburgdaky, Ýekaterinburgdaky we Wladiwostokdaky ilçihanalarynda wiza bermek işi takyk edilmek wagt möhletine çenli bes ediler.
“Orsýetiň ABŞ-nyň bärde diplomatik wekilhanalaryny çäklendirmek karary Orsýetiň gatnaşyklaryň gowulandyrylmagyna çynlakaý garamagyny sorag astyna goýýar” diýlip, beýannamada aýdylýar.
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin ABŞ-nyň Orsýetdäki ilçihanasynyň 1200 çemesi işgäriniň sanyny 755 adamlyk azaltmagy geçen aýda karar etdi.
Orsýet ABŞ-nyň Moskwadaky ilçihanasynyň işgärleriniň sanyny azaltmak barada eden talabyny Waşingtonyň sanksiýalary girizmek hakynda täze kanuny kabul etmegine jogap hökmünde yglan etdi.


text:
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 18-si hasaba alyndy.
Daşary ýurt walýutasyna Russiýadan, Birleşen Arap Emirliklerinden, Şotlandiýadan, Türkiýeden, Pakistandan, Litwadan we beýleki ýurtlardan gelen telekeçiler arassalanan pagta ýagyna, nah ýüplüge we aşgarlanmadyk mata isleg bildirdiler. Geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 3 million 242 müň dollaryndan gowrak boldy.
Manat serişdelerine Russiýanyň, Beýik Britaniýanyň, Niderlandlaryň we beýleki ýurtlaryň işewür toparlarynyň wekilleri jemi bahasy 16 million 494 müň manatdan gowrak zynjyrly ekskawatorlary, şeýle hem arassalanan pagta ýagyny, nah ýüplügi satyn aldylar.
Ýurdumyzyň telekeçileri içerki bazar üçin jemi bahasy 50 müň manatdan gowrak nebit ýol bitumyny satyn aldylar.


text:
Şu ýylyň mart aýynyň 8-18-i aralygynda geçiriljek Ženewa awtosergisi dünýäniň ähli awtoulag öndürijilerine we muşdaklaryna 88-nji gezek öz gapylaryny giňden açar. Çäräniň çäklerinde diňe bir ýewropaly öndürijileriň däl, eýsem, dünýä brendleriniň awtoulaglary hödürlener. Sergä hytaý, ýapon, amerikan awtokompaniýalary gatnaşar.
Serginiň ilkinji 2 gününde dünýäniň iň täze awtoulaglarynyň ilkinji resmi görkezilişi bolar. Şu döwürde maslahatlar we söhbetdeşlikler guralar. Ähli meýillere, tehniki ösüşlere nazar aýlap, 2018-nji ýylyň sergisinde elektromobillere we sürüjisiz awtoulaglara aýratyn üns berler diýip, ynamly aýtsaň bolar. Awtosergide ýaýbaňlandyryljak özboluşly täze awtoulaglar bu ýere gelip görýänleriň uly gyzyklanmasyna eýe bolar. Serginiň peteginiň bahasy 9 şweýsar frankyndan başlaýar.
Bu giň gerimli çärede birnäçe täze awtoulaglar hödürlenip, olaryň arasyndan, esasan, “Volkswagen Touareg”, “Bentley Bentayga”, “Audi A6”, “Ferrari 488 GTO”, “Audi Q7 E-tron”, “BMW X4”, “Hyundai Santa Fe”, “Jaguar I-Pace”, “Lexus UX”, “Skoda VisionX”, “Range Rover SV Coupe” ýaly täze awtoulaglar has öňe saýlanar.
Bu sergide hödürlenjek käbir awtoulaglar barada öňünden maglumat berilmeýär. “Geneva Motor Show 2018” sergisinde garaşylmadyk sowgatlar bolup, megerem, ýokarda sanalyp geçilen awtoulaglardan başga awtoulaglar hem sergide görkeziler diýlip garaşylýar.
Halkara Ženewa awtosergisi geçiriler
Şu ýylyň mart aýynyň 8-18-i aralygynda geçiriljek Ženewa awtosergisi dünýäniň ähli awtoulag öndürijilerine we muşdaklaryna 88-nji gezek öz gapylaryny giňden açar. Çäräniň çäklerinde diňe bir ýewropaly öndürijileriň däl, eýsem, dünýä brendleriniň awtoulaglary hödürlener. Sergä hytaý, ýapon, amerikan awtokompaniýalary gatnaşar.


text:
Maý aýynyň başyndan bäri Aşgabatda öňki sud edilen ýaşaýjylar gürrüň geçirmek üçin polisiýa merkezine çagyrylýar ýa-da polisiýa işgärleri olaryň öýlerine gelýär diýip, “Hronika Türkmenistan” neşiri habar berýär.
Bu neşiriň 10-njy maýda çap eden maglumatyna görä, polisiýa işgärleri öň sud edilen raýatlara häzirki wagt näme bilen meşgullanýandygy, olaryň nämäniň hasabyna eklenýändigi we boş wagtlaryny nähili geçirýändigi baradaky soraglary berýärler.
“Şondan soň polisiýa işgärleri sud edilen raýatlaryň öň we gapdal tarapdan ýüzüni surata düşürýärler. Şeýle-de, olaryň ‘Aziada-2017’ oýunlarynyň çäginde geçiriljek islendik çärä barmagynyň gadagandygyny duýdurýarlar” diýip, neşir öz ýurt içindäki çeşmelerine salgylanyp habar berýär.
Bu maglumaty Azatlyk Radiosynyň ýurt içindäki çeşmeleri hem tassyklap, soňky aýlarda şäheriň degişli polisiýa departamentleri tarapyndan türmeden boşap gelen raýatlara edilýän gözegçiligiň güýçlenendigini, olaryň öýlerine baryp ýa-da polisiýa merkezine çagyrylyp soraga çekilýändigini aýdýarlar.
Adynyň efirde agzalmazlygyny soran 52 ýaşly aşgabatlynyň aýtmagyna görä, özi ýaly öň türmede oturyp gelen raýatlara polisiýa tarapyndan birnäçe sorag berlip, olardan olimpiýa şäherçesiniň we protokol köçeleriniň golaýynda gezelenç etmezlik, şol töwerekde asla görünmezlik tabşyrylýar.
“Maňa ‘nämäniň hasabyna eklenýäň? Boş wagtlaryňda näme bilen meşgullanýaň? Şu wagta çenli näme üçin işe ýerleşmediň?’ diýen soraglary berdiler. Şeýle-de, Aziýa oýunlarynyň geçiriljek sebitlerine barma diýdiler. ‘Sen ynamdan gaçan adam, olimpiýa şäherçesiniň golaýynda jenaýat işi ýüze çyksa, ilki seniň ýakaňdan tutarlar’ diýdiler” diýip, türmeden boşap gelen aşgabatly ýaşaýjy aýdýar.
Mundama başga, ol polisiýa işgärleriniň diňe özlerini soraga çekmek bilen çäklenmän, eýse, öz goňşy-golamlary bilen söhbetdeşlik geçirip, olardan hem özleri barada maglumat alýandygyny sözüniň üstüne goşdy.
“Olar biziň goňşularymyzdan ‘seniň goňşyň özüni talaba laýyk alyp barýarmy? Jenaýat işini edýändir diýip pikir edýäňmi? Ýanyna kimler gelýär? Gijelerine öýünde bolýarmy-bolanok?’ diýen soraglary berýärler. Bu zatlar bizi gaty kemsidýär. Öňki eden jenaýatymyz üçin, türmede oturyp gelenimizden soň hem çagalarymyzyň öňünde ýüzümiz gyzarýar. Gaty namys edýäris. Bize ‘mugthorluk edip ýörmäge utanaňokmy?’ diýýärler. Munuň deregine bizi iş bilen üpjün etseler minnetdar bolardyk” diýip, aşgabatly ýaşaýjy aýdýar.
Türmeden boşap gelen raýatlara edilýän gözegçiligiň güýçlenýändigi baradaky maglumatlary Aşgabat şäher polisiýa departamantiniň adynyň efirde agzalmazlygyny soran maýory hem tassyklap, bu çäräniň şu ýylyň başyndan bäri dowam edýändigini aýtdy, emma onuň sebäpleri barada anyk maglumat bermekden saklandy.
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow öz çykyşlarynda welaýat, etrap, şäher häkimlerine we beýleki ýolbaşçylara ýüzlenip, tussaglykdan boşadylan adamlary iş bilen üpjün etmek boýunça zerur çäreleri görmegi ýygy-ýygydan tabşyrýar.
Emma muňa garamazdan, ýurtda türmede oturyp çykan adamlaryň iş tapmakda örän kynçylyk çekýändigini, şol sebäpli olaryň tas ählisiniň diýen ýaly işsizdigini ýerli synçylaryň we ýaşaýjylaryň ençemesi aýdýar.
Halkara hukuk toparlarynyň maglumatlaryna görä, Türkmenistan sebitde ilat sanyna düşýän tussaglaryň sany boýunça, iň öňdäki orunlary eýeleýär.


text:
20.07.2017
“Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komitetiniň korrupsiýa garşy göreş we öňüni alyş çäreleri boýunça meýilnamasyna” laýyklykda TürkmenStatyň içerki gözegçilik bölüm birlikleriniň alyp barýan iş ugurlaryny seljermek we kämilleşdirmek boýunça teklipler taýýarlandy hem-de şolaryň esasynda degişli resminamalar kabul edildi.
Şonuň ýaly-da parahorluga we korrupsiýa garşy göreş boýunça işgärleriň arasynda wagyz-nesihat işleri dowam etdirildi.
01.05.2017
Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komitetiniň Internet-saýtynyň “Usulyýet” mowzugynyň “Sanawlar we klassifikatorlar” kiçi mowzugy astynda 2008-nji ýylyň Milli hasaplar ulgamynyň (MHU-2008) hödürlemesi esasynda taýýarlanan we “Türkmenstandartlary” baş döwlet gullugy tarapyndan 2017-nji ýylyň 24-nji martynda 47-iş belgili buýruk bilen tassyklanan TDS 1.12-2017 Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň sektorlarynyň döwlet klassifikatorynyň täze nusgasy ýerleşdirildi. Bu klassifikatoryň täze nusgasy 2017-nji ýylyň 1-nji maýyndan güýje girizilýär.
06.04.2017
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň 2017-nji ýylyň 5-nji aprelinde geçirilen giňişleýin mejlisinde Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komitetiniň başlygy A. Öräýewanyň eden çykyşynyň gysgaça mazmuny
2017-nji ýylyň birinji çärýeginde ýurduň ministrlikleri we pudak edaralary tarapyndan gowy ykdysady görkezijiler gazanyldy. Hasabat döwründe ähli pudaklarda önüm öndürmegiň möçberleriniň ýokary ösüşi bellenildi.
Umuman, senagat önümleriniň önümçilik möçberleri 13,8 mlrd. manada deň boldy. Olaryň 53,1%-i ykdysadyýetiň döwlete dahylsyz bölegine degişlidir. Oba hojalygynda, beýleki agrotehniki çäreleriň geçirilmegi bilen bir hatarda, ýurduň welaýatlarynda gowaça ekişine başlandy. 2017-nji ýylyň ýanwar–mart aýlarynda öndürilen gök önümler geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 20,9% artdy. Şol bir wagtyň özünde mallaryň baş sany durnukly artýar.


text:
Türkmenistanyň Döwlet Daşary Ykdysady iş Bankynda edilýän hyzmatlaryň komission nyrhlary
- Baş edaralary salgyt salmaklygy ýeňillikli zolaklarda hasaba alnan, maýasy 100% daşary ýurt maýasyndan ybarat bolan wekilýetler, bölümler, golçur kärhanalar ýaly Türkmenistanyň raýatlary- daşary ýurt edara görnüşindäki taraplar we daşary edara görnüşindäki taraplaryňaýratynlaşdyrylan bölümleri üçin ulanylýan, Türkmenistanyň "Uglewadarot serişdeleri baradaky" kanunyna laýyklykda geçirilýän taslamalara gatnaşýan kärhanalardan we guramalardan başga.
- Ätiýaçlandyryş akkreditiwler boýunça ýygymlar, amalyň manysyna we maksadyna laýyklykda, ýa-da resmileşdirilen akkreditiwlere bellenen nyrhlar boýunça, ýa-da kepilnamalar üçin bellenen nyrhlar boýunça alnyp biliner.
- "Her aý" (çärýek) üçin alynýan ýygymlar, kalaendar aýyny (çärýegi) ýa-da onuň bölegini aňladýandyrlar.
- Ýygymlary Türkmenistanyň raýatlary üçin – Türkmenistanyň Merkezi Banky tarapyndan amaly geçirilýän gününe bellenen ABŞ-nyň dollarynyň hümmetiniň esasynda manatda deň bolan möçberinde, Türkmenistanyň raýatlary bolmadyk taraplara ABŞ-nyň dollarynda ýa-da edilýän amalyň pulunda Türkmenistanyň Merkezi Bankynyň tarapyndan bellenen amaly geçirilýän gününe ABŞ-nyň dollarynyň hümmetine bolan gatnaşygyny deň bahasynda alnyp bilner.
- Salgytlar, ýygymlar, paçlar we gatnaşyk banklaryň başga çykdaýjylaryýüze çykan ýagdaýynda goşmaça hakyky bahasyndan tutulýar.
- Müşderileriň düşnüksiz, doly däl ýa-da nädogry görkezmeleri boýunça ýüze çykan eglenmeler, ýalňyşlyklar boýunça bank jogapkärçilik çekmeýär.
- Bank uly korporotiw müşderilere, baglaşylan şertnamalaralaýyklykda, allynýan ýygymlaryň ýöriteleşdirilen nyrhlaryny belläp biler.
- Bank öňünden mälim etmän hereket edýän ýygymlaryň nyrhlaryna üýtgemeler we goşmaça girizmeler ygtyýaryna özünde galdyrýar.
- Hyzmatlar boýunça alynýan ygymlaryň düzüminde goşulan baha ücin salgytyň (GBÜS) bahasy hem bardyr. Goşulan baha ücin salgytdan boşadylan müşderiler ygymlary salgytsyz tölemeli.


text:
Türkmenler üçin Gurban baýramy, ýagny gurbanlyk diýlende gazanlar atarylyp, hiňňilikler dikilip, dürli folklor oýunlarynyň oýnalyp duran şowhun-şagalaňly sahnalary ýada düşýär.
Eýsem, häzirki döwürde dünýäniň dürli ýerinde ýaşaýan türkmenler gurbanlygy nähili geçirýärler we gurnaýarlar? Dünýä türkmenleriniň arasynda owalky gurbanlyk däpleri, edim-gylymlary dowam edýärmi?
Azatlyk Radiosy "Dünýä türkmenleriniň" nobatdaky sanyny, Gurban baýramy mynasybetli, dünýä türkmenleriniň gurbanlyklaryna gönükdirýär.
Gepleşigiň myhmanlaryndan Owganystandaky "Türkmen şurasynyň" (geňeşiniň) başlygynyň orunbasary Abdylsatdar Kerim Harus ýurtdaky howpsuzlyk ýagdaýy sebäpli indi ol ýerdäki etniki türkmenleriň owalkylar ýaly gurbanlyk gurnap bilmeýändigini aýdýar.
Eýrandaky türkmenleriň jemgyýetçilik öňbaşçylaryndan Ýusup Nurtagany bolsa, Türkmensährada owaldan gelýän gurbanlyklaryň edil bolşy ýaly dowam etdirilýändigini gürrüň berýär.
Pakistandaky türkmenleriň wekili, karaçili Serwer bolsa, ýurduň Islamabat, Karaçi, Peşawer we Haripur ýaly şäherlerindäki etniki türkmenleriň türkmençiligi saklamak üçin yhlas edýändigini bildirýär.
Gepleşigi diňläp, bu temadaky öz tejribeleriňizi we garaýyşlaryňyzy aşakdaky foruma teswir görnüşinde ýazyp bilersiňiz.


text:
Ýerine ýetiriji komiteti “LG International Corp. (LGI)” we “Coca-Cola Turkmenistan” kompaniýalarynyň Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň resmi hemaýatkäri diýip yglan etdi.
Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň Ýerine ýetiriji komiteti “LGI” we “Coca-Cola Turkmenistan” kompaniýalaryny Aşgabat 2017-niň resmi hemaýatkäri diýip, buýsanç bilen yglan etdi.
V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmek baradaky ýerine ýetiriji komitetiniň başlygy Daýanç Gulgeldiýew: “Biz dünýäniň iň uly kompaniýalarynyň ikisiniň biziň Aşgabat 2017 toparymyza goşulýandygyna çuňňur begenýäris. Biz olaryň ýardamlaryna minnetdar. “LGI” we “Coca-Cola Turkmenistan” kompaniýalarynyň ikisi hem saglyk, ruhubelentlik we dostluk ýaly esasy gymmatlyklarymyzy deň paýlaşýarlar. Ýaşaýyş ýörelgesini ruhlandyrmak maksatly alyp barýan işleri, olary Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň aýrylmaz bölegine öwürýär” diýip aýtdy.
1953-nji ýylda döredileni bäri, “LG International Corp.” ýa-da “LGI” kompaniýasy Günorta Koreýanyň söwda we ykdysady ösüşine esasy itergi berýän güýç bolup durýar. “LGI” kompaniýasy dünýä ýüzündäki sporty we janköýerleri hormatlamak üçin yzgiderli tagallalary edýär. “LGI” kompaniýasynyň topary diňe bir Koreýadaky meşhur franşizalary eýelemek bilen çäklenmän, “LG Twins” beýsbol toparyny we“LG Sakers” basketbol toparyny hem eýeleýär. Şeýle-de bu kompaniýa “Bundesliga” futbol ýaryşlarynda çykyş edýän “Bayer 04 Leverkusen” toparynyň hem hemaýatkäri boldy. Bulardan başga-da “Boca Juniors” (Argentina) we “Fulham FC” (Iňlis primýer ligasy) toparlaryna goldaw bermegi, “LG” kompaniýasynyň sport hemaýatkärlik işlerine şowly gatnaşýandygynyň mysallary bolup durýar.
Koreýanyň öňdebaryjy täjirçilik topary bolan “LG Group” toparynyň hyzmatdaşy bolan “LGI” kompaniýasy Olimpiýa we Paralimpiýa oýunlarynyň, futbol boýunça dünýä çempionatynyň we Halkara kriket geňeşiniň hem hemaýatkäri hökmünde çykyş etdi.
“LG International Corp” kompaniýasynyň Aşgabat şäherindäki şahamçasynyň ýolbaşçysy jenap Yu Bik Kim şeýle diýdi: “Aşgabat 2017 oýunlaryna resmi hemaýatkär hökmünde gatnaşmak “LGI” kompaniýasynyň adamlary birleşdirmekde we ýaryşlaryň üsti bilen korporasiýanyň jemgyýetçilik jogapkärçiliginiň ýerine ýetirilmegi ugrunda edýän tagallasynyň alamatydyr. “LGI” kompaniýasy sport ýaryşlaryna hemaýatkärlik etmek dünýäniň ähli künjeklerindäki müşderiler bilen aragatnaşyk saklamagyň iň netijeli ýoly diýip hasaplaýar”.
“Aşgabat 2017 ýaly ýaryşlar Merkezi Aziýada ilkinji gezek geçirilýän wajyp sport çäreleriň biridir. Şeýle meşhur sport çäresine gatnaşmak “LGI” kompaniýasy üçin uly hormatdyr. “LGI” kompaniýasy üçin hemaýatkärlik Türkmenistana we türkmen halkyna bolan minnetdarlygyny bildirmek we şol bir bada ýatdan çykmajak wakalaryň biri boljak iň gowy Oýunlary geçirmekde goşandyny goşmak üçin ajaýyp mümkinçilikdir.”
“Coca-Cola Turkmenistan” kompaniýasy 1998-nji ýyldan bäri Türkmenistanyň çäginde hereket edýän maýa goýujy kompaniýadyr. Kompaniýa Aşgabat şäherindäki içgi önümlerini öndürýän 750 iş orunluk zawody dolandyrýar. Goldaw ylalaşyklarynyň çäklerinde, kompaniýa türgenleri, topar ýolbaşçylaryny, Oýunlara gatnaşýan işgärleri we meýletinçileri arassa agyz suwy (“Bonaqua”), alkogolsyz içgiler (“Coca Cola”, “Fanta”, “Sprite”) we sport içgiler (“Powerade”) bilen, üpjün eder. Ondan başga-da, kompaniýa tomaşaçylar we Oýunlaryň myhmanlary üçin Olimpiýa şäherçesinde janköýerler üçin ýörite zolagyny gurnar.
“Coca-Cola Turkmenistan” kompaniýasynyň baş dolandyryjysy jenap Göktug Gözutogyň aýdyşyna görä, “Ýerli bazarlarda köp wagtdan bäri hereket edýän kompaniýalaryň biri hökmünde, biz bu halkara ýaryşlarynda goldaw bermäge örän şat, çünki bu Oýunlar bütin dünýäniň türgenlerini we sport muşdaklaryny birleşdirer. “Coca-Cola” kompaniýasynyň söwda belgisi bütin dünýäde tanalyp, kompaniýa Olimpiýa oýunlaryny we Olimpiýa hereketini köp wagtyň dowamynda goldaýar. Oýunlarda ýokary hilli önümlerimizi hödürlemek arkaly myhmanlara iň gowy täsiri ýetirmek üçin elimizden gelenini ederis”.
Çeşme: ashgabat2017.gov.tm


text:
Nebitiň dünýä boýunça bahalary penşenbe güni irden ýokary galyp başlady. Çünki maýadarlar Amerikanyň nebit institutynyň (API) ABŞ-da ätiýaçlyklaryň düýpli azalýandygy baradaky maglumatlaryndan peýdalanýardylar. Muňa söwda geleşikleriniň netijeleri şaýatlyk edýär.
08:04 wagta çenli ýagdaý boýunça Brent kysymly demirgazykdeňiz nebit garyndysynyň awgustdaky fýuçersleriniň bahasy 0,89 göterim ýokarlanyp – barrel üçin 51,21 dollara barabar boldy. WTI kysymly nebitiň iýuldaky fýuçersleriniň bahasy 0,97 göterim ýokarlanyp, barrel üçin 48,79 dollara deň boldy, diýip Praým ýazýar.
API-niň maglumatlaryna laýyklykda, ABŞ-nyň nebit ätiýaçlyklary 26-njy maýda tamamlanan iş hepdesinde 8,7 million barrel aşaklap, häzirki wagtda 513,2 million barrel derejede dur. Analitikler bu görkezijiniň 2,5 million barrel azalmagyna garaşýardylar.
Şol bir wagtda nebitiň bahalary OPEC-e girýän we girmeýän döwletleriň nebitiň çykarylyşyny çäklendirmek ylalaşygyň geçen hepdede möhletiniň uzaldylmagy netijesinde nebitiň bahalary ösüşini saklap galdy, diýip Reýter agentligi. «Maýadarlarda nebitiň ätiýaçlyklarynyň azaljakdygyna şübhe bar» diýip agentlik ANZ-niň ady agzalmadyk analitiklerini gürledýär.
OPEC we oňa girmeýän birnäçe döwletler 2016-njy ýylyň ahyrynda Wenada geçirilen mejlisde nebitiň jemi çykarylyşyny oktýabrdaky derejeden günde 1,8 million barrel derejede çäklendirmegi ylalaşdy, şol sanda 300 müň barreli Russiýanyň paýyna düşýär. Ylalaşyk uzaltmak mümkinçiligi bilen 2017-nji ýylyň birinji ýarym ýyllygy üçin baglanyşyldy. Maý aýynda onuň möhleti 9 aý — 2018-nji ýylyň martyna çenli uzaldyldy.


text:
2018-nji ýylda Türkmenistanyň iň gowy etraby ady ugrunda bäsleşik yglan edildi
Türkmenistanyň Prezidenti Buýruga gol çekdi. Resminama laýyklykda welaýatlaryň etraplarynyň we etrap hukukly şäherleriniň arasynda 2018-nji ýylyň jemleri boýunça welaýatlarda durmuş, ykdysady we medeni taýdan ähli görkezijiler boýunça iň ýokary netijeleri gazanmak ugrunda bäsleşik yglan edildi.
Şeýle hem resminama bilen 2018-nji ýylyň jemleri boýunça welaýatlarda durmuş, ykdysady we medeni taýdan ähli görkezijiler boýunça iň ýokary netijeleri gazanyp, ýeňiji bolan etraby ýa-da etrap hukukly şäheri kesgitlemek boýunça Topar döredildi hem-de onuň düzümi tassyklanyldy.
Topar welaýatlaryň etraplarynyň we etrap hukukly şäherleriniň arasynda yglan edilen bäsleşikde her welaýatda iň ýokary netijeleri gazanan etraby ýa-da etrap hukukly şäheri, olaryň arasyndan bolsa Türkmenistan boýunça ýeňiji bolan etraby ýa-da etrap hukukly şäheri kesgitlemäge borçly edildi.
Yglan edilen bäsleşikde Türkmenistan boýunça ýeňiji bolan etrabyň ýa-da etrap hukukly şäheriň häkimligini 1 million amerikan dollary möçberde pul baýragy bilen sylaglamak bellenildi.


text:
Russiýanyň MTS mobil aragatnaşyk kompaniýasy Türkmenistanda alyp barýan işi boýunça lisenziýasynyň möhletini gaýtadan uzaltmak barada gepleşikleri amala aşyrýar diýip, Azatlyk Radiosynyň ýurt içindäki çeşmeleri habar berýärler.
Ýatladyp geçsek, geçen aýda Azatlyk Radiosy “MTS-Türkmenistan” kompaniýasynyň öz lisenziýasynyň möhletini uzaltmak barada, türkmen hökümeti bilen geçirýän gepleşiklerinden häzire çenli anyk bir netije alyp bilmändigini we bu mobil operatorynyň ýurtdaky işini ýene bir gezek togtatmak bilen ýüzbe-ýüz bolýandygyny habar beripdi.
Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligindäki biri-birinden garaşsyz iki çeşmäniň tassyklamagyna görä, türkmen tarapy “Aý Nazar” atly täze mobil aragatnaşyk operatorynyň “MTS-Türkmenistanyň” infrastrukturasyndan peýdalanmagyna rugsat berilmegi baradaky ylalaşygy teklip edipdir.
“[Türkmenistanyň] Aragatnaşyk ministrligi bilen MTS-iň täze ylalaşygy baglaşmaga örän golaýlandygy mälim boldy. Bu ylalaşyk MTS-iň ýurtda öz hyzmatlaryny amala aşyrmak baradaky lisenziýasynyň uzaldylmagyny öz içine alýar. Bu ylalaşygyň resmi däl tarapy bolsa, “Aý Nazar” kompaniýasynyň MTS-iň tehniki bazasyny ulanmagyna rugsat berilmegini öz içine alýar. Şuňa meňzeş ylalaşyk, ýagny MTS-iň tehniki bazasyny ulanmak tejribesi “Altyn Asyr” milli mobil operatory bilen baglanyşykly hem amala aşyrylypdy” diýip, adynyň anonim galmagy şerti bilen maglumat beren Azatlygyň söhbetdeşi aýtdy.
Ol başga kompaniýanyň bazasyna esaslanyp, mobil operatoryň infrastrukturasyny döretmek ýaly şuňa meňzeş tejribäniň beýleki döwletlerde hem badygyny, ýöne başga ýurtlarda bu çäräniň bazar prinsiplerine görä amal edilýändigini sözüniň üstüne goşdy.
Şeýle-de, ol türkmen hökümetiniň “Altyn Asyr” döwlet kompaniýasyndaky ýaly 3G standart görnüşindäki hyzmatyň lisenziýasyny häzire çenli MTS-e bermegi ret edip gelýändigini nazara alanymyzda, bu ylalaşygyň MTS-iň öz işini hil taýdan ösdürmegine näderejede mümkinçilik döretjekdiginiň nämälim bolmagynda galýandygyny hem aýtdy.
Azatlyk Radiosy gürrüňi edilýän täze ylalaşyk dogrusynda maglumat almak üçin, Russiýanyň MTS kompaniýasynyň Moskwadaky baş edarasynyň metbugat wekili Dmitriý Solodownikow bilen habarlaşanda, ol bu barada rus kärhanasynyň öňki pozisiýasyny saklaýandygyny aýdyp, haýsydyr bir kommentariý bermekden saklandy.
Türkmen häkimiýetleri MTS-iň ýurtda alyp barýan işini resmi taýdan bes edýändigi ýa-da etmeýändigi barada henize çenli resmi beýanat bilen çykyş etmän gelýärler.
Gepiň gerdişine görä ýatlatsak, geçen aýyň aýagyna Aşgabatda we ýurduň beýleki welaýatlarynda “MTS-Türkmenistan” mobil aragatnaşyk operatory öz hyzmatlary üçin müşderilerden tölegleri kabul etmegi bes etdi. Şondan bäri “MTS-Türkmenistanyň” umuman telefon aragatnaşygy işlese-de, onuň mobil hyzmat nokatlaryndaky funksiýalaryndan peýdalanyp bolmaýar. Bu waka Azatlygyň “MTS-Türkmenistan” we “TürkmenTelekom” kompaniýalaryndaky çeşmeleri MTS-iň işgärlerine başga iş gözlemegiň maslahat berlendigi barada habar bermeginiň yz ýanyna gabat geldi.
“MTS-Türkmenistan” hojalyk jemgyýeti bilen Türkmenistanyň döwlet kärhanasy bolan “TürkmenTelekomyň" arasyndaky 5 ýyllyk iş şertnamasyna 2012-nji ýylda gol çekildi we şonda belli bir şertleriň ýerine ýetirilmegi bilen bu ylalaşygyň ýene 5 ýyla çenli uzaldylyp bilinjekdigi aýdyldy.
Emma Azatlygyň çeşmeleri, şol sanda “MTS-Türkmenistan” mobil aragatnaşyk operatorynyň käbir resmisi, hökümetiň ýokary gatlaklaryna ýakyn durýan adamlaryň döredýän täze mobil telefon aragatnaşyk ulgamyna has artykmaç şert döretmek üçin, rus kompaniýasynyň lisenziýasynyň uzaldylmajagyny iýunyň ortalarynda habar berdiler.
Munuň yz ýany, ýagny 23-ýunda geçirilen hökümet maslahatynda prezident Berdimuhamedow Türkmenistanda ýakyn wagtda “Aý Nazar” atly täze öýjükli aragatnaşyk ulgamyny işe girizmegiň planlaşdyrylýandygyny yglan etdi.
Türkmen mediasynda bu täze aragatnaşyk ulgamynyň “Aşgabat şäher telefon ulgamy” ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýetiniň düzüminde döredilýändigini habar berilse-de, Azatlygyň ýurt içindäki biri-birinden garaşsyz üç çeşmesi bu mobil aragatnaşyk operatorynyň prezident Berdimuhamedowyň ýakyn garyndaşlarynyň, ýagny onuň giýewi Nazar Rejepowyň eýeçiligindedigini tassyklaýarlar.
Sözümiziň ahyrynda ýatlatsak, MTS kärhanasynyň Türkmenistandaky lisenziýa möhleti 2010-njy ýylyň dekabr aýynda hem uzaldylmandy. MTS 2011-nji ýylyň başynda Türkmenistandan çekilende, 600 million dollar zyýan çekýändigini, şeýle-de türkmen hökümetini suda berendigini yglan etdi. Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi şonda MTS-iň ‘çekdim” diýýän zyýanynyň öweziniň dolunmajakdygyny aýtdy.


text:
Has atlaryň ilki harpy baş harp bilen ýazylýar. Bu kada, esasan aşakdaky ýalydyr.
Adam atlarynyň, familiýalarynyň we adynyň deregine ulanylýan lakamlarynyň ilki harpy baş harp bilen ýazylýar.
Aman, Gurbanow, Annageldi, Çaryýew, Zelili, Mätäji, Pyragy.
Şu hili atlar we lakamlar tirkeşdirilip ulanylanda, olaryň aralaryna defis goýulmaýar.
Magtymguly Pyragy, Seýitnazar Seýdi, Mämmetweli Kemine.
Haýwanlara dakylýan atlaryň ilki harpy baş harp bilen ýazylýar.
Akbaý, Akbilek, Garagör, Sakar, Gyrat
Geografik atlaryň, meýdançalaryň, köçeleriň atlarynyň ilki harpy baş harp bilen ýazylýar.
Mary oblasty, Aşgabat şäheri, Köpetdag, Murgap derýasy, Baýkal köli, Azatlyk meýdançasy, Köşi obasy, Fransiýa, Çeleken ýarym adasy.
Söz ýasaýjy goşulmalary kabul edip, has atlyk manysyny ýitiren sözler setir harpy bilen ýazylýar.
aşgabatly, köşüli, garagumly, marksism.
Soňuna -syz, -siz, -daky, -däki goşulmalary goşulan has atlar bu bellige girmeýär, olaryň ilki harpy baş harp bilen ýazylýar.
Aşgatabatdaky mekdep; Meretdäki kitap; Sen Gözelsiz gezelenje gitme.
Planetalaryň, asman jisimleriniň atlarynyň ilki harpy baş harp bilen ýazylýar.
Ýer, Aý, Gün, Mars, Ýedigen, Demirgazyk ýyldyzy.
Baýramlaryň we belli taryhy wakalaryň adyny bildirýän sözleriň birinji sözüniň ilki harpy baş harp bilen ýazylýar.
Täze ýyl, Birinji maý.
Eger-de şeýle atlaryň düzümindäki tertip sanlar sifr bilen berilse, onuň yzyndaky sözüniň ilki harpy baş harp bilen ýazylýar.
8-nji Mart, 9-njy Maý.
Käbir halkara guramalarynyň adyny aňladýan sözleriň (kömekçi sözlerden başgasynyň) ilki harpy baş harp bilen ýazylýar.
Birleşen Milletler Guramasy, Gyzyl Haç we Gyzyl Ýarymaý Jemgyýeti.
Sözlemleriň birinji sözüniň ilki harpy baş harp bilen ýazylýar.
Goşgularyň her setiriniň ilki harpy baş harp bilen ýazylýar.
Käwagtlar goşguda sözlem düzülişiniň aýratynlygyna garap bu düzgünden çykmalar hem bolup biler.
Stilistik maksatlar bilen baglylykda Watan, Azatlyk, Siz ýaly sözler baş harplar bilen-de ýazylyp bilner.


text:
Ukrainanyň Odesa regionynyň öňki gubernatory Mihail Saakaşwili Kiýewde geçirilen ýörişlerde eden çykyşynda “Ukrainanyň täze hökümetini döretmäge” we ýurduň täze premýer-ministri bolmaga taýýardygyny aýtdy.
19-njy noýabrda parlamentiň binasynyň öňünde bolan protest aksiýasyna birnäçe ýüz adam gatnaşdy.
“Men bu prosesi siz bilen bilelikde amala aşyrmaga we gerek bolsa bu hökümete ýolbaşçy bolmaga taýýar” diýip, Saakaşwili aýtdy.
“Geliň Ukrainanyň täze hökümetini döredeli” diýip, Saakaşwili belledi.
Hökümete garşy çykyş edýän protestçiler 17-nji oktýabrda ýurduň parlamenti Werhownaýa Radanyň binasynyň öňünde çadyr gurup, ornaşdylar. Olar parlament agzalarynyň eldegirilmezlik hukugynyň ýatyrylmagyna, korrupsiýa garşy suduň döredilmegine, saýlaw kanunlaryna goşmaçalaryň girizilmegine we prezidente impiçment bildirilmegine çagyrýarlar.
Protestler prezident Petro Poroşenkonyň ozalky ýarany Mihail Saakaşwiliniň çagyryşlary bilen başlanypdy soň demonstrasiýalara Ukrainanyň oppozision liderleri goşulypdy.


text:
Harytlar, işler we hyzmatlar bilen üpjün edijileri saýlap almak boýunça bäsleşik geçirmek hakynda bildiriş (18.08.2017)
1 LOT № 81.
Çiller ulgamynda, basyş güýji bilen işleýän nasoslarynda we ýangyn söndüriji enjamlarynda bejeriş işlerini geçirmek maksady bilen, ätiýaçlyk şaýlary we enjamlary satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi.
2 LOT № 82.
Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Baş üpjünçilik we tyl müdirligine degişli emläkleri satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Goranmak ministrligi.
3 LOT № 83.
Daşoguz we Mary Döwlet athanalarynda ösdürilip ýetişdirilýän atlaryna zerur gerek bolan ýorunja bedesiniň we arpanyň ýyllyk göz öňünde tutulan möçberini satyn almak.
Satyn alyjy: "Türkmen atlary" döwlet birleşigi.
4 LOT № 86.
Ýangyn-gorag habar beriş tehniki serişdelerini gurnamak we işe girizmek işlerini ýerine ýetirmek.
Satyn alyjy (Buýrujy): Türkmenistanyň Ýokary gözegçilik edarasy.
5 LOT № 89.
Kompýuterleri we olaryň goşmaça enjamlaryny satyn almak.
Satyn alyjy: Türkmenistanyň Maliýe ministrligi.
Bäsleşik 2017-nji ýylyň 18-nji awgustynda geçirilýär.
Bäsleşige gatnaşmak üçin gerek resminamalar, harytlary (işleri, hyzmatlary) üpjün etmek boýunça şertler, möçberler we beýleki materiallar barada maglumaty şu salgyda ýerleşýän bäsleşik toparyndan ýüztutmaňyzyň esasynda alyp bilersiňiz:
Aşgabat ş., Arçabil şaýolynyň 156-njy jaýy.
Türkmenistanyň Maliýe ministrligi 43A otag tel. 39-43-10; 39-43-12


text:
V Aziada goaýlaşdygy saýy ýokary okuw mekdeplerindäki Meýletinler merkezleriniň işi işjeňleşýär
Türkmenistanyň ýokary okuw mekdeplerinde Bilim ministrliginiň we Ýapyk binalardaky we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň Ýerine ýetiriji komitetiniň howandarlygynda talyplar Meýletinler merkezleriniň çäklerinde doly möçberli taýýarlyk işleri alnyp barylýar.
Meýletinler hataryna girmek üçin esasy şert-daşary ýurt dillerini ýokary derejede bilmekdir. Bu babatda Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň talyplarynyň artykmaçlygy bar, çünki olar iňlis dilinde okaýarlar. Ýurdumyzyň iň ýaş ýokary okuw mekdebiniň Meýletinler merkezinde 900 talyp bolup, olar Aziada bilen baglanşykly guramaçylyk çärelerine işjeň taýýarlanýarlar. Dil taýýarlygyndan başga-da, Meýletinler merkezinde Türkmenistanyň we Azia oýunlarynyň taryhy, türkmen halkynyň däp-dessurlary we medeniýeti barada düşünjeleri giňeltmäge niýetlenen, V Aziadanyň maksatnamasyndaky sport görnüşleri bilen tanyşmaga, edem-gylym kadalaryny we söhbetdeşlik endiklerini ösdürmäge gönükdirilen sapaklar geçilýär.
Türkmen Döwlet energetika institutynyň Meýletinler merkezine bu ýokary okuw mekdebiniň her edinji talyby gatnaýar. Iňlis dili mugallymy Bahar Geldiýewanyň ýolbaşçylyk edýän merkeziniň köp ugurly işi talyp ýaşlaryň daşary ýurt dillerini, dogduk diýarynyň we Oýunlara gatnaşýan döwletleriň taryhyny we medeniýetini çuňňur öwrenmäge islegleri olary jebisleşdiriji ýagdaý boldy.
Meýletinler işine ýeterlik derejede taýýar bolmak üçin talyplar okuwyň interaktiw usullaryny özleşdirýärler, ýüze çykaýjak ýagdaýlardan baş alyp çykmagy öwrenýärler, gezelenji guraýjy bolup görýärler. Yzygiderli geçirilýän bäsleşikler hem meýletinlik tejribesini toplamaga ýardam edýär.
Türkmen Oba hojalyk uniwersitetinde hem iki ýyl mundan ozal meýletinleri taýýarlamak işleri başlandy. Häzirki wagtda bu ýerdäki Merkezde dürli ugurlardan bilim alýan talyplaryň 500-den gowragy bar. Bu ýerde iňlis dili boýunça sapaklary diňe bir şu uniwersitetiň mugallymlary däl, eýsem Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň we Oguzhan adyndaky Inžener-tehnologiýalary uniwersitetiniň mugallymlary-da alyp barýarlar. Olaryň alan bilimi birnäçe tapgyrda barlanylýar. Ykdysadyýet, tehnologiýalar we gidromeliorasiýa fakultetleriniň wekilleri gowy netijeler görkezýärler.


text:
Täze karz ylalaşyga gol çekildi.
Türkmenistanyň Prezidentiniň 2016-njy ýylyň 16-njy dekabryndaky çykaran 15016 belgili kararynyň esasynda Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky Türkmenistanyň Hökümetiniň adyndan «Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrligi üçin niýetlenen oba we suw hojalyk tehnikalaryň we enjamlaryň, şeýle hem olar üçin ätiýaçlyk şaýlarynyň hem-de sarp ediş serişdeleriniň getirilmegi» boýunça taslamany maliýeleşdirmek üçin 2017-nji ýylyň 17-nji martynda Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň «Deere Credit Inc.» kompaniýasy bilen karz ylalaşyga gol çekildi. “John Deere” kompaniýasy ýurdumyzyň obasenagat toplumynyň ozaldan gelýän we ygtybarly hyzmatdaşlarynyň biri bolup durýar. Kompaniýa oba hojalyk pudagynyň ösmegine we tehniki kuwwatynyň berkemegine uly goşant goşýar.


text:
MAZMUN
=============================================
• MESELÄNIŇ GIRIŞ ÄHMIÝETI: ..................................................
III BAP : EÝRAN-TÜRKMEN KÖPTARAPLÝYN GATNAŞYKLARYNYŇ BAŞLANMAGY WE ÖSDÜRÜLMEGI:.................................................................................
I bölüm : “ Türkmenistan – Eýran ” yktysady gatnaşyklary .......
a). Mawy ýangyç, demir ýol we senagat gurulşyklary ...................
b). Hazarýaka meseleleri ....................................................................
II bölüm: Türkmenistan we Eýranyň arasyndaky medeni gatnaşyklar...
a). Iki taraplaýyn medeni ösüşleriň netijeleri ...................................
b). Eýranda türkmen medeniýetiniň ösüşleri ...................................
j). “Türkmenistan – Eýran ” wekilleriniň duşuşyklarynyň yzgiderli görkezmesi ..............................................................................................
III bölüm : “ Türkmenistan – Eýran ” döwletara gatnaşyklarynyň Türkmensähra ülkesine eden täsiri .......................................................................................................
H E T I J E : ...........................................................................................
Peýdalanylan çeşmeler we edebiýatlar : ............................................
==============================================
* Garaşsyzlykdan bäri “Türkmen – Eýran” gatnaşyklary:
Garaşsyz döwletiň Altyn asyrynda ýurdy dünýä özgerişlikleriniň öňe gidiş tizliginiň garmoniýasy bilen bir hatarda alyp barmaga, ýurt, parasatly müdiriýetligi talap edýär. Ýurdy şeýle dolandyrmagyň maksatnamasynda ýerlikli prinsipleri gözöňüne tutulýar.
1991-nji ýylyň Maý aýynda “Dünýä Türkmenleriniň Gumanitar Birleşigini (Dünýä Türkmenleriniň Ynsanperwer Birleşigini)”1 gurmak we goňşy ýurtlar bilen dostlykly-doganlykly gatnaşyklaryň zerurlygy netijesinde erkin gatnaşyklaryň düýbi tutulýar. Şol sanda Eýran Yslam Respublykasy bilen hem Türkmenistanyň arasynda 1990-njy ýyllardan başlap ähli taraplaýyn aragatnaşyklary ýola goýmaklygyň prinsiplerini öwrenilip başlanýar. Saparmyrat Niýazowyň Eýran Yslam Respublykasyna resmi saparlary, iki ýurdyň bähbitli gatnaşyklaryny hasam pugtalandyrmagyna ýardam etdi.
Türkmenistan özüniň daşary syýasatynda Eýran Yslam Respubliksy bilen birek-birege diplomatik aragatnaşyklara doly düşünişmek we ynanmak esasynda ýola goýmaga, hemme taraplaýyn gatnaşyklary ösdürmäge üns berilýär. Medeniýet, däp-dessur, bu iki halky diýseň ysnyşdyrýar. Olaryň arasynda söwda we tehniki hyzmatdaşlygyň we oba hojalygy babatynda, nebit-gaz pudagyny, bank işlerini we ulag gatnaşyklary ösdürmek meseleleri ylalaşykly çözmek babatda birek-birege işjeň goldaw bermegiň ajaýyp nusgasy bolup biler." 2
Garaşsyz Türkmenistan geografiki taýdan Gündogar uzak Aziýany Ýewropa portlarynda birikdirmek üçin Ýüpek ýoluň içine girýär. Ikinji bir tarapdan Hazaryň gyrasy we deňiz port ýolunyň ony Garadeňize we açyk deňizlere baglanyşdyrmaga hem Eýranyň üstünden Pars aýlagyna çenli ýol açmagy Türkmenistanyň belli bir tranzit merkezine öwrülmegi üçin, mynasyp ýerliginiň bardygyny Eýran Ýslam Respublikasynyň ykdysady-syýasy işöwürleri nygtaýarlar." 3
Bu täze garaşsyz ýurtlaryň ýollaryny Eýranyň Günorta regionlaryna , ýagny Pars Aýlagy hem Amman deňizleriniň port şäherlerine ýetirmek we päkistan, Türkiýe we Azerbaýjan ýaly goňşy ýurtlaryna tarap ýolyň uzaklygyny ýakynlaşdyrmak üçin Eýran Yslam Respublikasy tarapyndan öz içeri şäherleriniň arasyndaky demir ýol ulgamlaryny çaltlyk bilen gurup, işe goýberilýär. Umuman aýdylanda berilen meýilnamalar boýunça Eýranyň ýurt boýunça demir ýolynyň uzynlygy 23 müň kilometre barabar bolup, ýagny 6700 kilometirden, azyndan 4 esse uzaljagyny bellediler." 4 Bu bolsa, Orta Aziýa we esasanam Garaşsyz Türkmenistan üçin amatly bir şert bolup durýar.
Saparmyrat Niyazowyň alyp barýan meýilnamalary netijesinde 1990-njy ýylyň 12-nji oktýabrynda, Eýran Yslam Respublikasynyň Mazenderan we Horasan welaýatlarynyň işöwür toparlaryny kabul etdi. Şonda Mazenderan welaýatynyň häkimi Seýid Ysmaýyl Manewiniň baştutanlygynda işjeň toparlaryň wekilleri söwda we kooperatiw kärhanalarynyň ýolbaşçysy bardy. Myhmanlar Türkmen topragynda bolmakdan galan täsirleri barada gürrüň berdiler. Aýtmaklaryna görä, olar dürli gepleşikleri ýola goýmak we ösdürmek üçin bu ýerde amatly şertleriň bardygyny düşünipdirler. Ilkinji gezek Türkmenistan bilen Eýran Yslam Respublika ýurtlarynyň iki goňşy parallel welaýatlarynyň aralarynda söwda-ykdysady, ylmy-tehniki we medeni hyzmatdaşlyklary pugtalandyrmaga gönükdirilen şertnamalara gol çekdiler." 5
Ýurdyň ykdysadyýetini ösdürmegiň ugrunda we dünýä swelizatsiýasynyň sahnasynda çykmak üçin uly ädimler ädildi. Şol ugurda nebit-gaz ulgamlaryny ýurduň bähbidine rejeli peýdalanmagy göz öňüne tutuldy.
Saparmyrat Niýazowyň 1995-nji ýylyň 4-nji Iýulynda Eýran Yslam Respublikasynda sapary wagtynda Körpeje-Gurtguý (Kürtkuý) tebigy gaz geçirijisiniň taslamasyny taýarlamak we ony gurmak barada ylalaşyga geldiler. Türkmenistan ýurdyny dünýä bazaryna çykarmak üçin özboluşly derweze bolan Eýran bu energiýa ýolunyň taslamasyny işläp düzmegi we desgany ulanmaga taýarlamagy borç edindi. Eýran döwleti gaz ýatagynyň gurluşygyny we 140 kilometrlik gaz turba geçirijisini çekmegiň 80 göterimini maliýeleşdirmegi öz üstüne aldy. Türkmenistan 25 ýyllap Eýrana her ýylda 8 milliard kub metr gaz bermegi we Eýran gaz satyn alyp ugrandan üç ýyl geçenden soň, onuň türkmen territoriýasynda gaz geçirijisiniň taslamasyny taýarlamak we gurmak üçin çykarylan malie çykdajysyny töletmäge kepil geçdiler.
Şeýlelikde Türkmen-Eýran partnýorçylygy syýasy durnuklylyk faktoryna öwrülip, regoýonda döwlet aragatnaşyklarynyň ösdürilmegine hyzmat edýär.
Garaşsyz Türkmenistanda işleýän Eýran kärhanalary bu gaz geçiriji maksatnamasynyň işleýşi barada şeýle diýýärler: “Bu gaz turba marşrutynyň häzirki wagtda günde 10 million kub metr gaz geçiriji gurby (güýji) bolar. Ýöne bu möçber turbany käbir berkitme enjamlaryny ýerine ýetirilenden soň 26 million kub metre barabar bolup, turba marşrutynyň ýokary gaz geçiriji kuwwatlylygyny artdyrar”. 6
1992-nji ýylyň Dekabyr aýynda S. A. Niýazow Eýranyň prezidenti A. Haşemi.Rafsanjani bilen duşuşdy. Eýranyň üstünden Türkiýe we Ýewropa ýurtlaryna tarap gaz geçiriji turba çekmegi we Maşat, Sarahs we Tejen demir ýolunyň gurluşygy hem-de serhet geçelgelerini halkara geçelgelerine öwürmek hakdaky gepleşikler geçirildi.
SSSR synandan soň Eýranyň ýolabaşäçylarynyň öňündäki goýulan möhüm wezipeleriň biri demir ýol ulgamy boýunça merkezleşen aragatnaşyk ýoluny gurmak bolupdy. Bu ýol Merkezi Aziýa ýollaryny Eýranyň demir ýol ulgamyna birleşdirmelidi. Bu wezipäni 1996-nji ýylyň Maý aýy “Maşat-Sarahs-Tejen-” demir ýolunyň açylmagy bilen ýerine ýetirildi. Şol açylyş dabarasyna dürli ýurtlaryň 80 sany ýokary syýasy ýolbaşçylary hem-de olaryň prezidentleri gatnaşypdy. Bu geçelgäniň açylmagy bilen Merkezi Aziýa, Orsýet we Hytaý bilen söwda göwrümini ýokarlandyrma şerti taýýarlanyldy.
1996-njy ýylyň Maý aýyndaky “pol-e käşwäri” ýagny “ýurt köprüsi” atly Hytaýyň paýtagty Pekinde geçirilen gurultaýda Eýranyň Daşary Işler Ministrliginiň wekiliniň aýtmagyna görä; “ Bu demir ýolyň gurylmagy bilen Hytaýyň gündogaryndaky Lianyungang portyna soňra Urumçi, Alma-ata, Taşkent, Sarahs, Maşat we Tähran şäherlerinden geçip Pars aýlagyndaky Bender Apbas port şäherleri baglanyşdyrýar. Şeýlelik bilen Merkezi Aziýadan pars aýlagyna, ondan hem Dünýä deňiz suwlaryna çykmagy şeýle hem Tähran-Istambul şäherleriniň üsti bilen bütin Ewropa we Roterdam şäherine çenli gatnaşygyň döremegi guwandyryjy maglumatbolup durýar. Netijede 300 kilometrlik aragatnaşyk Tejen-Saragt-Maşat demir ýoly guwanç bilen: “Demirden ýasalan ýüpek ýoly” ýagny “Ýüpek demir ýoly” – diýip nygtady.” 7
Dünýä ýurtlarynyň esasan hem goňşy ýurtlarynyň parahatçylykda näderejede biri-birine bagly bolup, olaryň arkalaşygynda dürli ösüşlere ýetiljekdigi, şu alnyp barylýan maksatnamalar mälim edýär. ...Dowamy ...
----------------> Çykgytlar we Edebýat:


text:
Neptun
Gün ulgamynyň Günden uzaklygy boýunça sekizinji uly we iň daş planetasy. Ol 1846-njy ýylda açylýar. Günden ortaça uzaklygy (orbitasynyň uly ýarym oky) 30,06m astronomik birligi ýa-da 4500 mln km. Orbitasynyň ekssentrisiteti 0,0086, Ekliptikanyň tekizligine ýapgytlygy 1o46,4′. Neptun orbita boýunça 5,4 km/sek ortaça tizlik bilen Günüň töwereginde 164,79 ýylda bir gezek aýlanýar. Neptun ýönekeý göze görünmeýär. Ol has ulaldylyp seredilende, ýaşylymtyl disk görnüşinde bolýar. Onuň diametri Ýeriň ekwatorial diametrinden 3,88 esse uly bolup, 49500 km-e deňdir. Onuň göwrümi Ýeriň göwrüminden 57 esse uly. Massasy Ýeriň 17,28 massasyna deň bolup, ortaça dykyzlygy 1,84 g/sm3-dyr.
Neptun Gün ulgamynyň Günden uzaklygy boýunça sekizinji uly we iň daş planetasydyr. Ol 1846-njy ýylda açylýar. Günden ortaça uzaklygy (orbitasynyň uly ýarym oky) 30,06 astronomik birligi ýa-da 4500 mln km. Orbitasynyň ekssentrisiteti 0,0086, ekliptikanyň tekizligine ýapgytlygy 1o46,4′.
Neptun orbita boýunça 5,4 km/sek ortaça tizlik bilen Gunüň töwereginde 164,79 ýylda bir gezek aýlanýar. Neptun ýönekeý göze görünmeýär. Ol has ulaldylyp seredilende, ýaşylymtyl disk görnüşinde bolýar. Onuň diametri Ýeriň ekwatorial diametrinden 3,88 esse uly bolup, 49500 km-e deňdir.
Onuň göwrümi Ýeriň göwrüminden 57 esse uly. Massasy Ýeriň 17,28 massasyna deň bolup, ortaça dykyzlygy 1,84 g/sm3-dyr.
Daşarky çykgytlar[üýtget | edit source]
- «Вояджер-2» исследует Нептун
- Сердце морского гиганта
- Южный полюс Нептуна оказался тёплым оригинал статьи
- Охота на планету: Нептун.
- Нептун на galaxy.gcmsite.ru
- Нептун на astrolab.ru
- Нептун на edu.nstu.ru
- Нептун на galspace.spb.ru


text:
Indiwidual psihologiýa
INDIWIDUAL PSIHOLOGIYA - psihologiýanyň bir ugry. Ol Awstriýa psihology A, Adlerin taglymatyna esaslanýar. Irki çagalyk döwründe peýda bolan doly bahaly däl duýgy adam üçin özboluşly “yasayys stilin” kesgitleýär. I.p psihologik tapawutlanyp, sosiýal gylyk-häsiýet esasynda dogabitdi sosoial duýgy duýýar, ýöne şol duýgy özüniň doly ösüşine ýetmegi üçin terbiýelenmegi talap edýär diýip hasaplaýar. Newrotiklerde, neşekeşlerde we s.m m-de şeýle duýgy bolmaýar. Çünki olara akyl ýetirilmedik galp mksatlarda ymtylýarlar. I.p terepiýanyn maksady pasiýentiň ýasaýys stilinde ýoýluslary ýüze çykarmakdan ybaratdyr diýip hasap edýär. I.p sosiýal taýdan doly bahaly däl duýguly toparlaryň (jenaýatkärler we ş.m) pisigalogiýasy bilen hem meşgullanypdyr. Umuman I.p özüniň umumy psigalogiýa teýoriýasyny işläp düzmedi, diňe empirik häsiýetde synlamak bilen çäklendi. I.p 1930nji ýyllarda esasan hem dedagogikada we psihoterapiýada has gin ýaýraýar. I,p özbaşdak ugur hökmünde ösüşden galýar.


text:
Türkmenistanda ýene jogapkär döwlet işgärleriniň gatnaşmagynda ýyllarboýy dowam eden giň ýaýrawly korrupsiýa faktlarynyň üsti açyldy. Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanda parahorluga hiç haçan orun bolmajagyny aýdyp, gurluşyk we binagärlik ministrini wezipesinden boşatdy.
Ykdysady jenaýatlara garşy göreş baradaky döwlet gullugynyň direktory Mämmethan Çakyýewiň sözlerine görä, soňky geçirilen barlaglar hem onlarça jogapkär işgäriň parahorluk bilen meşgullananyp gelendigini ýüze çykardy.
Maý aýynda korrupsiýa garşy yglan edilen kompaniýanyň çäginde döredilen täze guramanyň hasabatynda aýyplanýanlaryň bir ýa iki däl, ençeme jenaýatçylykly hereketi, ýyllap dowam eden we ýaýabaňlanan bikanun işleri, parahorluk faktlary barada tas jikme-jik maglumat berilýär.
Çakyýew “Türkmenawtoýollary” döwlet konserniniň birnäçe sürüjisiniň, şol sanda konserniň başlygynyň orunbasary D.Gurbannepesowyň, gurluşyk boýunça baş hünärmen B.Magtymgulyýewiň jemi 11 müň 850 guty çilim we köp mukdarda nagt pul bilen saklanandygyny, D.Gurbannepesowyň ýanyndan gadagan edilen tramadol derman serişdesiniň hem tapylandygyny habar berdi.
Emma D.Gurbannepesow, Çakyýewiň tassyklamagyna görä, çilim we tramadol bilen çäklenmän, wezipesinden peýdalanyp, ýol gurýan taraplardan uly möçberde para hem alypdyr...
Wezipesinden hyýanatçylykly peýdalanmakda aýyplananlaryň ýene biri gurluşyk we binagärlik ministri Ç.Ataýew boldy.
Ol öz bile okan ýoldaşy R.Repbimowy wezipä çekmekde aýyplanýar. Netijede, Repbimow ministre arka diräp,hususy kärhanalardan köp mukdarda para alypdyr. Häzir bu iş boýunça jenaýat işi gozgalyp, derňew dowam edýär.
Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň ozalky jogapkär işgäri M.Gurbannyýazow hem, beýleki birnäçe resmi bilen bilelikde, hem köp mukdarda para almakda aýyplanýar.
Aşgabat şäheriniň Arçabil etrap häkimliginiň we Ýaşaýyş jaý ulanyş trestiniň käbir işgärleri bolsa, raýatlardan para alyp, Bagyrda bikanun jaý salynmagyna ýol bermekde aýyplanýar.
Maliýe ministrliginiň käbir barlagçylary bolsa, edara-kärhanalarda geçirýän barlaglarynda döwlete ýetirilen zyýany gizläp, onuň möçberini azaldyp, para almakda aýyplanýar.
Ykdysadyýet we ösüş ministrliginiň ykdysady ösüş, seljeriş we çaklaýyş müdirliginiň baş hünärmeni bolan W.Akmyradow, Aşgabat şäheriniň Baş ykdysadyýet we ösüş müdirliginiň Nyrh emele getiriş bölüminiň baş hünärmeni bolan B.Kössekow hem köp mukdarda para almakda aýyplanýar.
Bank ulgamy boýunça geçirilen derňewler bir topar parahorluk faktyny ýüze çykarydyr. TDH jenaýatçylykly hereketlere baş goşan bank işgärleriniň azatlykdan mahrum edilendigini habar berýär.
Ykdysady jenaýatlara garşy göreş baradaky döwlet gullugynyň başlygynyň Ministrler kabinetiniň mejlisinde beren hasabatynda başga-da onlarça korrupsiýa fakty getirilýär. Ýöne bu gezek, öňki gezekkiden tapawutlylykda, jenaýatda aýyplanýanlar elleri gandally, özlerini ýazgarýan görnüşde telewideniýede görkezilmedi.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow bu hasabaty diňläp, korrupsiýa garşy berk göreşmek barada ozalam ençeme gezek beren wadasyny gaýtalady hem-de gurluşyk we binagärlik ministri Ç.Ataýewi wezipesinden boşatdy. Ol “işde düýpli kemçilik goýbermekde” we “ýolbaşçy hökmünde özüni abraýdan düşürmekde” aýyplanýar.
Mundanam başga, prezident Berdimuhamedow korrupsiýanyň has giň ýaýran pudagy bolup görünýän bank ulgamynyň ýolbaşçylaryna käýinç berdi.
Halkara guramalarynyň ýyllyk hasabatlarynda Türkmenistan dünýäniň iň bir korrumpirlenen ýurtlarynyň arasynda getiirlýär.


text:
Durmuş şeýle bir ýeňil. Öýüň ysyny halamyzokmy? Ony oturan ýerimizde, jadygöý kimin, derrew öz göwün söýen ysymyza üýtgetmäge ukybymyz bar. Emeli ys berijiler bir gudrat! Otaglarymyzy, hajahathanalarymyzy bu hoşboý yslar bilen bezäp, durmuşymyzy "gül" ýaly edýäris. Ys berijiler hakyky tebigy yslar bolmasa-da, olara laýyk alternatiwa bolup durýar. Ýurdumyza bu haryt esasy üç ýurtdan gelýär: Hytaý, Russiýa we Türkiýe.
Öýlerimiziň arassa we gowy ysly bolmagy örän möhüm zat, emma "Ys berijileriň adam saglygyna zyýany barmyka?" diýip, pikirlendiňizmi? Geliň, soňky döwrüň ygtybarly ylmy çeşmeleriniň bu baradaky gürrüňlerine göz aýlalyň. Bu makala ABŞ-nyň tebigat alymy tarapyndan Waşington uniwersitetiniň we ABŞ-nyň Tebigat Ylymlary Milli Institutynyň ylmy barlaglaryna esaslanyp ýazyldy.


text:
2017-nji ýylyň 11 aýynda Türkmenistanyň JIÖ-niň ösüş depgini 6,5 göterime deň boldy, şol sanda bu görkeziji senagat toplumynda 5,8 göterim, gurluşykda – 1,4 göterim, ulag-aragatnaşyk ulgamynda-10,9 göterim, söwdada-9,6 göterim, oba hojalygynda-5,1 göterim, hyzmatlar ulgamynda-8,9 göterim ýokarlandy. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, önüm öndürilişiniň ösüşi 6,4 göterime ýetdi.
On bir aýyň netijeleri boýunça bölek haryt dolanyşygynyň möçberi 2016-njy ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 18 göterim artdy. Sarp edilýän harytlaryň bahasy hem-de ilata edilýän hyzmatlaryň nyrhlary geçen ýylyň dekabr aýynyň görkezijisi bilen deňeşdirilende, 9,4 göterim artdy.
Hasabat döwründe durmuş ulgamyny ösdürmäge býujet serişdeleriniň 78,9 göterimi gönükdirildi. Ýurdumyzyň iri we orta kärhanalarynda ortaça aýlyk zähmet hakynyň möçberi 2016-njy ýylyň degişli döwrüne görä, 8,9 göterim köpeldi.


text:
28 Şubat 2015 Cumartesi
Gurbanguly Berdimuhamedow Türkiýä Resmi İş Saparynda Bolar
Türkmenistanyň Döwlet baştutany Gurbanguly Berdimuhamedow Prezident R. T. Erdoganyň çakylygyna laýyklykda mart aýynyň 3-4-i aralygynda Türkiýede saparda bolar.
Myhman lider Berdimuhamedow resmi saparynyň çäginde özara we toparara gepleşiklerden soň Prezident R. T. Erdogan bilen Stambulda geçiriljek Türkmenistanyň Halkara maýa goýum maslahatynyň açylyş dabarasyna gatnaşar.
Prezidentiň metbugat gullugynyň tarapyndan berlen ýazmaça beýanatda "Saparyň çäginde geçiriljek gepleşikler dost we doganlyk iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklar bilen birlikde sebitara we halkara meseleleriň ara alnyp maslahatlaşylmagyna mümkinçilik döreder. Ady agzalýan saparyň özboluşly we ýokary derejeli gatnaşyk edilýän ýurt Türkmenistan bilen köp taraplaýyn hyzmatdaşlygymyzyň güýçlendirilmegine goşant goşmagyna garaşylýar" diýildi.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi Täze ýyl haýyr-sahawat çäresini geçirdi
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi Täze ýyl mynasybetli haýyr-sahawat çäresini geçirdi.
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi köp çagaly enelere, dürli ýaşdaky maýyp adamlara, ýetim çagalara, gartaşan adamlar üçin öýlerde ýaşaýan ýaşuly adamlara, şeýle hem 80 ýaşdan ýokary bolan pensionerlere baýramcylyk sowgatlaryny gowşurdy.
Meýletinçiler ýurdumyzyň welaýatlaryndaky we paýtagtymyzdaky ýöriteleşdirilen edaralara we öýlere baryp, jemi bahasy 800 müň manatdan gowrak bolan sowgatlaryň 25 müňden gowragyny gowşurdylar.
Haýyr-sahawat işleri köpasyrlyk türkmen medeniýetiniň aýrylmaz bölegi bolup durýar. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda bu ugur täze ösüşe eýe boldy. Muňa 2017-nji ýylda Haýyr-sahawat işi hakyndaky kanunyň kabul edilmegi hem nobatdaky gezek şaýatlyk edýär, ol özleri hakynda alada edilmegine mätäç bolan adamlara guramalaryň we aýry-aýry adamlaryň goldaw bermäge gönükdirilen işleriniň has netijeli bolmagyna ýardam berdi.


text:
Gaýta-gaýta öýüniň gapysyny kakyp bir zatlar dileýän aýaldan ýadap, mazaly birahat bolan öýüň hanymy, bir gün ýene şol dilegçi gapysyny kakanda şondan halas bolmaly diýen karara gelýär. Dilegçä biraz garaşmagyny aýdyp aşhanadan bir çörek alyp arasyny açyp içine peýnir, zeýtun salyşdyrýar. Elbetde bu iki arada onuň arasyna mör-möjek öldürmek üçin ulanylýan kuwwatly zäherden goşmagy hem ahmal edenok.
Daşaryk çykyp çöregi dilegçä bereninde, aýal “Allah razy bolsun” diýip, ol öýden gidýär.
Mazaly ajygan aýal bir metjidiň howlysynda biraz wagt öň özüne berlen çöregi çykaryp iýjek bolanda, elini-ýüzüni ýuwup duran bir esgeriň özüne seredendigini görýär. Esgeriň ýagdaýyndan, onuň ýoldan gelendigini we ýadanlygyny aňşyrýar.
Dilegçi, esgeriň nazaryndan onuň açdygyny hamala “Biraz maňa-da ber” diýen manyny çykarýar. Ýaş esgeriň ýagdaýyna gynanan aýal çöregiň hemmesini esgere berýar we ol ýerden uzaklaşýar.
Dilegçi aýalyň beren çöregini işdä bilen iýen esger, köp wagt geçmänkä ejir bilen bükülmäge başlar. Bir näçe wagt soňra metjide gelen jemagat ýerde bükülüp ýatan ýaş oglanyň, kimiň nämesi bolýandygyny sorap bilenlerinden soňra alyp ony öýüne äkidýärler.
Öýüň hanymy, aýlardyr müň bir umyt bilen rugsadyna garaşýan, täze rugsady berlen (gullukdan gelen) oglyny perişan ýagdaýda garşysynda görende çyrpynmaga, çendenaşa gynanmaga başlaýar. Biraz wagt geçenden soňra rahatlanan aýal, ogluna näme bolandygyny, näme üçin ejir çekip bükülýändigini sorap bilmäge çalyşýar.
Ýaş oglan biraz wagt öň metjidiň howlusynda bir dilegçi aýalyň özüne çörek berendigini, ony iýeninden soňra şu ýagdaýa gelendigini aýdanda aýal oňa çörek berendigini ýadyna salýar we başyndan gaýnag suw dökülene dönýar.
“Men näme etdim?” diýip çendenaşa gynanmaga başlar, ýöne eýýäm iş-işden geçýär. Ýolbars ýaly ýaş oglan duran ýerinde durmuşa gözlerini ýumýar.


text:
…Etrabyn haraba dönen demir döwme fabrikasynyn skladynda bugün ay gökgökdi we sessizdi.Sklatda hiçbir hereket bolmanlygy sebapli,ay şöhlesini kesjek tozan hem yokdy,ne bir şöhle ne bir kölege pasgelçlik beryardi.
Gijanin birwagty hamygyp aglayan ses gögök ay şöhlesini yiti pyçak deyin kesip alysda yitdi gitdi.
Etrabyn başyna buyruk suwçusy Kadyrdy aglayan,damagyna dolan sözleri çasgyn çykyardy we gayduwsyzdy.Duşmanyny bagyşlajaga menzemeyardi.Gaharly we gayduwsyzdy,yüzi apak we nursuzdy.Gepleyan mhaly dodaklary bükgüldeyardi,elleri titreyardi.Wagt geçdigiçe sözleri manysyny yitiryardi,düşnüksiz hümmülda öwrülyardi.Wagtal wagtal gygyryp goyberyardi.
Kadyr bugünki habary eşidip,çagyrylan yere baryp,in sonky gezek Jahana seredipdi,hemde uzyn uzyn onun syratyny synlapdy.Guwanypdy,melul bolup yzyna seretman dolanypdy.Dolanypdy emma bir yyl bari hiç narsanin ayak basmadyk yerine,köne skalada…
Kadyr çep eli bilen öz boyuna den,öz göwresine kybapdaş,boydan başa ak geyinen bir adamy bokurdagyndan ebşitlap tutupdy.Sagelinde bolsa yiti pyçagy bardy we pyçagyn ujy ak eşikli adamyn çep engine çala çümdürilipdi.Ak eşiklinin çep enginden,edil pyçagyn ujundan gapgara gan akyardy.Gan ak eşigi kirledip öz yoluny tapypdy.
Kadyr:
-Mana name üçin yalan sözledin ha?Name üçin meni yakdyn,sabyr bermedin mana,sen küyüne düşüp öz ykbalymy özüm çyzmaly boldum.Meni name üçin bu yola ugrukdyrdyn.Önüme böwet bolup ‘etme Kadyr,dur,dolan yzyna’diymedin.Emma bilyadin,sonundan habardardyn.Dine sana bil baglapdym,sen menin birinji dostum,özümden bir bölekdin…
Kadyr hem aglayardy hem ak eşiklini siltap gygyryardy:
-Mana aydypdy ‘sendin diregim,sende gözm,yüregim sana tarap’Sowuk garadypdyn meni.Bilyanmi yene name diydi,’Sen mana in yakyny,kybapdaşy’.Sen name diydin ‘belki oyundyr’ Münnüldedip yüregimi ugrukdyrdyn,yalnyş hem bolsa meni habardar etmelidin.Yoluny tapardym,sebabi dine ony söyyadim,söyyanem,kyyamata çenli yanym bilen akitjegem.Seni,seni bolsa,yok akitmerin,sen meni isleman saylan ykbalyma ugrukdyryjy boldun.Seni mundan beyle görmek,sen hakda eşitnek,hatda barlygyny hem islamok,sen bu zatlaryn asyl sebapkari.Yalnyşymyn enesi atasy sen..
Kadyr tizlik bilen sag elini yokary galdyrdyda,ak köyneklinin yüregine tarap batly indirdi.
Gömgök ay şöhlesinin yüzi birden üytgedi.Kadyryn agyr bedeni zarply gumaşak meydança yykyldy,yerde yatan yadaw mele gumlar gök şöhla garyşyp gitdi.
Ak eşikli adam bolsa pyçagy goyberdide aya tarap howalandy,bir hayukdan gök asmanda dyrpytrak bolup yitip gitdi.
Asman yene asudady,ayyn gök şöhlesi bolsa hemme yerdedi


text:
Bir filosofdan:
--Kimi akylly saỳyp bolỳar?—diỳip sorapdyrlar.
Ol şeỳle jogap beripdir:
--Ýüregine düwen maksadyna ỳetip bilỳän adam akyllydyr.
Bir akyldardan:
--Nähili akmagy düzelmez akmak saỳyp bolar?—diỳip sorapdyrlar
--Şol bir ỳer-de iki gezek büdräni—diỳip ol jogap beripdir
Dünýäniň iň meşhur ýürek doktory Michael De Bakeyiň maşyny ýolda döwülipdir. Ussa maşynyň kapotyny açypdyr we Dr. Michael De Bakeye şeýle diýipdir:
-Sizden bir zat sorajak. Biz ikimiz meňzeş işleri edýäris. Meselem men şu wagt ýuwaşlyk bilen maşynyň kapotyny açýan. Bir seredenimde problemanyň nirededigini bilýän, matory arassalaýan, gerek bolsa simlerede seredỳärin, mator ýagynyda çalyşýan. Hatda gerek bolsa matory çykaryp ýerine täze mator dakýan! Aýtsaňyzlaň bu nähili bolýar siz milýonlarça dollar gazanýaňyzda men teňňe-teňňe çöpleýän puly?—diỳipdir.
Dr. Michael De Bakey ussanyň gulagyna egilip ýuwaşlyk bilen şeýle diýipdir:
--Bularyň hemmesini mator işläp durka etmäge çalyşsana.
05 августа 2016
mator işläp durka etmäge çalyşsana.
05 августа 2016
Gülip çaşaýypdyryn. Şu wagt özüme geldim. HI HI HI


text:
Aşgabadyň halkara aeroportunyň girelgesinde ýerleşýän suw çüwdürimler toplumynyň awtory skulptor Saragt Babaýew “Hormatly halk ýaşulusy” ady bilen sylaglandy.
Türkmenistanyň halk hudožnigi, Çeperçilik sungaty boýunça ýörite döwlet akademiýasynyň mugallymy 70 ýaşly Babaýewe bu hormatly adyň 1-nji ýanwarda Medeniýet ministrliginde gowşurylandygyny TDH gullugy habar berýär.
“Dabaraly çärede çykyş edenler döwrüň türkmen sungatynyň wekiliniň ýylyň birinji güni hormatlanmagy prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýurduň we jemgyýetiň durmuşynda medeniýet ulgamyna ägirt uly üns berýändiginiň alamatydyr” diýlip, resmi maglumatda nygtalýar.
Aşgabadyň halkara aeroportuna barýan ýoldaky “Oguz han we onuň ogullary” atly suw çüwdürimler toplumy 2008-nji ýylda açyldy we 2010-njy ýylda jemgyýetçilik ýerinde ýerleşýän fontanlaryň sanynyň köplügi boýunça Gines halkara rekordlar kitabyna girdi. 15 gektar meýdanda ýerleşýän 27 sany suw çüwdürimi öz içine alýan toplumy Türkiýäniň "Polimeks" kompaniýasy gurdy.


text:
Gyrat we edebiýat.
Türkmen halky öz bedewini jandan söýýär. Ene-atasy deý eý görýär. “Irden turda ataňy gör, ataňdan soň atyňy ” diýipýöne ýere aýdylanok. Şonuň üçin öz bedewine hormat bilen garaýan türkmen, ýylyň-ýylyna bedew baýramçylygyny belleýär. Şol tý mynasybetli, bizem edebiýätymyza gaýtadan göz gezdirmegi, onda bedew hakda ýazylan käbir goşgylary, jümleleri, nakyllary ýatlasymyz geldi. Söhbetimizi Gorkut atadan başlasak kem bolmaz.
“Gorkut ata” şadessanynyň “Baý Bugra beg ogly Bamsy birek” bölüminde Birek öz atyny şeýle taryplaýar.
Açyk-açyk meýdana meňzär seniň alynjygyň,
Iki şeb çyraga meňzär seniň gözjagazyň,
Ibrişime meňzär seniň ýaljagazyň,
Iki goşa gardaşa meňzär seniň gulajygyň,
Äri myrada ýetirer seniň arkajygyň,
At diýmezden saňa, gardaş diýerem,
Gardaşymdan eg,
Başyma iş geldi ýoldaş diýerem, Ýoldaşymdan eg,
Bedewiň gadry diýseň belent tutulýar. At diýmän saňa gardaş diýjek, gardaşymdan, ýoldaşymdan ileri tutjak diýen manyny berýän setirler, ata bolan söýgi, hormat bu eserde köp ýerde getirilýär.
Bedewi taryp edýän, bedewiň öwgüsini ýetirýän gahrymanlaryň birem Göroglydyr. Ol öz atyndan aýra düşüp, ony küýseýär. Onuň gözlegine çykyp, tapanda begenip, şeýle diýýär.
Seni diýip, geldim Çandybilimden,
Isledigim, soradygym, Gyratym!
Dört aý boldy aýrylanma inimden,
Isledigim, soradygym, gyratym!
Seni münüp, dag-düzlere çykardym,
Mes bolup, ganyma gyýa bakardym,
Duşmanyň gözünde otlar ýakardym,
Isledigim, soradygym, gyratym!
Görogly beg Gyratynyň sarpasyny gaty belent tutýar, oňa ýoldaşy deý ýüzlenýär.
Aýaklaryň galdyryp, nalyň kakaýyn,
Dyzyňdan aşagyna hyna ýapaýyn,
Agşam imiň berip, ertir bakaýyn,
Gyrat, meni Çandybile sen ýetir!
Bedew tarypyny nusgawy edebiýatymyzda çeperçilik bilen edilýär. Magtymguly atamyz:
At gazanan goç ýigidiň,
Owal bedew aty gerek-diýip belleýär.
Magrupy şahyr:
Kakdyryp nalyn kümüşden,
Iýmiti dürli iýmişden,
Ýüwrüşi artykdyr guşdan,
Bahar öwsen batdyr bedew-diýip onyöwsüp barýan ýele ele meňzetseSeýitnazar Seýdi:
Dal bedew ýigidi ýetir myrada,
Ajap hoş görkezer, ýakyna ýada,
Bilseňiz, ýaranlar, öter dünýäde,
Döwletli döwrandyrüsti bedewiň- diýip nygtaýar.
Liriki şahyr Mollanepes aty gaty içgin synlan bolmaly. Ol bedewe ýokary baha berýär, ynsana meňzetýär.
Ata-babaňy aýtsam, düldüliň öz ogly sen,
Ene-mamaňny aýtsam, jennetiň reýhan güli sen,
Häsýetiňni aýtsam, söýetiň söýeni sen,
Akly adam, jynsy haýwan, keseri dana bedew.
Mätäji şahyr aty diýseň söýüpdir. Bedewi utanjaň, uýaljaň gyza meňzedip, behisdi haýwan diýip, hasap edipdir.
Pelläge barsaň meger, gyzdan gylykly duruşyň,
Ýör-hä-ýör bolsa ene towşan kimindirturuşyň,
Mysaly bady saba, baryndan burun baryşyň,
Zal ogly Rüstem münen, esbi raks, synly bedew.
Bedew sarpasy, bedewe söýgi biziň Berkarar döwletimizde belentden tutulýar. “Halk atşynasy” diýen hormatly adyň adyň döredilmegi muňa şaýatdyr. Bedewiň iň ýakyn howandarynyň birem ýurt Baştutan, gahryman Arkadagdyr. Ol bedewleriň aladasyny belent tutup, olar hakda kitaplar ýazdy, olaryň şanyna ajaýyp sözler aýtdy.
Türkmenistanyň nusgawy şahyrlaram, şu güniň döredijilik işghärlerem ajaýyp ahalteke atlarynyň tarypyny ýetirýärler. Ol atlara söýgi, ol bedewlere hormat Bagtyýar döwrümiziň adamlarynda näçe diýseň bar.
Ol söýgi hiç haçan öçmesin!
H. Bäşimow
Türkmenistanyň at gazanan medeniýet işgäri.


text:
2017-nji ýylda 7016 terrorçy täsirsiz ýagdaýa getirildi
2017-nji ýylda geçirlen operasiýalarda 54 tonna neşe maddasy ele geçirildi
Türk ýaragly güýçleri tarapyndan 2017-nji ýylda ekstremist terror guramasy PKK-a agza 3239, DAIŞ-e agza 2777 bolmak bilen jemi 7016 terrorçy täsirsiz ýagdaýa getirildi.
Türk ýaragly güýçleri tarapyndan 2017-nji ýylda terrorçylardan tarapyndan ulanylýan 1958 ýarag ammary, gaçybatalga, gowak we ammar hatardan çykaryldy.
Serhet ýakasynda howpsyzlygyň üpjün edilmegi maksady bilen geçirlen operasiýalarda bikan ýollardan serhedi geçmäge synanşan 439 müň 195 adam saklandy
2017-nji ýylda geçirlen operasiýalarda 54 tonna neşe maddasy ele geçirildi.
Fetullahçy terror guramasy FETÖ/PÝD-ä garşy geçirlen operasiýalarda 1 ýylda gurama agza 9236 adam işden çykaryldy, 5399 adam hem tussag edildi.


text:
Aşgabadyň merkezinde ýerleşýän "Ertekiler dünýäsi" atly seýilbagy ýumrulýar.
Azatlyk Radiosyna gowuşan maglumatlara görä, mundan öň "Ertekiler dünýäsiniň" gapdalynda ýerleşen ýene iki seýil bagy ýapylypdy. 2016-njy ýylda Nesimi seýil bagy rekonstruksiýa ýapyldy, onuň gapdalyndaky ýüzlerçe agaçly park ýumruldy.
Şol baglar we "Ertekiler dünýäsi" jemi 3 gektardan gowrak ýeri tutýardy.
Azatlyk Radiosy Parahat etrapçalarynyň ortasynda ýerleşýän "Ertekiler dünýäsiniň" ýumrulmagy bilen bagly jikme-jik maglumat bermegi sorap, aşgabatly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew bilen söhbetdeş boldy.


text:
Aşgabatdaky ÝHHG merkezi
Degişli tertip-düzgüne laýyklykda amala aşyrylýan häkimýet dolandyrylyşy
Türkmenistana korrupsiýa we pul serişdeleriniň bikanun ýuwulmagyna garşy göreşinde ýörelgelerini amala aşyrmaklyga goldaw bermek üçin, Merkez korrupsiýa işjeňliginiň öňüni almak boýunça halkara mehanizmler we serişdeler, pul serişdeleriniň ýuwulmagy we jemgyýetçilik gulluklarynyň jebisligini artdyrmak boýunça ýokary wezipeli bilermenler we jemgyýetçilik işgärleri üçin amaly okuwlary we seminarlary guraýar. Merkez döwlet işgärleri üçin ÝHHG döwletlerine tejribe alyşmak maksatly okuw saparlaryny guraýar.