text:
Ine birnäçe wagtdan bäri biziň milli howa gatnawjymyzyň internet arkaly elektron bilet satuwyna geçjekdigi barada maglumatlar gelýär. Hatda mundan birnäçe aý öň bul habar barada teswirlerde hem ýazypdym.
Bugün biziň döwlet edaralaryna degişli bolan saýtlary gezýärkäm Türkmenhowaýollarynyň web saýtyna hem duşdym.
Saýtyň adresi: http://www.turkmenhowayollary.gov.tm/
Saýt häli taýýar däl, ýöne işler edilýänligi belli. Gelejekde ulanyljak saýtyň umumy dizaýny taýyn ýaly. Indi diňe platforma geýdirmek galana meňzeýär.
Suratda görnüşi ýaly biletlerimizi internet arkaly alyp boljaga meňzeýär. Hemde uçarlaryň gatnawnamasyny göniden yzarlap boljaga meňzeýär.
Hemmämiz sabyrsyzlyk bilen elektron sistema geçilmesini garaşýarys.


c: text/html

text:
Halkymyz ylym paýyndan kemsiz ýüküni tutup, durmuş ýoluna gadam basan ýaşlara hem uçurym diýýär. Uçurymyň nämedigini halkymyzyň hemmesi hem bilýär. Öz ganatyna bil baglap, ata-enesiniň höwürtgesinden ilkinji gezek uçup görmek başarnygyny barlap gören guş. Diýmek uçurym özüniň uçup bilýändigine göz ýetiren guş. Indi oňa asman giňişligi garaşýar. Emma guş bar – guş bar. Bürgütler asman giňişliginiň iň ýokarky gatlagyna göterilip... Dowamyny oka
Hormatly Belent Serkerdebaşymyzyň: “Bilimli nesil – kuwwatly Watan”, “Medeniýet halkyň kalbydyr”, “Il saglygy – Ýurt baýlygy” diýen şygarlaryny özüne hemra edinen, Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Harby institutynyň 3-nji ýyl harby talyby Kerim Baýgeldiýew bu gün hakyky gerçek boldy. Ýetip gelýän, Ýeňiş güni mynasybetli Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň hem-de Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň M... Dowamyny oka
Ata-babalarymyzyň ruhy dünýäsinde uçmak, ganatlanmak düşünjelerine aýratyn ähmiýet berlipdir. Ony her bir zatda görmek mümkin. Erkanalygy uçýan halynyň, bagta barýan ýoly symrug guşuň edebi keşbi bilen baglanyşdyrypdyrlar. Merdanalygy bolsa bürgüt edermenligi bilen baglanyşdyrypdyrlar. Seljuk türkmen döwletiniň binýadyny goýan iki sany gerçegiň ady bürgüt atlarydyr. Olar dünýäniň dürli künjeginde juda seýrek hakykaty äleme sow... Dowamyny oka
Ýakynda Beýik Ýeňşiň 72 ýyllygy mynasybetli Türkmenistanyň Bilim ministrligi bilen Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar Guramasynyň Merkezi Geňeşiniň bilelikde yglan eden «Berkarar döwletiň bagtyýar gerçekleri» atly döredijilik bäsleşiginiň jemi jemlenildi. Ökdelerden ökdeleri saýlan bu bäsleşik diýseň çekeleşikli geçip, oňa gatnaşan gerçek ýigitler birnäçe şertler boýunça öz döredijilik ukyp-başarnyklaryny, zehin hem-de... Dowamyny oka

robotstxt: allowed

filter: keep


text: Häzirki döwürde ýurdumyz innowasion ösüş ýoluny saýlap aldy. Ýubileý ýylynda ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň ýokary ösüş depginleri saklanýar-halkymyz tutanýerli zähmet çekip, köp işleri amal edýär. Döwletimizi ösdürmegiň Prezident maksatnamasy durmuşa üstünlikli amala aşyrylýar, bu işler ýurdumyzy senagat taýdan ösen ýurda öwürýär, ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge mümkinçilik berýär, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürýän kärhanalary we täze iş orunlaryny döretmek baradaky işler giň gerim bilen alynyp barylýar. Häzirki döwürde dünýäde öňküsi ýaly, nebitiň nyrhlary pes bolmagyna galýar. Bu bolsa dünýä ykdysadyýetine, şol sanda ýurdumyzyň ykdysadyýetine hem ýaramaz täsir edýär. Emma, muňa garamazdan, ýurdumyzda jemi içerki önümiň ösüş depgini 9,5 göterim derejede durnukly saklanýar. Ýurdumyzda , öňküsi ýaly, ýurdumyzyň ykdysadyýetine köp möçberde maýa goýumlary gönükdirilýär. Geçen döwrüň degişli döwri bilen deňeşdirilende, maýa goýumlarynyň möçberi 7,8 göterim artyp, 16 milliard manada golaýlady. Zähmet haklarynyň möçberi hem 9,7 göterim köpeldi. Ýurdymyzda birnäçe taslamalar, şol sanda halkara taslamalary amala aşyrylýar. Häzirki döwürde ýurdumyzda gurulýan binalaryň we desgalaryň şertnama boýunça umumy bahasy 50 milluiard amerikan dollaryndan hem gowurakdyr. Şol hatarda ýurdumyzda ýaşaýyş-durmuş maksatly desgalar-institutlar, muzeýler, hassahanalar, ýaşaýyş jaýlary, mekdepler, çagalar baglary we beýleki köp sanly desgalar güýçli depginler bilen gurulýar. Gynansakda, käbir agzy boşlar il arasynda dürly myş-myşlary ýaýradýarlar: puluň hümmeti peseljekmişin, talyp haklary, kömek pullary we pensiýalar aýryljakmyşyn we ş.m. Pursatdan peýdalanyp, şeýle “bilgiçlere” aşakdaky ýaly jogap beresimiz gelýär: Milli ykdysadyýetimiziň ösüş depginleri we alynyp barylýan syýasat mundan beýläkde Türkmenistanyň bitaraplyk hukuk ýagdaýyny berkitmäge, parahatçylygy we howpsuzlygy pugtalandyrmaga, halkara hyzmatdaşlygyny has-da giňeltmäge, halkyň ýaşaýyş-durmuş derejesini hasda ýokarlandyrmaga mümkinçilik döredýär. Şu esaslara we türkmen halkynyň ynsanperwer däplerine eýerip, şeýle hem dost-doganlyk we hoşniýetli goňşuçylyk türkmen-owgan gatnaşyklaryndan ugur alyp, döwlet baştutanymyz Owganystan Yslam Respublikasynyň Hyrat welaýatynyň Turgundy şäherçesinde 20 orunlyk çaga dogrulýan öýüni gurmak baradaky Karara gol çekdi – bu öýüň owgan halkyna sowgat hökmünde gurulýandygy aýratyn nygtamaga mynasypdyr. Ydysadyýeti pes ýurt şeýle işleri amala aşyrmaga ukyply bolup bilmezdi. Şeýle hem Hormatly Prezidentimiz 5-nji iýunda geçirilen Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň mejlisinde 2016-njy ýylyň Döwlet býudjetini taýýarlamak meselesinde zähmet haklaryny, pensiýalary, talyp haklaryny we kömek pullaryny azyndan 10 göterim ýokarlandyrmagy göz öňünde tutmagy degişli ýolbaşçylara tabşyrdy. Türkmeniň altyna barabar pähimleri we alkyşlary bar. Şolaryň biri hem adamyň adama, goňşynyň goňşa edýän dilegleriniň biridir, ol hem: ”Öýüň, iliň abadan bolsun, işiň we ömrüň rowaç alsyn!”. Eziz ildeşler! It üýrer kerwen geçer diýipdirler. Ata watanymyzda amala aşyrylýan özgertmeler ertirki güne ynamly garamaga kepildir. Öýümiz, ilimiz abadan bolsun, döwletimizdäki adamzat bähbitli başlangyçlar rowaç alsyn!


text:
Makedoniýanyň kanun çykaryjylarynyň bileleşiginiň başlygy prezident Giorg Iwanow bilen duşuşmakdan 28-nji aprelde ýüz öwürdi. Munuň öňüsyrasynda bu Balkan ýurdunda protestçileriň ençemesi partlamente hüjüm edip, deputatlaryň birnäçesine topuldylar.
Ýewropa Bileleşiginiň daşary syýasat boýunça ýolbaşçysy Federika Mogherini ýurtda iki ýyl bäri dowam edýän syýasy çykgynsyzlyk sebäpli barha güýçlenýän zorluklary ýazgaryp çykyş etdi we häzirki ýagdaýy “aýratyn alada dörediji we gynandyryjy” diýip atlandyrdy.
“Biz Skopiýede ähli adamyň konstitusional ýörelgelere, demokratiýa eýerjegine we ýurdy howp döredip biljek krizisden alyp çykmaga synanyşjagyna umyt baglaýarys” diýip, Mogerini Maltada Ýewropa Bileleşiginiň duşuşygynyň öňüsyrasynda žurnalistlere aýtdy.
Käbiri gara nikaply demonstrantlar Sosial demokratlaryň we etnik albanlaryň bileleşiginiň parlamentiň täze ýolbaşçysy wezipesine etnik alban Talat Haferini tassyklan pursadynda bina girdiler.


text:
MINISTRLIK BARADA GYSGAÇA MAGLUMAT
Türkmenistanyň Maliýe ministrligi Türkmenistanyň Prezidentiniň 2008-nji ýylyň 2-nji fewralyndaky Permanyna we Türkmenistanyň Prezidentiniň 2008-nji ýylyň 14-nji fewralyndaky „Türkmenistanyň Maliýe ministrliginiň meseleleri hakynda“ kararyna laýyklykda, Türkmenistanyň Ykdysadyýet we maliýe ministrliginiň binýadynda döredildi.
Täze ministrlikde döwlet maliýesi wezipeleri aňrybaş derejede jemlenildi. Ministrlik maliýe, býujet, salgyt, ätiýaçlandyryş, auditorçylyk işi, buhgalterçilik hasaba alnyşy we maliýe hasabatlylygy ulgamynda döwlet syýasatyny işläp taýýarlamagy we durmuşa geçirmegi hem-de kadalaşdyryş hukuk taýdan düzgünleşdirmegi amala aşyrýar.
Maliýe ministrliginiň esasy wezipesi döwlet maliýesini guramak we dolandyrmak bolup durýar.
Döwletiň oýlanyşykly býujet syýasatyny alyp barmak, Türkmenistanyň Döwlet býujetini ýerine ýetirmegiň netijeliligini dessinligini (operatiwlik) ýokarlandyrmak, býujet serişdeleriniň maksada laýyk we tygşytly peýdalanylyşyna degerli gözegçiligi amala aşyrmak, döwletiň içerki bergisine öz wagtynda hyzmat etmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidentiniň 1993-nji ýylyň 15-nji sentýabryndaky kararynyň esasynda ozalky Türkmenistanyň Ykdysadyýet we maliýe ministrliginiň düzüminde hereket eden Gaznaçylyk müdirligi döredildi. Türkmenistanyň Prezidentiniň 2008-nji ýylyň 14-nji fewralyndaky kararynyň esasynda şu müdirligiň wezipeleri býujet çykdajylaryny amala aşyrmaga bildirilýän täze talaplara laýyk getirildi.
Gaznaçylyk býujet toparlanmasynyň degişli bölekleri boýunça bölünip berlen serişdeleriň çäklerinde bujet serişdeleriniň sarp edilişine, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň býujetden daşary serişdeleriniň emele getirilişine we olaryň tassyklanan çykdajy sanawlaryna laýyklykda peýdalanyşyna gözegçilik edýär. Her günde, gelip gowşan serişdeleri we geçirilen çykdajylary aýdyňlaşdyrmak bilen, Döwlet býujetiniň, şol sanda merkezleşdirilen býujetiň girdejileri we çykdajylary boýunça dessin hasabatlary düzýär. Mundan başga-da her günüň jemleri boýunça zähmet hakynyň, pensiýalaryň, kömek pullarynyň tölenişi barada ýolbaşçylara maglumat berilýär. Döwlet býujetiniň girdejileri we çykdajylary hem-de ähli derejelerdäki býujet sarp edijileriniň maliýe ýagdaýlary baradaky giňişleýin ýarym aýlyk we aýlyk hasabatlar býujet işini görkezýän görkezijileri öz içine alýar. Ministrligiň gözegçilik wezipelerini güýçlendirmek üçin Türkmenistanyň Prezidentiniň 2002-nji ýylyň 5-nji martyndaky „Döwlet maliýe gözegçiligini güýçlendirmek hakynda“ karary bilen Ministrligiň Gözegçilik-derňew müdirligi hakynda düzgünnama tassyklandy. Türkmenistanyň Prezidentiniň 2008-nji ýylyň 14-nji fewralyndaky karary bilen onuň wezipelerine düzediş girizildi. Gözegçilik-derňew miüdirliginiň wezipeleri şu görnüşde kesgitlendi: býujet serişdeleriniň peýdalanyşyna, pul serişdeleriniň we haryt-maddy gymmatlyklaryň peýdalanyşyna, buhgalterçilik hasaba alnyşyny we hasabatlylygy alyp barmagyň tertibiniň berjaý edilişine, eýeçiligiň görnüşine garamazdan, kärhanalarda we guramalarda döwletiň ykdysady bähbitleriniň üpjün edilişine döwlet maliýe gözegçiligini amala aşyrmak.
Ministrligiň düzüminde 17 müdirlik we bölümler bar. Ministrligiň düzümine bäş welaýatyň we Aşgabat şäheriniň Baş maliýe müdirlikleri, şeýle hem 66 sany şäher we etrap maliýe bölümleri girýär.
Türkmenistanyň Maliýe ministrligi we onuň sebitlerdäki birlikleri öz işinde, birinji nobatda, Türkmenistanyň kanunçylyk namalarynyň gyşarnyksyz ýerine ýetirilmegine esaslanýar we öz işini beýleki ministrlikler we pudak edalary, ýurduň ýerine ýetiriji ýerli häkimiýet we ýerli öz-özüni dolandyryş edaralary bilen özara hereket etmek arkaly amala aşyrýar.


text:
3 Haziran 2016 Cuma
Türkmenistanda Bugdaý Oragyna Badalga Berildi
Türkmenistanda bugdaý oragyna badalga berildi. Mälim bolşy ýaly, 23-nji maýda geçirilen wideoşekilli iş maslahatynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu möhüm oba hojalyk işiniň başlanmagyna ak pata berip, babadaýhanlara ýurdumyzyň ekerançylyk meýdanlarynda täze zähmet üstünliklerini arzuw etdi. Şoňa laýyklykda, Ahal, Balkan, Lebap we Mary welaýatlarynyň daýhanlary däne oragyna girişdiler, 8-nji iýunda bolsa olara Daşoguz welaýatynyň gallaçylary hem goşular.
Asylly däbe görä, ýerlerde bugdaý oragynyň başlanmagyna hormatly ýaşulular ak pata berip, Beýik Allatagaladan Watanymyzyň, türkmen hakynyň abadançylygyny we gülläp ösmegini dileg etdiler. “Çäjiňe bereket!” diýen sözler bilen, ýaşulular oran bugdaý desselerini kombaýnçylara berip, özboluşly manyda orum gezegini mehanizatorlara geçirdiler.
Şu ýyl türkmen babadaýhanlary güýzlük bugdaý üçin bölünip berlen 760 müň gektar meýdandan 1 million 600 müň tonna, şol sanda Ahal welaýatynda 450 müň, Mary welaýatynda 380 müň, Lebap welaýatynda 350 müň, Daşoguz welaýatynda 300 müň we Balkan welaýatynda 120 müň tonna däne ýygnap alarlar. Oba hojalyk ýerleriniň esasy bölegine bugdaýyň “Sähraýy”, “Juwan”, “Bitarap”, “Ýolöten-1”, “Ýolöten-3”, “Türkmenbaşy-1”, “Gyzylşaglawuk-25”, “Miras”, “Akbaş”, “Wassa”, “Irişka”, “Ýubileýnaýa -100”, “Batko” hem-de “Krupinka” ýaly ýokary hasylly sortlary ekildi.
Umuman, ýurdumyz boýunça 2016-njy ýylyň bugdaý oragynda “Case”, “New Holland”, “John Deere”, “CLAAS” we beýleki däne ýygnaýjy kombaýnlaryň 1 müň 562-si hereket eder. Göçme-abatlaýyş mehaniki toparlaryň 350-si bugdaý oragy döwründe gallaçylara gije-gündizleýin hyzmat edip, olary tehnikalar üçin zerur bolan ýangyç, çalgy ýaglary, ätiýaçlyk şaýlary bilen üpjün eder. Mehanizatorlar, sürüjiler we däne oragyna gatnaşýan beýleki işgärler üçin ýurdumyzyň meýdanlarynda iň oňat durmuş şertleri döredildi, medeniýet işgärleriniň çykyşlary, göçme söwda guralar.
Türkmenistanyň Awtomobil ulaglary ministrliginiň, beýleki ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýük ulaglarynyň 6 müň 902-si kabul ediş bölümleriniň 158-sine, ammarlara we elewatorlara bugdaýň daşalmagyny üpjün eder. Bugdaý oragynyň başlanmagyna barlaghanalar hem taýýar edildi. Olarda “Türkmenstandartlary” baş döwlet gullugynyň wekilleri dänäniň hilini kesgitlärler. Tabşyrylan hasyl üçin gallaçylar bilen hasaplaşygy “Türkmengallaönümleri” döwlet birleşigi “Daýhanbank” döwlet täjirçilik bankynyň ýerlerdäki bölümleriniň üsti bilen öz wagtynda amala aşyrar.
Däp boýunça geçirilýän bäsleşik öňdebaryjy gallaçy kärendeçileri, mülkdarlary, kombaýnçylary hem-de awtoulag sürüjilerini ýüze çykarar.
Bu bäsleşigi Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň Syýasy geňeşi, Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkezi, Agrar partiýasynyň, Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň hem-de Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşleri, “Daýhanbank” döwlet täjirçilik banky, Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrligi, “Galkynyş”, “Nesil”, “Watan” we “Bereketli toprak” gazetleriniň redaksiýalary geçirýär.
Bugdaý oragynyň başlanmagy mynasybetli welaýatlarda Oba we suw hojalyk ministrliginiň, welaýat we etrap häkimlikleriniň, “Türkmenstandartlary” baş döwlet gullugynyň, “Türkmenhimiýa” döwlet konserniniň wekilleriniň, daýhan birleşikleriniň ýolbaşçylarynyň, agronomlaryň, mehanizatorlaryň, gallaçy kärendeçileriň, ýaşulularyň, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleriniň gatnaşmagynda önümçilik maslahatlary geçirildi.
Maslahatlaryň barşynda güýzlük bugdaýyň oragyny guramaçylykly geçirmäge, däne oragyna gatnaşyjylaryň ählisiniň takyk we sazlaşykly işlemegine degişli meseleleriň giň toplumy ara alnyp maslahatlaşyldy. Ýygnananlar oba zähmetkeşleri baradaky yzygiderli aladasy, Watanymyzyň abadançylygyna we gülläp ösmegine uly goşant goşýan ýer eýeleriniň mynasyp ýaşaýyş durmuşyna we netijeli zähmet çekmegine döredilen şertler üçin hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden hoşallyk bildirdiler.
Bellenilişi aly, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň halkymyzyň hal-ýagdaýynyň ýokarlandyrylmagyna gönükdirilen ykdysady syýasatynda oba hojalyk ulgamyna ähmiýetli orun berilýär. Häzir bu ulgamda oba hojalygyny hemmetaraplaýyn we düýpli özgertmäge gönükdirilip, alnyp barylýan işleriň netijesinde uly üstünlikler gazanyldy. Kanunlaryň toplumy kabul edilip, şolaryň esasynda obada täze ykdysady gatnaşyklar kemala gelýär, dolandyryşyň häzirki zaman usullary we maliýe mehanizmleri ornaşdyrylýar.
Döwlet pudagyň zähmetkeşlerine hemmetaraplaýyn kömek berýär. Şeýle kömegi oba hojalyk toplumynyň tutuş önümçilik düzümini tehniki taýdan gaýtadan enjamlaşdyrmaga we döwrebaplaşdyrmaga, mineral dökünler bilen üpjün edýän himiýa senagatyny ösdürmäge gönükdirilýän iri maýa goýumlarynda görmek bolýar. Oba hojalyk toplumynyň zerurlyklary üçin häzirki zaman traktorlar, kombaýnlar, ekijiler, pürküjiler, beýleki tehnikalar we enjamlar yzygiderli satyn alynýar. Suw üpjünçiligini we oba hojalyk ekinleriniň meliorasiýasyny gowulandyrmak, topragyň hasyllylygyny artdyrmak, täze tarp ýerleri özleşdirmek, öňdebaryjy oba hojalyk tehnologiýalaryny ornaşdyrmak, seçgiçiligi, tohumçylygy hem-de maldarçylykda tohumçylygy ösdürmek babatda anyk çäreler görülýär. Netijede, ýurdumyzda ýetişdirilýän bugdaý, pagta we beýleki oba hojalyk ekinleriniň hasyllylygy barha artýar.
“Türkmenistanyň oba hojalyk pudagyny 2012-2016-njy ýyllarda ösdürmegiň maksatnamasyny” durmuşa geçirmegiň çäklerinde oba hojalygynyň gaýtadan işleýän ulgamynyň maddy-enjamlaýyn binýady maksadalaýyk berkidilýär. Muňa mysal hökmünde çörek önümlerini öndürmek boýunça ähli welaýatlarda bina edilen täze iri kärhanalary görkezmek bolar. Olaryň hatarynda iň döwrebap enjamlar bilen enjamlaşdyrylan elewatorlar, degirmenler, saýlama tohumlyk bugdaý taýýarlamak boýunça bölümler bar. Bularyň ählisi içerki sarp ediş bazaryny öz ýurdumyzda öndürilen çörek önümleri bilen doly üpjün etmek boýunça wezipeleriň üstünlikli çözülendigine güwä geçýär. Türkmenistan dänäni daşary ýurtlara hem ugradyp başlady. Bu bolsa döwlet ösüşi nukdaýnazaryndan örän wajypdyr.
Mundan başga-da, "Türkmenistanyň Prezidentiniň Obalaryň, şäherçeleriň, etrapdaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň durmuş-ýaşaýyş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin Milli maksatnamanyň", “Türkmenistanyň ilatly ýerlerini arassa agyz suwy bilen üpjün etmek boýunça baş maksatnamanyň” we beýleki iri durmuş-ykdysady maksatnamalaryň çäklerinde türkmen obasynyň durmuşyny düýpli özgerdýän iri maýa goýum taslamalary amala aşyrylýar.
Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynyň “Gäwers” geňeşliginiň hem-de Gökdepe etrabynyň “Owadandepe” geňeşliginiň, Balkan welaýatynyň Bereket etrabynyň “Gulmaç” geňeşliginiň we Serdar etrabynyň “Arkaç” geňeşliginiň, Daşoguz welaýatynyň Köneürgenç etrabynyň “Täze ýol” geňeşliginiň we S.A.Nyýazow adyndaky etrabyň D.Hudaýbergenow adyndaky geňeşliginiň, Lebap welaýatynyň Birata etrabynyň we Garabekewül etrabynyň Zelili adyndaky geňeşliginiň, Mary welaýatynyň Mary etrabynyň “Jemgyýet” geňeşliginiň we Altyn sähra etrabynyň “Garaşsyzlyk” geňeşliginiň çäklerinde, şeýle hem ýurdumyzyň beýleki künjeklerinde gurulýan täze döwrebap şäherçeler munuň aýdyň subutnamasydyr.
Şu günki şanly waka mynasybetli bugdaý meýdanlarynyň ýanynda—däne oragynyň başlanmagy mynasybetli dabaralaryň geçirilýän ýerinde sergiler guraldy. Olarda dürli oba hojalyk, çörek-bulka önümleri, häzirki zaman oba hojalyk tehnikalary görkezildi. Şeýle hem bu ýerde welaýatlaryň artistleriniň, aýdymçylarynyň, tans we halk döredijilik toparlarynyň çykyşlary boldy.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Ykdysadyýet
“Demir Şasy” hökmünde bilinýän Raşnikowyň ýahtasynyň birnäçe gün etrapda galjakdygy we myhman kabul etjekdigi nygtalýar
Häzirki wagtda 370 metr uzynlygyndaky we 70 metr giňişligindäki howuzyň guluşygyna başlandy
Karadeniz Holdingiň Karpowership kärhanasyna degişli Karadeniz Powership Rauf Beý atly ýüzýän energetika gämisi Sudanda elektrik tok öndürmäge başlady
Soňky wagtlarda rasist hereketleri bilen tankyt edilen meşhur kofe kärhanasy Starbucks abraýyny düzeltmek üçin täze göçümler edýär
Stambulyň Atatürk we Sabiha Gökçen howa menzillerine 4 aýda 32 million 218 müň 911 adam geldi
Hususy firma tarapyndan guraljak uçar saparlary oktýabr aýynyň ahyryna çenli dowam eder
Daşary ýurtlylara ýaşaýyş jaý satuwy ýylyň üç aýynda 2017-nji ýylyň degişli döwrüne görä 20 göterim ýokarlady
Ylalaşygyň maliýe mukdarynyň 1,5 milliard dollara barabar
Soňky 300 ýyly ýewropaly azylzadalaryň öýlerinde geçiren gök almaz Şweýsariýad geçirilen auksionda 6,7 million dollara satyldy
Işsizlik derejesi şu ýylyň fewral aýynda geçen ýylyň fewral aýy bilen deňeşdirilende 0,2 göterim azalyp, 10,6 göterime barabar boldy
Türkiýäniň Antalýa syýahatçylyk zolagyna ýylyň ilkinji 4 aýynda dynç almaga gelen syýahatçylaryň sany 1,2 milliondan geçip, gelen syýahatçylaryň 50,4 göterimi nemeslerden we ruslardan ybarat
Şweýsariýanyň Nestle kärhanasy Amerikanyň Starbucks kärhanasynyň kofe we çaý ýaly önümlerini dünýäde satmak, paýlamak we marketing etmek hukugyny 7,15 milliard dollara satyn aldy
Samsun şäheri bilen Russiýanyň Krasnodar şäheriniň arasynda gönüden uçar saparlarynyň başlamagyndan soň iýul aýynda Samsun-Kuweýt saparlary başlar
Bahamaly “Silwer Wind” atly kruiz gämisi 270 ýolagçysy bilen ertiriň irki sagatlarynda Guşadasyna geldi
Ykdysadyýetden jogapkär Wise-premýer Mehmet Şimşek maliýe syýasaty baradaky aladalaryň ýerliksizdigini aýtdy


text:
Hormatly Arkadag,
Birža truda 3 ýyl 7 aý bäri özüme iş gözlemek üçin baryp gaýtýaryn. Emma tagtada asylyp duran “Boş iş orunlaryna” jaň etsem, hemmelerem “Kim diýýär? Biziň hiç hili habarymyz ýok” diýip durlar. Käwagtlar şol bir zatlary asýarlar, diňe ýokarsyndaky aýyny, günini çalşyp durlar.
Ýa-da bolmasa geçen aý türkmençesini, bu aý ors dilinden asýarlar. Birža trudaky işleýän işgäler ors diline düşünmeýäler diýip halky aldaýarlar. Ynanmadyklar baryp barlap görsünler.
Ýene bir mysal: Ýarmarka bolýar diýip boş ýarmarkalar geçirip durlar. Ýarmarkanyň hemmesinede gatnaşyp gördüm. Başlyklar, bölüm başlyklar seniň bilen gürrüňdeşlik geçirýärler, soňra maglumatyňy (rezumeňi) alyp, “Biz size jaň ederis” diýip utanman ýüzüňe seredip aldaýarlar.
“Hormatly Prezidentimiz” diýmägede dilim baranok. Özi utanmaýarmyka tutuş türkmen halkyny telewidiniýäniň üsti bilen halky aldamagy. Özüni Hudaýdan öňe goýup, Ministrlary, olaryň orunbasarlaryny we başkada kiçi wezipeli başlyklaryna Baş egdirip özüne salam berdirýär. Utanç... utanç... utanç. Masgarawazlyk. Halkyň gözüne gülkünç.
Türkmen halky Ministr Kabinetiniň işgärlerine ynanyp, eýýam 4 aý bäri Gurbanguly Berdimuhamedowy IMPIÇMENT etmeklerini haýyş bilen ýüz tutýarlar. Enşalla Hudaý eşder we şeýlede bolar.
Redaksiýadan: Okyjynyň haty bolşy ýaly çap edilýär. Onda aýdylanlar Azatlyk Radiosynyň resmi pozisiýasyny şöhlelendirmeýär.


text:
Balkanabat şäheriniñ "Balkan" (“Nebitçi”) futbol toparynyñ goragçysy 35 ýaşly Geldimyrat Garahanow futbolçylyk karýerasyny tamamlaýandygyny mälim etdi. Geldimyrat Garahanowowyň birrnäçe ýylyň dowamynda futbol boýunça Türkmenistanyñ milli ýygyndysynyñ düzüminde çykyş edendigini hem ýatladýarys.
G.Garahanow professional futbola "Balkan" toparynda girişdi. 2000-nji ýyldan 2006-njy ýyla çenli bu toparda çykyş eden goragçy, 2007-nji ýylyň futbol möwsümini Özbegistanyň "Metallurg" toparynda geçirdi. Soňra ýene 2008-nji ýyldan 2012-nji ýyla çenli "Balkanda", 2013-nji ýylda "Merwde", 2014-2015-nji ýyllarda "Şagadamda" futbol oýnady. Ol karýerasyny futbola başlan toparynda — "Balkanda" jemledi.
Dört gezek ýurdumyzyň çempiony bolan G.Garahanow şonça gezek hem Türkmenistanyň kubogyny gazandy. Futbolçynyň karýerasynda ýurdumyzyň Naýbaşy kuboklarynyň hem üçüsi bar.


text:
KONKUR HAKDA KELAM.
Ýazylan wagty: 26 апреля 2018 Ýazan Mayichka
KONKUR HAKDA KELAM Konkur fransuzlaryň “concours hippigue” sözünden bolup, “atly bäsleşikler” diýmegi aňladýar. Ol konkur meýdançasynda gabat gelýän päsgelçilikleri ýeňip geçmek boýunça bäsleşiklerdir. Konkur – atçylyk sportunyň iň bir tomaşaly görnüşi. Onda üstünlikli çykyş etmek üçin türgenden we atlaryň uzak wagtlaýyn we ykjam türgenleşikleri talap edilýär. Ata erk edýän adam dogumly, aty dolandyrmagyň ýokary ussady, umumy beden taýýarlykly ýokary derejede bolmalydyr. Atdan bolsa uly güýç, kuwwatly bat alyş we iteklenme, hereketleriň ýokary utgaşyklylygy, päsgelçilikden bökülýän we ýere düşülýän pursatda deňagramlylygy saklamagyň başarnygy talap edilýär. Konkuryň watany Fransiýa hasaplanýar. XIX asyryň 50-nji ýyllarynda atlaryň Pariž sergisinde ilkinji gezek dürli görnüşli päsgelçiliklerden bökmek boýunça ýaryş geçirilýär we ol “konkur-ippik” diýen ady alýar. XIX asyryň ikinji ýarymynda konkur-ippikler Belgiýada we Italiýada, 1895-nji ýylda Russiýada, soňrak Germaniýada we Amerikada geçirilip başlanýar. Wagtyň geçmegi bilen, ol gysgaldylyp konkur diýlip aýdylyp, Britan adalaryna hem ornaşyp başlaýar. Atly goşun üçin böküş bäsdeşliginiň wajyplygy we atçylyk sportuny söýüjileriň oňa bolan gyzyklanmalary konkuryň halkara sportuna çalt ornaşmagyna sebäp bolýar. Ýuwaş-ýuwaşdan konkurlary geçirmegiň gerimi giňerýär, bökmegiň tehnikasy we konkur çapyşyklarynyň taktikasy kämilleşýär. Sportuň bu görnüşiniň meşhurlygy artýar. Netijede 1900-nji ýylda böküjilik bäsdeşligi Pariždäki II Olimpiýa oýunlarynyň maksatnamasyna goşulýar. Atçylyk sportunyň halkara federasiýasynyň (FEI) düzgünleri boýunça üçin açyk arenanyň meýdany 3200 inedördül metrden, gysga tarapy 40 metrden az bolmaly däl. Poni atlary üçin konkur 2400 inedördül metrden az bolmadyk meýdançada geçirilip bilner. Ýapyk konkur manežiniň meýdany 1200 inedördül metrden, giňligi azyndan 20 metrden az bolmaly däl. Açyk türgenleşik meýdanlarynyň iň kiçi ölçegi 15x35 m. “Konkur-Ippik” üçin we ýapyk binalardaky ýaryşlar üçin beden gyzdyrma we türgenleşik meýdanynyň giňligi 15 metrden, meýdany 400 inedördül metrden az bolmaly däl. Türgenleşik meýdanynda bir beýik, bir giň päsgelçilik ýerleşdirilmeli. Jaňjagaz signal bermäge, mysal üçin, indiki gatnaşyja meýdança çykmaga taýýarlyk, çykyşy başlamak, çykyş edýäni saklamak, gatnaşyja çykyşyny dowam etdirmek, gatnaşyjyny ýaryşdan mahrum etmek üçin (uzyn ugry ýa-da 3 ugry) niýetlenendir. Eger gatnaşyjy saklamak üçin signaldan soň saklanmasa, ony ýaryşdan çykaryp bilerler. Ýolugry diýlip gatnaşyjynyň badalga çyzygyndan pellehana baýdajygyna çenli geçmeli aralygy atlandyrylýar. Ýolugrundaky päsgelçilikler geçilmeli tertibi boýunça bellenendir, kadadançykma hökmünde birnäçe ýaryşlarda gatnaşyjynyň ýolugruny özi saýlap bilýär. Konkura gatnaşyjylara ýolugrundan bir gezek geçmäge mümkinçilik berilýär (laýyk görnüşde). Sagatlar hasaby çapyksuwar bilen atyň badalga çyzygyndan geçen pursadyndan tä olaryň pellehana çyzygyna geçýänçä ýöredilýär. Eger iki ýa-da ondan köp gatnaşyjy giti arassa ýa-da birmeňzeş jerime mukdar bilen utukly geçse, birmeňzeş netijeli ähli gatnaşyjylar ýolugruny gaýtadan geçmelidirler. Ýolugruny düzüji (kurs-dizaýner) ony gatnaşyjylaryň we tomaşaçylaryň isleglerini hasaba almak bilen düzýär. Päsgelçilik atyň giti arassa geçmegi üçin amatly edilip ýerleşdirilýär. Tejribeli düzüjiler atyň nähili böküşini we böküş mahaly nähili kynçylyklary başdan geçirýändigini gowy bilýärler. Konkur boýunça ýaryşa gatnaşyjylaryň düzümi 120 adamdan geçmeýär, üç emin bilen eminlik edilýär. Eger ýaryş bir gün geçýän bolsa ir ertirden başlanylýar. Assosiasiýanyň agzalary öz birmeňzeş eşiklerini geýinmäge borçludyrlar. Eger bir günde 120 gitden köp geçilse, eminler dört bolmalydyr, eger gitleriň sany 200-den geçse, eminleriň sany bäşe ýetirilýär. Suwly päsgelçilik bar bolsa, goşmaça emin bellenilýär. Eger gitleriň sany 50-den geçmese, iki emin ýeterlikdir. Konkurda atlaryň dürli mukdarda güýç sarp etmegine getirýän päsgelçilikleriň dürli görnüşleri hereket edýär: atanak agaç, çonhon, gapy, diwar, pürsler, troýnik (piramida, tripl-bar), ganaw (kanawa), şlagbaum, joker we okser.
Okalan sany: 57 Jogaplar: ( 1 )
26 апреля 2018
Elbetde, halkymyzyň «Gorkut ata», «Görogly» ýaly eposlarynda hem bedew atlarymyzyň gözelligi, ýyndamlygy, wepadarlygy hakynda köp ýazgylar, goşgular bar. Nusgawy şahyrymyz Magtymguly öz döwürdeşi Durdy şahyryň: «O nämedir adam ýaly syzýa?» diýen sowalyna: «Bedew atlar adam ýaly syzýar» diýip, jogap berýär.


text:
Ermenistanyň sudy Daglyk-Garabagyň separatist güýçleriniň öňki komandirini ýarag gaçakçylygynda we pul ýuwmakda aýyplap, alty ýyl türme tussaglygyna höküm etdi.
28-nji noýabrda Samwel Babaýana garşy çykarylan karar onuň prezident Serž Sarkisiana garşy oppozisiýa boýunça ýaranlarynyň aýdyşyna görä, syýasy matlaply sud işiniň netijesinde çykaryldy.
Şeýle-de Ýerewanyň sudy Babaýan bilen bilelikde sud edilen iki adamy iki we üç ýyllyk türmä höküm etdi, ýene dördüsine şertli tussaglyk jezasyny berdi.
Samwel Babaýan 1993-1999-njy ýyllarda Azerbaýjanyň Daglyk-Garabag regionynda etnik ermeni güýçleriniň komandiri bolupdy.
Ermenistan tarapyndan goldanan separatistler esasan ermeni ilatly Daglyk-Garabagy we onuň töweregindäki giňişlikleri öz eline alypdy. Regionda bolan uruş zerarly 30 müň çemesi adam wepat boldy we 1 million çemesi adam öz öýlerini terk etdi.
Daglyk-Garabag boýunça konflikti diplomatik ýollar arkaly çözmek ugrundaky tagallalarda şu çaka çenli öňegidişlik göze ilmeýär. Babaýan mart aýynda tussag edilipdi. Ermenistanyň milli howpsuzlyk gullugy “Igla” raketa sistemasyny ele salandygyny we Babaýanyň muňa gatnaşygynyň bolmagynyň güman edilýändigini aýtdy.
Öňki goranmak ministr Seýran Ohanianyň ýolbaşçylygyndaky oppozision bileleşige açyk goldaw bildiren Babaýan ýurduň parlament saýlawlarynyň iki hepde öňüsyrasynda tussag edilipdi.


text:
Nikol Paşinian Ermenistanyň täze premýer-ministri wezipesine saýlanmagynyň ertesi 9-njy maýda Daglyk Garabaga sapar etdi. Azerbaýjanda ýerleşýän regiona etnik ermeniler tarapyndan gözegçilik edilýär.
Ermenistanyň liderleri adatça 9-njy maýda postsowet ýurtlarynyň ençemesiniň Germaniýanyň nasistik goşunlary üstündäki ýeňişi belleýän güni Daglyk Garabag regionyna sapar edýärler.
Azerbaýjanyň we Ermenistanyň Daglyk Garabag regionynyň üstündäki dawasy saklanyp galýar. Azerbaýjanyň territoriýasy 1990-njy ýyllaryň başynda bolan we 30 müň çemesi adamyň ölümine sebäp bolan separatistik urşuň netijesinde Ermenistan tarapyndan goldanýan güýçler tarapyndan eýelenipdi.
Ermenistanyň parlamentiniň 8-nji maýda Paşiniany premýer-ministri wezipesine saýlamagy bilen ýurtda ençeme hepdeläp dowam eden syýasy durnuksyzlygyň hem köpçülikleýin demonstrasiýalaryň soňuna çykdy.
Azerbaýjan Paşinianyň Daglyk Garabaga sapar etmegine gahar-gazaply reaksiýa bildirdi.


text:
2017-2018-nji okuw ýylynda daşary ýurt raýatlaryny kabul etmegiň düzgünleri
Ähli resminamalar kepillendiriş edarasy tarapyndan tassyklanan, rus diline terjimesi bilen goşulýar.
Belarussiýanyň döwlet lukmançylyk uniwersiteti tölegli esasda daşary ýurt raýatlaryny okuwyň taýýarlaýyş bölümine we 1-nji kursuna kabul etmegi amala aşyrýar.
Okuw üçin çakylyk daşary ýurt raýatynyň (ýa-da oňa wekilçilik edýän şahsyň) çakylygyň berilmegi baradaky haýyşy we okuwyň hünäri görkezilen arzasy boýunça berilýär. Çakylygy resmileşdirmek üçin indiki resminamalaryň berilmegi zerurdyr:
- öwrenilen dersleri we olar boýunça alnan bahalary görkezmek bilen, bilim hakynda resminamanyň nusgasy we onuň rus diline terjimesi,
- çagyrylýanyň pasportynyň nusgasy we onuň rus diline terjimesi,
- daşary ýurt raýatyna wekilçilik edýän şahsyň pasportynyň nusgasy we onuň rus diline terjimesi.
Taýýarlaýyş bölümine kabul etmek.
Taýýarlaýyş bölümine rus dilini, biologiýany, himiýany we fizikany öwrenmek maksady bilen, orta bilimli daşary ýurt raýatlary kabul edilýär. Okuwyň möhleti 8-10 aýdan ybaratdyr, taýýarlaýyş bölümini tamamlandan soň, lukmançylyk we biologiýa hünäri boýunça GDA-nyň ýurtlarynyň Uniwersitetleriniň 1-nji kursuna giriş synaglaryny tabşyrmazdan kabul edilmek hukugyny berýän şahadatnama berilýär.
Resminamalar 25-nji awgustdan 15-nji oktýabra çenli kabul edilýär. Resminamalary kabul etmek hünäre gönükdirme we ýokary okuw jaýyna çenli taýýarlyk fakultetiniň dekanatynda amala aşyrylýar.
Konkurs esasynda okuwyň 1-nji kursuna kabul etmek.
Resminamalar 25-nji awgustdan 15-nji oktýabra çenli kabul edilýär. Resminamalary kabul etmek daşary ýurtly talyplaryň lukmançylyk fakultetiniň dekanatynda amala aşyrylýar.
Okamak üçin gelen daşary ýurt raýatlary giriş synaglarynyň dersleri: rus dili, himiýa we biologiýa boýunça söhbetdeşlikden geçirilýär.
Daşary ýurt raýaty Belarus Respublikasyna gelen güni degişli dekanata indiki resminamalary tabşyrýar:
- “Belarussiýanyň döwlet lukmançylyk uniwersiteti” okuw jaýynda okamak üçin çakylygyň göçürme nusgasy;
- Pasport (şahsy özi berýär);
- Pasportyň göçürme nusgasy we onuň kepillendiriş edarasy tarapyndan tassyklanan rus diline terjimesi;
- öwrenilen dersleri we olar boýunça alnan synag bahalaryny (ballaryny) görkezmek bilen, bilim hakynda şahadatnama (resminama) we onuň kepillendiriş edarasy tarapyndan tassyklanan rus diline terjimesi;
- ýurduň resmi saglygy goraýyş organy tarapyndan berlen, saglyk ýagdaýy hakynda lukmançylyk netijesi we onuň kepillendiriş edarasy tarapyndan tassyklanan rus diline terjimesi;
- okuw üçin gelen dalaşgäriň ýurdunyň resmi saglygy goraýyş organy tarapyndan berlen, WIÇ-infeksiýanyň ýoklugy hakynda şahadatnama we onuň kepillendiriş edarasy tarapyndan tassyklanan rus diline terjimesi;
- dogluş hakynda şahadatnamanyň göçürme nusgasy we onuň kepillendiriş edarasy tarapyndan tassyklanan rus diline terjimesi;
- 3x4 sm ölçegli 6 fotosurat.
Yyllyk toleg / Annual Fees*
*- Annual fee (in US dollars) may vary to some extent depending on the Belarussian currency exchange rate


text:
Enanin Yaşı We Emeli Yoldan Göwrelilik
Sizin göwreli bolmagynyzdaky in wajyp zat sizin yaşynyzdyr. 36 yaşdan son bolan göwrelilik 20 yaşda bolan göwrelilige göra islemesekde 50(%) göterim azalyar.
Bu yagdayyn sebabi (kromozomal taydan saglykly yumurta döredilme üsdünligi artan yaş bilen birlikde ayratyan hem 36 yaşdan son azalyar. Eger maşgalanyzda ir aybaşy
kesilme yagdayy bar bolsa(ir menopoz yada genetikasynda menopoza yakynlyk) yada kemoterapiyya we radiyoterapiyiyya bejergisini alan bolsanyz bu yagdayda yetişen
yumurta sany has hem azalyar. Garramak bilen birlikde yumurta öyjüklerinde kromozom kemçilikleri has köp duş gelinyar we munyn netijesinde implante bolmayan (yagny
ene rahymynda(matgada) durmayan) saglyksyz embriyonyn bolmasy yada göwreliligin başlangyjynda çaga düşmesi bolyar.
Ayallar saglykly yaşayyş bilen köpeljenligini tewigy garramak wagtynyn pasgelçiliklerden gorap bilmelidir. Çilim, arak we zararly maddalardan gaça durmaly, yzygider
maşyk we saglykly agyrlygyny(semizlik,horluk) goramalydyrlar. Bu yagday göwrelilik üçin gaty wajypdyr. Yöne yenede garrama wagtynyn pasgelçiliklerinden goranmak belli
bir yere çenli tasir edyar. Bu sebapli in göwusy ir yaşlarda göwreli bolmak we çaga edinmekdir.
AMH (ANTİ-MULLERİAN HORMONE) SYNAGY.
Anti-müllerian garmon synagy ayalyn dogurganlygyny barlamakda ginişleyin ulanylyan gan alma synagydyr(test). Bu garmon ayalyn yumurtalyk rezerwini (ene rahymyndaky
galan yumurta sanyny) anyklamakda ulanylyar. Yumurtalyk yada yumurta rezerwi, dogurganlygyn ölçegi daldir. Munun bilen birlikde çaga dogurma başarnygynyn anyklamakda
esasy synagdyr. AMH synagy bilen yumurtalaryn hili barada anyk maglumat alyp bolmayar. Yöne yumurtalyk rezerwini anyklamakda tewygy netijesini görkezyar.
YAŞYN İLERLEMESİ BİLEN BİRLİKDE ENE GÖWRESİNDAKİ ÇAGANYN DÜŞMESİ.
Yumurta öyjügi organizmanyn beyleki öyjükleri yaly 46 hromozoma eyyedir. Yöne bu sanyn sperma öyjüginden gelen hromozomlar bilen birleşmesi üçin yarysy yagny 23
bolmalydyr. Adam garradygyça yumurta öyjüginin bölünmesi genetik materyaldan (öyjük bölünmesinde) mukdarda ayrylma bolmayandygyndan adaty yagdayda bölünmez. Bu
yagday köpelen mukdarlarda genetika bozuklygyna sebap bolyar. Bu sebapden gynansakda garry ayallarda dineje göwreil bolmagy gynlaşdyrmak bilen galman, has hem artan
mukdarlarda çaga düşmesi we DOWN Sendromy (kemis) yaly genetika taydan kemis çagalar dogulma yagdayy köpelyar.
KÖMEK BİLEN GÖWRELİLİK (ASSİSTED CONCEPTİON) PEYDALY BOLUP BİLER.
İn-Vitrofertilizasyon (İVF:emeli yoldan göwrelilik usuly) we beyleki kömekler bilen birlikde göwrelilik yagdaylarynyda içine alyan ösen tehnalogiya bilen göwreli
bolma üstünligi artyar. 36-40 yaşlarda bolsanyz İn-Vitrofertilizasyon (İVF) we beyleki tehnalaoiyalaryn kömegi bilen göwreli bolmagynyzy artdyryp bilersiniz. Alty
aydan köp wagytda tebigy yoldan göwreli bolmak bolsa bir ayyn dowamynda 5-8 (%) göterimde wagty, İn-Vitrofertilizasyon (İVF) bilen göwreli bolmasy bolsa 25-45(%)
göterime çykyar.
PreimplantationGeneticDiagnosis(PGD):
Preimplantasyon Genetik Tani (PGT) embriyonyn implantasyondan ön belli bir genetika we kromozomal kemçiliklerini kesgitlemede ulanylyan synag ususlydyr. Bu dineje
in köp göwrelilik üstünlik görkezjek embrioyony seçip alynyp bilinyan usuldyr.
DOGURGANLYGYN GORALMASY.
Ayalyn göwreliliginin in köp bolyan yaşlary 20-30 yaşlary aralygydyr. Hazirki wagytda birleşdirilmedik(döllenmedik) yumurtalary sonky wagytlarda ulanmak üçin
dondyryp saklamak mümkindir. Hazirki döwürde taze ulanylmaga başlanan bu usul göwreli bolmak üçin elberişli bolmayan yada yaşayan agyr hassalygyndan göwreli bolmasy
mümkin bolmayan ayallar hem ilerdeki son yyllarda bu bejergi usuly bilen göwreli bolup bilyarler. Emma bu usu bilen bejergi yurdumyzda kabir yagdaylar sebapli rugsat
berilmeyar. Rak yada şona menzeş sebaplerden kemoterapi yada radyoterapi bejergilerini aljak bolyan ayallarda yumurta öyjüklerine zarar beryarler. Bu sebapli bu
ayallaryn kemoterapi we radyoterapi bejergilerinden ön yumurtalaryny alyp dondurmalaryna rugsat berilyar. Munyn bilen birlikde bu usulyn 38 yaşdan uly ayallarda
peydalydygy subut edilendir.
KÖPELMEK ÜÇİN ERKEGİN YAŞYNYN TASİRİ
Erkeklerin 45 yaşdan son sperma saglygynda belli bir mukdar azalma bolsada, erkeklerde ayallardaky yaly zerury tasiri yokdyr. Yöne saglygynda kemçilik bolan
erkeklerde çaga bolmazlyk howpy 45 yaşdan son yüze çykmaga başlayar.


text:
Türkmenistanyň baş prokurory “kanun goraýjy işgärleriň arasyndaky korrupsiýa garşy göreşiň şowsuzlygy” üçin wezipesinden çetleşdirildi.
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Milli howpsuzlyk geňeşiniň 4-nji maýda geçirilen maslahatynda Amanmyrat Hallyýewi “wagtynda korrupsiýanyň öňüni almaga ukypsyzlygy” üçin tankyt etdi.
Hallyýewiň baş prokuror wezipesinden boşadylmagy şol günüň özünde parlament tarapyndan tassyklandy.
Şeýle-de Berdumuhamedow polisiýa resmileriniň arasyndaky korrupsiýa bilen baglylykda içeri işler ministri Isgender Mulikowa käýinç berdi.
Prezident Prokuraturada we Içeri işler ministrliginde ençeme resminiň işden boşadylýandygyny yglan etdi we Baş suduň başlygy Begenç Çaryýewe “mesele içgin garamagy” tabşyrdy.
2006-njy ýylda Saparmyrat Nyýazowyň aradan çykmagyndan soň döwlet başynageçen Berdimuhammedow bu öňki sowet ýurduny berk gözegçiliginde dolandyrýar.


text: “Disney”-iň nobatdaky taslamasy bolan “Mulan” animasiýasynyň janly film görnüşinde surata düşjekleriň hataryna Jet Li, Gun Li hem-de Sýuzanna Teng goşuldy. Niki Karonyň režissýorlyk etjek kinosynda baş keşbi – Mulanyň keşbini hytaýly aktrisa Liu Ifeýiň janlandyrjakdygy ozal habar berlipdi. Şeýle-de başga bir hytaýly tanymal aktýor Donni Ýen hem filmiň kastingine goşulypdy. Ol serkerde Tunuň keşbini ýerine ýetirer. Söweş sungatlarynyň ägirdi, köpleriň söýgüli aktýory Jet Li imperatoryň keşbinde çykyş etse, owadan aktrisa Gun Li otrisatel keşpde surata düşer. Wýetnamly aktrisa Sýuzanna Teng Mulanyň uýasynyň keşbini janlandyrar. Hytaýda we Täze Zelandiýada ekranlaşdyryljak kino 2020-nji ýylyň 27-nji martynda prokatlara ýaýradylar.


text:
Russiýa Demirgazyk Koreýa garşy goşmaça sanksiýalaryň girizilmegine ýa-da harby operasiýanyň geçirilmegine garşy çykdy.
Russiýanyň daşary işler ministri Sergeý Lawrow ABŞ-nyň döwlet sekretary Reks Tillerson bilen geçiren telefon gepleşiginde, Phenýanyň şu hepdedäki ballistik raketa synagynyň fonunda, oňa garşy goşmaça sanksiýalaryň girizilmeginden ýa-da harby operasiýanyň geçirilmeginden saklanmagy sorady.
ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp raketa synagyndan soň harby operasiýanyň ýa-da goşmaça sanksiýalaryň girizilmeginiň mümkindigini duýdurypdy.
Şol bir wagtda, Britaniýa we Ýaponiýa Demirgazyk Koreýa girizilen öňki sanksiýalaryň ýeterlik netije bermeýändigini aýdyp, ýene goşmaça gadagançylyklaryň gerekdigini öňe sürdüler.


text:
Sankt Peterburgda tussag edilen studentiň Türkmenistana tabşyrylmagy mümkin. Adam hukuklary boýunça “Memorial” guramasynyň bu barada 29-njy ýanwarda ýaýradan maglumatyna görä, 22 ýaşly türkmen raýaty Ahmet Jumadurdyýew 2017-nji ýylyň 6-njy dekabrynda agşam Sankt Peterburgyň Pulkowo aeroportunda pasport gözegçiliginden geçen wagtynda tussag edilipdir. Jumadurdyýewiň öz ýurdunda “döwlete garşy hereketlerde” we “dini ekstremizmde” aýyplanýandygy maglumatda aýdylýar.
Stambula uçmaga synanyşan Jumadurdyýew hiç bir jenaýata gatnaşygynyň ýokdugyny aýdýar. Ol 2013-2017-nji ýyllarda Sankt Peterburgyň Aerokosmiki abzallaryň gurluşygy boýunça döwlet uniwersitetiniň bölümi bolan Iwangorod Gumanitar-tehniki institutynda okapdyr we ony bakalawr derejesinde tamamlap, magistraturada okuwyny dowam etdirmegi we Orsýetiň raýatlygyny almagy planlaşdyrypdyr.
“Memorialyň” maglumatyna görä, häzirki wagtda Türkmenistanyň raýaty Jumadurdyýew Sankt Peterburgyň deslapky tussaghanasynda saklanýar, onuň işine Orsýet Federasiýasynyň Baş prokuraturasynda garalýar.
Habar berlişine görä, Jumadurdyýew 2017-nji ýylyň 8-nji dekabrynda orsýet wizasynyň möhletiniň dolmagy sebäpli täzesini Orsýetiň Türkiýedäki konsulhanasynda almak üçin, 6-njy dekabrda Stambula uçmakçy bolanda halkara gözlegindäki şahs hökmünde saklanypdyr. 8-nji dekabrda Sankt Peterburgyň Moskwa etrap sudy onuň tussag astynda saklanmagyny kanunlaşdyrypdyr.
7-nji dekabrda irden Türkmenistanyň Içeri işler ministrligi Jumadurdyýewiň aýratyn derejede agyr jenaýatlar üçin öz ýurdunda gözlenýändigini tassyklady. Türkmen häkimiýetleriniň Orsýete beren resmi maglumatynda, 1995-nji ýylda doglan Ahmet Jumadurdyýewiň №1812 iş boýunça derňewden gizlenýän şahs hökmünde 2017-nji ýylyň 31-nji martynda gözlege berlendigi aýdylýar.
Aşgabadyň polisiýa uprawleniýesiniň derňewçisi Hojamberdiýewiň Jumadurdyýewe garşy gaýybana öňe süren aýyplamasynda, onuň Jenaýat kodeksiniň 174-nji maddasynyň 1 bölegi (häkimiýeti eýelemek boýunça dildüwşük), 175-nji maddasynyň 2-nji bölegi (konstitusion düzgüni üýtgetmek boýunça köpçülikleýin çagyryşlar) we 177-nji maddasynyň 3-nji bölegi (milli ýa-da dini duşmançylygy tutaşdyrmak) we 275-nji maddasynyň 2-nji bölegi (guramaçylykly jenaýat toparynyň işine gatnaşmak) boýunça günälenýändigi aýdylýar diýip, adam hukuklary boýunça “Memorial” gurmasy habar berýär we Orsýetde okan studentiň “jenaýatçylykly hereketiniň” haçan we nämeden ybarat bolandygyny türkmen tarapynyň beren maglumatlarynda anyk aýdylmady, diýlip bellenýär.
Şeýle-de, adam hukuklaryny goraýjy guramanyň Jumadurdyýewiň garyndaşlaryna salgylanyp, habar bermegine görä, 2013-nji ýylda Orsýete okuwa baran Jumadurdyýew 2014-2015-nji ýyllaryň aralygynda dört gezek kanikul döwründe ýurduna barypdyr we onuň ýerli häkimiýetler bilen hiç hili problemasy döremändir, soňky sapar Aşgabada 2016-njy ýylyň sentýabrynda baryp gaýdypdyr.
Orsýetdäki türkmen diasporasy 22 ýaşly Ahmet Jumadurdyýewiň Türkmenistana tabşyrylan ýagdaýynda, onuň gynamalara sezewar edilmeginiň we syýasy häsiýetli galp aýyplamalaryň esasynda uzak möhletleýin türme tussaglygyna höküm edilmeginiň ähtimaldygyna aladalanma bildirýärler diýip, Adam hukuklary boýunça “Memorial” guramasynyň maglumatynda aýdylýar.
Azatlyk Radiosy Ahmet Jumadurdyýewiň ykbaly we oňa garşy gozgalan iş barada Türkmenistanyň resmilerinden kommentariý alyp bilmedi. Studentiň garyndaşlaryndan hem häzirlikçe goşmaça maglumat alyp bolmady.
2017-nji ýylyň dowamynda Türkmenistanyň häkimiýetleriniň din bilen bagly aýyplamalaryň esasynda, ýurduň daşyndaky raýatlary yzarlamagyna degişli birnäçe waka ýüze çykdy. 2017-nji ýylda “Al-Azhar” uniwersitetinde okan türkmen raýatynyň, 1986-njy ýylda doglan Annamyrat Atdaýewiň, “yslam ekstremizmi” aýyplamasy bilen sud edilenden soň, türkmen türmesinde ýitendigi we garyndaşlarynyň ondan hiç bir habar alyp bilmeýändigi habar berlipdi.
Ýaňy-ýakynda ABŞ-nyň Döwlet departamenti Türkmenistany din azatlygyny depelemek boýunça syýasaty üçin ýazgardy. ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň 4-nji ýanwarda çap eden beýanatynda, Türkmenistan öz raýatlarynyň din azatlygynyň depelenmegine ýol beren ýa-da “aýratyn aladalanma döredýän” 10 ýurduň hatarynda agzaldy. Türkmenistan bu sanawda 2014-nji ýyldan bäri yzygiderli galýar.


text:
Türkiýäniň köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde türkmen migrantlarynyň başdan geçirýän kyn ýagdaýlary barasynda yzygiderli ýagdaýda maglumat berilýär.
Azatlyk Radiosy "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň bu sanyny Türkiýedäki türkmen zähmet migrantlaryndan gelip gowuşýan köp sanly islegleri göz öňünde tutyp, Türkmenistandan iş wadasy bilen getirilip, aldawa salynýan adamlaryň ykballaryna gönükdirýär.
Gepleşigiň myhmanlary Arslan, Rozybaý we Arzuw Türkiýede aldawa salynýan türkmen migrantlarynyň öz durmuş tejribeleri bilen utgaşykly bolan taraplaryny gürrüň bermek bilen, bu ýagdaýyň düýp sebäbi we çözgütleri baradaky pikirlerini Azatlyk Radiosynyň diňleýjileri bilen paýlaşýarlar.
Gepleşigi diňläp, aşakdaky foruma öz teswirleriňizi galdyryp bilersiňiz.


text:
GS1 näme?
GS1 — bu her ýurduň milli guramalaryndan durýan we bütin dünýäde kompaniýalara önümi harytlaryň iberilýän hatary boýunça daşamak, ýagny ony öndürijiden satyn alyja ýetirmek boýunça global bir ölçege getirilen standartlary we çözgütleri netijeli peýdalanmak arkaly öz telekeçilik işini ynamly alyp barmaga kömek edýän halkara guramasydyr. Häzirki wagtda 112 halkara guramasy, şol sanda «GS1 Türkmenistan» hem onuň agzasy bolup durýarlar.
GS1 bütin dünýä boýunça 2 milliondan gowrak kompaniýa üçin umumy standartlary işläp taýýarlaýar. 150 ýurtda ykdysadyýetiň 25 pudagy GS1 standartlaryny peýdalanýar. Her günde bütin dünýä boýunça 5 milliarddan gowrak çyzykly belgiler skanirlenýär.
Kompaniýalaryň köpüsi ilkibaşda GS1 guramasyna öz önümlerine goýjak çyzykly belgisini almak maksady bilen ýüz tutýarlar. Emma GS1 standartlary harytlaryň iberilýän hatarlarynyň aýdyňlygyny üpjün etmek üçin örän köp mümkinçilikleri berýär. GS1 standartlarynyň häzirkizaman arhitekturasynyň şunuň ýaly görnüşi bardyr:
- Anyklamak: söwda predmetlerini, ýerleşýän ýerini, ýükleri, aktiwleri/emläkleri, şeýle hem şunuň ýaly obýektler bilen bagly maglumatlary anyklamak üçin standartlar
- Maglumatlary toplamak: maglumatlary kodlaşdyrmak we olary çyzykly belgiler ýa-da RFID-bellikler ýaly fiziki göterijilere toplamak (ýerleşdirmek) üçin standartlar
- Maglumatlary alyşmak: taraplaryň arasynda maglumatlary alyşmak üçin standartlar


text:
Häzirki zaman arap dünýäsinde iň naýbaşy eserleriň biri hökmünde ileri tutulýan bu kitap dünýäniň birnäçe dillerine terjime edildi. Bu kitap dargursaklyk dünýäsinde ýaşaýan, gaýgy-gamlardan we ünjülerden ýaňa egbarlap, egni ýegşeren ýa-da daşyny mähnet-muşakgatlar gurşan, ýa düşegini birahatlyga eýeledip, ukusyny aladalara aldyran adamlar üçin ýazylypdyr.
Bu kitap adamlaryň ruhubelent, şadyýan bolmagyny, ähli wagtda hem umytdan düşmezligini ündeýär. Geljegiňe bolan ynamy, şeýle hem duş gelýän böwetleri we kynçylyklary ýeňip biljekdigiňe bolan gaýraty terbiýeleýär. Ahlak arassalygy, watansöýüjilik, her bir zady ýagşa ýormaklyk, maksada okgunly hereket etmeklik ýaly ilkinji nobatda ýaşlara gerekli gylyk-häsiýetleri özüňde jemlemegiň ýollaryny salgy berýär. Ýylgyrmagy we özüňi bagtly duýmagy, ruhubelent bolmagy we ynjalmagy sargaýar.
Bu kitap ynsanyň tebigata ters gelýän hatalaryny, säwliklerini düzeltmäge, ýol-ýörelgeler, adamlar, zatlar, wagt we mekan bilen sazlaşykly ýaşamagyna goltgy bolar diýip pikir edýäris. Bu kitap durmuş akymynyň tersine ýüzmegi, gutulgysyz takdyryň garşysyna gitmegi, däp-dessurlara boýun bolmazlygy we delilleri inkär etmegi düýbünden gadagan edýär. Gaýta ol özüňe ýakyn bir ýerden, göwün gulaklaryňa pyşyrdap: “Gözel geljegiň üçin köşeş, özüňe berlen mümkinçiliklere daýan, zehiniňden miweleri ýol, durmuşy tutuksy görkezýän zatlary, ömür gussalaryny we ýörelen ýoluň argynlygyny hemişelik unut” diýmek isleýär. Häzirki zaman arap dünýäsinde iň naýbaşy eserleriň hatarynda durýan bu kitapdan käbir parçalary “Nesiliň” okyjylaryna hödürleýäris


text:
Erih Mariýa Remark
Erih Mariýa Remark (1898-1970)
Erih Mariýa Remark (22. 06. 1898, Osnabrýuk – 25. 09. 1970 (72 ýaş), Likarno, Şwesariýa) – nemes ýazyjsy. Günbatardaky «Ýitirilen nesil» diýip atlandyrylan edebiýatyň görnükli wekili. Birinji jahan urşunyň gatnaşyjysy. Eserlerinde uruş ýowuzlyklary, 2-nji jahan urşy ýyllary we ondan soňky döwürdäki durmuşy, faşizmiň elhenç keşbini, ruhy taýdan ezilen, özüni jemgyýetden daşlaşan diýip duýýan kişileriň ykbaly suratlandyrylan: «Günbatar frontda hiç hili özgeriş ýok» (1929) eseri üçin gitlerçiler Remarky nemes raýatlygyndan mahrum edýärler. 1932-nji ýyldan emigrant bolup ýaşaýar. Uruşda ruhy taýdan şikeslenen nesliň gorkunç durmuşy «Gaýtmak» (1931) romanynyň esasy mazmunyny emele getirýär. «Üç dost» (1938), «Ýeňiş derwezesi», (1946), «Durmuş ýalyny» (1952), «Ölüm we ýaşaýyş döwri» (1954), «Gara heýkel» (1956), «Asman hiç hili söýgülini bilmeýär» (1961), «Lissabondaky gije» (1963), «Jennetdäki saýalar» (1971) we başga eserleriň ýazarydyr. Görnükli nemes ýazyjysy, Günbatardaky «Ýitirilen nesil» diýip atlandyrylan edebiýatyň beýik wekili Erih Mariýa Remarkyň iň meşhur eseri – «Üç dost» romany näçe nesiller üçin söýgüli hasaplanyldy. 70-ýyllarda Erih Mariýa Remarkyň edil şu we beýleki eserlerini ele salmak üçin kitaphonlar kitap dükanlaryna aýlap nobata durýardylar.
Sitatalar: - Kim saklamakçy bolsa – şol ýitirýär. Kim ýylgyryp goýbermekçi bolsa – şonuň özüni saklamaga çalyşýarlar. («Asman hiç hili söýgülini bilmeýär»). - Men gidemok, Klerfe. Ýöne kä wagt men ýok. («Asman hiç hili söýgülini bilmeýär»). - Hemme zat seniň özüňe bagly ahyryn, ähli zada nähili seredýändigiňe bagly. («Asman hiç hili söýgülini bilmeýär»). - Görgüli – bu mundan beýläk hiç zady islemeýän adam. («Jennetdäki saýalar»). - Aýaly hemmäniň göz öňünde çendenaşa öwýän erkek agzy suwly uly iti ýatladýar. («Jennetdäki saýalar»). - Goý biziň çagalarymyzyň baý ata-enesi bolsun! («Üç dost»). - Häzirki döwrüň ýaşlary nähili geň. Geçmişi ýigrenýäňiz, häzirki wagty kemsidýäňiz, a geljegiň size parhy ýok. Munuň gowy zadyň üstünden eltjegi gümana. («Üç dost»).


text:
«Eni Turkmenistan Limited» kompaniýasy bäsleşik yglan edýär 07.02.2018 — 02.03.2018
«Eni Turkmenistan Limited» kompaniýasy
radiator bilen bile stasionar dwigateli we Caterpillar C15 kysymly
howa çykaryş ulgamynyň kompanowkasyny satyn almak boýunça
№ 10065743 belgili Bäsleşik yglan edýär.
Bäsleşik boýunça teklipler 2018-nji ýylyň 2-nji martyna ýerli wagt bilen 17:00-a çenli kabul edilýär.
Bäsleşige gatnaşmaga gyzyklanma bildirýän kompaniýalar resmi çakylyk almak üçin arzalaryny şertnama we üpjünçilik bölümine ibermelidirler.
Elektron salgymyz:
Karamat.Reimbayeva@asb.burren.co.uk we Matteo.Mancini@eni.com


text:
Ekologiýa diplomatiýasy döwlet syýasatynyň baş ugurlarynyň biridir. Aral deňzi sebitinde ekologiýa we durmuş-ykdysady ýagdaýy gowulandyrmak meseleleri uzak ýyllaryň dowamynda üns berilmegini, çözülmegini talap edýän ekologik mesele bolup durýar. Bu mesele häzirki döwürde halkara jemgyýetçiliginiň üns merkezinde durýar. Bu ugurda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 72-nji maslahatynyň 82-nji mejlisinde hormatly Prezidentimizň başlangyjy esasynda “Birleşen Milletler Guramasynyň we Araly halas etmegiň Halkara gaznasynyň arasyndaky hyzmatdaşlyk” atly Kararnamanyň kabul edilmegi örän möhüm çözgütleriň biri bolup durýar. Milletler Bileleşiginiň bu çözgüdiniň Türkmenistanyň 2017–2019-njy ýyllarda Araly halas etmegiň Halkara gaznasyna başlyklyk edýän döwründe kabul edilendigi aýratyn bellenilmäge mynasypdyr. Türkmenistan bu ekologiýa howpunyň agyr netijelerini azaltmak ugrunda alnyp barylýan işlere işjeň gatnaşýar. BMG-niň Aral boýunça Ýörite maksatnamasyny döretmek baradaky başlangyjy öňe sürýär. Biziň ýurdumyz Aral bilen baglanyşykly guralýan halkara maksatnamalara işjeň gatnaşýar.
Aral deňziniň guramagy netijesinde ýüze çykan ekologik ýagdaý onuň töwereginde ýaşaýan adamlaryň durmuş şertlerine zyýanly täsir edýär. Aralyň tutýan meýdany soňky ýyllaryň dowamynda ençeme kilometr kemeldi. Deňziň ýalpaklanmagy netijesinde tebigy serişdeleriň bozulmagy, kenarýaka sebitleriniň çölleşmegi, tebigy öri meýdanlarynyň hiliniň ýaramazlaşmagy, topragyň şorlaşmagy, şor ýerleriň emele gelmegi we şonuň netijesinde biologik köpdürlüligiň peselmegi diňe Orta Aziýanyň däl, eýsem, goňşy çäkleriň-de ekologiýa ýagdaýyna ýaramaz täsir edýär. Bu meseleleriň ýüze çykmagy netijesinde Araly halas etmegiň Halkara gaznasyny (AHHG) döretmek hakynda çözgüt kabul edildi. BMG-niň düzüm bölekleri we beýleki halkara guramalar bilen ýakyndan hyzmatdaşlyk edýän bu gaznanyň esasy wezipesi Aral sebitini ekologiýa taýdan abadanlaşdyrmak boýunça bilelikdäki işleri we maksatnamalary utgaşdyrmakdan hem-de maliýeleşdirmekden, şeýle hem çylşyrymly suw hojalyk meselelerini oňyn we hoşniýetli goňşuçylyk esasynda çözmekden ybarat bolup durýar.
Aral boýunça BMG-niň Merkezi Aziýa suw strategiýasynyň taslamalary we Ýörite maksatnamasy hormatly Prezidentimiziň BMG-niň Baş Assambleýasynyň mejlislerinde, BMG-niň Durnukly ösüş boýunça “Rio+20” maslahatynda, BMG-niň Baş Assambleýasynyň 70-nji mejlisiniň çäklerinde geçirilen BMG-niň Durnukly ösüş boýunça 2015-nji ýyldan soňky döwür üçin sammitinde, Ýaponiýada geçirilen Tebigy heläkçilikleriň töwekgelçiligini azaltmak boýunça Bütindünýä maslahatda hem-de Koreýa Respublikasynda geçirilen VII Bütindünýä suw forumynda beýan eden başlangyçlaryna laýyklykda işlenip taýýarlanyldy.
Geçen ýylyň 13–14-nji noýabrynda Araly halas etmegiň Halkara gaznasynyň Ýerine ýetiriji komitetinde 2017–2019-njy ýyllarda Türkmenistanyň başlyklyk etmeginiň çäginde paýtagtymyzda geçirilen duşuşykda bu ugurda netijeli çözgütler kabul edildi. Duşuşykda Merkezi Aziýanyň suw serişdelerini durnukly dolandyrmak babatda hyzmatdaşlyk etmegiň meselelerine seredildi. Duşuşykdan öň AHHG-nyň Ýerine ýetiriji komiteti bilen Germaniýanyň halkara hyzmatdaşlyk boýunça jemgyýetiniň arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama gol çekmek dabarasy boldy. Bu resminama “Merkezi Aziýada suw serişdelerini serhetara dolandyrmak” atly maksatnamanyň amala aşyrylmagyna gönükdirilendir. Mundan başga-da, AHHG-nyň Ýerine ýetiriji komiteti bilen Merkezi Aziýanyň sebit ekologiýa merkeziniň arasynda hem Hyzmatdaşlyk hakynda Ähtnama gol çekildi. Ol Türkmenistanda “Suw, bilim we hyzmatdaşlyk” (Smart Waters Project) hem-de “Suw–energiýa–azyk” özara baglanyşygyny güýçlendirmek arkaly köpugurly maliýeleşdirmegiň mümkinçiliklerini peýdalanmak boýunça Merkezi Aziýa gepleşikleri” (Nexus) diýen taslamalaryň ýerine ýetirilmegini göz öňünde tutýar.
Biziň ýurdumyz Aral deňzi sebitinde, hususan-da, Daşoguz welaýatynda durmuş-ekologiýa ýagdaýyny gowulandyrmak boýunça toplumlaýyn çäreleri yzygiderli amala aşyrýar. Ýurduň demirgazyk welaýatynyň Aral deňzine ýanaşyk ýerleriniň ekologiýa ýagdaýyny gowulandyrmak üçin döwletimiz tarapyndan uly möçberdäki serişde goýberildi. Bu ýerde iri maýa goýum taslamalarynyň toplumy, şol sanda suw üpjünçiligini gowulandyrmak, bagy-bossanlyga büremek, ýerleriň şorlaşmagyna garşy göreşmek boýunça ähmiýetli taslamalar durmuşa geçirilýär.
Merkezi Garagumuň jümmüşinde ýerleşýän Türkmen kölüniň suwüsti meýdany 1915,8 inedördül kilometre, göwrümi bolsa, 132 kub kilometre barabardyr. Kölüň uzynlygy 103 kilometre, giňligi hem 18,6 kilometre deňdir. Bu iri taslama diňe bir ýurdumyz üçin däl, eýsem, tutuş Orta Aziýa üçin-de uly ähmiýete eýedir. Ekologiýa taýdan bu möhüm ähmiýetli taslama ýurdumyzyň ähli welaýatlaryndaky suwarymly ýerlerden zeý suwlaryny toplamaga hem olary ýurduň demirgazyk-günbatarynda ýerleşýän Garaşor tebigy çöketligine ýygnamaga hyzmat edýär.
Daşky gurşawy goramak, tebigy serişdeleri, şol sanda suw serişdelerini netijeli peýdalanmak, howanyň üýtgemegi bilen baglanyşykly töwekgelçilikleri azaltmak, täzeçil ekologiýa tehnologiýalaryny ornaşdyrmak we ýurdumyzda aýratyn üns berilýän ekologiýa howpsuzlygyny üpjün etmek boýunça meseleler bu günki gün dünýä ähmiýetli örän wajyp meselelere öwrüldi. Ykdysady we durmuş ulgamynda ýaýbaňlandyrylan giň möçberli özgertmeler adamlaryň durmuş derejesiniň abadançylygynyň möhüm şertini emele getirýän ekologiýa meseleleri bilen berk baglanyşyklydyr. Bu ugurda giň halkara hyzmatdaşlyk ýörelgelerine eýerýän döwletimiz anyk başlangyçlary öňe sürýär, iri taslamalary durmuşa geçirýär we sebit, ählumumy gün tertibine girizilen möhüm meseleleriň deňeçer çözgüdini işläp taýýarlamak boýunça anyk çäreleri görýär. Gahryman Arkadagymyza Durnukly ösüş maksatlarynyň durmuşda dabaralanmagyna gönükdirilen başlangyçlarynyň, ekologiýany abadan saklamak boýunça alyp barýan uly tagallalarynyň hemişe üstünliklere beslenmegini arzuw edýäris.
Jemal DURDYÝEWA,
S.A.Nyýazow adyndaky TOHU-nyň mugallymy.


text:
Aşgabatda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça oýunlaryň geçjek Olimpiýa şäherjigine ýanaşyk raýonlardaky hususy dükanlaryň 50-ä golaýy ýapyldy.
Paýtagtyň Parahat-1 we Parahat-2 etrapçalaryndaky dükanlaryň eýeleriniň aýtmagyna görä, geçen hepdäniň anna güni şäher häkimliginiň, salgyt gullugynyň we söwda ministrliginiň wekilleri aýlanyp, söwdegärlere öz nokatlaryny ýapmaklaryny tabşyrypdyrlar.
“Olar [resmiler] gelip, ’eger-de ertir dükanlaryňyz açyk bolsa, özüňizden görüň. Aziada tamamlanýança söwda başlaýmaň” diýip, haýbat atyp gitdiler” diýip, Parhat-2/1 etrapçasyndaky dükanyň eýesi, 40 ýaşlaryndaky Gurban (ady üýtgedilen - red.) Azatlyk Radiosynyň ýerli çeşmesine aýtdy.
Gepiň gerdişine ýatlatsak, Olimpiýa şäherjiginiň golaýyndaky sebitlerdäki dükanlaryň ýapylmagy baradaky tabşyryk mundan sekiz aý töweregi ozal berlipdi. Şol pursat resmiler ýarym-ýerzeminlerde ýerleşen dükanlaryň çyglyk derejesiniň kesgitlenen kadalara gabat gelmeýändigini öňe sürüpdiler.
Mundan soň, dükanlaryň aglabasy ýapylsa-da, söwda nokatlarynyň käbiri öz işini dowam etdiripdi.
“Mundan ozal [dükanlarymyzda] ähli zat kadaly bolup, gel-gel Aziadanyň öň ýanynda bir mesele tapylmalymy?! Meniň pikirimçe, bu oýunlaryň öňüsyrasynda edilýän ýörite çäre” diýip, geçen hepde dükanyny ýapmaga mejbur edilen Gurban närazylygyny bildirdi.
Gurban söwda nokadynyň işini togtatmak bilen köp harydynyň satylman galandygyny, uly maliýe zyýanyna galandygyny hem sözüne goşdy.
“Biziň satýan zatlarymyzyň aglabasy azyk, gök-önüm harytlary, süýt önümleri. Olary wagtynda ýerlemeseň, tiz zaýalanýarlar. Indi olary geçer-geçmez ýerine satmaly bolduk. Ýa-da ‘puluny haçan berseň, şonda ber’ diýip, ynamdar müşderilerimize lomaýlap berdik” diýip, ol aýdýar.
Etrapçalaryň içindäki dükanlaryň ýapylmagy söwdagärler bilen birlikde, sebitiň ýaşaýjylaryna hem ýaramaz täsir ýetirendigine üns çekilýär.
“Ozallar öýüň aşagyna düşüp, [hususy dükandan] gerek-ýaragyňy alyp bolýardy. Indi bolsa, tutuş Parahat-1, Parahat-2 etrapçalary üçin niýetlenen ýeke-täk bazara, birnäçe kilometri ýöräp aşmaly bolýarys” diýip, 60 ýaşlaryndaky Ogulbossan daýza gürrüň berdi.
Olimpiýa şäherjiginiň golaýyndaky sebitlerdäki dükanlaryň ýapylmagy, olaryň söwdagärlere we ýaşaýjylara ýetirýän täsiri barasynda ne Aşgabat häkimliginden, ne-de Söwda ministrliginden nähilidir bir maglumat almak başartdy. Bular barada döwlet mediasynda hem kelam agyz söz aýdylmaýar.
Galyberse-de, 17-27-nji sentýabr aralygynda geçjek Aziada oýunlary bilen baglylykda, söwdagärlere girizilýän her dürli çäklendirmelerden başga, Azatlyk Radiosy türkmenistanlylardan serişde toplanyşy, Aziadany geçirmäge maliýe ýetmezçiligi zerarly aýlyklaryň gijikdirilişi, Aşgabadyň köçelerindäki ulaglaryň sanyny çäklendirmek boýunça alnyp barylýan işler barada hem habar beripdi.


text:
Dünýä çempionatynyň rekordlary
* Futbol boýunça şu wagta çenli geçirilen 20 Dünýä çempionatynda jemi 2300 gol (oýundan soňky penaltiler hasaba alnanok) derwezä girizildi.
* Çempionatyň ilkinji goluny geçiren fransiýaly Lusien Lorenden buýana 1200-den gowrak futbolçy tapawutlandy. Şolaryň 90 sanysy 5 we 5-den köp gol geçirdi. Şol 90 futbolçy 30 ýurduň wekili bolup, bu sanawda Germaniýadan 14, Braziliýadan 13 futbolçynyň ady bar.
* Dünýä çempionatlarynyň iň köp gol geçiren futbolçysy germaniýaly Miroslaw Kloze bolup, ol 4 çempionatda 24 duşuşyk geçirip, şolarda-da 16 gezek tapawutlandy. Ol braziliýaly Ronaldonyň 2006-njy ýylda öz adyna geçiren rekordyny 2014-nji ýylda Braziliýada, üstesine-de Braziliýanyň garşysyna geçirilen duşuşykda täzelemegi başardy. Kloze Saud Arabystanynyň (2002, hetr-trik) hem-de Argentinanyň (2006, 2010 – 2) derwezelerinden 3, Kosta Rika (2006) bilen Ekwadoryň (2006) torundan 2, Irlandiýanyň (2002), Kamerunyň (2002), Awstraliýanyň (2010), Angliýanyň (2010), Gananyň (2014) hem-de Braziliýanyň (2014) derwezelerindenem 1 gol geçirdi.
* Bu rekordy 1 çempionatda 13 gol geçiren Žýust Fonten 1958–1974-nji ýyllar aralygynda özünde saklady. 1970–1974-nji ýyllarda 14 pökgi geçiren germaniýaly Gerd Mülleriň rekordyny 2006-njy ýyllarda Ronaldo täzelemegi başardy.
* Dünýä çempionatlarynda 50 het-trik hasaba alyndy. 2006-njy ýylda diňe 1 het-trik, 1958-nji ýylda-da 8 het-trik edildi.
* Dünýä çempionatlarynda ilkinji het-trik eden oýunçy amerikaly Bert Petnaud bolup, 1930-njy ýylda Paragwaýyň derwezesinden 3 pökgi geçirdi.
* Dünýä çempionatlarynda 2 gezek het-trik eden futbolçylar — Şandor Koçiş (1954), Žýust Fonten (1958), Gerd Müller (1970) hem-de Gabriel Batistuta (1994, 1998). Argentinaly Batistuta 2 Dünýä Kubogynda het-trik eden ýeke-täk futbolçydyr. Ol ikisini-de bir günde, 1994-nji ýylyň hem-de 1998-nji ýylyň 21-nji iýunda degişlilikde Gresiýanyň we Ýamaýkanyň derwezesine 3 gol girizdi.
* Dünýä çempionatlarynyň finalynda het-trik eden ýeke-täk futbolçy angliýaly Jeoff Hurst bolup, 1966-njy ýyldaky finalda Angliýa Günbatar Germaniýany 4–2 hasabynda ýeňipdi.
* Dünýä çempionatlarynda 1 duşuşykda 5 gol geçiren ýeke-täk futbolçy russiýaly Oleg Salenko bolup, ABŞ – 1994-de Kamerunyň torundan 5 pökgi girizdi.
* Dünýä çempionatlarynda hiç bir oýunçy 2 gezek iň köp pökgi geçiren futbolçy diýen ady alyp bilmedi.
* 1 çempionatda iň köp gol geçiren futbolçy fransiýaly Žýust Fontendir. Ol Şwesiýa – 1958-de 13 gol geçirip, 60 ýyldan bäri rekordy özünde saklaýar.
* 3 çempionatda 1-den köp futbolçy iň netijeli oýunçylaryň sanawynda birmeňzeş netije görkezdi. 1962-nji ýylda Çilidäki çempionatda 4 gezek tapawutlanan 6 futbolçy (iň az gol bilen bu ada mynasyp boldular), 1994-nji ýylda ABŞ-daky Dünýä Kubogynda 6 pökgini tora salan Hristo Stoýçkow bilen Oleg Salenko hem-de Günorta Afrika – 2010-da 5 goly öz atlaryna ýazdyran 4 futbolçy iň köp gol geçiren oýunçylar boldy.
* 29 futbolçy iň köp pökgi geçirenleriň sanawyna adyny ýazdyrmagy başardy (19-sy Ýewropadan, 10-sy Günorta Amerikadan). Şolaryň 5-si brazil futbolçylarydyr. Dünýä çempionatlarynda 3 oýunçy 1 ýaryşda 10 we 10-dan köp gol salyp, olar Şandor Koçiş, Žýust Fonten hem-de Gerd Müllerdir.


text:
Daşoguzda polisiýa goýy reňkli ulaglary tehniki barlagdan geçirmeýär, şeýle-de ulagyň guratlygy baradaky şahadatnamany bermeýär.
Ýatlatsak, mundan bir aý ozal türkmen häkimiýetleri tutuş ýurt boýunça goýy reňkli ulaglara gadagançylyk girizipdi. Munuň yz ýany, polisiýa ak reňkli bolmadyk ulaglaryň ählisini jerime duralgasyna ýygnap, olary açyk reňke boýamagy talap edip başlapdy.
Indi bolsa, goýy reňkli ulaglara her iki ýyldan guratlyk şahadatnamasyna hökmany goýulmaly möhür basylmaýar.
Azatlyk Radiosynyň daşoguzly habarçysy bilen söhbetdeş bolan polisiýa işgärleri Içeri işler ministrligiden ak reňkli bolmadyk ulaglary tehniki barlagyndan geçirmezlik hakynda ýörite buýrugyň gelendigini aýdypdyr.
Gepiň gerdişine ýatlatsak, geçen ýylyň aýagynda we şu ýylyň başynda, Aşgabatda başlanan gara maşyn gadaganlygy ýerli ussahanalaryň agzynda uzyn nobatlaryň döremegine we maşyn reňkletmegiň bahasynyň birden ençeme esse ýokary galmagyna getirdi. Ýörite lisenziýasy bolan ussahanalarda ulagy ak reňke boýatmak, ýurduň regionyna görä, 8 müň – 11 müň manat aralygynda durýar.
“[Goýy reňkli] ulag eýeleri bize pullarynyň ýokdugyny, özleriniň agyr ýagdaýa düşjekdigini, ýeke-täk eklenç çeşmesinden mahrum bolýandyklaryny düşündirýärler. Emma bu zatlar biziň elimizde däl ahbetin, ählisi ýokardan edilýär. Biz hem düşünýäris. Bize-de mundan birnäçe aý ozal ulaglarymyzy ak reňke boýamak tabşyryldy” diýip, atlandyrylmasyzlygyny soran daşoguzly polisiýa işgäri gürrüň berdi.
Häzirki wagtda Lebapdan, Marydan Aşgabada gelýän awtomobilleriň eýeleri hem eger maşynlary ak bolmasa, döwlet awtoinspeksiýasynyň uly ýoldaky barlag nokatlarynda saklanylýar we şol ýerden, 100 manat möçberinde jerime salnyp, yzlaryna ugradylýar.
Şol bir wagtda, metbugatda gara reňkli maşynlara girizilen gadaganlyk, bu gadaganlygy bozan adamlara görüljek çäreler hakynda hiç bir resmi maglumat berilmeýär.
Emma bu soňky ýagdaýlary türkmen prezidentiniň ak reňke bolan “söýgüsi” bilen baglanyşdyrylýar. Gurbanguly Berdimuhamedowyň häkimiýet başyna gelmegi bilen ýurtda ak reňkiň kulty emele gelip, ol gitdigiçe güýçlendi.
Türkmenistanda gara ýa ak däl maşynlary jowur ak reňke boýatmak talaby sosial ýeňillikleriň ýatyrylan; azyk önümleriniň ençeme esse gymmatlan we dollaryň “gara bazar” nyrhynyň resmi kursdan üç esseden hem aşa gymmatlap, 14 manada ýeten; iş orunlarynyň köpçülikleýin gysgaldylýan wagtyna gabat geldi.


text:
24 Kasım 2015 Salı
Prezidentimiziň Russiýanyň Prezidenti Bilen Duşuşygy
Eýran Yslam Respublikasynda resmi sapar bilen bolýan Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow gazy eksport ediji ýurtlaryň döwlet Baştutanlarynyň Sammitine gatnaşmagyň çäklerinde Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putin bilen duşuşdy.
Iki ýurduň Liderleri birek-birek bilen mähirli salamlaşyp, deňhukuklylyk we özara bähbitli hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanýan döwletara gatnaşyklarynyň ileri tutulýan meselelerini ara alyp maslahatlaşmak üçin döredilen mümkinçilige kanagatlanma bildirdiler.
Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Wladimir Putin däp bolan dostlukly türkmen-rus gatnaşyklarynyň ýokary derejesini belläp, ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlary boýunça pikir alyşdylar, strategiki häsiýete eýe bolan bu gatnaşyklar ähli ugurlar boýunça netijeli gatnaşyklary has-da ösdürmek üçin köpýyllyk tejribä we kuwwata eýedir. Döwletara, hökümetara we beýleki derejelerde, işewürlik düzümleriniň ugurlary boýunça yzygiderli geçirilýän duşuşyklar şol mümkinçilikleriň we ozal gazanylan ylalaşyklaryň netijeli durmuşa geçirilmegine ýardam berýär, ýakyn geljek we uzakmöhletleýin hyzmatdaşlygy nazara almak bilen, hyzmatdaşlygyň isleg bildirilýän görnüşlerini işläp taýýarlamaga ýardam berýär. Şunda Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-rus topryna aýratyn orun degişlidir, geçen hepdede Aşgabatda bu toparyň dokuzynjy mejlisi geçirildi.
Türkmenistan bilen Russiýa Federasiýasynyň iri sebitleri—Tatarystan Respublikasy, Astrahan we Swerdlowsk oblastlary, Sankt-Peterburg şäheri, ýurduň beýleki sebitleri bilen ýola goýlan göni gatnaşyklar hem ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň üstünlige beslenýändiginiň aýdyň mysalydyr, bu sebitler bilen dürli pudaklar boýunça ýakyn hyzmatdaşlyk ýola goýuldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow iki ýurduň arasynda söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek üçin uly mümkinçilikleriň bardygyny belläp, öz russiýaly kärdeşine döwletara gatnaşyklaryny, şeýle hem Türkmenistanyň halkara derejesinde öňe sürýän başlangyçlaryny goldaýandygy üçin minnetdarlyk bildirdi. Türkmen Lideri pursatdan peýdalanyp Prezident Wladimir Putine köpsanly adam pidalaryna getiren "Kogalymawia" awiakompaniýasynyň uçarynyň heläk bolmagy zerarly çuňňur gnanjyny beýan etdi we Türkmenistanyň halkynyň Russiýanyň dostlukly halkyna agyr pursatlarda hemişe goldaw bermäge taýýardygyny belledi.
Russiýanyň Lideri hoşniýetli sözler üçin hoşallyk bildirip, Türkmenistanyň Russiýa Federasiýasynyň strategiki hyzmatdaşlarynyň biri bolup durýandygyny, munuň ikitaraplaýyn binýatlyk resminamalarda berkidilendigini aýtdy. Prezident Wladimir Putiniň belleýşi ýaly, syýasy, ykdysady we ynsanperwer ugurlarda döwletara gatnaşyklary üstünlikli ösdürilýär, munuň özi özara gatnaşyklaryň oňyn häsiýete eýediginiň subutnamasydyr.
Iki ýurduň Liderleri türkmen-rus hyzmatdaşlyk meseleleri baradaky gürrüňi dowam etmek bilen, bilim we medeniýet ulgamlarynda emele gelen köpýyllyk gatnaşyklaryň netijeli häsietini bellediler. Şunda mysal hökmünde häzirkizaman binasynyň düýbüni tutmak dabarasyna 2007-nji ýylda Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedowyň we Wladimir Putiniň gatnaşan, Aşgabatda hereket edýän A.S.Puşkin adyndaky türkmen-rus orta umumybilim berýän mekdebi, yzygiderli guralýan bilelikdäki medeni we döredijilik çärelerini, şol sanda ýurdumyzda ýakynda geçirilen "Mosfilmiň" günlerini getirmek bolar. Türkmenistanda rus dilinde döwürleýin neşirler çap edilýär, tele we radio gepleşikler ýaýlyma berilýär.
Duşuşygyň barşynda taraplar sebit we halkara syýasatynyň birnäçe möhüm meseleleri boýunça pikir alyşdylar, iki döwletiň ikitaraplaýyn görnüşde hem, BMG-niň, beýleki iri guramalaryň hem-de düzümleriň çäklerinde ählumumy parahatçylygy, howpsuzlygy we abadançylygy üpjün etmek maksady bilen köptaraplaýyn görnüşde hem däp bolan hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmaga gyzyklanma bildirýändiklerini tassykladylar. Şunuň bilen baglylykda, Tähranda geçirilýän Sammitiň gün tertibi barada aýtmak bilen, Türkmenistanyň we Russiýa Federasiýasynyň Prezidentleri durnukly ösüşiň möhüm şertleriniň biri bolan strategiki energetika pudagynda özara bähbitli halkara hyzmatdaşlygyny giňeltmek üçin netijeli gurallaryň döredilmeginiň möhümdigini nygtadylar. Şunda Bitarap Türkmenistanyň bu ulgamda öňe süren oňyn başlangyçlarynyň, şol sanda ählumumy energetika howpsuzlygyny üpjün etmäge gönükdirilen hem-de dünýä bileleşiginiň giň goldawyna we ykrarnamasyna eýe bolan başlangyçlarynyň ähmiýeti bellenildi.
Iki döwletiň Baştutanlary Hazar deňzi bilen baglanyşykly meseleleri, hususan-da, onuň tutuş giňişliginde howpsuzlygy üpjün etmek meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar.
Türkmenistanyň Prezidentiniň belleýşi ýaly, geljek ýylda Gazagystanda Hazarýaka döwletleriniň baştutanlarynyň nobatdaky sammati geçiriler. Şunda milli Liderimiz gazagystanly kärdeşlerimiziň Hazar deňziniň üstünden uçuşlaryň howpsuzlygyny üpjün etmek meselesi boýunça biynjalyk bolýandyklaryna ünsi çekdi, muňa olaryň türkmen awiadispetçer gulluklaryna yzygiderli ýüz tutýandyklary hem şaýatlyk edýär. Şunuň bilen baglylykda gazagystanly kärdeşlerimiz Hazaryň üstünden raýat ýolagçy we ýük uçarlarynyň uçuşlary üçin howpsuzlyk şertlerini döretmegiň zerurdygy baradaky haýyş bilen ýüz tutýarlar.
Türkmen Lideri şu ýyl Türkmenistanyň Bitaraplygyň 20 ýyllygyny belleýändigini aýdyp, öz russiýaly kärdeşine ýurdumyza gelip görmegi we bu şanly senä bagyşlanyp şu ýylyň dekabr aýynda Aşgabatda geçiriljek dabaraly çärelere, şol sanda ýokary derejeli Halkara maslahatyna gatnaşmaga ýene bir gezek çagyrdy. Mälim bolş ýaly, Türkmenistan dünýäde hemişelik bitaraplyk hukuk derejesi Birleşen Milletler Guramasy tarapyndan ykrar edilen ýek-etäk döwletdir, munuň özi BMG-nyň Baş Assambleýasynyň degişlilikde, 1995-nji we 2015-nji ýyllarda kabul edilen iki rezolýusyýasynda öz beýanyny tapdy.
Çakylyk üçin hoşallyk bildirip hem-de öňde boljak baýramçylyk dabaralarynyň ähmiýetini belläp, Russiýanyň baştutany Russiýa Federasiýasynyň sebitde parahatçylygy we durnuklylygy saklamagyň möhüm şerti hökmünde çykyş edýän Türkmenstanyň bitaraplyk hukuk derejesine uly hormat goýýandygyny nygtady.
Duşuşygyň ahyrynda Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Wladimir Putin türkmen-rus gatnaşyklarynyň gadymdan gelýän dostluk ýörelgelerine we taraplaryň erk-islegine esaslanýan gatnaşyklaryň mundan beýläk-de ösdüriljekdigine, täze mazmun bilen baýlaşdyryljakdygyna ynam bildirip, Türkmenistanyň we Russiýa Federasiýasynyň halklaryna iň gowy arzuwlaryny beýan etdiler.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
— Nurýagdy, söhbetdeşligimizi ýylyň parlak ýyldyzyny has ýakyndan tanamakdan başlaýalyň!
— Örän adaty tertjimehalym bar. 1988-nji ýylyň 27-nji fewralynda Aşgabat şäherini etekläp oturan Gökje obasynda doguldym. Häzir Türkmen döwlet medeniýet institutynyň medeni miras fakultetiniň üçünji ýyl talyby. Maşgalaly, iki oglum, bir gyzym bar.
— Aýdym-saz sungatyna gelmegiňiz nämeden başlandy?
— Elbetde, höwesden. Kakam Sapardurdy Rejebow medeniýet işgäridi. Ol meniň bu jadyly sungata gelmegime ilkinji bolup uly itergi beren ynsandyr. Entek mekdepde okaýarkam, ilkinji aýdymlarymy ýerine ýetirip başlapdym. 5-nji synpda okaýarkam bolsa, «Garaşsyzlygyň merjen däneleri» aýdym-saz festiwalynda üstünlikli çykyş etmek miýesser edipdi. Galyberse, meni bu sungata ugrukdyran ilkinji halypamy — Öwez Tatowy hem uly hormat bilen ýatlap geçmek isleýärdi. Halypam ol wagtlar obamyzdaky orta mekdepde aýdym-saz mugallymy bolup işleýärdi.
— Ýalňyşmaýan bolsak, «Ýylyň parlak ýyldyzy» bäsleşiginde geçen ýyllarda hem tejribäňiz bardy.
— Hawa, bu bäsleşikde 2012-nji ýyldan bäri üstünlikli çykyş etmek nesip edip gelýär. Şol ýylda ikinji, 2013-nji ýylda birinji orna mynasyp bolupdym. Geçen ýyl bolsa jemleýji tapgyra çykan 10 aýdymçynyň arasyna goşulypdym. Ildeşlerimiziň gyzgyn goldawy bilen, «Bitaraplyk we parahatçylyk» ýylynda «Ýylyň parlak ýykldyzy» diýen hormatly ada mynayp bolmagym meniň üçin belent mertebedir.
— Jemleýji tapgyryň şertleri barada ýeňijiniň öz dilinden eşitmek hem gyzykly.
— Jemleýji şertde gatnaşyjylar iki aýdymy ýerine ýetirdiler. Olaryň birinji sazly, ikinjisi sazsyz. Men «Geregim» atly söýgi aýdymyny sazly, ajaýyp durmuşymyzy wasp edýän «Türkmen ilim bagtyýar» atly aýdymy bolsa sazsyz ýerine ýetirdim. Aýdymlara halypalardan ybarat eminlerimiz hem, tomaşaçylarymyz hem mynasyp baha berdiler. Pursatdan peýdalanyp, men bäsleşikde ýeňiji bolan beýleki sungat işgärlerini hem gyzgyn gutlaýaryn. Höwri kän bolsun, mähriban kärdeşler!
— Şeýlelikde, sizem «Ýylyň parlak ýyldyzy» diýen ada mynasyp bolan az sanly aýdymçylaryň hataryna goşuldyňyz. Bu üstünlik siziň talyp ýyllaryňyzdaky, aslynda sungat bilen bagly tutuş ykbalyňyzdaky iň ajaýyp pursatlaryň biri bolan bolsa gerek.
— Elbetde. Bu bäsleşik aýdym-saz sungatynyň wekillerini täze gözleglere, has yhlasly zähmet çekmäge ruhlandyrýar. Nesip bolsa, bu ada mynasyp bolmak we ýurdumyzyň aýdym-saz sungatyny mundan beýläk hem belende galdyrmak üçin yhlasymy gaýgyrmaryn.
— Gysgajyk söhbetdeşligimiziň ahyrynda Nurýagdy Rejebow hakynda ýene käbir zatlary bilmek isleýäris.
— Baş üstüne!
— Siz, köplenç, köne aýdymlary, köne diýenimizde geçen asyryň togsanynjy ýyllarynda döredilen aýdymlary täzeden işlenen görnüşde ýerine ýetirýärsiňiz. Bu siziň özboluşly ýoluňyzmy ýa-da başga sebäp bilen düşündirip bolarmy?
— (Ýylgyrýar) Biz şol aýdymlar bilen ulaldyk, şol aýdymlar hem bizi bu jadyly sungata baglady. Şeýle bolansoň, bu gün ýatdan çykaňkyrlap barýan aýdymlary täzeden dikeltmek, olary täzeden diňlemek hemmämiz üçin hem ýakymly bolsa gerek.
— Täze aýdymlaryňyzyň ilkinji diňleýjisi kim?
— Gelnim. Onuň berýän düzedişleri meniň hem göwnüme jaý bolup barýar. Diýmek, ol diňleýjilikden kämilleşip, talapkär emine hem öwrülip barýan bolmaly (ýylgyrýar).
— Haýsy tagamy halaýanlygyňyzy hem biläýsek.
— Nireden näme iýip gelenem bolsam, öýde manty bişip duran bolsa ýüz öwrüp bilemok. Özüm bolsa diňe heýgenek çakyp bilýän diýsem, ýalňyş bolmasa gerek.
— Nurýagdy, eger aýdymçy bolmadyk bolsaňyz...
— Artist bolmaga synanşardym. «Ýaşlyk» we «Türkmen owazy» teleýaýlymlarynda käbir filmlerde surata düşmek maňa aýratyn ýakymly duýgulary bagyşlady.
— Siz Nurýagdy Rejebow bilen söhbetdeş bolan bolsaňyz, ýene näme sowal bererdiňiz?
— «Ýylyň parlak ýyldyzy» bäsleşiginde siziň üçin iň ýakymly pursat haýsy pursat boldy?» diýip sorardym (ýylgyrýar).
— Onda, size şol sowal.
— Ýeňiji yglan edilenden soňra, şahyr Kakamyrat Rejebowyň sözlerine döredilen «Arkadag» atly aýdymy ýerine ýetirdim. Bu aýdyma dabara gatnaşýan ähli kärdeşlerimiň, tomaşaçylaryň goşulyşmagy halkymyz üçin şeýle eşretleri döredip beren Gahryman Arkadagymyza alkyşymyz bolup ýaňlandy. Bu pursat meniň kalbyma ajaýyplygyň, belentligiň hut özi bolup doldy. Gursagymda Gahryman Prezidentimize, mähriban halkymyza bolan söýgim, borjum egsilmezdir. Goý, milli Liderimiziň başda durmagynda Türkmen döwletleriniň ösüşleri mundan beýläk hem dowamat dowam bolsun!
— Sag boluň! Täze ýyl gutlaglaryňyzy hem diňläýsek.
— Şu söhbetdeşligiň üsti bilen, «Türkmenportalyň» ähli okyjylaryny täze — 2016-njy ýyl bilen gyzgyn gutlaýaryn. Goý, Täze ýyl bagtyýarlyk döwrümiziň beýleki ýyllary ýaly, bedew batly ösüşleriň ýyly bolsun!


text:
Iňlis dili
Iňlis dili: Angliýanyň we Beýik Britaniýanyň resmi dili.
Iňlis dili (english, the english language) – angliýalylaryň dili (Angliýanyň we Beýik Britaniýanyň resmi dili), ABŞ-yň ýaşaýjylarynyň (otuz bir ştatynyň resmi dili), Irlandiýanyň, Kanadanyň we Malta (döwlet)nyň resmi iki diliniň biri, Awstraliýanyň we Täze Zelandiýanyň resmi dili. Ol Aziýanyň käbir döwletinde (Hindistan, Päkistan we beýlekiler) resmi dil hökmünde ulanylýar.
Hindi-ýewropa diller maşgalasynyň german diline degişli. Ene dili hökmünde ulanyjylaryň sany 410 milliona golaý, ikinji dili hökmünde gürleýänler hem 1 milliard töweregi. BMG-niň alty resmi we iş dilleriniň biri.
Şu diliň leksikasynyň 70 göterimi alynma sözlerdendir. Ýazuwy latyn elipbiýsiniň esasynda VII asyrdan bäri dowam edip gelýär. Dürs ýazuwynda däbe öwrülen ýazuw esasy orun eýeleýär.
Türkmenistanda iňlis dilini gysga wagtda öwrenip boljak okuw merkezleri hyzmat berýär. Bularyn hatarynda D. Azady adyndaky TDDI-nyň ýanyndaky "Dil" merkezi, Calicat, Gujurly Nesil, Päk Nesil, Zehinli Nesil, Altyn Göreç, Ysyk Çesmesi, Günbatar Sapagy.
Mazmuny
Dürs ýazuwy[üýtget | edit source]
Iňlis diliniň dürs ýazuwyny hindi-ýewropa diller maşgalasynyň arasynda öwrenmesi iň kyny hasaplanýar. Ol irki Galkynyş döwrüniň iňlis dilini şöhlelendirip, häzirki britaniýalylaryň, amerikalylaryň, awstraliýalylaryň we beýleki dili ulanyjylaryň gepleşik diline bütinleý gabat gelmeýär. Sözleriň hemmesi diýen ýaly başgaça ýazylyp, okalanda aýdylmaýar. Şunuň ýaly “okamagyň düzgüni” kadany bozmagyň ýokary göterimi bilen çäklendirilen bolup, nähili hem bolsa hakyky manysyna täsir ýetirýär. Bu dili öwrenýänleriň her biri täze sözüň ýazylyşyny we okalyşyny öwrenmeli bolýarlar. Şonuň üçin sözlüklerde her bir sözüň ýazylyşynyň usulyny görkezmek düzgüne giripdir.
Gadymy iňlis dili[üýtget | edit source]
Häzirki zaman iňlis diliniň düýbüni tutanlar – german taýpalary angllar, sakslar we ýutlar bolup, V asyryň ortalarynda Britan adalaryna göçüp gelipdirler. Şu döwürde olaryň dilleri nemes we frisleriňkä ýakyn bolupdyr we ol özüniň soňky ösüşinde, beýleki german dillerinden arasyny açypdyr. Gadymy iňlis dili bolan, anglo–sakson dili (köp sanly barlag geçirijiler gadymy iňlis dili hasaplaýarlar) az özgerişe sezewar bolupdyr.
Angl-sakslar Beýik Britaniýa göçüp gelip, ýerli ýaşaýjylar – keltlere garşy göreş alyp barypdyrlar. Keltler bilen bu baglanyşyk gadymy iňlis diliniň gurluşyna we onuň sözlerine täsir etmändir diýen ýalydyr. Keltleriň gadymy iňlis diline şeýle gowşak täsirini, anglo-sakslar bilen deňeşdireniňde, kelt medeniýetiniň gowşak bolanlygy bilen teswirlenýär. Britaniýada rimlileriň täsiri gaty uly bolupdyr. Latyn sözleri gadymy iňlis diline birnäçe tapgyrlarda giripdir. Birinjiden, latyn dilinden alnan sözleriň bir bölegini Ýewropanyň demirgazyk sebitleriniň german dilli ilaty olaryň heniz Britan adalaryna göçüp barmazyndan ozal, kabul edipdirler. Latyn sözleriniň ýene-de bir bölegi hristianlygyň Britaniýa aralaşan döwrüne degişlidir.
Orta asyr iňlis dili[üýtget | edit source]
Iňlis diliniň indiki ösüş tapgyry 1066 ýyldan 1485-nji ýyllara çenli aralygy öz içine alýar. 1066-njy ýylda gadymy norman – fransuz şiwesinde gürleýän normanlaryň gelmegi bilen iňlis dili täze leksika gatlagyna eýe bolupdyr. Uzak wagtlap norman-fransuz dili Angliýada buthana we ýokary synpyň dolandyryş dili bolmagynda galýar.
Norman - fransuz dili 1385-nji ýylda ýatyrylyp, iňlis dili ulanyşa girizilýär. 1483-nji ýylda parlament kanunlary iňlis dilinde neşir edilmäge başlaýar. Iňlis diliniň esasy german dili bolsa-da ol öz düzümine gadymy fransuz dilininiň ägirt yly möçberdäki sözlerini girizipdir we bu ýagdaý dil garyşyklygyna alyp barypdyr. Gadymy fransuz sözleriniň aralaşma prosesi takmynan 1200-nji ýyldan tä orta asyr iňlis dili döwrüniň ahyryna çenli dowam edipdir. Bu ýagdaý 1250-1400 ýyllar aralygynda ýokary derejä baryp ýetýär.
Täze iňlis diliniň döwri[üýtget | edit source]
Häzirki zaman Angliýanyň iňlis diliniň ösüş döwri XV asyryň ahyrlaryndan başlaýar. Kitap neşir etmegiň ösmegi we kitaplaryň giňden ýaýradylmagy bilen kitap diliniň kadalarynda durnuklaşma bolup geçýär we fonetika we gepleşik dili özgerip başlaýar.
Iňlis dilinde köp sanly şiweler bar. Beýik Britaniýada olaryň görnüşleri Amereka garanyňda, has köp bolup, XX asyryň ortalaryna çenli orta atlantik (Mid-Atlantic) şiwesi esasy edebiýat kadasy bolupdyr.
Iňlis dilini we beýleki giňden ýaýran dilleri ulanyjylaryň takyk sanyny kesgitlemek ýeňil däl. Dürli çeşmeler iňlis dilini ulanýanlaryň sanyny dünýäde ikinji we dördünji ýere çenli aralykda goýýarlar. Birinji ýeri iki esse arany açyp, hytaý dili eýeleýär. Daşary ýurt dili hökmünde iňlis dilini bilýänleriň sany hakdaky maglumatlar aýdyňlaşdyrylýar. Bu barada 600 milliondan tä 1,2 milliarda çenli aralykdaky sanlar agzalýar.
Iňlis dili ýüzýyllyklaryň dowamynda Ýerde iň köp ulanylan dilleriň biri. Oňa Beýik Britaniýanyň alyp baran syýasaty, esasan hem Demirgazyk Amerikada we Awstraliýada alyp baran syýasatlary ýardam beripdir.
Ikinji jahan urşundan soňra iňlis diliniň ähmiýeti has artdy. Häzirki wagtda döwürleýin we döwürleýin däl neşirler, telewideniýa, kino, radio, kitaphana fondlary, iňlis Internet sektory we beýleki çeşmelerden ybarat iňlis dilindäki maglumatlar giňişligine, möçberine we mazmunyna görä, deňsiz – taýsyzdyr. Iňlis dilinde ägirt uly möçberde çeper we ylmy – tehniki edebiýatlar ýazylan. Tehniki, tehnologik, patent resminamalary, ylmy eserler köplenç iňlis dilinde ýazylyp, soňra beýleki dillere terjime edilipdir. Bularyň ählisi iňlis dilini dünýäde aragatnaşygynyň mühüm serişdesine öwürýär.
Daşarky çykgytlar[üýtget | edit source]
- [1] (Türkmen dili-Iňlis dili sözlük)/(English-Turkmen Dictionary)
- [2] Iňlis dili-Türkmen dili sözlük
- Collection of English bilingual dictionaries
- dict.org
- English language word roots, prefixes and suffixes (affixes) dictionary
- Merriam-Webster's online dictionary
- Macquarie Dictionary Online


text:
Baş muzeýde açylan sergi Beýik Ýüpek ýolunyň taryhyna bagyşlanýar
Döwlet muzeýinde Beýik Ýüpek ýolunyň täsinligini görkezýän taryhy-medeni raritetler we eksponatlar bilen tanyşdyrýan tematiki sergi açyldy. Serginiň esasy ähmiýetli bölegi- halynyň öňündäki tekjede Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Türkmenistan—Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” atly kitaby, şeýle hem ýurdumyzyň kartasy şekillendirilen daş münberde kiçi heýkeller goýlupdyr.
Milli mirasyň şanly mirasy, tutuş taryhyň dowamynda türkmenleriň hemrasy bolan nepis türkmen halylaryny, inçebil ahal-teke bedewleriniň, berdaşly düýäniň we wepaly alabaýyň şekillerini özünde jemleýän joşgunly manzar eýýamlaryň dowamatlylygyny we halkymyzyň ata-baba däplere ygrarlylygyny aňladýar.
Nusaý, Abiwerd, Sarags, Merw, Dehistan, Könürgenç, Amul ýaly gadymy türkmen şäherleriniň üstünden geçen Beýik Ýüpek ýoly olaryň iri söwda we senetçilik merkezlerine öwrülmegine getiripdir. Muzeý hünärmenleri şol döwürdäki ýagdaýy we türkmenleriň adaty durmuş şertlerini görkezýän etnografik kompozisiýalaryň ikisini teklip edýärler.
Sergide jöwzaly çölüň uzak we agyr ýollarynda ygtybarly ulag bolan berdaşly düýeleriň şekili köp goýlupdyr. “Çöl çämisiniň” köpsanly heýkelleri, şeýle hem Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşen ýurtlaryň we halkaryň ýakynlygyny aňladýan düýe kerweni şekillendirilen manzarly halylar hem-de suratlar bu ýere gelenleriň ünsüni özüne çekýär.
Söwda kerwenleriniň geçen ýollarynda kerwensaraýlar gurlupdyr, olaryň köpüsi binagärlik sungatynyň naýbaşy eserlerine öwrülipdir. Arheologik gazuw-agtaryş işleri wagty tapylan adam eliniň hünäriniň nusgalary haryt, bilim we tehnologiýalar alşygy netijesinde kämil derejä ýeten senetçiligiň ösüşiň ýokary gatlagyna galanlygyna şaýatlyk edýär. Gadymy binagärlik sungatynyň saklanyp galan ýadygärlikleri häli-häzirem gurluşynyňdyr bezegleriniň kämilligi bilen göreni haýran edýär. Serginiň bölümleriniň biri özboluşly binagärlik eserleri, şeýle hem küýzegärlik önümleri we zenanlaryň şaý-sepleri bilen tanyşdyrýar.
Beýik Ýüpek ýoly diňe bir Gündogar bilen Günbatary birleşdiren ummasyz söwda ýoly bolman, eýsem halkara ykdysady, syýasy, tehnologik we medeni özara gatnaşyklara ýol açan, halklaryň köpüsini ýakynlaşdyryp, ösüşe kuwwatly itergi beren ýoldur, muny şu sergi hem aýdyň görkezýär. Siwilizasiýalaryň çatrygynda ýerleşen, öz taryhyna we däp-dessurlaryna sarpa goýýan Türkmenistan hem häzirki gatnaşyklar ulgamynda döwletara özara hereketiň möhüm bölegi bolup çykyş edýär.


text:
Duşenbe güni, 4-nji dekabrda 7:54 wagta çenli ýagdaýda «Brent» söwda belgili nebitiň fewraldaky fýuçersleriniň bahasy 36 sent (0,6 göterim) aşaklap, barreli – 63,37 dollara deň boldy. WTI söwda belgili nebitiň ýanwardaky şertnamasynyň bahasy 44 sent (0,75 göterim) arzanlap, barreli 57,92 dollara deň boldy, diýip rus Nebitgaz habarlar agentigi habar berýär.
1-nji dekabrdaky söwdalaryň netijeleri boýunça «Brent» söwda belgili nebitiň fewraldaky fýuçersleriniň bahasy Londondaky ICE Futures biržasynda 1,10 dollar (1,8 göterim) ýokarlanyp, barreli – 63,73 dollara deň boldy.
WTI söwda belgili nebitiň ýanwardaky şertnamasynyň bahasy Nýu-Ýorkdaky NYMEX haryt biržasynda 0,96 dollar (1,7 göterim) ýokarlanyp, barreli 58,36 dollara deň boldy, diýip Finmarket habar berýär.


text:
7 Eylül 2015 Pazartesi
Daşary Ýurtly Diplomatlar Biziň Ýurdumyzyň Bitaraplyk Tejribesini Öwrenýärler
Türkmen paýtagtynda “Bitarap Türkmenistanyň 20 ýylda ýeten sepgitleri” atly daşary ýurtly ýaş diplomatlar üçin ýörite okuw öz işine başlady.
Bu çäre biziň ýurdumyzda ilkinji gezek geçirilýär. Ol şu ýyl bellenilýän şanly senä-Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk derejesini almagynyň 20 ýyllygyna bagyşlanyp geçirilýär. Çäre Garaşsyz Bitarap Türkmenistanyň 2013-2017-nji ýyllar üçin daşary syýasat konsepsiýasyna laýyklykda geçirilýär. Konsepsiýanyň esasy ugry hemme daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen deňhukukly we birek-biregi hormatlamak esasynda netijeli özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmek bolup durýar.
Şunuň bilen birlikde daşary ýurtly ýaş diplomatlar üçin okuwlaryň guralmagynyň özi—örän nusga alarlykly bolup durýar hem-de Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda yzygiderli durmuşa geçirilýän parahatçylyk, hoşniýetli goňşuçylyk we ählumumy ösüş syýasaty netijesinde, soňky ýyllarda ýokary halkara abraýyny gazanan Garaşsyz, Bitarap Türkmen döwletiniň ösüşine dünýä ýüzünde örän uly gyzyklanma bildirilýändigine şaýatlyk edýär.
Häzirki döwürde ýurdumyzyň dünýäniň köp döwletleri bilen işjeň syýasy gepleşikleri, özara bähbitli söwda-ykdysady aragatnaşyklary we netijeli medeni-ynsanperwer gatnaşyklary üstünlikli ösdürýändiginiň şaýady bolýarys. Türkmenistanyň daşary syýasat doktrinasy dünýäde giň goldawdan peýdalanýar hem-de soňky 20 ýylyň dowamynda emele gelen we iş ýüzünde özüniň netijeliligini görkezen Bitaraplygyň esasy ýörelgelerine daýanýar.
Türkmenistana gelýän dürli derejeli daşary ýurt wekiliýetleriň sanynyň artmagy, ýurtda dünýäniň ähli künjeklerinden bolan wekilleriň gelmegi, daşary işler ministrlikleriniň arasyndaky maslahatlaryň, hökümetara toparlaryň mejlisleriniň, şeýle hem halkara konferensiýalarynyň, forumlarynyň okuw-maslahatlarynyň we beýleki çäreleriň yzygiderli geçirilmegi, daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen işjeň gatnaşyklaryň ösýändiginiň aýdyň görkezijisi bolup durýar.
Muňa mysal hökmünde şu gün Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde açylan, Hindistanyň, Türkiýäniň, Pakistanyň, Mongoliýanyň, Azerbaýjanyň, Ermenistanyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň we Täjigistanyň daşary syýasat edaralaryndan wekilleriň gatnaşmagynda geçirilýän ýaş diplomatlaryň okuwyny görkezmek bolar.
Çäräniň açylyşynda hemişelik Bitaraplyk doktrinasyny durmuşa geçirmegiň ähmiýeti nygtaldy. Bellenilişi ýaly, Türkmenistanda 2015-nji ýylyň Bitaraplyk we Parahatçylyk Ýyly diýlip yglan edilmegi ýöne ýerden däldir. Türkmen döwleti üçin bu iki düşünje biri-biri bilen aýrylmaz baglanyşyklydyr. Çünki, ýurdumyzyň Bitaraplyk syýasaty ilki bilen parahatçylyga, hoşniýetli goňşuçylyga, dünýäniň ähli döwletleri we halklary bilen dostluga we özara düşünişmeklige esaslanýar.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Bitaraplygyň türkmen halkynyň diňe baýlygy we taryhy üstünligi, biziň daşary syýasatymyzyň esasyny düzmek bilen çäklenmän, eýsem, sebitdäki ýagdaýlaryň ösüşiniň möhüm we netijeli şerti, häzirki döwrüň global durnuklylygynyň we howpsuzlygynyň ähmiýetli we aýrylmaz bölegi bolup durýandygy barada aýdan sözleri mysal getirildi.
Daşary işler ministrliginde, Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklar institutynda, Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetinde, Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýada öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkezinde, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Demokratiýa we adam hukuklary baradaky Türkmen milli institutynda, Türkmenistanyň Strategik meýilnamalaşdyryş we ykdysady ösüş institutynda geçiriljek daşary ýurtly ýaş diplomatlar üçin okuw sapaklarynyň we çykyşlarynyň özenini, esasan Bitaraplyk düşünjesi düzýär.
Okuw sapaklarynyň diňleýjileri ýurdumyzyň iň täze taryhy, Garaşsyz Türkmenistan döwletiniň daşary syýasatynyň dürli ugurlary, türkmen bitaraplygynyň taryhy, syýasy, hukuk esaslary, türkmen diplomatiýa gullugynyň aýratynlyklary we Türkmenistanda diplomatiýa işgärleriniň taýýarlanyşynyň özboluşlylygy bilen tanşarlar. Ýaş diplomatlar Merkezi Aziýada öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň işi hakynda hem düşünje alarlar. Okuw sapaklary ýaş hünärmenlere halkara we sebit durmuşynyň wajyp meseleleri barada peýdaly çekişmeleri geçirmäge mümkinçilik berer.
Okuwlaryň, “tegelek stollaryň” gidişinde Türkmenistanyň Bitaraplyk syýasatynyň ýurduň durmuş-ykdysady taýdan ösüşine we dünýä ýurtlarynyň ýakynlaşmaklaryna hemmetaraplaýyn oňyn täsiri seljeriler, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň dünýä ýüzünde parahatçylygy üpjün etmek we ýer ýüzünde ýaşaýan her bir adamyň mynasyp ömür sürmeginiň hatyrasyna ählumumy ösüşe gönükdirilen ynsanperwer başlangyçlary babatda düýpli ösüşiň meselelerini çözmeklige täzeçe çemeleşmeler hödürleniler.
Sapak bermek we okuw geçmek üçin tejribeli türkmen diplomatlary, ilçileri we alymlary çagyryldy. Okuwyň çäklerinde diňleýjiler türkmen kärdeşleri bilen duşuşyklary we tanyşdyrylyş çärelerini geçirerler, Özleriniň hünär bilimlerini we tejribelerini paýlaşarlar. Şeýle hem okuwa gatnaşyjylaryň Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň talyplary bilen bilelikde sport çärelerine gatnaşmaklygy göz öňünde tutulýar.
Medeni meýilnama okuwlaryň aýrylmaz bölegi bolup durýar. Bu meýilnama laýyklykda myhmanlar Aşgabadyň gözel ýerlerine, ýadygärliklerine , muzeýlerine aýlanarlar. Ak mermere beslenen türkmen paýtagtynyň häzirki güni, türkmen halkynyň baý taryhy-medeni mirasy we däp-dessurlary bilen tanşarlar.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Türkmenistan bilen Azerbaýjanyň wekiliýeti möhüm pudaklar boýunça hyzmatdaşlygy ösdürmegiň esasy ugurlaryny kesgitlediler
Türkmenbaşy şäherinde iki ýurduň wekiliýetleriniň derejesinde geçirilen iş duşuşygynda hem türkmen-azerbaýjan hyzmatdaşlygynyň meseleleri öz beýanyny tapdy. Duşuşygyň gün tertibine möhüm pudaklar boýunça hyzmatdaşlygy ösdürmegiň esasy ugurlary girizildi.
Bellenilişi ýaly, Türkmenistan we Azerbaýjan kuwwatly serişde, ykdysady we ulag-aragatnaşyk mümkinçiliklerine eýedir. Olaryň iş ýüzünde durmuşa geçirilmegi ikitaraplaýyn bähbitlere, şeýle hem sebit we ählumumy derejelerde abadançylygyň we durnukly ösüşiň maksatlaryna laýyk gelýär. Şunuň bilen baglylykda, ýangyç-energetika pudagy we ulag ýaly strategik ulgamlarda netijeli hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmegiň mümkinçilikleri gyzyklanma bilen ara alnyp maslahatlaşyldy.
Türkmenistan we Azerbaýjan uglewodorod serişdeleriniň ägirt uly gorlaryna we häzirkizaman pudaklaýyn düzümlerine eýe bolmak bilen, energiýa serişdelerini dünýä bazarlaryna ibermegiň ugurlaryny diwersikiwasiýalaşdyrmak ýörelgelerine esaslanýan strategiýany durmuşa geçirýärler. Munuň özi netijeli hyzmatdaşlyga, bu ulgamda täze bilelikdäki taslamalara çykmaga giň mümkinçilikleri açýar.
Köp asyrylaryň dowamynda iki goňşy döwletleriň çäginden häzirki wagtda dikeldilmegine aýratyn ähmiýet berilýän Beýik Ýüpek ýoly geçipdir. Şunuň bilen baglylykda, ulaglaryň dürli görnüşlerini, hususan-da, suw we demir ýol ulagynyň, şeýle hem iki ýurduň deňiz portlarynyň mümkinçiliklerini herekete girizmek bilen halkara ähmiýetli üstaşyr ulag geçelgelerini we logistika merkezlerini döretmek boýunça iri taslamalaryň durmuşa geçirilişine uly ähmiýet berilýär. Bu ýerde hem geosyýasy we geoykdysady nukdaýnazarlardan Türkmenistan we Azerbaýjan örän bähbitli mümkinçiliklere eýedirler.
Bellenilişi ýaly, ýokary we hökümetara derejelerde gazanylan ikitaraplaýyn ylalaşyklary yzygiderli durmuşa geçirmek, şeýle hem ugurdaş düzümleriň we işewür toparlaryň ugurlarynda gatnaşyklary alyp barmak netijeli ykdysady hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge, özara bähbitli söwda dolanyşygynyň möçberlerini artdyrmaga we ugurlaryny köpeltmäge, maýa goýum işjeňligini höweslendirmäge, tutuşlygyna alanyňda bolsa, türkmen we azerbaýjan hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmaga hyzmat eder.
Şunuň bilen baglylykda, geçen ýylyň 8-nji awgustynda türkmen Lideriniň Bakuwa resmi saparynyň barşynda Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Ylham Alyýew tarapyndan gol çekilen Türkmenistanyň we Azerbaýjan Respublikasynyň arasyndaky strategiki hyzmatdaşlyk haklyndaky Jarnamanyň taryhy ähmiýeti nygtaldy. Bu möhüm resminama taraplaryň üýtgewsiz gyzyklanmasyny we dostlugyň hem-de hoşniýetli goňşuçylygyň bozulmaz gatnaşyklaryny, deňhukuklylyk we netijelilik ýörelgelerine, ikitaraplaýyn hoşniýetli erke daýanýan netijeli gatnaşyklaryň mundan beýläk-de hemmetaraplaýyn ösdürilmegini tassyklap, döwletara gatnaşyklaryň ýyl ýazgysynda täze tapgyry açdy.
Şu günüň özünde türkmen wekiliýetiniň agzalary azerbaýjan kärdeşleri bilen duşuşyklary geçirdiler. Olaryň barşynda aýry-aýry pudaklar we ulgamlar boýunça özara bähbitli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmegiň ileri tutulýan ugurlaryna garaldy we anyklaşdyryldy.


text:
Mustafa Çokaý
Mustafa Çokaý 1889-njy ýylyň 25-nji dekabrynda günorta Gazagystanyň öňki Ak meçet, soňraky Gyzyl Orda şäheriniň golaýyndaky Narşoky gyşlagynda, gurply hem abraýly adamyň maşgalasynda dünýä indi. Ol üç erkek doganyň ortanjysy bolupdyr. Çaga wagtyna oba mekdebinde, oglanlyk hem ýetginjeklik ýyllarynda Daşkentdäki Türküstan çagalarynyň gimnaziýasynda gowy bilim alypdyr. Soňra Peterburg uniwersitetiniň ýuridiki fakultetini tamamlapdyr.
Onuň gimnaziýa hem studentlik ýyllary örän dartgynly döwre, syýasy çaknyşyklaryň dowam edýän wagtyna gabat gelýär. Şol döwürde Günbatarda 1-nji Jahan urşy-da barýardy. Aýratyn-da, 17-nji ýylyň başynda bolup geçen Fewral rewolýusiýasyny Mustafa Çokaý ýakyndan synlapdyr. Şol rewolýusiýanyň yz ýany Orsýetde döredilen Wagtlaýyn hökümete giren we soňra onuň ýolbaşçysy bolan Aleksandr Kerenskini ýakyndan tanapdyr. Öz wagtynda A.F. Kerenskiý hem Daşkent gimnaziýasynda okan ekeni.
Şol syýasy hereketler, Orsýetde bolýan özgerişlikler hem onuň baknalygyndaky Türküstan halkynyň agyr sosial ýagdaýy Mustafa Çokaýyň syýasy garaýyşlarynyň kämilleşmegine güýçli täsir edipdir. Ol öz döwrüniň öňdebaryjy hem tanymal şahslarynyň ençemesi bilen duşuşypdyr, olar bilen pikir alşypdyr. Onuň esasy maksady Türküstany Russiýanyň kolonial zulumyndan halas etmek bolupdyr. Sebäbi Türküstan öz dürli etniki düzümi, öňki ýaşap gelen taryhy şertleri, dini ynanjy hem sosial-ykdysady ýagdaýy babatynda, Orsýetden düýpli tapawutlanypdyr.
Mustafa Çokaýyň aýtmagy boýunça, Türküstanda halk synpy gatlaga bölünmändir we olaryň arasynda synpy çaknaşyk bolmandyr. Şonuň üçin ykdysady maksat bilen geçiriljek reformalara syýasy gatlagyň arasyndaky barlyşyksyz göreş hökmünde däl-de, ýerli şertlere görä çemeleşmelidigini öňe sürüpdir. Ol bu ugurda owaly bilen rus kolonial süteminden dynmagy esasy şert saýypdyr. Ol bu ugurda ýaş türküstanlylar hem beýleki progressiw pikirli toparlar bilen ýakyn aragatnaşykda bolupdyr. Ol Russiýada amala aşýan syýasy özgerişlikleriň hiç biriniň, şol sanda Wagtlaýyn hökümetiň hem, Bolşewikleriňem Türküstanyň halkyna milli azatlyk bermejegine göz ýetiripdir. Şeýlelikde, 1917-nji ýylda Türküstan musulman komitetiniň agzasy, soňra onuň başlygy bolupdyr.
Mustafa Çokaý 1917-nji ýylyň noýabrynda döredilen Türküstan awtonomiýasynyň agzalygyna saýlanýar. 1917-nji ýylyň 10-njy dekabrynda Türküstan awtonomiýasy jar edilýär. Wagtlaýyn hökümetiň düzümine ýerli milletleriň ählisinden wekiller, şol sanda musulman däl milletlerden hem wekiller girýär. Hökümeti dolandyrmak işi Mustafa Çokaýa tabşyrylýar.
Türküstan awtonomiýasyny Merkezi Aziýadaky ähli milletler goldapdyrlar. Türküstan awtonomiýasy bary-ýogy 64 gün ýaşap bilipdir. Bu awtonomiýa 1918-nji ýylyň 13-nji fewralynda Gyzyl Goşun tarapyndan wagşylarça basylyp ýatyrylýar. Şondan soň Mustafa Çokaýyň durmuşynda sergezdançylykly döwür başlanýar.
Fransiýada ýaşamaly bolýar
Mustafa Çokaý Orsýetiň dürli şäherlerinde, az wagtlyk Kawkazda, Türkiýede, soňra Fransiýada ýaşamaly we işlemeli bolýar. 1919-njy ýylyň başynda Krasnowodskide hem Aşgabatda bolup görüpdir. Örän sowatly hem düşünjeli bu ynsan öz ene dili bilen birlikde çagataý dilini göwy özleşdiripdir. Türk dilinde erkin ýazmagy hem gürlemegi başarypdyr. Rus dili onuň ikinji ene dili ýaly bolupdyr. Fransuz hem iňlis dillerini bilipdir. Şol bilimi oňa dürli dillerde makalalar ýazmaga hem örän abraýly tribunalarda çykyş etmäge şert döredipdir.
Mustafa Çokaý Fransiýada ýaşan döwründe “Ýaş Türküstan” žurnalyny esaslandyrýar. Mustafa Çokaýyň ýiti sözi, yzygiderli çykyşy hökümet başynda oturan bolşewikleri (kommunistleri) Türküstanyň halky, olaryň maddy hal-ýagdaýy barada alada etmäge mejbur edipdir. Iňlis dilinde ýazan “Türküstanda basmaçylyk hereketi” atly uly göwrümli maklasynda türkmen halkynyň watançy ogly Jüneýit han – Gurbanmämmet serdar barada giňişleýin maglumat beripdir.


text:
Yragyň demirgazygyna harby howa operasiýasy guraldy
Türk harby howa güýçleriniň Yragyň demirgazygyndakyy Zap etrabyna guran operasiýasynda 3 terrorçy ýok edildi
Baş ştabdan berilen maglumatda Zat etrabynyň serhetýakasyndaky serhet galalaryna we bazalara hüjüm guramaga taýarlyk görýandigi anyklanan ekstremist terror guramasynyň agzalarynyň anyklanandygy nygtalýar.
Maglumatda Harby howa güýçlerine degişli harby uçarlar tarapyndan sebite guralan operasiýada 3 terrorçynyň ýok edilendigi, bir sany gowagyň we iki sany awtomatiki ýarag pozisiýasynyň hatardan çykarylandygy mälim edilýär.


text:
Habarlaşmak üçin
Giriş we ekskursiýa petekleriň bahasy
Giriş tölegleri şu aşakdakylardan alynmaýar:
- Mekdebe çenli ýaşly çagalardan;
- Türkmenistanyň raýatlary bolan, Beýik Watançylyk urşuna gatnaşyjylardan, 1-nji we 2-nji topara degişli maýyplardan, pensionerlerden, Türkmenistanyň Milli Goşunynyň esgerlerinden, seržantlaryndan;
- Türkmenistanyň döwlet çeperçilik akademiýasynyň, Türkmen döwlet ýörite çeperçilik mekdebiniň, Türkmen döwlet medeniýet institutynyň “muzeý işi we medeni ýadygärlikleri goramak” hünäriniň talyplaryndan.
Bize nähili gelmeli ýa-da muzeýe görmäge gelýänler
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň görmäge gelýänler üçin Sişenbe gününden başga hepdäniň hemme günleri açyk.Iş wagty 10:00 – dan 17:00 çenli. Biziň muzeýimize indiki ulaglar bilen gelmek bolýar: №9; №19; №20; №34; №39; №42; №56.