text:
Türkmenistanyň Kaspi deňziniň kenarlaryna ýüzlerçe düwleniň we müňlerçe balygyň maslygy akyp çykdy. Deňiz serhet gullugynyň bir işgäriniň anonimlik şertinde gürrüň bermegine görä, türkmen häkimiýetleri bu ýagdaýlary gizlinlikde saklap, häzir suw jandarlarynyň köpçülikleýin ölüminiň sebäplerini anyklamaga synanyşýarlar. Geçen ýylyň aýagynda Kaspiniň günbatar ýakasynda, ýagny Russiýanyň Dagystan respublikasynyň kenarlarynda hem ýüzlerçe düwleniň maslygy tapylypdy.
“Balkanyň Türkmenbaşy we Gyýanly şäherleriniň Hazar kenarlarynda geçen dekabrdan bäri öli düwlenler peýda bolup başlady. Ýanwaryň dowamynda deňizçi harbylar has hem köp düwleniň maslyklaryny çykaryp aldylar. Olaryň sany ýüzlerçe. Mundan başga-da, sebitde köp sanly öli balyklaryň we guşlaryň maslyklary hem bar” diýip, bu ýagdaýlara şaýat bolan deňiz serhet gullugynyň bir işgäri Azatlygyň habarçysyna gürrüň berdi.
Howpsuzlyk aladalary sebäpli atlandyrylmasyzlygyny soran serhetçiniň maglumatyna görä, türkmen häkimiýetleri Kaspi deňzindäki ýeke-täk süýdemdirijiniň köpçülikleýin ýagdaýda gyrylmagyny gizlinlikde saklamaga we onuň sebäplerini anyklamaga synanyşýarlar.
“Ýolbaşçylar bu barada dil ýarmazlygy berk tabşyrdylar. Aşgabatly alymlar düwlenleriň wirus ýa-da sebitdäki zawodlardan syzyp çykan erginler sebäpli haram ölýändigini anyklajak bolýarlar” diýip, serhetçi 3-nji fewralda habarçymyza gürrüň berdi.
Gürrüňi gidýän sebitde ençeme senagat desgalary, şol sanda Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawod hem bar.
Bellesek, Türkmenistanda öli düwlenleriň kenara akyp çykyp başlamagy bilen bir wagtda, Kaspiniň günbatar ýakasynda, ýagny Russiýanyň Dagystan respublikasynyň paýtagty Mahaçkalanyň hazar kenarlarynda hem 300-e golaý düwleniň maslygy tapylypdy.
Häzirki pursat rus alymlary munuň sebäpleri bilen bagly dürli çaklamalary orta atýarlar.
Russiýanyň Balyk hojalygy we okeanografiýa boýunça ylmy-barlag institutynyň bu ýagdaýlary seljermek üçin esaslandyran Kaspi ylmy ekspedisiýasynyň alymlarynyň 10-17-nji dekabr aralygynda geçiren birinji tapgyr derňewleriniň netijelerine görä, düwlenleriň köpçülikleýin ölmegine adaty tebigy ýagdaýlaryň sebäp bolan bolmagynyň mümkindigi aýdylýar. Bu barada Interfax habar gullugy 21-nji dekabrda Russiýanyň Balykçylyk boýunça federal gullugyna salgylanyp habar berdi.
Şol bir wagtda, Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň A.N. Sewersow adyndaky ekologiýa we ewolýusiýa meseleleri boýunça Instituty geçen ýyl Dagystanyň kenarlarynda düwlenleriň ölmegine seýsmiki ýagdaýlaryň netijesinde syzyp çykan tebigy gazyň sebäp bolandygyny çaklaýar. Bu barada TASS gullugy 26-njy ýanwarda habar berdi.
Maglumata görä, rus alymlary düwlenlerde koronawirusy, mergini, parwowirus infeksiýasyny we uly intensiwlikdäki gelmintozy ýüze çykarmandyrlar.
Kaspi deňzinde düwlenleriň köpçülikleýin haram ölmegi ýaly ýagdaýlar wagtal-wagtal ýüze çykýan hem bolsa, soňky döwür bular ýaly hadysalaryň sany göz-görtele köpeldi diýip, naked-science rus internet neşiri maglumat berýär. Eger-de geçen asyryň ikinji ýarymynda düwlenleriň köpçülikleýin ölmegi boýunça sekiz ýagdaý resmi taýdan hasaba alnan bolsa, bu ýüzýyllykda şeýle ýagdaýlaryň eýýäm azyndan ýedisi hasaba alyndy.
Gazak habar serişdeleri 2020-nji ýylyň diňe özünde Kaspide 30 müň düwleniň ölendigine ünsi çekdiler.
Hazar düwleni (Phoca caspica) Tebigaty goramak baradaky halkara birleşigiň Gyzyl kitaby bilen birlikde, Türkmenistanyň Gyzyl kitabyna hem girizilendir.
Türkmenistanyň Tebigaty goramak ministrliginiň BMG-nyň biologik dürlülik hakyndaky konwensiýasynyň çözgütlerini milli derejede amala aşyrmak boýunça 2014-nji ýyldaky bäşinji hasabatynda Kaspidäki düwlenleriň sanynyň azalýandygy hem bellenilip geçilýär.
Hasabatda muňa esasan wirus keselleriniň, ene düwlenleri önelgesizlige getirýän durnukly zäherli himikatlaryň täsiriniň, şeýle hem olaryň, aýratyn-da ýaş çagalarynyň köpçülikleýin tutulmagynyň sebäp bolýandygy nygtalýar.
Azatlyk Radiosynyň ýokarda beýan edilen ýagdaýlar boýunça Türkmenistanyň Tebigaty goramak ministrliginden kommentariýa almak synanyşyklary netije bermedi.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu meýl: azathabar@derweze.net we sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPNulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.


c: text/html

text:
Şu gün, Türkiýede "iş wadasy" bilen Türkiýä getirilip, ten söwdasyna mejbur edilen Türkmenistanly, Özbegistanly we Täjigistanly, jemi 5 migrant zenan we olaryň ten söwdasyny gurnan 2-si zenan jemi 7 adam tussag edildi. "öý işinde işletjek" diýip zenanlary aldap, Türkiýä getirenden soň, zor bilen olary tenini satmaga mejbur edýän...
Awtor:
nazaroff
(Talyp)
|
Kategoriýa: Habarlar |
23.08.2017 12:07
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#50)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ol Günorta Osetiýa eden saparyndan soň eden çykyşynda, Gürjüstan tarapyndan şeýle synanşyk edilen ýagdaýynda, Orsýetiň muňa harby taýdan jogap berjekdigini hem mälim etdi.
Gürjüstan Günorta Osetiýany gaýdyp almaga synanyşandan soň, Orsýet, Gürjüstanyň separatist regionlary bolan Abkhaziýa bilen Günorta Osetiýany garaşsyz ýurtlar hökmünde ykrar edipdi.
Mälim bolşuna görä, Gürjü oppozisiýasy tarapyndan berk basyş bilen ýüzbe-ýüz bolup duran prezident Mihail Saakaşwiliniň, bu mesele boýunça täze konflikte başlamak arkaly halkyň ünsüni içerki problemalardan sowmaga synanyşjakdygy barada Orsýetde howsala bar.


text:
Döwlet baştutany öz ýüzlenmesinde ylmy, bilimi ösdürmek, ýokary hünärli kadrlary ýetişdirmek üçin döwlet tarapyndan ägirt uly serişdeleriñ goýberilýändigini, bu ugurdan ösüşi dünýä ylym-bilim sistemasy bilen berk aragatnaşykda görýändigini belläpdir. Türkmenistanyň bilim sistemasynda nähili öňegidişlikler hem çözülmeli meseleler bar?
Öňegidişlikler we çözülmeli meseleler
Türkmenistanyň prezidentiniň ýüzlenmesinde bellemegine görä, ulanmaga berilýän täze okuw jaýlary iň soňky häzirki zaman tehnikasy, tehnologiýalary bilen üpjün edilipdir, internete birikdirilipdir. Aşgabatly mugallym paýtagtyň mekdeplerinde hakykatdan-da internetiň işleýändigini, öň halkara guramalaryň merkezlerindäki internetden peýdalanmaga barýan okuwçylaryň sanynyň indi gaty azalandygyny, öz okaýan mekdeplerinde internetden peýdalanýandyklaryny aýtdy.
Lebapdaky habarçymyz Osman Hallyýew şeýle diýdi: “Welaýat merkezinde täze gurlan mekdepleriň hemmesinde diýen ýaly internet işläp dur. Şol mekdepleriň ählisi bilim bermegiň häzirki zaman tehnologiýasy, multimediýa tehnologiýasy bilen enjamlaşdyrylypdyr. Täze usullar bilen bilim bermek üçin ähli mümkinçilikler döredilen şol mekdeplerde”.
“Internetiň mekdeplere barmagy bilim ugrundaky ähli problemanyň çözülendigini aňlatmaýar. Häkimiýetler bilim sistemasynda reformalar barasynda gürrüň
Internetiň mekdeplere barmagy bilim ugrundaky ähli problemanyň çözülendigini aňlatmaýar.
Azatlyk Radiosynyň Lebapdaky habarçysy bu barasynda şeýle diýdi: “Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy pylan zat barasynda pylan diýipdir diýip, 10-15 sitata bar taryh, jemgyýeti öwreniş, edebiýat kitaplarynda-da, türkmen dilinden okuw kitaplarynda-da. S.Türkmenbaşynyň goşgularyndan bölekler bar, döredijiligi aýrylmandyr mekdeplerden.”
“Her bir okuw kitaby S.Nyýazowyň suraty bilen açylýar. Okuw kitaplary Bilim ministrligi tarapyndan bäş ýyllyk möhlet bilen synag kitaby hökmünde çap edilýär, olaryň mazmuny hem poligrafiýa taýdan hili gaty pes” diýip, aşgabatly mugallym aýtdy. Onuň sözlerine görä, beýleki ýurtlaryň kämil okuw kitaplaryndan terjime etseler, ony biraz öz şertlerimize ýakynlaşdyrsalar, häzirki ýaly bulaşyklyklar, ýalňyşlyklar köp bolmazdy.
G.Berdimuhamedow Aşgabatda geçýän Foruma gatnaşyjylara ýüzlenmesinde ýene şeýle ýazýar: “…Aşgabatda, beýleki şäherlerde we obalarda orta mekdepleriň, ýokary okuw jaýlarynyň gurluşygy, ýokary mekdeplerde täze fakultetleriň açylmagy, studentleriň sanynyň artmagy, dürli programmalaryň we proýektleriň durmuşa geçirilmegi biziň tagallalarymyzyň göze görnüp duran ajaýyp miweleridir.”
Ýazyjy Amanmyrat Bugaýewiň sözlerine görä, diňe täze mekdep binalary göz öňüňde tutulýan bolsa, ýüzlenmede aýdylýan dogry. Ýene-de bir zat: “Käbir fakultetler açyldy, hindi dili fakulteti açyldy, meselem, Diller institutynda. Transport institutynda-da käbir fakultetler ýa-da fakultetiň bölümleri açylypdyr. Ýörite ýokary okuw jaýlary açylanok”.
Studentleriň sany
Ýüzlenmede studentleriň sanynyň artýandygy barasynda-da aýdylypdyp. Ýöne resmi maglumata görä, şu ýyl ýurduň ýokary okuw jaýlaryna kabul edilen studentleriň sany 4 200 töweregi. Bu ýerde çözülmeli uly problemalaryň bardygyna ýazyjy A.Bugaýew ünsi çekýär: “Geçen okuw ýylynda Türkmenistanda okuw jaýyny gutaran 115 000 adam. Indi öňki ýyllar gutaryp, okuwa girip bilmän ýörenleri hasap edeniňde, ýarym million adam şu wagt indi bilim almagyň höwesinde. Bolmanda iki-üç ýüz müň adam. Şondan dört müň adam ol bir gaty az. Ýurtda ýaşaýan adamlaryň bir prosentini okuwly etjek bolsak, her ýyl 24-30 müň adam almaly, şonda ýaşaýjylaryň bir prosentini okuwa aldygymyz bolýar her ýyl”.
Aşgabatly mugallym Türkmenistanyň ýokary mekdeplerini gutarýan ýaşlaryň bilim derejesiniň juda pesdigini, muňa-da okuw jaýlarynda bilime däl-de, jemgyýetçilik işlerine gatnaşyga uly üns berilmeginiň sebäp bolýandygyny aýtdy. Heniz Türkmenistanda bilim sistemasynda düýpli reformalar, gazanylan üstünlikler barada gürrüň ederden irdigini, iň esasy zat - bar problemalary köpçülik bolup, habar serişdelerinde açyk maslahat etmegiň zerurdygyny, şonda oňyn çözgütleriň tapyljakdygyny, bu iş üçin syýasy reformalara-da girişmegiň gerekdigini aşgabatly gürrüňdeşimiz aýtdy.
Türkmenistanda täze asyryň başynda latyn elipbiýine geçilmegi bilen tutuş ýurt boýunça täze problemanyň dörändigini, oňa öňki prezident döwründe-de, häzirem baş galdyrylmandygyny hem galdyrylmaýandygyny ýazyjy Amanmyrat Bugaýew aýtdy: “Meniň çopan hasabym boýunça, bolmanda milletiň 60-70 prosenti okap, ýazyp bilenok, ýaşuly nesil. Şonuň bir aladasyny etmeli”.
G.Berdimuhamedowyň foruma gatnaşyjylara ýüzlenmesinde ýurduň her bir raýatynyň bagtly geljegiň hatyrasyna ýadaman zähmet çekmelidigi, öz bilim derejesini ýokarlandyrmagyň üstünde alada etmelidigi, hünär ussatlygyny kämilleşdirmelidigi bellendi.


text:
43 ýaşyndaky Kwame Kilpatrik penşenbe güni 28 ýyl türme tussaglygyna höküm edildi.
Ol mart aýynda gorkuzyp pul almakda, parahorlukda, pul bermäge mejbur etmekde we beýleki aýyplamalarda günäli tapylypdy.
Prokurorlar sudda onuň öz aýlygyndan daşary 840 müň dollarlyk çykdajysyny delil edip görkezdiler.
Kilpatrik 2002-nji ýyldan 2008-nji ýyla çenli häkim bolupdy, ol sudda eger Detroýtyň ilatyny lapykeç eden bolsa, muňa gynanjakdygyny aýtdy. Şeýle-de ol şäherden pul ogurlandygyny ret etdi.
Detroýt bir zaman dünýäniň iň baý şäherleriniň biridi, emma golaýda batany üçin goraga alynmagyny soran iň uly şäher boldy.


text:
Gazagystanyň häkimiýetleri dynç günlerinde Aktobe regionynda ýarag dükanlaryna, polisiýa we harby edara edilen hüjümler zerarly wepat bolanlaryň sanynyň 19 adama ýetendigini aýtdylar.
Polisiýanyň metbugat wekili Almas Sadubaewiň 7-nji iýunda aýtmagyna görä, ölenleriň arasynda terrorçy bolmakda güman edilýän 13 adam, üç ýaşaýjy we üç harby gullukçy bar.
Ozalky maglumatlarda 12 hüjümçiniň atylyp öldürilendigi we onlarça adamyň ýaralanandygy habar berilipdi.
Terrorçy bolmakda güman edilýän dört adam ýaralandy, sekiz adam tussag edildi we ýene ýedi adam gözlenýär, diýip Sadubaýew aýtdy. Ol Aktobede ýagdaýyň asudadygyny, jemgyýetçilik transportunyň kadaly işleýändigini, emma howpsuzlyk güýçleriniň ýokary taýýarlyk derejesinde saklanýandygyny belledi.
Resmiler hüjüme yslamçy söweşijileriň jogapkärdigini güman edýärler, emma hüjümiň sebäpleri nämälim galýar.


text:
Duşenbede milli telewideniýede prezident Emomali Rahmonyň halka ýüzlenmesini diňlemändigi we görmändigi üçin işden aýrylan tans mugallymy onuň gören görgüleri hakynda berlen gepleşiklerden soň gaýtadan öz işine dikeldildi.
Täjigistanyň kärdeşler arkalaşyklary federasiýasy Azat Ýewropa/Azatlyk radiosynyň Täjik gullugyna birnäçe gün ozal işden boşadylan mugallymanyň horeografiýa mekdebine gaýtadan işe alnandygyny habar berdi.
Rustamowanyň 14-nji fewralda Azatlyk radiosyna gürrüň bermegine görä, ol işden mekdep mugallymlary we studentler auditoriýa toplanyp, Rahmonyň ýyllyk halka ýüzlenmesini diňleýän wagty ol ýerde bolmandygy üçin boşadylypdyr.
Tans mugallymynyň bu sözleri onuň işden boşadylmagy baradaky resmi dokumentlerde hem tassyk bolýar.
Rustamowa ol ýerde hemmeler üçin ýeterlik orun bolmandygyny we şu sebäpden auditoriýadan çykyp gidendigini aýdýar.
Mekdep direktory Kenja Ibrohimow Rustamowanyň professional taýdan gowşaklygy sebäpli işden boşadylandygyny aýdýar.


text:
baq.kz
Kisilik pen izgiliktiń kiltin usynǵan kemeńger, oıshyl Abaı Qunanbaıulynyń 175 jyldyǵyna oraı Qazaq ulttyq qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıtetinde «Abaı murasy – amanat!» atty halyqaralyq tanymdyq jıyn ótti.
Tarıh jáne shetel tilderi ınstıtýty muryndyq bolǵan onlaın formattaǵy taǵylymdy sharaǵa otandyq jáne túrkııalyq joǵary oqý oryndarynyń ǵalymdary men bilim alýshylary qatysty.
Basqosýda Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń Nemat Kelimbetov atyndaǵy Túrkitaný ortalyǵynyń bas ǵylymı qyzmetkeri Márlen Ádilov Abaı «Qara sózderiniń» qoljazbasy týraly, Túrkııanyń Tokat Ǵazıosmanpasha ýnıversıtetiniń Túrik tili men ádebıeti bóliminiń meńgerýshisi, Abaı eńbekteriniń qoljazbasyn zerttegen ǵalym Erjan Petek pen Mýgla Sytky Kochman ýnıversıtetiniń dosenti, aqyn shyǵarmalaryn túrik tiline aýdarǵan izdenýshi Ekrem Aıan uly shaıyr shyǵarmashylyǵy jaıynda paıymdy pikirlerin aıtyp, tyń málimetterimen bólisti. Sonyń ishinde Erjan Petek óziniń avtorlyǵymen jaryq kórgen «Abaı Qunanbaıuly – Ǵaqlııa kitaby» týraly áńgimeledi.
"Eńbekte Abaıdyń 1907 jyly Múrseıit Bikeuly tarapynan arab qaripterimen hatqa túsirilgen qara sózderi berilgen. Arab grafıkasymen jazylǵan qara sózder qoljazbasy qaıtadan oqylyp, onyń jańa transkrıpsııasy usynylǵan. Jumysta qoljazbanyń tolyq grammatıkalyq ındeksi de oqyrman nazaryna usynylǵan", – dedi ol.
Ǵalymnyń aıtýynsha, búginge deıin Abaı shyǵarmalarynyń jınaǵy qansha ret jarııalansa da, qoljazba, transkrıpsııa jáne ındeksi tolyq qamtylǵan basylym áli shyǵarylǵan joq. Biz oqyp júrgen nusqalardyń barlyǵy oqyrman qaýymǵa beıimdelip, osy kúngi ádebı til normalaryna saı ózgertilgen. Osy olqylyqtyń ornyn bul zertteý eńbegi toltyrady dep oılaımyz dep pikir bildiredi túrkııalyq izdenýshi.
Jıynda Qyzdar ýnıversıtetiniń Shetel tilderin oqytý ádistemesi kafedrasynyń bilim alýshylary Abaıdyń «Tolyq adam retinde» qalyptasýy jaıynda tanymdyq baıandamalar jasap, hákimniń «Qara sózderin» shet tilderinde naqyshyna keltire oryndady. Sonymen qatar «Jelsiz túnde jaryq aı» sııaqty belgili ánderdi túrik tilinde shyrqady. Sheteldik izdenýshilerge taqyryp tóńireginde saýaldar qoıyp, bilimderin jetildirdi. Jıynniń joǵary deńgeıde ótýine Aqylaı Alǵabek, Baqnur Tasbolat, Balnur Malıkova, Armangúl Rysbek, Lobarhan Nasırova, Jansaıa Sekenova, Gaýhar Amantaeva, Indıra Bekdáýletova syndy bilim alýshylar eleýli úles qosyp, jurtshylyqty ónerlerimen tánti etti.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
Şu gün tutuş ýurdumyz mäkäm jebislikde baş baýramymyzy — Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyny aýratyn ruhubelentlik ýagdaýynda giňden belleýär.
Ir bilen hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow häzirki we geljekki nesilleriň hakydasynda beýik taryhy wakany — Watanymyzyň Garaşsyzlygyna eýe bolmagyny şöhlelendirýän Garaşsyzlyk binasyna gül goýmak dabarasyna gatnaşdy.
30 ýyl mundan ozal halkymyzyň özbaşdak döwlet baradaky köpasyrlyk arzuwy hasyl boldy. Ol watandaşlarymyza döredijilikli zähmet çekmek, parahatçylygy hem-de dostlugy pugtalandyrmak üçin egsilmez güýç-gaýrat, ruhubelentlik paýlaýar. Halkymyz erkinligi we bagtyýar durmuşy alamatlandyrýan bu ajaýyp baýramçylyga aýratyn buýsanýar.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow 25-nji sentýabrda Aşgabatda geçirilen Halk Maslahatynyň mejlisinde eden çykyşynda: “Ata Watanymyzyň täze taryhy, biziň gazanan üstünliklerimizdir ösüşlerimiz milli Garaşsyzlygymyzdan başlanýar. Özbaşdaklyk zamanynyň her bir güni, her aýy we ýyly, her onýyllygy örän möhüm syýasy, ykdysady, medeni we jemgyýetçilik wakalaryndan doly boldy. Siziň köpiňiz bu wakalaryň janly şaýady bolduňyz, şol wakalara işjeň gatnaşdyňyz” diýip nygtady.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň ruhy, jemgyýetçilik-syýasy hem-de ykdysady ösüşi güýçli depginlere eýe bolup, Gahryman Arkadagymyzyň baştutanlygynda Türkmenistanyň täze keşbini bütin dünýä äşgär etdi. Jemgyýetimiziň durmuşynyň ähli ugurlaryny öz içine alýan täzeçil özgertmeleriň başyny başlan hem-de köpugurly işinde “Döwlet adam üçindir!” diýen ýörelgäni esas edinen milli Liderimiz ýurdumyzy ösüşiň, rowaçlygyň ýoly bilen öňe alyp barýar.
Hormatly Prezidentimiziň Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň halkyna Gutlagynda belleýşi ýaly, Garaşsyzlyk ýyllarynda ýurdumyzyň döwlet we jemgyýetçilik durmuşynda, mähriban halkymyzyň aň-düşünjesinde ägirt uly özgerişler bolup geçdi, demokratik kadalar yzygiderli ornaşdyryldy. Döwlet Garaşsyzlygy milli ruhy we maddy gymmatlyklarymyzy dikeltmäge, müňýyllyklardan gözbaş alyp, nesilden-nesle geçip gelýän parahatçylyk, dostluk we belent ynsanperwerlik däplerimizi Ýer ýüzünde giňden dabaralandyrmaga mümkinçilik berdi.
Ir säheriň güneşli howasynda has-da gözel görünýän Garaşsyzlyk binasynyň töweregindäki meýdança aşgabatlylaryň müňlerçesi ýygnandy. Ýygnananlaryň hatarynda Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli guralýan baýramçylyk dabaralaryna gatnaşmak üçin paýtagtymyza gelen daşary ýurtly myhmanlar hem bar. Belentde parlaýan ýaşyl Tugumyz, ajaýyp gül desseleri, adamlaryň belent ruhy şatlygy baýramçylyk dabarasyny has-da artdyrýar.
Hormatly Prezidentimiziň awtoulagy Garaşsyzlyk binasynyň öňündäki baýramçylyk lybasyna beslenen meýdança gelýär.
Dabara gatnaşyjylar gadymy we baky juwan türkmen topragynda amala aşyrylýan oňyn özgertmelere badalga berýän, beýik işlere ruhlandyrýan hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy mähirli garşylaýarlar. Häzirki wagtda döwlet Baştutanymyz tarapyndan yzygiderli amala aşyrylýan durmuş ugurly ynsanperwer syýasatyň netijesinde Türkmenistan tutuş dünýäde abadançylygyň we parahatçylyk döredijiligiň merkezi hökmünde tanalýar.
Milli Liderimiz gyrasynda merdana pederlerimiziň däplerini mynasyp dowam etdirijiler bolan Milli goşunymyzyň edermen goragçylarynyň nyzama düzülen ýodajygy bilen ýöräp geçýär. Şöhratly pederlerimiziň keşpleri ajaýyp Garaşsyzlyk binasyna barýan ýoldaky heýkellerde öz beýanyny tapdy. Türkmenistanlylaryň ýaş nesli mähriban halkymyzyň, eziz Diýarymyzyň gahrymançylykly taryhyna hormat-sarpa goýmak ruhunda terbiýelenýär.
Döwlet Baştutanymyz ýörite bellenen ýere geçýär.
Türkmenistanyň Döwlet senasy ýaňlanýar. Hormatly Prezidentimiz dabaraly ýagdaýda binanyň etegine ajaýyp gül çemenini goýdy. Binada halkymyzyň erkinlik we garaşsyzlyk baradaky arzuwyna ýetmeginiň köpasyrlyk ýoly barada gürrüň berýän gymmatly ýadygärlikler saklanýar.
Döwlet Baştutanymyzyň göreldesine eýerip, Milli Geňeşiň Mejlisiniň Başlygy, Halk Maslahatynyň Başlygynyň orunbasary, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylary, welaýatlaryň hem-de Aşgabat şäheriniň häkimleri gül desselerini goýdular.
Syýasy partiýalaryň, jemgyýetçilik guramalarynyň, ministrlikleriň hem-de pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň ýolbaşçylary, hormatly ýaşulular, talyp ýaşlar, paýtagtymyzyň köp sanly ýaşaýjylary gül goýmak dabarasyny dowam etdirdiler.
Garaşsyzlyk binasynyň öňündäki meýdança hoşboý ysly ajaýyp ter gül desseleri bilen örtüldi. Bu güller türkmenistanlylaryň belent watansöýüjilik duýgularynyň, halkymyzyň häzirki berkarar we bagtyýar döwri üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa bimöçber hoşallygynyň, geljege ynamly garaýşynyň nyşanydyr.


text: 2 Ýygnanyşyň, ýygnanyşyň+,Eý binamys halk!+2 Perman güýje girmänkä,Günler saman kimin uçup gitmänkä,Ýehowanyň gazap ody üstüňize inmänkä+,Ýehowanyň gahar güni gelmänkä,3 Ýer ýüzüniň ýumşaklary*, Ýehowany agtaryň!+Adyl hökümlerini berjaý edýänler,Dogruçyllygy agtaryň, ýumşak boluň.Belki, Ýehowanyň gazap gününde halas bolarsyňyz+.4 Gaza şäheri boşap galar,Aşkelon haraba döner+,Aşdot süýr günortan kowlar,Ekron köki-damary bilen sogrulyp taşlanar+.5 «Deňiz kenarynda ýaşaýan keretleriň waý gününe!+Ýehowa size höküm çykardy.Kengan, piliştlileriň ýurdy, sizi weýran ederin.Ýekeje adam-da diri galmaz.6 Deňiz kenary öri meýdanyna öwrüler.Ol ýerde çopanlar üçin guýular,Goýunlar üçin daşdan agyllar bolar.7 Ýahuda öýüniň aman galanlary+ ol ýerde ýaşar.Olaryň garynlary dok bolar.Aşkelondaky öýlerinde gijesine rahat ýatarlar.Ýehowa Hudaý olaryň aladasyny eder,Ýesir düşenleri gaýtaryp getirer»+.8 «Mowabyň+ gyjalatyny,Ammonlaryň+ kemsitmelerini eşitdim.Olar halkymyň üstünden gülýärler,Tekepbirlik edip, ýurduny basyp aljak bolýarlar»+.9 Serkerdebaşy, Ysraýylyň Hudaýy Ýehowa şeýle diýýär:«Men diri şaýatdyryn!Mowap Sodom ýaly+,Ammonlar Gomorra ýaly bolar+.Olar tikeneklerden dolar,Şorluga öwrüler, hemişelik boşap galar+.Halkymyň aman galanlary olary talarlar,Halkymyň aman galanlary olara eýe çykarlar.10 Tekepbirligi sebäpli şeýle zatlar başyna geler+.Sebäbi olar Serkerdebaşy Ýehowanyň halkyny kemsidip, ulumsylyk etdiler.11 Men, Ýehowa olary gorka salaryn,Ýer ýüzüniň ähli taňrylaryny ýok ederin.Ähli adalaryň milletleriÖz ýurdunda maňa sežde ederler+.12 Eý efiopiýalylar, siz gylyjymdan ölersiňiz+.13 Ol elini demirgazyga uzadyp, Assiriýany ýok eder,Ninewiýany harabalyga+, çöle öwrer.14 Ol ýerde her dürli wagşy haýwanlaryň sürüsi bolar,Ýykylan sütünleriň arasynda gotan,Oklukirpi gijesini geçirer.Penjiresinden gamgyn owaz eşidiler,Bosagalary weýran ediler.Diwarlaryndan nagyşly agaçlary sypyrylar.15 Ýüreginde: „Men ýekejedirin.Menden başgasy ýokdur!“ diýen,Tekepbir, asuda ýaşaýan şäher,Gör, nähili gorkunç ýagdaýa düşüp,Wagşy haýwanlaryň sürenine döndi.Deňinden geçýän her kes sykylyk çalyp*, başyny ýaýkar»+.


text:
Myna dúnıeni qulpyrtatyn da, qubyltatyn da, jańartatyn da, jasartatyn da, baryńdy jetildiretin de, oryndasam degen maqsatyńa jetkizetin de – bir ǵasyr buryn ult ustazy A.Baıtursynuly aıtyp ketken bilim jarysy. Sol jarysta, ıaǵnı aqyl-oıdyń samǵaýynda qanatyńdy taldyrmaıtyn, aýyryńdy jeńildetetin – bilim men ǵylym. Osy aqıqat jolynda el bilimin qaıtsek jaqsartamyz, ǵylymyn qalaı óristetemiz degen uly uǵymdy Elbasy Nursultan Nazarbaev: «Aqyl tabylmaı, eshteńe tabylmaıdy. Oı jetilmeı turyp, ar-namys shyńdalmaıdy. Ar-namyssyz azamat, ózgelerdiń kósegesi túgili, óziniń kósegesin kógerte almaıdy. Onsyz ulttyq sana men ulttyq namys ta tul», dep azattyq alǵannan beri aıtyp keledi.
Iá, eldegi bilim salasyna qatysty reformalar sanynan jańylaıyq dedik. Júıesiz júrgizilýinen be, este qalǵany onsha kóp bolmaı tur. Onyń zardabyn qaladaǵy jaıly bólmede otyryp joba jasaǵandar emes, tikeleı iske asyrýǵa tıis mekeme qyzmetkerleri kórip otyrǵany da ras. Osyndaı oralymsyzdyqtyń kesirinen be, álde ǵylymı negizi jasalmaı, jalańdyqqa boı aldyrǵandyqtan ba, otandyq bilim salasynyń basynan daý-shar arylmaı keledi. Munyń basty sebebi, ózgeniń úrdisin elekten ótkizbeı, daıyndyqsyz bastap jiberýde jatqan joq pa eken? Ondaı reformalardy qolǵa alyp, orta jolǵa tastaǵandarǵa suraý bolmaıtyny da bar. Onyń ornyn basqandar óziniń jańashyldyǵymen kózge túsýge tyrysady. Osy tásilmen el bolǵaly beri 15-ke taıaý mınıstr jumys istedi. Árıne, jaqsy isin sońyna jetkize almaı ketkender de boldy.
Alda dáıekke keltirgen Elbasy baılamynda aqyl týraly ádemi aıtylady. Aqyl-oı bıiktigi jeke adamdarǵa ǵana emes, elge kerek. Aqyl-oı ıelerin, ásirese talantty urpaqty bala kúninen baýlý kemel jurtqa tán qasıet. Biraq biz sol kemeldikke jetkizetin daryndy ul-qyzǵa, bilimi tereń, oı álemi muhıttaı oqymystyǵa, myqty uıymdastyrýshyǵa keı tusta tolyq qamqorlyq jasaı almaı kele jatqan sekildimiz. Birinshi, daryndy urpaqqa keler bolsaq, búgip qaıtemiz, keıde olarǵa tıesili oryndy túrli joldarmen pysyqaılar qaǵyp ketip jatady. Esesine baǵalanbaǵan álgindeı daryndy ul-qyzdy ózgeler jetektep ketip jatatynyn joqqa shyǵara almasaq kerek. Mundaı jaı keńes zamanynda da bolǵan. Onyń arqaýy áli úzile qoımaǵandaı. Biz muny byltyr kóterip, Qostanaı óńirinde Máskeýdiń jetekshi ýnıversıtetteri birazdan beri daryndy balalarmen jumys istep júrgenin, oqý ornynyń qyzmetkerleri kelip jaratylystaný pánderi boıynsha aqyl keńes beretinin, úzdik talapkerlerge arnaıy grant taǵaıyndaıtynyn talqyǵa salǵanbyz. Jaqynda bul másele bas basylymda taǵy da qozǵalyp, Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy áriptesimiz О́mir Esqalı «Aqyl-oı kóshi ary asyp bara ma?» (26.01.2018) dep shyǵys jáne soltústik óńirlerdegi, Aqtóbe men Atyraý oblystaryndaǵy urpaqtarymyzdyń kórshi eldiń orta jáne joǵary oqý oryndaryna bet burǵanyn dáıekteı jazdy. Máselen, shetke, onyń ishinde Reseıge bet burǵandar segiz ese artqanyn, aıtalyq, bir gımnazııany bitirgen 52 túlektiń 31-i Reseıde baǵyn synap, onyń 21-i tegin oqýǵa túskenin, óz elimizde synaq tapsyrǵan 12 úmitkerdiń 2-ýi ǵana grantqa ıe bolǵanyn jetkizdi. Taǵy bir mysal, M.Jumabaev aýdanyndaǵy mektep bitirýshilerdiń 70-80 paıyzy kórshi elge bet buryp otyr eken. Osy bir túıtkildiń sebebin qaıdan izdeýge bolady, erteńgi saldary qalaı bolar eken degen oı mazalaıdy. Bul ultymyzdyń keleshegine qaýip tóndirip júrmeı me?
Jasyratyny joq, bizdiń túlekter mektep bitirgen soń áýre-sarsań bastalady. UBT «jyry», keshendi test, onyń qorytyndysyn shyǵarý, aqshasy barlar UBT-ny birneshe ret tapsyryp, aqyly oqýǵa túsýine jol ashý, t.b. Osyndaı kezde qanshama úmitkerdiń, ata-ananyń júıkesi juqarady deseńizshi.
Alda joǵary oqý oryndaryna qabyldaý naýqany kele jatyr. Jalpy, bul saladaǵy keıbir júıesizdikterden qutqarý kerek tárizdi. Nege bulaı dep otyrmyz? О́ıtkeni buryn az da bolsa UBT-ǵa úmit artyp kelip edik. О́tken jyly ony da reformaladyq. Respýblıkalyq «Daryn» ortalyǵy da qaltarysta qalǵandaı. Bul jalǵasa berse, shetten oqý izdeıtinder kóbeımese azaımaıdy. Árıne, shetke baryp bilim alǵan jón. Biraq erteń olar jumylyp kelip jurtyna qyzmet jasaı ma?
Shetelderde qyzmet etip júrgen otandyq ǵalymdardy shaqyrsaq dep júrgende ótken jyly elimizden 28 myńnan asa kásibı maman syrtqa ketipti. Olardyń qatarynda 5 myń tehnıkalyq qyzmetker, 2,5 myń ekonomıst, 1700 pedagog bar kórinedi. Basqa memleketke ketkenderdiń kóbi 20-dan endi asqan jastar eken. О́zge jurtqa oqý izdep baryp qalyp qoıǵandardan habarymyz qanshalyqty? Bul da oılanýdy qajet etedi. Japonııa men Qytaı memleketteri alǵyr kásibı mamandy baǵalaı otyryp, shetelge ketýdi shekteıdi eken. Qalaı desek te, mektep túlekterinen bastap, myqty kadrdan, ıaǵnı aqyl-oı ıelerinen kóz jazyp qalmaý jaǵyna qam-qareket jasaý, eldiń órkenin ósirip, keleshegin kemel etetini anyq.
Súleımen MÁMET,
«Egemen Qazaqstan»
Iran ıadrolyq kelissózderge qaıta oralmaq
Álem • Búgin, 00:08
Eýropa elderinde qamaýǵa alynǵan qazaqstandyqtar máselesi qaraldy
Qoǵam • Búgin, 00:05
Úndistan: Til tóńiregindegi tartys
Álem • Búgin, 00:00
Náreste járdemaqysyn onlaın rásimdeńiz
Ekonomıka • Keshe
Qoǵam • Keshe
Altyn Orda – qazaq memlekettiginiń altyn besigi
Tarıh • Keshe
Sırkte qaıta estilgen kúlkiler kúmbiri
О́ner • Keshe
О́ner • Keshe
Muqtajdyń muńyn bólisken meıirimdi mamandyq
Qoǵam • Keshe
Mınıstrlikter quzyreti qaıta bólinedi
Úkimet • Keshe
Tańbalaý jáne bıznestegi baıbalam
Ekonomıka • Keshe
Ádebıet • Keshe
О́nerpaz boıynda bekzattyq bolǵany durys
О́ner • Keshe
Adamdardan árdaıym alǵys pen bata alady
Qoǵam • Keshe
Rýhanııat • Keshe
Qoǵam • Keshe
Baǵdat Mýsın HUAWEI-men kelisim jasady
Úkimet • Keshe
TMD elderiniń áleýmettik máselelerdi talqylandy
Úkimet • Keshe
Áleýmettik kodeks qashan qabyldanady?
Úkimet • Keshe
Almatyda turǵyn úı órtenip, 2 adam qaza tapty
Oqıǵa • Keshe
Aýstralııanyń ońtústigi jaryqsyz qaldy
Álem • Keshe
Múgedektigi barlarǵa jańa járdemaqy tólenedi
Qoǵam • Keshe
Almatydaǵy krematorıı qurylysy bıyl aıaqtalady
Aımaqtar • Keshe
UQK Almatyda 2 iri esirtki tobyn anyqtady
Oqıǵa • Keshe
ÁCh: Nurlan Saparbaı jeńilip qaldy
Boks • Keshe
Elordada koronavırýspen kúreske qansha qarajat jumsaldy
Koronavırýs • Keshe
Rýdnyıda alty jasar qyz besinshi qabattan qulap ketti
Aımaqtar • Keshe
Úsh ózbek boksshysy jarysty aıaqtady
Boks • Keshe
QHL: «Barys» «Admıral» komandasyn jeńdi
Sport • Keshe
Kókshetaýda 18 jastaǵy qyzdar esirtki tasymaldaǵan
Aımaqtar • Keshe
Munaı óńdeý zaýyttary qosymsha 2 myń tonna avıaotyn óndiredi
Qazaqstan • Keshe
Elorda áýejaıynda janarmaı máselesi sheshildi
Elorda • Keshe
Jaraqat alǵan 2 oqýshynyń bireýiniń jaǵdaıy aýyr
Aımaqtar • Keshe
Serik Shápkenov «Eńbek - eldiń muraty» arnaıy jobasy týraly aıtty
Qazaqstan • Keshe
Álemniń 12 elinde qazaq tili kýrstary oqytylady
Bilim • Keshe
SQO-da órtengen úıden 15 adam evakýasııalandy
Aımaqtar • Keshe
Elordada 2 otbasylyq densaýlyq ortalyǵy ashylady
Medısına • Keshe
Kórshi elde úsh júzden astam adam tamaqtan ýlanǵan
Álem • Keshe
40 myńnan astam adam koronavırýs juqtyrǵan
Álem • Keshe
Almatylyqtardy 30 mln teńgege aldaǵan alaıaq ustaldy
Aımaqtar • Keshe
Penjimdegi jappaı tóbeles: taǵy bir adam zardap shekken
Oqıǵa • Keshe
Elordada vaksınasııa pýnkteriniń biri jabylady
Elorda • Keshe
Pavlodar munaı-hımııa zaýytyn jóndeý merziminen buryn aıaqtaldy
Aımaqtar • Keshe
Murat Áıtenov: Importqa táýeldilikti azaıtýymyz qajet
Aımaqtar • Keshe
Prezıdent «TotalEnergies» munaı-gaz konserniniń basshylaryn qabyldady
Prezıdent • Keshe
Elordada uzaqqa sozylǵan mektep qurylystary qaıta jandandy
Elorda • Keshe
Qazaqstanda VAR júıesi qoldanylmaq
Fýtbol • Keshe
Zeınetaqy jınaqtaryn merziminen buryn alýǵa bola ma?
Qoǵam • Keshe
Shymkentte ınsýlındy ıneler óndirilmek
Aımaqtar • Keshe
Memleket basshysy Eýrazııalyq Damý Bankiniń tóraǵasyn qabyldady
Prezıdent • Keshe
Golovkınniń kelesi jekpe-jegi ótetin kún naqtylandy
Boks • Keshe
Aımaqtar • Keshe
Álıhan Smaıylov RF memlekettik hatshysymen kezdesti
Úkimet • Keshe
Almatyda oqýshylar pyshaqtasty
Oqıǵa • Keshe
SQO-da tólem termınalyn buzǵan turǵyn ustaldy
Oqıǵa • Keshe
Almaty áýejaıynda ushaqtarǵa janarmaı quıý shekteldi
Aımaqtar • Keshe
Baǵdat Mýsın sıfrlandyrýdaǵy kemshilikter týraly aıtty
Qazaqstan • Keshe
Qazaqstan men Pákistan áskerı yntymaqtastyq josparyna qol qoıdy
Qazaqstan • Keshe
Mektepterdi arnaıy kúzet qyzmeti qadaǵalaıtyn bolady
Qazaqstan • Keshe
Qazaqstanda ushaqtar ushpaı qalýy múmkin
Qoǵam • Keshe
Uqsas jańalyqtar


text:
TürkmenStatyň Merkezi edara boýunça düzümi
Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komitetiniň Türkmenistanyň Prezidentiniň 2013-nji ýylyň 25-nji aprelinde çykaran 12980-nji karary bilen tassyklanan düzüm birlikleri:
Aşgabat şäheriniň statistika müdirligi Ahal welaýatynyň statistika müdirligi Balkan welaýatynyň statistika müdirligi Daşoguz welaýatynyň statistika müdirligi Lebap welaýatynyň statistika müdirligi Mary welaýatynyň statistika müdirligi Komitetiniň guramaçylyk düzümi (.pdf)
Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komitetiniň döredilmegi bilen baglylykda, şeýle hem Türkmenistanyň «Döwlet statistikasy hakyndaky» Kanuny we Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komiteti barada Düzgünnama esasynda usulyýet, usul, seljeriş, maglumat işleri we statistika işi babatynda, ykdysady seljeriş boýunça işlerini utgaşdyrmak boýunça guramaçylyk meseleleri çözmek we usulyýet meseleleri boýunça kararlary aýanlyk ýagdaýynda esaslandyrmak maksady bilen Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komitetiniň Usulyýet geňeşi döredildi, Usulyýet geňeşi barada Düzgünnama we onuň düzümi tassyklanyldy.
Geňeşiň mejlislerinde Statistika baradaky döwlet komitetiniň seljeriş, usulyýet, usul we neşir işleriniň her ýyllyk, gysga we uzak möhletlik maksatnamalarynyň taslamalary we olaryň ýerine ýetirilişi, şeýle hem taýýarlanan seljeriş we usulyýet işleri ara alnyp maslahatlaşylýar. Mundan başga-da, işgärleriň hünär derejesini ýokarlandyrmak — aspirantura, doktorantura okuwa ibermek, dissertasiýa işlerine seretmek, alymlyk atlaryny (professor, dosent) dakmaga hödürlemek — meselelerine we beýleki meselelere seredilýär.


text:
Daşoguz welaýatynyň Ruhubelent etrabynda oba hojalyk önümlerini saklamak üçin hususy döwrebap sowadyjy ammaryň esasy binasynyň gurluşygy tamamlanýar. Bu barada Türkmenistanyň resmi metbugaty anna güni habar berdi.
Habarda bellenilişi ýaly, ýöriteleşdirilen desga 1,6 gektar meýdany eýeläp, birwagtda 350 tonna gök önümi we miwäni saklamaga niýetlenendir. Sowadyjy ammar Türkmenistanyň Telekeçiler we senagatçylar birleşmesiniň (TSTB) daşoguzly agzasy Sarybaý Hanbaýew tarapyndan gurulýar.
Şeýle hem ammaryň esasy binasyny Ýewropada öndürilen häzirki zaman enjamlar bilen üpjün etmek göz öňünde tutulýar. Bu bolsa dürli göwrümli otaglarda önümleri ter-täze ýagdaýda saklamak we zaýalanmagynyň öňüni almak üçin amatly şertleri awtomatik ýagdaýda döredip, üýtgewsiz saklamaga mümkinçilik berer.
Telekeçi Sarybaý Hanbaýew bu sebitde iň iri oba hojalyk harytlaryny öndürijileriň biridir. Onuň Ruhubelent etrabyndaky baglary 35 gektar meýdany tutýar. Ol gök önümlerden we miwelerden başga-da özüne döwlet tarapyndan uzak möhletleýin ulanmak üçin berlen ýüz gektar meýdanda bakja önümlerini, sogan we beýleki ekinleri ösdürip ýetişdirýär.


text:
Gürji hökümeti aradan salym geçirmän bu göçüme reaksiýa görkezdi. Tbilisi Orsýeti basybalyjy ýurt hökmünde öz at-abraýyny hem roluny güýçlendirmek isleýänlikde aýyplady. Ýurduň premýer-ministriniň orunbasary Temur Iakobaşwili: “Orsýetiň raketa ýerleşdirmegi NATO-ny hem aladalandyrmaly” diýdi.
“Biziň elimizdäki maglumatlar Orsýetiň ýokary derejeli resmileriniň beren beýanatlaryna esaslanýar. S-300 kysymly raketalaryň ýerleşdirilmeginiň, ilkinji nobatda, fransuz prezidenti Sarkozynyň tagallasy bilen gelnen atyşyklary bes etmek ylalaşygyna tersdigine, ikinjiden hem, onuň regionda harby deňagramlylygy bozýandygyna şübhe ýok” diýip, Iakobaşwili aýtdy.
Nämäniň alamaty?
Iakobaşwili: “Bular ýaly sistemanyň ýerleşdirilmegi diňe Gürjüstanyň garşysyna gönükdirilýän zat däl. Ol Orsýetiň weýrançylykly işleriniň ýene bir alamaty bolup durýar” diýip, sözüne goşdy. Gürjüstanyň daşary işleri ministriniň orunbasary Dawid Jalagonia hem halkara arkalaşygyny bu howply we prowokatiw herekete üns bermeklige çagyrdy.
“Bu bir asla kabul edip boljak iş däl. Biz özümiz bilen hyzmatdaş ýurtlardan we halkara jemgyýetçiliginden basyp alnan territoriýalary harbylaşdyrmagy artdyrmagyň deregine, ony ýaragsyzlandyrmagy, bulary eýelemegi bes etmegi üçin Orsýete basyş görkezmeklerini soraýarys” diýip, Jalagonia aýtdy.
Birleşen Ştatlaryň Döwlet departameniniň sözçüsi Filip Krowly “Ak Tam bu işe gowy diýip garaýarmy?” diýlen soraga “ýok” diýip jogap berdi. Ol soň hem: “Men bu habaryň anyk dogrudyny bilemok. Abhaziýada iki ýyl bäri sistemalar bar. Bular şolaryň üstüne goşulypmy ýa goşulmanmy - ony tassyklap bilemzok” diýdi.
Moskwaly harby ekspert Aleksandr Goltzyň pikiriçe, Orsýetiň bu karary gaty geň görünýär: “S-300 biziň iň uzak menzilli raketamyz. Ol bir ugurda 10-dan köp ýeri nyşana alyp, 800-900 kilometre ýetýär. Bu bir serçäni top bilen awlamak baradaky şol gadymky hekaýa. Öz bilşiňiz ýaly, men Gürjüstanyň Harby-howa güýjçleriniň 10 uçarynyň bardygyna-da doly ynanamok”.


text:
Uzak möhletli, ýeňillikli kreditleriň hasabyna gurulýan jaýlardan satyn almak islegi bolan ýaşaýjylaryň sany oba ýerlerinde has hem artdy. Ýurduň ähli etraplarynda şular ýaly jaýlarda eýýäm ýaşap oturanlaryň sany ýüzlerçe. Emma jaýa mätäçler, ýeňillikli kreditlerden peýdalanyp jaýly bolmak isleýänleriň sany her etrapda müňlerçe.
Ilatyň isleginiň artýandygyna seretmezden, gurluşyk işlerini alyp barýan gurluşyk edaralarynda, firmalarda gurluşyk materiallarynyň ýetmezçilik edýändigi sebäpli gurluşyklarda uly bökdençlikler bolup durýar.
Mary welaýatynyň ýaşaýjysy Gurbandurdynyň aýtmagyna görä, onuň özi üçin bölünip berlen 10 sotok mellek ýerine jaý gurmak üçin gerek bolan gurluşyk materiallaryndan diňe bişen kerpiç düşürilipdir. 3 aýyň geçendigine seretmezden, jaýyň gurluşyk işlerine heniz başlanmandyr. Sement, şifer ýetmezçiligi, jaýyň üçegini ýapmak üçin beton plitalaryň ýetmezçiligi aradan aýrylmaýar. Zerur bolan ähli materiallary jemläp bilmedik gurluşyk edaralary jaýyň gurluşygyna başlamaýarlar.
Ozalky ýyllarda ýetmezçilik edip gelen penjireleri, gapylary häzir islän ölçegiňde buýrup alyp bolýar. Gurluşyk materiallary satylýan dükanlarda hem zerur bolan ownuk-uşak ähli materiallar tapdyrýar. Iş tapdyryp dursa, işçi güýji hem ýeterlik. Emma Türkmenistanyň öz çig mal serişdeleriniň hasabyna gurluşyk üçin gerek bolan gurluşyk materiallaryny öndürmek geregiçe ýola goýulmaýar, şol sebäpden hem has öndürijilikli bolmaly ýaşaýyş jaý gurluşygy ilatyň isleginden yza galýar.
Onlarça ýyl bäri mellek ýerleriniň bölünip berilmändigi sebäpli oba ýaşaýjylarynda jaý ýetmezçiligi örän ýiti duýulýar. Köp çagaly maşgalalarda 3-4 ogluny öýerip, olary özbaşdak hojalyk edip bilmän oturan ýaşaýjylar näçe diýseň bar. Has hem ýaş çatynjalar jaýsyzlykdan kösenýärler.
Lebap welaýatynyň Garabekewül, Halaç etraplarynyň çäklerinde magistral ýoluň ugrunda ilata uzak möhletleýin ýeňillikli kreditiň hasabyna satmak üçin onlarça jaýlar guruldy, ýöne welin ol jaýlaryň bahasy ilatyň elýeterinden has ýokary. Içine tebigy gaz, elektrik liniýalary çekilmedik, iki otagdan ybarat, üsti şifer bilen ýapylmadyk jaýlaryň bahasy 19 million manada barabar. Lebaply Orunbaýyň aýtmagyna görä, häzirlikçe bu jaýlarda hiç kimiň ýaşamaýanlygy sebäpli, olar ýoluň ugrunda garalyp dur.
Jaýlar ilatyň ýaşamagy üçin ähli şertleriň berjaý edilen halatynda satuwa çykarylsa, has peýdaly boljak diýip, Orunbaý aýdýar. Onuň gürrüňlerine görä, häzirlikçe çopanlardan başga adam bu jaýlardan almaga isleg bildirenok.
Oba adamlary ilatyň ýaşaýyş jaýa bolan isleginiň kanagatlandyrylmagy üçin hususy gurluşyk firmalarynyň sanynyň artdyrylmagynyň, ýerli gurluşyk materiallarynyň öndürilişiniň geregiçe ýola goýulmagynyň işleri ilerletjekdigini aýdýarlar.
Soltan Açylowa Azatlyk Radiosynyň Türkmenistandaky habarçysy.


text:
Bu baradaky beýanatda “nebite bolan häzirki islegler, käbir ýurtlaryň nebit öndürijiliginiň artmagy, nebit çig malynyň we nebit önümleriniň hususy rezerwleri hem-de elýeterli strategik nebit rezerwleri baradaky häzirki görkezijiler” göz öňünde tutulyp, şeýle karara gelnendigi aýdylýar.
Her 6 aýda netije çykarylar
Geçen ýylyň ahyrynda bu mesele barada Kongresiň kabul eden kanuny dokumentinde beýleki ýurtlaryň nebit eksportynyň möçberiniň hem-de bahasynyň Eýrandan nebit satyn alýan ýurtlara bu ýurtdan nebit almaklaryny görnetin çäklendirmäge mümkinçilik berjekdigi ýa bermejekdigi baradaky ýagdaýa 30-njy marta çenli baha bermeklik şert edilip goýulypdy.
Kongresiň kabul eden kanunçylygynda ýagdaýa şeýle baha berişligi mundan beýläk her 6 aýdan bir gezek geçirmeklik-de şert edilip goýulýar.
Ýöne anna güni ABŞ-nyň prezident administrasiýasy Eýranyň nebit eksportyna garşy mundan beýläkki giriziljek çäklendirmeleriň onsuz hem bahasy ýokarlanan nebitiň halkara bazaryndaky bahasyna nähili täsir ýetirjekdigi baradaky mesele barada anyk bir garaýşy öňe sürmedi.
Ak Tam diňe nebite bolan halkara islegiň artmagynyň nebitiň bahasyna täsir edýändigini bellemek bilen çäklendi.
Tomusda güýje girer
ABŞ-nyň ştatlarynyň ýolbaşçylaryna, Gazna we Energiýa ministrliklerine ýollan memorandumynda prezident Barak Obama Eýrandan satyn alynýan nebitiň möçberiniň kemeldilmegi bilen bagly ýagdaýa nebit bazarynyň uýgunlaşyşyna özüniň ýakyndan gözegçilik etmegini dowam etdirjekdigini nygtapdyr.
Eýranyň nebit eksportyna garşy Birleşen Ştatlaryň göz öňünde tutýan täze sanksiýalary iýun aýynyň ahyrynda güýje girer.
Ýewropa Bileleşiginiň Eýranyň nebitine girizen embargosy bolsa iýul aýyndan başlap güýje girýär.
Eýranyň umumy söwda girdejileriniň 70%-e golaýy nebit söwdasyndan gelýän girdejiler diýlip hasaplanylýar.


text:
“Balkan” toparynyň ýolbaşçysy, türkiýeli Semih Ýuwaguranyň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, sişenbe güni onuň topary türgenleşige başlapdyr.
“Ähli zat örän gowy. Geçen agşam Duşenbä geldik we irden dynç aldyk. Häzir türgenleşik geçýäris” diýip, Ýuwaguran aýtdy. “Diňe derwezeçimiz ýarawsyzrak. Emma iň esasy zat üstünlik gazanyp, Türkmenistana dolanmak. Futbolçylarymyzyň hem keýpi gowy we olaryň ähli ünsi oýna gönügen. Bizem olara oýnuň möhümdigini düşündirmäge çalyşýarys. Enşalla, ähli zat gowy bolar”.
21 oýunçy bardy
Aziýa Futbol Konfederasiýasynyň prezidentiniň kubogyny almak ugrundaky saýlap-seçiş oýunlarynda “C” toparynda çykyş edýän Türkmenistanyň “Balkan” topary Täjigistanyň “Ystyklol” we Palestinanyň “Al Amari” toparlary bilen oýnar. Bu oýunlar 5-nji we 9-njy maý aralygynda Duşenbe şäherindäki merkezi meýdançada geçer.
Bu ýaryşda oýnamak üçin Duşenbä “Balkan” futbol toparynyň 21 oýunçysy bardy. “Balkan” toparyna türkiýeli, 49 ýaşly, öňki meşhur futbolçy Semih Ýuwaguran ýolbaşçylyk edýär. Ol Türkiýäniň “Fenerbahçe”, “Galatasaraý” futbol toparlarynyň we Türkiýäniň ýygyndy futbol toparynyň goragçysy bolupdy.
Täjigistanyň Futbol Federasiýasynyň baş sekretarynyň orunbasary Yslom Mahmatşoýew öz ýurdunyň “Ystyklol” toparynyň ýakynda geçjek oýunlara pugta taýýarlanýandygyny Azatlyk Radiosyna aýtdy. Emma, Mahmatşoýewiň pikiriçe, “Balkan” güýçli topar.
"Güýçli topar"
“Türkmenistanyň “Balkan” futbol kluby güýçli topar. Ol “Ystyklol” topary bilen ilkinji gezek duşuşýar” diýip, Mahmatşoýew aýtdy. “Palestinanyň “Al Amari” topary hem gowy oýnaýar. Emma biziň toparymyzyň wezipesi “C” toparynda birinji bolmak. Bilemok. Göreliň, näme boljagyny!”
Türkmenistanyň “Balkan” topary Täjigistanyň çempiony bolan “Ystyklol” topary bilen 9-njy maýda oýnar.
Täjigistanyň paýtagty Duşenbede geçjek saýlap-seçiş oýunlary wagtynda futbol janköýerleriniň arasynda iki awtoulag utmak boýunça lotoreýa oýny hem gurnalar. Şol oýunlara tomaşa etmek üçin bilediň bahasy 2 dollara deň. Bu barada Täjigistanyň Futbol Federasiýasynyň metbugat gullugy Azatlyk Radiosyna habar berdi.
Soňky döwürde türkmenistanly futbolçylar halkara ýaryşlaryna aktiw gatnaşýarlar we käte gowy çykyş edýärler. Mysal üçin, olar Aziýa Futbol Konfederasiýasynyň çagyryş kubogy ugrunda şu ýylyň mart aýynda geçirilen saýlap-seçiş oýunlarynda “B” toparynda çykyş edip, şol toparda ikinji orny eýelediler.


text:
Bu çärelere kimler gatnaşdyrylýar? Olar çagalar baglarynyň körpeleri, mekdep okuwçylary, studentler, mugallymlar, lukmanlar , býujetden aýlyk alýan işgärler, medeniýet işgärleri.
Aşgabatly 40 ýaşly mugallyma Aýna Abaýewanyň Azatlyk Radiosyna gürrüň bermegine görä, mugallymlar baýramçylyk çärelerine we dabaralara gije-gündiz diýen ýaly gatnaşýarlar, olar sowukda-yssyda daşarda durmaly bolýarlar, ýöne olara bu çekýän azaby üçin hiç hili goşmaça hak tölenmeýär.
Aşgabatly synçy dünýäniň haýsydyr bir başga ýurdunda ýok bir täze gatlagyň –“çäreçiler” gatlagynyň türkmen jemgyýetinde dörändigini aýdýar. Onuň sözlerine görä, “çäreçileri” öz islegi ýa bähbidi üçin meýletin gatnaşýanlar hem-de mejbury gatnaşýanlar diýen iki topara bölmek mümkin.
Birinji topara grýänler ähli çärelere gatnaşýan ýaşulular, ýokary mekdepleriň mugallymlary we beýleki intelligensiýa wekilleri bolup, olar häkimiýetiň ideologiýasyny goldaýanlar. Çagalar baglaryndaky çagalar, mekdep okuwçylary, studentler, adaty mugallymlar, lukmanlar, umuman, býujetden aýlyk alýan işgärler ikinji topary emele getirip, olar mejburylaryň toparyny düzýär.
Eýsem, şeýle köp çäreleri gurnamakdan nähili maksat yzarlanýar? Bu ugurda dünýä tejribeleri nähili? Çäreler meselesinde Türkmenistanyň swilizlenen ýurtlaryň hataryna goşulmagy üçin nämeler edip bolar?
Şu temadan geçirilen Tegelek Stol gepleşigini diňlemek üçin, şu ýere basyň:


text:
Daşoguz welaýatynyň Nurmuhammet Andalyp adyndaky geňeşliginde ýerleşýän sport mekdebi tanymallyga ýeten agyr atletikaçylaryň ençemesini taýýarlady. Golaýda onuň okuwçylarynyň biri, ýaş ştangaçy Reýimbergen Jumaýew halkara ýaryşynda şowly çykyş edip, milli ýygyndy topara dalaşgär boldy. Mekdebiň beýleki bir okuwçysy Şerzat Rustambaýew ýaşlaryň arasy...
Awtor:
nazaroff
(Talyp)
|
Kategoriýa: Sport |
28.05.2018 05:35
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#139)


text:
“Türkmenistanyň Ulag-logistika merkezi” (TULM) açyk görnüşli paýdarlar jemgyýeti Türkiýeden Özbegistana ugran 25 sany 40 futlyk konteýnerli ilkinji ekspres otlynyň gatnawyna ýardam edýär.
TULM-yň “Biznes Türkmenistan” internet neşirine beren maglumatyna görä, bu otly şu ýylyň 10-njy aprelinde Türkiýe döwletiniň Stambul şäheriniň Bogazköpri menzilinden ugrady. Konteýnerli otlynyň düzümi 21-nji aprelde “Teýmur Ahmedow” fider gämisinde Türkmenbaşy Halkara deňiz portuna gelip gowuşdy.
Bu gatnawy TULM Azerbaýjan demirýollarynyň “ADY Container” kärhanasy bilen bilelikde amala aşyrýar.
Konteýnerli ekspres otlynyň 3 müň 692 km aralygy 460 sagatda geçmegine garaşylýar. Häzirki wagtda Türkmenistanyň çägine gelen üstaşyr konteýnerleriň TULM tarapyndan ähli resmi amallary amala aşyrylyp, wagonlarda demir ýol ulagy arkaly Özbegistanyň Ürgenç şäherine ugratmak işleri alnyp barylýar.
Gelejekde TULM ähli konteýnerleri Türkmenbaşy Halkara deňiz portunyň konteýner terminalynda ýygnap, ekspres otly düzümi hökmünde Özbegistan, Gyrgyzystan, Owganystan ýaly goňşy döwletlere üstaşyr ugratmagy meýilleşdirýär.


text:
01 Qazan, 2020 Nur-Sultan
Foto: baspasóz qyzmeti
Ústimizdegi jyldyń 30 qyrkúıeginde Táýelsizdik saraıynda Nur-Sultan qalasynyń Din máselelerin zertteý ortalyǵynyń bastamasymen uly oıshyl Ál-Farabıdiń 1150 jyldyq mereıtoıy qarsańynda uıymdastyrylǵan "Meı̆irimdi qala turǵyndary" atty Esse konkýrsynyń jeńimpazdary men júldegerlerin marapattaý rásimi ótkizildi.
Is-sharaǵa Nur-Sultan qalasy Din isteri jónindegi basqarmasynyń basshysy N.Álmýhanov, Nur-Sultan qalasynyń Din máselelerin zertteý ortalyǵynyń dırektory J.Qarasholaqov, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor, alashtanýshy D.Qamzabekuly, fılologııa ǵyldymdarynyń kandıdaty Z.Malgaraeva jáne Bilim berýdi jańǵyrtý ortalyǵy dırektorynyń orynbasary S.Daýshova qatysty.
"Ál-Farabıdiń ómirbaıany, uly oı̆shyldyń rýhanı murasy", "Ál-Farabıdiń ǵylymı-shyǵarmashylyq eńbekteri týraly", "Ál-Farbıdiń álem ǵylymyna qosqan úlesi", "Ál-Farabı ıdeıalarynyń búgingi qoǵammen sabaqtastyǵy" tárizdi erkin taqyryptarǵa jazylǵan mazmundy materıaldar arasynan úzdik esse jumystary iriktelip alyndy.
Qazylar alqasynyń tóraǵasy fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor, alashtanýshy D.Qamzabekuly óz sózinde qatysýshylar men is-sharany uıymdastyrýshylarǵa alǵysyn aıtyp, konkýrsqa kelip túsken keı jumystardyń mazmuny men erekshelikterine toqtaldy.
"Jalpy qazylyq óte aıqyn jáne shynaıy boldy, bilimpaz balalardyń deńgeıin kórip qýanyp ta jattyq, alaıda bir aıta keter jaıt "plagıat" jumystar da boldy, biz endi ǵylym salasynda júrgennen keıin mundaı dúnıelerdi baıqap qalamyz. Batystyń bilim oshaqtarynda stýdentti eki jaǵdaıda ǵana oqýdan shyǵarady eken, birinshi «aýyr qylmys» jasaǵan kezde, ekinshi «plagıat» jasaǵan kezde, qarasańyzdar "sóz urlyǵyn" aýyr qylmyspen para par qoıyp otyr. Sondyqtan bolashaqta aınalaıyndar óz oılaryńyzdy, pikirlerińdi jetkizip úırenińizder, negizinde «esse» degen árbir adamnyń óz oıtolǵamy men parasat paıymy, kózqarasy bolyp tabylady. Júldeli oryn alǵan barlyq balalar óz oılary men pikirlerin jetkize alyp, Ál-Farabı babamyzdyń eńberterine qatysty oılaryn bildirip, búgingi kúnmen de ushtastyra alǵan".
Qazylar alqasynyń sheshimimen 2 nomınasııa boıynsha mektep oqýshylary jáne JOO men kolledj stýdentteri arasynda ótkizilgen konkýrs jeńimpazdary men júldegerlerine baǵaly syılyqtar tabystaldy.
Mektep oqýshylary arasynda ótkizilgen konkýrs boıynsha:
1-oryn – Battalova Maqpal, I.Qutpanuly atyndaǵy orta mektep («Noýtbýk», aqshalaı mólsherde 190 000 tg.);
2-oryn – Jýnýsova Sanııa, №28 mektep-lıseıi («Planshet», aqshalaı mólsherde 100 000 tg.);
3-oryn – Qaıratova Aılın, №72 mektep-lıseıi («Smartfon», aqshalaı mólsherde 70 000 tg.).
Sonymen qatar, mektep oqýshylary arasynan 10 qatysýshyǵa 10 000 tenge kóleminde yntalandyrý syılyqtary tabys etildi:
- Kýznesova Darıa, №28 mektep-lıseıi;
- Marat Anel, Q.Muńaıtpasov atyndaǵy olımpıada rezerviniń respýblıkalyq mamandandyrylǵan mektep-ınternat-kolledji;
- Solanova Nıgıar, №5 mektep-gımnazııasy;
- Amzabek Dinasyl, №59 mektep-lıseıi;
- Saǵynbaeva Nursulý, №68 mektep-gımnazııasy;
- Kakımova Dıana, №28 mektep-lıseıi;
- Úsen Aıjan, №82 mamandandyrylǵan lıseı;
- Iskakova Aıdana, №54 mektep-lıseı;
- Turlybekova Malıka, №28 mektep-lıseı;
- Baıǵana Iаsmına, №68 mektep-lıseı.
JOO men kolledj stýdentteri arasynda ótkizilgen konkýrs boıynsha:
1-oryn – Terlıkbaeva Gúlnaz, Qazaq ekonomıka, qarjy jáne halyqaralyq saýda ýnıversıteti («Noýtbýk», aqshalaı mólsherde 190 000 tg.);
2-oryn – Sultangalıeva Indıra, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti («Planshet», aqshalaı mólsherde 100 000 tg.);
3-oryn – Kaırjanova Aıdana, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti («Smartfon», aqshalaı mólsherde 70 000 tg.).
Sonymen qatar, JOO men kolledj stýdentteri arasynan 10 qatysýshyǵa 10 000 tenge kóleminde yntalandyrý syılyqtary tabys etildi:
- Batyrgalı Parasat, Astana gýmanıtarlyq kolledji;
- Kenjebek Eljan, Astana gýmanıtarlyq kolledji;
- Mamanova Aıaýlym, Eýrazııa gýmanıtarlyq ınstıtýtynyń kolledji;
- Parahatova Qulpynaı, Astana gýmanıtarlyq kolledji;
- Janatlek Janııa, Ekonomıka, tehnologııa jáne taǵam óndirisin standarttaý kolledji;
- Amangeldi Arnagúl, Astana gýmanıtarlyq kolledji;
- Polat Aıjan, Astana gýmanıtarlyq kolledji;
- Nurtaı Gúlzat, Astana gýmanıtarlyq kolledji;
- Amangalıev Nurjan, Kólik jáne kommýnıkasııa kolledji;
- Kósherbaı Jankúmis, Qazaqstan Halyqaralyq lıngvıstıkalyq kolledji.
Elordanyń daryndy jastaryna ózderiniń shyǵarmashylyq izdenisterin jáne esse jazý qabiletterin kórsetýge múmkindik berý maqsatynda uıymdastyrylǵan konkýrs joǵary deńgeıde ótti.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Azatlyk Radiosynyň Kabuldaky habarçysy Şaýymmerdanguly Myrady Owganystanyň prezidentlik saýlawlarynda dalaş edýän doktor Aşrafgani Ahmedzaý bilen duşuşan owgan türkmenleriň käbirleri bilen söhbetdeş boldy. Söhbetdeşligi diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.
Dalaşgär türkmenlere kömek etjek diýýär
Owganystanda 4-nji aprelde boljak prezidentlik saýlawlarynyň öňýanyndaky kampaniýanyň gidişinde owgan türkmenleri dalaşgärler bilen duşuşyk geçirdiler. Bu duşuşykda dalaşgärleriň etnik türkmenlere kömek etmegi wada berendigi barada habar berilýär.
Azatlyk Radiosynyň Kabuldaky habarçysy Şaýymmerdanguly Myrady Owganystanyň prezidentlik saýlawlarynda dalaş edýän doktor Aşrafgani Ahmedzaý bilen duşuşan owgan türkmenleriň käbirleri bilen söhbetdeş boldy. Söhbetdeşligi diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.
Azatlyk Radiosynyň Kabuldaky habarçysy Şaýymmerdanguly Myrady Owganystanyň prezidentlik saýlawlarynda dalaş edýän doktor Aşrafgani Ahmedzaý bilen duşuşan owgan türkmenleriň käbirleri bilen söhbetdeş boldy. Söhbetdeşligi diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.
Iň soňky teswirler
Iň soňky teswirler
-
Oktýabr 23, 2021Maxioner
-
-


text:
21-nji fewral Bütindünýä ene dili güni.
Azatlyk Radiosynyň Dünýä Türkmenleri gepleşiginiň bu günki sany ene diline bagyşlanýar.
Dünýä türkmenleriniň wekilleri dürli ýurtlarda türkmen diliniň etniki türkmenler üçin ähmiýeti, oýnaýan roly, şeýle-de türkmen dili bilen bagly alyp barýan işleri, edýän tagallalary we ýeten sepgitleri barada maglumat berýärler.
Gepleşige Eýranda Türkmensähra türkmenleriniň "Miras ojagy" jemgyýetiniň başlygy Mansur Tebere, daşary ýurt dillerini öwredýän dil okuwynda türkmen dili sapaklaryny berýän, žurnalist we şahyr Aşyrmuhammet Gulak gatnaşýarlar.
Gepleşigi Azatlyk Radiosynyň Türkiýedäki habarçysy Döwlet Baýhan alyp barýar.


text:
Adam ömri boýunça gözleg geçirýän alymlar, Ewolýusiýa mehanizmini bozanymyzda adamlar 500 ýyldan gowrak ýaşap bilerler diýýärler. Adamyň ortaça ömrüniň geçmişde 30-40 ýyl aralygyndadygyny bilýäris, ýöne…View More Alymlaryň pikiriçe, adamlar 500 ýyldan hem uzak ýaşap bilerler
Day: August 23, 2021
Zikge
Bu söz dilimizde işjeň ulanylmaýan hem bolsa, tarhan dökerlik etmezlik barada «Men näme zikge kakýanmy?» diýen söz düzüminde saklanyp galypdyr. Zikge sözi dogrusynda düşündirişli sözlüklerde «Metaldan…View More Zikge
“Dileg” Kakamyrat REJEBOW
Dileg Her ýyly söz göwünlik däl,Aman diýmek ýeňilmek däl,Bu ýollarda ýeňil ýük däl,Gerden diledim, diledim. Ýyllar ötdi düzüm-düzüm,Derdin beren berdi dözüm,Köňül içre ýagşy sözümDürden diledim,…View More “Dileg” Kakamyrat REJEBOW


text:
SQO-da júk kóligi jylý qubyryna soǵylyp, kópqabatty úıler jylýsyz qaldy
PETROPAVL. QazAqparat – Petropavlda júk kóligi jylý qubyryna soǵylyp, saldarynan birneshe úıdi jylýdan ajyratýǵa týra keldi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Áleýmettik jelide jylý qubyrynyń jarylǵany týraly vıdeo tarady. Shapshyǵan ystyq sý birneshe metr bıiktikke kóterildi.
Petropavl qalalyq turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy, avtomobıl joldary bóliminiń habarlaýynsha, apat búgin, oblys ortalyǵyndaǵy Músirepov, 6 mekenjaıynda bolǵan. Jylý jelisine júk kóligi soǵylyp, dıametri 100 mm bolatyn qubyr jaryldy. Zardap shekkender joq.
Qazir apat ornynda «Petropavl Jylý jelileri» JShS brıgadasy jumys istep jatyr. Qubyrdy qalpyna keltirý úshin jylý berýshilerge 6 kópqabatty úıdi jáne bir áleýmettik nysandy jylýdan ýaqytsha ajyratýǵa týra keldi. Jóndeý jumystary 2-3 saǵatqa sozylmaq.
- Qyzylorda oblysynda enesin urǵan kelin 30 táýlikke qamaldy
- Qyzylordada 18 jastaǵy qyz bir aptadan keıin tabyldy
- Júrgizýshi kýáligin almaq bolǵan aqtóbelik 400 myń teńgesinen aıyryldy
- Metall konstrýktsııanyń astynda qalǵan áıel: Sotqa deıingi tergeý bastaldy
- Máskeýde qatty jelden Kreml qorǵany zaqymdandy
- Pavlodarda órtengen úıden 58 jastaǵy áıeldiń denesi tabyldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Maglumatda günäleri geçilen bu tussaglaryň arasynda 2009-njy ýylyň tomsunda Mahmud Ahmedinejadyň prezident saýlanmagyna protest bildirilip geçirilen demonstrasiýalarda tussag edilenleriň-de bardygy aýdylýar.
Tähranyň prokurory general Abbas Jafari Dolatabadi «Pars» habar agentligine beren interwýusynda bu tussaglaryň öz eden günälerine ökünendikleri üçin olaryň günäsiniň geçilendigini öňe sürdi.
Türkmenistanda bolşy ýaly, Eýrandaky bu günä geçişlik hem musulmanlaryň Oraza baýramynyň öňýanynda yglan edildi.


text:
10-njy sentýabrda Türkmenistanyň wekiliýeti onlaýn tertipde VI Hazar mediaforumyna gatnaşdy. Forum Russiýa Federasiýasynyň Astrahan oblastynyň edara ediş merkezine Azerbaýjan Respublikasyndan, Eýran Yslam Respublikasyndan, Gazagystan Respublikasyndan, Russiýadan, Özbegistan Respublikasyndan wekilleri jemledi.
Mediaforumyň gün tertibiniň esasy meselesi syýahatçylyk we etnomedeni kommunikasiýa bilen baglanyşykly boldy. Oňa gatnaşyjylaryň ara alyp maslahatlaşmagyna sanly eýýamda syýahat žurnalistikasy, medeni mediagiňişlikde сheсk-in, täze maglumat kommunikasiýalary ulgamynda aň-bilim media taslamalar ýaly meseleler hem hödürlenildi.
Soňky ýyllarda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda halkara giňişlikde, şol sanda media giňişliginde eýeleýän ornuny berkidýän, umumy maglumat giňişligine işjeň goşulyşýan Türkmenistanyň bu foruma döwletleriň arasyndaky syýasy, ykdysady we ynsanperwer hyzmatdaşlyk babatda hünär gatnaşyklaryny pugtalandyrmakda möhüm ähmiýetli ädim hökmünde garaýandygyny nygtamak gerek.
Çykyşlarda bellenilişi ýaly, mediaforumyň geçirilmegi sebitde we ählumumy derejede žurnalistikany ösdürmekde tejribe alyşmaga ajaýyp mümkinçilik berýär, Hazar sebitiniň döwletleri üçin bitewi maglumat giňişligini döretmäge ýardam edýän ugurlary kesgitleýär. Biziň döwletlerimiziň arasynda kemala gelen oňyn syýasy gatnaşyklar hem-de diplomatik tejribäniň netijeli gurallary, taryhy söwda kerwen ýollarynyň çatrygynda geosyýasy taýdan amatly ýerleşmegi ähli ulgamlarda deňhukukly we özara bähbitli hyzmatdaşlygy okgunly ösdürmek, dürli pudaklarda, şol sanda medeniýeti, syýahatçylygy, köpçülikleýin habar beriş serişdelerini öz içine alýan ynsanperwer ulgamda köp sanly taslamalary durmuşa geçirmek üçin ygtybarly esas bolup durýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň 2019-njy ýylyň awgust aýynda Türkmenbaşy şäherinde geçirilen birinji Hazar ykdysady forumynda eden çykyşynda belleýşi ýaly, “...Hazaryň kenarlarynda asyrlaryň dowamynda halklaryň arasynda gatnaşyklaryň aýratyn, özboluşly görnüşi kemala geldi, Gündogaryň we Günbataryň arasyndaky siwilizasion gatnaşyklaryň köprüleri guruldy. Şoňa görä-de, Hazar biziň öňümizde täze sepgitleri açýar. Hazar hemişe parahatçylyk, dostluk we ylalaşyklylyk deňzi bolupdy we şeýle bolmagynda galýar”.
Şunuň bilen baglylykda, bu mediaforumyň çäklerindäki gepleşikleriň usuly şu sebitde ähli ulgamlarda, şol sanda häzirki zaman şertlerinde köpçülikleýin media serişdelerini ösdürmek ýaly ähmiýetli ugurda netijeli gatnaşyklary ýola goýmaga bitewi çemeleşmeleri işläp taýýarlamak babatda täsirli gural bolup hyzmat edýär.
Umumy deňiz, diýmek, şonuň bilen baglanyşykly meseleler bilen birleşen Hazarýaka ýurtlar üçin özünde ägirt uly taryhy we etnografik ulgamy, sebitiň halklarynyň hoşmeýilli erk-isleginiň ägirt uly güýjüni jemleýän maglumat ulgamynda hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň ugurlary bu gün tutuş dünýäde gatnaşyklary ýola goýmakda esasy ugurlar bolup durýar. Şunda geografik aýratynlyk Türkmenistanyň daşary syýasy ugrunyň esasy meselelerini kesgitleýär.
Häzirki wagtda biziň ýurtlarymyzda ägirt uly özgertmeler amala aşyrylýar hem-de iri halkara çäreler geçirilýär. Bularyň ählisi dünýä jemgyýetçiliginiň ünsüni çekýär. Şunuň bilen baglylykda, Hazarýaka döwletleriň ugurdaş düzümleriniň arasynda köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ugry boýunça hyzmatdaşlygy ösdürmek, bilelikdäki media önümlerini döretmek we olary ilerletmek wajypdyr.
Bu sebitiň ýurtlarynyň arasynda maglumat ulgamynda hyzmatdaşlygy ösdürmegiň ugurlary hem ara alnyp maslahatlaşyldy. Şunda Hazarýaka döwletleriň etnografik aýratynlyklarynyň syýahatçylyk ugurlaryny ösdürmäge, Hazar sebitiniň ýurtlarynyň degişli edaralarynyň arasynda ýokary hilli etnosyýahatçylyk hem-de ekologik serişdeleri döretmäge we alyşmaga degişli maslahatlary hem-de taslama başlangyçlaryny işläp taýýarlamaga aýratyn üns berildi.
Özara gatnaşyklaryň şeýle görnüşi media ulgamynda sanly tehnologiýalary ulanmagyň öňdebaryjy tejribesi bilen tanyşmak, bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmek üçin täze mümkinçilikleri açýar. Bularyň ählisi, gürrüňsiz, Hazar sebitiniň ýurtlarynyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekillerini ýokary hilli maglumat önümini döretmäge ugrukdyrýar. Munuň özi bolsa geljekde hünärmenleriň hünär derejesini ýokarlandyrmaga hem-de bu ulgamda döredijilik işiniň ilerlemegine ýardam eder.
VI Hazar mediaforumynyň çäklerinde “Hazar serhetsiz” atly halkara bäsleşigiň jemleri jemlenildi. “Neýtralnyý Turkmenistan” gazetiniň işgärleri hem “FotoHazar” we “Tomaşaçylaryň göwnünden turmak baýragy” ugurlarynda bäsleşigiň ýeňijileri boldular.
Umuman, bu duşuşygyň geçirilmegi özleriniň täzeliklerini, maglumat-seljeriş materiallaryny we beýlekileri meşhur daşary ýurt serişdelerinde ýerleşdirmegiň hasabyna, milli köpçülikleýin media, şol sanda türkmen media serişdelerini ulanyjylaryň hataryny giňeltmegiň ýolunda ýene-de bir ädim boldy.


text:
27-nji fewralda žurnalistleriň öňünde eden çykyşynda 85 ýaşly prezident Wad saýlawlaryň deslapky netijesine salgylanyp, öz garşydaşyndan diňe 8% köp ses alandygyny, jemi sesleriň bolsa 30%-ni almagy başarandygyny aýtdy.
Bu saýlawlaryň öňüsyrasynda prezident özüniň ýeňiş gazanjakdygyna şübhelenmeýärdi. Ol şu saýlawlara üçülenji gezek gatnaşmak üçin ýurduň Konstitusiýasyny özgerdipdi.
Başda halk arasynda abraýy ýokary bolan prezidentiň häkimiýet başynda 12 ýyl bolandan soň raýatlaryň köpüsiniň ynamyndan gaçandygy aýdylýar.
Senegalda saýlawlaryň öňüsyrasynda Adbulaý Wadyň prezidentlige dalaş etmegine garşy protest aksiýalary geçirilipdi.


text:
Germaniýada geçen ýyl ýurda gelen migrantlar hasaba alynýan mahaly, Berlin gaçybatalga soraýanlaryň aglaba böleginiň ünsüni özüne çekmegi dowam etdirýär. Emma muňa garamazdan, Germaniýa täze baran migrantlaryň sany öňküsinden ep-esli az.
Germaniýanyň Içeri işler ministrliginiň 9-njy maýda beren maglumatyna görä, şu ýylyň aprel aýynda gaçybatalga soraýan 60,943 adam hasaba alnypdyr. Bu san geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 125%-e golaý ýokarydyr, emma şu ýylyň mart aýyndakydan bolsa diňe 1,6% köpdür.
Geçen ýyl Germaniýa 1,1 million çemesi migrant geldi. Olaryň resmi taýdan gaçybatalga soramagy üçin birnäçe aý wagt gerek bolýar.
Germaniýa täze gelen migrantlaryň aglabasy siriýalylardan, owganystanlylardan we yraklylardan ybaratdyr.


text:
13-nji iýunda Aşgabatda prezident Gurbanguly Berdimuhamedow bilen we Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary Antoniu Guterrişiň arasynda gepleşikler geçirildi diýip, TDH habar berýär.
BMG-nyň baş sekretary Türkmenistana Merkezi Aziýa ýurtlaryna edýän saparynyň çäginde, 12-nji iýunda geldi.
“BMG bilen Türkmenistanyň arasyndaky gatnaşyklar nusgalykdyr” diýip, TDH Antoniu Guterrişe salgylanyp ýazýar. Belent mertebeli myhmanyň öz sözlerine görä, bu onuň Türkmenistana üçünji saparydyr. Ol ozal bu ýurda bosgunlaryň işleri boýunça BMG-nyň ýokary komissary hökmünde iki gezek gelipdir.
“Şonda biz bu ýerde Sowet Soýuzy darganyndan soň dörän bosgunlar meselesini ara alyp maslahatlaşdyk, bu meseleler Türkmenistanda oňyn çözüldi” diýip, Baş sekretar aýtdy. “Türkmenistan raýatlygy bolmadyk adamlaryň meselelerini çözüp, bu ugurda nusga boldy” diýip, döwlet eýeçiligindäki habar gullugy onuň sözlerini sitirleýär.
Neşiriň tassyklamagyna görä, BMG-nyň Baş sekretary türkmen prezidenti bilen bolan duşuşygyň netijelerinden kanagatlanma bildiripdir. Şeýle-de ol Türkmenistanyň bitaraplygynyň parahatçylygy we durnuklylygy üpjün etmekde oýnaýan roluny belläpdir.
Duşuşygyň barşynda transport, energetika, daşky gurşawyň goragyny gowulandyrmak, terrorçylyga we bikanun neşe dolanyşygyna garşy göreş meseleleri bilen bir hatarda “adam hukuklary meselesi hem ara alnyp maslahatlaşylypdyr”. Emma TDH adam hukuklary babatynda haýsy meseleleriň gozgalandygyny anyklaşdyrmaýar.
Emma BMG-nyň Täzelikler merkeziniň berýän habaryna görä, Antoniu Guterriş Aşgabatda terrorizmiň öňüni almak baradaky çäreleri aktiwleşdirmek zerurlygy barada gürrüň edende, "diňe güýçli däl, akylly syýasat" bilen ýaraglanmaga çagyrypdyr.
"Adam hukuklaryny çäklendirýän syýasat ahyr netijede dini we etniki jemagatlary diňe çetleşdirýär..." diýip, BMG-nyň Tezelikler merkezi Guterrişiň sözlerini sitirleýär.
Şeýle-de ol terrorizme garşy göreşde adam hukuklaryna daýanmak, adamyň pikirini hormatlamak, şol sanda tankydy pikirleri hormatlamak, şeýle-de jemgyýetde sosial jebisligi we ýurduň ähli raýatlarynyň abadançylygyny ýokarlandyrmagy gazanmak zerurlygyny nygtapdyr.
Guterrişiň bu çagyryşy Türkmenistanda 'gülençilikde' aýyplanan onlarça adamyň uzak möhletli tussaglyga höküm edilmeginiň yz ýanlaryna gabat geldi.
BMG-nyň Baş sekretarynyň regiona planlaşdyrylan saparynyň öňüsyrasy, Adam hukuklarynyň berjaý edilişine gözegçilik edýän “Hýuman Raýts Wotç” guramasy we Adam hukuklaryny goraýan “Türkmen inisiatiwasy” guramasy ýörite beýanat çap edip, Türkmenistanda adam hukuklarynyň yzygiderli bozulýan ýagdaýlaryna ünsi çekdi we žurnalist Saparmämmet Nepesgulyýewiň azat edilmegine çagyrdy.
Gepiň gerdişine aýdylsa, BMG-nyň eden-etdilikli tussag edilmelere garşy işçi topary hem Nepesguleýewiň azat edilmegine çagyrypdy.
Şeýle-de, BMG-nyň Adam hukuklary komiteti şu ýylyň martynda Türkmenistan boýunça geçirilen diňlenişigiň jemleýji synyny çap edip, türkmen häkimiýetleriniň Nepesgulyýew ýaly garaşsyz žurnalistleri we adam hukuklary aktiwistlerini yzarlamagyndan, olary tussag etmeginden alada bildirdi.
“Olary diri görkeziň” atly halkara kampaniýanyň BMG-nyň Baş sekretatynyň Merkezi Aziýa saparyna gabatlap çap eden ýüzlenmesinde aýdylmagyna görä, “şu günki gün Türkmenistanda 150 töweregi tussag daşarky dünýäden doly üzňelikde saklanylýar”.
BMG-nyň Baş sekretary Antoniu Guterriş Aşgabada iş saparynyň dowamynda ‘Merkezi Aziýa ýurtlary we BMG arasynda terrora garşy göreş boýunça global strategiýany durmuşa geçirmek barada ýokary derjelerdäki dialoga” hem gatnaşdy.
Bu duşuşyga Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Türkmenistanyň, Täjigistanyň we Özbegistanyň ministrleri, ýokary wezipeli emeldarlary, şeýle-de terrora garşy gurluşlarynyň, milli howpsuzlyk gulluklarynyň ýolbaşçylary gatnaşdylar.
Bu duşuşyk “BMG-nyň terrorçylyga garşy Ählumumy strategiýasyny Merkezi Aziýada durmuşa geçirmek boýunça bilelikdäki hereketleriň meýilnamasynyň ýerine ýetirilmeginiň” taslamasynyň ikinji tapgyrynyň jemleýji çäresi bolup durýar” diýip, habarda aýdylýar.
“The Diplomat” neşiriniň Guttereşiň sapary barada çap eden makalasynda BMG-nyň şu wagta çenli Türkmenistana ýörite hasabatçynyň we ekspertleriň goýberilmegini sorap, on gezekden hem kän ýüz tutandygy, emma bu haýyşyň bitirilmändigi bellenilýär.


text:
Şeýle hem iki ýurduň prezidentleri heläkçiligiň ýüze çykan ýerinde goýlan ýadygärlikde ýazylan ýazgy barada ylalaşdylar.
Bu wakada heläk bolanlaryň ýakynlary tarapyndan dikeldilen ýadygärlikde polýak dilinde: “Katyn tokaýyndaky genosidiň 70 ýyllygyna gatnaşmak islän ýakynlarymyzyň hatyrasyna bagyşlaýarys” diýlip ýazylypdy.
Rus häkimiýetleri bu ýazgyny aýyransoň, bu mesele bilen bagly dawa turupdy.
Geçen ýylyň 10-njy aprelinde bolan uçar heläkçiliginde Polşanyň prezidenti Leh Kaçinski bilen bilelikde ýurduň ýokary derejeli resmilerini öz içine alýan 96 adam heläk bolupdy.
Ýurduň ybadathanalarynda heläkçiligiň pidalarynyň hatyrasyna dürli çäreler geçirildi.


text:
NUR-SULTAN. QazAqparat - QR Premer-Mınıstri Asqar Mamınniń tóraǵalyǵymen QR Parlamenti Májilisiniń tóraǵasy Nurlan Nyǵmatýlınniń qatysýymen Jańǵyrtý jónindegi ulttyq komıssııa otyrysy ótti, dep habarlaıdy primeminister.kz.
«QR Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bes ınstıtýtsıonaldyq reformasyn iske asyrý jónindegi 100 naqty qadam» Ult josparynyń jáne Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýynyń oryndalý barysy qaraldy.
Atqarylyp jatqan jumystar týraly ulttyq ekonomıka mınıstri Áset Erǵalıev, ındýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri Beıbit Atamqulov, ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Serikqalı Brekeshev, energetıka mınıstri Maǵzum Myrzaǵalıev, tsıfrlyq damý, ınnovatsııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri Baǵdat Mýsın, densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Tsoı, bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetov, Strategııalyq josparlaý jáne reformalar agenttiginiń tóraǵasy – AHQO basqarýshysy Qaırat Kelimbetov jáne t. b. baıandady.
Qazirgi ýaqytta Ult josparynyń 100 qadamynyń 72-si iske asyryldy: «Kásibı memlekettik apparatty qalyptastyrý» baǵyty boıynsha 15 qadamnyń 13-i, «Zań ústemdigin qamtamasyz etý» baǵyty boıynsha barlyq 19 qadam, «Indýstrııalandyrý jáne ekonomıkalyq ósim» boıynsha 50 qadamnyń 27-si, «Biregeılik jáne birlik» baǵyty boıynsha 6 qadamnyń 3-ýi, «Esep beretin memleketti qalyptastyrý» baǵyty boıynsha barlyǵy 10 qadam júzege asyryldy. Bıyl «Kásibı memlekettik apparatty qalyptastyrý» men «Indýstrııalandyrý jáne ekonomıkalyq ósim» baǵyttary boıynsha 9 qadamdy oryndaý josparlanǵan. Otyrysta qurylys salasyndaǵy jobalarǵa memlekettik saraptamany básekeli ortaǵa berý, qatty paıdaly qazbalar men kómirsýtek shıkizaty qorlary boıynsha eseptilik standarttarynyń halyqaralyq júıesin engizý, Tehnologııalyq damý ortalyqtaryn qurý, EYDU standarttaryna sáıkes monopolııaǵa qarsy organnyń qyzmetin odan ári jetildirý, AHQO jáne QR-daǵy kapıtal naryqtaryn damytý máseleleri qaraldy. Barlyq tirek jáne seriktes aýyldyq eldi mekenderdi feldsherlik-akýsherlik pýnkttermen jáne dáriger ambýlatorııalarymen qamtamasyz etýge, stýdentter jataqhanalaryn salýǵa, memlekettik organdar men kvazımemlekettik sektordyń derekter bazasynyń ıntegratsııalanǵan júıesin qurýǵa qatysty jumys barysy talqylandy.
Kásipkerlik qyzmet salasynda jańa retteýshilik saıasatty engizý máselelerine erekshe nazar aýdaryldy. Tıisti zań jobasyn Úkimet ázirlep, Parlament Májilisiniń qaraýyna jiberdi. Kásipkerlik qyzmetti retteýdegi jańa tásilderdi iske asyrý bızneske júktemeni túbegeıli túrde azaıtýǵa jáne jańa ekonomıkalyq shynaıylyq jaǵdaıynda iskerlik belsendilikti damytýǵa serpin berýge jol ashady.
Premer-Mınıstr «QR Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bes ınstıtýtsıonaldyq reformasyn iske asyrý jónindegi 100 naqty qadam» Ult josparyn jáne Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstan halqyna Joldaýyn tolyq jáne sapaly oryndaý boıynsha belsendi jumysty jalǵastyrýdy tapsyrdy.


text:
Jambyldaǵy jarylystan kúıip qalǵan taǵy bir áskerı qyzmetshi aýrýhanada kóz jumdy
TARAZ. QazAqparat - Jambyl oblysynda bolǵan jarylystan jaraqat alǵan kapıtan aýrýhanada qaıtys boldy, dep habarlaıdy QazAqparat.
Qorǵanys mınıstrligi taratqan málimetke sensek, 7 qyrkúıekte Taraz qalalyq aýrýhanasynda 26 tamyzda Jambyl oblysyndaǵy oq-dári qoımasynda bolǵan órtti sóndirý kezinde alǵan jaraqaty saldarynan 28349 áskerı bóliminiń áskerı qyzmetshisi, 1983 jyly týǵan kapıtan Erlan Rysqulbekuly Qyrǵyzálıev qaıtys boldy.
Ol oq-dári saqtaý bóliminiń bastyǵy laýazymyn atqarǵan bolatyn. Qoımadaǵy órtti joıýǵa kirisken alǵashqylardyń biri boldy.
Conymen Jambyl oblysy Baızaq aýdanyndaǵy áskerı bólimniń oq-dári qoımasyndaǵy jarylystan kóz jumǵandar sany 16 boldy, taǵy bir adam izdestirilip jatyr.
Qorǵanys mınıstrligi marqumnyń týystary men jaqyndaryna qaıǵyryp kóńil aıtady.
- Koronavırýs: AQSh-ta vaktsınatsııadan ótpegen áskerı qyzmetshiler jumystan shyǵarylady
- Astanalyqty pyshaqpen qorqytyp uıaly telefonyn alǵan kúdikti ustaldy
- Elena Maýl: TJM dıspetcheri – jaýapty mamandyq
- Qaraǵandy mektebinde er adam muǵalimdi urǵan
- Kóktaıǵaq: Semeıde 6 kólik soqtyǵysty
- Aqtóbede jeńil kólik kópirge keptetilip qaldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text: 11 Nagamatly Sapar+ söze başlady:2 «Aýdanlaryňa hiç kim gaýtargy bermez öýdýärmiň?Gepiňi köpeldip*, özüňi aklajak bolýarmyň?3 Boş sözleriň kimi dymdyryp biler?Ýaňsyly sözleriň üçin saňa käýemezlermi?+4 Sen: „Öwüt-nesihatym hakdyr+,Hudaýyň öňünde päkdirin“+ diýýärsiň.5 Eger Hudaý geplesedi,Saňa garşy söz sözlesedi+,6 Ol akyldarlygyň syryny açardy,Sebäbi akyl-paýhasy çuňdur.Şonda Hudaýyň käbir ýazygyňy geçýändigine düşünerdiň.7 Hudaýyň çuň pikirlerine,Gudratygüýçlüniň beýikligine akyl ýetirip bilermiň?8 Akyldarlygy göklerden beýikdir. Oňa ýetip bilermiň?Mazardan* çuňdur. Ýanyna baryp bilermiň?9 Paýhasy ýer ýüzünden giňdir,Deňizden uludyr.10 Öňünden çykany saklap, kazyýete çagyrsa,Kim oňa garşy çykyp biler?11 Ýalançy adamy tanaýandyr.Ol zalymlyga biparh seredermi?12 Gulan ynsan bolup dogulmaz,Akmak hem akylly bolmaz.13 Wah, ýüregiňi arassalasadyň,Hudaýa eliňi uzatsadyň.14 Erbetlik edýän bolsaň, ondan el çek,Çadyryňda pislik bolsa, ony ýok et.15 Şonda utanman başyňy galdyrarsyň,Berk durarsyň, asla gorkmarsyň.16 Jebir-jepaňy unudarsyň,Akyp giden suw kimin ýatlamarsyň.17 Ömrüň gündiziň güni deý nur saçar,Garaňkylygyň säher deý ýagty bolar.18 Umytly bolup, arkaýyn ýaşarsyň,Öý-içeriň aman bolar, asudalykda ýatarsyň.19 Başyňy ýassyga goýarsyň, seni gorkuzan bolmaz,Göwnüňden turmak isleýänler köp bolar.20 Emma erbediň gözi gapylar,Gaçara ýer tapylmaz,Ölümden başga umydy bolmaz»+.


text: Türkmenistanyň bitaraplyk statusyna eýe bolan döwletdigi BMG-niň Baş Assambleýasynyň 1995-nji ýylyň 12-nji dekabrynda, dünýäniň 185 ýurdunyň goldamagynda kabul eden rezolýusiýasynda görkezilýär. Bu karara laýyklykda Türkmenistan Bitaraplyk statusyna salgylanyp, regional guramalaryň ençemesine goşulmakdan saklanýar. Şol sene Türkmenistanyň halky üçin taryhy gün bolan bolsa, Türkmenistanyň hökümetiniň halkara derejesindäki uly üstünligi hökmünde kabul edilýär. Şondan bäri her ýylyň 12-nji dekabrynda Bitaraplyk baýramlary Türkmenistanyň ähli künjeginde tutuş döwletimiz we raýatlarymyz tarapyndan mynasybetli bellenip gelýär. Bu gün hem 2017-nji ýylyň 12-nji dekabrynda Watanymyzyň hemişelik Bitaraplyk derejesiniň 22 ýyllygy dabaraly bellenildi.


text:
Pakistanyň howpsuzlyk güýçleri ýurduň demirgazyk-günbatarynda kömek işinde işleýän dört aýalyň öldürilmegine dahylly diýip güman edilýän “Talyban” komandirini öldürdi diýip, ýurduň goşuny 24-nji fewralda aýtdy.
Söweşiji serkerdesi, Sajna diýip hem tanalýan Hasan Han 23-nji fewralda, owgan serhediniň demirgazygyndaky Waziristan etrabynyň Mir Ali obasyna geçirilen reýd wagtynda esgerler bilen turan atyşykda öldürildi diýip, goşun beýannamasynda aýdylýar.
Kömek işlerinde işleýän dört aýala 22-nji fewralda, obanyň içinden awtoulagly geçip barýarkalar iki sany ýaragly adam tarapyndan hüjüm edildi.
"Sajna lakamly Hasan düýn Mir Alide öldürilen dört kömek işgäriniň janyna kast edilmegine dahylly" diýip, beýanatda onuň Pakistan "Talybanynyň" bölünen toparynyň ýerli serkerdesi bolandygy aýdylýar.
Ýerli polisiýa başlygy Şafiullah Gandapur öldürilen dört kömek işgäriniň ýerli institut tarapyndan dolandyrylýan programma degişlidigini, olaryň aýallara hojalyk hünärlerini öwretmek bilen meşgullanandygyny aýtdy.
Soňky ýyllarda ýurduň demirgazyk-günbatarynda içerki we daşary ýurtly söweşijilere garşy geçirilen birnäçe harby kampaniýadan soň hüjümler azalypdy.
Emma söweşiji toparlar şindem seýrek, üzlem-saplam hüjümleri amala aşyrmagy başarýar.


text: 15 Soňra Şamuwel Şawula: «Ýehowa seni ysraýyl halkyna patyşa bellemek üçin, meni ýanyňa iberdi+. Ýehowanyň sözüni diňle+.2 Serkerdebaşy Ýehowa şeýle diýýär: „Amalekler ysraýyllara eden ýamanlyklary üçin jogap berer. Ysraýyllar Müsürden çykyp gelýärkä, amalekler olaryň üstüne çozdular+.3 Git-de, amalekleri derbi-dagyn edip+, mal-mülki bilen bütinleý ýok et+. Birine-de haýpyň gelmesin, aýal-erkek, çaga, öküz, goýun, düýe ýa eşek diýmän, baryny gyr“»+ diýdi.4 Şawul Telaýymda goşuny ýygnap sanady. Ýahudadan 10 000 esger, ysraýylyň galan taýpalaryndan bolsa 200 000 pyýada esger çykdy+.5 Şawul amalekleriň şäherine ýetip, jülgäniň ýanynda nökerleri bilen bukuda ýatdy.6 Ol kenlere+: «Amalekler bilen heläk bolmaz ýaly, olaryň ýanyndan aýrylyň+. Ysraýyl halky Müsürden çykyp gelýärkä, siz olara ýagşylyk edipdiňiz*»+ diýdi. Olaram amalekleriň ýanyndan aýryldy.7 Şawul amalekleri+ Hawyladan+ Müsüriň gabadyndaky Şura+ çenli derbi-dagyn etdi.8 Ol amalek patyşasy Agagy+ diriligine ele saldy, galanlaryny gylyçdan geçirdi+.9 Şawul bilen nökerleri dözmezçilik edip, Agagy öldürmediler, maýda mallaryň, sygyrlaryň iň gowusyny, semiz mallary, goçlary we başga-da gowy zatlary ýok etmediler+, diňe derde ýaramaýan zatlary ýok etdiler.10 Ýehowa Şamuwele:11 «Şawuly patyşa edenime ökünýärin*, ol sözümi berjaý etmän, ýolumdan sowuldy»+ diýdi. Muny eşidip, Şamuwel gaty gynandy. Ol uzak gije Ýehowany çagyryp, dady-perýat etdi+.12 Ertesi ir bilen Şawuly görmäge gitjek bolanda, Şamuwele: «Şawul Karmele+ baryp, özüne ýadygärlik oturtdy+, soňam aşak Gilgala gitdi» diýip habar berdiler.13 Şamuwel baranda, Şawul: «Ýehowa seni ýalkasyn! Men Ýehowanyň aýdyşy ýaly etdim» diýdi.14 Şamuwel bolsa: «Gulagyma goýunlaryň, sygyrlaryň sesi eşidilýär-le»+ diýdi.15 Şawul: «Olary amaleklerden alyp gaýtdyk. Nökerlerim goýunlaryň, sygyrlaryň iň gowusyny öldürmäge dözmedi, olary Ýehowa Hudaýyňa gurbanlyk bermäge getirdik, galanlaryny öldürdik» diýdi.16 Şonda Şamuwel: «Besdir! Saňa Ýehowanyň öten agşam diýen zadyny aýdaýyn»+ diýdi. Şawul: «Aýdyber!» diýdi.17 Şamuwel sözüni dowam edip: «Ýehowa seni patyşa belläp+, ysraýyl taýpalaryna baş etdi, şonda özüňi mynasybam görmändiň+.18 Ýehowa saňa: „Git-de, azgyn amalekleri derbi-dagyn et+. Olaryň üstüne çozup, baryny gyr“+ diýip tabşyrdy.19 Ýehowanyň sözüne näme üçin gulak asmadyň? Olja göz gyzdyryp+, Ýehowanyň ýigrenýän işini etdiň» diýdi.20 Şawul bolsa: «Men Ýehowanyň sözüne gulak asdym-a! Ýehowanyň tabşyryşy ýaly gidip, amalek patyşasy Agagy ýesir aldym. Amalekleri derbi-dagyn etdim+.21 Ýöne adamlar oljadan goýunlaryň, sygyrlaryň iň gowusyny Gilgalda Ýehowa Hudaýyňa gurbanlyk bermäge alyp gaýtdylar»+ diýdi.22 Şonda Şamuwel: «Ýehowa nämäni has gowy görýändir öýdýäň: ýakma gurbanlyk bilen sadakalarymy+ ýa-da sözüne gulak asmagy? Ýehowa gulak asmak ähli gurbanlykdan gowudyr, Hudaýa tabyn bolmak goçlaryň ýagyndan gowudyr+.23 Boýnuýogynlyk etmek*+ palçylyk+ ýaly, gopbamsylyk etmek jadygöýlik bilen butparazlyk* ýaly günädir. Sen Ýehowanyň sözüne gulak asmadyň+, şonuň üçin ol hem seni patyşalykdan aýyrýar»+ diýdi.24 Şawul bolsa: «Men günä etdim, Ýehowanyň tabşyrygyny bozdum, saňa-da gulak asmadym. Adamlardan gorkup, olaryň aýdanyny etdim.25 Ýalbarýaryn, günämi geç. Ýör, bile yzymyza gaýdaly, men Ýehowa tagzym etjek»+ diýdi.26 Emma Şamuwel: «Ýok, men seniň bilen gitjek däl, sen Ýehowanyň tabşyrygyna gulak asmak islemediň, indi Ýehowa-da seniň Ysraýylyň patyşasy bolmagyňy islemeýär»+ diýdi.27 Şamuwel gitjek bolup yzyna öwrülende, Şawul onuň donunyň etegine ýapyşdy, ýöne don elinden sypyp gitdi.28 Şonda Şamuwel: «Şu gün Ýehowa Ysraýyl patyşalygyny eliňden gaňryp aldy. Ol patyşalygy senden has gowy birine berer+.29 Onsoňam, Ysraýylyň Şöhratlysy+ ýalan sözlemez+ ýa pikirini üýtgetmez*. Ol pikirini üýtgeder ýaly ynsan däldir»+ diýdi.30 Şawul: «Men günä etdim. Ýalbarýaryn, meni ýaşulularyň, halkyň öňünde masgara etme. Ýör, bile yzymyza gaýdaly, Ýehowa Hudaýyňa tagzym edeýin»+ diýdi.31 Şonda Şamuwel onuň bilen gitdi. Şawul Ýehowa tagzym etdi.32 Soňra Şamuwel: «Amalek patyşasy Agagy getiriň» diýdi. Agag onuň ýanyna ýaýdana-ýaýdana* bardy, sebäbi ol içinden: «Indi-hä meni öldürmeseler gerek*» diýip otyrdy.33 Şamuwel Agaga: «Sen gylyjyň bilen eneleri çagalaryndan mahrum etdiň. Indi öz ejeň hem perzendinden mahrum bolup, bagtygara aýal bolsun» diýip, ony Gilgalda Ýehowanyň huzurynda gylyçdan geçirdi+.34 Soňra Şamuwel Rama gitdi, Şawul bolsa öýüne Gibeýa gaýtdy.35 Şamuwel galan ömrüne Şawuly görmedi, ol Şawul sebäpli hasrat çekip gezdi+. Ýehowa-da Şawuly Ysraýyla patyşa bellänine ökündi+.


text:
Ýalkymly Zöhräniň türkmen atlary
“Dogdy asmanyň Zöhresi,
Çyn aşyga döwran bu gün. …” Pyragy
Zöhre ýyldyzy aslynda Gün sisteminde, Günden uzaklygy boýunça, ikinji orunda durýan Wenus (Venus) planetiniň arapça adydyr.
Zöhre Ýere iň ýakyn planet (türk dilinde: gezegen) bolmagy bilen, Günden we Aýdan soň, Ýer asmanynda iň ýagty ýyldyz bolup görünýär.
Bu gezegeniň dürli atlary, onuň adamlaryň işi we ýaşaýşy bilen baglanyşykly wagt we ugur bellemeklerinde örän ähemiýetli bolandygyny görkezýär.
Zöhre, Ýere bolan ornuna görä, günde iki gezek dogýar we ýaşýar.
Türkmen dilinde daňdan dogýan Zöhrä Daňýyldyz ýa-da Daňlak diýilse, oňa ilkagşam günortada dogup, gysgajyk wagtdan soň günorta-günbatarda ýaşýan wagtynda Ömrüzaýa diýilipdir.
Türk wikipediýasynyň ýazyşyna görä Çopan ýyldyzy hem Zöhräniň bir adydyr.


text:
Ýokary bilimini daşary ýurtlarda dowam etdirýän türkmenistanly ýaşlaryň käbirleri okuwa girjek bolanda daşary ýurduň ýokary okuw jaýlary tarapyndan talap edilýän resminamany (Türkmenistandaky degişli mekdepde ýa-da ýokary okuw jaýynda okandygy hakyndaky dil haty) almakda dürli kynçylyklaryň bardygyny aýdýarlar.
Türkmenistanyň ýokary okuw jaýlary bu ugurda hat üsti bilen edilen ýüzlenmelere jogap bermekden saklanýar, şunlukda degişli dokumenti almak üçin kähalatlarda türkmenistanly ýaşlaryň Türkmenistana gitmäge mejbur bolýandyklary aýdylýar.
Ýaşlar gepleşigimiziň nobatdaky sanynda türkmenistanly ýaşlaryň resminama almak baradaky tejribeleri hakda Azat we Myrat bilen söhbetdeş bolduk. Söhbetdeşligi aşkadaky düwmä basyp diňläp bilersiňiz. Garaýyşlaryňyza, bellikleriňize aşakdaky teswir bölüminde garaşýarys.


text:
Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň (ÝHHG) media-azatlygy boýunça wekili Moskwa sudunyň garaşsyz “The New Times” internet-neşirine garşy girizen “çenden aşa” maliýe jerimesini ýazgaryp, beýanat ýaýratdy.
Harlem Desir rus resmilerine ýüzlenip, media azatlygyny we pikir köp dürlüligini goramaga çagyrdy.
Mundan bir gün öň, Moskwanyň Twerskoý etrap sudy “The New Times” neşirine garşy 22 million 250 müň rubl, ýagny 339 müň dollar, şeýle-de neşiriň web-redaktory Ýewgeniýa Albatsa garşy 30 müň rubl, ýagny 457 dollar möçberinde maliýe jerimesini salypdy.
Neşir Russiýanyň “daşary ýurt agentleri” kanunynyň göz öňünde tutýan maliýe hasabat beriş düzgünlerini hamana berjaý etmezlikde günäli tapylypdyr.
Desir suduň karary şikaýat edilende, hökümiň aradan aýryljakdygyna umyt bildirdi.


text:
Gazagystan özüniň Russiýa Federasiýasy bilen umumy bolan halkara telefon aragatnaşygynyň +7 belgili açaryny üýtgeder, mundan beýläk ýurduň resmi açary +997 belgiden ybarat bolar. Bu barada Gazagystanyň sanly ösüş, innowasiýalar we aerokosmiki senagat ministri Bagdat Musin “Facebook” sahypasynda habar berdi.
“Oňat habar! BMG-niň elektrokommunikasiýalar boýunça Halkara bileleşigi Gazagystan üçin +997 belgili täze açary hasaba aldy” diýip, ol ýazdy.
Musin +7 açarynyň Sowet Soýuzy dargandan soň birbada Russiýa we Gazagystana berlendigini ýatlatdy.
“Tengrinews.kz” habarlar gullugynyň ýazmagyna görä, Gazagystan täze milli açary ulanmaga 2023-nji ýylyň ýanwaryndan girişer. Şu döwürde köne açar hem iki ýyllap deň ulanylar. Täze telefon açaryna 2025-nji ýylda doly geçiler.
Öň Gazagystanda prokatdaky ähli filmleri gazak diline terjime etmek barada hökmany düzgüniň giriziljekdigi habar berlipdi.
turkmenportal


text:
Mähriban çagalar!
Eziz körpeler!
«Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip yglan edilen ýylda ata Watanymyz, mähriban halkymyz berkarar döwletimiziň taryhynda uly we möhüm waka öwrüljek mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 27 ýyllygynyň toýuna uly üstünlikler, ýokary ruhubelentlik bilen barýar. Berkararlygyň we bagtyýarlygyň, ruhubelentligiň hem-de rowaçlygyň ak ýolunda belent maksatlara ruhlandyrýan baş baýramymyzyň şanyna Garaşsyz, Bitarap döwletimizde gazanylýan üstünliklere egsilmez buýsanç duýgularyny has-da pugtalandyrýan aýdym-sazly dabaralar, medeni-jemgyýetçilik çäreleri geçirilýär.
Garaşsyzlyk gününe gabatlanyp, eziz Diýarymyzda aýdym-sazly döredijilik bäsleşikleriniň, sport ýaryşlarynyň geçirilmegi, belentden ýaňlanýan şadyýan çaga gülküleri berkarar döwletimizi hemmetaraplaýyn sazlaşykly ösýän, bagtly çagalygyň we beýik maksatlaryň hasyl bolýan Watany hökmünde hem bütin dünýä tanadýar. Her güni şan-şöhratly, taryhy ähmiýetli syýasy, ykdysady, medeni wakalara baý «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» ýylynda hem zehinli çagalaryň arasynda geçirilýän «Garaşsyzlygyň merjen däneleri» bäsleşiginiň jemleýji tapgyryndaky joşgunly çykyşlar şanly Garaşsyzlygymyzyň toý-dabaralaryna aýratyn öwüşgin berýär.
Aýdym-saz parahatçylygyň, dostlugyň we döredijiligiň çeşmesidir. Aýdym-sazyň esasynda gözellik hem-de parahatçylyk, ýagşylyk we dostluk hakyndaky gymmatly düşünjeler durýar.
Aýdymyň we sazyň jadylaýjy güýji bilen halklar birek-birek bilen has-da ýakynlaşýar. Siziň mukaddes Garaşsyzlygymyzy, hemişelik Bitaraplygymyzy, berkararlygymyzy we bagtyýarlygymyzy wasp edýän joşgunly aýdym-sazlaryňyz, ajaýyp sahna oýunlaryňyz, döredijilik ukyp-zehiniňiz dostlugyň hem-de parahatçylygyň, bagtyýarlygyň we erkanalygyň senasy bolup belent ýaňlanýar. Watansöýüjiligi, dostlugy, döredijiligi ýörelge edinen bagtyýar çagalarymyz biziň guwanjymyz hem beýik geljegimizdir.
Berkarar Watanymyzyň saýrak bilbilleri!
Garaşsyz ýurdumyzda sagdyn bedenli we belent ruhly nesilleri kemala getirmek döwlet syýasatymyzyň esasy ugurlarynyň biridir. Şu maksatdan ugur alyp, bagtyýar zamanamyzda ýaş nesillerimiziň watansöýüjiligiň we ynsanperwerligiň belent ruhunda terbiýelenmegi, döwrebap bilim-terbiýe almagy, döredijilik hem-de zehin taýdan kämilleşmegi üçin döwletimiz tarapyndan ähli şertler döredildi. Kabul eden milli maksatnamalarymyzyň çäklerinde güneşli Diýarymyzyň ähli ýerinde häzirki zaman kompýuterleri, okuw-tehniki enjamlary, interaktiw-multimediýa tehnologiýalary bilen üpjün edilen orta we ýokary okuw mekdepleriniň, çagalar baglarynyň, çagalar dynç alyş we sagaldyş merkezleriniň döwrebap binalaryny gurmakda nusgalyk işler amala aşyryldy. Bagtyýar çagalygyň, ajaýyp arzuwlaryň hasyl bolýan ýurdy hökmünde dünýäde giňden tanalýan ata Watanymyzda siziň hemmetaraplaýyn sazlaşykly ösmegiňiz, döwrebap bilim-terbiýe almagyňyz, sport we döredijilik bilen meşgullanmagyňyz, zehiniňizi kämilleşdirmegiňiz üçin döwletimiz geljekde hem zerur bolan ähli tagallalary eder.
Ylym-bilim, aýdym-saz adamzadyň gymmatly baýlygydyr. Ynsan gözlemek, gurmak, döretmek, ajaýyp aýdym-sazlar arkaly dünýäni has gözelleşdirmek, kämillige tarap ösmek bilen, belent sepgitlere ýetýär, uly mertebe gazanýar. Şu ýörelgeden ugur alyp, siz hem berkarar Watanymyzy gülledip ösdürmäge gönükdirilen beýik işlere gowy okamak, döredijilikli zähmet çekmek, gurmak, döretmek, ylym-bilim, aýdym-saz dünýäsine çuňňur aralaşmak bilen mynasyp goşant goşmalysyňyz.
Ýurdumyzda ýaş nesliň kalbynda sungata söýgini terbiýelemekde we ösdürmekde, täze zehinleri ýüze çykarmakda hem-de kämilleşdirmekde «Garaşsyzlygyň merjen däneleri» döredijilik bäsleşigine aýratyn orun degişlidir.
Siziň ýüreklere egsilmez şatlyk joşgunyny paýlaýan şirin aýdym-sazlaryňyz eziz Watanymyza, mähriban halkymyza söýginiň, buýsanjyň we wepalylygyň aýdyň beýany bolup ýaňlanýar. Ähli ösüşlerimiziň esasy bolan ruhy galkynyşymyzy has-da rowaçlandyrýar. Şu aýdym-saz bäsleşigi hem siziň çaga kalbyňyzda aýdym-saza söýgini terbiýelemek, ösdürmek bilen milli sungatymyzyň nesilden-nesle geçip, dowamat-dowam bolmagyna we kämilleşmegine giň ýol açýar.
Geljekde hem ata-babalarymyzyň ýol-ýörelgelerine eýerip, siziň milli medeniýetimize, şirin owazly, çuň many-mazmunly aýdym-saz sungatymyza bolan söýgiňiz, buýsanjyňyz bilen agzybirligi, dostlugy, ynsanperwerligi we bagtyýarlygy wasp etmekde mundan beýläk-de işjeňlik görkezip, ata Watanymyzyň, mähriban halkymyzyň abraý-mertebesini has-da belende göterýän nesil bolup ýetişjekdigiňize berk ynanýaryn.
Mähriban çagalar!
Eziz körpeler!
Sizi Türkmenistanyň milli baýramynyň — Garaşsyzlyk gününiň 27 ýyllygyna bagyşlanyp geçirilýän «Garaşsyzlygyň merjen däneleri» döredijilik bäsleşigiňiz bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlaýaryn!
Goý, güneşli Diýarymyzda ajaýyp aýdym-sazlar, şadyýan çaga gülküleri hemişe belentden ýaňlanyp dursun!
Size berk jan saglyk, egsilmez bagt, okuwda we durmuşda, aýdym-saz äleminde uly üstünlikleri arzuw edýärin!
Türkmenistanyň Prezidenti
Gurbanguly BERDIMUHAMEDOW


text:
MARY WELAÝATY BARADA MAGLUMAT
Mary welaýaty administratiw taýdan 11 sany etraba we 2 sany şähere bölünýär. Welaýatyň merkezi Mary şäheri. Mary welaýaty ýurdumyzyň günorta sebiti bolmak bilen, özüniň geografiki ýerleşişi boýunça dostlukly Owganystan döwleti bilen araçäkleşýär. Gözbaşyny bu goňşy ýurduň daglaryndan alyp gaýdan Murgap derýasy, şeýle-de, Amyderýadan gözbaş alýan Garagum derýasy welaýatymyzy suw bilen üpjün edýär.
Welaýatymyzyň durmuş ykdysady ýagdaýy barada aýdanyňda ýurdumyzyň ykdysadyýetinde Mary welaýatynyň tutýan orny uludyr. Welaýatyň senagaty durnukly depginlerde ösýär.
Oba hojalygy
“Ak altyn” — 2021
Irginsiz aladanyň netijesi
26.10.2021 Giňişleýin
Saglyk goraýyş we Sport
Il saglygy — ýurt baýlygy
Biraýlyga bagyşlanyldy
19.10.2021 Giňişleýin
Medeniýet we Bilim
Bäsleşik geçirildi
Başarnyklaryny aýan etdiler
26.10.2021 Giňişleýin


text:
Kalba siňen aýdymlar
Hormatly Arkadagymyzyň saýasynda ýurdumyzyň her bir güni toýdur baýramlara, şanly senelere beslenýär. Şu günlerde hem ýurdumyzyň ähli ýerlerinde milli bahar baýramy mynasybetli dürli medeni köpçülik çäreleri ýaýbaňlandyrylýar.
Maýa Kulyýewa adyndaky Türkmen milli konserwatoriýasynda hem «Bagşyçylyk sungaty» kafedrasynyň mugallymlary Türkmenistanyň halk artisti Şemşat Hojaýewanyň, Türkmenistanyň at gazanan bagşysy Merdan Baýramowyň we Magtymguly Magtymgulyýewiň bilelikde taýýarlan Nowruz baýramçylygy mynasybetli «Kalba siňen aýdymlar» atly ajaýyp konserti geçirildi.
Konsertiň dowamynda halkyň kalbynda müdimilik orun alan türkmen halk aýdymlary bilen birlikde mukamçy kompozitorlaryň ýurdumyzyň ösüşlerini we Arkadagymyzyň durmuşa geçirýän belent işlerini wasp edýän şirin aýdymlar ýaňlandy.


text:
Ýylyň ähli paslynda saglygyňyzy goraň!
Ýurdumyzda raýatlarymyzyň saglygyny goramak, dürli ýokanç keselleriň öňüni almak maksady bilen, degişli çäreler döwlet derejesindäki talaplara laýyk geçirilýär.
Pasyllaryň çalyşmagy netijesinde ýüze çykyp biläýjek möwsümleýin ýiti respirator ýokanç keselleriniň öňüni almak maksady bilen, pasyllara görä gün tertibini dogry alyp barmak zerur bolup durýar.
Şol maksat bilen her birimiz:
1. Bedeniň kesele garşy göreş ukybynyň ýokary bolmagyny gazanmak üçin sag- dyn durmuş ýörelgesini berjaý etmeli. Bedenterbiýe we sport bilen meşgullanyp, sagdyn iýmitlenmeli. Ir säher bilen we agşamara arassa howada ýarym sagat pyýada ýöremeli. Ýöne derläp, saç öl ýagdaýda daşaryk çykmaga ýol bermeli däl. 2. Özüňiziň hem-de perzentleriňiziň burnunyň nemli bardasyna oksolin melhemini çalmaga endik edinmeli.
3. Pasyllara görä geýinmeli we witamin C — askorbin turşusyna baý önümleri kabul etmeli (miwe şirelerini, bally we limonly gök çaýy, itburun demlemesi, alma, pyrtykal miwe şireleri, kelem, käşir we beýleki bakja önümleri).
4. Iş ýeriňizde we öýüňizde otaglaryň howasynyň tämiz bolmagyny gazanmaly. Onuň üçin penjiräni ýa-da gapyny wagtal-wagtal açyp, otagy ýelejiredip durmaly, ýöne şemalyň ugrunda özüňiziň ýa-da çagalaryňyzyň durmagyna ýol bermeli däl.
5. Milli tagamymyz bolan unaş möwsümleýin keselleriň hem öňüni almakda we ony ýeňil geçirmekde örän ähmiýetli tagamdyr. Oňa gyzyl burç atyp peýdalanmak maslahat berilýär, sebäbi gyzyl burç fitonsidlere baý.
6. Ýiti respirator ýokanç keselleriniň ilkinji alamatlary ýüze çykan ýagdaýynda hökman öýde galmaly we maşgala lukmanyna ýüz tutmaly. Lukman tarapyndan bellenilen bejergini doly we dogry berjaý etmeli.
7. Asgyran ýa-da üsgüren wagtymyzda hökman elýaglyk bilen agzyňyzy we burnuňyzy ýapmaly.
8. Elleri elmydama arassa ýagdaýda sak- lamaly we ýygy-ýygydan sabynly suw bilen ýuwmaly, howpsuz 2 metr araçägi berjaý etmeli, agyz-burun örtüklerini doly we dogry dakynmaly.
9. Derman serişdelerini özbaşdak, lukman bilen maslahatlaşman kabul etmeli däl. Esasan hem, bu antibakterial serişdelerine degişli. Sebäbi, antibakterial serişdeleri wiruslara däl-de, bakterialara garşy ukyply. Olary özbaşdak ulanmak birnäçe gaýraüzülmelere getirip biler we bedeniň kesele garşy durnuklylygyny peselder. 10. Bedeniň kesele garşy durnuklylygyny ýokarlandyrmak üçin hökman mähriban Prezidentimiziň bize peşgeş beren «Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri» atly köp jiltli ylmy-ensiklopediki kitabynda beýan edilýän itburun, çopantelpek, buýanyň köki, käkilik oty ýaly dermanlyk ösümliklerden taýýarlanan melhem çaýlary içmegi endik edinmeli.
11. Möwsümleýin kesellere garşy sanjymlar hem biziň ýurdumyzda ýola goýlan. Her bir adam öz maşgala lukmany bilen maslahatlaşyp, olary hem kabul edip biler.


text:
Şu günler Türkmenistanda iki adamyň başy çatylsa, soňy çilimli gürrüňe syrygýar. Çilim Türkmenistanda ullakan problema öwrüldi. Dükanlarda çilim seýrekledi, bar ýerinde-de juda gymmat. Çilimiň bir gutusynyň iň pes bahasy 18-20 manat. Gutusy bilen alyp bilmeýänler onuň bir dänesini bir manada satyn alýarlar.
Adamlar çilimiň bahasynyň keýigiň şahyna çykmagynyň, Türkmenistanyň Bütindünýä Saglygy goraýyş guramasynyň (BSG) “Temmäkä garşy göreşmegiň” çarçuwaly Konwensiýasyna goşulmagyndan dörändigini bilenoklar. Sebäbi bu zatlar köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde halka düşündirilmedi. Ýöne halka çilim gytçylygy hakdaky hakykaty düşündirmek gerekdi, şeýle hem ýurduň şeýle konwensiýa goşulmagynyň dogrumy-dogry däldigi hakda halk bilen pikir alyşmalar guralmalydy. Bu zatlar bolmady. Şonuň üçinem ýurtda dörän çilim gytçylygy meselesi halk üçin garaňky bolup galdy.
Çilimiň ýakyn wagtdaky taryhyndan
SSSR döwründe çilim arakdan soň iň girdejili pudak hasaplanylýardy. Çilimiň bahasy-da oňuşmazça däldi. 10 köpük bilen 40 köpük aralygyndady. Çilim kän çekilerdi. Jemgyýetçilik ýerlerinde, edaradyr kärhanalarda — garaz, çilim çekilmeýän ýer ýokdy. Çilimiň tüssesiniň derdindan kabinetlerde gözüňi açar ýaly däldi. Muny köpçülik bolmaly zat hökmünde kabul edýärdi. Ýogsa temmäki tüssesiniň çilim çekýäne-de, çekmeýäne-de zyýanynyň köpdügini bilmeýän ýokdy.
Şeýle ýagdaý garaşsyzlygyň ilkinji ýyllarynda-da dowam etdi. Ýurduň ilkinji prezidenti Saparmyrat Nyýazowyň özi ölemen çilimkeşdi. Nyýazow kesel tapynyp, saglygyny bejertdi. Wraçlar oňa çilim çekmegi taşlamagy maslahat berdiler. Prezident çilimini goýdy. Şunuň yzysüre ýurtda çilimiň garşysyna göreş kampaniýasy başlandy. Prezident Nyýazow ýörite permanam çykardy. Jemgyýetçilik ýerlerinde, köpçüligiň üýşen ýerinde, edara-kärhanalarda çilim çekmek gadagan edildi. Ýöne çilimiň bahasy öňküligine galdy. Çäklendirmeler azda-kände peýda berdi. Jemgyýetçilik ýerlerinde, iş ýerlerinde çilim çekmek düýbünden diýen ýaly togtady. Adamlar çilim çekmegi üzül-kesil azaltmasalar-da, garaz, çäklendirmeleriň täsiri duýuldy.
Ýönekeý çopan hasaby
Häzir çilimiň iň arzan bahasy 18-20 manat. Aşa çilimkeş günüň dowamynda 1-2 guty çilim çekýär. Hatda 3-4 guty çekýänem bar. Çilimkeş ortaça 2 guty çilim çekýän bolsa, bir günde onuň bahasy 40 manat bolýar. Kyrky 30-a köpeldip göreliň, bir aýda 1200 manat bolýar. Goly ýuka maşgalanyň iki aýlyk býujeti. Türkmenistanyň býujet işgärleriniň agramly böleginiň aýlyk haky 600 manatdan geçip baranok.
Garaýyşlar, pikirler
Türkmenistanda çilim gahatçylygy, çilim gymmatçylygy bilen dürli garaýyşlar, dürli pikirler bar. “Bäş sany çagam bar, adamymyň bir özi işleýär. Ozalam elimiz uzadan ýerimize ýetip baranokdy. Çilim gymmatlaly bäri günümiz has kynaldy. Adamyma: “Çilimiňi goýaý” diýsem, ol: “Çörek iýmämi goýaryn, ýöne çilimimi goýup bilmerin” diýýär. Çagalar ýaman horlanýar. Maşgalada agzalalyk, oňşuksyzlyklar köpelip başlady” diýip, Aşgabat şäheriniň ýaşaýjysy, öý hojaplykçy aýal nalanýar.
“Çilimiň garşysyna döwlet derejesinde göreşilmegi gowy zat. Onuň ynsan saglygyna nähili zyýanynyň bardygyny köpler bilýär. Häzir çilim gymmatçylygy zerarly, çilimi kyrk ýyl bäri çekip ýörenleriň arasynda-da çilim çekmegi şarta goýýanlar bar. Ýöne çilim ýuwaş-ýuwaşdan goýulsa ýagşy. Ýogsa, saglyga zeper ýeter. Elektron çilim çykypdyr. Şony çekýänlerem bar. Munuňam entäk adamyň saglygyna näderejede zyýanlydygy ýa-da zyýansyzdygy heniz ylmy taýdan anyklanalynanok. Elbetde, çilim çäklendirmeleriniň gowy taraplary bilen birlikde, ýaramaz taraplary-da bar. Şonuň üçinem bu meselä oýlanyşykly çemeleşmeli. Ölemen çilimkeşleriň kösenmezlikleri, saglyklaryna zeper ýetmezi üçin çäre görmek gerek. Mysal üçin, 30-40 ýyl bäri çilim çekip ýörenler ýörite hasaba alnyp, olara resept boýunça dermanhanalarda arzan bahadan çilim satyp bolardy. Umuman, gözlesen, başga-da ýol kän” diýip, lukmanlaryň biri öz pikirini beýan edýär.
“Otuz bäş ýyl bäri çilim çekýän. Goýup bilerin öýdemok. Çilim arakdan gymmat boldy. Ozalkydan azrak çekýän. Esasan, mahorka ýatdym. Bazarlarda paketjikde mahorka satylýar. Ogryn-dogryn, garaz, satylýar. Bahasy 2 manat, oňuşmazça däl. Şu baha durýan paketiň içindäkisi uzaga-da ýetýär. Saglyk üçin mahorkanyň zyýanynyň has kän bolmagy mümkin” diýip, çilimkeşleriň biri aýdýar.
Çäklendirmeler peýdalymy ýa zyýanly?
Ýaşuly nesliň Mihail Gorbaçýowyň perestroýka döwründäki çäklendirmelerden habary bardyr. Munuň peýdasyndan zyýany köp boldy. Adamlar samogon gaýnadyp başlady. Hatda ahyry, ondan beter elhenç zatlary içenlerem tapyldy. Şol sebäpli saglygyny ýitirenler, ölenler boldy. Ýurduň ykdysadyýetine-de zyýan ýetdi. Üzüm plantasiýalary ýok edildi. Samogon esasan, gantdan, şekerden gaýnadylansoň, bu önümlerem gytaldy. Garaz, ykdysadyýetiň halkaly zynjyry üzüldi.
Häzir nähili? Ýurda çilim getirmegi çäklendirip, onuň bahasyny gymmatladyp, nähili utuş gazanylar?
Elbetde, ikigöwünliler çilimi taşlar. Emma “Çilim ýadawlygy aýyrýar, gahary köşeşdirýär” diýip, çyn çilimkeşe öwrülenlere ýaramaz endikden saplanmak kyn düşer. Oňa derek temmäki ekilişi artar. Temmäki söwdasy güýjär. Gaýtadan işlenilmedik şol temmäkiler çilimkeşleriň janyna ozalkysyndanam beter howp salar. Her dürli ot-çöpleri garyşdyryp, çilim çekjegem tapylar. Hatda “Çaýy kagyza dolap çekseň, hiç neneň däl eken…” diýýänlerem bar.
Aşa çilimkeşleriň arasynda häzir ýoň bolan mahorkanyň tüssesi juda agyr. “Şuny bir ýyl çeksek, hökman öleris” diýip, çilimkeşleriň özlerem boýun alýar.
Taýagyň iki üjy bar. Soňuny saýman hereket etseň onuň bir ujy hökman gelip, özüňe degýär. Çilim meselesinde-de şeýle. Herhal, şu babatda goşmaça çäreler görmeli.
Serdar Gulgeldiýew Aşgabatda ýaşaýan intelligensiýa wekiliniň edebi lakamy, synçy. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Nagpur şäheriniň keselhana resmisiniň berýan maglumatyna görä, gyzjagazyň ýüregi durupdyr.
Gürrüňi gidýän dört ýaşly gyzjagaz 18-nji aprelde Madhýa Pradeş ştatynyň obasynda zorlanyp, şondan bäri huşuna gelmändi.
Bu hadysa boýunça azyndan bir adamyň tussag edilendigi habar berilýär.
Geçen ýylyň dekabrynda Nýu-Delide 23 ýaşly talyp gyzyň köpçülikleýin zorlanmagyndan soňra, Hindistanda aýallara garşy edilýän gazaplylyga garşy protestler gurnalypdy.
Geçen hepde Hindistanyň paýtagtynda bäş ýaşly başga bir gyzjagazyň zorlanmagy hem köpçülikleýin protestleri döretdi.