text:
PALLIATIW KÖMEK NÄME WE OL BARADA NÄMELER BILMELI?
...Agyrsyzlandyryjy serişdäni almak üçin dermannama ýazdyrmaga gelen Aýna ýadaw, ýüzi bolsa solgun görünýärdi. Ejesiniň ýagdaýy gün-günden agyrlaşýardy we oňa has güýçli agyrsyzlandyryjylar gerek bolýardy. 8 aý mundan öň ol aşgazanyna operasiýa geçirip, uzak wagt keselhanada ýatypdy. Aýna gije-gündiz ejesiniň ýanyndan aýrylman oňa seredýärdi. Onuň üçin ol işini gijeki nobatçylyga geçiripdi. Ol işe gidende ejesiniň ýanynda kiçi oglan jigsi bolýardy.
"Ejeň özüni nähili düýýar?" diýip soramda, Aýnanyň gözleri ýaşdan dolup başlady. "Ýagdaýlar beterleşýär. Agyrylary güýçlenip başlady, üstesine hem ýürek bulanma peýda boldy" diýip ýerinden turdy. Men işimiň soňunda olara barjakdygymy aýtdym.
Agyr, mejalsyz, berlen bejergiler netijesinde sagalma gazanyp bilmedik ýa-da bejerip bolmajak keselden ejir çekýän adama biz nähili garaýarys? Onuň ýagdaýyny, aňynda turýan harasatlary aňşyryp, ýakyn garyndaşlarynyň çykgynsyz ýagdaýyna düşünip bilýärismi? Keselhanada geçirlen ençeme günlerden, gerekli dermanlaryň gözlewi üçin dermanhanalara ylgamadan, geçirlen gam-gussalaryň agyr labyryndan soň, kalbymyzda ýaşaýan umydy, tamany ýok edýän lukmanyň: "Biz edilmeli hemme zatlary etdik. Öýňüze äkidäýiň!" diýen sözleri agyr ýyldyrym bolup zarba urýar. Ýok, men lukmanlaryň başarnygy, hünärmenlik derejesi barada asla hiç söz diýesim gelmeýär. Döwrebap lukmançylygyň ösendigine, onuň mümkinçilikleriniň ulydygyna garamazdan, entek doly bejerilip bolmaýan keseller adamzada bellidir. Ýöne lukmançylygyň bu sepgitde gutarmaýandygyny hem belläsim gelýär.
Palliatiw kömek näme?
Lukmançylykda palliatiw (latynça palliatum – plaşş, ýapynja örtügi) lukmançylyk kömegi diýen düşünje bar. Palliatiw kömek – bejerip bolmaýan ýa-da agyr geçýän kesellerden ejir çekýän adama, onuň ýagdaýyna baglylykda, ýaşaýşy üçin amatly şertleri döredýän çäreleriň toplumydyr. Palliatiw lukmançylygyň esasy wezipesi- näsaglaryň ömrüniň soňuna çenli olar bilen bile bolmakdyr.
Häzirki wagtda lukmanlaryň köpüsi keselleri bejermek soragyna uly üns berip, näsagyň ýagdaýyna, ruhy dünýäsine teselli berjek, kömek ediji çäreleri ýatdan çykarýarlar ýa-da olary geçirmegi ýerliksiz hasaplaýarlar. Ýöne agyr keselden ejir çekýän adamynyň ruhy dünýäsine "asudalyk" salmazdan, ony oňa ezýet berýän keselden halas edip bolmaýar.
Palliatiw kömegiň esasy düzgünleri nämelerden ybarat?
↺ Adamyny oňa ezýet beriji alamatlardan (agyrylar, demgysma, ýürek bulanma, gaýtarma we baş.) halas ediji çäreleri alyp barmak;
↺ Ýagdaýa we mümkinçilige görä näsaglaryň adaty işjeňligini we işe bolan ukyplylygyny saklamak;
↺ Näsagyň ýaşaýşynyň hilini ýokarlandyrmak, psihologiki goldaw bermek;
↺ Ölüme tebigy hadysa ýaly garamak;
↺ Bejerip bolmaýan näsagyň maşgalasyna kömek we goldaw bermek.
Palliatiw kömek ezýetli alamatlary ýeňilleşdirmäge gönükdirilen bolsa hem, diňe bir agyrsyzlandyryjy ýa-da alamatlary aradan aýryjy serişdeleri bermek bilen çäklenmeli däldir. Hünärmenler diňe bir gerekli bolan lukmançylyk çärelerini geçirmek bilen çäklenmän, eýsem öz adamkärçiligi, göwünlik beriji sözleri, hormatly garaýşy bilen näsaga täsir etmelidir.
Ömrüniň soňky pursadyna çenli näsag özüniň şahsyýet höküminde gymmatlylygyny düýup, jemgyýetde öz işjeňligini görkezmäge mümkinçilik almalydyr.
Palliatiw kömek nähili näsaglara berilýär?
Ilkibaşdan palliatiw kömegi rak kesellilere degişlilikde ulanylyp başlanyldy. Häzirki wagtda bu düşünje bejerip bolmaýan, ýaýbaňlanyp gidýän kesellerden ejir çekýän näsaglara hem degişlidir. Olaryň arasynda aýratyn bellenilýänler: howply täze döremeler, beden agzalaryň ýetmezçiligi, dowamly beden keselleriniň soňky tapgyrlary, çagalarda ýüze çykýan agyr doga keseller, beýni gan aýlanşygynyň bozulmalarynyň bejerilip bolmajak gaýraüzülmeleri, nerw ulgamyň bejerip bolmajak dowamly keselleri, kemakyllylygyň dürli görnüşleri, şol sanda Alsgeýmeriň keseli.
Palliatiw kömegini haýsy hünärmenler bermeli?
Palliatiw kömegi ýörite taýynlygy geçen lukmançylyk edaralary ýa-da lukmançylyk çärelerini geçirmäge (hospisler) rugsat edilen edaralar geçirmelidir. Ýeri gelende aýtsak, palliatiw kömegiň berlişine degişli düzgünler diňe bir lukmançylyk ulgamyna degişli bolman, eýsem bu sosial meseleleri jähtden garalmaly düşünjeler hem bolup durýandyr. Şonuň üçin palliatiw kömegi doly derejede amala aşyrmaga diňe bir lukmançylyk işgärleri däl-de, durmuş taýdan hyzmat ediş ulgamyň işgärleri, dini wekiller, farmasewtler, psihologlar hem gatnaşmalydyr.
Dünýä tejribesiniň görkezişi ýaly, palliatiw kömegi näsagyň öýünde berilmelidir. Çünki ömrüniň soňky günlerini näsaglar özüne ýakyn, tanyş bolan şertlerde geçirmek isleýärler. Palliatiw kömegini beriji otaglary gurnamak köpugurly hassahanalaryň düzüminde hem amala aşyrlyp bilner. Bu otaglarda iş esasan şeýle näsaglaryň umumy ýagdaýyna gözegçilik etmäge, derman serişdelerini göýbermäge, hünärmenleriň gözegçiligine ugratmaga, keselhana bejergisine ibermäge, näsagyň ruhy ýagdaýyny ýokarlandyrmaga gönükdirilendir.
Ýewropa ýurtlarynda hereket edýän hospisler (latynça, hospes-myhmansöýerlik) agyr keselli näsaglara ideg etmekde ummasyz tejribe toplan döwlet ýa-da döwlete degişli däl edaralardyr. Hospislere näsaglar agyrsyzlandyryjy serişdeleriň peýdaly shemasyny saýlamak, ezýet beriji alamatlary öýde aýryp bolmadyk ýagdaýynda, näsaglara ideg etmäge ýakyn garyndaşlaryň bolmadyk wagty ýa-da garyndaşlaryna biraz dynç bermek üçin ugradylýar. Ondan başga-da, hospisiň işgärleri näsaga ideg etmegiň düzgünlerini öwretmek, psihologiki goldaw bermek, sosial soraglara degişli maslahat bermek kömegini hem amala aşyrýarlar.
Gynansakda, biziň jemgyýetimizde palliatiw kömek barada habardar adamlar az. Bu barada lukmançylyk işgärleri hem habarsyz ýa-da oňa ähmiýetsiz, peýdasyz düşünje ýaly garaýarlar. Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň bellemegine görä, Yer ýüzünde her ýyl palliatiw kömeginiň berilmegine 40 mln. adam mätäçlik çekip, şolaryň diňe 14%-i şol kömegi alýandyr. Palliatiw kömegiň özwagtynda berilmegi talapsyz keselhana ýerleşmeleriň we lukmançylyk gulluklarynyň maksatsyz ulanylmagynyň öňüni alýandyr.
Peýdaly çeşme: Всемирная организация здаравохранения, Паллиативная медицинская помощь.
Awtor: Selbi Myradowa
- 1588 gezek okalan


c: text/html

text:
Semalt syn - Excel-de maglumatlary nädip döwmeli
Uly maglumatlar düşünjesi çalt hakykata öwrülýär, sebäbi guramalar indi yzygiderli maglumatlara doýmaz höwes döredýärler. Bu geň galdyryjy zat däl, sebäbi häzirki wagtda korporatiw dünýädäki iň uly bäsdeşlik ýaragy siziň ygtyýaryňyzdaky maglumatlaryň mukdarydyr.
Her gurama maglumat talap etse-de, oňa başga formatda zerur. Web maglumatlary çykarmak üçin ýokary islegi kanagatlandyrmak üçin birnäçe programma üpjünçiligi kompaniýasy biri beýlekisinden öňe geçmäge synanyşýan dürli maglumat çykarmak gurallaryny işläp düzýär.
Excel faýlyna maglumatlary göçürip almagyň köp usuly bar. Usullar ulanýan Excel wersiýaňyza baglydyr. Bu makala, ozalkylardan başlap, Excel 2000 we Excel 2003-e maglumatlary göçürip almak bilen baglanyşykly ädimleri görkezýär.
Excel 2000-e maglumatlary nädip göçürip almaly
Excel 2000-e maglumatlary göçürip almak üçin täze Excel iş sahypasyny açmak bilen başlamaly. Maglumat menýusyna giriň we "Daşarky maglumatlary alyň" ýa-da "Daşarky maglumatlary import" saýlaň. Ondan soň "Täze web soragy" saýlamaly.
Maglumatlary gyrmak isleýän web sahypaňyzyň URL-sini soraýan gepleşik penjiresi açylar. Şeýle hem, zerur maglumatlar tablisasyny we zerur maglumatlaryň formatyny soraýar. Şoňa görä gutyny dolduryň we maglumatlaryň näçe gezek täzelenmegini isleýändigiňizi saýlaň.
Dialog gutusyny dolduranyňyzdan soň, Maglumat menýusyndan ýene "Daşarky maglumatlary import" saýlap bilersiňiz. Netijede, “Data Range Properties” -i hem saýlamaly we ýerine ýetirildi. Bu usul statistiki maglumatlary almak üçin amatly, sebäbi maglumatlar Excel 2000-de dogry hatarlara we sütünlere getiriler. Diňe bir göçürip, ýelmemek kararyna gelseňiz, tutuş bir hataryň diňe bir öýjükde peýda boljakdygyna göz ýetirersiňiz. . Şeýlelik bilen, düýbünden ulanyp bolmaz.
Excel 2003-e maglumatlary nädip göçürip almaly
Excel 2003-e maglumatlary göçürip almak üçin täze Excel iş sahypasyny açmaly we gurallar panelinden "Maglumat" opsiýasyny saýlamaly. Ondan soň "Daşarky maglumatlary import" saýlap, "Täze web soragy" -ny saýlap bilersiňiz.
Maksatly web sahypaňyzyň URL-si üçin berlen tekst meýdany bar. Meýdan penjiräniň ýokarsynda, "Salgy" -yň gapdalynda. Diňe zerur URL-i giriziň we "Git" düwmesine basyň. Ondan soň Excel-e göçürip almak isleýän maglumatlaryňyzyň gapdalyndaky sary oky (lar) basyp bilersiňiz.
Gerekli maglumatlaryňyzyň göçürilendigine göz ýetireniňizden soň, "Import" düwmesine basyp, maglumatyň goýulmagyny isleýän iş sahypasyndaky ýeri basyp bilersiňiz. Soňra "OK" düwmesine basyň, gitmek gowy. Ine.
Sözümiň ahyrynda, birnäçe web sahypasyndan maglumatlary çykarmak isleseňiz, bu usullar aňsat bolup biler. Stepüzden gowrak web sahypasyndan maglumatlary ýok etmekçi bolanyňyzda bu ädimleri ulanmagy göz öňüne getirip bilersiňizmi? Elbetde mümkin däl. Şonuň üçin elýeterli web gyryş gurallarynyň haýsydyr birini saýlamaly ýa-da web döwmek kompaniýasynyň hyzmatyny saýlamaly.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Futbol boýunça Türkmenistanyň milli ýygyndysynyň ýarymgoragçysy Arslanmyrat Amanow hünär ýoluny ýurdumyzyň wise-çempiony “Ahal” futbol klubunda dowam eder.
GOÝÇÝSM-yň uçurymy bolan Arslanmyrat Amanow dürli ýyllarda Türkmenistanyň çempionatynda “Altyn Asyr”, “Aşgabat”, HTTU, Gazagystanyň çempionatynda “Okjetpes”, “Irtyş”, Özbegistanyň çempionatynda “Lokomotiw”, “Buhara”, AGMK hem-de “Sogdiana” toparlarynda çykyş etdi. Futbol boýunça Türkmenistanyň milli ýygyndysynyň düzüminde 2009-njy ýyldan bäri çykyş edip gelýär. 2019-njy ýylda BAE-de geçirilen Aziýa Kubogynyň final tapgyrynda çykyş eden Türkmenistanyň milli ýygyndysynyň esasy oýunçysy hökmünde meýdana çykdy.
Ýeri gelende bellesek, A.Amanow şu möwsümiň birinji ýarymynda Özbegistanyň “Sogdiana” toparynda çykyş etdi.


text: Italiýaly meşhur futbolçy, gopgunly hereketleri bilen tanalýan Mario Balotelli ýurduna dolandy. Ol Italiýanyň 2-nji ligasy bolan “Serie B”-niň “Monza” kluby bilen şertnama baglaşdy. Silwio Berluskoniniň eýeçiligindäki klub 30 ýaşy futbolçy bilen möwsümiň ahyryna çenli ylalaşyk gazandy. Geçen möwsüm “Breşiýada” oýnan Balotelli 19 oýunda 5 gezek tapawutlanypdy. Monza klubunyň ýolbaşçylaryndan, “Milanyň” ozalky wise-prezidenti Adriano Galliani hem Balotelliniň topara gelmeginden hoşaldygyny belläp geçdi. Balotelli täze klubunda 45-nji belgili köýnekçäni geýer. Ol ozalky topardaşy Kewin-Prins Boateng bilen bilelikde çykyş eder. Balotelli karýerasy boýunça “Inter”, “Mançester Siti”, “Milan”, “Liwerpul”, “Nissa”, “Marsel” ýaly toparlaryň köýnekçesini geýdi.


text:
Bakalawr we Magistr derejesini okamak üçin arzaňyzy goýbereniňizde dalaşgärlerden delillendiriş haty (Motivational letter) talap edilýär (käte “maksatnama arzasy ” diýilýär). Bu hatlar saýlaw wagtynda uly orun tutýar.Gynansakda, seçip alýan iş toparynyň her birini ynandyryp bolanok.
Üstünlikli delillendiriş hatyny nädip ýazmaly?
- Gysdanmaň, hem-de wagtyndan ir başlaň.Delillendiriş haty möhüm haty diýip hasaplanýär şonuň üçin ony bir agşamyň içinde ýazjak bolmaň.
- Delillendiriş hatyny siziň rezýumeňiziň gaýtalanmagyndan başlamaň.
- Delilendiriş haty indiki soraglara jogap bermeli:
- Siziň hünär maksadyňyz näme?Bakalawr/ Magistr derejesini okandan soňra haýsy bölümde işlemek isleýäňiz?
- Siz islendik hünäriňizi gazanandan soňra öz ýurduňyza jemgyýet, syýasy we tehniki tarapyndan nähili goşant goşup bilersiňiz? (Kitap we gazetlardan okap, ýa-da öz tejribäňizden esaslandyryp bilersiňiz. Käbir mysallar hem göze alynýar.)
- Saýlanan bakalwar/magistr programmasynyň sebäbi. Siziň saýlan programmaňyzyň haýsy bölümleri siziň maksadyňyza ýetmek üçin peýdaly bolup biler?(Siz olary gowy öwrenengize ynanmalysyňyz!)
- Siz bu programma özüňiziň näme üçin dogry gelýänini düşünýäňiz? Mundan öňki okuwyňyzda alan bilim we ukybyňyz nädip peýdaly bolup biler?Siz eýýam gerekli hünär tejribesini gazandyňyzmy?Bir guramanyň agzasy bolup tejribe gazandyňyzmy?(talyp birleşigi,syýasy topary, meýletinçilik we ş.m. Eger-de gatnaşan bolsaňyz siz gerekli tassyklamalary bermeli bolýaňyz). Siz şahsyýetiňizi nädip bahaladýaňyz? Siziň pikiriňiz boýunça, siz gowy lidermi? Siz bir ýagdaýy düzedip bilýäňizmi? Sizi bu pikire getiren näme?( Ökde taraplaryňyzy bildiriň, ýöne hakykatçyl boluň)
- Siz saýlan uniwersitetynyzda näme üçin okamak isleýäňiz?Uniwersitet okuwynyň ulgamy barada näme bilýäňiz? Siziň uniwersitetiňyzdan başga bilim ulgamyna garaşýaňyzmy?
- Siziň delillendiriş hatyňyz gowy düzülendigine ynanyň. Başdan ýokarda bildirilen hemme soraglar barada oýlanyň, bellik ediň,köprak okaň,tanyşlaryňyz bilen maslahat ediň,niýetleriňizi ýazyň, soňra bolsa ýazmagy başlaň.
- Ýazuwyň gerekli usulyny berjaý ediň:gerekmejek sözleri ulanmaň. Öz temaňyzy mazmunly we hakyky şekilinde ýazyň.Dünýägaraýşyňyz bilen agitasiýa etmäň.
- Tekstyňyzy okaň we gerekmejek böleglerini aýyryň. Siziň delillendiriş hatyňyz iki ýa-da üç sahypadan köp bolmaly däl. Grmmatikaňyza we dürs yazuwyňyza üns beriň.
Siziň delilendiriş hatyňyz söhbetdeşlik geçirilen wagtynda siziň bilen gürrüň ediler.
Çeşme: DAAD Nemes akademiki çalyşmalaryň işlemeleri http://ic.daad.de/imperia/md/content/islamabad/letter_of_motivation.pdf


text:
Garry bolmak, ýaşyň körelişmek.
Aýna alty aýda, belki, alty ýyllyk garrandyr. (B. Kerbabaýew, Aýgytly ädim)
Dünýäni görmän, obamyzda garradyk. (A. Gowşudow, Köpetdagyň eteginde)
Dogrusy, köpüsi her ýyl planda bellenip, hyýal bilen garrady. («Tokmak» žurnaly)
Ol ýolbars örän garrapdyr. («Türkmen halk ertekiler ýygyndysy»)
At garrar, meýdan garramaz, ýigit garrar, heňňam garramaz. (nakyl)
Toýa garramak ýok. (nakyl)
Öýlenen ýigidiň gelin bilen baky ýaşamagy arzuw edilip, gelin edinen ene-atalara gutlag manysynda aýdylýan aňlatma.


text: Asuda asmanyň astynda, bereketli topragynyň üstünde hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimiz gün-günden ösýär, gözelleşýär, özgerýär. Ýurdumyzyň ähli pudaklarynda, ulgamlarynda henize çenli görlüp-eşidilmedik ýokary netijeler, ösüşler gazanylýar. Elbetde, bu ösüşlerde gazanylan guwandyryjy zähmet üstünliklerinde Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň işjeň agzalarynyň hem saldamly goşantlary bar. Häzirki wagtda olar eziz Watanymyzyň mundan beýläkde gülläp ösmegi üçin gujur-gaýratly, öndürijilikli zähmet çekýärler.


text:
Alymlar adamyň bir damja ganyny barlamagyň esasynda bedende rak, ýagny düwnük keseliniň bardygyny ýa-da ýokdugyny we onuň görnüşini anyklamagyň usulyny tapdylar.
“Cancer Cell” neşirinde çap bolan maglumatda Şwesiýanyň, ABŞ-nyň we Gollandiýanyň alymlarynyň döreden täze barlag usulynyň takyklyk derejesiniň 96%-e deňdiginiň tassyk bolandygy aýdylýar.
Bu täzeçe barlag usulynyň trombosidleriň ribonuklein turşusynyň (RNK) analizine esaslanýandygy bellenilýär.
Alymlar täze anyklaýyş usuly arkaly 283 adamynyň ganyny barlap, 228 adamda rak, ýagny düwnük çişiniň dürli görnüşleriniň bardygyny anyklapdyrlar.
Habar berlişine görä, täze usul arkaly öýkende, süýt mäzlerinde, garyn asty mäzlerde, beýni, bagyr, ýogyn we inçe içegelerdäki düwnük çişlerinden ejir çekýän hassalaryň 71%-inde rak keseliniň nädip dörändigi takyk anyklanypdyr.
Bu täze usulyň netijeliliginiň kliniki barlaglar arkaly tassyklanandygy habar berilýär.
Mundan öň britaniýaly alymlar (BRCA1) testi arkaly anyklanýan düwnük keseline eňňidi bolmadyk, emma düwnük keseline uçran aýallaryň ganynda üýtgeşiklikleri anyklamagy başarypdylar. Şol barlaglaryň netijesinde immun sistemasynda DNK öýjükleriniň üýtgemeginiň keseliň döremeginden birnäçe ýyl öňürti belli bolandygy anyklanypdy we gan nusgasynyň esasynda göwüsde düwnük çişiniň döremeginiň ähtimallygyny anyklap boljakdygy aýdylypdy.
Şeýle-de, agzalýan ugur boýunça, süýt mäzlerinde we siýdikhaltada döreýän howply çişleri howpsuz görnüşe geçirmegiň ýoly işlenip düzülipdi.


text:
Birleşen Arap Emirlikleriniň Şarja arheologiýa müdirliginiň hünärmenleri tarapyndan Mleýha şäherinde geçirilen gazuw-agtaryş işlerinde bahasyna ýetip bolmajak hazyna ýüze çykaryldy. Olar miladydan öňki III asyra degişli ýüzlerçe kümüş şaýylyklardan ybarat. «The National News» saýtynyň habaryna görä, kümüş şaýylyklar Mleýha şäheriniň taryhy ähmiýetine täze öwüşgin çaýýar.
Golaýda Şarjanyň arheologiýa gullugy bu hazynanyň fewral aýynda tapylandygyny resmi taýdan mälim etdi. Bu döwürde şaýylyklarda ylmy-barlag işleri geçirilip, olaryň ähmiýetine baha berildi. Jemi 409 sany kümüş şaýylykdan ybarat hazyna agyr toýun gabyň içinde asyrlar boýy saklanyp, biziň günlerimize gelip ýetipdir. Numizmatikadan hünärmenler tapylan şaýylyklaryň hemmesiniň şol bir sebitde zikgelenendigini we olaryň haýsydyr bir söwdagäre degişli bolup biljekdigini çakladylar. Çünki Mleýha şäheri geçmişde arap ýarym adasyndaky möhüm söwda merkezleriniň biri bolupdyr.
Şaýy pullaryň köpüsi öz döwrüne mahsus bolup, şol zamanlarda giňden ýaýran şekilleri we nagyşlary bilen tapawutlanýar. Şeýle-de bolsa birnäçe şaýylygyň gaty seýrekdigi belli boldy. Olaryň arasynda diňe birnäçe nusgasynyň şu günlere çenli saklanyp galan görnüşleri bar. Hususan-da, şaýylyklaryň käbirinden Aleksandr Makedonskiniň we grek taňrysy Zewsiň şekilleri ýüze çykaryldy.


text:
Häzirki wagtda bütin dünýäde “Covid 19”-a garşy sanjym edilmegi dowam edýär. Bu ýokanjyň öňüni almak maksady bilen diňe sanjym däl, kesele ýoluganlar bejergi edýän dermanlar hem işlenip taýýarlanýar. ABŞ-ly hünärmenler bolsa, bu ýokanja garşy bedeniň goraglylygyny güýçlendirýän gök önüm sortuny döretmegiň aladasyny edýär. Bir ýerden başga bir ýere äkitmek, öz mellegiňde ösdürip ýetişdirmek aňsat bolandygy üçin täze ösümlikleriň bu ýokanç bilen göreşmekde ähmiýetli boljakdygy bellenilýär.
ABŞ-nyň Riwersaýddaky Kaliforniýa uniwersitetiniň hünärmenleri “Pfizer-BioNTech” hem-de “Moderna” kompaniýalarynyň koronawirusyna garşy sanjymyny taýýarlamakda ulanylan tehnologiýa bilen bakja ekinlerini ösdürip ýetişdirýär.
Hünärmenler bu ekiniň hasylynda iýen adamlarda sanjym alan adamlardaky ýaly wirusa garşy immunitetiň dörejekdigini belleýärler. Hünärmenler bu usuly beýleki ýokanç keselleriň öňüni almak üçin hem ulanmagy maksat edinýärler.
Ylmy-barlag merkeziniň Botanika we ösümlik bilimleri bölüminiň hünärmeni Huan Pablo Giraldo bir sany ösümligiň bir adamda sanjym alandaky ýaly täsiri döretjekdigini, muny häzirki wagtda ysmanak we işdäaçar ýapragynda synagdan geçirýändiklerini belleýär. Hünärmen şeýle ösümlikleri adamlaryň öz melleklerinde ösdürip ýetişdirmeklerini ýola goýmak üçin uzakmöhletleýin işleri alyp barýandyklaryny aýdýar. Giraldonyň aýtmagyna görä, daýhanlar hem öz ýerlerinde bu ekinleri ekip bilerler.


text:
Naryň sogyny taýyn almak ýerine özüňiz öýde bütin nardan taýynlap bilersiňiz. Öz taýynlan sogyňyz 100% tebigy, witaminli, konserwantsyz we has tagamly bolar.
Içindäkiler — Nar şiresi (sok) taýynlamak üçin gerekli azyk harytlary
- 3 sany turşy nar.
- 1 stakan suw (islege görä).
- 1 çemçe şeker (islege görä).
Taýynlanyşy / bişirilişi
- Naryň çänelerini almaly we blenderde garmaly. Tagamyny sazlamak üçin islege görä suw we şeker goşmaly. Eger nar süýji bolsa hiçzat goşmak gerek däl.
- Taýyn sogymyzy süzüp gaty çigit bölejiklerini aýyrmaly.
Suratlary
-
Bu resepti etdiňizmi? Suradyny iberiň.


text:
Qaraǵandyda ekologııa departamentiniń qyzmetkeri 3 jylǵa sottaldy
QARAǴANDY. QazAqparat – Qaraǵandyda Ekologııa departamentiniń qyzmetkerine qatysty sot úkimi shyqty. Sot ony alaıaqtyq áreketi boıynsha úsh jylǵa bas bostandyǵynan aıyrdy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Qaraǵandy qalasynyń Qazybek bı aýdandyq soty «Qaraǵandy oblysy boıynsha ekologııa departamenti» RMM bas mamanynyń alaıaqtyq áreketine qatysty úkim shyǵardy. Sotqa deıingi tergep-tekserý organdary Departament qyzmetkerine QK-niń 24-babynyń 3-bóligi-190-babynyń 3-bóligi-1, 2-tarmaqtary boıynsha alaıaqtyq jasaǵanyn anyqtady. ıAǵnı memlekettik fýnktsııalardy oryndaýǵa ýákilettik berilgen adam óziniń qyzmet babyn paıdalana otyryp adamdar tobynyń aldyn ala sóz baılasýy boıynsha iri mólsherde aldaý jolymen bótenniń múlkin urlady.
Ekologııa departamentiniń ókili kásiporynǵa tekserý júrgizip, onda qorshaǵan ortaǵa zııan keltirgen ekologııalyq zańnama talaptarynyń buzylǵanyn anyqtaǵan. Sodan keıin ekolog osy JShS-nyń tehnıkalyq dırektorymen birlesip, bul jaǵdaıdan qalaı paıda tabýǵa bolatynyn oılastyrǵan. Osylaısha, departament qyzmetkeri qorytyndyda seriktestiktiń ekologııaǵa keltirgen zalalynyń eń joǵary somasyn kórsetýge, al keıinnen 10 mln teńge mólsherinde syıaqy berse, zalal somasyn azaıtatynyn jetkizgen. Osyndaı ótinishpen tehnıkalyq dırektor kompanııanyń quryltaıshylaryna barady. Alaıda JShS basshylyǵy para berýden bas tartyp, quqyq qorǵaý organdaryna habar beredi. Nátıjesinde, ekologııa departamentiniń bas mamany jáne JShS tehnıkalyq dırektory aqsha alý barysynda, ıaǵnı qylmys ústinde ustaldy.
Sottalýshynyń kinási kýágerlerdiń aıǵaqtarymen, jasyryn tergeý áreketteriniń materıaldarymen, sondaı-aq moıyndaý aıǵaqtarymen dáleldendi.
Bul jaǵdaıda prokýror aıyptalýshyny 4 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrýdy surady. Al qorǵaýshy tarap jumsaq úkim shyǵarýdy ótindi.
Aıta ketý kerek, Qylmystyq kodekske sáıkes, mundaı qylmys úshin 7 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrý jazasy qarastyrylǵan.
Jazany tańdaý kezinde sot aıyptalýshynyń kinásin moıyndaǵanyn jáne ózi jalǵyz kámeletke tolmaǵan bala tárbıelep otyrǵanyn eskerip, bul jaıttardy kináni jeńildetetin mán-jaı dep qarastyrdy. Alaıda kináni aýyrlatatyn mán-jaı da joq emes – ol qyzmetkerdiń qabyldanǵan antyn buzýy.
«Sot úkimimen K. úkimdi oryndaý merzimin 5 (bes) jylǵa deıin uzarta otyryp, biraq bala on tórt jasqa tolǵanǵa deıin 3 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrylady. Sondaı-aq, sottalǵan adam ómir boıy memlekettik qyzmette jumys isteý quqyǵynan aıyryldy. J-ǵa qatysty (JShS tehnıkalyq dırektory) qaıtys bolýyna baılanysty is toqtatyldy», - dep habarlady Qaraǵandy qalasy Qazybek bı aýdandyq sotynyń baspasóz qyzmeti.
Sot úkimi zańdy kúshine engen joq.
- Temirtaýda áskerı qyzmetshi ózine oq atyp kóz jumdy
- Marat Ahmetjanov: Bıznes salasynda jemqorlyqqa qarsy standarttar engizý qajet
- Qaraǵandy oblysynda ańshy ıtter jarysy ótti
- Qaraǵandy turǵyny HQKO qyzmetkeri qol kóterdi dep shaǵymdandy
- Atyraýda alaıaq ýnıversıtetke aqysyz túsiremin dep úsh adamnyń 1,2 mln teńgesin alǵan
- Atyraýda kúzet qyzmeti basqarmasy bastyǵynyń orynbasary 7 jylǵa sottaldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
QR Prezıdentiniń UQShU men ShYU-ǵa múshe memleketter basshylary keńesi otyrysyna qatysqandyǵy týraly vıdeorolık jarııalandy
DÝShANBE. QazAqparat - QR Prezıdentiniń baspasóz hatshysy Berik Ýálı Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Dýshanbe qalasynda ótken Shanhaı yntymaqtastyq uıymyna múshe memleketter basshylary keńesiniń otyrysyna, sondaı-aq UQShU men ShYU kóshbasshylarynyń birlesken otyrysyna qatysqandyǵy týraly vıdeorolık jarııalady, dep habarlaıdy QazAqparat.
- Qasym-Jomart Toqaev TMD elderi birigip atqarýy tıis birqatar máselelerdi atady
- Toqaev TMD elderi basshylaryn tuy sý problemasyn birlesip sheshýge shaqyrdy
- Aýǵanstandy teńdessiz qıyndyqtarmen jalǵyz qaldyrmaýymyz qajet – QR Prezıdenti
- Toqaev 2022 jyldy TMD-nyń halyq shyǵarmashylyǵy jáne mádenı murasy jyly dep jarııalady
- TMD-da vaktsınatsııa pasportyn ózara tanýdy jedeldetýdi usynamyn - QR Prezıdenti
- Toqaev TMD-da ónerkásip keshenin damytýdyń jańa baǵdarlamasyn ázirleýdi usyndy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
“Täze energiýa” hususy kärhanasy “Double glass” aýna polikristally gün panellerini öndürmek üçin täze zawod gurmagy meýilleşdirýär. Bu barada kompaniýanyň direktory Nury Hydyrow duşenbe güni Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy mynasybetli geçirilen sergide resmi metbugata beren interwýusynda habar berdi.
Kompaniýanyň direktory täze panelleriň goşa aýnanyň ýardamy esasynda ýokary çyglylyga we aşa gyzgynlyga çydmlydygyny aýtdy.
Nury Haýdyrowyň bellemegine görä, kärhana häzirki wagtda taslamany durmuşa geçirmek üçin Ahal welaýatynyň Änew şäheriniň senagat zolagynda ýer satyn aldy.
“Täze energiýa” 2015-nji ýyldan bäri gün panellerini gurnamak işleri bilen meşgullanýar. Kompaniýanyň önümleri esasan hem Garagum çölüniň jümmüşinde ýerleşýän obalarda gurnalýar. Bu panelleriň ýardamy bilen uzak öri meýdanlarda guýulardan suw awtomatiki usulda çykarylýar we süýjedilýär hem-de hojalyk üçin gerekli elektrik energiýa öndürilýär.
Bu paneller “Altyn Asyr” ÝGPJ-ne “Altyn asyr” türkmen kölüniň çäklerini öýjükli aragatnaşyk bilen üpjün etmäge ýardam edýär.
“Täze energiýa” Türkmenistanda gün panellerini öndürmek we ýerleşdirmek boýunça ygtyýarnama alan ilkinji hususy kärhanadyr.


text:
Maglumata görä, Ýelena Bonner Birleşen Ştatlaryň Boston şäherinde aradan çykypdyr. Ýöne onuň jesediniň Moskwada jaýlanjakdygy habar berilýär.
Ýelena Bonneriň gyzy Tatýana Ýankelewiç habarçylara beren interwýusynda öz ejesinin Boston şäherindäki öz öýünde ölendigini mälim etse-de, onuň ölüminiň sebäpleri barada anyk maglumat bermedi.
Ýelena Bonner 1976-njy ýylda Moskwadaky ynsan hukuklaryny goraýjy Helsinki toparyny esaslandyryjylaryň biri bolupdy. Ol ynsan hukuklaryny goramak boýunça Sowet Soýuzy döwründe başlan işlerini SSSR darganyndan soň hem aktiw dowam etdirdi.
Ol garaşsyzlykdan soňky ýyllarda Orsýetiň ozalky döwlet lideri Wladimir Putiniň alyp baran syýasatynyň ýiti tankytçylaryndan biri boldy.
Ýelena Bonner 1923-nji ýylyň fewralynda Türkmenistanyň Mary şäherinde dünýä inýär. Birneme soňra onuň maşgalasy Orsýete goçýär.
Onuň kakasy Alihanow Gework Sarkisowiç 1937-nji ýylyň maýynda, ejesi Bonner Ruf Grigorýewna bolsa 1937-nji ýylyň dekabrynda Stalin režimi tarapyndan antisowet işlerinde aýyplanylyp tussag edilýärler.
Ýelenanyň kakasy Alihanow Geworka SSSR-iň ýokary harby tribunaly 1938-nji ýylyň fewralynda atuw jezasyny berýär we ol atylyp öldürilýär. Onuň ejesi Bonner Rufy sud 8 ýyl sürgünlige höküm edýär we ol 1946-njy ýylda sürgünlikden azat edilýär.
Andreý Saharow özüniň syýasy garaýyşlary üçin 1980-nji ýylda Gorkiý şäherine sürgün edilýär. Aradan dört ýyl geçip, 1984-nji ýylda Ýelena Bonner hem şol bir aýyplamalar boýunça Gorkiý şäherine sürgün edilýär.
Ýöne är-aýal sürgünlikde-de özleriniň syýasy işlerini dowam etdirýärler. Olar 1986-njy ýylda azat edilýärler, özleriniň sürgünlikde başdan geçirenlerini "Bile ýalňyzlykda" atly kitapda beýan edýärler.
Sürgünlikden Moskwa dolanyp gelensoňlar, olar 1987-nji ýylda Moskwada «Memorial» we «Moskwa tribunasy» ýaly ynsan hukuklaryny goraýjy toparlaryň döredilmegini gazanýarlar.
Andreý Saharow özüniň alyp baran aktiw syýasy-jemgyýetçilik işleri üçin 1975-nji ýylda Parahatçylyk boýunça Nobel baýragyna mynasyp bolýar. Ol 1989-njy ýylda aradan çykýar.


text:
Bu kanun doly tassyklanan halatynda, Täjigistanda töhmet atmakda aýyplanýan žurnalistler hem mundan beýläk jenaýat jogapkärçiligine däl-de, administratiw jogapkärçilige çekilerler.
Administratiw jogapkärçilik, adatça, türme tussaglygyny däl-de, jerime temmisini göz öňünde tutýar. Täjigistanyň häzirki bar bolan kanunynda töhmet atmaklyk üçin türme tussaglygy göz öňünde tutulýar.
Parlamentiň aşaky palatasynda garalan penşenbe günki kanuny proýekte indi parlamentiň ýokarky palatasynda garalar. Ondan soň oňa ýurduň prezidenti gol çekmeli.


text:
Suduň çarşenbe güni çykaran kararyna görä “Oş şäheri” aýdymyny aýtdyrýan adamlar tussag edilip we jezalandyrylyp bilner.
Oş şäheriniň döwlet uniwersitetiniň ekspertleri özbek dilinde aýdylýan bu aýdymy gadagan etmäge çagyryş edipdiler.
Bu aýdym geçen aý internetiň üsti bilen ýaýrap başlady. Ol Oş şäherinde etnik gyrgyzlar bilen etnik özbekleriň arasyndaky ganly çaknyşyklaryň ýyl dönümine gabat geldi. Aýdymda çaknyşykda ölen özbekler ýatlanýar we gyrgyzlaryň “gazaply” diýlip atlandyrlan hüjümleri beýan edilýär.
2010-njy ýylyň iýunynda Oş we Jalalabad şäherlerinde dörän ganly çaknyşyklarda 400 çemesi adam heläk bolupdy. Olaryň aglabasy etnik özbeklerdi.


text:
Sebäbi ol ýeke dost-ýarlaryň özara habarlaşyp, bilelikde plan düzüşýän we edinen tejribelerini özara paýlaşýan saýty däl. Ol şol bir wagtyň özünde-de oppozisiýanyň ýurduň uzak regionlarynda öz işjeňligini ýola goýmak üçin ulanýan esasy platformalarynyň biri.
Döwlet telekom dolandyryjysy "Wkontakte" saýtynyň çaga pornografiýasyny bikanun ýaýradýan saýtlary ýok etimäge gönükdirilen gara sanawynda "tötanlikden" ýerleşdirilendigini aýtdy.
Ýöne media analizçisi we oppozision blogçy Oleg Kozirew onuň "tötanden" gara sanawa girizilmeginiň bir maksat bilen edilendigini çaklýar. Ol bu barada şeýle pikiri aýdýar: "Men häzirki wagtda bu wakany ýaramaz manydaky sapak diýip atlandyrýaryn. Bu ors internet jemgyýetçiligine köpräk diýenedijiligi, azrak garaşsyzlygy we köpräk edepliligi öwretmek üçin edilýän synanyşyk".
"Gara sanaw"
Kozirew bilen beýleki internet aktiwistleri çagalary goramak üçin diýilýän gara sanaw kanunyndan häkimiýetler üçin problemaly saýtlara azar bermek, iň soňunda hem olary ýapmak üçin galp peýdalanylmagy mümkin diýip, köp wagtdan bäri duýduryp gelýärler.
"Wkontakte" 2006-njy ýylda 28 ýaşly sankt-peterburgly Pawel Durow tarapyndan guruldy. Ony günde 47 million adam ulanýar.
2011-nji ýylyň dekabr aýynda Döwlet Dumasyna geçirilen jedelli saýlawlardan soň Kremle garşy turan köpçülikleýin protestleriň yzysüre Durow FSB-niň oppozision toparlara saýtdan peýdalanmaga ýol bermezlik baradaky haýyşyny ret etdi. Edil şol wagt muňa derrew garşylykly reaksiýa görkezilmändi.
Ýöne soňra, aprel aýynda, Durow öz ulagy bilen ýol polisiýasynyň bir işgärini kakdy diýip, aýyplandy. Internetde hem bu wakanyň ýazgysy diýilýän bir wideoýazgy peýda boldy.
Ýurtdan çykdy
16-njy aprelde ”Wkontakte” kompaniýasynyň Sankt-Peterburgdaky baş ofisi polisiýa tarapyndan döküldi. Özüniň ulagynyň ýokdugyny aýdýan Durow ýurtdan gaçyp çykdy. Ony şondan bäri jemgyýetçilikde gören ýok.
”Wkontakte” kompaniýasynyň ofisi döküleninden bir gün soň Kremle ýakyn durýan hususy kompaniýa "United Capital Partners" Durowyň ýaranlarynyň ikisinden, has takygy Wýaçeslaw Mirilaşwili bilen Lew Lewiýewden olaryň kompaniýadaky 48 prosent paýyny satyn aldy.
”Wkontaktede” beýleki esasy paýdar – internet kompaniýasy "Mail.ru". 39.9 prosent paýa eýe bolan bu kompaniýa hem Kremle dostlukly garaýan maliýe magnaty Alişer Usmanow kontrollyk edýär.
Durowyň kompaniýada heniz-de 12 prosent paýy bar. Paýdarlar ylalaşygy boýunça ol "Mail.ru" kompaniýasynyň eýeçiligindäki paýlar tarapyndan hem ses berip bilýär.
"United Capital Partners" özüniň Durowy çalşyrmaga synanyşmajakdygyny mälim edýär. Ýöne internet aktiwistleri iň soňky maksadyň şoldugyny aýdýarlar.
Kozirew muny şeýle düşündirýär: "Bularyň ählisi internet saýtlary üçin bir howply atmosfera döretmegä gönükdirilen zatlar. Meniň pikirimçe, häzirki ugur, olaryň dolandyryjy toparlaryny çalşyrmak üçin, Orsýetiň internet çeşmeleriniň garaşsyz baştutanlaryna basyş etmäge gönükdirilen".


text:
Prezident Wladimir Putin Russiýanyň goranyş pudagyna gözegçilik edýän komitetiň jogapkärçiligine degişli karara gol goýdy.
10-njy sentýabrda Moskwada “Ýaraglaryň kämilleşdirilmegini planlaşdyrmak” barada geçirilen ýygnakda çykyş eden Putin ”Russiýanyň täze ýaraglanyş bäsleşigini başlatmak niýeti ýok, emma Moskwa ýurda abanjak islendik howpa gaýtawul berer” diýdi.
Putin NATO-ny “özüni işini janlandyrmak” üçin Ukrainadaky konfliktler babatda ritorikany, ýagny çişirilen sözleri ulanmakda aýyplady.
Putin Russiýanyň täze strategik ýadro ýaraglaryny, aerokosmos goranyşyny we ýokary takyklyga eýe ýaraglary özleşdirmäge üns berjekdigini hem sözüniň üstüne goşdy.
Ukrainadaky krizis bilen baglanyşykly Russiýa özüniň Günbatar ýurtlarynyň garşysyna girizen soňky sanksiýalary arkaly Günbataryň maddy we material serişdelerine bolan garaşlylygyny azaltmaga synanyşýar.
“Mynasyp gaýtawul”
Putin Russiýanyň howpsuzlygyna abanjak islendik kuwwatly howpuň doly analiz edilmelidigini we şeýle howpuň islendigine “mynasyp gaýtawulyň” berilmelidigini nygtaýar.
Orsýetiň prezidenti öz pozisiýasyny şeýle beýan edýär: “Biz eýýäm bu barada ençeme sapar aýtdyk, duýduryş berdik. Ýagny, biz öz howpsuzlygymyzy üpjün etmek maksady bilen maksadalaýyk çäreleri görmäge mejbur bolarys”.
Putin Orsýetiň täze harby doktrinasynyň dekabr aýyna çenli düzülmelidigini hem nygtady.
Russiýa bilen Günbataryň arasyndaky gatnaşyklar gündogar Ukrainadaky krizis sebäpli ýaramazlaşdy. Ukrainanyň hökümet güýçleri şu ýylyň aprel aýyndan bäri ýurduň gündogarynda Ukrainany bölmek maksady bilen baş göteren orsýetparaz separatistler bilen agyr söweşleri alyp barýar.
Geçen hepde NATO öz sammitinde Orsýet tarapyndan abanýan agressiw howpa garşy durmaga ukyply tiz gaýtawul berýän ýörite güýçleri döretmek kararyna geldi. Şeýle-de NATO hiç bir üçünji ýurduň bu harby bileleşigiň giňemeginiň öňüni almak maksady bilen NATO-nyň degişli kararyna weto goýmaga hukugynyň ýokdugyny Moskwa duýdurdy.
Kiýew we NATO Moskwany gündogar Ukrainadaky orsýetparaz pitneçilere goldaw bermek maksady bilen bu regiona rus esgerlerini we ýaraglaryny ugratmakda aýyplaýarlar. Moskwa bolsa bu aýdylýanlary inkär edýär.
“Russiýa goşunynyň 70%-ni çykardy”
Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenko özüniň 10-njy sentýabrda beren maglumatynda Russiýa serhediň etegindäki goşunynyň 70%-ni Ukrainadan çykardy diýdi.
Poroşenko rus goşunynyň sany barada takyk sanlary mälim etmedi, emma NATO Russiýanyň Ukrainada birnäçe müň esgeriniň bardygyny belleýär.
Poroşenko hökümet maslahatynda eden çykyşynda Russiýanyň bu ädimi “parahatçylykly inisiatiwalaryň gowy geljeginiň bardygy barada bize güýçli umyt berýär” diýdi. Şeýle-de ol, gündogar Ukrainadaky hökümet güýçleri täze hüjümleri amala aşyrmak üçin däl-de, goranyşy artdyrmak üçin gaýtadan zerur çäreleri görýärler diýdi.
Russiýanyň daşary işler ministri Sergeý Lawrow öz 9-njy sentýabrda eden çykyşynda Ukrainanyň Donetks şäheriniň demirgazyk-gündogaryndaky hökümet güýçleriniň işjeň derejede gaýtadan düzülýändigini öňe sürüp, ok atyşygy bes etmek baradaky karara garamazdan, Kiýewi pitneçilere garşy hüjümleri amala aşyrmaga taýýarlyk görmekde aýyplapdy.
Gündogar Ukrainadaky ok atyşygy bes etmek baradaky ýaraşyk 5-nji sentýabrda güýje giripdi. Bu barada orsparaz separatistler bilen ukrain hökümeti Minsk şäherinde ylalaşyga gol goýdular.
10-njy sentýabrda Germaniýanyň kansleri Angela Merkel gündogar Ukraina üçin parahatçylyk planlarynyň heniz doly durmuşa geçirilmändigini belläp, Ýewropa Bileleşigini Russiýa garşy täze sanksiýalary derhal güýje girizmäge çagyrdy.
Ýewropa Bileleşigi Orsýete garşy 8-nji sentýabrda ykdysady sanksiýalaryň täze tapgyryny girizmegi karar etdi. Emma bu sanksiýalar agza döwletler tarapyndan kabul edilse-de, häzirlikçe olar güýje girizilenok.


text:
Türkmenistanda 2015-nji ýylda ýene ýüzlerçe täze desganyň guruljakdygy we milliardlarça amerikan dollary möçberinde maliýe çykdajylaryň ediljekdigi resmi maglumatlarda mälim edildi.
Şol bir wagtda-da ýurtda gurulyp, ulanylşa berilen binalaryň ençemesi işlemän galýar. Türkmenistanyň prezidenti G.Berdimuhamedow 20-nji fewralda hökümet maslahatynda eden çykyşynda ýurtda işlemän duran desgalaryň 141 çemesiniň bardygyny agzady.
Tutuş ýurt boýunça ulanylman duran desgalaryň arasynda Türkmenistanyň Medeniýet ministrligine degişli binalar, medeniýet öýleri hem göze ilýär.
Olaryň biri bolan Tejen şäheriniň Medeniýet öýüniň ýagdaýy barada türkmenistanly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.


text:
Hans Hristian Anderseniň bilbil hakyndaky ertekisine çekilen seýrek bezeg işi geçen hepde auksiona çykarylyp, bir bir amerikan kolleksionerine £32,000-e satyldy.
Bu surat 1923-nji ýylda meşhur daniýaly bezegçi Kay Nielsen tarapyndan çekilip, Hans Anderseniň 1924-nji ýylda neşir edilen ertekiler ýygyndysynda «Bilbil» ertekisiniň bezegi hökmünde çap edilipdi.
Doganlar Grimleriň hem ertekilerine bezeg işlerini çeken Nielsen 1957-nji ýylda garypylykda ölýär.
Meşhur ertekiçi Hans Andersen (1805-1875) barada aýdylanda bolsa, ol ädikçi atanyň we sowatsyz, kir ýuwujy bolup işleýän enäniň garyp maşgalasynda dünýä inýär.
Ol çagalykda gapdallaryndaky ruhy hassahanadaky garry aýallaryň berýän gürrüňlerini diňlemegi gowy görer eken. Şol gürrüňler hem onuň garyplykdan çykyp, erteki žanrynyň dünýä boýunça ykrar edilen ussatlarynyň birine öwrülmegine esas goýýar.
Azatlyk radiosy Türkmenistanda soňky ýyllarda dünýä meşhur ertekileriň az çap edilýändigini nazara alyp, meşhur ertekiçi Hans Anderseniň bir ertekisini iňlisçeden terjime edip, Azatlyk radiosynyň diňleýjileriniň çagalaryna Täze ýyl sowgady hökmünde çap etmegi makul bildi.
Zalym patyşa
Bir bar eken, bir ýok eken, gadym zamanlarda bir zalym patyşa bar eken. Ol bütin dünýäniň ýurtlaryny basyp almagy, adamlary öler ýaly gorkuzmagy ýüregine düwüpdir. Ol basyp alan ýerleriniň adamlaryny gylyçdan geçirip, ekin meýdanlaryny, daýhanlaryň külbelerini oda beripdir. Ot-ýalyn miweli agaçlaryň ýaşyl ýapraklaryny hem ýalap alypdyr, şahalardaky miweler bolsa, gara sudur bolan şahalardan asyl-asyl bolup, çürşüp galypdyr.
Oda berlen külbelerden çykyp ýetişen eneler, çyplaň bäbeklerini ellerine alyp, baş açyk, aýakýalaň ylgap, göni gelen ajaldan gaçyp gutulmaga çalşypdyr. Emma patyşanyň nökerleri olary kowalap, yzlaryndan ýetip bilseler, akyla sygmajak wagşylyklary oýlap tapyp, çäresiz naçarlara azap çekdirip, keýp edipdirler. Patyşa muňa bolmaly, edilmeli zat ýaly garapdyr. Netijede, onuň hökmürowanlygy gün-günden güýçlenipdir, adyny eşidenler dilden galyp, aman galsalar, mal-dünýeden geçmäge kaýyl bolupdyr.
Ol her gezek basyp alan şäherlerinden ummasyz uly baýlyk, altyn-kümüş getiripdir. Netijede, onuň ýurduna başga hiç ýerdäkä deňäp bolmajak uly baýlyk toplanypdyr. Ol ajaýyp köşkleri, ybadathanalary, gözel-gözel desgalary gurdurypdyr we bulary görenler haýran galyp: "Gör, nähili güýçli patyşa!" diýipdirler. Emma olar onuň beýleki ýurtlaryň adamlaryna nähili betbagtçylyk getirendigini bilmeýärdiler, ýykylan we otlanan şäherleriň harabalarynyň aşagyndan gelýän ahy-nalalary eşitmeýärdiler.
Patyşa öz altyn-kümşüne we ajaýyp desgalaryna buýsanç bilen seretmegi gowy görüpdir we, edil olara haýran galyp seredýän mähelle ýaly: "Gör, nähili güýçli patyşa!" diýip, pikir edipdir. Emma ol: "Men ýene we ýene köp zat edinmeli, has köp baýlyk toplamaly. Dünýäde meniňkä taý geljek baýlyk bolmaly däl!" diýip oýlanypdyr.
Ol öz goňşy ýurtlarynyň ählisi bilen urşupdyr we ýeňipdir. Ýesir alan patyşalaryny bolsa, altyn zynjyr bilen paýtunyna baglap, şäheriň köçelerinde gezelenç edip, ile görkezipdir. Patyşa we onuň serkerdeleri saçak başynda oturanda, ol ýesirler olaryň öňünde dyz çökmeli we galan-gaçan naharlary iýmeli edilipdir.
Ahyrynda patyşa şäheriň jemgyýetçilik ýerlerinde we köşklerinde öz heýkelini dikdiripdir, ýöne munam az görüp, ybadathanalarda hem heýkeliniň goýulmagyny isläpdir. Emma ruhanylar oňa garşy çykypdyrlar we: "Patyşa, siz hakykatdanam güýçli, muňa söz ýok, emma hudaýyň güýç-kuwwaty siziňkiden has uly, biz siziň bu buýrugyňyzy ýerine ýetirmäge het edip biljek däl" diýipdirler.
“Ýagşy, onda men hudaý bilenem uruşmaly bolaryn" diýip, patyşa aýdypdyr. Onsoň ol öz akyl ýetirişinden täsin bir gämi gurmagy buýrupdyr. Bu gämi asmandan uçýan gämi bolmalydy, şeýle-de ol, tawusyň guýrugy ýaly, dürli reňkler bilen reňklenmelidi. Gäminiň daş diwarlaryna bolsa, müňlerçe göz çekilmelidi, şol bir wagtda ol gözler ok atylýan deşik bolmalydy.
Patyşa gäminiň ortasynda oturyp, çala ýüpi çekse, çar tarapa müňlerçe ok atylýardy we tüpeňler şobada ýene-de oklanýardy. Şeýle-de, onuň gämisine ýüzlerçe bürgüt berkidilgidi. Onsoň, gämi taýýar bolupdyr we ol ok ýaly bolup, güne garşy ýokary galmaga başlapdyr. Basym Ýer hol yzda galypdyr we öz daglary hem tokaýlary bilen, içinden azal çekilen mekgejöwen meýdany ýaly bolup, salgym içinde çala görnüpdir.
Birsellemden Ýer çala sudurly karta ýaly bolup galypdyr we birdenem dumanyň we bulutlaryň arkasynda tutuşlygyna gözden gaýyp bolupdyr. Bürgütler gök asmany nazarlap, barha we barha ýokary galypdyrdyr. Onsoň hudaý bu gämä garşy öz san-sajaksyz perişdeleriniň diňe birini iberipdir. Azgyn patyşa oňa garşy müňläp ok ýagdyrdypdyr. Emma olar perişdäniň lowurdawuk ganatlaryna kär edip bilmän, şabrap aşak dökülipdir. Perişdäniň ak perlerinden bir damja gan, ýekeje damja gan damyp, olam gelip patyşanyň oturan gämisiniň üstüne düşüpdir we onuň içinde ýanypdyr.
Onsoň ol gäminiň agramyny tonnalap agraldan ýaly, bat bilen aşak, ýere tarap dartyp başlapdyr. Bürgütleriň kuwwatly ganatlary ýan beripdir. Ýel şuwlap, patyşanyň depesinde tupan turzupdyr, bulutlar aýlanyp-dolanyp, otlanan şäherleriň tüsselerine meňzäp, geň bir görnüşe giripdirler we bir süri leňňeç ýaly bolup, uzak-uzak aralyklardan oňa penjelerini uzadypdyrlar, äpet daşlar ýaly bolup, ýokary galypdyrlar we aşaklygyna agzyndan ot sowurýan aždarhalara öwrülipdirler.
Gämi ahyrynda tokaýda bir äpet daragtyň üstüne gelip düşende, gylyjyndan gan damýan patyşa çalajan halda, ölen ýaly bolup ýatyrdy.
“Men hudaýy boýun egdirerin!” diýip, patyşa ýumrugyny düwüp, gaharly aýdypdyr. “Men kasam etdim, meniň diýenim bolmaly!”
Onsoň patyşa ýedi ýyllap täze, asmandan uçup, hudaýyň ýanyna ýeter ýaly ajaýyp gämileri gurdurýar. Ol gämileriň hemme ýerinden iň gaty demirden ýasalan oklar atylyp, hudaýyň oturan arşyny weýran etmelidi. Ol dünýäniň bar ýurdundan iň güýçli söweşijileri toplady. Olar şeýle bir kändi we, ýanma-ýan hatara düzseň, giden meýdany tutýardy. Onsoň olar gämilere mündiler. Patyşa hem öz gämisine ýöneldi. Ýöne şol wagt hudaý oňa tarap bir bölejik çybyn, kinniwanja peşe goşunyny iberdi. Olar patyşanyň töwereginde wyzlaşyp, onuň elinden-ýüzünden çakdylar.
Ol gahar bilen gylyjyny çykaryp, çybynlara salgady. Emma onuň gylyjy hiç çybyny öldürmedi, diňe howada ses etdi. Onsoň ol hyzmatkärlerine gymmatbaha peşehanalary getirmegi hem-de, çybynlar çakmaz ýaly, üstüni örtmegi buýurdy. Hyzmatkärler onuň diýenini iki gaýtalatmadylar. Emma bir çybyn peşehanalaryň biriniň arasyna girip gizlendi we patyşanyň gulagyna sümlüp girip, onuň gulagyndan iňňesini geçirdi. Onuň çakan ýeri ot alan ýaly boldy we patyşanyň gany zäherlendi. Agyrydan däliräre gelen patyşa peşehanany hem, eşiklerini hem ýyrtym-ýyrtym etdi we çar tarapa zyňyşdyrdy.
Emma ol munuň bilen agyrysyndan dynmady we çydaman, nökerleriniň öňünde diriň-diriň bökmäge başlady. Olar onuň bolşuna geň galyp: "Däli patyşa, hudaý bilen söweş gurmakçydyň-a, bir peşeden ýeňlip, nädip dursuň?" diýip, pakyrda berdiler.


text:
Meşhur pars şahyry we sopusy Jelaletdin Rumynyň medeni mirasy baradaky çekeleşikler onuň dogulmagyndan sekiz asyr soňra hem gutaranok.
13-nji asyryň ussat akyldarynyň eserleri bolan “Mesnewi manewileri” Birleşen Milletler Guramasynyň Ylym, Bilim we Medeni toparynyň (UNESCO-nyň) sanawyna, Tähranyň we Ankaranyň umumy milli miras hökmünde girizmek üçin meýilnama işläp düzendigi baradaky maglumatlardan soň, Owganystanyň, Eýranyň we Türkiýäniň arasynda şahyryň goşgularyna eýe bolmak hukugynyň üstünde dawa döredi.
Bu waka Kabulda gahar-gazabyň döremegine sebäp boldy. 9-njy iýunda owgan hökümeti UNESCO-nyň wekiline ýüz tutup, daşary işler ministri Salahuddin Rabbaniniň üsti bilen Ankara öz nägileligini bildirdi.
Rumynyň doglan şäheri diýilýän Owganystanyň demirgazygyndaky Balh welaýatynda ýüzlerçe protestçileriň Tährana we Ankara öz nägileliklerini bildirmek üçin köçelere çykmasyna garaşylýar.
Rumy 1207-nji ýylda beýik Balh welaýaty diýlip atlandyrylýan ýerde, bu gün ýa Owganystanyň demirgazygynda ýa-da, bilermenleriň soňky çaklamalaryna görä, häzirki Täjigistanyň Wahş obasynda doglupdyr.
Ol çagaka ol sebitleri mongol basybalyjylarynyň basyp alandygy sebäpli häzirki Özbegistana, Eýrana, Yraga we Siriýa gitmeli bolýar. Ol 20 ýaşlaryndaka, okamak üçin Şamda uzak wagt galýar. Rumynyň iň soňky düşelgesi Türkiýe bolýar, ol ömrüniň köp bölegini şol ýerde geçirýär we 1273-nji ýylda seljuklaryň şäheri Konýada ýogalýar.
Jelaletdin Rumy şygyry, sazy we tansy dini amallar içinde utgaşdyrmakda tanalýar. Onuň eserleri Owganystan, Eýran we Täjigistan ýaly pars dilli ýurtlarda-da ýaýraýar. Ýöne soňky onýyllyklarda şahyr ABŞ ýaly başga-da birnäçe gaýry medeniýetli ýurtlarda-da tanalýar. Onuň kitaplary köp dillere terjime edilip, ol ýurtlarda hem “iň köp satylýan” şahyryň eserleri hökmünde tanalýar.
Diplomatik gazap
UNESCO-nyň Owganystandaky wekili Patrisia McPhillips guramanyň Pariždäki merkezine bu tema boýunça habardar etjekdigini aýtdy.
Owgan prezidenti Aşraf Ganiniň sözçüsi Saýed Zafar Haşemi meşhur owgan ýazyjylaryna muny “dünýä ýaýmaga kömek ediň” diýip, olary Rumynyň mirasyny gaýtaryp almaga çagyrdy. Ol Twitter sosial ulgamyndaky hasabyndan “Rumy Balhda, Owganystanda doguldy, Türkiýede ýa-da Eýranda däl” diýip ýazdy.
Balhyň häkimi Atta Mohammad Noor Owganystanyň Birleşen Milletler Guramasyndaky hemişelik wekiline 9-njy iýunda ýazan hatynda, Rumyny göz öňünde tutup, Eýrany we Türkiýäni “Imperialistik” hereket etmekde aýyplap, şahyry öz welaýatynyň “guwanjy” diýip atlandyrdy.
Noor “Biz şol sebäpden sizden, UNESCO, Türkiýäniň we Eýranyň häkimiýetlerine protest bildirmegiňizi soraýan. Rumynyň ata watany bolan Balha beýle biperwaý seredilmegine göz ýummaň” diýip ýazýar.
Kabuldaky “Arman-e-Milli” gazetiniň 8-nji iýundaky sanyndaky sözbaşyda “Rumy biziňkidir. Türkiýe we Eýran ony bikanun ýollar bilen peýdalanmaly däldir” diýlen setirler ýazylypdyr.
Gazet öz baş makalasynda “Onuň medeni mirasy bütin adamzada degişli bolsa-da, ol dogduk mekanyna we atalaryna degişli bolup galýar” diýip ýazýar.
Owganystanyň prezidentiniň ozalky kömekçisi we ilçi Omar Samad Azatlyk Radiosyna, UNESCO-da Owganystanyň wekilçilik etmegini ýaramazlaşdyrmak bilen owgan hökümetiň “ýalňyşandygyny” gürrüň berdi.
Ol “Biziň köp wagtdan bäri UNESCO-da wekilhanamyz we wezipeli işgärlerimiz bardy, ýöne geçen ýyl Pariždäki ilçihanamyzyň bu jogapkärçiligi ýatyryldy. Bu sebäpli hem UNESCO-nyň Owganystany gyzyklandyrýan çylşyrymly meseleleriniň çözgüdine gezek gelende kynçylyklar döredi” diýýär.


text:
Kolizeý dünýäniň jahankeşdelerini özüne çekýän Rimiň iň gelim-gidimli ýeridir. Kolizeý biziň eýýamymyzyň 72-nji ýylynda gurlup, ol dünýäde iň uly açyk meýdan sahnasy hasaplanylýar. Kolizeý 189…View More Kolizeý
Day: February 19, 2020
Kompýuteriň göwrüm ululyklary
* Bit (bit), 1 ýa-da 0 diýen manyny berýär.* Byte (baýt) 8 bite deň.* Kilobyte (Kb, kilobaýt), 1024 baýta deň.* Megabyte (Mb, megabaýt), 1024 kilobaýta…View More Kompýuteriň göwrüm ululyklary
Seýran Seýitmämmedow “Ene dilim”
Ene dilim Ýüregimde dilçi bolmak arzuwym,Dilimde sözleriň ählijesi jem.Ýaşa sen, ýaşa sen, eý, ene dilim,Ýaşa sen, şol dili öwreden ejem. Dolduryp ylhamyň pyýalasyny,Meýlise başlara bolupdyr…View More Seýran Seýitmämmedow “Ene dilim”
Gurbannazar Ezizow “Seni söýdüm…”
Seni söýdüm. Söýüp bir gez beýgeldim.Seni söýdüm. Has giňedi bu dünýäm. Öz ýeňles gylygma gazaply boldum.Öz durmuş ornuma indi düşünýän. Adamlara has ynamly garadym Ýeňiş…View More Gurbannazar Ezizow “Seni söýdüm…”
Galamyň taryhy
Ilkinji galamlar XII-XVI asyrlarda döräpdir. XIV asyrda italýanlar toýundan ýasalan galamlary öndüripdirler. Şeýle galamlar öçügsi we solgun gara reňk beripdir. Ýakylan süňkden alnan serişde hem…View More Galamyň taryhy


text:
Azatlyk Radiosynyň redaksiýasyna Türkmenistanyň dürli künjeklerinden aýlyklaryň gijikdirilip, indi ençeme aýdan bäri berilmeýändigi barada dowamly habarlar gelip gowuşýar.
Zähmet haklarynyň wagtynda tölenmeýändigi baradaky maglumatlar ýurduň dürli, şol sanda bilim, saglyk, medeniýet pudaklarynyň işgärlerinden gelýär. Şol bir wagtda ildeşlerimiziň iberýän onlarça hatlarynda nebit-gaz sektoryndaky ýagdaýa has köp nägilelik bildirilýär.
Mary welaýatynyň Şatlyk şäherindäki nebit-gaz edaralarynyň işgärleri aýlyklaryny eýýäm üç aýdan gowrak wagt bäri alyp bilmän kösenýändiklerini aýdýarlar. “Ýene näçe garaşamaly?! Biz pulsuzlykdan ýumruldyk, gutardyk. Ýokardyklaryň (ýolbaşçylaryň – red.) aýlyklary berilse-de, biziňkini üç aýlap saklap otyrlar” diýip, özüniň efirde atlandyrylmasyzlygyny soran ildeşimiz sosial ulgam arkaly Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
Lebabyň Türkmenabat şäherinden habarlaşan ýene bir ildeşimiz özüniň gaz pudagynda on ýyldan gowrak wagt bäri zähmet çekýändigini, emma soňky üç aýyň dowamynda özüne hiç hili zähmet hakynyň tölenmeýändigini gürrüň berdi.
Azatlyk Radiosy bilen Balkanyň merkezi Balkanabat şäherinden habarlaşan nebit-gaz işgärleri-de öz aýlyklarynyň 2 aý çemesi wagt bäri berilmeýändigini gürrüň berdiler.
Balkanabatly ildeşlerimiz şu ýylyň başyndan bäri aýlyklarynyň 2-3 aý gijikidirip berilmeginiň hem eýýäm bir “adaty zada” öwrülendigini aýdýarlar. Olar öz işleýän edarlarynda ýörite ýygnaklaryň geçirilip, özlerine zähmet hakynyň wagtynda tölenmeýändigi barada hiç ýerde dil ýarmazlygyň tabşyrylandygyny aýdýarlar.
Gepiň gerdişine görä ýatlatsak, şu ýylyň iýulynda Türkmenistanyň Nebit-gaz ministrligi ýapylandan soň, onuň düzümindäki edaralarda hem dürli tygşytlaýyş çäreleri geçirildi. Bir tarapdan, ozalky ministrligiň käbir bölümleri ýapylyp, iş ştatlary kemildilen bolsa, başga bir tarapdan, ozaldan işläp gelýän işgärleriň iş sagatlary kesilip, olar ýarym stawka geçirildiler.
Nebit-gaz pudagy bilen birlikde bilim ulgamynda hem işleýänleriň bir böleginiň zähmet haklarynyň üç aý töweregi gijikdirilip berilýändigi barada maglumatlar gelip gowuşýar. Marynyň mugallymlarynyň biri Azatlyk Radiosy bilen habarlaşyp, özleriniň iki aýlyk haklaryny alyp bilmän kösenýändiklerini gürrüň berdi.
Soňky gowşan maglumatlara görä, Lebap welaýatynda käbir mekdepleriň mugallymlary aýlyklaryny alan-da bolsalar, aglaba mekdepleriň pedagoglarynyň, çagalar baglarynyň işgärlerine çenli, iýul, awgust aýlarynyň aýlyklaryny henizem alyp bilmeýändigini habar berýärler.
Azatlyk Radiosynyň habarçylary bilen söhbetdeş bolýan türkmenistanlylar hojalyk hasaplaşygyndaky käbir kärhanalaryň, şol sanda saglyk we gurluşyk edaralarynyň işgärleriniň-de öz aýlyklaryny wagtynda lyp bilmeýändiklerini, aýlyk haklarynyň üç-dört aý gijikdirilip berilýändigini aýdýarlar.
Aýlyklary gijikdirilýän ildeşlerimiziň güwä geçmegine görä, bu ýagdaýyň sebäpleri bilen gyzyklanyp, öz ýolbaşçylaryna ýüzlenenlerinde, olar her gezek “pul ýok” diýen jogaby alýarlar.
Galyberse-de, Türkmenistanda işçileriň zähmet haklarynyň ençeme aýlap berilmeýändigi baradaky mesele ne döwlet telewideniýesinde, ne-de hökümet maslahatlarynda gozgalýar. Azatlyk Radiosynyň ýokarda beýan edilen ýagdaýlar dogrusynda Türkmenistanyň degişli maliýe edaralaryndan kommentariý almak synanyşyklary hiç hili netije bermedi.


text:
Argentinanyň Kordoba welaýatynyň ýerli häkimiýeti tarapyndan özüňi alyp
barmagyň düzgünlerini bozanlara jerime mukdaryny has-da ýokarlandyrmagy
isleýär. Gubernator Huan Skiaretti bu täze “adatdan daşary sanksiýalar režimini”
makullamagyň tarapyndadygyny aýtdy.
Ýurduň resmi wekiliýeti karantine boýun egmediklere we jemgyýetçilik
ýerlerinde nikap dakmadyk raýatlar üçin jerimeleriň sanyny rekord derejä – 500
müň peso ( takmynan 7 müň dollar ) mukdarda ýokarlandyrdy.
Munuň ýaly puluň öwezine hökümet adamlary maksimal derejede öýde
saklamaga çalyşýar. Pandemiýanyň mälim bir tapgyrynda hökümet dürli ýerlerde
ýerleşen bir sany maşgala agzalaryna bilelikde ýygnanşyklary geçirmäge rugsat
berdi. Ýöne ýygnanşyklaryň sany bir wagtyň özünde 10 adamdan geçmezligi
gerek.
Köpçülik bu talaba gaty bir üns bermedi we netijede iýun aýynda Kordobada
koronawirusyň iki sany ojagy tapyldy.
Argentinanyň Kordoba welaýatynyň ýerli häkimiýeti tarapyndan özüňi alyp


text:
Ministrler Kabinetiniň 3-nji aprelde geçirilen giňişleýin mejlisinde wise-premýer Ç.Gylyjow Gurbanguly Berdimuhamedowa gözegçilik edýän söwda we dokma pudaklarynyň, şeýle hem telekeçilik ulgamynyň ýerine ýetiren işleriniň jemleri barada hasabat berdi.
Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow söwda toplumynyň ýolbaşçylaryna ýüzlenip, häzirki döwürde söwda ulgamynyň durnukly işlemegini üpjün etmegiň esasy wezipeleriň biridigini belledi. Şoňa görä-de, döwlet Baştutanymyz her gün emele gelen ýagdaýa baha berip durmalydygyny, zerur bolanda durmuşda has gerek önümleriň, şol sanda azyk önümleriniň ýeterlik gorlaryny döretmek üçin goşmaça goldaw çärelerini görmelidigini nygtady.
Şeýle hem milli Liderimiz Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň işine berk gözegçilik etmek barada görkezme berdi. Hususan-da, hormatly Prezidentimiz gysga wagtyň içinde kiçi, orta we iri telekeçilik kärhanalaryna goldaw bermegiň çärelerini işläp taýýarlamagy hem-de hödürlemegi tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz bu çäreleriň, ilki bilen, telekeçileriň we raýatlaryň işewürligini höweslendirmek arkaly gündelik iş ýerleriniň saklanyp galynmagyna hem-de täze iş orunlarynyň döredilmegine gönükdirilmelidigini belledi.


text:
Türkmenistanyň Daşary işler ministri Raşid Meredow sişenbe güni Belarus Respublikasynyň Daşary işler ministri Wladimir Makeý bilen daşary syýasat edaralarynyň arasyndaky geňeşmeleri geçirdi.
Türkmenistanyň daşary syýasat edarasynyň resmi sahypasynda habar berlişi ýaly, gepleşigiň barşynda ministrler syýasy-diplomatik, şeýle hem söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ulgamlaryndaky ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň derwaýys meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar.
Diplomatlar ikitaraplaýyn gün tertibiniň esasy bölekleriniň biri bolan söwda-ykdysady hyzmatdaşlygynyň derejesini hem ara alyp maslahatlaşdylar. Söwda, maýa goýum we senagat ulgamyndaky özara hereketleri ösdürmek nukdaýnazaryndan möhüm orun eýeleýän Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-belarus Hökümetara toparynyň ähmiýeti bellenilip geçildi.
Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň we Belarus Respublikasynyň söwda öýleriniň işi hem aýratyn bellenildi, çünki olaryň esasy wezipesi iki ýurduň bazarynda türkmen we belarus harytlarynyň toplumynyň artdyrylmagyna we giňeldilmegine gönükdirilendir.
Şeýle-de ministrler sebit we halkara düzümleriniň, BMG-niň, ÝHHG-niň, GDA-nyň we beýlekileriň çäklerindäki bilelikdäki hereketlere kanagatlanma bildirdiler. Hususan-da giň gerimli hyzmatdaşlyk üçin oňyn platforma hökmünde bolup durýan GDA-nyň çäklerindäki özara hereketler bellenilip geçildi.
GDA döwletleriniň Baştutanlarynyň Geňeşiniň 2020-nji ýylyň dekabrynda geçirilen mejlisiň barşynda 2021-nji ýylda Belarus Respublikasynyň Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna başlyklyk etmegi barada karar kabul edildi.


text:
Namazgadepäniň belent baýry
Kaka şäheriniň golaýyndaky düzlükde ýerleşýän, Köpetdagyň etegindäki belli arheologiýa ýadygärlikleri — Namazgadepe bilen Abiwerdiň arasy iki kilometre-de ýetenok.
Ýöne olaryň arasynda iki müň ýyldan gowrak taryhy döwür ýatyr. VII asyrda bu ýerde Abiwerd atly iri orta asyr şäheri dörände meýdany elli gektardan gowrak, beýikligi 20 metrden geçýän beýik depesi bolan gadymy şäherden ne at, ne nyşan galypdyr. Häzirem ol alysdan seleňläp dur. Namazga Günorta Türkmenistanda mis-daş eýýamynyň iň iri ýadygärligidir.
1952-nji ýylda Tbilisiden arheolog, professor Boris Kuftin bilen onuň aşgabatly kärdeşi Aleksandr Ganýalin bu ýerde gazuw-agtaryş işlerini geçirenden soň, Namazgany irki eneolitden giçki bürünç eýýamyna çenli alty topluma, ýagny üç müň ýyla çeken döwre bölüpdirler. Şonça wagtda bu ýerde adamlar dar köçeli şäheriň ýeke gat pagsa jaýlarynda ýaşapdyrlar, Diwarlary könelse, ony ýykyp, üstünden ýene jaý gurupdyrlar. Netijede 30 asyryň dowamynda äpet baýyr emele gelipdir.
Alymlar bu işe, Namazgadepäni 1928-nji ýylda arheologiýa höwesek inžener-irrigator we topragy öwreniji Dmitriý Bukiniç açandan 36 ýyl soň başlapdyrlar. 1928-nji ýylda Daşkentden akademik Aleksandr Semýonow bu ýere gelip görenden soň aşgabatly arheologlar Aleksandr Maruşşenko bilen Sergeý Ýerşow ilkinj bolup işläpdirler, uruş tamamlan dessine professor Mihail Massonyň ýolbaşçylygynda gazuw-agtaryş işleri başlanýar, ol soňra bu ýerde işlemegi soň-soňlar akademiklige ýeten zehinli ýaş hünärmen Boris Linwinskä tabşyrýar. Hatarynda şol döwür talyp, soňra atly alymlar bolup ýetişen Aleksandr Ganýalin we Kakajan Muhammetberdiýew bolan Litwinskiniň kiçeňräk toparynyň tapyndylary Änew medeniýetiniňkä meňzeş jaýlaryň, keramika önümleriniň, metal heýkeljikleriň we daş önümleriniň ençemesini ýüze çykarýar. Olar Änewiň we Namazgadepäniň bir döwürde bolup, özara ýakyn gatnaşykda bolandyklaryny subut edýärler.
Gazuw-agtaryş işleriniň indiki tapgyryny ýetmişinji ýyllarda arheolog Aleksandr Şşetenko alyp barýar. Toplumlaýyn barlaglar netijesinde Günorta Türkmenistanyň miladydan öňki bäşinji we birinji müňýyllyklaryny öz içine alýan tutuş irki ekarançylyk eýýamy tapgyrlaryna bölündi.
Namazgadepeden tapylan tapyndylaryň ençemesi muzeýleriň birnäçesiniň gaznasyna goşuldy. Olar, ozaly bilen, elde ýasalan we ýönekeý geometrik şekilli gap-gaçlardyr. Miladydan öňki IV müňýyllygyň ortalygynda, esasan gara we ýiti gyzyl reňkli polihrom bezegli täze küllalçylyk ýörelgesi peýda bolýar.
Tapylandylaryň arasynda adamlaryň we haýwanlaryň toýun heýkeljikleri, mis, bürünç we daş şaý-sepler, kremniý hem-de bürünç naýzalar aýratyn orun tutýar. Adamlar Mesopotamiýanyň gadymy şähelerine meňzeş şäheri gurakçylyk zerarly taşlapdyrlar diýip çak edilýär. Ilatyň bir bölegi Margiana göçüpdir, ol ýerde medeniýeti Namazgadepäniň däplerini dowam edýän taýpalaryň ýaşaýan ýeri bolan Murgabyň gadymky goluny mekan tutunypdyrlar.
Iki müň ýyl geçenden soň taşlanyp gidilen Namazgadepäniň töweregine, belki, howa kadalaşyp, gadymy hanalara suw gelendir — ýene ilat göçüp gelýär. Netijede bäş gektar töweregi meýdany eýelän Abiwerd şäheri peýda bolýar, onuň äpet gala diwarlary häzirem gözüňi dokundyrýar. Abiwerdli gurluşykçylar eýýäm bişen kerpiç ulanypdyrlar, olaryň bölekleri galanyň töwereginde juda köp.


text:
Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsіzdіgіnіń 30 jyldyǵynyń aıasynda Nur-sultan qalasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq akademııalyq kіtaphanasy Qazaqstan Respýblıkasynyń Bіrіkken Ulybrıtanııa Koroldіgіnіń Elshіlіgіmen bіrlesіp, brıtandyq jýrnalıst árі jazýshy Nık Fıldıngtіń «Shoqan Ýálıhanovtyń tańdamaly eńbekterі» jáne «Uly dala saıahatshylary» kіtaptarynyń aǵylshyn tіlіndegі halyqaralyq onlaın tanystyrylymyn ótkіzdі.
Nık Fıldıng - buryn Qazaqstanǵa bіrneshe ret sapar shekken belgіlі jazýshy, jýrnalıst. Sondaı-aq, ol aǵylshyn saıahatshylary Tomas pen Lıýsı Atkınsonnyń urpaqtary týraly kіtapty Qazaqstanda aǵylshyn tіlіnde usynǵan bolatyn.
Belgіlі qazaq ǵalymy jáne aǵartýshysy Shoqan Shyńǵysuly Ýálıhanovtyń tarıhı-etnografııalyq zertteýlerіn «Shoqan Ýálıhanovtyń tańdamaly eńbekterі: Uly dala etnografy jáne tarıhshysy» kіtabyn alǵash ret aǵylshyn tіldі oqyrmanǵa usynady.
Almatydaǵy Shoqan Ýálıhanov atyndaǵy tarıh jáne etnografııa ınstıtýtymen yntymaqtastyqta jaryq kórgen bul jınaqta Shoqan Shyńǵysulynyń Ortalyq Azııanyń geografııasy, tarıhy, etnografııasy jáne ekonomıkasy aspektіlerіne arnalǵan asa mańyzdy ǵylymı eńbekterі toptastyrylǵan. Júregі qazaq dep soqqan zertteýshіnіń aldynda álemdіk órkenıettіń jetіstіkterіmen baılanysta bola otyryp, álem halyqtary arasyndaǵy óz halqynyń ornyn aıqyndaý mіndetі turdy.
Shoqan Ýálıhanovtyń eńbekterі alǵash ret 150 jyldan soń ǵana aǵylshyn tіlіne aýdarylyp otyr. 1865 jyly Londonda jarııalanǵan jınaqtarda onyń tek tórt essesі aýdarylǵan bolatyn. Sondyqtan 20 essenіń aǵylshyn tіlіne aýdarylyp, basylyp shyǵýy – qazaq ǵylymy úshіn erekshe aqıǵa.
Nık Fıldıngtіń «Uly daladaǵy saıahatshylar: papalyq elshіlerden orys revolıýtsııasyna deıіn» atty jańa kіtaby - Azııanyń qaq ortasynda ornalasqan elder úshіn mańyzdy tarıhı mura.
Kіtapta álemnіń túkpіr-túkpіrіndegі zertteýshіlerdіń, attary umyt qalǵan saıahatshylardyń áńgіmelerі jınaqtalǵan. Olardyń saıahat barysyndaǵy qıyndyqtary, jetіstіkterі men sátsіzdіkterі tolyq sıpattalǵan. Kіtap túrlі-tústі ıllıýstratsııalyq sýretter men kartalarmen sıpattalǵan.
Brıtandyq jýrnalıst, jazýshy Nık Fıldıngtіń «Shoqan Ýálıhanovtyń tańdamaly eńbekterі» jáne «Uly dala saıahatshylary» kіtaptarynyń aǵylshyn tіlіndegі halyqaralyq onlaın tanystyrylymy óttі
Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsіzdіgіnіń 30 jyldyǵynyń aıasynda Nur-sultan qalasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq akademııalyq kіtaphanasy Qazaqstan Respýblıkasynyń Bіrіkken Ulybrıtanııa Koroldіgіnіń Elshіlіgіmen bіrlesіp, brıtandyq jýrnalıst árі jazýshy Nık Fıldıngtіń «Shoqan Ýálıhanovtyń tańdamaly eńbekterі» jáne «Uly dala saıahatshylary» kіtaptarynyń aǵylshyn tіlіndegі halyqaralyq onlaın tanystyrylymyn ótkіzdі.


text:
Facebook, Messenger bilen Instagram söhbetlerini resmi taýdan birleşdirenligini habar berdi. Häzirki wagtda çäkli mukdarda, ýurtda bar bolan bu aýratynlyk ýakyn wagtda dünýä derejesine çykarylmagy göz öňünde tutulýar. Bu ulgamlaryň birikdirilmegi bilen ulanyjylara täze aýratynlyklar hem garaşýar. Ulanyjylar bir programmanyň üsti bilen iki platforma birigip bilerler. Mundan başga- da, toparlaýyn söhbetlerde halanylýan mazmuny birnäçe hasaba ibermek, söhbetleri ýörite reňkler arkaly sazlamak, ýazylan hatlary gizlemek, kimden hatyň geljegini ýa-da gelmejegini çözüp bilmek ýaly birnäçe täze aýratynlyklar ulanyjylara ýetiriler.
“Facebook” esasy platformalaryny birleşdirmek üçin işlerini dowam etdirýär. Kompaniýa bu täze ulgamlary resmi taýdan işe girizen hem bolsa, ol häzirlikçe çäkli ýurtda işleýär.
Facebook, Messenger bilen Instagram söhbetlerini resmi taýdan birleşdirdi.
Facebook, Messenger bilen Instagram söhbetlerini resmi taýdan birleşdirenligini habar berdi. Häzirki wagtda çäkli mukdarda, ýurtda bar bolan bu aýratynlyk ýakyn wagtda dünýä derejesine çykarylmagy göz öňünde tutulýar. Bu ulgamlaryň birikdirilmegi bilen ulanyjylara täze aýratynlyklar hem garaşýar. Ulanyjylar bir programmanyň üsti bilen iki platforma birigip bilerler. Mundan başga- da, toparlaýyn söhbetlerde halanylýan mazmuny birnäçe hasaba ibermek, söhbetleri ýörite reňkler arkaly sazlamak, ýazylan hatlary gizlemek, kimden hatyň geljegini ýa-da gelmejegini çözüp bilmek ýaly birnäçe täze aýratynlyklar ulanyjylara ýetiriler.


text:
ABŞ-nyň pilotsyz uçarynyň Siriýada amala aşyran howa zarbasy netijesinde, “Al-Kaýda” toparynyň ozalky lideri Osama bin Laden bilen ýakyn gatnaşykda bolan terroristik toparynyň ýokary derejeli ýolbaşçylarynyň biri öldürildi.
Pentagonyň metbugat wekili “Günbatara garşy söweşleri planlaşdyran we amala aşyran” Haýdar Kirkanyň 17-nji oktýabrda Idlib şäherine edilen hüjüme öldürilendigini aýtdy.
Soňky hepdelerde Pentagon “Al-Kaýda” toparynyň ençeme, şol sanda Owganystandaky we Ýemendäki ýokary derejeli kommandirleriniň öldürilendigini mälim etdi.


text:
Talibanly başbozarlar Owganystanyň Balh welaýatyna hüjüm guradylar
Wakada 5 adam ýogaldy
Balh welaýatynyň Döwlet Abad etrabyna Talibana agza terrorçylaryň hüjüm guramagy netijesinde 5 howpsuzlyk gullukçysy ýogaldy.
Balh welaýatynyň gubernatorlygynyň metbugat geňeşçisi Munir Ahmad Farhad, Talibanly başbozarlaryň Döwlet Abad etrabynyň merkezine hüjüm gurandygyny mälim etdi.
Hüjümde 5 howpsyzlyk gullukçysynyň ýogalandygyny, 2-siniň bolsa ýaralanandygyny aýdan Farhad, goşmaça harby güýjüň wakanyň bolan ýerine barmagy bilen başbozarlaryň yzyna serpikdirilendigini beýan etdi.
Degişli Habarlar
BioNTech Sanjymynyň 3-nji Dozasy 95,6 Göterim Netije Berdi
Amerikanyň “Pfizer” we Germaniýanyň “BioNTech” firmalarynyň bilelikde öndüren sanjymynyň 3-nji dozasynyň 95,6 göterim netije berendigi mälim edildi.
BMG Uýgur Meselesinde Hytaýa Çagyryş Etdi
Hytaýa halkara borçlaryny ýerine ýetirmegi hem-de adam hukuklaryna sarpa goýmagy üçin hem çagyryş edildi.
Putin Owganystanyň maliýe aktiwleriniň doňdurulmagyny goldaýar
Russiýanyň Döwlet baştutany Wladimir Putin, Halkara Waldaý jedelleşik klubynyň Soçidäki maslahatynda çykyş etdi


text:
Atyraý oblysy ákimi Nurlan Noǵaev sybaılas jemqorlyqqa qarsy óńirlik komıssııanyń otyrysyn ótkizdi, – dep habarlaıdy óńirlik kommýnıkasııalar qyzmeti.
Otyrys barysynda óńirlerdi damytý jáne monoqalalardy damytý memlekettik baǵdarlamalarynyń oryndalysy talqylandy.
Oblystyq ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý basqarmasynyń basshysy Aıdar Nuralıevtiń málimetinshe, sońǵy 3 jylda óńirlerdi damytý baǵdarlamalary aıasynda 146 mlrd. teńge bólingen.
– Atalǵan baǵdarlama aıasyndaǵy jobalardy qarjylandyrý boıynsha oń dınamıkany kórip otyrmyz. Qarjylandyrýdyń negizgi kózi – jergilikti bıýdjet, sonymen qatar, respýblıkalyq transfertterdiń de edáýir óskeni baıqalady. Jobalardyń tıimdi iske asýy, tutastaı alǵanda, óńirdiń damýyna da oń yqpal etedi, – dedi A.Nuralıev.
Kólik ınfraqurylymyn damytý boıynsha birqatar jumystar atqaryldy. 24 eldi mekende 761,8 km. avtomobıl joldary jańǵyrtyldy. Jaqsy jáne qanaǵattanarlyq dárejedegi oblystyq jáne aýdandyq mańyzdaǵy joldardyń úlesi jyl saıyn artyp keledi. Eki jyl buryn bul kórsetkish 51% bolsa, jyl aıaǵyna deıin 57% jetkizý josparlanyp otyr.
Eldi mekenderdi gazdandyrý, elektr qýatymen jáne aýyz sýmen qamtý jumystary júrgizildi: 317,8 shaqyrym sý qubyrlary jelisi men sý tazartý qurylǵylary, 500shaqyrymnan astam gaz qubyrlary jelisi salyndy. Bular halyqtyń ómir deńgeıin jaqsartady. Sonymen qatar, oblys ákimi jumystardyń sapasyna da nazar aýdardy.
– Bizdiń mindetimiz bólingen memleket qarjysyn ıgerip qoıý ǵana emes, sonymen qatar, aıaqtalǵan jobalardy qadaǵalap, monıtorıng jasaýymyz kerek. Prezıdentimiz halyqtyń ál-aýqatyn kóterip, ózekti máselelerdi sheshýdi tapsyrdy. Sonyń ishinde, sapaly aýyz sýǵa qoljetimdilik boıynsha áli de sheshimin tappaǵan tustary bar, – degen pikir aıtty N.Noǵaev.
Energetıka jáne TKSh basqarmasynyń basshysy Murat Iǵalıev, aýyldyq eldi mekenderdi taza aýyz sýmen qamtamasyz etý máselesi boıynsha qosymsha túsinik bere otyryp, paıdalanýǵa berilgen sýmen qamtý obektilerin qadaǵalap otyrýǵa saýatty mamandardyń jetispeıtinin aıtty.
– Qazir aýdandardaǵy kóptegen sý qubyry jelilerin «Atyraý Sý Arnasy» KMK-nyń balansyna berip jatyrmyz.Bul kásiporynnyń obektilerdi paıdalanyp, qyzmet kórsetýge qajetti jabdyqtary men mamandary bar, – dep atap ótti M.Iǵalıev.
Monoqalalardy damytý baǵdarlamasynyń arqasynda Qulsary 3 jylda 7 mlrd. teńge qarajat aldy: balabaqshalar, mektepter, aýrýhanalar, basqa da áleýmettik nysandar salyndy. Jyl aıaǵyna deıin, Qulsaryda mektep, 2 balabaqsha, óner mektebi, kitaphana jáne mýzeı paıdalanýǵa berilmek. Elektr qýatyn júrgizý, abattandyrý, qoǵamdyq qaýipsizdik boıynsha aýqymdy jumystar júrgizilýde.
Otyrysty qorytyndylaı kele, óńir basshysy memleket qarjysyn tıimdi paıdalanyp, sybaılas jemqorlyq belgilerin bolǵyzbaýǵa, bul memlekettik qyzmetshilerdiń basty mindeti ekenine nazar aýdardy.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Çölleri özleşdirmegiň meseleleri, ╣3-4/2020 (.pdf)
MAZMUNY
Weýsow S.K.
Landşaft esasynda Garagum çölünde emeli desgalaryň taslamasy we gurluşygy.
Mawlonow A.M., Nematow A.N., Şarafutdinowa R.I., Kalandarowa D.D.
Özbegistanyň çöllük etraplarynda ilatly nokatlary döretmegiň geografk aýratynlyklary (Buhara welaýatynyň mysalynda).
Grafowa W.A., Garaýew G.G., Myradowa A.D., Rozyýewa G.K.
Yssy klimatda lukmançylyk uniwersittetiniň talyplarynyň iýmitleniş steriotipleri.
Ýowjanow H., Begmyradowa O.A.
Dolomit jynslaryndan magnezial suw arassalaýjy serişdeleri almak.
Annaniýzow K. ╬., Japbarowa A. ╬.
Wegetasion indekslerini ulany pöri meýdan ösümlikleriniň agdaýyna uzak aradan baha bermek.
└tahanow G. ╬., Gurbanmämedowa G. ╠.
Merkezi Garagumda hoz miweli ösümlikleriň ekilip ýetişdirilmegi.
└taýew E. └.
Kaspiý deňiziniň gündogar kenarynyň ftosenozlarynyň ekologik hatarlary.
Karryýew B.S., Esenow E.M.
Ýertitremeleri çaklamaklygyň käbir biologiki we klimatiki alamatlary.
Buşmakin A.G.
Köneürgenç meteority petrografiýa, mineralogiýa we himiki düzümi.
Abdrahmanow Ş.
Köýtendagda we Garagumda ýokarky ýuranyň karbonatly çökündileri.
Pirniýazow B.K.
Garagumdaky Tajibaý gaz käniniň geologic gurluşynyň aýratynlyklary.
GYSGA HABARLAR
Babaew A.G.
Klimatyň global üýtgemegi hakyndaky çaklamalar.
Duhownyý W.A.
Arid zolagyň suw baýlyklarynyň ýagdaýyna klimatyň üýtgemeginiň täsiri.
Durdyýew B.
Hazar deňziniň Günorta-Günbatar kenarynyň süýji suwly linzalaryny ulanmak.
Penjiýew A.M.
Türkmenisnanda dikeldilýän energetikanyň ösüşindäki geomaglumat ulgamlary.
Nurgeldiýew Ýa.
Türkmenistanda orta asyrlarda ýerleriň özleşdirişi.
Agaewa L.A., Bayramowa I.A.
Garabogazgol aýlawynyň köprüsiniň gurluşyk meýdançasynyň inžener-geologiki we seýsmologiki şertleri.
Akmyradow A.A.
Köýtendagyň käbir dermanlyk ösümlikleri.
ÖNÜMLÇILIGE KÖMEK
Amanow M., Derýaýew A., Mämmedow B.
Türkmenistanyň şertlerinde nebit we gaz guýularyny burawlamagynyň ýapgyt-gönükdirilen usulyny ornaşdyrmagyň zerurlygy.
Geldimyradow A.G.
Türkmenistanda ýerasty gaz saklawhanalaryny döretmek.
Berdiýew D., Orazow H., Kadyrowa G.
Şitilhana hojalyklaryň galyndylaryny gaýtadan işlemegiň biotehnologiýasy.
ÝUBILEÝLER
Nazarow Isroil Kilichevich 80 ýaşady.
PERSONALIÝALAR
Aliew Djomart Samedowiçh (doglan gününiň 100 ýyllygyna).


text:
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň ýolbaşçysy Döwran Hudaýberdiýew duşenbe güni wideoaragatnaşyk arkaly ABŞ-nyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Mettýu Stiwen Klimow bilen gepleşik geçirdi.
TSTB-niň habar bermegine görä, Birleşmäniň başlygy amerikan diplomatyny alnyp barylýan iş ugurlary we türkmen telekeçileriniň geljekki meýilnamalary bilen tanyşdyrdy.
Şeýle-de Hudaýberdiýew türkmen hususy pudagynyň wekilleriniň durmuşa geçirýän iri taslamalary, işewürler tarapyndan täze pudaklaryň özleşdirilmegi, şeýle-de önümleriň eksportynyň giňeldilmegi barada aýtdy.
Telekeçileriň alyp barýan işlerine uly gyzyklanma bildirmek bilen, diplomat iki ýurduň işewürleriniň arasynda guralan gatnaşygyň üstünlikli dowam etdiriljekdigine ynam bildirdi hem-de TSTB-niň başlygyny bu wezipä bellenilmegi bilen gutlady.
Söhbetdeşlikde türkmen hususyýetçileri bilen amerikan işewürlik toparlarynyň wekilleriniň arasynda duşuşyklary geçirmegiň netijeli boljakdygy bellenildi. Taraplar bu duşuşyklaryň dürli ugurlardaky, şol sanda işewürlik derejesindäki gatnaşyklary işjeňleşdirmek üçin mümkinçilikleri döretjekdigini aýtdylar.
Amerikan ilçisi öz gezeginde özara bähbitli işewürlik gatnaşyklaryny gurnamakda goldaw berjekdigine we gelejekde iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň has-da ösjekdigine ynam bildirdi.


text:
Ashyq-ty asha almaıtyn qart adamdar azyq-túlik dúkenderi men dárihanalarǵa jeke kýálikpen kire alady, dep habarlaıdy “Adyrna” ulttyq portaly zakon.kz saıtyna silteme jasap.
Buǵan deıin BAQ-ta Ashyq qosymshasy joq keıbir qart adamdardyń azyq-túlik dúkenderine kire almaıtyny jazylǵan edi.
Almaty qalasynyń sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti azyq-túlik dúkenderi men dárihanalarǵa Ashyq qosymshasy bolmasa, jeke kýálikpen kirýge bolatynyn habarlady.
Ashyq jobasyna qosylǵan nysandarǵa smartfondaǵy mobıldi qosymsha arqyly kirýge bolady, ol bolmaǵan jaǵdaıda nysan ókili jeke kýálik arqyly kelýshiniń mártebesin "qaraýyl" rejıminde skanerleıdi. Jeke kýáliktiń kómegimen qart adamdar Ashyq nysandaryna, onyń ishinde azyq-túlik dúkenderine, dárihanalarǵa jáne basqa jerlerge bara alady, delingen habarlamada.
Almatynyń sanıtarlyq dárigerleri osy áńgimeni aıta otyryp, qaladaǵy epıdemıologııalyq jaǵdaı kúrdelene túskenin qosa aıtyp úlgerdi: tamyzdyń sońǵy eki aptasynda koronavırýs juqtyrǵandardyń 22%-y egde jastaǵy adamdar ekenin eskertti olar.


text:
Atyraý oblysynyń bıýdjetine ishki týrızmnen 100 mln teńge túsýi múmkin
ATYRAÝ. QazAqparat – Atyraý oblysynyń bıýdjetine ishki týrızmnen 100 mln teńge túsýi múmkin, dep habarlaıdy QazAqparat.
Qoǵamdyq sanany jańǵyrtý baǵdarlamasyn Atyraý oblysynda iske asyrý jónindegi óńirlik komıssııanyń kezekti otyrysy ótti.
Oblys ákimi Mahambet Dosmuhambetovtiń aıtýynsha, qoǵamdyq sananyń jańǵyrýy ár adamnyń ultqa qyzmet etýinen kórinis tabady.
«Elge qyzmet etý – qýanysh, elge syı kórsetý – súıinish. Bizdiń ár isimiz talǵamǵa, mentalıtetke saı bolýy kerek. Sondyqtan, rýhanı jańǵyrýdyń mańyzy zor»,-dedi Mahambet Dosmuhambetov.
Oblystyq kásipkerlik jáne ındýstrııalyq-ınnovatsııalyq damý basqarmasy basshysynyń mindetin atqarýshy Qanysh Mámbetovtiń málimetine súıensek, 2021-2025 jyldary jańa týrıstik nysandar salynyp, 338 jańa jumys orny ashylady.
«Іshki týrızm salasynda kelýshiler sany jylyna 33,7 myńnan 79,4 myń adamǵa artady dep kútilip otyr. Sol kezde bıýdjetke 100 mln teńgeden astam salyq túsedi degen boljam bar», - deıdi Qanysh Mámbetov.
Onyń aıtýynsha, aldaǵy ýaqytta balalar jáne jasóspirimder týrızmin damytý úshin «Jandy sabaqtar» jobasyn júzege asyrý kózdelgen.
Joba aıasynda Atyraý qalasynyń mektep oqýshylaryna «Embimunaıgaz» AQ men N.Balǵymbaev atyndaǵy ınteraktıvti murajaıyna ekskýrsııa uıymdastyrylady.
Sondaı-aq, oblystyń shalǵaı aýyldaryndaǵy az qamtylǵan otbasylardyń balalary úshin mádenı-tanymdyq nysandarǵa ekskýrsııa uıymdastyrý josparlanǵan.
Eske sala ketelik, buǵan deıin Atyraýda jergilikti bıýdjet kirisi 20 mlrd teńgege artyq oryndalǵanyn habarlaǵan edik.
- Atyraý oblysynda bir kúnde 48 adam koronavırýs juqtyrǵan
- SQO-da memorgandardyń qarajatty qandaı maqsatqa negizsiz jumsamaq bolǵany anyqtaldy
- Atyraýda alaıaq ýnıversıtetke aqysyz túsiremin dep úsh adamnyń 1,2 mln teńgesin alǵan
- Atyraý oblysynda jol apatynan polıtsııa qyzmetkeri mert boldy
- Atyraý oblysynda vaktsına alýshylardyń táýliktik kórsetkishi azaıdy
- Atyraýda kúzet qyzmeti basqarmasy bastyǵynyń orynbasary 7 jylǵa sottaldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Soňky habarlar
Arhiw
Awto
Sürüjilere awtoulaglarynyň guratlygyny sazlaşykly saklamak, ony dogry dolandyrmak üçin awtoulag bejeriş hyzmatlaryny yzygiderli geçirmek zerurdyr. Awtoulagyň razwal ýagdaýyny yzygiderli sazlamak hem iň ýörgünli ulanylýan hyzmatdyr. “Awtoýoly”...
WIN belgi näme? Ol nirede ýerleşýär we näme üçin gerek?
Häzirki döwürde dünýä tejribesine laýyklykda, awtoulaglaryň VIN belgisi esasynda olaryň ätiýaçlyk şaýlaryny saýlap almak we ulag üçin laýyk bolan zerur şaýlary tapmak bu ugurda ýörgünli...
Näme üçin tomus paslynda teker basyşyna gözegçilik etmek möhüm
Awtoulagyň teker basyşyny wagtynda barlamak ony dolandyrmagyň ýokary howpsuzlyk derejesini kepillendirýär we kadaly teker basyşy bolan awtoulagyň sürüjisi ulagy diňe bir rahat dolandyrman, eýsem, özüni...
Sürüjilere motor ýagy bilen bagly maslahatlar
Awtoulagyň ýagynyň wagtly-wagtynda çalşylmagy onuň hereketlendirijisiniň uzak wagtlap sazlaşykly işlemegini üpjün edýär. Awtoulagyň ýagyny ortaça her 8000 kilometrden ýa-da 5000 milden çalşyp durmak maslahat berilýär....
Awtoulagyňyz üçin gerekli şaýlary ussatlyk bilen nädip saýlamaly?
Awtoulagy satyn alyp, onuň her bir eýesi salondan ýa-da elden satyn alandygyna garamazdan abatlaýyş işleri üçin şaýlary nireden almalydygy barada pikirlenmeli bolýar. Häzirki wagtda özi...
Sagatda 10 km-den ýokary tizlik: duýduryşmy ýa-da jerime?
Hereket tizliginiň sagatda 10 kilometrden ýokary artdyrylmagy duýduryşmy ýa-da jerime diýen sorag soňky döwür sürüjleriň arasynda has köp ýüze çykýar. Sowalymyza dogry jogap almak üçin degişli...
Aşgabadyň çäginde ulag serişdeleriniň ortaça tizligini anyklaýan täze ulgamy ornaşdyrdyldy
Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň Polisiýanyň ýol gözegçiligi müdirliginiň hünärmenleri ýol hereketiniň howpsuzlygyny ýokarlandyrmak hem-de ýol-ulag hadysalarynyň öňüni almak maksady bilen, Aşgabadyň çäginde ulag serişdeleriniň ortaça...
Ýol hereketleri boýunça düzgün bozulmalara belleniýän jerimeleriň sanawy
Köçe-ýol hereketleri boýunça bilimiňizi artdyrmak, öz hukuklaryňyza we borçlaryňyza düşünmek, Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň Polisiýanyň ýol gözegçiligi gullugynyň wekili bilen duşuşykda ynamlylyk üçin şu ýatlatmany...
“P.Ý.G.G. jerime töleg” ykjam programma üpjünçiligi
Ýurdumyzda sanly ykdysadyýete geçmek, raýatlara hödürlenýän elektron hyzmatlaryň sanyny artdyrmak boýunça giň gerimli işler alnyp barylýar. “Türkmenportal” öz okyjylary üçin ýaňy ýakynda awtoulag sürüjileri üçin...
Türkmenistanda nähili awtoulaglary sürýärler
Soňky on ýylda, Türkmenistanda ýeňil awtoulaglaryň sany güýçli deginde artdy. Ýollarda her-dürli awtoulag markalaryna duş gelse bolýar. Ykdysady nukdaý nazardan awtoulaglar, transport ulgamynyň herekediniň uly...
Awtoulagyňyz üçin zerur awtoşaýlary tiz we amatly nireden tapyp bolar?
Geçen makalalarymyzyň birinde “TMCARS” mobil programma üpjünçiligi we onuň “Awtoulaglar” bölümi barada giňişleýin gürrüň beripdik. Makalamyzyň bu gezekki sanynda bolsa okyjylarymyzy “TMCARS”-yň “Awtoşaýlar” bölümi bilen...
Awtoulag ýaglary: çaklamalar we hakykat
Awtoulagyň hereketlendirijisine ýag guýmak, ony wagtly-wagtynda çalyşmak, haýsy ýagy guýmak, hilini nädip saýlamak ýaly soraglar her awtoulag sürüjisini pikirlendirýän bolsa gerek. Bu soraglar bilen hünärmenlere...
“TMCARS” mobil programma üpjünçiligi
Geçen makalamyzda awtoulagy tiz satmak boýunça birnäçe maslahatlar beripdik. Şol maslahatlaryň biri hem awtoulagy internetiň üsti bilen satmakdy. Makalamyzyň bu gezekki sanynda “TMCARS” barada has giňişleýin...
Awtoulagyňyzy nädip tiz satmaly
Portalymyzyň okyjylarynyň arasynda awtoulagyny (mundan beýläk - ulag) çalt çalyşýanlar bardygyny bilip, olardan beýle aňsatlyk bilen we nädip tiz satýandygy barada tilsimleri bilen paýlaşmagyny soradyk...
Awtoulagy howpsuz sürme
Awtoulagyň rulynda bolan wagtyňyz siziň daş töweregiňizdäki ýol hereketine gatnaşyjylar özlerini hemişe biri-birine meňzeş alyp bararlar diýip umyt etmäň. Ýolda hemişe hemmelerden öň boljak we...
Howpsuzlyk kemerleri — ömürleriň halasgäri
Dürli ýol-ulag hadysalarynyň öwrenilmegi olarda köplenç halatda adamlaryň ulagyň içinde, agdarylma ýa-da çaknyşma sebäpli ulag serişdesiniň duýdansyz tizliginiň peselmegi netijesinde şikes alýandygyny mälim etdi. Awtoulagyň...
Awtoulaglar barada 5 sany esasy rowaýatlar: bizi bazary öwrenijiler ynandyrdylar
Mahabat şygary önümi geçirmekde örän wajyp orna eýedir. Has-da, eger-de bu ulag - statusyň bölegi, durmuşyň keşbi ýa-da onuň gerekli bir bölegi bolup duran ýagdaýynda....


text:
2021-nji ýylyň iýun aýynyň 2-sine Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň garamagyndaky Döwlet kitaphanasynda Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň we Durnukly ösüş maksatlary boýunça ylmy-usulyýet merkeziniň wekilleriniň gatnaşmagynda Durnukly ösüş maksatlarynyň 12-nji maksady bolan Jogapkärçilikli sarp edişlik we önümçilik boýunça okuw sapagy geç...
2021-nji ýylyň 2-nji iýunynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda Türkmenistanyň Mejlisiniň kada-kanunçylyk baradaky komitetiniň wekili R.Meredowyň gatnaşmagynda Türkmenistanyň Suw diplomatiýasynyň hukuk binýady atly tema boýunça okuw sapagy geçirildi. R.Meredow öz çykyşynda Suw diplomatiýasynyň hukuk binýady, Türkmenis...
2021-nji ýylyň 1-nji iýunynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda “Dostluk ýatagy we onuň ähmiýeti“ atly tema bagyşlanyp, wideoaragatnaşyk ulgamy arkaly onlaýn sapagy geçirildi. Türkmenistanyň daşary ýurtlardaky diplomatik wekilhanalarynyň ýolbaşçylarynyň geçirýän toplumlaýyn onlaýn sapaklarynyň çäginde guralan bu okuwa T...
2021-nji ýylyň 1-nji iýunynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda hormatly Prezidentimiziň «Mir» döwletara teleradiokompaniýasynyň altyn nyşany bilen sylaglanmagyna hem-de Gahryman Arkadagymyzyň bu meşhur teleradiokompaniýasyna beren interwýusynyň halkaralaýyn ähmiýetine bagyşlanan ýörite okuw maslahaty geçirildi. Oňa m...
2021-nji ýylyň 1-nji iýunynda Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň garamagyndaky Döwlet muzeýinde Türkmenistanyň Senagat we gurluşyk önümçiligi ministrliginiň we Durnukly ösüş maksatlary boýunça ylmy-usulyýet merkeziniň wekilleriniň gatnaşmagynda Durnukly ösüş maksatlarynyň 9-njy maksady bolan Senagatlaşdyrma, innowasiýalar we infrastruktura boýunça okuw...
2021-nji ýylyň 1-2-nji iýunynda Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň gurnamagynda sanly wideoaragatnaşyk arkaly “Žurnalistika bilimini ýokarlandyrmakda we žurnalistleriň hünär taýýarlygynda kömek” atly taslamanyň çäklerinde okuw maslahaty geçirildi. Bu okuw maslahatynyň esasy maksady žurnalistikada bilim ulgamyny kämilleşdirmekden, ýurdumyzyň ýokar...
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň garamagyndaky Döwlet muzeýinde, şeýle hem Döwlet kitaphanasynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda hereket edýän Durnukly ösüş maksatlary boýunça ylmy-usulyýet merkezi tarapyndan 2020-2021-nji okuw ýyly üçin ylalaşylan okuw maksatnamasyna laýyklykda gurnalýan okuw sapaklarynyň...
1-nji iýunda biziň ýurdumyz dünýä jemgyýetçiligi bilen bilelikde Çagalary goramagyň halkara gününi belleýär. 1949-njy ýyldan bäri bellenilýän bu baýram, Garaşsyz Türkmenistanyň milli ösüşiniň ileri tutulýan ugurlaryna laýyk gelýän, ösüp gelýän ýaş nesil hakynda alada etmek, çagalaryň hukuklaryny goramak, olaryň sazlaşykly ösmegi üçin şert döretmek döwlet syýas...
2021-nji ýylyň 31-nji maýynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşiniň hem-de Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň bilelikde gurnamagynda ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň arasynda asylly däbe öwrülen “Talyp joşguny – 2021” atly döredijilik festiwaly dabara...
2021-nji ýylyň 31-nji maýynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda “Dünýä edebiýaty” žurnalynyň baş redaktory Rahmet Gylyjow bilen Halkara žurnalistikasy fakultetiniň talyplarynyň arasynda döredijilik duşuşygy geçirildi. Bu duşuşyk Türkmenistanyň Prezidentiniň 9.04.2021 senesindäki sanly ulgam arkaly geçiren Ministrler K...


text:
"Türkmendemirýollary" agentligi
Тürkmenistanyň iň döwrebap ulag-üstaşyr logistik düzümini hem-de агаgatnaşyk we telekommunikasiýalar ulgamyny çalt depginler bilen kemala getirmek babatynda, Beýik Ýüpek ýoluny gaýtadan dikeltmek boýunça soňky ýyllarda alnyp barylýan işler, ädilýän ädimler diňe bir milli ykdysadyýetimiziň ösüşine däl, eýsem, sebit we hatda bütindünýä ösüşine kuwwatly itergi berdi. Hormatly Prezidentimiziň bu ugurda durmuşa geçirýän işleri özüniň mynasyp miwesini berýär. 2021-nji ýylda «Türkmenistan-parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» diýlip yglan edilmegi hem munuň bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr. Baky Bitarap Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk we Aziýanyň merjen şäheri, ýurdumyzyň ýüregi bolan Aşgabadyň 140 ýyllyk toýlarynyň bellenilýän ýylynda «Türkmendemirýollary» agentligi tarapyndan alnyp barylýan birnäçe gaýragoýulmasyz işler hem munuň aýdyň subutnamasydyr. «Türkmenistan-parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» bolan 2021-nji ýylyň ilkinji günlerinde Owganystan Yslam Respublikasynyň Аkina-Аndhoý 30 kilometrlik demir ýol şahasy dabaraly ýagdaýda ulanylmaga berildi.
Garaşsyz, Baky Bitarap Türkmenistanyň taryhynyň dowamynda ýolagçylary gatnatmak, ýükleri daşamak hyzmatlary artýar we barha hil taýdan ýokarlanýar. Ýokary tehnologiýalaryň ösen eýýamynda bu pudak hem döwrüň talaplaryna laýyk tehnikalary ornaşdyrmakda we halkymyza hödürlemekde öňdäki orunlaryň birini eýeleýär. Täze Halkara ulag-üstaşyr geçelgeleri döredilip, geosyýasy taýdan örän amatly ýerleşýän Türkmenistanyň üstünden geçýän ýükleriň möçberi gün-günden artýar.
Garaşsyz Türkmenistan Watanymyzyň dünýäniň ösen döwletleriniň hataryna goşulmagynda demir ýol ulaglary pudagynyň goşandy uludyr. Bu pudak güýçli depginler bilen ösdürilip, täze demir ýollary gurlup, ýolagçylary gatnatmak we ýükleri daşamak boýunça öňdebaryjy orny eýeläp, milli ykdysadyýetimiziň kuwwatlanmagyna uly ýardam berýär.


text:
«Sáýіr aıynan bastap Nur-Sultanda bıletterdі KHL matchtaryna bıet satý oryndarynan(sonyń іshіnde «Barys arena» kassalary) satyp alýǵa bolady.
Qazaqstan quramasy qatysatyn oıyndarǵa mınımaldyq baǵa – 700tengeden (1,8 $)
Qalǵan quramalar qatysatyn oıyndarǵa mınımaldyq baǵa – 400tengeden (1,1 $)
7 jasqa deıіngі balalarǵa kіrý tegіn(alyp kelýshіlerge tegіn emes)
Múmkіndіgі shekteýlі adamdarǵa aldan ala [email protected] pochtasyna suranys berý arqyly tegіn
Bıletterdі onlaın zakaz berý úshіn osynda basyńy


text:
Astyq jınaý naýqany qazan aıynyń basynda aıaqtalady – AShM
NUR-SULTAN. QazAqparat - 17 qyrkúıektegi jaǵdaı boıynsha 14,1 mln gektar egis alqabyndaǵy dándi jáne dándi-burshaqty daqyl jınaldy.
Ortasha ónimdilik gektaryna 9,2 tsentnerden aınaldy. Bul 2020 jylǵy deńgeıden 22,8%-ǵa tómen (ótken jyldyń sáıkes kezeńinde ortasha ónimdilik gektaryna 11,9 tsentnerden aınaldy).
Dál búgingi kúnge deıin jalpy 13 mln tonna astyq jınaldy, onyń 10,4 mln tonnasy bıdaı.
Sondaı-aq 197,8 myń tonna maıly daqyl, 2 142,7 myń tonna kartop, 3 730,1 myń tonna kókónis daqyldary, 2 581,3 myń tonna baqsha daqyldary jınaldy.
Egin egetin negizgi úsh óńir – Aqmola, Qostanaı jáne Soltústik Qazaqstan oblystarynda 10,6 mln gektar egis alqaby jınaldy.
Bul jalpy alańnyń 91,4%-y. Ortasha ónimdilik gektaryna 8,4 tsentnerdi qurap, 8,9 mln tonna ónim jınaldy.
Astyqtyń jalpy túsimi 15,3 mln tonnaǵa jetedi degen boljam bar. Sonyń ishinde bıdaıdyń túsimi 10,5 mln tonnaǵa jýyqtaýy múmkin.
QR Ulttyq statıstıka bıýrosynyń derekterine sáıkes, 2021 jyldyń 1 tamyzyndaǵy jaǵdaı boıynsha respýblıkada dándi jáne dándi-burshaqty daqyldar 3,5 mln tonna, onyń ishinde bıdaı 2,8 mln tonna bolǵan.
Ótken jyldan qalǵan astyqty eseptegende shamamen 18,8 mln tonna astyq bar. Onyń 13,3 mln tonnasy bıdaı.
Astyqtyń qajettilik esebine sáıkes, ishki tutynýǵa 7,6 mln tonna bıdaı, onyń ishinde azyq-túlik qajettilikterine 3 mln tonna, jemge 2 mln tonna, tuqymǵa 1,8 mln tonna, ónerkásiptik óńdeýge 0,8 mln tonna astyq qajet.
Bıdaıdyń eksporttyq áleýeti undy qosa eseptegende shamamen 5,5-6 mln tonna kóleminde baǵalanyp otyr.
Kóktemgi egin egý jáne kúzgi jıyn-terim jumystaryn júrgizetin fermerlerge memlekettik qoldaý kórsetý aıasynda qarjy jetkilikti deńgeıde bólinedi. Azyq-túlik kelisimshart korporatsııasy aýyl sharýashylyǵy ónimderin forvardtyq satyp alýdy júzege asyrady.
Vedomstvo mıneraldy tyńaıtqysh, tuqym, pestıtsıd satyp alǵan sharýalarǵa sýbsıdııa beredi. Sondaı-aq, sýarmaly jerge jumsalatyn sý shyǵynynyń bir bóligin óteıdi.
Investıtsııalyq sýbsıdııa baǵdarlamasy aıasynda tehnıka satyp alǵan, aýyl sharýashylyǵy ónimderin saqtaý jáne qaıta óńdeý obektilerin qurǵan, jylyjaılar men ósimdik baqtaryn salǵan, sýarý júıelerin qurǵan ári keńeıtken jáne taǵy basqa da irgeli isterdi qolǵan fermerler shyǵyndarynyń bir bóligi óteledi.
Egin jınaý jumysyn ýaqytyly atqarý úshin fermerlerge 396,5 myń tonna jeńildetilgen dızel otyny bólindi.
2021 jyldyń 16 qyrkúıegindegi jaǵdaı boıynsha 247,5 myń tonna (62%) jetkizildi. Munaı óńdeý zaýytyndaǵy otynnyń lıtri 156 teńge (tonnasy 189,0 myń teńge), operatorlardyń jetkizý qyzmetiniń qunyn qosa eseptegende de dızel otynynyń óńirlerdegi ortasha baǵasy qymbat emes.
Sharýalar dızel otynynyń bir lıtrin 177 teńgeden alady.
Respýblıkada syıymdylyǵy 28,8 mln tonna astyq saqtaıtyn múmkindik bar. Onyń ishinde astyq qabyldaý kásiporyndarynda 12 mln tonna, fermerlerde 16,8 mln tonna astyq saqtaıtyn oryn bar.
Bıylǵy egin jınaý naýqany shtattyq rejımde jáne josparlanǵan kestege sáıkes júrip jatyr.
Jumysty ýaqytynda atqarýǵa qatysty barlyq máseleler Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń turaqty baqylaýynda.
Tıisti monıtorıng pen taldaý jasalyp otyrady.
- Epıahýaldy baǵalaý matrıtsasy: «Qyzyl» aımaqta 2 megapolıs pen 4 oblys tur
- Qazaqstanda koronavırýstan emdelip jatqan 172 naýqastyń jaǵdaıy óte aýyr
- Qazaqstanda ótken táýlikte 1863 adam koronavırýstan jazyldy
- Qazaqstanda ótken táýlikte 1677 adamnan koronavırýs anyqtaldy
- ShQO-da qazaqtyń aqbas sıyryn ósirip otyrǵan kásipker týǵan aýylyn damytýǵa úles qosýda
- Ótken táýlikte koronavırýs pnevmonııasynan 6 adam qaıtys boldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Awaşin-Basýanda 12 terrorçy täsirsiz ýagdaýa getirildi
Yragyň demirgazygyndaky Awaşin-Basýan sebitinde ekstremist terror guramasy PKK/KJK-a agza 12 terrorçy täsirsiz ýagdaýa getirildi
Türkiýäniň Goranmak ministrliginiň Twitter hasabyndan berilen beýanatda: "Terror guramasy PKK/KJK-a Yragyň demirgazygynda ýene-de bir uly zarba uruldy. Penje-Ýyldyrym operasiýa sebitindäki Awaşin-Basýan sebitinde ýerleşýän, PKK/KJK terror guramasynyň örän ygtybarly we ele salynmasy mümkin bolmaýan ýer diýip häsýetlendiren gündogar ştaby ele salyndy. Üstünlikli operasiýa geçirip gowaga girmegiň ...
-
-
15.10.2021
-
-
-

seg_langs: tuk_Latn tuk_Latn tuk_Latn unk unk unk unk unk unk


text:
Türkmenistanyň Oba hojalygy we daşky gurşawy goramak ministrliginde (OH we DGGM) bu edaranyň we Mihael Zukkowyň «Merkezi Aziýanyň çöl boýunça başlangyjy» atly tebigaty goramak gaznasynyň (MSF, Germaniýa) sebitleýin taslamasynyň durmuşa geçirilmegine bagyşlanan onlaýn duşuşyk bolup geçdi.
Oňa Oba hojalygy we daşky gurşawy goramak ministrliginiň, Ýer baýlyklary boýunça gullugynyň, Garagumyň Bereketli we Kopetdag döwlet tebigy goraghanalarynyň wekilleri, ÝUNESKO-nyň Türkmenistandaky Milli kätiphanasy gatnaşdy. Duşuşyk Maýkl Zukkowyň Tebigaty goramak gaznasynyň, Greifswald uniwersitetiniň (Germaniýa) Botanika we landşaft ekologiýasy institutynyň we Tebigaty goramak boýunça halkara bileleşigiň (IUCN) bilermenleri bilen bilelikde geçirildi.
“Merkezi Aziýanyň çöl boýunça başlangyjy” atly sebitleýin taslama Gazagystanda, Türkmenistanda we Özbegistanda şol birwagtda durmuşa geçirilýär. Onuň maksady Türkmenistanyň we beýleki ýurtlaryň çölleriniň biologik dürlüligini gorap saklamaga hem ekosistemasynyň funksiýalaryny ösdürmäge ýardam etmekdir. Taslamanyň esasy düzüm böleklerinden biriniň ara alnyp maslahatlaşylmagy we ÝUNESKO-nyň Bütindünýä miras sanawyna girizilmegi üçin, çöl ekosistemalary boýunça atlar (nominasiýa) dosýesini taýýarlamakdyr. Şunuň ýaly iş Türkmenistanda bir kysymly tebigy jisimler bilen ilkinji gezek amala aşyrylýar.
Bütindünýä mirasy goramak baradaky Konwensiýasynyň talaplaryna laýyklykda, Konwensiýa gatnaşýan döwletler islendik nominasiýa hödürlenmezden azyndan bir ýyl öň möhüm sebitleriň deslapky sanawlaryny degişli kätiphana tabşyrmalydyr. CADI / KADI taslamasynyň bilermenleri “Orta guşaklyk Turan çöllüginiň” sanawyny taýýarlap, ÝUNESKO-nyň Bütindünýä miras merkezine girizdiler we şu ýylyň ýanwar aýynda özleriniň web sahypasynda neşir etdiler.
ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna häzire çenli tropik we subtropik sebitlerde ýerleşýän diňe 14 sany çöllük girizilipdir. Aziýa çölleriniň ekosistemalarynyň “WWF Global 200-iň” ileri tutulýan ekosebitleriniň, ýagny global “gyzgyn nokatlaryň” bir bölegidigini ekosebitleriň biodürlüligini gorap saklamak nukdaýnazaryndan dünýä derejesinde iň gymmatlydygyny bellemelidiris.
Merkezi Aziýanyň orta guşaklygyndaky çölleriň statusy WWF tarapyndan «gaty howply» topara degişli edilipdir. Şunuň bilen baglanyşyklylykda, çöllük landşaftlaryň her birinde düýpli ekologik we biologik prosesleri goramak üçin giňişleýin goralýan ýerleriň bolmagy orta guşaklykdaky Turan çölüniň transmilli düzüm bölekleri hökmünde dünýäniň bu geň bölegi üçin zerur şertdir.
Tapgylaýyn desga bolan «Orta guşaklykdaky Turan çöllügi» aýry-aýrylykda üç goraghanany birleşdirýär: Repetek döwlet biosfera goraghanasy, Bereketli Garagum we Gaplaňyr goraghanasy, şeýle hem olara tabyn goraghanalar. Olaryň hemmesi Gündogar, Merkezi we Demirgazyk Garagumda ýerleşýär. Bu üç goraghananyň ählisi-de, umuman, Türkmenistan çölüginiň tipik ýerlerini öz içine alýar: bulara özboluşly tebigy aýratynlyklary bilen tapawutlanýan şykgy toýunly, çägeli, şorlaşan çöller girýär, bu ýerde opurymlaryň, pes dag gerişleriniň, çägeleriň we Üňuz şorluklarynyň «şalygy» bar. Goraghanalaryň çägindäki relýefiň özboluşlylygy bu ýerde gyryň tekiz, daşly we eňňit bölekleriniň, dik uçutlarynyň, gury hanalaryň, eol hadysalaryndan dörän çöketlikleriň (ýelden dörän) we beýleki görnüşleriň bolmagy bilen şertlenendir. Şunuň ýaly dürli-dürli geomorfologik üýtgeşmeler görnüşleriň baý biodürlüligine getirýär.
Orta guşaklykdaky Turan çöllügi diňe bir çylşyrymlylygy bilen däl, eýsem tutýan meýdanynyň ölçegi bilenem meşhurdyr. Sazaklyklardan emele gelen diňe çägeli çöller 500,000 km² meýdany tutýar.
Orta Aziýanyň Orta guşaklykdaky çölleriniň Demirgazyk we Günorta Amerikadaky çöller bilen deňeşdirilende, sebitde oň ululygy şeksizdir. Alymlaryň pikiriçe, olaryň çäkleriniň ägirt giňişligi ekoulgamlaryň gurluşyna we ýerleşişine baglanyşykly hiliniň dürlüligine amatly şertleri döredýär. Olar özboluşly ekologik aýratynlyklar eýe bolup haýwanlardyr ösümlikleriň köp sanly endemik görnüşleriniň ýaşaýşyny üpjün edýär.
Diňe şu ýerlerde uzyn kökleri çuňluga aralaşýp, göçme çägelere böwet bolup hyzmat edýän ak we gara sazagyň hakyky tokaýlygyny görmek mçmkin; uzaga çekýän jöwzaly tomus möwsüminde we güýzüň başynda sazaklar çöl haýwanlarynyň yssydan gaçybatalgasydyr; mundan başga-da, bu ösümlikler uglerod döredip, özünde saklaýarlar, ösümlik iýýän haýwanlar üçin ýokumly iýmit bolup durýarlar we howa ýagdaýyny öňünden bilmäge kömek edýärler.
Taslamanyň çäginde Gazagystanyň, Türkmenistanyň we Özbegistanyň arasynda häzirki wagtda ara alnyp maslahatlaşylmagy we gol çekilmegri üçin, degişli guramalara hödürlenen “Orta guşaklygyň Turan çölleri” dowamly transmilli nominasiýa obýektlerini dolandyrmak we goramaga gönükdirilen özara düşünişmek Memorandumy taýýarlandy. “Orta guşaklygyň Turan çölleri” nominasiýa dosýesini 2021-nji ýylyň dekabrynda tamamlap, sebitiň ähli ýurtlary tarapyndan ÝUNESKO-nyň Bütindünýä miras komitetine hödürlemek meýilleşdirilýär.


text: 6 Ýehowanyň sözüni diňlemegiňizi haýyş edýärin!Turuň, dawaňyzy daglara aýdyň,Sizi depeler hem eşitsin+.2 Daglar, ýeriň berk diregleri,Ýehowanyň arzyny diňläň!+Ýehowa öz halkynyň üstünden şikaýat edýär.Ysraýyl halkyna garşy arz-şikaýatyny diňläň+:3 «Eý halkym, size näme ýamanlyk etdim?Men size ýük bolar ýaly näme etdim?+Aýdyň hany, meni nämede aýyplaýarsyňyz?4 Men sizi Müsürden çykardym+,Gul bolan ýurduňyzdan azat etdim+.Siziň üçin Musany, Haruny we Merýemi+ iberdim.5 Eý halkym, Ýehowanyň adalatly işlerini biliň!Mowap patyşasy Ballagyň guran hilesini+,Benur ogly Bilgamyň beren jogabyny+,Şitimden+ Gilgala+ barýan ýollarda bolan wakalary ýatlaň».6 Ýehowanyň huzuryna näme alyp baraýyn?Göklerdäki Alla sežde etmek üçin näme elteýin?Birýaşar öküzleri getireýinmi?+Ýakma gurbanlygyny bereýinmi?7 Müňlerçe goç getirsem,On müňlerçe çelek ýag sadaka bersem+,Ýehowa razy bolarmy?Gozgalaň edenim üçin nowbahar oglumy,Günäm üçin bilimden önen perzendimi bereýinmi?+8 Eý adam, Hudaý saňa nämäniň gowudygyny aýtdy.Ýehowa senden nämä garaşýar?Hudaýyň öňünde+ päliňi pes tutup+,Adalatly+ we wepaly bol!*+9 Ýehowa şähere ýüzlenýär:(Paýhasly adamlar seniň adyňdan gorkar).Temmi taýagyna serediň, ony bereni diňläň!+10 Erbetleriň öýi henizem haram gazançdan dolumy?Kem ölçeýän çuwallary* barmy?11 Meniň kem çekýän terezim bolsa,Torbamda kem çekýän daşlar bar bolsa, päk bolarynmy?+12 Şäheriň baýlary zalymlyk edýär,Ilaty ýalan sözleýär+,Dilleri bilen hile gurýar+.13 «Şonuň üçin seni urup ýaralaryn+,Günäleriň üçin weýran ederin.14 Iýersiň, emma doýmarsyň,Garnyň hemişe aç bolar+.Toplan zadyňy gorap bilmersiň,Ýygnanyňy duşman eline bererin.15 Ekersiň, emma hasylyny ormarsyň,Zeýtuny ýenjersiň, emma ýagyny ulanmarsyň,Täze şerap taýýarlarsyň, emma ondan içmersiň+.16 Omranyň kada-kanunlaryny berjaý edýärsiň,Ahabyň ýigrenji işlerine eýerýärsiň+.Olaryň öwüt-nesihaty bilen ýaşaýarsyň.Şonuň üçin seni gorkunç hala salaryn.Seni gören adamlar sykylyk çalarlar*+,Halklar seni masgara ederler»+.


text:
Rehimdar Huday! Yokdan bar eden, Yaradan Huday, Gudratyñ beÿikdir, akylyñ çuññur! Toprakdan yasap, jan berip bize Šöhratyñ paÿlašdyñ, biz bilen Huday. Özüñdäki häsiÿetiñi berdiñ sen, Maksadyñy aÿan etdiñ ynsana, Ÿaśamakdy, ÿaÿnamakdy, jośmakdy, Señ saÿañda, huzuryñda, söÿgiñde! Bu Read More …
Category: Шахсы шаятлык
Gurbany
Gurbany Baýram güni şatlanalyň adamlar, Günälermiz ýuwdy Hakyň gurbany! Gurbanlygyň tagamyny dadanlar, Süýjiligni illermize paýlaly! Ogly gurbanlyk suprasynda Atasy, ony öldürmegiň kastynda, Hak ýetişdi, olaryň perýadyna, Täsin bize, bu wakanyň beýany. Syn edeliň Rebbiň merhemetine Goç berildi oglunyň Read More …
Söýgi girmese
Söýgi girmese Yhlasymyzyň bary puçdur Aramyza söýgi girmese! Isleglerimiziň soňy ýokdur Kanagat kalbymyza guýulmasa! Gulaklarymyz eşitmez Ýüreklerimiz duýmaz Taňrynyň nazary düşmez Kalbymyz sünnetlenmese! Ellerimiz bulaşýar haram işlere Imanymyz ýalan sözlere Humar iýnipdir gözlere Utançdan ne peýda haýa bolmasa! Akylsyz mümkin Read More …
Tagamyňdan doýmaýan
Tagamyňdan doýmaýan Başda maňa ajy bolan hakykat Indi seniň tagamyňdan doýmaýan Resullaryň gany bile ýazylan hat Şindi seniň söhbetiňi goýmaýan Diri sözleň berdi janyma rahat Gowgaly ýüregim indi parahat Günäli başymdan sowuldy apat Imanymy Senden özgä bermeýän Eý, hakykat Seni Read More …
Ýoludyr
Ýoludyr Halas etmeklik ynsany Halasgäriň ýoludyr Goýuň indi gaýgy aladany Bu ähli gaýgynyň soňudyr Gorkma ölümden, bek dur Iman edene ölüm ýokdur Seniň üçin ölüp-direlen Baky ýaşaýşyň başydyr Kalbyň mylaýym söze teşnedir Gulak as diregiň hakykatdyr Janyňa rahat, süňňüňe medet Read More …
Ol ýadyna salmady
Ol ýadyna salmady Duýdum Taňryň merhemetin Günälermi Ol ýadyna salmady Bilsemde men Ýalançynyň hilesin Howpy meniň gursagyma girmedi Haýran galdym Ybraýymyň imanyn Ýat tutupdyryn Musanyň kanunlaryn Berjaý edemde-de oraza-namazlarym Sowaplarym bir günämi ýuwmady Isa maňa duşmanyňy söý diýdi Senem indi Read More …
Söýgiňe mätaç!
Söýgiňe mätaç! Gam-Gussadan ýykylan kalbym, Şertsiz Söýgiňe mätäç Suwsuzlykdan solan gülüm, Seniň idegňe mätaç. Günä tümlüginde gezdim, Jiger-janymy ezdim, Seniň barlygyňy syzdym, Taňrym Rehmiňe mätaç. Dolan awuly käsämden Sen meniň deregme içdiň, Bal-şireli jamyňdan, Şirin-şekerňe mätaç. Höküm bile gabalypdym, Diller Read More …
Boşluk
Boşluk Adam omri boshlukdan doly, bu sebapden urunyarys her yan, pul, bilim, jay, chaga-chuga diyip gechiryaris omrumiz, yone olar hem doldurmaz kalbymyzyng boshlugyn, bu sebapden ah uryas tapyp bilman jogaby, goryamage pully, bilimli, jayly, chaga-chugaly adam bagtly yaly, emma Read More …
Ebedi söz jan-ten bolýar
Ebedi söz jan-ten bolýar 1Ozal-başda Söz bardy, Söz Hudaýdady, Söz Hudaýyň Özüdi.2Ol ozal-başda Hudaýdady.3Hemme zady Ol ýaratdy, ýaradylan zatlaryň hiç biri Onsuz ýaradylmady.4Onda ýaşaýyş bardy, ýaşaýyş bolsa ynsanlaryň nurudy.5Bu nur garaňkylykda parlaýandyr, garaňkylyk ony öçürip bilen däldir. 6Hudaý tarapyndan iberilen bir Read More …
Merýemiň gabanjaňlygy we onuň netijesi
Merýemiň gabanjaňlygy we onuň netijesi Merýem ýaş gyz özüni parasatly görkezýär. Ol Hudaýyň halkynyň halas edilmeginde wajyp rol oýnady. Merýem Musanyň janyny halas etdi. Ol onuň uly aýal doganydy. Haçanda Hudaý ysraýyllary müsürlilerden halas eden-de, Merýem halky muny aýdym-saz, tans Read More …


text:
4-nji sentýabrda Aşgabatda Merkezi Aziýada sebit ykdysady hyzmatdaşlyk maksatnamasynyň (MASYH) agza ýurtlarynyň ýük daşaýjylarynyň assosiasiýasynyň federasiýasynyň nobatdaky 9-njy mejlisi geçirildi. Mejlise Hytaý Halk Respublikasynyň, Pakistanyň, Owganystanyň, Mongoliýanyň, Gruziýanyň, Azerbaýjanyň, Täjigistanyň, Özbegistanyň, Gazagystanyň, Gyrgyzy...
Awtor:
gyzgyn
(Talyp)
|
Kategoriýa: Habarlar |
09.09.2018 13:00
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#192)