text:
Britaniýanyň patyşalyk harby deňiz güýçleri ýurduň territorial suwlarynyň golaýynda Demirgazyk deňizde Orsýetiň söweş gämisini eskort edendigini habar berdi.
Britaniýanyň harby deňizçileriniň 26-njy dekabrda aýtmagyna görä, fregat “HMS St Albans” 23-nji dekabrda ýurduň “milli bähbitleriniň giňişliginde” hereket eden Orsýetiň “Admiral Gorşkow” gämisine gözegçilik etmek üçin deňze çykypdyr, 25-nji dekabra çenli gözegçiligini dowam etdiripdir we 26-njy dekabrda Portsmouth portuna dolanypdyr.
Britaniýanyň bu beýanatyna Orsýet tarapyndan dessine reaksiýa bolmady.
Britaniýanyň goranmak sekretary Gawin Williamson bu ýagdaý bilen baglylykda eden beýanatynda “biz suw giňişligimizi goramakda çekinmeris we agressiýanyň islendik formasyna çydam etmeris” diýip, aýtdy.
Britaniýanyň harby deňizçileri ýene bir britan harby gämisiniň “HMS Tyne” fregatynyň Demirgazyk deňizde Orsýetiň aňtaw maglumat toplaýjy gämisini yzarlamak üçin çagyrylandygyny aýtdy. Şol bir wagtda-da, harby dikuçar Orsýetiň ýene iki sany harby gämisine gözegçilik etmek üçin ugradylypdyr.


c: text/html

text:
Türk metbugatynyň gysgaça mazmuny
Dünýäniň we ýurduň gün tertibiniň ileri tutulýan ugurlary bilen bagly habarlar gündelik gazetlerde giň beýan tapýar
“Watan” gazeti “Biz NATO-nyň abraýly agzalaryndan biri” söz başyly habarynda, Ministrler kabinetiniň mejlisiniň düýn Prezident R.T.Erdoganyň ýolbaşçylyk etmeginde Beştepede geçirilendigini ýazýar. Gazet 2 sagada golaý dowam eden mejlisden soň Wise-premýer Bekir Bozdagyň beren beýannamasynda NATO-nyň Norwegiýadaky türgenleşiginde başdan geçirilen skaldal barada: “Bu waka diňe bir şahslar bilen düşündiriljege meňzemeýär. Bu işiň üstüniň ýapylmaly däldigini çürt-kesik beýan edýäris. Bu waka Türkiýä zyýan ýetirmek üçin bäbir adamlaryň NATO-dan we beýleki platformalardan peýladalmak isleýändigini görkezýär. Türkiýe NATO-nyň abraýly agzalaryndan biri. Mundan soň hem abraýly agza hökmünde goşant goşmaga dowam eder” diýen sözlerini okyjy köpçüliginiň dykgatyna ýetirýär.
“Haber Türk” gazeti “İsmail Kahraman Mejlisiň başlyklygyna ýaňadandan saýlandy” söz başyly habarynda, Türkiýäniň Mejlisiniň 26-njy çagyrlyşynyň ikinji tapgyrynda işlejek başlygynyň saýlanandygyny mälim edýar. Habarda Mejlisiň Baş Assambleýasynda geçirilen saýlawyň 3-nji tapgyrynda İsmail Kahramanyň ýaňadandan Mejlisiň başlyklygyna saýlanandygy, Prezident Erdoganyň Kahramany gutlandygy nygtalýar.
“Star” gazeti “Saros aýlagynda iki sany ýüzüji LNG tankeri ulanmaga beriler” söz başyly habarynda, Energetika we tebigy serişdeler ministri Berat Albaýragyň “Hataý welaýatynyň Dörtýol we Saros aýlagynda ýene-de iki sany LNG ammarlaýyş we gaza öwüriji desgasynyň ulanmaga beriljekdigini aýdandygyny okyjy köpçüliginiň dykgatyna ýetirýär. Gazet ministr Albaýragyň Türkiýäniň Mejlisinde sözlän sözünde nebit we tebigy gaz importyna bolan garaşlylygyň azaldylmalydygyny, şonuň üçin serişdäniň we geçirijileriň köpugurlylygynyň möhümdigini nygtandygyny ýazýar.
“Ýeni Şafak” gazeti “Sykylyk dili UNESKO tarap barýar” söz başyly habarynda, türkleriň esasy miraslaryndan biri bolan we ýitip barýan käbir däp-dessurlaryň goralyp saklanmagy üçin Medeniýet we syýahatçylyk ministrliginiň işe girişendigini, ministrliginiň 4 sany türk medeni mirasyny gorag astyna almak üçin ýüz tutandygyny mälim edýär. Habarda ministrligiň “Sykylyk diliniň”, “Dädem Gorkut dessanynyň”, “Milli türk okçulygynyň” we “Bahar şüweleňi Hydrelleziň” gorag astyna alynmagy üçin UNESKO ýüz tutandygy halk köpçüliginiň dykgatyna ýetirilýär.
“Hürriýet” gazeti “Türk “Döner Kebap we Pide zaly birinjilik gazandyrdy” söz başyly habarynda, bursaly tort ussasy Metin Taşçynyň Britaniýanyň Birmingam şäherinde geçirilen dünýäniň esasy keks we tort sergisindäki bäsleşikde 2,5 aýda taýarlan “Döner kebap pide zaly” torty bilen birinji orny eýeländigine ünsleri çekýär.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Albert Eýnşteýn
Albert Eýnşteýn (14 Mart 1879 – 18 April 1955) —Otnositellik teoriýasyny; kwant teoriýasyny we statistk fizikany esaslandyran fizik.
Bilimi we zähmet ýoly[üýtget | edit source]
1900-nji ýylda Sýurih politehnikumyny tamamlady. Ondan soňra ilki Winterturda, soňra Şafhauzende mugallym, Berndäki federal patent býurosynda ekspert (1902—1909); Sýurih uniwersitetinde professor (1909), Prussiýa we Bawariýa Ylymlar Akademiýasynyň agzasy (1913), Berlin uniwersitetiniň professory we fizika institutynyň direktory (1914) hökmünde işledi. Şol ýyllarda Eýnşteýn otnositellik teoriýasynyň, şöhlelenmäniň kwant teoriýasynyň, statistik fizikanyň, Broun hereketiniň we şöhlelenme teoriýalarynyň üstünde işledi. 1921-nji ýylda Fotoeffekt kanunlaryny açanlygy we teoretiki fizika baradaky işleri üçin Nobel baýragy bilen sylaglandyryldy.
Çeşme[üýtget | edit source]
Türkmen Sowet Ensiklopediýasy, Tom 10, sah. 269


text:
“Köpetdag II” birinji orny eýelemegini dowam edýär
Birinji liga toparlaryň arasynda Aşgabat şäheriniň zolaklaýyn bäsleşiginiň 7-nji tapgyrynyň duşuşyklary geçirildi. Bu tapgyrda “Amatly Galany” kabul eden ýaryş tertibiniň öňbaşçysy “Köpetdag II” topary 3:1 hasabynda ýeňiş gazandy. Gazanan wajyp ýeňşinden soň bu topar 17 utuk toplap, ýaryş tertibindäki eýeleýän birinji ornuny saklap galdy.
Birinji orun ugrunda ýiti göreş alyp barýan “Kerwen” bilen “Hazyna” toparlary bu tapgyrda özara duşuşdylar. Geçirilen duşuşyk 1:1 hasabynda deňlikde tamamlandy.
Geçirilen duşuşyklaryň netijeleri:
VII tapgyr:
Birinjiligiň VII tapgyrdan soň tablisasy:
Indiki geçiriljek duşuşyklar:
VIII tapgyr:
Iň köp top geçiren:


text:
Türkiýede dekabr aýynda tutuş ýurtda adam we ten söwdasyna garşy başladylan operasiýalarda, türkmen zenanlarynyň hem saklanýandygy barasynda habarlar berilýär.
24-nji dekabrda ýurduň Kastamonu diýen ýerinde geçirilen operasiýada, saklanandan soň kazyýete iberilen biri türkmenistanly zenan bilen jemi 4 adam tussaglyga höküm edildi.
“Milliýet” gazeti Kastamonu welaýat polisiýasynyň howpsuzlyk işgärleriniň şäher merkezinde ten söwdasyny gurnaýanlara garşy geçiren operasiýasynda, saklanandan bir türkmenistanly zenan bilen onuň ýanyndaky 3 adamyň soragynyň we resmi işleriniň tamamlanandygyny beýan edýär.
Türkiýäniň köpçülikleýin habar beriş serişdeleri polis çeşmelerine salgylanyp beren habarynda, saglyk barlagyndan soň kazyýete iberilen ten söwdasynda güman edilýän türkmenistanly zenan bilen ýanyndaky ýaranlarynyň sud oturylşygynda tussaglyga höküm edilendigini bildirýär.
Adynyň anonim galmagy şerti bilen Azatlyk Radiosyna maglumat beren bir polis çeşmesiniň aýtmagyna görä, bu operasiýalar Bodrumda yzygiderli ýagdaýda türkmenistanly zenanlaryň ýaranlary bilen adam we ten söwdasynda tutulmagyndan soň alnyp barlan aňtaw işiniň netijesinde amala aşyrylypdyr. Polis çeşmesi bu operasiýalaryň owal saklanan türkmen zenanlarynyň we ýaranlarynyň beren maglumatlary esasynda geçirilendigini aýdanam bolsa, dört sany tapawutly welaýatda saklanan 7 daşary ýurtly zenandan näçesiniň türkmenistanlydygy barasynda, jikme-jik maglumat bermekden saklanýandygyny aýtdy.
Polis çeşmesi şol bir wagtyň özünde, Türkiýä dürli ýurtlardan zenanlary getirip, ten söwdasyny gurnamaga gatnaşmakda güman edilýän bir daşary ýurtly zenanyň hem tussag edilmegi üçin interpolyň üstünden gözlenmäge başlandygyny bildirdi. Ýöne mundan owal türk mediasynda ol güman edilýän zenanyň türkmenistanlydygy barasyndaky öňe sürülýän maglumatlary hem operasiýa doly tamamlanýança ätiýaçdan tassyklamakdan saklanýandygyny bildirdi.
Ýatlap geçsek, mundan owal Mugla welaýatynyň Bodrum etrabynda ten söwdasyna garşy gurnalan operasiýada ele salnan türkmen zenany bilen ýanyndaky daşary ýurtly boýdaşlarynyň polisdäki soragdan soň, gyssagly ýagdaýda deportasiýa edilendigini bildiripdi. Internet neşiriniň ýazmagyna görä, şonda Bodrum polisiniň howpsuzlyk gullugynyň işgärleri 20-nji dekabrda Gümbet mähellesindäki bir myhmanhanada28 ýaşyndaky türkmenistanly, 19 ýaşyndaky gyrgyzystanly we 22 ýaşyndaky daşary ýurtly zenanlary ten söwdasynyň üstünde tutupdy. Şol bir ýerde dekabr aýynyň başynda gurnalan operasiýada bolsa biri türkmenistanly, 3 sanysy gyrgyzystanly we 2 sanysy hem gazagystanly bolmak bilen jemi 6 sany daşary ýurtly zenan ten söwdasynda saklanyp, dessine olaryň deportasiýa edilmegine karar berlipdi.


text:
Türkmenistanyň daşary işler ministriniň orunbasary Wepa Hajyýew Azatlyk Radiosynyň žurnalistleriniň ýurtda erkin işleýändigini we olaryň ýurda erkin girip-çykýangyny aýtdy. Hajyýew bu barada Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky habarçysy Soltan Açylowa hüjüm edilmeginden iki gün öň, ýagny 7-nji maýda BMG-niň Ženewadaky edarasynda guramanyň Adam hukuklary geňeşiniň Ähliumumy syny boýunça Işçi toparynyň öňünde çykyş etdi.
Читайте также на русском
“Siz Azatlyk Radiosy we beýleki zerur bolan websaýtlar bilen hyzmatdaşlyk edýän we işleşýän adamlardan sorap görüň. Siz olaryň ýurtdan erkin çykýandygyny we yzyna dolanyp gelýändigini, Türkmenistanda bolup geçýän ýagdaýlar barada maglumatlary, şol sanda tankydy maglumatlary çap edýändiklerini görersiňiz. Olar çäklendirilmeýär ýa-da yzarlanmaýar” diýip, Hajyýew aýtdy.
Daşary işler ministriniň orunbasarynyň Türkmenistanyň adam hukuklary babatynda öz üstüne alan borçnamalarynyň ýerine ýetirilişi dogrusyndaky milli hasabatynyň diňlenişiginde eden bu çykyşyna garamazdan, Azatlyk Radiosynyň Türkmenistandaky habarçylarynyň basyşlara we hüjümlere sezewar edilmegi dowam edýär.
Has takygy, Hajyýewiň eden çykyşyndan iki gün soň, ýagny 9-njy maýda irden Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky habarçysy Soltan Açylowa ýene hüjüme sezewar boldy we saklandy.
68 ýaşyndaky Açylowa “Ýeňiş baýramy” mynasybetli Aşgabadyň eteginde ýerleşýän Ýadygärlikler toplumyndaky Baky ot ýadygärligine gül goýmak dabarasyny surata düşürmäge baranda, onuň daşyny raýat eşigindäki 15 çemesi adam gabap, onuň surat almaly däldigini aýdýarlar we haýbat atýarlar.
“Soňra ýörite gullugyň işgärleri meniň düşüren suratlarymyň öçürilmegini talap edip başladylar we kameramy aljak boldular. Şondan soň olaryň iki sanysy, hersi bir goltugymdan tutup, meni aşyklygyna süýräp alyp gaýtdylar we ak maşynyň içine dykdylar Haçanda men mundan ýüz öwürenimde, olar elimden sumkamy zorluk bilen alyp, kameradaky ähli düşüren suratlarymy öçürdiler” diýip, Açylowa gürrüň berdi.
Žurnalist gürrüňi edilýän adamlaryň özüne “suratlary öçürmeseň, onda sumkaňda narkotik serişdesi bar diýip, tussag ederis” diýip, haýbat atandygyny, şeýle-de özünden Azatlyk Radiosy bilen işleşmegi bes etmegi talap edendigini sözüniň üstüne goşdy.
Belläp geçsek, bu Soltan Açylowanyň özüni Türkmenistanyň ýörite gulluklarynyň işgärleri diýip tanyşdyran, şeýle-de nämälim adamlar tarapyndan saklanmagy, basyş ýa-da fiziki hüjüm edilmegi bilen baglanyşykly ilkinji waka däl. Açylowa 2016-njy ýylyň ahyryndan bäri 10-a golaý gezek hüjüme sezewar boldy.
Mundanam başga, türkmen häkimiýetleri tarapyndan ençeme ýyllaryň dowamynda basyşlara sezewar edilen Azatlyk Radiosynyň Türkmenistandaky habarçylarynyň ençemesi öz işini bes etdi ýa-da türmä basyldy.
2015-nji ýylyň iýul aýynda türmä basylan Saparmämmet Nepesgulyýew hem şolardan biri bolup, oňa şol ýylyň 31-nji awgustynda neşeli derman serişdelerini saklamakda aýyplama bildirip, üç ýyl türme tussaglygyna höküm edildi. Adam hukuklaryny gorap çykyş edýän iri halkara guramalary we Azatlyk Radiosy bu aýyplamalaryň galpdygyny we žurnalistiň öz işi üçin türmä basylandygyny aýdýarlar.
2016-njy ýylyň 3-nji dekabrynda bolsa, Daşoguz welaýatynyň ýörite gulluklary Azatlyk Radiosynda Mekan Täşliýew lakamy bilen çykyş eden Hudaýberdi Allaşowy tussag etdi. Allaşowyň tussaglyk döwründe gynalandygyny waka şaýat bolanlar habar beripdi. Allaşow aradan takmynan iki ýarym aý geçensoň, ýagny 15-nji fewralda şertli tussaglyk hökümi bilen suduň jaýyndan azatlyga goýberilipdir, diýip Azatlygyň welaýatdaky çeşmeleri habar beripdi. Häzirki wagt Azatlyk Radiosynyň Allaşow bilen habarlaşmak synanyşyklary başa barmaýar.
Halkara hukuk toparlarynyň metbugat azatlygy baradaky hasabatlarynda Türkmenistan ýylyň-ýylyna iň yzdaky orunlarda ýerleşdirilýär. “Serhetsiz reportýorlar” guramasy dünýäde metbugat azatlygynyň ýagdaýy boýunça 2018-nji ýylda ýaýradan hasabatynda, Türkmenistany 180 ýurduň arasynda 178-nji orunda ýerleşdirip, ýurdy “dyngysyz giňeýän gara girdap” hökmünde häsiýetlendirdi.


text:
«1-nji maýdan soň, 2-nji maýmy, ýa-da 2-nji fewral»!?
Göräýmäge adaty soragdyr welin futbol diýip atlandyrylýan jadyly oýun adaty zatlardan erteki, ertekiden bolsa şu güni ýasaýan ekeni. Ýogsa Täjigistan diýlende göz öňimize Abylkasym Lahuty, Mürze Tursunzade, Baky Rahymzade ýaly görnükli wekilleri özünde jemlän ullakan poeziýasy bolan millet, baý medeniýeti eýe bir halk göz öňüňe geläýjek ýaly, emma häzir öňümizden çykan islendik ildeşimizden:
-Täjigistan hakynda näme diýip bilersiňiz, olaryň şeýle-şeýle şahyrlary bar eken–diýip sorasaňyz,eger ol aňrujy futbola gyzygýan bolsa takmynan şeýleräk jogap alarsyňyz:
-Şahyry ýenäňi häzirlikçe goýup dur inimjan, sen “Istikloly” aýt “Istikloly” indi näçe ýyldyr toparlarymyz şony utup bilmän kösenýär, belki şu gezek bir amadymyz çüwäýedi-dä...
Jogapdan gaty görmäge hakymyz ýok, çünki her günüň we şol günlerdenem elegelýän aýyň, aýlaryň jeminden durýan ýylyňam öz meselesi bolýar, hökman edäýmeli işi bolýar. Olar şeýle bir ähmiýetli welin şol mesele çözülmese üstinden geçip gidip bolaýanok, wagt näçe geçse-de biz meselesi çözülmedik günüňmi ýa aýyň, ýa bolmasa ýylyňmy içinde aýlanýas ýörýäs...
“Columbia Picturesiň” režissýory Garold Ramis tarapyndan surata düşürilen “Gunduz güni” filminde ABŞ-nyň bir ştatynda her ýylyň ikinji fewral güni bellenilýän “Gunduz güni” hakynda gürrüň gidýär. Ýerli halk şol güni baýramçylyk hökmünde belleýär we her ýylam baýramçylygy göni efire bermegi, telewideniýe şol bir habarçysyna tabşyrýar. Alyp baryjy Fil Konnors özüniň söýmeýän senesinden çaltyrak dynsa kaýyl we “Başdan sowma” edip yzyna gaýtmagyň aladasynda. Ol işini dyndym edýärem, emma yzyna gaýtmakçy bolanynda güýçli gar ýagmagy sebäpli şäherden çykyp bilmedik gahrymanymyz şol gijäni ýene myhmanhanada geçirmeli bolýar. Ana şondan soň bolsa türkmen futbolunyň janköýerlerine gaty tanyş ahwallaryň şaýady bolup başlaýas...
2015 nji ýylyň mart aýy, “Aşgabat” stadionynda “Istikloly” kabul eden “Ahaldan” janköýerler ýeňşe garaşanam bolsa, meýdan eýeleri geçirden gollaryndan diňe birine jogap bermegi başardy. Süleýman Orazow hasaby deňlemegi başarsa-da, 66-njy minutda garşydaş topar netijäniň soňky nokadyny goýdy “Ahal”- “Istiklol” 1:2. Meýdany ahmyr bilen terk edip barýan ýigitlerimizi duýgudaş nazarymyz bilen ugradýan wagtymyz içimizden bize bagly bolmadyk bir owaz eşidildi “Ertir hemmesi gowy bolar”, çünki ol wagt bilemizokdyk ertiriň bolmajaklygyny we dogjak günüň bize ýene şu güni bagyş etjegini aklymyza-da getirmändik ýöne jogaplaşmaly wagty ýagny uly iliň kalendary boýunça 2015-nji ýylyň martynda ýene şol Fil Konnorsyň “Gunduz gününe” bagyşlap saz çalýan radiosynyň sesine oýanmaly bolduk. Wakalaryň sähel eýlä-beýlä tolkun atmasyna garamazdan, tabloda şol biziň haýrymyza bolmadyk hasap. Duşenbedäki “Frunze” stadiony , haçan-da Altymyradyň golundan soň biziň radiomyz ýene-de “Gündiz güni” hakynda buşlady “Istiklol”- “Ahal” 5:2.
2017-nji ýyl, bu gezek “Istiklolyň” garşysyna uly ynam bilen aragatnaşykçylaryň “Altyn Asyry” çykdy, Balkanabatda geçirilen şol oýunda-da Altymyradyň 49-njy minutda geçiren goly, bary-ýogy bizi diňe ýeňlişden halas etdi we oýnuň gutaranyny aňladyp çalnan jürlewük türkmen janköýerleri üçin başgaçarak ýaňlandy: “Adamlar turuň bu gün ikinji fewral “Gunduz güni” baýramçylygy”. Şol ýyl maýyň iň soňky gününde Türkmenistanly janköýerler şol bir güni dördünji gezek gaýtalap ýaşadylar ýene Täjigistan, ýene “Istiklol” we ýene-de şowsuz netije. Togsanynjy minut Wasiýew 1:0.
Fil Konnorsyň şol sapardaky gününi gaýtalap ýörüşimize, şahyr Bapba Gökleňiň “Bolmajak bolsa bolmaz, bolar boljak bolanda” diýen setirleriniňem üstünden bardyk. “Ahalyň” Duşenbe şäherindäki soňky oýnunda ýekeje gol hasaba alnyp, olam “Ahalyň” goragçysynyň adyna ýazylanam bolsa, ýeňiş ýene “Istiklola” ýazyldy. Her näme-de bolsa şol oýunda ildeşlerimiziň ýeňşe mynasyp oýun görkezenligini aýratyn bellesek ýerlikli bolar. Ýöne gynansakda, ýene köne heň, tabloda 1:0 hasaby we “Gündiz güni”.
“Istiklolyň” Balkanabada iň soňky myhman bolan oýnunda “Altyn Asyr” sözüň doly manysynda taryhy oýun görkezdi we olar başarmasy mümkin däle golaý işiň hötdesinden geldiler. Esasy wagty togsan minutdan ybarat futbolyň 90-njy minudynda iki top ýeňlip duran ildeşlerimiz, 90-njy we goşmaça berlen 93-nji minutlarda tapawutlanyp, hasabyň 2:2 bolmagyny gazandy. Hawa, bizde şeýle kyn işi başarýan oglanlar bar ýöne “Istikloly” utup bilýän heniz ýok. Edil bu oýun bolsa, Ýazguly Hojageldiýewden tälim alýan ýigitleriň bassyr ikinji gezek öýdäki deňligi hem şol bir wagtyň özünde türkmen janköýerleri üçin gaýtalanýan altynjy gün...
Şol bir gün gaýtalanyp ýyllara barabar boluberse adamyň geň taň häsiýetleri ýüze çykyp başlaýan eken, filmiň dowamynda gahrymanymyz şol ýaşaýanja bir gününi şeýle bir öwrenýär welin, hat-da ol garbanyşhanada gören adamlarynyň durmuşyna hem bäş barmagy ýaly belet. Çünki olar File gabat gelýän şol bir adamlar. Keseden seredene geňem bolsa, alyp baryjynyň özüne aýan. Çünki ol näçe wagt geçsede şol bir güni ýaşaýar we öwrenýär, hatda şol güni eläp sekuntma-sekunt öwrenerçe boldy. “tff.com.tm” saýtynyň synçylarynyň nazaryndan “Istiklolyň” her möhüm oýny, hatda düzimdäki üýtgeşmeler we ýoldaşlyk duşuşyklarynyňam sypyp galmaýanlygynyň sebäbi maňa aýan. Olaram indi janköýerler bile Fil Konnors ýaly şol bir güni gaýta we gaýta ýaşap ýörenler...
Türkmen toparlary we Duşenbäniň “Istiklolynyň” arasyndaky göreşiň nobatdakysy birinji maýda paýtagtymyzda geçirilmeli. Şol gün Röwşen Meredowyň şägirtleri “Ahal” “Aşgabat” stadionynda täjikleriň çempionyny myhman alar. AFK-nyň kubogynyň toparçalaýyn oýunlaryna ýurdumyzdan iki wekiliň gatnaşmagyny gazanmak bilen türkmen futbolynda täze sahypa açan “Ahal” belki gaýtalanýan günden baş alyp çykmaňam alajyny tapmagy ahmal...
Filmimiziň jemlenýän ýerine-de ýetip geldik, baş gahryman öz söýýän zenanyna ýaranmak üçin özüniň tutuş ýaşaýyş usulyny üýtgetdi. Jek Londonyň Martin Igdenini ýatladýan bu kulminasiýa adamy çuňňur oýlanmaga mejbur edýär. Akmyrat Şiriň dili bilen aýdanyňda: “Söýgi halas eder. Söýgä ynansa bolar, iň bolmanda biz ynanýas, ynanýas we ýene-de umyt bilen oýna garaşýas”. Söýgüli toparymyzyň tälimçileri janköýerleriň göwnüni tapmak üçin jan edýändirler, film gahrymany File meňzäp gaýtalanan şol günüň ýalňyşlaryny ilik düwme öwrenýändirler diýip pikir edýän.
Muňa millionlar oýny diýilýär, şonuň üçin bu jadyly oýunda ýüze çykan her adaty soragam taryh kitabyna täze sahypa bolup açylyp biler, goý şeýle bolsun.
Merdan Baýadow,
sport synçysy.


text:
Penşenbe güni agzalýan geňeşiň edarasynyň öňünde 500 töweregi oppozision aktiwist howpsuzlyk işgärleri bilen ýakalaşdy.
Şondan soň oppozision “Reformalar üçin Ukrainanyň demokratik birleşigi”, “Batkiwşçyna” ýagny “Atawatan” we “Swoboda” ýagny “Azatlyk” partiýalarynyň parlamentdäki deputatlary zorluk bilen edaranyň içine girdiler.
Oppozisiýa Kiýew şäher geňeşi we Kiýewiň häkimi wezipesi üçin saýlawlaryň şu ýyl geçirilmegini talap edýär.
Häzirki wagt hereket edýän geňeşiň möhleti bolsa resmi taýdan iýun aýynda tamamlanypdy.
Ukrainada agzalýan ugurdaky saýlawlar 2008-nji ýylda geçirilipdi. Korrupsiýa baradaky aýyplamalar sebäpli, şol saýlawlar planlaşdyrylandan iki ýyl öň geçirlipdi.
Mundan ozalky saýlawlaryň ir geçirilendigine garamazdan, maý aýynda Ukrainanyň konstitusion sudy şäher geňeşiniň nobatdaky saýlawlarynyň 2015-nji ýylda geçiriljekdigi hakynda karar çykardy.
Şeýle-de Kiýew şäheriniň häkimi Halina Hereha indiki saýlawlara çenli agzalýan geňeşiň güýçde galjakdygyny habar berdi.


text: Ýurdumyzyň çäginde gurlan we gurulýan halkara derejeli gara we demir ýollary arkaly Türkmenbaşa gelýän ýükleri Russiýanyň Astrahan şäherine, Azerbaýjanyň Baku şäherine we Eýranyň Bender-Abbas portuna ugratmaga has uly mümkinçilik döredildi. Bulardan başga-da tebigy baýlyklary özünde jemleýän gojaman Hazarda birnäçe iri portlar ýerleşýär. Gazagystanyň Aktau şäherindäki deňiz söwda porty Hazar deňziniň günorta-gündogarynda ýerleşip, ýük daşamak ulgamynda halkara ähmiýete eýedir. Gazagystanyň günbatarynda Ural derýasynyň boýunda nebit çykarmakda iri şäherleriň biri bolan Atyrauda hem iri portlaryň biri bar. Russiýa Federasiýasynyň Dagystan Respublikasynda ýerleşýän Mahaçkala deňiz porty esasan gurluşyk, mineral we guýma harytlary, şeýle hem parom, konteýner gatnawlaryny amala aşyrmaga niýetlenendir. Bu port Russiýanyň günorta bölegini Merkezi Aziýa ýurtlary, Eýran we beýleki sebit ýurtlary bilen baglanyşdyrýan esasy halka hasaplanýar.


text:
Toskan uniwersitetiniň alymlary Ýewropanyň iň garry agajyny tapandyklaryny mälim etdiler. Ony Italiýanyň günortasyndaky Pollino milli seýilgähinde ýüze çykardylar. Seljermelere görä, agajyň ýaşy 1230 ýyl bolup, ol entägem ösýär we onuň birnäçe bir ýyllyk halkalary emele gelipdir. Bu agaç bilen baglanyşykly köp sanly maglumatlar “Ecology” žurnalynda çap edilipdir.
Alymlara köp sanly garry agaçlar mälimdir, ýöne ol agaçlaryň ýaşlaryny çen bilen hasaplamak mümkin. Pollino seýilgähindäki sosnanyň ýaşyny onuň bir ýyllyk halkalarynyň kömegi bilen anyklamak başartdy. Bu ösümlik Geldreýh sosnalarynyň (Bosniýa sosnasy) görnüşine degişlidir. Bu görnüşdäki sosnalaryň ýene-de biri Ýewropanyň iň garry agajy bolmaga dalaşgärdir. 1075 ýyllyk sosna Gresiýanyň demirgazygynda ösýär.
Alymlar Pollino seýilgähindäki iň garry agajy 4 ýylda öwrendiler. Olaryň pikirine görä, sosna biziň eýýamymyzdan öňki VIII asyryň ahyrynda ösüp başlapdyr. Bu döwür sowuk howa şerti bilen tapawutlanypdyr. Soňra ösümlik birnäçe gyzgyn howa şertini, şol sanda güýçli guraklyklary başdan geçiripdir. Alymlaryň aýtmagyna görä, uzak ýaşaýan sosnalaryň ösüş aýratynlyklaryny öwrenmek häzirki zaman tokaýlyklarynyň ählumumy maýylganlyga nähili täsir etjekdigine düşünmäge kömek berer.
Ýakup ÝAZMYRADOW,
S. A. Nyýazow adyndaky TOHU-nyň mugallymy.


text:
Şu gün, ýagny 22-nji dekabrda aktiwist Galina Kuçerenkonyň 15 gije-gündizlik tussaglygy doldy we ol azatlyga goýberildi. Azatlyk Radiosyna bu barada onuň hossarlary habar berdiler.
Haýwanlary goraýjy aktiwist Galina Kuçerenko 7-nji dekabrda özlerini tanatmadyk adamlar tarapyndan, Aşgabatdaky öýünden zor bilen äkidildi, şondan soň onuň ykbaly birnäçe günläp nämälim boldy.
Kuçerenkonyň 15 gije-gündizlik tussaglyga höküm edilip, Arzuw obasyndaky ýöriteleşdirilen tussaghanada saklanýandygyny, 11-nji dekabrda “Türkmenistanyň Hronikasy” neşiri habar berdi.
Şondan bir gün soň, has takygy 12-nji dekabrda Kuçerenkonyň gyzy Waleriýa bilen duşuşmagyna rugsat berildi. Şonda Kuçerenkonyň tussaglykda saklanýan ýerine baryp gaýdan aşgabatly graždan aktiwisti Nataliýa Şabunts aktiwistiň yzyndan ýyly geýimleri eltmäge rugsat berlendigini aýdypdy.
Galina Kuçerenko birnäçe ýylyň dowamynda Aşgabatda öýsüz haýwanlary goramak, olaryň häkimiýetler tarapyndan guramaçylykly öldürilýändigi hakynda maglumat bermek boýunça aktiw iş alyp barýardy. Ol ölümden halas eden haýwanlarynyň ençemesini öz öýünde saklaýardy.
“Türkmenistanyň Hronikasy” neşiri Kuçerenkonyň öz goňşularynyň şikaýaty boýunça tussag edilendigini, olaryň zenanyň öýünde saklanýan itleri we pişikleri bilen bagly hapaçylykdan zeýrenendigini hem-de aktiwistiň 7-nji dekabrda sud edilendigini habar berdi.
7-nji dekabrda ejesi bilen bilelikde öýünden äkidilenden, soňra Aşgabadyň polisiýa bölümlerine, Azatlyk etrap suduna alnyp barlan we 50 manat jerime salnyp, günüň aýagynda boşadylan Waleriýa Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşliginde, öýüne baran adamlaryň Galina Kuçerenko sütem edendigini we ony güýç bilen äkidendigini gürrüň berdi. Onuň sözlerine görä, hususy jaýyň gapysyny döwüp giren we özlerini polisiýa diýip atlandyran 8 çemesi adam öz atlaryny aýtmandyr, hiç hili resmi kagyz hem görkezmändir.
Adam hukuklaryny goraýjy halkara guramalary Türkmenistanyň häkimiýetlerini Galina Kuçerenkonyň howpsuzlygyny üpjün etmäge, saklanýan ýeriniň üstüni açmaga, dessine we şert goýmazdan boşatmaga çagyrdylar.
Halkara guramalarynyň Kuçerenkonyň eden-etdilikli tussag edilmegini ýazgaryp ýaýradan beýanatynda, aktiwist zenanyň ogurlanmagyna we tussag astynda, daşky dünýäden üzňelikde saklanmagyna jogapkärleriň kanunyň öňünde jogap bermegi talap edildi.
Düýbi Birleşen Ştatlarda ýerleşýän “Human Rights Watch” guramasy 8-nji dekabrda ýaýradan beýanatynda, Türkmenistanyň halkara partnýorlaryna çagyryş edip, türkmen hökümetinden Kuçerenkonyň nirede saklanýandygy barada gyssagly maglumat bermegini we ony dessine boşadylmagyny talap etmäge ündedi.
Adam hukuklaryny goraýjylar Türkmenistanda graždan aktiwistlerine, olaryň maşgala agzalaryna we garaşsyz žurnalistlere garşy basyşlaryň barha güýçlenýändigine ünsi çekýärler.
Diňe soňky aýlarda graždan aktiwisti Nataliýa Şabuntsa, Azatlyk Radiosynyň habarçysy Soltan Açylowa, sosial ulgamlaryndaky aktiwist Galina Wertýakowa we Adam hukuklary boýunça Türkmen Inisiatiwasy guramasynyň ýolbaşçysy Farid Tuhbatulliniň 76 ýaşyndaky ejesi Halida Izbastinowa Türkmenistanda gysyş görkezildi.
Azatlyk Radiosynyň habarçysy Saparmämmet Nepesgulyýew iki ýarym ýyla golaý wagt bäri tussaglykda saklanýar. Onuň häzirki ykbaly nämälim bolmagynda galýar.
Türkmenistan dünýäde media azatlygy we adam hukuklarynyň ýagdaýy baradaky halkara hasabatlarynda, ýyldan-ýyla iň soňky orunlarda ýerleşdirilýär.


text:
Türkmenistanyň Howpsuzlyk gulluklary ýurda dolanan bir migrantyň telefonyny aeroportda barlap, ony namaz okap düşen suratynyň esasynda “terrorçy” diýip çaklapdyr. Bu barada şeýle ýagdaýlary başdan geçiren migrant Azatlyga ses ýazgy arkaly habar berdi.
Читайте также на русском
Ýurda dolanan migrant howpsuzlyk ýagdaýlary sebäpli adynyň efirde agzalmazlygyny haýyş etmek bilen iberen sesli çykyşynda, özüniň Aşgabadyň aeroportunda saklanandygyny, Howpsuzlyk gullugy tarapyndan agyr gürrüňdeşlige çekilendigini aýtdy.
Azatlyk söhbetdeşiniň sesini üýtgedip efire berýär.
“Adymy familiýamy bermek islämok, ýöne iýul aýynyň 10-na men Türkmenistana gitdim. Aeroportda meniň telefonymy barladylar. KNB-niň (MHM-niň – red.) işgärleri maňa “Sen nireden gelýäň?” diýdiler. Men “türkden (Türkiýeden – red.) işläp gelýän, maşgala ýagdaýym birazajyk agyr” diýdim. Soňra maňa “Jigim sen namaz okaýaňmy?” diýdiler. “Hawa, okaýan. Juma namazyna gidýän, ertir namazyny okaýan zat” diýdim. “Getir onda telefonyňy barlaýyn diýip, elimden telefonymy aldylar. Telefonymy barlap başladylar” diýip, ol aýtdy.
Ýurda dolanyp aeroportda howpsuzlyk gulluklary tarapyndan özüniň “terrorçydygynyň” çaklanandygyny aýdan migrant gürrüňe dowam edip, telefonynda metjidiň, tesbiniň, ýa-da bolmasa namaz okap düşen suratlarynyň bardygyny, şolaryň esasynda özüne “terrorçylyk töhmetiniň” atylandygyny aýtdy.
“[Telefonymda] juma namazdaky suratlarym bar, ýa-da mysal üçin, metjidiň suratlary bar, ýa tesbiniň suratlary bar, meniň özümiň namaz okap düşen suratlarym bar. Maňa aýdyp başladylar: “Jigim, sen terroristmiň? Näme edýäň sen? Daşary ýurda ýarag alyp, gidip, getirýäň gerek!? Haýsy jemagatdan bolýaň sen? Jemagatyň adyny ber bize, häzir bolmasa, seni şu taýda ýygnaýas zat diýip, meni gorkuzyp, üstüme azgarylyp başladylar” diýip, ol gürrüň berdi.
Azatlyga sesini ugradan türkmenistanlynyň sözlerine görä, ol özüniň hiç hili jemagat bilen, ýa-da ýykgynçy toparlar bilen dahylynyň ýokdugyny, namaz okamak bilen erbet işe baş goşmaýandygyny, ýurtdan ýarag äkidip, ýarag getirmeýändigini türkmen howpsuzlygynyň gürrüňdeşlik geçirýän işgärlerine düşündirmäge synanyşýar.
Hatda ol gürrüňdeşligiň dowamynda Howpsuzlygyň işgärlerine “namaz okaýanlara” garşy däl-de, kimlere garşy göreşmelidigini maslahat bermäge synanyşýar.
“Arak içip ýörenler-ä hiç zat edeňizok diýdim. Men ýaly namaz okaýan adama näme üçin zat diýýäňiz diýdim. Ýöne ol ýerde meni hiç kimiň diňläsi gelenok. Maňa diýýä, sen diýýä, arzyňy aýtma-how diýýä, sen diýýä berlen soragalara jogap ber-ow diýýä. Häzir sen ýygnalýaň şu ýerden diýýä” diýip, ol belledi.
Migrant näme sebäpden arak içýänleriň saklanmalydygy, namaz okaýanlaryň bolsa tutulmaly däldigi barada pikir öňe sürendigini aýdyňlaşdyrmady.
Ol ses ýazgy arkaly iberen maglumatynda, Howpsuzlyk gulluklaryna dikanlap, özüniň namaz üçin türmä basyljak bolsa, muňa razydygyny aýdandygyny belleýär.
“Şeýdip, onsoň meni iki günläp aeroportda sakladylar. Men bular ýaly entek... Türmä basylan bolsam gowy bolardy, töhmet astynda galanymdan... Öýdäkiler jaň edip otyr: “Nirede sen, geleňokmy, näme boldy, hany, indi näme boldy saňa!?” diýip, bimaza edip başladylar” diýip, ol belledi.
Özi ýaly ýurda dolanýan beýleki migrantlaryň aeroportda nähili gürrüňdeşliklere duçar bolýandyklary barada beýlekilere habar bermek üçin ses ýazgyny ugradandygyny aýdyp, ol Azatlyga iberen maglumatyny jemledi.


text:
Agamuhammet han
AGAMUHAMMET HAN (145, 242)
Eýranda Gajarlar şanesliniň ilkinji şasy, Gajar türkmenleriniň döwletini esaslandyryjy bolup, ol 1742-1797-nji ýyllarda ýaşap geçipdir.
XVIII asyryň ikinji ýarymynda Nedir şa aradan çykandan biraz soňra ýurt çaýkanyp, Eýranda döwlet dagynyklygy başlandy. Bu döwürde Gajarlardan Agamuhammet han, Owşarlardan Nedir şanyň kör agtygy Şahruh, Abdallardan Nedir şanyň öňki serkerdesi Ahmet şa, Zendlerden Kerim han tagt ugrunda göreşipdirler. Sanalanlaryň arasynda has güýçlileri Agamuhammet han hem-de Kerim han Zendi bolupdyrlar. Bu ikisiniň arasyndaky göreşde Agamuhammet han ýeňip, tagty eýeleýär. Ol 1784-nji ýylda Tährany ýurduň paýtagty diýip jar edýär. Onuň sebäbi Eýranyň owganlar tarapyndan tozdurylan günortasy, ykdysady merkez däldi, indi ol ýerler öňki ähmiýetini ýitiripdi, galyberse-de Agamuhammedi goldajak türkmen taýpalary ýurduň demirgazygynda ýaşaýardylar.
Zendleriň garşylygyny syndyrandan soňra Agamuhammet han Gürjüstana garşy ýörişe taýýarlyk görüp başlaýar. 1795-nji ýylyň ýazynda başlanan harby ýöriş onuň üçin üstünlikli geçipdi. 1795-nji ýylyň Ruhnama aýynda Agamuhammediň esgerleri Tbilisiniň golaýyna gelýärler we şäheri basyp alýarlar. Ozüniň bu ýörişini ol «din ugrunda uruş» diýip atlandyrypdy. 1796-njy ýylda Eýranyň ähli ýerlerini diýen ýaly birleşdirip, Eýranyň şasy boldy. 1796-nji ýylda Eýranyň iri welýatlarynyň biri bolan Horasana ýöriş guraýar. Horasany bu döwürde Nedir şanyň agtygy Şahruhyň ogly Nedir mürze dolandyrýardy. Nedir şanyň Hindistana ýoriş döwründe eýelän hazynasy şol sanda dünýä meşhyr uly göwher Nedir mürzededi.
Agamuhammediň goşunlary Maşadyň golaýyna gelende Nedir mürze şäherden çykyp, Owganystana gaçyp gidýär. Kawkaza ikinji gezek ýöriş döwründe dildüwşik netijesinde 1797-nji ýylyň Magtymguly aýynda öz goşunynyň bir harby serkerdesi tarapyndan öldürilýär.


text:
Tomus ýarmarkalary paýtagtyň ýaşaýjylaryny çagyrýar.
Paýtagtymyzyň “Garaşsyzlygyň 15 ýyllygy” we “Bereketli” bazarly söwda merkezleriniň çäklerinde 9-njy iýunda azyk harytlarynyň ýarmarkalary açyldy.
Bu ýerde elýeterli bahalardan hususy oba hojalyk önümlerini öndürijiler – Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary tarapyndan öndürilen gök-miwe önümleriniň dürli görnüşleri hödürlenilýär.
Alyjylar dürli görnüşli we ekologiýa taýdan arassa gök önümlere, miwelere we bakça ekinlerine mynasyp baha bererler. Bu ýerde mundan başgada Size süýji-köke önümlerini we guşçylyk hojalyklarynyň önümlerini – towuk ýumurtgalaryny hödürlärler.
Türkmen halkynyň iýun baýramlaryny hoşniýetli şähtde, bolçulykda we bagtly geçirerler ýaly ýerli telekeçiler bu dabara düýpli taýýarlandylar.


text:
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň baş binasy
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň binasyna hoş geldiňiz, onuň ekspozisiýasy Türkmenistanyň köpasyrlyk taryhyna bagyşlanan. Siz geçmiş dünýäsine gyzykly syýahat adip bilersiňiz,taryhy wakalary ýatlap, dürli döwürleriň asyl nusgalaryny görüp bilersiňiz.
Ekspozisiýa iki gatda ýerleşip,sekiz zaldan ybarat. Birinji gatyň tegelek giňişliginde hol ýerleşýär, onuň gummezi on alty sany ýarymsferalara bölünip ony 25 sany sütün saklaýar. Merkezdäki emele gelen atriumda döwlet nyşanlary: baýdak, gerb, şeýle-de Garaşsyzlyga, Bitaraplyga, baýdak, gimn we Konstitusiýa degişl resminamaly witrinalar ýerleşdirilen.
Birinjin zal Türkmenistanyň Garaşsyzlygyna bagyşlanyp, şu ýyllaryň içinde durmuşa geçirilen üstünlikler görkezilýär. Ekskursion ugur boýunça ikinji gata galynýar we gadymy döwür bilen tanyşlyk başlanýar, ýagny, Türkmenistanyň esasy arheologiýa ýadygärliklerini görkezýän kartadan başlap “Gadymy döwür” zalda dowam edýär. Zal ynsan jemgyýetiniň taryhynyň başlanýan wagtyna we ýurdumyzyň çäginde ilkidurmuş adamlaryň göçüp gelmekleriniň ilkinji döwrüne, şeýle-de Türkmenistanyň çäginde dörän ilkinji şäher we döwlet barada gürrüň berýär. Bu ýerde ýokarky paleolite (b.e. öň 60 müň ýyl) degişli bolan iri daşdan iş gurallary; pyçak ýasamak üçin içine salynýan gural hökmünde, şeýle-de mezolit döwürne (b. e.öň12 müň ýyl) degişli ok uçlary hökmünde ulanylýan ownuk daşdan iş gurallary; neolit döwrüne degişli – Jeýtun medeniýeti Merkezi Aziýanyň (b.e. 6 müň ýyl) ilkinji ekerançylyk medeniýetine degişli iş gurallary we lenta görnüşli gödek ýasalan deň ýakylmadyk, tolkun çyzyklar bilen bezelen, mineral reňkler ulanylan keramika gaplar; eneolit (b.e.öň 4 müň ýyl) döwrüne degişli küýzegärçilik çarhy ýasalan ýuka diwarly keramika gaplar; Altyndepe obasy bilen irki-şäher medeniýetine degişli möhürler, keramika we mesopotamiýadaky zikurrat görnüşli ybadathanaň nusgasy arkaly görkezilen. Zalyň uly bölegi biziň eyyamyzdan öňki 3-2 müňýyllyga degişli bolup Mary welaýatynyň Murgap derýasynyň gadymy akabasynda ýerleşýän Marguş ýurduna bagyşlanan. Bu ýerde şäherleriň, ybadathanalaryň, galalaryň, äpet uly arhitekturasy şeýle-de gadymy ussalaryň, keramikaçylaryň, zergärçileriň ussatlygy görkezilýär. Olar altyndan, pöwrizeden we hakykdan ýasalan ownuk esbaplary ussatlyk bilen ýasamaklygy başarypdyrlar. Altyn we kümüş gaplar nepisligi we inçeligi bilen göreni haýrana goýýar. Köpsanly kümüşden, bürünçden, daşdan ýasalyp mifiki sýužetler bilen bezelen möhürler we kosmetiki esbaplar görnüşi we ýasalyş usuly bilen göreni haýran edýär.
Antika zaly Beýik Parfiýa imperiýasynyň paýtagtlarynyň biri parfiýa patyşalarynyň rezidensiýasy we hazynasy bolan Köne Nusaý barada gürrüň berýär.
Zalda seýrek duş gelýän arhitektura esbaplary, kümüşden altyn çaýylan ownuk detallary inçeden işlenen Afinaň, Erotyň, bürgüdiň, grifonyň heýkeljikleri göreni haýran edýär. Muzeýiň esasy buýsanjy bolan ,şimaýyndan ýasalan, frizi grek mifologiýasyndan sahnalar bilen bezelen,ortaky bölegi ösümlik nagyşlar bilen, aşaky bölegi bolsa mifiki jandaryň şekili bilen tamamlanýan ritonlardyr. Gadymy döwürlerde olar gymmat baha daşlar we metallar bilen bezelipdir. Ritonlar nepis kesme usulda ýasalypdyr.
“Orta asyrlar” zallarynda seýrek duş gelýän b.e. V asyryna degişli – buddistik arhitekturasynyň bölekleri, heýkeljikler we surat bilen bezelen keramatly amfora sokyň içinde sanskritde ýazylan tekstler saklanýar. Şeýle-de bu ýerde arap dilinde ýazylan gaplar, syrçalanan keramika, altyn we kümüş orta asyrlar döwletlere degişli teňňeler görkezilen.
Ekskursiýa birinji gatda türkmen halysynyň gimni we buýsanjy bolan meýdany 266m² esasy nagşy guşly gölli äpet haly ýerleşen haly zalynda dowam edýär. Şeýle-de bu zalda XIX-XX asyrlara degişli nepis haly önümleri görkezilen.
Ekspozisiýany döwletmizde belli senelere we baýramçylyklara bagyşlanyp geçirilýän wagtlaýyn sergiler zaly tamamlaýar.


text:
Türk Howaýollary 43,2 million ýolagçy gatnatdy
Türk Howaýollarynyň ýolagçy sany üstümizdäki ýylyň ýanwar-iýul aýlarynyň arasyndaky döwürde geçen ýylyň degişli döwrüne görä 15,2 göterim ýokarlap, 43,2 milliona barabar boldy
THÝ-niň Jemgyýetçilik maglumat beriş platformasyndan berilen maglumata görä 2018-nji ýylyň ýanwar-iýul aýlarynyň arasyndaky gatnaw geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 15,2 göterim ýokarlap, 43,2 million adama deň boldy.
Ýolagçy sanyndaky artyş içerki gatnawda 17, halkara gatnawda 13,8 göterime barabar boldy.
Ýolagçy mukdary bolsa 3,8 göterim ýokarlap, 81,2 göterime deň.
Gatnadylan ýük we poçta geçen ýylyň iýul aýynda 99,57 tonna deň bolan bolsa, 2018-nji ýylyň iýulynda 19,6 göterim ýokarlap, 119,98 tonna ýetdi.
Ýolagçy mukdary Afrikada 5,4, Ýakyn Gündogarda 4,1, Demirgazyk Amerikada 3,4 bal, ýolagçy sany bolsa bolsa Ýakyn Gündogarda 8, Afrikada 10, Ýewropada bolsa 9,5 göterim ýokarlady.
Berilen maglumatda 2018-nji ýylda 12,5 milliard dollarlyk satuw girdejiniň alynmagynyň maksat edinilýändigi habar berilýär.


text:
Hormatly Prezidentimiz wezipä bellemek boýunça Karara gol çekdi
Türkmenistanyň Prezidenti Buýruga gol çekdi. Resminama laýyklykda, wezipe borçlaryny göwnejaý ýerine ýetirmän, garamagyndaky edaralaryň işine gözegçiligi gowşadandygy üçin, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Garajaýew Annageldä berk käýinç yglan edildi hem-de ýol berlen kemçilikleri gysga wagtyň içinde düzetmek oňa soňky gezek duýduryldy.
***
Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen, Döwletgeldi Annabaýramowiç Annamuhammedow Türkmenistanyň zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministriniň orunbasary, Türkmenistanyň Pensiýa gaznasynyň müdiriýetiniň başlygynyň orunbasary – Türkmenistanyň Pensiýa gaznasynyň dolandyryjysy wezipelerine bellenildi.
***
Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen, Arslangylyç Orazgyjyjowiç Gylyjow Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministriniň orunbasary – Döwlet arassaçylyk we keselleriň ýaýramagyna garşy göreşmek gullugynyň başlygy wezipesine bellenildi.
***
Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen, Batyr Amangeldiýewiç Amanow “Türkmengaz” döwlet konserniniň başlygynyň orunbasary wezipesine bellenildi.


text:
Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi 29-njy maýda metbugat serişdelerinde, has takygy “Altyn Asyr” elektron gazetinde ýaýradan beýanatynda tozanly howada özüňi alyp barmagyň düzgünleri barada maglumat berdi. Ýöne çap edilen maglumatda soňky birnäçe günüň dowamynda ýurduň käbir künjeklerini gurşap alan çal tozan agzalmady.
“Şemally howada we şemal ýatandan soň howada tozan saklanyp biler. Şol döwür her hili dowamly keselli adamlar öz saglygyna has esewan bolmalydyrlar”, diýlip beýanatda aýdylýar. Şeýle-de onuň mazmunynda tozanly howada adamlara öýden çykmazlyk, gerekli mukdarda arassa suw içmek, gan basyşa gözegçilik etmek, dem alyş ýollary näsag adamlara medisina nikabyny geýmek maslahat berilýär.
Türkmenistanyň Gidrometeorologiýa baradaky milli komiteti agzalýan howa hadysasy, Aralyň duzuny getirendigi aýdylýan şemalyň tizligi, ýa-da raýatlar üçin zerur bolan beýleki maglumatlar barada ne wakadan öň ne-de soň maglumat berdi.
Mälim bolşy ýaly, maýyň 26-dan 27-ne geçilen gije Türkmenistanyň demirgazyk welaýatynyň tas ähli etraplaryny duzly tozan gurşady. Bu harasatyň agzalýan alamatlary Lebap welaýatynyň Darganata we Dänew etraplarynda-da duýuldy. Synçylar Aralyň duzunyň göterilip Merkezi Aziýada şeýle howa hadysalaryna ýol açandygyny aýdýarlar.
Şol sanda, maýyň 27-den 28-ne geçilen gije türkmen paýtagtyny hem çal tozan gaplady. Bu barada aşgabatly synçy Amanmyrat Bugaýew maglumat berdi.
Ol Azatlyk Radiosyna 31-nji maýda telefon arkaly beren gürrüňinde üç gün mundan ozal Aşgabada aralaşan çal tozany adamlaryň ilki ümürdir öýdendigini, ýöne gysga wagtda onuň ümür däl-de çal tozandygynyň mälim bolandygyny gürrüň berdi.
Synçy aýyň 27-ne gije penjireleri açyk galan ýaşaýjylaryň ir säher oýananda öý goşlaryny we mebellerini, 2-3 mm galyňlykda çal tozanyň gaplap alandygyna şaýat bolandyklaryny olaryň özlerine salgylanyp, gürrüň berdi.
“Aýyň 29-y güni gözýetim 350-400 metr bolan bolsa, 30-y güni gözýetimiň giňligi bolup bilse 600 metre geldi. Ondan aňyrsy bolsa çal duman görnenok. Edil şu gün, gözýetim bolup bilse 700-800 metr, ondan aňyrsy görnenok. Aşgabady çal duman basyp dur” diýip, synçy Bugaýew aýtdy.
Ol söhbetdeşligiň dowamynda Türkmenistanyň paýtagtyny gurşap alan çal tozanyň ýerli ýaşaýjylaryň gündelik durmuşyna täsir edendigini gürrüň berdi. Şol bir wagtyň özünde synçy adamlaryň köpçülikleýin media we metbugat serişdelerinde agzalýan howa hadysasy barada alymlaryň we lukmanlaryň çykyşlaryna garaşýandygyny, ýöne hiç bir platformada bu hakda hiç hili maglumatyň berilmeýändigini sözüniň üstüne goşdy.
“Eýýäm aýyň 28-den bäri adamlar özleriniň çagalaryny we agtyk-çowluklaryny mümkingadar, aňrujy ýagdaýy bolsa, çagalar baglaryna iberenoklar. Sebäbi çagajyklar şu howadan dem alsalar, munuň yzynyň gowulyk bilen gutarmajakdygyny iň bolmanda olaryň dem alyş ýollaryna zyýanyň ýetjekdigini adamlar aňýarlar, şonuň üçin iberenoklar. Onuň daşyndan, şäher ilatynyň belli bir bölegi ir-ertir şäheriň çetindäki, ýa-da şäheriň içindäki seýilgählerde 1-2 sagat gezelenç edýärdiler, olaryň käbiri ylgaýardy, şoňa-da çykmasyny bes etdiler. Onuň daşyndan gijelerine her kim agtyk-çowlugyny alyp, ýa-da ýaşuly adamlar özüniň deň-duşy bilen şäher seýilgählerine gürrüňleşmäge çykýardylar. Indi, dört gün bäri ol ýagdaýlaram ýok” diýip, paýtagtly synçy Bugaýew belledi.
Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi tozanly howa barada 29-njy maýda ýaýradan maglumatynda “ýokary gan basyşly adamlar, öýken keselliler, dürli allergiýa dertli adamlar maşgala lukmanynyň gözegçiliginde bolup, olaryň maslahatyna doly eýermelidirler” diýilýär. Resmi beýanatda agzalýan howa hadysasy baradaky beýleki maglumatlar, şol sanda duzly tupan we çal duman agzalmaýar.
Azatlygyň habarçylary tozanly howada Aşgabadyň ýaşaýjylarynyň maska, ýagny nikap geýýändigini habar berýär.


text:
1-nji madda. Esasy düşünjeler
1. Şu Kanunda aşakdaky esasy düşünjeler ulanylýar:
1) affilirlenen şahs – degişli karz edarasynda çözgütleriň kabul edilmegine täsir edip bilýän fiziki şahs ýa-da başga ýuridik şahsda (karz edarasynda) paýly gatnaşýan ýa-da başga bähbidi bolan we şonuň esasynda onda çözgüt kabul edilmegine täsir edip bilýän ýuridik şahs (karz edarasy);
2) bank – fiziki we ýuridik şahslaryň pul serişdelerini çekmäge, olary gaýtarylmak, tölenilmek we möhletlilik şertlerinde öz adyndan we öz hasabyna ýerleşdirmäge, ýuridik we fiziki şahslaryň bank hasaplaryny açmaga we ýöretmäge, şeýle hem gaýry bank amallaryny amala aşyrmaga aýratyn hukuk berlen karz edarasy;
3) bank däl karz edarasy – bank amallarynyň, sanawy Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan bellenilýän aýry-aýry görnüşlerini Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda amala aşyrmaga hukugy bolan karz edarasy;
4) bank işi – karz edaralarynyň bank amallaryny we geleşiklerini amala aşyrmak boýunça işi;
5) göterimiň bellenilen möçberi – karz edaralarynyň, öz geçirýän dürli görnüşdäki amallary boýunça belleýän göterimleriniň mukdar ölçegi;
6) karz edarasy – Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan berlen ygtyýarnamanyň esasynda Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan bank amallarynyň ähli ýa-da aýry-aýry görnüşlerini amala aşyrmaga hukugy bolan we esasy maksady peýda almak bolup durýan ýuridik şahs (bank ýa-da bank däl karz edarasy);
7) korrespondent gatnaşyklary – karz edaralarynyň arasynda biri-biriniň tabşyrygy boýunça töleg-hasaplaşyk amallaryny amala aşyrmak maksady bilen ýola goýulýan şertnamalaýyn gatnaşyklar;
8) Türkmenistanyň bank ulgamy – Türkmenistanyň Merkezi bankyny (birinji dereje) we karz edaralaryny, şol sanda daşary ýurt banklarynyň Türkmenistanda bellige alnan şahamçalaryny we wekilliklerini (ikinji dereje) özünde jemleýän iki derejeli ulgam.
2-nji madda. Türkmenistanyň bank işi hakynda
kanunçylygy
1. Türkmenistanyň bank işi hakynda kanunçylygy Türkmenistanyň Konstitusiýasyna esaslanýar we şu Kanundan, "Türkmenistanyň Merkezi banky hakynda" Türkmenistanyň Kanunyndan we Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalaryndan ybarat.
2. Eger Türkmenistanyň halkara şertnamasynda şu Kanundakydan başga kadalar bellenilen bolsa, onda halkara şertnamasynyň kadalary ulanylýar.
3-nji madda. Bank amallary we karz edaralarynyň
başga geleşikleri
1. Bank amallaryna şular degişlidir:
1) fiziki we ýuridik şahslaryň pul serişdelerini goýumlara (depozitlere) çekmek;
2) çekilen serişdeleri öz adyndan we öz hasabyna gaýtarylmak, tölenilmek we möhletlilik şertlerinde, şol sanda Türkmenistanyň çäginden daşarda ýerleşdirmek;
3) fiziki we ýuridik şahslaryň bank hasaplaryny, şol sanda gymmat bahaly metallardaky hasaplaryny açmak we ýöretmek;
4) gymmat bahaly metallary goýumlara (depozitlere) çekmek we ýerleşdirmek;
5) ýuridik we fiziki şahslaryň, şol sanda korrespondent – banklaryň hasaplaşyk we (ýa-da) kassa hyzmatlaryny amala aşyrmak;
6) fiziki şahslaryň tabşyrygy boýunça bank hasaplaryny açmazdan, pul serişdelerini geçirmegi amala aşyrmak;
7) nagt we nagt däl görnüşlerde daşary ýurt puluny satyn almak-satmak;
8) bank kepilliklerini bermek;
9) ýuridik we fiziki şahslar bilen şertnama boýunça pul serişdelerini we gaýry emlägi ynanyşykly dolandyrmak;
10) töleg-hasaplaşyk resminamalaryny inkassirlemek;
11) bankyň plastik kartlaryny dolanyşyga goýbermek we (ýa-da) ekwaýring;
12) gymmatly kagyzlar, maliýe gurallary, şol sanda başga maliýe amalyna esaslanýanlary bilen amallar;
13) gaýry bank amallary.
2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen amallary geçirmegiň tertibi Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda Türkmenistanyň Merkezi bankynyň namalary we karz edarasynyň içki namalary bilen bellenilýär.
3. Karz edaralary şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan bank amallaryndan başga-da, Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda şu amallary we geleşikleri amala aşyrmaga haklydyr:
1) zamunlyklary bermek;
2) faktoring we forfeýting amallaryny geçirmek;
3) lizing amallary;
4) Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan halatlarda gymmat bahaly metallary we (ýa-da) gymmat bahaly daşlary satyn almak-satmak;
5) ýuridik we fiziki şahslara resminamalary we gymmatlyklary saklamak üçin ýörite jaýlary ýa-da olarda duran seýfleri kärendesine bermek;
6) maliýe agenti we maýa goýumlaryny dolandyryjy hökmünde hyzmatlary etmek;
7) maslahatçy ýa-da maliýe maslahatçysy hökmündäki hyzmatlary etmek;
8) maglumat beriş hyzmatlaryny etmek;
9) Türkmenistanyň kanunçylygyna çapraz gelmeýän gaýry amallar we geleşikler.
4. Ýygym hak-heşdekleriniň bellenilen möçberleri, bank hyzmatlaryny etmek üçin tarifler karz edaralary tarapyndan Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda özbaşdak bellenilýär.
5. Karz edaralaryna önümçilik, söwda (ýubileý, ýatlama we numizmatik teňňeleri ýerlemekden başga), ätiýaçlandyryş işi (bank amallary boýunça töwekgelçilikleri ätiýaçlandyrmakdan başga) bilen meşgullanmak gadagan edilýär.
4-nji madda. Karz edarasynyň gymmatly kagyzlar
bazaryndaky işi
1. Karz edarasy gymmatly kagyzlary goýbermegi, satyn almagy, satmagy, hasaba almagy, saklamagy we olar bilen gaýry amallary amala aşyrmaga, şeýle hem ýuridik we fiziki şahslar bilen şertnama boýunça olary ynanyşykly dolandyrmagy amala aşyrmaga haklydyr.
2. Karz edarasynyň Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda gymmatly kagyzlar bazarynda professional işi amala aşyrmaga hukugy bardyr.
3. Karz edarasynyň öz paýnamalaryny girewine alyp karz bermäge, bank kepilligini ýa-da zamunlyk bermäge haky ýokdur.
5-nji madda. Karz edarasynyň döwlet bilen özara gatnaşyklary
1. Karz edarasy döwletiň borçnamalary boýunça jogapkär däldir we döwlet hem karz edarasynyň borçnamalary boýunça jogapkärçilik çekmeýär, olaryň şeýle borçnamalary Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda öz üstüne alan halatlary muňa degişli däldir.
2. Karz edaralary gündelik bank işi bilen baglanyşykly çözgütleri kabul edenlerinde döwlet häkimiýet we dolandyryş edaralaryndan, ýerli häkimiýet edaralaryndan garaşsyzdyr.
6-njy madda. Karz edaralarynyň birleşikleri (assosiasiýalary)
1. Karz edaralary öz agzalarynyň bähbitlerini goramak we olara wekilçilik etmek, olaryň işini utgaşdyrmak, halkara gatnaşyklaryny ösdürmek we karz edaralarynyň başga bilelikdäki wezipelerini çözmek üçin peýda almak maksatlaryny yzarlamaýan birleşikleri (assosiasiýalary) döredip bilerler.
Karz edaralarynyň birleşikleriniň (assosiasiýalarynyň) döredilmegi we bellige alynmagy Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda amala aşyrylýar.
2. Karz edaralarynyň birleşiklerine (assosiasiýalaryna) bank amallaryny we geleşikleri amala aşyrmak gadagan edilýär.


text:
Adamzat döräli bäri, ol özüniň ýaşaýşy üçin zerur bolan şertleri döretmegiň, olary ýyllar, asyrlar geçdigiçe kämilleşdirmegiň aladasynda bolupdyr.
Nusgawy şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň: „Bu ne gudrat işdir: suwdan ot çykar“ diýip, welilik bilen aýdyşy ýaly, türkmen halkynyň suwdan ot almak baradaky arzuwy ýigriminji asyryň başlarynda hasyl boldy.
1913-nji ýylda Mary welaýatynda Murgap derýasynyň kenarynda Hindiguş gidroelektrik stansiýasynyň gurulmagy halkymyzyň şol döwürdäki ösüş taryhynda möhüm waka boldy.
Hindiguş gidroelektrik stansiýasynda her biriniň kuwwatlylygy 400 kilowatta, jemi 1,2 megawatta deň bolan üç sany suw turbinasy oturdylan.
Hindiguş gidroelektrik stansiýasynyň üç sany suw turbinasynyň çarhy Murgap derýasynda gurlan bentden bat alyp gaýdýan suwuň güýji bilen aýlanýar.
Stansiýada öndürilen elektrik energiýasy simleri alýuminden bolan howa elektrik geçirijisi arkaly Hindiguşdan 38,7 kilometr aralykda ýerleşýän Baýramalydaky ýag öndürýan, pagta arassalaýan, sabyn çykarýan we beýleki desgalary üpjün etmek üçin iberilýär.
Elektrik energiýasyny ibermek üçin ulanylan howa elektrik geçirijileriniň sütünleriniň aralygy 25 metrden 43 metre çenli, beýikligi dikilýän ýerlerine baglylykda, 7 metrden 14 metre çenli bolupdyr. Bu howa elektrik geçirijileri dürli diregleriň, tanaplaryň ýardam bermeginde el güýji bilen dikilipdir.
Elektrik stansiýasynda onuň 100 ýyllyk taryhyna şaýatlyk edýän zatlar köp. Mufia üç sany suw turbinasyndan başga-da, dakylanyna 100 ýyl bolup, häzire çenli hem bökdençsiz işläp duran duýduryş çyralary, stansiýa ulanmaga berlende potratçy kompaniýa tarapyndan üpjün edilen dürli ölçegli açarlar, köçe fonarlary hem şaýatlyk edýär.
Hindiguş gidroelektrik stansiýasy gurlandan soňra geçen 100 ýylyň dowamynda elektroenergetika pudagy uly ösüşleri gazandy. Birnäçe elektrik we ýylylyk stansiýalary, müňlerçe kilometr elektrik geçirijileri, transformator beketleri gurlup, ýurdumyzyň energetika garaşsyzlygy üpjün edildi, Turkmenistan elektrik energiýasyny ýylyň-ýylyna artýan möçberlerde daşary ýurtlara iberýän döwlete öwrüldi. Bu belent sepgitlere Türkmenistanyň hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň edýän ýadawsyz aladalary we ýardamlary netijesinde ýetildi.
Hindiguş gidroelektrik stansiýasy hem pudagymyzyň bir asyrlyk taryhynyň janly şaýady bolup, açyk asmanyň astyndaky özboluşly muzeý hökmünde häzire çenli hem elektrik energiýasyny öndürmegi dowam edýär.


text:
Yragyň demirgazygyna howa hüjümi guraldy
Howa hüjüminde 4 terrorçynyň täsirsiz ýagdaýa getirlendigi nygtaldy
Yragyň demirgazygynda ýerleşýän Zap, Awaşin-Basýan etrapçalaryna we Şyrnak welaýatynda guralan howa hüjümlerinde 4 terrorçy täsirsiz ýagdaýa getirildi.
Baş ştabyň Twitter arkaly beren beýanatyna görä, Yragyň demirgazygynda ýerleşýän Zap, Awaşin-Basýan etrapçalaryna we Şyrnak welaýatyna howa hüjümi guraldy.
Howa hüjüminde ekstremist terror guramasyna degişli gowaklar, gaçybatalgalar we ýarag ammary nyşana alyndy we hatardan çykaryldy.
Howa hüjüminde 4 terrorçynyň täsirsiz ýagdaýa getirlendigi nygtaldy.


text:
Gepleşigimiziň bu sanynda musulman sözüniň üstünde durup geçmek isleýäris. Gurhanyň we Muhammet Pygamberiň musulmanlary nähili suratlandyrýandygyna ser salmakçy. Musulmanlaryň haýsy aýratynlyklary bilen öňe saýlanýandygyny görmäge synanşarys.
Musulman gysgaça aýdanymyzda Allanyň barlygyna we birligine, Onuň pygamberlerine, perişdelerine, kitaplaryna, ahyrýet gününe, heläkçilige we ykbala ýüregi bilen ynanan adamdyr.
Musulman adam Alla bolan wepalylygyny we tabynlygyny özünde, sözünde, hereketinde, durmuşynyň ähli ugurlarynda görkezýän adamdyr. Şol sebäpli musulman imanyny diňe ýürekden tassyklan we dili bilen ykrar eden adam bolman, ol şol bir wagtda şolary durmuşa geçirip, ýaşaýşyny şoňa görä utgaşdyran adamdyr.
Yslam dininiň ady bize Alla tarapyndan berilşi ýaly, musulman ady hem bize Alla tarapyndan berildi. Ol Gurhanda beyan edilýär.
Gurhanyň musulmanlaryň aýratynlyklary barada durup geçýän aýatlaryna ser salanymyzda göreldeli musulmanyň nähili bolmalydygy barada aýdylýar. Mukaddes kitabymyzda musulmanyň aýratynlyklary barada durup geçýän ençeme aýat bar. Olardan:
Musulmanlar diňe Alla ybadat ederler, diňe ondan medet dilärler, emma ondan gorkarlar. Allany köp ýatlarlar. Alla ynanyp, oňa bil baglarlar.
Olar namazlaryny dogry okarlar, namazlarynyň arasyny bölmezler. Ybadatlarynda arkaýynlyk görkezmezler.
Musulmanlar zekatlaryny (Sadakalaryny) bererler, özüne berilen rysgalyň mätäçleriňkidigini bilýärler we şoňa görä hereket edýärler. Hem bolçulykda hem-de ýoksullykda Alla üçin harç ederler.
Gowulygy buýurar, ýamanlygy gadagan ederler.
Allanyň haram diýeniniň janyna kast etmezler.
Özüne erk ederler, zyna etmezler.
Amanadyň we sözüň arkasynda durarlar.
Gyşarnyksyz şaýatlyk ederler.
Olar boş we peýdasyz zatlardan ýüz öwrerler.
Öte geçmezler. Sabyr ederler, ýöne ýere gozgalaň turuzmazlar.
Gahar-gazaplaryny ýuwdarlar we adamlary bagyşlarlar.
Isrip etmekden we gysgançlykdan uzakda durarlar, ikisiniň arasyndaky orta ýoly taparlar.
Özlerine Allanyň aýatlary ýatlaryna inderilende kör we ker ýaly hereket etmezler, ýürekleri titrär.
Muhammet Pygamberiň hadyslarynda hem ýygy-ýygydan musulmançylyk barada durlup geçilýär, göreldeli musulmanyň aýrtaynlyklary barada aýdylýar.
Hadyslaryň birinde Muhammet Pygamber musulmanlar barada: “Musulman elinden we dilinden musulmanlaryň arkaýyn bolan adamsydyr” diyyär. Pygamberimiz şeýle diýmek bilen musulmanyň dogry ýolda boljakdygyny, berilen amanada hiç haçan hyýanat etmejekdigini, elini harama uzatmajakdygyny, harama seretmejekdigini, harama barýan ýoldan ýöremejekdigini, hiç hili janly-jandara zeper ýetirmejekdigini, ezýet bermejekdigini, dilini ýalan söz bilen hapalamajakdygyny açyk ýagdaýda beýan edipdir. Biziň medeniýetimizde bolsa şol aýratynlyk “Eliňe, biliňe we diliňe eýe bol” görnüşinde beýan edilýär.
Başga bir hadysda Muhammet Pygamber özüň üçin islän zadyňy doganyňyz üçin hem islemelidigiňi, eger şeyle bolman halatynda doly musulman bolunmajakdygyny belläpdir. Beýleki musulmanlary söýen, olary sylan, gadryny bilen, olaryň begenjini we gynanjyny bölüşen, men däl, eýsem biz diýlen pikir bilen hereket eden adamlara musulman hökmünde garapdyr.
Käbir beýleki hadyslarda bolsa musulmanlar barada: “Musulman ynamdar adamdyr we ähli meselelerde ynam döreder. Maksady gowy adam bolmakdyr. Ähli işinde Allanyň razylygyny nygtar, işine we sözüne wepalydyr. Başgasynyň hakyny iýmez. Owadan gürlär, iş eden wagty hem owadan we birkemsiz eder. Başgalaryna kömek berer, sogap gazanmakda bäsleşer. Günä we haram işlerden çetde durar. Günä etmegi oda düşmek ýaly görer. Goňşylary bilen agzybir bolar. Olaryň isleglerini berjaý eder. Özüni görkezmegi gowy görmez. Gowulygy öňde goýar, erbetlik etmez” diýilýär.
Köňli rehim, merhemet, dostluk we gowulyk ýaly duýgulardan doludyr. Ýüreginde kine, öýke, ulumsylyk, kitüw we duşmançylyk ýaly häsýetleri bolmaz.
Musulman bergilä, syrkawa, garra, kyn ýagdaýda galana, ejir çekenlere, ezilenlere elini uzatmalydygyny bilýär. Ýetimler we hossarsyzlar ondan merhemet görer.
Musulman elinde bolany däl, eýsem mätäç adamlara berenini, paýlanyny esasy baýlygy hökmünde görer. Garyndaşlaryň, goňşylaryň we mätäçleriň gerekli zatlaryny biler. Ýoksul adamlara goluny gerer.
GD. Gepleşigimizi Muhammet Pygamberiň iki nesihaty bilen tamamlamak isleýäris. Pygamberimiz 1-nji nesihatynda musulmany atyr satýan adama meňzedip, onuň ýanyndaky adamlaryň gözelliklerden paý aljakdygyny aýdypdyr. Pygamberimiz 2-nji nesihatynda bolsa musulmany bal arysyna meňzedipdir, onuň hemişe gowy zatlar bilen meşgullanýandygyny belläpdir.


text:
Duşuşygyň dowamynda Arkalaşygyň döwletleriniň daşary syýasy edaralarynyň ýolbaşçylary syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ulgamlarynda döwletara hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlaryny ara alyp maslahatlaşdylar.
Şunuň bilen baglylykda, hyzmatdaşlygyň netijeli gurallarynyň biri hökmünde GDA-nyň agza ýurtlarynyň daşary syýasy edaralarynyň arasynda ulgamlaýyn esasda we anyk kesgitlenilen gün tertipli ikitaraplaýyn geňeşmeleriň yzygiderli geçirilip durulmagy bellenilip geçildi.
Mejlisiň barşynda oňa gatnaşyjylar GDA-nyň agza ýurtlary şeýle hem Arkalaşyga girmeýän döwletler gatnaşyjy bolup durýan iri sebit taslamalaryň durmuşa geçirilmeginiň möhümligini belläp geçdiler.
Arkalaşygyň döwletleriniň halklarynyň arasynda dostlugy we birek-birege düşünişmekligi berkitmegiň wajyp ygtybarly ýagdaýy bolup hyzmatdaşlygyň medeni-ynsanperwer düzümi çykyş edýär. Şunuň bilen baglylykda, çagalar, ýetginjekler we zenanlar guramalarynyň, bilim we ylmy edaralarynyň, şeýle hem GDA-nyň ýyrtlarynyň sport birleşikleriniň ugurlary boýunça gatnaşyklary giňeltmek bu ugurdaky hyzmatdaşlyga hil taýdan täze mazmun bermäge ukyply diýip Türkmenistanyň wekiliýeti belläp geçdi.
Mejlisiň jemleri boýunça türkmen wekiliýetiniň ýolbaşçysy tarapyndan 2017-nji ýyl üçin Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň çäklerinde Daşary işler ministrlikleriniň arasynda köp derejeli geňeşmeleriň Meýilnamasynyň durmuşa geçirilendigi baradaky Karara we 2018-nji ýyl üçin Meýilnama, şeýle-hem Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynda 2021-nji ýyly binagärlik we şäher gurluşygy ýyly diýip uglan etmek baradaky Karara gol çekdi.


text:
Hydyr Amangeldi-Gören kim görünen kim
Ýenе bir gün gеldi. Ýenе bir gün gеçеr. Eýýamlar gеlеr, Şammat diýip biriniň ýaşanyny bilýän ýekеjе adam hem galmaz. Ýok, gadymky şalaryňky, sоltanlaryňky ýaly, ölеnimdеn sоň asyrlar gеçsе-dе, mеni ýatladyp duran galalar galdyrmak ýaly, оtursam-tursam aklymdan çykmaýan güýçli höwеsim, arzuwym ýok. Ýogsa, ölеniňdеn sоň ýylyň sоwlup-sоwulmanka, özümi unutsalar, kän bir halabam durman, egеr ölеniňdеn sоň halap-halamazlyk diýlеn duýgy mеnde galsa. Niçigеm bоlsa, «Şundanam ahyry dynaýdyg-aý» diýşip, bеgеnip, üstümе gum sürеrlеr-ä öýdеmоk. Ýönе maňa bu gündеligi başladan zat yz galdyrmagym ýa ýatlanmagym däl. Içim-içimе syganоk. Öljеgiň-ä bеlli, ýaşaýanyňam näbеlli. Özümi – daş-töwеrеgim, maňa, çykdajy edip, bilim bеrеn döwlеt bеýlе-dе dursun, özümеm hasaba alamоk. Bоldum nämе, bоlmadym nämе?! Diňе mеn däl, indi näçе ýyldyr üzümli haýatlardan üzüm çöpi ýygnap, gapysyna basyp ýörеn gоňşym Ýaran aga bоldy nämе, bоlmady nämе?! Garry aýaly ölinçä çörеk bişirsе-dе indi оnuň tamdyr towulyk diýip ýygnan çöplеrini ýakyp gutarmaz, оl bоlsa şо-оl daşap ýör. Özünе «Nämе üçin bеýdip ýörünеm?» diýenоk, aýaly, çagalaram öwrеnşipdirlеr – hiç kimiň оnuň bilеn işi ýok. Mеnеm şеýlе ýokary bilimli hukukçy, ýönе indi näçе ýyl bäri gapymda kartоşka ekip günümi görüp ýörün. Mеni gеrеklеýänеm ýok, hiç kimiň mеniň bilеn işеm ýok. Bir Ýaran aga ikimiz bоlsak, jähеnnеm, tutuş millеt şеýlе. Hеr kim itmе-ýykylma, gün-güzеran, ýuwaş-ýuwaş diýen bоlup ýaşap ýör. Adama azaryň ýokmy – bоldy, adamlar sеni azar edinmеz. Оnsоň tamyň üçеginе çykyp: «Mеn öli däl, diridirin ha-aw! Diri ýaşasym gеlýär-lе, ha-aw!» diýip gygyrybеrеsiň gеlmеzmi. Häzirlikçе, ýazyp-ýazyp, içimi sоwadaýyn diýýän, ýönе tamyň üstünе çykylybеrsе-dе, gеň däl.


text:
Direliş-de, Ýaşaýyş-da Mendirin, Maňa iman eden ölse-de ýaşar!” Isa Mesih
Geliň Halasgär Isa Mesihiň bu sözleri aýdyp Özüniň hakykatdan hem Ýaşaýyşdygyny iş ýüzünde hem aýan edendigi baradaky taryhy waka seredip geçeliň. Bu taryhy okap öwrenmek bilen, gadyrly ildeşim sen hem hakykata göz ýetirersiň we Isa Mesihiň berjek ýaşaýşyny almak üçin Ony Ýaşaýyş we Direliş hökmünde kalbyňa iman arkaly kabul edersiň diýip umyt edýärin!
“Merýem bilen onuň uýasy Martanyň obasy bolan Beýtaniýadan Lazar atly bir adam syrkawdy. Merýem Rebbiň (Isanyň) üstüne atyr ysly ýag çalyp, Onuň aýagyny öz saçy bilen süpürip guradan aýaldy. Onuň dogany Lazar syrkawdy. Şeýlelikde, uýalar: “Ýa Reb, Seniň söýýän adamyň syrkaw ýatyr” diýip, Isa habar ýolladylar. Isa muny eşidende: “Bu syrkawlyk ölüm üçin däl-de, Hudaýyň Ogly ol arkaly şöhratlanar ýaly, Hudaýyň şöhraty üçindir” diýdi. Isa Martany, onuň uýasyny we Lazary gowy görýärdi. Onuň syrkawdygyny eşidende, Isa şol bolýan ýerinde iki gün galdy. Onsoň şägirtlerine: “Ýene Ýahuda gideliň” diýdi. Şägirtleri Oňa: “Mugallym, ehudylar Seni ýaňy daşlamaga synanyşdylar, Sen ýene-de şol ýere gitjek bolýarsyňmy?” diýdiler. Isa olara şeýle jogap berdi: “Gündizde on iki sagat bar dälmi? Gündiz gezýän adam büdremez, çünki ol bu dünýäniň Nuruny görýändir. Ýöne adam gije gezse, büdrär, çünki onda Nur ýokdur”. Soňra Isa olara: “Dostumyz Lazar uklap ýatyr, diňe şony oýarmak üçin barýaryn” diýdi. Şagirtleri Oňa: “Ýa Reb, ulan bolsa sagalar” diýdiler. Isa onuň ölendigi hakda gürrüň edýärdi, ýöne olar adaty ukudyr öýdýärdiler. Şeýlelikde, Isa olara açygyny aýtdy: “Lazar ölüpdir. Men siz iman edersiňiz diýip, şol ýerde bolmalygyma siziň üçin şat, ýöne indi onuň ýanyna gideliň”. Didimos (Ekiz) diýilýän şägirt Tomas ýoldaşlaryna: “Onuň bilen öler ýaly, biz-de gideliň” diýdi.
Isa gelende, Lazaryň gabyrda ýatanyna dört gün bolan eken. Beýtaniýa Iýerusalimden üç kilometre golaý uzakdady. Doganlarynyň ölümi zerarly, Marta bilen Merýeme göwünlik berjek bolup, bu ýere köp ýehudy gelipdi. Marta Isanyň gelýänini eşidip, Ony garşylamaga gitdi, Merýem bolsa öýde galdy. Marta Isa: “Ýa Reb, Sen şu ýerde bolan bolsaň, doganym ölmezdi. Hazir hem Hudaýdan näme dileseň, Onuň dilegiňi bitirjegini bilýärin” diýdi. Isa oňa: “Doganyň direler” diýdi. Marta bolsa: “Men ahyret güni boljak kyýamatda onuň direljegini bilýärin” diýdi. Isa oňa şeýle diýdi: “Direliş-de, ýaşaýyş-da Mendirin, Maňa iman eden ölse-de ýaşar. Her bir ýaşaýan we Maňa iman edýän asla ölmez. Sen muňa ynanýarsyňmy?” Ol Oňa “Hawa, ýa Reb, men Seniň Hudaýyň dünýä inen Ogly Mesihdigiňe iman etdim” diýdi. Ol muny aýdyp, gitdi-de, uýasy Merýemi ýaşyrynlyk bilen çagyryp: “Mugallym şu ýerde, seni çagyrýar” diýdi. Merýem muny eşiden badyna tiz ýerinden turup, Isanyň ýanyna gitdi. Isa entek oba barmandy, Ol heniz hem Martanyň garşylan ýerindedi. Öýde Merýemiň ýanynda bolup, oňa göwünlik berýän ehudylar onuň howul-halat ýerinden turup, çykyp gidenini görenlerinde, aglamak üçin gabra tarap barýandyr öýdüp, onuň yzyndan gitdiler. Merýem Isanyň duran ýerine gelende, Ony gördi, Onuň aýagyna ýykylyp: “Ýa Reb, Sen şu ýerde, doganym ölmezdi” diýdi. Isa onuň we onuň bilen bile gelen ehudylaryň aglaýanyny görende, çüňňür gynanyp, ýüregi gyýyldy. Ol: “Ony nirede jaýladyňyz?” diýip sorady. Oňa: “Ýa Reb, bar-da, Özüň göräý” diýdiler. Isa aglady. Ehudylar: “Ol ony, gör, nähili söýýän eken!” diýişdiler. Käbirleri bolsa: “Körüň gözüni açan bu Adam munuň-da ölmezligi üçin bir zat edip bilmezmidi?” diýişdiler.
Şol wagt Isa ýene-de gynanyp, gabryň ýanyna bardy. Gabyr bir gowakdy, onuň agzyna bolsa daş goýupdylar. Isa: “Daşy aýryň” diýdi. Merhumyň uýasy Marta Oňa: “Ýa Reb, ol indi porsandyr, onuň gabyrda ýatanyna dört gün boldy” diýdi. Isa oňa: “Men saňa “Iman etseň, Hudaýyň şöhratyny görersiň” diýmedimmi?” diýdi. Şeýlelikde, daşy aýyrdylar. Isa gözüni Göge dikip, şeýle diýdi: “Eý Ata, dielgimi eşideniň üçin Saňa şükür edýärin. Meni hemişe eşidýändigiňi bilýärin, ýöne Men muny töwerekdäki halaýyk sebäpli, Meni Seniň iberendigiňe ynansynlar diýip aýtdym”. Şu sözlerden soň Ol gaty ses bilen: “Lazar, daşaryk çyk!” diýip gygyrdy. Elleri, aýaklary kepene dolanan, ýüzi ýaglyk bilen saralan öli gabyrdan çykdy. Isa olara: “Onuň daňylaryny çözüň-de, goýberiň, gitsin” diýdi. Şeýlelikde, Merýemiň ýanyna gelen, Isanyň eden işini gören ehudylaryň köpüsi Oňa iman etdiler…
Gadyrdan ildeşim, sen hem iň bolmanda Isanyň, hiç kimiň hiç haçan ýerine ýetirmedik gudratly işini görüp Oňa Ýaşaýyş Beriji hökmünde iman edýärsiňmi? Ölseňde ýene-de direlmek isleýärmisiň? Asla ölümiň bolmajak baky ýaşaýşyna eýe bolmak isleýärmisiň?
Her gezek bolşy ýaly, Isa bu gezek hem aýdan sözüni iş ýüzünde subut edip görkezdi. Biziň Isanyň Halasgärdigine ynanmagymyz üçin Hoş Habar ähli zady aýan etdi. Indi bolsa seniň saýlawyň, bu aýan bolan Nury görüp kabul edersiňmi we Nurda gezmek isleýärmisiň ýada bu Nury ret edip garaňkylykda galmak isleýärmisiň?
Kabul etmek isleseň Isa Mesihiň seniň Halasgäriňdigine we Onuň aýdan sözlerine we eden işlerine kalbyňdan ynan we agzyň bilen Isa Mesihiň Rebdigini ykrar et we Onuň seniň hem günäleriň üçin Öz janyny haçda gurban etmek bilen we ganyny gökmek bilen töländigine we jaýlanyp üçünji güni direlendigine ynan we bulary öz sözüň bilen Hudaýa aýt! Hudaý ýüzlenmäge we gepleşmäge dileg-doga diýilýär, eger sen Isa Mesihiň adyndan Oňa ýüzlenseň Ol seni diňlär we dilegiňi saňa berer!


text:
Mary welaýatynda galla oragynyň başlanandygyna seretmezden, ilat un ýetmezçiliginden kösenýär.
Mary welaýatynyň Ýolöten etrabynyň Baýraç obasynyň ýaşaýjysy öz adynyň efirde tutulmazlygyny sorap, Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde şeýle gürrüň berdi: "Ozal adam başyna 10 kilogramdan berlen un normasy soňky 3 aýda 5 kilograma çenli azaldyldy. Köp çagaly uly hojalyklara adam başyna berilmeli edilen 5 kilogram un elbetde ýeterlik däl”.
"Oba ýaşaýjylarynyň esasy iýmiti undan bişirilýän çörekdir, somsa ýaly iýmitler bolup durýanlygy üçin, adam başyna aýda berilmeli edilen 5 kilogram un hojalyklara ýarym aýa hem ýetmeýär. Emma, adam başyna şol berilmeli diýlen 5kilogram uny hem wagtynda alyp bilmän kösenýäris” diýip, ýaşaýjy dowam edýär.
"Aprel aýynyň dowamynda oba dükanyna gatnap, berilmeli norma uny alyp bilmän, ol normany maý aýyna geçip aldyk. Indem maý aýy gutaryp barýar, biz bir aý bäri her gün dükanyň gapysyny saklap, özümize berilmeli uny alyp bilmän kösenip otyrys. Dükana gelmeli un haçan gelerkä diýip, dükany garawullap, hojalygyň ähli işinden hem galýarys. Uzakly güni ýolda bolup, ne mellegimize seredip bilýäris, ne-de malymyza seredip bilýäris. Bu hem hojalyga uly zyýan ýetirýär. Wagtynda ekmeseň, ýa ekiniňi otamasaň, erteki gün çagalaryň iýjek ak-gögünden hem kesilýärsiň” diýip, maryly ýaşaýjy gürrüň berdi.
"Dükan müdiriniň gelýän unlary hem nirä ýitirim edýändigini anyklap bolmaýar. Her gün 'Garaşyň un geler' diýen jogaby alýarys. Käte sabyr-käsämiz dolup, gatyrganyp başlasak, onda dükan müdiri 'Men näme edeýin hepdede 20 halta un berýärler, men ony haýsy biriňize ýetireýin' diýip, özünde günä ýokdugyny aýdýar. Bu ýerde müň hojalyga golaý oba, hepdede 20 halta un berýän emeldarlary günäkärlejekmi, ýa dükan müdirini günäkärlejekmi, ýaşaýjylar mundan baş çykaryp bilmeýärler. Emma, un ýetmezçiliginden kösenýän ýeke biziň hojalygymyz däl” diýip, ýaşaýjy sözüne goşýar.
Dükan müdiriniň “sowatsyzlygy” sebäpli hem özleriniň juda kösenýändiklerini ýaşaýjy aýdýar: “Biziň familiýamyz alfawidiň yzky sanawlarynda durýar. Un dükana düşäýen halatynda basa-baslygy togtatjak bolup, dükan müdiri her gezek familiýalary alfawit boýunça çagyryp başlaýar welin, her gezek hem “A“ harpyndan başlanýan familiýalar okalýarda, beýleki harplardan başlanýan familiýalara aýda bir gezek hem gezek ýetenok. Türkmengalanyň un zawodynda öndürilýän unlar bolsa Ýolöteniň bazarynda 25 kilogramlyk haltalar 100 manatdan satylýar. Beýle gymmat bahadan un satyn alyp, çagalary çörekden doýurmaga bolsa her bir maşgalanyň güýji ýetmeýär”.
“Ilaty geň galdyrýan esasy zat bolsa, özümizde öndürildi diýilýän unyň şeýle gymmat bahadan satuwa çykarylmagy” diýip, ýaşaýjy obada bugdaý oragy başlanan bolsa-da un ýetmezçiligniň artýandygyna ünsi çekýär.
“Ilatyň bu kösençliklerinden bolsa, habar alýan hiç bir resmi ýok. Ne deputatlar görünýär halkyň arasynda, nede häkimler görünýär. Her bir zada burnuny sokup ilaty gorkuzyp ýören ýörite gullugyň işgärleri hem oba gezelenje gelýän daşary ýurt habar beriş serişdeleri bilen hyzmatdaşlyk edýän žurnalistleri garawullamaga gelýärler. Emma, ilatyň halyndan habar alyp, un ýetmezçiligi ýaly meseleleri çözmäge olaryň wagty ýok bolmaly” diýip, ýaşaýjy aýdýar.
Käbir maglumatlara görä Mary welaýatynyň, Ahal welaýatynyň un zawodlarynda Gazagystandan satyn alnan bugdaýdan un öndürlip başlanypdyr. Şol sebäpli bazarlara çykarylýan unlar gymmat bahadan satylýar.


text:
"Türkmenistanyň Hronikasy" neşiriniň çap eden maglumatynda, Türkmenistanyň raýatlarynyň daşary ýurtlarda puly nagtlaşdyryp bilmeýändigi aýdylýar.
Neşirde "Türkmenistanyň Hronikasynyň" habarçylarynyň "Türkmenistanyň daşary ýurtlardaky raýatlary bankomatlardan pul çekip ýa-da nagt däl hasaplaşyk boýunça töleglerini amala aşyryp bilmeýärler. Soňky iki hepdede adamlar eýýäm birnäçe gezek pul nagtlaşdyrmakda problema duçar boldular. Adamlar türkmen banklaryna telefon etdiler. Emma bank işgärleri olara "problemanyň bankomatlar bilen aragatnaşygyň ýaramazlygyndandygyny" düşündirdiler" diýen maglumat çap edilipdir.
Azatlyk Radiosynyň Stambuldaky çeşmeleri hem bu ýagdaýyň dogrudygyny tassyklaýarlar we bu ugurda bildirilýän nägilelikleriň 14-nji noýabrdan bäri hasam köpelýändigine ünsi çekýärler.
Stambulyň Aksaraý diýen ýerindäki bankomatlaryň öňünde pul çekmek üçin garaşyp duranlardan birnäçe türkmen raýaty özleriniň eýýäm geçen hepdäniň başyndan bäri plastik bank kartyndan nagt pul çekip bilmeýändigini aýdyp, türk bankomatlarynyň ekranynda türkçe görkezilýän "Siziň bankyňyz şu wagt bu işi amala aşyrmagyňyza rugsat bermeýär. Soň täzeden synanşyp görmegiňizi haýyş edýäris" diýen ýazgynyň suratyny hem Azatlyk Radiosynyň redaksiýasyna iberdiler.
Azatlyk Radiosyna Stambuldan ýüz tutan bir türkmen raýatyň aýtmagyna görä, ol eýýäm bir hepdeden bäri özüniň plastik bank kartyndan puluny nagtlaşdyryp bilmeýär.
"Plastik kartyňy sokup, puluňy nagtlaşdyrjak bolsaň, türk bankomatlary öz bankymyzyň muňa rugsat bermeýändigini duýdurýar. "Belki, tehniki bir näsazlyk ýa-da bejeriş işi geçirilýändir, soň ýene-de synanşyp göreýin" diýip, gün tapawutly wagtda birnäçe gezek synanşyp gördüm. Emma welin ýene kartymdaky pulumy nagtlaşdyryp bilmedim. Soň gaty gaharym gelip, türkmen bankynyň plastik kartynyň ýüzündäki telefon belgisine jaň etdim. Bankyň işgäri "Plastik kart diýen zat indi doly ýatyryldy" diýip jogap berdi. "Içindäki pulum näme boljak indi?" diýsem, "Bäri gelen wagtyň alarsyň" diýýär. Men bärde nagt puluň maňa hökman gerekdigini aýtsam, bankyň işgäri telefonda "Ol ýerini biz bilemizok" diýdi. Menem: "Diňe Türkmenistana baryp alyp bilýänmi?" diýsem, "Hawa, puly berenje ýeriňden alarsyň" diýdi-de, telefony öçürip goýberdi" diýip, Stambulda plastik kartyndaky puluny nagtlaşdyryp bilmän kösenýändigini aýdýan bir türkmen raýaty Azatlyk Radiosyna gürrüň berýär.
Azatlyk Radiosynyň Stambuldaky çeşmesi bilen gürrüňdeş bolan bir türkmen söwdagär hem "Men Stambula gelenimden soň söwda-satyk üçin biraz pul nagtlaşdyrypdym plastik kartymdan. Soň galanja 800 amerikan dollaryna golaý pulumy-da nagtlaşdyjak bolsam, öz bankymyz petikläp goýupdyr" diýip, Azatlyk Radiosyna gürrüň berýär. Onuň öňe sürmegine görä, yzygiderli edilýän jaňlar sebäpli indi Türkmenistanyň banklary hem daşary ýurtlardan jaň edýänlere jogap bermeýärler.
"Diňe Stambulda şeýle ýagdaý ýüze çykanok. Belarussiýada okaýan türkmen studentleri hem plastik kartlardan günde 50 amerikan dollaryny nagtlaşdyryp bilenoklar. Indi puly bolanlar we biziň ýaly söwda-satyk edýänler ýurtdan nagt pul çykaryp, daşary ýurt banklarynda hasap açyp, şolaryň üsti bilen işlemäge gönükdi. Russiýada we Türkiýede söwda edýänler indi ýerli banklarda açan hasaplarynyň üsti bilen biznesini aýlap ugradylar. Olar ylaýta-da Türkmenistan bilen işleşmeýän banklary saýlap almaga ýykgyn edýärler. Türkmenistanyň banklary gadagançylyklary bilen öz düýbüne palta urdy. Stambula gaýtmankak, iň azyndan bir duýduryş edilen bolsa bizem karta bil baglaman, bir çäre tapardyk. Pul gadagançylyklary sebäpli köp adam daşary ýurtlarda kyn ýagdaýda galdy" diýip, ol söwdagär Azatlyk Radiosyna beren maglumatynda aýdýar.
Howpsuzlyk sebäpli adynyň agzalmazlygyny soran bir türkmen raýatyň aýtmagyna görä, bökdençlik diňe plastik kartlardaky puly nagtlaşdyrmak bilen çäklenmeýär, ýagny nagt däl amallara hem rugsat berilmeýär. Ol özüniň birnäçe günden bäri dürli ýerde öz karty bilen söwda etmek islän mahaly nagt däl amalyň hem başa barmandygyny aýdýar. Ol bank karty bilen nagt däl amaly edip bilmeýändigi üçin, Türkmenistandaky banka jaň eden mahaly: "Kartdan indi nagt däl amaly edip bilmersiň. Bärdäki hossarlaryň birine ýa-da kim seniň kartyňa pul geçiren bolsa, şoňa ygtyýarnama ugrat. Ol hem pul geçirendigi baradaky kagyzyny alyp banka barsyn we iberen puluny yzyna alsyn" görnüşinde jogap berlendigini öňe sürýär.
Ýatlap geçsek, Türkmen hökümeti noýabr aýynyň başynda raýatlaryň daşary ýurtlaryň bankomatlaryndan nagtlaşdyryp bilýän maliýe serişdeleriniň möçberine nobatdaky çäklendirmeleri girizdi. Türkmenistanyň Döwlet Daşary Ykdysady Iş Bankynyň resmi websaýtynda ýerleşdirilen maglumata görä, mundan beýläk daşary ýurtlarda bank kartlary bilen bir gije-gündiziň dowamynda ediljek nagt amallar 100 dollardan 50 dollara, nagt däl amallar hem 500 dollardan, 200 dollara çenli kemeldildi.
Sözi jemläp aýtsak, türkmen raýatlarynyň daşary ýurtlarda ýüzbe-ýüz bolýan şeýle pul problemalary barasynda, Türkmenistanyň döwlet kontrollygyndaky metbugatynda hiç hili söz açylmaýar. Şol bir wagtyň özünde degişli türkmen resmilerden hem bu ýagdaý bilen baglanşykly nähilidir bir kommentariýa almak Azatlyk Radiosyna başartmaýar.


text:
Sportuň, hereketiň ynsan saglygyna edýän netijeli täsiri hormatly Prezidentimiziň “Bagtyýarlyk saglykdan başlanýar”, “Sport dostluga, saglyga we gözellige tarap ýoldur” atly eserlerinde aýdyň beýanyny tapýar.
Häzirki döwrümizde Gahryman Arkadagymyzyň yzygiderli tagallasy netijesinde, ata Watanymyzda ähli ugurlar bilen bir hatarda, saglygy goraýyş ulgamynda usuly we amaly ylmy işler durmuşa ornaşdyrylýar. Şeýle işler “Saglyk” Döwlet maksatnamasynyň üstünlikli durmuşa geçirilýändigine güwä geçýär.
“Saglyk” Döwlet maksatnamasynyň baş maksady ilatyň saglygyny düýpli gowulandyrmak we adamyň ömür dowamlylygyny ýokarlandyrmakdan ybaratdyr. Hemmetaraplaýyn ösen sagdyn nesli terbiýelemek üçin sagdyn durmuş ýörelgesini we şertleri döretmek milli Liderimiziň döwlet syýasatynyň esasy wezipeleriniň biri bolup durýar.
Döwletimizde köpçülikleýin sport we bedenterbiýe ulgamlarynyň, lukmançylyk merkezleriniň maddy-enjamlaýyn binýadynyň giňelmegi bilen, gözel paýtagtymyzda we welaýatlarda häzirki zaman sport toplumlary we saglygy dikeldiş merkezleriniň toplumlaýyn binýady emele geldi.
Mälim bolşy ýaly, milli Liderimiziň başlangyjy bilen her ýylda ýurdumyzda Bütindünýä saglyk güni bellenilip, ol köp sanly sport we medeni-dynç alyş çäreleri bilen utgaşýar. Bu işler her ýylda täze mazmuna eýe bolýar. Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň 29-njy martda geçirilen mejlisinde aprel aýynda ýurdumyzda “Türkmenistan – ruhubelentligiň we sagdynlygyň ýurdy” atly IX milli oýunlaryň hem-de uniwersiadanyň çäklerinde sportuň dürli görnüşleri boýunça ýaryşlaryň, Saglyk ýoluna ýörişleriň, Beýik Ýüpek ýolunyň ugry boýunça welosipedli ýörişleri we ylgaw ýaryşlaryny geçirmegiň göz öňünde tutulýandygy aýdyldy.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, sport gujur-gaýratyň, gözelligiň, sagdynlygyň, ruhubelentligiň gözbaşydyr. Çünki, sport ynsanyň durmuşyny bütinleý üýtgedýän fiziki hem ruhy güýçdür. Sporta ykbalyny baglan ynsanyň pikirlenişi, dünýägaraýşy, pähim-parasady has tapawutlydyr. Sport sagdynlygyň sakasy, ruhubelentligiň gorudyr. Sport bilen meşgullanmak adamlary ruhubelentlige eýe etmek bilen bir hatarda, olaryň işjeňliginiň artmagynda-da uly ähmiýete eýedir. Ir säher oýanyp, bedenterbiýe maşklaryny ýerine ýetirmek, arassa howadan dem alyp gezelenç etmek her bir ynsanyň ruhy dünýäsine oňyn täsirini ýetirýär. Durmuşda sportuň ähmiýeti diýseň uly. Sport bilen yzygiderli meşgullanýan adamyň gan aýlanyşy kadaly ýagdaýa eýe bolup, ol agyry-ynjylardan, sökelliklerden daşda bolýar. Sport ýüzüň nurlanmagyny üpjün edip, gan damarlarynyň kadaly işleýşini ýola goýýar.
Hereket – syna sagatlygyna kepildir. Adam ençe menzil beýiklikdäki ýere, aýdalyň – baýra, daga çykmagy endigine öwürse, onuň peýdasy görnetin bildirip ugraýar. Welosipedli ýörişe, gezelenje çykmak bolsa, syna sagdynlygy bilen bir hatarda, ynsana ruhy taýdan galkynmalary-da bagyş edýär. Häzirki zaman dünýäsinde welosipedli ýöriş sportuň iň bir meşhur ugry hökmünde bellidir.
Bilşimiz ýaly, 2013-nji ýylyň 3-nji awgustynda hormatly Prezidentimiz öz egindeşleri bilen ak mermerli paýtagtymyz Aşgabadyň şaýollary boýunça welosipedli gezelenji amala aşyryp, ähli ilimize nusgalyk göreldesini görkezdi. Şol ýylyň 11-nji awgustynda bolsa, sporta höwesekleriň 8 müň 500-den gowragy ýagşy göreldä eýerip, köpçülikleýin welosiped ýörişine çykdy.
Sagdyn durmuş ýörelgesiniň dabaralanmagynyň tarapdary hem-de wagyz edijisi bolan Arkadag Prezidentimiz öz çykyşlarynda sportuň welosipedli ýörişi yzygiderli geçirilse, onuň ähmiýetiniň uly boljakdygyny belledi. Hormatly Prezidentimiziň bu ajaýyp teklibi raýatlar tarapyndan uly goldaw tapyp, geçen 2017-nji ýylyň 29-njy iýulynda Diýarymyzyň ähli künjeginde welosipedli ýöriş giň gerim aldy.
Geçen ýylyň sentýabr aýynda paýtagtymyz Aşgabatda geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny buýsanç bilen ýatlamak isleýäris. Bilşimiz ýaly, bu oýnuň başlanmagyna 50 gün galanda, paýtagtymyz Aşgabatda we welaýatlarda köpçülikleýin welosipedli ýöriş guraldy. Bu işleriň ählisi ýurdumyzda sportuň bu görnüşiniň bagtyýar ýaşaýşymyz bilen sazlaşyga eýedigini görkezdi.
Hormatly Prezidentimiz şu ýylyň 2-nji aprelinde geçiren wideoşekilli iş maslahatynda hem Türkmenistanyň döwlet syýasatynda, şol sanda ilatyň saglygyny goramak, türkmenistanlylaryň beden we ruhy taýdan sagdyn neslini terbiýelemek boýunça durmuş meseleleriniň amala aşyrylmagynyň ileri tutulýandygyny aýratyn belledi.
Bagtyýar raýatlarymyzyň saglygy biziň baş baýlygymyzdyr. Çünki ýurdumyzda Arkadag Prezidentimiziň baştutanlygynda durmuşa geçirilýän işleriň düýp özeni ynsan saglygyna gönükdirilendir.
Goý, ynsan saglygyny ilkinji orunda goýup, raýatlarymyzyň uzak ömür sürmegi, bagtyýar ýaşamagy üçin taýsyz tagallalary edýän Gahryman Arkadagymyzyň jany sag, ömri uzak bolsun! Belent tutumly işleri hemişe uly rowaçlyklara beslensin!
Ene ORAZBERDIÝEWA,
Halkara nebit we gaz
uniwersitetiniň uly mugallymy.


text:
Ykdysady maglumatlar we informasiýalar barada düşünjeler, olaryň düzümi, görnüşi, ölçenilişi
Ýazylan wagty: 27 сентября 2018 Ýazan Mayichka
Ykdysady maglumatlar we informasiýalar barada düşünjeler, olaryň düzümi, görnüşi, ölçenilişi Informatika we informasiýa tehnologiýalary dersi informasiýalar, olaryň ýygnalyşy, ýatda saklanylyşy, işlenip taýýarlanylyşy hem-de kompýuter tehnikalarynyň kömegi bilen aňlatmak baradaky ylymdyr. Informatika kompýuterler hem-de informasion ulgamlar bilen iş salyşýar. Informatikada maglumatlar, informasiýalar we bilimler esasy düşünjeler bolup durýar. Maglumat düşünjesi data diýen latyn sözünden gelip çykyp fakt – bolan zady aňladýar. Informasiýa düşünjesi information diýen latyn sözünden gelip çykyp düşündirmäni, beýan etmäni aňladýar. Informatikada maglumatlar kesgitli maglumat göterijide bellige alnan, ýatda saklamaga, ibermäge we işläp taýyarlamaga ýaramly habarlaryň toplumy bolup durýar. Informasiýa bolsa maglumatlaryň özgerdilişiniň we derňelişiniň netijesidir. Maglumatlardan tapawutlylykda informasiýa anyk meseleler cözülende maglumatlary işläp taýýarlamagyň netijesidir. Informasiýany adamzady daşky gurşawyndaky obýektler we hadysalar baradaky kesgitsizligiň derejesini azaldýan ululyk hökmünde hem seretmek mümkin. Informasiýa bilen obýektleriň we hadysalaryň parametrleri, häsiýetleri we ýagdaýlary beýan edilýär. Informatikada bilim düşünjesi işläp taýýarlanyp bellige alnan hem-de tejribede barlanyp görlen informasiýa bolup durýar. Bilim durmuşda çözgüdi kabul etmek üçin zerurlykdyr. Bilim akyla degişli gymmatlykdyr. Bilim kitaplar, gazet-žurnallar, radio-teleýaýlymlar, okatmak üsti bilen köpçülige ýetirilýär. Edara, kärhanalarda we guramalarda işleýän hünärmenler bilimiň anyk ugurlaryndan hünärmendirler, olaryň bilimi we toplan tejribesi gündelik ýüze çykýan meseleleri dogry çözmekde zerurdyr. Bar bolan informasiýalara daýanyp mümkin bolan çözgütleri saýlamaga durmuşda çözgüdi kabul etmek diýilýär. Informasiýa düşünjesi signal, habar we maglumatlar düşünjeleri bilen arabaglanyşykly bolup durýar. Signal sözi signum diýen latyn sözünden gelip çykyp informasiýany özünde saklaýan islendik prosesdir. Habar – kesgitli görnüşde aňladylyp ibermek üçin niýetlenilen indormasiýadyr. Maglumatlar – formallaşan görnüşinde aňladylyp, tehniki serişdelerde işläp taýýarlamak üçin niýetlenilen informasiýalardyr.
Okalan sany: 23 Jogaplar: ( 0 )


text:
Kreml Russiýanyň we prezident Wladimir Putiniň Birleşen Ştatlaryň prezidentlige saýlaw kampaniýasynyň “aýrylmaz bir bölegine” öwrülendigi baradaky hakykata gynanýandygyny aýtdy.
“Gynansakda, biz Russiýanyň kartasy we biziň prezidentimiziň adyny agzamak Amerikanyň saýlaw kampaniýasynyň aýrylmaz bir bölegine öwrülendigini bilýäris” diýip, 5-nji oktýabrda Kremliň metbugat wekili Dmitriý Peskow aýtdy.
Peskow bu bardaky çykyşy, 4-nji oktýabrda ABŞ-nyň Respublikan partiýasynyň prezidentlige kandidaty Donald Trump Siriýada ok atyşygy bes etmek barada Russiýanyň ABŞ bilen gelen ylalaşygyny bozandygyny we Putiniň ABŞ liderlerine hormat goýmaýandygyny aýtmagynyň yzýanyna gabat geldi.


text:
Eýranyň günorta-günbataryndaky Fars welaýatynda ýerleşýän Kazerun şäherinde bolan ýowuz protestde azyndan bir adam öldi we başga-da alty sanysy ýaralandy diýip, 17-nji maýda Eýranyň mediasy habar berýär.
Fars welaýatynyň häkimi Esmail Tabadar 17-nji maýda ýarym resmi “ISNA” habar agentligine beren interwýusynda protestde azyndan bir adamyň ölendigini tassyklady. Şeýle-de, ol şäheriň “käbir böleklerinde henizem protestleriň dowam edýändigini” aýtdy.
Şol bir wagtyň özünde, ol “ýagdaýa kontrollyk edilýändigini” belläp, “adamlar protestler barada sosial ulgamlarda aýdylýan zatlara ynanmaly däldir” diýdi.
Eýranyň ýarym resmi “Fars” habar agentligi protestçiler tarapyndan polisiýa merkeziniň otlanandygyny habar berdi. Bu agentligiň maglumatyna görä, 16-njy maýda giçlik Tähranyň ortaça 900 kilometr günortasyndaky Kazerun şäherinde “kiçi sanly” protestçiler ýygnanypdyr.


text:
Rejepmyrat Durdyýew çagalar we ýetginjekleriň ýazyjysydyr. Ol 1946-njy ýylda Mary welaýatynyň Wekilbazar etrabynda doguldy. Edil beýleki oba çagalary ýaly mekdepdäki bilimini zähmet bilen baglanyşdyrdy. Okuwdan soň boş wagtlary oba meýdanynda suw tutdy, otag otady, pagta ýygdy. Orta mekdebi tamamlandan soň, iki ýyl obada işledi. 1964-nji ýylda Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetine okuwa girdi. Şol ýyllardan ol döredijilik işine girişýär. 1969njy ýylda uniwersiteti tamamlandan soň, «Pioner» we şuňa meňzeş gazetlerde işleýär. Häzir ol «Magaryf» neşirýatynyň işgäri.
R. Durdyýewiň ilkinji kitaby 1976-njy ýylda «Sähra ýyldyzy» ady bilen çap edildi. Bu powestinden soňra ol çagalaryň we ýetginçekleriň durmuşyna degişli «Oragatdy» (1978), «Nowça» (1980), «Mukaddes der» (1981), «Men baharda gelerin» (1983), «Durmuş bosagasy» (1983), «Ilkinji bahar» (1984), «Durnalar gaýdyp gelende» (1985), «Torgaý owazy» (1991) ýaly birnäçe kitaplary döretdi. Rejepmyrat Durdyýew uly baýragyň eýesi.
Rejepmyrat Durdyýewiň «Oragatdy» powesti ýazyjyny aýratyn meşhurlyga eýe etdi. Bu eser türkmen okyjysyna ýetensoň: Moskwanyň «Detskaýa literatura» neşirýatynda 1983-nji ýyly rus dilinde çap edildi. Soňra Germaniýada nemes dilinde çykdy. Powestiň şeýle adygandygyna garamazdan ýazyjy ony bütinleý ýaňadan işledi. Eseri has hem çeperleşdirdi, täze täze wakalar bilen baýlaşdyrdy. Täzeçe öwüşgüne eýe bolan powest 1991-nji ýylda ikinji gezek neşir edildi.
Powestde Annakdyr Meleje ýaly çaga, Dürje ejedir Töremyrat mugallym ýaly uly adamlaryň täsin obrazlary ýiti ýumoryň üsti bilen çeper açylyp görkezilýär. Belli çagalar ýazyjysy Nury Baýramow: «Men şu powesti okanymdaky ýaly, şeýle çynym bilen hezil edip gülenim ýadyma düşenok. Bu örän uly zat. Bize häzir esasy ýetmeýän zat şol ajaýyp gülküdir» diýip, uly baha berýär. Powest diýseň ýeňil okalýar. Dili çeper. Meňzetmelere baý, böleklerdäki «aşygyň alçy gopmak», «soňuna sogan ekmek», «toýnagyny gyzdyrmak», «ýalkasa ýaz, gargasa gyş» ýaly ganatly söz düzümleri eseriň täsirliligini has-da artdyrýar.
Alynan çeşme: Rahman Klyçew, Nurýagdy Gurbanberdiýew.
Edebiýat: Umumy bilim berýän mekdepleriň 6-njy synp okuwçylary üçin okuw kitaby. Daşkent. 2013 ýyl.
Taýýarlan: Gurban Geldiýew.
Rejepmyrat Durdyýew barada
Rejepmyrat Durdyýew çagalar we ýetginjekleriň ýazyjysydyr. Ol 1946-njy ýylda Mary welaýatynyň Wekilbazar etrabynda doguldy. Edil beýleki oba çagalary ýaly mekdepdäki bilimini zähmet bilen baglanyşdyrdy. Okuwdan soň boş wagtlary oba meýdanynda suw tutdy, otag otady, pagta ýygdy. Orta mekdebi tamamlandan soň, iki ýyl obada işledi. 1964-nji ýylda Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetine okuwa girdi. Şol ýyllardan ol döredijilik işine girişýär. 1969njy ýylda uniwersiteti tamamlandan soň, «Pioner» we şuňa meňzeş gazetlerde işleýär. Häzir ol «Magaryf» neşirýatynyň işgäri.
-
garayolly68
7 months ago
- Rejepmyrat Durdyyewiñ kan eserlerini oz wagtynda oran gyzygyp okayardym. Ol juda tasirli yazyardy.


text:
Türkmenistanyň paýtagtynda geçirilen Dünýä türkmenleriniň ynsanperwer birleşiginiň (DTYB) XXI maslahatynda hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlary maslahatlaşyldy. Maslahatyň işine daşary ýurtlardaky türkmen kowçumlaryndan hem-de Watanymyzyň ähli künjeginden gelen wekiller gatnaşdylar.
Maslahatyň barşynda ýurdumyzyň çäklerinden daşarda hem abraýly halkara gurama bolan Dünýä türkmenleriniň ynsanperwer birleşiginiň işi hakyndaky hasabat diňlenildi. Onda bellenilişi ýaly, dünýäniň 14 ýurdunda DTYB-nyň bölümleriniň 27-si hereket edýär. Onuň düzüminde 300-den gowrak topar we ýüzlerçe agzalar, şol sanda daşary ýurtly ildeşlerimiziň 400-e golaýy bar.
Ildeşlerimiziň jebisleşmegini üpjün etmek, dünýäde türkmen halkynyň taryhyny we medeniýetini, däp-dessurlaryny, ýurdumyzyň bu gün gazanan üstünliklerini wagyz etmek daşary ýurtly kowçumlar bilen alnyp barylýan işleriň möhüm ugurlary bolup durýar.
Soňky ýyllarda ylym we bilim, medeniýet hem-de sungat, ykdysadyýet we telekeçilik, sport we syýahatçylyk ulgamlarynda DTYB-nyň daşary ýurt bölümleri bilen aragatnaşyklar işjeňleşdi. Owganystandan, Birleşen Arap Emirliklerinden we Saud Arabystanyndan gelen wekiller DTYB-nyň daşary ýurtlardaky bölümleriniň işi hakynda gürrüň berdiler.
Maslahata gatnaşyjylar Owganystanyň durmuş-ykdysady taýdan dikeldilmegine berilýän ýardamy we goldawy, ýurdumyzyň serişdeleriniň hasabyna birnäçe ýurtlarda durmuş-medeni ähmiýetli desgalaryň bina edilmegini Türkmenistanyň parahatçylyk we ynsanperwer syýasatynyň üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň mysaly hökmünde bellediler.
Çykyşlarda iri ulag ulgamynda we energetika pudagynda Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyçlarynyň ähmiýeti nygtaldy. Bu ugurda, hususan-da, sebitde parahatçylygyň we durnuklylygyň, dostlugyň we abadançylygyň pugtalandyrylmagyna gönükdirilen Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisini görkezmek bolar.
Dünýä türkmenleriniň ynsanperwer birleşiginiň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ýer ýüzündäki ildeşlerimiziň jebisleşmegine, dürli ugurlarda olaryň aragatnaşyklarynyň işjeňleşmegine uly üns berýär. Milli Liderimiziň başlangyçlary esasynda türkmen kowçumlaryna öz dillerini we özboluşly däp-dessurlaryny gorap saklamaga, durmuş-medeni ähmiýetli desgalary gurmaga kömek berilýär. Diňe şu ýylyň özünde Russiýa Federasiýasynyň Astrahan oblastynyň Priwolžsk raýonynyň Funtowo obasynda — bu sebitde köp sanly türkmen kowçumynyň ýaşaýan ýerinde Magtymguly Pyragy adyndaky umumybilim berýän orta mekdep açyldy. Türkmenistanyň Prezidentiniň başlangyjy esasynda bu mekdep türkmen gurluşykçylary tarapyndan bina edildi.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow belli “Rohde & Schwarz” nemes kompaniýasynyň “Howpsuz aragatnaşyk enjamlary, ýerleýiş we taslamalar” departamentiniň uly wise-prezidenti Hartmut Ýeşkeni kabul etdi.
Kabul edişlikde bilelikde işlemegiň tejribesini hem-de uly mümkinçiliklerini nazara almak bilen, özara bähbitli hyzmatdaşlygyň geljegi hakynda pikir alyşmalaryň barşynda “Rohde & Schwarz” kompaniýasynyň sazlaşykly ösýän türkmen bazarynda ornuny berkitmäge çalyşýandygy tassyklanyldy.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz maglumat tehnologiýalary we simsiz aragatnaşyk, elektron barlag-ölçeg enjamlary, gepleşikleriň ýokary hilli, sanly hem-de takyk alnyp berilmegini üpjün edýän tele we radio ýaýlymlary üçin enjamlary öndürmek ýaly ugurlarda dünýäde öňdebaryjylaryň biri bolýan kompaniýanyň işiniň esasy ugurlary bilen tanyşdyryldy. Innowasion çözgütleri üstünlikli işläp taýýarlaýjy hökmünde tanalýan “Rohde & Schwarz” kompaniýasynyň Germaniýanyň çäklerinden alyslarda hem wekilhanalary bolup, öz hyzmatdaşlaryna degişli hyzmatlaryň dürli görnüşlerini hödürleýär.
Döwlet Baştutanymyz ikitaraplaýyn gatnaşyklar baradaky meselelere netijeli çemeleşmäni goldamak bilen, iň gowy inženerçilik we ylmy-tehniki pikiriň gazananlaryny ornaşdyrmagy ugur edinýän Türkmenistanyň dünýäniň öňdebaryjy işewürleri, şol sanda “Rohde & Schwarz” üçin hem hemişe açykdygyny aýtdy. Biziň ýurdumyz toplumlaýyn özgertmeleri we maksatnamalary amala aşyrmak bilen, durmuşyň ähli ugurlaryna, şol sanda aragatnaşyk hem-de telekommunikasiýalar, ýokary tizlikli maglumat we multimediýa tehnologiýalary ýaly ugurlara täzelikleri işjeň ornaşdyrmaga gyzyklanma bildirýär. Munuň özi köpugurly hyzmatdaşlyk üçin amatly şertleri döredýär, bu bolsa nemes kompaniýasynyň baý tejribesiniň iş ýüzünde peýdaly boljakdygyny görkezýär.
Duşuşygyň ahyrynda jenap Hartmut Ýeşke Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa netijeli we düýpli söhbetdeşlik üçin tüýs ýürekden hoşallygyny beýan edip, “Rohde & Schwarz” kompaniýasynyň Türkmenistany ygtybarly we geljegi uly işewür hyzmatdaş hasaplap, ýurdumyz bilen mundan beýläk hem uzakmöhletleýin esasda hyzmatdaşlygy has-da ösdürmäge çalyşýandygyny aýtdy.


text:
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallasy bilen paýtagtymyz Aşgabat iri jemgyýetçilik-syýasy, maliýe-dolandyryş, taryhy, medeni we syýahatçylyk merkezine öwrüldi. Paýtagtymyzyň keşbi gün-günden özgerýär. Garaşsyzlyk ýyllarynda paýtagtymyz okgunly ösüşe eýe bolup, soňky ýyllarda raýatlarymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini has-da ýokarlandyrmak maksady bilen birnäçe iri taslamalar durmuşa geçirildi. Paýtagtymyz Aşgabat ençeme gezek Ginnesiň rekordlar kitabyna girizildi we 2017-nji ýylda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň geçirilen şäheri hökmünde dünýädäki abraýy has-da belende galdy.
Gahryman Arkadagymyzyň başlangyçlary bilen gözel paýtagtymyz Aşgabat şäherinde bina edilýän ajaýyp ymaratlary synlanyňda göwnüň göterilýär. Ak şäherimiz Aşgabat – toý-baýramlaryň mekany. Birnäçe ýyldan bäri 25-nji maý goşa baýram hökmünde bellenip geçilýär. Her ýyl 25-nji maýda ýurdumyzyň ähli ýerini “Soňky jaň” dabaralary gurşap alýar. Paýtagtymyz Aşgabatda hem bu baýramçylyk has uly ähmiýete eýe bolýar. Sebäbi şol gün goşa baýramçylyk – Aşgabat şäheriniň güni hem-de “Soňky jaň” dabaralary şatlyk-şowhuna beslenýär.
Milli Liderimiziň başlangyjy bilen gurulýan ak mermere beslenen her bir bina we desga özüniň binagärlik keşbi bilen göreni haýrana goýýar. Aşgabat şäheri bu gün dünýä we halkara derejelerindäki maslahatlaryň, forumlaryň, sergileriň we bäsleşikleriň geçirilýän merkezine öwrüldi. Paýtagtymyzy hemmetaraplaýyn ösdürmek babatda giň gerimli işler durmuşa geçirilýär. Aşgabady ösdürmek boýunça ylmy-innowasion çemeleşmeler esasynda alnyp barylýan gurluşyk işleri tapgyrma-tapgyr dowam etdirilýär. Häzirki wagtda şäheri ösdürmegiň 16-njy tapgyry esasynda köp gatly ýaşaýyş jaýlar bilen bir hatarda durmuş maksatly binalaryň gurluşygyna badalga berildi. Geçen ýyl paýtagtymyzy ösdürmegiň 15-nji tapgyry esasynda gurlan ähli amatlyklary bolan kaşaň ýaşaýyş binalary bilen bir hatarda beýleki desgalaryň açylyşynyň şaýady bolduk. Halkymyzyň eşretli durmuşy üçin edilýän şu ägirt uly işler Gahryman Arkadagymyzyň “Döwlet adam üçindir!” diýen ýörelgesiniň üstünlikli durmuşa geçirilýändigini alamatlandyrýar.
Ak mermerli Aşgabat sport bilen galkynýan şäher. Türkmenistanyň merjen paýtagty Aşgabat soňky ýyllarda yklymyň hem-de dünýäniň iri sport ýaryşlarynyň geçirilýän şäherine öwrüldi. 2017-nji ýylda paýtagtymyzyň at-owazasy dünýä doldy. Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary Aşgabadyň Aziýanyň merjen şäheridigini ýene-de bir gezek subut etdi. Aşgabat Aziadasyna gatnaşmak üçin gelen müňlerçe türgenler, resmi wekiller we janköýerler paýtagtymyzyň owadanlygyna haýran galdylar. Sebäbi biziň berkarar döwletimiziň paýtagty milli Liderimiziň irginsiz aladalary bilen döwrebap myhmanhanalaryň, ajaýyp ak mermerli binalaryň, suw çüwdürimleriň hem-de ýadygärlikleriň mekanydyr. Paýtagtymyz Aşgabat şu ýylyň noýabr aýynda ýene-de iri sport ýaryşyny kabul eder. Ol hem agyr atletika boýunça dünýä çempionatydyr. Bu ýaryşa gatnaşmak üçin geljek türgendir janköýerler paýtagtymyzyň ajaýyplygyny synlamaga mümkinçilik alarlar.
Soňky ýyllarda türkmen we daşary ýurt metbugat sahypalaryny bezän “Aşgabat – rekordlaryň şäheri” diýen sözbaşyly makalalar toplumlary bizi diýseň buýsandyrýar. Ýurdumyzyň baş şäheri we onuň çäklerinde gurulýan dürli maksatly binalar özüniň döwrebaplygy, özboluşly binagärlik çözgüdi we bezeg aýratynlyklary bilen halkara derejesinde ykrar edilýär. Geçen ýyl paýtagtymyz Aşgabat şäherinde gurlan Olimpiýa şäherçesindäki iki desga birbada Ginnesiň rekordlar kitabyna girizildi. Paýtagtymyzdaky Olimpiýa stadionynyň münberini bezeýän ahalteke bedewiniň şekili dünýäde atyň iň uly nyşa-ny hökmünde, Sportuň suw görnüşleri merkezi bolsa, dünýäde iň uly suwda ýüzülýän üsti ýapyk howuz hökmünde bütindünýä ykrarnamasyna eýe boldy.
Mundan başga-da 2008-nji ýylyň iýun aýynda Baýdak sütüni, 2010-njy ýylyň awgust aýynda Oguz han suw çüwdürimler toplumy, 2011-nji ýylyň oktýabr aýynda “Türkmenistan” teleradioýaýlymlar merkeziniň gurluşyna girýän Oguz hanyň ýyldyzynyň iň uly binagärlik ýyldyzy hökmünde, 2012-nji ýylyň maýynda açylan “Älem” medeni-dynç alyş merkeziniň iň uly ýapyk görnüşli syn ediş çarhy, 2013-nji ýylyň maý aýynda dünýäde ak mermerli binalaryň iň köp jemlenen şäheri hökmünde Aşgabat şäheri, 2016-njy ýylyň sentýabrynda esasy ýolagçy terminalynyň ýokarsynda iň uly gölüň (705 inedördül metr) şekillendirilmegi netijesinde, Aşgabadyň täze Halkara howa menzili “Iň uly göl” adyna eýe bolan binagärlik aýratynlygy üçin Ginnesiň rekordlar kitabyna girizildi. Munuň özi Arkadag Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda paýtagtymyzy hemmetaraplaýyn ösdürmek babatda alnyp barylýan giň möçberli işleriň halkara derejesinde ykrar edilýändiginiň subutnamalarydyr.
Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimiziň şan-şöhratyny belende göteren hormatly Prezidentimiziň jany sag, ömri uzak, il-ýurt bähbitli alyp barýan tutumly işleri rowaç bolsun!
Mährijemal Çaryýewa,
Aman Kekilow adyndaky Mugallymçylyk
mekdebiniň mugallymy.