text:
2 aý ozal
Jogap ýok weli, diňe sanaman sowýanlar girýär öýtýän bu ýerik. Ýa, Jennet Watanymyzda bazardaky harytlaryň nyrhy barada maglumat bermek hem dönüklik, içalylyk, döwlet syryny paş etmek hasaplanýarmy ?
2 aý ozal
Jogap yazmazlyk diyyanin babatynda pikir edyaninden bashga zatlar bolnagam ahmal.mysal un men 4 ay bolan bolsada gaydanyma dine onki goren bahalarymy yazmagym mumkin.4 ay dowamynda hem bahalarda yokarlanmalar bolany anyk
2 aý ozal
Ay edil hemme zadyn bahasyna yazyp oturjak dal. Yone her haryt 10-20% gymmatlady


c: text/html

text:
2017-nji ýylyň 27-nji ýanwarynda Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky özüniň 25 ýyllyk ýubileýini belläp geçýär.
Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky 1992-nji ýylda Türkmenistanyň Prezidentiniň 1992-nji ýylyň 27-nji ýanwaryndaky UP-278 belgili Permany bilen döredildi (Türkmenistanyň Merkezi bankynyň 2003-nji ýylyň mart aýynyň 20-indäki №32 belgili Baş ygtyýarnamasynyň eýesi).
Häzirki wagt Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky Türkmenistan Hökümetiniň wekili hökmünde ygtyýarlandyrylan bank bolup, Türkmenistanyň çäginde hereket edýän guramalaryň we öňde baryjy halkara guramalaryň doly hukukly agzasy we işjeň gatnaşyjysy bolup durýar.
1994-nji ýyldan bäri VISA International halkara ulgamynyň doly hukukly agzasy.
1993-nji ýyldan bäri REUTERS DEALING maglumat-söwda ulgamyny peýdalanyjy.
1997-nji ýyldan bäri SWIFT halkara ulgamynyň doly hukukly agzasy.
Türkmenistanyň Söwda- senagat edarasynyň agzasy.
Türkmenistanyň Bankara walýuta biržasynyň agzasy.
1996-njy ýyldan bäri MILLIKART milli plastik kartyň emitenti.
Bankyň 2 sany şahamçasy hereket edýär, biri Aşgabat şäherinde beýlekisi bolsa Balkan welaýatynda ýerleşýär.
Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky - ýurduň iň iri banklarynyň biri, onuň işiniň esasy ugurlary daşary ýurt maýalaryny çekmek we olary Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň has ileri tutulýan pudaklaryna ýerleşdirmekdir. Şu maksatlary gazanmak üçin Bankyň karz ugurlarynyň esasy ýörelgeleri şulardan ybarat:
• Türkmenistanyň Hökümetiniň we Türkmenistanyň Prezidentiniň döwlet maksatnamalaryna işjeň gatnaşmak;
• kiçi we orta telekeçiligi karzlaşdyrmak;
• önümçiligiň eksport etmek üçin esasy ugurlary kesgitlenen senagat pudagynyň gazylyp alynýan we gaýtadan işleýän önümçilik kuwwatlylygyny giňeltmek üçin köp maýa goýumlary talap edýän ugurlary boýunça maýa goýum taslamalaryny maliýeleşdirmek;
• durmuş ugurly desgalaryň gurluşyklaryny karzlaşdyrmak hem-de hereket edýän binalaryň daşky durkuny täzelemek we kämilleşdirmek.
Bank şu wezipeleri amala aşyrmak üçin hyzmatdaşlygyň nebit-gaz toplumynyň, pudagyň agrosenagat toplumynyň, önümçilik we durmuş ugurly wezipeleriň esasy kesgitlenen ugurlaryna salgylanýar.
Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky dünýäniň iri banklary bilen hyzmatdaşlyk edýär. Bank özüniň ösüş ýyllary içinde Doýçe Bank, Kommers Bank, Baýrişe Landes Bank, Siti Bank, Hytaýyň Ösüş Banky, Hytaýyň eksport-Import Banky, ABŞ-yň Eksimbanky, Societe General, Türkiýäň Eksim banky, KFW, JICA, JBIC we başga-da köp banklar bilen ýakyn hyzmatdaşlykda boldy.
Ýigrimi bäş ýyllyk işiniň netijesi boýunça Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankyna ýurduň iň öňdebaryjy banky diýip arkaýyn aýdyp bolar. Bankyň hemme esasy görkezijileri köp esse artdy.
Bankyň üstünlikli işlemegi netijesinde birnäçe taslamalara, ýagny medeniýet ulgamyna, sporta, ruhy we durmuş ulgamyna serişdeleri goýmagy munuň özi Türkmenistanyň gelejekdäki ösüp gelýän ýaş nesliň aladalaryna jogaby bolup durýar. Hemaýatkärligiň we haýyr-sahawatlygyň özi Bankyň halkyň öňündäki raýat jogapkärçiliginiň ýokarydygyna şaýatlyk edýär we özüniň işjeňliginiň islendik tarapyna ugur tapyjylygyny görkezýär.
Bank özüniň 25 ýyllyk şanly senesini dabaraly belläp geçýär we Bank öz synaglaryny üstünlikli geçip öz güýjüne ynamly çemeleşip, alyp barýan işiniň ynamlylygyny mundan beýläk göreldeli alyp barmagy maksat edinýär.
Bankyň ýolbaşçylary we işgärleri ähli hyzmatdaşlaryna we müşderilerine şu ýyllaryň üçinde bildiren ynamlary we ýardamlary üçin tüýs ýürekden minnetdarlygyny bildirýär we Türkmenistanyň ykdysadyýetini pugtalandyrmakda netijeli hyzmatdaşlyklarymyzyň ýene köp ýyllara uzamagyny hem-de işleriňizde abadançylyk arzuw edýär. Biz siziň ynamyňyza we sylagyňyza uly hormat goýýarys, biziň işjeň gatnaşyklarymyz bolsa ösüş ugrundaky hyzmatdaşlygymyzdyr.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Laws
TÜRKMENISTANYŇ KANUNY
Telewideniýe we radiogepleşikler hakynda
I BAP. UMUMY DÜZGÜNLER
TÜRKMENISTANYŇ KANUNY
Ulag howpsuzlygy hakynda
1-nji madda. Şu Kanunda peýdalanylýan esasy düşünjeler
TÜRKMENISTANYŇ KANUNY
«Neşirýat işi hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna üýtgetmeler girizmek hakynda
3-nji maddanyň birinji böleginiň 4-nji bendini şu görnüşde beýan etmeli:
TÜRKMENISTANYŇ KANUNY
«Türkmenistanda Internet torunyň ösüşini we internet-hyzmatlaryny etmegi hukuk taýdan düzgünleşdirmek hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna üýtgetmeler girizmek hakynda
5-nji maddanyň 1-nji bendinde «düzgünleşdirýän döwlet dolandyryşynyň ygtyýarly» diýen sözleri «düzgünleşdirmek babatda ygtyýarly döwlet» diýen sözlere çalşyrmaly;
TÜRKMENISTANYŇ KANUNY
«Meýletinçilik hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna üýtgetmeler girizmek hakynda
1-nji maddanyň 14-nji bendinde, 3-nji maddanyň 4-nji we 5-nji bentlerinde, 7-nji maddanyň dördünji we ýedinji böleklerinde, 10-njy maddanyň ikinji we üçünji böleklerinde, 14-nji maddanyň üçünji böleginiň 12-nji, 13-nji we 14-nji bentlerinde, 15-nji maddanyň birinji böleginiň birinji tesiminde we dördünji böleginde, 18-nji maddanyň birinji böleginde we bäşinji böleginiň birinji tesiminde, 19-njy maddanyň ...
TÜRKMENISTANYŇ KANUNY
Türkmenistanyň käbir kanunçylyk namalaryna üýtgetmeler we goşmaçalar girizmek hakynda
1. 1997-nji ýylyň 12-nji iýunynda Türkmenistanyň Kanuny bilen tassyklanan, 2010-njy ýylyň 10-njy maýynda Türkmenistanyň Kanuny bilen rejelenen görnüşde tassyklanan Türkmenistanyň Jenaýat kodeksiniň (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2010 ý., № 2, 28-nji madda, № 4, 72-nji madda; 2011 ý., № 1, 20-nji madda, № 3, 55-nji madda; 2012 ý., № 3, 66-njy madda; 2013 ý., № 4, 77-nji madda; 2014 ý., № 1, 44-nji madda, ...
TÜRKMENISTANYŇ KANUNY
«Döwlet pensiýa ätiýaçlandyrmasy hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna üýtgetmeler we goşmaça girizmek hakynda
1.19-njy maddanyň bäşinji böleginiň 2-nji bendini şu görnüşde beýan etmeli:
TÜRKMENISTANYŇ KANUNY
«Raýatlaryň saglygynyň goralmagy hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna üýtgetmeler we goşmaçalar girizmek hakynda
1. 2-nji maddanyň dördünji bölegini aýyrmaly.
TÜRKMENISTANYŇ KANUNY
«Milli taryhy-medeni mirasyň obýektlerini goramak hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna üýtgetmeler girizmek hakynda
3-nji maddanyň 3-nji bendinde «welaýatlaryň, welaýat hukukly şäherleriň, etraplaryň, etrap hukukly şäherleriň, etrapdaky şäherleriň, şäherçeleriň, geňeşlikleriň» diýen sözleri «welaýatlaryň, etraplaryň, şäherleriň, şäherçeleriň we obalaryň» diýen sözlere çalşyrmaly;
TÜRKMENISTANYŇ KANUNY
Türkmenistanyň käbir kanunçylyk namalaryna goşmaçalar we üýtgetmeler girizmek hakynda
1. 2008-nji ýylyň 23-nji oktýabrynda Türkmenistanyň Kanuny bilen tassyklanylan Türkmenistanyň Söwda deňiz gatnawynyň kodeksinde (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2008 ý., № 4, 54-nji madda; 2014 ý., № 1, 49-njy madda; 2016 ý., № 1, 13-nji madda):


text:
Hazar deňziniň hukuk derejesi hakyndaky konwensiýanyň taslamasy Transhazar turba geçirijilerini gurmak meselelerini hem öz içine alýar. Bu barada Azerbaýjanyň daşary işler ministriniň orunbasary Halaf Halafow habar berdi, diýip Trend belleýär.
Onuň aýtmagyna görä, Transhazar turba geçirijilerini gurmak meselesi bu turba geçirijileriniň geçiriljek döwletleri bilen ylalaşylar.
Ýatlap geçsek, 5-nji dekabrda Moskwada Hazarýaka döwletleriniň daşary syýasat edaralarynyň ýolbaşçylarynyň duşuşygy...
Gazagystan gazy Azerbaýjanyň üsti bilen beýleki ýurtlara eksport etmek maksady bilen tebigy gazy suwuklandyryjy (TGS) zawody gurmak mümkinçiligine garaýar. Bu barada ýurduň energetika ministri Kanat Bozumbaýew Söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça azerbaýjan-gazak ikitaraplaýyn hökümetara toparyň mejlisiniň netijeleri boýunça brifingde habar berdi.
«Gazagystanda tebigy gazyň çykarylyşy ýylyň-ýylyna artýar. Şu ýyl 50 mlrd kub metrden gowrak gaz çykaryldy. Gazyň Hazaryň...
2017-nji ýylyň 8-nji dekabrynda Moskwa wagty bilen 8:06-da «Brent» söwda belgili nebitiň barreliniň bahasy penşenbe güni ýapylyşdaky ýaly, 62,20 amerikan dollaryna deň boldy. «WTI» söwda belgili nebitiň bahasy 0,05 göterim arzanlap, 56,66 amerikan dollaryna barabar boldy.
7-nji dekabrda nebit uzakly gün gymmatlady, agşam bolsa çarşenbe güni tehniki taýdan düzedişiň çäklerinde düýpli aşaklamadan soňra ösüşini güýçlendirdi.
7-nji dekabrda...
2017-nji ýylyň 6-njy dekabrynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde Ýewropa bileleşiginiň Russiýa Federasiýasy, Gündogar hyzmatdaşlygy, Merkezi Aziýa, Sebitleýin hyzmatdaşlygy we ÝHHG boýunça Ýewropa gullugynyň daşary syýasat işi boýunça Direktoratynyň ýolbaşçysy Lýuk Pýer Dewiniň ýolbaşçylygyndaky wekiliýet bilen duşuşyk geçirildi.
Duşuşygyň gün tertibine ikitaraplaýyn gyzyklanma bildirilýän dürli ugurlardaky hyzmatdaşlygyň meseleleri goşuldy. ÝB-niň institutlary we döwletleri bilen hyzmatdaşlygy ösdürmekde Türkmenistanyň...


text:
Daşoguz şäherinde geçiriljek halkara ylmy maslahata gatnaşmaga çagyrýar.
Hormatly kärdeşler!
Sizi 2010-njy ýylyň 1-3-nji dekabrynda Daşoguz şäherinde geçiriljek «Köneürgenç Türkmen döwleti we Merkezi Aziýa XIII asyryň birinji ýarymynda» atly halkara ylmy maslahata gatnaşmaga çagyrýarys.
Maslahat Türkmenistanyň Prezidentiniň 2009-njy ýylyň 6-njy noýabryndaky № 10691 Karary esasynda geçirilýär. Maslahatyň guramaçysy — Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy hem-de Taryh instituty.
Maslahatda şu aşakdaky bölümçelerde işlemeklik göz öňünde tutulýar: »»
• Täze Galkynyşlar we beýik özgertmeler eýýamynda Köneürgenjiň taryhy-medeni ýadygärliklerini gorap saklamakda halkara hyzmatdaşlyk.
• Köneürgenç Türkmen döwletiniň taryhynyň çeşmeleri we taryhnamasy.
• Köneürgenç Türkmen döwleti Merkezi Aziýa döwletleriniň ulgamynda.
• Köneürgenç türkmenleriniň etniki taryhy we etnografiýasy.
• Köneürgenç Türkmen döwletinde ylmyň we medeniýetiň ösüşi.
Maslahatyň maksady — dünýäniň taryh ylmynyň öňdebaryjy ýörelgelerini nazara almak; Köneürgenç Türkmen döwletiniň we Merkezi Aziýanyň XIII asyryň birinji ýarymyndaky taryhyny öwrenmekde daşary ýurt tejribesini umumylaşdyrmak hem-de täze çeşmeleri aýan etmek; arheologik ýadygärlikleri öwrenmek, rejelemek we gorap saklamak, şeýle hem Türkmenistanyň, türkmen halkynyň gadymy, orta asyr, täze we häzirki zaman taryhyny, medeniýetini we halk döredijiligini öwrenmek boýunça ylmy barlaglaryň täze taslamalaryny durmuşa geçirmekde özara bähbitli hyzmatdaşlygy ýola goýmak we hyzmatdaşlary çekmek.
Maslahata gatnaşmak üçin haýyşnamalar 2010-njy ýylyň 1-nji sentýabryna çenli history@online.tm; nurgozel-b2006@yandex.ru salgysy boýunça kabul edilýär.
Maslahata gatnaşmagyň şertleri baradaky maglumaty Siz şu ýerden, şeýle hem telefonlar boýunça alyp bilersiňiz:
iňlis dilinde: (+993—12) 35-30-88 (Nazarow Azat Akmämmedowiç);
rus dilinde: (+993—12) 39-16-20 (Baýlyýew Atageldi Täçmyradowiç).
Guramaçylyk topary.


text:
Аннагелди сердар — Annageldi Serdar
(Dokumental Taryhy suratlary täzelendiriş)
Toronto — Dr. Hangeldi Ownuk: Şu görkezilen art kartynasy, arhyw materiallardan tapylan, documental vaka degiş 1920-nji ýyllaryň foto apparaty bilen çekilen suratyna esaslanylyp, işlenildi. Ol ýagly reňkde bolup, 100×60 möçberdäki holsyň ýüzünde, işlenildi.
Suratda mekan we degişli şahsuýetler:
Mekan: Hojanepes – Kartinanyň arka gorunişindäki manzar atyp duran oba Hojanepes (baçkground). Bu manzar bir mekanda alynan, şol bir wagtyň özündäki 2 mowzugdan galan surat. Bu işde şol şolara esaslanyldy.
Türkmenistan Sowet Sosialistik Respublykasynyň birinji sekertary (prezidenti), Gaýgysyz Atabaýewyň buýurugy esasasynda Türk Ofisserleriniň harby işöwüleriniň tarapyndan ýöriteleşdirilen “Türkmen Milli Harby Güýjini taýýarlaýyş “Harby Mekdebi””.1
Hojanepesde Türk ofiserleriniň türkmenlere harby mekdep açyp, söweş endiklerini öwreden pursatlary
Zaman: 1920-1925-nji ýyllar. Gajarlaryň soňky patyşalarynyň döwründe, Eýranda syýasy güçleriniň talabyna laýyklykda, Eýrandaky etniki milletler we şol sanda Türkmenler hem öz Milli hökümetini ýöretmage, Tähranda Milli Şura Mejlisiniň tarapyndan esasy kanun kabul edilip, ýöriteleşdirilipdir. Oňa merkezi butjetden aýlyk-günlik karar edilip tölenilipdir.
Şol esasda Türkmensährada Osman ahunyň baştutanlygyndaky hökumetiň harby güçleriniň ýörite taýýarlaýyş Mekdebini ýola goýulýar. Görkezilen kartinada şol döwüre degişli şahsyýetler we harby güýjiň agzalarydyr.
Tagsyr Osman ahun
Adamlar sagdan çepe:
1. Annageldi Serdar (Ýomut taýpasynyň Japarbaý Şerip tiresiniň Kelte urugynyň Aj toparyndan bolupdyr.), Annageldi serdar Osman ahunyň goşunynyň serkerdeleriniň biri bolupdyr. Onyň topary göreşiň soňuna çenli Rza hanyň güýçleri bilen söweşýärler we şol ýolda hem şehit bolýarlar.
Rza han Türkmenleri ýaragsyzlandyrmak isläpdir. Annageldi serdar Rzahanyň ol talabyna jowap hökmünde, Sallah obasynyň ýakynyndaky bolup geçen aýgytly hüjümde, Palkownik Basyryň ýolbaşçylygyndaky botalýony kül-peýkun edýärler. Şonda, polkownik Basyr hem birnäçe serkerde toplary bilen öldürip, ujidlerini damagyna tykyarlar.»2
Emma, kowgy-hüjüm basgysyna girişen az sanly türkmen goşuny, Sallah obasyndan, Omçaly şäherçesine çenli aldym-berdimli söweş alyp baryarlar. Welin, Rzahanyň goşunynda türkmen içalylaryň bolmagyna garamazdan, olar az sanly topar bilen soňuna çenli göreşip, Annageldi Ajyň “serdar” lakamly kiçi ogly, Rzahanyň goşunyna geçen “Çakja serbaz” atly turkmenleriň biri ony oka düzýär.
Annageldi Serdar-1920-25
Biziň ýaşulylarymyz, hemişe Annageldi serdar we onyň gaýratly ogullary hakynda ýagşy niýetler edip ýatlaýardylar. Şol rowaýatlarda onuň şehit boluşy hakdynda, ýakyn kowumdaşlarynyň biri, ildeşimiz Edris Törrik şeýle gurriň berýär;
— “Ol gün Annageldi serdary atçapyşyk ýaryşyna, myhmaçylyga çagyran adam, ony meýdana çala ýakyn jähedinden toýa tarap alyp gaýdýär, ýolda gelişilerine ol adam (Myhman eýesi) atynyň ürüşmesini gyra çekýär welin, duýdansyz gelýän Annageldi serdary şol bada Rzaşanyň içalylary oka düzdiler emma Annageldi serdar duýdansyz galanam bolsa, çalasynlyk bilen güýjüne gelip Rzahanyň üç sany parahorlaryny heläk edýär.”.
Jenap Edris Törrük sözüni şeýle dowam berýär:
— “Her haçan dädem (kakam) Annageldi Aj hakynda hekaýalarynyň birini aýdanda, sozleriniň arasynda hapa bolup (damagy dolup) aglayardy! Annageldi serdar barada diňe bir bu hekýa däl-de, beýleki bir näçe bolup geçen hadisalar hakda gurriň berýärdi. Şolaryň arasynda, Onuň uly agasy Mämedaly şaha ýardam bermek niýeti bilen türkmenlerden goşun ýygyp Tährana hüjüme geçmegi we soň olaryň goşunynyň Meşrutaçy rewolusnerleriň tarapynda ýeňilip Türkmensähra dolanyp gelişinde Sagadabat atly obada mihmançylykda bolýarlar. Gynanç bilen ol baran ýeri Gazzaklaryň ýolbaşçysy Rzahan Mirpenjiň içaly dikmesi bolupdyr. Ol ýerde bu gaýratly agamyz hilegärlik bilen myhmanhanasy tarapyndan öldürülýär. Onuň aty dolanyp obalaryna gelende welin, bir ajayyp zat bolup geçdi. Bu at aglaýar! Howa, agamyň aty hem aglapdyr!”. …
2. Annageldi serdaryň uly ogly, 3. …?, 4. Kuwat aga Ýolma3 , 5. …?, 6. …?, 7. …?,
Annageldi serdaryň
Serdar lakamly ogly
8. Daşda görünýän offiser, Türk offiseriniň biri (Возглавлялось Советом племенных вождей и аксакалов с избранным президентом т.н. Туркмены Республики Осман ахуном, (Военнии) операциями под руководителями турецкии офицеры: Кадыр-Эффенди, Мустафа-бей, Худаяр-Эффенди, Мурад-бей, Султан-паша (Хан Йомудский).).
9. Eli tüpeňli ýigit, Annageldi serdaryň kiçi ogly, ol söweşiň içinde, Rza hanyň türkmen milletinden bolan içalysynyň tarapyndan, Omçaly şäheriniň ýakynydaky bolup geçen atyşykda, Çakja atly türkmen serbazyň oky bilen, bu edenlikli türkmen ýigidi heläk edýärler. Il arasyndaky aýdylýän rowaýatlara görä; Annageldi Serdar Kelteleriň Aj urugyndan bolandygyny we onuň 2 oglunyň ahlak-häsiýetleri barada şeýle gürriň berýärler: “- Annageldi serdaryň uly ogly “ýuwaş we sada” bolup, welin kiçi ogly söweäjeň we batyrgaý ýigit bolupdyr.”.
Şu ýokardaky berilen maglumatlar hakda aşakda bir näçe rusça, farsça we türkmençe dillerde berilen makalalara ünsiňizi çekýärin:
Daşda görünýän offiser, Türk offiseriniň biri (Возглавлялось Советом племенных вождей и аксакалов с избранным президентом т.н. Туркмены Республики Осман ахуном, (Военнии) операциями под руководителями турецкии офицеры: Кадыр-Эффенди, Мустафа-бей, Худаяр-Эффенди, Мурад-бей, Султан-паша (Хан Йомудский
Il arasyndaky aýdylýän rowaýatlara görä; Annageldi Serdar Kelteleriň Aj urugyndan bolandygyny we onuň 2 oglunyň ahlak-häsiýetleri barada şeýle gürriň berýärler: “- Annageldi serdaryň uly ogly “ýuwaş we sada” bolup, welin kiçi ogly söweäjeň we batyrgaý ýigit bolupdyr.”.
Şu ýokardaky berilen maglumatlar hakda aşakda bir näçe materiallary 1994-nji ýyllarda dissertasýama goýberipdim!Ünsiňizi şol makalalara çekýärin:
Исторический словарь от д-р Кадиров Шохрат Ходжакович
Tagsyr Osman ahun
Освободительная движение у туркмены Ирана в 1924-1925: восстание Туркмен в Иране (май 1924- май 1925).
Освободительная движение под лозунгом туркменской автономии. Был вызван мероприятиями правительства Ирана по переводу кочевых племён к оседлости.
«Возглавлялось Советом племенных вождей и аксакалов с избранным президентом т.н. Туркмены Республики Осман ахуном, (Военнии) операциями под руководителями турецкии офицеры: Кадыр-Эффенди, Мустафа-бей, Худаяр-Эффенди, Мурад-бей, Султан-паша (Хан Йомудский).5
Потерпело поражение в результате внутриплеменных разногласий и отсутствия внешней поддержки. В конце 1925 св. 3000 туркмен-повстанцев беженцы в ТССР, позднее исчезнув в сталинских лагерях. Оказало влияние на антишахские волнения 1926, охватившие гарнизон в пос. Морава-тепе и гг. Кучан, Боджнурд, Ширван. Библ.:
Olson, Robert. The Turkoman rebellion in Eastern Iran in 1924-25: the Soviet Unions reaction. Central Asian survey, 12 (4), 1993, pp. 525-529.
****
Osman ahun hakda gysgaca maglumat (1925)
Arkada duran surat, Tagsyr Osman ahun
Dr. H. Ownuk: 1924-nji ýylyň Ulug Gurultoýy esasynda türkmenleriň Başbakan ýolbasçylygyna saýlanan Osman ahunyň portreti hakynda gysgaça bellik
20-nji asryň 3-nji on ýyllygynyň ortalarynda, Eýranda ýüze çykan syýasy gapma-garşylyklar; ýagny, bir tarapdan Meşruteçilik Ynkylabynyň özgerişlikleri, ikinji bir tarapdan Gajar soltanlyklarynyň döwlet dolanyşygynda näbelet alyp baran syýasatlary esasynda, Eýranda türk däl bir döwleti dikmek maksady bilen, uly güýçleriň tarapyndan Rza han Mirpenjiň ilkinji döwlet agdaryş prowokatsiýasyny amala aşyrmaga şert döredi. Gajar türkmenleriniň hökümdarlygy synandan soň, Türkmensähra türkmenleri öz ykbalyny özleriniň çözmekligi, zerur ýüze çykdy. Şeýle şertiň döremegi esasynda, Türkmen ýaşulylarynyň tarapyndan Türkmensähranyň Omçaly şäherinde “Ulug Gurultaý” ady bilen ýygnanşyk geçirilmegi karara gelindi. Ulug Gurultaýyň Mejlisiniň gidişinde, Hywa we Buhara şäherlerinde ýokary bilim alan Kümüşdepeli ruhany alym tagsyr Osman ahun Türkmen milletiniň başbakan ýolbaşçylygyna (prezidentlik wezipesi) bellenildi. Bu waka Mammedaly şanyň Orsýede gaçyp atmagy we yzysüre Gajar hanedanlygynyň synmagy hem Rza han Mirpenjiň döwlet başyna dikilmegi bilen, barabar düşdi.
Rza hanyň Omçaly Gurultaýynda çykarylan kararlaryny ykrar edendigine garamazdan, ol güýçli döwletleriň kömegi bilen ožüne goşun toplap, 1925-nji ýylda Türkmensähralaryna hüjüm etýär.Ol ilki Hojanepes bilen Kümüşdepe şäherlerini basybalyp, Türkmensähranyň uly hojalygy bolan Sallah obasyna ot berýär. Şunlukda Eýranda Türkmen Milli Döwleti synýar we Rza han Türkmensährany awtomat ýaraglarynyň güýji bilen basyp alýar.
Prezident Osman ahun öz ähli öwlady bilen täze döredilen Sowet Turkmenistana bosgunýar. SSSR-iň tarapyndan ynsan hukuklaryny goraýan konwanisýon kararyny ykrar edýändigine garamazdan, Osman ahuny türmä basyp, Sibir ýaly çet ýurtlara surgun etýärler.
Häzirki döwür türkmen taryhynyň bu beýik şahsyýetiniň ýeke-täk galan surety, şol serhet geçelgesinde olary, senedleşdirmek üçin alynan gadymy surat galypdyr. Bu surat Internet sahypalarynda ýerleşdirilipdir. Suratyň gadymylygyna garamazdan, onda bu beýik şahsyýetiň ýüz-keşbi anatomiýasy doly mälim bolup durýar. Görkezilen kartynada şol suraty ülňü hökmünde gözöňüne tutulyp, 95×62 ölçegde ýagly reňk bilen işlenen işdir.
********
Eýran Türkmenleriniň Azat edijilik gozgalaňyny goldamakda, Gaýgysyz Atabaýewiň roly
ایران تورکمنلرینینگ آزاد ادیجیلیک غوزغالانگئنی قولداماقدا٬ غایغئسئز آتابایفینگ رولی
XX asryň I-nji ýarymynda Oktýabr rewolýusiýasyndan soň, Eýran türkmenleriniň taryhy ykbaly ugurunda Osman ahunyň “Halk azatedijilik hereketi”, esasy syýasy waka bolup geçýär. Ol wakalar öz täsirini halk arasyndaky jemgyýetçilik we ruhy medeniýetine yz galdyryjy täsir ýetirip, olaryň soňky ýüze çykjak syýasy – jemgyýetçilik hereketlerinde hem edebiýatynda uly rol oýnaýar.
Ol wakalaryň birinjisi 1924-nji ýylyň 20-nji maýynda ähli türkmen taýpa-tireleriniň ýygnanyşyp geçiren Omçaly gurultaýyndan soň başlanan wakalar, olaryň Rza han Pahlewiniň goşunynyň garşysyna aýgytly alyp baran söweşleri bolupdyr. Bu söweşlerde Angeldi serdar hem onyň iki oglunyň alyp baran edenlikli söweşleri, taryhda nusga bolar, göreşleriň biri bolup ilarasynda diden-dile aýlanýar.
Taryh ylymlarynyň doktory, professor Hummat Ataýew “Eýran türkmenleriniň azat edijilik hereketi” atly ylmy işinde bu barada hakyky faktlary esasynda, takyk barlag geçiripdir. Türkmenleriň bu azat edijilik hereketiniň halkyň real azat edijilik jümmüşi we hakyky hereketidigini işde doly subut edilýär. (Autoreferat 15 sah. soňky 2 paragraf). …
O.S. Malikow bu gozgalaňyň käbir real taraplaryny ündäpdir. Ol Eýranyň 20-nji ýyllaryndaky gozgalaňyny beýan edip Eýranyň demirgazyk-gündogar gozgalaňlary barada şeýle ýazýar:
“1924-nji ýylyň ýaz aýynyň başlaryndaky başlanan syýasy hereketiň, yzysüresinde türkmenler bilen kürtleriň gozgalaňynyň örboýuna galmagyna sebäp bolýar.
Türkmenler özlerini Respublika yglan etdiler, (Oňa ýolbaşçylyk eden türkmenleriň wekili Osman ahundy). Eýranyň hökümeti köp azap çekip, bu gozgalaňy 1925-nji ýylda basyp ýatyrdy”.
Emma edebiýatçy alym A. Oraztaganow 1916-njy, 1924-nji ýyllardaky Gürgen türkmenleriniň erkinlik hukugyny almak ugrunda Eýran patyşalygyna garşy alyp baran hereketlerini “Reaksiýon hereket” diýip ýatlaýar. Ol şeýle ýazýar:
“1916-njy ýylda Gürgende türkmenler öz tire-taýpa serdarlarynyň reaksoýon syýasatyna ynanyp, ýokarda bolan çaknyşyk sebäpli, patyşa hökümetiniň harby otrýady tarapyndan heläkçilige sezewar edilipdir.”.
Şeýle ýalňyşlyklar 20-nji ýyllardaky Sowet Soýuzynyň (Birleşen Şurevi Jemhurylary) taryhçylarynyň, şeýle hem käwagt häzirki zaman Gündogarşynaslaryň işlerinde hem görünýär. Mysal üçin, I. A. Ýusupowyň işinde, “Eýran türkmenleriniň 1924-1925-nji ýyllardaky gozgalaňy prawokasiýon” -diýlip belläpdir.
Eger-de, bu halk azat edijilik hereketi şeýle reaksiýon mazmunly bolan bolsa, onda näme üçin ol Gaýgysyz Atabaýew tarapyndan goldanylypdyr? Emma J. Staliniň ters syýasaty Atabaýew dagylara bu hereketi goldamaga rugsat etmändir. Bu hakda taryhçy Аннаоразов, Жумадурды Сейтекович öz; “Gaýgysyz Atabaýew: Türkmenler haýsydyr bir proletar syýasatynyň pidasy bolmaly däldir!” atly makalasynda şeýle nygtap geçýär:
“…Oňuşyksyzlyk döreden dördünji mesele ýomutlaryň Gürgendäki gozgalaňy döwründe ýüze çykdy. Atabaýew olara, türkmenleriň ýaragly goly bilen kömek bermegiň zerurlygy we olary özümüze birikdirmek barada mesele goýdy.” Biz MK-da “Bu baryp ýatan milletçilikli çemeleşme, meseläniň şeýle goýulmagyny buržuaz intillegensiýa Öwezbaýewler, Bekkiberdiýewler talap edýärler.” “Atabaýew! Sen olaryň ideologiýasyny goldaýarsyň.
Beýle etmek bolmaz, bu biziň partiýamyzyň prinsiplerine ters. Bu proletariýat diktaturasynyň bähbitlerine garşy gidýär” diýdik. Emma ýoldaş Atabaýew bolsa, “Ol nähili mähriban doganlarymyzy goramaga aýaga galmaly däl, biz hökmän kömek beräýmeli, türkmenler haýsydyr bir proletar syýasatynyň pidasy bolmaly däldir” diýip teklip edýär.
… Atabaýewiň partiýa garşy teklibini diňe onuň bilen Nedirbaý Aýtakow ikisi goldaýar… Gürgen gozgalaňynyň başynda ýoldaş Atabaýew köne ofiser Öwezbaýewi Daşkende çagyrdy we olary türkmenlere ýolbaşçylyk etmek üçin Gürgene ibermäge synanyşdy. 1924-nji ýylyň 15-nji maýynda Eýrandaky ildeşlerimiziň öz respublikalaryny döredendiklerini, Osman ahunyň oňa Prezidenti bolandygyny köpler bilýän däl bolsa gerek.
Emma Eýran hökümeti olaryň üstüne köp mukdarda jezalandyryjy goşun iberýär. Ildeşlerimiz tä 1927-nji ýyla çenli gazaply garşylyk urşy ýyllarynda Buhara emiriniň goşunlaryna tälim beren birnäçe türk ofiserleri we Han Ýomutskiniň ogly Läle Han olar üçin harby mekdep açyp, söweş endiklerini öwredýär.
Türkmen gozgalaňçylaryna ýardam eden türk ofiserleri Kadyr Efendi, Jemal Beý, Mehdi Efendi, Mustafa Beý, Hudaýar Efendi, Myrat Beý, Soltan Paşa dagydylar.
Şol söweşlerde jan teni bilen göreşenlerden Allaýar han, Nepes serdar, Annageldi Aç, Atahany, Läle han, Manjy Kör, Annamyrat han we beýleki serkerdeleri ýatlamak bolar.
XX asyryň birinji ýarymynda Eýran türkmenleriniň arasynda ine, şeýle wakalaryň ýüze çykmagy jemgyýetçilik aňynyň ösmeginiň fundamentini gurup başlaýar.
1913-nji ýylda başlanyp, 1945-nji ýyla çenli dowam eden Orta Aziýanyň umumy özgerişleri boýunça, türkmen halka (Intelligensiýasy) häzirki döwrüň täze başlanan kapitalistik ewolýusiýasynyň täsiri bilen buržuazlyk basgançaklaryna aýak basýarlar. Mysal üçin, şol döwürde Türkiýede çykýan “Mawera-il-Hazar” (“Kaspi deňziniň gündogar halky”) neşiri türkmenler üçin ýörite “Ýaş Türkistan” ady bilen Çokaý ogly Mustafanyň ýolbaşçylygynda gazýet çykaryp ýaýratýar.
Onuň täsiri öňde baryjy türkmenleri tolkundyrýar. Şol etraplarda halk azat edijilik hereketiniň öňdebaryjylaryndan: ikinji jahan urşundan öň – Osman Ahun (birinji ýolbaşçy) Allaýar han, Hajy Mämmet Paň, Musa han, Göki sopy, Gysyr Emen, Gylyç işan, Rejep Ahun, Arazgurban han, Imanguly Çükgän, Hojaniýaz han, Eziz Hoja, Esen han Kelte, Nepes Serdar, Annageldi Aç, Manjy Kör, Läle han, dagylary başda durupdyrlar.
Çeşme: Eýran Türkmenleriniň Medeniýetiniň Taryhy(XIX-XX aa.), Dissertasýa, Dr. Ownuk Hangeldi, Aşgabat – 1995. – Toronto — 2015.///
Çeşmeler: ……………..:
[1]. Eýran Türkmenleriniň Medeniýetiniň taryhy (XIX-XX aa.), dissertasion iş, H. Ownuk,… Aşgabat-1995
ýyl.
[2]. Hakykatyň talabyna görä aýdylan söz, belkem-de,
gedemiräk soz bolsyn welin, bolup geçen zady näderejede we haýsy edebiýatda aýdylmalydygyny
geljekde taýyn ediler!
3. Ol döwürde Eýranyň ýaragly Gard güýjüne “Gazzak” diyilipdir.
[4]. Kuwat aga asly Gumdagly. Ol 1910-njy
ýyllarda Eýrana (Hojanepese) göçüp gelýär. Ol hem şol döwürde Osman ahunyň
goşununa girýär. Tähran güç toplap Rza han Türkmensähra çozonundan soň, goşunyň
esli bölegi Türkmenistana gaçyp atýarlar welin Kuwat aganyň taýpadaşlaryndan
biri Rza hanyň gullugunda bolany üçin ony döwletden gorap öz ýakynlarynda
oturtyar. Men (şu setiriň ýazyjysy (Dr.H.O.) bu ýaşuly bilen goňşulukda
oturanym sebäpli olardan ýeterlik maglumat ýadymda bar. Kuwat aganyň bir dogany
Nurgeldi (Hojanepesde) we beýleki bir dogany Jangeldi (Gum Dagda) ýaşaýarlar.
Kuwat aganyň “Sary Kuat” diýlen bir ogly hem bardy. Men 1993-nji ýylda
Türkmenistanda Gum Dagdaky Jangeldi agalaryň öýlerine baryp maşgala ojaklary
bilen ýakyndan tanyş bolup, ol ýerde-de, gatnaşardym.(Dr.H.Ownuk)
[5]. Кадиров, Шохрат Ходжакович, от Исторический словарь,
Понравилось это:
Нравится Загрузка...
Похожее


text:
Salam hormatly lukman! Menin gelnim göwreli. 9 aya girende aýal ugrundan suw we gan gelip başlady. Içi sarsypdyr diýýärler! lukmanlar cagany wagtyndan on dogurdýan sanjymlary uryarlar! Sol sanjymlar gelnim we dogjak çaga üçin zyýanlymyka? Şular barada ginişleyin gürrüň berseniz sizden hosal bolardym!
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Eger göwreli aýalyň jyns agzalaryndan gan we çaganyň ýansuwlary gelip başlasa, çagany dogurtma zerurlygy ýüze çykýandyr. Çünki çaga ýansuwlarynyň gitmegi, çagada ýokançly ýagdaýlaryň döreme töwekgelçiligini ýokarlandyrýar. Dogrumy tijendirmegiň hemme düzgünleri berjaý edilende we hemme dörän ýagdaýlar göz öňüne tutulanda, bu sanjymy ulanma aýal we çaga üçin howpsuzdyr.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
>>
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Sahawatly güýz paslynyň ajaýyp günleri turuwbaşdan şanly wakalara, taryhy pursatlara beslenip geldi. Mermer paýtagtymyz Aşgabat şäherinde 2017-nji ýylyň 17-27-nji sentýabry aralygynda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň ýokary derejede geçirilmegi türkmen sportunyň taryhynda täze sahypany açan bolsa, onuň yzysüre, has takygy 9-njy oktýabrda ýurdumyzyň Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynyň Nowruz ýaýlasyndaky Ak öýünde geçirilen Ýaşulularyň maslahatyna il sylagly ýaşulularymyzyň uly topary gatnaşdy.
Olaryň arasynda Garabekewül etrabymyzdan hem ýüregi hujuwly, il güniň sylagyna mynasyp bolan gojalaryň, kümüş saçly eneleriň hem birnäçesi bar. Olar etrabymyzyň halk hojalygynyň dürli pudaklarynda göreldeli zähmet çekip abraý, sylag-hormat gazanan ata-babalarymyzyň pähim-paýhasyndan ugur alyp berkarar döwletimiziň bagtyýar döwrüniň mynasyp neslini kemala getirmäge özleriniň saldamly goşantlaryny goşan, il günüň sylag hormatyna mynasyp bolan adamlar.
Olaryň arasynda etrabymyzyň Akgala geňeşlginde Rozymyrat Durdyýew, Akmuhammet Allakow, Alty Mämmedow dagylar gatnaşdylar. Rozymyrat aga köp ýyllap «Lebap» daýhan birleşiginiň pagtaçylar toparynyň ýolbaşçysy bolup işlän bolsa, Akmuhammet Allakow köp ýyllap bilim ulgamynda işläp ýaş nesile bilim we terbiýe berdi. Alty Mämmedow bolsa häzirki etrap häkimliginde hünärmen bolup zähmet çekýär.
Uly ile dahylly meseleleri çözmek üçin halkymyz gadymy eýýamlardan hem maslahat ýa-da geňeşe ýygnanşypdyrlar. Şol maslahatlarda halkyň durmuşuna oňaýly täsir ediji kanunlar kabul edilipdir. «Maslahatly biçilen don gysga bolmaz» diýlişi ýaly Hormatly Prezidentimiz elmydama ýaşulylara maslahat salmak bilen, olara uly sarpa, hormat goýýar. Ýaşulylaryň maslahaty her ýyl welaýatlaryň birinde geçirilip tutuş ýurt boýunça halk hojalygynyň dürli pudaklaryndan wekiller jemlenýär. Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 26 ýyllyk toýunyň öňisyrasynda geçirlen ýaşulylaryň bu gezekgi maslahaty belent ruhybelentlige, pähim parasada beslendi: Onda il ýurt bähbitli kararlaryň birnäçesi kabul edildi.
Ýüzleri nurana, ýürekleri joşgunly Oguz han, Gorkut ata, Magtymguly atamyzyň mynasyp dowamy bolan ýaşulylarymyzyň maslahatynyň geçişinden uly täsirler bilen dolanyp gelip, onuň çözgütlerini halkyň arasynda wagyz etmäge özleriniň mukaddes borçlary hasap edýärler.
Akmuhammet Allakow
Rozymyrat Durdyýew
Alty Mämmedow


text:
ABŞ-nyň wise-prezidenti Mike Pense Estoniýanyň, Latwiýanyň we Litwanyň prezidentleri bilen duşuşygynda Waşingtonyň Baltik döwletlerine goldawyny tassyklady.
Pense 31-nji iýulda Estoniýada eden çykyşynda, ABŞ-nyň diplomatik işgärleriniň sanyny azaltmak hakynda Moskwa tarapyndan edilen talaba garamazdan, Waşingtonyň öz maksatlaryndan el çekmejegini aýtdy.
ABŞ “güýç, haýbat we gorkuzmak we Baltiýa döwletlerine ýaramaz täsir ýetirmek ýaly synanyşyklary ret edýär” diýip Pense aýtdy.
Sowet döwründe Moskwa tarapyndan dolandyrylan Baltiýa döwleti NATO-nyň agzalary bolup durýar.
ABŞ-nyň wise-prezidenti Mike Pense 31-nji iýulda Tallinden Gürjüstana we yzýany Çernogoriýa sapar eder.


text:
Mary welaýatynyň merkezinde döredijilik baýramçylygy—Hytaýyň Sian şäheriniň—Marynyň doganlaşan şäheriniň medeniýet hepdeligi tamamlandy. Marynyň ýaşaýjylary Sian şäheriniň aýdymlar we tanslar teatrynyň döredijilik toparynyň konsertlerine, gadymy taryhyna, medeniýetine hem-de dürli ugurlarda gazanan üstünliklerine bagyşlanan surat sergisine baryp gördüler. Şonuň bilen birlikde, bu döredijilik çäresi myhmanlary gadymy Merwiň mirasdüşeri bolan Mary şäheriniň beýik geçmişi hem-de bu ýerde häzir bolup geçýän özgerişlikler bilen tanyşdyrmaga mümkinçilik berdi. Iri forumlary özara guramakda we syýahatçylyk mümkinçiliklerini görkezmekde doganlaşan şäherleriň döredijilik duşuşygy uly ähmiýete eýe boldy.
Myhmanlar şäheriň ilatyna myhmansöýerligi hem-de türkmen medeniýetiniň täze dünýäsini açmak şatlygyny peşgeş beren ajaýyp baýramçylyk üçin hoşallyk bildirip, täze duşuşyklaryň geçirilmegine umyt-arzuwlaryny beýan etdiler.
Geljegiň, geçmişiň ruhy mirasy bilen arabaglanyşygy bolan mesele döredijilik çäresiniň ýapylyş dabarasyndan soň geçirilen dostluk konsertiniň maksatnamasynda öz beýanyny tapdy. Teatryň sahnasynda halk aýdymlary we häzirki zaman eserleri, wokal eserleri ýaňlandy.


text:
Ýakynda Türkmen döwlet neşirýat gullugy tarapyndan täze kitap neşir edildi. «Täze müňýyllyga türkmen taglymaty» diýlip atlandyrylýan neşir Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň 70-nji mejlisinde sözlän sözüni we bu mejlisiň çäklerinde BMG-niň hem-de dünýä döwletleriniň birnäçesiniň ýolbaşçylary bilen geçiren duşuşyklaryny öz içine alýar.
Täze neşirde Türkmenistanyň Prezidentiniň BMG-niň Baş Assambleýasynyň ýubileý mejlisinde sözlän sözi bu bütindünýä guramasynyň esasy dilleriniň sekizsinde, geçiren duşuşyklarynyň beýany üç dilde — türkmen, iňlis we rus dillerinde berilýär.
Täze neşir syýahatçylar, taryhçylar, talyp ýaşlar we giň okyjylar köpçüligi üçin niýetlenendir.


text:
Biz awokado ýetişdirýäris
Awokado (botaniki alligator armydy – Persea americana), boýy 6–20 m bolan tropiki agaçdyr. Tebigatda bu agaç Meksikadan Braziliýa çenli bolan sebitlerde ösýär. Häzirki wagtda ol ähli tropiki we subtropiki zolaklarda ösdürilip ýetişdirilýär.
Awokadonyň ýapraklary ellips şekilli, ýiti uçly, ýüzi ham ýaly, ýalpyldawuk, açyk ýa-da goýy ýaşyl reňkli, arka tarapy bolsa çal reňklidir. Pyrtykalyň ýapraklaryna meňzeşdir.
Awokado güllände her çogdumynda 100–300 gül bolýar, ýöne olaryň takmynan 0,1 %-i tozanlanýar. Munuň esasy sebäbi, onuň birinji güllän güni diňe miweligi bişýär. Miwelik bişen wagty tyçinkalar heniz ösmedik bolýar. Soňra güljagaz bir gün ýapylýar. Ertesi gün ýene açylýar, şonda tyçinkalar bişen bolýar, miwelik bolsa oňa çenli süllerip gurap galýar. Mundan başga-da, bişen tyçinkaly we miwelikli güller dürli wagtlarda açylýarlar.
Miwesi ýumurtga şeklinde ýa-da armyt görnüşindedir. Awokadonyň sortlary üç geografiki topara bölünýär:
- Antil topary (tropiki) tropiki çöketlikdäki (deňiz derejesinden 800 m çenli) sebitlerden gelip çykandyr. Mysal üçin oňa “Waldin”, “Simmonds” we “Gara şazada” (Waldin, Simmonds, Black Prince) sortlary degişlidir. Olar sowuga çydamsyzdyr. Miweleriň agramy 0,4–1,5 kg.
- Gwatemala topary (ýarym tropiki) tropiki daglyk (deňiz derejesinden –2.800 m) sebitlerden gelip çykandyr. Bu toparyň hakyky wekilleri Bemik bilen Hassdyr (Bemik, Hass). Olar gysga wagtyň dowamynda 0 °C-a çenli pes temperatura çydap bilýärler. Miweleriň agramy 0,5–1,5 kg.
- Meksikan topary (subtropiki) Meksikanyň subtropiki sebitlerinden gelip çykandyr. Bu topara pes temperatura has çydamly bolan sortlar degişlidir. (gysga wagtyň dowamynda – 4 °C-a çenli temperatura çydap bilýärler) bu topardaky sortlar iň köp ösdürilip ýetişdirilýän sortlardyr. Mysal üçin bu topara “Gotfrid” we “Pernod” (Gottfried, Pernod) sortlary degişlidir. Miweleri kiçi bolup, agramy 250g çenlidir.
Häzirki wagtda iki toparyň sortlary çakyşdyrylyp alnan sortlar hem bar (köplenç gwatemala we meksika toparlary). Bizi diňe meksikan toparynyň sortlary gyzyklandyrýar. Çylşyrymly gülleýändigi üçin bolsa gerek, bu sort biz ösdürenimizde guramaýar, ýöne ýapraklary özüne çekiji bolansoň bu sorty içeride ýetişdirmek amatly bolýar. Tohumdan ýetişdirilen awokado 6–8-nji ýyl gülläp başlaýar. Awokado ýaýraň ýagtylygy talap edýär. Ony öýlerde, iş ýerlerinde ýa-da teplisalarda ýetişdirip bilersiňiz. Tomsuna ony balkona ýa-da baga goýup bilersiňiz. Wagtal-wagtal suw pürkdürip suwarmak örän peýdaly bolýar.
Awokadony köpeltmegiň iň aňsat usuly tohumyndan köpeltmekdir. Çybyklary bilen diňe käbir sortlaryny köpeltmek bolýar.
Tohumlary ýaryna çenli suwda ezip, kütek tarapyny aşak edip goýmaly. Olary şinelemäge başlamazdan öň suwa ezmeli (Olar çüýremez ýaly 3 aýdan köp suwda ezmek maslahat berilmeýär. Eger tohumlar 3 aýyň dowamynda görermese, olary şol durşuna ekmeli. Adatça ekilenden köp wagt geçmänkä tohumlar gögerýär we ösüp başlaýar.). Tohumlary 3/4 kütek tarapyny aşaklygyna edip ekiň. Meniň pikrimçe tohumlary bir-birden gabyň içine ekip soň üstüni aýna bilen ýapsaň gowy bolýar. Şeýle edilende gabyň içinde yzgar saklanyp, tohumyň gögermegini çaltlaşdyrýar. Tohumy ekmek üçin ýeňil toprak saýlaň. Ýeňil toprak artykmaç suwy derrew akdyrýar. Tohum heňlemez ýaly, gabyň üstündäki aýnany her gün 30 minut töweregi açyp goýuň.
Tohumlar bütin gün ýyly ýerde goýulsa gowy gögerýär. Olar üçin iň gowy temperatura 25 °C-den ýokary bolan temperaturadyr. Ilkinji ýapraklaryny çykarandan soňra öý temperaturasy ýeterlik bolýar.
Ýokary temperaturada saklamak üçin, küýzäni ýyly radiatoryň üstüne goýmak bolýar. Şonuň üçin tohumlary gyşda ýyladyjylaryň işledilýän wagty ekseň gowy bolýar.
Biziň şertlerimizde awokado ýeterlik derejede çalt ösýär. Awokadonyň köp şahaly, boýu 1 metre golaý agaç bolmagy üçin bizde 2 ýyl ýeterlikdir.
Biziň şertlerimizde awokado miwesini ýetişdirmek mümkin däldir. Ýöne häzirki wagtda olary dükanlarda tapmak kyn däl. Gynansak-da dükandan satyn alnan awokadonyň tohumlaryndan awokado ekip bilmersiňiz (olar ekilende örän seýrek gögerýär, sebäbi miwe heniz bişmänkä ýygylýar).
Awokado dünýäde iň ýokumly miwedir. Onuň energiýa gymmatlygy 100 g etinde 840 kJ (deňeşdirmek üçin banan 355 kJ, gawun agajy 180, pomidor 90, hyýar 0,64). Awokadonyň düzüminde derä aňsatlyk bilen çalyp bolýan 5–32 % ýag bolup, ol gymmatly kosmetiki serişdedir. Himiki düzümine görä awokado miweler toparyna degişli edilse-de ol miwe däldir.
Awokado köplenç çig görnüşde iýilýär. Ony kesip, limon şiresi, duz ýa-da jaz goşup çemçe bilen iýýärler. Indiki sanymyzda awokadodan iki sany ýönekeý tagam taýýarlanyş usulyny görkezeris.
««« Öňki makala: Yrym edip dört ýaprakly marsiliýa (Marsilea quadrifolia) ösdürýärsiňizmi? Indiki makala: Biz gazon oturdýarys »»»
Çarşenbe 2.12.2009 07:51 | Print | Ekzotik ösümlikler, Ösümlik ýetişdirmek boýunça instruksiýalar
KPR kluby hakda
Ösümlikleri ekip ýetişdirmekdäki tejribäňizi paýlaşyň. Bu barada makala ýazyň we ony öz diliňizde Botanix žurnalynda çap etdiriň! Has jikme-jik maglumat üçin biziň bilen habarlaşyň.


text:
Eýranyň parlament toparynyň başlygy Ahmet Salek şu gün Siriýanyň premýer-ministri Imad Hamis bilen geçiren duşuşygynda töňkelen uruşdan soňra düýp gurluşyklary ýaňadandan abatlamak ugurda Eýranyň gazanan tejribeleri Siriýanyň ykdysadyýetiniň ösdürilmegine kömek etjekdir diýip nygtady.
Salek sözüniň dowamynda Tehran-Damaskyň gatnaşyklarynyň ösdürilmegini nygtap Eýran bilen Siriýanyň dostlukly we doganlykly gatnaşyklary iki ýurdyň syýasy , ykdysady ,medeni we parlament hyzmatdaşlyklaryna gowy mümkinçilikleri döretjekdir diýip beýan etdi.
ol şeýle-de sebitde terrorçy toparlary goldamakda Amerika we Sionist režiminiň alyp barýan syýasatlaryny tankytlap Amerikanyň syýasaty sebitde dartgynlylygy güýçlendirmek we Sionist režimini goldamakdir şol sebäpden musulman ýurtlar agzybirlik bilen bu syýasat bilen garşylaşmalydyrlar diýip belläp geçdi.
Siriýanyň premýer-ministri Imad Hamis hem bu duşuşykda terrorçy DAEŞ toparyna garşy göreşmekde Eýranyň Siriýa milletine we döwletine beren goldawlaryna yşarat edip Eýran bilen Siriýanyň ykdysady we söwda hyzmatdaşlyklarynyň ösdürilmegini zerur hasaplady.


text:
Hormatly lukman! Çaga dogrumynda sekizinji aý bilen deňeşdirilende göwreliligiň ýedinji aýynda dogurmak howpsuz diýýärler. Şu düşünje dogrumyka?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Enesiniň içinde ösýän çaga 36 hepdeden (doly dokuz aý) soňky möhletde doly kemala gelen we daşky gurşawyň şertlerine uýgunlaşmaga ukyply hasaplanýar. Ondan irki hemme möhletlerde hem çaganyň dogulmagy wagtyndan öň hasaplanyp, dürli kynçylyklaryň (nerw ulgamyň näsazlyklary, dem alyş kynçylyklary, ýokançlyklara garşy durmanyň gowşaklygy we başgalar) döremegine getirip biler. Şol sebäpli hem, wagtyndan öň dogma howpunyň alamatlary ýüze çykanda (garynda agyrylar, jynshanadan gan gelme) tizden-tiz bejergini geçirme möhüm bolup durýandyr.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Buşluk suwlary gidensoň dörän ýagdaýa baha bermek üçin lukmanyň gözegçiligini geçmek juda zerurdyr.Dogrum ýollaryň taýynlygy, çaganyň ýagdaýyna baglylykda geçirilmeli çäreleriň tertibi bellenilip bilner.Eger dogrum burgulary özbaşdak başlamasa, ýörite derman serişdeleriň kömegi bilen dogrumy oýandyrma çäresi geçirilip, ol lukmanyň ünsli gözegçiligi astynda alnyp barylmalydyr.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Türkmenistanyň nebitgaz toplumy we oba hojalygy boýunça täze wise-premýerler bellenildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ýagşygeldi Kakaýewi başga işe geçmegi sebäpli, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň nebitgaz toplumy boýunça orunbasary wezipesinden boşatdy.
Döwlet Baştutanymyz bu baradaky çözgüdi hökümetiň şu ýylyň birinji çärýegine bagyşlanylyp geçirilen giňişleýin mejlisinde kabul etdi. Ý. Kakaýewiň tejribesini “Galkynyş” käninden beýleki ugurlar boýunça gaz geçirijileriniň täze taslamalaryny işläp taýýarlamak ugrundaky işlerde peýdalanmak kararyna gelnendigi habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz häzire çenli Döwlet ministri – “Türkmengaz” döwlet konserniniň başlygy bolup işlän Maksat Babaýewi wise-premýer wezipesine belledi.
Döwlet Baştutanymyz şeýle hem Rejep Bazarowy başga işe geçmegi sebäpli, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň oba hojalygy boýunça orunbasary wezipesinden boşatmak hakynda Permana gol çekdi.
Hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň oba senagat toplumyna gözegçilik edýän orunbasary wezipesine Esenmyrat Orazgeldiýewi belläp, ony Ahal welaýatynyň häkimi wezipesinden boşatdy.
Ahal welaýatynyň häkimi wezipesine Taňryguly Atahallyýew bellendi.
Türkmenistanda himiýa senagaty işgärleriniň güni döredildi.
Ministrler Kabinetiniň mejlisinde hormatly Prezidentimiz “Himiýa senagaty işgärleriniň gününi döretmek hakyndaky” Permana gol çekdi. Garlyk dag-magdan baýlaşdyryjy toplumynyň işe girizilen güni bolan 31-nji mart hünär baýramçylygynyň güni hökmünde saýlanyp alyndy.
Merkezi Aziýa sebitinde Kaliý dökünlerini öndürmek boýunça iň iri kombinat bolan ägirt uly senagat desgasynyň açylyşyna Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow we Belarus Respublikasynyň Prezidenti Aleksandr Lukaşenko gatnaşdylar.
Kuwwaty ýylda 1 million 400 müň tonna kaliý hloridini öndürmäge ukyply kärhana “Türkmenhimiýa” Döwlet konserniniň buýurmasy boýunça Belarus Respublikasynyň “Belgorhimprom” açyp görnüşli paýdarlar jemgyýeti tarapyndan türkmen hünärmenleri bilen hyzmatdaşlykda guruldy.


text:
Otzyvy o dei'atelnosti' obщestva «Qazaqstan Ustazy», y'ni'kalnye foto, opyt pedagogov! С'i'tai'te otzyvy realnyh li'y'dei'!
OTZYVY
23 zapi'si'.
Qurmetti Qazaqstan ustazy qay'ymdastyg'ynyn' ujymy! Sizderdin' ui'ymdastyryp otyrg'an en'bekterin'izge s'yg'armas'ylyq tabys pen o'sip-o'rkendey'di tilei'min.
Qazaqstan ustazy эntsi'klopedi'i'asyn ui'ymdastyryp otyrg'an ta'limger, a'diskerlerge u'lken rahmetimdi ai'tqym keledi.
Salamatsyzdarma qurmettti Qazaqstan ustazy qay'ymdastyg'y! Sizderdin' osy ui'ymdastyryp jatqan is-s'ara kony'rstaryn'yzg'a o'te qy'anys'tymyn. Jaqynda sizderdi pa'ndik oli'mpi'ada boi'yns'a a'dil-qazylar alqasyn tag'ai'ynday'g'a u'mitkerler qabyldap jatyr dep estidim. Bundai' mu'mkindikterdi burynnan ku'tip ju'r edim. Men o'z qalamda osy sizderdin' ui'ymdastyrg'an oli'mpi'adalaryn'yzg'a, konky'rstaryn'yzg'a koordi'nator ja'ne a'dil-qazylar alqasy quramyna ensem degen u'lken ni'etim bar. Eki tilde birdei' test tapsyrmalary men ku'rdeli den'gei'degi tapsyrmalar qurastyra alam. Avtorlyq kitaptarym da bar, test nusqay'lyqtarym da jasalg'an. Mamandyg'ym - geografi'i'a magi'stri. En'bek o'tilim - 5 jyl, birins'i sanatym bar, magi'str da'rejem de bar. Ko'ptegen konky'rstar men oli'mpi'ada ju'ldegerimin. Jarystarg'a suraq qurastyry', say'atty tapsyrmalar dai'ynday'da ta'jiri'bem ko'p, i'nternet jelilerinde, kez kelgen programmalarda jumys istei' alam. I'nternet jelisine qosylg'an jumysta da u'i'imde de jeke kompi'y'terim bar. Meni a'dil-qazylar alqasyna qabyldasan'yzdar eken dep o'tinis' bildirem. Sizderge aldyn ala ko'p rahmet.


text:
Habarlar
Türkmenistanyň mejlisiniň wekiliýeti Tährandaky YHG-nyň agza-ýurtlarynyň parlament bileleşigniň maslahatyna gatnaşdy
2018-nji ýylyň 15-nji ýanwarynda Eýran Yslam Respublikasynyň paýtagty Tähran şäherinde Yslam Hyzmatdaşlyk guramasynyň agza-ýurtlarynyň Parlament bileleşigniň maslahaty öz işine başlady. Maslahatyň işine gatnaşmak üçin Tährana Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy A.Nurberdiýewanyň ýolbaşçylygyndaky wekiliýet Tährana geldi. Günüň ikinji ýarymynda Eýran Yslam Respublikasynyň Mejlisiniň binasynda Türkmenistanyň wekiliýetiniň çakylygy kabul edilendigi we Tährana wekilçilikli topar iberilendigi üçin minnetdarlyk bildiren Eýranyň Mejlsiniň ýolbaşçysy Ali Larijani bilen duşuşygy geçirildi. Duşuşygyň do...
Aşgabatda türkmen-koreý parlamentara gatnaşyklarynyň ileri tutulýan ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy
Türkmenistanyň Mejlisinde Koreýa Respublikasynyň wekiliýeti bilen duşuşyk geçirildi. Wekiliýete Koreýa-Türkmenistan parlament dostluk toparynyň ýolbaşçysy, ylym, teleradiogepleşikler we aragatnaşyk boýunça komitetiniň agzasy jenap Park Deçul ýolbaşçylyk etdi. Duşuşygyň çäklerinde türkmen-koreýa döwletara gatnaşyklarynyň okgunly ösmegine ýardam edýän parlamentara hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlary we geljegi uly ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Mejlisiniň ýanynda hem-de Koreýa Respublikasynyň Milli Assambleýasynyň ýanynda döredilen türkmen-koreý do...
Türkmenistan we Ýaponiýa telekommunikasiýalar we maglumat tehnologiýalary ulgamynda hyzmatdaşlygy giňeldýär
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetinde we Aragatnaşyk ministrliginde “Sony Corporation” ýapon kompaniýasynyň wekiliýeti bilen duşuşyk geçirildi. Ýapon wekiliýetine ikitaraplaýyn gatnaşyklary has-da ösdürmek maksady bilen ýurdumyza sapar bilen gelen “Sony Corporation” kompaniýasynyň baş dolandyryjysy Hajime Nakamura ýolbaşçylyk edýär. Geçirilen duşuşyklaryň barşynda wekiliýetiň ýolbaşçysy Hajime Nakamura Türkmenistanda okgunly ösýän ykdysadyýetiň esasy pudaklarynyň uly mümkinçilikleriniň bardygyny we kuwwatynyň artýandygyny belläp, Ýaponiýanyň işewür toparlarynyň söwda-ykdysady gatnaşyklary giň...
Türkmenistanyň Prezidenti harby-howa enjamlarynyň döwrebap nusgalary bilen tanyşdy
Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň Harby-howa güýçleriniň bölümleriniň birinde baryp, bu düzümleriň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak boýunça işleriň barşy bilen tanyşdy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumuzyň Harby-howa güýçleriniň öňünde durýan ilkinji nobatdaky wezipelere ünsi çekip, islendik beýleki döwlet ýaly, Türkmenistan hem öz serhetleriniň ygtybarly goragyny üpjün etmelidigini belledi. Muňa yzygiderli ýagdaýda geçirilýän harby-türgenleşik okuwlary gönükdirile...
Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisinde harby we hukuk goraýjy edaralarynyň öňünde durýan möhüm wezipeleri kesgitlendi
2018-nji ýylyň 10-njy ýanwarynda Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisini geçirdi. Onda 2017-nji ýylda ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ýerine ýetiren işleriniň netijeleri jemlendi hem-de ýakyn geljek üçin olaryň öňünde durýan möhüm wezipeler kesgitlendi. Harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylary ýurdumyzyň goranmak ukybynyň pugtalandyrylmagyna, harby düzümleriň täze enjamlar we ulag serişdeleri bilen enjamlaşdyrylmagynyň hasabyna milli goşuny...
Türkmenistanyň Mejlisiniň bäşinji çagyrylyşynyň ýigrimi altynjy maslahaty geçirildi
Türkmenistanyň Mejlisiniň bäşinji çagyrylyşynyň ýigrimi altynjy maslahaty geçirildi, onda täze kanunlar we kadalaşdyryjy-hukuk namalarynyň birnäçesi kabul edildi. Maslahata ýurdumyzyň Hökümet agzalary, degişli ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylary, Aşgabat şäheriniň we Ahal welaýatynyň häkimleri, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşdylar. Maslahatyň gün tertibine laýyklykda, “Ulag howpsuzlygy hakynda” Türkmenistanyň Kanunynyň taslamasy deputatlaryň garamagyna hödürlenildi. Maslahata gatnaşyjylaryň belleýişleri ýaly, 2018-nji ýyl “Türkmenistan-Beýik Ýüpek ýolu...


text:
Isa Pygamber
Isa (Isus Hristos) hristiýaň dini maglumatyna görä, hristiýaň dininiň düýbüni tutujy. Injilde aýdylýan rowaýatlara görä, Isa pynhan iş etmedik gyz Maryýadan (Merýemden) täsin ýol bilen doglanmyş. Palistinada dini wagyz nesihat ýöredip her hili gudrat görkezenmiş. Pomtiý Pylatyn hakymlyk edem ýyllarynda Isa hajyn ýüzüne çüýlenenmiş, emma üçüleňji gün direlip asmaňa gaýýp bolanmysh. Hristian taglymatyna görä Isa ýerde ikinji gezek peýda boljak we ähli janly-jansyz jemendelerin başyna kyýamat inderip, kasini jennete, kasini dowzaha iberjekmiş, şondan soň takwalaryň munýillyk salygy höküm sürjekmiş.
Isa musulmanlaryň arasynda hem pygamberiň biri hasaplanýar. Gurhanda aýdylşyna görä Isa palçykdan guş ýasap oňa jan berip korun gözüni açyp, ölüleri direldip bilýärmiş. Onuň adyna Türkmen klassiki şahyrlarynyň eserlerinde hem duş gelmek bolýar. Isanyň adyna aýdylýan gudratlar hem, onuň dogmagyna ölmegine direlmegine degişli ahlawatlar hem Towratyn köp sanly awtorlarynyň we redaktorlarynyň dini taslamalaryndan başga zat däldir.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Hatyra güni mynasybetli matam çäresine gatnaşdy
Şu gün Türkmenistanda Hatyra güni bellenilýär. Ýurdumyzyň ähli şäherlerinde we obalarynda döwlet baýdaklary aşak düşürildi—türkmen halky eziz Watanynyň azatlygy we garaşsyzlygy, milletiň namysy we mertebesi, onuň mukaddeslikleri üçin janlaryny gurban eden halk gahrymanlarynyň hatyrasyny tutýar. Metjitlerde Gökdepe galasynyň edermen gahrymanlarynyň ruhlarynyň aram tapmagy üçin doga-dilegler edilýär. Olaryň edermenligi ähli türkmenistanlylar üçin hakyky watançylygyň we gahrymançylygyň nyşanyna öwrüldi.
Wagt bizi şol agyr ýyllaryň wakalaryndan näçe uzaklaşdyrdygyça, şonça-da geljek nesillerimiziň ýagty geljegi ugrunda öz janlaryny gurban eden eziz Watanymyzyň gahryman goragçylarynyň edermenligine bolan hormaty has-da artýar. Halk gahrymanlarynyň Hatyra güni—bu kynçylyklardan we synaglardan, şatlyklardan we hasratlardan, baýramçylyklardan we pajygalardan, şöhratly ýeňişlerden we işlerden doly bolan beýik taryhy ýoluň ençeme müňýyllyklaryny başdan geçiren halkymyzyň ägirt uly hormatynyň nyşanydyr.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe biziň gazanan üstünliklerimiz, türkmen halkynyň asuda we abadan durmuşy eziz Watanymyzyň ajaýyp ogullarynyň hormatyna goýuljak mynasyp ýadygärlik bolsa gerek. Olar öz zehinleri we edermenlikleri bilen Watanymyzyň şan-şöhradyny artdyryp, onuň berkararlygy, rowaçlygy, azatlygy we garaşsyzlygy hakynda arzuw edip geçdiler. Bu gün biz Gökdepe galasynyň şehitleriniň, Beýik Watançylyk urşunda wepat bolanlaryň, Aşgabat ýertitremesiniň pidalarynyň müňlerçesini çuňňur hoşallyk bilen ýatlaýarys.
Şu gün 1881-nji ýylyň 12-nji ýanwarynda biziň watandaşlarymyzyň ene topragymyzda erkin ýaşamak hukugyny goramak bilen uly edermenlik we gaýduwsyz gahrymançylyk görkezen ýerinde bina edilen Gökdepe etrabyndaky Saparmyrat Hajy metjidinde däbe görä aýat-doga okaldy. Bu ýere ömür tanapy biwagt üzülen milli gahrymanlarynyň, dogan-garyndaşlarynyň, watandaşlarynyň hatyrasyny tutmak üçin türkmenistanlylaryň müňlerçesi geldiler. Gökdepe urşy öz ata-babalarynyň däp-dessurlaryna görä ýaşamak, öz ykbalyny kesgitlemek, öz ösüşiniň taryhy ýoly bilen öňe gitmek hukugy ugrunda biziň halkymyz üçin ýowuz synag boldy. Gökdepe galasynyň gahrymanlarynyň arasynda türkmen zenanlary, ýaşulular we çagalar hem bolup, olar deň bolmadyk uruşda şehit boldular. Bu gün olary tutuş dünýä bilýär, olaryň gahrymançylygy we edermenligi barada aýdym-sazlar düzülip, olaryň keşpleri ençeme sungat eserlerinde şekillendirildi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen metjidiň golaýynda ýadygärligiň bir bitewi binagärlik toplumynda gurlan “Gökdepe” milli muzeýi türkmen halkynyň öz edermen ata-babalaryna çuňňur hoşallygynyň, ruhubelentliginiň nyşanyna öwrüldi. Muzeýde rowaýata öwrülen wakanyň gahrymanlaryna bagyşlanan gymmatlyklaryň 1300-den gowragy göýä janly şaýatlar hökmünde biziň taryhymyzyň pajygaly sahypalarynyň biri hakynda gürrüň berýän ýaly bolup dur.
Hakyda-biziň milletimiziň durmuşynyň ruhy sütünidir. Ol nesilleri baglanyşdyrýan, göze görünmeýän, emma berk ýatlamadyr. Ol diňe gözbaşlary we däplerimizi aýawly saklamaga mümkinçilik bermek bilen çäklenmän, eýsem, taryhy tejribäniň esasynda täze durmuşy gurmaga, öz geljegiňi döretmäge ýardam edýär. Elbetde, öz halkynyň namys- mertebesini, Watanyň azatlygyny, ruhy gymmatlyklaryny şirin janlaryny gurban etmek bilen goran milli gahrymanlaryňa hormat goýmak we hatyralamak, halkymyzyň şöhratly geçmişiniň subutnamalary bolup durýan milli mirasy, taryhy ýerleri aýawly saklamak asylly däpleriň biridir.
Öz gaýduwsyz edermenligi bilen ene topragymyzy goran eziz Watanymyzyň gahryman ogullaryny we gyzlaryny ýatlamak çäresine hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gatnaşdy.
Galanyň edermen gahrymanlarynyň binagärlik ýadygärligi hasaplanýan metjidiň öňündäki meýdança ir säher bilen Türkmenistanyň Mejlisiň Başlygy, Ministrler Kabinetiniň agzalary, harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylary, paýtagtymyzyň we ýurdumyzyň welaýatlarynyň häkimleri, ministrilikleriň we edaralaryň ýolbaşçylary, milli parlamentiň deputatlary, Tükmenistanda işleýän diplomatik wekilhanalaryň baştutanlary, işewürler, ýurdumyzyň jemgyýetçilik guramalarynyň we habar beriş serişdeleriniň wekilleri, din işgärleri we talyp ýaşlar ýygnandylar.
Metjide alyp barýan ýoluň ugrunda elleri baýdakly hormat garawulynyň esgerleri nyzama düzüldi.
Milli Liderimizi ýurdumyzyň müftüsi, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Din işleri baradaky geňeşiň başlygy, Gökdepe etrabynyň ymamy, hökümet agzalary, Mejlisiň, harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylary, paýtagtymyzyň we welaýatlaryň häkimleri garşyladylar.
Hormat garawulynyň orkestriniň ýerine ýetirmeginde Türkmenistanyň Döwlet senasy ýaňlanýar. Soňra ýurdumyzyň ýaş nesliniň wekili eziz Watanymyza wepalylyk kasamyny aýdýar, milli goşunymyzyň edermen esgerleriniň wekili bolsa eziz Watanymyzy goramak, mähriban halkymyza, hormatly Prezidentimize wepaly gulluk etmek kasamyny ýerine ýetirýär.
Metjidiň girelgesiniň öň ýanynda gahrymançylykly geçmişiň wakalaryny we Gökdepe galasynyň gaýduwsyz merdanlaryny janlandyrýan sahnalaşdyrylan çykyşlar ýaýbaňlanýar. Ata-babalarymyzyň beýik maksatlaryna wepaly bolmak, öz ene topragyňy janyň-teniň bilen söýmek we goramak baradaky çagyryşlar göýä asyrlaryň jümmüşinden gelýän owaz ýaly ýaňlanýar. Çykyş türkmen halkynyň gahrymançylykly we şöhratly däpleriniň nyşanlaryny ýaş nesle gowşurmak bilen tamamlandy.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow metjidiň howlusyna girip, bu ýerde Gökdepe etrabynyň ýaşululary bilen söhbetdeş bolýar, olaryň iş-aladalary we durmuşy bilen gyzyklanýar. Il sylagly ýaşulular hormatly Prezidentimize milleti ruhy taýdan galkyndyrmak babatda alyp barýan syýasaty, ýaşuly nesil barada edýän aladasy, eziz Watanymyzy has-da gülläp ösdürmegiň bähbidine tutuş ýurdumyz boýunça geçirýän beýik özgertmeleri üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirýärler.
Soňra döwlet Baştutanymyz we bu ýere ýygnanan adamlar doga-dileg etmek üçin metjide girýärler. Bu ýerde ene topragymyzda azatlygy, parahatçylygy we agzybirligi goran Gökdepe söweşiniň şehitleriniň, şeýle hem eziz Watanymyzyň bagtly geljegi ugrunda şirin janlaryny gurban eden adamlaryň hatyrasyna aýat-doga okalýar.
Doga-dileg edilenden soň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sadaka berilýän ýere barýar.
Nahar çekilmezden öň tebärek çykylyp, Gökdepe galasynyň gahrymanlarynyň, şeýle hem eziz Watanymyzyň azatlygynyň, parahatçylygyň we agzybirligiň, ene topragymyzyň gülläp ösmeginiň we abadançylygynyň hatyrasyna şirin janlaryny gurban eden şehitleriň ruhlaryna bagyşlanyp doga-dileg edildi.
Sadaka tamamlanandan soň milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow biwagt aramyzdan giden watandaşlarymyzyň hatyrasyna berlen sadakalaryň we okalan aýatlaryň Beýik Allatagalanyň dergähinde kabul bolmagyny, türkmen topragynda bolsa hemişe parahatçylygyň, abadançylygyň höküm sürmegini arzuw edip, bu ýere ýygnananlar bilen mähirli hoşlaşdy we Gökdepeden ugrady.
Hatyra güni mynasybetli sadakalar bu gün ýurdumyzyň ähli şäherlerinde we obalarynda berlip, aýat-dogalar okaldy.
Goý, okalan doga-dilegler we berlen sadakalar Beýik Biribaryň dergähinde kabul bolsun!


text:
Gaplaňgyr döwlet goraghanasynyň işgärleri guşlaryň suwda ýüzýän we beýleki görnüşlerine, olaryň göçüş ýollaryna, ýaşaýan ýerlerine gözegçilik edýärler.
Sarygamyş, Aýböwür, Zeňňibaba we beýleki kölleriň ösümlik hem-de balyk baýlyklary suwda ýüzýän guşlaryň ençeme çörnüşiniň bu ýerlere hemişelik we wagtlaýyn uçup gelmegine sebäp bolýar, olaryň arasynda tüňňele, ördek, çuluk, jübtün we guw ýaly guşlar bar. Bu ýerlerde wagşy guşlar-da gabat gelýär. Guşlaryň köp toplanýan ýerlerinde tebigaty goramak çäreleriniň işjeňleşdirilmegi we olaryň howpsuz ýaşaýşy üçin şertleriň döredilmegi ýurdumyzyň demirgazyk sebitiniň guşlaryň köp ýygnanýan ýerine öwrüilmegine ýardam etdi, olaryň bir bölegi Türkmenistanyň Gyzyl kitabyna girizilendir.
Türkmenistanda daşky gurşawy goramak boýunça toplumlaýyn çäreler işlenilip taýýarlanyldy we durmuşa geçirilýär. Ýer, suw we tokaý serişdelrine, ösümlik we haýwanat dünýäsine aýawly çemeleşmek, ozon gatlagyny saklap galmak hem-de agaç nahallaryny ekmek ekologiýa syýasatynyň möhüm ugurlarydyr. Ähli ýerde köpçülikleýin agaç nahallary oturdylýar, tokaý toplumlary döredilýär, Aral sebti bilen çäkleşýän ýerleriň zaýalanmagynyň öňüni alýan Daşoguz welaýatyndaky Bötendagdagdaky ýaly emeli gök zolaklar döredilýär. Soňky ýyllarda Daşoguz welaýatynda iri ekologiýa, şol sanda suw üpjünçiligini we ýerleriň meioratiw ýagdaýyny gowulandyrmaga gönükdirilen iri maýa goýum taslamalary üstünlikli durmuşa geçirildi.
Batyr ÖRÄÝEW


text:
Mary welaýatynyň Ruhyýet köşgünde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça milli Liderimiziň Permanyna laýyklykda, döwlet sylaglaryna we hormatly atlara mynasyp bolan medeniýet, sungat, döredijilik işgärlerini we bilim ulgamynyň işgärlerini sarpalamak dabarasy geçirildi. Döwlet Baştutanymyzyň Kararyna laýyklykda, şeýle hem ýurdumyzyň raýatlarynyň bir topary Türkmenistanyň Prezidentiniň pul baýraklary bilen sylaglanyldy.
Bu baýramçylyk güni Ruhyýet köşgünde dabara gatnaşmak üçin ýygnananlaryň hatarynda hökümet agzalary, Mejlisiň, ýurdumyzyň medeniýet ulgamynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň, Mary welaýatynyň we şäheriniň häkimlikleriniň ýolbaşçylary, döredijilik işgärleri, ýaşulular we okuwçy ýaşlar bar.
Türkmenistanyň Prezidentiniň medeniýet, sungat, döredijilik işgärlerini hem-de ýurdumyzyň bilim ulgamynyň işgärlerini döwlet sylaglary bilen sylaglamak we olara hormatly atlary dakmak hakyndaky Permany, şeýle hem raýatlaryň bir toparyny pul baýraklary bilen sylaglamak hakyndaky Karary dabaraly ýagdaýda okalýar.
Şahyrlar we ýazyjylar, režissýorlar we artistler, aýdymçylar, sazandalar we kompozitorlar, žurnalistler, döredijilik toparlarynyň ýolbaşçylary, bu ulgamda işleýän hünärmenler, hormatly dynç alyşdaky adamlar biri-biriniň yzyndan sahna çykýarlar, olar öz zähmetine berlen ýokary baha, döwlet Baştutanymyz tarapyndan edilýän ýadawsyz alada we özlerine berilýän aýratyn üns, türkmen halkynyň ruhy mirasynyň gaýtadan dikeldilmegi hem-de ösdürilmegi, ýurdumyzda döredijilikli işlemek üçin ähli şertleriň döredilýändigi üçin milli Liderimize çuňňur hoşallyklaryny beýan etdiler.


text:
2017-nji ýylyň 4-nji aprelinde Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde ÝHHG-niň Aşgabatdaky Merkeziniň ýardam bermeginde 2017-nji ýylyň 14-15-nji noýabrynda geçiriljek Owganystan boýunça sebitleýin ykdysady hyzmatdaşlygyň 7-nji Konferensiýasyna (RECCA VII) taýýarlyk meseleleri boýunça duşuşyk geçirildi.
Maslahatyň işine Owganystanyň, Azerbaýjanyň, Hytaýyň, Gruziýanyň, Yragyň, Eýranyň, Päkistayň, Russiýanyň, Täjigistanyň, Türkiýäniň, Özbegistanyň we Italiýanyň wekilleri gatnaşdylar.
Hususan-da, duşuşyga gatnaşyjylar meýilnamanyň taslamasyny, taýýarlyk döwründe we RECCA VII Konferensiýasynyň barşynda geçirilmegi meýilleşdirilýän çäreleriň gün tertibi ara alyp maslahatlaşyldy. Bu çäreler Konferensiýanyň esasy bölegi bilen bir hatarda ylmy-amaly simpoziumyň, biznes-forumyň, sebitleýin öndürijileriň harytlarynyň sergilerini geçirilmek mümkinçiligini öz içine alýar.
Maslahata gatnaşyjylar sebitleýin hyzmatdaşlygyň Owganystanyň territoriýasynda energetika, ulag we kommunikasiýa ulgamlarynda wajyp taslamalaryň durmuşa geçirilmegi boýunça amaly ädimleriň kabul edilmeginiň möhümdigine üns berdiler.
Maslahatyň netijesinde geljekki Konferensiýanyň gün tertibiniň we jemleýji resminamasynyň taslamalaryny taýýarlamaga badalga berildi.
2005-nji ýylda Kabulda öňe sürülen Owganystan boýunça sebitleýin ykdysady hyzmatdaşlygyň Konferensiýasy sebitdäki ýurtlaryň Owganystandaky ýagdaýy durnuklaşdyrmak, Günorta we Merkezi Aziýanyň sebitleýin ykdysady integrasiýalaşmak boýunça tagallalaryny jebisleşdirmäge çagyrýar.
Çeşme: Türkmenistanyň Daşary Işler Ministrligi


text:
Möhletinden öň çykyp gidenleriň saýlaw okruglarynda we welaýatlaryň dolandyryş-çäk gurluşynyň üýtgemegi bilen baglylykda, 2017-nji ýylyň 21-nji maýynda boljak Mejlisiň deputatlarynyň, Halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlaryny guramaçylykly geçirmek, Türkmenistanyň raýatlarynyň saýlawlara gatnaşmak hukuklaryny üpjün etmek üçin giň mümkinçilikleri döretmek maksady bilen, Türkmenistanyň Saýlaw kodeksiniň 26-njy maddasyna laýyklykda, Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi topar karar kabul etdi.
Şol karara laýyklykda, şu saýlawlar boýunça öňünden ses bermek 2017-nji ýylyň 11-nji maýyndan başlanýar we her gün sagat 09:00-dan 18:00-a çenli geçirilýär.
Türkmenistanyň Saýlaw kodeksiniň 73-nji maddasyna laýyklykda, saýlawlar güni öz ýaşaýan ýerinde bolup bilmejek saýlawçy saýlaw uçastogynda öňünden ses bermäge hukuklydyr. Öňünden ses bermek saýlawlaryň geçiriljek gününe çenli on gün galandan başlap, saýlaw uçastoklarynda geçirilýär.
Türkmenistan—möhüm jemgyýetçilik-syýasy wakanyň—Mejlisiň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we geňeşleriň agzalarynyň saýlawlarynyň öňüsyrasynda. Bu saýlawlar 2018-nji ýylyň 25...
2018-nji ýylyň 25-nji martynda geçiriljek Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlaryna taýýarlyk işleriniň çäklerinde, Türkmenistanyň Mejlisin...
Türkmenistanyň Saýlaw kodeksiniň 26-njy, 38-nji maddalaryna laýyklykda, Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň kabul eden karary esasynda, 2018-nji ýylyň 25-n...
Şu günler ýurdumyzda 2018-nji ýylyň 25-nji martynda geçiriljek Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlaryny geçirmeklige...
Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň nobatdaky mejlisi geçirildi. Ol Mejlisiň altynjy çagyrylyşynyň deputatlarynyň, welaýat etrap we şäher halk maslahatlaryny...
Türkmenistanyň Saýlaw kodeksiniň 4-nji maddasyna laýyklykda, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlary boýunça saýlaw mö...
Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň 81-nji maddasyna, Türkmenistanyň Saýlaw kodeksiniň 4-nji maddasyna laýyklykda, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we...
Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Döwlet gullugy akademiýasynyň “Ýerine ýetiriji ýerli häkimiýet we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň gullukçylarynyň hünärini ýokarlandyrmak” ugry boýunça ok...


text:
Biziň jemgyýetimiz jelepçilik nogsanlygy barada söz açmany halanok. Ilatyň aglaba böleginiň meseläniň düýp sebäpleri baradaky duşünjesi gaty pes bolup durýar. Adamlaryň jelepçilik bilen meşgullanýan aýal-gyzlara dürli garaýşy bar: biri ýigrenç bilen garasa, beýleki bir adam olaryň "işine" geň galýar, üçünji biri bolsa äsgermezlik bilen seredýär. Taryhda ähli jemgyýetlerde duş gelen we dürli derejede gülläp ösen bu "gadymy kär" türkmen aýal-gyzlarynyň arasynda giňden ýaýraýana meňzeýar.
Biziň herimizde: "Eýsem olar bu käri näme uçin saýlap aldylarka? Olar nämäniň gözleginde bolup şunuň ýaly durmuşa kaýyl bolýaka?" – diýen soraglar doreýandir. Elbetde, jelepçilik bilen meşgullanýan aýal-gyzlar tenini pula ya-da zat almak maksady bilen satýarlar. Biziň köpümiz jelepçilik bilen meşgullanýan aýal-gyzlar diýlende ýarym ýalaňaç, açyk geýim-eşikde, erkek adamlara näz-kereşme edýän, jelephanalarda işleýan ya-da koçelere çykyp duran aýallar gözümiziň öňümize gelýar. Yöne şunuň ýaly aýal-gyzlar dürli toparlara bölünýärler. Jelepçilik bilen yaş gyzam, alty çagaň enesem meşgul bolup bilerler. Olar jelephanada, klubda, restoranda, köçede öz iş beren hojaýyny bilen (sutener) bilelikde ya-da öz oýunde işleýärler. Şular ýaly aýal-gyzlary bir zat birikdirýär – olar çykgynsyz we agyr durmuş ýagdaýda, pulyň gözleginde bolup tenini satýarlar. Jelepçilik bilen meşgullanýan türkmen aýal-gyzlaryň aglaba bölegi başga ýurtlardada bu kär bilen meşgullanýan aýallar ýaly gazanç etmäni isleýärler.
Köp aýal-gyzlar özlerini jelep diýp hasaplamasalar hem, olar öz tenini zat almak uçin satýarlar, meselem, jaý almak, işe durmak, çagalaryny eklemek uçin. Elbetde, olar bu hyzmatlary öz ýaramaz ykdysady ýagdaýlaryny gowulandyrmak uçin ulanýarlar. Bu toparada girýän aýallar jelepçilik bilen meşgullanýan aýallar bilen deň derejede birmeňzeş kynçylyklar bilen ýuzbe-ýuz bolýarlar.
Biziň jemgyýetimiz jelepçilik bilen meşgullanýan aýallary haýasyz, ahlak taýdan bozuk, ýalta diýip hasaplaýar. Aýallary bu ýagdaýa durmuşda ýüze çykýan maddy kynçylyklary iterýär. Aýallar alan haklaryny iýmite, ýaşar ýaly jaýyň tölegine, çagalaryny we maşgalalaryny eklemäge, derman almaga, bergilerini üzmäge harç edýärler. Aýalyň adamsy ýogalanda, aýrylşanda ýa-da adamsy we maşgalasy ondan bir sebäp bilen yüz öwren halatlarynda döreýän agyr maşgala-ykdysady ýagdaýlary jelepçilik bilen meşgullanmaga itergi berip biler. Durmuşa çykmadyk gyzyň zorlanmagy ýa-da onuň aldawa düşmegi netijesinde islenilmedik göwreliligiň ýüze çykan halatlarynda hem, ýaş gyz özüne hiç kimiň öýlenmejegini duýup, "öz göbegini özi kesmeli bolýar". Aýalda hiç hili iş, eklenç etmäge mümkinçilik bolmasa, ol ýeke-täk çözgut höküminde öz ýgtyýarynda galan bir zady – öz tenini hödürlemegi çykalga hasaplaýar.
Ikinji topara jelepçilik bilen meşgullanmaga zorluk bilen boýun edilen aýal-gyzlary degişli edip bolar. Köplenç aýallar ýokary tölegli iş tapma hyýaly ýa-da baý adama durmuşa çykmak islegi sebäpli aldanyp gulçulyga satylýarlar. Bu aýylganç ýagdaýda olar üznüksiz jynsy we fiziki zorluklara sezewar bolýarlar. Ýaş aýal-gyzlar bikanun ýagdaýda başga bir ýurda aldanyp äkidilýärler we olar hemme hukuklardan, pul harajadyndan we oýe dolanyp gaýtmak hukugyndan mahrum edilýärler. Iş bilen üpjün etmegi boýun alyp aldap äkiden adam, aýaly yzyna gaýtsa öldürjekdigi barada haýbat atyp gorkuzýar. Aýal jynsy gatnasyklaryň guluna owrülýär.
Jynsy gatnaşyklaryň üsti bilen geçýän keseller, AIW ýokançlygy, islenilmedik göwrelilik we zorluk.
"Gadymy kär" bilen meşgullanýan aýal-gyzlara jynsy gatnaşyklaryň üsti bilen geçýan keselleriň we AIDS keseliniň geçmeginiň howpy artýar. Aýal jynsy gatnaşyklary geçirmek üçin howpsuz usullary (meselem, prezerwatiw) ulanaýan ýagdaýynda hem, ol bu çözgüdini oňa töleýän erkek adam bilen ylalaşdyrmaly bolýar. Köplenç ýagdaýlarda erkek adam beýle haýyşy kanagatlandyrmaýar.
Jelepçilik bilen meşgullanýan aýal-gyzlaryň arasynda neşekeşler hem duş gelýär. Şeýle ýagdaýda olar neşe satyn almak maksady sebäpli goragsyz, howply jynsy gatnaşyklara mejbur edilýärler. Bu ýagdaýda olaryň öz saglygy barada pikir etmäge mumkinçilikeri hem bolanok.
Aýal-gyzlaryň sezewar bolýan jynsy gatnaşyklary arkaly geçýän keselleri (merezýel, sözenek, uçuk, hlamidioz, papillomawirus ýokançlygy, AIDS we başgalar) jyns agzalaryň alawlama kesellerine, önelgesizlige, ýatgynyň boýunjygynyň rak keseline getirip bilerler. Bu kär bilen meşgullanýan ýaş gyzlarda bolsa, önelgelilik ulgamynyň kämil däldigi sebäpli, has düýpli fiziologiki näsazlyklaryň döremegi ähtimaldyr.
Köp aýal-gyzlar bu howply keselleriň barlygyndan bihabar bolýarlar. Olar kadaly lukmançylyk barlagyny geçmäge mümkinçilik tapmaýarlar, lukmana baraýan ýagdaýlarynda hem kesel ötüşen tapgyrda anyklanylýar. Bizde bu aýal-gyzlar bilen işleýan ýorite lukmanlaryň ýoklugyny hem bellemelidir. Köp halatlarda lukmanlar şunuň yaly aýallara ýigrenç, ynamsyzlyk bilen garaýarlar we olara kadaly bejeriş çärelerini geçirmegi islänoklar.
Şu kär bilen meşgullanýan aýalda göwreliligiň öňüni alyş serişdeleri barada doly we dogry maglumat bolmadyk ýagdaýynda, ol islenilmedik göwreliligiň öňüni alyp bilmeýär. Aýal göwrelilik döwründe jelepçilik bilen meşgullanan ýagdaýynda, ol öz entek bolmadyk çagasynyň saglygyny uly howp astyna salýandyr. Şeýle aýallaryň arasynda geçirilýän abortlaryň sany, ylaýta-da, bikanun, gizlin (kriminal) edilýän abortlaryň derejesi ýokarydyr.
Köp ýagdaýlarda jelepçilik bilen meşgullanýan aýal zorlugyň pidasy bolýar. Ol fiziki we emosional zorluga erkek tarapdan sezewar edilip, urulýar, zorlanýar we zatlary ogurlanýar. Köp halatlarda olar jynsy gatnaşyklary gödek we kemsidiji ýagdaýlarda alyp barmaga hem mejbur edilýär. Ençeme ýurtlarda jelepçilik bikanun iş hasaplanylýar. Şu sebäpli köp halatlarda olar öz adam hukuklaryndan mahrum edilýarler we ýerli hukuk goraýjy işgärleri tarapyndan hiç hili kömek we gorag alyp bilenoklar. Kä ýagdaýlarda aýal gazanan pulunyň uly bir bölegini polisiýadan gorag tapmak uçin tölemeli bolýar. Olar polisiya işgärleri tarapyndan hem tutulyp, dürli kemsitmelere sezewar edilip bilýärler.
Maňa bu ýagdayýň näme dahyly bar?
Ýokarda aýdylanlary okap siz: "Men bu kynçylyga näme uçin kellämi agyrtmaly? Maňa onuň näme dahyly bar?" diýip, ör-gökden gelmegiňiz hem mümkin. Bir zady bellemek welin möhümdir. Jelepçiligi höwes bilen kär höküminde saýlap alýan aýal gaty az bolsa gerek. Esasan hem jelepçilik bikanun iş hasaplanýan ýurtlarda bu kär bilen meşgullanma howatyrly bolup durýandyr. Agyr maşgala durmuşy we durnuksyz jemgiýetçilik-ykdysady şertler köp aýal-gyzlary bu howply käri saýlamaga mejbur edýär.
Eýsem-de bolsa, bu käri saýlap alan aýal-gyzlar ýigrenje, ýazgarylma mynasypmy ýa-da kömege, goldawa mätäçmikä? Belki-de, erkek adamlaryň höküm sürýän jemgyýetinde bu adaty, bolmaly ýagdaýdyr? Ýöne ol aýal-gyzlaryň hem enedigini, uýadygyny, ýanymyzda ýaşaýan goňşydygyny unutmasak adalatly bolardy...
Maral Nazarowa
Türkmen aýal-gyzlarynyň durmuşyna synçy.
P. S. Makalada beýan edilýän pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişlidir.
Teswirlemeler
Her adamyn durmushy ozune bagly. Adam, tebigatyn in akylly haywanlarynyn biri bolup, bizde gepleshik ukybymyz bar, hokman tenini satmak dal, elin bilen bir zat goterip, ayaklarymyzy kop zatlara peydalanyp eklench edip bilyaris. Onsonam, adamzadyn saylamak ukyby beyleki haywanlara garanynda guycli. Yolbars surudaki in ejizini saylap alyar, in semizini dal, yone hatda sholam ylgap alyar, ta in sonky demine chenli. Yatyp eklench etmek yaltanyn yoly.
Durmusha yylgyryp bakyn, we durmush size iki esse yylgyrar, cunki her bir adamyn durmushy dine ozune bagly.
Gaty ýerllikli bellenen!
Maral "Durmushda yuze chykyan maddy kynchylyklar" diýip gaty ýalňyşýarsyňyz. Sebäbi şu wagt jelepçilik bilen meşgul bolýan gelin gyzlaryň aglabasy işleýänler (esasanam Ministrliklerde). Ýenede bir ýagdaý: Türkmen gelin gyzlary öz ýalaňaç tenlerini surata düşürip internede oklaýalar, line-den ugratýalar. Buda maddy kynçylyklar sebäplimi??? Surata duşürýan telefonlaryda diňe gymmat bahaly telefonlar!!!
Leýli gaty dogry belleýär “Işe gidip ol yerdaki erkekler bilen ayratyn bir durmuşda ýaşayarlar”. Jelepçilik bilen meşgul bolýan gelin gyzlaryň köp bölegi mesligine çydaman şu hereketleri edýärler. Sebäbi bu ugurda kanun gaty gowşak gelýär. Egere-de polisiýa işgärleri tarapyndan tutulaýsalarda, aýal maşgala öz işlegim boýunça etdim, pul alamok diýse kanun esasynda polisiýanyň işgärleri hiç hili çäre görüp bilenoklar. Adamsy aýalynyň jelepçilik edýänini bilip öýden kowaýsa ýa-da bir şarpyk uraýsa onuň üstünden arz edip polisiýa gatnadýalar. Şeýle-de nika döwründe adamsynyň gije-gündiz gazanan bar emläginiň ýarysyny kazyýetiň üsti bilen bölüp alýalr. Şol sebapden hem hazirki gelinler öz ärlerini äsgerenoklar. Çünki utulmajaklaryna gözleri ýertärler. Jelep gelinleriň ärleride aýalyny urup, türmä gitmejek bolup bar emlägini bermäge mejbur bolýalar. Eger-de eden etmişi üçin kanun esasynda emläkden mahrum edilse, ol ýagdaýda olar bu işe baş goşmakdan çekinerler. Hemmämiziň bilişimiz ýaly ulag serişdelerini bellenilen çäkden gaty sürülen ýagdaýynda 500 manada çenli kä halatlarda 700 manada çenli jerime salnyp ugraldy. Bu ýagdaý eýýäm adamlary terbiýeledi. Şu wagt çyraçylaryň hem çyrasy sönäýdi öýtýan. Şu wagt ulag serişdelerini gaty sürýan adama gabat gelemizok.
Hormatly deputatlar! Şu meselä ymykly seredip, Türkmen halkynyň abraýyny, däp dessuryny, medeniýetini pese gaçyrýan Jelepçilik edýän gelin gyzlara garşy berk kanun kabul edilse has oňat bolardy. Şu wagt maşgala bozulmalary esasynda jebir çekýan çagajyklar az däl. Çagajyklaryň göz ýaşyna galmalyň olaryň göz ýaşy tutar. Uns berýän bolsaňyz beýleki ýurtlarda tebigy weýrançykykly hadysalar kop bolup ugrady. Bu zatalar ýönelige däl, Beýik Alla haramlyk köpelen ýerlerde tebigy hadysalar bilen öz temmisini berýändir. Bu zatlar barada hadyslarda aýdylan.
Makalada yazylan
"Biziň jemgyýetimiz jelepçilik bilen meşgullanýan aýallary haýasyz, ahlak taýdan bozuk, ýalta diýip hasaplaýar. Aýallary bu ýagdaýa durmuşda ýüze çykýan maddy kynçylyklary iterýär."
Hormatly Maral, hic zat, hic kim, adamy iterenok. Tersine, bizin ozumiz zatlary itermane ukyply. "Durmushda yuze chykyan maddy kynchylyklar" diyyanizmi? Berk yatda saklan, "Kynchylyk yok, ejizlik bar dunyade."
Her adamyn durmushy ozune bagly. Adam, tebigatyn in akylly haywanlarynyn biri bolup, bizde gepleshik ukybymyz bar, hokman tenini satmak dal, elin bilen bir zat goterip, ayaklarymyzy kop zatlara peydalanyp eklench edip bilyaris. Onsonam, adamzadyn saylamak ukyby beyleki haywanlara garanynda guycli. Yolbars surudaki in ejizini saylap alyar, in semizini dal, yone hatda sholam ylgap alyar, ta in sonky demine chenli. Yatyp eklench etmek yaltanyn yoly.
Durmusha yylgyryp bakyn, we durmush size iki esse yylgyrar, cunki her bir adamyn durmushy dine ozune bagly.
Tüweleme gaty dogry aýtýaňyz, jaýdar aýdylan
Beyle zatlary obsujdat eder yaly siz kim boldunyz. Ondan her kimoz ayal doganyna, ayalyna, ejesinw berk eye dursyn
Siz jemgyýetde ýaşaýarsyňyz, bu mesele hemme kişä degişli. Aýal gyzlara "eýe çyklmak", "eýe durmak' zerurlygy ýok. Olar öz ykbalyny özleri saýlap, çözýän adamlar.
Maral karoci sena turkmen gyzlaryn kari diyp, butin turkmen gelin gyzlaryny abraydan gacyrdyn oydyan.
Makalanyň hiç bir ýerinde şeýle diýelenok. Bu siziň düşünişiňiz.Her gyzyň öz abraýy bolýar. Bir türkmen gyzynyň abraýy başga bir gyzyň abraýy bilen kesgitlenilenok, görkezijisi däldir.
Soñam biz SOWET DOWLETI vagtynda gaty berk tutyldyk.Sputnik antenlary ,internet nirde gorlen zat.Azgynlygy icinde duran adamlar edil yupinden boşadylan guduz it yaly boldy.Onsyzam bir basga erkeklerin tagamyny gorsem diyip arzuw edip yorenler bokduler kunticilige.Erkegin yitiryan zady yok.Hicbir erkek basgasynyn masgalasyny pikir etmez Allahtan gorkmasa
Hormatly Maral.!Siz oz pikirinizi aydypsynyz welin men bu pikire duybunden gosulamok.Turkmenistanda gun gormek ucin kunticilik etyan isjen yekeje de adam yok.Hemmesem yalta yada keypi gowy goryan gelin gyzlar.Hatda munun yalylara gelin gyz sozleri kopluk etya.Birinjiden masgaladaky yeri bilenoklar.Ar namysyny pula satyalar.Turkmenistanda gunini gorup bilemok diyen adam adam hem dal.Yewropa yurtlaryny ,Turkiyani ve Russiyany goren adamlar Turkmenistany basyna sylya.Turkiya ggidip kunticilik edeninde garsysyna nameler cykjagyny bilyaler.Sol yerde cekyan kyncylygynyn yarysyny oz yurdunda cekse iki esse kop gazanc etjegini veli bilenok.Ors turkmen halkyna mallygy owretdi.Sol pikirden gutulmanam yenil gazancmyka oydup kunticilige baslayalar.Turkmenin basga milletden kem yeri barmy.Kunticiligem parahorlygam bize ORS ovretdi.Normalny zat yaly gorkezdi.indem ozi akja cuyje.Turkmen musulmancylygyny yatdan cykardy bar bolan zat sol
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Hormatly lukman! Bizin ýurdumyzda daňlan ýatgynyň turbalaryny açdyryp bolýarmyka? Nirede açdyryp bolýarka?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Hirurgiki usul bilen daňlan ýatgynyň turbalaryny wagtyň geçmegi bilen açdyrma mümkinçiligi juda pesdir. Bu kynçylyk ýatgynyň turbalaryny (onuň geçirijiligini hem) dikeltmäge gönükdirilen plastiki operasiýanyň geçirilmegini talap edýär. Plasiki (dikeldiji) operasiýa bolsa öz gezeginde ýörite enjamlary we lukmanyň taýýarlygyny talap edýär. Şeýle operasiýalaryň ulanylýandygy baradaky maglumaty Aşgabat şäherinde ýerleşýän "Ene mähri" merkezine ýüz tutup, alyp bilersiňiz.
Hormat bilen, saýtyň okyjysy.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Türkmenistanyň Saýlaw kodeksiniň 26-njy, 38-nji maddalaryna laýyklykda, Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň kabul eden karary esasynda, 2018-nji ýylyň 25-nji martynda geçiriljek Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň saýlawlary boýunça Türkmenistanda 125 sany, şol sanda: Aşgabat şäherinde 16, Ahal welaýatynda 15, Balkan welaýatynda 10, Daşoguz welaýatynda 27, Lebap welaýatynda 28, Mary welaýatynda 29 sany saýlaw okrugy döredildi.
Saýlaw okruglarynyň belgileri, atlary, merkezleri we araçäkleri baradaky maglumat ilatyň dykgatyna ýetirildi.
Türkmenistan—möhüm jemgyýetçilik-syýasy wakanyň—Mejlisiň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we geňeşleriň agzalarynyň saýlawlarynyň öňüsyrasynda. Bu saýlawlar 2018-nji ýylyň 25...
2018-nji ýylyň 25-nji martynda geçiriljek Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlaryna taýýarlyk işleriniň çäklerinde, Türkmenistanyň Mejlisin...
Türkmenistanyň Saýlaw kodeksiniň 26-njy, 38-nji maddalaryna laýyklykda, Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň kabul eden karary esasynda, 2018-nji ýylyň 25-n...
Şu günler ýurdumyzda 2018-nji ýylyň 25-nji martynda geçiriljek Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlaryny geçirmeklige...
Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň nobatdaky mejlisi geçirildi. Ol Mejlisiň altynjy çagyrylyşynyň deputatlarynyň, welaýat etrap we şäher halk maslahatlaryny...
Türkmenistanyň Saýlaw kodeksiniň 4-nji maddasyna laýyklykda, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlary boýunça saýlaw mö...
Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň 81-nji maddasyna, Türkmenistanyň Saýlaw kodeksiniň 4-nji maddasyna laýyklykda, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we...
Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Döwlet gullugy akademiýasynyň “Ýerine ýetiriji ýerli häkimiýet we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň gullukçylarynyň hünärini ýokarlandyrmak” ugry boýunça ok...


text:
Iň täzeler
- Amoli Larijani:Amerikanyň soňky gadaganlyklarynyň garşysynda Eýran parhsyz oturmaz
- musulman ýurtlaryň parlamentara konferensiýasynyň umumy ýygnagy öz işine başlady
- Eýran bilen Türkmenistanyň parlament başlyklary duşuşdylar
- Siriýanyň daşary işler ministrligi Amerikanyň harby hereketini ýazgardy
- Eýranda umumy matam yglan boldy
- Eýranyň nebit daşaýan gämisi gark boldy
- Owganystanda Taliban topary bilen Yslam partiýasynyň arasynda çaknyşyklar ýüze çykdy
- Donald Trampyň eden bihormatçylygyna Afrikanyň 54 ýurdy gaýtawul berdi
- musulman ýurtlaryň 13-nji parlamentara maslahaty Tehranda öz işine başlady
- Zarif:medeni gepleşikler hemmeler üçin gaty zerur meseledir
Namaz
Tuesday, 21 January 2014 00:20
Namaz bilen zekatyň ähmiýeti
Tuesday, 09 July 2013 13:01
Namazy wagtynda okamagyň ähmiýeti
Monday, 01 October 2012 01:38
Namazy terk etmegiň günäsi
Wednesday, 26 September 2012 18:18
Namaz we päklik
Friday, 07 September 2012 15:21


text:
Badam şekilli mäzleriň ýiti (angina) we dowamly sowuklama keselleri babatda lukmançylyk kömegini berme otorinolaringolog lukmanynyň işiniň agramly bölegini tutýandyr. Güýz we gyş aýlary has ýygy duş gelýän badam şekilli mäzleriň sowuklamagy özwagtynda bejerilmedik ýagdaýynda, çynlakaý gaýraüzülmelere we zähmete ukyplylygyň peselme ýagdaýlaryna getirip biler.
Eýsem, dowamly tonzillit näme?
Dowamly tonzillit-kentlewükde ýerleşýän badam şekilli mäzleriň sowuklamasydyr. Badam şekilli mäzleri bedeniň immunobiologik goranyş mehanizmine işjeň gatnaşýan beden agzasydyr. Bu işjeňlik, esasanam, çagalyk döwründe aýdyň ýüze çykýp, badam şekilli mäzlerinde bolup geçýän sowuklama hadysalary durnukly immunitetiň işlenilmegine getirýär.
Emma badam şekilli mäzleriniň ýygy-ýygydan sowuklap durmagy bakterial ýokançlyklar zerarly immunitetiň işlenilmegini togtadyarlar we dowamly tonzillitiň döremegine sebäp bolýarlar. Mundan başga-da, immunitetiň işlenilmeginiň togtamagy antibiotikler bilen görkezmesiz bejerilmegi, şeýle hem gyzgyny peseldiji derman serişdeleriniň nädogry kabul edilmegi bilen bagly bolýar.
Dowamly tonzillit burun bilen dem alma bozulanda (adenoidler, burun germewiniň gyşarmagy, burnuň polipleri we ş.m.) hem döräp bilýär. Mäze golaý ýerleşýän karioz dişlerdäki, iriňli gaýmoritlerdäki, dowamly adenoidlerdäki ýokançlykly ojaklar ýerli häsiýetli bozulmalaryň sebäbi bolup bilýär.
Dowamly tonzillitiň döremeginde immunitetiň, bedeniň goranyş güýçleriniň, allergik ýagdaýlaryň täsiri uludyr.
Badam şekilli mäzleriň dowamly sowuklamasynda nähili üýtgeşmeler bolup geçýär?
Ýokançlyklaryň täsiri bilen emele gelýän üýtgeşmeler badam şekilli mäzleriniň lakunalarynda (gasynlary) toplanýar. Sowuklama ahwalatlary ýumşak limfoid dokumanyň deregine birleşdiriji dokumanyň emele gelmegine sebäp bolýar. Badam şekilli mäzlerde sepleşme birleşmeleri emele gelýär, lakunalaryň birnäçesi daralýar we ýapylýar. Netijede, töweregi ýapyk iriňli ojaklar döreýär.
Badam şekilli mäzleriň ýumşamagy ýa-da tersine, gatamagy, kentlewük ýaý halkalarynyň (boýuntyryk) we badam şekilli mäzleriniň aralygynda sepleşen birleşmeleriň döremegi ýaly alamatlar dowamly sowuklama ýagdaýynyň barlygyndan habar berip biler.Ýiteleşme döwri üçin mäz gasynlarynda iriňli "dykyjyklaryň" (nokatjyklar görnüşde) ýa-da suwuk görnüşli iriňiň döremegi, boýundaky limfa düwünleriniň ulalmagy mahsusdyr.
Tonzillitiň kompensirlenen we kompensirlenmedik görnüşlerini belleýärler. Tonzillitiň kompensirlenen görnüşinde badam şekilli mäziň sowuklamasynyň diňe ýerli alamatlary ýüze çykýar, bedeniň goranyş ulgamy bolsa ýerli sowuklama ýagdaýyny deňagramlylykda saklap, onuň bedene ýaýramagynyň öňi alynýar.
Tonzillitiň kompensirlenmedik görnüşinde dowamly sowuklamanyň ýerli alamatlaryndan başga-da mäziň ýiti sowuklamasy (angina), badam şekilli mäziň iriňlemegi, onda iriňli boşluklaryň döremegi, ýürek-damar (miokardit, endokardit) ulgamynyň, peşew-jyns agzalarynyň keselleri ýaly beden ulgamlarynyň bozulmalary bilen häsiýetlendirilýän gaýraüzülmeler ýüze çykýar.
Dowamly tonzillitiň islendik görnüşi tutuş bedende allergiýa täsirliliginiň we ýokançly ojaklaryň döremegine sebäp bolup bilýär.Mäz lakunalaryndaky ýokançlyklaryň göwreli aýallar üçin has hem howpludygyny, ýokançly ojagyň düwünçegiň ösüşine ýaramaz (çörekçäniň bozulmalary, çaga ýan suwlarynyň azalmagy ýa-da köpelmegi we başgalar) täsir edip biljekdigini bellemelidir.
Dowamly tonzillit bilen bagly keseller
Guragyry, düwün periarteriiti, sklerodermiýa, dermatomiozit ýaly dokumalar ulgamyny zeperlendirýän keseller, psoriaz, ekzema (süýjübaş) ýaly birnäçe deri keselleri, nefrit, tireotoksikoz, pleksit, radikulit ýaly keseller badam şekilli mäziň dowamly geçýän sowuklamasy bilen bagly bolup bilerler. Uzaga çeken beden zäherlenmesi trombositopeniki purpuranyň we gemmoragik waskulitiň ýüze çykmagyna itergi berip biler.
Dowamly tonzilliti bejermegiň usullary
Bejergi çäreleri tonzillitiň görnüşine bagly bolýar. Tonzillit dekompensirlenen bolsa, onuň ýaýraýyş we zeperlendiriş derejesini kesgitlemelidir. Bejergä başlamazdan, kariýes bilen zeperlenen dişleri bejerme, burundaky we ýüz süňk boşluklaryndaky sowuklamany aradan aýyrma hökmany çäre bolup durýandyr.
Dowamly tonzillidiň bejergisinde derman serişdeleriň toplumyny, fizioemleri we görkezmeler bilen hirurgiki usullary ulanýarlar.
Hirurgiki usullar
Operatiw bejergini tonzillitiň kompensirlenmedik görnüşini derman serişdeleri bilen bejerip bolmadyk ýagdaýynda belleýärler.
Häzirki döwürde lazer lakunotomiýasy ýa-da tonzillektomiýasy ýaly täze hirurgiki usullaryň üstünde işlenilýär.
Badam şekilli mäzlerine hirurgiki ultra ses arkaly hem täsir ýetirilýär. Kriohirurgiki (sowuk temperaturanyň täsiri) usul hem giňden ulanylýandyr.
Tonzillektomiýa gemofiliýada, ýürek-damar, böwrek ýetmezçiliginde, süýji keselinde, inçekeselde, ýiti ýokanç kesellerinde, göwreliligiň soňky aýlarynda, aýbaşydan öň bellenilmeýär we geçirilmeýär. Operasiýadan öň näsag angina bilen kesellän bolsa, ara 2-3 hepde salmak hökmany düzgün bolup durýandyr.
Derman serişdeleri bilen bejeriş usullary
Konserwatiw bejergi tonzillitiň kompensirlenen görnüşinde bellenilip, ol birnäçe görnüşi öz içine alýandyr.
1. Bedeniň goranyş ukybyny ýokarlandyrýan serişdeler: oňaýly gün tertibi, düzümi witaminli ýokumly iýmit, fiziki maşklar, bedeniň goraglylyk ulgamyny berkidiji serişdeler, demir mineralyny saklaýan serişdeler (esasan hem dowamly gan azlylykda) we ş.m.
2. Gönüden-göni immuniteti tijendiriji serişdeler: lewamizol, taktiwin, prodigiozan, timalin we ş.m.
3. Bedene reflektor täsir ediji serişdeler: nowokain bilen gurşap almagyň dürli görnüşleri, iňňe bilen bejergi, oňurganyň boýun bolüminiň manual (el bilen) bejergisi.
4. Kentlewük badam şekilli mäzlerine we olaryň töweregindäki limfa düwünlerine arassalaýjy täsiriniýetirýän serişdeleri ulanma: badam şekilli mäzleriniň lakunalaryny ýuwma olardaky dykylary we iriňi aýyrmak maksady bilen geçirilýär. Ýuwma üçinantiseptikler, antibiotikler, fermentler, kömelejiklere garşy, immuniteti tijendiriji we biologiki taýdan işjeň serişdeler ulanylýar. Bu usul dogry amala aşyrylanda, lakunalardaky ýokançly ojaklar ýok edilýär, badam şekilli mäzler kiçelýär.Elektrosorujy abzalyň kömegi bilen hem lakunalardaky iriňi aýyrmak bolýar.
5. Lakunalara derman serişdeleriniň goýberilmegi. Derman goýbermek üçin ýörite uçly (kanyulýaly) şpris ulanylýar. Onuň kömegi bilen dürli emulsiýalar, pastalar, çalgy ýaglary lakunalara goýberilýär. Ol ýerde derman serişdeler has uzak wagt saklanylyp, olaryň täsiri güýçlenýär. Lukman bu maksat üçin hiorgeksidiniň, dioksidiň erginini, propolisiň, ewkaliptiň, ýapon soforasynyň, hlorofilliptiň spirtli erginlerini ulanyp biler.
6. Badam şekilli mäzlere sanjym edilmegi. Şprisiň kömegi bilen badam şekilli mäzleriň dokumalaryna we olaryň töweregine dürli derman serişdeler sanjylyp siňdirilýär. Häzirki döwürde bu maksatlar üçin köp sanly owunjak iňňeli şprisler hem ulanylyp, derman serişdesi dokumanyň hemme ýerine birmeňzeş siňdirilýändir.
7. Badam şekilli mäzlerine derman serişdeleriniň çalynmagy. Dermanlaryň çalynmagy hem edil olaryň göýberilmegi ýaly täsir edip, bu maksat üçin kollargolyň, Lýugolyň ergini, hlorofilliptiň ýagly ergini, propolis bilen ýagyň demlemesi ulanylýar.
8. Bokurdagy çaýkamak. Bu usuly näsagyň özi geçirip biler. Halk tebipçiliginde bokurdagy çaýkamak üçin (meselem, süýde goşulan owradylan sarymsak) dürli serişdeler hödürlenilýär. Şeýle erginler dermanhanalarda-da (rotokan, elekasol, tonzilgon) ulanylmaga taýýar görnüşde satylýandyr.
Fizioemleri bilen bejeriş usullary
Ultra ses, mikrotolkunlaryň, lazeriň täsiri, induktotermiýa, ýokary ýygylykdaky tolkunlar, ultramelewşe şöhlelendirilmegi, magnitoterapiýa, elektroforez fiziki usullary dowamly tonzillitde giňden ulanylýar. Mundan başga-da, "Witafon" enjamy, "Bioptron" çyrasy, palçyk bilen bejerme, dermanlaryň bugy bilen täsir etme ýaly enjamlar we usullar netijeli bolup biler.
Tonzillitiň bejergisinde emler 10-12 gezege çenli ulanylyp, bir ýylyň dowamynda bejergini güýz we ýaz paslynyň başynda almak maslahat berilýär.
Dowamly tonzillitiň bejergisi has netijeli bolar ýaly, maşgala agzalarynda ýüze çykarylan tonzillit hem doly we özwagtynda bejerilmelidir.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Hormatly lukman! Men häzir 25 ýaşymda. Ertir irden ukydan turamda dine ýüregim bulanýar. Maşyna münsem hem şeýle ýagdaý gaýtalanýar. Şuňa çäre ýokmuka?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Ýürek bulanmanyň öňüni almak üçin onuň sebäbini bilmek möhümdir. Köp keseller üçin umumy bolan bu oňaýsyz alamat iýmit siňdiriş ulgamyň keselleri (gastrit, holesistit, gepatit, pankreatit), deňagramlylygy (westibulýar) saklaýan ulgamyň bozulmasy (Menýeriň keseli), gan azlylyk, galkan şekilli mäziň keselleri, nerw ulgamyň şikeslenmeleri, gan basyşyň üýtgemeleri üçin mahsus bolup, degişli keselleriň bejergisi onuň aradan aýrylmagyna ýardam berip biler. Käbir derman serişdeleriň ýaramaz täsiri höküminde hem ýürek bulanma döräp biler. Ýürek bulanmanyň sebäbini anyklamak üçin, ilkinji nobatda maşgala lukmanyna ýüz tutmagyňyzy maslahat berýärin.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Maduro Tramp bilen duşuşmak isleýär
Wenesuellanyň Prezidenti Nikolas Maduro ABŞ-nyň Prezidenti Donald Tramp bilen duşuşmak isleýändigini aýtdy
Ykdysady we syýasy krizisi başdan geçirýän Wenesuellanyň Prezidenti Nikolas Maduro täze saýlanan Esaslandyryjy mejlisde çykyş etdi.
Maduro 3 sagatlyk çykyşynda ABŞ-nyň Prezidentine ýüzlendi we Tramp bilen duşuşmak isleýändigini belledi.
Maduro “Eger Wenesuella bilen beýle ýakyndan gyzyklanýan bolsa men ýerimde. Donald Tramp men bärde” diýip ýüzlendi.
Daşary ýurtly güýçlere garşy göreşmekden asla ýüz öwürmejekdiklerini nygtan Maduro, ABŞ-nyň özüne sanksiýa goýmagyny tankyt etdi.
Wenesuellada aprel aýyndan bäri hökümete garşy guralýan protest ýörişlerinde 120-den gowrak adam ýogaldy.


text:
14-nji sentýabrda Astanada Siriýada parahatçylyk ugrundaky gepleşikleriň altynjy tapgyry geçirilýär.
Orsýetiň, Eýranyň we Türkiýäniň araçylygynda geçirilýän bu iki günlük duşuşyk BMG-niň howandarlygynda Wenada geçirilýän gepleşiklerden aýra amala aşyrylýar.
Orsýetiň media maglumatlaryna görä, 14-nji sentýabrda Orsýetiň delegasiýasy şol günüň özünde BMG-niň Siriýa boýunça ýörite wekili Staffan de Mistura bilen gepleşik geçiripdir, şeýle-de ABŞ-nyň gözegçiler missiýasy bilen duşuşypdyr.
Astanadaky gepleşikleriň öňüsyrasynda Gazagystanyň Daşary işler ministrligi Orsýetiň, Eýranyň we Türkiýäniň bilermenleriniň arasynda geçirilen maslahatda üç ýurduň Siriýadaky asudalyk zonalarynda ýerleşdirmegi planlaşdyrýan güýçlerine gönükdirilendigini aýtdy.
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow maslahatyň öňýanynda eden çykyşynda Moskwanyň Idlib şäheriniň golaýynda dördünji asudalyk zonasyny döretmek hakyndaky ylalaşygyň resmileşdirilmegine umyt baglaýandygyny aýtdy.


text:
Salam lukman. 16 ýaşly oglanyn göwüs mäzleriniň uçlary nämeden çişip biler?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
14-15 ýaşly oglanlarda jyns kämilligi döwri başlanda bedendäki estrogen gormonynyň täsiri bilen göwüs mäzleriniň, şol sanda emzikleriň biraz çişmegi, döş mäzinde agyrylaryň bolmagy syn edilip bilner. Gormonal üýtgeşmeleriň geçmegi we testosteron gormonynyň derejesiniň kadalaşmagy soňundan bu üýtgeşmeleri aradan aýyrýandyr. Ýumurtgajyklaryň işiniň bozulmalary, onuň howply täze döremeleri, käbir endokrin keselleri gormonal bozulmalara getirip, başga alamatlar bilen birlikde göwüs mäzleriniň ulalmagyna hem getirip biler.
Şonuň ýaly-da, beden agramynyň ýokarlanmagy, sport türgenleşiklerde myşsalary ösdürmek üçin gormonlaryň kabul edilmegi hem erkek adamlaryň döş mäzini ulaldyp biler.
Eger göwüs mäzleriniň emzikleriniň çişginliligi dowamly wagt saklanýan bolsa, sebäbi anyklamak üçin endokrinolog we androlog lukmanlarynyň maslahatyny almak ýerlikli bolar.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
my web-site; cheap gadget insurance: http://forcal.akan.fi/members/ovalbear0/activity/2542
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.