text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama Ýewropa amal edýän saparyny ýatyryp, ýurduň Teksas ştatynyň Dallas şäherine dolanar. Dallasda “akýagyz adamlary öldürmegi” niýet edindendigini aýdan bir söweşiji bäş polisiýa ofiserini atyp öldüripdi.
Obama NATO-nyň Warşawadaky sammitinden soňra, 9-njy iýulda Ispaniýa sapar eder. Emma, Ak Tam Obamanyň öňümizdäki hepde Dallasa dolanyp bilmegi üçin, planlaşdyrylan çäreleriň ençemesiniň ýatyryljakdygyny mälim etdi.
Mundan owal, Obama ABŞ-nyň armiýasynyň rezerwisty Miheý Jonsonyň (Micah Johnson) polisiýa işgärlerini atmagyny “aýylgançlyk” diýip, atlandyrdy. Jonson ozal Owganystanda hem harby gulluk geçipdi.
Polisiýa tarapyndan öldürilmezinden ozal, Jonsonyň öýünde geçirilen barlaglarynyň netijesinde ýaraglar, ok-däriler we partladyjylary ýasamak üçin serişdeler tapyldy.
Polisiýa bilen geçirilen gepleşikleriň dowamynda, Jonson polisiýa işgärleriniň garaýagyz adamlary atmagy sebäpli gazaba münendigini, şol sebäpli hem ak adamlary nyşana alandygyny aýtdy. Şeýle-de ol özüniň ýeke hereket edendigini mälim etdi. Gepleşik synanyşyklaryndan soň, polisiýa Jonsony partladyjy serişdeleri bilen öldürdi.
8-nji iýulda ABŞ-nyň ýokary derejeli resmileri Jonsonyň dogurdan hem ýeke özüniň hereket eden bolmagynyň mümkindigini aýtdylar.
Şol bir wagtda, 8-nji iýulda Tennessee magistral ýolunyň ugrunda bir ýaragly adam hiç kimi saýgarmazdan ot açyp başlady. Polisiýanyň afro-amerikanlara garşy gazaply çäreleri sebäpli gaharlanandygyny aýdan bu adam, bir aýaly öldürdi, başga-da üç adamy ýaralady.
8-nji iýulda Missouride we Jorjiýada hem polisiýa ofiserlerine hüjüm edildi.
Jonson daşary ýurtdaky söweşiji toparlardan ruhlanmasa-da, ol özüniň Facebook hasabynda ABŞ-nyň öz içindäki garaýagyzlaryň käbir ýaragly, şol sanda “Gara babyrlar”, “Yslam milleti” ýaly toparlaryna duýgudaşlyk bildiripdir.
“Şübheli ak adamlara gaharynyň gelendigini aýtdy. Şübheli ak adamlary, esasan hem ak polisiýa ofiserlerini öldürmegi niýet edendidigini aýtdy” diýip, Dallasyň polisiýa başlygy Dawid Brown aýtdy.
Jonsonyň hüjümi ABŞ-da onsuz hem dartgynly bolmagyna galýan: jyns, ýarag we polisiýanyň zulumy ýaly meseleleri has-da tutaşdyrdy.
Şu hepdäniň başynda Minnesotada we Louisianada polisiýanyň akýagyz işgärleri garşylyk görkezen garaýagyz adamlary atyp öldüripdiler. Munuň netijesinde, ýurduň Dallas şäherinden başga sebitlerinde parahatçylykly protestler geçirilipdi.
Jonsonyň hüjüminiň netijesinde polisiýanyň başga-da ýedi ofiseri we parahat ilatdan iki adam ýaralanypdy.


c: text/html

text:
Ýokary derejedäki duşuşyklary geçirmek üçin ähli amatly şertler döredilen bu köşkler toplumynda daşary ýurtlaryň döwlet we hökümet baştutanlary hem-de dünýäniň dürli döwletlerinden Türkmenistana gelýän ilçiler kabul ediler. Bu köşkler toplumynda daşary ýurtlaryň ýokary derejeli delegasiýalarynyň birbada on dördüsiniň gatnaşmagynda köptaraplaýyn gepleşikleri geçirmäge mümkinçilik bar.
Mundan başga-da bu ýerde Ministrler Kabinetiniň hem-de Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisini geçirmäge niýetlenen otaglar bar. Köşkler toplumynda habarlary we gepleşikleri göni efire berip bilýän otaglar bolup, olarda habar beriş serişdeleriniň iň häzirki zaman ulgamy ornaşdyrylandyr.
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow “Oguzhan” köşkler toplumynyň açylyş dabarasynda, 18-nji maý.
Fransiýanyň «Buig» gurluşyk kompaniýasy tarapyndan bina edilen köşkler toplumynyň umumy bahasy 250 million ýewro diýlip aýdylýar. Paýtagtyň merkezinde gurlan bu gözel ymaratlaryň gurluşyk işleri üç ýyldan gowrak wagta çekdi.
“Oguzhan” köşkler toplumy Türkmenistanyň döwlet baştutanlarynyň üçünji rezidensiýasydyr. Ýurduň ozalky prezidenti Saparmyrat Nyýazow Garaşsyzlygyň ilkinji ýyllarynda Türkmenistan kompartiýasynyň Merkezi Komitetiniň binasynda oturyp, ýurdy dolandyrypdy. Ilat arasynda «Gupbaly jaý» ady bilen meşhurlyga eýe bolan ol bina geçen asyryň 50-nji ýyllarynyň başynda gurlupdy.
1997-nji ýylyň aprelinde «Buig» kompaniýasy Nyýazowyň buýurmasy bilen täze prezident köşgüni bina edýär. Bahasy 80 million dollar bolan ol köşge Saparmyrat Nyýazow «Türkmenbaşy köşgi» diýip at dakdyrýar. Emma 2006-njy ýylda Nyýazowyň aradan çykmagy bilen, «Türkmenbaşy köşgüniň» ady «Prezident köşgi» diýlip üýtgedilýär.
Täze bina edilen Türkmenistanyň prezidentiniň köşkler toplumy Oguzhanyň adyny göterýär. (Surat 18-nji maýda düşürilen)
“Oguzhan” köşkler toplumy ozalky Türkmenistan kompartiýasynyň Merkezi Komitetinden galan hem-de Saparmyrat Nyýazowyň «Buige» gurduran 80 million dollarlyk köşklerine ýanaşyk ýerde ýerleşýär.
Paýtagtyň merkezinde şeýle köp mukdarda binalar toplumynyň emele gelmegi aşgabatlylary gaty kyn ýagdaýda goýýar. Hususan-da awtoulaglylar bu babatda kösenýärler. Sebäbi paýtagtyň esasy köçeleriniň biri bolan Saparmyrat Türkmenbaşy şaýoly (ozalky Lenin prospekti) prezidentiň işe gelip-gidýän uçurlary irden we öýleden soň ýapylýar. Bu bolsa köçelerde awtomobil dykynlarynyň döremegine getirýär.
Köşkler toplumynyň tutýan meýdany gaty uly bolanlygy sebäpli, ol ýerlerde awtomobillere durmak gadagan. Şol sebäpden pyýada ýolagçylara köşkleriň töwereginde taksi tutmak üçin hiç hili mümkinçilik ýok.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
BMG 1990-njy ýyldan bäri dünýä derejesinde bäş ýaşyna ýetmedik çagalaryň ölüm derejesiniň iki esse peselendigini aýdýar.
Şol bir wagtda-da BMG-niň UNISEF çagalar fondunyň anna güni çap eden täze hasabatyna görä, geçen ýylda dünýäde 6.6 million çaga bäş ýaşyna ýetmän ýogalypdyr. Bu san dünýäde günde 18 million çaganyň aradan çykandygyny aňladýar.
Çaga ölüminiň iň ýokary derejesiniň Afrikada we Aziýada hasaba alynandygy habar berilýär. Bäş ýaşyna ýetmän ýogalan çagalaryň ýarysynyň Nigeriýadan, Kongodan, Hindistandan, Pakistandan we Hytaýdandygy aýdylýar.
BMG-ä görä, çaga ölümine ilkinji nobatda öýkençişmesi, içgeçme we gyzdyrma ýaly keseller sebäp bolupdyr.
Çaga ölüminiň derejesiniň ozalkysyna garanda peselmeginiň BMG-niň Müňýyllygyň ösüş maksatnamasynda göz öňünde tutulan maksatlara ýetmek üçin ýeterlik däldigi bellenýär. BMG eger global jemgyýetçiligi zerur çäreleri amala aşyrmasa 2015-2028-nji ýyllaryň aralygynda ýene 35 million çaganyň ýogalmagynyň ähtimaldygyny duýdurýar.


text:
Täjik-gyrgyz araçägindäki konfliktleri çözmek barada iki ýurduň arasyndaky gepleşikler Täjigistanyň demirgazyk etrapçasy Kaýrakkumda täzeden geçirildi.
Täjigistanyň premýer-ministriniň orunbasary Murodali Alimardon we onuň gyrgyz kärdeşi Abdyrahman Mamataliýew Täjigistanyň Gyrgyzystanyň territoriýasyndaky Woruh enklawynyň golaýynda bolan ýowuzlyklary bilelikdäki täjik-gyrgyz komissiýasynyň derňemegi barasynda ylalaşyga geldiler.
10-njy iýulda täjik-gyrgyz araçäginde asly täjigistanly bir adamyň öldürilmegine we başga-da ýedisiniň, şol sanda iki serhet gullukçysynyň ýaralanmagyna sebäp bolan wakany başlatmakda iki tarap hem birek-biregini aýypladylar.
Çaknyşyklardan gysga wagt soň, gyrgyz tarapy täjik serhet gullukçylarynyň wakadan soň, Gyrgyzystanyň territoriýasyna tarap minomýotlary we granatlary atandygyny öňe sürüpdiler.
Gyrgyz resmileri wakada bir serhet gullukçysynyň ýaralanandygyny we keselhana ýerleşdirilendigini aýtdylar.
Gyrgyzystan bilen Täjigistanyň arasynda Woruh enklawynyň töweregindäki serhet dawalary bilen baglanyşykly ençeme aý bäri dartgynlylyklar dowam edýär.


text:
Musulman ýurtlarynda Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň düzgüniniň hereketlerine garşy tankydy pikirler ýumruk ýassygyna öwrüldi. Gandöküşikligi togtatmaga çagyryş bilen Arap döwletleriniň Ligasy, şonuň ýaly-da, Saud Arabystany, Kuweýt, Bahreýn we Türkiýe çykyş etdi. Muňa seretmezden, hökümet goşunlarynyň diýdimzorlugy dowam edýär.
Arap döwletleriniň nägileligine hökümet goşunlary tarapyndan Siriýanyň iri şäherlerinde parahatçylykly ýörişleriň yzygiderli ýatyrylmagy sebäp boldy. Diňe geçen hepdäniň dowamynda 300 adamyň ganyna galyndy. Arap döwletleriniň ligasy beýanat çykardy. Onda Siriýadaky ýagdaý “alada döredýär” we “sütemleri günübirin togtatmaly” diýlip aýdylýar.
Arap döwletleriniň Ligasynyň şu beýanatyndan soň, Saud Arabystany maslahatlaşmak maksady bilen özüniň Damaskdaky ilçisini yzyna çagyrdy. “Al-Arabiýa” telekanaly boýunça çykyş etmek bilen Saud Arabystanynyň patyşasy Abdalla Siriýa bilen baglanyşykly gatnaşyklara ünsi çekip, ilçiniň yzyna çagyrylmagyny “taryhy waka” diýip atlandyrdy. Patyşa gandöküşikligi bes etmäge hem-de munuň soňy barada, ýurduň geljegi hakda oýlanmaga çagyrdy:
—Siriýanyň häkimiýetleri çalt we hemme taraplaýyn reformalary geçirmäge ukyply. Siriýanyň paýhasly ýoly saýlamaga mümkinçiligi bar, ýogsa-da ýurt bulam-bujarlygyň we tertipsizligiň girdabyna çolaşyp biler.
Synçylar patyşa Abdallanyň şunuň ýaly çykyşyndan soň Assad ozalkysyndanam beter çetleşdirilmä sezewar ediler diýip hasaplaýarlar. Emma mundan birnäçe aý ozal Saud Arabystany hökümete garşy çykyşlary basyp ýatyrmak üçin Bahreýne öz goşunlaryny iberipdi, şonuň ýaly-da, Müsüriň ozalky prezidenti Hosni Mubaregiň suda berilmegi baradaky karary tankyt edipdi.
Duşenbe güni Siriýada demonstrasiýalary basyp ýatyrmak boýunça hökümetiň alyp barýan çäreleriniň barşynda Kuweýt bilen Bahreýn hem özleriniň Siriýadaky ilçilerini yzyna çagyrdylar. Kuweýtiň daşary işler ministri Şeýh Mohammed al-Sabah Siriýadaky gandöküşikli wakalar bilen hiç kimiň ylalaşyp bilmejekdigini aýdyp, öz ilçileriniň bu ýagdaýlar bilen baglanyşykly konsultasiýa çagyrylandygyny mälim etdi.
Türkiýäniň daşary işler ministri Ahmet Dawutoglu (sagda) Siriýanyň prezidenti Başar al-Assad bilen duşuşýar, Damask, 9-njy awgust.
Siriýa häkimiýetleriniň hereketini Türkiýe-de ýazgardy. Ýekşenbe güni premýer-ministr Rejep Taýyp Erdogan öz ýurdunyň “sabyr-käsesiniň püre-pür bolandygyny we serhetleşýän döwletindäki bolup geçýän zatlary mundan beýläk diňe daşyndan synlap durup bilmejekdigini” aýdypdy. Habary sişenbe güni Damaska baran Türkiýäniň daşary işler ministri Ahmet Dawutoglu gowşurdy.
BMG-niň baştutany Ban Ki-mun hem parahatçylykly ýörişe gatnaşyjylaryň garşysyna harby güýjüň ulanylmagyny bes etmäge çagyrdy. Ol Siriýanyň prezidenti bilen telefon arkaly gürrüňdeş bolanynda ondan ynsanperwer guramalara kömek bermäge girişmäge rugsat bermegini haýyş etdi.
Muňa garamazdan, Siriýanyň baştutany “Hökümet reformalara girişdi” diýip, tekrarlamagyny dowam edýär. Assad bar günäni “ýaragly terrorçy toparlaryň” üstüne ýükleýär, harbylaryň-da asuda ilaty şolardan goraýandygyny aýdýar.
“7-nji awgustda Gün ýaşandan soň protestçileriň müňlerçesi Damaskyň, Hamanyň, Alepponyň, Latakiýanyň köçelerine çykdy” diýip, siriýaly aktiwistleriň topary habar berýär, bu topar protestleriň guramaçylary bolup çykyş etmek we pidalaryň hasabyny ýöretmek bilen meşgullanýar. Olaryň maglumatlaryna görä, diňe 7-nji awgustda Siriýanyň gündogar we merkezi çäginde 80 adam heläk bolupdyr, şolardan 50-si Siriýa häkimiýetleriniň Deýr-ez-Zur şäherinde başlanan harby hereketi mahaly öldürilipdir. 9-njy awgustda bolsa Siriýanyň Türkiýe bilen araçäkde ýerleşýän raýonlarynda hökümet goşunlary tarapyndan 30-a golaý protestçiniň öldürilendigi habar berildi.
Habar beriş serişdeleri pidalaryň sanyny juda azaldyp görkezýär, ýöne häzire çenli bu maglumatlary tassyklamak mümkin däl. Daşary ýurtlaryň habar beriş serişdeleriniň žurnalistlerine Siriýa barmak gadagan.
Siriýadaky wakalara musulman dünýäsiniň garaýşy barada Ýakyn Gündogar boýunça belli orsýetli ekspert, “Время новостей” gazetiniň halkara synçysy Ýelena Suponina Azatlyk Radiosynyň Rus gullugyna beren interwýusynda teswir berýär.
— Arap döwletleri Siriýanyň prezidenti Başar Al-Assad herhal wada beren reformalaryny durmuşa geçirer diýen umyt bilen uzak wagtlap dymyp gezdiler. Çünki ol gaty köp wadalar beripdi, Orsýet hem muňa bil baglady, hemmeler onuň beren wadalaryny “Haçan durmuşa geçirerkä?” diýip garaşdylar. Ýöne bu zatlara müňkürlik edýän kişiler mamla bolup çykdy. Olar Siriýanyň prezidenti ýagdaýy öz eline alyp biljek liderleriň derejesindäki adam däl diýip düşünýärdiler. Häzirki bolup geçýän wakalar onuň syýasy lider hökmünde ejizliginiň alamatydyr. Türkiýe üçin Siriýada bolup geçýän wakalar has wajypdyr, sebäbi Siriýa onuň ýakyn goňşusy. Mundan birnäçe hepde ozal Türkiýe özüniň howpsuz ara zolagyny döretmäge ýagdaýynyň bardygyny habar berdi. Şol arazolagyň Siriýanyň territoriýasynyň bir bölegini-de öz içine almagy mümkin. Türkiýäniň metbugatynda peýda bolan şeýle habarlary Siriýanyň häkimiýetleri örän janyýangynlylyk bilen kabul etdiler. Türkler öz ýurdunda Siriýanyň oppozisiýasyny penalaýarlar. Ýöne olaryň diplomatiýany-da goldan bermeýändiklerini hakykatyň hatyrasyna aýtmak gerek: olar Siriýadaky häzirki düzgün bilenem gatnaşyklary saklamaga çalyşýarlar, indi gan döküp oturmagyň manysyz bir zada öwrülendigini Siriýanyň ýolbaşçylaryna düşündirmek üçin Damaska barýarlar. Gandöküşiklik tutuş musulman dünýäsiniň kakynyny tutdurýar. Bu ýagdaýa diňe Eýran hiç hili baş galdyranok, munuňam esasy sebäbi soňky ýyllarda Siriýanyň Eýranyň soýuzdaşy bolmagydy. Onsoňam, Siriýadaky pajygalaryň ähli musulman üçin mukaddes saýylýan remezan aýynda-da togtamazlygy has-da ynjalykdan gaçyrýar. Dogrusy, şu aýda Siriýanyň oppozisiýasy-da çykyşlaryny güreltdi. Olar metjitleriň häkimiýete garşy meýilleriň ojagyna öwrülýändiginden peýdalanýarlar. Ýöne pidalar — Siriýa goşunlarynyň hereketleriniň netijesi. Muny tutuş musulman dünýäsi dine şek ýetirmek hasaplaýar. Şeýle bolansoň, Saud Arabystanynyň patyşasy uzak dymyp gezip bilmedi, sebäbi saudlylar: “Nämedir bir zat etmeli” diýýärler.
Şu meselede Türkiýäniň häkimiýetleri özleriniň siriýaly goňşularyna gandöküşiklikden saklanmagy haýyş edip, birnäçe sapar ýüz tutdular. Ýöne Başar al-Assad we onuň töweregindäkiler diňe bir reformalar bilen ýagdaýy köşeşdirip bolmajagyna, häkimiýeti-de ellerinde saklap bilmejekdiklerine göz ýetirene meňzeýär. Güýç ulanmak ýoly herekete girizilensoň, saklanmak juda çylşyrymly bolýar. Eýýäm gan döküldi. Eýýäm iki tarapdan ar alyşlyk başlandy. Şu gidişine gitse, Siriýa iňňän hatarly oýna çolaşar. Bularyň barysy günbatar ýurtlaryna, Orsýete-de täsirini ýetirer. Orsýet Siriýada bolup geçýän wakalara iňňän seresap garaýar. Häzir Siriýadaky gandöküşiklik üçin musulman dünýäsiniň gahar-gazaba münen çagy Orsýetiň dikdüşdülik bilen seresapsyramagy örän geň-taň görünýär — diýip, Ýelena Suponina sözüni jemledi.


text:
Hindistanda awtobusyň içinde jynsy zorluklara sezewar edilip, soňundan hem aradan çykan gyzyň kakasy, muny amala aşyranlaryň jezalandyrylyp öldürilmegine çagyryş etdi.
Bu iş boýunça boýunça sud diňlenşigi duşenbe güni başlanýar.
Aradan çykan gyzyň kakasy: “Bu elhençlikleri amala aşyran hiç bir adamyň ýaşamaga haky ýokdur” diýip AFP habar agentligine aýtdy. Onuň doly ady, käbir kanuny esaslara görä aýan edilmeýär.
Bäş adam Nýu-Deli şäherinde awtobusyň içinde 23 ýaşly gyzy zorlamakda aýyplanýar. Olara adam öldürmek, jynsy zorluk, ogurlyk, adam gaçyrmak ýaly aýyplamalar ýöňkelýär.
Bu iş boýunça aýyplanýan altynjy adam üçin aýratyn sud diňlenşigi geçiriler. Onuň 17-i ýaşyndadygy aýdylýar.


text:
Habar agentlikleriň maglumatyna görä, Ýemeniň ady agzalmadyk resmisi Jaar şäheriniň golaýynda penşenbe güni atylan reaktiw raketanyň “amerikanlaryňky” bolandygyny çak etdi. Onuň sözlerine görä, “Al Kaýda” gatnaşygy bolmakda şübhelenýänleriň toparyna garşy atylan raketanyň olaryň ählisini öldüren bolmagy ähtimal.
Birleşen Ştatlar regionda reaktiw raketalary ulanýan ýeketäk ýurt. “Al-Kaýda” toparynyň söweşijileriniň Ýemeniň esasy günorta şäheriniň golaýynda ýerleşip, goşuna we onuň tarapynda çykyş edýän söweşjeň toparlara garşy hereket etmäge synanyşan bolmaklary çak edilýär.
Penşenbe güni atylan bu raketa şu aýyň başyndan bäri ikinji hüjümdir. 4-nji oktýabrda Şabwa regionynda al-kaýdaçylar diýip hasaplanan bäş sany ýaragly adam atylyp öldürilipdi.


text:
Ýaşaýyş jaýlary ýumrulýan raýonlarda sökülen jaýlaryň howlularynda şol jaýlardan galan kerpiçleriň, plitalaryň, gapylaryň, penjireleriň we beýleki gurluşyk materiallarynyň örülip, tertipleşdirilip goýlandygyny görmek bolýar. Bu gurluşyk materiallary satylýar.
“Munuň üçin ýumrulmaly edilen ýaşaýyş jaýynyň eýesinden şol ýaşaýyş jaýlar örän arzan bahadan satyn alynýar” diýip, öň ulanylan gurluşyk materiallarynyň söwdasy bilen meşgullanýan 42 ýaşly Öwez gürrüň berýär.
Jaýy ýumrulýan adamlar Öwez ýaly söwdagärleriň tekliplerinden ýüz öwürmeýärler. Berzeňňide ýaşaýyş jaýy bolan pensioner Allaberdi aga hem öz jaýyny Öwez ýaly söwdagärleriň birine satypdyr.
Allaberdi aganyň ýaşaýyş jaýy eýýäm ikinji gezek ýumrulýar. Birnäçe ýyl mundan ozal “Wosmoý” raýonynyň bir bölegi ýumrulanda, Allaberdi aganyň ýaşaýan jaýy hem ýumrulyp, Berzeňňidäki daça ýerlerinden ýer berlipdir.
“Şu jaýymyzy birnäçe ýyllap gurduk. Indi bolsa onuň gurluşyk materiallaryny satmaly bolduk. Başga alaç ýok. Hökümet ýumurýan jaýy üçin kompensasiýa tölänok. Şonuň üçin arzan bahadan satmaly bolýar” diýip, Allaberdi aga aýdýar.
Öwez Berzeňňiň daçalary diýilýän ýerden iki sany ýaşaýyş jaýyny sökmek üçin satyn alypdyr. Ol ýumrulýan jaýlary söküp, gurluşyk materiallaryny satmak bilen 6 ýyl bäri meşgullanýar. Onuň ýaşaýyş jaýlaryny sökmek üçin ýörite hakyna tutulan işgärleri bar.
“Adatça, bir uly jaýy sökmek üçin 5 adam ýeterlik. Bir ýaşaýyş jaýy 3-4 hepde-de sökýärler. Mundan başga-da meniň işgärlerim beýleki ýerlerdäki sökmek üçin satyn alan ýaşaýyş jaýlarymy hem sökýärler” diýip, Öwez gürrüň berýär.
Ýaşaýyş jaýlaryny sökmek bilen meşgullanýanlaryň köpüsi bir wagtda birnäçe ýaşaýyş jaýlaryny satyn alyp sökýärler. Öwez Berzeňňiň daçalaryndaky sökýän iki sany ýaşaýyş jaýynyň üstesine ýene-de Aşgabadyň Çyrçyk diýlip atlandyrylýan ýerinden hem iki sany ýaşaýyş jaýyny sökmek üçin satyn alypdyr.
“Sökülen ýaşaýyş jaýyndan galan gurluşyk materiallary şol ýere gelip satyn alýarlar. Käbirleri bolsa bu gurluşyk materiallaryny welaýatlara äkidýärler. Olar esasan welaýatlardan gelip, jaý sökmek bilen meşgullanýanlar” diýip, Öwez söhbetdeşligi dowam edýär.
Öweziň özi aşgabatly. Emma, onuň aýtmagyna görä, welaýatlardan gelip, jaý sökýänleriň sany ýerlileriňkiden has köp. Onuň bu sözlerini ýaşaýyş jaýlarynyň ýumrulýan raýonlarynda welaýat nomerli awtoulaglaryň köpelýändigi hem tassyklaýar.
Käbir adamlaryň aýtmaklaryna görä, welaýatlarda ýumrulýan ýaşaýyş jaýlardan galan gurluşyk materiallarynyň ýörite satylýan ýerleri hem bar.
“Bir döwür Maryda “Ahalyň gözýaşy” diýen bazaram bar diýýärdiler. Şol bazarlardaky gurluşyk harytlaryň aglabasy Aşgabatdaky ýumrulan ýaşaýyş jaýlaryndan galan gurluşyk materiallary eken” diýip, aşgabatly pensioner Allaberdi aga ýatlaýar.
Emma Öwez söken jaýlaryndan galan gurluşyk materiallarynyň aglabasyny şol jaýyň ýerleşen ýerinde satýandygyny aýdýar. Ol Berzeňňidäki bir ýaşaýyş jaýyny iki hepdäniň içinde söküp, ähli gurluşyk materiallaryny satypdyr.
“Söküp ýetişseň bolýar. Alyjylar gelip dur. Hatda, gurluşyk zibillerini hem äkidýärler. Ony täze guruljak jaýyň fundamenti üçin ulanýarlar” diýip, Öwez aýdýar.
Öweziň satýan “harydyna” müşderileriň isleginiň ýokary bolmagy şol gurluşyk materiallarynyň bahasy bilen bagly.
“Täze gurluşyk materiallarynyň bahasyndan 2-3 esse arzan satýarys. Meselem, bir list täze şiferiň bahasy 30 manat bolsa, biz ony 10 manada satýarys” diýip, Öwez Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde aýtdy.
Aşgabatda ýaşaýyş jaýlarynyň ýumrulmagy dowam edýär. Bu ýykan-ýumranlykda käbirleri öz ýaşaýan jaýlaryndan mahrum bolýarlar. Käbirleri bolsa gazanç edýärler.


text:
Demirgazyk Koreýanyň lideri Kim Joň-il ýurduň ýeke-täk ýarany Hytaýa gidendir diýlip çak edilýär. Onuň näme üçin ol ýere gidendigi barada bilinýän zat ýok.
Anyk bilinýän ýeke-täk zat prezident Kimiň meşhur sowutly otlusynyň Hytaýa tarap barýanlygynyň görlendigi. Bu ýagdaý Günorta Koreýada Kim Joň-iliň ol ýere näme maksat bilen sapar edýänligi barada dürli çaklamalara sebäp boldy. Kim Pekine öten maý aýynda-da barypdy.
Onuň ýola düşendigini Günorta Koreýanyň telewideniýesi habar berdi. Ol habarda: “Demirgazyk Koreýanyň Milli harby komissiýasynyň başlygynyň şu gün irden Hytaýa sapara ugranlygy tassyklandy. Onuň ýanynda ogly Kim Joň-nu hem bar” diýilýär.
Umuman, saglygy o diýen öwerlik bolmadyk 68 ýaşly lider öz ogluny Hytaý ýolbaşçylary bilen tanyş etmegä gidendir diýlip güman edilýär.
Geljek aý, ençeme ýyldan soň, Demirgazyk Koreýanyň işçiler partiýasynyň ýokary organlarynyň maslahaty geçiriler. «Royter» habar agentliginiň bellemegine görä, täze partiýa ýolbaşçylary saýlanjak bu maslahatda Kim Joň-una hem partiýada resmi ornuň berilmegi mümkin.
Hytaý öz gatnaşyklaryny saklamakçy
Şu nukdaýnazardan Kim Joň-iliň öz oruntutaryny Hytaý ýolbaşçylary bilen tanyş etmäge gitmegi bolmajak zat däl. Hytaý Demirgazyk Koreýanyň dünýäde ýeke-täk ýarany. Kim Joň-iliň ogly häkimiýet başyna gelende-de Pekin Demirgazyk Koreýa bilen şol ozalkysy ýaly ýakyn ýaranlygy saklamak isleýändir diýlip cak edilýär.
Ykdysadyýetini liberallaşdyran hem bolsa, Hytaý Günorta Koreýadan başlanýan Günbatar bilen gatnaşyklarynda Demirgazyk Koreýa özboluşly bir ideologik bufer hökmünde garaýar.
Saglygy birki ýyl bäri hezil bermänsoň, Kim Joň-iliň ýurdy dolandyrmak başarnygy sorag astynda dur. Onuň oruntutar meselesini aýdyňlaşdyryp, näbellilikleri aradan aýyrmagy ýurt içinde onuň öz bähbidine bolar.
Kim Joň-un barada bilinýän zatlar gaty az. Onuň doglan senesi barada hem anyk bilinýän zat ýok. Şweýsariýada bilim alan Kim Joň-unuň ýaşy 25 töweregi diýlip çaklanylýar. Onuň ýurdy atasynyňky ýaly dolandyrmaga meýillidigi aýdylsa-da, syýasy garaýyşlary barada bilinýän hiç bir zat ýok. Atasynyň ileri tutýan ogludygyny göz öňünde tutsaň, onuň hem Kim Joň-iliňki ýaly ýurduň üzňelik liniýasyny dowam etdirip, garyp ýurdy çökeren merkezleşdirilen ykdysady sistemany ýöretmegi mümkin diýlen garaýyşlar hem bar.
Birleşen Ştatlaryň öňki prezidenti Jimmi Karter şu wagt Demirgazyk Koreýada. Ol şol ýerde türmede oturan bir amerikaly parahatçylyk aktiwistiniň boşadylmagyny gazanmagy maksat edinýär.
Kim Jong-iliň şu wagt paýtagtda däldigi Karteriň işine täsir edermi ýa-da ýok - bu belli däl.


text:
Türkmenistanyň Gazagystan bilen serhedinden ýeňilleşdirilen tertipde geçmek düzgüniniň wagtlaýynça ýatyrylandygy habar berilýär.
Gazagystanyň habar serişdeleri Türkmenistanyň Gazagystan bilen serhetýaka etraplarynda howpsuzlyk çäreleriniň güýçlendirilmegi sebäpli, daşary ýurtlular üçin Türkmenistanyň giňişligine ýeňilleşdirilen tertipde barmak düzgüniniň 2014-nji ýylyň 30-njy maýyna çenli wagtlaýynça ýatyrylandygy barada maglumat ýaýradyp, bu çäräniň Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň agzalan serhetýaka etraplara sapar edýänligi bilen baglydygyny habar berdiler.
Gazagystanyň we Türkmenistanyň umumy serhedinden iki tarapa “Temir-baba” awtoulag gümrük nokadyndan we “Bolaşak” demirýol gümrük nokadyndan geçip bolýar.
Ýeňilleşdirilen düzgün
“Temir-baba” gümrük gullugynda Azatlyk Radiosyna iki ýurduň arasyndaky serhetden wizasyz geçmek düzgüniniň wagtlaýynça ýatyrylmagynyň Gazagystanyňam, Türkmenistanyňam raýatlaryna deň derejede degişlidigini aýtdylar. Ýöne bu çäklendirmeleriň ýakyn günlerde ýatyrylmagyna garaşylýandygyny habar berdiler.
Türkmenistanyň we Gazagystanyň hökümetleriniň arasynda iki ýurduň raýatlarynyň özara gatnawy barada 2001-nji ýylda gol çekilen ylalaşyga görä, Türkmenistanyň Balkan welaýatynyň ilaty Gazagystanyň Atyrau we Mangyşlak welaýatlaryna, Gazagystanyň agzalan welaýatlarynyň ilaty-da Türkmenistanyň Balkan welaýatyna bäş günüň dowamynda wizasyz sapar edip bilýärler. Ýurtlaryň diplomatik ýa-da gulluk pasportly raýatlary bolsa goňşy ýurtda 30 günüň dowamynda wizasyz bolup bilýärler.
Gazagystanyň raýatlarynyň Türkmenistana agzalan möhletlerden has uzak wagtlyk sapary resmi tertipde alnan wizalaryň esasynda amala aşyrylýar.
Gazagystanyň we Türkmenistanyň sehetýaka giňişliklerinde ýaşaýan raýatlaryň ýaşaýan ýeri olaryň pasportlarynda goýlan propiska möhürleri esasynda kesgitlenýär.
Türkmenistan 1999-njy ýylda öňki postsowet döwletleriniň ählisi bilen wiza režimini girizipdi. Türkmenistan bilen Özbegistanyň arasynda ozal ýola goýlan serhetýaka welaýatlaryň ilatynyň üç günlük möhlet bilen ýeňilleşdirilen tertipde serhetden geçmek düzgüni 2013-nji ýylda ýatyryldy.


text:
Bütindünýa saglygy saklaýyş guramasynyň 21-nji sentýabrda ýaýradan maglumatynda Ýewropa ýurtlarynda zorlugyň netijesinde her ýylda 15 müňe golaý ýaş oglan-gyzyň heläk bolýandygy aýdylýar. Olaryň 40%-e golaýy pyçaklanyp öldürilýär.
Bütindünýa saglygy saklaýyş guramasynyň Londonda “Howpsuzlyk 2010” halkara konferensiýasyna gabatlap, ýaşlaryň arasynda zorlugyň artýandygy barada ýaýradan maglumatynda zorlugyň netijesinde heläk bolýan ýaşlaryň 80%-niň erkek kişilerdigi habar berilýär. Bu barada geçirilen barlaglaryň netijesinde Ýewropa ýurtlarynda ýaşlaryň 12%-niň ýanlarynda pyçak ýaly sowuk ýarag göterýändikleri anyklandy.
Bütindünýa saglygy saklaýyş guramasynyň 2004-2006-njy ýyllar aralygynda geçiren barlaglarynyň jemleri boýunça ýaşlaryň arasynda zorlukdan heläk bolýanlaryň sany boýunça Orsýet birinji orunda durýar. Bu ýurtda 10-29 ýaş aralygyndaky her 100 müň adamdan 15850-niň dürli zorlugyň pidasy bolýandygy aýdylýar. Soňra Albaniýa, Gazagystan, Belarus, Ukraina we Gyrgyzystan ýaşlaryň arasyndaky çaknyşyklarda iň köp ýitgi çekýän ýurtlar hasaplanylýar.
Türkmenistandaky ýagdaý
Maglumatlara görä, türkmen ýaşlarynyň arasynda hem soňky döwürde zorluga alyp barýan çaknyşyklar artýar. Türkmenistanda şäherlerde köplenç dürli raýonlaryň ýaşlary özara ylalaşman, biri-biri bilen uruşýarlar, obalarda köplenç beýleki ýerlerden ýa-da beýleki obalardan gelen ýaşlara azar berilýär.
Bu barada Azatlyk Radiosynyň Türkmenistandaky habarçysy Myrat Gurban şeýle diýýär: “Aşgabat resmi taýdan dört raýondan ybarat bolsa-da, ilat arasynda şäher “Hitrowka”, “Posýolka”, “Gaža”, “8-nji mart”, “Kim”, “Mir” diýen atlary göterýän raýonlara bölünýär. Şol raýonlaryň ýaşlarynyň arasynda düşünişmezlik dörese, olar bellenen ýerde duşuşyp, “razborka”, ýagny “haklaşyk” geçirýärler”.
Şeýle hem Myrat Gurban mekdepleriň ýokary klaslaryndaky ýaşlaryň arasynda zorlukly gatnaşyklar ýüze çykýar diýýär. Onuň sözlerine görä, soňky döwürde ýaşlar gyzlaryň özara uruşlaryny wideo ýazga düşürip, olary telefon, internet arkaly özara ýaýradýarlar. "Şeýle “haklaşyklaryň” netijesinde ýaşlaryň saglygyna zeper ýetýän hatatlary hem bolýar" diýip, žurnalist Myrat Gurban aýdýar.
Esasan hem gyzlaryň arasynda dürli çaknyşyklaryň köp emele gelýändigi, şol uruş-sögüşleriň mobil telefon arkaly wideo ýazga düşürilip, özara ýaýradylýandygyny Türkmenistandaky ýaşlaryň meselesi bilen bagly iş alyp barýan žurnalist Tahyr Şirmuhammedi hem tassyklady. Şeýle wideo ýazgylaryň birnäçesi Youtube saýtynda hem ýerleşdirilipdir.
Ýerli synçylaryň aýtmaklaryna görä, Türkmenistanyň Harby hem Polisiýa akademiýalarynda hut aýal-gyzlaryň arasynda zorluk hem “dedowşinanyň”, ýagny “atasyramagyň” iň ýowuz görnüşleri köp duş gelýär.
Garaşsyzlygyň ilkinji ýyllary Türkmenistanda ýaşlaryň arasynda neşekeşlik giňden ýaýrap, zorlugyň hem ösmegine getiripdi. Soňky döwürde ýaşlaryň neşe belasyndan gaça durmaga synanşýandyklary Azatlyk Radiosyna gelýän maglumatlarda aýdylýar.
Zorluk zorlugy döredýär
Ýaşlaryň arasynda zörluk-sütemiň ýüze çykmagyna, olaryň çagaka başdan geçiren zorluklarynyň sebäp bolýandygy aýdylýar. Bütindünýa saglygy saklaýyş guramasynyň ýaýradan maglumatynda zorluga baş uran ýaşlaryň köplenç özleriniň hem şol zorlugyň pidasy bolýandygy nygtalýar. Ýagny, çagalykda zorlugy başdan geçiren çagalaryň köpüsi soňra ýetginjek döwründe aňsatlyk bilen zorluga baş goşýarlar diýlip nygtalýar.
Mysal üçin, mekdeplerde çagalaryň biri-birine azar bermegi ýa-da harby gullukda “atasyramak” ýaly zorlukly gatnaşyklaryň pidasy bolan adam köplenç soň beýlekilere hem azar bermekden çekinmeýär.
Ýaşlaryň arasynda zorlugyň pidalarynyň köp bolmagyna ýaşlaryň alkogol içgilerini içmegi, neşe maddalaryny ulanmagy hem-de ýaşlaryň ýanlarynda sowuk ýaragy götermegi täsir edýär diýlip, maglumatda bellenilýär.
Bu barlaglaryň netijesi ýaşlaryň dürli zorluklarda ölmek howpunyň artmagyna olaryň maşgalalarynyň maddy derejesiniň täsir edýändigini görkezdi. Ýagny, öldürilen 10 adamdan 9-nyň garyp regionlarda ýaşaýan ýaşlardygy anyklandy.
Garyp maşgalalarda çagalara berilýän bilimiň derejesiniň pesligi, şeýle maşgalalarda ene-atalaryň özleriniň hem köplenç arak içip, çilim çekip, neşekeş bolmagy, olaryň çagalaryna basyş görkezip, agressiýalaryny ýaşyrman, çagalarynyň terbiýesine köp üns bermezlikleri çaganyň psihikasyna zyýan ýetirýär diýlip, Bütindünýa saglygy saklaýyş guramasynyň maglumatlarynda aýdylýar.
Bu ugurdan edilmeli işler
Bütindünýa saglygy saklaýyş guramasy dürli ýurtlaryň hökümetleri, şol ýurtlardaky raýat jemgyýetçiligi ýaşlaryň arasyndaky zorlugyň nämeden gelip çykýandygyny anyklap, onuň döremeginiň sebäplerini aradan aýyrmak ugrunda tagalla etmeli diýip nygtaýar.
Bu maglumatda bellenişine görä, ösen ýurtlardaky ýagdaý bilen ösýän, garyp döwletlerdäki zorlugyň pidasy bolýan ýaşlaryň sany 34 esse tapawutlanýar. Germaniýada her 100 müň ýaşdan 470-si zorlugyň pidasy bolýan bolsa, bu san Orsýetde heläk bolýan 15850 adamdan takmynan 34 esse azdyr.
“Zorlugyň netijesinde heläk bolýan ýaşlaryň sany pes bolan ýurtlaryň tejribesinden peýdalanyp, beýleki ýurtlarda hem bu ýagdaýy gowulandyryp bolardy. Eger beýleki ýurtlarda hem bu görkeziji boýunça üstünlik gazanan ýurtlardaky ýaly sanlar bolan bolsady, onda her ýylda 13 müň ýaş oglan-gyzlaryň ömrüni halas edip bolardy” diýip, Londonda eden çykyşynda Bütindünýa saglygy saklaýyş guramasynyň Ýewropa boýunça bölüminiň ýolbaşçysy Žužana Ýakob aýtdy.


text:
Ýewropa ýurtlaryna Türkiýäniň üstünden tebigy gazy akdyrmak üçin gaz geçirijini gurýan “Nabukko” konsorsiumy proýektiň gaz üpjünçiliginde kynçylygyň bolmajakdygyny öňe sürdi. Bu beýanat Türkmenistanyň köp mukdardaky gaz zapaslaryna hem salgylanylyp edildi.
Konsorsiumyň agzalary şu gün Türkiýäniň Kaýseri şäherinde ýygnandylar.
“Wall Street Journal” gazetiniň ýazmagyna görä, gepleşikleriň dowamynda “Nabukko” konsorsiumynyň paýdary bolan Germaniýanyň “RWE AG” kompaniýasynyň üpjünçilik we söwda boýunça dolandyryjy direktory Stefan Jüdih çykyş edip, “Türkmenistanda häzirki satýanyndan köp mukdarda tebigy gaz bar” diýdi.
Ýakynda Britaniýanyň “Gaffney, Cline and Assosiates” kompaniýasynyň dolandyryjysy Piter Holding Türkmenistanyň öz gaz gorunyň möçberi boýunça dünýäde ikinji orunda durýan döwlet bolmagynyň mümkindigini hem aýdypdy.


text:
Grek häkimiýetleri Türkiýäniň serhediniň golaýynda ok-ýarag gaçakçylygynda güman edilýän üç erkegi tussag edendiklerini aýdýarlar.
Grek polisiýasy 14-nji fewralda güman edilýänleriň üçüsiniň hem etniki kürtdigini we britan raýaty bolup durýandygyny aýtdy.
39 ýaşyndaky bir adam serhediň geçiş nokadynyň golaýynda dört sapançaly we 200 müň tapgyr okly tutuldy. Tussag edilenleriň atlary aýdylmady.
Beýleki güman edilýänler, 22 we 28 ýaşly iki adam şäheriň golaýynda, 18 sany tüpeňli, 27 müň tapgyr okly tutuldy.
Polisiýa resmisi bu adamlaryň YD topary bilen baglanyşygy barada delil ýok diýdi, emma olaryň ýanyndan tapylan ýaraglaryň harby türgenleşik üçin peýdalanylyp bilinjegini sözüne goşdy.


text:
— Nurýagdy, söhbetdeşligimizi ýylyň parlak ýyldyzyny has ýakyndan tanamakdan başlaýalyň!
— Örän adaty tertjimehalym bar. 1988-nji ýylyň 27-nji fewralynda Aşgabat şäherini etekläp oturan Gökje obasynda doguldym. Häzir Türkmen döwlet medeniýet institutynyň medeni miras fakultetiniň üçünji ýyl talyby. Maşgalaly, iki oglum, bir gyzym bar.
— Aýdym-saz sungatyna gelmegiňiz nämeden başlandy?
— Elbetde, höwesden. Kakam Sapardurdy Rejebow medeniýet işgäridi. Ol meniň bu jadyly sungata gelmegime ilkinji bolup uly itergi beren ynsandyr. Entek mekdepde okaýarkam, ilkinji aýdymlarymy ýerine ýetirip başlapdym. 5-nji synpda okaýarkam bolsa, «Garaşsyzlygyň merjen däneleri» aýdym-saz festiwalynda üstünlikli çykyş etmek miýesser edipdi. Galyberse, meni bu sungata ugrukdyran ilkinji halypamy — Öwez Tatowy hem uly hormat bilen ýatlap geçmek isleýärdi. Halypam ol wagtlar obamyzdaky orta mekdepde aýdym-saz mugallymy bolup işleýärdi.
— Ýalňyşmaýan bolsak, «Ýylyň parlak ýyldyzy» bäsleşiginde geçen ýyllarda hem tejribäňiz bardy.
— Hawa, bu bäsleşikde 2012-nji ýyldan bäri üstünlikli çykyş etmek nesip edip gelýär. Şol ýylda ikinji, 2013-nji ýylda birinji orna mynasyp bolupdym. Geçen ýyl bolsa jemleýji tapgyra çykan 10 aýdymçynyň arasyna goşulypdym. Ildeşlerimiziň gyzgyn goldawy bilen, «Bitaraplyk we parahatçylyk» ýylynda «Ýylyň parlak ýykldyzy» diýen hormatly ada mynayp bolmagym meniň üçin belent mertebedir.
— Jemleýji tapgyryň şertleri barada ýeňijiniň öz dilinden eşitmek hem gyzykly.
— Jemleýji şertde gatnaşyjylar iki aýdymy ýerine ýetirdiler. Olaryň birinji sazly, ikinjisi sazsyz. Men «Geregim» atly söýgi aýdymyny sazly, ajaýyp durmuşymyzy wasp edýän «Türkmen ilim bagtyýar» atly aýdymy bolsa sazsyz ýerine ýetirdim. Aýdymlara halypalardan ybarat eminlerimiz hem, tomaşaçylarymyz hem mynasyp baha berdiler. Pursatdan peýdalanyp, men bäsleşikde ýeňiji bolan beýleki sungat işgärlerini hem gyzgyn gutlaýaryn. Höwri kän bolsun, mähriban kärdeşler!
— Şeýlelikde, sizem «Ýylyň parlak ýyldyzy» diýen ada mynasyp bolan az sanly aýdymçylaryň hataryna goşuldyňyz. Bu üstünlik siziň talyp ýyllaryňyzdaky, aslynda sungat bilen bagly tutuş ykbalyňyzdaky iň ajaýyp pursatlaryň biri bolan bolsa gerek.
— Elbetde. Bu bäsleşik aýdym-saz sungatynyň wekillerini täze gözleglere, has yhlasly zähmet çekmäge ruhlandyrýar. Nesip bolsa, bu ada mynasyp bolmak we ýurdumyzyň aýdym-saz sungatyny mundan beýläk hem belende galdyrmak üçin yhlasymy gaýgyrmaryn.
— Gysgajyk söhbetdeşligimiziň ahyrynda Nurýagdy Rejebow hakynda ýene käbir zatlary bilmek isleýäris.
— Baş üstüne!
— Siz, köplenç, köne aýdymlary, köne diýenimizde geçen asyryň togsanynjy ýyllarynda döredilen aýdymlary täzeden işlenen görnüşde ýerine ýetirýärsiňiz. Bu siziň özboluşly ýoluňyzmy ýa-da başga sebäp bilen düşündirip bolarmy?
— (Ýylgyrýar) Biz şol aýdymlar bilen ulaldyk, şol aýdymlar hem bizi bu jadyly sungata baglady. Şeýle bolansoň, bu gün ýatdan çykaňkyrlap barýan aýdymlary täzeden dikeltmek, olary täzeden diňlemek hemmämiz üçin hem ýakymly bolsa gerek.
— Täze aýdymlaryňyzyň ilkinji diňleýjisi kim?
— Gelnim. Onuň berýän düzedişleri meniň hem göwnüme jaý bolup barýar. Diýmek, ol diňleýjilikden kämilleşip, talapkär emine hem öwrülip barýan bolmaly (ýylgyrýar).
— Haýsy tagamy halaýanlygyňyzy hem biläýsek.
— Nireden näme iýip gelenem bolsam, öýde manty bişip duran bolsa ýüz öwrüp bilemok. Özüm bolsa diňe heýgenek çakyp bilýän diýsem, ýalňyş bolmasa gerek.
— Nurýagdy, eger aýdymçy bolmadyk bolsaňyz...
— Artist bolmaga synanşardym. «Ýaşlyk» we «Türkmen owazy» teleýaýlymlarynda käbir filmlerde surata düşmek maňa aýratyn ýakymly duýgulary bagyşlady.
— Siz Nurýagdy Rejebow bilen söhbetdeş bolan bolsaňyz, ýene näme sowal bererdiňiz?
— «Ýylyň parlak ýyldyzy» bäsleşiginde siziň üçin iň ýakymly pursat haýsy pursat boldy?» diýip sorardym (ýylgyrýar).
— Onda, size şol sowal.
— Ýeňiji yglan edilenden soňra, şahyr Kakamyrat Rejebowyň sözlerine döredilen «Arkadag» atly aýdymy ýerine ýetirdim. Bu aýdyma dabara gatnaşýan ähli kärdeşlerimiň, tomaşaçylaryň goşulyşmagy halkymyz üçin şeýle eşretleri döredip beren Gahryman Arkadagymyza alkyşymyz bolup ýaňlandy. Bu pursat meniň kalbyma ajaýyplygyň, belentligiň hut özi bolup doldy. Gursagymda Gahryman Prezidentimize, mähriban halkymyza bolan söýgim, borjum egsilmezdir. Goý, milli Liderimiziň başda durmagynda Türkmen döwletleriniň ösüşleri mundan beýläk hem dowamat dowam bolsun!
— Sag boluň! Täze ýyl gutlaglaryňyzy hem diňläýsek.
— Şu söhbetdeşligiň üsti bilen, «Türkmenportalyň» ähli okyjylaryny täze — 2016-njy ýyl bilen gyzgyn gutlaýaryn. Goý, Täze ýyl bagtyýarlyk döwrümiziň beýleki ýyllary ýaly, bedew batly ösüşleriň ýyly bolsun!


text:
Müsürde prezident Hüsni Mübäregiň 30 ýyllyk hökmürowanlygynyň soňlanmagyny talap edýän müňlerçe demonstrantyň protestleri mahalynda azyndan üç adamyň ölendigi aýdylýar.
Tunisiň prezidentini häkimiýetden agdaran rewolýusiýadan ruhlanan protestçiler Kairde, Aleksandriýada we beýleki şäherlerde 20 mün ýa-da ondan hem ýöp adam ýygnanan demonstrasiýalarda “Tunis”, “Tunis” diýip gygyryşdylar.
Polisiýa özlerine tarap çüýşe we daş zyňýan protestçilere garşy göz ýaşardyjy gazlary, suw toplaryny ulandy.
Müsürliler hem tunislileri köçä çakaran zatlardan, azyk harytlarynyň bahasynyň galmagyndan, garyplykdan, işsizlikden we jemgyýetçilik protestlerini çalt hem gazaply basyp ýatyrýan awtoritar dolandyryşdan şikaýat edýärler.


text:
Patyşa Elizabet II 9-njy sentýabrda Britaniýanyň taryhynda iň uzak waglap patyşalyk eden monarh hökmünde wajyp senesini belleýär.
Onyň patyşalyk möhleti 63 ýylyň we ýedi aýyň dowamynda patyşalyk eden mamasy Wiktoriýanyň möhletinden geçdi.
Premýer-ministr Dawid Kameron britanlaryň millionlarçasynyň bu “taryhy pursady” dabaralaýandygyny aýtdy.
“63 ýylyň dowamynda onuň alyhezreti üýtgäp durýan dünýäde durnuklylygyň binasy boldy we onuň öz wezipesine we borçlaryna tutanýerli çemeleşmegi diňe bir Britaniýada däl, eýsem tutuş dünýäde buýsanç döretdi” diýip Kameron aýtdy.
Patyşa Elizabet senäni öz adamsy şazada Filip bilen dynç alýan ýeri Şotlandiýada bellär.
89 ýaşly patyşa 1952-nji ýylda kakasy patyşa Georg VI aradan çykansoň tagta geçipdi.


text:
Moskwanyň sudunyň anna güni “Pussy Riot” toparynyň üç agzasyna garşy çykaran hökümi halkara jemgyýetçiliginde ýiti reaksiýalary döretdi.
Anna güni Moskwanyň sudy “Pussy Riot” toparynyň üç agzasynyň her birini iki ýyl türme tussaglygyna höküm etdi. Sud olary “dini ýigrenje esaslanýan huligançylykda” günäli diýip tapdy.
Orsýetiň sudunyň bu hökümini ynsan hukuklaryny goraýjy köpsanly guramalar bilen birlikde, Birleşen Ştatlaryň we Ýewropa Bileleşiginiň köp ýurtlarynyň hökümetleri-de berk tankyt etdiler.
Anna güni Moskwanyň sudunyň binasynyň daşynda demonstrasiýa geçiren aktiwistlerden 50-den gowragy polisiýa tarapyndan tussag edildi.
“Pussy Riot” toparynyň agzalary Nadežda Tolokonnikowa, Mariýa Alýohina we Ýekaterina Samusewiç şu ýylyň fewralynda Moskwanyň esasy prawoslaw kelisesinde Putiniň dolandyryşyna garşy kinaýaly protest çykyşyny gurnanlarynda, tussag edilipdiler.


text:
Saud Arabystanynyň Mekke şäherine haj zyýaratyna baran musulman zyýaratçylary zyýaratyň ikilenji güni, penşenbe güni Arafat dagynyň üstüne çykdylar.
Mekke şäheriniň gündogar eteginde ýerleşýän Arafat dagy ýedinji asyrda Muhammet pygamberiň Gurhanyň aýatlarynyň berlen hem-de onuň soňky gezek nesihat eden ýeri hasaplanylýar.
Zyýaratçylar bu Arafat dagyna päkligi we ynsanlaryň deňligini aňladýan ak arassa mata oranyp bardylar we ol ýerde arap dilinde “Alla, men Seniň dergahyňda. Sen ýeke-täk Haksyň!” diýen aýaty okadylar.
Penşenbe güni bu zyýarata gatnaşanlardan käbirleri özleriniň başdan geçiren oňyn duýgularyny habarçylar bilen paýlaşdylar. Pakistanly zyýaratçy Muhammad Makbul öz duýgusyny şeýle beýan etdi: “Bu meniň ömrümde örän bir möhüm gün. Men özümi çakdanaşa ruhlanan we çakdanaşa bagtly duýýaryn. Biz özümiziň başdan geçirýän duýgularymyzy beýan etmek üçin söz tapmaýarys”.
Zyýaratçylar Mekke şäheriniň esasy metjidiniň howlusynda mukaddes Käbäniň daşyndan aýlanýarlar. 24-nji oktýabr, 2012.
Zyýaratçylar penşenbe güni tutuş bir güni Arafat dagynda doga okap geçirdiler. Günüň ýaşmagy bilen, olar Mina we Arafat daglarynyň aralygynda ýerleşýän hem-de “Muzdalifa” diýlip atlandyrylýan ýere ýygnanyp, şol ýerde ýörite bir sütüne garşy daş zyňmak çäresine gatnaşdylar. Bu çäre “şeýtana daş zyňmak” dessury hökmünde tanalýar.
Ýakyn Gündogar regionynda ýaragly konfliktleriň ýitileşmegi bilen baglanyşykly Saud Arabystanynyň häkimiýetleri bu haj zyýaratyna gatnaşyjylary islendik bir syýasy prowakasiýalara garşy durmaklyga çagyrdylar.
2011-nji ýylyň mart aýyndan bäri halk gozgalaňlarynyň we ýaragly konfliktleriň dowam edýän ýeri bolan Siriýadan bu haj zyýaratyna baran Adnan Terkawi özüniň, ozaly bilen, Hudaýdan parahatçylygy diländigini aýtdy.
“Men Hudaýdan ähli arap ýurtlaryndaky ýagdaýlary köşeşdirmekligi, yslam dininiň we musulmanlaryň ýagdaýyny gowulaga tarap özgertmekligi hem-de Siriýadaky ýagdaýlary durnuklaşdyrmagy we Siriýany abadan we howpsuz ýurda öwürmekligi dileg etdim” diýip, siriýaly zyýaratçy Adnan Terkawi nygtady.
Bu ýyl Saud Arabystanyndaky bu haj zyýaratyna 3 milliondan gowrak adamyň gatnaşýandygy habar berilýär.
Yslam dininiň düzgünlerine laýyklykda, kämillik ýaşyna ýeten her bir musulmanyň saglyk we serişde ýagdaýy mümkinçilik berýän halatynda, öz ömrüniň dowamynda iň bolmanda bir gezek haj zyýaratyna gitmegi ündelýär.


text:
“Apple” onuň ýogalandygy baradaky habary 5-nji oktýabrda yglan etdi, onuň ölümine nämäniň sebäp bolandygy barada anyk zat aýdylmady. Emma Jobsuň ýakynlaryna salgylanylyp çap edilen maglumatlarda onuň rak keseliniň garnasty mäzinde seýrek duş gelýän görnüşinden ejir çekendigi aýdylýar. Ol “Apple” kompaniýasynyň baş müdiri wezipesinden çekilmezinden öň, keseli sebäpi ençeme gezek işine ara beripdi.
“Şu gün Stiw Jobsuň ýogalandygyny çuňňur gynanç bilen habar berýäris” diýip, kompaniýanyň beýanatynda aýdylýar. “Stiwiň ýiti akyly, yhlasy we gaýraty biziň ählimiziň durmuşymyzy baýlaşdyran we özgerden birgiden oýlap tapyşlaryň ylham çeşmesi bolupdy. Stiw bilen dünýä ýaşamak üçin has gowy ýere öwrüldi”.
Stiwiň dünýäden ötendigi baradaky habardan az salym soň, “Apple” kompaniýasynyň web sahypasynda Jobsuň ak-gara reňkli suraty ýerleşdirildi, “Stiw Jobs, 1955-2011” diýlen ýazgy peýda boldy.
Suratyň üstüne basanyňda “‘Apple’ kompaniýasynyň täze baş müdiri Tim Kugyň aýdanlary ekrana çykýardy. “Apple öňdengörüji we dörediji genini ýitirdi, dünýä ajaýyp adamy ýitirdi” diýlip, ol ýerde ýazylýardy. “Stiwi tanamak we onuň bilen işleşmek bagtyna miýesser bolan adamlar gadyrly dostuny we ylham beriji halypasyny ýitirdi. Stiw diňe özi tarapyndan döredilip bilinjek kompaniýany miras goýdy, onuň ruhy hemişe ‘Apple’ kompaniýasynyň binýady bolup galar”.
Jobs 2004-nji ýylda rak keselinden ejir çekip başlady, 2009-njy ýylda oňa başga bagyr oturdyldy. Ol şondan öň anyk yglan edilmedik saglyk ýagdaýy sebäpli ençeme gezek işine ara bermeli bolupdy.
Geçen ýanwar aýynda ol ýene-de, saglyk ýagdaýy ýaramazlaşyp başlandan bäri üçünji gezek, işine ara berdi. Alty hepde mundan öň bolsa kompaniýanyň baş müdiri wezipesinden çekildi. Jobs baş müdirlik wezipesini Kuga bermegi karar etdi, özi bolsa başlyk bolup galdy.
“Men hemişe bir zady aýdýardym: eger-de men bir gün “Apple” kompaniýasynyň baş müdiri wezipesini ýerine ýetirmekden ejiz gelsem, muny size ilki bilen men aýdaryn” diýip, ol kompaniýa tarapyndan ýaýradylan hatda aýdýardy. “Gynansagam, şol gün geldi”.
“Beýik amerikan özgerdijisi”
Onuň ölüminden soň, Ak Tam prezident Barak Obamanyň adyndan beýanat ýaýrady. “Mişel we men Stiw Jobsuň aradan çykandygyny eşidip gynandyk” diýlip, beýanatda aýdylýar. “Stiw beýik amerikan özgerdijileriniň arasyndady, başgaça pikirlenip biljek derejede batyrdy, dünýäni üýtgedip biljekdigine ynanyp biljek derejede gaýduwsyzdy we ony amala aşyryp biljek derejede zehinlidi. Garažda oturan ýerinden dünýäniň iň öňdebaryjy kompaniýalarynyň biriniň düýbüni tutmak bilen, ol Amerikan ussatlygynyň ruhyny iş ýüzünde görkezdi”.
Jobs şahsy kompýuterlerden başlap smartfonlara çenli gündelik durmuşda ulanylýan ýokary tehnologiýaly özgerişlikleriň täze eýýamyna ýol açan öňdengörüji ynsan hökmünde adamlaryň ýüreklerinde baky ýaşar.
“Meniň deň-duşlarymyň köpüsi üçin iPod ullakan işdi” diýip, “Apple” kompaniýasynyň edara binasynyň we dükänlarynyň daşynda jemlenişen Silikon jülgesiniň işgärleri we müşderiler bilen duran Fred Welez aýdýar. “Özüňiz bilýäňiz, ol bir nyşandy, diňe bir amerikan nyşany hem däl, dünýäniň nyşanydy”.
Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew 2010-njy ýylyň iýun aýynda Birleşen Ştatlara sapar edýän mahaly Jobs bilen duşuşypdy. Medwedew özüniň “Twitter” hasabynda Jobsuň ölümine gynanç bildirip, şeýle ýazdy: “Stiw Jobs ýaly adamlar biziň dünýämizi üýtgedýär”.
Moskwada “Apple” kompaniýasynyň önümlerini satuwa çykarýan dükanyň daşynda duran Ilýa hem bu pikir bilen ylalaşýar.
“Özüňiz bilýäňiz, ol tutuş dünýäniň adamlaryna etdiresi gelýän zadyny etdirmegi başaran adamdy” diýip, “Reuters” onuň sözlerine salgylanýar. “Ol tabletler we telefonlar boýunça esasy ugry kesgitleýärdi. Indi kompaniýa näme boljagyny bilemok, emma ol badyny ýitirer. Döwür tamamlandy, geniý indi ýok”.
Jobs “Apple” kompaniýasyny özüniň orta mekdepde bile okan dosty Stiw Wosniak bilen 1976-njy ýylda Silikon jülgesinde ýerleşýän garažda gurdy.
Kompaniýa özüniň irki abraýyny “Apple II” öý kompýuterleri bilen gazandy. Ondan soň ol kommersiýa taýdan iň şowly şahsy kompýuter bolan Makintoşy oýlap tapdy, 1984-nji ýylda peýda bolan bu kompýuterde syçanjyk bardy.
2005-nji ýylyň iýun aýynda Stenford Uniwersitetiniň uçurym goýberiliş dabarasynda çykyş eden Jobs şol ýyllary şeýle ýatlapdy: “Wozniak we men “Apple” işlerine ene-atamyň garažynda 20 ýaşymdakam başladyk. Biz köp işledik, 10 ýylyň içinde “Apple” garažda oturan iki adamdan 4,000 işgäri bolan 2 milliard dollarlyk kompaniýa öwrüldi. Biz şondan bir ýyl öň özümiziň iň gowy önümimizi – Makintoşy bazara çykarypdyk, men bolsa ýaňy 30 ýaşapdym”.
Şondan soň “Apple” kompaniýasynyň biznesi haýallady. 1985-nji ýylda Jobs kompaniýany terk etdi, ol özüniň kärdeşleri, şeýle hem şol wagtky baş direktor Jon Skalleý bilen oňuşmandy.
Soňra Jobs iki sany firma üçin işläp başlady: kompýuter öndüriji “Next” we kompýuter-montaž studiosy “Pixar”. 2006-njy ýylda “Disneý” “Pixar” firmasyny 7,4 milliard dollara satyn aldy. Bu söwda Jobsy “Disneý” kompaniýasynyň iň uly şahsy paýdaryna öwürdi.
1996-njy ýyla çenli, “Apple” özüniň operasion sistemasy üçin “Next” kompaniýasyny satyn aldy. Şol wagtlar “Apple” maliýe kynçylyklaryny başdan geçirýärdi, kompaniýa özüniň bazar paýynyň köp bölegini “Microsoft Windows” programmalaryny ulanýan şahsy kompýuterlere aldyrypdy.
iRewolýusiýa
Özüniň gatnaşmagynda esaslandyrylan kompaniýa 1997-nji ýylda dolananda, Jobs önümçilik toparynyň başlygy boldy we kompaniýanyň jemgyýetdäki tanymal şahsyýeti boldy, ençeme şowly önümleriň döredijisi boldy, saz we mobil telefon senagatyny sarsdyrdy.
Jobsuň ýolbaşçylygyndaky “Apple” kompaniýasynyň ilkinji önümi bolan reňkli, plastmas iMac 1998-nji ýylda cykaryldy we ilkinji ýylynda onuň 2 million sanysy satyldy.
2001-nji ýylda firma iTunes önümlerini satuwa çykardy, ol stolüsti kompýuterlerdäki elektron saz we wideo faýllaryny düzmek, çalmak hem-de internetden sazlary we telewizion gepleşikleri indirmek üçin ulanylýardy.
Şol ýylyň ahyrynda Jobs adamlary ykjam media çalyjysy bolan iPod önümleri bilen tanyşdyrdy. Ol “jübiňde 1,000 aýdymy daşamaga” mümkinçilik berýärdi.
“Bu gaty uly zat. Siz ýola çykanyňyzda näçe gezek: “Wah, diňläsim gelýän CD-imi ýanyma almandyryn” diýdiňiz?” diýip, ol bu önümiň tanyşdyrylyş dabasynda aýdypdy. “Sazhanaňyzy tutuşlygyna we hemişe ýanyňyzda götermek mümkinçiligi saz diňlemekde kwant böwsüşdir. Emma iPod önüminiň iň gowy tarapy – siziň sazhanaňyz tutuşlygyna jübiňize sygýar”.
2007-nji ýylda duýgur ekranly iPhone önümleri peýda boldy. Dört ýylyň içinde dünýäde bu önümiň 100 million sanysy satyldy.
2010-njy ýylda Jobs adamlary inçe iPad tablet kompýuterleri bilen tanyşdyrdy. Onda stolüsti kompýuterlerde edip bolýan zatlaryň ählisini etmek mümkindi.
2010-njy ýylyň maý aýynda “Apple” “Microsoft” kompaniýasyndan öňe geçip, dünýäniň iň baý ikinji kompaniýasy boldy. 2011-nji ýylyň awgust aýynda bolsa ol dünýäniň iň baý kompaniýasy “Exxon Mobilden” çalaja öňe saýlandy.
Jobs “Apple” kompaniýasynyň gazanan üstünlikleriniň aýrylmaz bölegi bolupdy.
Onuň maşgalasynyň ýaýradan ýörite beýanatynda şeýle diýilýär: “Stiw şu gün öz maşgalasynyň ýanynda aradan çykdy. Özüniň jemgyýetçilik durmuşynda Stiw öňdengörüji hökmünde tanalýardy. Özüniň şahsy durmuşynda ol maşgalasyny söýdi. Stiwiň hassalygynyň soňky ýylynda özüniň arzuwlaryny we dogalaryny paýlaşan ençeme adamlara sagbolsun aýdýarys”.
Stiwiň yzynda aýaly Lauren we dört çagasy galdy.


text:
29-njy iýunda prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň 54 ýaşynyň dolmagyna bagyşlanyp gurnalan konsertde yglan edilmegine görä, “Saňa meniň ak güllerim” atly täze aýdymyň sözlerini-de, sazyny-da prezidentiň özi ýazypdyr.
Angliýanyň “The Telegraph” gazetiniň Almatydaky habarçysy Riçard Oranj Berdimuhamedowyň söýgi aýdymynyň 3,500 tomaşaçyly zalda şowhunly el çarpyşmalar bilen garşylanandygyny ýazýar: “Türkmenistanyň köp kösenen halky jenap Berdimuhamedowyň köp sanly we dürli talantlaryny görkezmelerine endik bolýar - diýip, soňra Riçard Oranj sözüni dowam etdirýär: - prezident aprelde paýtagt aýlawynda baýrak alan ahal-teke bedewine atlanyp, öz halkyny at çapmak ussatlygy bilen haýran edipdi”.
“The Telegraph” gazeti türkmen prezidentiniň häkimiýet başyna geçenden soň, kän wagt geçmänkä diş doktory bolup işlän döwründe öwrenen saglyk hünärlerini mazamlamak üçin kiçiräk bir operasiýa edendigini, ýöne indi aýdym aýtmak göçüminiň Berdimuhamedowyň şahsyýet kultunyň Saparmyrat Nyýazowyň şahsyýet kulty ýaly geň-taň bir ýagdaýa ösüp ýetmek alamatyndan habar berýändigini belleýär.
Şeýle-de gazet Saparmyrat Nyýazowyň özüne Türkmenbaşy, ähli türkmeniň serdary adyny alşyny, soňra bu ady ýanwara, ejesi Gurbansoltanyň adyny bolsa aprele dakyşyny, öz ýazan kitabyny mekdep okuwçylary üçin hökmany sapaga öwrüşini ýatlaýar.
“Milli baýlyk we uly hazyna”
Fransiýanyň AFP habar gullugynyň habarçysy Daniýel Mihailesku: “Izolýasiýa salnan Türkmenistanyň prezidenti öz doglan gününi milli telewideniýede öz döreden aýdymyny aýdyp belledi” diýip ýazýar. Ol Berdimuhamedowyň özüniň adaty eşikde, gitara çalyp, aýdym aýdan konsertine barmandygyny belläp, döwlet telewideniýesiniň prezidentiň gitarasydyr akkordeony muzeýde “milli baýlyga we uly hazyna” öwrüldi diýip habar berendigini aýdýar.
AFP habar gullugy Berdimuhamedowyň ýurdy 2006-njy ýylda ýogalan Saparmyrat Nyýazowyň izolýasiýasyndan örän seresaplylyk bilen çykarmaga çalyşýandygyna hem ünsi çekýär. “Ol Türkmenbaşy diýip bilinýän Nyýazowyň käbir öte geçmelerini gowşatdy we geçen ýyl öz mirasdarynyň Aşgabatda Günüň ugruna aýlanýan altyn heýkelini göçürdi” diýip, habaryň dowamynda bellenýär.
“Ýöne synçylar Berdimuhamedowyň döwlet binalaryndan asylyp goýlan äpet suratlaryna salgylanyp, onuň özüniň hem şahsyýet kultunyň ösýändigini belleseler, tankytçylar bu ýagdaýyň gözboýagçylykdan gaty bir aňry geçmeýän reformalara zarba urmasyndan zeýrenýärler” diýip, Fransiýanyň “Frans Press” agentligi ýazýar.
AFP habar gullugynyň “Türkmenistanyň prezidenti öz ýaş toýunyň aýdymyny aýdýar” atly makalasynyň aşagyna ýazylan kommentarilerde aýdylmagyna görä, bu habar çap edilen wagtyndan soň geçen az wagtda bir-birege iň kän iberilen täzelikleriň biri bolupdyr.
Teýlor Swift diýen bir okyjy bolsa bu habaryň aşagyna “Meniň ilkinji oglumyň adyna Gurbanguly dakylar” diýip ýazypdyr.


text:
Siriýadaky kürt resmileri we aktiwist topar “Yslam döwleti” atly toparyň söweşijileriniň, aglabasy kürtlerden ybarat şäherçä giň gerimli hüjümleri başladandygyny habar berýärler.
Kürt Demokratik bileleşigi partiýasynyň metbugat wekili Nawaf Haliliň 11-nji martda beren maglumatyna görä, “Yslam döwleti” atly toparyň söweşijileri Ras al-Aýn şäherçesine garşy “giň gerimli we güýçli” hüjümleri başladypdyrlar. Gürrüňi gidýän bu şäherçe Siriýanyň Türkiýe bilen serhediniň golaýynda ýerleşip, onuň 50 müň çemesi ilaty bar.
Düýbi Britaniýada ýerleşýän Siriýanyň adam hukuklary boýunça synçy topar “Yslam döwleti” atly toparyň söweşijileriniň gijäň ýary Tal Ganzir obasyny ele salandygyny habar berýär. Bu oba Ras al-Aýn şäherçesiniň 30 kilometr günbatarynda ýerleşýär.
Şeýle-de, synçy topar täze çaknyşyklar sebäpli iki tarapda hem onlarça adamyň ölendigini belleýär.


text:
Sişenbe güni Tatarystan respublikasyna sapar edýän Türkmenistanyň wise-premýeri Nazarguly Şagulyýew Tatarystanyň prezidenti Rustam Minnihanow bilen gepleşik geçirdi.
Kazan köşgünde geçen bu duşuşykda taraplar Türkmenistan bilen Tatarystan respublikasynyň hyzmatdaşlyklarynyň dürli ugurlary barada maslahat etdiler.
“TurkmenistanRu” internet gazeti bu duşuşykda Tatarystanyň prezidenti Rustam Minnihanowyň medeniýet, dil we dini taýdan birek-birege ýakyn duran Tatarystan bilen Türkmenistanyň hyzmatdaşlyklarynda uly potensialyň bardygyny belländigini habar berýär.
Maglumatda köpsanly beýleki meseleler bilen bir hatarda bu duşuşykda Kazan bilen Aşgabadyň aralygynda göni howa ýolagçy gatnawlaryny ýola goýmak meselesiniň-de gozgalandygy aýdylýar.


text:
Taýwanyň iri kompýuter we mobil enjamlaryny öndürýän “Acer” şereketi, ýedi dýuýmly “Android” – planşetini, öndürmegi meýilleşdirýär.
Bu planşet bazarda 99 dollar bahasy bolup, iň arzan enjamlaryň biri bolar. Bu planşet arzan bolmagy “Acer” bahalary düşürmek üçin “Media Tek”-iň arzan prosessoryny öz planşetinde ulanýar. Ozaldan belli bolan, bu şereketiň prosessorlary hytaýyň arzan smartfonlarynda ulanylýar. Şunuň bilen birlikde, “Media-Tek”-iň çipini ulanýan bu enjam hytaýyň beýleki smartfonlary bilen deňeşdireniňde ýokary hili we ygtybarlylygy bilen tapawutlanýar. Arzan planşetlaryň çykmagy, geljekde dünýä bazarlarynda tehniki enjamlaryň bahalarynyň düşmegine we köpelmegine getirer.
23 января 2013
.cantembedplus{display:none;}


text:
ABŞ-nyň Owganystandaky täze ilçisi bellendi. Jeýms Kunninghamyň kandidaturasy penşenbe güni ABŞ-nyň Kongresi tarapyndan oňlandy.
Kunningham bu wezipede Ryan Krokeri çalşar. Kroker saglyk ýagdaýy sebäpli, bu wezipeden maý aýynda çekilipdi. Mundan öň, Kroker Yrakda, Owgansytanda, Pakistanda, Siriýada, Küweýtde we Liwanda işläpdi.
Kunningham bir ýyl töweregi wagt bäri ABŞ-nyň Owganystandaky ilçisiniň orunbasary bolup işledi. Mundan ozal, Kunningham ABŞ-nyň Ysraýyldaky ilçisi bolupdy. Şeýle-de ol NATO-da we BMG-de ýokary derejeli wezipeleri eýeläpdi.


text:
Indew
INDEW (Eruca)-atanakguller mashgalasyna degishli biryyllyk otjumak osumlik. I. aprel-may aylarynda gulleyar we miweleyar. Onun guli koplenc sargylt agymtyl, miwesi uzyn, cunkli kosujek gornushinde bolyar. Yewropanyn go-synda, Kawkazda. Gb. Sibirde, Dg we Go Afirkada I-in 5-6 gornushi bar. SSSr-in go. Rayonlarynda kahahalatlarda onun yag beryan bir gornushi ekilyar. Turkmen halkk medisinasynda I. derman hokuminde, esasan hem, ganyn basyshy yokarlan mahallarynda we kabir ic keselleri ucin ulanylyar.


text:
Täjigistanyň Daglyk-Badahşan regionynda soňky günlerde ýagan ýagyşlaryň netijesinde dörän suw joşguny we topragyň süýşmegi zerarly 60 çemesi jaý, sowda we medeni bina ýumruldy, şeýle-de, elektrik liniýalara we suwaryş sistemalara zeper ýetdi.
19-njy iýulda toprak süýşüp, Gund derýasynyň akymyny böwetledi we golaýdaky obanyň käbir böleklerini ýumurdy. Iki elektrik stansiýasynyň işi togtadyldy.
Daglyk-Badahşan regionynyň häkimi Rahmonkul Rahmonkulow jaýlaryna zeper ýeten ýaşaýjylaryň howpsuz ýere göçürilendigini we wagtlaýyn ýerde galýandygyny 20-nji iýulda aýtdy.
Şeýle-de, täjik resmisi tebigy betbagtçylygyň üç million dollar möçberde zyýan ýetirendigini habar berdi.


text:
Häzir Günorta Afrika Respublikasynda dowam edýän futbol boýunça dünýä çempionatynda şenbe güni Angliýanyň we ABŞ-nyň futbolçylary ýaryşdy. Hasap 1:1.
Port Elizabet şäherinde Günorta Koreýa bilen Gresiýanyň ýygyndy komandalary oýnady. Günorta Koreýa 2:0 hasabynda ýeňiş gazandy.
Ýohannesburgda Argentinanyň hem Nigeriýanyň futbolçylary oýnady, Argentina 1:0 hasabynda ýeňiş gazandy.
Polokwanda Aljiriň we Sloweniýanyň ýygyndy komandalarynyň duşuşygy 1:0 hasabynda Sloweniýaly futbolçylarynyň peýdasyna tamamlandy.


text:
Türkiýe Ysraýylyň ilçisini ýurtdan çykarýar we bu ýurt bilen harby gatnaşyklaryny kesýär.
Muňa “Mawy Marmara” gämisinde geçen ýyl bolan çaknyşykda türk graždanlarynyň ölümi üçin ysraýyl tarapynyň ötünç soramakdan ýüz öwürmegi sebäp boldy diýip, anna güni Türkiýäniň daşary işler ministri Ahmet Dawutoglu aýtdy.
Dawutoglunyň sözlerine görä, “Ysraýylyň öz eden işi üçin töleg etmäge wagty geldi”.
Palestina tarapdar dokuz sany aktiwist, olaryň köpüsi türk raýaty, geçen ýylyň 31-nji maýynda Ysraýylyň ýörite bölüminiň gämä eden hüjüminde heläk bolupdy. Şol gämi Ysraýyl tarapyndan daşy berkidilen Gaza sektoryna barýardy.
Bu wakany derňän Birleşen Milletler Guramasynyň ýörite komissiýasy Ysraýylyň gereginden artyk güýç ulanandygyny, ýöne Gaza sektorynyň deňiz gabawynyň kanunydygyny tassyklap, hasabat çykardy.
Emma anna güni Stambulda Türkiýäniň prezidenti Abdullah Gül žurnalistlere BMG-niň ýörite komissiýasynyň çykaran hasabatynyň özleri üçin “hiç zatdygyny” aýtdy.


text:
Prezident Başar al-Assadyň ýurtda barýan gozgalaňda halka edýän zulum-sütemini göz öňünde tutup, Yslam hyzmatdaşlygy guramasy Siriýany 57 musulman ýurtdan ybarat bloga agzalykdan wagtlaýyn çykardy.
Eýranyň garşy çykmagyna garamazdan, musulman döwletleriň özara hyzmatdaşlyk guramasynyň Mekgede geçen sammitiniň ikinji güni bu baradaky ylalaşyga gelindi.
Jemleýji beýannamada guramanyň ýolbaşçylary Siriýada barýan gazaply hereketleriň ara salym salman togtadylmagyna çagyrdylar. Olar şeýle hem "Siriýa halkynyň gyrgynçylykdan we adamkärçiliksiz hereketlerden ejir çekmeginiň özlerini çuňňur alada goýýandygyny" mälim etdiler.
"Güýçli yşarat"
Birleşen Ştatlar musulman ýurtlaryň özara hyzmatdaşlyk guramasynyň bu kararyny gutlap, ony Assadyň režimine berlen "güýçli yşarat" diýip atlandyrdy.
Çarşenbe güni hökümetiň Alepponyň (Halabyň) demirgazynda ýerleşýän Azaz şäherine eden howa hüjüminde azyndan 20 adamyň ölendigi habar berildi.
Siriýanyň möhüm söwda merkezi bolan Aleppo şäherine kontrollyk ugrunda hökümet güýçleri bilen gozgalaňçylaryň arasynda indi üç hepdeden gowrak bäri söweş barýar.
Çarşenbe güni şeýle hem Damaskda Birleşen Milletler Guramasynyň ýüze golaý gözegçisiniň bolýan myhmanhanasynyň golaýynda ýerleşýän bir harby binada bomba partlap, üç adam ýaralandy. Gozgalaňçylaryň garamagyndaky "Siriýanyň Azat goşuny" bu partlamany özüniň amala aşyrandygyny aýdýar.
Siriýadaky konflikt indi Liwana-da syrygýana meňzeýär. Bu ýerde ýaragly şaýy taýpadaşlar hepdäniň başlarynda gozgalaňçylar tarapyndan tutulan bir garyndaşlarynyň boşadylmagyny gazanmak üçin özleriniň 20-den gowrak siriýaly bilen bir türk raýatyny ogurlandyklaryny aýdýarlar.
Adamlaryň ogurlanmagy sebäpli Birleşen Arap Emirlikleri, Saud Arabystany we Katar öz raýatlaryny Liwana sapar etmezlige çagyrdylar.
Harby jenaýat
Birleşen Milletler Guramasynyň bildirmegine görä, Siriýada iki tarap-da harby jenaýat edipdir. Ýöne bu jenaýatlaryň aglabasyna jogapkär hökümet güýçleri bilen olaryň ýaranlary.
BMG tarapyndan geçirilen barlaglaryň görkezmegine görä, maý aýynda Houla obasynda 100-den agdyk bigünä adamyň ölümine sebäp bolan gyrgynçylyga hem hökümetiň tarapyny çalýan jeňçi toparlar jogäpkär.
Bu aralykda BMG-niň ynsanperwerlik işlerini utgaşdyryjy Waleri Amos ýurtda barha ýaramazlaşýan gumanitar ýagdaý barada gürleşmek üçin Damaskda Siriýanyň daşary işler ministri Walid al-Moallem bilen duşuşdy.
Siriýanyň daşary işler ministri ýurduň kynçylyk çekýän ähli ýerlerine ynsanperwerlik kömeklerini ýetirmek üçin iki tarapyň özara pikir alşandygyny aýdýar.


text:
Penşenbe güni Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow birnäçe täze kararlara gol çekdi.
Hususan-da, döwlet lideri Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň harby instituty baradaky düzgünnamany tassyklady.
Mundan daşary, ol Türkmenistanyň goşun generaly S.Nyýazow adyndaky Polisiýa Akademiýasyny Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň S.Nyýazow adyndaky institutyna öwürmek baradaky karara gol çekdi.
Şeýle hem, prezident G.Berdimuhamedow Saud Arabystany bilen ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyklary ösdürmek maksadyndan ugur alyp, türkmen-saud hökümetara komissiýasynyň Türkmenistan tarapyndaky düzümini tassyklady.


text:
BMG-niň Baş Assambleýasy ýabany tebigata degişli bikanun söwda garşy göreşe niýetlenen ilkinji rezoýuliýasyny kabul etdi.
Ýabany tebigat bilen bagly bikanun söwdanyň öňüni almak boýunça rezolýusiýa 30-njy iýulda guramanyň 193 agzasy tarapyndan ylalaşyldy. Ol ýuridiki taýdan hökmany hasaplanylmaýar. Emma onuň giň derejede goldanmagy dünýäde ýabany haýwanlaryň we ösümlikleriň gaçakçylygyna aladalanmalaryň güýçlenýändigini görkezdi.
Gabon we Germaniýa tarapyndan öňe sürlen bu çäre arkaly ähli ýurtlara “ýabany tebigatyň bikanun söwdasynyň öňüni almak, garşy göreşmek, we ony aradan aýyrmak boýunça milli derejede düýpli ädimleriň ädilmegine” ündew edilýär.


text:
Portugaliýanyň Maderiýa adasynda aşa ýagyş zerarly emele gelen sil we tupan boýunça ilaty halas ediş işleri dowam etdirilýär.
Şol wakada azyndan 42 adamyň heläk bolup, 120 adamyň ýaralananlygy habar berilýär.
Portugaliýaly resmiler wakada dereksiz ýiten adamlaryň bardygyny aýdyp, heläk bolanlaryň sanynyň artmagynyň mümkindigini mälim etdiler.
Şenbe güni emele gelen aşa ýagyş zerarly Maderiýa adasynyň ýollary, köprüleri weýran bolup, ýaşaýyş jaýlaryna hem aşa zyýan ýetipdi.
Maderiýanyň regional hökümeti bu waka bilen bagly üç gün ýas yglan etdi. Portugaliýa halas ediş çäreleri bilen bagly bu ada ýardam iberdi.


text:
"Al-Jazeeranyň" habarçysy Piter Greste Müsüriň prezidenti Abdel-Fattah el-Sissini, hersine üç ýyl türme tussaglygy berlenden soň, özüniň we öz iki kärdeşiniň günäsini geçmäge çagyrdy.
Bu höküm halkara derejesinde ýazgarmalara sebäp boldy.
Awstraliýanyň raýaty Greste 30-njy awgustda, Sidnide guralan metbugat ýygnagynda çykyş edip, indi bu ýerde meseläniň çözgüdiniň prezident Sissä gelip dirändigini aýtdy.
Ol çykarylan hökümlere «ýalňyş» diýdi we olaryň syýasy sebäplidigini aýtdy. Ol indi dünýäniň gözüniň Müsüre dikiljegini hem sözüne goşdy.
Greste 2013-nji ýylyň dekabrynda kanadaly Mohammed Fahmi, müsürli prodýuser Baher Mohammed bilen, Dohada ýerleşýän telewideniýe üçin işleýän wagty tussag edildi.
Kairdäki sud 29-njy awgustda, uzaga çeken suduň soňunda olara üç ýyl türme tussaglygy hökümini çykardy.
Bu sud metbugat azatlygynyň wagyzçylary we hukuk goraýjy aktiwistler tarapyndan dünýä derejesinde giňden tankyt edildi.
Birleşen Ştatlar hem bu hökümden «juda lapykeç bolandygyny» aýtdy.
ABŞ-nyň Döwlet departamenti 29-njy awgustda Müsüriň hökümetini «ösüş we durnuklylyk üçin zerur bolan söz azatlygynyň düýp esaslaryna wehim salýan höküme gaýtadan seredilmegi üçin mümkin bolan ähli çäräni görmäge» çagyrdy.
Müsürdäki durnuklylyk adamlary öz hukuklaryndan mahrum edýän, söz we metbugat azatlygynyň düýbüni köwýän yrga binýadyň üstünden gurulmaly däl."
Greste suduň türme tussaglygy hökümi yglan edileninden soň kän wagt geçmänkä öz atlaryny arassalamak üçin göreşi dowam etdirjekdiklerini aýtdy.
"Biz terrorçylar däl, biz hiç bir gurama bilen dil düwüşmedik, biz hiç bir galp habar ýaýratmadyk, men öz kärdeşlermiň azatlygy, öz at-abraýym, biziň hemmämiziň at-abraýymyz nukdaý nazaryndan, öz göreşimizi dowam etdireris» diýip, ol aýtdy.
Girew esasynda azatlyga goýberilen Muhammed Fahmi höküm okalanda bardy we sud diňlenişiginden soň polisiýa tarapyndan alnyp gidildi.
Bu üç žurnalistiň aklawçylarynyň türme höküminden şikaýat etmeklerine garaşylýar.
Fahminiň aklawçysy Amal Kluniý (Amal Clooney) bu hökümiň Müsürde örän howply yşarat bolandygyny aýtdy.
"Bu höküm žurnalistleriň öz işleri edenleri üçin, hakykaty aýdanlary we täzelikleri habar berenleri üçin kapasa salnyp bilinjegini aňladýar we bu howply yşarat Müsürde sudýalaryň sudlara syýasy repressiýanyň we propagandanyň guraly bolmaga rugsat berjegini görkezýär» diýip, ol aýtdy.
"Al-Jazeeranyň" iňlis dilindäki gepleşikleriniň ýerine ýetiriji direktory Mostefa Souag bu höküm logika we umumy düşünjä tes gelýär diýdi.
Kanadanyň konsullyk işleri boýunça döwlet ministri Lynne Ýeliç suduň bu höküminiň «Müsürde kanunyň hökmürowanlygyna bolan ynamyň düýbini opurýandygyny» aýtdy.
Müsüriň daşary işler ministrligi 30-njy awgustda, bu hökümi tankytlany üçin, Britaniýanyň Kairdäki ilçisi Jon Kassony çagyrdy.
Kasson Müsürdäki durnuklylyk "adamlary öz hukuklaryndan mahrum edýän we söz we metbugat azatlygynyň düýbüni köwýän yrga binýadyň üstünden gurulmaly däl" diýdi.
Amnesty International hem bu hökümi ýazgardy we ony «Müsürde söz azatlygynyň ölüm ýaňy» hökmünde suratlandyrdy.
Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annagurban.


text:
Azerbaýjanyň Goranmak ministrligi 3-nji aprel güni irden ermeni ýaragly güýçleriniň geçen 24 sagadyň dowamynda dawaly region bolan Dagly-Garabagda saklanylýan ýaraşyk düzgünlerini 130 gezekden gowrak bozandygyny aýtdy.
Bu sözler Azerbaýjanyň içinde etniki ermeniler tarapyndan kontrolda saklanýan dawaly sebitde turan agyr söweşde azyndan 12 azeri esgeri öldürileninden bir gün soň aýdyldy.
Etniki ermenileriň separatist liderleri öz söweşijileriniň 3-nji aprel säherinde hem Azerbaýjanyň güýçlerine garşy söweşi dowam etdirendiklerini, azeri tarapynyň agyr toplary we bronly harby tehnikalary ulanýandygyny aýtdy.
Ermenistanyň Ýaragly güýçleri Azerbaýjanyň güýçlerini 2-nji aprelde tankly, agyr toply we dikuçarly uly hüjüme başlamakda aýyplady.
Emma Baku 3-nji aprelde Azerbaýjanyň güýçleriniň Kazak, Goranboy, Tartar, Aghdam, Hojawend we Fuzuli etraplarynda özlerine garşy açylan oda jogap berýändiklerini aýtdy.
AÝ/AR-nyň bu sebitdäki wideoçysy Tartar we Agdere etraplarynyň oba adamlaryna salgylanyp, 3-nji aprelde irden azeri güýçleriniň ermeni tanklaryny hatardan çykarandyklaryny aýtdy.
Azerbaýjanyň Goranmak ministrligi goşunyň sebitdäki «strategik belentlikleri we ilatly nokatlary azat edendigini» hem habar berdi. Ministrlik Azerbaýjanyň bir dikuçarynyň urlup ýykylandygyny, bir tankynyň bolsa mina partlamasy netijesinde hatardan çykandygyny aýtdy.
Ermenistanyň prezidenti Serž Sarkisýan 2-nji aprelde azeri goşunlary 18 sany etniki ermeni esgerini öldürdi diýdi. Baku 2-nji aprelde Dagly-Garabagyň içinde 100-den gowrak ermeni esgeriniň öldürilendigini aýdypdy.
Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdoganyň edarasy 3-nji aprelde Erdoganyň «Azerbaýjany soňuna çenli goldamagy» wada berendigini aýtdy.


text:
Britaniýanyň daşary işler ministri William Heýg çykyş edip, Ekwadora “Wikileaks” saýtyny esaslandyryjy Julian Assanjyň ykbaly boýunça gepleşiklere “boldugyndan tiz” başlamaga çagyryş etdi.
Assanj jynsy zorluklar bilen bagly aýyplamalar boýunça Şwesiýa ekstradisiýa edilmeginden howatyrlanyp, 19-njy iýundan bäri Ekwadoryň Londondaky ilçihanasynda gizlenýär.
Ekwador Assanja syýasy gaçybatalga beripdi. Emma britan resmileri Assanjyň Londondaky ilçihanadan çykan dessine tussag ediljekdigini aýdýarlar.
Assanj Şwesiýa ekstradisiýa edilenden soň, ABŞ-a tabşyrylmagyndan howatyr edýär. Onuň “Wikileaks” saýty Yrakdaky we Owgansytandaky uruşlar bilen bagly maglumatlary, şeýle-de ABŞ-nyň diplomatik telegrammalaryny köpçülige ýaýradypdy.


text:
Çarşenbe güni dini azatlyklaryň ýagdaýyna syn edýän “Forum-18” guramasy Türkmenistanyň Lebap welaýatynda protestant hristianlardan azyndan bäşisiniň işi boýunça sud diňlenişiginiň geçirilendigi we olara uly möçberde jerime salnandygy barada maglumat ýaýratdy.
Düýbi Osloda ýerleşýän “Forum-18” guramasynyň baş redaktory Feliks Körli protestant hristian dininiň wekillerine garşy geçirilen bu sud proseslerinden biriniň Türkmenabat şäherinde, ýene ikisiniň bolsa Lebap welaýatynyň iki sany dürli etrabynda geçirilendigini aýtdy.
“Awgust aýynyň ahyrynda Lebap welaýatynda üç sany sud diňlenişigi geçirildi. Olara 400 manat bilen 1200 manadyň aralygynda jerime salnypdyr. Bu soňky wakalar dini azlyklara, şol sanda protestant hristianlara garşy reýd geçirmek, haýbat atmak, jerime salmak ýaly basyşlaryň bir bölegi bolup görünýär” diýip, Feliks Körli belledi.
Howpsuzlyk aladalary
Feliks Körli suduň karary bilen jerimä sezewar edilen bu dindarlaryň adyny bermekden saklandy we muny ol adamlaryň özleriniň hem-de dogan-garyndaşlarynyň howpsuzlygy baradaky aladalar bilen baglanyşdyrdy.
Ol: “Biz bu wakalara dahylly adamlaryň howpsuzlygyny üpjün etmek maksady bilen, bu sud prosesleri baradaky anyk zatlary çap etmekden saklandyk. Şular ýaly wakalaryň käbir beýleki regionlarda, şol sanda Tejende-de bolandygy barada bizde maglumat bar. Ýöne soňky sud prosesleriniň üçüsi Lebap welaýatynda boldy” diýip belledi.
Ýöne bu soňky sud prosesleri barada garaşsyz çeşmelerden anyk maglumat alynmady. Feliks Körli hem Türkmenistanyň häkimiýetleriniň-de bu sud prosesleri barada maglumat bermek islemeýändiklerini aýdýar.
Dini azatlyklaryň ýagdaýyna syn edýän “Forum-18” guramasy bu soňky wakalar barada ýaýradan maglumatynda Türkmenistanda resmi taýdan registrasiýa edilmedik dini toparlaryň ýygnak ýa dini üýşmeleň geçirmeklerine henizem köplenç ýol berilmeýändigini belleýär.
Gurama Lebap welaýatynda geçirilen sud proseslerini-de resmi hasaba alynmadyk Protest dininiň wekilleriniň ýygnak geçirmeklerine garşy görlen çäre hökmünde düşündirýär.
Oňyn ädimler bar, emma...
Mälim bolşy ýaly, garaşsyzlygyň başky ýyllarynda Türkmenistanda dini azlyklara degişli guramalar köp wagtlap resmi taýdan hasaba alynmandylar. Halkara jemgyýetçiliginiň basyşlary netijesinde diňe 2004-nji ýyldan soň şeýle dini azlyklara degişli guramalaryň dokuzysy paýtagt Aşgabatda registrasiýa edildi.
Şular ýaly resmi hasaba alnan guramalardan biri bolan Halkara Krişna aň ýetiriş jemgyýetiniň agzasy Gurban registrasiýadan soň özleriniň dini üýşmeleň geçirmeklerine indi häkimiýetler tarapyndan päsgelçilik döredilmeýändigini aýtdy.
“Krişnaçylaryň ýagdaýy indi kadaly. Indi hiç kim towugyňa tok diýenok. Bize gelib-ä azar berýän ýok. Alty-ýedi ýyl mundan ozal bolsa-bolandyr welin, indi olar ýaly zatlar galdy” diýip, Gurban ýagdaýa baha berdi.
Ýöne, şol bir wagtyň özünde-de, Gurban resmi registrasiýa edilen dini azlykdaky guramalaryň registrasiýasynyň diňe paýtagt Aşgabatda geçirilendigini, emma welaýatlarda bu guramalaryň bölümleriniň henizem registrasiýa edilmeýändigini we munuň sebäbi barada-da häkimiýetlerden anyk jogap alyp bolmaýandygyny aýdýar.
“Guramalar her welaýatda-da registrasiýa edilmeli diýýärler. Ýöne Aşgabatda registrasiýa edilenem bolsa, Maryda we beýleki welaýatlarda registrasiýa edenoklar. Häkimliklere baryp, registrasiýa etdirjek bolaňda, olar belli bir jogap berenoklar. Olaryň özlerem bilenoklar näme üçin registrasiýa edilmeýändigini. Olar belli bir zat aýdyp bilenoklar” diýip, Krişna aň ýetiriş jemgyýetiniň agzasy Gurban gürrüň berýär.
“Forum-18” guramasynyň baş redaktory Feliks Körli hem Türkmenistanda bu ugurda käbir öňegidişlikleriň bardygyna garamazdan, ýurduň kanunçylygynda henizem ýerli dini guramalary hasaba almak, dindarlar üçin alternatiw harby gulluklary döretmek ýaly birgiden meseleleriň göz öňünde tutulmaýandygyny belledi.


text:
Bahreýnde tussaglykda saklanylýan aktiwistiň gyzy, ýurduň monarhynyň suratyny ýyrtandygy üçin, çarşenbe güni iki aý türme tussaglygyna höküm edildi.
Geçen ýyl Bahreýnde aglaba şaýy musulmanlarynyň geçiren protestlerinden soň, ýurtda howsala ýagdaý saklanýar. Şol wagtky protestleri sünni liderler tarapyndan basylyp ýatyrylypdy.
Zeýnab al-Khawaja awgust aýyndaky protestde tussag edilipdi. Onuň kakasy, belli şaýy aktiwisti Abdulhadi al-Khawaja protestler sebäpli, uzak ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi. Ol özüniň türme tussaglygyna höküm edilmegine garşy, şu ýylyň başynda 110 gün açlyk hem çekipdi.
Zeýnab al-Khawajanyň aklawçysynyň aýtmagyna görä, onuň müşderisine ýene-de sekiz aýyplama boýunça günä ýöňkelýär. Aklawçy çarşenbe güni çykarylan hökümiň juda agyr bolandygyny, adatça bular ýaly ýagdaýlarda diňe jerime salynýandygyny hem sözüne goşdy.


text:
Türkmenistanyň prezidenti iki günlük resmi sapar bilen Pakistana bardy. Yslamabadyň çakylygy esasynda geçirilýän bu saparyň dowamynda esasy ünsüň türkmen gazyny Owganystanyň üsti bilen Pakistana we Hindistana akdyrmaga mümkinçilik berjek gazgeçiririjiniň proýektine gönükdirilmegine garaşylýar.
16-njy martda Pakistanyň premýer-ministri Nawaz Şarif Gurbanguly Berdimuhamedowy Yslamabatda garşylady.
Delegasiýalaryň derejesindäki gepleşiklerden soň geçirilen metbugat ýygnagynyň dowamynda Nawaz Şarif ýylda 33 milliard m3 türkmen gazyny akdyrmaga mümkinçilik berjek Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) gazgeçirijisiniň taslamasyny “regionyň mega-energiýa hyzmatdaşlyk proýekti’ diýip atlandyrdy.
Gepiň gerdişine görä ýatlatsak, uzynlygy 1814 km bolmaly bu proýekte geçen dekabrda Mary şäherinde badalga berlipdi. Umumy bahasy 10 milliard dollara durjakdygy çaklanylýan bu gazgeçirijiniň çykdajylarynyň 85% töweregini Türmenistan öz üstüne aldy. Proýekte gatnaşýan ýurtlaryň galanlarynyň her biri bolsa gurluşygyň umumy bahasynyň 5%-ne deň çykdajynyň puluny ödärler.
On ýyldan köpräk wagt bäri gürrüňi edilip gelinýän TOPH proýektiniň 2018-nji ýyla çenli gurlup gutarylmagyna garaşylýar.
Russiýanyň türkmen gazyny satyn almagyny doly bes edenden soň, türkmen prezidentiniň Pakistana edýän häzirki saparynyň ähmiýetiniň uludygy aýdylýar. Şol bir wagtda-da geçirijiniň Owganystandan we Pakistandan geçmeli sebitlerindäki howpsuzlyk ýagdaýlarynyň proýektiň durmuşa geçip biljekdigine şübheli garaýyşlary hem döredýär.
Metbugat ýygnagynyň dowamynda Berdimuhamedow beýleki meseleler bilen bir hatarda regiondaky howpsuzlygyň hem maslahat edilendigini mälim etdi.
Pakistanyň premýer-ministri hem “terrorizmiň we ekstremizmiň öňüni almak üçin özara hyzmatdaşlygyň zerurdygyny” belläp geçdi.
Saparyň ilkinji gününde Türkmenistan bilen Pakistanyň arasynda hyzmatdaşlygyň dürli ugurlary boýunça sekiz sany dokumente gol goýuldy.
Pakistana sapar edýän türkmen delegasiýasynyň düzüminde ýurduň daşary işler ministri Raşid Meredow, Ministler kabinetiniň başlygynyň orunbasary Ýagşygeldi Kakaýew we maliýe ministri Muhammetguly Muhammedow dagylar hem bar.


text:
Owganystanyň demirgazygyndaky Balh welaýatynda howpsuzlyk şertleriniň ýaramazlaşmagy netijesinde söweşijilere garşy harby operasiýalar başlandy.
Bu welaýatyň etraplarynda söweşijileriň hereket edýändigi we olaryň Mazare-Şerif säherinde hüjümleri amala aşyrandygy habar berilýär. Nowruz baýramynyň öňýanynda, Balhyň häkimi welaýaty söweşijilerden arassalamak maksady bilen harby operasiýalary geçirýär.
Bu barada Azatlyk Radiosynyň Owganystandaky habarçysy Şaýymerdanguly Myradynyň taýýarlan maglumatyny diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi türk kompaniýalarynyň bir toparynyň Türkmenistanda eden işleri üçin hakyny alyp bilmeýändigi barada daşary ýurt metbugatynda çykan habarlaryň hakykata laýyk gelmeýändigini aýdyp, metbugat üçin beýanat ýaýratdy.
“Türkmen tarapy şu mesele bilen baglylykda häzirki wagtda Türkmenistanda 600-den gowrak türk kompaniýasynyň işleýändigini we olaryň 20 milliarddan gowrak amerikan dollaryna durýan işi amala aşyrýandygyny belleýär” diýip, beýanatda aýdylýar.
Geçen hepde “Assoşeýted press” agentligi türk kompaniýalarynyň Türkmenistany bir millard dollardan gowrak tölenmedik iş haky üçin suda berjekdiklerini habar beripdi.


text:
Magtymgula her kim özüçe, öz akyl, ahlak goruna görä golaý barýar we şol golaýlygy hem öz durmuş ýörelgesine laýyklylkda saklaýar ýa ýitirýär. Bu taýda bellemeli hem begenmeli zat – biziň Magtymgulymyzyň barlygy, onuň bize şeýle düşnükli dilde, şeýle gözel, şeýle manyly goşgulary ýazyp galdyranlygy.
Dogry, onuň käbir setirleri ýa bentleri, belki-de tutuş goşgusy ýa goşgulary hakynda dürli-dürli pikirler bolup biler. Hatda, garaşsyzlyk ýyllarynda Magtymgulydan-da ýokaryk çykarylan “şa şahyryň” aýdyşy ýaly, ony terkidünýälikde hem aýyplap bolar. Ýöne Magtymgulynyň setirlerini özüňçe üýtgedip ýa onuň goşgularyny gadagan edip bolmaz. Emma, gynansak-da, garaşsyzlyk ýyllarynda şeýle zat hem edildi.
Sowet ýyllarynda Magtymgulynyň dini goşgularynyň çap edilmeýändigini aýdardylar. Emma şol diýilýän goşgular çap edilenden soň, Magtymgulyny Magtymguly eden goşgularyň ol eserler däldigi belli boldy. Ýene bir belli bolan zat bolsa, dar çygyrly diktatura Magtymguly ýaly giň dünýägäräýyşly hem çuň pikirli şahyryň gerek däldigidir. Şu sebäpden hem, dilçi B.-niň aýtmagyna görä, türkmen jemgyýeti oňa sowet döwründäki ýakynlygyny ýitirdi. Bu ýakynlygy gaýtadan dikeltmek, Magtymgulyny gaýtadan her türkmeniň öýüne, ýüregine hem aňyna eltmek üçin gaty kän iş edilmeli. Şol işleriň ilkinjilerinden biri bolsa, onuň goşgularynyň tankydy tekstini çap etmek bolsa gerek.
“Ruhnamanyň” kem-kem sahnadan düşmegi bilen magtymgulyşynaslygyň yza itilen, Magtymgulynyň goşgularyna aýdylýan aýdymlaryň käbiriniň gadagan edilen döwri taryha gidýär. Dilçi B. türkmen radiosynda mugt gaz, mugt suw, mugt tok barada günde diýen ýaly gürrüň edilýän wagty Magtymgulynyň sözlerine aýdylýan “Läle getirmiş” aýdymyň gadagan edilendigini aýdýar. Ol aýdymda şeýle setirler bar:
"Magtymguly, ger doýursaň bir ajy,
Mälimdir, tapar sen bu ýerde hajy,
Bir ýagşylyk etse adam biweji, --
Her mejlisde ýüz ýol dile getirmiş."
Ýa-da bolmasa, Magtymgulynyň sözlerine aýdylýan “Başlady” diýen aýdymyň gadagan edilendigini aýdýarlar. Ol aýdymda şeýle setirler bar:
"Gömüldi derýalar, ýykyldy daglar,
Ýetimler göz ýaşyn döke başlady.
Orramsydan bolan haramhor begler,
Ýurdy bir ýanyndan ýyka başlady."
Elbetde, türkmen senzurasynyň bu setirleriň aňyrsynda nämäni görendigini ýa nämeden gorkandygyny çaklamak kyn däl.
Magtymguly öz sözleriniň hakdygyny, emma hak söze ten bereniň ýokdugyny aýdypdyr. Onuň goşgularynda söz manysy, söze düşünmek hakda köp döwnelen. Mysal üçin, ol “Bir guýruksyz itdir, gaçgyl, nesihat ýokmaýan ärden” diýipdir. Aslynda şahyr dünýäni aňlaýanlara hem aňlamazlara bölüpdir:
"Dünýäde aňlardan aňlamaz kändir,
Bilmezler beladyr, bilenler jandyr,
Ol ýigitler adam tilli haýwandyr,
Söz aňmasa hem ykrary bolmasa."
Eger Magtymgulynyň goşgularyna aýdylýan aýdymlaryň käbiriniň gadagan edilişinden çen tutulsa, “şa şahyr” diýlip waspy edilen S. Nyýazowyň ýalan marafonuna goşulan adamlaryň içinde-de onuň diýýän zadyna düşünýänler ýa şol sözlere ýüzi gyzaranlar bolupdyr. Ýazylan wagtyndan iki asyr soňam şeýle iş bitirýän setirlere nädip guwanmajak? Dilçi B. “ol setirleri gadagan etmeli däl, ýurduň her şäherinde Magtymguly meýdançalaryny döredip, mermer sütünleriň ýüzüne oýup ýazmaly” diýýýär. Onuň pikiriçe, türkmeniň diňe aty, halysy däl, Magtymguly ýaly beýik klassyklary-da bar we ol klassyklary täzeden, garaşsyz ýurduň aň, akyl hazynasy hökmünde öwrenip başlamaly.
Magtymguly goşgulary bilen özi özüne ýadygärlik diken şahyr. Ol ýalan sylaga, at-dereje ýa baýrak berilmegine, kiçi dilden bärde öwülmegine ýa hormat goýulmagyna mätäç däl. Tersine, ösüp gelýän nesilleriň aň, ahlak sagdynlygyny isleýän bolsa, neşekeşligiň, ogurlygyň, parahorlugyň, ýalançylygyň azalmagyny isleýän bolsa, jemgyýer, döwlet Magtymgula mätäç.
Magtymguly “Ýigit öler ýurt üstünde” diýipdir, mert ogluň dogry söz üstünde jan berjegini aýdypdyr, watany terk edip gitmezligi nesihat edipdir. Ýöne ol:
“Bizara gelip men beýle diýardan,
Jür bolup men başym alyp gitmäge” hem diýipdir.
Ussadyň bir duýduryşy bolsa hasam belent ýaňlanýar:
“Bibat olup döner Lutuň şährine,
Her ülkäniň häkim äri bolmasa.”
Ýowşan Annagurban Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Türkmen gullugynyň žurnalisti. Şu blogda öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Ukrainanyň ozalky premýer-ministri Ýulia Timoşenkonyň azat edilmegine çagyryş edip, oppozisiýa aktiwistleri we Timoşenkonyň tarapdarlary anna güni Kiýewde protest ýörüşine çykdylar.
Müňlerçe protestçi şäheriň merkezinde toplanyp, Garaşsyzlyk Meýdançasynda köpçülikleýin protest geçirdi.
Protestçiler Timoşenkonyň gyssagly türmeden boşadylmagyna we prezident Wiktor Ýanukowiçiň wezipesinden çekilmegine çagyryş ediler.Şeýle hem, olar geçen hepdede Ýulia Timoşenko zorluk bilen klinika geçirilende, onuň ýenjilendigi baradaky habary düýpli we açyk derňemeklige çagyryş etdiler.
Ukrainanyň prezidenti Wiktor Ýanukowiç ozalky premýer-ministr Ýulia Timoşenkonyň ýenjildi diýilýän habaryny türmäniň resmileriniň barlamagyna penşenbe güni görkezme berdi. Ol bu işi Baş prokuraturanyň derňemegine hem görkezme berdi.
Ýulia Timoşenko özüniň türmede saklanyşyna protest bildirip, indi alty gün bäri açlyk yglan edip gelýär.


text:
Owganystanda prezidentlige kandidatlaryň birinji iki tapgyry telewideniýede açyk çekişmä başlady.
Bu çekişme döwlet eýeçiligindäki RTA-nyň we Azatlyk we Azat Ýewropa radiosynyň Owgan gullugynyň bilelikdäki howandarlygynda gurnalýar.
11 kandidatdan dördüsi, yslamçy lider Kutbuddin Hilal, ozalky goranmak ministri Abdul Rahim Wardak, öňki deputat Daud Sultanzoý we öňki gubernator Gul Aga Şerzaý şenbe güni guralan çekişmelere gatnaşdy.
Ozalky daşary işler ministri Abdulla Abdulla bolsa, şenbe günündäki çekişmä gatnaşmakdan boýun gaçyrdy.


text:
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Senatynyň daşary gatnaşyklar boýunça komissiýasy Azerbaýjana ilçi hökmünde prezident Barak Obama tarapyndan teklip edilen Metýu Braýzanyň kandidaturasy baradaky ses berişligi soňa goýdy.
3-njy awgustda geçirilen diňlenşikde Senatynyň daşary gatnaşyklar boýunça komissiýasynyň başlygy Jon Kerri (demokrat) bu ses berişligiň komissiýanyň agzasy Barbara Bokseriň (demokrat) haýyşy boýunça yza süýşürilendigini aýtdy.
22-njy iýulda bu komissiýanyň geçiren diňlenşiginde M.Braýza agyr soraglar bilen ýüzbe-ýüz bolupdy. Käbir wekilleriň garaýşyça, Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasyndaky dartgynlykda Bakuwyň oýnaýan roly barada M.Braýzanyň bilýän zatlary ýeterlik däl.
Sorag astynda
Diňlenşikde ermeni asylly amerikanlaryň köp ýaşaýan ştaty bolan Kaliforniýa wekilçilik edýän senator B.Bokser M.Braýzadan 18-19-njy iýunda Daglyk Garabagyň golaýynda bolan atyşykda näme üçin Azerbaýjany açyk ýazgarmanlygyny sorady.
M.Braýza bolsa, ÝHHG-niň zorlugy ýazgaryp çykaran beýanatyna salgylanyp, “Daglyk Garabag konflikti boýunça harby çözgüt ýok” diýdi. B.Bokser oňa: “Siziň bu aýdýanyňyz bilen ylalaşýaryn. Sizden Azerbaýjanyň ýazgarylmagy boýunça berk jogaba garaşmagymyň sebäbi şol” diýip, jogap berdi.
Senatynyň daşary gatnaşyklar boýunça komissiýasynyň diňlenşiginde M.Braýzanyň Bakuwdaky hökümet agzalary bilen bolan gatnaşyklary we bähbitler boýunça potensial gapma-garşylyklar hem agzaldy.
Agzalan ýene bir mesele M.Braýzanyň aýaly Zeýno Baranyň türk bolmagy. Ol Waşingtonda bir konserwatiw guramada işleýär. Energiýa ägirdi “ExxonMobil” bu gurama pul kömegini berýär. M.Braýza Azerbaýjanda ABŞ-nyň ilçisi bolaýsa, ol regionyň çylşyrymly energiýa syýasatynda uly rol oýnap biljek.
M.Braýza: “Tankytlanmak diplomat bolmagyň aýrylmaz bir bölegi” diýdi. “Tankytlanmak, bu ýa-da ol tarapa ýykgyn edýär diýlip pikir edilmegi oýnuň bir bölegi. Men hemişe obýektiw bolup, gerek bolan ýerinde ýiti habarlary hem ýetirmeli” diýip, Braýza aýtdy.
Indiki ädim
Ermenileriň Amerikanyň Birleşen Ştatlaryndaky Milli komitetiniň dolandyryjy direktory Aram Hampariýan M.Braýzanyň Azerbaýjana ilçi hökmünde iberilmegi boýunça ses berişligiň yza süýşürilmegini gowy garşylady.
“Ses berişligiň soňa goýulmagy senatorlara we degişli adamlara ýagdaýa siňe seredip, teklip edilýän adamyň jogaplaryny diňe bir gözden geçirmäge däl, eýsem bu jogaplary yzarlap, Bakuwa iberilýän adamyň ABŞ-nyň dünýädäki bähbitlerine we gymmatlyklaryna oňat wekilçilik etmegini gazanmaga hem mümkinçilik berýär” diýip, A.Hampariýan aýtdy.
Senatda ses berişligiň yza goýulmagy adatdan daşary zat däl. Ýöne M.Braýzanyň ret edilmek ähtimallygy hem ýok däl. Kolumbiýa uniwersitetinde Günorta Kawkaz boýunça ekspert Linkoln Miçel: “Bellenmeli zat - muňa garşy çykýanlar ilkinji nobatda Obamanyň öz partiýasynyň agzalary” diýýär.
“Bu döwlet sekretary ýa şolar ýaly juda ýokary wezipe däl. Bu bir uly syýasy gürrüň däl-de, ownuk syýasy gürrüň bolup galar. Obamanyň administrasiýasy bu ugurda soňuna çenli göreşer diýip pikir edere hiç hili esas ýok. Munuň partiýanyň öz içindäki göreşdigi belli bolsa, olar muny bes ederler” diýip, L.Miçel aýdýar.


text:
Habarlara görä, Birleşen Ştatlaryň Owganystandaky komandiri, general Jon Allen derňew astynda.
Ol Merkezi aňtaw gullugynyň ozalky direktory Deýwid Petreuse dahylly galmagalyň merkezindäki aýal bilen “ýerliksiz gürrüňleri” edipdir diýip derňelýär.
ABŞ-nyň Goranmak departamentiniň resmileri sülçüleriň Allen bilen Jil Kelliniň 2010-2012-nji ýyllar aralygynda eden müňlerçe sahypalyk gürrüňiniň üstüni açandyklaryny aýdýarlar.
Kelliniň Pola Broadwelden, Petreus bilen binika jynsy gatnaşyk eden aýaldan haýbat atyjy hatlary alandygy aýdylýar.
ABŞ-nyň goranmak sekretary Leon Panettanyň beýanatynda Alleniň ABŞ-nyň Ýewropa komandowaniýasyna ýolbaşçy bolmagy baradaky meseläniň degişli faktlar anyklanýaça togtadylandygy aýdyldy.
Allen Petreusden soň ABŞ-nyň Owganystandaky komandirligine bellenipdi.


text:
Çarşenbe güni Türkiýe Siriýanyň häkimiýetlerine garşy täze gadaganlyklary yglan etdi.
Bu sanksiýalar Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň režimine garşy protestçilere repressiýalaryň dowam etdirilýändigi üçin girizilýär.
Türkiýäniň söwda ministri Haýati Ýazyjynyň sözüne görä, Siriýadan getirilýän harytlara 30 prosent gümrük salgydy goýlar.
Mundan başga-da, Ankara arap ýurtlaryndan import edilýän harytlary Siriýanyň üstünden sowa daşamagy göz öňünde tutýar.
BMG-niň maglumatyna görä, 9 aý çemesi Siriýada dowam edýän protestlerde häzire çenli 4 müňe golaý adam heläk boldy.


text:
Türkmenistanyň Bilim ministrligi Rumyniýanyň ýokary okuw mekdeplerine 2015/2016-njy okuw ýyly üçin şu aşakdaky taýýarlygyň ugurlary (hünärler) boýunça seçip alyş işini geçirýär
1. Nebitgaz senagatynyň enjamlary boýunça inžener-mehanik.
2. Senagat we raýat jaý gurluşygy.
3. Binagärlik.
4. Bejeriş işi.
5. Logistika.
6. Hereketi dolandyrmak ulgamy we nawigasiýa.
7. Maglumat tehnologiýalar ulgamynyň inženeri.
8. Ulagda gatnawy guramak we hereketi dolandyrmak.
9. Demir ýol ulagynda ýol hojalygy we gurluşyk.
10. Ykdysadyýet.
11. Halkara suw hukugy.
12. Dänäni saklamagyň we gaýtadan işlemegiň tehnologiýasy.
13. Çörek, süýji-köke, unaş önümleriniň we azyk goşundylarynyň tehnologiýasy.
14. Ses režissurasy.
15. Maliýe (iňlis dilinde).
16. Ekonometrika we statistika.
17. Sport lukmançylygy.
18. Gimnastika.
Ýokarda görkezilen taýýarlygyň ugurlaryna (hünärlere) Türkmenistanyň umumy orta ýa-da orta hünär bilimli, ýaşy 35-den geçmedik raýatlary giriş synaglarynyň netijeleri boýunça bäsleşik esasynda kabul edilýär.
Resmi iş kagyzlary Aşgabat şäherinde Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň kabul ediş topary tarapyndan 2015-nji ýylyň 23-nji iýunyndan 2-nji iýuly aralygynda kabul edilýär.
Resmi iş kagyzlarynyň sanawy:
- Türkmenistanyň raýaty üçin bellenen nusga boýunça arza we sowalnama;
- Rumyniýanyň ýokary okuw mekdeplerine okuwa iberilýän daşary ýurt raýatynyň bellenen nusga boýunça sowalnamasy;
- umumy orta (ýa-da orta hünär) bilim baradaky resminama (asyl nusgasy);
- Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi tarapyndan bellenen nusgadaky saglyk güwänamasy (Türkmenistanyň çäginden daşary ýurtlardaky ýokary okuw mekdeplerine girmek barada dalaş edýän raýatlaryň saglyk güwänamasy);
- soňky okan ýa-da işlän ýerinden (harby bölümden) häsiýetnama;
- 3x4 möçberde alty sany fotosurat;
- işleýänler üçin zähmet depderçesiniň tassyklanan göçürmesi.
- giriş synaglaryndan üstünlikli geçen ýagdaýynda döwlet orta we ýokary hünär bilim edaralaryna kabul edilende artykmaçlyklardan peýdalanýan mekdep okuwçylarynyň dersler boýunça döwlet bäsleşiginiň ýeňijileri, umumybilim dersleri boýunça halkara bäsleşiklerine gatnaşan Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň agzalary şol ýagdaýlary tassyklaýan degişli resminamanyň asyl nusgasyny tabşyrýar.
Bulardan başga-da, okuwa girmäge isleg bildirýän ýokarda görkezilen resminamalar bilen birlikde resminamalary kabul edýän iş toparyna aşakdakylary görkezýär we nusgalaryny tabşyrýar:
-Türkmenistanyň raýatynyň pasportyny hem-de Türkmenistanyň raýatynyň Türkmenistandan gitmek we Türkmenistana gelmek üçin pasportyny;
- dogluş hakyndaky şahadatnamasyny,
- Türkmenistanyň Ýaragly Güýçlerinde harby gullugy geçenler harby şahadatnamasyny, harby gullugy geçmedik ýigitler ýazylyş şahadatnamasyny we ýaşaýan ýeri boýunça harby wekillikden güwähatyny.
Uniwersitetiň seçip alyş iş topary zerur bolan ýagdaýynda Rumyniýanyň ýokary okuw mekdebine okuwa girmäge isleg bildirýän dalaşgärleri saýlamak üçin zerur bolan goşmaça maglumatlary dalaşgärlerden sorap biler.
Nädogry berlen maglumatlar we resmi iş kagyzlary üçin dalaşgär şahsy jogapkärçilik çekýär.
Giriş synaglary we seçip alyş işi 2015-nji ýylyň iýul aýynyň 6—8-i aralygynda Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinde (Aşgabat ş.) geçirilýär.
Giriş synaglary umumybilim berýän derslerden test, şeýle hem Türkmenistanyň taryhyndan söhbetdeşlik görnüşinde geçirilýär.
Test — ýazmaça, söhbetdeşlik — dilden Türkmenistanyň döwlet dilinde geçirilýär.
Test we söhbetdeşlik Türkmenistanyň orta mekdepleriniň okuw maksatnamalarynyň esasynda geçirilýär.
Giriş synaglarynyň tertibinde bellenen wagtynda test synagyna esassyz sebäplere görä gelip bilmedikler ýa-da test synagyndan geçip bilmedikler seçip alyş işiniň soňky tapgyrlaryna goýberilmeýär.
Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň salgysy: Aşgabat ş., Saparmyrat Türkmenbaşy şaýoly, 31; tel.: 94-69-90, 94-54-29.


text:
Owganystanyň howpsuzlyk güýçleriniň aýtmagyna görä, welaýatlary gaýtadan gurmak boýunça iş alyp barýan toparyň Kandahar welaýatynda ýerleşýän edarasynyň golaýynda şu gün güýçli partlama boldy.
Bu partlamada bolan adam ýitgisi barada häzirlikçe takyk maglumat ýok. Bu partlama şol baza barýan adamlaryň awtoulaglaryny goýýan ýerlerinde bolupdyr.
Welaýatlary gaýtadan gurmak baradaky topar daşary ýurtly esgerler we graždan ekspertlerden ybaratdyr. Bu toparyň Kandahardaky edarasy ABŞ tarapyndan dolandyrylýar.
Owganystanda ýerleşýän harbylar talyplara garşy öz operasiýalaryny güýçlendireli bäri gozgalaňçylar daşary ýurtlylaryň harby merkezlerine garşy hüjümlerini artdyrdylar.
Häzirki döwürde NATO we ABŞ-nyň Owganystanda 130 müň töweregi esgeri ýerleşýär we geljek aýlaryň dowamynda goşmaça 20 müň töweregi esgeriň Owganystana iberilmegine garaşylýar.


text:
Penşenbe güni Aşgbatda kanunçylyk ugrundan halkara hyzmatdaşlyklaryny berkitmek meselesine bagyşlanylan ýörite seminar öz işine başlady.
Bu halkara seminary Türkmenistanyň hökümeti bilen birlikde, Halkara migrasiýa gullugynyň hem-de Birleşen Ştatlaryň ilçihanasynyň ýardam bermeginde gurnaldy.
Esasan adam gaçakçylygyna garşy göreş meselesini öz içine aljak bu iki günlük foruma Birleşen Ştatlardan, Fransiýadan, Britaniýadan Norwegiýadan, Şwesiýadan, Ysraýyldan, Türkiýeden, Birleşen Arap Emirliklerinden, şeýle hem käbir halkara guramalaryndan ekspertler we resmiler gatnaşýarlar.
Aşgabatdaky bu forumda spesialistler adam gaçakçylygyna garşy göreş meselesinde ulanylýan metodlaryň effektiwligini artdyrmak meseleleri boýunça pikir alşarlar.


text:
Pakistanyň polisiýasynyň berýän maglumatlaryna görä, Penjap welaýatynyň häkimi Salman Taseerini öldüren adam özüniň ýekelikde hereket edendigini aýdypdyr.
Duşenbe güni geçirilen sud diňlenişiginde Malik Mumtaz Hussain Kadri Salman Taseerini diniň hatyrasy üçin öldürendigini aýtdy.
Salman Taseeri dine dil ýetirmezlik baradaky kanuna üýtgeşmeleri girizmek teklibini öňe sürüpdi.
Pakistanyň dini toparlary Mumtaz Kadrini öwýärler. Şeýle-de olar Salman Taseeriniň ölüminiň dine şek ýetirmezlikleri üçin beýlekilere-de sapak bolmalydygyny duýdurýarlar.
Ýekşenbe güni Pakistanyň Karaçi şäherinde dine dil ýetirmezlik kanunyna üýtgeşmeleriň girizilmegine garşy 50,000 töweregi adam protest geçirdi.


text:
Medisina ylymlaryndaky böwsüş boýunça ylmy baýraga eýe bolan 11 sany alym multimillionere öwrüldi.
Olaryň her biri üç million dollara, ýagny Nobel baýragyndan iki esseden has köp pula eýe boldular.
Bu baýrak dünýäniň tanymal media magnatlary, ýagny Google-y esaslandyranlaryň biri Sergeý Brin, Facebook sosial ulgamyň esaslandyryjysy Mark Zukerberg we orsýetli inwestor Ýuriý Milner tarapyndan döredildi.
Baýraga eýe bolan 11 alymdan dokuz adam amerikan uniwersitetlerinde we edaralarynda işleýärler, ýene ikisi ýaponiýaly we gollandiýaly alymlar.
Pul baýragy alymlaryň rak keselini, genetikany we sütünli öýjükleri öwrenmek boýunça gözleg işlerine ýardam bermegi niýetlenýär.
Her biri üç million dollarlyk bu baýragyň geljekde ýylda bäş sany alyma berilmegi planlaşdyrylýar. Baýragy berýän fond ylmyň ösüşini goldamak we adamyň ömrüni uzaltmak ugrunda iş alyp barýan alymlary höweslendirmek isleýändigini aýdýar.
"Gahrymanlar"
Fonduň esaslandyryjysy Mark Zukerberg alymlary gahrymanlar diýip atlandyrdy we jemgyýetiň alymlara mätäçdigini aýtdy.
Google-yň düýbüni tutan Sergeý Brin alymlaryň, meselem, sport ýyldyzlaryndan has ileri tutulmalydygyny nygtady.
Fonduň ýene bir müdiri we Briniň aýaly Anna Woýsiskaýa fonduň progrese umyt baglaýandygyny we Parkinson ýaly keselleri bejermek usullarynyň tapyljagyna garaşýandygyny aýtdy.
Ol Parkinson keseliniň öz maşgalasy üçin şol sanda şahsy problemadygyny belledi we gaýyn enesinde bolan bu keseliň adamsynda bildirmek howpunyň bardygyny aýtdy.
Adam ömri bilen bagly ylymlar boýunça böwsüş fondy özüni kommersiýa gatnaşygy bolmadyk gurama diýip atlandyrýar.
Ol pul baýragynyň alymlaryň geçmişde eden açyşlary üçin hem beriljekdigini aýdýar we dünýäde islendik adamyň baýraga mynasyp alymyň kandidaturasyny internet arkaly öňe sürüp biljekdigini belleýär.
Ýuriý Milner bu baýragyň düýäde ylmy açyşlar üçin berilýän iň uly baýrakdygyny aýtdy.
Şu ýyl baýraga eýe bolan 11 alymyň arasynda 2012-nji ýylyň Nobel baýragynyň laureaty Ýaponiýanyň Kioto uniwersitetiniň alymy Sinýa Ýamanaka hem bar.


text:
Fergana.ru neşiriniň özbek hukuk goraýjylaryna salgylanyp çap eden maglumatyna görä, iýun aýynda Gyrgyzystanyň günortasynda bolan etnigara çaknaşyklara itergi berenlikde aýyplanyp tussag edilen etniki özbek hukuk gurayjysy Azimjon Askarow we onuň sekiz sany kärdeşi howpsuzlyk güýçleriniň işgärleri tarapyndan ýenjilipdir.
“Ekspertleriň iş topary” atly özbek guramasynyň maglumatyna görä, Askarow bilen onuň sekiz sany kärdeşi Bazar Korgon etrabynyň suduna getirilende maşyndan çykmaga ýagdaýlarynyň bolmanlygy sebäpli howpsuzlyk güýçleriniň kömegi bilen düşürilipdir.
Hukuk goraýjy topar şol tussaglaryň ählisinin daşky sypatlarynda aşa ýenjilendiklerini görkezýäň yşaratlaryň göze ilýänligini aýdýar.
Tussaglaryň biri Azimjon Askarowa ençeme aýyplama bildirilýär. Şol aýyplamalar zamun almak, halky çaknyşyga öjükdirmeklik, uly göwrümli bikanun hereketlere gatnaşmak we ony gurnamak, adam öldürmäge synanyşmak ýaly maddalardan ybaratdyr.
Ýerli we halkara hukuk goraýjy toparlar Azimjon Askarowa garşy ýöňkelýän aýyplamalar, şeýle-de Azimjon Askarow we onuň kärdeşleriniň sud prosesi hakda alada bildirdiler.


text:
Orsýetiň aragatnaşyk ministriniň sosial ulgamyndaky sahypasy özlerini türk aktiwist topary diýip mälim eden hakerler tarapyndan gysga wagtlaýyn petiklendi.
Ministr Nikolaý Nikiforowyň “Instagram” sahypasyndan alnan suratlara görä, bu sahypa "The Börteçine Cyber Team" diýlip atlandyrylýan hakerler tarapyndan petiklendi. Bu baradaky maglumatlar 3-nji ýanwarda rus we türk metbugatlarynda peýda boldy.
Rus ministriniň “Instagram” sahypasy hakerler tarapyndan petiklenen mahaly, onda söweş uçarynyň, türk baýdagynyň we Türkiýe döwletini döreden Mustafa Kemal Atatürküň portreti görkezildi.
Ulanyjylar tarapyndan suratlar we wideolar çap edilýän “Instagram” ulgamy Nikiforowyň sahypasyny we onuň suratyny gaýtadan dikeltdi.


text:
Stambulda bir gije klubynda ýaragdan ot açyp, 39 adamy öldüren we başga-da onlarçasyny ýaralanan hüjümçiniň gözleg işleri gidýär.
Türkiýäniň içeri işler ministri Süleýman Soýlunyň beren maglumatyna görä, 1-nji ýanwardaky hüjümde heläk bolanlaryň 15-si daşary ýurduň raýatlarydyr. Ol wakada başga-da 69 adamyň ýaralanandygyny, olaryň dördüsiniň ýagdaýynyň agyrdygyny mälim etdi.
Aýaz babanyň lybasyna geýnen hüjümçi şäheriň Ortaköý etrabyndaky Reina gije klubunyň gapysyndaky polisiýa işgärini hem öldüripdir.
Ol soňy bilen Täze ýyl gijesini belleýän 500-700 adama garşy ot açyp başlapdyr.
Stambulyň häkimi Wasip Sahin wakany “terroristik hüjüm” diýip, atlandyrdy.
Hüjümiň jogapkärçiligini häzirlikçe hiç kim öz üstüne almady.
Soýlu hüjümçiniň şahsyýetini anyklamagy başartmandygyny, şeýle-de ony ele salmak boýunça operasiýanyň dowam edýändigini aýtdy.
“Biziň howpsuzlyk gulluklarymyz gerekli çärelere başladylar. Nesip bolsa, ony gysga wagtda ele salarys” diýip, Soýlu belledi.
Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdogan hüjüm bilen ýurtda bulaşyk ýagdaýlary döretmegi maksat edinýändiklerini aýtdy.
Ýewropa Bileleşiginiň daşary gatnaşyklar boýunça başlygy Federika Mogherini Twitterde “Biziň pikirlerimiz heläk bolanlar we olaryň ýakynlary bilendir. Biz şeýle heläkçilikleriň öňüni almak ugrunda işlemegi dowam etdirýäris” diýdi.
ABŞ-da Ak tam bu hüjümi ýazgaryp, ony “aýylganç terroristik hüjüm” diýip, atlandyrdy.