text:
Ýaşulular Maslahatynyň gün tertibinde “Türkmenistanyň durmuş-ykdysady ösüşiniň 2011-2030-njy ýyllar üçin milli maksatnamasynyň” taslamasy, “Ýerine ýetiriji ýerli häkimiýet hakyndaky” Türkmenistanyň Kanuny, «Tohumçylyk hakyndaky” Türkmenistanyň Kanuny, «Türkmenistanyň Jenaýat kodeksine üýtgetmeler we goşmaçalar girizmek hem-de ony rejelenen görnüşinde tassyklamak hakyndaky” Türkmenistanyň Kanuny, «Türkmenistanda adwokatura we adwokatlyk işi hakyndaky Türkmenistanyň Kanuny ara alnyp maslahatlaşyldy.
Ýaşulularyň maslahatynyň jemleýji böleginde ýurduň prezidenti çykyş etdi. Berdimuhamedow öz çykyşynda “Türkmenistanyň durmuş-ykdysady ösüşiniň 2011-2030-njy ýyllar üçin milli maksatnamasyna” laýyklykda, halkyň hal-ýagdaýy has gowulandyrylyp, ilat iş bilen doly üpjün ediler hem-de bilimi, ylymy ösdürmek üçin, ýaşlary bilimli adamlar edip ýetişdirmek üçin döwlet ähli mümkinçilikleri gaýgyrmaz diýip belledi.
Demokratiýa we azatlyklar
Berdimuhamedow Ýaşulular maslahatynda
Jenaýat kodeksine girizilen üýtgetmeler we goşmaçalar babatda bolsa, bu kodeksde göz öňüne tutulan jeza çärelerini ynsanperwerleşdirmäge synanyşyk edilýändigini ýurduň prezidenti öz çykyşynda belledi.
Prezidentiň sözlerine görä, Jenaýat kodeksine ynsanperwer, rehimli çäreler girizilipdir, köp jeza çärelerini jerime tölemek bilen çalyşmak, jeza möhletlerini azaltmak göz öňüne tutulypdyr hem-de bu çäreleri kanunlaşdyrmak hakdaky işe seretmek üçin Türkmenistanyň Mejlisine tabşyrylypdyr.
Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanda demokratik döwletiň gurulýandygyny, bu döwletiň halkyň hukuklaryny we azatlyklaryny gorajakdygyny nygtady.
Maslahatda ýurduň prezidenti ähli türkmen oba-şäherleriniň ilatyny arassa agyz suwy bilen üpjün etmek, ýaş zehinleri ýüze çykarmak üçin festiwallaryň geçirilmegi, halky ýaşaýyş jaýlary bilen doly üpjün etmek ýaly işler bilen bir hatarda, has wajyp meseleler hakdaky gürrüňe-de hemmeleriň ünsüni çekdi.
Berdimuhamedow: «Syýasy partiýalaryň, jemgyýetçilik guramalarynyň döredilmegine-de wagt ýetdi» diýen sözi aýtdy hem-de şunuň bilen baglylykda Türkmenistanyň Mejlisine «Syýasy partiýalar hakyndaky» kanunyň taslamasynyň üstünde işlemegi we ony taýýarlamagy tabşyrdy.
Maslahatda eden çykyşynda Berdimuhamedow Türkmenistanda neşekeşligiň düýp-damary bilen ýok ediljekdigini halka habar berdi. Neşekeşligiň garşysyna göreşmäge ýaşululary, ähli halky çagyrdy. Neşekeşleri gowy adamlaryň hataryna goşmak üçin, ýaşlaryň gaýdyp neşekeşlere öwrülmezligi üçin elinde baryny edip göreşjekdigine prezident maslahata gatnaşyjylary ynandyrdy.Saklanan, garşy ýok
Çykyp geplän ýaşulular, oba höjalyk işgärleri, ýolbaşçy işgärler öz ugurlary boýunça gazanylan üstünlikler barada gürrüň bermek bilen, ýurduň her bir pudagyndaky ösüşleriň prezidentiň goldawy bilen gazanylýandygyny nygtap, ýurt ýolbaşçysyna bu goldawlar üçin minnetdarlyk bildirler.
Ýaşulular her bir ýygynakda, Maslahatda bolşy ýaly, prezidentiň hem-de beýleki çykyş edenleriň sözlerini şowhunly hem güwwüldili el çarpyşmalary bilen goldadylar.
Maslahatyň ahyrynda Berdimuhamedow Ýaşulularyň indiki maslahatynyň Balkan welaýatynda geçiriljekdigini aýtmak bilen, Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 20 ýyllygy mynasybetli, indiki ýylyň oktýabr aýynyň 1-2-nji ongünlüginde Ýaşulularyň maslahatyny Aşgabat şäherinde geçirmekçidigini mälim etdi. Bu maslahatlaryň anyk möhleti soňra mälim ediler.
Ýaşulular maslahatynda garalan “Ýerine ýetiriji ýerli häkimiýet hakynda”, «Tohumçylyk hakynda”, «Türkmenistanyň Jenaýat kodeksine üýtgetmeler we goşmaçalar girizmek hem-de ony rejelenen görnüşinde tassyklamak hakynda”, «Türkmenistanda adwokatura we adwokatlyk işi hakynda” Türkmenistanyň Kanunlaryna Türkmenistanyň prezidenti gol çekdi. Bu kanunlar Türkmenistanyň döwlet metbugatynda dolulygyna çap ediler.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


c: text/html

text:
Öten agşam Türkmenistanyň paýtagty Aşgabada Orsýetiň Sankt-Peterburg şäheriniň gubernatory Walentina Matwiýenkonyň ýolbaşçylygynda ýörite delegasiýa sapara bardy.
Şu gün Orsýetiň «Itar-Tass» habar agentligi Türkmenistanyň prezidenti Berdimuhamedowyň Sankt-Peterburgyň gubernatory Walintina Matwienko «Garaşsyz Türkmenistana bolan ýokary söýgüsi üçin» diýen ordeni gowşurandygyny habar berdi.
«Itar-Tass» bu sylagyň oňa türkmen-rus gatnaşyklaryny ösdürmeklige goşan goşandy üçin berlendigini habar berýär.
Maglumata görä, Sankt-Peterburg şäheriniň köpsanly iri kärhanalarynyň we kompaniýalarynyň ýolbaşçylaryny öz içine alýan bu delegasiýanyň wekilleri Türkmenistanyň hökümetinde, käbir ministrliklerinde we edaralarynda özara gepleşikler geçirerler.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Salamchik Millet
ol yerde yazdym aydalynmy diyip garshy cykana bolmady shonun ucin tazeden blog acsagam bolar
yone onunden duyduryaryn bu yone aydymlardan sozlerdir, a aydymda bolsa men seni soyyan diyen yeri hem bolar sogyan yeri hem bolar shonun ucin name diyilse hem sahsy Kabul etman wiii bula meni soyyan diydi diymeli dal ya gitdi diydi diyip cykyp gitmegem yokdyr:) boldygyca turkmen aydymlarynda juda aydymlar yadynyza dushmese bashga dilde hem bolar
bolya onda adamlar gummadyn toyyn donirayman geliwerin bu bloga bolyamy:)


text:
14-nji oktýabrda “Mizan” täjirçilik merkeziniň mejlisler zalynda Türkmenistan bilen Belarus Respublikasynyň arasynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny mundan beýläk-de çuňlaşdyrmaga we giňeltmäge, hyzmatdaşlygyň täze mümkinçiliklerini öwrenmäge bagyşlanan türkmen-belarus işewürler maslahaty geçirildi.
Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasynyň we Belarus Respublikasynyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň bilelikde guran duşuşygyna gatnaşmak üçin Belarusyň döwlet düzümleriniň, Söwda-senagat edarasynyň sebit wekilhanalarynyň ýolbaşçylaryndan ybarat wekiliýet türkmen paýtagtyna geldi, şeýle hem wekiliýetiň düzüminde iri hususy kompaniýalaryň we kärhanalaryň ýolbaşçylary bar, şol kompaniýalar ykdysady işiň dürli ugurlaryna ýöriteleşdirilendir.
Maslahata gatnaşyjylaryň hatarynda “Borisowskiý şpalopropitoçnyý zawod”, “Belşina”, “Seýsmotehnika”, “BKK “Domoçaý”, “Bobryýskiý zawod biotehnologiýa”, “Bellakt”, “Komunarka”, “Litoplast-Med”, “Witebskiýe kowry”, “Inwolýuks” açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetleri we awtomobil gurluşygynda, agajy gaýtadan işlemekde hem-de mebel pudagynda, azyk we dokma senagatynda, lukmançylyk enjamlarynyň önümçiliginde, halyçylykda işleýän beýleki kärhanalar bar.
Türkmen tarapyndan duşuşyga Ykdysadyýet we ösüş, Nebitgaz senagaty we mineral serişdeler, Senagat, Gurluşyk we binagärlik, Jemagat hojalygy, Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar, Dokma senagaty ministrlikleriniň, “Türkmenawtoýollary”, “Türkmengaz” döwlet konsernleriniň, “Türkmenhaly” we “Türkmenobahyzmat” döwlet birleşikleriniň, Döwlet haryt-çig mal biržasynyň, Söwda-senagat edarasynyň wekilleri, şeýle hem Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary gatnaşdylar.
Maslahatyň açylyşynda çykyş eden Belarus Respublikasynyň Söwda-senagat edarasynyň Minsk bölüminiň baş direktory Aleksandr Fedorçuk belarusly hyzmatdaşlaryň ýurdumyz bilen özara bähbitli gatnaşyklary hemmetaraplaýyn ösdürmäge gyzyklanma bildirýändiklerini nygtady, bu gatnaşyklar söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň dürli ugurlary boýunça ýyl-ýyldan giňeldilýär. Türkmenistana zerur bolan tehnikalaryň müňlerçesini iberýän Minskiniň awtomobil zawody we Minskiniň traktor zawody ýurdumyz bilen netijeli hyzmatdaşlygyň oňyn tejribesini görkezýär. Hyzmatdaşlygyň beýleki geljegi uly ugurlary, hususan-da, ýurdumyza ýük wagonlaryny, ýol enjamlaryny, liftleri we belarus önümleriniň beýleki görnüşlerini ibermek baradaky meselä garalýar. Belarusdan getirilýän tehniki serişdelere öz wagtynda we ýokary hilli hyzmaty üpjün etmek maksady bilen, Aşgabatda köp ugurly merkez gurulýar.
Işewürler maslahatynyň barşynda Türkmenistanyň we Belarusyň ykdysady gazananlary, özara bähbitlere laýyk gelýän uzakmöhletleýin hyzmatdaşlyk üçin açylýan mümkinçilikler baradaky wideofilmler görkezildi.
Maslahatyň çäklerinde döwlet düzümleriniň we işewürler toparlarynyň wekilleriniň arasynda duşuşyklar hem-de gepleşikler geçirildi, olaryň barşynda özara bähbitli hyzmatdaşlygy giňeltmek meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.


text:
Eýranda ýaşaýan etniki türkmenler şu günler milli şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň günlerini bellemäge taýýarlanýarlar we bu baýram onuň dogduk mekanynda has uludan bellenilýär.
Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň anna güni geçirilen mejlisinde, Magtymgulynyň Şygryýet günleri mynasybetli, Eýrana ýörite delegasiýanyň iberiljekdigi aýdyldy.
Türkmenistan köpçülikleýin çärelere baý ýurt, hatda käbir aýlarda her güne bir çäre düşýär. Hökümet tarapyndan guramalaşdyrylýan şol çärelere müňläp adam gatnaşdyrylýar, olaryň aglabasy bolsa hökümet işgärleri we talyplar.
Eýsem, türkmen çäreleriniň geçirlişi beýleki ýurtlardakydan nähili tapawutlanýar?
“Dünýä türkmenleri” atly hepdelik gepleşigimiziň nobatdaky sanynda Türkmenistan bilen goňşy Eýranda çäreleriň geçirilişindäki aratapawuda nazar aýlaýarys.


text:
2008-nji ýylyň awgustynda Russiýa bilen Gürjüstanyň arasynda bolan gysga wagtlaýyn urşy derňemek üçin ýörite komissiýa döredildi.
Gürjüstanyň baş prokurory Arçil Kbilaşwili sişenbe güni çykyş edip, sekiz adamdan ybarat toparda Prokuraturanyň, Içeri işler ministrligiň, Harby polisiýanyň öňdebaryjy wekilleriniň bardygyny mälim etdi.
Kbilaşwili toparyň “uruş döwri we ondan soňra amala aşyrylyp bilnen jenaýat işlerini” seljerjekdigini aýtdy.
Geçen aý premýer-ministr Bidzina Iwanişwli uruş bilen bagly prezident Mihaýil Saakaşwiliniň hem resmi taýdan sorag edilmeginiň mümkindigini aýdypdy.
Konfliktden soň, Russiýa Gürjüstanyň seperatist Günorta Osetiýa we Abhaziýa regionlarynyň garaşsyzlygyny ykrar edipdi.


text:
Pakistanyň prezidenti Mamnun Hüseýin (Mamnoon Hussain) özüniň hytaý kärdeşi Sin Jinping (Xi Jinping) bilen geçiren duşuşygynyň dowamynda Pakistany we Hytaýy “demir doganlar” diýip häsiýetlendirdi.
2-nji sentýabrda Pekinde geçirilen gepleşikleriň çäginde çykyş eden Hüseýn “Zarb-e-Azb” diýlip atlandyrylýan terrorçylyga garşy operasiýalar “biziň ýurdumyzdan terrorizmi kökünden ýok etmekde örän üstünlikli boldy” diýdi.
Hüseýiniň pikirine görä, “Gündogar Türküstan Yslam hereketiniň” (GTYH) tas ähli agzasy Pakistandan çykarylypdyr. “Eger-de olaryň käbirleri bar bolsa-da, onda olaryň sany gaty azdyr” diýip, Hüseýin belledi.
“Gündogar Türküstan Yslam hereketi” Pekiniň ýurduň Sinjiang regionyndaky kontrollygyna garşy çykyş edýär. Bu regionda türk musulman uýgurlarynyň azlygy ýaşaýar.


text:
Gyzyl haç Halkara jemgyýeti Owganystanda iş alyp barýan käbir wekillerini yzyna çagyrmakçy bolýar. Mundan öň, bu jemgyýetiň Jalalabatdaky bazasyna hüjüm edilipdi.
Gyzyl haç Halkara jemgyýetiniň Kabuldaky metbugat wekili Robin Waudo anyk näçe adamyň gitjekdigi barada maglumat bermedi. Waudonyň “Reuters” habar agentligine aýtmagyna görä, munuň netijesinde jemgyýetiň alyp barýan käbir gumanitar operasiýalary hem togtadylar.
29-njy maýda Jalalabatdaky baza janyndan geçen iki söweşijiniň eden hüjüminde bir owgan esgeri ölüp, başga-da üç adam ýaralanypdy. Bu Owganystanda Gyzyl haç jemgyýetine edilen ilkinji hüjüm boldy.
“Talyban” hereketi hüjüme hiç hili ilteşiginiň ýokdugyny aýdýar.
Gyzyl haç jemgyýeti Owganystanda 1987-nji ýyldan bäri iş alyp barýar.


text:
25-27-nji mart aralygynda paýtagtyň Sergi köşgünde gülçülik we bagbançylyk boýunça halkara sergi geçiriler. Sergide dürli ýurtlaryň bu ugura ýöriteleşen kompaniýalary we ýurdumyzyň hususy kärhanalary öz önümlerini we hyzmatlaryny köpçülige hödürlärler.
Forumyň çäklerinde ýörite maslahat geçiriler. Şeýle hem tejribe alyşmak babatdaky duşuşyklary, pikir alyşmalary we maslahatlaşmalary guramak, ösümlikleri ösdürip ýetişdirmegiň hem-de bagçylyk-seýilgäh bezegi boýunça täze tehnologiýalary görkezmek göz öňünde tutulýar.
Gülçülik we bagçylyk boýunça halkara sergisine we maslahata durmuş hyzmaty gullugynyň, dürli guramalaryň bagçylyk bilen meşgullanýan işgärleri, bezegçiler we bu ugra degişli hünärmenler çagyrylar. Olaryň daşary ýurtly kärdeşleri bilen tejribe alyşmaklary ýurdumyzda bagçylyk-seýilgäh sungatynyň döredijilik hem tehnologik derejesini ösdürmekde uly ähmiýete eýe bolar.


text:
Hemmämize mälim bolşy ýaly, sowet hökümeti biziň örän kän intelligensiýa wekillerimizi — ýazyjylarymyzy, alymlarymyzy, žurnalistlerimizi, mugallymlarymyzy ýanapdy, tutupdy, türmelere basypdy hem-de atypdy. Olar «ideýa taýdan gyşarmakda» hem-de «rewolýusiýa garşy hereket etmekde» aýyplanýardy. B.Kerbabaýew, O.Wafaýew, A.Gulmuhammedow, G.Burunow, B.Garryýew, B.Jürmenek, D.Amanekow, G.Nepesow, O.Abdalow...
Sowet hökümeti tarapyndan jebir çeken intelligensiýa wekilleriniň sanawyny näçe uzaltsaň, uzaldyp oturmaly.
Ýaş nesil olaryň ýazan goşgularyny, eserlerini, makalalaryny okaýar-da goýýar. Olaryň başyndan näme geçenini welin bilenok. Sebäbi biziň ýazyjy-žurnalistlerimiziň, alymlarymyzyň, mugallymlarymyzyň, umuman, intelligensiýamyzyň uly nesilleriniň başyndan geçen hakykat häzirki nesle ýetirilmeýär. Olaryň çeken jebirleri okuw kitaplaryna hakykaty bilen girizilse gowy boljak.
Sowetleriň zalymlygyndan jebir çekenleriň birem şahyr, ýazyjy, dramaturg Garaja Burunowdyr.
Garaja Burunow hakda mekdep okuwçylary üçin niýetlenen kitapda şeýle maglumatlar berilýär: «Garaja Burunow türkmeniň talantly şahyry, dramaturgy hem ökde terjimeçisidir. Ol 1896-njy ýylda Tejende eneden dogulýar. Ilki mekdepde, soňra Kakadaky medresede, Tejende açylan ýerli rus mekdebinde okap bilim alýar.
Garaja Burunow Tejen etrabynda ilki söwda organlarynda, soňra magaryf işlerinde işleýär. Ol 1924-nji ýylda Aşgabada gelip, metbugatda işleýär hem döredijilik işine başlaýar. Garaja Burunow ençeme goşgy-poemalary ýazyp, ýigriminji asyr türkmen poeziýasynyň kemala gelmegine uly goşant goşýar. Ol Şekspiriň «Otello», «Korol Lir», Gogolyň «Derňewçi», Samet Wurgunyň «Şirin-Perhat», Şilleriň «Söýgi we mekirlik», «Öz göwnüne hassa», eserlerini, Puşkiniň, Krylowyň dünýä belli eserlerini türkmen diline terjime edýär. Şeýle hem Garaja Burunow «Seýdi», «Gül-Bilbil», «Ýusup-Ahmet», «Şasenem-Garyp», «Kemine we kazy», «Leýli-Mežnun» operalaryna librettolary, «Seýdi», «Arslan» pýesalaryny ýazýar.
Garaja Burunowyň «Leýli-Mežnun operasy, «Aldarköse» baleti, «Keýmir kör» dramasy şu günler hem türkmen sahnasynyň bezegi hasaplanýar.» Ine, Garaja Burunow hakda mekdep okuwçylaryna berilýän maglumat şeýle.
Garaja Burunow 1932-nji ýylda ençeme beýleki ýazyjy-şahyrlar bilen bilelikde sowet hökümetiniň zalymlary tarapyndan tussag edilýär. Urup, onuň boýun oňurgasyny döwýärler. Şu sebäpden onuň bil oňurgasynyň ýiligine agram düşýär hem-de ol el-aýagy ysmaz keseline sataşýar. 1932-nji ýylyň 19-njy oktýabrynda ony Daşkentiň harby gospitalyna taşlaýarlar. Boýun oňurgasyny ýokaryk çekmek çäreleri geçirilip başlanandan soň onuň ýagdaýy birneme gowulaşýar. Ýöne lukmanlar onuň doly sagaljagyna güwä geçip bilenoklar. «Geljekde onuň oňurga ýiliginiň işleýşi öňküsi ýaly bolup bilmeli däl. Onuň psihiki ýagdaýy barada aýdanymyzda bolsa, psihikasyna şikes ýeten adamlarda bolşy ýaly, ol wagtal-wagtal samraýar, häzirki wagtda ol samramakdan, manysyz sözler aýtmakdan saplandy. Ol özüniň aňyny ýitirip, biderek zatlary samraýandygyny boýun almak islemeýär. Onuň saglyk ýagdaýy stasionar bejerilişiň dowam edilmegine mätäçlik edýär» diýlip, Garaja Burunowy ýene sorag edilmelere ugradýan wraçlaryň galdyran ýazgylarynda ýazylypdyr.
Garaja Burunowyň soňky döredijilik işlerinden çen tutsak, ol soňra birneme sagalan bolmaly. Urgulardan hem jebirlerden soň ol sowet hökümetiniň göwnünden turjak goşgulary ýazyp ugraýar:Leniniň ýoly parlaýar!
Partiýa permany gülleýär!!
Kommunizme tarap—ýör öňe!
Ýör öňe! Ýör öňe! Dost!—
Ýör öňe! Öňe! Öňe!
Şundan soň Garaja Burunow türkmen-sowet ýazyjysy hökmünde türkmen-sowet edebiýatyna girizildi.
Alaç ýok. Taryhda adamlaryň başyna zalym hökümetler tarapyndan şeýle oýunlar köp salyndy. «Zoruny görse — düň (kütek) gazyk ýere girer» diýipdirler.
Ýazyjylara «zoruny» görkezmek usulyny Nyýazowyň başistik hökümeti hem ulandy. Bu zoruň netijesinde köp talantly türkmen ýazyjy-şahyrlary ata Watanlaryndan çykyp, daşary ýurtlara gitmeli boldular.
Mälim bolşy ýaly, 14-nji sentýabrda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow medeniýet we bilim ulgamynyň ýolbaşçylary bilen maslahat geçirdi. Şol maslahatda taryhy hakykaty dikeltmek barada gürrüň edildi. Bu maslahatda aýdylanlardan ugur alnyp, türkmenleriň sowet hökümeti ýyllary içinde başyndan geçiren taryhy hakykaty hem halka, nesillere aýdyňlygy bilen ýetirilse, gowy bolardy.Çoluk Möwlamow aşgabatly intelligensiýa wekiliniň edebi lakamy. Bu blogda öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
H.Saparlyýewiň hasabatyna laýyklykda şu ýyl Türkmenistanyň ýokary okuw mekdepleriniň 21-sine 5445 sany talyby kabul etmegiň bellenendigi mälim edildi.
Mundan başga-da H.Saparlyýew şu ýyl türkmen ýaşlarynyň 2806-synyň daşary ýurtlara ýokary bilim almaga ugradyljakdygyny hem habar berdi.
Resminamalaryny tabşyran talyplyga dalaşgärler 2-25-nji awgust aralygynda ýokary okuw mekdebine girmek üçin giriş synaglaryny tabşyrarlar.
Daşary ýurtlarda kimler okar?
Näresmi görkezmä laýyklykda, prezidentiň permanlarydyr kararlary bilen bellenen ýokary wezipeli ýolbaşçylaryň çagalaryna Türkmenistandaky ýokary okuw mekdeplerinde okuwa kabul edilmäge rugsat berilmeýär.
Eýýäm üç ýyl bäri hereket edip gelýän bu düzgün, belli bir derejede, wezipeli kişileriň çagalarynyň ýokary bilim almak babatda beýleki gatlagyň wekilleriniň çagalaryna päsgelçilikleriň azalmagyna ýardam hem bolýar.
Wezipeli kişiler öz çagalaryny bilimsiz goýanoklar. Olaryň çagalary wise-premýer Saparlyýewiň beren hasabatyndaky şol 2806 sany daşary ýurtlara bilim almaga ugradylýan talyplaryň sanawyna goşulýar.
Daşary ýurtlara bilim almaga döwlet tarapyndan ugradylýan türkmen ýaşlarynyň köpüsiniň bilim derejesiniň ol ýeriniň ýokary okuw mekdebiniň talaplaryny garanyňda juda pesdigi aýdylýar. Munuň özi ýurduň orta mekdeplerinde ýaşlara berilýän bilimiň derejesiniň pesdigi bilen düşündirilýär.Harby instituta harby gullukdan soň
Şu ýyldan başlap ýurduň Harby institutyna diňe harby gullugy tamamlap gelenler talyplyga kabul edilerler. Bu karar öz çagalaryny dört-bäş ýyllap harby mekdeplerde okadan ene-atalaryň lapyny keç etdi.
Türkmenistanyň Harby akademiýasy
Şu çaka çenli harby mekdeplerde bilim alan ýaşlar, mekdebi tamamlandan soň, harby gulluga gitmezden, Harby instituta girmäge hukuklary bardy. Özi hem harby mekdepleri tamamlan okuwçylaryň köpüsi para-peşgeşsiz instituta kabul edilýärdiler.
Çagalarynyň haýsy-da bolsa bir ýokary bilim almagyna kaýyl ene-atalar perzentlerini ýat ýerlere ugradyp, harby mekdeplerde okadýardylar. Olar çagalarynyň harby bilim almagyna-da razydylar. Ýöne şu ýyldan başlap, olar bu arzuwlaryna ýetip bilmezler.
Harby institutyna diňe harby gullugy tamamlap gelenleriň talyplyga kabul edilmelidigi baradaky görkezmäniň berilmegi indiki ýyldan başlap ýurduň harby mekdeplerine ýaşlaryň az mukdarda barmagyna garaşylýar.Talyplaryň sany
Soňky 20 ýyla golaý döwrüň içinde türkmen ýaşlarynyň mentaliteti düýbünden özgerdi. Patriarhal terbiýelenýän, ýagny «Gyz maşgala okuw gerek däl» diýen düşünjeli maşgalalar Türkmenistanda indi düýbünden diýen ýaly ýitip barýar. Her kim öz gyzynyň-da ýokary bilim alyp, aýlyklyja işde işläriniň höwesinde.
Türkmen ýaşlarynyň ýokary bilim almaga bolan höwesleriniň juda uly bolmagynyň esasy sebäbi olaryň bilimsizlere ýurtda hiç bir düşewüntli käriň, wezipäniň ýokdugyna gözleriniň ýetmegi bilen düşündirilýär.
Türkmenistanyň ýokary okuw mekdeplerine her gezekki kabul edişlikde talyplaryň sanynyň artdyrylýandygy aýdylsa-da, ýokary bilim almaga höwes bildirýän ummasyz ýaşlary hasaba alanyňda, bu san juda az.
Ýurtda tölegli, gijeki, gaýybana ýokary okuw mekdeplerini açmak barada indi iki ýyl bäri yzygiderli agzalyp gelinýän-de bolsa, bu meselede anyk ädimler ädilmeýär.
Her ýyl türkmen mekdeplerini 100 müňden gowrak okuwçy tamamlaýar. Olaryň diňe 5 müňden gowragy ýurduň ýokary okuw mekdeplerine kabul edilýär.
Islendik az zadyň gymmatynyň artýanlygynyň kanuny bolşy ýaly, ýokary okuw mekdeplerine kabul edilmeli talyplaryň sanynyň az bolmagy bu ugurda korrupsiýanyň ösmegine sebäp bolýar.
Eger-de ýurtda tölegli, gijeki, gaýybana ýokary okuw mekdepleri açylyp, olara talyplar köp mukdarda kabul edilse, onda bu sferada korrupsiýanyň öz-özünden ýitip gitjekdigi öňe sürülýär.Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
ABŞ-nyň ýolbaşçylygynda Siriýa harby interwensiýanyň amala aşyrylmak ähtimallygy ula ýazýar. Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň iki esasy ýarany – Eýran we Orsýet – bu ýagdaýda mümkin bolan jogap çärelerini oýlap-biçýärler.
Siriýa ABŞ-nyň ýolbaşçylygynda harby interwensiýa edilmegi Waşingtony Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň iki sany üýtgewsiz ýarany – Eýran we Orsýet bilen kesgin gapma-garşylyk ýagdaýynda goýar.
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obamanyň Siriýa babatda etjek hereketini oýlap-biçýän wagtynda terezä goýmaly zatlarynyň esasy bölegi Tähran bilen Moskwanyň nähili hereket etjegi bolup durýar.
Tähran bilen Moskwanyň jogaby
Analitikler bu ýurtlaryň hiç biri Assad üçin göni harby goldaw bilen jogap berjege meňzmeýär diýen pikire gol ýapýan hem bolsalar, olar Tähran bilen Moskwanyň yzda gol gowşuryp oturmagyna hem garaşmaýarlar. Eýranyň Yslamçy rewolýusion gwardiýa korpusy Assada garşy hüjüm «gyzyl çyzykdan geçmek» we jogap berilmegine getirer diýdi, emma munuň nähili jogap bolup biljegini aýtmady.
Eýranyň şu wagta çenli beren jogaby ýumşak boldy, ýagny Tähran himiki ýaragyň ulanylmagyny hem, daşary ýurt harby interwensiýasy baradaky haýbatlary hem ýazgaryp çykyş etdi.
Wil Fulton Waşingtondaky Telekeçilik institutynda Eýran boýunça analist. Ol Yslamçy rewolýusion gwardiýa korpusy Birleşen Ştatlar bilen göni gapma-garşylyga het etjege meňzemeýär, emma Liwandaky Hizbolla, Yrakdaky şaýy milisiýasy ýaly nökerleriniň üsti bilen hereket edip biler diýdi.
"Ysraýylyň we Günbataryň dildüwşigi"
Fulton Tähranyň ýurt içinde we regionda Birleşen Ştatlara garşy reaksiýalardan peýdalanmaga çalyşjagyny hem sözüne goşdy:
"Meniň pikirimçe, biz YRGK-den we berk liniýaly resmilerden has köp ýazgarmalar, duýduryşlar eşideris. Onsoň bu, elbetde, aýratynam YRGK-nyň hekaýatyna, ýagny Siriýadaky konflikt Ysraýylyň we Günbataryň dildüwşigi diýilýäne bir tutaryk, ýapyşalga bolar. Netijede olar bu hüjümi öz hekaýatlary üçin ýangyç, delil edip ulanarlar, ol adam toplamagyň bir guralyna öwrüler. Onsoňam bu hekaýat olaryň özleriniň Siriýa daşary ýurtdan gatyşmasynyň bir goragy bolar."
Eýranyň Yslamçy rewolýusion gwardiýasynyň agzalary
Dina Esfandiýary, Londondaky Halkara Strategiki barlaglar institutunyň ylmy barlagçysy bolsa, Tähranyň Siriýadaky roluny çäklendirmegi saýlap almagyna bil baglaýar. Ol munuň bir sebäbini Eýranyň özüniň 1980-nji ýyllarda Yrak bilen uruşýan mahalynda himiki ýaraglaryň pidasy bolmagy bilen düşündirýär.
"Eger-de ABŞ we onuň ýaranlary özleriniň howa zarbalaryny çäklendirip, diňe Siriýadaky birnäçe nyşanany nyşana alsalar, meniň pikirimçe, Eýranyň reaksiýa bildirmegi ahmal, emma olar öz reaksiýalarynyň gerimini hakykatdanam çäklendirerler. Sebäbi olar, ýurt hökmünde, özleri hem himiki ýaragyň jebrini çekdiler. Olar üçin himiki ýaragyň ulanmalmagyna garşy bir herekete geçmek örän kyn."
ABŞ-Eýran gatnaşyklary
Eger Siriýa harby zarba urulsa, Eýranyň iýul aýynda geçen prezident saýlawlarynda Hasan Rohaniniň prezident saýlanmagy netijesinde, Tähran bilen Waşingtonyň arasyndaky gatnaşyklaryň gowulanmak ähtimallygy barada dörän umyt hem gowşar.
Günbatar bilen gatnaşyklary gowulandyrmagy wada beren Rohani muňa derek uzak wagtlyk ýaran bolan Orsýete tarap has köp ýykgyn edip biler.
Şu hepde (28-nji awgustda), Eýranyň inisitiwasy bilen geçirilen telefon gürrüňinde, prezident Rohani orsýetli kärdeşi Wladimir Putin bilen Siriýa krizisi barada maslahat etdi.
Kremliň metbugat üçin ýaýradan beýanatynda aýdylmagyna görä, iki prezident islendik tarapdan himiki ýaragyň ulanylmagyny ýazgardy we krizisiň parahatçylykly, diňe syýasy we diplomatiki ýollar arkaly çözülmegine çagyrdy.
Andrýu Kuçins, Waşingtondaky Strategiki halkara barlaglary merkeziniň Orsýet we Ýewraziýa programmasynyň direktory, Eýran bilen Orsýetiň öz bilelikdäki ýaranlaryny goramak üçin ýakyndan işleşjegine garaşyp bolar diýýär.
"Orsýetlileriň we eýranlylaryň özleriniň Siriýa babatdaky goldawlaryny näderejede utgaşdyrýandygy aýdyň däl. Emma Siriýa zarba urulmagy olary gutulgusyz, Assadyň hökümetiniň ýykylmazlygy üçin, bir-birine has golaý durmaga iteklär" diýip, Andrýu Kuçins Azatlyk we Aazat Ýewropa radiosyna aýtdy.


text:
Birleşen Milletler Guramasy adam hukuklaryna gözegçilik edýän synçylaryny tutuş Ukrainanyň çägine, şol sanda Kryma ugradýar. Olar ýurtda adam hukuklarynyň bozulmalary baradaky öňe sürmeleri gurşap alan delilleri gözden geçirerler.
Guramanyň Adam hukuklary boýunça baş sekretarynyň kömekçisi Iwan Simýonowiç anna güni ýaýradylan beýanatda “Ukrainada noýabr aýyndan bäri hakykatda nämeleriň bolup geçendigi barada berilýän maglumatlary” anyklamak üçin ýurda synçylaryň ugradylmagy wajyp diýýär.
Simýonowiç hukuk bozulmalary barada peýda bolan howsala salýan alamatlara köp ýyllaryň dowamynda gerekli üns berilmedi we häzirki wagt “ýurtda kanun goraýjy edaralarynyň gowşakdygy, hasabat bermekligiň ýetmezçilik edýändigi we adam hukuklaryny bozanlaryň jezalandyrylmaýandygy barada çynlakaý aladalar bar” diýdi.
Russiýa Krym regionyna öz harbysyny ýerleşdirmegini aklamak üçin gürrüňi edilýän sebitdäki rus dillileriň we ruslaryň hukuklarynyň bozulýandygyny öňe sürüpdi.


text:
25-nji martda Gresiýanyň maliýe kynçylyklaryna bagyşlanyp Brýusselde geçirilen Ýewropa Bileleşigine ýurtlarynyň liderleriniň sammitinde eden çykyşynda, Germaniýanyň kansleri Angela Merkel bu ýüze çykan ýagadaýdan Ýewropa Bileleşiginiň hemme ýurtlaryna howp abanýandygyny belledi.
Şeýle hem Angela Merkel ýewrozolagyna girýän ýurtlar bu baradaky kriteriýalary talaba laýyk ýerine ýetirmedik halatynda, olary ýewrozolagyndan çykarmak babatda kanuny üýtgetme girizmegi teklip etdi.
Bu duşuşykda Ýewropa Bileleşigine girýän ýurtlar birigip Gresiýa maliýe kömegini berermi ýa-da Gresiýa öz kynçylyklaryny çözmek üçin Halkara Walýuta Fonduna ýüzlenmelimi diýen mesele boýunça geňeşdiler.
Angela Merkel Gresiýadaky krizisden başga çykalga bolmadyk ýagdaýda iň soňky çäre hökmünde bu ýurda maliýe kömeginiň beriljekdigini belledi.
Grek häkimiýetleri döwlet býujetiniň defisitini kemeltmek maksady bilen ýurtda salgydy köpeldip, pensiýalary doňdurmak ýaly çäreleri amala aşyrdylar.
Häzir Gresiýadaky ykdysady kynçylyklar sebäpli ýewronyň hümmeti soňky 10 aýyň dowamynda iň pes derejä gaçyp, indi bir ýewronyň dollara gatnaşygy 1.33-e barabar boldy.


text:
Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew 22-23-nji oktýabrda iş sapary bilen Türkmenistanda bolar. Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow bilen maslahat ediljek esasy mesele energiýa bolar, ýöne bu ugurdan ylalaşyga gol çekişmek planlaşdyrylmaýar. Bu barada ors metbugaty habar berýär.
Ekspertleriň çaklamasyna görä, Russiýa Federasiýasynyň prezidentiniň bu sapary satyn alýan gyzynyň möçberi uly bolmasa-da, Türkmenistanyň energiýa syýasatyna Orsýetiň täsirini saklamaga synanyşygydyr diýip, Orsyetiň “Nezawisimaýa gazetasy” ýazýar.
Neşir şeýle-de Medwedewiň saparynyň gün tertibiniň häzirlikçe ylalaşylýandygyny-da habar berýär.


text:
Owganystanyň hökümet resmileri üç gün dowam eden çaknyşyklardan soň, owgan güýçleriniň ýurduň demirgazygyndaky etrabyň kontrollygyny “Talyban” söweşijileriniň gözegçiliginden gaýtadan yzyna alandygyny aýdýarlar.
21-nji iýunda bolan ýowuz çaknyşyklardan soň, gozgalaňçylar Gunduz welaýatynyň Çardara etrabyny ele salypdylar. Ýöne 23-nji iýunda owgan häkimiýetleri gürrüňi edilýän etrapdan söweşijileriň gysylyp çykarylandygyny habar berýärler.
Gunduz welaýatynyň häkimi Muhammad Omar Safi: “Şu gün ir bilen bize etrabyň aglaba böleginiň kontrollygyny gaýtadan yzyna almak başartdy” diýdi.
Safiniň aýtmagyna görä, çaknyşyklarda azyndan alty esger, 85 sany gozgalaňçy we parahat ilatdan bir ýaşaýjy heläk bolupdyr.
22-nji iýunda “Talyban” hereketi Gunduz welaýatynyň Daşt-e-Arçi etrabyny hem basyp alypdy. Bu etrap heniz hem “Talybanyň” gözegçiliginde bolmagyna galýar.


text:
Döwlet sapary bilen Koreýa Respublikasyna ugran Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň uçary sekiz sagada golaý uçuşy amala aşyrandan soň, Tegu şäheriniň howa menzilinde gondy. Iki ýurduň döwlet baýdaklary bilen bezelen howa menzilinde belent mertebeli türkmen myhmanyny koreý tarapynyň resmi adamlary mähirli garşyladylar. Milli lybasdaky gyzlar hormatly Prezidentimize gül desselerini gowşurdylar.
Milletiň Lideri Gurbanguly Berdimuhamedow howa menzilinden kaşaň “Interburgo Tegu” myhmanhanasynda ýerleşýän kabulhanasyna tarap ugrady.
Ertir, 12-nji aprelde Türkmenistanyň Prezidenti VII Bütindünýä suw maslahatynyň açylyş dabarasyna gatnaşar.
13-nji aprelde Seulda ýokary derejedäki türkmen-koreý gepleşikleri geçiriler. Bu gepleşikler netijeli syýasy gatnaşyklaryň mundan beýläk-de ösdürilmegine, iki ýurduň arasynda söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň giňeldilmegine täze itergi berer.


text:
Gazagystanyň Almaty şäherinde Eýranyň ýadro meselesi boýunça indi ikilenji gün dowam edýän gepleşiklerde anyk bir öňegidişlikler göze ilmeýär.
Almaty şäherinde dünýäniň ykdysady taýdan ösen alty döwleti bilen Eýranyň arasynda ýadro meselesi boýunça täze gepleşikler anna güni başlanypdy.
Gepleşikleriň birinji güni taraplary anyk bir ylalaşyga getirmedi we Günbataryň resmileri Tähranyň ýadro programmasy babatdaky pozisiýalarda henizem uly tapawutlaryň bardygyny mälim etdiler.
Birleşen Ştatalaryň, Orsýetiň, Hytaýyň, Fransiýanyň, Britaniýanyň we Germaniýanyň wekilleriniň Eýranyň wekilleri bilen geçirýän bu gezekki gepleşigi şu ýylyň başyndan bäri Almatyda gurnalan ikilenji gepleşikdir.
Şu ýylyň fewralynda Almatyda geçirilen birinji tapgyr gepleşiklerde taraplar oňyn bir ylalaşyga gelip bilmändiler.


text:
Milli howpsuzlyk gullugynyň öňki işgäri, Birleşen Ştatlaryň hökümetiniň ýaşrynlykda telefon we internet gözegçiligini etmek baradaky programmalaryny paş eden Edward Snowden "Gardian" gazetiniň websaýtynda öz paş edişligini gorap çykyş etdi.
Snowden "Gardian" gazetiniň okyjylarynyň we žurnalistleriniň soraglaryna jogap berip, özüniň Birleşen Ştatlaryň kanuny harby nyşanalaryna garşy operasiýalarynyň üstüni açmandygyny aýtdy.
Emma ol Milli howpsuzlyk gullugynyň uniwersitetler, biznes-iş ugurlary ýaly raýat infrastrukturalaryny nyşana alýandygyny açyp görkezdim diýdi.
Ol Hoň Koňa gaçmagynyň sebäbini Birleşen Ştatlarda adalatly sud edilerin öýtmändigi bilen düşündirdi.
Şeýle-de Snowden Birleşen Ştatlaryň hökümeti meni türmä basyp ýa öldürip, sesim çykmaz ýaly edip bilmez diýdi.
Birleşen Ştatlaryň häkimiýetleri onuň garşysyna, syzdyran gizlin maglumatlary üçin, derňew işini açdylar. Emma olar häzire çenli Snowdeniň özlerine tabşyrylmagy barada formal talap bildirmediler.


text:
12-nji noýabrda Hytaýyň Halk ýygnaklar öýünde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpin bilen duşuşygy geçirildi.
Duşuşykda HHR-iň Baştutany Türkmenistan bilen netijeli gatnaşyklary pugtalandyrmaga aýratyn üns berilýändigini belläp, Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň şu saparynyň iki ýurduň we halklaryň abadançylygyň bähbitlerine laýyk gelýän türkmen-hytaý hyzmatdaşlygyna täze itergi berjekdigine ynam bildirdi.
Türkmen Lideri Hytaý Halk Respublikasynyň Baştutanyny hem-de ýolbaşçylaryny, ähli hytaý halkyny faşizme garşy Jahan urşunda gazanylan Ýeňşiň 70 ýyllyk beýik ýubileýi bilen gutlady. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow, ilkinji nobatda, Ikinji jahan urşunyň tamamlanmagyna, dünýäniň uruşdan soňky gurluşyny emele getirmäge we halkara gatnaşyklary ulgamyny döretmäge Hytaýyň ägirt uly goşant goşandygyny belledi.
Duşuşygyň barşynda Türkmenistanyň hem-de HHR-iň Baştutanlary döwletara gatnaşyklarynyň ýokary derejededigini nygtadylar.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow hem-de Başlyk Si Szinpin ozal gazanylan ikitaraplaýyn ylalaşyklaryň durmuşa geçirilişine aýratyn üns berip, ýakyn we uzakmöhletleýin geljek üçin hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlaryny anyklaşdyrdylar. Şunda söwda-ykdysady, ynsanperwer-medeni ulgamlarda bar bolan köpugurly kuwwaty nazara almak bilen, ähli ugurlar boýunça netijeli gatnaşyklary giňeltmek üçin amatly şertleriň bardygy bellenildi.
Duşuşykda taraplar ikitaraplaýyn söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk, ýangyç-energetika toplumy, ulag-kommunikasiýa ulgamy, medeni-ynsanperwer ulgam, sport ulgamy ýaly ugurlar we özara gyzyklanma bildirilýän sebit we halkara meseleleriniň ençemesi boýunça pikir alyşdylar.
Iki ýurduň Liderleri Türkmenistanyň hem-de Hytaýyň ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn görnüşde, abraýly halkara hem-de sebit guramalarynyň we düzümleriniň çäklerinde netijeli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga hem-de giňeltmäge meýillidiklerini tassykladylar.
Pursatdan peýdalanyp, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Hytaýyň Başlygy Si Szinpini dekabr aýynda Aşgabatda Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 20 ýyllygyna bagyşlanyp geçiriljek ýokary derejedäki Halkara maslahatyna hem-de baýramçylyk dabaralaryna gatnaşmaga çagyrdy.
HHR-iň ýolbaşçysy çakylyk üçin hoşallyk bildirip we döwlet Baştutanymyzy bu şanly sene mynasybetli tüýs ýürekden gutlap, Hytaýyň Bitarap Türkmenistanyň oňyn daşary syýasat ugruny hem-de ýurdumyzyň halkara hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmäge gönükdirilen, ählumumy parahatçylygyň we abadançylygyň bähbitlerine laýyk gelýän döredijilik başlangyçlaryny doly goldaýandygyny nygtady.


text:
Düýn Azerbaýjanyň döwlet eýeçiligindäki “SOCAR” energiýa kompaniýasy bilen Wenesuelanyň arasynda nebit söwdasy boýunça ylalaşyga gol çekildi.
Bu ylalaşyga görä, 2011-nji ýyldan başlap Azerbaýjan Wenesuelanyň hasabyna her ýyl 5 million tonna suwuklandyrylan nebiti Belarusa eksport eder. Onuň deregine bolsa, Wenesuela Azerbaýjanyň hasabyna her ýyl ABŞ-a 5 million tonna nebit eksport eder.
“SOCAR” energiýa kompaniýasynyň ýolbaşçysy Rownak Abdyllaýewiň aýtmagyna görä, bu nebit Ukraina iberilip, şol ýerden hem Odessa-Brody nebit turbasy arkaly Belarusa akdyrylar.
Wenesuelanyň prezidenti Hogo Çawez oktýabr aýynda Minske eden saparynda 2011-2013-nji ýyllaryň aralygynda Belarusa 30 million tonna nebit eksport ediljekdigini aýdypdy.


text:
Gazagystanyň tanymal adam hukuklaryny goraýjysy Wadim Kuramşin ýurduň demirgazygyndaky tussaghanada açlyk yglan etdi.
Kuramşiniň aklawçysy Dmitriý Baranowyň 2-nji iýunda öz müşderisiniň ýanyna baryp gaýdansoň AÝ/AR aýtmagyna görä, Kuramşin başga tussaghana geçirilmegini we özüne medisina kömeginiň berilmegini talap edýär. Kuramşin özüni urmak we kemsitmek üçin koloniýanyň administrasiýasynyň beýleki tussaglary ulanýandygyny aýdýar.
Kuramşin Gazagystanyň tussaghanalarynda bendilere garşy zorluklar barada maglumat ýaýratmak bilen tanymal.
Kuramşin 2012-nji ýylyň dekabr aýynda hilegärlikde aýyplanyp, 12 ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi. Bu işiň syýasy sebäpler bilen baglydygy hasap edilýär. Dekabr aýynda Kuramşin adam hukuklary boýunça abraýly halkara baýragy bilen sylaglandy.


text:
Türkiýe bilen Bilen Birleşen Ştatlar Siriýanyň türk serhediniň boýundaky territoriýasyny «Yslam döwleti» toparynyň jeňçilerinden arassalap, bosgunlar üçin howpsuz zona döretmek ylalaşygyna geldiler.
Şeýle-de bu çäre «Yslam döwleti» toparynyň esasy nöker çekýän we üpjünçilik alýan ýoluny keser.
Türkiýe geçen hepde «Yslam döwleti» toparyna hem kürt jeňçilerine garşy serhetaşa zarba urmaga başlady.
Obama adminstrasiýasynyň resmileri 27-nji iýulda ABŞ-nyň Türkiýe bilen häzir «Yslam döwleti» toparynyň kontrolunda galýan 68 millik territoriýany jeňçilerden arassalamak barada maslahatlaşandygyny aýtdylar.
Bu çäreden maksadyň Siriýadan gaçýan bosgunlar üçin howpsuz zona döretmekden ybaratdygy aýdylýar.


text:
Täjigistanyň demirgazyk şäheri Hojantda üç sany täjik ruhanysyna garşy sud diňlenişigi başlandy.
Tanymal syýasy we dini lider Hoji Akbar Turajonzoda üç sany ruhanyny özüni Täjigistanyň 1990-nji ýyllardaky raýat urşuny öjükdiren adam edip görkezmekde aýyplaýar.
Bu hili pikir, aýdylmagyna görä, bir ýyl ozal telewideniýede berlen gepleşikde aýdylypdyr. Gepleşigi alyp baryjy hem suda çagyryldy.
Ruhanylar duşenbe güni sudda özleriniň gürrüňi edilýän telegepleşik mahalynda anyk näme diýendikleriniň ýatlaryna düşmeýändigini aýtdylar.
Suduň indiki diňlenişigi birnäçe gün soň, olar şol telegepleşigiň wideoýazgysyny gaýtadan görenlerinden soň dowam etdirilmeli.
Turajonzoda 1992-nji ýylda graždan urşy turmazdan öň Täjigistanda kazykalon, ýagny iň uly din hadymy bolup işleýärdi.
Ol 1997-nji ýylda, uruşdan soň düzülen häkimiýet paýlaşylan hökümetde premýer-ministriň orunbasarlygyna bellendi.


text:
Daşary ýurtlardaky terror we içalyçylyk nyşanalarynyň amerikan gulluklary tarapyndan gözegçilikde saklanmagyna esewan edýän ABŞ sudy Milli howpsuzlyk gullugynyň Birleşen Ştatlardaky adamlaryň telefon ýazgylaryny toplamagy dowam etdirmeklerine ygtyýar berdi.
Birleşen Ştatlaryň Milli aňtaw gullugynyň direktory Jeýms Klapperiň anna güni ýaýradan beýanatynda Daşary ýurt aňtaw gözegçiligi sudunyň öz tassyknamasyny berendigi aýdylýar.
Klapper bu açylyşyň Obama adminstrasiýasynyň amerikan aňtaw gulluklarynyň Birleşen Ştatlardaky çeşmelerden toplan maglumatlarynyň nähili ulanylýandygyny gowurak düşündirmek ugrundaky tagallasynyň bir bölegidigini aýtdy.
Şu ýazda Milli howpsuzlyk gullugynyň öňki işgäri Edward Snowdeniň syzdyrmalary amerikan gulluklarynyň ABŞ raýatlarynyň kime we näçe wagt telefon edenligini görkezýän maglumatlary toplandygynyň üstüni açdy.
Käbir tankytçylar bu hili gözegçiligiň şahsy durmuşa gatyşmakdygyny aýdyp, onuň terrorçylyga garşy ulanylmak ähtimallygyny sorag astyna aldy.


text:
Häkimiýetler Moskwanyň haýryna içalyçylyk etmekde aýyplanan üç gürjüstanlynyň biriniň güňäsini boýun alýandygyny aýdýarlar. Ol rus agenti diýlip güman edilýän suratçy kärdäşine gizlinlikdäki resmi maglumatlary berendigini tassyk edipdir.
Bu üç fotožurnalist Gürjüstanyň günbatara tarapdar ýolbaşçylary barada gizlin maglumatlary toplamakda we Orsýetiň harby razwedkasyna ibermekde aýyplanýar.
Daşary işler ministrliginiň suratçysy Giorgi Abdaladze özüniň wideo kameranyň öňünde beren görkezmesinde içalylar ýygynçagynyň lideri diýilýän Zurab Kurtsikadzä ýokary derejeli duşuşyk baradaky maglumatlary ýetirendigini aýtdy.
Beýleki bir güman edilýän, prezident Mihail Saakaşwiliniň şahsy suratçysy Irakli Gedenidze bolsa, öz wideo görkezmesinde “Ýewropa Presfoto” agentliginde suratçy bolup işleýän Kurtsikadzäni surat we maglumat bilen üpjün edendigini aýtdy.
Bu suratçylar häzir deslapky tussaghanada saklanýar we günäli tapylsalar, 12 ýyla çenli türme tussaglygyna höküm edilmeli.


text:
Gazak tussaghanasynyň resmileri adam hukuklaryny gorap çykyş edýän toparyň tussaglykdaky ýazyjy Aron Atabekiň gynamalar sezewar edilendigi baradaky maglumatyny ret edýär.
Gazagystanyň Pawlodar şäherindäki türmäniň müdiri Ernur Saspanow 14-nji noýabrda Azatlyk Radiosyna beren maglumatynda Atabek “oňa garşy islendik bikanun iş ederlikden örän tanymal şahsyýet” diýdi.
10-njy noýabrda düýbi Almatyda ýerleşýän “Ar.Ruh.Hak” atly hökümete degişli bolmadyk gurama Atabekiň “türmede gynamalara sezewar” edilýändigini aýdypdy.
Şeýle-de, guramanyň maglumatynda türme sakçylary Atabekiň saglygyna zyýan ýetirmek üçin ýokary derejede hlor garyndyly suwy onuň bolýan kamerasynyň zeminine bilkastlaýyn dökdüler diýilipdi.
61 ýaşyndaky Atabek ýurtda bir polisiýa ofiseriniň ölümine sebäp bolan protestleri guramalaşdyrmaga kömek etmekde höküm edilip, 2007-nji ýylda 18 ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi.


text:
Ýylda geçirilýän şeýle duşuşyklar Guramanyň 56 agza ýurdunyň Daşary işler ministrleriniň jemlenişip, ÝHHG-niň geçen ýylyň dowamynda eden işlerine syn etmegine hem howpsuzlyk meseleleri boýunça milli nukdaýnazarlaryny mälim etmegine mümkinçilik berýär. Duşuşyga Türkmenistanyň daşary işler ministri Raşid Meredowyň gatnaşjagy hem aýdylýar.
ABŞ-nyň Döwlet sekretarynyň kömekçisi Jorj Krol, ÝHHG-niň duşuşygynyň öňüsyrasy metbugat beýanatyny berýär.
Häzirki wagtda Gresiýanyň baştutanlygyndaky Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasynyň resmi maglumatyna görä, ÝHHG-niň ministrler geňeşiniň 1-2-nji dekabrda Afinada geçiriljek iki günlük maslahaty Gresiýanyň premier-ministri we daşary işler ministri George Papandreou tarapyndan alnyp barlar we oňa 56 agzadan ybarat guramanyň agza döwletleriniň wekilleri gatnaşarlar.
Maslahata Türkmenistanyň daşary işler ministri Reşit Meredowyň gatnaşmagyna hem garaşylýar. Bu barada ÝHHG-niň metbugat wekili Wirginie Koulloudon Azatlyk Radiosyna aýtdy.
ÝHHG-niň Afinadaky maslahaty we bu çärä türkmen wekilleriniň gatnaşjagy barada Türkmenistanyň internet saýtlarynda maglumat berilmedi. Turkmenistan-ÝHHG hyzmatdaşlygy
1998-nji ýylda Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasy Türkmenistanda öz wekilhanasyny açmak kararyna gelipdi, 1999-njy ýylyň ýanwar aýynda ÝHHG-niň Aşgabatdaky merkezi öz işine başlady.
Soňky ýyllaryň dowamynda Türkmenistan daşary syýasy gatnaşyklaryny ösdürmek maksadyny yglan edensoň, ýurduň halkara guramalary, şol sanda ÝHHG bilen gatnaşyklarynda-da, has uly aktiwligiň emele gelenligini synçylar aýdýarlar.
Soňky ýylyň dowamynda Türkmenistanyň paýtagtynda ÝHHG tarapyndan seminarlaryň we leksiýalaryň ençemesi geçirildi. Türkmenistanly žurnalist Aşyrgurly Baýryýewiň pikirine görä, esasan halkara we milli kanunlar meselesine gönükdirilip geçirilýän şol çäreler ýerli kanun goraýjy organlarynyň işgärleri üçin hem peýdaly. “Sebäbi käbir halatlarda şol organlaryň işgärleriniň halkara kanunlaryny bilmeýändikleri hakynda gürrüň bolýar. Olaryň özleri-de muny boýun alýarlar”.
ÝHHG-niň Agabatdaky wekilhanasy tarapyndan ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň we Agabatdaky “Ýewropa Öýüniň” hemaýaty bilen birlikde Türkmenistanyň kanunlarynyň ýygyndylarynyň çap edilýänligini Aşyrguly Baýryýew gürrüň berdi we ilat köpçüliginiň öz kanunlaryndan habarly bolmagy üçin şeýle çäreleriň ähmiýetini belledi.ÝHHG-niň ygtyýarlylygy
ÝHHG-niň Aşgabatdaky merkeziniň işine dürli ýylarda başgaça baha berlipdi. Käbir ýyllarda synçylar ÝHHG-niň Aşgabatdaky wekilhanasyny häkimiýetler tarapyndan berk gysyşlara sezewar edilen adamlar üçin esasy başpena hökmünde häsiýetlendiren bolsalar, käbir ýyllarda adamlaryň oňa ýüz tutup, hiç hili ýardam alyp bilmedik halatlarynyň-da seýrek bolmanlygy aýdylypdy.
“Türkmenistnyň demokratik raýat bileleşigi” atly hökümete degişli bolmadyk guramanyň ýolbaşçysy Wýaçeslaw Mämmedow halkara guramalarynyň, şol sanda ÝHHG-niň öz ygtyýarlyklaryndan peýdalanmagynyň derejesi Türkmenistandaky syýasy şertlere garaşly diýip, hasap edýär. “Guramanyň öz ygtyýarlyklaryny berjaý etmegi Türkmenistandaky şertlerde mümkin däl”.
Wýaçeslaw Mämedow Türkmenistanyň şu günki syýasy şertlerinde graždan jemgyýetçiliginiň ösüşine gönükdirilen halkara tagallalarynyň netije berjegine şübheli garaýar.
Adam hukuklaryny goraýjylar we graždan aktiwistleri Türkmenistan öz milli kanunlaryny halkara standartlaryna laýyk getirmäge taýýarlygyny mälim edýän hem bolsa we hatda bu ugurdan soňky döwürde halkara maslahatlaryny ýygy-ýygydan geçirýän hem bolsa, iş ýüzünde bar bolan milli kanunlaryny hem-de halkara borçnamalaryny berjaý etmän gelýänligine ünsi çekýärler.
Öz nobatynda ÝHHG-niň Aşgabatdaky merkezi türkmen häkimiýetleri bilen häzirki hyzmatdaşlygyna “umytlandyryjy” diýip, baha berýär. “Türkmenistanyň ÝHHG we beýleki halkara guramalary bilen hyzmatdaşlygyny mundan beýläk-de giňeltmäge we çuňlaşdyrmaga taýýarlygy hasaba alnanda, munuň Türkmenistanyň raýatlarynyň bähbidi üçin peýdaly boljagyna garaşylýar” diýip, ÝHHG-niň Aşgabatdaky merkezinde Azatlyk Radiosyna aýtdylar.


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putiniň öz döwletlilik taryhlaryny kiçeldip aýdan sözleri gazaklaryň arasynda gaharly reaksiýalary döretdi.
"Gazaklaryň hiç wagt döwletliligi bolmandy" diýip, Putin 29-njy awgustda bolan duşuşykda açyk aýtdy.
Ol gazak prezidenti Nursoltan Nazarbaýewi «ozal hiç wagt döwlet bolmadyk territoriýada» bir döwlet döreden adam hökmünde häsiýetlendirdi.
Putin ösen senagata we kämil tehnologiýa eýe bolan uly Rus dünýäsiniň çäginde galmak gazak halkynyň bähbidine bolar diýen pikiri öňe sürdi.
Putin bu sözleri Kremliň howandarlygyndaky Seliger ýaşlar lagerinde guralan sorag-jogap mahalynda aýtdy. Mundanam başga, bu sözler dyzmaç rus syýasatçysynyň Orsýet Ukraina bilen çözlüşenden soň Gazagystana hem üns bermeli diýen gününiň yz ýanyna gabat geldi.
Özüniň milletçilikli we jynsparaz çykyşlary bilen ýakasyny tanadan Wladimir Žirinowskiý Gazagystanda rus adyny göterýän bir topar şäheriň bardygyny hem agzap geçdi.
Ýaşuly gazak deputaty Maulen Aşimbaýew Putiniň Gazagystanyň döwletliligi baradaky sözleri «nädogry» diýdi.
Aşimbaýew Gazagystanyň döwletliligi 13-nji asyrdaky Altyn ordadan uç alýar diýdi.
Emma muňa garamazdan, kanun çykaryjy Putiniň sözleriniň umumy edilen gürrüňden bölünip alynmaly däldigini hem belläp geçdi.
Aşimbaýewiň Astanadaky žurnalistlere aýtmagyna görä, Putiniň sözleri birden dilden sypan zat we öňünden taýýarlanan beýanat däl.
Emma bu ýönekeý gazaklary köşeşdirip bilmedi. Olaryň käbiri sosial ulgama çykyp, adamlary Putine taryh kitaplaryny ibermäge hem-de gazak taryhyndan sapak bermäge çagyrdy.
Beýleki birleri bolsa öz gahar-gazaplaryny prezidente we Žirinowskä gönükdirdiler.
"Putin... ýüzüni ýylmadandan soň öz diline kontrollugyny ýitirdi" diýip, Gazagystan_Online ýazdy.
Putin - "Putler"
Sosial mediada Astanadan “Gazak» tarapyndan tarapyndan ýerleşdirilen teswir bolsa, Putini «Putler» diýip atlandyrýar. Putin bu lakamy mart aýynda Orsýetiň Ukrainanyň Krym ýarymadasyny birtaraply anneksiýa etmesinden soň gazanypdy.
"Putin Nazarbaýew şindi sagdyn we gujurly diýdi. Eger biz Nazarbaýewiň syýasatyny dowam etdirsek, Putin bize degjek däl. Emma biz ukrainler ýaly garaşsyzlyk pikirinde bolsak, onda bize-de şeýle ykbal garaşýar. Şeýlelikde, biz öz ykdysadyýetimizi, dilimizi, döwletliligimizi ösdürmeli däl... Nazarbaýew ýaş nesle şuny öwredýär. Biz hemişelik gul bolup galmaly. Putler tabyn, ümsüm, akmak gullarynyň bolmagyny isleýär."
Azatlyk we Azat Ýewropa radiosynyň Gazak gullugynyň websaýtynda hem bir anonim okyjy şuňa meňzeş teswir galdyrypdyr:
"Putin Gazagystanyň döwletliliginiň Orsýete ygrarlylyga baglydygyny açyk aýtdy. Özem ol bu gazaklaryň bähbidine diýip pikir edýär. Eger ol ýerde wepadarlyk bolmasa, döwletlilik bolmaz... Eger olar ukrainalylary aýap goýmasalar, biz nämä garaşmaly? Netijede, Žirinowskiniň aýdan zatlary boş ritorika däl-de, syýasy programma bolup çykýar."
Tanymal gazak syýasy eksperti Aýdos Sarym, eger rus liderleri bu ritorikany dowam etseler, Orsýetiň «Merkezi Aziýadaky ýalňyz ýaranyny» hem ýitirjegini duýdurdy.


text:
Şu gün, 16-njy awgustda Elwis Presleýiň aradan çykanyna 35 ýyl bolýar.
Onuň talanty, görmegeý syraty, duýgurlygy, maýyl ediji we mylaýym häsiýeti we wäşiligi millionlaryň söýgüsini gazanypdy. Elwis Presleý 20-nji asyryň aýdym-saz medeniýetiniň iň görnükli şahsyýetleriniň biri, Amerikanyň hakyky medeni buýsanjy hasaplanýar. Oňa köplenç “Rok-n-Rolluň Şasy” ýa-da “Şa” hem diýilýär.
Elwis Presleýiň “Ahmyrly myhmanhana”, “Tazy”, “Meni mähir bilen söý”, “Alasarmyk”, “Ýa şu mahal ýa-da hiç haçan”, “Sen bu gije ýekemi”, “Iberene gaýtar”, “Sendäki jady”, “Söýmän durup bilemok”, “Tüýsüni üýtgeden arwah” ýaly aýdymlary henizem köpleriň aňynda ýaňlanýar.
Elwis maşgalanyň ýeke zürýady bolup ulaldy. Ol 13 ýaşynda maşgalasy Tenessi ştatynyň Memfis şäherine göçýär. Elwis 1953-nji ýylda Humes mekdebini tamamlaýar. Ol şol döwrüň estrada we halk sazlaryndan, kelisede eşiden Injil sazlaryndan ylham alýar.
1954-nji ýylda Elwis özüniň aýdym-saz karýerasyna “Sun Records” ady bilen girişýär. 1956-njy ýyla çenli ol halkara sensasiýa öwrülýär.
Özüniň gazanan uly abraýyna garamazdan, Elwis 1958-nji ýylda ABŞ-nyň harby goşun gullugyna gitmeli bolýar. Ol özüniň esgerlik döwrüniň köp bölegini Germaniýada geçirýär. Elwis şol ýerde 14 ýaşly Prisilla Býuli bilen tanşyp, ýedi ýarym ýyldan soň onuň bilen durmuş gurýar.
1973-nji ýylda Presleýiň konserti ilkinji gezek sputnik arkaly dünýä ýurtlarynda efire berilýär. Oňa takmynan 1,5 milliard adam tomaşa edýär.
Elwis ömrüniň dowamynda 33 filmde surata düşdi.
Elwisiň medisina dermanlaryny aşa köp ulanmagy onuň saglygyna agyr zeper ýetirdi. Ol 1977-nji ýylda 42 ýaşynda tarpa-taýyn aradan çykdy.


text:
Orsýetiň prezidenti Dimitriý Medwedew Gyşky olimpiýada ýaryşlarynda bu ýurduň ýygyndy toparynyň garaşylan tamany ödemänligi üçin toparyň wekillerini wezipelerinden çekilmäge çagyrdy.
Kanadanyň Wankuwer şäherinde geçirilen we ýekşenbe güni tamamlanan Gyşky olimpiýada ýaryşlarynda Orsýet 3-si altyn jemi 11 medal aldy. Bu ýagdaý Moskwanyň ýaryşda 11-nji orny eýelýänligini aňladýar.
Medwedew bu ýagdaýyň jogapkärleri wezipelerinden çekilýändikleri baradaky arzalaryny tabşyrmalydyrlar diýdi.
Orsýet Sowet döwüründen bäri olimpiýada ýaryşlarynda iň ýokarky orunlary eýeläp gelýän ýurtlardan biridi.


text:
Ozal habar bеrlişi ýaly, Azatlyk Radiosynyň Türkmеnistandaky habarçysy Röwşеn Ýazmuhammеdow 6-njy maýda Türkmеnabat şähеriniň içеri işlеr bölümi tarapyndan tussag astyna alnypdy.
Şondan bäri Türkmеnabat şähеriniň içеri işlеr bölümindеn Ýazmuhammеdowyň tussag edilmеginiň sebäplеri barada maglumat almak başardanok. Röwşеn Ýazmuhammеdowyň dogan-garyndaşlarynyň tassyklamagyna görä, ol Türkmеnabat şähеriniň polisiýasynyň 6-njy bölümi tarapyndan tussag edilipdir.
Azatlyk Radiosy Türkmеnabat şähеriniň polisiýasynyň şol 6-njy bölümindе sorag edilеn wе özüni Rozybaý diýip tanadan lеbaply raýat bilеn sohbеtdеş bolup, bu bölümdeki sorag ediş usullary wе ondaky şеrtlеr bilеn gyzyklandy.


text:
Şenbe güni agşam Las-Wegasda professional boks boýunça ýeňil aram agramlyk kategoriýasynda geçirilen bäsleşikde Floýd Meýezer “ýeňilmezek boksçy” hökmünde öz rekord görkezijisini has-da gowulandyrdy.
Bu ýaryşda 36 ýaşly amerikan boksçysy Floýd Meýezer öz watandaşy Robert Gerrero bilen duşuşdy. 12 raundyň dowamynda çekeleşikli geçen bäsleşikden soň üç sudýanyň üçüsi-de 117-111 hasap bilen ýeňşi Floýd Meýezere bermekligi karar etdiler.
Şeýlelikde, bu ýeňiş Floýd Meýezeriň hiç bir ýeňlişe duçar bolman, 44 gezek ýeňiş gazanyp, dünýäde rekord netijäni görkezmesi hökmünde alamatlandy.
Bu ýeňşi arkaly Floýd Meýezer 32 million dollar pul baýragyny gazandy. Ýakynda “Forbes” žurnaly Floýd Meýezeri sportsmenleriň arasynda iň baýy diýip yglan edipdi.


text:
Finlandiýanyň “Nokia” kompaniýasy özüniň mobil telefonlarynyň önümçiligine gaýtadan başlaýar. “Nokia” bu çärä “Microsoft” kompaniýasy bilen baglaşan şertnamasy tamamlanandan soň girişer.
“Reuters” habar gullugynyň berýän maglumatyna görä, “Nokia” kompaniýasynyň ýerine ýetiriji direktory Rajiw Suri bu barada Germaniýanyň “Manager Magazin” atly neşirine beren maglumatynda mälim edipdir.
“Biz özümiz bilen işleşip biljek hyzmatdaşlarymyzy gözläris. “Microsoft” mobil telefonlary öndürýär. Biz özümiz mobil telefonlaryň şeklini çyzyp, soňra olary lisenziýalaşdymagyň ugurlaryny gözläris” diýip, Rajiw Suri belledi.
Bu aralykda, Suriniň eden bu çykyşyndan bir gün öň “Nokia”-nyň öňki ýerine ýetiriji direktory Stephan Elop “Microsoft” kompaniýasyndaky wezipesinden çekildi. Kompaniýa muny täze dolandyryş ulgamynyň girizilmegi bilen baglanyşdyrdy.
“Nokia” kompaniýasynyň mobil telefonlary öndürmäge gaýtadan başlajakdygy hakda şu ýylyň aprel aýynda metbugatda maglumatlar peýda bolansoň, kompaniýa muny ret edipdi.
2013-nji ýylyň sentýabr aýynda “Nokia” kompaniýasy öz mobil biznesini 5,4 milliard ýewro “Microsoft” kompaniýasyna satandygyny mälim edipdi we satuw 2014-nji ýylyň aprel aýynda tamamlanypdy.


text:
22-nji noýabrda irden Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow iki günlük resmi sapar bilen Eýran Yslam Respublikasyna ugrady. Aşgabadyň Halkara howa menzilinden döwlet Baştutanymyzy Mejlisiň Başlygy, ýurdumyzyň hökümetiniň agzalary, beýleki resmi adamlar ugratdylar. Tähran şäheriniň “Mehrabad” Halkara howa menzilinde türkmen Liderini ýokary wezipeli resmi adamlar garşyladylar.
“Saadabad” toplumynyň “Jumhuri” köşgünde belent mertebeli türkmen myhmanyny Prezident Hasan Ruhani doganlarça mähirli garşylady.
Bu ýerde iki ýurduň Liderleri ikiçäk duşuşyk geçirdiler. Soňra gepleşikler Türkmenistanyň we Eýran Yslam Respublikasynyň hökümet wekiliýetleriniň agzalarynyň gatnaşmagynda giňişleýin düzümde dowam etdi. Ikitaraplaýyn görnüşde hem, iri halkara guramalarynyň çäklerinde hem alnyp barylýan hyzmatdaşlyk meseleleriniň giň toplumy boýunça içgin pikir alyşmalar geçirildi. Şeýle hem özara gyzyklanma bildirilýän sebit we halkara syýasatynyň möhüm meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Gepleşikler tamamlanandan soň, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Eýran Yslam Respublikasyna resmi saparynyň jemleri boýunça Bilelikdäki Beýannama kabul edildi. Soňra ikitaraplaýyn resminamalara gol çekmek dabarasy boldy.
Gol çekilen resminamalaryň hatarynda Türkmenistanyň we Eýran Yslam Respublikasynyň arasynda Hazar deňzinde söwda gämi gatnawy babatda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Eýran Yslam Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda Ähtnama;
Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi bilen Eýran Yslam Respublikasynyň Saglygy goraýyş, derman we lukmançylyk bilimi ministrliginiň arasynda saglygy goraýyş we lukmançylyk ylymlary babatda hyzmatdaşlyk etmek boýunça Özara düşünişmek hakynda Ähtnama;
Mary (Türkmenistan) — Maşat (Eýran) elektrik geçirijisini gurmak babatda mundan beýläk-de hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Eýran Yslam Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama;
Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň «Türkmenpoçta» döwlet poçta aragatnaşygy kompaniýasy bilen Eýran Yslam Respublikasynyň Poçta kompaniýasynyň arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Sport baradaky döwlet komiteti bilen Eýran Yslam Respublikasynyň Sport we ýaşlar ministrliginiň arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; «Aşgabat-Türkmenabat» ýokary tizlikli awtomobil ýolunyň taslamasy barada Türkmenistanyň Hökümeti bilen Eýran Yslam Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama bar.
Mundan başga-da, Türkmenistanyň Demir ýol ulaglary ministrligi bilen Eýran Yslam Respublikasynyň demir ýol edarasynyň arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Standartlaşdyrmak, güwälendirmek, akkreditirlemek we metrologiýa babatda hyzmatdaşlyk etmek hakynda «Türkmenstandartlar» Baş döwlet gullugy bilen Eýranyň Standartlar we senagat barlaglary institutynyň arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komiteti bilen Eýran Yslam Respublikasynyň Teleradiogepleşikler baradaky guramasynyň arasynda hyzmatdaşlyk etmek boýunça Özara düşünişmek hakynda Ähtnama gol çekildi.
Soňra Türkmenistanyň Prezidenti we Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti metbugata ýüzlenme bilen çykyş etdiler.
Günüň ikinji ýarymynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Eýran Yslam Respublikasynyň Beýik ruhy lideri Aýatolla Ali Hameneýi bilen duşuşdy. Söhbetdeşler duşuşygyň barşynda ägirt uly kuwwata eýe bolan özara bähbitli hyzmatdaşlygy, şol sanda medeni- ynsanperwer ulgamda gatnaşyklary giňeltmek we hemmetaraplaýyn ösdürmek baradaky pikiri beýan etdiler.
Şu gün türkmen Lideri “Ejlas-Saran” Maslahatlar merkezinde geçiriljek gazy eksport ediji ýurtlaryň döwlet Baştutanlarynyň Sammitine gatnaşar. Şeýle hem Türkmenistanyň Prezidentiniň birnäçe döwlet ýolbaşçylary bilen ikitaraplaýyn duşuşyklary geçirmegine garaşylýar.


text:
3-nji oktýabrda Türkmenistanyň Saýlawlary we referendumlary geçirmek boýunça Merkezi komissiýasy prezidentlik saýlawlarynyň öň ýanyndaky kampaniýanyň başlananlygyny resmi derejede yglan etdi. Merkezi komissiýa saýlawlaryň geçiriljek gününi hem resmi derejede belledi. Emma prezidentlik saýlawlarynda döwlet baştutany wezipesine dalaşgärler barada habar berilmedi.
2012-nji ýylyň 12-nji fewralynda Türkmenistanyň prezidentiniň saýlawlary geçiriler. Bu sene Saýlawlary we referendumlary geçirmek boýunça Merkezi komissiýa tarapyndan resmi derejede kesgitlendi. Merkezi saýlaw komissiýasy paýtagtyň, welaýatlaryň, etraplaryň saýlaw komissiýalarynyň düzümini hem tassyklady, olaryň saýlaw güni işlejek wagtyny-da kesgitledi. Saýlaw kampaniýasynyň plany we onuň amala aşyrylmagy üçin zerur dokumentleriň nusgalary hem tassyklandy.
3-nji oktýabrda geçirilen maslahatda Merkezi saýlaw komissiýasy şaýlawlary geçirmek üçin amala aşyrýan guramaçylyk işleri barada hasabat berdi, hususan-da, saýlaw bölümlerini döretmek we olary maddy-tehniki taýdan enjamlaşdyrmak boýunça işleriň alnyp barylýanlygyny, türkmen raýatlarynyň mynasyp kandidaty saýlamak baradaky konstitusion hukugynyň berjaý edilmegi üçin “ilat arasynda düşündiriş işleriniň giňden geçirilýänligini” habar berdi.
Kimlerden kimi saýlamaly?
Emma Türkmenistanyň raýatlarynyň prezindet wezipesine kimlerden kimi saýlamalydygy henizem nämälim bolup galýar. Saýlaw kampaniýasynyň resmi taýdan başlanandygyna garamazdan, prezidentlik wezipesine dalaşgärler meselesi gozgalman gelýär.
Türkmenistanyň prezidentiniň saýlawlary hakyndaky kanuna laýyklykda, häzir dalaşgärleriň hödürlenmegine ýene iki aýa golaý wagt bar. Kanunyň 27-nji maddasyna görä, Türkmenistanyň prezidenti wezipesine dalaşgäler saýlawlaryň 60 gün öňünden öňe sürlüp başlanmaly. Bu iş saýlawlara 30 gün galanda jemlenmeli.
Emma Merkezi Aziýa boýunça analitik, Moskwadaky Karnegi merkeziniň bilermeni Alekseý Malaşenko Türkmenistanda dalaşgärler meslesiniň gozgalmaýanlygyny kanun bilen däl-de, syýasy režimiň aýratynlygy bilen baglanyşdyrýar:
— Ýurtda edilýan işleriň kanuny tejribelere laýyk bolmagynyň uly bir ähmiýeti ýok. Sebäbi bar zat prezident boljak anyk bir adamyň bu wezipä arkaýyn we päsgelçiliksiz geçmegi üçin edilýär. Men Berdimuhamedowy göz öňünde tutýaryn. Hiç zat bu ýagdaýyň öňüni alyp bilmeýär.
2012-nji ýylyň prezidentlik saýlawlaryna Türkmenistanyň daşynda hereket edýän syýasy oppozisiýa hem gatnaşmak isleýär. Bu barada oppozisiýanyň iýul aýynda ýaýradan bilelikdäki beýannamasyna Türkmenistanyň daşynda hereket edýän oppozision “Respublikan” partiýasynyň lideri Nurmuhammet Hanamow, “Watan” syýasy-jemgyýetçilik hereketiniň başlygy Hudaýberdi Orazow we Türkmenistanyň parlamentiniň öňki deputaty Halmyrat Söýünow tarapyndan gol çekildi.
Türkmen oppozisiýasy bu prosesde ÝHHG-den hem ýardam sorady. ÝHHG-niň Warşawada geçirýän adam ölgeçleri boýunça ýyllyk maslahatynda eden çykyşy barada Nurmuhammet Hanamow Azatlyk Radiosyna şeýle gürrüň berdi:
— Biz ÝHHG-den goldaw soradyk. Türkmenistan bolýar diýse, biziň käbir şertlerimiz bar. Biz şony Türkmenistanyň wekilleri bilen maslahatlaşjakdyk. Biz muňa ÝHHG-niň hem gatnaşmagyny haýyş etdik.
Oppozisiýanyň gatnaşmagy üçin nähili şert bar?
Emma Türkmenistanyň daşynda hereket edýän oppozisiýa wekilleriniň saýlawlara gatnaşmagy Konsitusiýanyň käbir maddalaryna ters gelýär. Hususan-da, dalaşgär bolmak isleýän Türkmenistanyň raýaty soňky 15 ýylyň dowamynda ýurtda ýaşan bolmaly we döwlet edaralarynda, jemgyýetçilik bileleşiklerinde ýa guramalarynda işlemeli. Üstesine, sud edilen adam prezidentlige dalaşgär bolup bilmeýär.
Türkmenistanyň daşynda hereket edýän oppozisiýa wekilleriniň ençemesi 2002-nji ýylyň noýabrynda prezident Saparmyrat Nyýazowyň “janyna kast etmäga synanyşykda” günälenip, olara Türkmenistanda uzak möhletleýin iş kesilipdi. Muňa garamazdan, Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow geljekki saýlawlara ýurduň daşyndaky oppozisiýanyň gatnaşmagyna garşy däldigini yglan etdi.
8-nji iýulda Abadandaky partlamalaryň yz ýany eden çykyşynda prezident Gurbanguly Beridmuhamedow şeýle diýdi:
— Biz özüni oppozisiýa diýip atlandyrýn toparlar bilen hem hyzmatdaşlyk etmekden çekinmeýäris. Eger oppozisiýa girýän adamlardan kimder biri öňde duran prezident saýlawlaryna gatnaşmaga isleg bildirse, onda ol biziň ýurdumyza gelip bier. Men olara Türkmenistnyň ähli raýatlary bilen deň derejede deňhukukly esaslarda saýlawlara gatnaşmaga mümkinçilikleriň dörediljekdigini doly kepillendirýärin.
Türkmen oppozisiýa wekilleri özleriniň saýlawlara gatnaşmagyna degişli meseläniň resmi Aşgabat bilen dialog arkaly çözülmelidigini aýdýarlar. Emma olar türkmen hakimiýetlerine ýollan öz ýüzlenmelerine şu çaka çenli hiç hili jogabyň bolmanlygyny belleýärler.
“Hiç bir habar-hatyr bolmady”
Türkmenistanyň parlamentiniň öňki deputaty Halmyrat Söýünow öz iberen ýüzlenmeleri barada şeýle diýýär:
— Şu güne çenli hiç bir habar-hatyr bolmady. Bu işi ýola goýmak üçin aýratyn bir reglament döredip oturmak gerek däl. Hökümet tarapy Berdimuhamedowyň aýdanlaryny resmi çagyryş bilen ykrar edenliginde, biz göni baraýmaly Türkmenistana. Emma bu şu günki güne çenli edilmän gelýär. Onuň sebäpleri prezident Berdimuhamedowa bagly. Eger bu saýlawlara oppozisiýa gatnaşmasa, onda Gurbanguly Berdimuhamedow öz sözüniň eýesi däldigini bütin dünýäniň öňünde boýun almaly bolýar.
Söýünow 2012-nji ýylyň prezidentlik saýlawlaryna Türkmenistanyň içinden hem dalaşgarleriň heniz hödürlenmänligine saýlawlaryň bäsdeşlik esasda geçirilmejeginiň alamaty hökmünde garaýar.
Dört aýdan boljak prezidentlik saýlawlaryna gatnaşyp-gatnaşmajagyny Türkmenistanyň hazirki prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow hem entek mälim edenok.


text:
Täze Tolkun ýaşlar gepleşiginiň bu sanynda, türkmenistanly ýaşlary ýurtda näme biynjalyk edýär we näme kanagatlandyrýar diýen meselede ýaşlaryň öňe süren pikirleri, garaýyşlary;
Häzirki döwürde ýurtda geçirilýän "sagdynlyk we bagtyýarlyk hepdeligine" ýaşlaryň gatnaşdyrylyşy we onuň okuwçylaryň gündelik durmuşyna ýetirýän täsirleri;
Agzalýan hepdeligiň Türkmenistanda sportuň ösüşine goşýan goşandy;
Şeýle-de ýurtda geçirilýän köpçülikleýin çärelere ýaşlaryň gatnaşdyrylyşy barada Türkmenistanda ýaşap gaýdan Amerikaly ýigidiň garaýyşlary bilen tanyş bolarys.
Gepleşigimiziň ahyrynda okyjylarymyzyň biriniň iberen söýgi baradaky goşgusyny hem diňläp bilersiňiz. Programmany diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow Eýrana berilmeli howadan goranyş raketalarynyň gijikdirilmeginiň regional dartgynlyk bilen ilteşiginiň bardygyny aýtdy.
Orsýet Eýrana S-300 kysymly raketalary satmak barada kontrakta 2007-nji ýylda gol goýupdy.
Şol enjamlar Eýrana berlen ýagdaýynda, onuň Tähranyň goranyş ukybyny hasam artdyrjakdygy aýdylýar.
Lawrow çarşenbe güni eden çykyşynda, Orsýetiň haýsydyr bir regionyň durnuksuzlaşmagyna sebäp boljak ädimi hiç haçan etmänligini belläp, Moskwanyň daşary ýurtlara iberýän ähli ýaraglarynyň bu prinsipden ugur alýanlygyny hem sözüniň üstüne goşdy.


text:
Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Jon Kerri 5-nji maýda Somali döwletine bardy.
Somali ýurtda iki onýyllykdan bäri dowam edýän uruşdan we “Al-Şabab” atly toparyň söweşijileri tarapyndan amala aşyrylýan yslamçy gozgalaňlara garşy ençeme ýyl bäri dowam edýän söweşlerden soň, ýurdy gaýtadan dikeltmekde ejir çekýär.
Bu waka, Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretarynyň ilkinji gezek Somali döwletine sapar edendigini görkezýär.
Kerri bu saparynyň çäginde Somaliniň prezidenti Hassan Şeýh Mohamud, ýurduň premýer-ministri, welaýat liderleri we raýat jemgyýetçilik guramalary bilen duşuşmagy planlaşdyrýar.
Howpsuzlyk aladalanmalary sebäpli Birleşen Ştatlaryň resmileri duşuşyklaryň nirelerde geçiriljekdigi barada maglumat bermediler.


text:
Geçen aý Gyrgyzystanyň Oş we Jelalabat welaýatlaryndaky çaknyşyklarda 1300-den gowrak bina ýykylyp ýumruldy ýa-da olara ot berildi.
Resmi maglumatlara görä, diňe Jelalabat welaýaty boýunça döwlete ýetirilen zyýanyň möçberi 466 million soma deň. Oş welaýaty boýunça entek anyk maglumatlar yglan edilmedi.
Ýerli metbugat Oş we Jelalabat welaýatlarynda 453 sany hususy jaýlaryň, 166 sany dükan we sowda nokatlarynyň, 6 sany bazaryň, 6 sany dowlete degişli edaralaryň binalarynyň, 100-e golaý kafe we restoranlaryň ýykylyp ýumrulandygyny ýazdy.
Nähili aladalar edilýär?
Golaýda Gyrgyzystanyň Oş we Jelalabat şäherlerini gaýtadan dikeltmek maksady bilen döredilen direksiýa ýykylan jaýlaryň sanyny we olary gaýtadan gurmak üçin sarp ediljek puly anyklamak işlerine başlady.
Direksiýanyň başlygy Antöre Satybaldyýewiň sözlerine görä, häzir ýurduň ýokary derejeli arhitektorlary Oş we Jelalabat şäherlerini gaýtadan gurmagyň planyny işläp düzýärler.
“Direksiýa şäherleri gaýtadan gurmak boýunça ähli çäreleriň üstünde işleýär. Köp gatly jaýlary gurmagy planlaşdyrýarys. Şeýle-de bu welaýatlarda ýerli häkimiýetleriň wekillerinden ybarat Adatdan daşary ýagdaýlar boýunça ministrligiň komissiýasy iş alyp barýar” diýip, Satybaldyýew aýdýar.
Satybaldaýewiň aýtmagyna görä, olaryň hasabaty 12-nji iýulda çykmaly: “Öz güýjümiz ýetmändigi üçin halkara ekspertleri çagyrdyk. 27-nji iýulda Gyrgyzystany ösdürmek boýunça uly halkara forum geçmeli. Şonda biz halkara jemgyýetçiligine ýüz tutmagy maksat edinýäris”.
“Wagt gerek”
Satybaldyýew ganly wakalarda döwlete ýetirilen zyýanyň mukdary barada anyk maglumat berip bilmejekdigini aýtdy: “Sebäbi diňe Oş bilen Jelalabatda däl, eýse Bazarkorgon, Suzak, Karasu şäherlerinde hem komissiýa işleýar. Bu iki welaýaty gaýtadan gurmak boýunça plan düzülýär”.
Onuň aýtmagyna görä, bu iş bir ýylda amala aşyrylar diýip bolmaýar. “Biziň programmamyz iki ýyllyk döwür üçin planlaşdyrylan. Sebäbi bu diňe ýaşaýyş jaýlary üçin däl, eýse bütin infrastruktura, ýagny suw, elektrik, ýyladyş sistemalary we ýollar üçin niýetlenen. Bularyň hemmesiniň üstünde gaýtadan işlemeli, muňa wagt gerek” diýip, Satybaldyýew aýdýar.
Oş we Jelalabat welaýaty Gyrgyzystanda iň bir seýsmiki zonalar hasaplanýar. Gyrgyzystanly ýaş arhitektor Kaýmazar Altymyşow bu welaýatlarda ýaşaýyş jaýlary gurlanda ilki bilen howa şertlerine, soňra bolsa bu regionyň seýsmiki zonadygyna aýratyn uns bermeli diýýär.
“Her bir adam öz islegine görä jaý gurup bilmez. Sebäbi şäheriň gurluşygynyň spesialistler tarapyndan düzülen planynda şäheriň görki, ýaşaýyş jaýlarynyň klimata çydamlylygy, şäheriň ekologiýasy, adamlar üçin ähli zerur şertler hasaba alynýar” diýip, arhitektor Kaýmazar Altymyşow belleýär.
Kömege garaşylýar
Ekspertler Oş we Jelalabatdaky ganly wakalarda döwlete ýetirilen zyýanyň öwezini dolmak üçin bir milliard dollar serişdäniň gerekdigini aýdýarlar. Dowlet direksiýasynyň başlygy Satybaldyewiň sözlerine görä, Gyrgyzystanyň özi munça serişdäni tapyp bilmez.
“Elbetde biz halkara guramalaryna, maliýe edaralaryna, banklara ýüz tutarys. Bize dost döwletler eýýamden kömek berip başladylar” diýip, Oş we Jelalabat şäherlerini gaýtadan dikeltmek boýunça direksiýanyň başlygy Antöre Satybaldyýew aýdýar.
Gyrgyzystanyň hökümetiniň sosial meseleler boýunça resmisi Elmira Ibraimowa gyşyň gelmegine az wagtyň galandygy üçin adamlary jaý bilen üpjün etmek meselesiniň möhüm bolup durýandygyny nygtaýar.
“Gyşa çenli az wagt galdy. Sowuk düşýänçä gurluşuk işleriniň tamamlanmazlygy mümkin. Şonuň üçin başga plany işlap düzmeli. Wagtlaýyn hem bolsa, adamlaryň gyşda ýyly ýerde ýaşap bilmegi üçin ähli çärleri görmeli bolarys” diýip, Elmira Ibraimowa aýdýar.
Halkara guramalar we käbir döwletler Oş we Jelalabat şäherlerini gaýtadan dikeltmek üçin kömek berjekdiklerini bildirdiler. Şol sanda Türkiýe Gyrgyzystana 21 million dollar kömek berjekdigini mälim etdi.


text:
Eý, Moskwa! Mende seniň üçin bir gowy hem bir erbet habar bar. Ilki haýsyny eşidesiň gelýär?
Erbet habarymy? – Bolýar, baş üstüne!
“TripAdvisor.com” saýty dünýäniň iň belli 40 şäherine eden synynda 75 müň syýahatçynyň beren jogaplary we Brainbox guramasynyň barlaglary esasynda taýyarlan raportynda, Moskwa dört kategoriýa boýunça iň soňky orunda ýerleşdirilipdir
.
Eý, Moskwa, sen ýerli halky hoşniýetsizligi bilen tanalýan Londondyr Gon-Kongdan hem ozdurdyň! Seniň taksiçileriň-de Pekindir Brýusseliň taksi sürüjileri bilen deňeşdirileniňde-de, has garasöýmez. Netijede sen taksi hyzmatlary boýunça iň erbet kategoriýadaky Pekindir Kuala Lumpurdan-da ozdurdyň!
Haýsydyr bir harydy satyn almaly bolanda, pul sarp edilişi boýunça sen dünýädäki iň erbet ýerler diýlip hasaplanýan Dominikan Respublikasynyň Punta Kana şäheri we Oslodan hem öňe geçip, pes baha aldyň.
Bu kategoriýalarda birinjiligi kimiň alanyny bilesiňiz gelýärmi? Kankun dostlukly ilaty bilen, Tokio dostlukly taksi sürüjileri, şeýle-de iň gowy taksileri bilen we Nýu- Ýork şäheri söwda üçin iň gowy şäher diýen kategoriýalarda birinjiligi gazandylar.
Ondan başga-da, eý, Moskwa sen puluň hümmeti boýunça kategoriýada iň soňkudan öňki, şäherde gezelenç etmek boýunça bolsa iň erbetleriň arasynda aşakdan üçünji orunda dursuň! Şol bir wagtyň özünde-de seniň adyň iň howply şäherleriň sanawynda bäşinji orunda, bu kategoriýada Punta Kana birinjiligi alypdyr.
Bu, elbetde, gynandyryjy. Emma, şatlan Moskwa! Sen entek gowy habarlary eşideňok!
“TripAdvisor.com” saýtynyň maglumatynda, seniň adyň Ýewropa boýunça gidilmeli 10 ýer diýen katagoriýada öňe çykýanlaryň sanawynda ikinji orunda dur.
Orsýetiň syýasy, taryhy, ylmy, arhitektura we resmi merkezi bolan Moskwa şäheri ýurtdaky gapma-garşylyklaryň iň hetdenaşalaryny özünde jemleýän ýer diýilip hasaplanýar.
10 million ilatly şäherde taryh we täze döwür ýanaşyk ýaşaýar. Gyzyl meýdany, Kremli, diwana Wasiliniň ybadathanasynyň dokuz gümmezini, Leniniň mawzoleýini, KGB-niň muzeýini, şeýle hem Moskwanyň eýmenç we beýik taryhynyň beýleki simwollaryny görmek isleseňiz, onda metro giriň. Soňra, göwnüňizi açmak üçin, Bulwar halkasynda söwda ediň ýa-da Puşkin meýdanyna baryň.
Moskwa, elbetde, sen bu katagoriýada birinji orunda duran Ukrainanyň paýtagty Kiýew şäherinden soň, ikinji orunda. Emma sen baryp görmek üçin gyzyklanmanyň barha artýan şäherleriniň kategoriýasynda Sankt-Peterburgdan öňe geçdiň.
Moskwa ondan başga-da, ynha, ýene-de bir hoş habar.
Bu habaryň Moskwa baryp görenleri haýran galdyrmagy mümkin. Uzak Gündogarda ýerleşýän Sibiriň Habarowsk şäheri ýurduň gözegçilik edarasy bolan jemgyýetçilik palatasynyň geçiren barlaglarynyň netijesinde Orsýetiň iň gyymmat şäheri. Moskwa ikinji orundaky Ýekaterinburgdan we üçünji orundaky Krasnoýarskdan soň, dördünji orunda.
Barlaglaryň netijesi transport çykdajylarynyň, benziniň, jaýyň we azyk harytlarynyň bahasyny ölçeýän görkezijilere görä çykaryldy.


text:
Azatlyk Radiosy: Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedewiň Siriýanyň prezidenti bilen Damaskda geçirjek gepleşikleriniň düýbünde nähili möhüm meseleler bar?Mark Katz:
Men olar dürli meseleler barada gürleşip biler diýip pikir edýärin. Ol meseleleriň görnüp duranlaryndan biri Tartus harby deňiz desgasyny döwrebaplaşdyrmak meselesi. Ýene bir mesele rus ýarag söwdasy we bu meselede tölegiň nähili ediljegi.
Ýöne men bu ýerde başga bir ynjyk mesele, Ysraýylyň Siriýa ýükleýän günäsi hakynda hem gürrüň gozgalar öýdýän. Mälim bolşy ýaly, Ysraýyl Siriýany rus raketalaryny we beýleki ýaraglaryny Liwandaky Hizbulla geçirmekde aýyplaýar.
Meniň pikirimçe, ruslar bu hili zadyň indiden beýläk edilmezligi üçin kepilnama almak isleýärler, sebäbi bu hiç bir peýda getirjek zat däl. Elbetde, siriýalylar bu hili zatlary edýändiklerini boýun almazlar. Bu-da, eger rus-ysraýyl gatnaşyklarynyň häzirki gowy ýagdaýyny göz öňünde tutsaň, rus-siriýa gatnaşyklarynyň kynçylygyna öwrülip biler.
Azatlyk Radiosy: Rus habar gulluklary Medwedew bilen prezident Başar al-Assadyň arasynda boljak gepleşiklerde Eýranyň ýadro programmasynyň hem esasy orunlaryň birini tutjagyny ýazýarlar. Sebäbi prezident al-Assad öz ýurduny Tähran bilen hem ýakynlaşdyrdy. Siz bu saparda şeýle mümkinçilik görýärsiňizmi?Mark Katz:
Ýok, men hakykatda beýle zat görmeýärin. Men bu Moskwanyň ädehedi däl diýip, pikir edýärin. Siriýa Eýrana hiç bir oňyn täsir ýetirmekçi däl, onsoň men olar asla bu hili zat eder öýtmeýärin. Başgaça aýdylanda, men bu temanyň olaryň arasyndaky gürrüňiň çynlakaý temasy bolup biljegine ynanmaýaryn.
Azatlyk radiosy: Birleşen Ştatlar golaýda Damaska garşy sanksiýalaryny täzeledi. Medwedewiň sapary Orsýet bilen gatnaşyklaryny täzeden gurýan Waşingtonda alada döretmezmi? Mark Katz:
Ol ýerde alada bolar, ýöne hakykatda Birleşen Ştatlar bu meselede näme edip biler? Ýa-da bolmasa Birleşen Ştatlar bu barada bir zat etse, bu olaryň gatnaşygyna zyýanly bolarmy? Başgaça aýdylanda, biz Birleşen Ştatlarda mundan bir mesele ýasamagy näderejede isleýäris? Biz hakykatda näderejede aladaly? Men Respublikanlar mundan has köp aladalanýar diýip, pikir edýärin. Men ondan Obamanyň adminstrasiýasynyň hem mazasynyň gaçjagyny pikir edýärin, ýöne olaryň bu ýagdaýdan käbir bähbit agtarmagy hem ahmal. Olar Ysraýyla «Seret, biz Siriýany ýekelemäge synanyşýarys, emma bu işimiz o diýen ýol almaýar. Belki-de, siz oba gurmak, jaý salmak meselesinde has eglişikli bolan bolsaňyz, onda biz Orsýete muny hem etdirip bilerdik» diýip bilerler.Azatlyk Radiosy: Bu sapar rus-ysraýyl gatnaşyklaryna nähili täsir ýetirip biler?Mark Katz:
Ýene bir gezek aýdýan, rus-ysraýyl gatnaşyklary gaty gowy. Onsoň men ysraýyllylaryň ruslara bu barada hem aýdýanyna ynanýaryn. Şeýle-de men ruslaryň ysraýyllylara hakykatda hiç bir çynlakaý zadyň bolup geçmeýändigini ynandyrýanyna şübhelenmeýärin. Iş ýüzünde Orsýet Siriýany saklamak ugrunda hereket edýär. Olar dürli adamlara başga-başga zatlary aýdarlar.Azatlyk Radiosy: Medwedewiň Siriýa sapary Orsýetiň häzirki Orta Gündogar syýasatyndan näme habar berýär?Mark Katz:
Moskwanyň Orta Gündogardaky syýasaty ähli kişi bilen dostluk. Ysraýyl, aram araplar, radikal araplar, Eýran – hemmesi bilen dost bolmak. Orsýet al-Kaýdadan başga hemme kişi bilen dost. Elbetde, al-Kaýda hiç kim bilen dost däl. Moskwa hatda Hamazdyr Hizbulla bilenem dost. Meniň pikirimçe, olar belli derejede öz ykdysady bähbitlerini araýarlar. Ýöne şoň bilen birlikde has möhüm sebäpleriň biri, olar Demirgazyk Kawkazyň, 1980-nji ýyllarda Owganystanyň bolşy ýaly, musulman dünýäsinde esasy meselä öwrülmegini islemeýärler.


text:
G.Berdimuhamedowyň Hytaýa edýän häzirki saparyna diňe bir Aşgabat bilen Pekinde däl, dünýäniň beýleki uly paýtagtlarynda, ylaýta-da, Moskwada, Tähranda we Waşingtonda-da üns bilen syn ediljekdigi öz-özünden düşnükli. Näme üçin?
Türkmen-hytaý gatnaşyklarynyň okgunly ösüşiniň Kremle açyk ýaramaýandygyny türkmen ýolbaşçylary aňman, duýman duranoklar. Sözüň belli bir manysynda, oýnalyan hytaý “karty” Aşgabat üçin Orsýet, Eýran, Günbatar, ylaýta-da, Birleşen Ştatlar bilen gepleşiklerde güýçli strategik “kart” bolup hyzmat edýär.
Geçen hepde G.Berdimuhamedow Ministrler kabinetiniň maslahatynda hut halkara “tomaşaçylaryna” niýetläp, Hytaýa boljak saparyň bu iki ýurduň arasynda uzak möhletleýin hyzmatdaşlyklary ýola goýmaklyga uly itergi berjekdigini aýtdy.
Hytaýyň rüstem taraplary
Dünýä walýutasynda ägirt uly pul serişdelerine eýe bolan Hytaý bu günki gün elýeterli donordyr. Bu faktyň özi gatnaşyklarda soňky orunda durýan zat däl. Mesele şuňa gelende, Orsýet kynçylyksyz kredit bermek, maliýe we adam resurslarynyň elýeterliligi boýunça Hytaýdan köp yzda dürýar.
Ýene bir sebäp - partnýoryň islegini kanagatlandyrmak fakty-da Hytaýyň peýdasyna işleýär. Türkmen gazy Hytaýa, Orsýetiň edişi ýaly, başga bir ýurda ýaňadan satmak üçin däl-de, öz ykdysadyýeti, öz senagaty üçin gerek. Şonuň üçinem, hytaýly ýaranlar orsýetlilerden has ynamdar, ygtybarly bolup çykýar.
Geçen ýyl türkmen gazynyň Orsýete akdyrylmagynda ýüze çykan bulam-bujarlyk ýaly ýagdaýa Pekin bilen gatnaşyklarda garaşmasa bolar. Geçen ýylyň aprelinde türkmen gazynyň akymy Orsýet tarapyndan ýapyldy, Kreml öň baglaşylan ylalaşygy üýtgetmegi talap etdi.
Şunuň ýaly agressiw herekete Hytaýyň gitmejegine Aşgabat ynanýar. Tersine, Pekin diňe bir Türkmenistanda däl, tutuş Merkezi Aziýa regionynda köpsanly proýektleri maliýeleşdirmäge taýýardygyny görkezip gelýär. Munuňam üstesine, regionyň bazarlarynda Orsýet bilen Hytaýyň bäsdeşligi ABŞ-y, Eýrany we Ýewropany Merkezi Aziýada Orsýetiň agalygynyň peselmeginden peýdalanmaga iterdi.
Hytaý Türkmenistana görelde bolup biler...
Hytaýyň özboluşly aktiwligi Merkezi Aziýada, anyk aýdylsa, Türkmenistanda öz ykdysady örüsini berkitmäge, berk ornaşmaga beýleki potensial partnýorlara-da itergi berdi.
Şunuň ýaly saýlamak üçin köp variantlaryň peýda bolmagyndan türkmen ýolbaşçylary diňe utuş gazanyp bilerler. Ýöne munuň üçin ykdysady bäsdeşlik şertlerinde çeýelik görkezmegi başarmaly. Şu meselede Hytaý Türkmenistana görelde bolup biler, çünki täze ykdysady syýasatynyň netijesinde Pekin sowet usulyndaky merkezleşdirilen gazaply maşyny güýçli depginde ösýän häzirkizaman bazar gatnaşyklaryna öwürdi. Şu öwrülişigiň başynda meşhur täzelikçi Den Sýao Pin durupdy.
Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen Den Sýao Pini bolup bilermi? Bu meselede köp zat onuň özüne bagly bolsa gerek. Türkmenistanyň şahsy sektorynda gowuşgynsyzlyk duýulýar, ösüş juda pes.
Şu nukdaýnazardan, ykdysadyýetde döwlet sektoryna esasy orun berilýän Merkezi Aziýa ýurtlaryndan, sol sanda, Türkmenistandan hem Hytaý onýyllyklarça öňde barýar.
Döwlet sektory gatnaşyklary ösdürmegi saklaýan, ony agyzdyryklaýan faktordyr. Ykdysadyýetde we jemgyýetçilik durmuşynda liberallaşmanyň, açyklaşmanyň ýokdugy üçin türkmen döwlet propagandasynyň sütüni bolup durýan planlar Türkmenistanda başa barmaýar. Şol planlary amala aşyrmak türkmen häkimiýetlerine başartman gelýär.
Durmuş derejesini ýokarlandyrmak barada berilýän wadalaryň kagyz ýüzündäki şygar bolup galmagy mümkin. Real durmuşda olar näme üçin amala aşmaýar? Haçanam bolsa bir wagt muny düşündirmäge owadan sözleriň tapylmazlygy mümkin.
Aleksandr Narodetski postsowet döwletlri boýunça britaniýaly bilermen. Bu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Polşaly saýlawçylar prezident saýlawlarynyň birinji tapgyrynda ses berýärler. Bu saýlaw iş başyndaky prezident Bronislaw Komarowskiý bilen onuň konserwatiw bäsdeşi Andrzej Dudany ikinji tapgyr bäsleşigine çykarar öýdülýär.
62 ýaşyndaky Komarowskiý berk milli howpsuzlyk kampaniýasyny gurnady, sebäbi saýlawçylar Polşa Orsýetiň Krymdan soňky indiki nyşanasyna öwrüler diýip alada galýarlar.
Polşada köp ygtyýar premýer-ministriň elinde jemlenen. Emma prezident Polşanyň ýaragly güýçleriniň başlygy bolup durýar.
Pikir soraşlyklar Komarowskiniň 40 prosent çemesi goldawynyň boljagyny görkezýär, Duda bolsa saýlawçylaryň 30 prosent töweregi goldaw bildirýär. Saýlawlaryň ikinji tapgyry 24-nji maýda geçirilmeli.


text:
ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň we Türkmenistanyň Medeniýet we teleradioýaýlymlar ministrliginiň goldamagynda Türkmenistana gelen dört sany jaz sazandalaryndan ybarat Ari Rolandyň topary 12-nji we 14-nji iýunda aralygynda halk köpçüliginiň öňünde çykyş eder.
Nýu-Ýork şäherinden gelen bu toparyň çykyşy Daşoguz, Aşgabat we Türkmenabat şäherlerinde gurnalar diýip, ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň metbugat beýanatynda aýdylýar. Bu çykyşlara giriş tölegsiz we hemmeler üçin açyk bolar.
Nýu-Ýork şäherinden gelen jaz topary baran ýerlerinde studentler hem-de sazandalar bilen jaz sungaty we onuň ösüşi hakynda seminarlar hem geçirer.
Toparyň agzalary basçy Ari Roland, alt-saksofonçy Zaid Nasser, trombonçy Jon Moska we deprekçi Kit Balladyr.
Jaz topary Türkmenistana Merkezi Aziýa saparynyň çäginde barýar.
Ari Rolandyň jaz toparynyň maksady Amerikanyň sazy we medeniýeti arkaly Birleşen Ştatlar bilen dünýäniň beýleki ýurtlarynyň arasyndaky medeni alyş-çalşygy ýola goýmakdan ybaratdyr.


text:
Belarusyň Brest şäherinden Polşanyň serhet şäheri Terespola geýlän otly her gün adamdan dolup gelýär. Adatça, üç-dört wagonly otlynyň indi sekiz wagony bar.
"Özüň görmeseň, ynanmarsyň" diýip, 32 ýaşly Magomed Kadyrow aýdýar. "Kime ynam etjegimi, kime aýtjagymy bilemok. Serhet ofiserleri bize gulak asanoklar. Geçjek bolýan kän. Düýn-öňňin ýedi ýüzden hem köpdi. Brestden serhede gatnaýan otly indi uzyn, ýedi-sekiz wagony bar. Bütinleý doly. Indi bizlerden gelýänler gitdigiçe köpelýär".
Orsýetiň Demirgazyk Kawkaz respublikasy Çeçenistanyň azyndan müň raýaty häzir Brestde Ýewropa Bileleşiginden başpena almagy umyt edýär. Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy bilen gürleşenleriň aýtmagyna görä, bosgunlyga sebäp bolýan çeçen lideri Ramzan Kadyrowyň hyzmatyndaky döwlet işgärleriniň edýän zulum-sütemi, zorlukly taktikalary.
"Biziň döwlet işgärlerimiz üçin hiç bir kanun ýok. Olar diňe garakçylygyň ýollaryny bilýärler. Ýagdaý barha ýaramazlaşýar. Adamlar gorkyň içinde saklanýar. Bosgunlaryň sanynyň artmagynyň sebäbi şeýle" diýip, adynyň berilmezligini haýyş eden bir çeçenistanly gürrüň berýär.
Ikinji çeçen urşy
Polşanyň daşary ýurtlular baradaky edarasynyň bildirmegine görä, 2004-nji ýylda ikinji çeçen urşy başlaly bäri Orsýetiň 70 müňden agdyk raýaty başpena sorap Polşa gelipdir. Üstümizdäki ýyl gelenleriň sany entek belli bolmasa-da, 2013-nji ýylda başpena soran ors raýatlarynyň sany 13 müňe golaý.
Magomed Kadyrow - çeçen lideri Kadyrowyň garyndaşy däl - öý-owzaryny taşlap, uly maşgalasy bilen ýola düşmek kararyna aprel aýynda gelipdir. Ol özüniň Çeçenistanyň Terkýist regionyndaky oýünden ogurlanyp, on günläp ýaragly adamlar tarapyndan saklanandygyny aýdýar. Olar çeçen häkimiýetleriniň garşysyna partizan söweşini alyp barýan toparyň içindäki bir garyndaşy hakda maglumat edinmek üçin ony urup-ýenjip, horlapdyrlar.
Olaryň elinden sypansoň Kadyrow ähli zadyny satyp, öz aýaly Zainar we alty çagasy bilen birlikde Breste gaçyp gaýdypdyr. Brestdäki çeçenleriň aglabasy ýaly, Kadyrow-da özüne we maşgalasyna dolanara ýol ýokdugyny bilýär. Ýöne bosgunlar Polşa gelenlerinden soň köplenç yzlaryna iberilýär.
Azatlyk Radiosy bilen üstümizdäki aýyň başlarynda gürleşende Zainar Kadyrowa şeýle diýdi: "Şu gün käbir adamlar 22-nji gezek synanyşyk etdiler. Beýlekileriň onunjy synanyşygy".
Brestde galmak zat gowy däl
"Biz Çeçenistanda öz oýümizi, awtoulagymyzy satdyk" diýip, adynyň berilmezligini soran bir aýal aýdýar. "Galan zat ýok. Indi pulumyz tükenip gelýär, näme boljagyny bilýän ýok. Brestde galýan ýerimize her gün 25 ýewro töleýäris. Onsoň nahar-da gerek. Geljek üç-dört gün üçin ýeterlik pulumyz bar. Ondan soňra näme bolar, bilemok. Bu barada pikir etmäge-de gorkýaryn".
"Ozal bolmadyk täze zatlar bolýar. Özlerine adwokat diýýänler aýlanyşyp, Polşanyň serhedinden sizi aşyraly diýip, adamlardan pul alýarlar" diýp, Kadyrow aýdýar.
Ol soňra hem: "Olar biz serhet işgärleri bilen gepleşikler geçirýäris diýip, adamlary aldaýarlar. Pul alanlaryndan soň hem gürüm-jürüm bolýarlar" diýip, sözüniň üstüne goşýar.
Bosgunlaryň käbiri özleriniň Çeçenistanyň hökümdarynyň eliniň bu ýerlere-de ýetmeginden gorkýandyklaryny aýdýarlar.
Brestiň wakzalynda aýaly we iki çagasy bilen duran bir çeçen: "Dogrymy aýtsam, bu ýerde gorkýaryn. Kadyrowyň adamlarynyň Brestde we hatda ýurt daşynda hem bolmagy mümkin. Men özümi ne bu ýerde, ne-de Polşada howpsuzlykda duýýaryn" diýýär.
24 adam “ogurlandy”
Ol Çeçenistanda döwlet işgärleriniň "hepdede üç gezek gelip", özünden "paç" sorandyklaryny aýdýar.
Kakasy, ýagny Çeçenistanyň öňki prezidenti Ahmet Kadyrow öldürileninden az wagt soň, 2004-nji ýylda häkimiýet başyna gelen Ramzan Kadyrow şondan bäri ýurtda höküm sürüp gelýär. Ol halkara, şeýle hem Orsýetiň adam hukuklaryny gorap çykyş edýän guramalary tarapyndan bu hukuklary gödek bozmakda birsyhly tankytlanyp gelýär. Hökümet işgärleriniň Kadyrowyň syýasy garşydaşlarynyň we tankydy žurnalistleriň öldürilmeginde elleriniň bardygy aýdylýar.
Orsýetiň adam hukuklary guramasy "Memorial" üstümizdäki ýylyň birinji kwartalynda Çeçenistanda 24 adamynyň ogurlanandygyny aýdýar. Olaryň köpüsi gorkuzylanyndan ýa urlup-ýenjilenlerinden soňra boşadylypdyr.
Serhetden geçmek
Aprel aýynda taryh alymlary Rizwan Ibragimow bilen Abubakar Dediýow ogurlanyp, birnäçe günlap saklandylar. Boşadylanlaryndan soňra olar döwlet telekanalynda çykyş edip, 1944-nji ýylda çeçenleriň Sowet diktatory Iosef Stalin tarapyndan sürgün edilendigi barada barlag işlerini alyp barandyklary üçin ötünç soradylar.
Şol wagtlarda çeçenistanly şahyr hem bagşy Huseýn Betelgeriýew-de ýaragly adamlar tarapyndan ogurlandy. Kimlikleri näbelli adamlar ony iki hepde saklap, rehimsizlik bilen urup-ýenjipdirler. Ol özüniň sosial mediada eden tankydy beýanatlary we Çeçenistanyň konstitusiýanyň kabul edilen güni mynasybetli hökümet tarapyndan gurnalan üýşmeleňe gatnaşmagy ret edendigi üçin jezalandyrylandygyna ynanýar.
28-nji iýunda Magomed Kadyrowa öz maşgala agzalary bilen birlikde serhetden Polşa geçmek başartdy. Degişli resmiler olaryň başpena sorap beren arzasyna garaýança - aýdylyşyna görä, takmynan bir ýyllap - olara ýurta galmaga "çydamlylyk statusy" berildi.
Olar Polşanyň bosgunlar üçin ýörite döredilen kabul ediş merkezine iberildiler. Ýöne arzalary kabul ediler diýen umyt ýokary däl. Kadyrowyň ýagdaýyndaky bosgunlaryň arzalary köplenç ret edilip, ýurtdan çykarylýar.


text:
Düýn Orsýetde-de regional saýlawlar geçirildi. Samara şäheriniň meriniň we şäher dumasyna deputatlaryň saýlawlarynda adaty däl bir ýagdaý boldy.
Şäher saýlaw komissiýasyna salgylanyp, “Interfaksyň” berýän maglumatyna görä, şäheriň Oktýabr etrabynyň alty saýlaw uçastogynda ses berilýän kabinalarda biraz wagtdan syýasy ýok bolup gidýän ruçkalar goýlupdyr.
Saýlawçylaryň biri býulleteniň bir ýüzüne bellik edip, ikinji tarapyna geçjek bolanda, ýaňyja eden ýazgysynyň eýýäm ýok bolandygyny görüpdir.
Häkimiýetiň ýerli organlaryna saýlawlar wagty başga-da ençeme düzgün bozmalaryň, hususan-da, saýlawçylary satyn almaga synanyşyklaryň bolandygyny Samaranyň içeri işler edarasynda habar berdiler.


text:
Ženewada geçirilýän Kipr gepleşikleriniň üçünji güni tamamlandy
Taraplar gepleşiklerde taýarlan kartalaryny hödürlediler
Kartalar BMG-niň seýflerinde saklanýar.
DKTR-nyň Prezidentiniň metbugat dsekretary Baryş Burju BMG-niň Ženewadaky ofisinde beren gysgaça beýannamasynda liderleriň BMG-niň Baş sekretarynyň Kipr boýunça şahsy geňeşçisi Espen Bart Eýde bilen birlikde BMG we taraplaryň karta hünärmenleriniň öňünde kartalary hödürländiklerini nygtap: “İki lider biri-birleriniň kartalaryny gördüler. BMG-niň hünärmeni, grek we türk hünärmenler bilelikde işleşip hödürlenen iki kartanyň ozal Mont Pelerinde gazanylan ylalaşyga bap gelip-gelmeýändigini seljerdiler” diýdi.
Bu ylalaşyk grek tarapynyň 28,2 we türk tarapynyň 29,2 göterim ýakynlaşmagagyny göz öňünde tutýardy.
Ženewada dowam edýän Kipr gepleşikleri barada analiz beren ÝB ministri Ömer Çelik, iki özygtyýarly döwlete esaslanýan, iki jemgyýetli çözgüde oňyn garajakdyklaryny, gepleşik tapgyrynyň demirgazygyň günorta goşulmagy hökmünde seljerilmeli däldigini aýdypdy.
Gepleşikleriň dördünji gününde hemaýatkär ýurtlaryň wekilleriniň gatnaşmagynda howpsyzlyk we hemaýatlar boýunça bäş taraply maslahat geçiriler.
Hemaýatkär ýurtlawr Türkiýäniň, Gresiýanyň we Britaniýanyň daşary işler ministrleri bilen adanyň iki tarapyndan wekilleriň gatnaşmagyndaky halkara maslahatynda “Howpsyzlyk we hemaýatlar” meselesi seljeriler. Maslahata ÝB synçy derejesinde gatnaşar.
Maslahaty BMG-niň Baş Sekretary Antonio Guterres açar.


text:
25-nji dekabrda Türkmenistanyň prezidenti Aşgabadyň içine iş saparyny geçirip, transport infrastrukturasyna degişli gurluşyklaryň alynyp barylyşy bilen tanyşypdyr. Resmi maglumatlara görä, G.Berdimuhamedow, hususan-da, Nyýazow adyndaky koçäniň golaýynda Garagum derýasynyň üstünden täze köpriniň gurulýan ýerine baryp görüpdir. Prezident paýtagtda awtomobil köprüleriniň gurluşygyna hil we ekologiýa nukdaý nazardan ählitaraplaýyn çemeleşmegiň zerurdygyny belläp, köprüleriň paýtagtyň gözelligi bilen utgaşmagyna aýratyn üns beripdir.
Paýtagtda awtomobil köprüleriň häzirki ýagdaýy we olaryň iş ýüzünde ulanylyşy nähili?
Bu sowallara Aşgabadyň ýaşaýjysy türkmenistanly graždan aktiwisti Nurberdi Nurmämmedow jogap berdi.


text:
Azatlyk Radiosy: Jenap Lognaýn, Awstraliýa diýlende, Türkmenistanyň raýaty hökmünde meniň göz öňüme birinji bilen tennis we turizm gelýär. Munuň sebäbi nämekä? Türkmenistan diýlende, Awstraliýaly syýasatçy hökmünde siz nähili ýurdy göz öňüňize getirýärsiňiz? Braýn Lognaýn:
Edil häzir bu soragy bermegiňiz örän gyzykly. Sebäbi şu wagt Awstraliýanyň Açyk tennis ýaryşy dowam edýär. Awstraliýanyň turizm senagatyna tennis uly goşant goşýar. Türkmenistanly diňleýjilere Awstraliýa syýahat edip görmegi maslahat berýän. Gyşda-da ol ýeriň howasy köplenç tomus ýaly.
Meniň pikirimçe, Awstraliýanyň adamlary Türkmenistany hem ekzotiki we başga bir dünýä hökmünde göz öňüne getirýärler. Awstraliýalylar üçin ol ýurt başdan geçirmeler üçin syýahat etmäge gowy ýer. Adaty adamlar Türkmenistana syýahata gitmezler, ýöne ol ýaşlar üçin adaty gidilýän ýerlerden gyzykly we üýtgeşik bolar.
Awstraliýanyň ýaşlary örän köp gezelenç edýärler. Meniň pikirimçe, Türkmenistan hem geljekde awstraliýalylaryň syýahat etjek ýerleriniň biri bolar. Azatlyk Radiosy: Türkmen hökümeti soňky 2-3 ýyl bäri ýurduň turizm senagatyny ösdürmek ugrunda iş alyp barýar. Turizm boýunça baý tejribesi bolan Awstraliýa bu ugurda Türkmenistana nähili ýardam berip biler? Braýn Lognaýn:
Hawa, turizm boýunça Awstraliýanyň örän uly tejribesi bar. Ol ýerde turizm diňe bir dynç alyş diýmek däl, bu pudak Awstraliýanyň ykdysadyýetine hem uly girdeji berýär. Turizm örän köp iş orunlaryny döredýär, kiçi biznesleriň köpüsi turizme bagly. Bu ýurda gelýän adamlaryň islegelerini bilmekde we turizmiň iş ýüzünde durmuşa geçirilişi boýunça uly tejribämiz bar.
Meniň pikirimçe, häzirki wagtda dünýäniň dürli ýerlerine syýahat edenlerinde, adamlar belli-belli zatlary görmek isleýärler. Meniň berjek maslahatym şeýle: Türkmenistan tebigy aýratynlyklaryndan peýdalanmaly we ony mahabatlandyrmaly. Bu örän möhüm. Sebäbi adamlaryň iselgi şeýleräk: olar gaýry ýurtlarda öz ýurtlarynda görüp bilmeýän zatlaryny görmek isleýärler.
Awstraliýa köp adamlar üçin ekzotiki ýer, adaty bolmadyk haýwanlar we şuňa meňzeş zatlar bar. Turizmde nämäniň gowy işlemejekdigi we nämäniň gowy ýol aljakdygy hakynda tejribämiz bar. Milli turizm we kiçeňräk turizm boýunça biznesden biziň gowy başymyz çykýar. Azatlyk Radiosy: Meniň soňky soragym, siziň partiýaňyz barada. Awstraliýanyň “Liberal partiýasy” soňky geçirilen üç saýlawyň ikisinde ýeňiş gazandy. Ýeňiz gazanmagyňyza getiren saýlaw kampaniýalaryňyzda alyp baran esasy strategiýaňyz näme boldy?
Braýn Lognaýn:
Awstraliýanyň adaty ýaşaýjylary üçin iň möhüm zat – ykdysadyýetiň güýji, iş orunlarynyň howpsuzlygy we geljege umytly garamak. Şu ýyl geçiriljek saýlawlarda esasy üns berjek zadymyz hem şular bolar. Awtraliýanyň global maliýe krizisden iň gowy usulda goralmagyna we möhüm döwlet infrastrukturalaryna, şeýle-de saglyk pudagynyň kämilleşdirilmegi ýaly sosial meselelere ünsi çekeris. Şu wezipeleri iň gowy başaryp biljek partiýa hem ýeňiji bolar.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama Gaza gumanitar kömek alyp barýan gämilere Ysraýylyň harbylary tarapyndan edilen hüjümi “tragiki” hadysa diýip atlandyrdy. Şol wakada 9 aktiwist heläk bolupdy.
Obama CNN telekanalyna beren interwýusynda bu waka Ysraýyl bilen Palestinanyň arasyndaky parahatçylyk boýunça gepleşikleriň başlamagynyň zerurdygyny aňladýar diýdi.
Obama şol gämilere hüjüm etmek barada Ysraýylyň harbylaryna berlen buýrugy ýazgarman, Ysraýylyň öz howpsuzlygy boýunça kabul ederlikli aladalarynyň bardygyny belledi.
Türkiýäniň prezidenti Abdylla Gül düýnki eden çykyşynda şol gämilere edilen hüjümden soň öz ýurdunyň “Ysraýyl bilen gatnaşygynyň hiç haçan öňküsi ýaly bolmajakdygyny” aýtdy.
Gül Ysraýylyň harbylarynyň gämilere eden hüjüminiň bu iki ýurduň gatnaşygynda “bejerip bolmajak derejede uly ýara galdyranlygyny” hem belledi.
Ysraýylly esgerleriň hüjüminde heläk bolan adamlaryň jynaza namazy düýn Stambulda okaldy. Ölen 9 adamdan 8-i Türkiýäniň raýaty, ýene biri türk asylly amerikan raýaty.


text:
Gyrgyzystanyň Özbegistandaky ilçihanasynyň işgäri Gyrgyzystanyň we Gazagystanyň serhedinde tutuldy.
Gyrgyz mediasy ady agzalmadyk gyzgyz resmilerine salgylanyp, ady gizlinlikde saklanýan adamyň 9-njy dekabrda syrly dokumentleri alyp barýarka saklanandygyny habar berdi.
Geçen aýda Gyrgyzystanyň hökümetiniň daşary gatnaşyklar boýunça edarasynyň ýolbaşçysy Altynbek Muraliýew gizlin dokumentleri ýygnamakda we olary daşary ýurtlaryň gizlin gulluklaryna bermekde ýa-da bermek niýetinde bolmakda güman edilip, tussag astyna alnypdy.
Gyrgyz diplomatynyň serhetde tutulmagy bilen bagly wakanyň Muraliýewiň işine gatnaşygynyň bolup-bolmazlygy belli däl.


text:
Ýakynda Türkmenistanyň prezidenti Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň maslahatyny geçirdi. Sekiz aýyň jemleri boýunça geçirilen maslahatda bu saparam güýç ulanyjy gurluşlaryň ýolbaşçylary bilen öňki geçirilen maslahatlardaky ýagdaý gaýtalandy.
Gör-bak, näçinji gezek G.Berdimuhamedow tertip-düzgüniň mundan beýläk hem berkidilmelidigini duýdurdy. Şol bir talabyň ençeme gezek gaýtalanmagy güýç ulanyjy gurluşlarda tertip-düzgüniň göz giderlik däldigini aňladýan bolmagy mümkin.
IIM-niň hasabatyndan soň G.Berdimuhamedow ýol hereketine gözegçilik gullugynyň işini tankytlamak bilen, tertip baradaky talabyny anyklaşdyrdy. Prezidentiň sözlerine görä, bu gullugyň hut işi gurnaýşyndaky kemçilikler ýol-transport hadysalarynyň sanynyň artmagyna sebäp bolýar.
Ýollarda betbagtçylykly hadysalar, onda-da onuň sanynyň artmagy barada G.Berdimuhamedowyň gürrüň etmeginiň özi bir täzelik. Sebäbi ýollarda bolýan hadysalar, betbagçylyklar baradaky maglumatlar döwlet syry hökmünde saklanýar! Şol maslahatda ýakynda bolan uly neşe dawalary baradaky maglumatlaram syrlygyna galdy.
Howpsuzlyk geňeşinde diňe neşe kontrabandasy baradaky faktlar agzaldy. Eger häkimiýetiň ýokary gatlaklarynda howandary bolmasa, neşe bilen bagly köpçülikleýin munuň ýaly işleriň bolmajakdygy barasynda türkmen jemgyýetinde gürrüňler köpeldi.
Şeýle giň möçberli operasiýalaryň arkasynda kimiň durandygy şu wagta çenli näbelli bolup galýar. Prezidentiň tertip-düzgün baradaky talaplarynyň güýç ulanyjy gurluşlarda nähili hereketleri döretjekdigini wagt görkezer.
Liberallaşma agzalmady
Güýç ulanyjy gurluşlaryň işiniň sekiz aýlyk jemlerinde ýurduň güýç ulanyjy gurluşlarynyň ählisini liberallaşdyrmak barada ýylyň başynda G.Berdimuhamedowyň beren sözi ýatlanmady, hatda ýaňzydylmadam.
Türkmenistanyň türmeler sistemasynda gowulaşma tarap hereketiň bardygy bellenmedi. Türme şertleri öňküleri ýaly üýtgewsizligine galýar. Olar tussaglardan doly. Bendileriň sany azalmaýar. Jezanyň iň ýokary derejesi öňküligine galdy. Ýogsa, prezident Jenaýat kodeksinden 25 ýyl azatlykdan mahrum etmek baradaky maddany aýyrmagy wada beripdi.
Ýurda gelmek, ýurtdan çykmak düzgüninde-de hiç hili gowşama, ýeňilleşme ýok. Güýç ulanyjy gurluşlar ýurdy berkden-berk, daşarky dünýäden üzňe saklamaly diýen ýörelgeden ugur alýarlar. Haýran galaýmaly: bu ýagdaý köpleri geňirgendirmeýär!
Hakyky ýapyklyk Türkmenistanyň daşarky dünýä ýakynlaşmagy, oňa gatylyp-garylmagy baradaky propagandanyň şygarlary bilen ýanaşyk dowam edýär. Şol şygarlaryň ýurduň graždanlary bilen hiç hili umumylygy ýok, diňe daşary ýurtlarda propagandistik utuk gazanmak üçin edilýän iş bolup çykýar.
Ýurduň içinde ýaşap oturan graždanlar üçin olaryň gündelik durmuşynda ýaňky aýdylanyň edil garşysyna köpçülikleýin çäklendirmeler, duýduryşlar bilen bagly görkezmeler işlenip düzülýär.
Howpsuzlyk geňeşinde ýaňlanan tertip-düzgüne çagyryşlar şol içerki görkezmelere hem dowam edýän düzgünlere gös-göni degişli. Diňlemesine diňlediler, ýöne ony kimiň eşidendigi indiki maslahatda belli bolar.
Aleksandr Narodetski postsowet döwletleri boýunça britaniýaly bilermen. Bu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Düýn Hytaýyň paýtagty Pekinde mergenler bir çagany zamun alan adamy atyp öldürdiler.
Hytaýyň “Sinhua” habar agentliginiň maglumatyna görä, düýn bir erkek adam köçede kakasynyň elinden bäş ýaşly gyzyny kakyp alypdyr hem internet arkaly bir tanyş aýaly bilen duşuşmaga mümkinçilik döredilmegini talap edipdir. Ol öz talabanyň ýerine ýetirilmedik halatynda, çaga zyýan ýetirjegini aýdypdyr.
Maglumata görä, onuň internetde tanşan aýaly real durmuşda onuň bilen duşuşykdan ýüz öwrüpdir.
Zamun alan bilen gepleşikler netije bermänsoň, düýn polisiýa bu adamy atyp öldürdi.
Soňky bir ýarym aýyň içinde Hytaýda psihiki taýdan näsag adamlar tarapyndan çagalar baglaryna we mekdeplere bäş gezek hüjüm edilip, köp çagalar ýaralandy.


text:
Türkiýäniň daşary işler ministri Mewlut Çawuşoglu Siriýa bilen serhet giňişlikleriniň “Yslam döwleti” toparynyň söweşijilerinden “doly arassalanmalydygyny” aýtdy. Munuň öňüsyrasynda hökümet dynç günlerinde ýurduň günortasynda bolan heläkçilikli hüjümlere ekstremistleriň gatnaşandygyny aýdypdy.
20-nji awgustda Gaziantep şäherinde öz janyndan geçen çaga hüjümçiniň toýda amala aşyran hüjümi zerarly 51 adam wepat boldy we onlarça adam ýaralandy.
Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdogan 21-nji awgustda bolan hüjümiň şu ýyl ýurtda iň ganly hadysa bolup, ony söweşiji toparyň amala aşyrandygyny aýtdy.
Türkiýäniň esasan kürt ilatly günorta-gündogarynda geçen ýylyň dowamynda bolan ençeme heläkçilikli hüjümler YD topary bilen bagly kürt söweşijilerine baglanyşdyrylypdy.